ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ғуломризо Қудсӣ

Ғуломризо Қудсӣ — шоир и эронӣ. Зиндагинома Ғуломризо Қудсӣ дар соли 1304 1 дар Машҳад ба дунё омад, насаби ӯ ба Мирзо Муҳаммадҷон Ғуломризо Қудсии Машҳадӣ, шоири машҳур давраи Сафавия мерасад, ки хизонадори остони Қудсро бар уҳда дошт ва дар аҳди Шоҳҷаҳон, ки асри равнақи шеър форсӣ дар Ҳинд буд ба онҷо сафар кард 2 3 4 5. Ғуломризо Қудсӣ пас аз гузарондан давраи ибтидоӣ, ба таҳсилоти қадима рӯй овард. Адабиёти фиқҳу усул ва мантиқу фалсафаро аз маҳзари фузалои бузурги Хуросон аз ҷумла Муҳаммадтақӣ Адиби Нишобурӣ (адиби дувум) ва Ҳошим Қазвинӣ фаро гирифт ва сипас дар донишкадаи маъқул ва манқул (донишкадаи илоҳиёт) таҳсил кард 5. Аз шонздаҳсолагӣ сурудани шеърро оғоз кард 4. шоири ғазал буд ва ба сабки ҳиндӣ гароиш дошт ва дар заминаҳои иҷтимоъӣ ва сиёсӣ шеършро ба кор гирифт. Ғуломризо Қудсӣ бо ангезаи ташаккул бахшидан ба авзоъи адабии хостагоҳаш "Анҷуман адабии Фирдавсӣ"-и Машҳадро бунёд ниҳод 6. Ӯ дар соли 1325 ба иттифоқи тане чанд аз дӯстонаш ба таъсиси ин анҷуман ҳиммат гумошт 7. Ӯ аз замони давлати Муҳаммад Мусаддиқ бо сурудани ашъор иҷтимоъӣ ва инқилобӣ ба мубориза бо ҳукумат пардохт ва дар солҳои 1342 ва 1351 дастгир ва ба зиндон уфтод. Муддат маҳкумияти сиёсии ӯ 5 сол ба тӯл анҷомид.Бахш умдае аз навиштаҳову ашъори Ғуломризо Қудсӣ дар ҳамон даврон аз байн рафт. Чанд дафтари шеър низ дар зиндон суруда буд, ки тавассути маъмурини режем паҳлавӣ забт шуд; Аммо ҳаргиз ба ӯ бозгардонда нашуд.Чунонки борҳо дар ашъораш ба он ишора кардааст: Басо мазмуни рангине, ки парвардам ба хуни дил, Ситамгар кард пар-пар ҳамчу гул авроқи девонам. Вай барои тадвини девони шеъри ҷаддаш Мирзо Муҳаммадҷон Ғуломризо Қудсии Машҳадӣ ба Ҳиндустон рафт, ки ангезаи сафари ӯ ба даст овардани соири нусхаҳои хаттии ин шоир буд 8. Ғуломризо Қудсӣ дар Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад ба тадриси забону адабиёти форсӣ ва арабӣ иштиғол дошт. Даргузашт Дар 21 озари 1368 дар син 64 солагӣ бар асари сактаи қалбӣ даргузашт. Ӯро дар ғурфаи 168 дар ҷавори ҷӯдии шоир, дар саҳни озодии ҳарами Имом Ризо ба хок сипурданд. Китобшиносӣ Намунаи ашъор Ҳамчу хуршед ба олам назаре моро бас, Нафаси гарму дили пуршараре моро бас. Ханда дар гулшани гети ба гул арзонӣ бод, Ҳамчу шабнам ба ҷаҳон чашми таре моро бас. Гарчи донам, ки муяссар нишавад рӯзи висол, Дар шаби ҳиҷр, умеди саҳарк моро бас. Агар аз дидаи кӯтаҳназарон уфтодем, Нест ғам, суҳбат соҳибназаре моро бас. Шуд барӯманд зи хуни дили мо нахлис сухан, Агар ин нахл диҳад баргу баре моро бас. Дар ҷаҳоне, ки намонад зи касе ному нишон, Қудсӣ аз гуфтаи шево асаре моро бас. Кош будам лола то ҷӯянд дар саҳро маро, Кош доғи дил ҳувайдо буд аз симо маро. Кош будам ҳамчу гавҳар, то занад дарёдиле, Дил ба дарё, то биёбад дар дили дарё маро. Кош будам чун китоб уфтода дар кунҷе хамӯш, То нагардад рӯбарӯ, ҷуз мардуми доно маро. Кош будам ҳамчу анқо бенишон дар рӯзгор, То набинад чашми танги мардуми дунё маро. Кош будам шамъ, то баҳри рифоҳи дигарон, Дар миёни ҷамъ сӯзонанд сартопо маро. Кош будам ҳамчу шабнам то миёни бӯстон, Буд ҳар шаб то саҳар дар домани гул ҷо маро. Кош Қудсӣ аз ҳаво пур мешудам ҳамчун ҳубоб, То ба ҳар ҷо ҷой медоданд дар боло маро.
Ғуломсарвари Лоҳурӣ

