ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Низоми нимариёсатӣ

Низоми нимараёсатӣ 1 — навъе низоми ҳукуматӣ аст, ки дар он вижагиҳои низоми риёсатӣ ва низоми порлумонӣ ба ҳам омадаанд. Дар ин шакли ҳукуматӣ мисли шакли идораи президентӣ риёсати кишвар (риёсати давлат) бар уҳдаи президент аст, ки дар интихоботи умумӣ ба қудрат расида ва мазҳари ҳокимияти миллӣ маҳсуб мешавад ва аз масъулияти сиёсӣ дар баробари порлумон озод аст, аммо бар хилофи шакли идораи президентӣ ва ба шеваи шакли идораи порлумонӣ ҳайати вазирон бо дарёфти раъйи эътимод аз намояндагони маҷлис расмият пайдо мекунад ва дар ҷараёни фаъолиятҳои худ дар баробари порлумон масъулияти сиёсӣ доранд. Нигаред низ.
Низоми сарҳадӣ

Низоми сарҳадӣ - низоми махсуси ҳуқуқӣ дар минтақаи сарҳадӣ мебошад, ки тартиби иқомату фаъолияти шахсон ва ҳаракати воситаҳои нақлиётро муқаррар месозад. Тибқи Қонуни ҶТ "Дар бораи сарҳади давлатии ҶТ" низоми сарҳадӣ дар минтақаи сарҳадӣ ва хатти сарҳадӣ муқаррар карда мешавад. Низоми сарҳадӣ қоидаҳои зеринро дар бар мегирад. Дохил шудан (гузаштан), будубоши муваққатӣ, ҳаракати шахсон ва воситаҳои нақлиёт дар минтақаи сарҳадӣ.Фаъолияти хоҷагидорӣ, шикор ва фаъолияти дигар, гузаронидани чорабиниҳои оммавии ҷамъиятию сиёсӣ, фарҳангӣ ва ғайра дар минтақаи сарҳадӣ. Шикор кардан, машғул шудан ба фаъолияти тадқиқотӣ, ҷустуҷӯӣ ва фаъолияти дигар дар қисми Тоҷикистонии оби дарёҳо, кӯлҳо ва дигар обанборҳои сарҳадӣ.. низ Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд.
Низоми тарифи музди меҳнат

Низоми тарифи музди меҳнат - пардохти музди кор вобаста ба шароити истеҳсолот, хусусияти ки ба саломатӣ зараровар, ё ин ки вазнин мебошад. Низоми тарифи музди меҳнат ба унсурҳои зерин ҷудо мешавад: Нигаред низ.
Низоми сиёсии Тоҷикистон

Низоми сиёсии Тоҷикистон ро Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки 6 ноябри соли 1994 қабул шудааст, муайян намудаааст, ки дар он Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона буда, шакли идорааш президентӣ мебошад (мод. 1) ва халқ баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ буда, онро бевосита ва ё ба воситаи вакилони худ амалӣ мегардонад (мод. 6) 1 2. Замони шуравӣ Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон то соли 1990 танҳо як ҳизби сиёсӣ — ҳизби Коммунистии Тоҷикистон ҳамчун ҷузъи таркибии ҲКИШ фаълият дошт, ки он асоси низоми сиёсии тоталитарии ҶШС Тоҷикистонро ташкил мекард ва ҳокимияти мутлақ дар дасти он буд. Ин ҳизби сиёсӣ сатҳ ва усули иштироки шаҳрвандиро дар кулли ҳокимияти давлати ба фоидаи худ ҳал мекард. Замони соҳибистиқлолии Тоҷикистон Дар Ҷумҳурии соҳибистиқлоли Тоҷикистон шаҳрвандон ширкат варзида, метавонанд ба дигаргунишавии самти инкишофи сиёсат таъсир расонанд. Шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси муқарароти Конститутсия ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ" (соли 1998) фаъолияти сиёсии хешро истифода карда метавонанд. Шаклҳои асосии иштироки мардум дар ҳаёти сиёсӣ тариқи аъзогӣ дар ҳизби сиёсӣ ва иштирок дар интихобот амалӣ карда мешавад. Тарзи таъсис фаъолият ва дохилшавии шаҳрвандон ба ҳизбҳои сиёсӣ дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ" (соли 1998) муқарар шудааст. 3 Ҳизбҳои сиёсӣ Имрӯз дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 7 ҳизби сиёсӣ фаъолият дошта, қисми муҳими низоми сиёсии Тоҷикистонро ташкил менамояд. Ҳизбҳои сиёсии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси муқарароти Конститутсия ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ" (соли 1998) фаъолият мекунанд.
Низоми сиёсӣ

