ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Игор Шестаков

Игор Сергеевич Шестаков — футболбози русӣ, муҳофиз.
Игрово (ноҳияи Бабушкин, Вологда)

Игрово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабушкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игуанодон

Игуанодонҳо — ҷинси динозаврҳои парандакос аз зерқатори орнитоподҳо. Дар табиат 6 намуди И. маълум буд. Дар давраи аввали табошири Аврупо ва эҳтимол дар Осиёи Марказӣ зиндагӣ кардаанд. И. ҷонварони бузургҷусса буда, дарозии баданашон то 10 м мерасид. Сари хурд, ҷоғи барҷаста, дандонҳои суфтаи калон доштанд. Пойҳои пешашон нисбат ба пойҳои қафо хеле кӯтоҳ буданд. Панҷ (пойҳояшон се) ангушт доштанд. Устухонҳои банди дасти И. калон ва ба якдигар зич пайваст буданд; устухончаи нӯги ангушти якум ба сих монанд буд. Нӯги се ангушти миёна шакли сумро дошт. И. ҷонварони алафхӯр буда, дар мавзеъҳои наздик ба соҳил ва намнок зиндагӣ мекарданд.
Игор Шалимов

Игор Михаилович Шалимов — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Игрушино (ноҳияи Почеп)

Игрушино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Игумнитсево (ноҳияи Междуреченск, Вологда)

Игумнитсево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Междуреченск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игументсево (ноҳияи Вязников)

Игументсево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Вязников, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Игумново (ноҳияи Ковров)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Игумново (ноҳияи Верховаж, Вологда)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верховаж, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игумновская (деҳа)

Игумновская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Игумново (ноҳияи Бабаев, Вологда)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игумново (ноҳияи Устюжен, Вологда)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Устюжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игумново (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Игумново (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Игумново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ид

Ид — рӯзи хурсандӣ ва тантанавие, ки васеъ ҷашн гирифта мешавад. Ид мафҳуми таърихист ва дар ҷараёни асрҳо ташаккулу инкишоф ёфта, дар худ афкори эстетикӣ, хусусиятҳои психология, тасаввуроти асотирӣ ва динии як ё гурӯҳи халқҳоро таҷассум менамояд. Ид комёбиҳои барҷастаи таърихию мадании халқро ифода карда, ба ҳукми анъана медарояд. Вобаста ба таърих, хусусият ва моҳияташон Идҳо гуногун мешаванд. Нигаред низ Адабиёт.
Ида (ноҳияи Бохан, Иркутск)

Ида — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Ида (ноҳияи Бабушкин, Вологда)

Ида — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабушкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Идалго

Идалго (испонӣ) — иёлат дар Мексикаи марказӣ, масоҳаташ 20,502. Маркази маъмурӣ — ш. Пачука 2000 2,231,000.. 84.
Идгардак