Ғуломсарвари Лоҳурӣ (1, Лоҳур — 14 август 1890 2, Бадр, минтақаи Мадина) — донишманди дин, орифи суҳравардӣ, пизишк, шоир, таърихнигор ва тазкиранависи форсигӯи Ҳиндустон. Зиндагинома Назди падараш, муфтӣ Ғуломмуҳаммад фарзанди Раҳимуллоҳи Қурайшии Асадии Ҳошимӣ, ки аз пизишкони маъруфи Лоҳур буд ва аз дигар устодон улуми ҳадис, тафсир, фиқҳ, таърих, сарфу наҳв, маонӣ, мантиқ ва пизишкиро омӯхт. Чанде дар дастгоҳи девони Лоҳур хидмат кард, сипас аз мулозимат даст кашида, танҳо ба таълифи асарҳо дар мавзӯъҳои гуногун машғул шуд. Машҳуртарин асари Ғуломсарвари Лоҳурӣ — тазкираи "Хазинату-л-асфиё"; "Гулдастаи каломот"; асарҳои ахлоқӣ: "Ахлоқи Сарварӣ", маснавии "Гулшани Сарварӣ" ва "Махзани ҳикмат", "Туҳфату-л-аброр", "Иншои сафдар" (маҷмӯи мактуботи форсӣ бо тарҷумаи ки барои писаронаш Ғуломҳайдар ва Ғуломсафдар навиштааст). Табъи шоирӣ низ дошт; бо тахаллуси "Сарвар" шеър мегуфт, хусусан дар гуфтани моддаи таърих дасти тавоно дошт.
Ғуломҳайдар Ғуломалиев

Ғуломҳайдар Ғуломалиев (6 сентябр 1904, Рӯшон, Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшон — 19 апрел 1961 1, Маскав) — хореограф, оҳангсоз ва навозандаи тоҷик. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон, Ҳунарпешаи халқии СССР. Зиндагинома Ғуломҳайдар Ғуломалиев соли 1933 дар назди клуби ноҳияи Рушон дастаи ҳаваскорони санъатро ташкил намуд. Солҳои 1940-41 артисти Ансамбли тарона ва рақси Помири Филармонияи давлатии Тоҷикистон, баъд то охири умр роҳбари ҳамин ансамбл буд. Ғуломалиев ҳамчун хореограф ва оҳангсоз дар ривоҷу равнақи санъати миллии тоҷик ҳиссаи босазое гузошт. Беҳтарин оҳангҳои эҷодкардаи Ғуломалиев ба ашъори халқӣ ва шоирони тоҷик инҳоянд: "Нола кунам", "Салом аз Бадахшон", "Маҳбуба", "Ба-деҳа", "Баҳори Бадахшон", "Суруд дар васфи Москав" ва ғайра Ғуломалиев дар таълиму тарбияи ҳунарпешагони ҷавон хидмати арзанда кардааст. Ансамбли бачагон, ки солҳои ҷанг дар Бадахшон ташкил карда буд, асоси Ансамбли тарона ва рақси Помир гардид. Гурминҷ Завқибеков, Нуқра Раҳматова, Савсан Бандишоева, Ғ. Худоёрбекова, С. Шоисмоилова ва чанд тани дигарон шогирдони ӯянд.
Хоҷа Ғуломфарид

Хоҷа Ғуломфарид (ноябр 1845, Чочрони Шариф, Панҷоб — 24 июл 1901, Чочрони Шариф, Панҷоб) — сӯфӣ ва шоир и форсизабони Ҳиндустон, фарзанди Худобахш. Зиндагинома Дар ҳаштсолагӣ аз падар ятим монда, таҳти сарпарастӣ ва тарбияи бародари калонаш хоҷа Ғуломфахруддин аст, вале ба урду, ҳиндӣ ва синдӣ низ шеър гуфтааст. "Мақойису-л-маҷолис" ё "Ишороти Фаридӣ" ва "Иршодоти Фаридӣ" (дар 5 ҷилд, ки малфузоти вай ва гирдовардаи мавлоно Рукнуддини Парҳорсунгӣ аст) аз ашъори форсии ӯ мебошанд. Рисолаи "Фавоиди Фаридия" дар сайру сулук ва ирфон буда, "Маноқиби Фаридия" аз малфузоти ӯ иборат аст.
Ғуломҳасан Шаҳиди Мултонӣ

