ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Боғчагир (кӯл)

Боғчагир — кӯл дар Помири Шарқӣ буда, воқеъ дар ҳудуди ноҳияи Мурғоби Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшони Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.. низ.
Боғча (деҳа, н. Ховалинг)

Боғча — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷомбахти ноҳияи Ховалинг. Аз Боғча то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км, то вилоят 195 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 316 нафар, тоҷикон. Иқтисод Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, занбӯри асалпарварӣ, боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Боғча (деҳа)

Боғча Бақша) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кӯксу ҷойгир аст. Дар соли 2009 35 нафар аҳолӣ дошт.
Боғча (деҳа, н. Панҷакент)

Боғча — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шинги ноҳияи Панҷакент. Аз Боғча то маркази шаҳр 15 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1238 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, зироаткорӣ ва кирмакпарварӣ. Заминҳо аз наҳри "Марғедар" обёрӣ мешаванд.
Боғучорбоғ

Боғучорбоғ — деҳаи тоҷикнишин дар ноҳияи Деҳқонободи вилояти Қашқадарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Масоҳаташ тақрибан 160 км 2. Аҳолиаш беш аз 15 000 нафар, пурра тоҷикзабонанд. Аҳолӣ Аҳолии деҳа зиёда аз 15000-нафарро ташкил дода тамоми бошандагони деҳа тоҷикон мебошанд. Аҳолии ин деҳа аз замонҳои қадим ба ин мавзеъи сероб ва иқлимаш форам аз шаҳрҳои бостонии Насаф, Самарқанду Бухоро кӯч баста, то ба имрӯз дар инҷо умр ба сар мебаранд. Бо омадани Ҳукумати Шӯравӣ дар аввалҳои садаи тибқи тақсимоти он давра деҳаи мазкур дар ҳудуди ноҳияи Деҳқонободи вилояти Қашқадарёи Ҷумҳурии Советии Сотсиалистии Узбекистон мондааст. Забони гуфтугӯӣ Тоҷикони Боғучорбоғ бо забони модарии худ ифтихор доранд ва забони тоҷикиро хифзу пос медоранд. Дар Боғучорбоғ зиёда аз 80-сол инҷониб 4-адад мактабҳои миёнаи таҳсилоти умумӣ аз он ҷумла мактаби миёнаи 47, мактаби миёнаи таҳсилоти умумии ба номи Аҳмади Дониш, мактаби миёнаи 45 ва мактаби миёнаи 10 ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият доранд, ки то имрӯз таълим пурра ба забони тоҷикӣ ба роҳ монда шудааст. Устодони мактабҳои мазкур зодагони деҳа буда қариб ҳамаи онҳо хатмкардагони Донишгоҳҳову донишкадаҳои шаҳрҳои Душанбе,Самарканд ва Бухороянд. Боғучорбоғ аз 10- деҳаҳои хурд; Дуоб, Чуқун, Қишлоқи сафед, Қишлоқи калон, Чилгаз, Оби Хешон, Боғи зоғон, Сталин ва Чашмаи Мирон иборат мебошад. Дар дарвозаи (арк) даромадгоҳи Боғучорбоғ "ХУШ ОМАДЕД" ва ҳангоми баромадан "РОҲИ САФЕД" навишта шудааст. Мардумонаш меҳмоннавоз, санъатдӯст ва меҳнатдӯстанд. Асосан бо зироаткорӣ, чорводорӣ, гилему қолинбофӣ, боғпарварӣ ва тиҷорат машғул мебошанд. Боғучорбоғ дар як мавзеъи дилрабою зебо ҷойгир гардида табиати нотакрор дорад. Мардуми заҳматкашаш аз замин самаранок истифода бурда ба зироатпарварию деҳқони машғул буда ба коридани гандуму ҷав, юнучқа, картошка, парвариши дарахтони себу чормағз аҳамияти ҷиддӣ медиханд. Себҳои ин деҳа дар Узбекистон хеле машҳур буда сохибкорон аз тамоми манотиқи Узбекистон ба деҳа омада себҳоро харидорӣ менамоянд.Мардуми ин мавзеъ дар пухту пази хурокҳои миллии тоҷикӣ моҳиранд. Алалхусус ош ва тандуркабобро беҳамто омода мекунанд. Аз ин деҳа дар давраи сад солаи охир аҳолии зиёде ба хар шаҳру ноҳияхо, аз ҷумла: ба ноҳияҳову шаҳрҳои Дехконобод, (Хузор) Ғузор, Нишон, Яккабоғ, Шаҳрисабз, Қарши, Деҳнав, Самарқанд, Бухоро, Душанбе, Тошканд ва ғайра куч бастаанд ва то хол дар кучое, ки зиндагонӣ мекунанд сарбаландона забони модариашонро пос дошта аз тоҷик буданашон фахр менамоянд. Санаи 24-январи соли 2017 аз ҷониби Президенти Узбекистон Шавкат Мирзиёев, Раиси маркази миллии фарҳангии тоҷикони вилояти Қашқадарё, Абдурасул Эргашев, профессори кафедраи автоматикунонӣ ва технологияҳои иттилоотии донишкадаи мухандисию-иктисодии Каршӣ, ки зодаи Боғучорбоғ мебошад, барои мустаҳкам намудани равобити ду миллат бо ордени "Дӯстӣ" сарфароз гардонида шуда буд. Дар умум дар ноҳияи Деҳқонободи вилояти Қашқадарё 24-адад мактабҳои миёна бо забони тоҷикӣ то ҳол фаъолият доранд.
Боғча (деҳа, н. Муъминобод)