Идгардак — яке аз маросимҳои хонаводагӣ, ки ба муносибати идҳои Қурбон, Рамазон ва хоссатан Наврӯз дар рӯзҳои ид ва баъзан дар арафаи он баргузор мегардад. Ин анъана дар 1 сол 2 маротиба гузаронида мешавад ва аслан ин маросим аз тарафи кӯдакон гузаронида мешавад 1. Баргузорӣ Дар ин рӯзҳо бисёр вақтҳо дӯшизагон ба дидорбинии дугонаи наварӯсашон мераванд. Ба муносибати фаро расидани идҳои мусулмонӣ ибтидо аз рӯзҳои арафа бонувони тоҷик барои хуб сипарӣ намудани идҳо омодагӣ мебинанд. Маросимҳои хонатаконӣ (хонабарорӣ) созмон дода, лавозимоти хонаҳо, яъне, гилему қолин, кӯрпаву болиштҳо ва ашёи рӯзгорро офтоб дода метаконанд. Манзилашонро тоза карда, хонаҳоро сафед мекунанд. Дар арафаи идҳои мусулмонӣ ва ҷашни Наврӯз таомҳои гуногун мепазанд. Дар хонаводаҳое, ки нав арӯсӣ кардаанд, барои идгардаки дугонаҳои арӯс собун, атру упо ва рӯймолчаву баъзе шираворӣ ва нӯшокиҳоро омода месозанд. Рӯзи ид дасторхонҳоро оро медиҳанд, меваҷот ва ширавориҳоро бо тартиб гузошта, нонҳои гуногун ва самбӯсаҳоро дар рӯйи дасторхони идӣ мегузоранд. Дугонаҳои наврасон ба дидорбинӣ омада, дуои нек мекунанд. Кадбонувон то сипарӣ шудани идҳо дасторхонро ҷамъ намекунанд. Дӯшизагон ҳангоми дидорбинии дугонаи арӯсашон зери садои дойра дастаҷамъона таронаҳои шӯх ва ҳасбиҳолӣ месароянд. Масалан: Дугонаҷон, дугона, Маро кардӣ девона. Биё равем ба хона, Армон ба дил намона. Ё худ: Ман омадаам, туро бубинам, биравам, Ғамҳои дилам бо ту бигӯям, биравам. Ғамҳои дила ҳарчанд, ки гуфта нашуд, Собун бидеҳу атр, ки ҳамроҳ бибарам. Ҳангоми худоҳофизӣ хешовандони домод, хоссатан, модар ё хоҳари ӯ, ба дугонаҳои арӯс яктоӣ собун, атру упо медиҳанд ва ё ба сари дугонаҳои арӯс рӯймолча мепартоянд. Маросими идгардак ғайр аз рӯзҳои идҳои Қурбону Рамазон бештар дар ҷашни Наврӯз бошукӯҳу фараҳбахш сипарӣ мешавад. Идгардак дар идҳои мусулмонӣ Дар шаҳри Душанбе ва рустову ноҳияҳо ба хонаводаҳое, ки шахси наздикашон фавтида бошад, ҳамсояҳо ва аҳли гузар, маҳалла ва ё деҳа ҳамроҳи муллои ҳамон маҳал баъди намози ид рафта, дуову фотиҳа мекунанд. Дар рӯзҳои идҳои мусулмонӣ мардон низ ба хонаҳои ҳамсоя ва ҳамдеҳагон идгардак мекунанд. Чанд нафар аҳли гузар ва ё маҳалла бо сарварии муллои деҳа ва ё маҳалла аксаран ба хонаҳои мотамдорон рафта, дуову фотиҳа мекунанд, инчунин ба хонаҳои ҳамсояҳо гузашта, дуо мехонанд. Идгардаки кӯдакон Дар рӯзҳои иди Рамазон ва иди Қурбон кӯдакон ва наврасон либосҳои наву идона ба бар карда, дар дастҳояшон як халтагӣ гирифта, ба хонаҳои маҳаллаи худ рафта соҳибони хонаро "Иди нав муборак, тухмҳои нав қаторак!" гӯён бо идашон табрик менамоянд ва соҳибхона ҳамчун туҳфаи идона ба онҳо тухм, қанд, сақич, кулчаву ҳалво тақдим мекунад. Идгардак дар вилояти Суғд, вилояти Хатлон, водии Ҳисор фаъол аст 1. Манъи идгардак Идгардак, тақдими ширинӣ ва туҳфаҳои дигар бар асоси моддаи 9-и Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи танзими ҷашну маросим дар Ҷумҳурии Тоҷикистон" дар рӯзҳои Иди Рамазон ва Иди Қурбон аз моҳи июни соли 2024 манъ аст.
Иддао

Иддао (даъво) — даъво кардан, муддаӣ шудан ба маънои мурофиавӣ муроҷиати даъвогар ба суд бо хоҳиши баррасӣ шудани баҳси ҳуқуқиву материалӣ бо ҷавобгар (дорандаи уҳдадории субъективӣ) ва ҳимояи ҳуқуқи поймолшудаи субъективӣ ё манфиати бо қонун ҳифзшуда, яъне воситаи ҳимоя аз тариқи суд (суд, суди ҳакамӣ, суди иқтисодӣ) аз ҳуқуқи поймолгардида ё манфиати вайронкардаи шахси дигар. Дар як вақт иддао (даъво) воситаи таъмин намудани адолати судӣ аз рӯи парвандаҳои гражданӣ низ маҳсуб мешавад. Ба маънои моддӣ талаби ҳуқуқиву модции даъвогар нисбат ба ҷавобгар аст, ки предмети даъворо ташкил медиҳад.. низ.
Игумновская (ноҳияи Тарног, Вологда)