Ғуломҳасан Шаҳиди Мултонӣ — ориф ва шоир и форсизабони Ҳиндустон, писари муншӣ Муҳаммадсолеҳ Ҷонмуҳаммад. Зиндагинома Улуми мутадовили замонро дар зодгоҳаш фаро гирифта, дар назму наср ба дараҷаи устодӣ расид; дар хушнависӣ ва пизишкӣ низ моҳир буд. Дар тасаввуф муриди Ҳофиз Муҳаммад Ҷамолуддини Чиштӣ; "Ҳусния", дар истилоҳоти суфия; "Калимоту-л-инсоф"; "Анвори ҷамолия", дар 4 бахш; "Девони Ҳасан" (як бор дар асри 13 ҳ. дар Покистон ба нашр расид; шомили маснавиҳои "Саропо" ва "Хаёли ҳақиқат", ғазалиёт, марсия, рубоӣ, моддаи таърих ва ашъори дигар аст) аз осори ӯ мебошанд. Шеъри Ғуломҳасан Шаҳиди Мултонӣ содаву равон буда, бештар дар сайру сулук ва ирфону тариқат аст.
Ғуломҳусайни Ҳушёрпурӣ

Абумуҳаммад Ғуломҳусайн ибни Шарафуддини Ҳушёрпурӣ — донишманди динии ҳанафимазҳаб, орифи нақшбандии муҷаддидӣ ва нависандаи форсизабони Ҳиндустон. Таълифот "Таҳқиқот зарурия ли-л-ҷумъа" — дар бораи шароити баргузории намози ҷумъа; "Рафиқу-с-соликин" — дар бораи зикрҳо ва муроқибаҳои нақшбандиёни муҷаддидии мазҳарӣ (мансуб ба Мазҳари Деҳлавӣ, маъруф ба Ҷониҷонон) аз осори ӯянд.
Дарвешхон

Ғуломҳусайни Дарвеш, машҳур ба Дарвешхон (1, Теҳрон — 22 ноябр 1926 1, Теҳрон) — оҳангсоз, навозанда, омӯзгори мусиқӣ, яке аз саромадони мусиқии эронӣ, устоди тор. Зиндагинома Ибтидо асосҳои илми мусиқиро дар мактаби мусиқии ҳарбии Теҳрон аз Люмери фаронсавӣ омӯхт. Омӯзишро аз табли хурд оғоз намуд. Сипас ба навохтани шайпур пардохта, бо нота ошно шуд ва узви дастаи махсуси навозандагони Азизуссултон гардид. Дарвеш Ғуломҳусайн дар назди Ҳусайнқулихон сеторнавозиро омӯхт ва аз беҳтарин навозандагони он гардид. Дарвеш Ғуломҳусайн дар жанру шаклҳои созию овозии "даромад", "пешдаромад", "тасниф", "ранг" асарҳои мусиқии ҷолиб офаридааст. "Ранги Исфаҳон" (барои операи "Паричеҳра ва Паризод", асари Ризо Шаҳзод), "Марши Ҷумҳурӣ", "Оҳанги рақс" ва силсиласозҳои ӯ аз ҷумлаи онҳо буда, маҳорати олии оҳангсозиашро нишон медиҳанд. Яке аз корҳои муҳимми дигари Дарвеш Ғуломҳусайн ба сози тор изофа кардани як сими сафед мебошад.
Ғунна

Ғунна (ғуннат) — усули хоси иҷроӣ, овозхонӣ дар мусиқӣ, таҳриру нашиди овозхонӣ (таҳрир), ки ҳангоми овозхонӣ (сароидан) овозхон, хонанда аз ифодаҳои овозии тавассути димоғу бинӣ адо мекунад (овози биниӣ, димоғӣ). Бисёр хонандаю иҷрокунандагон аз ин ифодаҳои иҷроӣ истифода менамоянд (на ҳама овозхонони димоғу бинитаҳрир овоз, сабки иҷроияшон хушу гуворост): (Хоқонӣ) Адабиёт Анҷуманорои Носирӣ, Теҳрон, 1294; Баҳори Аҷам, Деҳлӣ, 1284; Фарҳанги Ананд Роҷ, Лакҳнав, 1892; Фарҳанги Рашидӣ, Теҳрон, 1963; Фарҳанги Теҳрон, 1963; Фарҳанги Амид, Теҳрон, 1966; Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ, Теҳрон, 1972; Фарҳангномаи мусиқии Эрон, Теҳрон, 1373.. низ.
Ғунда

