ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Амон Ӯрунов

Амон Азизович Ӯрунов (01.01.1940, ш. Сталинобод (ҳоло – Душанбе), таърихдон, устод, наворбардори телевизион. "Аълочии Телевизион ва Радиои тоҷик", Арбоби ҳунари Тоҷикистон. Наворбардори дараҷаи олӣ. Зиндагинома Амон Ӯрунов факултаи таърихи ИПД ба номи Т.Г. Шевченко (ҳоло – ДДОТ ба номи С. Айнӣ)-ро хатм кардааст. Ёвари наворбардори Телевизиони тоҷик (1959–1968). Наворбардори КДТР Тоҷикистон (1973–2012). Дар ин муддат ба ҳайси наворбардор-таҳиягари якчанд филмҳои телевизионӣ, телеочерку репортажҳои телевизионӣ, филм-спектаклҳои "Шопен", "Дон Кихот", "Корсар", "Микеланҷелло", "Садо аз тобут", "Окшуда", "Ормони модар", "Адҳам Холиков месарояд", "Мактаби кўҳна", спектакли 3-кисмаи А. Чхеидзе "Бўстонсарой", филм-консертҳои "Бонувони рубобнавоз", "Дугонаҳо", "Ситораҳои Шарк", "Танбўри дилкаш", "Зебо", "Лола", "Чаманоро", ҳамчунин филм-балет бо иштир. Малика Собирова, Фаррух Рўзиматов, консертҳои ҷашнӣ бахшида ба 50-солагии СССР, асосгузори мусиқии тоҷик Борбад, "Шашмаком"-ро аз толори Телевизиони марказии Россия наворбардорӣ кардааст. Аз соли 1993 дар ҳайати гуруҳи иттилоотӣ- таҳлилӣ сарвари давлатро дар сафарҳои хидматиаш ба мамлакатҳои дуру наздики хориҷӣ ҳамроҳӣ намудааст. Шогирдони сершумореро таълим додааст. Аз с. 2013 – бознишаста. Хидматҳояш бо чандин Ифтихорномаҳои Фахрии соҳавии ИҶШС ва Тоҷикистон қадр карда шудааст. 1 Пайвандҳо.
Амонатгузор

Амонатгузор — яке аз тарафҳо дар шартномаи пасандози бонкӣ аст. Дар мавриди амали шартнома бонк ӯхдадор мешавад, ки маблағи амонатгузорро бо фоиз ё дар шакли дигар тибқи тартиби дар шартнома пешбинишуда баргардонад. Бонк бояд баргардонидани пули пасандози амонатгузорро дар ҳар лаҳза ва дар ҳар ҳолат кафолат диҳад. Амонатгузор ҳуқуқ дорад маблағи худро дар бонки амонатгузорӣ мувофики шартнома нигоҳ дорад. 1. Нигаред низ Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд.
Амонат (ҳизб)

"Нур Отан"; Нұр Отан; Ҳизби Халқии Демократии "Нур Отан" — тоҷикӣ: Нури Ватан) — ҳизби ҳоким ва бузургтарини Қазоқистон. Соли 1999 бо ташаббуси аввалин президенти Қазоқистон Нурсултон Назарбоев чун ҳизби "Отан" таъсис ёфта, ҳамчунон то 23 ноябри соли 2021 раҳбараш буд, вақте ки раҳбари Ҳизби Халқии Демократии "Нур Отан" Қосим-Ҷомарт Тоқаев роҳбари навини ҳизб гашт.
Амонгелдӣ

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Ордабосӣ ҷойгир аст. Дар соли 2009 1161 нафар аҳолӣ дошт.
Амонбӯктер

Амонбӯктер Аманбөктер) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 510 нафар аҳолӣ дошт.
Фаррух Амонатов

