ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Рафоат Абдусаломова

Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон "Аълочии телевизион ва радиои СССР" Рафоат Абдусаломова (10 марти 1939 1, ноҳияи Конибодом — 24 октябри 2023, Душанбе 2) — рӯзноманигор, аввалин наттоқи телевизиони тоҷик, наттоқи дараҷаи олӣ, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон Зиндагинома Рафоат Абдусаломова 10 марти соли 1939 дар Ҷамоати деҳоти Пӯлодони ноҳияи Конибодом таваллуд шудааст. Соли 1963 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. 3 октябри соли 1959 нахустин барномаи санҷишии Телевизиони Тоҷикистонро ба забони тоҷикӣ ба тамошобинон пешкаш намуд. Аз соли 1959 (45 сол) дар Телевизиони Тоҷикистон ба ҳайси наттоқ, муҳаррир, мудири шӯъба, сармуҳаррир ва котиби масъули иттиҳодияҳои эҷодӣ кор карда, баҳри рушду камоли телевизиони тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Эҷодиёт Ҳамчун рӯзноманигор дар таҳияи барномаҳои телевизионии "Дугонаҳо", "Гулдаста", "Ватан ва фарзандон", "Муҳаббат ва оила", "Гулдухтарон", "Дилафрӯз" ва ғ., ки миёни тамошобинон маҳбубият доштанд, саҳм гузоштааст. Абдусаломова Рафоат солҳои зиёд наттоқи барномаҳои хоса барои телевизиони Маскав ва дигар ҷумҳуриҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ буд. Ҷоизаҳо.
Рафтори ҳуқуқӣ

Рафтори ҳуқуқӣ - рафтори субъектони ҳуқуқ, ки ба нишондодхои меъёрҳои ҳуқуқӣ мувофиқат мекунад. Дар он озодии муносибатҳои инсонӣ, қонеъ намудани манфиатхои гуногуни шахсият амалӣ гардонида мешаванд. Рафтори шаҳрвандон, шахсони мансабдор, ташкидотҳои давлатӣ, ҷамъиятӣ ва хусусӣ, яъне ҳамаи субъектони ҳуқуқ ҳамон вақт ҳуқуқӣ шуда метавонанд, ки агар онҳо ба нишондодҳое, ки дар меъёрҳои ҳуқуқӣ муқаррар карда шудаанд, мувофиқат кунанд. Асоси рафтори ҳуқуқиро дарки адолат ва судмандии муқаррароти ҳуқуқӣ аз тарафи одамон, ҷавобгарии онҳо дар назди ҷамъият ва давлат барои кирдори худ ташкил медиҳанд, ки аз рушди иҷтимоӣ ва тафаккури ҳуқуқии шахс вобастагӣ доранд.
Рафтуомади бераводид

Рафтуомади бераводид - ворид шудан ба давлат ва ё баромадан аз он бе гирифтани иҷозати махсус - раводид аз мақомоти босалоҳияти он. Рафтуомади бе раводид низоми иҷозатии ворид ва ё баромаданро ба давлат аз байн намебарад ва пешниҳод намудани ҳуҷҷатҳои воридотӣ ва хориҷотиро дар сарҳад тақозо менамояд.
Рафоъат Саидаҳмадова