Низоми сиёсӣ падидаи ҳуқуқӣ -конститутсионӣ, ки маҷмӯи ташкилотҳоеро муайян мекунад, ки ба воситаи онҳо ҳокимияти сиёсӣ ба амал мебарояд ва ё барои амалӣ гаштани он таъсир мерасонанд. Онҳоро дар ҳуқуқи конститутсионӣ иштирокчиёни низоми сиёсӣ меноманд. Аз ҳама муҳитарини онҳо давлат мебошад, ки ҳамчун ташкилоти ягонаи соҳибихтиёр ҳокимияти худро ба ҳамаи ҷомеа паҳн менамояд, имкони бо роҳи маҷбуркунӣ таъмин кардани иҷрои қарорҳои худро дорад. Дар реҷаҳои сиёсии ғайридемократӣ давлат иштирокчии ягонаи ҳуқуқӣ ва ҳақиқии низоми сиёсӣ мебошад. Дар ҷомеаи демократӣ бошад, сохтори низоми сиёсӣ ғайр аз давлат худидораи маҳаллӣ ва падидаҳои дигари худидорашаванда (ки якҷоя бо давлат ба воситаи амалӣ намудани ҳокимияти расмӣ мебошанд), ҳизбҳои сиёсӣ, дигар иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ мебошанд, ки дар идораи ҷомеа таъсир доранд, инчунин сохторҳои динӣ ташкил менамоянд. Боби аввали Конститутсияи ҶШС Тоҷикистон (с. 1978) низоми сиёсӣ номида шуда, мавқеи давлат ва мақомоти он, нақши Ҳизби коммунист, иттифоқҳои касаба ва дигар ташкилотҳои ҷамъиятӣ, дастаҷамъии меҳнатӣ, роҳҳои инкишоф додани демократияи сотсиалистӣ нишон дода шуда буд (моддаҳои 1-9)...
Низоми шартномавӣ

Низоми шартномавӣ - тартиб, интизом, услуб. Масалан, дар асоси қ.2 м. 491 КГ, агар дар шартномаи хариду фурӯш тартиби дигаре пешбинӣ нагардида бошад, фурӯшанда уҳдадор аст ҳамон замон бо додани мол ба харидор асбобу анҷоми марбути онро, ки қонун ё дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ё шартнома пешбинӣ намудааст, диҳад.. низ Низомнома.
Низоми чораҳои пешгирии ҷинояткорӣ

Низоми чораҳои пешгирии ҷинояткорӣ - иборат аз таснифи чораҳои пешгирии ҷинояткорӣ аст. Таснифи чораҳо аз рӯйи асосҳои зерин ҷой дорад: Ба чораҳои техникӣ роҳу тарзҳои гуногуне, ки барои нодуруст нишон додани миқдор ва сифати маҳсулот дар вақти истеҳсол, фурӯш ва тақсими маҳсулот, мубодилаи бонкӣ, дуздии молу мулк, пайдошавии ҳолатҳои таъҷилӣ, сӯхтор ва ғайра монеа мешаванд, мансуб мебошанд.. низ Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд.
Низоми ҳуқуқ

Низоми ҳуқуқ - ин сохти дохилии ҳуқуқ аст, ки дар муттаҳидгардонӣ ва ҷойгиркунии муттасили маводи меъёрӣ (меъёрҳо, соҳаҳо, институтҳои Ҳуқуқ) ифода меёбад. Низоми ҳуқуқ аз се унсури асосӣ иборат аст: Нигаред низ.
Низоми қонунгузорӣ

Низоми қонунгузорӣ - маҷмӯи санадҳои меъёрию ҳуқуқие, ки аз ҷониби мақомоти салоҳиятдор қабул шуда, мавриди амал қарор мегиранд. Ин мафҳуми васеи низоми қонунгузорӣ мебошад, ки онро метавон ба сифати мафҳуми низоми санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ низ эътироф кард. Низоми қонунгузорӣ ба мафҳуми маҳдуди истилоҳ танҳо аз маҷмӯи санадҳои меъёрию ҳуқуқие, ки аз тарафи мақоми олии намояндагию қонунгузории давлат қабул мешаванд, яъне маҳз қонунҳо иборат аст. Масалан, қонунгузории ҷиноятии Тоҷикистон аз Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон иборат буда, қонунҳое, ки ҷавобгарии ҷиноятии навро пешбинӣ ва ё онҳоро истисно мекунанд, ҳамчунон ба ин ё он моддаҳои қонуни ҷиноятӣ тағйиру иловаҳо ворид мекунанд, ҳатман бояд ба Кодекси ҷиноятӣ ворид шаванд. Низоми қонунгузорӣ тобеи низоми ҳуқуқӣ буда, таносуби онҳо таносуби мазмун ва шакл мебошад ва маҳз тағйири низоми ҳуқуқӣ боиси шакливазкунии низоми қонунгузорӣ мегардад. Ба ҳамин тартиб, низоми қонунгузорӣ аз маҷмӯи қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ иборат аст.. низ.
Низоми ҳуқуқи конститутсионии ҶТ

