ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор

"Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор" — асари Камолуддин Ҳусайн Воизи Кошифӣ, ки мавзӯи баҳсаш саноеи бадеӣ ва нақди адабӣ мебошад. Тақрибан солҳои 1488–1489 навишта шудааст. Аз муқаддима, ду боб ва хотима иборат аст. Мундариҷа Дар муқаддима чаҳор фасл, як фоида ва як нукта фароҳам омадаанд. Дар фасли якум, ки "Дар таърифи шеър" ном дорад, Кошифӣ ҳам ақидаи суханшиносонро, ки шеърро "каломест мураттаби маънавӣ, мавзуни мутакаррар" гуфтаанд ва ҳам фикри мутафаккиронро, ки онро "мухайяли мавзуни муқаффои маъалқасд" донистаанд, зикр карда, ҳар яке аз талабҳои фавқро муфассал тавзеҳ додааст. Дар "Нукта" ривояте дар бораи "шеър" ном гирифтани каломи мавзун нақл шудааст. Дар фасли дуюм – "Дар баёни анвоъ" нуҳ навъи шеър (қасида, ғазал, қитъа, рубоӣ, фард, маснавӣ, мусаммат, тарҷеот ва мувассат) тавсиф ёфтаанд. Фасли сеюм – "Дар баёни ақсоми шеър" тафсири мураддаф, маҳҷуб, зотулматолеъ, маҳдуд, матбӯъ, мулойим, салис, саҳли мумтанеъ, ҷазл, муртаҷал, фикрӣ, маснӯъ, зуннавъайн ва мутанавъайнро дар бар мегирад. Дар фасли охирини муқаддима аз баёни баъзе истилоҳот – эҷоз, баст, мусовот, матлаъ, мақтаъ, мусарраъ, байт, назм, наср, насри мураҷҷаз, насри мусаҷҷаъ, насри орӣ, насиб, ташбиб, байтулқасида, муворада ва дуои таъбид сухан меравад. Дар "Фоида" алфозе, ки дар анвои шеър мустаъмал мебошанд – тавҳид, наът, манқабат, маслабат, мавъиза, асрор, мадҳ, ҳаҷв, ҷид, ҳазл, мутоиба, марсия, мунозира, хамриёт ва қасамиёт мухтасаран тавзеҳ ёфтаанд. Боби аввали "Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор" – "Дар саноеи шеърӣ" қисми асосии китоб буда, шарҳу тафсири санъатҳои бадеиро фаро гирифтааст. Боби дувуми "Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор" дар баёни айбҳои назм, илми нақд аст. Кошифӣ ҳам мисли суханшиносони диг. вазифаи илми нақдро дар шинохти нуқсонҳои шеър донистааст. Ноқид, аз назари ӯ, касест, ки "сухани покизаву беайб аз миёни суханони ношоиста ва маъюб" ҷудо намояд. Дар ин боб айбҳои шеърии мусолита, салх, масх, илмом, муноқаза, удул, зиёдат, ҳазф, тағйирот, илғо, таҷаммуъ, самоҳатулибтидо, инҳироф, самоҳатулинтиҳо, мухолифати насибу ташбиб, ракокатуттахлис, ибромуссуол, такаллуф, мутакаллифи мазмум, мутакаллифи маҳмуд, тахлеъ ва-ннузул фил-мадҳи мавриди шарҳ қарор гирифтаанд. Дар хотимаи "Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор", ки дар илми қофия буда, аз ҳафт фасл фароҳам омадааст, аз масъалаҳои зерин сухан меравад: маънии қофия ва ҳуруфи ҳаракоти он, навъҳои қофия, ки ба ҳам ҷамъ шуда метавонанд, авсофи қофияҳо, баёни қофияи аслию маъмул, қофияи шойгон, уюби қофия ва зикри нуқсонҳое, ки ба радиф тааллуқ доранд. "Бадоеъу-л-афкор фӣ саноеъи-л-ашъор" қимати баланди илмию амалӣ дорад. Матни як нусхаи он бо муқаддима ва феҳристи истилоҳот дар Маскав ба табъ расидааст.
Бадожской Погост (ноҳияи Витегор, Вологда)

Бадожской Погост — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Бадоеъу-с-саноеъ фӣ тартиби-ш-шароеъ

