ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Донишкадаи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Донишкадаи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон — яке аз донишкадаҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистон мебошад. Маълумоти мухтасар Донишкада бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 сентябри соли 1992 ва бо қарори Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 1992 дар пойгоҳи Техникуми геологӣ Коллеҷи Олии ҳарбии фармондеҳӣ -муҳандисӣ дар шаҳри Душанбе таъсис шудааст 1. Сарпарасти донишкада Вазорати мудофиаи Тоҷикистон мебошад. Мақоми донишкада мактаби олии касбӣ буда, дорои иҷозатномаҳои (литсензияҳои) давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон оид ба ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълимӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ мебошад. Таърих Пас аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ барои таъмин намудани Қувваҳои Мусаллаҳи кишвар бо афсарони касбӣ зарурат пеш омад. Аз ин лиҳоз бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 сентябри соли 1992 ва бо қарори Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 1992 дар пойгоҳи Техникуми геологӣ Коллеҷи Олии ҳарбии фармондеҳӣ-муҳандисӣ ташкил карда шуд. Гурӯҳи аввалини донишҷӯёни шомилшуда ба Коллеҷи мазкур бори нахуст 23 феврали соли 1993 дар рӯзи таъсисёбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон савганди ҳарбӣ ёд намуда, дар гузаронидани намоиши ботантанаи ҳарбӣ фаъолона иштирок намуданд. Таъсисиси Коллеҷи Олии ҳарбии фармондеҳӣ — муҳандисӣ ба даврае рост омад, ки дар кишвар муноқишаҳои дохилӣ, яъне ҷанги шаҳрвандӣ идома дошт. Бо гузашти вақт теъдоди муҳасилини Коллеҷ афзуда хоҳишмандони таҳсилкунанда дар ин муассисаи таълимӣ зиёд гардид. Ҳамзамон доираи фаъолияти колеҷ низ васеъ шуда, бо биноҳои нави таълимӣ таъмин карда шуд. Бо назардошти ин бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 апрели соли 2002 Коллеҷи Олии ҳарбии фармондеҳӣ — муҳандисӣ ба Донишкадаи ҳарбии Вазорати мудофиа табдил дода шуд. Сохтор Донишкадаи ҳарбии Вазорати мудофиа ягона муассисаи олии ҳарбӣ мебошад, ки барои Қувваҳои Мусаллаҳи мамлакат афсарони касбиро омода менамояд. Таҳсил дар ин муассисаи олии ҳарбӣ ройгон ба роҳ монда шуда, чор сол давом мекунад. Хатмкардагони Донишкадаи ҳарбӣ имрӯзҳо дар вазифаҳои роҳбарикунандаи ҷузъу томҳои Қувваҳои Мусаллаҳ ва дигар сохторҳои қудратии кишвар адои вазифа намуда, саҳми хешро дар ҳифзи марзу бум ва суботи сиёсии мамлакат гузошта истодаанд. Ҳоло Донишкадаи ҳарбӣ дорои биноҳои махсуси таълимӣ, хобгоҳ, майдони варзишӣ, дармонгоҳи тиббӣ, маҷлисгоҳ, китобхона, осорхонаи "Шарафи Ҷангӣ", парки автомобилӣ, ҷойи тирпарронӣ, китобхонаи электронӣ, синфхонаҳои компютерӣ ва лингафонӣ, майдончаи тактикӣ, оркестри мусиқачиёни ҳарбӣ, маркази таълимии "Лоҳур", ошхонаи замонавӣ буда, ҳамаи онҳо мавриди истифодаи афсарон, прапоршикҳо, курсантҳо ва сарбозон қарор доранд.
Донишкадаи ҷумҳуриявии таҳсилоти касбӣ

