ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гаумот

Гаумото, Гаумот, Гавмард, Бардияи дурӯғин — севумин подшоҳи Ҳахоманишӣ, писари Куруш. Гуфта мешавад пас аз Камбуҷияи Гаумоти муғ тахти подшоҳиро аз худ намуд. Ҳукмат Гаумот дар Катибаи Бесутуни Дорои 1 марди муғе аз Мод зикр шудааст. Гаумот аз лашкаркашии Камбуҷия ба Миср (то м.) истифода бурда, дар Экбатана даст ба ошӯб зад ва ҳокимиятро ғасб намуд (11 марти 522 то м.). Камбуҷия барои саркӯб сохтани ошӯби Гаумот роҳи Порсро пеш гирифт, вале дар роҳ фавтид. Дар фурсати муносиб Гаумот бо пуштибонии мардуми Мод ва Бобил тахту тоҷи сулолаи Ҳахоманиширо соҳиб шуд. Гаумот барои қонунӣ гардонидани ҳукуматаш худро Бардиё — писари Куруш ва бародари Камбуҷия эълон карда, духтари калонии Куруши Кабир — Отусоро ба ҳамсарӣ пазируфт ва насабашро ба сулолаи ҳукмрон пайваст. Баъди таъқиб ва шикаст додани рақибон Гаумот се сол мардумро аз пардохти андоз озод карда, ба хидмати сипоҳ ҷалб шудани ҷавононро манъ кард. Аз рӯи нигориши Катибаи Бесутун Дорои бо пуштибонии ҳафт тан пешвои бонуфузи хонадони порсҳо — Утан (Отан), Виндафарн (Интаферн), Гобрия (Гаубарува), Видарн, Бугубахш ва Адуманиш бо роҳи сӯиқасд (29 сентябри 522 то м.) Гаумот-ро дар Сакаяувати ном дижи Мод ба қатл расонд. Таърихнигорони юнонӣ Ҳеродот ва Ктесий Гаумот-ро бо номҳои Смердис ва Таниоксаркс зикр намуда, аз аҳли муғон будан ва Бардия ном гирифтанашро таъкид намудаанд. Фоҷианигори юнонӣ Эсхил дар фоҷиаи "Порсҳо" Гаумот-ро бо номи Мард зикр кардааст. Ҳукмронии Гаумот чандон тӯлонӣ набошад ҳам, пояҳои давлатдории Ҳахоманишиниёнро суст карда, шоҳаншоҳиро аз хонадони Куруши Кабир ба шохаи дигари ин сулола — Дорои интиқол дод. Баъд аз саркӯбсозии ошӯби Гаумот тахти шоҳӣ (соли 522 то м.) ба Дорои расида, ӯ тайи ду сол беш аз нуҳ ошӯби ҷонибдорони Гаумот-ро пахш кард. Аксари таърихнигорон — И. М. Дяконов, Р. Фрай, М. А. Дандамаев, И. Алиев ва дигарон ошӯби Гаумот-ро инқилоби иҷтимоӣ ва мазҳабӣ донистаанд.
Боресмонас

Боресмонас, Баресманас (юн.) — сипаҳбади артиши Соонӣ, фармондеҳи дувум пас аз Пирӯз дар Набарди Доро.
Бардинское (ноҳияи Бабаев, Вологда)

Бардинское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Бардово (ноҳияи Киржач)

Бардово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Киржач, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Барелйеф

Барелйеф (- — нақши муқарнасии нисбатан паст) — навъи ҳайкалтарошӣ, ки тасвири барҷаста дорад ва аз сатҳи заминаи асар ба андозаи аз нисф баландтар ё камтар аз он аст. Барелйеф ҳамчун санъати тасвирӣ ва наққошӣ дар пардозу ороиши берун ва даруни биноҳо истифода мешавад. Аксар барелйеф дар зинатдиҳии пояи ҳайкалҳо, лавҳаҳои фахрӣ, рӯйи медалҳо ва ғ. ба кор меравад. Барелйефро аз замонҳои қадим дар мамалакатҳои Шарқ, Миср, Амрико, Юнон, Рим, дар санъати меъмории асрҳои миёна васеъ истифода бурдаанд. Дар санъати меъмории Юнони Қадим ва Рум ба Б. асосан пештоқи маъбадҳоро оро медоданд. Нижвони бинои Дастгоҳи иҷроияи Президенти ҶТ, пояи ҳайкали Куйбишев дар назди вокзали роҳи оҳани шаҳри Душанбе ва ғ. аз намунаҳои беҳтарини барелйефанд.
Баржа