Боғча (собиқ Хаммаи Қӯшқор) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Боғча то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 10 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 221 нафар, тоҷикон. Иқтисод Дар деҳа шуъбаи (филиали) мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Дегрез мавҷуд аст. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо лалмианд.
Боғчадарвоза

Боғчадарвоза — дарвозаи шашгумбаздори қисми шимолии қалъаи Ичан (Хева, садаи). Ҳамаи гунбазҳо шаклан якхелаанд. Ду гунбази калон дар болои роҳрав буда, дар паҳлӯи онҳо дуконҳо сохта шудаанд. Дар тарафи пеши Боғчадарвоза ду бурҷ (гулдастаҳо) гузошта шуда, болои дарвоза равоқ ва кунгурадор мебошад. Тарафҳои шимолу ҷануби Боғчадарвоза бо рангҳои гуногун кошикорӣ гардидааст. Боғчадарвоза солҳои 1959–1960 тармим карда шуд.
Боғчасарой

Боғчасарой (Бахчисарай, қри.:, Багъчасарай, 2) — шаҳр, маркази ноҳияи Боғчасаройи вилояти Қрими Ҷумҳурии Украина. Аҳолиаш 28 ҳазор нафар. Таърих Боғчасарой дар аввали садаи бунёд гардидааст. То ба империяи Россия ҳамроҳ шудан дохил мешавад, ки онро шоири рус А. С. Пушкин (шеъри "Фаввораи Боғчасарой") ва шоири полшагӣ А. Мискевич дар шеъри худ васф кардаанд. Ёдгориҳои таърихӣ Қасри хон то имрӯз яке аз ёдгориҳои таърихӣ ба ҳисоб рафта, таваҷҷуҳи сайёҳони хориҷиро ба худ ҷалб кардааст. Соҳаи сайёҳӣ дар иқтисодиёти Боғчасарой нақши муҳим дорад. Иқтисод Истгоҳи рроҳи оҳан ва шоҳроҳи автомобилгард (Симферопол – Севастопол) дорад. Дар Боғчасарой комбинати "Стройиндустрия", заводҳои шаробпазӣ, шарбати мева, шир, нон ва соҳаи анҷибарпарварӣ фаъолият доранд. Дар наздикии Боғчасарой, дар шаҳраки Научный (Илмӣ) расадхонаи ахтаршиносӣ ва физикаи Қрим воқеъ аст.
Кӯдакистон

