Имомат

Ислом Имон ба Аллоҳ Имон ба фариштагон Имон ба Расул ва анбиё Имон ба китобҳои осмонӣ Имон ба рӯзи қиёмат Имон ба қазо ва қадар Шаҳодат Намоз Рӯза Ҳаҷ Закот Қуръони Карим Суннати Пайёмбар Аҳодиси Аҳли байт Иҷмоъи қавлҳои уламо Қиёс Иҷтиҳод Муҳаммад Анбиё Аҳли Байт Саҳоба Хулафои Рошидин Имомат Модарони муъминин Суннӣ (Салафӣ Ашъарӣ Мотуридӣ Шиъа (Зайдия Имомат) Хавориҷ (Азориқа Наҷдия Суфрия Ибозия) Каломия (Мурҷия Муътазила Ҷаҳмия Ҳарурия) Дигар фирқаҳо Шаҳрҳои муқаддас Маккаи Мукаррама Мадинаи Мунаввара Қудси Шариф Ҷойҳои муқаддас Масҷидулҳаром Масҷиди Набавӣ Масҷидулақсо Хилофати исломӣ Хилофати Рошидин Хилофати Уммавиён Хилофати Аббосиён Хилофати Қуртуба Хилофати Муваҳҳидун Хилофати Фотимиён Хилофати Усмонӣ Футӯҳоти исломӣ Макка Шом Форс Миср Мағриб Андулас Гул Қустантиния Итолиёи Ҷанубӣ Ҳинд Идҳо дар Ислом Иди Фитр Иди Азҳо Мавориди исломӣ Мавлуд Ошӯро Соли нави исломӣ Эҳёи шаби Қадр Шаби Барот Шаби Меъроҷ Ислом дар Аврупо Ислом дар Африқо Ислом дар Осиё Ислом дар Амрико Ислом дар Уқёнусиё Фарҳанги исломӣ Ислом ва дигар адён Ҷаҳони Ислом Портали Ислом Имомат — яке аз усули каломӣ ва муҳимтарин рукни эътиқодии мазҳаби шиъаи имомия аст, ки онро аз дигар фирқаҳо ва мазҳабҳои исломӣ ҷудо ва мутамоиз сохтааст. Таърих Пас аз зуҳури фирқаҳои сиёсӣ-эътиқодӣ дар байни уммати ислом ва бурузи шикоф ва чанддастагӣ дар ваҳдати фикрии онҳо ҳар гурӯҳе барои таъйиди бардоштҳои динӣ ва таҳкими мавқеи эътиқодии худ ба таъвили нусуси шаръ, барпо намудани истидлолоти каломӣ ва бинои усул ва қавоиди ақлие даст заданд, ки мутакаллимони шиаи имомия дар ин замина тавонойии бештар ва сибоқ — даву ғеҷи пештаре аз дигарон доштаанд ва дар таъйиди асли имомат айнан ҳамин корро кардаанд. Таълимот Яке аз усули ақлии онҳо қоидаи лутф ва вуҷуби ақлӣ аст, ки бар асоси он бар Худованд ақлан лозим ва воҷиб аст, ки ҷиҳати ҳимояи масолеҳи бандагон ва ҳифзи онҳо аз фитнаву фасод ва бероҳӣ пас аз вафоти паёмбар барои онҳо имоме насб ва таъйин намояд, ҳамон гуна ки пеш аз ин барои ҳидояти онҳо паёмбаре фиристодааст. Насби имом лутфи илоҳӣ бар мардум аст ва набояд Худованд чунин лутферо аз онҳо дареғ дорад. Дар боби имомат ду амри дигар: вуҷуби исмат — лағжишнопазирӣ ва фазилати имом бар дигарон низ зарурати ақлӣ дорад, ба ин маъно ки яке аз зерусул ва ё фаръи имомат он аст, ки шахси имом ҳатман бояд маъсум ва аз иртикоби гуноҳон ва маосӣ пок бошад, то битавонад дигаронро ислоҳ намояд ва вазифаи илоҳии худро ба хубӣ анҷом диҳад. Фаръи дигари он вуҷуби афзалияти шахси имом бар дигарон аст, зеро дар сурати баробар будани вай бо дигарон дар фазлу бузургӣ дигар ҳеч далеле барои имомат ва пешвойии ӯ боқӣ намемонад ва тарҷеҳи било мураҷҷеҳ ба шумор меравад, ки он муҳол аст. Пас таъмини ин ду зерасл дар имомат ақлан ва ба суратӣ бадеҳӣ вуҷуби таъйини имомро бар Худованд ва бо нассе сареҳ ё дар Қуръон ва ё дар сунати паёмбар (с) тақозо мекунад, зеро ин амрро каси дигаре ғайр аз Худо анҷом дода наметавонад. Вуҷуб ва зарурати асли имомат ба ин шакл назди аҳли хирад ҳам бо далоили ақлӣ ва ҳам бо усули шаръ мардуд ва бепоя аст, зеро агар чунин лузум ва зарурате вуҷуд медошт ва ё агар — бино ба гуфтаи шиаён бар Худо воҷиб мебуд, пас чаро онро ба мисли дигар рукнҳои имон ба таври сареҳ дар Қуръон зикр накард!? Оё қоидаи лутф ва вуҷуби ақлӣ тибқи назарияи онҳо аз Худованд тақозо накард, ки асли имоматро бо сароҳат дар Қуръон зикр намояд ва ҳамаи мусулмононро шомили ин лутф гардонад ва дар басти он танҳо ба даҳ дарсади онҳо — шиаёни имомия басанда кард!? Агар имомат ба ин маъно дар ин сатҳ аҳаммияти динӣ медошт ва мақбулияти имони банда назди Худованд ва ҳамин тавр саодат ва растагории охирати инсон ба он бастагӣ медошт, пас чаро Худо онро аз аксари мардум ниҳон дошт — бо сароҳат зикр накард ва онҳоро аз биҳишт ва саодати ухравӣ маҳрум гардонд ва оё ин бо асли лутфи илоҳӣ ва қоидаи вуҷуби ақлӣ созгор аст!?.