"Бадоеъу-с-саноеъ фӣ тартиби-ш-шароеъ" — асари фиқҳии Абубакр ибни Масъуди Косонӣ (вафот 1191) дар шарҳи "Туҳфату-л-фуқаҳо"-и Алоуддин Муҳаммад ибни Аҳмади Самарқандӣ дар фиқҳи ҳанафӣ. Сохтор "Бадоеъу-с-саноеъ фӣ тартиби-ш-шароеъ" аз се ҷилд иборат буда, ба забони арабӣ иншо шудааст. Муаллиф дар муқаддимаи "Бадоеъу-с-саноеъ фӣ тартиби-ш-шароеъ" хотирнишон сохтааст, ки машоих ба ҷуз устодаш Алоуддини Самарқандӣ, барои мураттабсозии масоили шаръӣ чандон кӯшиш ба харҷ надодаанд, ҳол он ки ҳадафи асосии ҳар як фан осон гардонидани роҳи расидан ба матлаб аст, ки аз тариқи тартиби дурусти омӯзишашон ба даст хоҳад омад. Аз ин рӯ, Масъуди Косонӣ масоили фиқҳиро тавре мураттаб сохт, ки ҷавобгӯи талаботи ин илм мебошад.
Бидоъ

Бидоъ (— ал-бадоъ) — истилоҳи фалсафаи калом, ки дар амри Худо раво будани раъйи тағйирёбандаро ифода менамояд. Он ба ҳолате ишора мекунад, ки Худо ба чизе амр карда бошад ва баъди он аз амри пешинаи худ сарфи назар кунад. Ба ақидаи мутакаллимон, бандагон амри Худовандро он тавре ки дар лавҳи маҳфуз аст, тасаввур карда наметавонанд, зеро бисёр ҷиҳатҳои он барои онҳо пӯшида ва қобили дарк намебошад. Аз ин рӯ, Б. қавли тағйирёбии иродаи илоҳӣ дар амру наҳй (дар олами моддӣ) мебошад. Бино ба маълумоти сарчашмаҳо, истилоҳи Б.-ро Ҳишом ибни Ҳакам ном мутакаллими шиа дар илми калом ҷорӣ намудааст. Ӯ муътақид буд, ки илми илоҳӣ фақат ба чизҳои мавҷуд тааллуқ дорад ва умури баъд баамалояндаро намедонад. Ин масъаларо дар фалсафаи каломи шиа мактаби каломии "шайхия" ҷонибдорӣ намудааст. Бино ба таълимоти ин мактаби каломӣ, илми илоҳӣ аз пайдоиши чизи наву тоза мутаассир гашта, метавонад ҳатто иродаи собитро тағйир бидиҳад. Далелҳои аҳли шиа роҷеъ ба Б. ояту сураҳои Қуръон, ҳадисҳо ва диг. матнҳо мебошанд. Муътазилиён муътақиданд, ки Худо дар афъолаш манфиати бандаро ифода мекунад, манфиат бошад, Б.-ро дар бар мегирад ва арзёбии умур бо тағйирёбии манфиат дигаргун хоҳад шуд.
Бадр ибни Абдуллоҳи Ҳаммомӣ

Бадр ибни Абдуллоҳи Ҳаммомӣ — сипаҳсолори машҳур, ҳокими Исфаҳон ва Шероз дар замони Абоссиён. Аслан аз ғуломони румии Ибни Тулун будааст, ки дар яке аз бархӯрдҳои мусулмонон бо румиён ба асорат афтод. Аз ин ҷо ӯро "Бадрулҳаммоми Тулунӣ" ном гирифтаанд. Соли 893, Табарӣ зимни шарҳи муҳорибаи Тарсус бори нахуст аз Бадр ёд кардааст. Бадр дар саркӯбиҳои шӯришгарон дар Мисру Шом иштирок намуда, баъдтар дар қатори маъмурияти халифа сафарҳо кардааст ва дертар дар он шуғл пардохтааст. Ибни Асир хабар медиҳад, ки баъди қатли Аҳмад ибни Исмоили Сомонӣ дар соли 914 аҳолии Сиистон ба дасти Наср ибни Аҳмад гузашт ва халифа Муқтадир Б.-ро амири он ҷо эълон кард. Ӯ то соли 923 аморати Форсро дошт ва чун вафот кард, дар Шероз дафн карданд. Аммо баъд турбаташро ба Бағдод бурданд ва он ҷо ба хок супориданд.
Бадр (моҳ)

