ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Актинометрия

Актинометрия (аз актино ва метрия) — фасли метеорология, ки интиқол ва тағйири шуоъафканиҳои гуногунро дар атмосфера, гидросфера ва сатҳи Замин меомӯзад; ба маънои маҳдуд ктинометрия маҷмӯи усулҳои чен кардани радиатсияи Замин (дар метеорология) мебошад. Озон, буғҳои об ва сатҳи Замин радиатсияи Офтобро фурӯ бурда, атмосфераро гарм мекунанд. Аз тарафи дигар Замин чун қисми тафсида энергияи худро ба фазои атроф медиҳад. Дохил ва хориҷ шудани энергияи шуоафкании атмосферӣ боиси тағйири иқлим ва обу ҳаво мегардад. Аз ин рӯ, вазифаи асосии актинометрия тадқиқи радиатсияи мустақим, пароканда ва инъикосгаштаи Офтоб, радиатсияи дарозмавҷи сатҳи Замин ва атмосфера, тавозуни радиатсионии атмосфера, табдилоти энергияи шуоъ дар атмосфера, гидросфера ва сатҳи Замин аст. Тадқикоти илмии актинометрӣ аз садаи оғоз гардида, охири садаи ва ибтидои садаи равнақ ёфт. Дар айёми мо истифодаи радифҳои маснӯи Замин доираи тадқиқоти актинометриро хеле васеъ кард. Дар Тоҷикистон аввалин мушоҳидаҳои актинометрӣ дар пойгоҳи метеорологии Деҳҳавз гузаронда шуданд. Инчунин тадқиқоти актинометрӣ дар пойгоҳҳои метеорологии Федченко, Душанбе, Қӯрғонтеппа, Ҳарамкӯл ва ғайра гузаронда шуда буданд. Феълан актинометрия барои омӯзиши гармшавии Замин васеъ истифода мегардад.
Актрилм

Актрилм — як навъ гербисид. Барои нест кардани алафҳои бегона ба киштзори гандум, ҷав, сулӣ ва ҷавдор ба ҳар га 0,5 – 1,8 кг мепошанд.
Акти таслими Япония

Шаблон: США Шаблон: Китайская Республика Британияи Кабир Иттиҳоди Шӯравӣ Австралия Канада Шаблон: Свободная Франция Шаблон: Нидерланды Шаблон: Новая Зеландия Акти таслими Япония — санади ҳуқуқие, ки таслими Япония, ва анҷоми Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ, аз ҷумла ҷанг дар Уқёнуси Ором ва ҷанги ИҶШС ва Японияро қонунӣ гардонд. Пас аз ғалаба бар Германияи фашистӣ, 17 июл – 2 августи 1945 дар қасри Сетсиленҳофи шаҳри Потсдам (20 км ҷанубу ғарбии Берлин) конференсияи сардорони се давлати абарқудрати иттифоқи зиддигитлерӣ дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ бо мақсади муайян намудани сохтори баъдиҷангии Европа барпо шуд. 26 июли 1945 дар ин конференсия аз номи ҳукуматҳои Британияи Кабир, ШМА ва Хитой декларатсияи якҷояе қабул карда шуд, ки таслими бечунучарои Японияро дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ талаб ва равандҳои асосии танзими осоиштаро тасвия мекард. 28 июл ҳукумати Япония талаботи конференсияи Потсдамро инкор кард. 8 августи 1945 СССР ба декларатсияи Потсдам ҳамроҳ шуда, ба Япония ҷанг эълон намуд ва амалиёти низомии хушкии худро оғоз кард. 6 ва 9 августи ШМА ба шаҳрҳои Хиросима ва Нагасаки бомбаи ядроӣ партофт. 10 августи Япония оид ба қабули шартҳои конференсияи Потсдам бо эзоҳ нисбати нигоҳ доштани сохтори ҳокимияти императорӣ расман хабар дод. 14 август Япония пурра шартҳои конференсияи Потсдамро қабул намуд. Имзои расмии Акти таслими Япония 2 сентябри 1945 дар соати 9-у 02 дақиқа (бо вақти Токио) дар саҳни киштии ҳарбии "Миссурӣ" (ШМА) дар халиҷи Токио баргузор гардид. Акти таслими Японияро аз ҷониби Япония вазири корҳои хориҷӣ Сигэмитсу Мамору ва сардори штаби генералӣ Умэдзу Ёсидизиро, сипас аз ҷониби мамлакатҳои иттифоқчӣ нахуст сарфармондеҳи қӯшунҳои иттифоқчиён генерали армия Д. Макартур (ШМА), сипас намояндагони мамлакатҳои иттифоқчӣ: – адмирал Ч. Нимис (ШМА), адмирал Б. Фразэр (Британияи Кабир), генерал-лейтенант К.Н. Деревянко (СССР) ва дигарон имзо карданд. 3 сентябри 1945 дар ИҶШС "Рӯзи ғалаба бар Япония" эълон карда шуд, вале ин ид чун "Иди Ғалаба" бар Германия фашистӣ (9 майи 1945) ба иди умумихалқӣ табдил наёфт.
Актинометр

