ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ширин Ибодӣ

-- 126416260? Ширин Ибодӣ — ҳуқуқшинос, адвокат, нависанда, фаъоли ҳуқуқи башар, муассиси Маркази дифоъ аз ҳуқуқи башар, нахустин раиси додгоҳ аз зумраи занони Эрон, барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел "Барои саҳм дар рушди демократия ва мубориза барои ҳуқуқи инсон, махсусан занону кӯдакон дар Эрон". Зиндагинома Ширин Ибодӣ дар шаҳри Ҳамадон ба дунё омадааст. Ӯ духтари профессори ҳуқуқи тиҷорат Муҳаммад Алӣ Ибодӣ, ки нотариуси кулли Ҳамадон буд. Тибқи иттилои вай аз миллати эронӣ аст. Факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Теҳронро хатм кардааст ва пас аз шаш моҳи таҷриба додрас шуд. Соли 1971 рисолаи худро дифоъ кард ва дар соли 1975 аввалин зан дар Эрон шуд, ки раиси додгоҳи маҳаллӣ (додгоҳи шаҳри Теҳрон) буд. Пас аз инҷилоби исломӣ дар Эрон ӯ ҳам мисли дигар занони додрасӣ ба вазифаи котиби гузашт. Ибодӣ истеъфо дод ва беш аз 10 сол натавонистааст дар касби адвокатӣ кор кунад. Дар соли 1993, вай ниҳоят муяссар шуд, ки барои кушодани клиникаи ҳуқуқӣ иҷозат гирад. Дар солхои 80-ум Ибодӣ умдатан китобу мақолаҳо менавишт, ки дар Эрон шӯҳрати зиёде доштааст. Ибодӣ ба ҳайси ҳуқуқшинос дар солҳои 1990 дар чанд мурофиаи муҳим дар Эрон ширкат кардааст. Илова бар ин, Ибодӣ чанде аз парвандаҳои марбут ба манъи нашри рӯзномаҳои Эронро сарварӣ мекард ва аз пайравони мазҳаби баҳоӣ, ки дар Эрон пайваста таъқиб мешуд, дифоъ мекард. Ширин Ибодӣ ду созмони ҳомии ҳуқуқи башари эронӣ: Ҷамъияти дифоъ аз ҳуқуқи кӯдакони Эрон ва Маркази ҳуқуқи башарро таъсис ва раҳбарӣ мекард. Барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел Хабари барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел гардидани Ибодӣ дар Эрон ба вокунишҳои мухталиф рӯбарӯ шуд. Тибқи баъзе гузоришҳо, ҷомеаи Эрон то шодмонии мадум дар кӯчаҳо аз ин тасмим пуштибонии густарда кардааст 4. Дар ҳамин ҳол, президенти Эрон Муҳаммад Ҳотамӣ як изҳороти хеле монеаеро баён кард, ки маънои он ба он рабт дод, ки Ҷоизаи сулҳи Нобел умдатан як василаи фишори сиёсӣ бар баъзе кишварҳост. Ибодӣ дар суханрониҳои мухталиф пас аз эълони ҷоизааш ба пойбандии худ ба ислом ва ватандӯстии худ таъкид кардааст. Ҳамин тариқ, вай зидди ҳар гуна дахолати хориҷӣ ба умури Эрон изҳори назар кард ва гуфт, ки мубориза барои ҳуқуқи башар дар Эрон бояд аз ҷониби худи эрониҳо анҷом дода шавад. 5. Соли 2009 ҷоизаи Ибодиро мақомоти Эрон мусодира карданд, ки худи мақомот инро рад кардааст. 6 Агар ин маълумот тасдиқ шавад, вай аввалин барандаи Ҷоизаи сулҳи Нобел хоҳад буд, ки ҷоизааш аз ҷониби мақомоти давлатӣ маҷбуран гирифта шудааст. 7 Фаъолиятҳои иҷтимоӣ Фаъолиятҳои иҷтимоии Ширин Ибодӣ: ҳамкорӣ дар татбиқи барномаҳои таҳқиқотии ЮНИСЕФ дар Эрон; таъсиси Анҷумани ҳимоят аз ҳуқуқи кӯдакон; таъсис ва роҳбарии Маркази мудофиони ҳуқуқи башар; тавсияи қабули Қонуни манъи зӯроварӣ алайҳи кӯдакон; нозири расмии Дидбони ҳуқуқи башар. Унвону ҷоизаҳо Доктори ифтихории донишгоҳҳои Торонто, Колумбияи Британия, Йоркс, Донишгоҳи католикии Австралия, барандаи ҷоизаҳои Торолф Рафто ва Манхэ. Бо ордени Легиони Фахрӣ сарфароз гардидааст. Соли 2011 дар шаҳри Пуатеи Фаронса як хиёбон ба шарафи Ширин Ибодӣ номгузорӣ шуд.
Мубоҳ

