ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Султон

Султон (аз ором. — қудрат) — баландтарин унвони ҳоким дар давлатҳои исломӣ, дорои якчанд маъноҳои таърихӣ. Агар давлатро султон идора кунад, пас ба ҷои калимаи давлат калимаи Салтанат истифода мешавад. Этимология Дар Қуръон калимаи султон мафҳуми абстрактии қудратро ифода мекунад; ин маънои асрҳои аввали исломро дошт. Баъдтар, ин мафҳум баръакси имом, мақомоти динӣ, намояндаи ягонаи қудрати дунявиро нишон додан гирифт. Ба ин маъно ин калимаро, аз афташ, аввалин бор Муҳаммад Табарӣ дар робита ба Муваффақ, бародари халифаи Ал-Мутаммид (достон дар бораи рӯйдодҳои с. 262 875-876) истифода бурдааст. Таърихан ба унвони Аврупо - Император мувофиқат мекунад (мисол, Салтанати Усмонӣ Империяи Усмонӣ), қудрати як ҳокимро — болои якчанд давлат ифода мекунад.
Султоналӣ Табиби Xуросонӣ

Ҳаким Султоналӣ Табиби уросонӣ — донишманд ва пизишки форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Хуросону Самарқанд таҳсил кардааст. Аз асарҳои Султоналии Табиби уросонӣ "Дастуру-л-илоҷ" (соли) маълум мешавад, ки ӯ ба омухтани масъалаҳои беҳдошти хӯрок, нушокиҳо, мавриди хоб, сару либос, машғулият ва варзиш, кори ҷисмонӣ, иқлим ва ғайра эътибор додааст. Султоналии Табиби уросонӣ тақрибан 300 сол пеш аз пайдоиши мафҳуми микроб хосияти сироятии ваборо ба эътибор гирифта, барои дезинфекция истифода бурдани сиркоро тавсия намудааст. Султоналии Табиби уросонӣ дар асархояш оид ба безарар намудани оби нӯшокӣ (бо омехтаи пиёзу сирко), сабабҳои пайдоишина усулҳои пешгириву муолиҷаи бемориҳои гуногун, ба дигаршавии мизоҷу хилтҳо ва ғайра вобаста будани бемориҳо маълумоти муфид овардааст. Вай барои осон шудани муолиҷа ва риоя намудани меъёри доруҳо синну соли одамро ба 4 давра (кудакӣ — то синни 15, ҷавонӣ — то, миёнасолӣ то 60 ва пирӣ — баъди 60) тақсим намудааст.
Султон Боҳу

Султон Боҳу (январ 1630 1 2,, Роҷи Бритониё — 1 март 1691 1 2,, Роҷи Бритониё) — ориф ва шоир и форсизабони фарзанди Султон Боязид.
Султон Валад