Актинометр (аз юн. актино- — нур ва — андоза) — асбобест, барои чен кардани интенсивнокии радиатсияи мустақими Офтоб. Тарзи кори актинометр бар он асос ёфтааст, ки сатҳи сиёҳ кардашудаи муайян радиатсияи Офтобро фурӯ бурда, энергияи онро ба гармӣ табдил медиҳад. Масалан, қисми кории актинометри В. И. Михелсон (физики 1905) аз лавҳаи биметаллии оҳану инвар, ки бо дуд сиёҳ карда шудааст, иборат мебошад. Ҳангоми гармшавӣ оҳан дароз мешавад, вале инвар аз гармӣ тағйир намеёбад (коэф. аз гармӣ васеъшавии оҳан назар ба коэф. аз гармӣ васеъшавии инвар калон аст), дар натиҷа лавҳача то андозае каҷ мешавад. Андозаи каҷшавӣ бузургии интенсивнокии радиатсияи Офтобро нишон медиҳад. Пиргелиометр (асбоб барои чен кардани радиатсияи мустақими Офтоб) назар ба актинометр асбоби нисбатан дақиқкор мебошад.
Актиномисетҳо

Модул: 301: Функция для отображения значения не найдена. Актиномисетҳо, стрептомисетҳо, занбӯруғҳои шуоъшакл — навъе аз микроорганизмҳост. Сохт Сохти актиномисетҳо ба бактерия ва занбӯруғҳо шабоҳат дорад. Актиномисетҳоро соли 1877 олими немис К. О. Ҳартс дар ғуддаҳои актиномикози гов ошкор кардааст. Актиномисетҳо аз торҳои борики шохаронда иборатанд, ки печ хӯрда тана (митселия)-ро ба вуҷуд меоранд. Актиномисетҳо. аз спора (дар узви спораовар ҳосил мешавад) ва порчаи танаи нашвӣ афзоиш мекунанд. Спораҳо вобаста ба намуди актиномисетҳо мудаввар, тухмшакл, дарозрӯя ва қаламчашакл мешаванд. Ба актиномисетҳо проактиномисетҳо, микобактерияҳо, микококкҳо, микромоноспораҳо мансуб мебошанд. Бисёр намудҳои актиномисетҳо пигмент ҳосил мекунанд. Вобаста ба пигмент ранги актиномисетҳо кабуд, бунафш, сурх, норанҷӣ, зард, сабз ва ғайра мешавад. Актиномисетҳо хусусан дар хок, лойқаи обанбор, ҳаво ва боқимондаи рустаниҳо бисёранд. Баъзе намудҳои актиномисетҳо барангезандаи касалиҳои актиномикоз, сил, хуноқ мебошанд. Актиномисетҳо бештар сапрофитанд, яъне аз ҳисоби моддаҳои органикии тайёр нумӯ мекунанд. Дар байни онҳо аэробҳо ва анаэробҳо низ вомехӯранд. Бисёр актиномисетҳо барои истеҳсоли антибиотикҳо (стрептомитсин, биомитсин, террамитсин), витаминҳо (масалан, витамини В), баъзе аминокислотаҳо, пигментҳо, моддаҳои рушди рустанӣ, гормонҳо ва ғайра истифода мешаванд.
Актиний