Баржа — киштии боркашонест, ки бо ёрии заврақи ядаккаш ҳаракат мекунад. Дар баъзе давлатҳо дар роҳҳои обӣ яке аз воситаҳои асосии боркашонӣ мебошад. Баржаҳои маводди моеъ (мас., нафткашонӣ) ва хушкашонро фарқ мекунанд. Борбардории баржаи моеъкашони дарёӣ то 12 ҳазор т, бори хушк кашонанда то 5 ҳазор т мебошад. Асосан баржаҳои пӯлодӣ сохта мешаванд.
Барзагов

Барзагов чарми ғафси хушсифат медиҳад.
Баресса

Баресса - коммуна дар Италия, ки дар вилояти Сардиния, дар музофоти Ористано ҷойгир аст. Аҳолӣ - 849 нафар, зичии аҳолӣ - 68 нафар км. Масоҳат - 13 км. Рамзи почта - 9090. Рамзи телефон - 078.
Бурзиншоҳ

Бурзиншоҳ, Барзанҷоҳ (зод. асри) — ашрофи эронӣ аз хонадони Корин, аз наберагони Зармеҳр, фармонравои Нишопур дар ҳангоми подшоҳии Яздгирди.
Барду-л-аҷуз

Барду-л-аҷуз дар "Зиҷи ҷомеъ" менависад: "Айёму-л-аҷуз ҳафт рӯз бошад, аввалаш бисту шашум аз шубот буд. Ин айём дар солҳои ғайри кабиса се рӯз аз охири шубот ва чаҳор рӯзи аввали озор, дар солҳои кабиса чаҳор рӯзи охири шубот ва се рӯзи аввали озор аст". Абурайҳони Берунӣ дар "Осору-л-боқия" овардааст, ки " айёми аҷуз" дар ин моҳ (яъне, шубот) аст ва оғози он рӯзи бисту шашуми ин моҳ аст ва он ҳафт рӯзи пайдарпай аст. Ва айёми аҷуз"-ро назди араб номҳоест. Рӯзи аввали он синн" аст, ки шиддати сармо дар ин рӯз аст. Ва рӯзи дуввум синнанбар" аст, ки ашёро монанди синбара мегузорад, яъне як чизи буридашуда. Ва рӯзи севум вабр" аст, зеро ин рӯз осори ин айёмро мебарад. Ва чорум рӯз омир" аст, яъне мардумро ба тарс аз худ амр мекунад. Ва панҷум мутаммир" аст, яъне бо азияти мардум мушовира мекунад. Ва рӯзи шашум муаллил" ном дорад, яъне мардумро фиреб медиҳад, ки миқдори каме аз сармои худ кам шудааст. Ва рӯзи ҳафтум мутфиулҷамр" ном дорад ва сармои ин рӯз аз дигар рӯзҳо сахттар ва дар ин рӯз оташ хомӯш мешавад. Ва ин рӯзро мукфиулқидр" мегӯянд, яъне аз шиддати боди сард худ дегро хомӯш мекунад. Рӯзҳои аҷуза" мегузаранд ва он гоҳ хунукӣ бартараф мешавад, аз ҷониби баҳр бароят ҳарорати гармӣ меояд". Мардумшиноси рус М. С. Андреев дар аввали садаи 20 дар Помири Ғарбӣ нусхаи рисоли қадимиеро пайдо кард, ки он ба тақвимҳои мардумӣ бахшида шудааст. Дар он боби махсус-боби нуҳум. "Дар баёни донистани айёми аҷуз. Ҷамарот" ном дошта, оид ба "айёми аҷуз" чунин омадааст: "Бидон, ки Офтоб чун дар бурҷи Ҳут расад, аз севуми Ҳут то ҳафтдаҳуми Ҳут се таф, яъне се гармӣ эътибор кардаанд ва мунаҷҷимон онро ҷамара" гӯянд. Аммо аввал тафти замин, ки онро ҷамароту-л-арз" гӯянд ва он дар севуми Ҳут бошад. Дувумро ҷамароту-л-моӣ" гӯянд ва ин ҳафт рӯз пас аз тафи замин бошад, чунон ки рӯзи даҳуми Ҳут бошад. Севвумро ҷамароти илоҳӣ" гӯянд ва ин низ дар ҳафтдаҳуми Ҳут бошад. Чун ҳафт рӯз аз тафти ҳаво бигзарад, ҳафт рӯзи дигар айёми аҷуз" бошад, яъне ҳафтаи кабирӣ ва ин аз бисту чаҳорум то сиюми Ҳут бошад. Ва ин рубоӣ ҳавоии ин ҳисоб аст: Айёми аҷуз агар надонӣ, эй дӯст, Ман бо ту бигӯямаш, ки бисёр накӯст. Чун пир шавад шинос, оҷиз гардад, Дар охири Ҳут, чунки як ҳафта дар ӯст". Истилоҳи "барду-л-аҷуз" дар адабиёти форс-тоҷик барои васфи сармои сахт ба кор рафтааст, аз ҷумла дар ашъори Низомии Ганҷавӣ ва Мавлавӣ ба ҳамин шакл ва дар "Гулистон"-и Саъдӣ ба сурати "барди аҷуз".
Баҳри Баренс