Игумновская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Идеограмма

Идеограмма (юн. – мафҳум + – сабт) – аломати шартии хаттӣ, ки на овози ин ё он забон, балки мафҳуми умумиро мефаҳмонад. Масалан, рақамҳо, ки мафҳуми шумораи мушаххасро мефаҳмонанд.
Ормонгароӣ

Ормонгароӣ, идеализатсия (— ормонгароӣ, аз — ормон) — яке аз усулҳои маърифати назариявӣ ва ҷараёни фикрӣ, ки барои бунёди мафҳум ё мудраки идеалишуда равона шудааст; баён кардани тахминҳои идеалишудае, ки ошкоро ё ғайриошкор ба ин ё он таълимоти илмӣ ва назария дохил мешаванд. Масалан, "ҷисми мутлақан сахт", "ҷисми мутлақан сиёҳ", "гози идеалӣ" ва ғ. Мафҳум ва мудраки идеалишуда натиҷаи озмоишҳои фикрии гуногун буда, барои амалӣ гардонидани ҳолатҳои дар воқеият амалинашаванда заруранд. Мудраки идеалишударо ҳамчун чизи воқеӣ, мавриди баррасӣ қарор медиҳанд. Тахминҳои идеалишуда бар ду навъанд: Бар ин асос, ки баъзе масъалаҳо дар ягон ҳудуд ва дар ягон нисбат ҳалшаванда мебошанд. Тахминҳои идеалишуда қариб дар тамоми соҳаҳои илм истифода мешаванд, мас., дар назарияи иқтисод баробарии талаботу пешниҳод дар бозор. Ин гуна тахминҳои идеалишударо дар назарияи арзиши меҳнат доимо дучор шудан мумкин аст. Ҳолати ашёи дар ин гуна тахминҳо аксёфта, танҳо дар дохили назария ҷой дорад, аммо дар воқеият дучор намешавад. Барои тахмини идеализатсияшуда тахмини Евклид мисол шуда метавонад, ки мувофиқи он ҳар гуна порчаи хатти ростро метавон тавассути паргор ва ҷадвал ба ду ҳиссаи баробар тақсим кард. Ашёи идеализатсияшуда ҳеч гоҳ ҳарза ва ё сафсатаи соф набуда, ба воқеият муносибат доранд ва онҳо натиҷаи мураккаб ва бавоситаи инъикоси воқеиятанд. Тахминҳои идеализатсияшуда муҳимтарин воситаи маърифати амиқ ва комилан мувофиқи олами атроф ва воситаи муҳимми бунёди назарияҳои илмӣ ба шумор мераванд.
Идан (ноҳияи Иркутск, Иркутск)

Идан — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Иркутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Идеал (ноҳияи Алар, Иркутск)

Идеал — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Алар, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Идебрандо Далcото

Идебрандо Далото — футболбози бразилӣ, ҳамлагар.
Идеологияи сиёсӣ

Идеологияи сиёсӣ – ақидаи муайяне, ки даъво ва ё талаби ин ё он гурӯҳро ба ҳукумат (ва ё истифодаи он) ҳақ мешуморад ва ба ин мақсад кӯшиш мекунад, ки афкори оммавиро тобеи ғояҳои худ гардонад. Идеологияи сиёсӣ ҳамчун рангорангии маърифати иттиҳодиявии инъикоскунандаи нуқтаи назари гурӯҳҳои хос ба ҷараёни рушди сиёсиву иҷтимоӣ як навъ муносибати ғосибӣ дорад. Идеологияи сиёсӣ аз рӯйи афзалият аслиҳаи рӯҳии баргузидаҳо маҳсуб меёбад. Сатҳи ҷолибсозии ғоявии манфиатҳои ин ё он гурӯҳ маҳз ба усули рафтори баргузидаҳо вобаста аст. Вазифаҳои асосии идеологияи сиёсӣ инҳоянд: Аз ин рӯ, Идеологияи сиёсӣ на танҳо мақсад ва ғояҳои худро пахш ва тарғиб мекунад, балки барои мақсаднок самт бахшидани амали шаҳрвандон ҷиҳати иҷрои ҳадафҳои ба миён гузошташуда мекӯшад.
Изуми