Низоми ҳуқуқи конститутсионии ҶТ - маҷмӯи қисму узвҳои бо ҳам алоқаманд, ки ҳолати таркибии ҳуқуқи конститутсиониро дар байни дигар соҳаҳои ҳукуқ муайян мекунанд. Ҳуқуқи конститутсионӣ аз меъёрҳое иборат аст, ки аз рӯйи мазмун, иштирокчиёни муносибатҳои ҳуқуқӣ-конститутсионӣ, муносибатҳои танзимшаванда (объект) ва нишонаҳои зиёди дигар гуногун мебошанд. Ҳуқуқи конститутсионӣ ҳамчун қисми низоми ягонаи ҳуқуқ, дар навбати худ низоми мураккаб мебошад. Он аз меъёрҳои зиёде иборат аст, ки падидаҳои ҳуқуқӣ-конститутсиониро ташкил менамоянд ва ҳамчун узви таркибии ин низом амал мекунанд. Дар низоми ҳуқуқӣ- конститутсионӣ падидаҳои зеринро ҷудо мекунанд, ки онҳо узвҳои асосии соҳаро ташкил намуда, меъёрҳоеро муттаҳид месозанд, ки) асосҳои сохтори конститутсионӣ) асосҳои вазъи ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд) сохтори давлатӣ ва марзию маъмурӣ) тарзи ташкилёбӣ ва фаъолият, низоми мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва худидораи маҳаллиро устувор менамоянд. Ҳар яке аз ин падидаҳо низ аз низоми муайяне иборатанд, ки хусусиятҳои ба худ хос доранд, вале дар маҷмӯъ онҳо низоми ҳуқуқи конститутсиониро ҳамчун соҳаи намоёни ҳуқуқи ҳар як мамлакат ташкил менамоянд (ниг. ба Ҳуқуқи конститутсионӣ, Ҳуқуқи давлатӣ).. низ.
Низоми якҳизбӣ

Низоми якҳизбӣ - қисми таркибии низоми сиёсии давлати томравоӣ буда, таркиби ин низом аз эътирофи бечунучарои мавқеи ҳукмронии як ҳизби сиёсӣ иборат аст. Низоми якҳизбӣ нақши намоёни ҳизби ягонаро Дар ҷомеа ва давлат муайян мекунад, вале ин ҳолат на ҳамеша қонунӣ гардонда мешавад, чунки он аз ҳар гуна қонун боло буда, ҳадди он муайян аст. Чунин ҳизб одатан ҳизби "ҳамаи халқ" эълон гардида, ташкили ҳамаи мақомоти давлатию ҷамъиятӣ ба ӯ вобаста гардонда мешавад. Низоми якҳизбӣ ба якшавии дастгоҳи давлатӣ ва ҳизбӣ мусоидат мекунад. Сарвари ҳизби ягонаи сиёсӣ дар мамлакат дар як вақт мансаби сарвари давлатро низ ишғол мекунад. Дар мамлакатҳои низоми яккаҳизбӣ дошта, ба мавҷудияти ҳизбҳои расмии мухолиф роҳ дода намешавад. Дар низоми яккаҳизбӣ ҳамаи моликияти давлатӣ ва буҷаи давлатӣ ба ихтиёри як ҳизб дода мешавад. Низоми яккаҳизбӣ фаъолияти мақомоти намояндагиро заиф мегардонад, гарчи зоҳиран онҳо қонунҳо қабул мекунанд, буҷаи давлатиро тасдиқ мекунанд ва ғайра. Дастгоҳи ҳизбӣ ба озодона пешбарӣ кардани номзадҳо роҳ намедиҳад, ба он тарафдору ҳаммаслаконро аз ҳамаи табақаҳои ҷомеа тавсия мекунад. Дар натиҷа интихобот беалтернативӣ гузашта, ба як номзад овоз дода мешавад. Мансабҳои роҳбарӣ дар парлумон ҳамеша ба номенклатураи ҳизбӣ тааллуқ дошта, мансабҳои сарвар ва аъзои намоёни ҳукуматро ходимони намоёни ҳизбӣ ишғол мекунанд. Айнан бо ҳамин усул мансабҳои роҳбарӣ ва вазифаҳо дар дастгоҳи маҳаллии мақомоти давлатӣ пур карда мешаванд. Дар сурати будани низоми якҳизбӣ дар баъзе мамлакатҳо мавҷудиятн ҳизбҳои сиёсӣ инкор карда намешуд. Дар собиқ мамлакатҳои сотсиалистӣ ҳамин гуна бисёрҳизбии қалбакӣ дар Полша, Булғория, Чехословакия, Ҷумҳурии Демократии Олмон мавҷуд буданд, ҳоло бошад, дар Хитой ва Ветнам вучуд доранд, вале онҳо дар низоми сиёсӣ ҳеч гуна нақши фаъол надоштанд ва мавқеи роҳбарикунандаи ҳизби ҳукмронро бечунучаро эътироф мекарданд. Низоми яккаҳизбӣ дар давлати шӯравӣ намунавӣ буд ва Конститутсияи с.1977 ба тариқи ҳуқуқӣ усули нақши роҳбару роҳнамоии Ҳизби коммунистиро дар ҳаёти ҷомеа ва давлат муқаррар кард (моддаи 6). Фақат дар соли 1991 ба қувваҳои демократӣ муяссар гардид, ки онро бекор кунанд. Ҳоло ҳам чунин усул дар Ҷумҳурии Халқии Хитой, Куба, Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея, Ветнам ба тарзи конститутсионӣ амал мекунад. Низоми яккаҳизбӣ дар гузашта яке аз хислатҳои муайянкунандаи давлатҳои фашистӣ буд (Олмон, Италия, Испания, Португалия ва ғайра), агарчи дар ин ҷо ҳам гоҳ-гоҳ мазҳакаи бисёрҳизбӣ баргузор мешуд. Давлатҳои демократӣ низоми яккаҳизбиро қатъиян рад менамоянд ва барои ташаккулёбии он низ муҳит вуҷуд надорад.. низ.
Низоми ҷаҳонии асъор