Баҳри Баренс — баҳри канории уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ, байни соҳилҳои қоравии (материкии) Аврупо ва ҷазираҳои Вайгач, Замини Нав, Замини Франс Иосиф ва Шписберген ҷойгир аст. Ба шарафи баҳрнаварди ҳолландӣ В. Баренс номгузорӣ шудааст. Ҷуғрофиё Масоҳаташ 1424 ҳазор км, умқи миёнааш 222 м, ҷойи амиқтаринаш то 600 м. Ҷаз. бузургтаринаш Колгуев. Иқлимаш қутбию баҳрист (арктикӣ), зимистонаш дароз ва тобистонаш кӯтоҳи салқин. Дар қисми ҷан. ғарбии Б. аз таъсири ҷараёни гарми шохоби Нордкапи Уқёнуси Атлантик иқлим нармтар мегардад. Ҳарор. қабати болои об аз Ҷ. Ғ. ба Шим. Ш. паст; зимистон аз 3-50С то 1,90С, тобистон аз 8-90С то 1-20С. Дар ҷойҳое, ки яхпораҳои равон мавҷуданд, ҳарор. об паст мегардад. Шӯрии об дар Шим. 32-33 %, дар Ҷ. Ғ. қариб 35 %, дар ҷойҳое, ки обҳои уқёнуси Атлантик ворид мешаванд — дар баҳри Печора шӯрии об кам гашта, то ба 25 % мерасад. Резиши оби дарёҳо ба Б. дар як сол 163 км3 буда, 70 дарсади онро резиши дарёи Печора таъмин мекунад, ки аз ҳама бештар ҳангоми обхезиҳои баҳорӣ ба мушоҳида мерасад. Мадду ҷазри баҳр дар Б. мураттаб буда, баландии сатҳи об зимни дамидани он дар соҳилҳои нимҷаз. Колск то 3 м, дар Шписберген то 1-2 м ва дар соҳилҳои Замини Франс Иосиф то ба 0,4-0,5 м мерасад. Релйефи қаъри баҳр ноҳамвор, аз пастию баландиҳо иборат аст. Соҳилҳояш асосан фиордӣ ва баланду шахдор буда, бо халиҷу фиордҳои (халиҷҳои печ дар печи танг) зиёде бурида шудаанд. Халиҷҳои бузургтаринаш: Порсангер-фиорд, Варангер-фиорд, Мотов, Колск ва ғ. 3 халиҷи калони тунукоб дорад: Чёша, Печора ва Хайпудир. Б. асосан ях намебандад, қисми марказиаш дар фасли зимистон бо яхҳои шинокунанда рӯйпӯш мегардад. Танҳо дар қисми ғарбӣ ва ғарбу шарқии он тамоми сол яхро дидан мумкин. Ҳарор. миёнаи ҳаво дар февр. аз 250С, дар Шим. то 4°С, дар Ҷ. Ғ. авг. мувофиқан 00С ва 100С. Боришоти солона-250-500 мм. Ҳайвонот Дар баҳр 110 намуди моҳӣ мавҷуд буда, аз онҳо 20 намудаш шикорбоб аст. Шикори шӯрмоҳӣ, равғанмоҳӣ, аломоҳӣ (окун), палтус, пикша, гулмоҳӣ, тездандон (зубатка) ривоҷ ёфтааст. Дар лаби ях косатка (навъи наҳанг), тӯдаи тюлленҳо ва делфини қутбӣ вомехӯранд. Соҳилҳои баҳр макони парандаҳост. Бандари бузургтарин ва яхнакунандаи Б. — Мурманск, инчунин бандарҳои Териберка, Индига, Нарйан-Мар (Россия), Вордё — (Норвегия) мавҷуданд. Омӯзиши илмии баҳр аз тарафи экспедитсияи Ф. П. Литке оғоз гардида, маълумоти муътамаду пурраи гидрологии аввалинро оид ба Б. дар оғози а. 20 Н. М. Книпович тартиб додааст.
Барзах (Мазҳакаи илоҳӣ)