Фаррух Амонатов (Амонатов Фаррух Ҳукуматович апрели 1978) — шоҳмотбози тоҷик, аввалин гроссмейстери байналмилалӣ аз миёни тоҷикон. Зиндагинома Аз сини шашсолагӣ ба шоҳмотбозӣ машғул гардида, мураббии аввалинаш Вячеслав Ким буд. Соли 1995 мактаби миёнаи 20 шаҳри Душанбе, соли 2000 — Донишгоҳи техникии алоқа ва информатикаи шаҳри Маскавро хатм кардааст 2. Дар шаҳри Санкт-Петербург зиндагӣ дорад. Дастовардҳо Чемпиони чандинкаратаи Тоҷикистон, чемпиони Осиё байни наврасон, чемпиони шаҳри Маскав (2004 — дар мусобиқаи инфиродӣ, 2003 — дар байни бошгоҳҳо дар ҳайати дастаи ҶСК "Вертикаль"—МТУСИ) 3. Дар ҳайати дастаи Тоҷикистон солҳои 1996, 1998, 2002, 2006, 2009 дар олимпиадаҳои ҷаҳонии шоҳмот ширкат доштааст. Ғолиби мусобиқаҳои байналмилалии шоҳмот дар шаҳрҳои Маскав, Владимир, Тошканд, Ҳиндустон.
Амонгелдӣ (ноҳияи Енбекшиқазоқ)

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа дар ноҳияи Енбекшиқазоқи вилояти Алмаатои Қазоқистон, ки дар соли 2009 1962 нафар аҳолӣ дошт.
Амонгелдӣ (ноҳияи Тулкибос)

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Тулкибос ҷойгир аст. Дар соли, дар соли 2009 бошад 727 нафар аҳолӣ дошт.
Амонгелдӣ (ноҳияи Қозиғурт)

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Қозиғурт ҷойгир аст. Аҳолӣ.
Амонии Кобулӣ

Мир Амонии Кобулӣ (? — 1574, Ҷунпур, Ҳиндустон) — шоир и форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Бо номи Мунҳиҷа маъруф аст. Дар зодгоҳаш Кобул улуми расмии даврро омӯхта ба камол расид. Сипас ба Ҳиндустон сафар карда, дар дарбори ҳукмрони он кишвар хидмат кардааст. Тазкиранигорон, аз ҷумла Амин Аҳмади Розӣ дар "Ҳафт иқлим" аз ӯ чун шоири боистеъдоду тавоно ёд кардаанд. Дар навъҳои гуногуни адабӣ — ғазал, қасида, рубоӣ ва ғ. асарҳо офаридааст. Намунаҳои ашъораш ба воситаи тазкираҳо то замони мо расидаанд. Абёти зерин аз ӯст:.
Амонгелдӣ (ноҳияи Талғар)

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Талғар ҷойгир аст. Дар соли 2009 667 нафар аҳолӣ дошт.
Амондара

Амондара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Амондараи ноҳияи Панҷакент. Аз Амондара то маркази шаҳр 24 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 3624 нафар, асосан тоҷикон, инчунин русҳо ва ӯзбекҳо зиндагонӣ мекунанд. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 3 сартарошхона, нуқтаҳои савдои хусусӣ ва истироҳатгоҳи "Санги Сипар" дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, боғдорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз сойи Амондара ва аз дарёи Зарафшон обёрӣ мешаванд. Нависанда Сорбон дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст.
Амонии Хуросонӣ

Амонии Хуросонӣ. Зиндагинома Аз шоирони дарбори Салҷуқиён буд. Дар Хуросон зиндагиву эҷод кардааст. Ҷузъиёти зиндагиномааш маълум нест. Мувофиқи маълумоти сарчашмаҳои адабӣ ҳукмрони сулолаи Салчуқиён Шамсуддавла Туғоншоҳ ибни Арслон Амонии Хуросониро аз зиндон раҳо кард ва ӯ барои шукргузорӣ аз ҳокими номбурда маснавии "Юсуф ва Зулайхо"-ро ба номи вай иншо намуд (баъди с. 1056). Дар маснавӣ омадааст, ки Амонии Хуросонӣ дар навъҳои дигари шеър асарҳо доштааст, вале онҳо то ҳол дастрас нагардидаанд. "Юсуф ва Зулайхо"-ро баъзе муҳаққиқон иштибоҳан ба Абулқосими Фирдавсӣ нисбат додаанд ва он борҳо чоп шудааст.
Амонгелдӣ (ноҳияи Пахтаарал)

Амонгелдӣ Амангелді) — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Пахтаарал ҷойгир аст. Дар соли 2009 335 нафар аҳолӣ дошт.
Фавзулло Амонуллоев

