ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Сурхай Ахундов

Сурхай Ахундов (Ахундов Сурхай Гейдарович феврали 1897, Боку, ҶШС Озарбойҷон – 1972, Тошканд, ҶШС Ӯзбекистон) — невропатолог, доктори илмҳои тиб, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи Институти тиббии шаҳри Боку. Аспирант ва ассистенти Институти илмӣ-таҳқиқотии ҷарроҳии асаби Маскав (1930–36), дотсенти Институти якуми тиббии Маскав (1936–41), духтури ҳарбӣ дар набардҳои ҶБВ (1941–45), мудири кафедраи Институти тиббии шаҳри Боку (1946–54), мудири кафедраи Институти тиббии шаҳри Кишинёв (Молдавия–56), мудири кафедраи бемориҳои асаби Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1956–63). Фаъолияти минбаъдааш дар Институти тиббии шаҳри Тошканд гузаштааст. Фаъолияти илмӣ Муаллифи зиёда аз 50 таълифот аст, ки ба масоили гуногуни анатомия ва патофизиологияи силсилаи аъсоб, нейрохирургия, бемориҳои асаб ва ғайра бахшида шудаанд. Осор.
Ахшунвор

Ахшунвр, Вахшунвор 1 (суғ.;) — подшоҳи Ҳайтолӣ, муосири шоҳаншоҳи Сосонӣ Пирӯзи. Бо Пирӯз ду дафъа онҳо дар муқобили ҳам ҷангидаанд. Бори дуюм Фирӯзи Сосонӣ дар соли 484 ба Ҳайтолиён ҳамла кард. Чун Ахшунвор аз қасди Фирӯз огоҳ шуд, дастур дод, ки дар сари роҳи сипоҳи Фирӯз кандакҳо канда ва рӯйи онҳоро бо чӯби нозук ва хок бипӯшонанд. Замоне Фирӯз ба кандакҳо наздик шуд, Ахшунвор ва сарбозонаш фирор карданд. Сарбозони бисёри Фирӯз ба кандакҳо афтода, ҷони худро аз даст доданд. Ин дафъа низ артиши Ахшунвор пирӯз гардид.
Куҳандеҳ (ноҳияи Қубодиён)

Куҳандеҳ (то 30.08.2024 — Ақча 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Носири Хусрави ноҳияи Қубодиён. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия аз 1 км камтар. Аҳолиаш 3788 нафар 2, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз дарёи Кофарниҳон обёрӣ мешаванд.
Ацикяк (ноҳияи Качуг, Иркутск)

Ацикяк — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Качуг, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Яхоб

Яхоб 1, дарёи Ёхсу ё Яхсу (дар сарчашмаҳои хаттии асрҳои – бо номҳои Бахшу, Вахшу, Охшу, Ёхсу ёд шудааст) — дарё дар минтақаи Кӯлоби вилояти Хатлон, шохоби чапи д. Сурхоб (Сурхоби Панҷ). Дарозиаш 120 км, масоҳати ҳавзааш 2710 км 2. Аз нишебиҳои шимолу ғарбии қ-кӯҳи Ҳазрати Шоҳ (бо номи Мунҷакиён) сар шуда, дар ҷанубу ғарбии шаҳраки Восеъ ба д. Сурхоб мерезад. Саргаҳаш аз чашмасорони воқеъ дар собиқ ҳудуди деҳаҳои Талвару Шугнови Куҳна маҷро гирифта, то ба водии Кӯлоб дарёи сероберо ташкил медиҳад. То ш. Кӯлоб шакли морпеч дошта, ноҳияҳои Ховалинг ва Мӯъминободро аз куҳи Чилдухтарон ҷудо мекунад. Шохаҳои калонаш Оби Сурх, Кӯлобдарё (аз чап). Манбаи асосиаш барфу борон ва чашмаҳои водии Ёхсу. Баҳорон сероб гардида, тобистону тирамоҳ камоб мешавад. Сарфи солонаи об ба ҳисоби миёна 31,9 м 3 с. Дар д. Ёхсу бо мақсади обёрӣ намудани заминҳои минтақаи Кӯлоб ва Восеъ якчанд наҳрҳо (Ҳукумат, Зиракӣ, Пушиён) бунёд шудаанд. Дар саргаҳи д. Ёхсу кони тило ва дар резишгоҳи он ба дарёи Сурхоб кони намаки ошии Хоҷамуъмин воқеъ аст. Лаққамоҳӣ, гулмоҳӣ ва ширмоҳӣ дорад. Аз асрҳои гузашта то солҳои 60 асри 20 мардум дар саргаҳи ин дарё тилошӯӣ мекарданд (асосан ба воситаи намад ва пӯсти бузу гӯспанд тило мешустанд). Имрӯз низ ин амалиёт ҷараён дорад. Яке аз сабабҳои ба Хатлонзамин ҳамла овардани аҷнабиён ба даст овардани кони тилои Шугнови қади д.Ёхсу буд. Дар баландии деҳаҳои Талвару Шугнови водии д. Ёхсу нишонаҳои истихроҷу коркарди тило боқӣ мондаанд, ки тибқи ривоятҳо гӯё дар онҳо навкарони Чингизхон қариб 200 сол тило истеҳсол мекардаанд. Соли 1895 тилокоб П. Журавко-Покорский дар водии д. Ёхсу аввалин шуда корхонаи коркарди тилои худро бунёд карда буд. Солҳои 70 асри дар соҳили д. Ёхсу заводи махсуси истихроҷи тило "Дрога–205"-и Русия фаъолият дошт. Ҳоло дар саргаҳи дарё чанд корхонаи истихроҷи тило (аз ҷумла кони тилои "Шугнов") фаъолит доранд. Адабиёт.
Ачибулоқ