Ғунда,, Қарақұрт (аз), як навъ тортанаки заҳрнок. Рангаш сиёҳ буда, шикамаш холҳои сурхи гирдашон сафед дорад. Дарозиаш то 2 см; наринааш хурдтар (4 – 7 мм) аст. Ғунда дар Африқои Шимолӣ, Осиёи Ғарбӣ, Аврупои Ҷанубӣ дида мешавад; дар Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон низ маскун аст. Ғунда бештар дар заминҳои партов, соҳили ҷӯй, ҷарӣ ва ғ. зиндагӣ карда, асосан ҳашарот мехӯрад. Ғунда аз ҷарангмор 15 маротиба заҳрноктар мебошад. Ҷои газидаи Ғунда сурхча шуда, баъди 10 – 15 дақ. шикам, миён, қафаси сина ва пойҳо ба дард медароянд; аксар вақт сар низ дард карда, чарх мезанад; одам безобита гашта қай мекунад, нафастанг ва пӯст кабуд мешавад. Баъди 3 – 5 рӯз дар пӯст доначаҳо медаманд ва ҳоли бемор беҳ мегардад. Бемор, одатан, пас аз 2 – 3 ҳафта шифо ёбад ҳам, беш аз як моҳ худро бемадор ҳис мекунад. Ҳангоми ёрии тиббӣ надодан, баъди 1 – 2 рӯзи газидани Ғунда мурдан мумкин аст. Бо мақсади муолиҷа ба вена ё зери пӯст фиристодани 30 – 70 мл зардоби зидди ғунда, 10 мл маҳлули 10 фоизаи сулфати магний (ба вена), инчунин истифодаи доруҳои дил ва рафъи дард (новокаин, промедол, строфантин ва ғайра) тавсия мешавад. П. И. Мариковский бо гӯгирдчӯб сӯзонидани (то 1 – 2 дақ. баъди газидан) ҷои Ғунда газидаро тавсия кардааст (аз таъсири гармӣ заҳр таҷзия мешавад). Аз заҳри Ғунда шутур, гов ва асп бештар зарар мебинанд. Бинобар ин дар ҷойҳое, ки Ғунда ҳаст, аввал чарондани гӯсфандон мувофиқи мақсад мебошад, зеро онҳо аз заҳр кам зарар дида, Ғундаҳоро поймол мекунанд. Воситаи беҳтарини муолиҷа истифодаи зардоби махсуси зидди заҳри Ғунда аст. Онро дар шароити лаборатория бо роҳи ба организми ҳайвонот, хусусан асп, фиристодани вояи ками заҳри Ғунда тайёр мекунанд. Вале чунин зардоб сафедаҳои ғайр низ дорад, бинобар ин онро беҳтараш якҷоя бо вояи табобатии преднизолон ё доруи гормонии дигар истифода бурдан лозим аст. Ғундагазида бояд ба худтабобат машғул нашавад, машруботи спиртӣ истеъмол накунад. Машруботи спиртӣ ҳаракати хунро зиёд карда, бо ин роҳ заҳрро зуд ба тамоми организм паҳн менамояд. Ҷои ғундагазидаро бо жгут бастан ҳам мумкин нест. Заҳр хоҳ нохоҳ дар ҷои захм боқӣ мемонад ва дар вақти кушодани жгут зуд ба маҷрои хун ворид мешавад. Дигар ин ки ҳангоми бо жгут бастани узв ҳуҷайраи девораи рагҳо дар ҷои осебёфта медиатор ҳосил мекунанд, ки он нафақат ба организм таъсири номатлуб мерасонад, балки таъсири худи заҳрро низ афзун мегардонад. Кӯшиш кардан лозим, ки заҳр ба организм ҳарчи дертар кора намояд. Барои ин ҷабрдида бояд аз ҳаракатҳои ҷисмонӣ худдорӣ кунад, дар зери офтоб нагардад 1. Нигаред низ.
Ғунча

Ғунча пунбаки гул, гули ношукуфта, гуле, ки ҳанӯз кушода нашудааст.
Ғунчаи кабки дарӣ