Рафоъат Саидаҳмадова, тахаллуси адабӣ, РАФОҲАТ — шоир, рӯзноманигор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Рафоъат Саидаҳмадова 5 марти соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб ба ҷаҳон омадааст. Соли 1971 мактаби миёнаи ба номи Фрунзеи ноҳияи Данғараро хатм карда, шомили факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон шудааст ва соли 1976 хатмаш кардааст. Фаъолияти меҳнатиро соли 1976 дар Институти таъриху этнография ва бостоншиносии ба номи Аҳмади Дониши Академияи илмҳои ҷумҳурӣ сар карда, сипас дар Вазорати фарҳанг, нашриёти "Маориф", Иттиҳодияи ҷумҳуриявии "Савдои китоб", ҳафтавори "Умед"-и Бунёди кӯдакони ҷумҳурӣ, Вазорати тандурустӣ, Радиои Тоҷикистон, рӯзномаи "Минбари халқ", Кумитаи имдоди Хумайнӣ адои вазифа кардааст. Ҳамзамон дар бархе аз рӯзномаҳои ватанӣ, аз қабили "Ҷумҳурият", "Ҷунбиш", "Минбари халқ" ва "Нидои ранҷбар" мухбири ғайриштатӣ, дар Ширкати "Барқи тоҷик" корманди умури матбуотӣ будааст. Ҳоло сардори шуъбаи Китобхонаи шаҳрии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ мебошад. Эҷодиёт Шеърҳояш аз соли 1980 дар маҷаллаву рӯзномаҳои ҷумҳурӣ ба табъ мерасанд. Иддае аз ашъори ӯ дар маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ба табъ расидаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии "Нигоҳ", ба қалами ӯ тааллуқ дорад. Аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
Рафсанҷон

Рафсанҷон — шаҳр ва маркази Шаҳристони Рафсанҷон, устони Кирмони Эрон аст. Шумори аҳолии он дар саршумории соли 1996, 98,257 нафар ва дар соли 2006, 155,244 нафар будааст.
Раффаэл (футболбоз)

Раффаэл Каэтано де Араужо — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Темир Раҳимов

Темир Раҳимов (Рахимов Темир Рахимович апрели 1951, Конибодом) — пизишки тоҷик, номзади илми тиб, ҷарроҳи дараҷаи олӣ, Аълочии тандурустии Тоҷикистон. Зиндагинома Рахимов Темир Рахимович 24 апрели1951 дар шаҳри Конибодом кӯчаи Ҳавзи Баланд хонаводаи шоир Раҳим Қобилов таваллуд шудааст. Рахимов Т.Р аввало дар мактаби русӣ сипас дар мактаби 7 ба номи Ю. А. Гагарин таҳсил кардааст. Хатмкунандаи 1968 сол. Соли 1974 Донишкадаи тиббии Тоҷикистонро бо баҳои пурра-аъло хатм кард, бо стипендияи Ленинӣ Солҳои ординатори клиники кафедраи ҷарроҳӣ зери роҳбарии акад. К.Тоҷиев. Сольои 1976 79 аспиранти мақсадии Донишгоҳи аввали тиббии С.Петербург ба номи акад. И. П. Павлов. Аз соли 1978 аъзои ҷамъияти ҷарроҳони Пирогов дар ш. С.Петербург. Таҳти роҳбарии профессор А.М Ганичкин рисолаи номзадиашро дар мавзӯъи Клиника ташхисот ва табобати решҳои ҳодди меъда ва дувоздаҳа 1979 дар Санкт-Петербург дифоъ кардааст. Солҳои ассистенти кафедраьои ҷарроҳии Донишгоҳи тибби ба номи А. И. Сино, ассистенти К.Тоҷиев буд. Солҳои 1982-1986 захминони ҷанги афғонро дар госпитали сарҳадчиёни ш. Душанбе табобат кардааст. Солҳои 1982-84 Рахимов Т.Р котиби ҷамъияти ҷарроҳони Тоҷикистон буданд. Аз 1988 ҷарроҳи бемористони ш. Конибодом. Оиладор соҳиби 4 фарзанд Ҷоизаҳо Рахимов Т.Р дорандаи ифтихорномаҳои Исҳоқи Ю.Б ва Осимӣ М мебошад. Соли 2012 бо мукофоти давлати "Хидмати шоиста" аз тарафи Президент сарфароз шудааст. Осор.
Рахинка (ноҳияи Среднеахтубинск, Волгоград)

Рахинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Среднеахтубинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Раҳим Азимов

Рахим Азизбоевич Азимов, директори ичроияи Барномаи бунёди президентии минтакаи Шимол ва аз соли 2002 узви Шурои Федератсияи Мачлиси Федераллии Хидматҳояш бо медалҳои "300-солагии Флоти Россия", "850-солагии Москва", Жуков кадр шудаанд.
Рафтор