Кӯдакистон 1 — муассиса барои тарбияи ҷамъиятии кӯдакони синни то мактабӣ. Таърих Аввалин муассисаи кӯдаконаро Р. Оуэн дар Ню-Ленарк (Шотландия) соли 1802 ташкил карда буд. Ба муассисаи томактабии Олмон соли 1837 Ф. Фребел номи боғчаи кӯдаконро дод. Дар Россия якумин боғчаи кӯдакон солҳои 60 садаи таъсис ёфт. Дар Тоҷикистон Аввалин кӯдакистон дар Тоҷикистон соли 1921 ташкил шуд, дар 3 боғчаи уезди Хуҷанд 140 нафар кӯдакон тарбия мегирифтанд. Дар Душанбе аввалин боғчаи кӯдакон соли 1929 ба кор сар кард, ки 25 ҷой дошт. Ҳоло дар ҷумҳурӣ 487 муассисаи томактабии давлатӣ ва муассисаву корхонаҳо фаъолият доранд, ки дар онҳо зиёда аз 58700 нафар кӯдакон тарбия мегиранд. Инчунин дар ҷумҳурӣ 13 муассисаи томактабии хусусӣ мавҷуданд-то дар шаҳри Душанбе, 1-то дар вилояти Суғд, 1-то дар шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон. Шумораи умумии тарбиятгирандагон дар онҳо 450 нафарро ташкил медиҳад. Омӯзиш ва таҳлили мавҷудияти дастурҳои методию таълимӣ барои кормандони соҳаи тарбияи томактабӣ нишон медиҳад, ки дар ин ҷода як қатор пешравиҳо дида мешаванд. Бо пешниҳоди Вазорати маорифи ҶТ ва бо қарори Ҳукумати ҶТ аз 2 июли соли 2009, 338 барои кормандони муассисаҳои томактабӣ Стандарти давлатии таҳсилоти томактабӣ тасдиқ гардид. Дар ҷумҳурӣ нахустин маҷаллаи методию маърифатии "Субҳи умед" барои кӯдакистонҳо ба табъ расид, ки мутахассисони соҳаро бо усулҳои нави таълим, идоракунии муассисаҳои томактабӣ, роҳҳои инкишофи тафаккури интиқодию мантиқии кӯдакони синни томактабӣ ба тавассути фаъолияти гуногуни тарбиявию таълимӣ шинос менамояд. Вобаста ба татбиқ намудани барномаю усулҳои нави кор бо кӯдак аз тарафи ташкилоту ин-тҳои байналмилалӣ барномаҳои "Қадам ба қадам" ва "Аз кӯдак ба кӯдак" ҷорӣ карда мешаванд. Айни замон дар ҷумҳурӣ 18 кӯдакистон бо усули "Қадам ба қадам" фаъолият мекунанд. Илова бар ин ба тавассути ҳамкорӣ бо барномаи "Аз кӯдак ба кӯдак" дар вил. Хатлон 1078 нафар кӯдакони синни 6-сола ба мактаб омодагӣ мегиранд.
Боғҷида

Боғҷида — деҳа дар ҷамоати деҳоти Пахтаободи ноҳияи Шаҳритӯс. Аз Боғҷида то маркази ҷамоат 19 км, то маркази ноҳия 64 км. Аҳолиаш 1357 нафар, тоҷикон.
Боғӣ

Боғӣ — як навъ тути бедонаи маҳаллӣ. Тавсифот Дар деҳаи Пастиғави ноҳияи Кӯҳистони Масчо дарахташро дучор омадаанд, ки 8,7 м баландӣ ва 118 см ғафсӣ доштааст. Баргаш миёнаҳаҷми байзашакл (дарозиаш 5–12 см, бараш 4,5–9,5 см), дандонадор. Мевааш миёнаҳаҷми устувонашакл (андозааш 16–20 х 10–14 мм), сафеди сабзтоб, сероби ширин; аз ох. май то ох. июл мепазад. Меваи навпухтааш 9,8% ва меваи пухта мавизакгаштааш 36,9% қанд дорад. Ҳосилашро барои тархӯрӣ ва хушкондан истифода мебаранд. Тутмавизашро бо мағзи зардолу, бодом ё нони қоқ якҷоя кӯфта (тутпуст), дар зимистон нигоҳ медоранд. Мувофиқи маълумоти Н. В. Смолский, ғизонокии 1 кг тутпусти боғӣ ба ғизонокии 5,5 кг нон ва 1,3 кг гӯшти гӯсфанд баробар аст. Боғӣ асосан дар деҳаҳои баландкӯҳи ноҳ-ҳои Кӯҳистони Мастчоҳ, Айнӣ ва Панҷакент дучор мешавад.
Боқалӣ (ноҳияи Сарқанд)

Боқалӣ Бақалы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 1149 нафар аҳолӣ дошт.
Боқибек

Боқибек Бақыбек) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Тулкибос ҷойгир аст. Дар соли, дар соли 2009 бошад 644 нафар аҳолӣ дошт.
Махсуд Боқиев

Боқиев Махсуд Иноятуллоевич (зод. 20.10. 1954, Хуҷанд) — муаррихи тоҷик, доктори илмҳои таърих, профессор, академики Академияи байналмилалии антропологияи интегративӣ ва Академияи омӯзгории Федератсияи Русия. Зиндагинома Ёвари муовини аввали раиси Комиҷроияи вилояти Ленинобод, дотсенти Донишгоҳи давлатии омӯзгории Ленинобод (ДДОЛ-92), мудири шуъбаи таърих, бостоншиносӣ ва Маркази илмии АИ Тоҷикистон, ноиби директори филиали Донишгоҳи муосири Маскав дар шаҳри Хуҷанд, директори филиали Донишгоҳи нави Руссия дар Тоҷикистон, директори донишгоҳи мазкур дар Қирғизистон (аз 2009 то ҳоло). Асосан ба таҳқиқи масоили ҷунбишҳои маорифпарварӣ ва озодандешии мардуми Осиёи Марказӣ ва равшанфикрони Хуҷанд дар охири асри 19 — ибтидои асри 20 машғул буда, бештар аз 50 асару мақола ба табъ расондааст. Осор.
Боқибиллоҳ