Баҳоуддин Муҳамад ибни Ҷалолуддин Муҳамад ибни Баҳоуддин Муҳамад, маъруф ба Султон Валад ва мутахаллис ба Валад (1226, Қаромон —1312, Қуния) — ориф, нависанда ва шоир и форс-тоҷик, писари Ҷалолуддини Балхӣ ва ҷонишину халифаи ӯ дар тариқаи мавлавия Зиндагинома Султон Валад дар соли 623 ҳиҷрӣ мутобиқ ба 1226 мелодӣ дар хонаводаи шоири мутасаввиф ва файласуфи машҳури тоҷик Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ ба дунё омадааст. Маълумоти пурраро дар назди падари хеш гирифта, пас аз касби камол ба ҷои падар шайхи силсилаи мавлавия гардид. Ба қалами Султони Валад девони ашъор, маснавии "Валаднома" ва рисолаи "Маорифнома" мансубанд. "Валаднома", ки сужети ягона надорад, дорои 25 ҳазор байт буда, аз се қисм- "Ибтидонома", "Рубобнома" ва "Интиҳонома" иборат аст. Дар он вазъҳои Султони Валад оид ба масоили тасаввуфу ирфон дарҷ шудаанд. Дар қисмҳои 1 ва 3-и "Валаднома" 235 байт ба забони туркӣ. Дар "Валаднома" байтҳо ба забони юнонӣ ҳам вомехӯранд, ки Султони Валад онҳоро барои шиносонидани юнониён бо таълимоти тасаввуфии худ навиштааст. Вобаста ба ҳусну қубҳи ғазалиёти Султон Валад гуфтан ҷоиз аст, ки ашъори ӯ дар пайравӣ бар ғазалиёти Мавлоно гуфта шуда, асосан ҳолатҳои рӯҳонӣ ва вазъи дарунии шоир дар онҳо инъикос шудаанд. Аз зиндагинома ва рӯзгори Ҷалолуддин Муҳаммади Балхӣ, яъне падари Султон Валад маълум аст, ки шоир бо Шамси Табрезӣ ном орифи ҳақҷӯ дӯстӣ ва пайванде дошт. Чун Мавлоно пас аз бархӯрд бо ин дарвеши ориф аз тадриси мадраса ва суҳбати дӯстони пешин даст мекашад, ёрони куҳан дар дил ҳасуд мепарваранд ва салоҳи корро дар нобудии Шамси Табрезӣ мебинанд. Хуллас, яке Шамс ба гумномӣ мепайвандад ва Мавлоноро ба фироқи ҳамешагии хеш гирифтор месозад. Ҳеч касе, ҳатто Мавлоно дигарбора ӯро наметавонанд дарёфт бикунанд. Овозаҳо паҳн мегардад, ки Шамс аз дасти ҳасудон ва нотавонбинон кушта шудаву дар ин амал дасти фарзанди Мавлоно низ ҳаст. Аммо ин овозаро худи Султон Валад дар "Валаднома" қатъиян инкор мекунад ва бӯҳтон медонад. Вафоти Султон Валадро соли 712 ҳиҷрӣ мутобиқ ба 1312 мелодӣ қайд кардаанд. Аз ғазалиёт Адабиёт.
Султонмуҳаммади Нур

Султонмуҳаммади Нур (— 1534) — хаттот ва настаълиқнависи форс-тоҷик, аз шогирдони Султоналии Машҳадӣ. Зиндагинома Аслан аз Ҳирот, котибидарбори Султон Ҳусайни Бойқаро буд. Ҳамасронаш Султонмуҳаммади Нурро дар ранганависӣ (истифодаи якчанд ранг) ва таҳрир мумтоз донистаанд. Муаллифи китоби "Мурооту-л-олам" дар ин хусус навиштааст; "Хатшиносони он замон муътақиданд, ки хафиро беҳ аз ӯ касе нанависад". Султонмуҳаммади Нурро баъзеҳо "Азҳари сонӣ" лақаб додаанд. Аз нусхаҳои китобати Султонмуҳаммади Нур як нусха "Зафарнома"-и Шарафуддин Алии Яздӣ (санаи китобаташ соли 1628, дар Китобхонаи датлатии Эрон, Теҳрон), "Мунтахаби ашъор"-и Саъдии Шерозӣ ва Абдурраҳмони Ҷомӣ (1518, ҳамон ҷо), девони Ҳофизи Шерозӣ (дар Китобхонаи мачлиси шӯрои миллӣ, Теҳрон), "Бӯстон" ва "Гулистон"-и Саъдии Шерозӣ (ҳамон ҷо) мебошад. Султонмуҳаммади Нур шеър ҳам менавиштааст, ки намунаҳояш боқӣ мондаанд.
Султонмуҳаммади Хандон

Султонмуҳаммади Хандон (? — 1551, Ҳирот) — хаттот ва настаълиқнависи форс- тоҷик. Зиндагинома Бештари умраш дар Ҳирот гузаштааст. Дар хати настаълиқ маҳорати зиёд дошт. Аз намунаи китобати Султонмуҳаммади андон ду нусха "Юсуф ва Зулайхо" ва як нусха "Сабҳату-л-аброр"-и Абдурраҳмони Ҷомӣ (китобат 1525), як нусга "Бӯстон"-и Саъдии Шерозӣ, як нусха девони Ҳофизи Шерозӣ (1516, дар Осорхони Британиё, Лондон), як нусха "Қирону-с-саъдайн"-и Амир Хусрави Деҳлавӣ (1516, ҳамон осорхона) ва ғайра боқӣ мондааст.
Султон Наврӯзов

