ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Асри санг дар Тоҷикистон

Ёдгориҳои Асри санг дар тамоми ноҳияҳои Тоҷикистон ёфт шудаанд. Қадимтарин бошишгоҳи одамон дар деҳаи Лоҳутии Ховалинг пайдо гардид, ки тақр. ба 800000 ё 1 млн соли қабл тахмин карда мешавад. Ин қадимтарин бошишгоҳи одамон аст, ки дар Осиёи Марказӣ кашф шудааст. Осори одами қадимтарин, ки тахминан 250–300 ҳазор сол пеш зиндагӣ карда буд, дар ҳавзаи дарёҳои Вахш ва Кофарниҳон кашф шуд. Дар Тоҷикистон ёдгорҳои маданияти Мустйе (70–40 ҳазор сол то м.), ки ба Асри санг мансубанд, бисёранд. Аз ҷумла, аз мағораи ба ном Тешиктоши мансуб ба давраи мустейии давраи палеолит бостоншинос А.П. Окладников солҳои 1938-1939 боқимондаҳои устухонҳои писарбачаи неандерталиро пайдо намуд. Инчунин ҳафриёти қароргоҳҳои Қаробӯра, Қаротоғ, Ҷарқутан, Оғзикичик, Қайроққум хеле машҳуранд. Дар Ҷануби Тоҷикистон ва Помир бошишгоҳҳои мезолит ва осори палеолити боло дар Шугнов ошкор гардиданд. Асри санги Тоҷикистон бо Маданияти Ҳисор ба охир мерасад. Таҳқиқоти Тутқавул ва макони Сойи Сайёд нишон доданд, ки аҳолии давраи неолити Тоҷикистон дар ҳолати гузариш аз шикору ҷамъоварии гиёҳ ба чорводорӣ ва кишоварзӣ буд.Дар давраи пайдоиши одамони аввалин дар табиат ва обу ҳавои руйи Замин, аз ҷумла Осиёи Марказӣ ва Эрони шарқӣ тағйироти калон руй доданд. Набототи тропикии гули бо рустаниҳои даштии типи саванна иваз гардиданд. Ҳафриёти Қуруқсой дар Балҷувони Тоҷикистон боқимонбаҳои ҳайвонҳои ғароиб, мисли аспи Стенон, карк, маймуни павиан, паланги шамшердандон, зотҳои филҳои қадим, заррофаро ошкор набуд. Замони пайдоиши одам аз назари илми геология давраи "плейстотсен" - аёми ба вуҷудоии миқдори зиёди шаклҳои нави ҳаёт, яхбандиҳо ва байни яхбандиҳо ном дошт. Обу ҳавои Осиёи Марказӣ ва Эрони шарқӣ хушк ва нисбати сард гашта буронҳои пурчанг гарду ғубори биёбонҳои бузургро ба ҷониби доманаҳои кӯҳҳо ва пастхамиҳои байни риштакӯҳҳои баланди Помиру Ҳиндукӯш дар шакли буришҳои ғафси зардхок фурӯ менишониданд. Ин гуна буришҳои азими гафсиашон то 200 метр дар хамгашти кишри замин, байни риштакӯҳҳои Помиру Олой ва Ҳиндукӯш, ки гелогҳо онро депрессияи тоҷику афғон меномиданд, ба вуҷуд омаданд. Нигаред Адабиёт Манобеъ.
Асри сангу мис