Хоҷа Боқибиллоҳ — яке аз муассисон ва мураввиҷони тариқати нақшбандия дар Зиндагинома Азбаски муддати дурудароз дар Ҳинд ва чанде дар Мовароуннаҳр муқим буд, дар маъхазҳо бо номҳои гуногун (Муҳаммадбоқии Нақшбандии Деҳлавӣ, Боқибиллоҳи Деҳлавӣ, Абдулбоқӣ ва Боқии Мовароуннаҳрӣ) ёд шудааст. Б. муддате назди шоир ва олими самарқандӣ Мавлоно Содиқи Ҳалвоӣ илоҳиётро омӯхт, ба тасаввуф рӯ оварда, бо пешниҳоди устодаш барои таҳсил ба Мовароуннаҳр омад. Дар Самарқанд бо пирони тариқати нақшбандия шиносоӣ пайдо карда, ба ҳалқаи муридони хоҷа Амкангӣ пайваст. Сипас ба Ҳинду Кашмир сафар карда, дар он ҷо бо шайх Бобо Валӣ шинос шуда, мароҳили сулуки нақшбандияро назди ӯ оғоз намуд. Баъди фавти Бобо Валӣ ба Мовароуннаҳр бозгашт, вале пас аз муддате дубора ба Ҳинд рафт ва дар ш. Деҳлӣ монд. Б. дар мутобиқгардонии тариқат бо шариат мекӯшид ва ҳолатҳое чун халса, ваҷд, сукр, самоъ бо андешаҳои ирфонии ӯ созгор набуданд. Аз ишоратҳои фаровони Б. дар мактубҳояш ба Ибни Арабӣ ва зиндагиномааш равшан мегардад, ки ӯ аввал таълимоти ин орифи бузургро пазируфтааст, вале дар охири умр назарияи ваҳдати вуҷуди эшонро мавриди интиқод қарор додааст. Б. дар Деҳлӣ бо Аҳмади Сарҳиндӣ вохӯрд ва охирӣ маҷзубу муриди ӯ гашта, дар хонақоҳаш иқомат мекард, то аз эшон иҷозаи иршод гирифт ва дар зумраи пайравони тариқати нақшбандия даромад. Осори ӯ ба сурати малфузоту мактубот ва ашъору расоил боқӣ мондааст. Ҳамчунин ӯ маснавиҳои "Ганҷи фақр", "Қабл аз замони дарвешӣ", "Соқинома", "Силсилаи пирони тариқат", "Силсилату-л-аҳрор", "Рисола дар шарҳи Силсилату-л-аҳрор" дорад. Осор.
Маҳмудхон Боқиев

Боқиев Маҳмудхон Иноятуллоевич (зод. 23.4.1951, Ленинобод) — забоншинос, доктори илмҳои педагогӣ, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти руси УДТ. Солҳои 1973-74 муаллими мактаби миёна, 1974-80 ассистенти кафедраи забон ва адабиёти руси Институти давлатии педагогии Ленинобод, 1983-95 дотсент, мудири кафедра, ходими калони илмии Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод, 1995-98 ходими пешбари илмии Институти таҳқиқоти илмии проблемавии Федератсияи Русия буд. Солҳои ректори Донишгоҳи муосири гуманитарии Русия-Тоҷикистон буд. Пажӯҳиш Маҳмудхон Боқиев нахустин олимест, ки дар Тоҷикистон дар Донишгохи муосири гуманитарии Русия-Тоҷикистон таълими фосилавиро ҷорӣ кардааст. Муаллифи қариб 100 асару мақолаи илмӣ, илмию методӣ, дастурҳо оид ба омӯзиши забони русӣ дар алоқамандӣ бо забони тоҷикӣ. Ҷоизаҳо Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, барандаи ҷоизаи байналхалқии ба номи Суқрот. Бо ордени Нишони Фахрии Федератсияи Русия сарфароз гардидааст. Осор.
Боқии Дарзӣ