Султон Наврӯзов (31 марти 1939, ноҳияи Балҷувон, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 26 январи 2018, Душанбе, Тоҷикистон) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа, профессор, Арбоби илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон 1. Зиндагинома Султон Наврӯзов 31 марти соли 1939 дар ноҳияи Балҷувони вилояти Кӯлоб ба дунё омадаст. Дар Гулрез ба воя расида мактаби миёнаи 16 Даҳанаро соли 1957 хатм намудааст, аз соли 1958 то соли 1963 дар факултети таърихи Университети давлатии Тоҷикистон таҳсил намудааст 2. Фаъолияти корӣ Ӯ солҳои 1968–1976 – муаллим, муаллими калон ва дотсенти кафедраи фалсафа, солҳои 1976–1988 - мудири кафедраи атеизми илмӣ ва солҳои 1988–2011 - мудири кафедраи фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буда, аз соли 2011 то охирин нафас ба ҳайси профессори кафедраи фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият доштанд. Фаъолияти илмӣ Муаллифи 29 монографияву рисола ва зиёда аз 100 мақолаи илмӣ буда, таҳти роҳбарии ӯ 9 рисолаи номзадӣ ва 3 рисолаи докторӣ ҳимоя шудааст. Таҳқиқоти илмии ӯ ба масоили қобилияти инсонӣ робита дорад. Аз ҷумлаи намоёнтарин ҷустуҷӯҳои илмии Султон Наврӯзов рисолаи доктории ӯ "Қобилияти инсон (ҷанбаи иҷтимоӣ - фалсафӣ)" мебошад, ки дифои он дар Маскав соли 1992 сурат гирифт. Файласуфони номии рус ба самараи таҳқиқоти ӯ баҳои баланд дода, вобаста ба натиҷагириҳои беназираш сазовори унвони доктори илмҳои фалсафа донистанд. Маҳз дар мавзӯи қобилияти инсон профессор Султон Наврӯзов 4 ҷилд китоби пурмазмун ва даҳҳо мақолаҳои илмӣ иншо намудааст. Султон Наврӯзов соли 2014 китоби "Потребительство", соли 2015 "Духовенство и потребительство" ва соли 2016 бошад, китоби "Қувваҳои нав дар илму фалсафа"-ро нашр намуданд, ки самтҳои асосии барномаи фаъолияти илмии ӯро инъикос менамоянд. Профессор Султон Наврӯзов бо таълифи ин силсилакитобҳо як мактаби хоси фалсафӣ ва як самти ҷудогонаи таҳқиқотиро, ки проблемаи қобилияту талабот, умуман нерӯҳои моҳиятии инсон таҳқиқ мешаванд, дар илми замони шӯравӣ ва пасошӯравии Тоҷикистон бунёд гузоштаанд. Даргузашт Султон Наврӯзов баъди бемории нисбатан тӯлонӣ 26 январи соли 2018, рӯзи ҷумъа аз олам даргузашт 3. Осор Мукофоту унвонҳо.
Султон Раҳимзода

Султон Раҳимзода (Раҳимзода Султон Нурмаҳмадпур, 12 декабри соли 1974) — ходими давлатӣ ва сиёсии тоҷик. Номзади илмҳои сиёсатшиносӣ. Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз с. 2024). Зиндагинома Султон Раҳимзода 12 декабри соли 1974 ба дунё омадааст. Соли 1996 Донишгоҳи аграрии Тоҷикистонро хатм кардааст. Нигаред низ.
Султон Саидзода

Султон Саидзода (20.01.1966 д. Хайрободи н. Айнӣ), ховаршинос, номзади илмҳои филология. Зиндагинома Султон Саидзода хатмкардаи факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон. Мудири кафедраи умумидонишгоҳии забони тоҷикӣ. Муаллифи якчанд китоби илмӣ ва методӣ мебошад. Фаъолияти минбаъдааш ба Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон марбут аст. Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Султон Мирзошоев