Амонуллоев Фавзулло Фатҳуллоевич (1923, гуз. Ашӯр Муҳаммади шаҳри Самарқанд — 25.02.1974, д. Равонаки н. Самарқанд) — иқтисоддон, омӯзгор. Номзади илмҳои иқтисодӣ. Зиндагинома Амонуллоев Фавзулло дар фак. иқтисодии Институти хоҷагии халқи Самарқанд будааст. С. 1967 ба Самарқанд бозгашта, то охири умр дар Институти кооперативии Самарқанд ба ҳайси муд. каф. иқт. сиёсӣ кор кардааст. Муаллифи мон. "Развитие сельского хозяйства колхозов Советского Памира" (Д., 1967) ва чандин мақолаи илмӣ. Бо медали "Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И. Ленин" ва чандин Грам. Фахрии соҳавӣ мукофотонида шудааст.
Рофеъ Амонов

Рофеъ Амонов (1903, Бухоро — 5 марти 1962, Душанбе) — аз муборизони фаъол барои барқарор намудани Ҳокимияти Советӣ дар Тоҷикистон. Зиндагинома То соли 1920 ба косибӣ шуғл варзида, аз соли 1922 муқобили дастаҳои босмачиён дар Ӯзбекистон мубориза бурдааст. Соли 1924 ба Тоҷикистон омада, дар соҳаи маориф ва мақомоти комсомолию ҳизбӣ кор кард. Солҳои дар сафи Армияи Сурх, шунавандаи Академияи ҳарбию сиёсӣ, иштирокчии ҶБВ, комиссари ҳарбии вилоятҳои Ғарму Сталинобод, мудири кафедраи ҳарбии УДТ. Ҷоизаву орденҳо Бо ордени Байрақи Сурхи Ҷангӣ, 2 ордени Ситораи Сурх, медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Амонулло Ғоибов

Амонулло Ғоибов (04.01.1953, деҳаи Ключевкаи н. Ариқбалиқи вилояти Кокчетави Қазоқистон), доктори илми тиб. Зиндагинома Амонулло Ғоибов оли 1979 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро ба итмом расонда, интернатураро аз рӯи ихтисоси ҷарроҳии умумӣ гузаштааст. Солҳои 1980-1983 ординатори шуъбаи ҷарроҳии Беморхонаи вилоятии шаҳри Кӯлоб, 1983-1993 корманди масъули муассисаҳои тиббӣ-профилактикии шаҳри Кӯлоб, 1993-1999 корманди Вазорати тандурустии Тоҷикистон, 1999-2005 сармутахассиси шуъбаи тандурустӣ, кор бо занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон, 2005-2009 котиби кумитаи миллии ҳамоҳангсозӣ ва муборизаи алайҳи бемориҳои ВИЧСПИД, сил ва табларза дар Тоҷикистон, 2009-2010 муовини сардори хадамоти давлатии ташхиси тиббию иҷтимоии Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Тоҷикистон, 2010-2016 директори Пажӯҳишгоҳи экспертизаи тиббию иҷтимоӣ ва тавонбахши маъюбони Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии Тоҷикистон кор кардааст. Аз соли 2016 мудири шуъбаи пешгирии маъюбии ҳамин муассиса мебошад. Бобати ҷараёни клиникии оқибатҳои шадиди ҷарроҳии бемориҳои захми меъда ва таъсири омилҳои метеорологӣ ва гелиофизикӣ ба инкишофи онҳо, инчунин ҷанбаҳои иҷтимоӣ-гигиенаи равандҳои тиббӣ-демографӣ ва сиҳатии аҳолии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом бахшидааст. Осор Особенности клинического течения острых хирургических осложнений язвенной болезни и влияние метеороло-гических и гелиофизических факторов на их развитие. – Д., 1998; Социально-гигиенические аспекты демографических процессов и здо-ровья населения Республики Таджикистан: Диссдоктора мед. наук. – М., 2006.
Фирӯза Амонова