Изуми — яке аз шаҳрҳои префектураи Осака, Ҷопон аст.
Иди Амин

Иди Амин (ча. август, 2003) пешсафони угандӣ буд. Вай яке аз пешсафони Уганда дар давраи Ҷнги Сард буд.
Ҷашни Сада

Ҷашни Сада — яке аз ҷашнҳои эронитаборон ва мардуми форсизабон аст, ки дар оғози шомгоҳи 10 баҳманмоҳ (30 январи тақвими мелодӣ) баргузор мешавад. Ин рӯзро Обонрӯз мегӯянд. Таърих Бино ба тадқиқоти олими мардумшинос ва мутахассиси фолклор Равшан Раҳмонӣ таърихи нишонаҳои пайдоиши ҷашни Сада, ки марбут ба Хуршед ва тимсоли он оташ мебошад, хеле қадимӣ буда, ба замони пеш аз ориёӣ ва ҳатто аз он ҳам дуртар мерасад. Доир ба арзи ҳастӣ намудани он аввалин ахбор дар фарҳанги гуфторӣ (шифоҳӣ), устураҳои мансух ишора рафта ва тавассути ин ду.
Иди пизишкони тоҷик

Иди пизишкони тоҷик - Тибқи гоҳшумориҳои қадимӣ 18-уми август зодрӯзи падари пизишкони тоҷик Абуалӣ ибни Сино ба шумор меравад.
Сайри харбуза

Сайри харбуза, иди харбуза Яке аз сайрҳои мавсимӣ, ки дар фасли тобистон, дар айёми пухтани харбузаҳо баргузор мешуд. Дар моҳи август косибону ҳунармандҳо, аҳли тиҷорат ва дигарон ба сайргоҳ ба сайри харбуза мерафтанд. Дар сайргоҳ деҳқонон навъҳои зиёди харбузаҳоро ба намоиш ва фурўш мебароварданд. Харбузаҳои беҳтаринро бурида, меҳмононро муроот мекарданд. Дар як тарафи сайргоҳ навозандагону ҳофизон мусиқию сурудхонӣ ва рақс ташкил менамуданд. Ин анъана дар солҳои Истиқлоли кишвар дубора эҳё шуд. Дар Вилояти Суғд, водии Ҳисор, вилояти Хатлон фаъол аст. 1 Сайри харбуза дар Тоҷикистон Анъанаи Сайри харбуза дар Тоҷикистон махсусан дар замони солҳои истиқлоли миллӣ эҳё гардидааст. Нигаред муфассал: Адабиёт 1. Турсунов Н. Шаҳри офтобӣ. Душанбе: Ирфон, 1989. 2. Сайри харбуза Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.2., Душанбе, 2016. Нигаред Манобеъ.
Насрин Идибеков

Насрин Идибекович Идибеков (15.09.1928, деҳаи Гишхони ноҳияи Ванҷ – ваф. 1997, шаҳри Душанбе) — файласуфи тоҷик, номзади илмҳои фалсафа. Зиндагинома Соли 1956 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Солҳои 1956–1958 мудири қисми илмии мактаби миёнаи ба номи В. И. Ленини ноҳияи Ванҷ, 1959–1960 директори хонаи бачагони ноҳияи Ванҷ, 1960–1962 муаллими фанни таърихи мактаби миёнаи ба номи В. И. Ленини ноҳия Ванҷ, 1962–1963 мудири қисми илмии мактаб-интернати касалиҳои полимелитии ҷумҳуриявӣ дар деҳаи Қипчоқи ноҳияи Ҳисор, 1963–1966 мудири кабинет ва муаллими кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Солҳои 1966–1986 дар кафедраи фалсафаи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ва Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Ҳамзамон солҳои 1972–1976 дар аспирантураи назди шуъбаи фалсафаи АИ ҶШС Тоҷикистон таҳсил намудааст. Солҳои 1987–1997 муаллими кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Муаллифи якчанд асару мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад, ки дар онҳо атрофи масъалаҳои таърихи фалсафа ва фалсафаи иҷтимоӣ корҳои илмиву тадқиқотӣ бурдааст. Осор.
Рӯзи Ғалаба