Актиний (лотинӣ) — элементи химиявии радиоактиви гурӯҳи ҷадвали даврии Менделеев, рақами ат. 89. Изотопҳои собит надорад. Соли 1899 олими франсавӣ актиний Деборн ҳангоми тадқиқи партовҳои коркарди маъдани уран кашф кардааст. 10 изомери радиоактиви актиний (массаи атомиашон аз 221 то 230) маълуманд. Изомери нисбатан собиташ 227 (даври нимкоҳишаш 12 21,8 сол); -нур (98,8%) ва -нур (1,2%) мебарорад. Изотопҳои 227 ва 228 чун ҷузъи элементҳои радиоактив дар табиат дар маъданҳои уран ва торий дучор мешаванд. Актиний дар қишри замин хеле кам (6 10-10 фоизи массаи он) аст. Актиний металли сафеди нуқратоб аст; ҳарорати гуд. 1050 50°С. Аз сабаби радиоактивияти баланд доштан дар торикӣ суст шуоъ мебарорад. Дар ҳавои нам бо пардаи сафеди оксид пӯшида мешавад. Актиний дар пайвастҳояш 3-валента аст. Қариб ҳамаи намакҳои актиний сафед буда, дар маҳлул беранганд. Актиний ҳамаи пайвастҳои (гидрооксид, фосфат, оксалат, карбонат, фторсиликат ва ғайра)-ро ҳосил мекунад. Гидрооксиди Ас (ОН)3 нисбат ба гидрооксиди хосияти асосии бештар зоҳир менамояд. Хосияти химиявии актиний ва лантан бо ҳамдигар наздиканд, бинобар ин аз манбаъҳои табиӣ дар шакли тоза ҷудо кардани актиний хеле душвор аст. Актиний (227Ас) бо миқдори хеле кам бо роҳи сунъӣ дар натиҷаи бо нейтронҳо нурборон кардани 226 ҳосил карда мешавад. Омехтаи 227 бо бериллий барои ҳосил кардани манбаъҳои нейтронӣ истифода мегардад.
Актиномикоз

Актиномикоз — бемории сироятист, ки занбӯруғҳои шуоъшакл (актиномисетҳо) ба вуҷуд меоваранд. Нишонаҳои беморӣ Актиномикоз бештар дар пӯсти ҷоғу гардан, узвҳои шикам ва шуш пайдо мешавад. Ҳангоми актиномикози сатҳӣ дар пӯст ё пардаҳои луобӣ варамчаҳои сурх ё кабуди бедард, ки манбаи газак мебошанд, ба вуҷуд меоянд. Дар натиҷаи кафидани мадда носурҳои сершумор пайдо мешаванд. Дар натиҷаи актиномикоз кори узвҳои ҷавфи шикам ва шуш вайрон мегардад; дар мавриди куҳна шудани беморӣ иллат аз дарун ба рӯи пӯст гузашта (масалан, аз шуш ба девораи сина) носурҳоро ба вуҷуд меоварад. Ангезандаҳои беморӣ дар табиат (хок, узвҳои ҳозимаи ҳайвонот, хӯшаи рустаниҳо ва ғайра) васеъ паҳн шудаанд. Онҳо дар даҳон, роҳҳои болоии нафаскашӣ ва рӯда низ мавҷуданд, вале безарар мебошанд. Фақат дар шароити мусоид, яъне ҳангоми лоғаршавии организм (шамол хӯрдан, аллергия, тағйири ҷузъии бофтаю узвҳо ва ғайра) метавонанд сабаби хурӯҷи беморӣ гарданд. Роҳҳои пешгирии актиномикоз Саривақт муолиҷа кардани газакҳои гуногун, хусусан газаки музмини ҷавфи даҳон, табобат ва кандани дандони пӯсида барои пешгирии актиномикоз хеле муҳим аст. Ҳангоми фурӯ бурдан ё нафас кашидани чанги хӯшаҳои ҷавдор, гандум ва дигар зироати хӯшагии бо занбӯруғ олуда актиномикози рӯда ё шуш пайдо мешавад. Актиномикоз аз шахси бемор ба солим намегузарад. Бо усулҳои замонавӣ актиномикозро аксар вақт пурра муолиҷа кардан мумкин аст. Муолиҷа ҳарчи пештар шавад, ҳамон қадар натиҷаи хуб мебахшад. Аз ҳайвонот ба актиномикоз бештар гов, баъзан хук, гӯсфанд, буз, асп гирифтор мешавад. Ангезандаи актиномикоз ба воситаи ҷойҳои зарардидаи пӯст ва луобпардаҳо ба организм роҳ ёфта, омосҳои гуногунро ба вуҷуд меоварад. Омос аксар вақт дар забон, устухони ҷоғ, меъда, рӯда, сина (дар хук), танобакҳои тухмдон (дар асп) пайдо мешавад ва тадриҷан фасод карда мекафад (омоси кафида дер карахш мебандад). Муолиҷаи пӯсти ҳайвонот аз актиномикоз Актиномикоз, одатан, дар натиҷаи тӯлонӣ ба ҳайвонот додани хӯроки дурушт ба вуҷуд меояд. Бо мақсади муолиҷа омоси рӯи пӯстро бурида, ҷойи онро бо маҳлули доруҳои йоддор ва пенисиллин тамйиз мекунанд. Ғайр аз ин ба ҳайвон 2 – 4 ҳафта маҳлули обии йодиди калий дода, ба зери пӯст пенисиллин (рӯзе 3 – 4 маротиба) мегузаронанд. Ба ҷойи пенисиллин стрептомитсин, террамитсин, хлорамфениколро ҳам истифода бурдан мумкин аст. Барои пешгирии актиномикоз хӯрокро ба чорво нарм карда додан тавсия мешавад.
Актуализм (геология)