Ачибулоқ Ащыбұлақ) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Қозиғурт ҷойгир аст. Аҳолӣ.
Ачито Вивас

Аделмо Ачито Вивас (марти 1934, Колумбия) — футболбози чилигӣ.
Ачисой

Ачисой Ащысай) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Тобеи шаҳри Кентау аст. Дар соли 2009 2176 нафар аҳолӣ дошт.
Ачит

Ачит — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ачитский вилояти Свердловск медарояд.
Ачиқ-Сув

Ачиқ-Сув (Ачык-Суу) — деҳа дар деҳистони Қашқа-Суви ноҳияи Чон-Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 2770 нафар дар соли 2023.
Аччӣ

Аччӣ (Аччи) — деҳа дар деҳистони Алля Анаровскийи ноҳияи Аравони вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 1898 нафар дар соли 2023.
Ашраф Ҳакимӣ

Миқдори бозӣ ва гол барои бошгоҳи ҳирфаӣ фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад. Миқдори бозӣ ва гол барои мунтахаби миллӣ дар бозиҳои расмӣ. Ашраф Ҳакимӣ (ноябри 1998, Мадрид, Испониё) — футболбози мағрибии бошгоҳи "ПСЖ" ва тими миллии Марокаш. Зиндагинома Маснади бошгоҳӣ Мунтахаби миллӣ.
Себистон (деҳа, н. Лахш)

Себистон 1 2 (то 22 марти 2022 — Ачиқалма) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сайлиободи ноҳияи Лахш. Аз Себистон то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 57 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 537 нафар — асосан қирғизҳо ва тоҷикон. Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб ва чойхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, кишоварзӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Ғулома обёрӣ мешаванд.
Ачуми (Мардум)

Мардум Ачуми ё Худмунӣ як гурӯҳи этникии нажоди форсӣ мебошанд, ки дар ҷануб Эрон, яъне ҷануби музофотҳо Форс ва Кирмон, қисмати шарқии музофот Бушаҳр ва қариб тамоми вилоят Ҳурмузгон. Илова бар ин, аксари онҳо солҳои зиёд дар кишварҳои Халиҷи Форс, ба монанди Амороти Муттаҳидаи Араб, Баҳрайн, Кувайт, Қатар ва Уммон зиндагӣ мекарданд ва таҳҷоӣ ҳисобида мешаванд. Аксари онҳо Суннӣ ҳастанд ва ақаллиятҳо шиаҳо низ дар байни онҳо дида мешаванд, ин мардум бо ин забон ҳарф мезананд Ачуми (ки ин ба форсии қадим нисбат ба форсии нав наздиктар аст).
Аччиқтош

Аччиқтош — чашмаи обаш сарди маъдании карбонатӣ дар Помири Шарқӣ (ВМКБ). Дар водии Аличур (13,5 км шарқтари собиқ с-зи "Булункӯл") — дар баландии 3960 м аз сатҳи баҳр воқеъ аст. Масрафаш – 0,16 лсон; ҳарор. 13°С; маъданнокиаш 3,9 гл; таркибаш гидрокарбонати натрий дорад. Оби чашма барои муолиҷаи илтиҳоби музмини меъда, дарди рӯдаи ғафс (колит), пешоброҳа, диабет, роҳҳои нафас нафъ дорад. Вобаста ба таркиби химиявӣ ба оби маъдании Боржоми наздик аст.
Ачӣ

Ачӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳилолии ноҳияи Хуросон. Аз Ачӣ то маркази ноҳия – шаҳраки Обикиик 13 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1128 нафар — асосан тоҷикон зиндагонӣ мекунанд. Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз наҳри Ёвонсу обёрӣ мешаванд.
Сураи Аш Шамс

Сураи Аш Шамс (— Офтоб) — наваду якум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 15 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ачӣ (ноҳияи Қаросув)

Ачӣ (Ачы) — деҳа дар деҳистони Катта-Толдиқи ноҳияи Қаросуви вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 1592 нафар дар соли 2023.
Сураи Иншироҳ

Сураи Иншироҳ (— Иншироҳ) — наваду чорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 8 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Аша (деҳа)

Аша Аша) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Саврон ҷойгир аст. Дар соли 2009 3481 нафар аҳолӣ дошт.
Ашамаз Шаков

Ашамаз Хамидбиевич Шаков — футболбози русӣ, муҳофиз.
Сураи Аш Шуъаро

Аш Шуъаро (— Шоирон) — бисту шашум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 227 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ашаглон

Ашаглон, сусхотун, ялқонхотун — маросими мавсимист, ки дар мавриди хушксолӣ ва сари вақт наборидани борон сурат мегирифт. Дар баъзе аз деҳаҳои вилояти Суғд, водии Ҳисор, водии Зарафшон одатан баргузор мегардад. 1 Маросими ашаглон дар замонҳои хеле қадим пайдо шуда, дар он ақидаи анимистии мардум роҷеъ ба ҳаводиси табиат ифода ёфтааст. Дар Авесто ("Тиштряшт") аз набарди байни Апаоша – деви хушксолӣ ва эзади борон Тиштрийа сухан меравад. Дар набарди ин ду падида Тиштрийа бо ёрии мардум пирӯз мешавад ва борони файзбахш ба киштзорон мебораду ҳосил фаровон мегардад. Ҳамин устура дар байни мардум боқӣ мондааст. Номҳо дар байни мардум Мардумони ноҳияҳои вилояти Хатлон ва водиҳои Қаротегину Дарвоз ин маросимро "Ашаглон", аҳолии водиҳои Ҳисор, Зарафшон, Сурхондарё, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё ва Хуҷанду Фарғона "Сусхотун", "Чиллахотун", "Ялконхотун" ва "Тӯйи сусхотун" меноманд. 2 Дар баъзе маҳалҳо "хошунсӯз" ва "дуои борон" низ ном дошта, маросимҳо бо унвони "обшаппак", "тӯи сусмомо" ёд мешаванд. Маросим Рафти маросим бо баъзе тафовут дар аксар маҳалҳо ба таври зайл мегузашт: ҳамин ки хушксолӣ шуд ва кишти деҳқонӣ зери хавф монд, пирони деҳ байни худ машварат намуда, аз пайи ташкили ашаглон мешуданд. Як нафар занро интихоб мекарданд, ки вай бояд нақши ашаглонро иҷро намояд. Занро пероҳан ва кулоҳу ҷанда пӯшонда, ба дасташ хӯсае, ки хосси ҳамин маросим аст, медоданд. Дастаи маросимгарон ӯро ҳавлӣ ба ҳавлӣ мегардонданд ва суруде мехонданд, ки яке аз он сурудҳо ин аст: Дар баъзе ноҳияҳо занро ба хар чаппа савор намуда, ҳавлӣ ба ҳавлӣ давр мезанонданд. Соҳибони хона ба сари ашаглон об рехта, бо доду фарёд ва валвалаи кӯдакон ӯро ба ҳавлии дигар гусел мекарданд. Ҳар оила мувофиқи қудраташ ба ӯ ширинӣ ё пул медод. Дастаи ҳамроҳони сусхотун низ буданд, ки абёти зайлро тараннум менамуданд: Дар баъзе маҳалҳо занони ашаглон ба таги новдон меистоданд ва чун рамзи борон аз бом ба нова об мерехтанд. Мардум ба ин васила табиатро ба раҳму шафқат оварда, матлаби худро ҳосил намуданӣ мешуданд. Дар бисёр маҳалҳо аз мавод ва маблағи ҷамъомада таоме пухта, ба кӯдакону пирон ва раҳгузарҳо медоданд, ки он таом "Гандумкӯча" ё "далда" ном дошт. Дар охири маросим, ки дар соҳили дарё ё наҳру сой баргузор мешуд, мардум байни худ обшаппак мекарданд. Баъди ба охир расидани маросим занҳо дар хонаи яке аз иштироккунандагон ҷамъ омада, аз ғалладона ва маҳсулоти ҷамънамудаашон хӯрокҳои далда (гандумкуча) ва оши бурида мапазанд ва ба тамоми роҳгузарон ва мардуми деҳа тақсим менамоянд. 3 Ба ин монанд маросим дар байни мардумони қадим, ки бо зироат ва чорводорӣ шуғл доштанд, расм буд.
Ашан