Султон Мирзошоев – арбоби давлатӣ ва ҷамъиятӣ, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Корманди шоистаи фарҳанги ҶШС Тоҷикистон, Аълочии маорифи халқии ҶСШ Тоҷикистон ва Аълочии кинематографияи ИҶШС. Зиндагинома Султон Мирзошоев 9 январи соли 1932 дар деҳаи Ғарғараи ноҳияи Данғара таваллуд ёфтааст. Донишкадаи муаллимтайёркунии шаҳри Кӯлоб, Донишгоҳи давлатии Кӯлоб (1963, мактаби олии ҳизбии назди КМ ҲКИШ (Москав, 1966)-ро хатм кардааст. Дар вазифаҳои Котиби якуми Комитети комсомолони шаҳри Кӯлоб, котиби дуюми Комитети ҲК ноҳияи Восеъ,, котиби якуми КМ комсомоли Тоҷикистон, котиби Комитети ҲК ноҳияи Восеъ, ташкилотчии масъули КМ ҲК Тоҷикистон дар идораи минтақавии истеҳсолии Кӯлоб, нозири шуъбаи ташкилии ҳизбии КМ ҲК Тоҷикистон, Раиси Комитети давлатии кинематографияи Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, намояндаи доимии Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон дар назди шӯрои Вазирони ИҶШС, Вазири маданияти ҶШС Тоҷикистон, сардори Идораи саёҳии назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, Раиси раёсати ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои фарҳангӣ бо мамлакатҳои хориҷӣ. котиби якуми Комитети ҲК вилояти Кӯлоб, роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноиби Президенти ҷамъияти саҳҳомии "Интурист"-и Тоҷикистон ва Раиси маҷмааи давлатии "Коҳи Ваҳдат"-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст. Султон Мирзошоев вакили Шӯрои Олӣ ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 6-11) буд. Дар фаъолияти адабиаш ӯ бисёр асарҳои ҷолиби хонданибоб эҷод кардааст. "Борис Кимёгаров" бо ҳамкории адиб Карим Давлат, қиссаҳои "Ҷонфидо" ва "Арзи дил", повести "Дуои сари роҳ" аз ҷумлаи онҳост. Ҷоизаҳо бо ду орденҳои Намунаи осор Адабиёт доир ба Мирзошоев Нигаред.
Султон Сафар

Арбоби ҳунари Тоҷикистон Султон Сафар (Султон Сафаров март 1935, Дарғ, ноҳияи Айнӣ — 15 сентябр 2008, Душанбе) — драматург, профессор, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон. Зиндагинома Соли 1958 Омӯзишгоҳи олии театрии ба номи Шепкинро ба итмом расонда, аввал ба ҳайси актёр ду сол дар Театри давлатии академии драмаи ба номи Лоҳутӣ фаъолият намуд, сипас солҳои дар вазифаҳои масъул идома дода, дар вазифаҳои сардори раёсати санъати Вазорати фарҳанги Тоҷикистон, мудири сектори шӯъбаи маданияти КМ ПК Тоҷикистон, директори киностудияи "Тоҷикфилм", проректори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода ва ҷонишини якуми вазири фарҳанги Тоҷикистон заҳмат мекашад. Солҳои баъдина боз ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода баргашта, ҳамчун декан, мудири кафедраи маҳорати актёрӣ ва нутқи саҳнавӣ ба донишҷӯён таълим додааст. Драмаҳои офаридаш "Субҳи Хуҷанд", "Қарзи виҷдон", "Беватан", "Барои Ватан", "Қассос", "Уқоб", "Абадзинда", "Одамият", "Ду хоҳарон", "Бақои умр", "Чашмаи ҳаёт", "Алафҳои бегона", "Ҳақиқати талх", "Ҷасорат", "Пайраҳаи зиндагӣ", "Муҳаббати пок", "Бузбибӣ", "Зан агар ба шӯр ояд", "Туғрал" (бо ҳамқаламӣ), "Қотил", "Абӯҷаҳл", "Мукофоти амал" ва ғайра дар саҳнаҳои театрҳо тоҷик намоиш дода шудаанд. Осор.
Султон Умаров