Актуализм (лотинӣ – ҳозира, воқеӣ) — дар геология, усули омӯзиши табиию илмии таърихи инкишофи Замин. Нуқтаи назар Нуқтаи назари актуализм чунин аст: "Ҳозира – калиди фаҳмиши гузашта". Актуализм ба он ақида асос ёфтааст, ки равандҳои геологии ҳозиразамон, шароити зоҳиршавӣ ва натиҷаи он ба ҷараёну ҳодисоти давраҳои гузаштаи геологӣ монанд аст. Аз ин рӯ, таҳшинҳои ҳозира, маҳсули оташфишонии вулқонҳои амалкунанда, релйеф ва ғайраро омӯхта, бо роҳи муқоиса бо ҷинсҳои дар гузашта пайдошуда (таҳнишастҳои органикӣ, ҷинсҳои вулқонӣ, релйеф ва ғайра) равандҳои геологӣ ва шароити табиию географии давраҳои гузаштаи геологиро тахминан муайян менамоянд. Азбаски Замин ҳамеша дар инкишоф аст, равандҳои геологии ҳозираю гузаштаро айнан монанд кардан мумкин нест, баъзе равандҳо танҳо барои давраҳои муайяни геологӣ хосанд (масалан, пайдоиши кварсидҳои оҳандори токембрий, пайдоиши бӯри давраи Табошир ва ғайра). Равандҳои геологии замони ҳозираро бо равандҳои гузашта айнан муқоиса кардан ба тафаккури метафизикӣ хос аст. Таърих Аввалин тасаввурот роҷеъ ба актуализм дар ибтидои ташаккули дониши инсон дар асотири қадим, ривоятҳои Таврот, асарҳои файласуфони натуралисти Дунёи Қадим пайдо шуда буд. Актуализм минбаъд барои баён кардани ҳодисаҳои геологӣ, аввал ба таври ҷузъӣ (дар Осиёи Марказӣ – Ибни Сино, Берунӣ – асрҳои 10 – 11, дар Италия Леонардо да Винчи – асрҳои 15 – 16 ва дигарон) ва дертар дар миёнаҳои садаи (дар Россия – М. В. Ломоносов, дар Британияи Кабир – Ҷ. Геттон ва дигарон) васеътар татбиқ ёфт. Дар садаи олими англис Ҷ. Лейел актуализмро чун усули омӯзиши таърихи геологии Замин тавсия намуд, вале бино ба ақидаи ӯ равандҳои геологӣ бо мурури замон гӯё айнан такрор мешаванд (яъне дар ҳама вақту замон қонунҳои якхелаи табиат амал мекунанд). Чунин ақидаи нодуруст ҳоло ҳам дар байни баъзе олимони ҷаҳон вуҷуд дорад.
Актюбе (ноҳияи Володарск)