Мубоҳ ё ҳалол — амалест, ки анҷом додан ва надодани он (тарки он) баробар аст, на азобе дораду на савобе, ба монанди бештари корҳои рӯзмарра.
Ибрагим Базайев

Ибрагим Олегович Базайев — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Ибоҳия

Ибоҳия — гурӯҳе дар дини ислом, ки баъзе амалҳои зидди шариатро мубоҳ мепиндоранд; гурӯҳе аз фирқаҳои ифротии шиъа. Имкони зуҳури ибоҳия дар байни пайравони ҳамаи адён вуҷуд дорад. Дар адабиёти динии асрҳои миёна ибоҳия ба дини маҷус ва Маздак нисбат дода шудааст, зеро онҳо аксари аъмоли ҳаром дар исломро мубоҳ медонистанд. Гароишҳо ба ибоҳия, маъмулан, дар гурӯҳҳои ғулоти шиа, хавориҷ, кайсония, ровандия, сӯфия ва баъзе дигар фирқаҳо ба назар мерасанд. Шариф Яҳё Амин дар "Фарҳангномаи фирқаҳои исломӣ" ибоҳияро фирқаи чоруми ғулоти шиа шуморида, дар бораи ду шохаи он — ҷиноҳия ва ҳошимия иттилоъ додааст. Дар байни фотимиёни Миср ва доиёни исмоилия (мас., низория) бар асари ихтилофоти ақидатӣ фирқаҳои мухталифе арзи вуҷуд намуда, бархе аз онҳо ақидаҳои ибоҳияро қабул карданд. Дар байни кайсониён се фирқа — ҳамзия, ҷиноҳия (ё ҳорисия) ва баёния ба ибоҳия гароидаанд. Пайравони ҳамаи онҳо иддио доранд, ки чун ҳар касе имоми худро бишиносад, аз қайди риояи воҷибот ва муҳаррамоти дин озод мешавад. Гурӯҳҳои мазкур бар ҳамин асос амалиётеро анҷом медоданд, ки мухолифи муҳаррамоти шариат ба шумор мерафт. Дар ровандия гурӯҳе бо номи "Абумуслимия" ба ибоҳия гаравида, аз риояи воҷиботу муҳаррамот худро озод мепиндоштанд. Баъзе суфиён низ тарафдори ақидаҳои ибоҳия буданд ва мегуфтанд, ки баъди васл шудан ба ҳақиқати азалӣ иҷрои баъзе қоидаҳои шариат ҳатмӣ нест. Абуҳомиди Ғаззолӣ дар "Зикри ҳамоқати аҳли ибоҳия" шубҳаҳои худро дар бораи ибоҳия баён намуда, эътиқоди ибоҳиёни суфимашрабро дар чанд нуқта хулоса кардааст. Худованд аз тоати бандагон бениёз аст. 2. Худованд кариму раҳим аст ва ба ҳамаи бандагон, ҳатто ба гуноҳкорон, бо дидаи раҳмат менигарад. 3. Мақсуд аз аҳкоми шариат пок шудани инсон аз шаҳвату нафси ҳайвонӣ мебошад ва чун он хусусияти фитрии инсонист, бо риёзат ва парҳезкорӣ зудуда намешавад. 4. Ба сӯфиёне, ки дар натиҷаи риёзат дучори баъзе ҳолат ва ҳусули баъзе кайфиёти ботинӣ шудаанд, ин гумони ботил даст хоҳад дод, ки ба ниҳояти кор расидаанд ва ба Ҳақ восил шудаанд ва пардохтан ба аҳкоми шаръ амри барабасу ботил аст. 5. Гумон мекунанд, ки баъди расидан ба камоли нафсонӣ ва пок шудан аз разоили ахлоқӣ аз асрори ибодат воқиф шудаанд. 6. Одамӣ, чун хокист ва бо мурдан нобуд мешавад, вуҷуди дӯзаху биҳиштро дурӯғ меҳисобад. 7. Дарвеш касест, ки аз ҳама чиз холӣ (тиҳӣ) бошад, ҳатто аз самароти рӯзаву намозу савоб ва ғ. Абдурраҳмони Ҷомӣ дар "Нафаҳоту-л-унс" суфиёни ибоҳигароро ботиния ё ибоҳия номида, таъкид мекунад, ки онҳо пойбандӣ ба аҳкоми шариатро махсуси авом медонанд; аҳли тариқату ҳақиқат ба висоли Ҳақ расидаанд ва ҳоҷат ба иҷрои аҳкоми шаръ надоранд ва онҳоро риоят нахоҳанд кард. Баъзе аз пайравони мазҳаби шофеия, фирқаҳои хуррамия, муқаннаия, карромия ва ҳилмонияро аз ҷиҳате ба ибоҳия мансуб медонанд. Онҳо дар моҳи рамазон рӯза намегиранд, намоз намегузоранд. Мас., Абуҳилмони Димишқӣ мегуфт: "Агар касе Худовандро он гуна, ки ман тавсиф мекунам, бишиносад, ҳеч чиз бар ӯ ҳаром нахоҳад буд: ҳар коре, ки бихоҳад бикунад ва ҳар хӯроки лазизе, ки майл дорад, метавонад бихӯрад". Пайравони карромия мегуфтанд, ки ба ҷуз нӯшидани шароб, боқӣ тамоми гуноҳҳои дигарро дар пинҳонӣ метавон анҷом дод.
Ибрагимов, Юрий Инокентевич