Рӯзи Пирӯзӣ — ҷашни пирӯзии ИҶШС бар Олмон дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар солҳои аст, ки 9 май дар Тоҷикистон, Русия, Украина ва дигар ҷумҳуриҳои пешини Иттиҳоди Шуравӣ баргузор мешавад. Таърих Дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳама мардуми шуравӣ ширкат карда ва дар пирӯзии Иттиҳоди Шуравӣ бар Олмони фашистӣ саҳми хешро гузоштаанд. Аз он ҷумла, аз Тоҷикистон дар набардҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ 58 ҳазор ҷанговар мардонигию шуҷоат нишон дода, сазовори ордену медалҳои давлатӣ гардиданд. 54 кас аз размандагони Тоҷикистон бо баландпоятарин унвони давраи Иттиҳоди Шӯравӣ — Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ сазовор шуданд. 1 Пас аз ба поён расидани ҷанг, 9 май Рӯзи Пирӯзӣ — ҷашни расмии ИҶШС эълон гардид ва ҳар сол дар ҳама ҷумҳуриҳои Иттиҳоди Шуравӣ баргузор мешуд. Рӯзи Пирӯзӣ дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ (солҳои) яке аз ҷашнҳои давраи шуравӣ аст, ки дар Тоҷикистони муосир боқӣ мондааст. Баргузории ид 9 май тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи рӯзҳои ид", ҳамчун Рӯзи Ғалаби халқҳо дар Ҷанги Бузурги Ватани эълон гардида дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба иди расмии давлатӣ табдил ёфтаст ва ҳар сол ҷашн гирифта мешавад. 2 Ба муносибати Рӯзи Пирӯзӣ дар шаҳру вилояту ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд кӯча, майдон ва боғи Ғалаба дар Душанбе номгузорӣ шудааст. Дар остонаи ҷашн ҳафтаи "Поси хотир" (аз Тоҷикистон 90 ҳазор ҷанговар дар амалиётҳои ҷангӣ ҷон бохтаанд) дидорҳо бо куҳансарбозони ҷанг баргузор мешуданд, ки барои тарбияи насли наврас нигаронида шуда буданд.
Идибек Зиёев

Идибек Зиёев (Зиёев Идибек Ғозиевич июли 1955, деҳаи Хек, ноҳияи Дарвоз, ВМКБ) — файласуфи тоҷик, доктори илмҳои фалсафа, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи шарқшиносии УДТ, хидмат дар сафҳои Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС (Сурия1986). Аспиранти Институти фалсафа ва ҳуқуқи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамзамон то соли 1995 устоди кафедраи фалсафаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дотсенти кафедраи таърихи фалсафаи факултаи таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, мудири кафедраи забонҳои хориҷии Мактаби олии Вазорати амнияти ҶТ, мудири шуъбаи ҳаҷ ва равобити байналмилалии Кумитаи оид ба корҳои дини назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, сардори Сарраёсат оид ба корҳои дини Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, сардори шуъбаи таҳсилоти динӣ ва назорати таблиғоти динии Кумитаи оид ба корҳои дини назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини ректор оид ба илми Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Нуъмон ибни Собит. Мудири кафедраи онтология ва назарияи маърифати факултаи фалсафаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (аз соли 2013) 1. Фаъолияти илмӣ Муаллифи 10 рисола ва зиёда аз 50 мақолаи илмӣ оид ба таърихи фалсафаи Шарқ буда, бо омӯзиши афкори Муҳаммад Иқбол, осори динӣ-фалсафии мутафаккирони Шарқ ва тасаввуф машғул аст. Зери роҳбарии Идибек Зиёев 7 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ карданд. Осор.
Идигул Қосимзода