Донишкадаи Ҷумҳуриявии таҳсилоти касбӣ Республиканский институт профессионального образования) — муассисаи олии таълимӣ, ки дар шаҳри Минск, Ҷумҳурии Белорус ҷойгир шудааст. Маълумоти умумӣ Дар айни замон, донишкада як муассисаи таълимии навъи интегралӣ буда, дорои вазифаҳои таъминоти илмӣ, методӣ ва кадрии системаи таълимоти касбии Ҷумҳурии Белорус мебошад. Ҳар сол тақрибан 4 ҳазор нафар дар курсҳои бозомӯзӣ ва такмили ихтисос, то 500 нафар дар асоси шартнома курсҳои такмили ихтисос, то 400 нафар дар самтҳои хадамоти шуғли аҳолии шаҳри Минск бозомӯзӣ мекунанд. Дар аспирантура 70 нафар аспирантҳо таҳсил мекунанд. Имсол 3700 донишҷӯ дар коллеҷҳои ДҶТК (РИПО) таҳсил мекунанд. Таҳсил дар коллеҷи касбӣ аз рӯи 3 ихтисос сурат мегирад ва пас аз хатми мактаби миёна дохил шуда, таҳсилро дар марҳилаи 1 ба итмом расонидан, донишҷӯён имкон доранд, ки таҳсилро дар курси 2 идома диҳанд ва маълумоти миёнаи махсус гиранд. Дар Коллеҷи омӯзгории саноатӣ омӯзиш аз рӯи 5 ихтисос гузаронида шуда, маълумоти миёнаи махсус медиҳад. Бозомӯзӣ дар курсҳои такмили ихтисоси омӯзгорон дар системаи таҳсилоти касбӣ дар ҳоли ҳозир аз рӯи 7 ихтисос гузаронида мешавад, шабакаи курсҳои шартномавӣ барои омӯзиш дар 15 самт имконият фароҳам меорад. Кормандони ДҶТК ҳар сол тақрибан 20 лоиҳаи илмӣ амалӣ мекунанд, зиёда аз 100 номгӯи нашрияҳои таълимӣ, методӣ, илмӣ ва ғ. нашр месозанд. 1 Ҷолиб Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ин Донишкада муносибатҳои ҳамкорӣ дорад, омӯзгорон ва устоҳои таълими истеҳсолии литсейҳои касбӣ - техникии Тоҷикистонро барои таҷрибаомӯзӣ ба ДҶТК мефиристад. Пайвандҳо.
Донишномаи Душанбе

Душанбе — донишномаи пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе. Нашри донишнома Донишномаи пойтахт, ки ба муносибати ҷашни 90-солагии шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 25-солагии истиқлоли давлатиии Ҷумҳурии Тоҷикистон аввалин бор ба забони тоҷикӣ ба табъ расид, ки ба ин васила аҳли мамлакат бо таърихи шаҳри Душанбе, саҳми сокинони он дар бунёди давлати муосири миллӣ, ҷомеаи асили шаҳрвандӣ ва рушду равнақи ҳаёти моддию маънавии кишвар, бо неруҳои тавлидӣ ва табиати нотакрори ин маъвои дилорои ватани худ ошно мегарданд. Донишномаи Душанбе барҳақ таҷассумгари тарақиёти мустақилонаи пойтахти давлати навини Тоҷикистон аст. Донишномаи Душанбе сарчашмаи илму адаб, таърих, муаррифномаи иншооту кӯчаҳову маҳалҳо, қабл аз ҳама зиндагиномаи ашхоси бузург ва бунёдкори шаҳри Душанбе мебошад.
Олим

Олим - калимаи арабӣ буда маънояш шахсе, ки дар ягон соҳаи илму фарҳанг тадқиқот гузаронида ҳиссаи амалӣ гузоштааст. Одатан ҳамон шахсонеро олим мегӯянд, ки усули илмиро истифода мебаранд 1. Олим метавон дар як ё якчанд соҳаи илм (донишманд, донишдор, доно) бошад. 2. Унвон ва дараҷаи илмӣ дар замони муосир Унвони илмӣ дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва таҳсилоти касбии баъд аз муассисаи олии таълимӣ ва муассисаҳои илмӣ ҷорӣ шудааст. Дараҷаи илмӣ баъд аз навиштан ва аз ҷониби унвонҷӯ дифоъ намудани рисолаи илмии магистр, номзади илм ва доктори илм дар ягон риштаи мухталифи илм, дар асоси қарори муассисаи илмии баландпояи давлатӣ дода мешавад.
Донишномаи Алоӣ

Донишномаи Алоӣ — навиштаи Ибни Сино, ба дар панҷ дониш: мантиқ, табииёт (дониши зерин), ҳайат, мусиқӣ ва ончи берун аз табиат аст (мобаъдуттабиа, дониши барин).
Донишномаи Сомониён