Ибрагимов Юрий Инокентевич (зод. 1 июни 1939, Тошканд, ҶШС Узбекистон) — доктори илмҳои тиб, профессор. Аълочии тандурустии Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (ҳоло ДДТТ). Табиби ҷарроҳ-онкологи Беморхонаи н. Ленин (ҳоло Рӯдакӣ—1966), ҷарроҳи Диспансери онкологии ҷумҳуриявӣ, аспирант, ассистент ва дотсенти кафедраи физиологияи эътидолӣ, дотсент ва мудири кафедраи физиологияи эътилолии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино. Аз соли 1992 дар хориҷи кишвар сукунат дорад. Пажӯҳишҳо Андар таъсири радиатсияи ионнок ба хуншории мавзеӣ ҳангоми фишори муқаррарӣ ва пасти барометрӣ, фаъолияти тарафайни рагҳо дар раванди инкишофи гипоксия ва истифодаи доруҳои зидди он пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи бештар аз 40 таълиф. Осор.
Қорӣ Абдулҳамиди Ибрат

Қорӣ Абдулҳамид, мутахаллис ба Ибрат — шоир и форс-тоҷик ва ҳофизи Қуръон. Зиндагинома Аз рӯи маълумоти "Тазкирату-ш-шуаро"-и Муҳтарам Ибрат дар растаи адрасфурӯшони Бухоро ба китобат машғул буд. Табъи хуш дошт ва бо аҳли фазл дар ҳамкорӣ буд. Ғазали зер аз ӯст: Бигзашт чу боди саҳар айёми шабобам, Нодида аз иқлими хато роҳи савобам. Бар тавсани беҷо қадами тунд равад умр, Аз бими харобӣ ҳама дам по ба рикобам. Дар бодияи бенаму бепову сари ишқ Лабташна, ҷигарсӯхта ҷӯёни саробам. Ибрат, зи тағофулкадаи абруи шӯхаш Чун моҳии бисмилшуда андар табу тобам.
Мулло Ибодуллоҳи Ибрат

Мулло Ибодуллоҳи Ибрат — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Бухоро зиндагӣ ва эҷод кардааст. Ибрат шоири рангинбаён буда, ба қавли Муҳтарам, "дар ҳалли абёти муғлақа ва кашфи муаммоти мушкила қобилият" доштааст. Байтҳои зер аз ӯст: Баски аз бетолеъӣ домони ёр аз даст рафт, Сабр аз дил, рахт аз тан, ихтиёр аз даст рафт. Тарки мо кард он нигору монд дар дил доғи хеш, Нахли умрамро хазон омад, баҳор аз даст рафт. Дӯш дидам он лабу рухсору моҳу хатту хол, Сабру ҳушу ақлу динам – ҳар чаҳор аз даст рафт.
Ибрати Ноинӣ