Фирӯза Амонова (30 июли 1951, Душанбе — 18 июли 2001, ҳамон ҷо) — шарқшиноси тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор 1. Зиндагинома Профессор Фирӯза Амонова 30 июли соли 1951 дар хонадони фолклоршинос Раҷаб Амонов дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Бобои модариаш академик Абдулғанӣ Мирзоев мебошад. Дар соли 1974 Университети Давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Корнома Дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон то охири умр дар вазифаҳои лаборант, ассистент, муаллими калон (1978 1979), дотсент, муовини проректор оид ба корҳои илмӣ, мудири кафедраи филологияи Эрон (1994 1997), профессор ба кори педагогӣ ва илмӣ машғул шудааст. аҳми Фирӯза Амонова дар таҳлили равобити кафедраи филологияи форсии ДМТ бо марказҳои ховаршиносиву эроншиносии хориҷӣ, аз ҷумла, маркази шарқшиносии шаҳри Ню-Йорки ИМА, бузург арзёбӣ мешавад. Фаъолияти илмӣ Дар масъалаҳои калимасозӣ, ономасиология дар забони форсӣ ва ғайра зиёда аз 100 асар навиштааст. Даргузашт Фирӯза Амонова 18 июли соли 2001 дар шаҳри Душанбе аз даргузашт. Осор.
Амонуллоҳ Хайруллоҳ

Амонуллоҳ Хайруллоҳ — олим, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Амонуллоҳ Хайруллоҳ 10 августи соли 1967 дар ноҳияи Фархор таваллуд шудааст. Миллат тоҷик. Соли 1992 Донишкадаи аграрии Тоҷикистонро хатм кардааст. Ихтисос муҳандис-механик. Номзади илмҳои техникӣ. Узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб. Бо медали "Ҷашни 20-солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон" мукофотонида шудааст. Солҳои 1985-1992- Донишҷӯи Донишкадаи аграрии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе Солҳои 1986-1988- Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС Солҳои 1992-1993- Челонгари колхози ба номиЛенини ноҳияи Фархор Солҳои 1993-1994 Муҳандиси шуъбаи энергетикӣ-механикии заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе Солҳои 1994-1997- Сармеханики заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе Солҳои 1997-1998- Муовини сармуҳандиси заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе Солҳои 1998-2000- Сармуҳандиси заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе Солҳои 2000-2006- Директори ҷамъияти саҳомии шакликушодаи "Заводиарматурбарории ба номи Орҷоникидзе"-и ш. Душанбе Соли 2006 - Муовини сардори Департаменти саноати мошинсозӣ, электронӣ ва электротехникии Вазорати саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон Солҳои 2006-2007- Сардори Раёсати саноати мошинсозӣ ва кимиёи Вазорати саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон Солҳои 2007-2010- Сардори Раёсати мошинсозӣ, саноати мудофиа ва кимиёи Вазорати энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон Солҳои 2010-2014- Муовини Вазири энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон Солҳои 2014-2015- Муовини раиси вилояти Суғд Солҳои 2015-2019- Раиси шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон Аз майи соли 2019 Муовини якуми раиси вилояти Хатлон 1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст. Аз 17 марти соли 2020 Раиси кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба масъалаҳои энергетика, саноат, сохтмон ва коммуникатсия интихоб гардидааст. 1 Ҳамчунин нигаред.
Амонуллоҳ Неъматзода

Амонуллоҳ Неъматзода (Қорӣ Амонуллоҳ Неъматзода октябри соли 1935, Обигарм — 6 сентябри соли 2010, Душанбе) — рӯҳонӣ ва шахсияти барҷастаи исломӣ, муфтии Тоҷикистон; раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон. Зиндагинома Амонуллоҳ Неъматзода 5 октябри соли 1935 дар деҳаи Бузургиёни собиқ ноҳияи Обигарм таваллуд шудааст. Маълумоти диниро дар назди волидон, баъдтар дар назди Қорӣ Ҳикматуллоҳ, Эшон Аҳмадхоҷа ва Мавлавӣ Муҳаммадҷони Қӯқандӣ гирифтааст 1. Фаъолият То соли 1983 ба ҳайси корманди одӣ дар муассисаҳои гуногуни Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Аз соли 1983 то соли 1989 ба ҳайси имоми панҷвақта дар масҷиди ҷомеи ба номи Шоҳмансури шаҳри Душанбе, аз соли 1989 то соли 1993 имоми панҷвақтаи масҷиди ҷомеи ба номи ҳазрати Мавлоно Яъқуби Чархии ноҳияи Рӯдакӣ ва аз соли 1993 то соли 1996 ба ҳайси хатиби масҷиди ҷомеи мазкур кор кардааст. Аз соли 1996 то соли 1997 ба вазифаи Муфтии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва соли 1997 ба вазифаи раиси Маркази исломӣ ва раиси Шӯрои уламои Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуд ва то охири умри худ дар ин вазифа кор ва фаъолият кард 2. Амонуллоҳ Неъматзода узви чандин созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла узви Шӯрои адёни Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, узви ҷамъияти Даъваи Олами Исломӣ дар Ҷамоҳирии Арабии Либиё буд. Хидматҳои Амонуллоҳ Неъматзода ҳамчун сарвари мусулмонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар пешрафти фаъолияти масҷидҳо, пешгирӣ аз ҳар гуна равияҳои тундраву ифротгаро намоён аст. Тӯли солҳои фаъолияти худ номбурда дар интишори таълимоти мазҳаби ҳанафӣ, боло рафтани маърифати исломӣ, инчунин дар мавриди риояи қонунгузории ҷумҳурӣ аз ҷониби мусулмонон ва иттиҳодияҳои динӣ хидматҳои шоён намудааст. Марг Амонуллоҳ Неъматзода дар синни 75-солагӣ 6 сентябри соли 2010 бар асари бемории саратон аз дунё даргузашт. Ҷанозаи Қорӣ Амонуллоҳ Неъматзода, таърихи 7 сентябри соли 2010 дар рустои Элоки ноҳияи Файзобод ба хок супурда шуд.
Дилбар Амонова

Дилбар Амонова (Амонова Дилбар Субҳоновна майи 1957, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор. Аълочии маорифи ҶТ. Зиндагинома Дилбар Амонова 22 майи соли 1957 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Шуъбаи иқтисодии ташкили сохтумони факултети меъморию сохтмони Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣро хатм кардааст. Иқтисодчии трести "Душанбесохтумон", ходими хурди илмии Институти тадқиқоти илмии меҳнати Вазорати меҳнат ва шуғли аҳолии Тоҷикистон, аспиранти Институти иқтисодии АИ Тоҷикистон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ. Соли 1988 рисолаи номзадиро дифоъ кардааст. Ходими калони илмии Институти иқтисодиёт, лоиҳакашӣ ва тарҳрезии Госплани ҶТ, мудири шуъба, котиби илмӣ, ҷонишини мудири корҳои умумӣ, сарвари Институти тадқиқотии илмии меҳнати Вазорати меҳнат ва шуғли аҳолии ҶТ. Ҳамзамон дар УДТ ба номи В. И. Ленин (ДМТ), ДСХТ, ДТТ, ДСТТ аз фанни иқтисодиёт дарс гуфтааст. 1 Аз соли дотсент ва аз соли 2010 профессори кафедраи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон мебошад. 2 Аз соли 2013 ҳамчун мудири кафедраи "Менеҷмент ва туризм" кор карда истодааст. 3 Фаъолияти илмӣ Амонова соли 2008 рисолаи доктори илми иқтисодиро дар Институти илми тадқиқотии меҳнат дар шаҳри Москва дифоъ намудааст. Дорои унвони илмии профессори кафедра аз соли 2010 мебошад. Муаллифи монография ва беш аз 80 мақолаҳои илмӣ-методӣ ва илмӣ-тадқиқотӣ. Осор Ҷоизаҳо Адабиёт доир ба Дилбар Амонова.
Амоншайхӣ

Амоншайхӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чӯянгарони ноҳияи Ваҳдат. Аз Амоншайхӣ то маркази шаҳр 15 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 2743 нафар, тоҷикон. Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, хонаи фарҳанг ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва зироаткорӣ. Заминҳо аз канали Роҳатӣ обёрӣ мешаванд.
Амонқара