Актюбе — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Володарск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Актумшук

Актумшук — деҳа дар ноҳияи Узуни вилояти Сурхондарё, Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Ҷуғрофия Координатаҳои ҷойгиршавии деҳа°1237 с. ш. 67°5913 в. д. Я.
Акулиновка (ноҳияи Борисовск)

Акулиновка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Борисовск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Актиноидҳо

Актиноидҳо, фермий, менделевий, элементи 102 ва лоуренсий мансубанд. Ҳамаи актиноидҳо элементҳои радиоактив буда, изотопҳои устувор надоранд., ва элементҳои радиоактиви табиӣ мебошанд. Онҳо аз дигар элементҳои ин гурӯҳ пештар кашф шудаанд. Актиноидҳои дигарро солҳои 1940 – 63 бо роҳи сунъӣ ҳосил кардаанд. Дар тадқиқи актиноидҳо олими америкоӣ Сиборг Г. Т. саҳми арзанда гузоштааст. Бо роҳбарӣ ва иштироки ӯ 9 актиноидҳо синтез карда шудаанд. Хосияти кимиёӣ Хосияти химиявии элементҳо асосан аз шумораи электронҳои қабати беруна ва андозаи радиуси атомӣ ва ионӣ вобаста аст. Аз ин сабаб хосияти актиноидҳо бо ҳамдигар наздик мебошад. Бо вуҷуди ин табиати химиявии онҳо шабеҳи лантаноидҳост. Актиноидҳо дар пайвастҳои худ дорои чунин валентҳо мебошанд:,,, Эл. 102. Ҳамин тавр, валентнокии 3 фақат барои актиноидҳои баъди ҷойгирифта хос аст. Се намояндаи аввали актиноидҳо дар пайвастҳои худ мувофиқан 4, 5, 6-валентаанд, зеро ба ядро наз-дик будани энергияи алоқаи 5 ва 6 -электронҳо дар, ва далели он аст, ки -электронҳои қабати 5-ум низ электронҳои валентӣ шуда метавонанд. Аз ин лиҳоз валентнокии 3 барои элементҳои мазкур хос нест; бисёр аломатҳои онҳо ба элементҳои гурӯҳҳои, ва шабоҳат доранд (онҳо то дер ба ин гурӯҳҳо ҷой дода шуда буданд). Аввали солҳои 40 садаи ақидае роиҷ буд, ки элементҳои моварои уран ва Р мувофиқан ба гурӯҳҳои ва -и – системаи даврӣ ё аз рӯи аломатҳои ба шабоҳат доштаашон якҷоя бо дар гурӯҳи ҷой дода шаванд. Сиборг Г. Т. зимни таҳлили тағйирёбии хосияти химиявии элементҳои даври 7 (хусусан кашфи актиноидҳои паси Р), инчунин таҳқиқи аломатҳои тавсифии кристаллографӣ, спектроскопӣ ва магнитии пайвастҳои элементҳои паси ва лантаноидҳо ба хулоса омад, ки элементҳои моварои уран чун аналоги актиний ҳисобида шаванд. Дар натиҷа фарзияе оид ба мавҷуд будани гурӯҳи актиноидҳо ба вуҷуд омада, баҳри кашфи, ва актиноидҳои баъдӣ мусоидат намуд, зеро валентнокии хоси ин элементҳо ба 3 баробар аст. Бинобар наздик будани хосияти химиявии актиноидҳо онҳоро аз ҳамдигар ҷудо кардан душвор аст. Бо ин мақсад усули хроматографияи мубодилаи иониро истифода мебаранд.
Акулиха (ноҳияи Юреветс, Иванов)

Акулиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Акуличи (ноҳияи Клетнян)