Низоми ҷаҳонии асъор - маҷмӯи муносибатҳои асъорӣ - иқтисодие, ки дар асоси интегратсияи иқтисодии ҷаҳонӣ ба вуҷуд омадааст. Он як қатор воситаҳои пардохти байналмилалӣ, муқаррарсозии режими мубодилаи асъорӣ, муайянсозии механизми таъмини мубодилаи байналмилалии воситаҳои асъорӣ-пардохтӣ, батанзимдарорӣ ва баҳаммонандсозии шаклҳои ҳисоббаробаркунии байналмилалӣ ва инчунин муқаррарсозии режими бозорҳои байналмилалӣ ва асъорро дар бар мегирад.. низ Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд.
Низоми ҳуқуқӣ

Низоми ҳуқуқӣ — яке аз унсурҳои ҷомеа буда, якҷоя бо "низоми сиёсӣ", "низоми иқтисодӣ" ва ғ. арзи вуҷуд дорад. Низоми ҳуқуқии ҷомеа мураккаб буда, аз унсурҳои илмӣ- маънавӣ ва амалӣ- ҳуқуқӣ иборат аст, ки якҷоя ва вобаста ба ҳуқуқ ва шаклҳои ифодаи он (қонунгузорӣ) амал мекунанд. Ин унсурҳо, аз як тараф гуногунанд (ҳар яке аз онҳо нақши худро иҷро мекунад), вале аз тарафи дигар умумианд (аз он нигоҳ, ки вобастаанд, атрофи ҳуқуқ муттаҳид гаштаанд, вобаста ва дар асоси ҳуқуқ пайдо шудаанд). Маҳз аз ин нуқтаи назар (бо назардошти умумият) ҳамаи онҳо дар якҷоягӣ низоми ҳуқуқиро ташкил медиҳанд.. низ.
Низомии Бохарзӣ