Ғунчаи кабки дарӣ — 1. Аз силсиласурудҳои наврӯзӣ, ҷашнӣ, ки дар замони Сосониён эҷод шудааст. 2. Аз таснифоти тақвимии Борбади Марвазӣ, ки барои ҷашнҳои дарбории Хусрави Парвиз сохта, мансуб ба шохаи саввуми "Хусравонӣ"-и ӯст. 3. Аз лаҳнҳои силсилаии сигонаи Борбади Марвазист: (Низомӣ) 4. Гӯшаи мусиқӣ дар таркиби мақоми "Бузург" (шуъбаҳои "Наврӯзи Аҷам", "Наврӯзи Бузург", "Дувоздаҳмақом", ас.13-14). 5. Гӯшаи тавсифию тараннумӣ дар таркиби шуъбаҳои "Наврӯзи Сабо", "Наврӯзи Аҷам" ("Дувоздаҳмақом", ас.14-16). "Ғунчаи кабки дарӣ" дар анъанаи эҷодию иҷроии ас.13-16 ба сифати гӯша, шохаи тавсифии муҳим амал намуда, аммо дар манобеи баъдӣ (ас.17-19) чун аз таркиботи созию овозӣ хотирнишон нашудааст (шояд номаш тағйир ёфта). Адабиёт Баҳори Аҷам, Деҳлӣ, 1284; Фарҳанги Ананд Роҷ, Лакҳнав, 1892; Бурҳони қотеъ, Теҳрон, 1330-1335; Фарҳанги Рашидӣ, Теҳрон, 1963; Фарҳанги Теҳ-рон, 1963; Фарҳанги Амид, Теҳрон, 1966; Фарҳангномаи мусиқии Эрон, Теҳрон, 1373; Фарҳанги Деҳхудо, Теҳрон, 1377; Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.3, Душ.,2004; Раҷабзода А. Борбад ва замони ӯ, Душ., 2004.. низ.
Ғунчаҳои захмӣ

(тоҷикӣ: Ғунчаҳои захмӣ) силсилафилми драмавӣ ва оилавӣ, ки аз 29 июни 2015 бароришаш оғоз ёфтааст. Дар нақшҳои асосӣ; Силк Карапинар, Ӯзгур Чевик, Биран Дамла Йилмаз, Гӯкча Акйилдиз, Ҳазар Мотан, Кагла Ирмак ва Алейна Солакер. Қисми аввалаш 29 июни соли 2015 ба намоиш гузошта шудааст. Дар таърихи 12 июни 2016, силсилафилм ҷоизаи беҳтарин драмаро аз тарафи - соҳиб шуд. Сужа.
Ғурак

Ғурак, Хурак (асри — 738) — ихшиди Суғд ва афшини Самарқанд дар замони ҳамлаи аъроб ба Фарорӯд. Ғурак баъди аз тахт ронда шудани Тархун ба сари ҳокимият омад. Вақте ки Қутайба баъди ишғоли Бухоро ба Самарқанд ру овард, Ғурак ба ҳокими Шош, ихшиди Фарғона ва хоқони турк муроҷиат карда, онҳоро барои муборизаи якҷояи зидди арабҳо даъват намуд. Ғурак соли 712 дар муҳорибаи назди Андинҷон ба арабҳо зарбаи сахт зада бошад ҳам, вале пеши юриши онхоро гирифта натавонист. Сипас у бо қушуни худ дар қалъаи Самарқанд пинҳон шуд. Дар натиҷаи муҳосираи бардавом Ғурак маҷбур шуд, ки ба Қутайба таслим шавад. Мувофиқи шартнома Ғурак уҳдадор шуд, ки ба арабҳо 2 млн дирҳам ва 3 ҳазор ғулом медиҳад. Қутайба як қисми қушуни худро дар хонаҳои самарқандиён ҷойгир намуд. Ғурак қалъаи Самарқандро ба ихтиёри ҳарбиёни арабҳо вогузошта қароргоҳи худро ба шаҳри Иштиҳон кучонд. Ғурак соли 719 боз ба муқобили арабҳои истилогар мубориза оғоз кард, вале ин дафъа ҳам комёб нашуд. Баъди н ки Саид ибни Ҳарошӣ соли 721 волии Хуросон таъйин шуд, Ғурак бо як гуруҳ деҳқонон ба тарафи арабҳо гузашт. Ғурак соли 737 бо умеди торумор кардани қушуни арабҳо ба Хуросон ҳуҷум овард ва дар ин муҳориба ҳалок шуд.
Ғуриёт