Акуличи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клетнян, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Акуловская (деҳа)

Акуловская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Акуловская (Вилегодский)

Акуловская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Вилегодский, вилояти Архангелск медарояд.
Акулово (ноҳияи Киржач)

Акулово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Киржач, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Акуловская (ноҳияи Каргополский)

Акуловская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Акулонаволотская (ноҳияи Шенкур)

Акулонаволотская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шенкур, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Акуловское (ноҳияи Междуреченск, Вологда)

Акуловское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Междуреченск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Акулшет (ноҳияи Тайшет, Иркутск)

Акулшет — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тайшет, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Акуловская (ноҳияи Тарног, Вологда)

Акуловская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Акултсево (ноҳияи Фурманов, Иванов)

Акултсево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фурманов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Акуне

Акуне — яке аз шаҳрҳои префектураи Кагошима, Ҷопон аст.
Акулово (ноҳияи Вологод, Вологда)

Акулово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Акустикаи мусиқӣ

Акустикаи мусиқӣ — илмест, ки қонуниятҳои физикавӣ (паҳншавӣ, инъикос, ларзиш, андозаи мавҷ) ва дигар хусусиятҳои табиии садоҳои мусиқиро мавриди тадқиқ қарор дода, робитаю ҳамоҳангии онҳоро дар ҳолати навохтану иҷрои мусиқӣ меомӯзад. Акустикаи мусиқӣ инчунин баландии овоз, муқовимати садои мусиқӣ, консонанс ва диссонанс, сохт ва таркиби овозии мусиқиро зимни қонуниятҳои хоси физикӣ ва псиҳофизиологӣ тадқиқ мекунад. Акустикаи мусиқӣ бо акустикаи меъморӣ, псиҳофизиологияи дарккунии мусиқӣ, физиологияи сомеа ва хусусиятҳои овоз иртиботи наздик дорад. Акустикаи мусиқӣ барои тафсири як қатор зуҳуроти хоси мусиқӣ мисли гармония, созҳои мусиқӣ, инструментовка ва ғайра кумак мерасонад. Таърих Акустикаи мусиқӣ ҳамчун қисмати назарияи мусиқӣ дар таълимоти файласуфҳо ва мусиқишиносони қадим ба вуҷуд омадааст. Қонунҳои паҳншавӣ ва инъикоси садо ҳанӯз аз замони Уқлидус (Евклид) маълуманд. Дар назарияи мусиқии асрҳои миёнаи халқҳои Шарқ акустикаи мусиқиро баъзан зимни истилоҳи бӯъд ва фосила ифода мекарданд. Марҳалаи муҳим дар инкишофи акустикаи мусиқӣ кашфиёти физик ва физиологи намоёни асри немис Г. Гелмголс маҳсуб мешавад. ӯ соли 1863 назарияи резонансии сомеа (гӯш)-ро эҷод кард, ки минбаъд ин асоси акустикаи мусиқӣ гардид. Омӯзиши масъалаи садоафканӣ ва садоқабулкунӣ боиси аз ҷиҳати баландию пастӣ мураттаб сохтани низоми садои мусиқӣ гардид, ки он бо диапазон ифода мегардад. Имконияти сабти садо, ки дар асри ба миён омад, боиси инкишофи акустикаи мусиқӣ гардид. Инчунин асбобҳои мусиқии электронӣ, ки баробари садоафканӣ ба акустикаи бино ва таҷҳизоту техникаи паҳншавии садо алоқаманд аст, ба инкишофи рӯзафзуни акустикаи мусиқӣ мусоидат кард. Ҳамчунин нигаред.
Акушерии ветеринарӣ