Мавлоно Камолуддин Абдулвосеъ ибни Ҷамолуддин Низомии Бохарзӣ — нависанда ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Бохарз. Пас аз касби камол дарбори султон Ҳусайни Бойқаро ҳамчун муншӣ хидмат карда, ба таълифи таърихи салтанати султон пардохтааст. Азбаски дар он ташбеҳоту истиороти зиёде оварда буд, ба султон Ҳусайн мақбул нашуд. Аз Низомии Бохарзӣ қасида, қитъа, номаҳо ва шеърҳои ҳачвӣ боқӣ мондааст. Инчунин бо номи "Мақомоти Ҷомӣ" асари ёддоштие таълиф кардааст. Низомии Бохарзӣ асари мазкурро соли 1492 андаке пеш аз вафоти Ҷомӣ ба навиштан шурӯъ карда, пас аз вафоташ ба итмом расондааст. Дар ин асар роҷеъ ба ҷараёни зиндагӣ, фаъолияти эҷодию шӯҳрати Ҷомӣ, манзараи умумии ҳаёти сиёсию иҷтимоӣ ва илмию мадании шаҳри Ҳирот маълумоти муҳим медиҳад. Низомии Бохарзӣ воқеаву ҳодисаҳоро дар китоб аз номи худи Ҷомӣ ва шарикдарсону шогирдонаш нақл мекунад. Ӯ худро шогирди Ҷомӣ медонад ва бино ба гуфтааш қариби панҷоҳ сол бо Ҷомӣ ҳамсуҳбат будааст.
Низомиддин Саидов

Низомиддин Саидов (27.12.1987, н. Лахш) — омӯзгор, маорифшинос, номзади илмҳои педагогика, Зиндагинома Низомиддин Саидов солҳои 2005-2010 дар факултети таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон таҳсил намуда, аз соли 2014 дар вазифаҳои гуногуни соҳаи маориф, амсоли омӯзгори фанни таърих дар муассисаи 624 таҳсилоти миёнаи умумии 13 н. Ҷиргатол, мудири шуъбаи мониторинг ва назорати сифати таҳсилоти Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар ноҳияи Рашт, аз моҳи сентябри соли 2020 то ҳол ба ҳайси муаллими калони кафедраи психологияи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекунад. Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Низомии Арӯзии Самарқандӣ

Аҳмад ибни Умар ибни Алӣ Низомии Арӯзии Самарқандӣ (1 2, Самарқанд 3 — 1161 1 2, Хоразм) — шоир, нависанда, ҳаким ва донишманди форс-тоҷик. Зиндагинома Тақрибан солҳои 90 асри 11 дар Самарқанд ба дунё омада, то нимаи дуюми асри 12 дар шаҳрҳои гуногуни Мовароуннаҳру Хуросон, бештар дар қисмати шимолу ғарбии Афғонистон (Бомиён, Фирузкӯҳ) зистааст. Дар бораи Низомии Арӯзии Самарқкндӣ чанде аз тазкираҳо ва маъхазҳои адабӣ маълумот медиҳанд. Тафсилоти пурратари тарҷумаи ҳоли Низомии Арӯзии Самарқандӣ дар асари худаш — "Чаҳор мақола" дарҷ гардидааст. Айёми ҷавонӣ ва таҳсили ӯ дар Самарқанд гузаштааст. Ҳангоми сафар дар шаҳри Балх ба сӯҳбати Умари Хайём расидааст. Баъд аз ин вохӯрӣ Хайёмро устоди худ меҳисобид. Соли 1136 қабри Хайёмро зиёрат карда тафсилоти вохӯрӣ ва сӯҳбаташро бо Хайём дар "Чаҳор мақола" бо ҳаяҷони зиёде ҳикоят кардааст. Тақрибан солҳои 111617 Низомии Арӯзии Самарқандӣ ба хидмати дарбори султон Санҷар ба ҳаволии Тӯс рафта, қасидае ба амирушшуаро Муиззӣ пешкаш карда, аз носозгории рӯзгораш ба Муиззӣ шикоят мебарад. Низомии Арӯзии Самарқандӣ 45 соли умри худро дар хидмати дарбори Ғуриён гузаронидааст. Ҳангоми дар Бомиён дар хидмати Фах- руддини Масъуд буданаш "Чаҳор мақола"-ро таълиф намуда, ба писари ҳокими мазкур Абулҳасан Алӣ мебахшад. Низомии Арӯзии Самарқандӣ марди донишманд, соҳибзавк ва дӯстдори аҳли илму адаб буд. Дар "Чаҳор мақола" тасдиқ мекунад, ки аз ҳар навъи дониш, яъне дабирӣ, шоирӣ, табибӣ ва илми нуҷум баҳравар аст. Осори манзуми Низомии Арӯзии Самарқандӣ асосан тавассути "Чаҳор мақола" то замони мо расидааст. Аз ҳунари шоирии Низомии Арӯзии Самарқандӣ яке аз ҳикоятҳои "Чаҳор мақола" шаҳодат медиҳад. Дар яке аз маҷлисҳои дарбори Қутбуддин ном ҳокиме аз авлоди Ғуриён Низомии Арӯзии Самарқандӣ дар ҳузури амир Амид Сафиуддин ном шахсе бадоҳатан шеъре гуфта мақоми худро дар байни ду шоири дигар, ки "Низомӣ" тахаллус доштаанд, баён медорад. Низомии Арӯзии Самарқандӣ дар таърихи илму маданияти мо аз ҷумлаи шахсони пешқадамест, ки ба хидматҳои адабию илмии Рӯдакӣ, Хайём, Ибни Сино барин нобиғаҳо баҳои баланд додааст.
Низомиддин Зоҳидов