Муҳаммадалӣ ибни Абдулхолиқ Мусоҳиби Ноинӣ, маъруф ба Ибрати Ноинӣ — шоир ва тазкиранависи эронӣ. Зиндагинома Гузаштагонаш аз шаҳри Ноин будаанд. Дар наврасӣ сарфу наҳв, илми хат, маонӣ, баён, бадеъ, мантиқ ва фалсафаро назди донишмандони Исфаҳон омӯхт. Ибрат муддати 17 сол ба шаҳру навоҳии гуногуни Эрон сафар карда, бо бисёре аз бузургону шахсиятҳои фозил ва мазҳабии кишвар мулоқот намуд. Соли 1904 ба Теҳрон омада, то охири умр он ҷо зиндагӣ кардааст. Ибрат рӯзгори фақирона дошт ва аз роҳи китобат касби маош мекард. Ӯ яке аз хаттотони барҷастаи замонаш буд. Дар сурудани ғазал, маснавӣ, қитъа, қасида ва рубоӣ маҳорати баланд дошт, адиби шеършинос ва донандаи барҷастаи адабиёти форсӣ буд. Шеъри Ибрат аз ҷиҳати услуб содаву равон ва дорои мазмуни баланд аст. Ғазалу қасидаҳояш мазмуни ирфонӣ доранд ва дар онҳо аз вазнҳову қофияҳои душвор истифода шудааст. Ҳабиби Яғмоӣ зимни нақди ғазалиёти Ибрат, ӯро пайрави мактаби Фурӯғи Бастомӣ медонад. Аз Ибрат маснавиҳои ҳанӯз мунташирношуда, ба мерос мондааст. Осори боқимонда Намунаи ашъор Намунае аз ашъори Ибрат: Омад он ёру сар андар қадам андохтамаш, Бинишондам зи вафо дар бару бинвохтамаш. Сари савдозадаам бори гарон буд ба дӯш, То сабукбор шавам, дар қадам андохтамаш. Ҳар дам он бут ба либоси дигаре ҷилва намуд, Ман ба ҳар ҷилва назар кардаму биншохтамаш. Гуфт: "Ҳоли дили хунини ту бе ман чун аст?" Гуфтам: Аз оташи ҳиҷрони ту бигдохтамаш. Шояд ар дӯст ба ҳоли дили ман пардозад, Ки ман аз ҳар чӣ ҷуз ӯ буд, бипардохтамаш. Фалак он рӯз ба поям сари таслим ниҳод, Ки зи абруи ту шамшер ба сар охтамаш.
Ибораҳои фразеологӣ

Ибораҳои фразеологӣ, ибораҳои устувор — таркибҳои устувор ва тайёри нутқ, ки ҷузъҳояш ба якдигар вобастагии ҷудонашаванда дошта, як маъниро ифода мекунанд. Забони тоҷикӣ яке аз забонҳои пурғановат дар истифода аз ибораҳои фразеологӣ маҳсуб мешавад. Ибораҳои "пӯсту устухон шудан" (лоғар, хароб шудан), "дил кандан" (тарки дӯстиву рафоқат ва ишқу муҳаббат кардан бо касе), "даст ба гиребон шудан" (бо касе ҷангу ҷанҷол кардан), "гурги борондида" (шахси ботаҷриба, мушкилеро паси сар карда, мушкилеро дида), "коҳи куҳнаро бод кардан" (сухани дар гузашта гуфташударо ба ёд овардан), "аз касе дил шустан" (умед кандан), "хуни дил хӯрдан" (азоб кашидан), "ба чашми худ нигоҳ карда роҳ рафтан" (кореро ба мақсаду мароми худ ба анҷом расонидан), "ғам хӯрдан", "димоғ сӯхтан", "чашм дӯхтан", "оби дандон" (навъи қанд), "афсӯс хӯрдан", "чашми касеро тарсондан", "савганд хӯрдан", "муштро гиреҳ кардан", "гапро пазондан", "кори пухта", "одами пухта", "ба гардани касе савор шудан" ва ғ. ибораҳои фразеологии маъмул дар забони тоҷикӣ мебошанд. Дар лаҳҷаҳои забони тоҷикӣ низ ба ғайр аз ибораҳои фразеологии маъмул дар забони адабӣ, ки бо лаҳҷа талаффуз мешаванд, ибораҳои махсусе вуҷуд доранд, ки хосси ҳамон лаҳҷаанд. Мас., дар лаҳҷаи Мастчоҳ ибораҳои "гап хӯрдан" (гапро гум кардан дар мавриди гуфтугӯ), "ғӯлак задан" (сиёҳӣ задани чашм), "ҳавои гургзояк" (ҳавои ноустувор — гоҳ борону гоҳ офтоб), дар Дарвоз "ҳолгарӣ кардан" (фиреббозӣ кардан, найранг кардан) ва ғ. ба назар мерасанд. Одатан, ҷузъҳои ибораҳои фразеологӣ ивазнашавандаанд: мас., "гули сари сабад"-ро "гули сари кӯза" ё "гули сари хирман" гуфтан мумкин нест. ибораҳои фразеологӣ ба забонҳои дигар айнан тарҷума намешавандоктори илмҳои ф. дар фразеология ва лексикология омӯхта мешаванд. Истифода аз ибораҳои фразеологӣ боиси хушобурангӣ, фасоҳат, муассирӣ, тобиш, баёни эҳсосот, ҳусн дар забони гуфтугӯӣ (шифоҳӣ) ва нутқи навишторӣ мегардадоктори илмҳои ф. ба мисли ибораҳои наҳвӣ (нигар Ибора) бо алоқаи изофӣ ("мухтасари калом", "сарви сиҳӣ", "лаъли обдор", "хонашери майдонғариб", "ба оши тайёр баковул"), вобастагӣ ("даҳон ба даҳон", "каждум дар бағал", "мӯ ба мӯ"), пайваст ("имрӯзу фардо", "аҳлу аёл"), ҳамроҳӣ ("он ҷаҳондунё"), омехта ("чашму чароғи замин", яъне беҳтарин намояндагони ҷамъият) ва ғ. сохта мешаванд. Баъзе ибораҳои фразеологӣ дар забони тоҷикӣ ба зарбулмасалу мақол табдил ёфтаанд.
Ибрат (деҳа, н. Восеъ)