Амонқара, зевак, ҷавак, ҷавзак — гиёҳест бисёрсола. Тавсифоти гиёҳшиносӣ Барги дарози тасмашакл, хӯшагули чатрнамо, гули зангӯла ё қифшакли зард, ғӯзаи сепарраи сертухм, тухми калони сиёҳтоб дорад. Авг. – сент. гул карда тухм мебандад. Амонқара дар нишебиҳои кӯҳу хоктеппаҳо (2000 – 3000 м аз с. б.) мерӯяд. Корбурд дар тиб Дар тибби халқӣ пиёзаки дар хокистар пухтаи амонқараро ба ҳафтпӯст ва думбал мебанданд. Пиёзак, реша, барг ва меваи амонқара алкалоид (галантамин, гиппеастрин, ликорин, панкратин ва ғайра) дорад. Дар амалияи тибби муосир гибромиди галантамин воситаи хубест барои табобати ихтилоли тағзия (дистрофия), фалаҷ, сусткамарӣ, иллати системаи асаб ва радикулит (дарди қуян).
Амонӣ (шоир)

Амонӣ (с. ва ваф. номаълум) — шоир и тоҷик (а. 16). Дар Бадахшон зиндагӣ ва эҷод кардааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигорон Амонӣ аз шоирони муътабари замон буда, табъи баланди шеъргӯӣ доштааст. Дар тазкираҳову баёзҳо намунаҳое аз ашъораш дарҷ гардидаанд. Абёти зерин мебошанд: Эзоҳ Адабиёт.
Амонҷар

Амонҷар Аманжар) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 648 нафар аҳолӣ дошт.
Аморализм

Аморализм, бадкирдорӣ, бадахлоқӣ (аз – ахлоқӣ) — напазируфтани асосҳои ахлоқӣ, беэҳтиромӣ нисбат ба меъёрҳои ахлоқӣ, содир кардани рафтори ношоиста нисбат ба дастовардҳои маданӣ, фарҳангӣ, илмӣ, иҷтимоӣ ва сиёсии ҷамъият аст. Аморализм як асли амалӣ ё майли ғоявист, ки қоидаю қонунҳои маъмули рафтори ҷамъиятиро рад карда, нисбат ба он муносибати шаккокона (нигилистӣ) дорад. Дар амалия аморализм гоҳо бо нуқси маънавӣ ё дигар камбудиҳои фарди алоҳида вобаста мешавад. Он инчунин дар натиҷаи зиддиятҳои иҷтимоие ба вуҷуд меояд, ки табақаҳои калони ҷамъиятро ба мартабаҳо тақсим намуда, боиси таназзули маънавии шахсият мегардад. Назария Дар назария аморализм, одатан, меъёри ахлоқиро бо фаҳмиши утилитарию прагматикӣ, эстетикӣ ва ё дарки инфиродии озодӣ, худшиносӣ, маишату ҳаловат, манфиатҳои шахсӣ ва ғ. иваз мекунад. Аморализм ҳамчун мавқеи оқилонаи ҳаётӣ дар натиҷаи таназзули муносибатҳои авлодию қабилавӣ, ҷудо шудани ахлоқ аз тарзи рафтори маъмули аз рӯи одату анъана ташаккулёфта ва пайдо шудани рефлекси шахсӣ нисбат ба тарзи зиндагии мавҷуда ба вуҷуд омад. Дар ҷамъияти атиқа ҳангоми якбора завол ёфтани асосҳои анъанавии авлодӣ ва зиёд шудани задухӯрдҳо байни урфу одатҳои гуногун ва русуму қоидаҳои ташаккулёфтаи табақавӣ аморализм комилан шартӣ, нисбӣ ва прагматикӣ будани ҳамаи усулу қоидаҳои ахлоқиро эътироф кард. Муносибаташ ба қадриёти маданияти иҷтимоӣ манфӣ мебошад (калбиён, баъзе софистон). Минбаъд аморализм ба ҳодисаи маъмули ҷамъияти синфию антагонистӣ табдил ёфт ва ахлоқи ҳукмрон бис- ёр вақт бо амалияи аморализм амал мекард, ақидаҳои муқобили он бошанд, ҳамчун оппозитсия умуман ахлоқро рад менамудагӣ шуданд. Дар давраи Эҳё дар эҷодиёти баъзе идеологҳо ва калисои феодалӣ (Макиавеллӣ, Лайола, Лигоури, Бузенбаум) усулҳои аморализм маънои ба мақсадҳои сиёсӣ пурра тобеъ намудани ахлоқро ифода мекарданд, ки барои ба амал баровардани онҳо истифода бурдани ҳама гуна воситаю услубҳо раво дониста мешуд ("Мақсад ҳамаи воситаҳоро ҳақ мешуморад"). Миёнаҳои аморализм 19 дар шароити бӯҳрони маънавии маданият ғояи эстетикии имморалистӣ (мас., афкори иҷтимоии Нитсше) инкишоф ёфт, ки моҳиятан қувваҳои ҳаёти фитриро аз афкори ахлоқии мавҷуда ҷудо медонист. Аморализм дар шакли бениҳоят бешармонаю инсонбадбинона дар идеология ва амалияи фашизм (парастиши Фюрер, ки тарафдорони худро аз "хаёли ботил" озод мекунад) зоҳир шуд. Моҳиятан ба аморализм ҳама гуна кӯшиши "барҳам додани" қоидаю қонунҳои ахлоқӣ, мас., таассубу хурофот эълон кардани виҷдон, инсондӯстӣ ва эҳтироми шахс мутааллиқ аст.
Амонқул Холиқназаров

