Донишгоҳи Айова

Донишгоҳи Айова — донишгоҳи оммавии тадқиқотие дар Иёлоти Муттаҳида, ки дар шаҳри Айова, иёлати Айова ҷойгир аст. Ин қадимтарин донишгоҳи иёлот аст ва 25 феврали 1847 таъсис ёфтааст. Донишгоҳ 11 коллеҷро дар бар мегирад, ки бакалаврҳо, магистрҳо ва табибонро тайёр мекунад. Тибқи таснифи Карнеги, муассисаҳои таҳсилоти олӣ сатҳи ибтидоии доранд (фаъолияти хеле баланди илмӣ) 3. Аз соли 1909 узви Ассотсиатсияи донишгоҳҳои Амрико мебошад 4. Таърих Донишгоҳи Айова 25 феврали 1847 ҳамчун нахустин муассисаи давлатии таҳсилоти олии иёлати Айова, ҳамагӣ 59 рӯз пас аз ташаккули худи иёлот, таъсис дода шудааст. 5 Номи қонунии муассиса - Донишгоҳи давлатии Айова, аммо ин ном бо дигар Донишгоҳи иёлати Айова (Донишгоҳи давлатии Айова) ошуфтагӣ ба вуҷуд овард, аз ин рӯ моҳи октябри соли 1964 барои истифодаи ҳаррӯза Шӯрои регентҳо номи Донишгоҳи Айоваро тасдиқ кард 6. Аввалин коллеҷ дарҳои худро моҳи марти соли 1855 боз кард ва дар биное воқеъ буд, ки ҳоло Толори Сиашор ҷойгир аст. Дар моҳи сентябри ҳамон сол, дар он ҷо 124 донишҷӯ буданд, ки 41 нафари онҳо занон буданд. Дар соли таҳсили 185 -57 омӯзиш аз рӯи нуҳ ихтисос гузаронида шуд: забонҳои қадимӣ, забонҳои муосир, фалсафаи зеҳнӣ, фалсафаи ахлоқӣ, таърих, табиатшиносӣ, математика, фалсафа ва химия 5. Аввалин президент Амос Дин буд 7. Шаҳраки аслии донишгоҳ бинои кӯҳнаи Капитолияи давлатии Айова ва 40 ҳазор метри мураббаъ заминро дар бар мегирад. Санги асосӣ 4 июли соли 1840 гузошта шуд. Аз 5 декабри соли 1842, дар он панҷумин қонунгузории қаламрави Айова ҷойгир буд ва 28 декабри соли 1846 ин бино нахустин Капитолияи иёлати Айова шуд. Дар соли 1857, капитолия ба Дес-Мойн кӯчид ва бинои холишударо донишгоҳ ба ихтиёри худ гирифт 5. Донишгоҳи Айова бо як қатор дастовардҳо ва ҳалли он, ки дар он пешравӣ кардаанд, фахр мекунад. Дар соли 1855, он аввалин донишгоҳи давлатӣ дар Иёлоти Муттаҳида гардид, ки ҳуқуқи баробари мардон ва занон ба таҳсилро эътироф кардааст. Аввалин дар байни мардум дараҷаи ҳуқуқшиносӣ ба занро дод (Мэрӣ Вилкинсон, 1873), дараҷаи ҳуқуқӣ ба як афроамрикоӣ (Александр Кларк, 1879)-ро дод, қабули афроамрикоӣ ба дастаи варзишии донишгоҳ (Фрэнк Ҳолбрук, 1895)-ро кард 8. Дар ғарби дарёи Миссисипи, донишгоҳ аввалин шуда мактаби ҳуқуқшиносиро таъсис дод ва радиои худро, инчунин аввалин пахши телевизионии барномаи таълимиро дар ҷаҳон (1932 ташкил кард ва таҳиягари тестҳо барои тести стандартизатсияшуда шуд. Дар соли 1970 Донишгоҳи Айова аввалин донишгоҳи давлатӣ дар Иёлоти Муттаҳида буд, ки ҳуқуқи шахсони ҳамҷинсгаро, лесбиянка, бисексуал ва трансгендерро расман қабул кард 8. Давраи муосир 1 ноябри 1991, вақте ки Лу Ганг, як аспиранти собиқи физика, аз кор озод ва худкушӣ кард, чор корманди донишгоҳ ва як донишҷӯ кушта шуданд 9 Сабаб хашми Лу аз он буд, ки Лу нисбат ба якчанд муаллим (ду нафарашон ҳангоми тирандозӣ фавтиданд) хашм дошт, барои он, ки рисолаи ӯ дар озмуни беҳтарин диссертатсия дар астрофизика ҷои аввалро нагирифтааст 10. 13 апрели 2006 тӯфони шадид ба донишгоҳ ва атрофи он зарба зад ва ба тамоми шаҳраки донишҷӯён зарари калони моддӣ расонд. Гирдбод харобиовартарин дар байни панҷ гирдбод буд, ки бегоҳи ҳамон рӯз Ҷонсон, иёлати Айоваро фаро гирифт. Аз рӯи ҷадвали Фуҷита, ба ӯ сатҳи 2 таъйин карда шуданд 11. 8 июни 2008 обхезӣ дар дарёи Айова ба 20 бинои шаҳраки донишҷӯён осеб расонд. 12 Пас аз чанд ҳафта, вақте ки об паст шуд, донишгоҳ тахминан хисороти хисороти офатро ба маблағи 231,75 миллион доллар эълом кард. Баъдтар, президенти донишгоҳ зарари расонидашударо дар ҳаҷми 743 миллион доллар эълон кард 13. Сохтори донишгоҳ Донишгоҳи Айова 11 коллеҷ ва мактаб дорад: 14 Мавқеъҳо дар рейтингҳо Дар рейтинги академикии донишгоҳҳои ҷаҳонӣ, Донишгоҳи Айова дар қатори 102-150 ҷой гирифтааст ва дар байни донишгоҳҳои миллӣ, мувофиқи ҳамин рейтинг, мавқеъ 54-58 мебошад 15. Тибқи ҳисоботи солонаи;, дар рейтинги донишгоҳҳои миллӣ 71-ум 16 ва дар байни донишгоҳҳои давлатии ИМА 28-ум мебошанд. Як қатор барномаҳои таълимии Донишгоҳи Айова дар соҳаи тиб яке аз 20 қатори беҳтарини кишвар мебошанд.