Ғуриёт — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Ҳисор. Аз Ғуриёт то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 4768 нафар 1, тоҷикон. Бо деҳаҳои Лолагӣ, Мавлонҷар, Ҳуҷум, Шопур, Навобод ва Ситора ҳамсоя мебошад. Ном Перомуни маънии номи деҳа ақидаҳо зиёданд, вале аксарият ба давлати Ғуриён (асри Х11) пайваст будани ин вожаро тарафдорӣ мекунанд. Ғуриёт 575 хоҷагию 4440 нафар аҳолиро дар бар мегирад. Иқтисод Дар Ғуриёт ду масҷиди панҷвақта ва 67 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ ба қайд гирифта шудааст, замини зиёди лалмӣ мавҷуд аст, мардум асосан ба кишоварзӣ, боғпарварӣ ва чорводорӣ машғуланд. Дар ду тарафи аз ҳам дури Ғуриёт ду масҷиди боҳашамат сохта шудааст. Дар самти ғарбии Ғуриёт корхонаи хиштбарории Тоҷик-Сино Стар амал мекунад. Дар корхона қариб 300 нафар бо кор фаро гирифта шудааст. Кишоварзӣ Аз байни деҳаи Ғуриёт канали калоне мегузарад, ки заминҳои хоҷагиҳои зиёди ду ҷамоат (Навобод ва Мирзо Ризо)-ро обшор мегардонад. Ин наҳри калон солҳои ҶБВ ба тариқи ҳашар сохта шуда, зиёда аз 15 км дарозӣ дорад, оби он аз дарёи Хонақоҳ аст. Дар ибтидои солҳои 50-уми асри гузашта дар ҷараёни ин наҳр неругоҳи барқӣ сохта буданд, ки хонаҳои мардуми ҷамоат зимистону тобистон чароғон буд. Дар самти шимолии Ғуриёт дар домани адирҳо канали дигаре низ сохта шудааст, ки нисбатан оби кам дорад.
Ғурбатии Ҳисорӣ

Ғурбатии Ҳисорӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон, аз ходимини дарбори Акбар. Адабиёт Дар зодгоҳаш таҳсил карда, нашъу намо ёфт. Ба тасаввуф таваҷҷуҳ дошт. Ба Ҳиндустон рафта, хидмати дарбори Акбарро ба уҳда гирифт. Девонаш то ҳол дастрас нест. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳо омадаанд. Ин байтҳо аз ӯст: Даҳони ёр бо ман душ рамае гуфт пинҳонӣ. Ки ман сарчашмаи оби ҳаётам ҳеҷ медонӣ? Қазо ҷудо зи ту хунам чаро намерезад, Магар зи дасти қазо ин қадар намеояд?.
Ғурм (Муфлон)

Ғурм (Муфлон) - сарнасли тамоми зотҳои гӯсфандони хонагӣ зернамуди гӯсфанди кӯҳӣ мебошад. Дар вақтҳои пешин ғурм хеле фаровон буд. Маҳалҳои сукунати ҳозираи ғурм ниҳоят кам шудааст. Дар нимбиёбон ва пиставу бодомзори зич (900-2800 метр аз сатҳи баҳр) зиндагӣ мекунад. Шикори бенизом ва дар натиҷаи чорвочаронӣ Ғурмҳо хеле кам шуда, дар баъзе маҳалҳо тамоман барҳам хӯрдаанд. Нигаред.
Ғурум

Ғурум — деҳа дар ҷамоати деҳоти Вахиёи ноҳияи Сангвор. Аз Ғурум то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 14 км. Аҳолиаш 115 нафар, тоҷикон.
Хамдашт

Хамдашт (то соли 2024 — Ғурулдӣ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лақай Қармишеви ноҳияи Темурмалик. Аз деҳа то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 690 нафар, тоҷикон.
Ғуруб

Ғуруб — 1. Ғуруб кардан дар зери уфуқ (Офтоб, ҷисми осмонӣ); замони чунин ҳодиса. 2. Равшании осмони болои уфуқ ҳангоми ғуруби офтоб 1. Вақти ғуруби офтобро дар ахтаршиносӣ лаҳзае муайян мекунанд, ки канори болоии қурси офтобӣ дар паси уфуқ нопадид мешавад. Ғуруби офтоб аз шомгоҳон, ки ба се марҳила тақсим мешавад, фарқ мекунад. Якум — торикии шаҳрвандӣ, ки баробари аз уфуқ нопадид шудани офтоб оғоз меёбад ва то 6 дараҷа паст шудани уфуқ давом мекунад; дуюм — торикии баҳрӣ, аз 6 то 12 дараҷа пасттар аз уфуқ; Сеюм — торикии астрономӣ: вақте, ки офтоб аз 12 то 18 дараҷа аз уфуқ паст аст, ториктарин лаҳзаи торикӣ (фақат пеш аз шаб). Шаб вақте фаро мерасад, ки Офтоб ба 18 дараҷа поёнтар аз уфуқ мерасад ва дигар осмонро равшанӣ намекунад 2. Дар ҷойҳое, ки дар шимоли Арктика ва ҷануби Доираи Антарктика ҷойгиранд, ба истилоҳ "офтоби нимашаб" мушоҳида мешавад, вақте ки офтоб дар тӯли зиёда аз як рӯз дар зери уфуқ ғуруб намекунад. Ҳамчунин нигаред Нигористон.
Ғурур

Ғурур (— фирефтан, такаббур, ҳавобаландӣ, болидан) — яке аз сифатҳои ахлоқӣ, ки ҷанбаҳои нописанду писандида дорад. Ҷанбаи нописанди ғурур дар эътимоди нафс ба он чӣ, ки мутобиқи ҳавову ҳавас аст, зоҳир мегардад. Аз ин ин лиҳоз ғурур эҳсосест, ки дар он шахс барои хеш арзиши бисёр баландро қоил буда, худро аз ҳама чиз ва аз ҳама кас боло мепиндорад. Ғурур ба маънии беҳуда умедвор кардани касе низ меояд. Ғурур яке аз бемориҳои қалбӣ буда, инсони гирифтори он худро дорои имтиёзоту камолоте мепиндорад ва дигаронро аз худ поёнтар меҳисобад, ҳақиқатро дуруст шинохта наметавонад ва пайваста дар масири гумроҳӣ гом. Ҳангоме инсон худро аз чизе бархурдор медонад, ки дигарон аз он огоҳ нестанд, бинобар боло будани арзиши он ва камбуди зарфияти худ шод шуда, ба хеш меболад ғурур домангири ӯ мешавад. Касоне, ки дар масири илму дониш гом мебардоранд, гоҳо аз муваффақият ва пирӯзиҳои худ ба бемории ғурур гирифтор мегарданд. Раҳоӣ аз ғурур ҷуз бо ҷаҳду талошҳои густурда муяссар намешавад. Инсонҳо аз назари истеъдодҳои дарунӣ яксон набуда, дорои қобилият ва зарфиятҳои гуногунанд. Афроди камзарфият ҳангоме ки ба молу ҷоҳ даст меёбанд, худро гум карда, мағрур мешаванд. Барои чунин афрод молу ҷоҳ аслу арзиши баланди инсонӣ ба шумор рафта, обрӯ ва ҳайсияти дигарон дар назарашон беарзиш ҷилва мекунад. Дар бештари мавридҳо омиле, ки боиси ғурур мешавад, дурӯягӣ, фиребу найрангҳои зудгузар дар касби молу ҷоҳ мебошад. Яке аз беҳтарин воситаҳои аз байн рафтани ғурур дар инсон риояи хоксорӣ ва тавозуъ мебошад. Аз нигоҳи шариат ғурур яке аз гуноҳони ҳафтгона шумурда мешавад. Ҷанбаи писандидаи ғурур ифтихор ва болидан аз мероси пурғановати фарҳангии ниёгони худ ва пирӯзию муваффақиятҳои афроди миллат дар соҳаҳои мухталифи иҷтимоӣ: илму фарҳанг, ҳунар, варзиш ва ғурур мебошад. Ғурур эҳсоси худбаҳодиҳии мусбӣ, ҳисси табиии шарофати шахсӣ, қаноатмандӣ ва эҳтироми худ мебошад. Ғурур инчунин донистани қадру қимати худ, ҳисси далерию бебокӣ ва дарки он аст, ки инсон ашрафи махлуқот маҳсуб меёбад. Ғурури миллӣ Ғурури миллӣ ё ифтихори миллӣ боис мешавад, ки мардум ҳуввияти худро тақвият бахшад ва аз асли хеш ифтихор намояд. Масалан, ҳангоме ки тими футболи Тоҷикистон дар мусобиқаҳои ҷаҳонӣ пирӯз мегардад ё ягон донишманди тоҷик гирандаи ҷоизаи байналмилалӣ мешавад, ифтихор ва ғурури миллии ҳар як фарди ватандӯст боло мегирад. Дар чунин мавридҳо аён мегардад, ки агар ҳар як соҳаи фаъолияти иҷтимоӣ ба андозаи кофӣ дастгирӣ ва барномарезӣ шавад, имкон дорад, ки миллат дар сатҳи ҷаҳонӣ муаррифӣ ва ба комёбиҳои бузург мушарраф гардад. Ҳуввияти миллӣ тавассути ғурури миллӣ қавитар, шӯру нишот ва умеди эҷод, эҳёи неруҳо ва имконоти нуҳуфтаи афроди миллат зиндаву бозтоб мешавад. Ғурур ҳамчун образи шеърӣ бештар ба маънои такаббур ва ҳавобаландӣ дар адабиёти форс-тоҷик ба кор бурда шудааст: Ғурури ҳусн иҷозат магар надод, эй гул, Ки пурсише накунӣ андалеби шайдоро. Ҳофиз Мекашад сарриштаи кори ғурур охир ба аҷз, Гар ҳама имрӯз шамшер аст, фардо сӯзан аст. Бедил Эзоҳ Адабиёт.
Ғускеф