Рафтор — роҳи муайяни муошират бо муҳити зист 1. Рафтор аз рӯи қобилияти тағйир додани амалҳои худ дар зери таъсири омилҳои дохилӣ ва беруна муайян карда мешавад. Дар организмҳои бисёрҳуҷайравӣ рафтор аз ҷониби системаи асаб идора карда мешавад. Умуман, рафтор дар сатҳи баланди ташкилӣ, вақте ба вуҷуд меояд, ки организм қобилияти дарк кардан, нигоҳ доштан ва табдил додани маълумотро пайдо карда, онро бо мақсади ҳифзи худ ва мутобиқ шудан ба шароити мавҷудият истифода мебарад 2. Шаклҳои рафтор Рафтори бароҳат Рафтори репродуктивӣ Рафтори волидайн Рафтори муҳофизатӣ Ба рафтори муҳофизатӣ амалҳое дахл дорад, ки барои пешгирӣ кардани хатар нигаронида шудаанд. Реаксияҳои дифоъӣ дар посух ба ангезаҳои беруна ба вуҷуд меоянд ва метавонанд фаъол, ҳатто ҳамлакунанда ё ғайрифаъол бошанд. Рафтори хашмгин Рафтори хашмгин ин рафтори харобиоварест, ки нисбати шахси дигар нигаронида шудааст. Ин намоишҳои таҳдидкунанда, ҳамла ва захмро дар бар мегирад. Таҷовуз барои барқарор кардани муносибатҳои иерархӣ дар ҳайвоноти иҷтимоӣ, тақсимоти қаламрав ва дигар захираҳо хизмат мекунад. Рафтори иҷтимоӣ Рафтори иҷтимоӣ зуҳуроти фаъолияти равониро дар бар мегирад, ки бевосита бо ҳамкории байни одамон ва гурӯҳҳои онҳо алоқаманд аст. Ду намуди асосии рафтори иҷтимоӣ вуҷуд дорад: рафтори гурӯҳӣ, ки бо мавҷудияти ҷалби мутақобилан байни шахсон тавсиф мешавад ва рафтори территорӣ, ки дар он чунин ҷалб вуҷуд надорад. Мувофиқи он, навъи якум истифодаи муштараки захираҳои фазоиро дар назар дорад, дуюмаш онро истисно мекунад. Навъи территориалии рафторро метавон яккаса номид. Рафтори территориявӣ Рафтори ҳудудӣ рафторест, ки бо тақсим кардани қаламрави мавҷуда ба қитъаҳои алоҳида алоқаманд аст. Он тақсимоти як минтақаи алоҳида, аломатгузории сарҳадҳои он ва муҳофизати онро аз шахсони дигар дар бар мегирад. Ҳудудро бо сигналҳои садоӣ, ба монанди паррандагон, аломатҳои бӯй, ба монанди гурбаҳо ва аломатҳои визуалӣ қайд кардан мумкин аст. Аломатҳои визуалӣ наҷосат, қитъаҳои поймолшуда, харошидан ва газидани пӯсти дарахт ё дар аксари мавридҳо маҷмӯи аломатҳои гуногунро дар бар мегиранд 3. Рафтори ҷустуҷӯӣ Рафтори ҷустуҷӯӣ ба фаъолиятест, ки ба омӯзиши муҳити зист нигаронида шудааст, ки ба ҷустуҷӯи ғизо ё шарики ҷинсӣ алоқаманд нест. Ҳайвоноти олӣ, ки худро дар муҳити ношинос пайдо мекунанд, ба фаъолона ҳаракат кардан, тафтиш кардан, эҳсос кардан ва бӯй кардани ашёҳои атроф оғоз мекунанд. Рафтори ҷустуҷӯӣ бо гуруснагӣ, вокуниши тарс ва ҳаяҷони ҷинсӣ пахш карда мешавад. Адабиёт Илми оммавӣ Дар забони англисӣ Ҳамчунин нигаред Эзоҳ Сарчашмаҳо Хатои ёдкард: 1989. Хатои ёдкард:. Хатои ёдкард: 1978. Хатои ёдкард:. Хатои ёдкард: 1987. Хатои ёдкард: 2010. Хатои ёдкард:. Хатои ёдкард:. Хатои ёдкард: 2008.
Рахмановка (ноҳияи Бутурлинов, Воронеж)