Донишномаи Сомониён (Иборат аз 2 ҷилд). – Хуҷанд, 2008. – Ҷ.1. – 545 с. Мундариҷа Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Донишномаи Сомониён (Иборат аз 2 ҷилд). – Хуҷанд, 2008, 2009. дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Дар бораи муаллиф.
Донишномаи Брокҳауз ва Ефрон

Донишномаи луғатии Брокгауз ва Эфрон — коллексияи китобҳои Брокгауз ва Эфрон аз 86 ҷилд иборат буда бо забони русӣ навишта шудааст. Ин донишнома дар асри дар Русияи империалистӣ ба чоп баромадааст. Таърихи эҷод Аввали ин донишнома аз тарҷумаи дигар забонҳо ба забони русӣ сар гирифт. 8 ҷилди аввал то ҳарфи "В" дар таҳти назорати муҳаррир, профессор И. Е. Андреевский ба чоп баромада буд. Ин ҷилдҳо ба бисёр норозигиҳо нисбат ба сифати тарҷума дучор шуд, ва роҳнамои умумиаш ҳам сифати хуб надошт. Давраи нав барои ин донишнома аз даъват кардани чунин муҳаррирони бузурги ҳамон вақт, ҳамчун Д. И. Менделеев, В. С. Соловёв С. А. Венгеров, А. Н. Бекетов, А. И. Воейков ва дигарон авҷ гирифт. Аз ҳамон рӯз иборат донишнома бо мақолаҳои нави бо сифати баланд пурратар шудан гирифт. Бисёри мақолаҳо бахшида ба таърих, маданият, ва ҷуғрофияи Русия нависта шуда буд. Он мақолаҳое ки аз забонҳои дигар ба забони русӣ пеш тарҷума шуда буд, бо мақолаҳои аз нав тадқиқот карда шуда иваз карданд. Бо меҳнати ин муаллифони бузург, донишнома аз кашфиёти илмӣ боз ҳам пурратар гардид ва обу рӯи ҷаҳонӣ пайдо кард. Д. И. Менделеев на фақат муаллифи мақолаҳо буд, балки бисёри онҳоро худаш таҳрир кардааст ва ҳамаи навиштаҷоти худро ё мақолаҳое ки бо дигарон навистааст бо ҳарфи юнонии делта ишора кардааст. Боз як хусусияти донишнома дар он аст, ки бо забони сода ва озод нависта шудааст. Нашр Донишномаи луғатӣ Ҷилдҳои иловагӣ: Донишномаи луғати нав Донишномаи луғати хурд Нашрҳои замони мо Нусхаҳои донишнома дар интернет.
Донишномаи Тоҷикистон

"Донишномаи Тоҷикистон" 1 (дар муқова "Ҷумҳурии Тоҷикистон. Донишнома") — донишномаи якҷилда дар бораи Тоҷикистон, ки ба муносибати 30-солагии истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар дар соли 2021 тавассути Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик таълифу тадвин шудааст. Муҳтаво Донишномаро мураттибон — кормандони Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик бо истифода аз сарчашмаҳои муътамад, ҳаҷми иттилооти хеле зиёд ва ҷалби муаллифони гуногунихтисос таҳия намуда, барои доираи васеи алоқамандони китобҳои донишномаӣ пешниҳод кардаанд. Аксҳо, харитаҳо ва нақшаҳое, ки дар китоби мазкур дар радифи матнҳо оварда шудаанд, арзиши илмӣ ва зебоии китобро бештар карда, барои дарки дурусттари матолиб аз ҷониби хонанда ва афзудани завқи китобхонии ҳар кас мусоидат мекунанд 1. Бахшҳо Дар маҷмӯъ донишномаи мазкур муҳимтарин маълумотро дар бораи рӯйдодҳо ва дастовардҳои соҳаҳои гуногуни мамлакат фаро гирифта, бо такя ба дақиқтарин иттилооти илмӣ ва оморӣ таҳия шудааст. Ҳар бахши донишномаи мазкур фарогири маълумотест, ки дастовардҳои соҳаи мавриди назарро мухтасар пешниҳоди хонанда мекунад. Дар охири аксар мақолаҳо адабиёти иловагӣ зикр шудаанд, ки хонанда метавонад бо истифода аз онҳо маълумоти бештаре дар бораи соҳаи дилхоҳи худ дарёфт намояд 1.
Донишномаи Рӯдакӣ