Акушерии ветеринарӣ — як соҳаи ветеринария, ки раванди физиологии организми ҳайвонот ва ихтилоли онро ҳангоми муносибати ҷинсӣ, ҳомилагӣ, зоидан, дар давраи баъди зоидан, ҳамчунин касалиҳои ҷавонаҳоро меомӯзад. Акушерии ветеринарӣ роҳҳои бордоркунии сунъии ҳайвонотро дарёфт намуда, тарзи ёриро ҳангоми зоимон ва масъалаҳои ташкили таҷдиди чорво тадқиқ мекунад. Омӯзиши назария ва амалияи бордоркунии сунъии чорво имкон медиҳад, ки наринаҳои наслафзо барои беҳтар сохтани сифати зот ва маҳсулнокии ҳайвонот дуруст истифода гарданд. Усулҳои нисбатан одии зоёндани чорво ҳанӯз ба одамони замонҳои қадим маълум буд. Дар ҷамъияти ибтидоӣ ба ҳайвонот асосан чорводорон ёрии акушерӣ мерасонданд. Дар давраи ғуломдорӣ ин кор шуғли азоимхонон буд. Дар замони феодализм бо пайдо шудани артиши савора зарурати тарбияи мутахассисони байторӣ пеш омад. Вале фаъолияти онҳо фақат бо ёрӣ расондан ҳангоми зоидани аспон маҳдуд мешуд. Баробари инкишофи ҷамъияти капиталистӣ акушерии ветеринарӣ ба илми мустақил табдил ёфт. Акушерии ветеринарӣ дар алоқамандӣ бо анатомияи чорво, гистология, эмбриология, биохимия, микробиология, физиология, ҷарроҳия ва ғайра инкишоф меёбад. Олимон таснифоти бенаслии ҳайвонот, бачапартоӣ, усулҳои гуногуни ташхиси бордорӣ, тарзи муолиҷаи касалиҳои роҳи зоиш ва аъзои ҷинсиро пешниҳод намуданд. Акушерии ветеринарӣ ба масъалаҳои пешгирии касалиҳои акушерӣ-гинекологии чорво диққати калон медиҳад.
Акчернский (ноҳияи Урюпинск, Волгоград)

Акчернский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Урюпинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Акшай Кумар

Ҷоизаи миллии синамо барои беҳтарин нақши мардона барои иҷрои беҳтарин нақши манфӣ Акшай Кумар - яке аз бомаҳораттарин ҳунарпешаи синамои Ҳиндустон. Филмҳо бо иштироки Акшай Кумар Инчунин бингаред Пайвандҳо.
Акҷайол

Акҷайол (Шекалва;) — деҳа дар ноҳияи Бейтушшебап, вилояти Ширнак, Туркия. Шумораи аҳолӣ — 758 нафар дар соли 2021. Асосан курдҳо.
Акшапада Гаутама

Акшапада Гаутама (номаълум — номаълум) — мутафаккири Ҳинди Бостон, муассиси системаи няя, муаллифи рисолаи "Няя-сутра". Зиндагинома Замони зиндагии Акшапада Гаутама маълум набуда, эҳтимол меравад, ки дар оғози асри 1 м зистааст, зеро муассиси мактаби буддоии мадҳямика Нагарҷуна ва ғ. ҷалб кард. Шарҳи "Няя-сутра"-и Акшапада Гаутама "Няя бҳаня"-и файласуфи ҳиндӣ Ватсяяна (асрҳои 4-5) мебошад.
Акҳяна

Акҳяна (– ҳикоя) — жанрҳои ривоятии адабиёти қадими халқҳои Ҳиндустон. Дар Ведаҳо акҳяна – порчаҳои эпикӣ ва муколамаҳои драмавие вомехӯранд, ки сужети онҳо дар адабиёти классикии санскрит, аз ҷумла дар драмаҳои Калидаса, инкишоф ёфтааст. Акҳянаро ибтидои драматургияи классикӣ ва жанрҳои ривоятии назму насри ҳиндӣ медонанд. Мавҷудияти акҳяна дар Ведаҳо гувоҳӣ медиҳад, ки халқҳои Ҳиндустон аз қадимулайём адабиёти пешрафта доштаанд.
Ал-Баъс (рӯзнома)