Қосимзода Идигул Тағо (4 январи 1968, ноҳияи Вахш, вилояти Қурғонтеппа, ҶШС Тоҷикистон — 22 июли 2021, Тоҷикистон) — омӯзгор, доктори илмҳои педагогика, ходими давлатӣ, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Қосимзода Идигул Тағо 4 январи 1968, ноҳияи Вахши вилояти Қурғонтеппа ба дунё омадааст. Соли 1990 Донишкадаи омӯзгории шаҳри Қӯрғонтеппаро (ҳозира шаҳри Бохтарро) хатм кардааст. Ихтисос омӯзгор, доктори илмҳои педагогика. Аз соли 2020 то охири умр вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. 1 Даргузашт Идигул Қосимзода 22 июли 2021 бар асари бемории вируси куруно, дар синни 53-солагӣ даргузашт.
Идлиб

Идлиб — шаҳр дар Сурия. География Иқлим.
Идома

Идома – қисми асари журналистӣ, ки аввалаш дар шумора ва ё шумораҳои гузаштаи рӯзнома ва маҷалла интишор шудааст. Агар дар шумораи оянда чопи мавод давом ёбад, дар шумораи пеш аз он чунин ишора мекунанд: "Охираш, идома дорад".
Идора кардан

Идора кардан - роҳбарӣ кардан, сарварӣ намудан, яъне идоракунӣ (масалан, Ҳукумати ҶТ аз ҷумлаи он мақомотест, ки ба идоракунии моликияти давлатӣ масъул буда, нисбати пурмаҳсул истифодабарии ин моликият тадбирҳо гузаронида, ҳифзи моликияти давлатиро таъмин мекунад).. низ.
Идора

Идора (— ба низом даровардан; роҳбарӣ ва роҳнамоӣ кардан) — шакли ташкилӣ-ҳуқуқии мақомоти ҳокимияти давлатӣ, иттиҳодияҳо ё шабакаҳо, ки муносибатҳои ҷамъиятӣ ва корҳои давлатиро танзим мекунад; вазифаи низомҳои мураттаби хосиятҳояшон гуногун (биологӣ, иҷтимоӣ, техникӣ), ки сохтори муайяни онҳоро ҳифз ва амалигардонии барномаҳо ва ҳадафҳояшонро таъмин мекунад. Шаклҳои идора Шаклҳои идора: давлатӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ, маҳаллӣ, ҳарбӣ, молиявӣ, фаврӣ, муваққатӣ, замин ва ғ. Аз нигоҳи маъмурӣ-ҳуқуқӣ идора ба навъҳои ҷамъиятӣ, мунисипалӣ ва давлатӣ тақсим мешавад. Идораи иҷтимоӣ фарогири иттиҳодияҳо ва гурӯҳҳои гуногуни давлатию иҷтимоӣ, аз қабили қавму қабила ва оила аст. Идора ҳамчун созмони ғайритиҷоратӣ барои амалигардонии вазифаҳои идорӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ бунёд гардида, пурра ё қисман сармоягузорӣ мешавад. Идора аввалин бор ҳамчун сохтори институтсионалӣ дар асари Чарлз Пламер "Идораи Англия" истифода шудааст. Вазифаҳои идора Ҳенри Файол вазифаҳои умумӣ (пешгӯйӣ, банақшагирӣ, ташкилӣ, маъмурӣ, таъминоти иттилоот, мутобиқсозӣ, танзим, назорат) ва якчанд асли идора (тақсими обрӯ ва масъулият, ягонагии фармон ва роҳбарӣ, риояи мартабаҳо, марказонӣ ва ғайримарказонӣ, тартибот, баробарӣ, мукофотдиҳӣ, тобеият, адолат, ташаббус, ҳамрайъӣ ва ғайра)-ро муайян кардааст. идора ҷараёни доимиву мақсадноки таъсири субъект ба объект тавассути механизми муайян мебошад. Субъекти идора ашё, падидаҳо ва ҷараён (ҷараёни идорӣ), одамон (идора-и одамон) ва объекти он ҳамеша метавонад одам (оператор, маъмур, роҳбар ва ғайра) ё ташкилаи коллективӣ маъмурият (дирексия, роҳбарият, ҳайати фармондеҳон ва ғайра) бошад.
Идораи нашрия