— иттиҳодияи ки дар бисёре аз кишварҳои ҷаҳон фаъолият дорад. Яке аз бузургтарин шабакаҳои савдои чакана дар ҷаҳон (гипермаркетҳои хӯроквории) аст. Ашан ин як қисми иттиҳодияест аз "Иттиҳодияи оилаи Мюле". Штаб-ситодаш дар шаҳри Круа, Фаронса қарор дорад. Дар Тоҷикистон Соли 2016, иттиҳодияи фаронсавӣ Ашан дар шаҳри Душанбе аввалин фурӯшгоҳи бузурги (супермаркет) худро кушод. Фаъолият.
Даҳ ёри биҳиштӣ

Даҳ ёри биҳиштӣ ("ашараи мубашшара",) — даҳ нафар саҳобаи ҷалилулқадр, ки ҳазрати Муҳаммад дар дунё хушхабари ҷаннат рафтанашонро дода буданд. Рӯйхат Он даҳ нафар саҳобаи ҷалилулқадр ("ашараи мубашшара"), ки ҳазрати Муҳаммад салаллоҳу алайҳи ва саллам дар дунё хушхабари ҷаннат рафтанашонро дода буданд, инҳоянд: Адабиёт.
Сураи Аш Шӯро

Аш Шӯро (— Шӯро) — чилу дувум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 53 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ашағидара

Ашағидара (Келеҷере;) — деҳа дар ноҳияи Бейтушшебап, вилояти Ширнак, Туркия. Шумораи аҳолӣ — 644 нафар дар соли 2021. Асосан курдҳо.
Ашвинӣ Калсекар

Ашвинӣ Калсекар — ҳунарпешаи Ки бисёртар дар силсилафилмҳои маротҳӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Корҳои дигар Ҳаёти шахсӣ Ҷоизаҳо Филмнома Нигаред низ Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон.
Hachette

(ба тоҷикӣ Ашетт) — ширкати саҳҳомии табъу нашри Фаронса. Соли 1826 аз ҷониби Л. Ашетт дар Париж ташкил карда шудааст. Ашетт 20 дарсади бозори матбуоти ин кишварро назорат мекунад. Дар бозори нашри китобҳо дар Фаронса пештоз аст. Адабиёти бадеӣ ва таълимиро ба табъ мерасонад. Дар бисёр мамлакатҳои ҷаҳон намояндагӣ дорад.
Ашиату-л-ламаот

"Ашиату-л-ламаот" (— тобишҳои равшаниҳо) — асари Абдулҳақ ибни Сайфуддин Деҳлавии Бухории муҳаддис (вафот 1442) — ки тарҷума ва шарҳи форсии китоби "Миликоту-л-масобеҳ" дар ҳадис мебошад. "Маликоту-л-масобеҳ"-ро Валиуддин Муҳаммад ибни Абдуллоҳ Хатиби Табрезӣ (ваф. ҳудуди 1340) дар асоси китоби "Масобеҳу-с-сунна"-и имом Бағавӣ (вафот 1116) соли 133637 тартиб додааст. Ин маҷмӯа аз 6294 ҳадис иборат буда, аксарияти ҳадисҳои саҳеҳ ва ҳасани "Сиҳоҳи ситта" ва як миқдори дигар аз "Муснад"-и имом Аҳмад, Доримӣ, Байҳақӣ ва дигар дар он ворид карда шудааст. Тарҷума ва шарҳи Абдулҳаққи Деҳлавӣ яке аз беҳтарин ва саҳеҳтарин тарҷума ва шарҳи ин ҳадисҳо ба забони форсӣ маҳсуб мешавад. Муаллиф пеш аз тарҷума ва шарҳи худ як муқаддимаи муфассал дар баёни истилоҳоти илми ҳадис овардааст, ки он дар ҳақиқат як рисолаи мустақил ва хеле хуб дар ҳадисшиносӣ ба забони форсист. Абулҳаққи Деҳлавӣ дар поёни муқаддимаи худ тарҷумаи ҳоли ҳамаи он имомонеро овардааст, ки аз онҳо дар ин маҷмӯа ҳадис оварда шудааст ва ё ба илми ҳадис алоқамандӣ доранд, аз қабили: Бухорӣ, Муслим, Молик, Шофеъӣ, Аҳмад ибни Ҳанбал, Абудовуди Сиҷистонӣ, Тирмизӣ, Насоӣ, Ибни Моҷа, Доримии Самарқандӣ, Абулҳасани Доруқутнӣ, Байҳақӣ, Абулҳасани Разин, Нававӣ ва Ибни Ҷавзӣ. Шарҳ аз чаҳор ҷилд иборат аст: ҷилди 1 аз китоби имон то китоби ҷаноиз; ҷилди 2 аз китоби закот то китоби маносик; ҷилди 3 аз китоби буюъ (тиҷорат) то китоби руъё; ҷилди 4 аз китоби адаб то китоби фитан (фитнаҳо). "Ашиату-л-ламоат" дар Ҳиндустон борҳо ба шакли чопи сангӣ нашр шудааст.
Патрик Ашӣ