Амонқул Холиқназаров (таваллуд 19 июли 1942, вафот 5 октябри 2021) — роҳбари ансамбли "Наврӯз"-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома Амонқул Холиқназаров 19 июли соли 1942, дар шаҳри Панҷакент таваллуд шудааст. Соли 1964 ба сифати нозири шуъбаи маданияти комиҷроияи ш. Панҷакент фаъолият намудааст. Сипас, соли 1965 ба факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил гардид, Баъди хатми Донишгоҳ, солҳои ба ҳайси инструктори шуъбаи таблиотию маданй ва оммавии назди КМ Комсомолии Тоҷикистон ва солҳои ба ҳайси инспектори раёсати санъат дар Вазорати маданияти Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Бо ташаббуси Холиқназаров дар Донишгоҳ ансамбли "Наврӯз" (соли 1965), хонаи маданияти донишҷӯён (соли 1975), осорхона (соли 1998) ва шуъбаи фарҳанг (соли 2005) ташкил шудааст. Аз соли 1965 то имрӯз Холиқназаров роҳбарии роҳбари ансамбли "Наврӯз" - и Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро ба уҳда дорад. Дар баробари ин, соли 1966 аввалин бор иди Наврӯз дар Донишгоҳ бо ташаббуси ӯ чун иди миллӣ ҷашн гирифта ва то имрӯз ҷашн мегиранд. Фаъолияти эҷодӣ Барномаҳои консертии бо роҳбарии А. Холиқназаров мураттабшуда дар бисёр чорабиниҳо ва фестивалҳои дохили кишвар ва берун аз он, ба монанди: Олмон, Полша, Туркия, Юнон, Малта, Утриш, Руминия, Итолиё, Испониё, Гана, Того, Бенин, Ниҷерия, Либиё ва ИҶШС сазовори баҳои баланд гаштааст. Ӯ иштирокчии барномаи фарҳангии маросими ифтитоҳ ва ҷамъбасти бозиҳои 22 байналхалқии олимпи (Маскав-1980), лауреати фестивали 12 умумиҷаҳонии ҷавонон ва донишҷӯён (Маскав, 1985). Мукофотҳо Нигористон.
Раҷаб Амонов