"Барзах" — номи китоби дуюми асари сегона (Дӯзах, Барзах, Биҳишт)-и Алигери Данте "Мазҳакаи илоҳӣ" мебошад, ки дар он муаллиф марҳилаи дуюм аз мароҳили сафари сегонаи солик ба дунёи ҷовидро тасвир кардааст. Худи Алигери Данте дар муқаддимаи барзах номи дигари онро "Биҳишт" номидааст, ки як ибдои шарқии дорои мазмунҳои маънавӣ мебошад. Дар муқаддимаи китоби мазкур омада, ки "Барзах ҳадди фосили байни дӯзаху биҳишт аст ва агар онро аз лиҳози маънавӣ шарҳу таъбир кунем, барзахро бояд ҳадди фосили гуноҳ" ва растгорӣ" арзёбӣ кард". Дар ин марҳилаи сайри солик рӯҳ дар олами восит ва миёнҷие байни ҷаҳони анвори ноби миновӣ ва сипеҳри ҳиссӣ (фалакулафлок) қарор хоҳад гирифт. барзахи Данте асли қадимаи яҳудӣ ва масеҳӣ надорад ва ҳар дуи ин ойин барзахро таъсири боварҳои шарқӣ ба мамолики Ғарб медонад. Бо ибораи дигар, динҳои яҳудиву масеҳӣ дар оғози пайдоишашон дар низоми ҳастишиносии хеш мафҳуми барзах, ё худ олами миёнҷӣ, ё худ воситро надоштанд, вале дар садаҳои 5-6 назариётчиёну ҳомиёни масеҳӣ ҷойи ин фазои холиро пур карданӣ шуда, вуҷуди олами барзахро зарурӣ шумурдаанд ва Папа Григорийи Кабир дар садаи 6 бар асоси пешниҳоди ҳомиёни мазкур расман дар бораи вуҷуди олами барзах дар дини масеҳӣ фатво дод. Аз ин нукот чунин бармеояд, ки олами барзах аз силсилаи маротиби вуҷуди ойини зардуштӣ ба дини масеҳӣ дохил шуд ва пас аз истилои аъроб дини ислом низ бо баъзе тағйирот барзахро аз зардуштия ба орият гирифт. барзах дар ойини зардуштӣ "фраваҳар" ё худ "фравашӣ" ном дорад. Дар Авесто (Яснои 474) омада: "касе, ки гоҳе некандешу гоҳе зиштандеш аст, касе, ки виҷдонаш гоҳе ба воситаи кирдору гуфтораш мутеи ҳавою ҳавас ва гоҳо хоҳиши хеш созад, чунин кас ба ҳукми азалии аҳуроӣ дар рӯҳи вопасин мақоми ҷудогонае хоҳад дошт". Ин мақом ишора ба ҳамон олами миёнҷӣ дар силсилаи маротиби вуҷуди зардуштӣ аст. Дар навиштаҳои паҳлавии Занду Позанд шарҳу тавзеҳи кофӣ роҷеъ ба ин масъала оварда шудааст.
Барзгар

Барзгар (то 30.08.2024 — Комсомол 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Заргари ноҳияи Кӯшониён. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 27 км. Аҳолиаш 4387 нафар, тоҷикон.
Барзгарон (деҳа, н. Панҷ)

Барзгарон (то соли 2024 — Коммунизм 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Намунаи ноҳияи Панҷ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 1190 нафар, тоҷикон.
Латофат Барзиева

Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон Латофат Барзиева (20 майи 1948, ноҳияи Шаҳринав, ҶШС Тоҷикистон — 19 июли 2022 1, Душанбе) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. Зиндагинома Соли 1973 Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзодаро хатм намуда, дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ фаъолияташро шурӯъ намуд ва бо силсилаи нақшҳои офаридааш худро ҳамчун актрисаи бомаҳорат муаррифӣ кард. Образҳои офаридааш аз рӯи хислату амалиёт фарқ доранд, лекин умумияташон иҷрои самимии онҳо аз сӯи ҳунарпеша мебошад, дар бисёр намоишномаҳо нақшофарӣ кард, бо талош ва омӯзиши пурсаброна симои қаҳрамононашро пурра мекушод. "Мирзо Ризо", "Муфаттиш", "Фелисяна", "Камбағалӣ айб нест", "Қуллаи Фудзияма", "Хатро ман навишта будам", "Роҳзан ва кӯзагар", "Шоҳ Эдип", "Шоҳ Лир", "Синдбоди дарёгард", "Зебуниссо", "Дӯсти ман — душмани ман", "Умари Хайём", "Парвози Шоҳин", "Бист дақиқа бо фаришта", "Шоҳ Исмоили Сомонӣ", "Бой ва хидматгор", "Раъду барқ", "Ҷияни хира", "Афсонаҳои мӯйсафед", "Моҷаро дар Кёза", "Дохунда", "Интизорӣ", "Парвози Сабзабаноз" аз ҷумлаи спектаклҳоанд, ки истеъдодаш дар онҳо ҳувайдо гардидааст. Дар бисёр намоишномаҳои кӯдакона низ ҳунар озмудааст.
Барзах

