ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Сураи Ал Аъло

Сураи Ал Аъло (— Бартар) — ҳаштоду ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 19 оят аст. Мундариҷа Тафсир Тафсири исломӣ Тафсири донишномавӣ АЪЛ, сураи 87-и Қуръон, ки дар Макка нозил шуда, аз 19 оят иборат мебошад. Ба тартиби нузул сураи 19 аст. Номи Аъло аз ояти 1 гирифта шудааст. Оғози Аъло дар хусуси қудрати офарандагии Худо, фурӯ фиристодани Қуръон буда, дар оятҳои дигар амр ба пайғамбар (соли) аст, ки мардумро панд диҳад, баъзеҳо тавфиқи панд пазируфтан доранд, баъзеи дигар не; оқибати кори пандпазирон ва панд нопазируфтагон чӣ хоҳад буд? Сипас огоҳӣ ва панд ба ҳамаи мардум аст. Худованд пайғамбари акрам (соли) ва дар шахси вай пешвоёни динро дар ин сура ба тазаккур, роҳнамоӣ ва тавсия ба некӣ амр намуда, онро барои нармдилон ва аҳли хашят (тарс, бим) нофеъ медонад, ҳарчанд аҳли шақо (бадбахтӣ, бало) ва одамони сангдил аз он дур шаванд. Дар поён бо баёни равонковонае сабаби дурӣ гузидани баъзе одамон аз анвори ҳидоят ва бенасиб мондани гурӯҳеро аз омӯзаҳои имонӣ бозгӯ менамояд, ки он баргузидани зиндагонии ин дунё ва ҳадафҳои зудгузари он аст, дар ҳоле ки охират барояшон беҳтар ва ҷовидона аст. Аз ояти шашуми сура чунин бармеояд, ки он дар даврони ибтидои рисолати пайғамбар (соли) нозил шудааст, замоне ки он ҳазрат (соли) ҳанӯз ба дарёфти ваҳй пурра одат накарда ва ташвиш доштанд, ки мабодо чизе аз онро фаромӯш кунанд. "Ба зудӣ туро (ба тавре) мехононем, ки (дигар) фаромӯш намекунӣ, магар он чи Худо бихоҳад!". Сураи Аълоба сабаби зикри матолиби умдаи эътиқодӣ – тавҳид, нубувват ва маод, бисёрии улум, фазои хосси рӯҳоние, ки аз амр ба тасбеҳ дар он ҳосил шуда ва бо ангезаҳои дигар сураи баргузидаи пайғамбари акрам (с) ба шумор мерафт ва бинобар ривоятҳои саҳеҳ расули Худо (с) онро ҳамроҳ бо сураи Ғошия дар намозҳои идайн, ҷумъа ва витр бисёр тиловат мекард. А. Боқизода, М. Умаров.
Сураи Ал Аҳқоф

Ал Аҳқоф (— ҷамъи ҳиқф) — чилу шашум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 35 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Аъроф

Аъроф (— баландиҳо) — ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз а206 оят ва 24 рукӯъ иборат аст. Ба тартиби нузул сураи 87 мебошад. Номи Аъроф аз ояти 46 гирифта шудааст. Мундариҷа Дар оғоз ҳуруфи муқаттааи Алиф, Лом, Мим, С дорад. Аърофро ба панҷ қисм тақсим кардаанд) қиссаи Одам (а), ӯ саҷда кардани фариштагон, саркашии Шайтон, бо васвасаи ӯ аз биҳишт берун шудани Одам (а), огоҳиҳо ва муждаҳо ба фарзандони Одам (а), аҳволи аҳли биҳишт, дӯзах ва аъроф (1–56)) баёни қиссаҳои пайғамбарони пешин (а) ва қавмҳои онҳо – Нӯҳ, Ҳуд, Солеҳ, Лут ва Шуайб (57–100)) баёни қиссаи Мусову Ҳорун (а) ва Фиръавн ва оқибати кори банӣ Исроил, фарҷоми кори Фиръавну қавми ӯ, қиссаи Сомирӣ ва гӯсолапарастии банӣ Исроил, зикри таҷаллии Худо ба кӯҳ (101–173)) қиссаи Балъами Боур (176–185)) баёни растохез ва нишонаҳои он (186–206). Дар сураи Аъроф оятҳое дар хусуси пайравӣ кардан ба Китоб (Қуръон), аҳволи мардуми шаҳрҳои нобудкардашуда, усули ақоид, ҳарому ҳалол, сифоти пайғамбар (с) (ибораи маъруфи "набии уммӣ" дар ҳамин сура, оятҳои 157 ва 158 зикр шудааст), рисолати пайғамбар (с) барои оламиён, номҳои некӯи Худо, офариниши нахустин, хондан ва шунидани оятҳои Қуръон оварда шудаанд. Дар ояти 143 ба Мусо (а) "лан таронӣ" (маро нахоҳӣ дид) гуфтани Худо дарҷ аст. Дар тафсири ин оят сунниёну шииён ихтилофи назар доранд, ки аз масъалаи доманадори "дидани Худо" маншаъ гирифтааст. Ҳамчунин дар ояти 172 паймоне, ки аз фарзандони Одам (а) гирифта шудааст, баён меёбад ва дар он "аласту би Раббикум" (оё Парвардгори шумо нестам) зикр шудааст. Ин паймонро "аҳди аласт" мегӯянд ва мавриди таваҷҷуҳи олимон, бахусус мутафаккирону адибони суфия қарор гирифтааст. Дар ояти 206 саҷдаи аввалини тиловат ҳаст. Тафсир Эзоҳ.
Баййина