Устод Боқии Дарзии Бухороӣ — мусиқидон, навозанда, хонанда, шоир ва хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Пешааш косибӣ буда, тахаллуси "Дарзӣ" низ аз ҳамин ҷост. Маълумоти ибтидоии мусиқиро дар зодгоҳаш гирифта, сипас маҳорати созандагию навозандагиро дар ш-ҳои Самарқанду Ҳирот назди Хоҷа Ҷаъфари Қонунӣ, Устод Амир Алиакбари Қонунӣ ва Бобои Қонунӣ сайқалу такмил додааст. Дар ҳунари сознавозӣ (барбату қонун, танбӯр) сабки хоссе дошта, дар Бухорову Самарқанд ва Ҳироту Балх машҳур будааст. Барои ин созҳо дар шаклу анвои мусиқии "пешрав", "кор", "амал", "савт", "қавл", "қавли мустахалл" асарҳо эҷод намудааст. Бахусус асарҳои ӯ "Кор", "Кор ба усул", "Пешрав", "Савт", "Қавл", "Кори наво", "Амали рост", "Пешрави Дарзӣ", "Қавли Гуландом" ва ғ. дар назди аҳли ҳунар шуҳрат доштаанд. Боқии Дарзӣ барои дастаи мутрибони Нақорахонаи Бухоро як силсила асарҳои созию овозӣ дар вазни мақомҳои "Ушшоқ", "Рост", "Исфаҳон", "Ҳиҷоз" тасниф намудааст. "Пешрави меҳтариён", "Пешрави нақора" дар барномаҳои ҳунарӣ мавриди истифода будаанд. Боқии Дарзӣ санъати китобат (хаттотӣ) ва ороиши китобро низ хуб медонист. Дар шарҳи мушкилоти "Юсуфу Зулайхо"-и Абдурраҳмони Ҷомӣ рисола навишта, оид ба қавоиди қофия, санъатҳои бадеии тарсеъ, таҷнис, ташбеҳ, саҷъи мутавозӣ, мутарраф, мутавозана, иҳом, миръотунназир ва ғ. баҳс оростааст. Боқии Дарзӣ табъи шоирӣ дошта, ғазалу рубоиҳои некӯ гуфтааст. Ин абёт аз ӯст: Аз шуълаҳои сӯзи дили нотавони ман, Гӯё забона аст забон дар даҳони ман. Гаштам нишони тири вафояш, вале нашуд Хотирнишони он бути абрӯкамони ман. Ёбӣ тамоми сурати пайкони хешро, Гар бишканӣ ба санги ситам устухони ман. Ҳар шаб ҷудо зи рӯи ту, эй моҳ, бигзарад Аз нуҳ сипеҳр нолаву оҳу фиғони ман. Боқӣ, агарчи аз ғами ишқи ту ҷон набурд, Бодо бақои умри ту ороми ҷони ман. Боқии Дарзӣ дар охири умр ба зодгоҳаш омада, шогирдони бисёре тарбия намудааст.
Боқии Каффош

Боқии Каффош — шоир и тоҷик (асри 16). Зиндагинома Дар Самарқанд таваллуд ёфта, зиндагию эҷод кардааст. Дар манбаъҳои адабӣ чун шоири маъруф, дорои табъи баланд ёд шудааст. Забони шеъраш равону шевост. Намунае аз ашъори ӯ: Сабо зи кӯи ту, ҷоно, ба расми сайр гузашт, Зи рашк ҷон ба лаб омад маро, ки ғайр гузашт. Ба нозу боз гузашту аз он шудам хушдил, Ки шоҳи ман чу Сулаймон ба ваҳшу тайр гузашт.
Суфро Боқиева

Суфро Боқиева (15 декабри 1926, деҳаи Шаҳрак, ноҳияи Исфара — 3 июни 2009) — говдӯш, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Устоди чорводории ҶШС Тоҷикистон. Корнома Солҳои колхозчӣ, сардори бригадаи пилапарварӣ, говдӯш, сардори звенои фермаи чорводории колхози ба номи Ленин ноҳияи Исфара буд. Соли 1966 аз ҳар сар модагов 3,5 ҳазор литр шир дӯшидааст. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 6-8). Ҷоизаҳо Бо орденҳои Ленин, Револютсияи Октябр, медалҳо ва грамотаҳои фахрии Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон қадр шудааст.
Расул Боқиев