Низомиддин Зоҳидов (8 июни соли 1957, ноҳияи Конибодом) — шарқшинос, доктори илмҳои филологӣ, профессор. Аълочии маорифи ҶТ. Зиндагинома Факултаи шарқшиносии ДДТ ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст, аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон, корманди илмӣ, котиби илмии ҳамин Пажуҳишгоҳ, сарвари шуъбаи тадқиқоти филологии Маркази илмии Хуҷандии Фарҳангистони улуми Тоҷикистон, ҷонишини директор, директори Маркази пажуҳиши тамаддуни давраи Сомониёни ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров, ноибректор оид ба корҳои тарбия, ноибректор оид ба корҳои илм (с.2001-2010), ректори ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров. Муовини вазири ВКХ ҶТ. Фаъолияти илмӣ Дар таҳқиқу баррасии масъалаҳои адабиёти арабизабони халқҳои эрони, равобити Арабу Аҷам ва таъриху фарҳанги аҳди Сомониён беш аз 100 мақола ва шаш рисолаи илмӣ таълиф кардааст, ки қисме аз онҳо дар Русия, Эрон ва кишварҳои дигар ба чоп расидаанд. Ӯ дар рисолаҳои хеш ва силсилаи мақолаҳояш офаридаҳои адибону шоирони арабизабони эронинажоди карнҳои нахусти исломро мавриди баррасӣ қарор дода, як қисми таркибии адабиёти форсу тоҷик будани онро ба субут расонидааст. Иштироккунандаи конфронс ва ҳамоишҳои илмӣ дар Ленинград, Теҳрон, Токио, Маскав, Коҳира, Алмаато. Барои китоби "Сомониён дар оинаи таърих" (бо хаммуаллиф) соҳиби Ҷоизаи адабии ба номи Камоли Хуҷандӣ ва китоби "Насри арабизабони адабиёти форсу тоҷик дар асрҳои —" соҳиби Ҷоизаи ба номи Аълохон Афсахзод гардидааст. Осор.
Хамсаи Низомӣ (дастхат)

Дастхатти "Хамса" — нусхаи хаттии "Хамса"-и шоири форс-тоҷик Низомии Ганҷавӣ, ки дар Шуъбаи дастхатҳои Шарқ ва китобҳои нодири Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Мундариҷа Низомӣ ба мо мероси бойи адабӣ гузоштааст, ки яке аз онҳо бо унвони "Хамса" ё "Панҷ ганҷ" маъруф аст. Ин нусхаи муътабар бештар аз 30000 байт иборат буда, дар он ғояҳои дӯстию муҳаббат, вафодорӣ, талқини илму фарҳанг, бахту саодат, орзӯҳои дурахшони хушбахтӣ, ҳуқуқ ва қадру қиммати инсон, нобаробарию поймолшавии ҳуқуқҳои одамӣ ва ғайраҳо инъикос ёфтаанд. Саҳҳофии муқоваи нусхаро Мулло Муҳаммад Умар иҷро кардааст. Нигаред низ.
Низомобод

Низомобод Низамабад) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сайрам ҷойгир аст. Дар соли 2009 2156 нафар аҳолӣ дошт.
Низомуддин Авлиё

Муҳаммад ибни Аҳмад ибни Алии Деҳлавӣ — шайх, ориф, шоир ва аз ақтоби бузурги тасаввуфи эронӣ дар Ҳиндустон, муаллифи "Фавоиду-л-фавод", "Роҳату-л-муҳибайн", "Сайру-л-авлиё".
Ҷаҳонгир Низомов

Ҷаҳонгир Низомов — олим, доктори илмҳои техникӣ, профессор. Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ.
Низомуддин Аҳмади Ҳиравӣ

Низомуддин Аҳмади Ҳиравӣ — таърихнигор, сиёсатмадор, мирбахшии дарбори Ҷалолуддини Акбар, муаллифи "Табақоти Акбарӣ".
Низомуддини Хомӯш

Низомуддини Хомӯш (1;? — 1455) — ориф ва сӯфии форс-тоҷик, аз шогирдони Алоуддин Муҳаммади Бухорӣ ва устоди Саъдуддини Кошғарӣ.
Султонмуҳаммади Табрезӣ