Патрик Ашӣ (ноябри 1955, Париж, Фаронса) — арбоби давлатӣ ва сиёсатмадори ивуарӣ, иҷрокунандаи вазифаи сарвазири Кот-д"Ивуар, аз 8 марти соли 2021, вазири иқтисоди Кот-д"Ивуар 3. Зиндагинома Дар оилаи падари ивуарӣ ва модари бретонӣ аваллуд шудааст. Дар Донишгоҳи Кокоди дараҷаи магистрии физика гирифтааст. Баъдтар, вай дар Мактаби олии электротехникии Супелек таҳсил намуда, баъдан дар Донишгоҳи Стэнфорд (ИМА) муҳандисӣ ва идоракунии инфрасохторро омӯхтааст. Узви Ҳизби Демократии Кот-д"Ивуар. Вай ҳамчун як мансабдори ҳукумат дар назди президент Алассан Уаттара кор мекард. Аз соли 2010 то 2017 ӯ ба ҳайси вазири иқтисоди Кот-д"Ивуар кор кардааст. Аз соли 2020 - Котиби генералии Дафтари Президенти Кот-дИвуар бо рутбаи вазири давлатӣ. Дар робита ба бистарӣ шудан ва марги минбаъдаи сарвазир Амед Бакайоко дар 8 марти соли 2021, сардори маъмурияти Ашӣ иҷрокунандаи вазифаи сарвазири Кот-д"Ивуар таъйин карда шуд. 4 Дар моҳи октябри 2021, номи ӯ дар зикр шуд. Вай ҳадди аққал то соли 2006, як ширкати оффшории воқеъ дар Багамаро назорат мекард ва соли 1998 тавассути як номзад таъсис ёфт, дар ҳоле ки Ачи комиссари ҳукуматии Ширкати барқии буд. ва мушовири техникии вазири энергетика.
Ашеринский Карер (ноҳияи Ковров)

Ашеринский Карер — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Ашиъату-л-ламаъот (асари Ироқӣ)

"Ашиату-л-ламаот" (— тобишҳои китоби "ал-Ламаот") — яке аз тарҳҳои "Ламаот"-и Фахруддини Ироқӣ ба забони ки онро Мавлоно Абдурраҳмони Ҷомӣ таълиф кардааст. Худи "Ламаъот" як рисолаи фалсафӣ-ирфонии насрӣ ба забони форсӣ буда, Фахруддини Ироқӣ дар он асосҳои назарияи ваҳдати вуҷуди шайх Ибни Арабиро дар 28 ламъа (фасл) бо обу ранги бадеӣ ва ба тариқи рамзу ишорати дур аз фаҳми омма баён кардааст, ки дар натиҷа на ҳар кас маънои онро ба осонӣ фаҳмидан метавонад. Бинобар он, вақте ки Алишер Навоӣ хост ин рисоларо дар назди Абдурраҳмони Ҷомӣ мутолаа кунад, Абдурраҳмони Ҷомӣ барои ӯ ин шарҳи худро навишта, бар ӯ тақдим намуд. Дар замонҳои гуногун бар ин рисола 29 шарҳ таълиф (навишта) шудааст, ки аз ин миён шарҳи Ҷомӣ яке аз шарҳҳои маъруф ва беҳтарини он маҳсуб мешавад ва дар Эрон борҳо ба табъ расидааст.
Ашерино (ноҳияи Ковров)