Расул Боқиев (Боқиев Расул Худойназарович; зод. 29 сентябри 1982, шаҳраки Сомониён, ноҳияи Рӯдакӣ) — куштигир, ҷудокори тоҷик, барандаи медали биринҷии Бозиҳои олимпии тобистона 2008 дар шаҳри Пекин, барандаи медали биринҷии Қаҳрамонии ҷудуи ҷаҳон 2007 дар Рио-де-Жанейро, ғолиби Ҷоми ҷаҳон (2007, 2010, 2011 ва 2012), қаҳрамони Русия. Устоди шоистаи варзиши Тоҷикистон дар кӯштии қураш ва ҷуду. Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ аз намуди олимпии ҷуду, қураш, самбо, "кӯштгирӣ". Яке аз чаҳор медаловари Бозиҳои олимпӣ дар таърихи Тоҷикистон. Зиндагинома Боқиев Расул Худойназарович 29 сентябри соли 1982 дар шаҳраки Сомониёни ноҳияи Рӯдакӣ ба дунё омадааст. Хатмкардаи Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон. Аз соли 2004 мураббии Мактаби махсуси варзишии ҷудуи ноҳияи Рӯдакӣ. Нозукиҳои куштӣи миллӣ ва ҷудуро аз падараш — Мураббии хидматнишондодаи варзиши ҶШС Тоҷикистон Худойназар Боқиев омӯхтааст. Шаҳрвандии Тоҷикистон ва Русияро дошта, феълан дар Русия зиндагӣ дорад. Ифтихорот Қаҳрамони чандинкаратаи Тоҷикистон оид ба куштӣи ҷуду ва самбо, қураш ва "куштигирӣ". Ширкатдори қаҳрамониҳои Осиё, ҷаҳон ва бозиҳои олимпӣ. Соли 2003 дар Бозиҳои панҷуми Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон (ш. Алмаата) соҳиби ҷойи якум ва медали тило гардид. Дар Бозиҳои Осиё (2006, давлати Қатар) дар бахши куштӣи ҷуду медали биринҷӣ ва дар Қаҳрамонии Осиё (2007, Кувайт) медали нуқраро соҳиб шуд. Соли 2007 дар мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳон дар Бразилия (ш. Рио-де-Жанейро) сазовори ҷойи севвум ва медали биринҷӣ гашта, барои иштирок дар Бозиҳои олимпии Пекин роҳхат гирифт. Соли 2008 дар Бозиҳои ХХ олимпии Пекин (Чин) дар бахши куштӣи ҷуду соҳиби ҷойи сеюм ва медали биринҷӣ гардид. Қаҳрамони Федератсияи Русия оид ба куштӣи ҷуду (2009, шаҳри Налчик). Ғолиби Ҷоми ҷаҳон дар давлати Тунис, шаҳри Қоҳираи Миср ва шаҳри Бухарести Ҷумҳурии Руминия. Ширкатдори Бозиҳои олимпӣ дар шаҳри Лондон. Ҷоизаҳо Бо ордени "Шараф" дараҷаи 1 сарфароз гардидааст.
Боқии Косонӣ

Боқии Косонӣ — шоир и тоҷик (асри 16). Зиндагинома Аз аҳли хонадони яке аз ашхоси бонуфузи Косон будааст. Маълумоти ибтидоиро дар хонавода гирифта, баъдан дар мадраса илмҳои расмии даврро омӯхт ва дар байни аҳли адабу фазли он давра бо донишу фазилати худ шуҳрат ёфт. Аз Боқии Косонӣ қасидаҳо, ғазалҳо ва абёти пароканда ба тавассути тазкираҳо (мас., "Музаккиру-л-аҳбоб"-и Нисории Бухороӣ) мондааст. Ба қасидаи Котибии Нишопурӣ (бо радифи "гул") назира навиштааст. Байти зерин аз назираи ӯст: Килки таҳрираш ҳама гулҳои тар оварда буд, Кас надидаст аз найи хушке, ки орад бор гул.
Рустам Боқиев