Асри сангу мис (энеолит) - давраи гузариш аз асри санг ба асри биринҷӣ. Дар Аврупо давраи энеолитро ба ҳазорсолаи 3 то м., дар Байнаннаҳрайн ва Миср ба ҳазорсолаи 4 то м. нисбат медиҳанд. Дар Осиёи Миёна, дар Туркманистони Ҷанубӣ ёдгорҳои энеолитӣ фаровонанд. Ошноии нахустини инсон бо филизз ба эҳтимоли қавӣ ҳанӯз дар охирҳои асри санг сурат гирифта буд. Ҷустуҷӯи мавод барои сохтани абзори кор ва силоҳ инсони даврони ибтидоиро бо анвои сангҳои филизздор дучор намуд. Аз ҷумла одамони қадим пораҳои маъдани миси холисро ҳам пайдо карда, аз он бидуни дар кӯра тафта кардан абзори кор ва анвои гуногуни силоҳи давраи ибтидоӣ месохтанд, ки дар таърих ин давра энеолит – Асри сангу мис номида шуд. Нахустин ашёи аз филизз сохташуда ҷойи ашёву абзори сангӣ, чӯбӣ ва устухониро гирифтанд, ки ин ҳодиса дар сарзамини Осиёи Миёна ба асри 5 то милод рост меояд. Ёдгориҳои Асри сангу мис дар тамоми ноҳияҳои Тоҷикистон ёфт шудаанд. Яке аз бозёфти машҳури бостоншиносон шаҳркадаи Саразм аст.. низ.
Асри сангу мис дар Тоҷикистон

Ёдгориҳои Асри сангу мис дар тамоми ноҳияҳои Тоҷикистон ёфт шудаанд. Дар ҳудуди Тоҷикистон бори аввал ашё ва абзорҳои мансуб ба асри биринҷӣ солҳои 30–40 асри 20 ёфт шудаанд. Ҳафриёти нисбатан васеътарро солҳои 1955 Б. А. Литвинский дар соҳилҳои чапи Сирдарё, дар қисмати ғарбии водии Фарғона (дар минтақаи имрузаи Обанбори Қайроққум) ва с. 1955–1959 А. М. Манделштам дар водии Бешкент анҷом доданд. Ёдгорҳои фаровони ибтидои давраи асри биринҷиро солҳои 70–80 асри 20 аз бисёр мавзеъҳои Ҷануби Тоҷикистон ва Помир низ пайдо кардаанд. Яке аз бозёфти машҳури бостоншиносон шаҳркадаи Саразм аст. 1 Саразм Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Саразмиҳо бо кишоварзӣ ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди фулузот низ хеле инкишоф ёфта буд, маъданро аз конҳои гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кўраҳои фулузгудозӣ, хумдонҳои сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои биринҷӣ ба монанди корд, ханҷар, табарзин, нўги найза, мўҳри сурбӣ, ашёҳои тилоӣ ва нуқрагӣ ёфт шудаанд. Заргарӣ, чармгарӣ, ресандагӣ, бофандагӣ ва соҳаҳои дигар низ тараққӣ карда буд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии Туркманистон, шимоли Эрон ва Балуҷистону Сиистон иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки соли 2010 ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО дохил шудааст. Адабиёт Нигаред Манобеъ.
Асрору-л-авлиё

"Асрору-л-авлиё" -ро дар бар мегирад. Дар "Асрору-л-авлиё" инчунин масъалаҳои амалии тасаввуф ва вазифаҳои солики ҳақиқӣ баён ёфтаанд. Як нусха аз дастнависи ин китоб дар Захираи дастнависҳои Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии АМИТ зери рақами 5301 маҳфуз аст.
Асри қадим