Ашерино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Ашибетсу

Ашибетсу — яке аз шаҳрҳои префектураи Ҳоккаидо, Ҷопон аст.
Ашир

Ашир — воҳиди андоза ба маънии "даҳяк", "як даҳум", "як даҳуми қафиз" ё "36 заръи мураббаъ" аз чизе. Ашир аз воҳидҳои бисёр муҳимми замони Сомониён дар Хуросону Мовароуннаҳр маҳсуб будааст. Чунончи, муаллифи китоби "Мафотеҳу-л-улум" як аширро баробар бо сиву шаш зироъи мукасира гуфтааст. Ашир бо ҳамин маънӣ дар асрҳои баъд низ маъмул будааст. Ашир ҳамакнун ба маънии воҳиди андозаи сатҳ ва ҳаҷм дар соири кишварҳои исломӣ мавриди истифода аст. Тибқи ҳисоби В. Ҳинс як ашир баробар ба 6 зироъи ҳошимӣ дар мураббаъ ё 15, 92 м. мукааб ва ба маънии андозаи ҳаҷм ба 1600 қурроъ ё ба ҳисоби имрӯз тақрибан 6 литр аст. Дар адабиёти гузашта ба маънии касе, ки бо каси дигар дар як ҷо зиндагӣ кунад ва хешованду ҳамсоя бошад низ, омадааст.
Аширҷилан

Аширҷилан — деҳа дар ноҳияи Узуни вилояти Сурхондарё, Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Ҷуғрофия Координатаҳои ҷойгиршавии деҳа°2051 с. ш. 68°0046 в. д. Я.
Аширон

"Аширон" — яке аз мақомҳои қадимии эрониён. "Аширон" дорои пардаи махсус буда, таркиботи лаҳнии он аз чанд оҳанг иборат аст. Абдурраҳмони Ҷомӣ мақоми "Аширон"-ро дар фасли ҳабдаҳуми "Рисолаи мусиқӣ" зикр намуда, онро ба таркиби 24 шуъбаи "Дувоздаҳмақом" дохил кардааст. "Аширон" шуъбаи панҷуми "Дувоздаҳмақом" буда, даҳ зинаи қаторовозиро дар бар мегирад. Зайнулобидин Маҳмуди Ҳусайнӣ дар "Қонуни илмӣ ва амалии мусиқӣ" қаторовозҳои "Аширон"-ро як қисми мақоми "Ҳусайнӣ" дониста, ба зинаҳои 3-4-5-6-7 мувофиқ кардааст. Аширон дар мақоми "Наво"-и Эрон (дар қисмати 21-уми он) баъди мақоми "Гавашт" меояд. Дар мақомҳои Миср, Сурия, Лубнон бо номи "Аҷами Аширон" ва дар мақомҳои Ироқ, Марокаш, Тунис бо номи "Аширон" низ маълум аст.
Ашикага

Ашикага — яке аз шаҳрҳои префектураи Точиги, Ҷопон аст.
Ашия

Ашия — яке аз шаҳрҳои префектураи Ҳёго, Ҷопон аст.
Ашиш Чаудҳарӣ

Ашиш Чаудҳарӣ — ҳунарпеша ва модели Ӯ дар филмҳои бо забони ҳиндӣ нақш меофарад. Ашиш дар бисёр видеоклипҳо ва таблиғотҳо ба навор гирифтааст. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Ашк

Ашк — маҳсули тарашшуҳи ғадуди ашк. Чашмро тар карда, аз вай ғубор ва бактерияҳоро шуста тоза мекунад. Дар таркибаш 99 % об, 0,9 %моддаҳои ноорганикӣ (хусусан хлориди натрий), тақрибан 0,1 % сафеда низ дорад. Ашк, сиришк, оби дида, обе, ки аз гиря ва бо таъсири ҳиссиёти ҷисмӣ ё рӯҳӣ аз чашм фурӯ мерезад. Ашк моеъи шаффоф буда, таркибаш аз 99 % об, 0,9 % моддаҳои ноорганикӣ (хлориди натрий, карбонати натрий ва магний, ҳамчунин кислотаи сулфид), тақр. 0,1 % сафеда иборат аст. Ашк вазифаи муҳофизиро иҷро карда, чашмро аз ҷинсҳои бегона тоза менамояд. Ҳангоми ҷудо гаштани Ашк ғӯзаи чашм тар мешавад, ғубор ва бактерияҳо аз чашм ихроҷ мегарданд. Ашк эҳсосотро низ инъикос мекунад, мас., ҳангоми гиря ё ханда аз чашм Ашк мерезад. "Хушк будани чашм" аломати хастагӣ ё хирагии чашм аст. Барои муолиҷа ашки сунъиро истифода мебаранд 1. Ҳамчунин нигаред.
Ашкана