Умаров Султон Умарович (24 августи 1908, Хуҷанд — 6 майи 1964, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — физикдон, номзади илмҳои физикаву математика, доктори илмҳои физика ва математика, профессор. Академики Академияи илмҳои ҶШС Ӯзбекистон, академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1957, Президенти Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Академияи омӯзгории Самарқандро хатм кардааст, ихтисос — "физика". Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: физикаи релетивистии статистикӣ ва назарияи кинетики газҳо, назарияи нисбат, электроникаи физикӣ ва физикаи нимноқилҳо, физикаи амалӣ. Фаъолияти илмӣ Аз ташкилотчиёни намоёни илм дар Тоҷикистон маҳсуб меёбад. Вале қабл аз ҳама донишманди барҷастаи физика мебошад. Оид ба физикаи ядро, электроникаи физикӣ, механикаи статистикӣ, назарияи асбобҳои нимноқилӣ, инчунин фалсафаи табиатшиносӣ таҳқиқоти судманд анҷом бахшидааст. Назарияаш мавриди қонуниятҳои нам-кашии пахта ва таъсири оби фурӯбурдашуда ба хосияти электрикгузаронии нахҳои он аҳамияти калони илмию амалӣ касб карда, бар асоси он асбоби ҳассоси намисанҷ сохта шуд. Бо заҳматаш назарияи робитаи нимноқил-металл барои дараҷаи ҳархелаи иониизоникии атомҳои бегона (ба истилоҳ омехтаҳо) мавриди ҷамъбандӣ қарор гирифта, аз он хулосаҳои нави илмӣ бароварда шудаанд. Таҳти сарвариаш дар лаборатория назарияи феноменологии гармию электргузаронии нимноқилҳо барои ҳолати "тафсиш"-и гази электронӣ таҳия гардид, ки дар чаҳорчӯби назария мазмуну маънии нав пайдо шуд. Пажӯҳишаш бобати масоили мухталифи электроникаи физикӣ ва назарияи асбобҳои нимноқилӣ низ қобили қайд аст. Онҳо корҳои ҳаммазмуни қаблан анҷомдодаи дигар олимони соҳаро пурратар ва мукаммалтар гардонданд. Ковишаш оид ба фалсафаи табиатшиносӣ ва таърихи илм (хоса осори Ибни Сино) шоистаи таҳсин аст. Осор Ҷоизаҳо.
Султон Хуранов

Султон Борисович Хуранов — футболбози русӣ, муҳофиз.
Султон Шайхмус

Султон Шейхмус (Курдча:), тўлиқ исми Мс бин Мҳ Эль-Мардини эзули (д. 1077, Мардин; ў. 1164, Мардин) — Ислом уламоси ва Абдулқодири Гелонӣ шогирди ҳисобланади. У Ислом фикрига муҳим хисса қўшган ва кўплаб шогирдларни тарбиялаган. Мардинде туғилган ва у ерда вафот этган. Султон Шейхмус Ислом уламолари орасида эътиборга сазовор бўлиб, айниқса тасаввуф соҳасида чуқур билимга эга бўлган. Унинг шогирдлари орасида ҳам таъсирли бўлиб, уларнинг маънавий ривожланишига кўмаклашган. Қабри ӯ дар деҳаи Юҷе дар роҳи Мардин-Диярбақир аст. 1.
Султон Ҳ. Саргузашти Исмоили Сомонӣ (Китоб).

Султон Ҳ. Саргузашти Исмоили Сомонӣ. – Душанбе:Маориф ва фарҳанг,2010. – 60 с. Мундариҷа "Саргузашти Исмоили Сомонӣ" нахустин нигоштае дар адабиёти тоҷикӣ ва таърих нигории Тоҷикистон дар бораи бунёдгузори давлати миллии тоҷикон аст. Навиштаи Мирзо Ҳасани Султон иборат аз нигоҳи мухтасаре ба баъзе лаҳзаҳои асосии рӯзгору муборизаҳои Исмоили Сомонист. Дар китоб бархе аз лаҳзаҳои корномаи ин марди бузург тасвир гардида азамати шахсияти ӯ падид оварда шудааст. Китоб барои доираи васеи хонандагон пешкаш мегардад. 1 Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Султон Ҳ. Саргузашти Исмоили Сомонӣ (Китоб). – Душанбе:Маориф ва фарҳанг,2010. – 60 с. дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Пайванди беруна.
Ҳусайни Бойқаро

Султон Ҳусайни Бойқаро — фармонравои Хуросон (аз соли 1469 то охири умр) бо пойтахти Ҳирот аз сулолаи Темуриён, шоир (бо тахаллуси Ҳусайнӣ).
Султоналии Машҳадӣ