Султонмуҳаммади Табрезӣ (1470, Табрез — 1555, ҳамон ҷо) — мусаввир ва минётурнигори форс-тоҷик, яке аз намояндагони намоёни Мактаби минётури Табрез. Зиндагинома Аз ҷумлаи шогирдони Оқо Миралии Наққош. Дар Китобхонаи Табрез ба ороиш, мунаввирӣ ва китобат машғул буд. Ба девони Ҳофиз, "Хамса"-и Низомӣ минётурҳо офаридааст. Инчунин тахмин мекунанд, ки ӯ "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, ва девони Навоиро бо минётурҳо оро додааст. СултонмуҳаммадиТабрезӣ инчунин як силсила минётурпортретҳо офарида, болои қолин эскизи манзараҳои шикорро кашидааст. Дар заргарӣ ва чинисозӣ низ моҳир будааст.
Низомуддини Домод

Зайнуддин Маҳмуд Низомуддини Домод — хаттот ва лаввоҳи форс-тоҷик, шогирди Султоналии Машҳадӣ.
Низомуддини Шомӣ

Низомуддин Алӣ ибни Муҳаммад ибни Абутолиби Шомӣ — таърихнигор 1, нависанда ва шоир и форс тоҷик, муаллифи "Зафарнома".
Низомуддини Нишопурӣ

Низомуддин Ҳасани Нишопурӣ — риёзидон, ахтаршинос, фақеҳ ва муфассири форс-тоҷик, муаллифи "Кашфи ҳақоиқи Зиҷи Элхонӣ", "аш-Шамсия фи-л-ҳисоб" ва "Тафсиру-л-Қуръон".
Низомулмулки Тӯсӣ

Абуалӣ Ҳасан ибни Алӣ ибнӣ Исҳоқи Тусӣ (апрел 1018 1 2 3, Тус, Давлати Ғазнавиён 4 — 14 октябр 1092 5 6 7, Саҳна, Салҷуқиён), бештар маъруф ба номи Низомулмулк — вазири давлатдории Салҷуқиён, муаллифи асари "Сиёсатнома". Зиндагинома Абу Али ал-Ҳасан ибн Али ибн Исҳоқ ат-Тусӣ соли 1018 дар шаҳри Туси Эрон ба дунё омадааст. Низомулмулк (тахаллуси дарборӣ) дар замони ҳукуматдории султони Салҷуқӣ Алпарслон (ҳукумронӣ) вазири давлати Салҷуқиён шуда буд. Нақши вазир Низомулмулк (Низомулмулки Тусӣ) баҳри шукуфоиву тараққии давлатдории Салҷуқиён ниҳоят бузург аст. Ӯ ба таҷрибаи хонадони Сомониён ва Ғазнавиён такя карда, империяи боазамати Салҷуқиёнро ба низоми муайян даровард. Худсариву саркашии сипоҳиёни туркман ва ашрофу рӯҳониёни тоҷикро низ то андозае пешгирӣ кард. Маҳз дар даврони вазорати ин вазири донишманд давлатдории Салҷуқиён ба дараҷаи баландтарини худ расид. Саҳми Низомулмулк Низомулмулк бо ташкили мактабҳои диние, ки бо номи ӯ ба "Низомия" маъруф буданд, табақаи рӯҳониёни расмии ба давлат тобеъ бо эътиқоди аҳли суннатро тарбият намуда, бар муқобили ҳамагуна зуҳуроти иҷтимоӣ мубориза мебурд. Низомулмулк бо мазҳаби исмоилия — мухолифини сарсахти алҷуқиён мубориза бурд ва аз ҷониби фидоиёни исмоилӣ ба қатл расонида шуд. 9 Низомулмулк 14 октябри соли 1092 дар Наҳованд (ҳоло дар Озарбойҷон) ба хок супорида шудааст. Сиёсатнома, асари Низомулмулки Тӯсӣ олҳои навишта шудааст. Дар асари "Сиёсатнома"-и ӯ таърихи давлатдории мамолики исломӣ оварда шудааст.
Низомӣ (деҳа, н. Хуросон)

Низомӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаллаободи ноҳияи Хуросон. Аз Низомӣ то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 1957 нафар, тоҷикон.
Низор Қаббонӣ

Низор Тавфиқ Қаббонӣ (март 1923 2 3 4, Димишқ 5 — 30 апрел 1998 2 3 4, Лондон 5) — яке аз шоирони Сурия буд.
Ниигата