Барзах — макони миёнҷие, ки дар байни олами моддиву муҷаррад (абстракт) қарор дорад; чизе, ки дар миёни ду ашёи ба ҳам муқобил воқеъ аст ё миёни ду чизи зидди якдигар. Асоси барзах дар дини ислом дар фалсафаи калом (вуҷуди олами арвоҳ) ва фаришташиносӣ (ақли даҳгона ё "уқули ашира")-и Ибни Сино баён шуда буд, вале баъдтар дар афкори тасаввуфӣ мавқеи марказӣ пайдо кард. Ҳенрӣ Корбен барзахро воқеъ дар бораи олами махсус ба қалам дода, маҳалли онро иқлими ҳаштум меномад, ки дар харитаи ҷуғрофиёии суннатӣ вуҷуд надорад ва аз дидгоҳи фалсафию ирфонӣ асосу мояи метафизикӣ пайдо мекунад. Яъне, он оламе ҳисобида мешавад, ки фариштагони меҳину кеҳин дар он вуҷуд дошта, рӯҳи инсон низ пас аз марг ба он макон хоҳад рафт. Суфиён бошанд, таъкид мекунанд, ки ҳангоми тазкияву тасфияи нафс он иртиқо пайдо карда, аз ин олами "моддияти ғайримоддӣ" мегузарад то ба марҳилаи фано бирасад. Номи ин оламро муҳаққиқи эронӣ Дориюши Шойгон "Ҷобулқо" ва "Ҷобулсо" меномад.
Барзуд

Барзуд — деҳа, маркази ҷамоати деҳоти Назаршо Додхудоеви ноҳияи Рӯшон. Дар ҳудуди хоҷагии деҳқонии Аслишо Музофиршоев ҷойгир аст. Аз Барзуд то маркази ноҳия 5 км; то шаҳри Хоруғ 59 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 245 нафар. Иқтисод Барзуд мактаби таҳсилоти ибтидоӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаҳои савдои хусусӣ, нуқтаи хидмати маишӣ ва чойхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: зироаткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳр обёрӣ мешаванд.
Барзгарон (Ҳамадонӣ)

Барзгарон (то 2024 — Маслуқ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чубеки ноҳияи Ҳамадонӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 14 км. Аҳолиаш 582 нафар, тоҷикон.
Барзу

Барзу — яке аз персонажҳои достонҳои ҳамосии халқҳои эронинажод, аз он ҷумла "Барзунома"; писари Суҳроб, набераи Рустам. Барзу мисли падараш ба фитнаи Афросиёб ба ҷанги Рустам рафт, вале бо тадбири модараш аз марг раҳо ёфт. Афросиёб боре пас аз шикаст хӯрдан аз эрониён аз деҳе гузар мекард. Дар замине ӯ шахси паҳлавонҷуссаро дид, ки шудгор мекард. Афросиёб хост, ки Барзу ба наздаш биёяд, вале Барзу дар аввал даъвати густохонаи фиристодагони Афросиёбро қабул накарда, онҳоро аз назди худ ронд. Вақте Афросиёб ва сарони лашкараш бо тавозӯъ хоҳиш карданд, Барзу ба назди Афросиёб омад. Афросиёб ба Барзу зару моли зиёде бахшида, ӯро барои ҷангидан бо эрониён розӣ кард. Дар ҷанги якум Барзу Тус ва Фарибурзро асир гирифт, Рустам асиронро озод кард, вале ба ҷанги Барзу тоб наоварда, захмӣ шуд. Фаромарзи писари Рустам Барзуро асир гирифт. Аз банди Рустаму Фаромарз Барзу бо ёрии модараш раҳоӣ ёфта, сӯи Турон гурехт, вале дар дашт бо Рустам вохӯрд. Пас аз ду набард Рустам Барзуро мағлуб кард. Модари Барзу Рустамро огоҳ кард, ки Барзу наберааш мебошад. Баъд аз ин Барзу дар сафи эрониён ба муқобили турониён ҷангида, якчанд паҳлавони эрониро, ки Пилсум (паҳлавони туронӣ) асир гирифта буд, озод намуд. Кайхусрав ноҳияҳои Ғур ва Ҳиротро ба Барзу бахшида, дархост кард, ки одилона ҳукмронӣ кунад ва пушту паноҳи кашоварзону барзгарон бошад.
Барзин