Ал-Баъс — яке аз рӯзномаҳои Сурия, ки соли 1947 таъсис шудааст.
Ал-Аламайн

Ал-Аламайн — шаҳр дар Миср. География Иқлим.
Масҷидулақсо

Масҷиди Ал-Ақсо, Ал-Масҷид ал-Ақсо (— масҷиди дур) — масҷиде, ки дар кӯҳи маъбади Уршалим ҷойгир аст. Пас аз Масҷидулҳаром дар Макка ва Масҷиди Набавӣ дар Мадина ин саввумин ибодатгоҳи муқаддаси ислом аст. Тибқи эътиқоди исломӣ, қиблаи аввал ва масҷиди дуввум, ки дар рӯи замин сохта шудааст 2. Дар масҷид ҳамзамон то 5000 диндор метавонанд намоз хонанд. Таърих Исро Инҷо сафари паёмбари Муҳаммад (с) аз Макка ба Уршалим (исро) ва пасон ба осмонбароияшон (Исро ва меъроҷ) дар Ислом гуфта мешавад. Пок аст Он, ки бандаи Худро шабе аз Масҷиду-л-Ҳаром ба сӯи Масҷиди Ақсо, ки гирдогирди он баракат ниҳодем, бибурд,(Яъне: Худои Таъоло дар шаби меъроҷ он ҳазратро (с) пеш аз меъроҷ ба Масҷиди Байтулмуқаддас расонид) то баъзе нишонаҳои худро ба ӯ бинамоёнем. Ба дурустӣ ки Ӯ Шунавои Бино аст. — Қуръон 17 (Оятӣ) Сафарҳои салибдорон Салибдорон соли 1099 Уршалимро забт карда, масҷидро ҳамчун қаср барои подшоҳони Уршалим истифода мебурданд. Найтсҳои Темплӣ, масҷидро соли 1120 ҳамчун қароргоҳи фармондеҳӣ пазируфта, онро ба базиликаи ҳафтбастагӣ барқарор карданд ва ба он Маъбади Сулаймон ном монданд. Функсияи масҷид пас аз забти Байтулмуқаддас аз ҷониби Салоҳиддин дар соли 1187 барқарор карда шуд. Сохтмон ва азнавсозӣ Ин масҷид аслан як хонаи хурди намозхонӣ буд, ки онро халифа Умар сохта буд, пас бо фармони халифа Абдулмалик ибни Марвон кор дар тавсеаи масҷид оғоз ёфт, ки онро писараш Валид соли 705 ба итмом расонд. Пас аз заминларзаи соли 746 масҷидро халифаи Аббосиён ал-Мансур дар соли 754 комилан хароб ва аз нав сохт ва аз ҷониби вориси худ Ал-Маҳдӣ дар соли 780 аз нав барқарор карда шуд. Заминларзаи дигар дар соли 1033 қисми зиёди Ақсоро хароб кард, аммо пас аз ду сол Алӣ ал-Зиҳир як масҷиди дигар сохт, ки то имрӯз боқӣ мондааст. Дар давоми таҷдиди даврӣ, сулолаҳои гуногуни ҳукмрони Хилофати Араб ба масҷид ва қаламрави шафати он иловаҳо сохтанд, аз қабили гунбаз, фасад, минбар, манораҳо ва сохтори дохилиро тағир доданд. Бозсозӣ ва таъмирро дар асрҳои баъдӣ Айюбиҳо, Мамлукҳо, Шӯрои олии мусалмонон ва Урдун анҷом додаанд. Ҳангоми барқарорсозии солҳои 1938-1943 дар масҷид сутунҳои мармари Каррара, ки тӯҳфаи Муссолини буд, бо шифти нави ҳадяи шоҳи Миср Фарук насб шуданд. 3 Нигоҳубин Имрӯз, шаҳри кӯҳнаи Уршалим бахше аз Байтулмуқаддаси Уршалим аст, аммо тибқи созишномаи соли 1994 байни Исроил ва Урдун, масҷид ва ҳама зиёратгоҳҳои мусулмонон дар Уршалим таҳти назорат ва нигоҳубини Урдун мебошанд. Ҳамзамон, ба гуфтаи Захар Ҳелман, созишномаҳо "фавран пас аз пирӯзии Исроил дар ҷанги соли 1967 байни ВАК (Вақфи исломии Иерусалим) ва Идораи Антиқаҳои Исроил назорати мусалмононро танҳо бар қаламрави Масҷид, ба истиснои ҳама иртиботот ва иншооти зеризаминӣ доданд 4. Аксҳо.