Асри қадим — давраи таърихӣ аз пайдоиши шаклҳои аввали навиштан то суқути имперотурии Рум. Ин истилоҳ ҷузъи давраест, ки дар асри муаррихи олмон Кристобал Селариус муқаррар кардааст. Гарчанде ки ин системаи давра ба давра аз ҳисоби муносибати аврупомарказӣ хеле баҳсбарангез аст, аммо он низоми маъмулӣ мебошад. Намуди зоҳирӣ бори аввал сабти номи ҳаёти иҷтимоиро тавассути ҳуҷҷатҳои гуногун, чӣ дар санг ё чӣ дар коғаз (папирус), ба монанди қонунҳо ва шартномаҳо иҷозат дод (мисол: рамзи Ҳаммурапӣ), ки ин имкон медиҳад, ки муносибати рӯйдодҳо то андозае возеҳтар шавад. 1. Давраҳои асри қадим Шарқи наздики қадим Он омӯзиши Байнаннаҳрайн ва тамаддунҳои дар он ҷо инкишофёфтаро дар бар мегирад: Он инчунин омӯзиши Форси қадим, Анатолия ва Арманистон, Леванти қадимии баҳри Миёназамин, Сурия, Урдун, Арабистони қадим ва Мисри Қадимро дар бар мегирад. Қадимаи классикӣ Он мутобиқати тамаддунҳои юнонӣ ва румиро аз олимпиадаи аввал ё таъсиси имперотурии Рум дар бар мегирад. Қадими охир Ин давра бо бӯҳрони Имперотурии ки дар асри рух дода буд, оғоз меёбад. Аммо, дар мавриди ба итмом расидани он, муаллифон тақсим мекунанд. Баъзеҳо охири асри охирро дар охири империя дар асри ҷойгир мекунанд, баъзеи дигар онро дар асри, давраи ба қудрат омадани Карл ва Ислом ба нимҷазираи Иберия. Хусусиятҳои асри қадим Тамаддунҳои мухталифе, ки дар ин давра омӯхта шудаанд, дорои як қатор хусусиятҳои умумӣ мебошанд, гарчанде ки онҳо бо унсурҳои дигар аз ҳам фарқ мекунанд. Хусусиятҳои умумӣ: Нигаред низ.
Асрор-ут-танзил ва анвор-ут-таъвил

"АСРР-УТ-ТАНЗЍЛ ВА АНВР-УТ-ТАЪВЍЛ", асари имом Фахруддин Музоид ибни Умари Розӣ (ваф. 1209) дар аҳкоми ислом, мувофиқи муқаддима иборат аз як ҷилд дар чаҳор қисм: қисми аввал дар усул; дувум дар фурӯъ; севум дар ахлоқ ва чаҳорум дар наъту муноҷот ва дуъоҳо. То ҷое, ки маълум аст, муаллиф қабл аз итмоми китоб вафот мекунад ва танҳо қисми якуми онро анҷом додааст.
Асронӣ

Асронӣ — ҳунарпеша ва продюсери Асронӣ дар тӯли фаъолияти худ зиёда дар 350 филми бо забони ҳиндӣ нақш офаридааст. Ӯ дар нақшҳои асосӣ, ҳаҷвӣ, дуюмдараҷа ва одӣ ҳунарнамоӣ намудааст. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Асрор Воҳидов

Воҳидов Асрор Акрамович (20 октябри 1995, Исфара) — муштзани тоҷик, чемпиони сабуквазни ҷаҳон (48 кг) миёни наврасон дар ш. Остона (июли 2011), Устоди дараҷаи байналмилалӣ. Зиндагинома Аз даҳсолагӣ бо ҳидояти бародарзодааш Ф. Охунов, ки аз мураббиёни нахусти ӯст, вориди дунёи бокс шуд. Баъдан тамринро таҳти роҳбарии устоди номдор Д. Фатҳуллоев идома дода, соли 2011 нахустин медали тилои чемпионати Тоҷикистон ва баъдан медали тилои чемпионати ҷаҳон миёни наврасонро ба даст овард. Ассотсиатсияи бокси ғайрикасбӣ (АИБА) зимни натиҷагирии фароянди сол Асрор Воҳидовро беҳтарин боксёри навраси ҷаҳон дар соли 2011 эълом дошт ва ба ҷоизаи вижа қадр намуд.
Асрору-т-тавҳид