Рахмановка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бутурлинов, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Рахшонзамин (Дӯстӣ)

Рахшонзамин (то 2024 — Тоҷикобод 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гардӣ Гулмуродови ноҳияи Дӯстӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 1018 нафар, тоҷикон.
Сергей Рахманинов

Сергей Василевич Рахманинов — композитор, пианинонавоз ва дирижёри барҷастаи Зиндагинома Рахманинов таҳсили мусиқиро дар Консерваторияи Петербург (ҳоз. Санкт – Петербург) оғоз намуд, дар соли 1885 ба Москва кӯчидааст. Ӯ соли 1891 Консерваторияро ҳамчун пианинавоз ва баъди як сол бо ихтисоси композитор хатм кардааст. Устодонаш С. Танеев, А. Аренский, А. Зилоти буданд. Барои кори имтиҳониаш операи якпардагии "Алеко" (аз рӯйи достони Пушкин "Лӯлиҳо"), Рахманинов бо медали тило мушарраф гашт. Баъд аз ин ӯ дар андак вақт фантазияи симфонии "Утёс", "Триои элегӣ ба хотираи Чайковский", "Симфонияи якум" ва ғ.-ро эҷод кард, ки ӯро ҳамчун шахси боистеъдод дар мусиқии калон муаррифӣ намуданд. Дар ин солҳо Рахманинов чун пианинавоз бо муваффақият консертҳо медиҳад. Дар соли 1897 ӯ ба ҳайси дирижёри Операи хусусии баъдтар Театри Калон фаъолият дошт. Солҳои 1901 то 1916 асарҳои беҳтарини худро – Консертҳои дуюм ва сеюм барои фортепиано, Симфонияи дуюм, операҳои "Ритсари хасис" ва "Франческа да Римини", достон барои оркестр, хор ва яккахонон "Колокола", романсҳо, прелюдияҳо ва этюдҳо – нақшҳо барои фортепиано офаридааст. Дар соли 1917 Рахманинов бо барномаи консертӣ ба хориҷи кишвар (ИМА) сафари ҳунарӣ кард ва дар он ҷо то охири умр монд. Танҳо баъди 10 соли аз Россия рафтанаш Рахманинов боз ба эҷоди мусиқӣ шурӯъ кард; дар хориҷа Консерти чорум ва Рапсодияи дар мавзӯи Паганини барои фортепиано бо оркестр, Симфонияи сеюм ва рақсҳои симфониро эҷод намуд. Эҷодиёти ин пианинавози бузург ва композитори бомаҳорат Сергей Василевич Рахманинов мероси пурифтихори ватанӣ ва классики ҷаҳонӣ ба шумор меравад.
Рахнагар