"Ашкана", "Аскана" — яке аз оҳангҳои мавсимию маросимии мусиқии форс-тоҷик, ки машшоқи аҳди Сосониён Бомшод эҷод намудааст. Бино ба ахбору тавзеҳоти манбаъҳои хаттии мусиқию тавсиф шудааст; Эзоҳ Адабиёт.
Ашкбӯс

Ашкбус — яке аз ашхоси "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, паҳлавоне аз лашкари Комуси Кашонӣ, ки дар сафи турониён ба муқобили лашкари Эрон меҷангид. Марди далеру пурзӯр буд. Амалиёти Ашкбус дар фасли "Разми Рустам бо Ашкбус"-и "Достони Комуси Кашонӣ" оварда шудааст. Дар фасли "Разми Рустам бо Ашкбус" на танҳо ҷанги тан ба тани паҳлавонон, балки разми онҳо бо сухан (муколама) тасвир ёфтааст. Ашкбус дар яке аз ҷангҳои байни лашкари Эрону Турон ба дасти Рустам кушта шудааст.
Ашкана (Дувоздаҳмақом)

Ашкана, "Аскана" — гӯшаи мусиқӣ дар "Дувоздаҳмақом". Бино ба маълумоти Абдулмуъмини Сафиуддин дар "Китобу-л-адвор" ашкана чун гӯша дар "Дувоздаҳмақом" амал доштааст. Ашкана дар мусиқии мардумӣ ва классикии кунунии тоҷик вуҷуд надорад.
Ашкии Қумӣ

Ашкии Қумӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Дар зодгоҳаш шаҳри Қуми Эрон ба камол расид ва баъдан ба Ҳиндустон сафар карда ба хидмати дарбори Акбар (ҳукмронӣ) дохил гардид. Дар тазкираи "Ништари ишқ"-и Ҳусайнқулихони Азимободӣ зимни иттилоъ оид ба Ашкии Қумӣ омадааст, ки ӯ пеш аз вафоташ мусаввадаи ашъорашро ба Ҷудоӣ ном шоир супурдааст, ки девони ӯро мураттаб созад. Вале гӯё Ҷудоӣ беҳтарин ашъори ӯро ба девони худ дароварда, боқимондаашро нобуд кардааст. Мувофиқи маълумоти манбаъҳо аз Ашкии Қумӣ як девони қасоид, ду девони шомили ғазалиёт, рубоиёт, қитъаҳо ва муфрадот (9 ҳазор байт) — девони ҳазлиёт (12 ҳазор байт) боқӣ мондаанд. Як нусха аз девонаш ба шумораи 4616 дар Китобхонаи Музейи Бритониё маҳфуз аст. Ашкии Қумӣ дар татаббуи Осафии Ҳиравӣ, дар сабки вуқӯъ шеър мегуфтааст. Намунаи ашъор Абёти зерин намунае аз нигоштаҳои ӯст:.
Ашкизар

Ашкизар (ҳамчунин ба забони румӣ чун, ва; инчунин бо номи Аш Кузар, Аскизар ва Ашк Дез маълум аст) — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Ашкизар, Устони Язд, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 13,800 нафар, дар 3,711 оила буд.
Ашкии Самарқандӣ

Ашкии Самарқандӣ — шоир и тоҷик (охири садаи – ибтидои садаи). Зиндагинома Дар мадраса бо тазкиранигор Мутрибӣ шарикдарс будааст. Ҳамин шахс ӯро чун суханвари бемисл, дорандаи ашъори равону шево тавсиф намудааст. Дар муаммогӯӣ ва муаммокушоӣ маҳорат доштааст. Бештари ашъорашро "ба тарзи Ироқ" (сабки ироқӣ) эҷод кардааст. Намунаи ашъор Абёти зерин аз ӯст: Эзоҳ Адабиёт.
Хусрави I (Ашконӣ)

Хусрав, Хусрой, Ашки (ё; асри — 129) — подшоҳи Ашконӣ, бародари Покури. Тавассути бародараш Покури ба ҷонишинӣ мансуб шуд.
Ашколу-л-олам