Сураи Баййина (— Ҳуҷҷати равшан) — наваду ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 8 оят аст. Ба тартиби нузул сураи 92 мебошад. Номи Баййина аз ояти 1 гирифта шудааст. Мазмун Мазмуни Баййина чунин аст: аҳволи аҳли Китоб (яҳудиёну насрониён) ва мушрикон (бутпарастон) пеш аз баъсати пайғамбар (с) ва баъди баъсат. Бархе аз ин гурӯҳҳо пайғамбарро (с) барҳақ шинохтанду имон оварданд ва онҳо "беҳтарини халқ" номида шуда, подошашон биҳишти ҷовидону хушнудии Худо аз онҳо ва хушнудии онҳо аз Худост. Баъзе нашинохтанду дар дини собиқи худ аз рӯйи нодорӣ монданд. Бархе дигар пайғамбар (с) ва таълимоти ӯро донистанд, вале аз рӯйи саркашию якравӣ аз ақидаи ботили худ даст бознадоштанд. Ин гурӯҳ кофир монданд ва "бадтарини халқ" номида шуда, ҷазои онҳо ба таври ҳамешагӣ дар оташи ҷаҳаннам мондан аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Балад

Сураи Балад (— Шаҳр) — навадум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 20 оят аст. Ба тартиби нузул сураи 11 мебошад. Мундариҷа Номи Балад аз ояти 1 гирифта шудааст. Дар Балад қасами Худо ба шаҳри Макка ва ваъдаи Ӯ ба Пайғамбар (с) дарҷ ёфтааст. Ҳамчунин, оятҳое дар бораи шахсе оварда шудаанд, ки аз тавоноии ҷисмонию дороияш мағрур шуда, бо ислом дар ситез мебошад. Аммо растагор касест, ки бо гузаштани ақаба (мухолифати нафсу шайтон) аз роҳи озод кардани ғуломон, хӯрондани ятиму бечорагон ва ғайра дар охир аз ҷумлаи муъминони собиру меҳрубон гардидааст ва аз аҳли дасти рост (хушбахт) будааст. Аммо касоне, ки кофир монданд, аҳли дасти чап (бадбахт)-анд ва ҷазои онҳо сӯхтан дар оташи дӯзах аст. Баъзе вожаҳои Балад ду ё зиёда тафсир доранд, чунончи: "ҳиллун" (ояти 2) — 1) ҳалол) фурудомада; "наҷдайн" (ояти 10) — 1) ду пистони модар, 2) роҳи ҳаққу ботил. Тафсир Эзоҳ.
Сураи Буруҷ

Сураи Ал Буруҷ (— Бурҷҳо) — ҳаштоду панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 22 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ихлос

Сураи Ал Ихлос (— Ихлос) — яксаду дувоздаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 4 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Воқиъа