Бадр (— моҳи тамом), моҳи шаби чаҳордаҳ, моҳи пурра — ҳолат (фаза)-и Моҳ, ки дар он фарқи тӯли эклиптикии Офтоб ва Моҳ ба 180° баробар аст (яъне Моҳ дар хатти сайри худ муқобили Офтоб ҷойгир аст). Дар ин вақт Замин байни Офтоб ва Моҳ тавре қарор мегирад, ки дар назари мо Моҳ равшан аст. Ҳангоме ки Моҳ ба нуқтаи муқобили Замин нисбат ба Офтоб мерасад, ё ба ибораи диг. фосилаи кунҷи Моҳу Офтоб 180° дараҷа мешавад, тамоми қурси Моҳ равшан ба назар мерасад. Дар илми астрономия лаҳзаи бадр бо саҳеҳияти том нишон дода мешавад. Дар маънии оммавӣ бадр 2-4 рӯзеро меноманд, ки Моҳ шакли пурраи худро нигоҳ медорад. Муддати ду соат пеш ва баъд аз бадр равшании қурси Моҳ зиёд мешавад, ки сабаби он комилан нест шудани соя (барои мушоҳидагар аз Замин) аз сатҳи сайёра аст. Дар адабиёти форс-тоҷик бадр маҷозан ба маънои моҳрӯ, маҳваш, моҳсимо, моҳлиқо, нозанинрухсор истифода мешавад.
Бадр (шаҳри Арабистон)

Бадр, номи комил: Бадри Ҳунайн — минтақаест дар 160 км ба Мадинаи мунаввара дар роҳи Маккаи мукаррама. Он маконе буд, ки арабҳо ҳар сол барои хариду фурӯш ҷамъ меомаданд. Дар ин мавзеъ задухӯрде миёни мусулмонон бо мухолифонашон сурат гирифта буд, ки бо номи "Ҷанги Бадр" маъруф аст. Ин набард 17 рамазони соли 2 ҳ., мутобиқ бо 624 м. рух дода буд. Дар ин набард шумораи мусулмонон бинобар қавли машҳур 313 нафар буда, теъдоди мухолифон беш аз 1000 нафарро ташкил медод. Тибқи ояи 12 сураи Анфол дар ин ҷанг малоик низ ҳузур доштаанд. Пирӯзӣ ва ғолибияти мусулмононро Худованд дар оятҳои 123–126 сураи мубораки Оли Имрон хабар додааст. Дар ин ҷанг ду нафар саркардаи мухолифини мусулмонон, яке Абуҷаҳл ибни Ҳишом ва дигар Умайя ибни Халаф ба ҳалокат расиданд.
Бадри Нахшабӣ

Бадри Нахшабӣ, Бадруддини Румӣ — нависанда ва донишманди форс-тоҷик, муаллифи "ат-Тарассули ила-т-тавассул".
Бадри Спандерашвили

Бадри Спандерашвили (гурҷӣ: ноябри 1969, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Бадре

Бадре шаҳр дар устони Элом, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 3,775 нафар, дар 868 оила будааст. Ҳамаи сокинон бо забони курдӣ сухан мегӯянд.
Бадри Тархон

Бадри Тархон — сипаҳсолор ва шоҳи Хутталон (737–738) аз шохаи шоҳони Бомиён. Бадри Тархон аз шохаи шоҳони Хатлони Бомиён буд. Соли 738 бо амири Хуросон Асад ибни Абдуллоҳ, ки ба Хатлон бори сеюм лашкар кашида буд, дар набард шуда, хоки Хатлонро аз тасарруф наҷот медиҳад. Соли 738 Асад ибни Абдуллоҳ Бадри Тархонро бо фиребу найранг ба наздаш даъват карда, ба ҳалокат мерасонад ва Хатлонро ғорат менамояд.
Бадриддин Садриддинов

Бадриддин Садриддинов — вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати дар солҳои 2010-2015. Зиндагинома Нигаред низ Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Бадри Ҷоҷармӣ

Бадри Ҷоҷармӣ — шоир, ориф ва донишманди форс-тоҷик, падари Муҳаммади Ҷоҷармӣ. Зиндагинома Дар зодгоҳаш илмҳои мутадовили даврашро омӯхта, дар синни камолот рӯ ба Исфаҳон овард. Ба хидмати ҳокими Исфаҳон ва Ироқи Аҷам Муҳаммади Ҷувайнӣ (вафот 1279) даромад ва ба унвони маликушшуаро соҳиб гардид. Аз Бадрии Ҷоҷармӣ девоне мондааст шомили тақр. 4 ҳазор байт қасоид, ғазалиёт, рубоиёт ва ғайра. Дар мавзӯъҳои анъанавии адабиёти классикии форс-тоҷик, махсусан ишқ ба сабки ироқӣ шеър гуфтааст. Ба шаклбозӣ ва такаллуф майл доштааст. Намунае аз ашъори ӯ: Фидои оташи ишқат кунам тани чун шамъ, Аз он ки оташи сӯзанда шамъро ҷон аст. Маро ту ҷонию аз васли туст зиндагиям, Аз он зи рӯзи ҷудоӣ дилам ҳаросон аст.
Бадриддин Мақсудов