Донишномаи Рӯдакӣ — донишномаест ба забони тоҷикӣ, ки дар соли 2008 тавассути Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти Рӯдакӣ мунташир шудааст 1. Мундариҷа Мувофиқи нақша бояд "Донишномаи Рӯдакӣ" дар 4 ҷилд чоп шавад. Соли 2008 ду ҷилди он ба табъ расид, ки ҳарфҳои А–С-ро дар бар мегиранд. Ҷилдҳои дигараш то ҳол ба табъ нарасидаанд 2. Олимони Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёт ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон барои офаридани донишномаи поягузори адабиёти форсу тоҷик "Донишномаи Рӯдакӣ", аз иттилооти зарурӣ доир ба ҳамаи паҳлӯҳои рӯзгору осори шоир ва кулли маълумоти дастрас дар робита ба Рӯдакӣ бошад, ҷамъ оварда ҷилди аввали "Донишномаи Рӯдаки"-ро тадвину таҳия намудаанд. Нахустин донишномаи тахассусии инфиродӣ — "Донишномаи Рӯдакӣ" фарогирандаи кулли мақолаҳои дорои ҳам ҷанбаи иттилоотӣ ва ҳам илмӣ буда, дар бораи аҳволу осори шоир, дараҷаи таҳқиқи ӯ, мақом ва шӯхраташ маълумот медиҳад. Роҷеъ ба ҳамаи сарчашмаҳои дастраси таърихию адабӣ, ки дар онҳо зикри Рӯдакӣ рафтааст, маълумот дода мешавад.
Донишномаи Майсарӣ

Донишномаи Майсарӣ — куҳантарин донишномаи пизишкӣ ба назми порсӣ навиштаи Ҳаким Майсарӣ. "Донишнома" аз лиҳози сабки нигориш, мазмунҳои ахлоқӣ ва нукоти ҳакимонааш дархури таваҷҷуҳ аст. Аммо бузургтарин вижагии ин асар он бувад, ки Ҳакими Майсарии Суғдӣ бо таъкид изҳор медорад, "Донишнома"-ро на ба балки маҳз ба забони модарияш — порсӣ сурудааст. Фарзанди арҷманди Суғд — Ҳаким Майсарӣ дар баробари тозӣ аз забони поки порсии хеш, аз сарзамини номдораш Эрон бо ифтихори тамом садо баланд мекунад.
Донишномаи Эронико

Донишномаи Эроника — лоиҳаест, ки ҳадафаш эҷоди як донишномаи фарогир ва бонуфузи инглисӣ аст, ки аз таърих, фарҳанг ва тамаддуни халқҳои эронӣ аз торих то имрӯз ҳикоят мекунад 2. Дар матолиби донишнома таърихи кишварҳо ва мардумони ғайриэронӣ — Арманистон, Озарбойҷон, Гурҷистон ва ғайра низ баррасӣ шудааст, ки таъриху фарҳанги онҳо бо таъриху фарҳанги эрониён ва Эрон иртибот дошт. Ин тарҳ дар соли 1973 аз сӯи Донишгоҳи Колумбия дар заминаи Маркази эроншиносӣ созмон дода шуда, дар бахшҳои илмии эроншиносӣ ҳамчун донишномаи стандартӣ баррасӣ мешавад. Донишнома на танҳо Эрон, балки манотиқи дигари ҷуғрофиёие, ки дар онҷо забонҳои эронӣ дар як замон бартарӣ доштанд: Афғонистон, Тоҷикистон, Анадолу Курдистон, инчунин бархе аз манотиқи Қафқоз, Осиёи Ҷанубӣ, Осиёи Марказӣ ва Байнаннаҳрайнро дар бар мегирад. Масъалаи равобити ҷаҳони Эрон бо фарҳангҳои дигар (Чин, Аврупо ва ғ.). Лоиҳа аз 45 ҷилди пешбинишуда 16-тоашро аз чоп баровард. Матни пурраи аксари мақолаҳо дар Интернет бо истифода аз рамзгузории Юникод ройгон дастрас аст. То соли 2017 сармуҳаррири он профессор Эҳсон Яршатер, мудири муҳаррир Аҳмад Ашраф буд. Ҳайати таҳрир инчунин Николас Симс-Уилямс, Кристофер Ҷ. Бруннер, Муҳсин Оштиёнӣ, Манучеҳр Кашаф ва беш аз 40 муҳаррири дигар аз муассисаҳои бузурги байналмиллалии марбут ба эроншиносиро дар бар мегиранд. Шумораи зиёди олимон (тақрибан 1200 нафар аз соли 2006) дар таъсиси донишномаи Эроника саҳм гузоштаанд. Эроника аз ҷониби бисёр бунёдҳо, созмонҳо ва шахсони алоҳида дастгирӣ карда мешавад. Аз соли 1979 энсиклопедия аз ҷониби Бунёди гуманитарии миллӣ сарпарастӣ карда мешавад, ки аз соли 2007 сеяки буҷаи лоиҳаро фаро мегирад 2. Саҳмгузорон то соли 2018 Шӯрои ҷамъиятҳои илмии Амрико,, Ҷамъияти фарҳангии Эрон ва бисёр созмонҳои хайрия, оилаҳо ва шахсони алоҳидаро дар бар мегирифтанд. Баҳси ахир 25 марти соли 2007 Ассошиэйтед Пресс Энсиклопедияи Эроникаро барои оммаи васеъ нашр кард. Ин хабарро расонаҳо, ҳам нашрияҳо ва ҳам нашрияҳои интернетӣ гирифтанд. Масалан, дар вебсайти як матни каме тағйирёфта нашр шуд. Дар ҳамин ҳол, муаллиф ҳангоми таҳияи матлаб ба сардабирони муроҷиат накардааст ва дар ин матлаб иштибоҳҳои ҷиддие, аз қабили ибораи "ҳукумати Эрон ба Энсиклопедия шадидан мухолифат мекунад" ва тарҷумаи ҳоли нодурусти профессор Яршатер ҷой гирифтааст. Ин носаҳеҳиҳо -ро водор карданд, ки посухи расмиро нашр кунад.
Донишномаи Шашмақом