Идораи нашрия – 1) ҷараёни коркарди асарҳои муаллифон аз ҷониби муҳаррир барои чоп) варианти матни асари бадеии аз ҷониби нафари дигар коркардшуда) воҳиди маъмурии муассисаи низоми воситаҳои ахбори оммавӣ (матбуот, радио, телевизион, кино), ки аз рӯйи соҳа мавзӯъ, забон ва шарт тахассус шудааст) манзиле, ки дар он кормандони ин ё нашрия кор мекунанд.
Идораи ВАО

Идораи ВАО – 1) коллективи журналистоне, ки дар рӯйхати (штат) як ташкилот, муассиса, корхона дохил шуда, ба нашри васоити ахбори омма машғуланд, фаъолияти васоити ахбори оммаро дар асоси талаботи вазифаҳои хидматии корфармоён ба роҳ мемонанд) шахси ҳуқуқӣ, ки новобаста ба шакли мансубият, чун сохтори ношир, ки воситаи ахбори оммаро ба чоп (пахш) омода мекунад. Вазифаҳои идора мувофиқи шартнома бо ношир аз ҷониби шахсони воқеӣ иҷро карда мешавад) ташкилот, муассиса, корхона ва ё шаҳрванду иттиҳодияи шаҳрвандон, ки истеҳсол ва нашри васоити ахбори оммаро новобаста аз шакли мансубияташон ба роҳ андохта, нашру пахши ВАО-ро таъмин мекунанд.
Идораи ҳавлиҳо

Идораи ҳавлиҳо - муассисаи давлатӣ, ки ба сарҳади муайяни қисми шаҳр (ҳудуди мушаххас) дар расонидани хидмати коммуналй, назорат ба ободии ҳавлиҳо масъул аст.. низ.
Идриз Вотсa

Идриз Вотс (15 майи 1997) — футболбози Албанӣ, муҳофиз.
Идораи иттилооти марказӣ

Ҷоизаи "Думаъноӣ" Созмони итилооти марказии ИМА — як созмони иттилоъоти бурунмарзии ғайринизомии давлати федероли ИМА, ки вазифааш ҷамъоварӣ, таҷзия таҳлил ва пардозиши иттилоъоти амнияти миллӣ, умдатан бо истифода аз иттилоъоти гирдоваришуда тавассути афрод аз сартосари ҷаҳон аст. Идораи марказии, бо номи Маркази ҷосусии Ҷорҷ Буш низ дар Лангли, Фэйрфакс, Вирҷиния, дар 13 км аз Вашингтон ҷойгир аст.
Идораи нотариалӣ

Идораи нотариалӣ - мақомотест, ки дар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ амалиёти нотариалӣ (тасдиқи аҳдҳо, мураттаб сохтани ҳуқуқҳои меросӣ ва ғайра) ба ҷо оварда, аз ҳисоби буҷети ҷумҳурӣ фаъолият мекунад. Идораҳои нотариалӣ аз ҷониби Вазорати адлияи ҶТ таъсис ва барҳам дода мешаванд. Тибқи м.12 Қонуни ҶТ "Оид ба нотариати давлатӣ" аз 15.05.1997 412 ба ҳайси нотариуси давлатӣ шаҳрванде метавонад кор кунад, ки маълумоти олии ҳуқуқӣ дошта, аз коромӯзӣ дар идораи давлатии нотариалӣ камаш 1 сол гузашта, имтиҳони тахассусиро супорида бошад. Ба нотариуси давлатӣ ба ҷуз корҳои илмӣ, эҷодӣ ва омӯзгорӣ ба дигар навъи фаъолият шуғл варзидан манъ аст.. низ.
Идриз Бaтa