"Ашколу-л-олам" ё "Ашкол — ул — олам" — асари ҷуғрофиявии давраи Сомониён, ки ба қалами Абулқосим Ҷайҳонӣ тааллуқ дошта 1, ба забони арабӣ иншо шудааст. Баъзе муҳаққиқон муаллифи "Ашколу-л-олам"-ро намояндаи дигари хонадони маъруфи Ҷайҳониён — Абӯабдуллоҳ Ҷайҳонӣ мешуморанд. Теъдоде аз донишмандон онро китоби Ибни Балхӣ донистаанд, ки гӯё Ҷайҳонӣ бо унвони дигар (яъне "Ашколу-л-олам") онро ба номи худ забт намудааст. "Ашколу-л-олам" аз муқаддима ва 25 иқлим иборат буда, оид ба авзои ҷуғрофиёии табиию иқтисодии мамолики Шарқи исломӣ маълумот медиҳад. Тарҷумаи форсии он садаи бо фармони ҳокими Бухоро Алихоҷа аз ҷониби Алӣ ибни Абдуссаломи Котиб анҷом дода шудааст. "Ашколу-л-олам" соли 1989 дар Теҳрон ба табъ расидааст. Донистаниҳо Эзоҳ.
Ашколӣ

Ашколӣ, чиб — як навъи кандакории рӯйи чӯб, ки мардуми Кӯҳистони Бадахшон истифода мекунанд. Ашколӣ, ки шакли чумчаи калони чӯбини ошхӯрӣ "чиб"-ро дорад, дар санъати кандакорӣ низ ба номи "чиб" ёдрас мешавад. Ҳамчунин нигаред.
Ашкбӯс Донакор

Ашкбус Данехкар дар соли 1969 гирифта, дараҷаи магистри худро дар соҳаи таҳқиқоти дифоӣ ва стратегӣ аз Коллеҷи Ситоди Хадамоти Дифоии Веллингтони Донишгоҳи Мадрас дар Ҳиндустон дар соли 1984 дарёфт кардааст. 4 Ӯ нахуст ҳамчун капитани нерӯи баҳрии артиши подшоҳии Эрон дар амалиёти низомии Артиши Шоҳаншоҳии Эрон дар Зуфар (Оман) дар соли 1975 хидмат кардааст ва баъдан то соли 1998 дар нерӯи баҳрии Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамчун капитан ва адмирал, муовини амалиёти нерӯ ва баъдтар ҳамчун муовини ҳамоҳангсози он фаъолият намудааст. 3 4 Ӯ ҳамчунин яке аз устодони стратегияи низомӣ ва ҷанги равонӣ дар Донишгоҳи Нерӯи Баҳрии Нӯшаҳр ва омӯзгори доктринаи низомӣ ва таҳқиқоти стратегӣ дар Донишкадаи Муносибатҳои Байналмилалии Вазорати Корҳои Хориҷии Эрон буд. 4.
Хонадони Ашконӣ

Дудмони Ашконӣ, Ашкониён — хонадони подшоҳии эронӣ, ки бар Эрон ва чандин подшоҳӣ дар Қафқоз, назири Арманистон, Иберия ва Албанияи Қафқоз барои қарнҳо фармон ронд. Даврони ашконӣ дар Эрон, ки бо фатҳи Порт тавассути Аршаки оғоз гардид, наздик ба нимҳазора ба тӯл анҷомид ва саранҷом бо вуруди Ардашери Бобакон ба Тайсафун поён ёфт. Бо вуҷуд инқирози шохаи аслии ашкониён дар Эрон, шохаҳои фаръии ашконӣ (Ашкониёни Арманистон ва Ашкониён Ибрия), то чанд қарн ба ҳукумати худ дар Қафқоз идома доданд 1.
Ашкол-ут-таъсис

"Ашкол-ут-таъсис" таълиф кардааст. Муаллиф дар он 35 шакл (теорема)-и ҳандасаи Евклиди юнониро мавриди таҳлилу баррасӣ қарор додааст. Баъдан соли 1412 Қозизодаи Румӣ дар Самарқанд бар ин рисола як шарҳи муфассали илмӣ навишт, ки боиси маъруфияти бештари ин рисола ва муаллифи он дар Шарқу Ғарб гардидааст.
Ашл

Ашл — воҳиди андозагирии дарозӣ ки, аз қадим дар сарзаминҳои исломӣ маъмул будааст. Тибқи тавзеҳи муаллифи китоби "Мафотеҳу-л-улум" як ашл дар Хуросону Мовароуннаҳр и асри сомонӣ баробар бо шаст зирои тӯлӣ будааст. Ҳамакнун дар баъзе кишварҳои исломӣ ашл занҷир ё ресмонест, ки дарозиаш баробар ба 60 зироъ аст. Ба ҳисоби В. Ҳинс як ашл баробар ба 39,9 м имрӯзӣ аст.