"Асрору-т-тавҳид фӣ мақомоти-ш-шайх Абусаид" — асарест, ки онро писари абераи Абусаид Абулхайри Маҳнаӣ Муҳаммад ибни Мунаввар тартиб дода, дар он суханони Абусаиди Абулхайр, мулоқоту сафар ва кору зиндагии ӯро дар асоси ёддоштҳо, ривояту ҳикоятҳои муридон ва хешу таборон, инчунин ровиён ҷамъ овардааст. Ба забони форсӣ навишта шуда, аз ду боб ва ҳар боб аз се фасл иборат мебошад. Дар боби аввал мураттиб дар бораи зиндагии Абусаиди Абулхайр маълумоти бисёреро гирд оварда, ҳикоятҳои фаровонеро дар бораи каромоти ӯ нақл намудааст ва гуфтаҳои Абусаиди Абулхайрро ҷамъоварӣ кардааст. Боби дуюми "Асрору-т-тавҳид" роҷеъ ба давраҳои зиндагии Абусаиди Абулхайр ҳикоят мекунад. Дар ҳамин боб охирин васиятҳои ӯ ва силсилаи каромоташ оварда шудаанд. Зимни тасвири масъалаҳои мазкур мураттиб баъзе масъалаҳои ахлоқӣ, тасаввуфӣ ва маърифати ирфониро баррасӣ намудааст. Аз "Асрору-т-тавҳид" маълум мешавад, ки Абусаиди Абулхайр дар инкишофу равнақи тасаввуфи Хуросон мақоми намоён доштааст. "Асрору-т-тавҳид" барои ошноӣ бо тарҷумаи ҳолу афкори Абусаиди Абулхайр манбаи ягона ва муҳим ба шумор меравад. Забони асар хеле салису равон ва содаву мафҳум аст. Аз ин рӯ, онро ҳамчун маъхази боарзише барои таҳқиқу омӯзиши таърихи забони форсӣ истифода намудан мумкин аст. "Асрору-т-тавҳид" аҳаммияти таърихӣ низ дорад. Мураттиб дар он оид ба вазъи сиёсии замон, харобкориҳои бераҳмонаи яке аз қабилаҳои бодиянишини турк — ғузҳо маълумоти фаровон овардааст. "Асрору-т-тавҳид"-ро бори аввал шарқшиноси машҳури рус В. А. Жуковский аз рӯи нусхаи дастнависи Музейи Британия ва китобхонаи Петербург бо муқаддимаи нисбатан муфассал соли 1899 дар Петербург ба табъ расонд. Дар асоси ин нусха баъдан дар Эрон он се маротиба чоп шуд. "Асрору-т-тавҳид" барои муайян намудани мақоми Абусаиди Абулхайр дар афкори ирфонӣ манбаи муҳим мебошад.
Асрору-л-балоға

"Асрору-л-балоғат" — китоби мутакаллим, адиб ва забоншиноси Абдулқоҳири Ҷурҷонӣ дар улуми маъонӣ ва баён, ки ба забони арабӣ таълиф кардааст. Ба шаҳодати аксари мутахассисон Абдулқоҳири Ҷурҷонӣ бо ин китоби худ аввалин шуда асосҳои илми балоғатро тарҳрезӣ карда, қоидаву қонунҳои онро мураттаб сохтааст. "Асрору-л-балоғат" аз 33 фасл иборат буда, дар он масъалаҳои зерини илми балоғат ба таври муфассал такмилу баррасӣ шудаанд: таҷнис; татбиқ; истора; навъҳои истиора аз қабили истиораи муфида, истиораи ғайримуфида, истораи ҳақиқӣ ва истораи тахайюлӣ; инчунин ташбеҳ; тамсил; фарқи байни ташбеҳ ва тамсил; масъалаи ахз (гирифтани маъно аз каси дигар); сирқа (дуздии маъно); истеъдод ва истиъонат; ҳақиқат ва маҷоз; маҷози ақлӣ ва маҷози луғавӣ ва ғайра. "Асрору-л-балоғат" то имрӯз ҳамчун китоби дарсии илми балоғат дар сатҳи олӣ дар донишгоҳҳои улуми инсонӣ омӯхта мешавад ва матни он дар Қоҳира ва дигарон ҷойҳо борҳо ба табъ расидааст.
Асрор-уш-шуҳуд