Бадриддин Мақсудов — адабиётшинос, олим, доктори илми филология, профессор. Зиндагинома Бадриддин Мақсудов 31 майи соли 1956 дар шаҳри Конибодом ба дунё омадааст. Ӯ соли 1978 пас аз бо дипломи аъло хатм намудани факултети филологияи тоҷики Университети Давлатии Тоҷикистон ва ҷонишини декан оид ба корҳои таълими шуъбаи ғоибона мебошад. Фаъолияти илмӣ Бадриддин Мақсудов муаллифи монография, дастур ва барномаҳои таълимӣ мебошад. Мақолаҳои илмӣ-тадқиқотӣ ва мақолаҳои илмӣ-оммавии ӯ (зиёда аз 170) дар дохил ва хориҷи кишвар ба забонҳои тоҷикӣ, форсӣ, дарӣ, русӣ ва инглисӣ ба табъ расидаанд. Ӯ дар байни донишмандони соҳаи филология ба ҳайси муҳаққиқи дақиқназару пуркор шинохта шудааст. Дар тайёр кардани кадрҳои илмии филологӣ саҳми арзанда дорад. Мавсуф бо симо ва садои Тоҷикистон низ ҳамкории хуб ба роҳ мондааст ва дар тарғиби донишҳои адабӣ саҳми назаррас мегузорад. Ба воситаи Ҷамъияти "Дониш" дар байни аҳли кории шаҳру навоҳии Тоҷикистон мунтазам суханронӣ намуда, сиёсати имрӯзаи давлату ҳукумати моро тарғибу ташвиқ мекунад. 1 Осор Ҷоизаҳо.
Бадри Шервонӣ

Бадри Шервонӣ — шоири форс-тоҷик ва маликушшуарои Шервоншоҳиён. Зиндагинома Бадри Шервонӣ дар Шӯш, ки аз тавобеи Шимохии Шервон аст, ба дунё омадааст. Ҷараёни зиндагӣ ва фаоълияти эҷодии шоир асосан дар Шервон гузашта, ба Табрез ва Макка сафарҳо карда будааст. Давлатшоҳи Самарқандӣ дар "Тазкират-уш-шуаро" маълумоте доир ба шоири хушгӯю нодираҷӯй будан ва дар Шервону музофоти он шуҳрат доштанаш овардааст. Доир ба овозаи шеъру равонии сухан ва нерӯи табъи хеш шоир худ гӯшрас мекунад: Гарчӣ аз Шервонаму дорам ғарибиву фироқ, Назми ман шуд шуҳраёр ҳам дар Хуросону Ироқ, Нестам чун шоирони сифлаву баднафсу дун, К-аз барои луқмае гарданд чун саг дарбадар! Маро як маънии хос аз дусад девони дуздӣ беҳ, Дар ин даъво будан маънӣ, вале маънӣ бувад бурҳон. Дар бораи айёми ҷавонию таҳсилоташ дар маъхазҳо маълумот дарҷ нагардидааст. Дар 11-солагӣ ба шеъргӯӣ оғоз карда буд. Дар шеъру шоирӣ худро шогирди Камоли Хуҷандӣ медонист. Бо Котибии Туршезӣ мулоқоту мубоҳиса кардааст. Марди фозилу донишманд, ҳозирҷавоб — бадеҳагӯ будааст. Зиндагии фақирона дошт ва дар хорию зорӣ аз олам даргузашт. Киёматро, агар бинанд дар хашр, Ман он рӯзи киёмат дидам аз нашр. Девони ашъор Аз Бадри Шервонӣ девони ашъор боқӣ мондааст, ки шомили 12433 байт, аз ҷумла 154 қасида (7371 байт), 205 ғазал (1451 байт), 7 марсия (546 байт), 186 қитъа (1599 байт), 83 ҳабсиёт (566 байт), 13 ҳазлиёт (136 байт), 37 таърих (120 байт), 2 мутоиба (107 байт), 2 маснавӣ (114 байт), 1 тарҷеъбанд (96 байт), 2 мусаммат (52 байт), 16 мутафарриқот (91 байт), 43 рубоӣ (86 байт), 11 муаммо (12 байт) мебошад. Як нусхаи девонаш дар китобхонаи Институти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Ӯзбекистон зери рақами 132 маҳфуз аст. Соли 1985 девони ашъораш дар шаҳри Маскав ба табъ расидааст. Дар қасидаҳои вай мавзӯъҳои васф, тасвири манзараҳои табиат, лаҳзаҳои ҷангу набард, панду насиҳати аҳли ҷоҳ ва зимомдорони давр, ситоиши донишу хирад, мазаммати ситаму бедодӣ ва ғ. ба назар мерасанд. Қасидаҳое низ дорад, ки бевосита ба номи шоҳону ҳокимон иншо гардидаанд. Бадри Шервонӣ дар ғазалиёташ ба мавзӯъҳои ишқ, васфи зебоиҳои табиат, масоили иҷтимоӣ, ғарибию фироқ, бечорагию тангдастӣ ва ғ. даст задааст. Забони ашъораш содаву равон аст, аз санъатҳои бадеӣ моҳирона истифода бурдааст.
Бадри Чочӣ