Рахнагар, ё ҳакер — касе, ки аз роёна барои дастёбии ғайримуҷоз ба додаҳо ва маъмулан ба қасди тахриб, баҳра мегирад 1. Ин вожа ибтидо ба маънии корбари ҷиддӣ ва муштоқи роёна ба кор мерафт. Ворид шудан ба сомона ё шикаст додани муҳосибот, кунҷковӣ дар иттилооти маҳрамона аз хусусиёти як ҳакер аст. Ҳакер барноманависи кунҷковест, ки садамае ворид намекунад ва ҳатто боиси таҳкими интиқолот мешавад. Имрӯза рахнагар бештар дар заминаи роёна ба кор меравад ва барои ишора ба чандин гурӯҳ аз корбарони роёна истифода мегардад. Вижагии муштараки ин гурӯҳҳо дар истифодаи онҳо аз роёна ва имконоти он дар сатҳи болотар аз сатҳи умумӣ ва пуштибонии тавонманди техникии онҳост ва ду дастаанд: Агарчи имрӯза вожаи рахна кардан бештар барои ишора ба афрод гурӯҳ аввал ба кор меравад. Фарҳанги ҳакерӣ Вожаи ҳак соли 1950, замоне, ки ҳанӯз роёна ва фарҳанги диҷитол вуҷуд надошт, тавассути гардонндагони системҳои радиоии омотурӣ ва дар маънои тағйир барои расидан ба амалкарди беҳтар ба кор гирифта шуд. Бо оғози даврони диҷитол ва ба вижа асри компютер вожаи ҳакер нақши басазое дар ба вуҷуд омадан ва ҳамагир шудани бисёре аз падидаҳои даврони интернет доштанд. Падидаҳои чун системъомили Юникс, Юзнет, веб ва ҷунбиши нармафзори озод 2. Маъноҳои гуногуни хакер " " чунин шарҳ медиҳад: Намудҳои хакерҳо Ҷиҳатҳои қонуни Этикаи хакерҳо Хакерҳои машҳур Боз нигаред Эзоҳ Пайвандҳо Адабиёт Шаблон:.
Рашгешовур

Рашгешовур (ба забони румӣ ҳамчун, ки қаблан бо номи - ва инчунин бо номи - ", -, -,,, ва шинохта шудааст. Шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Шӯш устони Хузистон, Эрон. Дар барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 2006, шумораи аҳолии он 8,444, нафар буд.
Рашид Абдурашидов

Рашид Абдурашидов - рассоми тоҷик.
Рашид Абдулло

Рашид Абдулло — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Рашид Абдулло соли 1910 дар шаҳри Самарқанд ба ҷаҳон омадааст. Бародари Ғанӣ Абдулло. Соли 1932 факултаи филологияи Академияи давлатии омӯзгории Самарқандро хатм карда, ба Душанбе омадааст. Ба ҳайси котиби масъули моҳномаи "Барои адабиёти сотсиалистӣ", мудири шуъбаи адабии чанде аз нашрияҳои ҷумҳурӣ, мудири шуъбаи филмномаҳои Идораи киносозии Душанбе кор кардааст. Бо даъвати КМ ЛКСМ Тоҷикистон ба водии навободи Вахш рафта, дар мактабҳои деҳот муаллимӣ ва дар маъракаи барҳам задани бесаводӣ ҳиссагузорӣ кардааст. Рашид Абдулло 24 феврали соли 1938 аз олам чашм пӯшид. Эҷодиёт Аз ибтидои солҳои сиюм ҳамчун шоири лирик ном баровардааст. Соли 1933 дар Нашриёти давлатии Тоҷикистон достони "Қодир"-и ӯ дар шакли китоби алоҳида ба табъ расидааст, ки аз вазъи рӯзгор ва кору пайкори нахустин трактористони тоҷик ҳикоят мекунад. Соли 1935 бахшида ба фотеҳони водии Вахш силсилаи шеърҳо чоп кунонда, соли 1936 достони "Вахш"-ро пешниҳоди умум гардондааст. Чанд шеъраш ба русӣ тарҷума ва чоп шудаанд. Худи ӯ шеърҳои алоҳидаи Н.Ҳикмат ва М. Ю. Лермонтовро ба тоҷикӣ гардондааст. Аз соли 1934 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.
Рашид Гасанов

Рашид Ҷабраилович Гасанов — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Рашид Беҳбудов

(11 декабр 1977) Рашид Маҷид оғлӯ Беҳбудов (озарбойҷонӣ: (1915, Тифлис, Империяи Русия — 1989, Москва, СССР) — овозхони эстрада ва опера (тенор) ва ҳунарпешаи озарии шуравӣ. Ҳунарпешаи мардумии СССР. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Барандаи Мукофоти сталинӣ дараҷаи дуюм (соли 1946) ва Мукофоти давлатии ҶШС Озарбойҷон. Зиндагинома Синамо Нақш дар филмҳо Вокал Видео.
Рашид Галлагберов