Донишномаи Шашмақом.Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. - Душанбе, 2009. – 423 с. Мундариҷа "Донишномаи Шашмақом" - бори аввал дар таърихи тамаддуни мусиқии тоҷик таҳия ва тадвин шудааст. Ин "Донишнома" роҷеъ ба таърих, назария, манобеи хаттии мусиқӣ, чеҳраҳои номвари созу дирӯзу, мусиқидонон, мусаннифон, сарояндагон, навозандагон, нобиғагони мактаб, равияҳои эҷодию иҷроӣ (аз Борбади Марвазӣ 589-90-628-38), ки дар ташаккул ва рушди ҳунари волои мусиқиамон мақомҳо (Шашмақом) нақши муассиру мондагор гузоштаанд,матолиби муҳимро дарбар дорад. Дар донишнома дар бораи оҳангсозону мақомхони Тоҷикистон ба монанди: ва дигарон маълумот оварда шудааст. 1 Тақризҳо Нигаред низ Шашмақом Донистаниҳо Китоби Донишномаи Шашмақом. – Душанбе,2009. – 423 с. дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Дар бораи муаллифон Пайванди беруна.
Донишномаи бархат

Донишномаи бархат ё донишномаи онлайн, донишномаи интернетӣ — донишномае рақамӣ, ки аз тариқи интернет қобили дастрасӣ аст. Ба унвони мисол метавон ба Википедия аз соли 2001, Донишномаи Бритоннико аз соли 2016 ва. ишора кард. Таърих Нахустин талош барои сохти як донишномаи бархат ба соли 1993 бармегардад, ки ба ҳар касе иҷоза медод мақола бинвисад ва онҳоро ба феҳристи марказии ҳамаи сафаҳот изофа кунад. Ин лоиҳа ном дошт, ки дар ниҳоят ҳаргиз иҷро нашуд 1. Пеш аз Википедия, Донишномаи Бритоннико бузургтарин донишномаи ҷаҳон буд, вале имрӯза донишномаи Википедия бо доштани беш аз 200 забони дунё ва 3 миллион матлаб ба забони инглисӣ бузургтарин донишномаи ҷаҳон ва донишномаи бархат аст.
Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик

"Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик" — асари бисёрҷилдаи донишномаӣ доир ба анъанаҳо, урфу одатҳо, маросим ва дигар суннатҳои миллии мардуми тоҷик, ки токунун 7 ҷилди он чоп шудааст. Ду ҷилди нашршудаи донишнома дар асоси фарҳанги моддӣ ва ғайримоддии мардуми тоҷик дар СИЭМТ таҳия шуда, таҳкурсии ин китоби бузургҳаҷм маҳсуб мешаванд. Китоби мазкур фарҳанги ғаниву рангоранги мардуми тоҷикро ба ҷаҳониён муаррифӣ мекунад. Ҷилди 1 аз маҷмӯи мақолаҳои сароғози мавзӯъҳои таҳти ҳарфҳои А — М (776 саҳ.) ва ҷилди 2 (2017, 756 саҳ.) аз Н — Я иборат буда, дӯстдорони мероси фарҳангии халқи тоҷикро бо суннату ҳунарҳои мардумӣ шинос мекунад. Донишнома бо тасвирҳо оро ёфта, бо теъдоди 5000 нусха дар матбааи "Эр-граф" ба табъ расидааст. Ҷилдҳои 1 ва 2-и ин китоб дар Намоишгоҳи байналмилалии "Санъати китоб"-и ИДМ сазовори Шоҳҷоиза гардид. Ҷилди 3 "Наврӯз", ҷилдҳои 4-5 "Таъомҳои мардумӣ", ҷилдҳои 6-7 "Мардумшиносӣ" (ё "Тоҷикони Қаротегин ва Дарвоз") ва ҷилдҳои баъдӣ мавзӯъҳои "Бозиҳои бачагона", "Сӯзанӣ", "Бофандагӣ", "Косибӣ", "Либосҳои мардумӣ", "Ҷашнҳои иҷтимоъии мардумӣ" ва ғайраро фаро хоҳанд гирифт.
Донишномаҳои форсӣ

Дар зер феҳристе аз донишномаҳо ва осори донишномаӣ омадааст. Донишномаҳои садаи аввал то панҷуми ҳиҷрӣ.
Донишҷӯ

Донишҷӯ (ё Студент) - шахсе, ки мактаби миёнаро хатм карда бо тартиби муқарраршуда ба муассисаи олии таълимӣ (Донишгоҳ ё Донишкада) қабул шуда, дар шуъбаи рӯзона, шабона, ғоибона ё экстернат бо мақсади дарёфти дараҷаи муайяни таълим ва ихтисос таҳсил мекунад.. Манобеъ.
Донй Вале

Донй Обед Вале Валдисон (июли 1981, Сан Пабло Такакико, Эл Салвадор) — футболбози алвадорӣ, муҳофиз.
Дониёлбий (Амир)