Бадруддин Муҳаммад (мулаққаб ба Бадри Чочӣ,, Чоч – 1351, Деҳлӣ) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш улуми мутадовилаи даврро омӯхта, ба камол расидааст. Ба сабаби нооромии вазъи сиёсии зодгоҳаш маҷбур шуд тарки ватан кунад ва ба Ҳиндустон рӯй биёварад. Сафари ӯ ба Ҳиндустон байни солҳои 1328–33 иттифоқ афтодааст. Дар Ҳиндустон ба хидмати дарбори султони Деҳлӣ Муҳаммади Туғлуқ (ҳукмр. 1325–51) дохил шуд. Аз навиштаҳои шоир бармеояд, ки дар ин ҷо зиндагӣ ва фаъолияти эҷодиаш хуб гузаштааст. Соли 1344 ба гирифтани унвони "Фахруззамон" ноил гардид: Хусравам Фахри замон кард, вале ҳаст маро Лақаб он Моҳ, ки дар нимаи моҳ аст тамом. Мақому мартабаи баланд доштани Бадри Чочӣ-ро дар доираҳои адабии Ҳиндустон муҳаққиқи барҷастаи адабиёти форсӣ Эдвард Браун низ эътироф кардааст. Ба қавли ӯ баъд аз Мавлавӣ (Ҷалолуддини Румӣ) ва Саъдӣ дар Ҳиндустон се нафар шоир – Амир Хусрави Деҳлавӣ, Ҳасани Деҳлавӣ ва Бадри Чочӣ соҳиби мақому манзилати бузург буданд. Эҷодиёт Бадри Чочӣ соли 1345 девони ашъорашро дар ҳаҷми 3 ҳазор байт мураттаб сохтааст, ки дар он қасида, ғазалҳо, қитъаҳо ва рубоиёташ фароҳам омадаанд. Нусхаи девони Бадри Чочӣ дар китобхонаи Музейи Британия, китобхонаи Индиа-офис чун шоири мушкилписанд, истифодабаранда аз луғазу муаммо, истилоҳоти илмҳои гуногун (мас., нуҷум), калимаҳову ибораҳо аз Қуръон ва ҳадисҳо эътироф гардидааст. Ба ин ҷиҳати сабки эҷодии Бадри Чочӣ муаллифи "Ҳафт иқлим" Амин Аҳмади Розӣ, Садриддин Айнӣ ва диг. ишора кардаанд. Ҳамин ҷиҳат боиси он гардидаст, ки оид ба ашъори Бадри Чочӣ шарҳҳо аз ҷониби Ғиёсуддин Муҳаммад (муаллифи "Ғиёсу-л-луғот") бо номи "Кошифу-л-асрор ё Шарҳи қасоиди Бадри Чочӣ" ва Муҳаммад Усмони Қайс бо номи "Нусхаи Усмонхон" (таълифаш соли 1848, дар ду ҷилд) пайдо шудаанд. Бо вуҷуди ин, ашъори бо забони содаву равон ва оммафаҳм иншошуда дар эҷодиёти Бадри Чочӣ, махсусан дар тағаззулот, ғазалҳо, қитъаҳову рубоиёти шоир кам нестанд. Намунаҳо аз ашъори Бадри Чочӣ: Вақти лаби ҷӯю оби дилҷӯ омад, Ҳангоми шароби нобу гулбӯ омад. Аз фарри баҳор шуд замин боз ҷавон, З-он хатти сиёҳ сабза бар рӯ омад. х х х Гарчи бадфеъл аст душман, мафканаш, К-ӯ зи бад кирдори худ паст уфтад. Ин суханро ёд кун, к-он пир гуфт: "Мастро мафкан, ки худ маст уфтад".
Бадриддин Ҳилолӣ (деҳа, н. Абдураҳмони Ҷомӣ)