Рашид Рахматулович Галлагберов — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Рашид Раҳимов (футболбоз)

Миқдори бозӣ ва гол барои бошгоҳи ҳирфаӣ фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад. Миқдори бозӣ ва гол барои мунтахаби миллӣ дар бозиҳои расмӣ. Рашид Раҳимов (Рашид Маҳматқулович Раҳимов марти 1965, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — футболбози шуравӣ, Тоҷикистон ва Русия, баромадкунанда дар мавқеи ҳимоятгар ва нимҳимоятгар. Устоди варзиши ИҶШС. Аз 7 ноябри соли 2013 то мавсими 20172018 ба ҳайси сармураббии бошгоҳи футболи "Терек" (Грозний) шуда кор кардааст. Зиндагинома Рашид Раҳимов 18 марти соли 1965 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Рашид Раҳимов тарбиядидаи дастаи шаҳри Душанбе — "Захираҳои меҳнатӣ" мебошад. Нахустин мураббӣ — Сергей Мусалимович Носиров. Барои мунтахаби Тоҷикистон Барои мунтахаби Русия Дастовард Даставӣ "Помир (Душанбе)" "Спартак (Маскав)" "Аустрия" "Локомотив (Москва)" Шахсӣ Омор ҳамчун сармураббӣ.
Рашид Раҳимов

Раҳимов Рашид Каримович (4 майи июл 2020) — доктори илми иқтисодӣ, профессор. Академики АИ ҶШС Тоҷикистон, Арбоби шоистаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Зиндагинома Институти хоҷагии халқи Москва ба номи Г. В. Плехановро аз рӯи ихтисоси "иқтисоди саноат" хатм кардааст. Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: иқтисодиёт, самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, масъалаҳои назариявии иқтисоди миллии Тоҷикистон. Ёвари ноиби президенти АИ ҶШС Тоҷикистон, мудири бахши саноати Шуъбаи иқтисод АИ ҶШС Тоҷикистон, мудири Шуъбаи иқтисод АИ ҶШС Тоҷикистон, директори Институти иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (аз соли 1991 АИ ҶТ). Директори Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ, директори ифтихории Институти иқтисодиёти АИ Тоҷикистон. Ҷоизаҳо.
Рашид Олимов

Рашид Қутбуддинович Олимов - дипломат, ходими давлатӣ, собиқ вазири корҳои хориҷии Ҷумхурии Тоҷикистон. Зиндагинома Рашид Қутбуддинович Олимов, 23 июни соли 1953 дар шаҳри Душанбе таваллуд шуда, хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМҲКИШ мебошад. Ӯ аз солҳои 1991-1992 ба ҳайси мушовири президент ва аз моҳи декабри соли 1992 то охири соли 1994 ба ҳайси вазири умури хориҷии Тоҷикистон кор кардааст. Аз соли 1994 то 2005 намояндаи доимии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Созмони Милали Муттаҳид ва аз декабри соли 2005 то ҳол ба ҳайси сафири фавқулода ва мухтори Тоҷикистон дар Чин фаъолият мекард. 1 Соли 2016 Р. Олимов ба мақоми дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай таъйин шуда буд. Тавофуқ дар бораи таъйини Олимов ба мақоми дабири куллли СҲШ тобистони соли 2015 дар ш. Уфа (Русия) аз ҷониби Шурои сарони давлатҳои СҲШ ҳосил шуда буд. Мансаби дабири кулли Созмони ҳамкории Шанхай аз соли 2007 ҷори шудааст. Намояндаи Тоҷикистон Р. Олимов чорумин дабири кулли СҲШ мебошад. 2 Созмони ҳамкории Шанхай 15 июни соли 2001 ташкил шуда, феълан Тоҷикистон, Русия, Қазоқистон, Чин, Қирғизистон ва Ӯзбекистон узви он мебошанд. Афғонистон, Ҳиндустон, Эрон, Муғулистон ва Покистон дар ин созмон мақоми кишварҳои нозирро доранд.
Рашидуддин Муҳаммади Исфаройинӣ