"АСРР-УШ-ШУҲУД" маснавии ирфонӣ, ки яке аз машоихи тариқаи нурбахшия Шамсуддин Муҳаммад ибни Яҳёи Лоҳиҷӣ, мутахаллис ба Асирӣ (вафот 1506) ба забони форсӣ таълиф кардааст. Ин маснавӣ дар баҳри рамал ва беш аз се ҳазор байт буда, Лоҳиҷӣ онро дар тақлид ба "Маснавӣ" -и Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ ва ба вазну сабки он суруда, дар он оёту аҳодис ва достонҳои орифону бузургонро ба кор бурдааст. Илова бар ин дар он маънии баъзе аз исмҳои ба таври мармуз дар матнҳои ирфонӣ бакоррафтаро ба таври возеҳу равшан баён кардааст. "Асрор-уш-шуҳуд" бори аввал соли 1365 ҳиҷрии шамсӣ бо тасҳеҳи доктор Бароти Занҷонӣ ва сипас соли 1368 ҳиҷрии шамсӣ бо тасҳеҳи Саййидалии Оли Довуд дар Теҳрон ба табъ расидааст.
Асрори оилаи Ғаюровҳо

"Асрори оилаи Ғаюровҳо" — филми телевизиюнии дуқисматии шӯравии соли 1975, драма иҷтимоӣ бо коргадонии Валерий Аҳадов аз рӯи филмномаи Фотеҳ Ниёзӣ ва Аркадий Стругатский. Нахустнамоиши телевизионӣ 26 майи соли 1976 (Маскав) баргузор гардид. Достони филм Дар кӯҳистон сохтмони нерӯгоҳи барқи обӣ идома дорад. Дар деҳаи Чордар, макони зисти оилаи Ғаюровҳо тарзи нави ҳаёт оғоз мешавад. Воҳид Ғаюров, падари оила мехоҳад, ки фарзандони ба воя расидааш зуд-зуд барои хабаргирии ӯ ба хонаи бобоӣ оянд. Писари хурдӣ дар шаҳр мехонад. Писари калонӣ, ки зану фарзандашро аз даст дода, сардори сохтмони нерӯгоҳ ва ҳамеша банди кор аст. Комил, фарзанди дигари Воҳид Ғаюров мехоҳад оиладор шуда, ба хона кадбонуи ҷавон орад, аммо ба таври фоҷиавӣ ҳалок мешавад Дар нақшҳо Дар нақшҳои лаҳзаӣ Адабиёт.
Асрор Сатторов

Асрор Қаҳҳорович Сатторов (11.12.1981, д. Шуҳратёр, ҷамоати деҳоти Гулистони ш.Ваҳдат) — олим, номзади илмҳои педагогика. "Аълочии маорифи Тоҷикистон". Зиндагинома Асрор Сатторов хатмкардаи факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ. Фаъолиятро ба сифати китобдори мактаб оғоз намуда, сипас ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёт, муовини директор оид ба таълими мактаби таҳсилоти миёнаи умумии 656 106 ш.Ваҳдат, аспиранти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон идома додааст. Солҳои 2010-2017 ходими калони илмӣ ва мудири шуъбаи илм ва инноватсияи Пажуҳишгоҳи рушди маорифи АТТ ва 2017-2020 мудири кафедраи педагогика ва психологияи Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ буд. Шуруъ аз соли 2021 дар кафедраи педагогикаи умумидонишгоҳии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад. Дар мавзуи "Ташаккули арзишҳои маънавӣ ва нақши он дар таъини мавқеи иҷтимоии фориғини мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ" рисолаи номзадӣ дифоъ намуда, бештари таълифоташ ба ҳамин мавзуъ ихтисос дода шудааст. Зиёда аз 50 мақолаи илмӣ, илмӣ-оммавӣ, методӣ ба табъ расонидааст. Бо ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, нишони сарисинагии Аълочии маорифи Тоҷикистон ва ифтихорномаҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст. Осор.
Асрорнома