Султоналии Машҳадӣ — хушнавис, устоди хати настаълиқ, шоир ва музаҳиби форс-тоҷик. Зиндагинома Дар давраи зиндагиаш бо лақабҳои "Қиблатулкуттоб", "Зубдатулкуттоб", "Султонулхаттотин", "Котибуссултони" машҳур гаштааст. Падараш Муҳаммад аз тоҷикони илмдӯсту ҳунарманди Машҳад буд. Султоналии Машҳадӣ то 20 солагӣ дар яке аз мадрасаҳои Машҳад таҳсил карда, ба хушвависи машҳур Азҳари Хаттот (вафот байни солҳои) таълим гирифт. Баъд ба Ҳирот даъват шуда ба китобати осори саромадони адабиёти форс-тоҷик пардохт; баъдиба дасти Шаҳибеки Узбак гузаштани салтанат Султоналии Машҳадӣ маҷбур шуда, ба зодгоҳаш бармегардад. Дар ҳамон ҷо вафот мекунад. Қабраш дар Машҳад. Зиёда аз сӣ асари китобаткардаи Султоналии Машҳадӣ ҳоло дар калонтарин китобхонаҳои Иттифоқи Советӣ ва хориҷа маҳфуз аст. Далели маҳорати ӯ дар кандакорӣ ва ҳаккоки (миқдори зиёди катибаи санги қабрҳо), инчунин навиштаҷоти пештоқу девори биноҳост. Миралии Ҳиравӣ, Султонмуҳаммади Хандоч, Султонмуҳаммади Нур, Зайнуддин Маҳмуд, Муҳаммади Абрешимӣ ва Шоҳмаҳмуди Нишопурӣ аз ҷумлаи машҳуртарин шогирдони ӯянд. Султоналии Машҳадӣ шоир низ будааст. Яке аз асарҳои манзуми Султоналии Машҳадӣ бо унвони "Сироту-с-сутур", "Сиротуул-хат", ва "Мидоду-л-хутут" ("Рисолаи манзум дар илми хати настаълиқ") маъмул аст.
Султоналии Қоинӣ

Султоналии Қоинӣ — хаттот ва шоир и форс-тоҷик, аз котибони Ҳусайни Бойқаро ва шогирди Азҳари Табрезӣ. Зиндагинома Аввал дар Табрез зиста, вазифаи котибии дарбори Султон Яъқуби Оққуюнлуро ба ӯҳда дошт. Пас аз марги Яъқуб хизмати дарбори Рустами Оққуюнлуро адо кардааст. Аз Табрез муддате ба Ҳиҷоз меравад ва аз он ҷо ба Ҳирот сафар карда, ба дарбори Султон Ҳусайни Бойқаро роҳ меёбад ва баъзе аз китобати худро "Султони" имзо мекунад. Султоналии Қоинӣ бештар осори Абдурраҳмони Ҷомиро китобат мекард. Дар навиштани хати настаълиқ, насх ва риқоъ моҳир буд. Ин анвои хатро ба услуби Азҳари Табрезӣ менавишт. Султоналии Қоинӣ шеър низ мегуфт, намунаҳои ашъораш бо хати худи ӯ боқӣ мондаанд.
Султонбек Қожанов

Султонбек Қожанов Сұлтанбек Қожанов) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Саврон ҷойгир аст. Дар соли 2009 636 нафар аҳолӣ дошт.
Султон Ҳусайн

Султон Ҳусайн (1668 1 2 3, Исфаҳон — 1726 1 2 3, Исфаҳон) — шоҳест аз сулолаи Сафавиён.
Султоналӣ Худойбердиев