Барзин — яке аз персонажҳои "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, писари Гаршосп. Барзин сарвари паҳлавонони дудмони Гаршосп буд, ки дар замони Нӯзар, Кайқубоду Кайковус ҳамроҳи дигар паҳлавонон дар ҷангҳо бо турониён иштирок мекарданд. Фирдавсӣ овардааст: Чу Барзину чун Қорани размзан, Чу Харроду Кашводи лашкаршикан, Ялонанд бо ҷангҳои дароз, Надоранд аз Эрон чунин чанг боз. Биёянд сари кини Нӯзар ба хашм, Ҳамакнун, ки бар ҳам занӣ зуд чашм. Дар қисми таърихии "Шоҳнома" якчанд шахси дигар бо номи Барзин вомехӯранд. Яке Харроди Барзин хидматгор, паҳлавони Хусрави Парвиз аст, ки Қулун ном шахсеро барои куштани Баҳроми Чӯбина фиристод. Барзини дигар деҳқонест, ки Баҳроми Гӯрро дар боғи худ пазироӣ кард ва се духтарашро ба ӯ дод. Бо номи Барзин оташкадае будааст дар Хуросон, ки дар адабиёт Озарбарзин, Оташи Барзин ва ғ. зикр шудааст. Дар шеъри шоирон ин ном вомехӯрад: Ба гаҳи рафтан, к-он турки ман андар зин шуд, Дили ман з-ин оташкадаи Барзин шуд. Абушакури Балхӣ.
Бари (музофот)

Бари — музофот дар Итолиё, дар минтақаи Апулия. Маркази музофот — шаҳри Бари. Масоҳат 5138 км, шумораи аҳолӣ 1 594 109 нафар. Аз соли 2015 шаҳри метрополӣ мебошад. Таърих.
Барзу Абдураззоқов

Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон Барзу Абдураззоқов (19 сентябри 1959, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — коргардони саршиноси тоҷик. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. Зиндагинома Барзу Абдураззоқов 19 сентябри соли 1959 дар шаҳри Душанбе дар оилаи ҳунарпешаҳои машҳури театру кинои тоҷик Ҳабибулло Абдураззоқов ва Фотима Ғуломова ба дунё омадааст. Шавқи театр аз хурдсоли дар батни ӯ парварида шудааст. Барзу баъди хатми мактаб дар шуъбаи режиссёрии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода таҳсил намуда онро соли 1980 хатм намудааст. Сипас солҳои 1980-1987 дар шуъбаи режиссёрии Донишкадаи давлатии санъати театрии шаҳри Москва (ГИТИС) таҳсилашро давом додааст. Эҷодиёт Барзу Абдураззоқов зиёда аз 50 намоишномаҳои гуногунро дар саҳнаҳои театрҳои Тоҷикистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Ӯзбекистон ва Русия пешкаши тамошобинон намудааст. Яке аз коргардонҳои тозаэҷодкори театр ва ба воқеъияти ҳаёти ҷомеаи муосир мебошад. Соли 2001 соҳиби унвони Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон шудааст 1 Дар киностудияи Тоҷикфилм дар филмҳои Мусофир, Вақти алафи зард нақшҳо офаридааст ва дар филмноманависии филмҳои ҳуҷҷатӣ ва дубляжи филмҳо саҳм гузоштааст. 2 3. Аз хабари АМИТ "Ховар" Коргардони тоҷик Барзу Абдураззоқов дар театри "Учур" - и пойтахти Ҷумҳурии Қирғизистон - шаҳри Бишкек асарҳои нави саҳнавиро пешкаши тамошобинон мегардонад. Вай, аз ҷумла, дар ин ҷо намоишномаи "Зери садои чархҳои трамвай" - ро ба саҳна мегузорад, ки муаллифи он драмнависи кинои ҷопонӣ Окира Куросава мебошад.
Барзунома