"АСРОРНОМ" — яке аз маснавиҳои ирфонии маъруфи шайх Фаридуддин Аттори Нишопурӣ (ваф. 1221)."Асрорнома" аз 3309 байт иборат буда, ба 12 мақола тақсим мешавад ва ҳар як мақола ба шарҳу тафсили яке аз аслҳои тасаввуф бахшида шудааст. Дар "Асрорнома" ҳикоёту афсонаҳои дилчаспу рангини зиёде оварда шуда, маъниҳои муҷарради ирфонӣ бо тамсил ифода ёфтаанд. Нусхаҳои хаттии зиёде аз ин асар дар китобхонаҳои гуногуни ҷаҳон маҳфуз буда, матни он борҳо дар Теҳрон ба табъ расидааст. Як нусхаи хаттии он, ки дар қарни 18 китобат шудааст, дар Захираи дастнависҳои Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии Академияи Илмҳои Тоҷикистон зери рақами 648 маҳфуз аст.
Мирзошоҳрух Асрорӣ

Мирзошоҳрух Асроров (зод. 20 август 1953, ноҳияи Айнӣ, вилояти Суғд) — давлатмарди тоҷик, Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Корманди шоистаи Тоҷикистон. Зиндагинома Мирзошоҳрух Асроров 20 августи соли 1953 дар ноҳияи Айнӣ таваллуд шудааст. Соли 1975 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси филолог-шарқшинос ва соли 1991 Донишкадаи сиёсатшиносӣ ва идораи шаҳри Тошкандтро бо ихтисоси журналист-сиёсатшинос хатм намудааст. Корнома Фаъолияти кориашро баъди хатми Донишгоҳ соли 1975 ба ҳайси тарҷумон дар давлати Афғонистон оғоз карда, солҳои котиби кумитаи ВЛКСМ дар қисми низомӣ, корманди масъули Кумитаи Марказии ЛКСМ Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои ба сифати сармуҳаррир, директори радиои Тоҷикистон, сармутахассиси Раёсати корҳои Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Кумитаи кор бо ҷавонон, сардори Раёсат, мушовир, роҳбари дастгоҳи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Солҳои сардори Идораи фарҳанги шаҳрдории Душанбе, солҳои Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Ҷоизаҳо Бо медали "Хидмати шоиста" ва унвони "Корманди шоистаи Тоҷикистон" 1 қадр шудааст.
Маннон Асроров

Маннон Тиллоевич Асроров (13.03.1928, д. Ленин Байроқии қитъаи Деҳинави ноҳияи Самарқанд — 28.11.2014, дар ҳамон ҷо) — агроном-хокшинос, ирригатор. хокшинос, номзади илмҳои кишоварзӣ. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Маннон Тиллоевич Асроров факултаи агрономияи Университети давлатии Самарқанд ба номи А.Навоиро хатм кардааст. С. 1954 ба аспирантура шомил гаштааст. Баъд аз дифои рисолаи номзадӣ. Ҷоизаҳо.
Асроров Саидаҳмад

АСРРОВ Саидаҳмад (24.04.1937, деҳаи Хоҷа Исҳоқи ноҳияи Кӯлоб – 01.03.2001, ҳамон ҷо), байтор, пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Устоди пахтаи ҶШС Тоҷикистон. Хатмкардаи техникуми байтории ш. Хуҷанд. Солҳои 1966–71 ҳисобгар, мудири фермаи чорводории хоҷагии "Ленинград", 1971–89 сардори бригадаи пахтакорӣ, 1990–2001 мудири анбори ин хоҷагии Ноҳияи Кӯлоб. Бригадаи Асроров ба рӯёндани ҳосили фаровони пахта муваффақ шудааст. Бо орденҳои Ленин, "Нишони Фахрӣ", Байрақи Сурхи Меҳнат, Револютсияи Октябр, Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ИҶШС ва ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Асрҳо

Аср Сад сол. Асри 21. Фосилаи вақт аз 1 январи 2001 то 31 декабри 2100. Давраи таърихӣ Нигаред.
Асрҳои байнияхбандӣ