Ибрат (собиқ Пойтуғ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 2551 нафар (январи 2018), тоҷикон. Иқтисод Деҳа муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, пахтакорӣ ва чорводорӣ. Дар ҳудуди деҳа 23 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Заминҳо ба воситаи пойгоҳи обкашӣ аз рӯди Панҷ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа ҶСК Корхонаи истеҳсоли намаки "Хоҷамуъмин" фаъолият дорад.
Иброниён

Иброниён — қабила ва фарзандони Иброҳим, қавми соминажоде, ки дар асрҳои 19-18 то мелод дар ноҳияҳои шимолии биёбони Арабистон саҳронишин буданд; бо ошуриён, арабҳо ва қавмҳои Ховари Миёна асли муштарак доранд. Сохтори иҷтимоии иброниён қабилаӣ буд, ҳар қабила мустақил буд ва раиси худро дошт, ки умури динӣ ва ҳам дунявиро идора мекард. иброниён эътиқоди ибтидоӣ, чун парастиши арвоҳ ва қувваву ҳодисаҳои табиӣ, доштанд. Дар ибтидо иброниён ба сангҳои бузург ва кӯҳсутунҳо эҳтиром гузошта, онҳоро ниёиш мекарданд. Кӯҳпояро "мазбаҳ" ва сахраҳоро "гилгал" гуфта, дар атрофи онҳо барои адои қурбонӣ ва ниёиш ҷамъ ҳам меомаданд. Ба бовари иброниён сангҳои бузург дорои рӯҳ, сахраву кӯҳпояҳо нишемангоҳи арвоҳи бузург, мардҳои диданашаванда ва ҷин, дарахтон маҳалли иқомати арвоҳ ва шаётин будандоктори илмҳои чашмаву рӯдҳоро аз файзи қудсӣ ва атои худоён медонистанд, ҳайвоноти ваҳшӣ, аз қабили мору кафтор ва гургро маҳалли ҳулули арвоҳи аҳриманӣ пиндошта, эҳтиром мекардандоктори илмҳои бар ин эътиқод буданд, ки мумкин аст шаётин ва арвоҳи палид дар биёбон ба сурати инсон дароянд. иброниён чун дигар қавмҳои сомӣ нахуст арвоҳ ва қувваҳои фавқуттабииро ба номи умумии "Эл" (ҷамъаш "Элоҳим") мехондандоктори илмҳои то зуҳури Иброҳим (а) аз миёни худоён маъбудашонро интихоб мекарданд ва худро баргузидаи худоёни хеш медонистаанд. Иброҳим (а) ба иброниён дини яккахудоӣ овард ва онҳо "Эл"-ро Худои якто қарор доданд. То ин дам онҳо дар Бобил буданд. Иброҳим (а) пас аз эълони оини нави худ мавриди сӯиқасди оинҳои дигари бобилӣ қарор гирифт. Инчунин дар он ҳангом (тақр. 1800 то м.) ҳиндуаврупоиҳо ба Бобил ва атрофи он ҳуҷум кардандоктори илмҳои бо роҳбарии Иброҳим (а) ба ноҳияи шимолии нимҷаз. Арабистон муҳоҷир шуданд ва пас аз чанде саҳронишинӣ ба сарзамини Канъон рафтанд. Ба иброниён дар Канъон пас аз Иброҳим Исҳоқ (а) ва пас аз ӯ Яъқуб (а) раҳбарӣ мекарданд. Дар осори таҳқиқотӣ, дар баъзе мавридҳо иброниён, банӣ Исроил ва қавми яҳуд ҳамчун мафҳумҳои муродиф истифода шудаанд.
Иброн Шарипов

Иброн Шарипов (10.10.1931, ноҳияи Сангвор — ваф. 7.03.2013, шаҳри Душанбе) — файласуф ва сиёсатшинос тоҷик, доктори илмҳои фалсафа, профессор. Зиндагинома Соли 1956 факултети таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм намудааст. Солҳои дар кафедраи марксизм-ленинизми Донишкадаи омӯзгории шаҳри Кӯлоб кор кардааст. Солҳои ҳамчун директори мактаби миёнаи ба номи Фридрих Энгельси ноҳияи Восеъ фаъолият намудааст. Солҳои аспирант, ходими хурди илмии Шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ буд. Солҳои ҳамчун ходими калони илмии Шуъбаи фалсафаи АИ ҶТ кор кардааст. Солҳои сарварии сектори коммунизми илмии шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ, вазифаи мудири кафедраи фалсафаи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро ба уҳда дошт. Солҳои ҳамчун профессори кафедраи мазкур кор кардааст. Солҳои мудири кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, профессори кафедраи мазкури Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон буд. Ҳамзамон аз соли 2004 инҷониб дар шуъбаи фалсафаи сиёсати Институти фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ ба ҳайси сарходими илмӣ кор мекард. Иброн Шарипов 7.03.2013 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузаштааст. 1 Муаллифи зиёда аз 300 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Таълифоти ӯ ба масъалаҳои ташакулли муносибатҳои нави ҷамъиятӣ дар Тоҷикистон, худшиносии миллӣ ва бунёди давлати миллӣ, таҳкими давлатдории тоҷикон дар давраи соҳибистиқлолӣ, ташаккул ва инкишофи ҳуввияти миллии тоҷикон бахшида шудаанд. Бо ифтихорномаҳои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ҷамъияти "Дониш" сарфароз карда шудааст. Осор.
Ибратии Азимободӣ

Вазиралӣ Ибратии Азимободӣ — адиби форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Дар Азимободи Патна ба дунё омадааст. Чанд муддат шогирди Лаъл Улфатии Деҳлавӣ будааст. Муддате дар хидмати наввоб Равшанмулк Маҳдиқулихони Баҳодур буд, сипас ба хидмати роҷа Вило даромада, дӯсти доимии ӯ шуд. Ибратии Азимободӣ "Нал ва Даман"-и Файзии Даканиро бо номи "Эъҷозу-л-муҳибба", "Лайлӣ ва Маҷнун"-и Ҳотифиро бо номи "Меъроҷу-л-ушшоқ" ва маснавии "Ҳир ва ронҷҳо"-и Қамаруддини Миннатро бо номи "Сироҷу-л-муҳибба" ба наср гардондааст. Ибратии Азимободӣ тазкираҳои "Меъроҷу-л-хаёл" (таълифаш 1841) ва "Риёзу-л-афкор" (таълифаш 1851) дорад. "Меъроҷу-л-хаёл" ба шарҳи ҳол ва ашъори 205 нафар шоири ғазалсаро бахшида шудааст. "Риёзу-л-афкор" дар зикри аҳвол ва осори насрнависони асрҳои 17-19 мебошад ва аз 28 боб иборат аст. Бобҳо "хиёбон" ном гирифта, ҳар хиёбон ба як ҳарф махсус шудааст.
Ибриқ

Ибриқ (— муарраби обре ё обрез), обрез — кӯза ё зарф барои нигоҳдории обу шароб, шустушӯ ва вузӯ. Ибриқ шаклҳои мухталиф дошт: баъзе дорои нӯла ва баъзе дорои даста ва қисме дорои ҳар ду бо даҳонаи кашида ва дастаи баланд. Тафовути шаклҳо ба истифодаи мухталифи он далолат мекунад. Чунончи, барои шустушӯ аз ибриқи дастадор ва нӯлакдор ва барои нӯшидан аз ибриқи дастадори бенӯл истифода мешавад. Ибриқ аз филиз, сафол, чарм, шиша ва пластика сохта шуда, гоҳе нақшҳо низ дорад. Ибриқ дар Қуръон ба шакли ҷамъ (абориқ), ба маънои ҷоми шароби биҳиштӣ зимни васфи яке аз маҷлисҳои шодии муқаррабон омадааст. Ибриқ дар адабиёт ба маъноҳои вазне баробари ду ман ("Мафотеҳу-л-улум"-и Хоразмӣ), шамшери тобон (дурахшон) ва зани соҳибҷамол низ корбурд шудааст. Ибриқи майи маро шикастӣ, Раббӣ, Бар ман дари айшро бибастӣ, Раббӣ. Хайём Пас фурӯшад аблаҳ имонро, шитоб Андар он тангӣ ба як ибриқи об. Маснавии маънавӣ.. дузде бетавфиқ ибриқи рафиқ бардошт, ки ба таҳорат меравад, ба ғорат рафт. Гулистон.
Иброҳим Пошо

Иброҳим Пошо (4 март 1789, 1 — 10 22 ноябр 1848 1 2, Қоҳира) — сарфармондеҳи сипоҳ ва давлатмарди мисрӣ, волии Миср, писархонд, ҳамрикоб, шарики ҳокимият ва вориси Муҳаммад Алӣ (ҳукмронӣ). Зиндагинома Аз соли 1805 дар Миср иқомат карда, дар раванди ислоҳоти анҷомдодаи падараш, аз ҷумла таҷдиду навсозии артиш ва қувваҳои баҳрӣ ширкат дошт. Роҳбари вазорати молия ва пошо (амир)-и Мисри Боло. Дар давраи сарлашкари сипоҳи Миср буданаш шуҳрат ёфт: дар раванди мубориза ба муқобили ваҳҳобиҳо аввалин давлати Саудиҳоро барҳам дод; таҳти роҳбарии ӯ артиши Миср Судони Шарқиро забт ва Иниқлоби миллӣ-озодихоҳии Юнонро пахш кард. Дар раванди зиддияти низомии Миср бо Империяи Усмонӣ чанд бор артиши туркҳоро шикаст дод. Солҳои ҳокими минтақаҳои вобаста ба Миср — Сурия, Фаластин ва Киликия будоктори илмҳои баъдан шарики ҳокимият ва вориси Муҳаммад Алӣ гардид.
Иброҳим (албом)

"Иброҳим" — нуҳумин албоми студиёии Муҳсин Човушӣ аст, ки бо таронаҳои Ҳусайни Сафо ва низ танзимҳои Муҳсин Човушӣ, Фаршод Ҳисомӣ ва Шаҳоб Акбарӣ ва бо навозндагии Одили Рӯҳнавозу Майсам Марвастӣ ва Тавҳид Нурӣ, 11 шаҳривари 97 мунташир хоҳад шуд. Теъдоди қатаъоти олбум, 8 қитъа мебошад Муҳсин Човушӣ дар ин олбум фазоҳои ҷадидро таҷриба кардааст "Иброҳим" ба лиҳози фурми мусиқои мутафовит бо олбумҳои гузаштаи Човушӣ мебошад. Таронаҳои олбум Ин олбум дар маҷмӯъ ҳашт тарона дорад ва таронасароии тамоми қатаъоти он Ҳусайни Сафо мебошад: Ҷусторҳои вобаста.
Иброҳим (ном)

падари воломақом ҳамаи мақолаҳо бо "Иброҳим" Иброҳим — номи Дорандагони номи Иброҳим Ҳаволаҳо Сарчашмаҳо.
Сураи Иброҳим

Иброҳим (— Иброҳим) — чаҳордаҳумин сураи Қуръон.Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 52 оят аст. Мундариҷа Тафсир Сураи Иброҳим аз 52 оят иборат буда, ба истиснои оятҳои 28 ва 29, дигар оятҳои он қабл аз ҳиҷрат, дар Макка нозил шудаанд. Шумораи оятҳои сураи Иброҳим назди қориёни Басра 51, назди куфиён 52, назди шомиён 55 ва назди дигарон 50 оят аст. Сураи Иброҳим, тибқи қавли роҷеҳ (авло), аз 831 калима ва 3434 ҳарф иборат аст. Чун дар он аз маъмурияти Иброҳим (а) ва бинои хонаи Каъба ба василаи ӯ сухан ба миён омадааст, чунин номгузорӣ шудааст. Сураи Иброҳим дорои ҳафт рукӯъ мебошад. Мавзӯъҳои Сураи Иброҳим мушобаҳат ва ҳамгунии зиёде бо матлабҳои сураи "Ҳиҷр" доранд. Сураи Иброҳим бо баёни авсофи Қуръон оғоз шуда, дар он дар бораи Иброҳим, дуо ва ниёишҳои ӯ дар Макка, таърихи анбиё (Нӯҳ, Мусо) ва қавмҳои пешин (Од, Самуд) ва дигар достонҳои ибратбахш сухан меравад. Дар Сураи Иброҳим дар бораи ваҳй, рисолат, тавҳид, қиёмат ва ҳисобу китоби он рӯз низ хабар дода шудааст.
Иброҳим Абдуллозода

