ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Мухтор Кент

Мухтор Кент — корчаллони амрикоӣ-турк мебошад, ки дар ҳоли ҳозир вазифаи президент ва директори генералии - дар уҳда дорад. Мухтор Кент соли 2008 ба ҳайси директори генералии ин ширкат интихоб шудааст. Ҷавонӣ Кент Мухтор соли 1952 дар Ню Йорк таваллуд шудааст. Падараш Некдет Кент консули генералии Турк буд. Баъд аз хатми мактаби миёна дар Тарсуси Туркия дар соли 1971 Мухтор Кент ба Британияи Кабир барои давом додани таҳсилаш дар Донишгоҳи Ҳалл рафт. Факултаи иқтисодиёти Донишгоҳ Ҳаллро соли 1978 хатм кард. Баъдан Кент унвони магистрро дар Донишгоҳи Шаҳрии Лондон дарёфт кард. Баъд Мухтор Кент барои адои вазифаи ҳарбиаш ба Туркия баргашт. Пас аз хидмати ҳарбӣ вай бо ҳазор доллари амрикоӣ дар киссаш ба ИМА омад. Дар Ню Йорк ҳамроҳи амакаш зиндагӣ мекард. Карераи касбӣ Мухтор Кент шуғлеро дар ширкати Кока-кола тавассути эълон дар рӯзнома пайдо кард. Вай дор мошини боркаши кока кола ва фуруши кока-кола тамоми Амрикоро давр зад. Бо ин роҳ Мухтор тиҷорат, тақсимоти мол ва системаи боркашони наздик шинос шуд. Соли 1985 Мухтор Кентро ба вазифаи директори генералии Кока-кола дар Туркия ва Осиёи Миёна пешбарӣ карданд, ва вай идораи ин ширкат дар Измирро ба Истамбул кӯчонид. Баъд аз се сол, вайро ба ҳамчун ноиб-президенти -, барои 23 кишвар аз кӯҳҳои Алп то Ҳимолой эълон карданд. Дар Вента Утриш то соли 1996 кор ва зиндагӣ кард. Соли 1995 Мухтор Кент директори идоракуни - шуд. Баъд аз ду сол истеҳсоли ва фурӯши молро тақрибан ба 50% зиёд намуд. Дар соли 1999 ширкати Кока-коларо пас аз 20 соли кораш тарк кард. Ба Туркия баргашта Мухтор Кент сарвари шуд, ки ҳамроҳ дар гурӯҳи ширкатҳои " буд, ин гурӯҳ яке аз бузургтарин ширкатҳои байналмиллали нӯшоки дар Аврупо ба ҳисоб меравад. Он расширил территорию работы компании от Адриатики до Китая. В мае 2005 года он вернулся в компанию Кока-кола почти через 6 лет и был назначен президентом и главным операционным директором компании по Северной Азии, Евразии и Ближнему Востоку. В январе 2006 года он был продвинут на недавно созданную позицию президента международных операций. В этой должности он был ответственен за все операции, проводимые за пределами Северной Америки, и все президенты компании за пределами Северной Америки подчинялись ему. Его успешная карьера привела его на встречу на высшем уровне -, на которой его назначили председателем и генеральным директором компании с 1 июля 2008 года. 1 Личная жизнь Он женат на Дефне Кент, дочери всемирно известного турецкого юриста, профессора Ильхана Лютема. У пары есть два ребенка. Мухтар Кент является членом Спортивного Клуба. Примечания Ссылки.
Мухортово (ноҳияи Кинешем, Иванов)

Мухортово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Мухтор Самандаров

Мухтор Самандаров – ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Нигаред.
Мухтор Бобоев

Мухтор Бобоев – мутриби Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷўраев, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Нигаред.
Мухтори Фаррух

Мухтори Фаррух - варзишгар, гуштигири тоҷик, ғолиби озмун дар вазни то 60 кг.
Шокир Мухторов

Шокир Мухторов (20.11.1946, деҳаи Сарчашмаи ноҳияи Шаҳрисабз – ваф. 15.02.2004, шаҳри Душанбе), забоншинос ва адабиётшиноси тоҷик, доктори илмҳои филологӣ, профессор. Зиндагинома Соли 1969 Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро бо дипломи аъло хатм намудааст. Солҳои 1969–1970 лаборанти кафедраи забони франсавии донишкадаи мазкур буд. Солҳои 1970–1971 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат намудааст. Пас аз бозгашт аз хидмат фаъолияти муаллимиро дар кафедраи забони франсавии донишкадаи омӯзгорӣ идома додааст. Солҳои 1976–1977 дар сектори адабиёти классикии Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон дар аспирантура таҳсил намудааст. Соли 1980 дар мавзӯъи "Таърихи омӯзиш ва тарҷумаҳои "Гулистон"-и Саъдӣ дар Фаронса" рисолаи номзадӣ дифоъ намуда, сазовори унвони илмии номзади илмҳои филологӣ гаштааст. Солҳои 1985–1987 докторанти Институти адабиёти ҷаҳонии шаҳри Москва ба номи А. Григории АИ ИҶШС, 1987–2003 мудири кафедраи забони франсавии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев буд. Ҳамзамон солҳои 1995–1997 ҳамчун декани факултети забонҳои хориҷӣ, 1997–2000 декани факултети филологияи романию германии донишгоҳи омӯзгорӣ кор кардааст. Дар масъалаи робитаҳои адабии Шарқу Ғарб тадқиқотҳои илмӣ бурда, муаллифи зиёда аз 300 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ аст. Барои хидматҳояш бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва ордени "Нахли Фарангистон" сарфароз карда шудааст. Осор Ситораҳои Бурҷи Эйфель, Д., 1982; Адабиёти тоҷик дар Франция, Д., 1985; Савтҳои Ховар, Д., 1986; Франция читает "Гулистан", Д., 1987; Замон ва тарҷумон, 1989; Фирдавсӣ дар шеъри Дуне, Д., 1991; Хафиз. Избранное, Д., 1993; История развития французской научной иранистики, Д., 1996; Рудакӣ бояд, ки ояд бори дигар бар ҷаҳон, Панҷакент, 1996; Адабиёти замони Сомониён дар Фаронса, Д., 1999; Фирдоуси во Франции, Д., 1999; Шӯҳрати Румӣ дар Фаронса, Д., 2000; Муҳовараи франсавӣ-тоҷикӣ, Д., 2002; Фарҳанги франсавӣ ба тоҷикӣ, Д., 2003; Баёзи назми классикии форс-тоҷик дар Фаронса, Д., 2003; Нури Ҳофиз, Д., 2004.
Мухтории Ғазнавӣ

Мухтории Ғазнавӣ (Ҳаким Баҳоуддин ибни Умар82, Ғазна —111819, ҳамон ҷо) — шоир ва донишманди форс-тоҷик. Зиндагинома Аввалҳо "Усмон" тахаллус мекард. Мухтории Ғазнавӣ аз илмҳои нуҷум, ҳандаса, риёзиёт, тиб, ҳикмат, ҳадис, фиқҳ, адабиёти араб ва ғайра баҳравар будааст. Ҳарчанд ки бевосита шогирди Масъуди Саъди Салмон набуд, ӯро устоди худ дониста, дар баъзе қасидаҳо васф намудааст. Саноӣ Мухтории Ғазнавиро устоди худ медонад. Мухтории азнавӣ тақрибан дар ҳамаи навъҳои асосии назми классикӣ шеър гуфтааст. Қасидаҳои Мухтории азнавