ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гурба

Гурба (-- -) ё пишак — ҷонвари хонагиест аз хонаводаи гурбасонҳои даранда. Ҳоло қариб 260 зоти гурба ба вуҷуд оварда шудааст. Гурбаро тақрибан 9500 сол қабл дар Шарқи Наздик хонагӣ кардаанд. Гурба ҳайвони чолок, ҳушёр ва тездав буда, бо ёрии чанголҳои гирояш ба дару девор ва дарахтон часпида мебарояд. Чанголҳои гурбаро рагу пайҳо ба дарун мекашанд ва танҳо дар ҳангоми часпида баромадан ё доштани сайд берун меоянд. Ҳангоми роҳ рафтан, гурба нармаки панҷаашро ба замин гузошта, садо намебарорад. Мӯи баъзе гурбаҳо дарози пахмоқ, дигарашон кӯтоҳи маҳин аст. Рангаш сиёҳ, малла, хокистарӣ, сафеди хокистарӣ; гоҳе палангранг (ало, рах-рах) низ мешаванд. Сараш лунда, танаш калон (40-60 см), гардану пойҳояш боқувват; думаш дароз (25-41 см); модинааш нисбат ба нарина хурдтар аст. Вазнаш андаряк 2,5-6,5 кг (баъзан 9 кг ва бештар). Суфраи гӯши гурба то 180° ҳаракат мекунад. Шунавоии гурбаҳо хуб тараққӣ кардааст. Гурба дар 7-8-моҳагӣ болиғ мешавад. Давомоти ҳамлаш 55-60 рӯз-8 гурбача мезояд. Муҳлати ширхорагии гурбачаҳо 8-10 ҳафта аст. Ғизои гурбаҳои хонагӣ гӯшт, гӯшти моҳӣ, шир, хӯрокҳои тайёри махсус ва ғ. мебошад. Гурбаҳо таъми турш, талх ва шӯрро ҳис мекунанд. Онҳо муш, калламуш ва дигар ҷонварони зараррасонро нобуд менамоянд. Дар ҳолати аз нигоҳубин маҳрум шудан, гурба гурехта ёбоӣ мешавад: парандаҳоро дошта мехӯрад, лонаи онҳоро вайрон карда, чӯҷаҳояшонро нобуд мекунад. Чунин гурбаҳо метавонанд паҳнкунандаи касалиҳои сироятӣ (калӣ ё ҷараб, шукуфаи мӯйчин) ва ангали (трихинеллёз, описторхоз дифиллобатриоз ва ғ.)-и одам ва ҳайвонот бошанд.
Гурбаи баҳрӣ

Гурбаи баҳрӣ — ҷонвари ширхори обӣ аз оилаи тюленҳои гӯшдори қатори белпойҳо. Гурбаи баҳрӣ қатъи назар аз номаш ба гурба ҳеч муносибат надорад. Вазни наринааш кг, модинааш 60-71 кг; дарозиашон мувофиқан 2- 2,25 ва 1,20-1,60 м. Гурбаи баҳрӣ 7-9 навъ дорад, ки мансуб ба 2 ҷинс (гурбаи баҳрии шимолӣ ва гурбаи баҳрии ҷанубӣ) мебошанд. Ранги гурбаи баҳрӣ давра ба давра тағйир меёбад; ранги гурбаи баҳрии то 3-моҳа хокистарӣ, аз 3-моҳа то 2-сола — нуқрагун, аз 2-сола боло қаҳвагун аст. Мӯи бадани гурбаи баҳрӣ аз 2 қабат иборат буда, қабати якум дурушти қилмонанд ва қабати дуввум маҳини шабеҳ ба тибит мебошад. Чашмонаш сиёҳи калон, фақат наздикро хуб дида метавонад. Узвҳои сомеа ва шоммааш тараққӣ кардаанд. Гурбаи баҳрӣ зоҳиран ба белпойҳо монанд буда, гарданашон нисбатан кӯтоҳ ва сарашон хурд аст; пойҳояш кӯтоҳи белмонанд. Гурбаҳои баҳрӣ бар хилофи тюленҳо калонҷусса нестанд ва дар хушкӣ бо чаҳор пой ҳаракат мекунанд (тюленҳо бо шикам мехазанд). Мӯинаи гурбаи баҳрӣ кӯтоҳ, ғафс ва хушсифат аст. Гурбаҳои баҳрӣ ҷонварони серҳаракат буда, дар рӯи харсангҳои соҳили баҳру уқёнусҳо зиндагӣ мекунанд; онҳо дар обҳои дохилӣ дучор намеоянд. Минтақаи зисти гурбаи баҳрӣ ҳавзаи уқёнуси Ором, аз Аляскаву Камчатка дар шимол то Австралияю ҷазираҳои назди Антарктикаро дар ҷануб фаро мегирад; гурбаи баҳрии канскӣ дар соҳилҳои биёбони Намибия дар Африқои Ҷанубӣ сукунат дорад. Гурбаҳои баҳрӣ ҳазорҳо сар якҷо зиндагӣ мекунанд. Ба соҳил фақат барои истироҳат мебароянд. Баъзан дар ҷустуҷӯи ғизо 2-3 рӯз дар об мемонанд. Ҳама намудҳои гурбаи баҳрӣ дар вақти муайян аз шимол ба ҷануб мекӯчанд. Гурбаҳои баҳрии шимолӣ ҳазорҳо километр шино карда, аз Камчатка ба Калифорния мераванд ва зимистонро он ҷо мегузаронанд. Ғизои гурбаи баҳрӣ асосан моҳӣ, баъзан нармбаданҳои шикампо ва парандаҳост. Тирамоҳон дар зери пӯсти гурбаи баҳрӣ қабати ғафси равған ҳосил мешавад, ки дар сармои қаҳратун гурбаи баҳрӣ ҳимоя мекунад. Гурбаҳои баҳрӣ баҳорон афзоиш мекунанд. Даври ҳамлашон як сол буда, 1, баъзан 2 бача (вазнаш 2 кг) мезоянд. Бачаҳо то 3 моҳ шири модарро мехӯранд. Гурбаи баҳрии модина дар 3 ва нарина дар 5-6-солагӣ болиғ мешавад. Охири тобистон гурбаҳо тулак карда, тирамоҳ ба макони доимии зисти худ бармегарданд. Бинобар пӯст, гӯшту равған ва мӯинаи пурбаҳо доштан, гурбаи баҳриро шикор мекунанд. Баъзе зернамудҳои гурбаи баҳрӣ ба ҳадди нестӣ расидаанд. Соли 1957 байни ИҶШС, ИМА, Канада ва Ҷопон оид ба ҳифзи гурбаи баҳрӣ дар қисми шимолии уқёнуси Ором созишнома ба имзо расид. Феълан гурбаи баҳрӣ дар манотиқи дигар муҳофизат карда мешавад.
Гурбаи мӯзапӯш: Хоҳиши охирин

"Гурбаи мӯзапӯш: Хоҳиши охирин" — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи " ".
Гурбаҳо (музикол)

"Гурбаҳо" — як теотри музикол бо оҳангсозии Эндрю Ллойд Уэббер, бар пояи китобе аз Т. С. Элиут аст. Ин музикол таронаи истондортеро ба номи "Хотира" ба дунёи мусиқӣ муаррифӣ кард. Нумраҳои мусиқӣ Пардаи якум — "Вақте ки гурбаҳо дар рақси нисфи шаб девона мешаванд": Баъзе аз ин нумраҳо ба гузинаи видеюӣ дохил карда нашудаанд.
Гургак

Гургак — чанд навъ харбузаи тирамоҳиро гуянд. Масалан, Гургаки ало, Гургаки сабз, Гургаки сафед ва Гургаки сиёҳ. Гургаки алоро асосан дар вилоятҳои Суғд, Хатлон, инчунин вилояти Хоразми Узбакистон кишт мекунанд. Баъди рӯзи кишт мепазад. Хар палакаш харбуза мебандад. Шаклаш кулула, тухммонанд, қутраш см, вазнаш кг; пӯсташ суфта, гафси қаиш, турӣ зич ё рахҳои ноаёни дароз ва нақш-ҳои халкамонаиди сабз дорад. Рангаш сафеди хокистарӣ. Мағзаш ғафс (см)-и сафед, сершира ва хуштаъм.
Гурбашаклҳо

Гурбашаклҳо — оилаи ҳайвонҳои ширхӯр аз қатори дарандаҳо. Тавсифоти зоологӣ Дарозии гурбашаклҳои хурдтарин 34 см ва вазнашон то 1 кг (гурбаи зарди холдор) аст; дарозии гурбашаклҳоҳои калонтарин то 3,8 м ва вазнашон зиёда аз 300 кг (бабр) мешавад. Дарозии думашон 10-114 см. Пои пеши гурбашаклҳо 5, пои ақибашон 4 ангушт дорад. Чанголи гурбашаклҳо, ба ғайр аз юз ва гурбаи суматравӣ, ҳангоми роҳ рафтан ба дарун кашида мешавад. Дандонҳои гурбашаклҳо нисбат ба дандонҳои дарандаҳои дигар кам (28-30 адад) аст, бинобар ин фуки онҳо хурд ва сарашон лунда мебошад. Забони гурбашаклҳоро пистонакҳои хормонанд фаро гирифтаанд, ки барои аз устухон канда гирифтани гӯшт ва лесида тоза кардани бадан ёрӣ мерасонанд. Мӯи гурбашаклҳо кӯтоҳ аст; намудҳои шимолӣ ва баландкӯҳии гурбашаклҳо нисбат ба намудҳои тропикии онҳо сермӯйтаранд. Ранги гурбашаклҳои зард ё тираи рах-рах ва холдор мешавад. Узви биноӣ ва шунавоии онҳо хуб, узви шоммаашон суст тараққӣ кардаТаснифотаст. Таснифот Зиёда аз 37 намуди гурбашаклҳо, ки ба 3 ҷинс мансубанд, дар ҳама ҷо, ғайр аз ҷануби Мадагаскар, Австралия, Гренландия, Антарктида ва Гвинеяи Нав паҳн гаштаанд. Дар Тоҷикистон 6 намуди гурбашаклҳо аз ҷинси паланг ва гурба дучор меоянд. Гурбашаклҳо бештар шомгоҳон ва шаб фаъол мебошанд. Танҳо ё оила-оила зиндагӣ мекунанд. Гурбашаклҳои хурдҷусса (масалан, гурба) соле то 5-8, гурбашаклҳои калонҷусса дар ду сол 2-4 бача мезоянд, ки онҳоро асосан гурбашаклҳои модина нигоҳубин мекунанд. Гурбашаклҳо то 30 сол умр дида, хояндагони зараррасонро нобуд мекунанд; метавонанд ба соҳаи чорводорӣ зарар расонанд. Бабр, манул ва юз ба "Китоби сурх" дохил карда шудаанд.
Гург (бурҷ)

Гург, Сабъ, Фаҳд — яке аз бурҷҳои Нимкураи ҷанубии Осмони ситоразор, ки дар байни бурҷҳои Ақраб ва Кентавр ҷойгир аст. Ҷилои ситораи муниртаринаш ба 2,3 қадри ситораӣ баробар буда, ҳашт ситораи дурахшониашон ба қадри ситоравии 4 дорад. Г-ситораҳои дурахшонаш дар масофаҳои соли рӯшноӣ ҷойгиранд. Масоҳаташ 334 дараҷаи квадратӣ, 70 ситорааш қадри ситоравии то 6,0 дорад. Дар ин бурҷ соли 1006 таркиши ситораи фавқуннавъи 1006 мушоҳида шудааст, ки аз сайёраи Зӯҳра 2-3 баробар тобонтар будааст. Шумериҳо онро "деви марг" ва юнониҳо "ҳайвон" меномиданд. Ривоят мекунанд, ки шоҳи аккадиён Ликаон барои санҷиши Худо будани Зевс яке аз наздиконашро кушта, бо гӯшти он Зевсро зиёфат медиҳад. Зевс баъд аз фаҳмидани ин ҳолат макони шоҳро сӯхта, писаронашро мекушад ва барои ибрати дигарон Ликаонро ба гург табдил дода, дар Осмон ҷой медиҳад. Мавқеи ҷойгиршавии бурҷ дар осмони ситоразор: фарози мустақим аз 14 10 то 16 00 ва тамоюл аз 55° то 29° 30". Моҳҳои май — июн хубтар мушоҳида мешавад. Ф. Раҳмонов.
Гургбозӣ

Гургбозӣ, гургакбозӣ — як навъ бозии анъанавии бачагон, ки дар байни мардуми водии Қаротегину Дарвоз, Яғноб ва навоҳии Бадахшон маъмул мебошад. Бозӣ дар фасли зимистон дар болои боми хонаҳо ва дар фаслҳои дигар дар боғчаву майдонҳо барпо мешуд. Сардори бачаҳо як нафарро нақши гург қарор дода, ду нафари дигарро — саг ва боқимондаҳоро — гӯсфанд таъйин мекард. Гург ба ду чаккаи сараш ду тоқии печонидашударо мебаст, ки онҳо ба гӯш монанд мешуданд. Ӯ ҷомаеро пӯшида, доманҳояшро қат карда, ба қафо мебурд ва бо ин тарз думи гургро тасвир мекард. Гӯсфандон ба ҳамдигар ҷафс нишаста, гоҳ-гоҳ баос мезаданд. Каме дуртар аз гӯсфандон рамабон мехобид, ки нақши онро худи сардор иҷро менамуд. Сагҳо аккос зада, ба ҷустуҷӯи қути худ баромада, ҳар сӯ мераванд. Ҳамин вақт гург пайдо шуда, гӯсфандонро як-як бурдан мегирад. Гӯсфандони дигар ноором шуда, баланд баос мезананд. Чӯпон бедор шуда, сагҳоро фарёд мекунад ва чун ҳама ҷо ором шуд, боз ба хоб меравад. Сагҳо ҳушёрона рамаро посбонӣ мекунанд. Боз гург пайдо мешавад. Ин дафъа шикори вай барор намегирад: чӯпон бедор шуда, гургро таъқиб мекунад ва бо чӯб ӯро мезанад. Сагҳо низ ба гург дармеафтанд. Ин бозӣ бо номҳо ва навъҳои гуногун дар байни мардуми кӯҳистон маъмул аст. Онро дар баъзе деҳоти Рашту Тавилдара даҳмардабозӣ, галабозӣ, дар Ванҷу Ишкошим ва Вахон гургакбозӣ меномиданд. Дар нусхаи Г.-и бачагони Ванҷ, гург гӯсфандонро як-як дуздида мебарад ва гӯсфандони рабудашуда ба гург табдил меёбанд. Дар Тавилдара ба ҷои гург гӯсфандҳоро дузд мерабояд. Вақте ки чӯпон дуздро медорад, ба рӯяш туф мекунад. Дар нусхаи гургакбозии мардуми Ишкошиму Вахон гург гӯсфандонро ба хонааш бурда пинҳон мекунад. Гӯсфандон бо даст ишораи чархаи ресандагиро карда, мегӯянд: бофам, бофам, ба гург кафан мебофам. Чӯпон гӯсфандонро ҷустуҷӯ карда, ба хонаи гург меравад ва нишони гӯсфандонро мепурсад. Гург ба вай ҷойҳои гуногунро нишон медиҳад ва чӯпон чӣ қадар гӯсфанде, ки дошт, ҳамон қадар сангчаро аз ҳамон ҷойҳо меорад ва гург гӯсфандҳоро бозпас медиҳад.
Гургаки ало

Гургаки ало — як навъи харбуза. Асосан дар вилоятҳои Суғд, Хатлон, инчунин вилояти Хоразми Узбакистон кишт мекунанд. Самараш баъди рӯзи кишт мепазад. Ҳар палакаш 2-3 харбуза мебандад. Шаклаш кулӯла, тухммонанд; қутраш 20-40 см, вазнаш 5-9 кг. Пӯсташ ҳамвор, ғафси сахт, тӯри нисбатан зич ё рахҳои ноаёни дароз ва нақшҳои ҳалқамонанди сабз дорад. Рангаш сафеди хокистарӣ. Мағзаш ғафс (7-9 см)-и сафед, сершира ва хуштаъм. Таркибаш 7,2-11 % қанд (5,2-7,8 % сахароза) ва 9,3-12,4 % моддаҳои хушк дорад. Тухмпаллаҳояш калони дароз, сафеди тира. Аз ҳар га сентнер ҳосил меғундоранд.
Гургаки сабз

Гургаки сабз — як навъи харбуза. Баъди 95-100 рӯзи кишт мепазад. Навъи серҳосил буда, ҳар палакаш 3-4 харбуза мебандад. Шаклаш кулӯла, қутраш 22-25 см, вазнаш 6-8 кг; тӯри маҳину зебо дорад. Рангаш сабзи баланд, пӯсташ нисбатан ғафси сахт. Мағзаш (6-7 см) сафеди сабзтоб, мулоиму хуштаъм, серобу сершира; нахҳои нозук дорад. Дар таркибаш 7,5-10 % қанд (аз ҷумла 5,8-7 % сахароза) ва 8,6-12 % моддаҳои хушк мавҷуд аст. Тухмпаллаҳояш майдаи шилмак, тухмаш калону паҳн, дарози сафедтоб. Аз ҳар га сентнер ҳосил меғундоранд. Асосан дар маҳалли парваришаш истеъмол мешавад. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва нигоҳ доштан мувофиқ нест. Ҳосилашро тар мехӯранд, харбузақоқ тайёр мекунанд, мураббо мепазанд. Гургаки сабз ба камобӣ ва шӯрхокҳо тобовар буда, аз касалиҳои пажмурдашавии фузариозӣ ва гардзанӣ зарар мебинад.
Гургаки сафед

Гургаки сафед — як навъи харбуза. Баъди 80-85 рӯзи кишт мепазад. Шаклаш кулӯла, қутраш 20-22 см, вазнаш 5-6 кг. Пӯсташ ҳамвор, бо тӯри майда фаро гирифта шудааст. Рангаш сафеди сабзтоб, пӯсташ тунук ва сахт. Мағзаш ғафс (6-7 см), сафедтоб, серобу ширин ва хуштаъм, 8-11 % қанд (аз ҷумла 5,2-7,8 % сахароза) ва 9,5-13 % моддаҳои хушк дорад. Аз ҳар га сентнер ҳосил меғундоранд. Самараш ба таркибу ҳосилхезии хок вобаста аст. Барои нигоҳ доштан ва ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ нест.
Леонид Гурвич

стипендияи Гуггенҳайм - Леонид Абрамович Гурвич (август 1917 1 2 3, Маскав 6 — 24 июн 2008 4 5 1, Миннеаполис, Миннесота) — иқтисоддони яҳудитабори амрикоӣ. Зиндагинома Соли 1938 баъд аз гирифтани унвони магистри ҳуқуқ аз Донишгоҳи Варшава таҳсилро дар Мактаби иқтисодии Лондон идома дод. Аз соли 1939, дар Швейсария зиндагӣ карда, таҳсилро дар Донишгоҳи таҳқиқоти байналмилалии Женева идома дода, дар семинарҳои илмии Людвиг фон Мизес ширкат варзидааст. Соли 1940 ба Амрико рафта, аввал ёвари Пол Самуэлсон баъдҳо профессор Институти технологии Масачусетс ва Оскор Ланге, профессор Донишгоҳи Чикаго кор кард. Замони ҷанг омӯзгори Донишкадаи метеорологияи Донишгоҳи Чикаго буд, ҳамзамон дар факултаи иқтисодӣ аз фанни омор дарс медод. Леонид Гурвич дар кори Комиссияи Коулс оид ба таҳқиқоти иқтисодӣ иштирок мекард (ва 1950-51). Ба Леонид Гурвич ва ҳамкоронаш муяссар гардид, ки назарияи ошкорсозии механизмҳои муассири тиҷоратӣ ва нақшаҳои танзими иқтисодиётро таҳия намоянд ва муайян кунанд, ки мудохилаи давлат дар ин ё он вазъият то кадом андоза зарур аст. Олимон асосҳои назарияи механизмҳои оптималиро ба вуҷуд оварданд. Ба номи Леонид Гурвич усули аз тарафи вай пешниҳодкардаи ҳаллу фасли "коэффитсиенти оптимистӣ — пессимистӣ"-и назарияи қабули қарорҳо номгузорӣ шудааст. Леонид Гурвич узви фахрии Иттиҳодияи иқтисодии Амрико, доктори фахрии Донишгоҳи шимолу ғарбии ИМА, Донишгоҳи технологии Калифорния, донишгоҳҳои Испания, Хитой, Лаҳистон ва ғ. буд. Соли 2007 барои ба вуҷуд овардани асосҳои назарияи механизмҳои оптималӣ сазовори мукофоти Нобел дар соҳаи иқтисодиёт гардид.
Гургаки сиёҳ

Гургаки сиёҳ — як навъи харбуза. Баъди 85-90 рӯзи кишт мепазад. Ҳар палакаш 2-3 харбуза мебандад. Шаклаш кулӯла, қутраш 25-30 см, вазнаш 6-7 кг. Пӯсташ ғафс, суфта, тӯрҳои пароканда дорад. Рангаш сабзи сиёҳтоб. Мағзаш ғафс (6-8 см), сафеди сабзча, сероб ва ширин-8 % қанд (аз ҷумла 5,7-6,9 % сахароза) ва 7,9-9,1 % моддаҳои хушк дорад. Аз ҳар га сентнер ҳосил меғундоранд. Барои нигоҳ доштан ва ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ нест, зеро баъди аз палак кандан мағзаш зуд пӯла (мулоим) мешавад.
Гургбозӣ (рақс)

Гургбозӣ (рақс) ё "Арғишти гург" - рақсест, ки имову ишораҳои ҳайвони дарандаеро тасвир мекунад. Номи унсур ва истилоҳоти дигар Тавсифи мухтасар Раққоса таҳти навозиши доира хам шуда, ба саҳна меояду гурги гуруснаеро нишон медиҳад. Маҳалли густариш Кӯлоб Вазъи имрӯзаи унсур Дар ҳолати азбайнравӣ қарор дорад. 1 2 Манобеъ.
Гурген Хачатрян

Гурген Едуардович Хачатрян — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Урганҷ

Урганҷ ё Ургенч — шаҳр дар Ӯзбекистон, маркази маъмурӣ ва шаҳри бузургтарини вилояти Хоразм. Таърих Урганҷ (то соли 1929 — Урганҷи Нав) дар асри бунёд шудааст. Сокинонаш аз Урганҷи қадима, ба инҷо бо сабаби хушк шудани маҷрои дарёи Омударё кӯчидаанд. Ҷуғрофия Урганҷ дар масофаи 968 км ғарбтар аз Тошканд, 6 км ғарбтар аз Омударё ҷойгир шудааст. Аҳолӣ Бино ба омори 1 январи соли 2019, аҳолии шаҳр — зиёда аз 190 000 наф буд. Ҳайати миллӣ% — ӯзбекҳо, 5% — русҳо, 3% — қазоқҳо, туркманҳо, кореягиҳо, 2% — олмониҳо ва яҳудиҳо. Пайвандҳо.
Гург

Гург ё гурги хокистарӣ (лотинӣ:) — ҷонварест даранда аз хонаводаи сагсонон. Тавсифот Дарозии баданаш 105–160 см, думаш 35–50 см, қадаш 70–100 см; вазнаш 35–50 доранд. Онҳо тавассути зӯзакашӣ ба якдигар дар масофаи хеле дур хабар мерасонанд, аз таҳдиди хавфу хатар маълумот медиҳанд, ҳатто аз омадани одамон ҳамдигарро огоҳ месозанд. Гургҳо, одатан, субҳдам ё шомгоҳон нӯла мекашанд. Тақр. 32 зернамуди гург вуҷуд дорад. Дар Тоҷикистон ду навъи гург – гурги даштӣ ва гурги тибетӣ (тибат) мавҷуд аст. Гург ҳангоми парвариши бачаҳояш дар лона зиндагӣ мекунад. Хӯрокаш ҷонварони сумдори ваҳшӣ ва хонагӣ, заргӯш ва дигар хояндаҳо, хазандаҳо, саг, паранда ва ғ. мебошад. Гург 15–18 сол умр мебинад. Гурги мода дар 2, гурги нар дар 3-солагӣ болиғ мешавад. Гургҳо охири декабр – аввали феврал ба гушн меоянд. Дар ин давра наргургҳо ба ҳамдигар задухӯрд мекунанд. Аз давраи ҷуфтшавӣ сар карда то калон шудани гургбачаҳо гурги нару мода дар як лона ҷой мегиранд. Давраи ҳамли гург 62–65 рӯз аст–8, баъзан 10–13 бача мезояд. Гургбачаҳо 4–6 ҳафта шир, баъд гӯшт мехӯранд. Гургҳо дар давраи афзоиш ва то болиғ шудани бачаҳояшон ҷуфт-ҷуфт, аз охири тирамоҳ гала-гала (10–12-сарӣ) шуда зиндагӣ мекунанд. Ғизои гургҳои тундра гавазни шимолӣ, гургҳои бешазор ғазолу оҳу, гуроз ва ғ. мебошад. Гургҳо ба подаву рама ва галаи ҳайвонот дармеафтанд; аз охири тирамоҳ то аввали баҳор ба оғилҳо даромада чорворо нобуд месозанд. Онҳо хусусан ба моли майда бисёр зарар меоранд. Ҳамзамон гургҳо ангезандаи эхинококкоз, систитсеркоз, ҳорӣ ва дигар касалиҳо мебошанд. Шикори гург масъалаи муҳимми давлатист. Соли 2012 дар Ёқутистон гургҳо 300 сар асп ва зиёда аз 16 ҳазор гавазни хонагиро нобуд карданд. Бинобар ин қарор дода шуд, ки камаш 3 ҳазор сар гург нест карда шавад. Мӯинаи гург қимати баланд надорад. Дар мавзеъҳои дур аз истеҳсолоти кишоварзӣ гург ҷонварони ваҳшии касалро хӯрда, пайдоиши бемориҳои хавфноки чорворо пешгирӣ мекунад.
Гургин

Гургин, Гургини Милод — аз шахсиятҳои "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, паҳлавони лашкари Кайковус ва Кайхусрав. Ҳамроҳи Кайковус дар Ҳомоварон буд. Дар давраи Кайхусрав ҳангоми баршумурдани лашкар Гургин дар сарварии сад нафар аз дудмони Милод қарор дошт. Дар замони Кайхусрав Гургин довталаби ба Афросиёб бурдани номаи Кайхусрав буд. Дар ҷанг бо Фуруд бо лашкари Тӯс рафт. Яке аз лаҳзаҳои муҳимми ҳаёти Гургин, ки дар "Шоҳнома" тасвир шудааст, чун роҳбалади Бежан барои нест кардани гурозон рафтани Гургин мебошад. Гургин ба Бежан барои куштани гурозон ёрӣ накард, дар бозгашт Бежанро вогузошт ва ӯ аввал ба дасти Манижа — духтари Афросиёб ва баъдан ба банди Афросиёб афтод. Гургин ба назди Кайхусрав баргашта, ҳақиқати ҳолро оид ба Бежан нагуфт. Вақте ки Кайхусрав аз хиёнати Гургин огоҳ шуд, ӯро ба зиндон фиристод. Гургин аз зиндони Кайхусрав ва ғазаби Бежан бо исрору пофишории Рустам бахшида шуд ва аз қатл раҳо ёфт. Дар ҷанге Гургин паҳлавони туронӣ Андаремонро мағлуб кард. Аз тақдири Гургин пас аз Кайхусрав иттилое нест. Баҳроми Чӯбина ба ифтихор аз авлоди Гургин буданашро ёд мекард. Дар осори таърихӣ Гургин ва авлодаш — Милод аз шоҳони сулолаи Ашкониён аст. Милод — Меҳрдод — Митридат ба Гударзиён рақиб буд ва ҳамин рақобат дар ҳамосаи миллӣ дар рақобати Гургин ва Бежан инъикос ёфтааст.
Гурги Юсуф

Гурги Юсуф — гурге, ки тибқи ривоятҳои достони Юсуфи паёмбар, бародарон онро ба хӯрдани Юсуф муттаҳам карданд. Ба ривояти достон фарзандони Яъқуб бар бародари худ ҳасад мебуранд. Аз падар хостанд, то Юсуфро ҳамроҳашон ба саҳро бибаранд. Яъқуб гуфт, тарсам ӯро бибареду танҳо гузоред, гург вайро бидарад. Бародарон бар нигаҳбонии вай итминон доданд. Аммо ба саҳро расиданду Юсуфро ба чоҳ афканданд. Сипас ба назди падар омаданду пироҳани қаблан ба хун олудакардаи Юсуфро дар канораш ниҳода гуфтанд, ки Юсуфро бар колои хеш гумоштем ва чун аз ӯ дур шудем, гург вайро бидарид. Яъқуб пироҳани Юсуфро диду гуфт, ки ман ҳаргиз гурги ҳушёртар аз ин надидам, ки писари маро аз миёни пироҳан бихӯраду пироҳан бар ӯ надарад. Бародарон гургеро назди падар оварданд. Гург, гӯё ба забон омада, бегуноҳияшро собит намуд. Ин ҳодиса дар адабиёти ғиноиву ирфонии форсӣ бозтоби фаровон дорад ва мояи тамсилу истиораву кинояҳои зиёде гаштааст. Чунончи Анварӣ гӯяд: Ба хуни зарқ маро пираҳан биёлуданд, Вагарна, поктар аз гурги Юсуфам зи гуноҳ! Маншаи таъбири Гурги Юсуф ё "гурги даҳонолудаи Юсуфнадарида" туҳмати бародарони Юсуф бар гург аст ва васфи ҳоли бегуноҳонест, ки баноҳақ гунаҳкор мешаванд. Саъдӣ мегӯяд: Ай ёри ҷафокардаи пайвандбурида, Ин буд вафодорию аҳди ту надида? Дар кӯи ту маъруфаму аз рӯи ту маҳрум, Гурги даҳанолудаву Юсуфнадарида! Дар адабиёти ирфонӣ Юсуф (дар таъбири Гурги Юсуф) рамзи рӯҳ ва гург табиату хӯи инсонист, ҳамчунон ки Мавлоно дар "Маснавӣ" мегӯяд: Ай дарида пӯстини Юсуфон, Гург бархезӣ аз ин хоби гарон! Гашта гургон якбаяк хӯҳои ту Медаронанд аз ғазаб аъзои ту! Ва Юсуф рӯҳи муҷаррадест, ки аз Ҳақ ғизо гираду ҷамолу сурат ёбад ва чун камолу сират дорад, ба Ҳақ восил аст: Чун шудӣ зебо, бад-он Зебо расӣ, Ки раҳонад рӯҳро аз бекасӣ. Парвариш мар боғи ҷонҳоро намаш, Зинда карда мурдаи ғамро дамаш. На ҳама мулки ҷаҳони дун диҳад, Сад ҳазорон мулки гуногун диҳад!.
Гуптҳо

Гуптҳо. Ба қавли олимон, ватани аслии Г. қисми шарқии иёлати имрӯзаи Уттар Прадеш ва ё вилояти Магадҳаи Ҳинд маҳсуб мешавад. Пойтахти давлати Г. аввал Праяга (Аллоҳободи имрӯза) ва баъд Паталипутра (Патнаи имрӯза) буд. Подшоҳони сулолаи Г.: Шри-Гупта, Гхатоткача, Чандрагуптаи, Самудрагупта, Чандрагуптаи, Камарагуптаи, Скандагупта, Кумарагуптаи, Бадхагупта, Вайнягупта, Нарасимҳагупта, Кумарагуптаи, Вишанугупта. Соли 275 саромади сулола Шри-Гупта ҳокимиятро дар Магадҳа ба даст оварда, худро маҳараҷа (шоҳи бузург) эълон кард. Асосгузори давлати Г. набераи Шри-Гупта — Чандрагуптаи ба ҳисоб меравад, ки бо шоҳдухтари қабилаи Личчахавҳо хонадор шуда, унвони маҳараҷаҳираҷа (шоҳи шоҳон)-ро гирифт. Ӯ ҳудуди давлати худро васеъ намуда, ислоҳоти пулӣ анҷом дод ва динорҳои тилои қурбаш устуворро ба муомилот баровард. Писари Чандрагуптаи — Самудрагупта водии Ганг ва баъдан 20 шоҳигарии Ҳиндустони Ҷанубиро ба худ тобеъ карда, барои ривоҷи дини буддоӣ дар Будогоё дайри машҳури Моҳобудиро бино кард. Самудрагупта ба шоирӣ ва мусиқинавозӣ таваҷҷуҳи зиёд дошта, дар сиккаҳояш ҳангоми мусиқинавозӣ тасвир ёфтааст. Пас аз вафоти ӯ писараш Рамагупта дар ҷанг бо шоҳи Кшатрап аз қабилаи шакҳо шикаст хӯрд, вале бародари ӯ Чандрагуптаи дар муҳорибаи навбатӣ бар онҳо пирӯз шуд. Ин ғалаба боиси заиф гардидани нуфузи Рамагупта ва баланд шудани обрӯи Чандрагуптаи гардида, дар натиҷаи ҷангҳои дохилии онҳо Рамагупта кушта шуд. Чандрагуптаи соли 395 шоҳии Кшатрапро барҳам дода, Гуҷарот, Малва ва Панҷобро ба давлати Г. ҳамроҳ кард. Замони ҳукмронии ӯ ва писараш Кумарагуптаи давраи ривоҷу равнақи давлати Г. ба шумор меравад. Дар аҳди Скандагупта давлати Г. ба ҳуҷуми ҳайтолиён рӯ ба рӯ шуда, дар охири асри 5 шоҳони ҳайтолӣ Тораман ва Михиракул давлати Г.-ро ба хироҷгузори давлати Ҳайтолиён табдил доданд. Дар миёнаи асри 6 ҳукмронии хонадони Г. танҳо дар ҳудуди Магадҳа боқӣ монда, то асри 7 идома меёбад. Замони давлатдории Г. дар таърихи Ҳинд давраи тилоӣ маҳсуб мешавад, зеро дар ин давра забони санскритӣ, адабиёт, санъати тасвирӣ, меъморӣ, улуми гуногун ва ҳикматшиносии ҳиндуҳо ташаккул ёфтааст.
Гургонрӯд

Гургон — дарё дар шарқи Эрон. Дарозиаш 251 км. Аз кӯҳҳои Туркмани Хуросон.
Гургсор

Гургсор — яке аз шахсиятҳо дар "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, паҳлавоне аз сипоҳи Арҷосп, ки ҳаммонанди номаш ба гург шабоҳат дошт. Пас аз шикасти лашкараш Арҷосп Гургсорро ба набарди Исфандиёр равона мекунад. Гургсор ба сӯи Исфандиёр тире меандозад, ки он дар зиреҳи Исфандиёр дармемонад. Исфандиёр вонамуд мекунад, ки гӯё аз ин тир захмӣ шудааст. Гургсор ба ӯ наздик шуда, мехоҳад сарашро ба шамшер бибурад, вале Исфандиёр ба зин рост шуда, бо каманд Гургсорро ба асирӣ мегирад. Мехоҳад ӯро бикушад, вале Гургсор мегӯяд: Яке банда бошам ба пешат ба пой, Ҳамеша ба некӣ туро раҳнамой. Ба ҳар бад, ки ояд, забунӣ кунам, Ба Рӯиндижат раҳнамунӣ кунам. Исфандиёр бо фармони падараш Гуштосп барои озод кардани хоҳаронаш аз банди Арҷосп ба Рӯиндиж равона мешавад. Гургсор ба ӯ се роҳро — яке роҳи осонгузари семоҳа, дуввум — роҳи андаке мушкили думоҳа ва роҳи бисёр мушкили ҳафтрӯзаро нишон медиҳад. Исфандиёр роҳи ҳафтрӯзаро пеш мегирад. Исфандиёр роҳи мушкил тай карда, ба Рӯиндиж расид (Мушкилоти аз сар гузаронидаи ӯ дар "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ "Ҳафтхон" ном гирифтааст). Гургсор зоҳиран ба Исфандиёр худро бовафо вонамуд мекард. Дар ҳар як мушкили ба Исфандиёр пешомада ӯ ботинан хурсанд буд, мағлубӣ ва ҳалок шудани ӯро мехост. Дурӯягии Гургсорро Исфандиёр пас аз Хони ҳафтум, аз бадгӯиҳо ва нафрини Гургсор пайхас кард ва ӯро ба қатл расонд.
Гургон

Гургон — шаҳр дар Эрон, маркази маъмурии шаҳристони Гургон ва устони Гулистон. Гургон дар қисми шарқии шимоли Эрон, 30 км дуртар аз баҳри Хазар ва 400 км шарқтари Теҳрон воқеъ аст. Аҳолиаш 329 536 нафар, асосан форсҳо, мозаниҳо, сиистониҳо, озариҳо, балучҳо, инчунин муҳоҷирони туркман ва қазоқ зиндагонӣ мекунанд. Масоҳаташ 1700 км. Дар баландии 155 м аз с. б. воқест. Иқлим Иқлимаш субтропикӣ, ҳарорати миёнаи январ 18,2°С. Миқдори бориши солона — 600 мм. Дар қисми шарқии Гургон Боғи миллии Гулистон мавҷуд аст. Иқтсиод Фурудгоҳ дорад. Аз ҳудуди Гургон роҳи оҳани Қазоқистон — Туркманистон — Эрон мегузарад. Тавассути роҳи оҳан ва роҳҳои мошингард бо шаҳрҳои Бандари Шоҳ ва Теҳрон мепайвандад. Заводҳои пахта, шолитозакунӣ ва равғанбарорӣ дорад. Косибию ҳунармандӣ низ рушд кардааст. Донишгоҳҳои исломӣ, тиббӣ, кишоварзӣ ва омӯзишгоҳҳои касбӣ-ҳунарӣ дорад.