Султонали Худойбердиев — мусиқишинос-этнограф, навозандаи созҳои анъанавӣ (дутор), узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон, номзади илмҳои санъатшиносӣ, профессор. Зиндагинома Султоналӣ Худойбердиев, 24 марти соли 1956 дар ноҳияи Шаҳристони вилояти Суғд таваллуд шудааст. Соли 1985 ӯ шуъбаи "иҷрокунандагии анъанавӣ"-и (дутор) Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. Аз ибтидо ӯ фаъолияти эҷодиро бо фаъолияти омӯзгорӣ ва илмӣ-таҳқиқотии вобаста ба омӯзиш, ҳифз ва рушди мусиқии суннатии классикии "Шашмақом" мепайвандад. Солҳои 1985-1993 ӯ ба ҳайси муаллими кафедраи мусиқии Шарқи Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода, 1993-1995 мудири кафедраи санъати мусиқии анъанавии Академияи мусиқии Ҷумҳурии Тоҷикистон (Хуҷанд), Солҳои 1987-1991 аспиранти Институти таърихи АИ ҶТ. Соли 1995 корманди илмии Институти таҳқиқотии Осиёи Марказии Франсия назди Сафорати Франсия дар ӯзбекистон (Тошканд). 1996-1998 дар вазифаи дотсенти кафедраи санъати иҷрокунандагии анъанавӣ, мудири кафедраи таърих ва назарияи мусиқии Шарқ ва санъати мусиқии муосир, муовини декан оид ба корҳои илмии факултаи санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров кор кардааст. Аз соли 2001 директори Маркази фарҳанги мусиқии тоҷик "Ҳунар" дар шаҳри Хуҷанд. Аз солҳои 2014 - 2016 ноиби ректори Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов. 1 Эҷодиёт С.Худойбердиев дар симпозиумҳо ва конференсияҳои байналмилалии илмӣ, аз ҷумла симпозиумҳои байналмилалии мусиқишиносӣ оид ба мусиқии касбии суннатҳои шифоҳии халқҳои Шарқи Наздик ва Миёна (Самарқанд, 1983, 1987), Симпозиуми байналмилалии "Саҳми халқҳои эронӣ дар рушди тамаддуни ҷаҳонӣ" (Душанбе, 1992), Конференсияи байналмилалии "Ритуал, дух, музыка" (Институти таҳқиқоти Осиёи Марказии Франсия, Тошканд, 1998), Конференсияи байналмилалии "Дарки фазо ва вақт дар фарҳанги Осиёи Марказӣ" (Институти таҳқиқоти Осиёи Марказии Франсия, Тошканд, 2000), конференсияи илмии байналмилалӣ "Проблемаҳои ҳифзи суннатҳои фарҳанги мардумӣ" (ӯзбекистон, Бойсун, 2004), Конференсияи илмии байналмилалӣ бахшида ба 550-солагии Сафиуддини Урмавӣ (Теҳрон, 2005), Фестивал-симпозиуми байналмилалии оид ба Шашмақом (Исфара, 2003, Душанбе, 2006, 2011), оид ба Фалак (Душанбе, 2003, Кӯлоб 2006, Душанбе 2009) ва ғайр иштирок намудааст. Соли 1989 С.Худойбердиев дорандаи Ҷоизаи Озмуни 1-уми ҷумҳуриявии иҷрокунандагони мусиқии классикӣ гардида, бо Дипломи дараҷаи 1 мушарраф мегардад. Осор Мукофот Барои хидматҳои шоиста дар соҳаи санъати мусиқии анъанавӣ ва бунёди мактаб, эҳъёи шабакаи мактабҳои суннатӣ дар вилояти Суғд ӯ соли 2006 ба унвони доктори илми Академияи байналмилалии илмии " ", дорандаи Ҷоизаи Академияи байналмилали илмии " " ва билохира унвони профессори Академияи номбурда сазовор гардидааст.
Султонмаҳмуд Абдумамадов

Султонмаҳмуд Абдумамадов (1934, деҳаи Роштқалъа, ноҳияи Роштқалъа) — сароянда, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Солҳои 1956 – 1062 солисти Ансамбли тарона ва рақси Помир, 1962 – 1965 роҳбари бадеии хонаи маданияти ноҳияи Шуғнон, 1966 – 1994 артисти Театри мазҳакаи мусиқии вилоятии шаҳри Хоруғ буд. Овози форам ва истеъдоди хуби сарояндагӣ ба Абдумамадов имкон доданд, ки ба дараҷаи ҳунарманди касбӣ расад. Баробари суруду таронаҳои халқӣ аз ашъори шоирони классик ва муосири тоҷик як силсила сурудҳои марғуб сароидааст. "Дӯстон – базми висол аст", "Эй парӣ", "Соқиё бархез", "Саҳар булбул", "Таскин", "Майсавор", "Талқини ҳусн", "Гулчин аз фолклори Бадахшон", "Мафтуни чашмат" ва ғайра аз ҷумлаи беҳтарин сурудҳои иҷрокардаи Абдумамадов мебошанд. Дар ҳайати Ансамбли тарона ва рақси Помир ба аксар ҷамоҳири собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ сафари ҳунарӣ намуда, мусиқии миллии тоҷикро муаррифӣ кардааст. Ҷоизаҳо Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. Адабиёт.
Султоние