Раҷаб Амонов (1 августи 1923, Ӯротеппа — 27 майи 2002, Душанбе, Тоҷикистон) — фолклоршинос, мунаққид ва нависандаи тоҷик. Узви пайвастаи АИ ҶТ, доктори илмҳои филология, профессор. Аълочии маорифи Тоҷикистон, Ходими хизматнишондодаи илми Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Иштирокчии ҶБВ. Зиндагинома Соли 1939 ба факултети филологияи ДДОД ба номи Т. Шевченко дохил шуда, пас аз Ҷанги Бузурги Ватанӣ соли 1947 онро хатм кардааст. Солҳои ассистенти кафедраи адабиёти донишкадаи номбурда буд. Аз соли 1950 то охири ҳаёташ дар Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон фаъолият дошт. Мудири бахш, мудири шуъбаи фолклор, сарходими илмии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Дар мавзӯъҳои мухталифи адабиётшиносӣ кори илмӣ бурдааст. Муаллифи таълифотҳои илмии "Очерки эҷодиёти даҳонакии Кӯлоб", "Аз паи ҳикмати халқ", "Асари бадеӣ ва замон", "Қиссаи беди баланд, чанори пургул ва себи Самарқанд", "Рубоиёти халқӣ ва рамзҳои бадеӣ" (1987, Теҳрон 1998), "Рӯбоиёти халқии тоҷикӣ ва рамзи бадеӣ" мебошад. Бо кӯшиш ва заҳматҳои ӯ китобҳои "Эҷодиёти даҳонакии Кӯлоб", "Чистонҳо" (1957, бо Я. Калонтаров), "Афсонаҳои халқии тоҷикӣ" (бо К.Улуғзода, 1957), "Намунаҳои фолклори диёри Рӯдакӣ" (1958, 1963 бо М. Шукуров), "Эҷодиёти даҳонакии водии Зарафшон", "Афсонаҳои халқии тоҷикӣ" (1963, 1975, 1980), "Баёзи фолклори тоҷик" ба табъ расидаанд. Баъзе аз ин китобҳо ба забонҳои немисӣ ва англисӣ тарҷума ва чоп шудаанд. Бо иштироки ӯ маҷмӯаҳои бачагонаи "Афсонаҳо барои бачаҳо", "Ҳафт додарон", "Лаку Пак", "Меҳрбону", "Фариштамоҳ", "Ҳасанак", "Нахӯтак", "Рӯбоҳи ҳиллагар" ва ғ. ба табъ расидаанд. Китобҳои дарсии адабиёт барои синфҳои 3 ва 6, китоби омӯзиши фолклор (бо В. Асрорӣ) бо ҳаммуаллифии ӯ таҳия гардидаанд. Дар фаъолияти ӯ иншои асарҳои бадеӣ низ мавқеи босазо дорад, ки аз ҷумлаи онҳо "Дар домани кӯҳҳои кабуд", "Навбаҳори чашмасор", "Дар нимароҳи умр", "Қиссаҳои сари кӯҳи баланд", "Пушаймонӣ", "Арӯс ва ё қиссаи зангирии писари ҳамсоя", "Қиссаҳои диёри чашмасор", "Ишқи найнавоз" мебошанд. Асарҳои Раҷаб Амонов ба забонҳои украинӣ, англисӣ, немисӣ ва ғ. тарҷума шудаанд. Раҷаб Амонов дар Симпозиуму конгрессҳои байналмилалӣ дар мазӯъҳои марбут ба эҷодиёти даҳанакии халқи тоҷик суханронӣ кардааст. Ҷоизаҳо Осор Эзоҳ Адабиёт.
Иморати Қуртуба

Иморати Қуртуба — давлати феодалӣ дар нимҷазираи Пиреней (756 – 929), ки дар натиҷаи қисми калони нимҷазираро забт кардани арабҳо ва барбариҳо ташкил гардид. Аз соли 929 ба Хилофати Қуртуба табдил ёфт.
Иморат

Иморат ҳокими ҳамаи мусулмонон мебошанд)Иморат — воҳиди тақсимоти маъмурӣ. Иморатҳои таърихӣ (нопурра).
Аморати Афғонистон

Аморати Афғонистон — давлат дар ҳудуди имрӯзаи Афғонистон, протекторати Бритониё то соли 1919. Таърих Пас аз як ҷанги навбатии Англия ва Афғонистон дар соли 1879, Амир Ёқубхон шартнома имзо кард, ки мувофиқи он Афғонистон протекторати Бритониё шуд. Пас Абдураҳмон, ки қаблан дар империяи Русия паноҳ бурда буд, амири Афғонистон шуд. Таҳти роҳбарии Абдурраҳмон дар охири асри 19 Бритониёи Кабир ва Русия якҷоя сарҳадҳои муосири Афғонистонро муайян карданд, ки то имрӯз вуҷуд доранд. Дар соли 1919 Амонуллохон истиқлоли Афғонистонро аз Бритониёи Кабир эълон кард, ки онро мақомоти Русияи Шӯравӣ, ки ҳамон сол бо Афғонистон муносибатҳои дипломатӣ барқарор карданд, истиқбол кард. Пас аз ҷанги сеюми Англия ва Афғонистон, Британияи Кабир дар соли 1926 маҷбур шуд истиқлоли Афғонистонро эътироф кунад. Дере нагузашта аморат барҳам дода шуда, ба Малакути Афғонистон табдил меёбад. Ҳамчунон нигаред.