Идриз Бт (28 марти 1992) — футболбози Албанӣ, нимҳимоятгар.
Идрис Ҷету

Идрис Ҷету (24 майи соли 1945, Эл Ҷадида, Марокаш) — сиёсатмадори Марокаш, сарвазири Марокаш дар солҳои 2002-2007. Соли 2002 шоҳи Марокаш Муҳаммади Идрис Ҷетуро сарвазири ҳукумати Марокаш таъин намуд. Вай соли 2007 пас аз интихоботи порлумонӣ, ки дар он ҳизби Истиқлол бо раҳбарии Аббос Фассӣ пирӯз шуд, истеъфо дод.
Идробо Росеро

Идробо Вилсон Росеро Родригес (августи 1974, Музофоти Кимборасо, Эквадор) — футболбози эквадорӣ, нимҳимоятгар.
Идуорду Родригиз

Идуорду Родригиз Велтсе (2 марти 1956) — сиёсатмадори Боливия, дар солҳои 2005-2006 президенти кишвар; пеш аз ин раиси суди Суди Олии Боливия буд.
Идриси I

Идрис (Номи пурра Муҳаммад Идрис ал-Маҳдӣ ал-Сенусӣ марти соли 1890, Эл-Чагбуб — 25 майи соли 1983, Қоҳира) — подшоҳи Либи дар солҳои 1951-1969. Зиндагинома Ӯ соли 1890 дар Ҷагбуба (Киренаика), набераи асосгузори хонадони Сенусӣ Муҳаммад ибни Алӣ ал-Сенусӣ таваллуд шудааст. Пас аз шикасти сенусиҳо дар амалиёти низомӣ бар зидди аскарони Бритониё, дар моҳи марти соли 1916, ӯ Аҳмад аш-Шарифро аз қудрат барканор кард ва амири Киренаика ва сардори хонадони Сенусиҳо шуд. Соли 1917 дар Акрам шартномаи барои Италия ва Англия дилхоҳ басташуда имзо кардааст, ки мувофиқи он соҳибихтиёрии Идрис дар қисми забт нашудаи Киренаика эътироф карда шуд, ҷанг бо Италия ва Англия хотима ёфт, озодии савдои байни Миср ва Либиё барқарор карда шуд. Дар соли 1917 вай намояндагони ҳарбии Туркияро аз Киренаика пеш кард. Созишномаи Идрис бо мақомоти низомии Итолиё дар Эр-Раҷма тақсимоти Либиёро ба ду қисм: Триполитания ва Киренаика эътироф кард, қудрати Идрисро дар қисмати ишғолнашудаи Киренаика тасдиқ кард, ӯ ва ба дигар аъзои қабилаи Сенусӣ. қарзҳои пулӣ таъин карда шудаанд. Бо ризоияти Англия ва Италия Идрис ба муқобили қабилаҳои Триполитания амалиёти ҳарбӣ гузаронд. Идрис декабри соли 1922 ба Миср муҳоҷир шуд. Мувофиқи созишномаҳои шоҳ Идриси бо Бритониёи Кабир соли 1940 аз ҳамон ливиёиҳое, ки дар Миср буданд ва дар озод кардани Либиё аз қушунҳои Италия-Олмон иштирок доштанд, қисмҳои ҳарбӣ ташкил карда шуд. Соли 1944 ӯ ба Киренаика баргашт. Соли 1949 Киренаика давлати мустакил (аморат) эълон карда шуд. Аз 24 декабри соли 1951 Идрис подшоҳи Шоҳигарии Муттаҳидаи Либиё (аз 1963 — Шоҳигарии Либиё) буд. 1 сентябри соли 1969 дар натиҷаи табаддулоти ҳарбӣ аз тахти подшоҳӣ барканор гардид ва ба Миср муҳоҷир шуд. Соли 1971 дар Либиё ғоибона ба қатл ҳукм карда шудааст. Идриси 25 майи соли 1983 дар Қоҳира даргузаштааст Сарчашмаҳо Нигаред низ.