Воқиъа (— рӯйдоди қиёмат) — панҷову шашум сураи Қуръон. Дар Макка нозил шуда, аз 96 оят ва 3 рукӯъ иборат аст. Ба тартиби нузул сураи 41-ум аст. Номи Воқиъа аз ояти 1 гирифта шудааст. Мундариҷа Дар оғози Воқиъа сухан дар бораи ҳодисаҳое меравад, ки ҳангоми барпошавии қиёмат ва баъд аз он воқеъ хоҳанд шуд. Мардум ҳама ба се гурӯҳ ҷудо мешаванд: асҳоби дасти рост – асҳоби маймана (биҳиштиён); асҳоби дасти чап – асҳоби майсара (дӯзахиён) ва собиқон – пешравони биҳишт, ки муқаррабон ҳастанд. Мақоми гурӯҳҳои якуму сеюм биҳишт аст. Оятҳои 12–40-и Воқиъа ба васфи биҳишт бахшида шудаанд. Баъд аз ин (оятҳои 41–56) дар бораи аҳволи асҳоби дасти чап ва ҷойгоҳи онҳо дар он ҷаҳон аст. Ва он аҳволу ҷойгоҳ ҷазои гуфтор, кирдор ва пиндорест, ки онҳо дар зиндагонии ин ҷаҳон доштанд. Сипас, аз оятҳои 57 ба баъд Худо ба мардуми муосир хитоб намуда, онҳоро ба сӯйи имон ба Худои ягона, ҳақ будани зинда гардонидан дар охират даъват мекунад. Аз ояти 74 боз савганди Худо дар хусуси мақоми баланди Қуръон меояд. Ояти машҳуре, ки онро дар варақаи унвони аксари нусхаҳои Қуръон сабт мекунанд – "Он, ки ин Қуръон гиромиқадр аст, дар Китоби пӯшида, ки ба ҷуз поккардагон касе ба он даст намерасонад" – дар Воқиъа аст (оятҳои 77–79). Дар охир (аз ояти 88) боз ба аҳволи се гурӯҳ: муқаррабон, асҳоби дасти рост ва муказзибон (дурӯғшуморандагон) ишора шудааст. Муфассирон тавсиферо, ки барои биҳишту дӯзах дар Воқиъа омадааст, беҳтарин баён донистаанд. Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Инфитор

Сураи Ал Инфитор (— Шикофтан) — ҳаштоду дувум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 19 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Оли Имрон

Оли Имрон (— Хонаводаи Имрон) — савумин сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 200 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Исро

Ал Исро (— Исро ва Меъроҷ) — ҳабдаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 111 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Инсон

Сураи Ал Инсон (— Инсон) — ҳафтоду шашум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 31 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Кавсар

Сураи Ал Кавсар (— Кавсар) — яксаду ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 3 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Иншиқоқ

Сураи Ал Иншиқоқ (— Шикофта шудан) — ҳаштоду чорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 25 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Масад

Сураи Ал Масад (— расани аз хурмо) — яксаду ёздаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 5 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ал Лал Муҳаммад Амар

Ал Лал Муҳаммад Амар (- декабри 1957, Мелила, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофиз.
Сураи Каҳф

Ал Каҳф (— Ғор) — ҳаждаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 110 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Кофирун

Сураи Ал Кофирун (— Кофирон) — яксаду нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 6 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Лайл

Сураи Ал Лайл (— Шаб) — наваду дуюм сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 21 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Моъун

Сураи Ал Моъун (— Моъун) — яксаду ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 7 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Маъориҷ

Сураи Ал Маъориҷ (— Осмонҳо) — ҳафтодум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 44 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Мунофиқун

Сураи Ал Мунофиқун (— Дурӯяҳо) — шасту сеюм сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 11 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Муззаммил

Сураи Ал Муззаммил (— Ҷома бар худ печида) — ҳафтоду сеюм сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 20 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Муддассир

Сураи Ал Муддассир (— Ҷома дар сар кашида) — ҳафтоду чорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 56 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Мулк

Сураи Ал Мулк (— Подшоҳӣ, Фармонравоӣ, Давлат) — шасту ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 30 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Моида

Ал Моида (— Таъомхӯрӣ) — панҷум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 120 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Мутаффифин

Сураи Ал Мутаффифин (— Камфурушон) — ҳаштоду сеюм сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 36 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Мурсалот

Сураи Ал Мурсалот (— Бодҳо) — ҳафтоду ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 50 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Одиёт

Сураи Ал Одиёт (— Аспони даванда) — садум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 11 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Муъминун

Ал Муъминун (— Имондорон) — бисту савум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 118 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Мумтаҳана