Бадриддин Ҳилолӣ — деҳа, маркази ҷамоати деҳоти Дӯстии ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Бадриддин Ҳилолӣ то маркази ноҳия 20 км. Аҳолиаш 2540 нафар, тоҷикон.
Бадруддин Исҳоқи Деҳлавӣ

Бадруддин Исҳоқ ибни Алии Деҳлавӣ — муҳаққиқ, шоир, нависанда ва донишманди форс-тоҷик, аз орифони бузурги силсилаи чиштия, халифа ва домоди шайх Фаридуддин Масъуди Ганҷшакар 1, муаллифи "Асрору-л-авлиё".
Қозихон Бадрмуҳаммади Деҳлавӣ

Бадрмуҳаммад Қозихони Деҳлавӣ, мулаққаб ба Дҳорвол (1;? — қарни) — нависанда, шоир, забоншинос ва фарҳангнависи форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Пас аз касби камол дар даргоҳи Қадархони Диловархон (яке аз шоҳони силсилаи Ғуриёни Ҳиндустон) ба хидмат расидааст. Фарҳанги тафсирии форсӣ-тоҷикии "Адоту-л-фузало" аз таълифоти ӯ мебошад.
Бадрии Ғазнавӣ

Бадрӣ ибни Аҳмади Ғазнавӣ. Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш маълум нест. Дар сарчашмаҳои адабӣ (мас., "Л убобу-л-албоб"-и Авфӣ) аз зумраи шоирони замони Ғазнавиён зикр шудааст. Рубоии зерин аз ӯст: З-ин мартабату ҷалолу з-ин бардобард Эмин манишин зи давлати гардогард. Имрӯз ғамони хеш хӯр мардомард, З-он пеш, ки з-ин ҷо биравӣ дардодард.
Бадруддини Заркашӣ

Бадруддин Муҳаммади Заркашӣ — фақеҳи шофеъӣ, муҳаддис ва котиби мисрии туркии мамлукиасл. Зиндагинома Илми ҳадисро дар Димишқ аз Ибни Касир ва фиқҳро дар мадрасаи шофеъӣ дар Қоҳира омӯхт. Ба далели онки дар ҷавонӣ гулдузӣ ёд гирифта буд ба аз-Заркашӣ машҳур гашт.
Бадруддини Кашмирӣ

Бадруддини Кашмирӣ — таърихнигор, адиб ва шоири форс-тоҷик. Зиндагинома Маълумоти мукаммал оид ба шарҳи ҳоли ин шоир дастрас нагардидааст. Соли 1554 аз Ҳиндустон ба Бухоро омад ва ба хидмати шайхони Ҷӯйборӣ — Хоҷа Ислом (вафот 1563) ва писари ӯ Хоҷа Саъд (вафот 1589) дохил шуд. Бадруддини Кашмирӣ адиби пурмаҳсул буда, асарҳои дар назму наср таълифкардааш асосан дар мавзӯоти тасаввуфӣ то замони мо расидаанд. Эҷодиёт Номгӯи маснавиҳои Бадруддини Кашмирӣ, ки бо номи "Баҳру-л-авзон" фароҳам омадаанд, бад-ин қарор аст: "Манбаъу-л-ашъор" дар пайравии "Махзану-л-асрор"-и Низомии Ганҷавӣ, "Мотамсарой" дар пайравии "Мантиқу-т-тайр"-и Аттор, "Зуҳраву Хуршед" дар тақлид аз "Ҳадиқату-л-ҳақиқа"-и Саноӣ, "Шамъи дилафрӯз" дар вазн ва тақлиди "Хусраву Ширин"-и Амир Хусрави Деҳлавӣ, "Матлаъу-л-фаҷр" дар пайравӣ ва вазни "Сабҳату-л-аброр"-и Абдурраҳмони Ҷомӣ, "Лайлию Маҷнун" дар тақлиди достони Ҳотифӣ ба ҳамин ном, "Расулнома" дар тақлиди "Бӯстон"-и Саъдӣ. Инчунин ба Бадруддини Кашмирӣ маснавие бо номи "Қиссаи Зулқарнайн", девони ғазалиёт — "Равзату-л-ҷамол" — иборат аз ғазалиёт, қасоид, рубоиҳо, номаҳо ва ғайраро мансуб медонанд. "Меъроҷу-л-комилин", "Сироҷу-с-солиҳин", "Равзату-р-ризвон ва ҳадиқату-л-ғилмон" асарҳои мансури Бадруддини Кашмирианд, ки дар онҳо аз масоили динӣ, фалсафӣ, тасаввуфӣ сухан меравад.
Бадруддини Табрезӣ