Иброҳим Абдуллозода (Абдуллозода Иброҳим Ғоибназарӣ феврали 1957, ноҳияи Ӯротеппа) — вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати 1. Узви Ҳизби коммунистии Тоҷикистон (аз 1986). Зиндагинома Иброҳим Абдуллозода 25 феврали соли 1957 дар шаҳри Истаравшан, дар оилаи хидматчӣ таваллуд шудааст. Номбурда пас аз хатми мактаби миёнаи 14-и ба номи Обидхӯҷа Лутфӣ ба факултети агрономии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон дохил шуда, онро бо ихтисоси "агроном-олим" хатм кардааст 2. Оиладор, соҳиби чор нафар фарзанд мебошад. Корнома Фаъолияти меҳнатиашро ба ҳайси ҳисобчии отряди механиконидашудаи Иттиҳодияи агросаноатии шаҳри Истаравшан оғоз намудааст. Соли 1978 дар сафи Артиши Шӯравӣ, аввал дар Ҷумҳурии Қазоқистон, баъд дар Ҷумҳурии Исломии Афғонистон хидмат кардааст. Иброҳим Абдуллозода соли 1980 дар хоҷагии давлатии "Коммунист" ба ҳайси агрономи калон ифои вазифа намуда, солҳои дар вазифаи сарагрономи хоҷагии ниҳолпарварӣ кор кардааст. Солҳои 1993 2000-ум, яъне то ба кор омадан ба вазифаи масъули Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Истаравшан сардори муассисаи қабули чорвои шаҳр буд. Солҳои муовини раиси шаҳри Истаравшан, солҳои раиси Ҷамоати деҳоти "Зарҳалол" буд. Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 7 январи соли 2011 иҷрокунандаи вазифаи раиси шаҳри Истаравшан ва аз моҳи июли ҳамон сол раиси шаҳри Истаравшан таъин гардида, то 3 феврали соли 2015 дар ин вазифа кор кард. 25 феврали соли 2012 узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида, муовини раиси Кумитаи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба ҳамоҳангсозии фаъолияти Маҷлиси миллӣ бо Маҷлиси намояндагон, ҳокимияти иҷроия, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, воситаҳои ахбори омма ва робитаҳои байнипарламентиро ба уҳда дошт. 28 феврали соли 2010 аз ҳавзаи интихоботии 34 ӯ вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Суғд интихоб гардид. Ҷоизаҳо Барои хидматҳои шоён Иброҳим Абдуллозода бо ордену медалҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ва ҳамчун намояндаи парлумони Тоҷикистон бо медали "Барои пойдории ҳамкориҳои байнипарлумонӣ" сарфароз гардидааст.
Иброҳим Аббуд

Иброҳим Аббуд — ходими давлатӣ ва ҳарбии Судон. Президенти Судон Зиндагинома Иброҳим Аббуд 26 октябри соли 1900 дар деҳаи Муҳаммадгул дар наздикии Суакин таваллуд шудааст. Ӯ коллеҷи низомии Хартумро хатм кардааст. Аз соли 1925 дар хидмати харбӣ. Дар Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ӯ дар ҳайати нерӯҳои Бритониё дар амалиёти ҷангӣ дар Либия ва Эфиопия ширкат кардааст. Дар соли 1956 ӯ дар рутбаи генерал-майор фармондеҳи артиши Судон таъйин шуд, аз соли 1957 - генерал- лейтенант. Дар соли 1958 Аббуд ба табаддулоти низомӣ сарварӣ кард ва ҳукуматро сарнагун кард. Шӯрои олии қувваҳои мусаллаҳ, ки мақомоти олии ҳокимияти давлатии кишвар эълон шуда буд, вазифаҳои президенти Судон, раиси Шӯрои Олӣ, сарвазир, вазири мудофиа ва сарфармондеҳи қувваҳои мусаллаҳро ба Аббуд супурд. ва ба ӯ рутбаи маршал дод. Дар моҳи октябри соли 1964 ҳаракати васеи халкӣ ба амал омад, ки он дар моҳи ноябр и соли 1964 ба сарнагун кардани диктатураи Аббуд оварда расонд. Иброҳим Аббуд 8 сентябри соли 1983 дар ш. Хартум вафот кардааст. Адабиёт.
Иброҳим Бeйтe

Иброҳим рян Бйт (5 сентябри 1989) — футболбози Албанӣ, дарвозабон.