Сураи Ал Мумтаҳана (— Зани имтиҳоншуда) — шастум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 13 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Фалақ

Сураи Ал Фалақ (— Субҳгоҳ) — яксаду сенздаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 5 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Муҷодала

Сураи Ал Муҷодала (— Муҷодала) — панҷову ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 22 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Фаҷр (сура)

Сураи Фаҷр (— Сапедадам) — ҳаштоду нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 30 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Фатҳ

Ал Фатҳ (— Пирӯзӣ) — чилу ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 29 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Фурқон

Ал Фурқон (— фарқкунандаи ҳақ аз ботил ва шар аз хайр) — бисту панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 77 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Фил

Сураи Ал Фил (— Фил) — яксаду панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 5 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Қадр

Сураи Ал Қадр (— Тақдир) — наваду ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 5 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Қамар

Сураи Ал Қамар (— Моҳ) — панҷову чорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 55 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ғошия

Сураи Ал Ғошия (— Пӯшида) — ҳаштоду ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 26 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Фотиҳа (сура)

Фотиҳа (— Оғозкунанда) — якумин сураи Қуръон. Сураи "Фотиҳа" маккӣ ва дорои 7 оят аст. Аз ҷиҳати тартиби нозилшавии оёт панҷумин мебошад. Аввалин сураи ҷузъи якуми Қуръон аст. Сабаби "Фотиҳа" ном гирифтани он Бо таваҷҷуҳ ба ин ки "Фотиҳа" ба маънои оғози ҳар чиз аст, ин сураро низ "Фотиҳатул-Китоб" номиданд, зеро Қуръон бо он ифтитоҳ шудааст. Аз тарафи дигар, ин аввалин сура аз Мусҳафи шариф аст, ки котибони Қуръон онро менависанд ва аввалин сура аз Китоби Маҷиди Илоҳӣ аст, ки хонанда онро тиловат мекунад, ҳар чанд аз назари тартиби нузули оёт, ин сура аввалин оёти нозилшудаи Қуръон нест. 1 Дигар номҳо Сураи "Фотиҳа" дувоздаҳ ном дорад, ки машҳуртарини онҳо се номи зер аст: Фазоили сураи "Фотиҳа" Дар фазилати ин сура ҳадисҳои зиёде ривоят шудааст. Аз он ҷумла, ҳадиси шарифи зайл ба ривояти Бухорӣ ва Аҳмад аз Абӯсаъид ибни Муъалло аст, ки гуфт: "Расули Худо (с) ба ман фармуд: "Бидон, қабл аз он ки аз масҷид хориҷ шавӣ, туро аз бузургтарин сураи Қуръон огоҳ хоҳам сохт". Абӯсаъид мегӯяд: "Расули Худо (с) дастамро гирифт ва ҳамин ки хостанд аз масҷид хориҷ шаванд, гуфтам: "Эй Расули Худо (с)! Магар шумо нагуфтед, ки туро аз бузургтарин сураи Қуръон огоҳ хоҳам сохт?". Фармуданд: "Оре! Бузургтарин сураи Қуръон аст. Ин ҳамон "Сабъул-масонӣ" (ҳафт ояти такроршаванда) ва Қуръони азиме аст, ки ба ман дода шудааст". 1 Роҳнамоӣ Сураи "Фотиҳа" дарбаргирандаи маъонии Қуръон, муштамил бар усул ва фуруъи дин, дарбардорандаи усули ақида, ибодат ва шариат, раҳномойӣ ба сӯи дархости ҳидоят аз Раббул-ъоламин ва дархости барканор мондан аз роҳи мунҳарифон ва бероҳашудагон аст. 1 Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Қалам

Сураи Ал Қалам (— Қалами қамишӣ) — шасту ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 52 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Қиёмат

Сураи Ал Қиёмат (— Қиёмат) — ҳафтоду панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 40 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҳиҷр

Ал Ҳиҷр (— Мадоин-Солеҳ) — понздаҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 99 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҳадид

Сураи Ал Ҳадид (— Оҳан) — панҷову ҳафтум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 29 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Қасас

Ал Қасас (— Достон) — бисту ҳаштум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 88 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Қориа

Сураи Ал Қориа (— Кӯбанда) — яксаду якум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 11 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ҳашр

Сураи Ал Ҳашр (— Ҷамомад) — панҷову нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 24 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҳаҷ

Ал Ҳаҷ (— Зиёрат) — бисту дувум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 78 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҳоққа

Сураи Ал Ҳоққа (— Рӯзи ҷазо) — шасту нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 52 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҳумаза

Сураи Ал Ҳумаза (— Айбҷӯ) — яксаду чаҳорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 9 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Алавии Мадоинӣ

Алавии Мадоинӣ, Қосим ибни Муҳаммад ибни Ҳошим — риёзидон ва ахтаршинос и форс-тоҷик дар даврони Сомониён, муаллифи "Назму-л-иқд". Зиндагинома Алавии Мадоинӣ дар назди Ҳусайн ибни Муҳаммад ибни Ҳамид, маъруф ба "Ибни Одамӣ" илм омӯхтааст ва аз шогирдони номовари ӯ мебошад. Алавии Мадоинӣ баъди вафоти Ибни Одамӣ китоби "Зиҷҷи бузург"-ро, ки муҳимтарин таълифоти устодаш мебошад, такмил карда, ба итмом расонидааст ва онро "Назму-л-иқд" унвон гузоштааст. Ин китоб бо ҳаракати сайёрагон, бурҷҳо в а а ҷроми фалакӣ бахшида шудааст, бо диққати илмӣ ва ҳисоби саҳеҳи бурҷҳову доираҳои фалакӣ маъруфият дорад. Аз муқаддимаи китоб маълум мешавад, ки с.338950 Ибни Одамӣ аз олам даргузашта буд ва ҳамон сол Алавии Мадоинӣ тасмим гирифтааст, кори нотамоми устоди худро такмил диҳад ва ба поён орад.
Сураи Ал Ҳуҷурот

Ал Ҳуҷурот (— Ҳуҷраҳо) — чилу нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 18 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҷумъа

Сураи Ал Ҷумъа (— Намози ҷумъагӣ) — шасту дуюм сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 11 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ҷосия

Ал Ҷосия (—) — чилу панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 37 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ал Ҷин

Сураи Ал Ҷин (— Ҷинҳо) — ҳафтоду дувум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 28 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ақилии Шерозӣ

Муҳаммадҳошим Ақилии Шерозӣ (—1747) — пизишк ва донишманди форс-тоҷики дарбори Муғулони Ҳинд. Зиндагинома Ҳаким Алавихон соли 1670 дар Шероз ба дунё омадааст. Дар соли 1699 ӯ ба Ҳиндустон рафт ва худро дар Муғул муаррифӣ кард ва дар он ҷо ӯро пизишки шоҳзода Муҳаммад Аъзам таъйин карданд. Ҳокими Муғул Баҳодуршоҳ ба ӯ унвони "Алавихон"-ро дод. Аз ҷумлаи осори Ақилӣ метавон ба мавориди зер ишора намуд:.
Алагир

Алагир — шаҳрест дар Осетияи Шимолӣ дар Русия аст. ҳолиаш 21496 нафар аст.
Алагоас

Алагоас — иёлот дар шарқи Бразилия. Маркази маъмурӣ — шаҳри Масейо.
Алабама

Алабама — иёлатест дар қисми ҷануби ИМА 8. Дар ҳайати ИМА аз соли 1819 (22-ум иёлати ИМА). Алабама аз ҷиҳати масоҳат дар ҷойи 30-ум байни иёлатҳои ИМА ИМА қарор дорад. Масоҳат — 135 765 км. Аҳолӣ — 4 849 377 наф. 2014. Марказ — шаҳри Монтгомери, шаҳрҳои бузургтарин — Бирмингем, Мобил, Хантсвилл. Таърих Ҷуғрофия ва иқлим Иқтисодиёт Аҳолӣ Сохтори маъмурӣ сиёсӣ Фарҳанг Ҷозибаҳои гардишгарӣ Дин Бештари динҳо: протестантӣ, ислом ва католикӣ ба назар мерасад. Идҳо Пайвандҳо.
Алагуй (ноҳияи Олхонск, Иркутск)

Алагуй — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олхонск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Алавия