Асрҳои байнияхбандӣ, интерглятсиал - фосилаи вақтии давраи яхбандӣ, ки асрҳоро аз ҳам ҷудо мекунад. Асрҳои байнияхбандӣ аз давраи яхбандӣ бо иқлими гарм, кам шудани масоҳат ё нобудшавии қабати ях дар арзҳои миёна фарқ мекунад. Давраи геологии ҳозир (антропогенӣ) бо таносуби 8 байни яхбандӣ ва асрҳои байнияхбандӣ ва давомнокии тақрибан 20 ҳазор сол мебошад. Иқлими Замин на ҳамеша бо ивазшавии Асрҳои байнияхбандӣ ва давраҳои яхбандӣ тавсиф мешуд. Мисоли иқлими гарми устувор давраи палеоген (давомнокиаш тақрибан 40 млн сол) мебошад. Асрҳои байнияхбандии муосир Давраи ҳароратҳои баландтарини ҳар як асрҳои байнияхбандӣ "оптимуми иқлимӣ"-и он номида мешавад. Асрҳои байнияхбандии муосир, ки давраи сардшавиро иваз намуд ("дриаси дер"), голотсен номида шудааст, ки тақрибан 12 ҳазор сол қабл аз ин оғоз ёфтааст. Оптимуми иқлимии голотсен (ба ном "оптимуми Атлантика"), ки аз оптимуми иқлимии муосир 1–3 о С баланд аст, тақрибан аз 9 то 5 ҳазор сол қабл давом ёфт. Давомнокии голотсен аз 10 то 20 ҳазор сол буда, итмоми он ва оғози давраи нави яхбандиро пас аз чанд ҳазор сол интизор шудан лозим аст. Давраҳои таърихии асрҳои байнияхбандӣ Асрҳои байнияхбандӣ ро ба давраҳои таърихии зерин ҷудо мекунанд:.
Ассадулаево (ноҳияи Приволжск)

Ассадулаево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приволжск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Ассамблеяи Иттиҳоди Аврупои Ғарбӣ

Ассамблеяи Иттиҳоди Аврупои Ғарбӣ (АИА) Ассамблеяи парламентии Аврупо оид ба амният ва мудофиа, ташкилоти парламентии байналмилалӣ. Соли 1955 мутобиқи Мувофиқатномаи с. 1954 Париж таъсис дода шудааст. Мақсаду мароми ин ташкилот: баррасии масъалаҳои марбут ба амният ва мудофиа, ташкили фаъолияти Иттиҳоди Аврупо барои пешгирӣ ва безараргардонии мухосиматҳо; таъмини иштироки қувваҳои мусаллаҳ ва жандармерияи мамлакатҳои узви фаъолияти байналмилалии ҳифзи сулҳ. Мақоми роҳбарикунандаи ин ташкилот Бюро буда, аз раис ва муовини ӯ иборат аст. Соли 2004 байни Ассамблеяи байнипарламентии ИДМ ва АИА шартномаи ҳамкорӣ ба имзо расид.
Иёлоти Ассом

Ассам — яке аз иёлотҳои Ҳиндустон аст. Таърих Бахшбандии кишварӣ Иқтисодиёт Аҳолӣ Фарҳанг Ҷозибаҳои гардишгарӣ Дин Пайвандҳо.
Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид

Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид — мақомоти асосии машваратӣ, дастурдиҳӣ ва намояндагии Созмони Милали Муттаҳид (СММ). Соли 1945 таъсис ёфтааст. Ҳоло аз 193 узв 1 иборат аст, ҳамаи онҳо навобаста ба бузургӣ ва иқтидорашон аз ҳуқуқи баробар бархурдоранд ва ҳар кадом дорои як овоз мебошанд, қарорҳои муҳим ба райъи аксарият — аз се ду овози тарафдор қабул мешаванд. Маҷмаа ваколатҳои васеъ дорад ва метавонад ҳамаи масъалаҳои умдаи байналмилалиро дар доираи Ойинномаи СММ мавриди баррасӣ қарор диҳад, ба давлатҳои манфиатдор ё Шӯрои Амнияти СММ тавсиянома ироа намояд. Бо тавсияи Шӯрои Амният Дабири кулли СММ-ро таъйин мекунад, аъзои нави СММ-ро қабул менамояд, фаъолияти ҳамаи шӯроҳо ва идораҳои мах сусро зери назорат мегирад. Вале Маҷмаа мақоми соҳибҳокимияти мутлақ нест, ваколати маҷбуран амалӣ гардондани қарорҳояшро надорад, дар ҳамин ҳол ягон давлат ҳуқуқи вето (боздошт ё бекор кардан)-и қарори қабулкардаашро надорад. Маҷмаа вазифаҳои калидии электоралиро ҳал намуда, судяҳои Суди байналмилалӣ ва 10 узви ғайридоимиро интихоб мекунад, ҳаҷми ҳаққулъузвияти ҳар як давлати узви СММ-ро ба буҷаи он муайян месозад. 2 Ҳайати Маҷмаа Дар ҳайати Маҷмаа ҳафт кумитаи доимӣ: Ҳар давлати узви СММ ҳақ дорад дар кумитаи дилхоҳ худро муаррифӣ кунад. Барои ҳамоҳанг сохтани кори кумитаҳо дар ҳар ҷаласаи Маҷмаа Кумитаи генералӣ дар ҳайати раиси Маҷмаа, 17 муовини ӯ ва раисони ҳамаи 7 кумита таъсис меёбад. Дар ҳар ҷаласа Кумита оид ба тафтиши ваколатҳо дар ҳайати 9 узв ташкил мегардад. Инчунин 2 кумитаи доимӣ: Кумитаи машваратӣ оид ба масъалаҳои маъмурӣ ва буҷавӣ ва Кумита оид ба ҳаққулузвият мавҷуданд, ки аъзои онро Маҷмаа барои 3 сол интихоб менамояд. Ба замми ин мақомоти махсуси Маҷмаа ба ҳайси ташкилоти байналмилалии мухтор аз қабили Маҷмаа ҷаласаи навбатиро ҳамасола аз сешанбеи сеюми моҳи сентябр оғоз менамояд, ки қариб се моҳ идома меёбад. Баробари ҷаласаи навбатӣ Ассамблея метавонад бо талаби Шӯрои Амният ё аксари аъзои СММ ҷаласаҳои махсус доир намояд. Дар сурати таҳдид ба амнияти байналмилалӣ Маҷмаа метавонад давоми 24 соат ҷаласаи фавқулода баргузор кунад. Ҷумҳурии Тоҷикистон узви СММ Ҷумҳурии Тоҷикистон аз с. 1992 узви Созмони Милали Муттаҳид (СММ) мебошад ва намояндагони он дар ҳама ҷаласаҳои Маҷмаа ширкат менамоянд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон борҳо аз ин минбари баланд сухан кардааст. Бисёр пешниҳодҳои ӯ аз ҷониби аъзои Маҷмаи Умумии СММ дастгирӣ ва дар санадҳои СММ инъикос ёфтаанд. Масалан, с. 2003 бо ташаббуси бевоситаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон тибқи қарори Ассамблея "Соли байналмилалии оби тоза" эълон гардид. Пешниҳодҳои Э.Раҳмон дар мавриди ба эътидол овардани авзои Афғонистон ҳам аз тарафи аъзои Ассамблея ҷонибдорӣ шудаанд.
Забони ассомӣ

Забони ассомӣ (номи худ Асамия) — забони гурӯҳи ҳиндуориёии оилаи ҳиндуаврупоӣ мебошад. Забони модарии тақрибан 17 миллион нафар ба ҳисоб меравад, ки бисёртар дар иёлати Ассам ва иёлатҳои ҳамсоя зиндагӣ мекунанд. Навиштаҷоти забон дар асоси алифбои банголӣ сохта шудааст. Забони асслмӣ ба забонҳои банголӣ ва ориёӣ наздик аст. Ҳар се забон аз магадҳӣ, лаҳҷаи шарқии пракрит гирифта шудаанд. Қадимтарин китобчаҳои мавҷуда бо забони ассамӣ аз асри, дар давраи ҳукмронии шоҳ Дурлабҳнараян.