Султоние — шаҳр ва маркази Шаҳристони Султоние, ки дар Устони Кирмони, Эрон воқеъ аст. Дар саршумории соли 2006, аҳолии он 5,684 нафар, дар 1,649 оила будааст.
Султонмуҳаммад Удии Самарқандӣ

Султонмуҳаммад Удии Самарқандӣ (? — қарни, Самарқанд) — мусиқидон, навозанда, хонанда ва оҳангсози форс-тоҷик. Дар Самарқанд ба дунё омадааст. Султонмуҳаммади Удии Самарақандӣ чанд муддат дар ҳузури Абдурраҳмони Ҷомӣ таркиботи назарияи мусиқиро омӯхта, рисолае эҷод нардааст. Шуҳраташро шунида, ӯро ба дарбори ҳокими Бағдод даъват кардаанд. Султонмуҳаммади Удии Самарақандӣ чанд муддат дар Бағдод зиста, сипас ба зодгоҳаш баргашта ҳамон ҷо аз олам гузаштааст.
Султонмуҳаммад Ҳофизи Кӯҳакӣ

Султонмуҳаммад Ҳофизи Кӯҳакӣ — таърихнигор, фақеҳ, сайёҳ ва тарҷумон и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар маҳалли Кӯҳаки Самарқанд ба дунё омада зиндагӣ кардааст. Ӯ дар оила савод бароварда ва дар мадрасаҳои Самарқанд таҳсил намуда, аз аксар илмҳои замона баҳравар гашт. Чанд муддат дарсгӯӣ кард. Султонмуҳаммадро бо унвони Кӯҳакӣ ва Ҳофизи Кӯҳакӣ ва барои муддате дар Тошканд буданаш бо номи Ҳофизи Тошкандӣ ёд кардаанд. Мероси ӯ аз "Рисола фӣ фанни-т-тафсир ва-л-усул ва-л-фурӯъ ва-л-мантиқ вал-калом" ("Рисола доир ба қавоиди асосҳои дин, фиқҳ, мантиқ ва калом"), "Таърихи чингиз" иборат аст. Тарҷумаи "Таърихи Туркистон"-и муаррих Муҳаммад ибни Инъом (асри 10) аз форсӣ ба туркӣ мансуб ба қалами ӯст.
Султонмаҳмуди Ҳиравӣ

Султонмаҳмуди Ҳиравӣ (? — қарни) — хаттот ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Баъзе тазкиранависон ӯро Бухороӣ номидаанд. Фарзанди хаттоти номӣ Иброҳими Астарободист. Султонмаҳмуди Ҳиравӣ аслан аз Ҳирот аст. Шояд ӯ низ ҳамроҳи устодаш Миралии Ҳиравӣ ба Бухоро рафта, он ҷо муқим шуда, нисбати Бухороиро гирифта бошад. Аз рӯи маълумоти Мустафо Алии Чалабӣ дар "Маноқиби ҳунарварон" Султонмаҳмуди Ҳиравӣ дар хати настаълиқ ҳунарманд буда, дар тазҳиб низ маҳорат доштааст. Аз осори хаттотии ӯ "Маснавӣ"-и Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ боқист.
Султонмуҳаммади Балхӣ

Султонмуҳаммади Балхӣ (1;? — 13 майи 1573, Балх) — донишманд, шоир ва ҷаҳонгарди форс-тоҷик, муаллифи "Маҷмаъу-л-ғароиб". Зиндагинома Падараш шахси босавод, шоир ва муфтии Балх буд. Султонмуҳаммади Балхӣ дар ҷавонӣ мадрасаро хатм карда, забонҳои арабию туркӣ ва зимнан илмҳои таърих, ҷуғрофиё, ахтаршиносӣ ва минералогияро омӯхт. Баъди вафоти падараш муфтии Балх тайъин шуд. СултонмуҳаммадиБалхӣ муаллифи "Маҷмаъу-л-тароиб" мебошад. Дар ганҷинаи дастнависҳои ҷаҳон 86 нусхаи ин асар маҳфуз буда, аксари дастнависҳо ба асрҳои мансубаяд. Аз ҷумла 48 нусхаи китоби "Маҷмаъу-л-ғароиб" дар дар Душанбе мебошанд.