Ғускеф — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ромити ноҳияи Ваҳдат. Аз Ғускеф то маркази шаҳр 70 км. Аҳолиаш 454 нафар, тоҷикон.
Ғурфкат

Ғурфкат — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иван-Тоҷики ноҳияи Кӯҳистони Масчо. Аз Ғурфкат то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 24 нафар.
Пахта

Пахта — нахи растаниест, ки тухми пахтаро мепӯшонад; муҳим ва арзонтар буда, нахҳои маъмултарини растаниҳо мебошад. Дар адабиёти техникии рус то нимаи дуюми асри 19 ба ҷои калимаи "пахта" истилоҳи "коғази пахтагӣ" истифода мешуд, ки то имруз дар калимаҳои газвори пахтагин, саноати пахтагин ва ғайра боқӣ мондааст. Аксҳо.
Ғуфрон Раҳимбоев

Ғуфрон Раҳимбоев (зод. 27 майи 1949, Ленинобод) — дойранавоз, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон. Зиндагинома Дар мактаби махсуси ҳунарӣ нахондааст, фақат аз баракати истеъдоду заҳмат ба дараҷаи устоди дойранавоз расидааст. Солҳои дар Театри ҷумҳуриявии лӯхтаки шаҳри Чкаловск кор карда, аз соли 1967 мутриби Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Хуҷанд буд. Ҳар чӣ дар ҳунар ёфтааст, аз баракати истеъдод ва заҳмати бардавом даст додааст. Сирру асрори дойранавозиро ба ҷавонони навкор омӯзондаю меомӯзонад. Ба Афғонистон, Австрия, Швейсария, Эфиопия ва дигар давлатҳо сафари ҳунарӣ анҷом додааст.
Ғусл

Ислом Имон ба Аллоҳ Имон ба фариштагон Имон ба Расул ва анбиё Имон ба китобҳои осмонӣ Имон ба рӯзи қиёмат Имон ба қазо ва қадар Шаҳодат Намоз Рӯза Ҳаҷ Закот Қуръони Карим Суннати Пайёмбар Аҳодиси Аҳли байт Иҷмоъи қавлҳои уламо Қиёс Иҷтиҳод Муҳаммад Анбиё Аҳли Байт Саҳоба Хулафои Рошидин Имомат Модарони муъминин Суннӣ (Салафӣ Ашъарӣ Мотуридӣ Шиъа (Зайдия Имомат) Хавориҷ (Азориқа Наҷдия Суфрия Ибозия) Каломия (Мурҷия Муътазила Ҷаҳмия Ҳарурия) Дигар фирқаҳо Шаҳрҳои муқаддас Маккаи Мукаррама Мадинаи Мунаввара Қудси Шариф Ҷойҳои муқаддас Масҷидулҳаром Масҷиди Набавӣ Масҷидулақсо Хилофати исломӣ Хилофати Рошидин Хилофати Уммавиён Хилофати Аббосиён Хилофати Қуртуба Хилофати Муваҳҳидун Хилофати Фотимиён Хилофати Усмонӣ Футӯҳоти исломӣ Макка Шом Форс Миср Мағриб Андулас Гул Қустантиния Итолиёи Ҷанубӣ Ҳинд Идҳо дар Ислом Иди Фитр Иди Азҳо Мавориди исломӣ Мавлуд Ошӯро Соли нави исломӣ Эҳёи шаби Қадр Шаби Барот Шаби Меъроҷ Ислом дар Аврупо Ислом дар Африқо Ислом дар Осиё Ислом дар Амрико Ислом дар Уқёнусиё Фарҳанги исломӣ Ислом ва дигар адён Ҷаҳони Ислом Портали Ислом Ғусл — шустушӯи тамоми бадан, оббозӣ 1. Ғусл дар Қуръон Дар ояти 6-уми сураи Моида чунин навишта шудааст: Эзоҳ.