"Барзунома" — достони ҳамосиест, ки тақрибан дар асри 11 таълиф шуда, ба қалами Хоҷа Амиди Атоӣ ибни Яъқуб маъруф ба Атоии Розӣ нисбат дода мешавад. "Барзунома" достонҳову ривоятҳои зиёдеро роҷеъ ба хонадони Рустам, ки Фирдавсӣ дар "Шоҳнома" ба онҳо таваҷҷуҳ накардааст, дар бар мегирад. Асли достон шарҳи паҳлавонӣ ва корномаҳои Барзу аст, вале дар атрофи ин достон достонҳои марбути он ҷамъ оварда шудаанд. "Барзунома" ба шаклу услуб ва вазни "Шоҳнома", аз рӯйи манбаъҳои қадим, ривояту қиссаҳои мансуру манзум ва эҷодиёти лафзии халқ эҷод шудааст. Мувофиқи маълумоти муҳаққиқи фаронсавӣ Жул Мол дар байни китобҳое, ки Анкетил Дюперрон аз Ҳиндустон оварда будааст, достони "Барзунома" шомили 65 ҳазор байт вуҷуд доштааст, вале асли достон гӯё тақр. 70 ҳазор байт будааст. Аммо дар феҳристҳои мавҷудаи Китобхонаи миллии Фаронса ду нусхаи хаттии "Барзунома" тавсиф шудааст, ки ҳар ду ноқис буда, 40 ҳазор байтро дар бар мегиранд. Мундариҷаи нусхаҳои боқимондаи ҳамосии "Барзунома" чунин аст: Дар оғози достон қисмате аз достони "Рустаму Суҳроб"-и Фирдавсӣ омадааст. Сипас, чунонки Рустам бо Таҳмина шинос шуда, заношӯӣ мекунад, ба ҳамон тарз шиносоии Суҳроб бо Шаҳрӯ ном духтаре тасвир ёфтааст. Суҳроб барои фарзанди ояндааш ба Шаҳрӯ нигине дода, худ ба ҷанги эрониён раҳсипар мешавад. Қиссаи зодани Барзу, бо лашкари Афросиёб муқобили Рустам ҷангидан, гирифтор шуданаш ба банди Фаромарз, гурехтани Барзу бо ёрии модар аз зиндон, ҷанги дуюми Барзу бо Рустам ва асир афтодани ӯ, достони Савсани ромишгар, достонҳои дигари марбути Гаршосп, Золу Рустам, Фаромарзу Бонугушасп ва ҷангҳои онон ба муқобили ҷодувон ва турониёну румиён ва ғ. матлабҳоеанд, ки дар "Барзунома" омадаанд. Дар охири ин нусха аз аҳди Афросиёбу қайсари Рум дар бораи лашкар кашиданашон ба муқобили Кайхусрав сухан меравад. Дар ҳамин ҷо достони "Барзунома" хатм мешавад ва ин гувоҳ аст, ки дар ин нусха тамоми достон наомадааст. Дар қисми "Мулҳақот"-и "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ дар "Барзунома" ба назар мерасанд. Муаллифи "Барзунома" дар тақлиди Фирдавсӣ роҳи дурустро пеш гирифта, чанд байти "Шоҳнома"-ро тазмину татаббӯъ кардааст.
Барибоев

Барибоев Бәрібаев) — деҳа дар ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Барзуи Деҳқон

"Барзуи Деҳқон" хондан ва нақли достон кам шудааст. Дар Эрон ин достон ба номи "Рустам ва Барзу" шуҳрат доштааст ва баъзе нусхаҳои онро муҳаққиқи адабиёти шифоҳӣ Инҷавии Шерозӣ гирд оварда, дар китоби "Фирдавсинома" ба табъ расондааст. "Барзуи Деҳқон" дар байни тоҷикон аслан ба воситаи "Шоҳнома"-ҳои мансур, махсусан "Баҳр-ут-таворих"-и Вораси Бухороӣ (а. 17) паҳн ва вирди забон гардидааст. Достонро баъзе гӯяндагони Хуҷанд, Панҷакент, Ҳисор, Самарқанд, Бухоро, Бойсун ва диг. ҷойҳо аз забони Файзуллоев Муллошариф (1888–1972), Ҷӯра Камол (1921–97), Қаҳҳор Раҳмон (1931–2005), Ҳомид Шариф, Воҳид Шариф, Равшан Камолов ва диг. шунида ба ёд доранд ва нақл мекунанд. Як нусхаи "Барзуи Деҳқон" дар Тоҷикистон ба табъ расидааст. Нигаред низ Эзоҳ Адабиёт.
Барзуя