Ниигата — яке аз шаҳрҳои префектураи Ниигата, Ҷопон аст.
Низянка (ноҳияи Чернишков, Волгоград)

Низянка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чернишков, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Ниими

Ниими — яке аз шаҳрҳои префектураи Окаяма, Ҷопон аст.
Нииза

Нииза — яке аз шаҳрҳои префектураи Саитама, Ҷопон аст.
Нииҳама

Нииҳама — яке аз шаҳрҳои префектураи Еҳиме, Ҷопон аст.
Никан

Майкон Виникиус Ферейра да Круз — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Ник О'доннелл (футболбоз)

Николас Майкл Рикардо Одоннелл (марти 1993, Торонто, Онтарио, Канада) — футболбози филиппинӣ, дарвозабон.
Ника Мелиа

Никанор Мелиа (таваллуд 21 декабри 1979) — як сиёсатмадори гурҷӣ мебошад, ки раиси Ҳаракати Муттаҳидаи Миллӣ аст ва ӯ узви парлумони Гурҷистон мебошад. Вай аз соли 2016 то 2019 узви парлумони Гурҷистон аз Ҷунбиши Муттаҳидаи Миллӣ буд. Ба ҷои ӯ Бадрӣ Басишвили таъйин шуд. Вай дараҷаи магистр дар равобити байналмилалии Донишгоҳи Оксфорд Бруксро дорост. Вай ягона номзади оппозисиюн аст, ки дар ҳама давраҳои соли 2020 мақоми 1-умро мегирад. Интихоботи қонунгузории Гурҷистон, аммо вай бойкот кард ва дар даври дуввум ширкат накард. Дар моҳи июни соли 2019 вай ҳангоми ташкил ва идоракунии хушунати гурӯҳӣ ё иштирок дар он айбдор карда шуда, ҳангоми кафолати раҳоӣ аз озодии Гурҷистон дар давоми тазоҳуроти 20-21 июн дар Тифлис озод карда шуд. Моҳи декабри соли 2020, пас аз истеъфои Григол Вашадзе вай Раиси Ҳаракати Муттаҳидаи Миллӣ интихоб шуд. 16 феврали соли 2021, парламент Мелияро аз дахлнопазирии парлумонӣ маҳрум кард. 17 феврал Суди шаҳри Тбилиси чораи пешгириро аз гарав то ҳабси пешакӣ иваз кард. 18 феврал, бинобар ихтилофи назар бо аъзои ҳизб дар бораи қарори ҳабси Мелия, сарвазир Георгий Гахария истеъфо дод. Дар робита ба истеъфо, боздошти Мелия мутаваққиф шуд. 22 феврал Ираклий Гарибашвили сарвазир шуд ва 23 феврал дар натиҷаи як амалиёти вижа ва ҳамла ба дафтари Ҳизби Ҷунбиши Муттаҳидаи Миллӣ Никанор Мелия боздошт шуд.
Ниғде

Ниғде 1 (- талаффуз ") - шаҳр, маркази маъмурии вилояти Ниғде, дар қисми марказии Ҷумҳурии Туркия ҷойгир шудааст. Шаҳрро кӯҳҳои вулқонии Мелендиз ва Позанти иҳота мекунанд. Таърих Масоҳати атрофи Ниғде дар чорроҳаи роҳҳои қадимаи тиҷоратӣ воқеъ буд ва таърихи бой дорад. Ин қаламрав дар замонҳои мухталиф қисми салтанати Хетҳо, Ошшур, империяи Искандари Мақдунӣ, Арманистони Бузург, Империяи Рум, Византия ва Туркияи усмонӣ буданд. Дар аввали асри, Ниғде яке аз калонтарин шаҳрҳои Осиёи Хурд буд. То соли 1923, қисми зиёди аҳолӣ масеҳиён буданд, асосан юнониҳо. Дар солҳои 1950-1960 туркҳо аз Булғористон ва Юнон ба ш. Ниғде кӯчиданд. Ниғде имрӯз Соли 1992 донишгоҳ боз шуд ва шаҳр аҳамияти фарҳангӣ пайдо кард. Дар наздикии Ниғде ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангӣ мавҷуданд, инчунин осорхонаи бостоншиносӣ ҳаст. Ҷойҳои тамошобоби шаҳр ва атрофи он Нигораҳо.
Ник Перера

Николас Перера (июни 1986, Мадрид, Испания) — футболбози испанӣ, ҳамлагар.
Никаноровка (ноҳияи Губкинск)

Никаноровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Губкинск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Никандровка (ноҳияи Семилук, Воронеж)

Никандровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Семилук, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.