Бадруддини Табрезӣ — ҳунарманд, меъмор, ахтаршинос, риёзидон ва андешманди форс-тоҷик дар Анатолия, меъмори Мақбараи Ҷалолуддини Балхӣ. Зиндагинома Бадруддини Табрезӣ аз аҳли Қуния ва аз асҳоби Ҷалолуддини Румӣ ва эҳтимолан аз эрониёни аҳли илм ва санъат буда, ки пас аз ҳамлаи муғулҳо ба Эрон дар миёнаҳои садаи ба Осиёи Хурд кӯч кардаанд. Маҷдуддин Фаридун ибни Аҳмади Сипаҳсолор ва Шамсуддин Аҳмади Афлокӣ ӯро дар нуҷум, рақам ва ҳандаса, симиё ва кимиё, сеҳриёт ва ҳалли хавоси найрангҳо аллома донистаанд. Пас аз даргузашти Ҷалолуддини Румӣ ва ба хок супоридани ӯ дар боғи султон дар канори падараш Илмуддини Қайсар (яке аз бузургони Қуния) тасмим гирифт, ки барои Ҷалолуддин мақбара ва боргоҳе бисозад. Бо ёрии Муинуддини Парвона, завҷаи ӯ Гурҷихотун, амир Алоуддини Қайсар ва Султон Валад, фарзанди Ҷалолуддини Румӣ, мақбара ва боргоҳ бо назорат ва меъмории Бадруддини Табрезӣ оғоз ёфт ва дар соли 127475 ба анҷом расид. Биное, ки Бадруддини Табрезӣ сохта буд, устувонашакл буда, ба ҷаҳор филпоя устувор буд ва дар болояш гунбаз дошт. Дар охири садаи ва баъд дар аҳди Боязиди дувум мақбара таъмир ва ба он ҷузъиёти нав илова карда шуд. Ин мақбара бо номи "Мақбараи сабз" маъруф аст. Дар он тақрибан 50 тан ва авлоди Ҷалолуддини Румӣ низ дафн шудаанд.
Бадруддин Ҳилолӣ