Барзуя, Бурзуя, Барзвеҳ, Бурзвеҳ (асри ё асри, Абаршаҳр — асри, Сосониён) — пизишки номдор ва пешвои пизишкони Эрон дар замони Хусрави Анӯшервон, мутарҷими "Панчатантра" аз санскрит ба ки бахше аз "Калила ва Димна"-ро ташкил медиҳад. Зиндагинома Дар замони Хусрави Анушервон — Хусрави аввал (ҳукмр.) зиндагӣ кардааст. Дар нусхаи арабии китоби Истахрӣ "ал-Фаросиху-л-мамолик" зодгоҳаш Абаршаҳр — Нишопур, аммо дар тарҷумаи форсии ҳамин асар Марв гуфта шудааст. Пас аз хатми таҳсили мадраса ба тиббу табобат машғул шуд. Оид ба сафараш ба Ҳиндустон ва овардани китоби "Калила ва Димна" достони афсонамонанде дар "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ ва "Ғурар-ус-сияр" ("Шоҳнома")-и Саолибӣ омадааст. Барзуя гӯё огоҳ гардид, ки дар яке аз кӯҳҳои Ҳиндустон гиёҳе мерӯидааст, ки агар онро ба рӯйи мурда биандозанд, мурда зинда мешудааст. Дар Ҳиндустон ин гиёҳро пайдо накард. Яке аз донишмандони пор-сои ҳинду ӯро огоҳ кард, ки "гиёҳ" сухан аст, "кӯҳ" дониш ва "мурда" нодонӣ мебошанд. Ба қавли порсои ҳинду китоби "Калила ва Димна" он суханест, ки мурдаро зинда мекунад. Барзуя барои хондани "Калила ва Димна" ба хазинаи шоҳи Ҳиндустон даромад. Китобро нусхабардорӣ кардан мамнӯъ буд. Барзуя ҳар рӯз боберо аз ин китоб ба ёд мегирифт ва бегоҳ дар манзилаш онро менавишт. Ба ҳамин тарз ӯ тамоми китобро навишт ва ба Эрон овард. Давоми афсона он аст, ки китоби овардаи Барзуяро Бузургмеҳр ба паҳлавӣ гардонд ва дар муқаддима номи Барзуяро сабт намуд. Ҳақиқат он аст, ки Бузургмеҳр вазири хирадманду доно буд, дар миёни донишмандон, аҳли фарҳанг ва мардум шуҳрати зиёде дошт, аммо дар хусуси забони санскритро донистани ӯ иттилое вуҷуд надорад. Аз ин рӯ, метавон гуфт, ки достони "Панчатантра"-ро тарҷума кардани Бузургмеҳр достони бофтаест. Барзуя, ки пизишк буд, бо мақсади омӯзиши тибби Ҳиндустон ба ин кишвар рафт ва адабиёти санскрит, тарзи давову муолиҷаи Ҳиндиро омӯхт ва бар асоси он кор мекард. "Панчатантра"-ро аз забони паҳлавӣ ба арабӣ бо номи "Калила ва Димна" Ибни Муқаффаъ тарҷума кард.
Барид (ченак)

Барид — бузургтарин ва яке аз муҳимтарин воҳидҳои андозагирии дарозӣ дар мамолики исломии асрҳои миёна, ки баъзан ба маънои "марҳила", "манзил" меояд. Андозаи он вобаста ба макону замон гуногун буд. Дар шаҳрҳои Эрон 2 фарсах (6 мил) ва дар мамлакатҳои ғарбии исломӣ 4 фарсах (12 мил) зикр гардидааст. Ба гуфтаи Мақдисӣ барид дар бодия ва Ироқ 12 мил ва дар Шому Хуросон 6 мил буд. Хоразмӣ фосилаи тақрибии ду истгоҳи хабаррасониро 2 фарсах ё 1 барид донистааст. Аксари фуқаҳо ва ҷуғрофинависон баридро 4 фарсах ва ҳар фарсахро 3 мил ва ҳар милро 3000 зирои ҳошимӣ донистаанд. Ва чун ҳар зирои ҳошимӣ 61,6 см аст, миқдори барид 22,176 км хоҳад шуд. Дар сарчашмаҳо инчунин "зироъу-л-барид" ёд мешавад, ки он ба зирои шаръӣ (49,875 см) баробар буд. Бо ин намуди зироъ барид ба 17,955 км баробар мешавад. Ибни Батута низ баридро 4 фарсах қайд мекунад. Ибни Хурдодбеҳ дар аҳди Аббосиён аз коркунони идораи барид буда, худ фосилаи баридро паймудааст ва қимати миёнаи онро 4 фарсах ё 48000 зироъ навиштааст, ки бо ҳисоби зирои шаръӣ барид 28,728 км мешавад.
Барилов (ноҳияи Ракитян)

Барилов — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ракитян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Барики (ноҳияи Почеп)

Барики — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.