Дониёлбий — амири Аморати Бухоро солҳои 1759-1785. Зиндагинома Дониёлбий писари Худоёрбий буд, ки вақти ҳуҷуми Нодиршоҳ ба Афғонистон ба тарафи ӯ гузашта, ҳокими Кармина таъйин шуда буд. Дониёлбий унвони хониро қабул накард ва ба тахти Аморати Бухоро нанишаст. Ба он набераи духтарии Раҳимбий – Фозилтӯра ибни Норбӯтабийро тавсия карда, ихтиёри ҳукуматро пурра ба дасти худ гирифт. Дар ин давра ошӯбу исёни ҳокимони вилоятҳо сар зада, аз Бухоро чанд вилоят ҷудо шуданд. Ҳокимони Ӯротеппаву Хуҷанд, Ҷиззах, Хатирчӣ, Каттақӯрғон ва Самарқандро забт намуда, мақсади ишғол кардани Бухороро доштанд. Онҳо сипоҳи бисёреро ҷамъ оварда ба самти Бухоро раҳсипор гаштанд. Дар ин давра бисёри қабилаҳои кӯчманчӣ аз сиёсати ҳукмронон норозӣ буданд ва исёнгарон онҳоро истифода намуда, мехостанд ҳокимияти манғитиёнро барҳам зананд. Бо мақсади ҳуҷум ба Бухоро онҳо дар саҳни масҷиди ҷомеъ ҷамъ омаданд. Дониёлбий нигоҳбонии Арки Бухороро пурзӯр намуда, баъзе чораҳои ҳарбиро андешид ва қувваҳои исёнгаронро фалаҷ сохт. Ӯ барои бастани сулҳ ба назди исёнгарон эшони Исҳоқхӯҷаро (аз авлоди Махдуми Аъзам) фиристод. Ба даъвати сулҳ танҳо сардори қабилаи баҳринҳо Ғайбуллохон гӯш намуда, дигарон ба шӯришу исён даъват мекарданд. Аз ин сабаб Дониёлбий бар зидди онҳо қӯшунҳоро равона сохта, шаҳрвандонро ба ҳифзи Бухоро даъват кард. Бо даъвати ӯ аҳолии шаҳр бархоста қӯшунҳои исёнгарро торумор сохт, аксари феодалони бонуфуз ва сардорони қабилаҳоро ба қатл расонданд. Дар ин давра ҳокимони вилоятҳои Нурато, Кармина, Хузор ва Ӯротеппа ба шӯриш бархоста, дар водии Зарафшон қабилаҳои "ҳафт қавм" ("етти уруқ") исён карданд ва дар аморат ҷангҳои дохилӣ авҷ гирифтанд. Сардори қабилаи юз Фозилбий аз Хуҷанд бархоста Ӯротеппаро ишғол кард ва ба ҷониби Самарқанд равона шуд. Ӯ Самарқандро муҳосираву забт намуд ва ҳокими онро, ки бародари Дониёлбий буд, бо ҳама хешу ақрабо асир кард. Пас аз он ба ҷониби Миёнкол ҳаракат кард ва ба қувваҳои ӯ қабилаҳои хитой-қипчоқиҳо ҳамроҳ шуданд. Дониёлбий бо лашкари бисёре ба муқобили онҳо равона шуда ба Кармина расид. Дар ин мавзеъ гуфтушунидҳо бо исёнгарон оғоз шуданд. Исёнгарон аз тахт сарнагун кардани Фозилтӯраро талаб мекарданд. Дониёлбий ночор ба ин талаб розӣ шуда, Фозилтӯраро ҳокими Қаршӣ таъйин кард ва ӯ бо падараш – Норбутабий ва наздиконаш ба он ҷой равона шуд. Мубориза бо феодалон ва исёнгарон мустаҳкам намудани ҳокимият ва пурзӯр намудани қувваҳои ҳарбиро тақозо мекард. Бо ин мақсад Дониёлбий ҳокимиятро пурра ба дасти худ гирифт. Ба ҷойи Фозилтӯра шоҳзода Абдулғозихон -набераи Абдулфайзхони чингизиро ҳокими Бухоро таъйин кард. Норбӯтабий ҳанӯз вақти дар Бухоро буданаш дар қасди ба даст овардани ҳокимият буд. С. 1771 ӯ бо ҳамроҳии ҳокимони Шаҳрисабзу Хузор боз бар зидди Дониёлбий шӯриш бардошт. Ин шӯриш пахш карда шуда, Қаршӣ, Шаҳрисабз, Ҳисор ва дигар шаҳрҳо ба итоати Бухоро даромаданд. Пас аз ҳукмронии 27-сола (9 июни с. 1785) Дониёлбий вафот кард. Дар давраи ҳукмронии ӯ мадрасаву масҷидҳо баста шуда, ҳуҷраҳои онҳо ба анбори коҳу ғалладона мубаддал шуданд. Зулму тааддӣ ва андозҳо бар гардани мардум зиёд гаштанд.
Доннй Грант

Доннй Грант Замора (апрели 1976, Лимон, Коста Рика) — футболбози коста рикагӣ, дарвозабон.
Доннй Нейра

Доннй Ренсо Нейра Феррада (январи 1984, Лима, Перу) — футболбози перуӣ, нимҳимоятгари марказӣ.
Донишҷӯй

Донишҷӯй – таълимгиранда, тарбиягиранда, хонанда, шунавандаи муассисаи таълимии таҳсилоти миёнаи касбӣ ва муассисаи олии таълимӣ (донишгоҳ ё донишкада) 1 2 Манобеъ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи таҳсилоти миёнаи касбӣ"(21 июли соли 2015) Боби, Моддаи 1. Мафҳумҳои асосӣ.
Донори ифтихории Тоҷикистон

Донори ифтихории Тоҷикистон - унвони фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Унвони фахрии Донори ифтихории Тоҷикистон ба шахсон тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон Дар бораи додани хун ва ҷузъҳои он бо имтиёзу бартариҳои пешбинишуда дода мешавад.
Доново (ноҳияи Верхнеландехов, Иванов)

Доново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верхнеландехов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Донкови (ноҳияи Холмогор)