Бадриддин Ҳилолӣ — шоир ва яке аз ғазалсароёну маснавигӯёни мумтози адабиёти форс-тоҷик. Зиндагинома Бадриддин Ҳилолӣ тақрибан соли 8751470 дар Астарободи Хуросон ба дунё омадааст. Бадриддин Ҳилолӣ маълумиоти ибтидоиро дар зодгоҳи худ гирифта, дар овони ҷавонӣ тақрибан соли 8971491 барои давом додани таҳсили илм ба Ҳирот меояд ва дар риштаҳои гуногуни дониш касби камол мекунад. Ҳангоме ки Ҳилолӣ ба Ҳирот омад, Ҷомӣ ва Навоӣ дар қайди ҳаёт буданд ва ба илму адаби кишвар роҳбарӣ мекарданд. Ҳилолӣ суҳбати ин устодонро дарёфтааст. Бадриддин Ҳилолӣ ҳофизаи бисёр қавӣ дошта, сӣ — чиҳил ҳазор байт аз ашъори Рӯдакӣ ва Фирдавсӣ, Низомӣ ва Аттор, Амир Хусрав ва Саъдӣ, Ҳофиз ва Камол ва махсусан шеърҳои Абдураҳмони Ҷомиро зиёд аз ёд медонистааст. Замони Бадриддин Ҳилолӣ замони ҷангҳои кишварсӯзи Шайбониҳо бар зидди Темуриҳо, кушторҳои байни Сафавиҳову Шайбониҳо, даврони авҷи низоъҳои мазҳабӣ буд. Бадриддин Ҳилолӣ низ қурбони ин фитнаҳои даврон шуд. Ӯро моҳи октябри соли 9361529 аз ҷониби султони ӯзбекҳои шайбонӣ Убайдуллохон, ки Ҳиротро забт карда буд, бо туҳмати он ки шоир аз мазҳаби шиъа аст, ба қатл расонд. Осор Аз Ҳилолӣ се маснавӣ бо номи "Сифот-ул-ошиқин" (қариб 2500 байт), "Шоҳу Дарвеш" (1144 байт), "Лайлӣ ва Маҷнун" (3542 байт) боқӣ мондааст. Маснавиҳои "Шоҳу Дарвеш" (ё "Шоҳу Гадо") ва "Сифот-ул-ошиқин" пеш аз соли 1508 ва "Лайлӣ ва Маҷнун" дар байни солҳои 15081528 эҷод шудааст. Девони Ҳилолӣ асосан аз ғазалу рубоӣ иборат аст, ки нусхаҳои чопии он бештар аз сесад ғазали 68 байтӣ, сиву ду рубоӣ, ҳашт қитъа ва чанд порчаи шеърии гуногуни дигарро фаро мегирад. Ғазалҳо З-он пештар, ки ақл шавад раҳнамун маро, Ишқи ту раҳм намуд ба кӯи ҷунун маро. Ҳам сина шуд пуроташу ҳам дида шуд пуроб, Дар обу оташ аст даруну бурун маро. Шӯхе, ки буд мурдани ман коми ӯ, куҷост, То бар муроди хеш бубинад кунун маро? Ҳоки дарат эй қатли ман оғушта шуд ба хун, Охир фиганд ишқи ту хоку хун маро. Чашмат, ки сабру ҳуши Ҳилолӣ ба ғамза бурд, Ҳоҳад фасона сохтан аз як фусун маро. Ёр гуфт: "Аз мо макун қатъӣ назар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Қатъан хам мабин сӯи дигар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Бо мо дӯстӣ мекун ба дил". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Роҳи ишқи мо мерав ба сар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Бо чашмат бигӯ,то дар миёни мардумон, Сӯи мо ҳам лам наяндозад назар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Агар бо мо Сухан дорӣ,ба чашми дил бигӯ, То нагардад гӯши мардумро хабар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Агар хоҳад дилат з-ин лаъли майгун хандае, Гиряҳо мекун ба сад хуни ҷигар". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Агар хоҳи ғубори фитна биншинад зи роҳ, Барфишон обе ба хоки раҳгузор". Гуфтам: "Ба чашм!" Гуфт: "Агар дорад, Ҳилолӣ, чашми гирёнат ғубор, Кухли биноӣ бикаш з-ин хоки дар". Гуфтам: "Ба чашм!" Хароби як назар чашми нимхоби туем, Ба ҳоли мо назаре кун, ки мо хароби туем. Чӣ ҳадди он ки тавонем ҳамъинони ту шуд, Ҳамин саодати мо бас, ки дар рикоби туем. Итоби ту кашад нози ту ҳалок кунад, Ҳалоки нози туву куштани итоби туем. Аҷаб набошад агар аз лабат ба ком расем, Ки масти бодаи нозию мо кабоби туем. Зи меҳри рӯи ту дорем доғҳо бар дил, Ситораи сӯхта аз тоби офтоби туем. Ману Ҳилолӣ аз ин дар ба ҳеч ҷо наравем, Чаро ки ҳамчу сагон бастаи таноби тукм.
Бадрӣ (шоир)

Амир Пӯлодхоҷа ибни Девонахоҷаи Бадрӣ; соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоир и тоҷики садаи 16. Дар шаҳри Самарқанд илмҳои мутадовили замонро аз худ кардааст. Ӯ мувофиқи маълумоти "Тазкирату-ш-шуаро"-и Мутрибии Самарқандӣ соли 1605 ҳокими яке аз вилоятҳои тобеи Насаф будааст. Аз осораш ғазалҳо, рубоиҳо ва абёти пароканда боқист. Рубоии зерин аз ӯст: Он лоларухи суманбари мушкинхол Чидаст зи ман ба ноз домони висол. Маҳрум зи васли ӯ чунонам, ки дигарон, Бовар накунам умеди васлаш ба хаёл.
Бадруддоза Чоудҳурӣ

Бадруддоза Чоудҳурӣ (.., 1932) —арбоби давлатӣ ва сиёсии Бангладеш аст. Президенти Банглодеш аз 14 ноябри июни.
Бадук

Бадук — яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Маҷид Маҷидӣ буд. Филмро дар соли 1992 сохт.
Баччор

Баччор — деҳа дар ҷамоати Деҳоти Ванқалъаи ноҳияи Шуғнони ВМКБ. Аз деҳа то маркази ноҳия 108 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 269 нафар (январи 2012), тоҷикон. Ҷуғрофиё Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёи Ғунд обёрӣ мешаванд.
Бажей (ноҳияи Черемховск, Иркутск)

Бажей — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Черемховск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.