Алавия доштанд. Алавиён таносухро эътироф мекунанд ва мӯътақиданд, ки рӯҳи алавиён қабл аз ба тан пайвастан ситора буда, баъд аз вафот рӯҳи алавиёни содиқ ба ситора ва рӯҳи мунофиқон ба тани ҳайвон ворид мешавад. Алавиён илова бар иду маросимҳои мусулмонӣ баъзе идҳои масеҳият (мавлуди Исо, Салоса, Башорат ва ғайра)-ро низ ҷашн мегиранд. Гурӯҳе аз пайравони имомҳои алавӣ (зайдӣ), ки дар ҳудуди Яман ҳукумат дошта, насабашонро ба имом Ҳасан ва Ҳусейн мепайвастанд, муддате дар шаҳрҳои соҳили Баҳри Хазар (Дайлам, Гелон, Табаристон) давлати мустақили худро таъсис доданд, лекин он дер давом накард. Сомониён давлати онҳоро шикаст дода, пайравонашонро пароканда карданд. Пайравони алавия ҳоло дар Сурия ва Туркия мавҷуданд.
Алабухино (ноҳияи Александров)

Алабухино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Алоуддин (филм, 2019)

Алоуддин — филми Гай Ричӣ дар бораи саргузаштҳои Алоуддин, мутобиқгардонии филми тасвирии 1992 бо ҳамон ном. Нахустнамоиши ҷаҳонӣ 13 майи соли 2019 дар Урдун баргузор шуд, ки дар он шоҳзода Алӣ ибни ал-Ҳусайн бо ҳамсараш Рум ал-Алӣ ширкат варзид 10. Нахустнамоиши филм дар Иёлоти Муттаҳида 24 майи соли 2019 11, дар Русия ва Тоҷикистон — 23 май 12 13 баргузор шуд. Бозигарон.
Аладино (ноҳияи Лежнев, Иванов)

Аладино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Лежнев, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Алайн Арройо

Алаин Арройо Мартинес де Ла Куадра — футболбози испанӣ, ҳамлагар.
Алайн (дарё)

Алайн — номи дарёе аст, ки дар давлати Швейтсария ба Фаронса равон аст.
Аладар Геревич

Аладар Геревич (маҷорӣ: март 1910 (1910-03-16), Ясберен, Утриш-Маҷористон 14 майи 1991, Будапешт, Маҷористон) — шамшербоз ва мураббии маҷористонӣ. Қаҳрамони олимпӣ (1932–60 дар мусобиқаҳои дастаӣ, 1948 – дар мусобиқаи инфиродӣ), дорандаи медалҳои нуқра ва биринҷии Бозиҳои олимпӣ. Чемпиони ҷаҳон (1937, 1951, 1953 – 1955, 1957, 1958, – дар мусобиқаҳои дастаӣ ва 1951, 1955 – дар мусобиқаҳои инфиродӣ) ва Аврупо (1931, 1933–35). Дар иттиҳодияи варзишии "Вереш метеор" (Будапешт) ҳунарнамоӣ кардааст. Бо номи ӯву ёронаш Пал Ковач ва Рудолф Карпати, ки ҳамроҳ 19 медали тилои олимпӣ ба даст овардаанд, мусобиқаи шамшербозони Маҷористон номгузорӣ шудааст.
Алайн Алварес

Алайн Алварес Менендес (ноябри 1989, Хихон, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи марказӣ.
Алаин Монтвани

Алаин Мотвани Марина (12 январи 1984) — футболбози андоррӣ, маснадашро анҷом додааст, ҳамлагар, муррабӣ.
Аладинская (ноҳияи Коношский)

Аладинская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Аладино (ноҳияи Трубчев)

Аладино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Алайн Бароха

Алайн Бароха Мендес (октябри 1989, Каракас, Венесуэла) — футболбози венесуэлӣ, дарвозабон.
Алайн Сервантес

Алайн Алфредо Сервантес Офаррил (ноябри 1983, Куба) — футболбози кубагӣ, зарбазананда (страйкер).
Алайн Оярсун

Алайн Оярсун Агилар (сентябри 1993, Сан Себастиан, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Эшони Файзи Алам