Донкови — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Донои Кашмирӣ

Мулло Фахруддин Донои Кашмирӣ — шоир и форсигӯи Ҳиндустон. Зиндагинома Шахси таҳсилдида ва аз улуми мутадовилаи давр огоҳ будааст. Дар замони Баҳодуршоҳи (ҳукмронӣ 1706-12) ва Ҷаҳондоршоҳ аз Кашмир ба Шоҳиҷаҳонобод омад ва муншии дарбори ин ҳокимон буд. Дар замони Фаррухсияр (ҳукмронӣ 1712-19) бо шоир Фориғи Қумӣ дар навиштани "Шоҳномаи Фаррухсиярӣ" ҳамкорӣ дошт ва барои иҷрои ин кор инъом гирифт. Шеърҳояш дар тазкираҳо, аз ҷумла "Боғи маонӣ", "Тазкирату-ш-шуаро"-и Ғанӣ, "Тазкираи Беназир", "Тазкираи Ҳусайнӣ", "Тазкираи шуарои Кашмир", "Шамъи анҷуман", "Субҳи гулшан", "Ништари ишқ", "Маҷмаъу-л-фусаҳо" ва ғайра оварда шудаанд. Абёти зер аз ӯст: Дуболо мешавад кайфияти суҳбат зи мавзунон, Ману мисраъ расонидан, туву қомат кашиданҳо. Бар ин карашмаи тамкин, ки мерасад тираш, Кабоб мешавад аз интизор нахчираш. Дил бар хаёли рӯи арақнок бастаам, Хезад шамими равғани гул аз кабоби ман.
Донои Мозандронӣ

Мирзо Муҳаммадалӣ писари Мулло Муҳаммадсаид Донои Мозандронӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Падараш — Мулло Ашрафи Мозандаронӣ шахси фозилу донишманд буд. Бо тахаллуси Ашраф шеър менавишт. Аз ватанаш дар замони ҳукмронии Аврангзеб (ҳукмронӣ) ба Ҳиндустон рафт ва устоди духтари ӯ — шоира Зебуннисо шуд. Писараш Мирзо Муҳаммадалӣ чун падар шоир буд ва дар Муршидободи Бангола мезист, дар дарбори ҳукмрони ин вилоят хидмат мекард. Дар тазкираҳо аз девони ӯ (иборат аз чаҳор ҳазор байт) иттилоъ додаанд. Ба қалами Донои Мозандронӣ инчунин "Шаҳрошӯб" ва маснавие бо номи "Муноҷоту-н-наҷот" тааллуқ доранд. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳои "Сарви Озод", "Шамъи анҷуман", "Суҳуфи Иброҳим" ва ғ. оварда шудаанд.
Донское-4 (ноҳияи Рамон, Воронеж)

Донское-4 — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Рамон, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Донской (ноҳияи Городишен, Волгоград)

Донской — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Городишен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Донской (ноҳияи Верхнемамон, Воронеж)

Донской — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верхнемамон, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Донская (ноҳияи Бохан, Иркутск)

Донская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Донуз-Тоо

Донуз-Тоо (Доңуз-Тоо) — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Қизил-Тоои ноҳияи Ӯзгани вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 578 нафар дар соли 2023.
Дор-Сухонский (ноҳияи Тарног, Вологда)

Дор-Сухонский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Дофамин

Дофамин (допамин 1,) — ҳормон ва нейромедиатор. Аз -ДОФА синтез карда шудааст. Баъдан, норадреналинро аз допамин синтез кардан мумкин аст. Дар майна дофамин ҳамчун танзими рафтор ва малакаҳои моторӣ иштирок мекунад. Дар рагҳои хунгард боиси васеъшавии онҳо мегардад, дар гурдаҳо истеҳсоли пешобро зиёд мекунад, дар ғадуди зери меъда истеҳсоли инсулинро кам мекунад, дар системаи ҳозима перисталттикаи рӯдаи меъдаро коҳиш медиҳад ва луобпардаи рӯдаҳоро муҳофизат мекунад, дар системаи иммунӣ фаъолияти лимфоситҳоро коҳиш медиҳад. Дофамин ҳамчун доруи дохиливаридӣ барои норасоии дил ё шоки кардиогенӣ истифода мешавад. Ҳамчунин нигаред Эзоҳ Адабиёт Пайвандҳо Шаблон:Нейротрансмиттеры Шаблон:Алкалоиды Шаблон:Гормоны Шаблон:АТХ.
Дор (Брусноволовское с/п ноҳияи Нюксен, Вологда)

Дор — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Нюксен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.