Рашидуддин Муҳаммади Исфаройинӣ (1;? — қарни) — шоир ва орифи форс-тоҷик, муаллифи "ал-Мисбоҳ".
Рашид Маҷидович Раҳимов

Рашид Маҷидович Раҳимов (15.02.1948 дар деҳаи Истонӣ, ноҳияи Ҳисор), с.1968 фак. физикаю математикаи ДДОТ–ро хатм карда, дар мактаби 7-и ноҳияи Ҳисор муаллими математика таъйин шуд. С. 1969 ба ДДОТ даъват шуда соли 1969-1975 ба ҳайси ассистенти кафедраи назарияи ададҳо ва математикаи ҳисоббарор, соли 1975-1978 аспирант, соли 1978- 1980 муаллим, муаллими калони кафедраи математикаи ҳисоббарор, соли 1980-1988 муаллими калон, 1988- 1998 дотсент, соли 1998-2001 мудири кафедраи таҳлили риёзӣ шуда кор кардааст. С. 2001-2006 дар вазифаи дотсенти кафедраи математика ва технологияи пешқадами Донишгоҳи давлатии тиҷоратии Тоҷикистон фаъолият нишон дода, соли 2006-2007 сардори Департаменти технологияи коммуникатсионӣ ва риёзиёти олӣ, ҳамзамон декани фак. менеҷмент ва технологияи иттилоотии Донишкадаи технологияи инноватсионӣ ва коммуникатсионии Тоҷикистон (ДТИКТ), соли 2007- 2009 декани фак. технологияи информатсионӣ, ҳамзамон профессори кафедраи технологияи иттилоотӣ ва математикаи олӣ, соли 2009-2010 мудири кафедраи математика ва фанҳои табиатшиносии ДТИКТ, с. 2010-2011 дар вазифаи дотсенти кафедраи математика дар иқтисодиёти ДИТ кор кардааст. Аз соли 2011 то ҳол дар вазифаи дотсенти кафедраи математика ва фанҳои табиатшиносии Донишкадаи андоз ва иқтисоди Тоҷикистон фаъолият дорад. Дар зери роҳбарии Р. мунтазам маҷмӯи корҳои илмии олимон бо номи "Дифференциальные и интегральные уравнения и их приложения" аз чоп баромадааст. Р. муаллифи зиёда аз 215 асари илмӣ, илмию методӣ, оммавӣ ва барномаҳои таълимӣ мебошад, аз ҷумла, 18 китоби дарсӣ ва дастурҳои методӣ, 22 кори илмӣ-методӣ, 22 барномаи таълимӣ, 116 кори илмӣ. Дар рӯзномаҳои ҷумҳуриявӣ 19 мақолааш аз чоп баромадааст, муҳаррири 14 китоб, дарстури методӣ, маҷмӯи корҳои илмӣ мебошад. С. 1982 рисолаи номзадияшро барои дараҷаи илмии номзади илмҳои физикаю математика дифоъ намуда, аз 04.11.1989 унвони илмии дотсенти кафедраи таҳлили риёзӣ гирифтааст. С. 1990-1992 дар Донишгоҳи халқии "Рабселькоров" хонда, онро бо ихтисоси мухбири ҷамъиятӣ хатм намудааст. С. 2002-2004 дар Академияи шабакаҳои маълумотдиҳии корпоратсияи КАРАА таҳсил намуда, соҳиби 8 сертификати соҳаҳои гуногуни иқтисод гашта, онро бо сертификати ҷамъбастии тилоӣ хатм кардааст. С. 2010 узви вобастаи Академияи илмҳои педагогӣ ва иҷтимоӣ буда, аз с.2012 узви ИЖТ мебошад. Р. бо ордени "Шараф", медали "Барои меҳнати шоён", нишони "Аълочии маорифи Тоҷикистон" сарфароз гардонда шудааст. 1 Пайнавиштҳо.
Рашидуддини Исфизорӣ