Эшони Файзи Алам (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоири тоҷик (охири садаи — ибтидои садаи). Зиндагинома Дар деҳаи Дуоби ноҳияи Муъминобод зиндагӣ ва эҷод кардааст. Аввал дар мадрасаи деҳаи Ғеши Муъминобод, баъдан дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил кардааст. Ашъораш Дар девони ашъораш (5 500 байт) шеърҳояш дар анвои гуногун — ғазал, қасида, рубоӣ, маснавӣ ва ғайра фароҳам омадаанд. Дар пайравӣ ва сабку услуби гузаштагон — Ҳофиз, Ҷалолуддини Балхӣ, Бедил ва дигарон ғазал гуфтааст. Дар ғазалиёташ ба мавзӯъҳои ирфон, тасаввуф, панду андарз, ситоиши ахлоқи ҳамида, дурӣ ҷустан аз фиребу найранг, бо меҳнати ҳалол нон хӯрдан ва ғайра дахл кардааст. "Мунтахабот"-и Алалия соли 2008 бо кӯшиши Б. Латифов ба табъ расидааст.
Алайн Эйсменди

Алайн Эйсменди Бланко (июни 1990, Беасаин, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Алайун

Алайун —. Агар алайунро бо асал омехта лесанд, балғамро хориҷ месозад. Ҷӯшоби решаи алайун, хусусан шираи он, пешоб ва ҳайзро меронад. Алайун барои рафъи ҳама гуна омосу варамҳо судманд аст. Абуалӣ Сино дар "Ал-Воҳия" овардааст, ки алайун давои сардард, зиқи нафас ва киҷҷарон мебошад. Мувофиқи маълумоти "Махзан-ул-адвия" алайун ба дил қувват мебахшад, ҳазми хӯрок ва шаҳватро беҳтар мегардонад, ба масона таъсири хуб мерасонад. Алайун барои молихулё, қабзияти ҷигар ва испурҷ, дарди буғумҳо, варами пай, ишиас нофеъ аст. Истеъмоли ҷӯшоби алайун чакмезакӣ, ҷогаҳмезӣ ва қабзияти ҳайзро рафъ месозад. Агар 1 дирҳам (3,12 г) талқони алайунро бо асал омехта лесанд, сулфа ва зиқи нафасро шифо мебахшад.Табибони халқӣ ҷӯшоби реша ва решапояи алайунро барои муолиҷаи иллати узвҳои ҳозима, сили устухон, пайвандак, зардпарвин, обхӯра, бавосир, қабзияти роҳи нафас ва чун омили иштиҳоовар, рафъсозандаи халаву боди рӯда, пешоброн, талхарон, киҷҷарон ва балғамовар тавсия медиҳанд. Дар тибби муосир решаи алайунро ҳангоми қабзият ва сили шуш, чун доруи балғамовар ва талхаву пешоброн истифода мебаранд. Бо алайун касалиҳои пӯст (экзема, шукуфа, хоришак)-ро низ муолиҷа мекунанд.
Алан Агуэрре

Алан Агуэрре (23 августи 1990) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Алан Агуирре

Алан Максмиляно Агуирре (13 августи 1993) — футболбози аргентинӣ, муҳофизи рост, муҳофиз.
Алайр Де Соуза Камарго Жуниор

Алайр де Соуза Камарго Жуниор — футболбози бразилӣ, муҳофиз.
Алан Акяр

Алан Эмануэл Акяр (26 феврали 1988) — футболбози аргентинӣ, муҳофизи марказӣ.
Гунгӣ

Гунгӣ, алалия (аз - — "ҳиссачаи инкорӣ", ва — "нутқ") — вуҷуд надоштан ё суст рушд кардани нутқ дар кӯдакон, вале маҳфуз мондани қобилияти шунавоӣ. Сабаби гунгӣ осеб ё ихтилоли марказҳои нутқи майна бинобар зарб хӯрдан ва бемориҳои давраи ҳамл мебошад. Гунгӣ ҳамчунин дар натиҷаи амрозе, ки тифл дар давраи то яксолагӣ, яъне то замони ташаккули нутқ аз сар гузарондааст, ба вуҷуд меояд (бо ҳамин хусусият гунгӣ аз афазия фарқ мекунад). Гунгӣ таҳрикӣ (моторӣ) ва ҳиссӣ (сенсорӣ) мешавад. Ҳангоми гунгии таҳрикӣ кӯдак ҳарф намезанад (фақат садоҳои нимғурма мебарорад), вале дар ӯ дарки нутқ маҳфуз мемонад. Дар мавриди гунгии ҳиссӣ кӯдак нутқи ба ӯ нигаронидаро намефаҳмад. Кӯдакони гирифтори гунгиро дар мактабҳои махсус таълим медиҳанд ва табобат мекунанд.