Боқиев Рустам Худойназарович (зод. 21 январи 1978, шаҳраки Сомониён, ноҳияи Рӯдакӣ) — куштигири тоҷик, ҷудукор, Устоди шоистаи варзиши Тоҷикистон дар ҷуду ва куштӣи миллии кураш, Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ аз намуди олимпии ҷуду ва қураш, Мураббии шоистаи варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Нозукиҳои куштӣи миллӣ ва ҷудуро аз падараш — Мураббии хидматнишондодаи варзишии ҶШС Тоҷикистон Худойназар Боқиев омӯхтааст. Қаҳрамони чандинкаратаи Тоҷикистон оид ба куштӣи миллии қураш, ҷуду ва самбо. Хатмкардаи Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон. Аз соли 2000 мураббии Мактаби махсуси варзишӣ оид ба ҷудуи ноҳияи Рӯдакӣ. Б. дар мусобиқаҳои варзишии сершумори байналмилалӣ иштирок намуда, ғолиб ва соҳиби медалу ҷоизаҳо гаштааст. Ҷоизадори Қаҳрамонии Осиё дар шаҳри Деҳлии Ҳиндустон, ширкатдори Бозиҳои олимпӣ дар шаҳри Атланта, қаҳрамони мусобиқаҳои Осиёи Ғарбӣ дар шаҳри Теҳрон (ҶИЭ, 1997), қаҳрамони мусобиқаи байналмилалӣ барои дарёфти ҷоизаи ҳаким ат-Тирмизӣ (ш. Тирмиз, 2003), қаҳрамони Бозиҳои панҷуми Осиёи Марказӣ оид ба куштӣи ҷуду ва қураш (ш. Душанбе, 2003), ҷоизадори Қаҳрамонии Осиё дар шаҳри Алмаато, қаҳрамони ҷаҳон оид ба куштӣи миллии қураш (ш. Тошканд, 2005), дорандаи медали биринҷии мусобиқаи байналмилалӣ дар ш-ҳои Алмаато ва Теҳрон.
Худойназар Боқиев

Худойназар Боқиев (Боқиев Худойназар Ғоибович марти 1951, деҳаи Хонақоҳи Кӯҳӣ, ноҳияи Ҳисор — 29 майи 2012, ноҳияи Рӯдакӣ) — куштигир, ҷудукори тоҷик, Устоди варзиши Тоҷикистон, Устоди варзиши ИҶШС, Мураббии хидматнишондодаи варзиши ҶШС Тоҷикистон, Аълочии маорифи Тоҷикистон, Корманди шоистаи варзиши Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи Техникуми тарбияи ҷисмонии шаҳри Душанбе. Солҳои муаллими тарбияи ҷисмонии Омӯзишгоҳи касбҳои техникии 49-и ноҳияи Ленин, мураббии Ҷамъияти ихтиёрии варзишии "Ҳосилот", сармураббии Мактаби варзишии кӯдакону наврасони 1 (ҳоз. Мактаби махсуси варзишии ҷуду)-и ноҳияи Рӯдакӣ буд. Аз соли 2010 директори ҳамин мактаб. Худойназар Боқиев дар мусобиқаҳои варзишии сершумори Тоҷикистон ва ИҶШС иштирок намуда, борҳо ғолиб ва сазовори медалу ҷоизаҳо гаштааст. Қаҳрамони 49-каратаи Тоҷикистон дар куштии ҷуду ва самбо. Худойназар Боқиев дар тарбияи куштигирони ҷавони тоҷик саҳми бузург дорад. Куштигирони номии Тоҷикистон Расул, Рустам ва Алишер Боқиев шогирдон ва фарзандони ӯянд. Ҷоизаҳо Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, Ифтихорномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, медали "Хидмати шоиста" сарфароз гардидааст.
Боқии Кошонӣ

Боқии Кошонӣ (1; қарни) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар бораи ин шоир тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ дар асараш "Музаккиру-л-асҳоб" маълумоти ҷолибе оварда, ӯро чун шоири хушбаёну хуштакаллум ёд кардааст. Мегӯяд, ки: "Алҳақ ибораташ ҷонӣ буд, дар латофат ёқути рангин менамуд. Дар тароват алфози дилфиреби ӯ бар маонӣ шӯхиангезтар аз хандаи шакарлабон, мазмунҳои бикри тозаи фикраш диловез аз турраи маҳбубон". Инчунин ба қавли ин тазкиранигор Боқии Кошонӣ хаттот будааст ва хатти насхро бо маҳорат менавиштааст. Иборат аз 10 ҳазор байт девон доштааст. Намунаҳо аз ашъори Боқии Кошонӣ: Магар он шӯх ба сарманзили мо меояд, Ки зи ҳар ҳалқаи дар бонги "даро" меояд. Аз шикасти дили ман мерасад овоз ба гӯш, Пайи ҳар хаста, ки бар санги ҷафо меояд. Ғайр аз ин нест, ки помол кунӣ хуни маро, Чӣ зи дастат дигар, эй дузди ҳино, меояд?! Баски гарм аст ба ҳам улфати мо сӯхтагон, Шамъ месӯзаду хун аз дили мо меояд. Гар нагардид дилам аз ғами ӯ хун, Боқӣ, Ин ҳама ашки ҷигархун зи куҷо меояд?!.
Зайналобуддин Боқизода