Рашиддудини Исфизорӣ (1;? — қарни) — шоир и қасидасаро ва ҳакими форс-тоҷик, муосири Хоқонӣ ва Низомӣ.
Рашидуддини Ватвот

Амир Рашидуддин Саъдулмулк Муҳаммад ибни Абдуҷалили Ватвот (1 ё 1087 2, Балх, вилояти Балх — 1182) — шоир, нависанда, луғатшинос ва адабиётшиноси форс-тоҷик. Зиндагинома Рашиддудини Ватвот дар мадрасаи Низомия таҳсил намуда, пас аз таҳсил аз Хуросон ба Хоразм меравад. Аз аксари илмҳои замонаш, махсусан фалсафа, калом, сарфу наҳв, луғат, маъонӣ ва баён, арӯзу бадеъ ва ғайра вуқуфи комил дошт. Ватвот бо Хоқонӣ, Анварӣ, Саноӣ, Адиб Собир ва дигар шоирон мукотиба доштааст. Рашиддудини Ватвот дар соли 1177 даргузашт. Мероси адабӣ Аз Рашиди Ватвот дар назму наср мероси адабӣ ва илмӣ боқист, ки як қисми он ҳанӯз дастхат аст. Девони шоир 8563 байт дошта, қасида, таркиббанд, тарчеъбанд, ғазал, қитъа ва рубоиро дар бар мегирад. Аз 223 қасидаи девон 153-тои онҳо ва чанде аз таркиббанду тарҷеъбандҳои шоир дар боби сиёсату давлатдорӣ ва ҷангу сулҳ гуфта шудаанд. Дар қасидаҳояш Рашиди Ватвот устуворию пойдории давлат, ободию оромии мамлакат ва беҳбудии аҳволи халқро дар адлу дод ва ақлу дониш дида, аз ҳукумронони замон талаб кардааст, ки адолатпарвар бошанд, илму маданиятро ривоҷ диҳанд, баҳри беҳбудии кишвар ва рӯзгори халқ кӯшанд: Ба адл аст ҳар салтанатро субот, Ба илм аст ҳар мамлакатро мадор. Сазад мулк андар канори касе, Ки бошад тиҳӣ аз ҳаромаш канор! Ту ислоҳи гетӣ аз он кас маҷӯй, Ки бар нафси худ несташ иқтидор. Мероси адабӣ.
Рашиди Козирунӣ

Рашиди Козирунӣ — ориф 1 ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Рашид табъи салим дошт ва шеъри ӯ некӯ буд. Вай аз муосирон мулло Абдурраҳмони Ҷомӣ буд ва шарҳе форсӣ бар китоби "Фусусу-л-ҳикам" навиштааст.
Рашид Сафар

Рашид Сафар (11 сентябр 1933,, — 20 июл 2023 1,,) — арбоби сиёсӣ ва давлатии Тунис. Аз соли 1986 то соли 1987 дар давраи маъмурияти президенти Тунис Ҳабиб Бурқиба дар вазифаи сарвазир буд. Писари ҳуқуқшинос ва сиёсатмадор Таҳар Сафар, шарики Ҳабиб Бурқиба ва ҳаммуассиси Ҳизби миллатгароӣ Тунис дар соли 1934. Аҷдодони Сафар аз аввалин мардуми туркӣ буданд, ки дар замони ҳукмронии Имперотурии Усмонӣ аз Осиёи Хурд ва Мақдуния ба Тунис омаданд 2 3. Нигаред низ.
Рашиди Табрезӣ

Ёраҳмад ибни Ҳусайн Рашиди Табрезӣ (1;? — пеш аз 1670) — заргар, минокор ва шоир и форс-тоҷик, муаллифи "Тарабхона". Зиндагинома Аз Табрезиёни Аббосободи Исфаҳон аст. Дар заргарӣ ва минокорӣ беназир ва дар шеър низ ба эътиқоди худ беқарин буд. Рашид ба Ҳиндустон сафаре кард ва ба эътибори санъаташ дар назди подшоҳон эътибор дошт. Рашид пеш аз сол 1081 ҳ.қ. даргузашт.