Зайналобуддин Боқизода (Боқизода Зайналобуддин Барот, 5 октябри соли 1974, ноҳияи Айнӣ, вилояти Суғд, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби давлатӣ, тоҷик, Муовини Роҳбари Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори Раёсати хоҷагӣ ва хизматрасонӣ, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Боқизода Зайналобуддин Барот 5 октябри соли 1974 дар ноҳияи Айнии вилояти Суғд дар оилаи хизматчӣ таввалуд шудааст. Солҳои Донишкадаи тиҷоратии Тоҷикистонро бо ихтисоси "Бухгалтер иқтисоддон" хатм намудааст. Фаъолияти меҳнатиашро ба ҳайси иқтисодчӣ дар Ҷамъияти матлуботи ноҳияи Зафарободи вилояти Суғд соли 1997 то 2000 оғоз намудааст. Солҳои 2001-2002 мудири ошхонаи Ҷамъияти саҳомии "Хосият"-и шаҳри Душанбе, буда аз январ то моҳи майи соли 2002 сармутахассиси шӯъбаи кор бо ҷавонони Ҳукумати ноҳияи И. Сомони шаҳри Душанбе кор кардааст. Солҳои 2002-2004 Котиби масъули комиссияи кор бо ноболиғони назди Ҳукумати ноҳияи Исмоили Сомони шаҳри Душанбе, солҳои 2004-2005 сармутахассиси шӯъбаи омори Ҳукумати ноҳияи Исмоили Сомони шаҳри Душанбе, солҳои 2005-2008 мудири шуъбаи саноат ва техникаи нави Кумитаи омори шаҳри Душанбе, солҳои 2008-2009 сармуҳосиби корхонаи воҳиди давлатии савдои хӯроки умумии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2009-2015 мудири бахши шуъбаи хоҷагӣ ва хизматрасонӣ, солҳои 2015 -2020 дар вазифаи Муовини мудири шуъбаи хоҷагӣ ва хизматрасонӣ фаолият намудааст. Аз моҳи январи соли 2020 то ҳол Муовини Роҳбари Дастгоҳ — Сардори Раёсати хоҷагӣ ва хизматрасонии Дасгоҳи Маҷлси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият карда истодааст. Аз апрели соли 2020 — вакили Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати -ум мебошад.
Боқии Мовароуннаҳрӣ

Боқии Мовароуннаҳрӣ — шоир и тоҷик. Зиндагинома Ҷузъиёти шарҳи ҳолаш дар тазкираҳо наомадааст. Дар тазкираи "Арафоту-л-ошиқин"-и Тақиуддини Авҳадӣ рубоии зерин ба ӯ нисбат дода шудааст: Себи зақанат, ки дода дилҳо ба ҷунун, Холест бар он, ки мебарад дил ба фусун. Не-не, ғалатам ба ғояти лутфу сафо, Себест, ки донааш намояд зи бурун.
Боқии Рӯдӣ

Боқии Рудӣ — оҳангсоз, овозхон, мусиқидон ва шоир и тоҷик. Зиндагинома Асосҳои ибтидоии шеъру мусиқиро аз падараш омӯхта, барои такмили донишу ҳунар ба Самарқанду Марв ва Ҳирот сафар кардааст. Аз ҷавонӣ ба фарогирии навохтани созҳои мусиқӣ, бахусус руд, қонун, барбат, "Амали Хиром" (дар усули "Уфар" ва "Барафшон", ба мақоми Кӯчак, ғазали Абдурраҳмони Ҷомӣ), "Нақши Сарви Сиҳӣ" (дар усули "Шодиёна", ба мақоми "Исфаҳон", ғазали Саъдии Шерозӣ), "Пешрави Панҷгоҳ" (дар усули "Туркзарб", ба мақоми "Ушшоқ" ва шуъбаи "Панҷгоҳ", ғазали Биноӣ), "Савти Чоргоҳ", "Таронаи Панҷгоҳ" (дар усулҳои "Фаръ", "Самоӣ", ғазалҳои Котибӣ ва Биноӣ) дар ҳаёти мадании Ҳирот, Бухоро ва Самарқанд шуҳрати зиёд доштанд. Боқии Рудӣ ҳангоми дар Ҳирот зистанаш бо устоди мусиқии он давр Ғулом Шодӣ ҳамкорӣ дошта, чанд асари мусиқӣ офаридааст, ки "Савти Ҳиротӣ" ва "Куллиёти Рудӣ" аз қабили маъмултарини онҳо мебошанд. Боқии Рудӣ табъи шоирӣ дошта, ба тахаллуси "Рудӣ" ғазалу рубоиҳои дилнишин сурудааст.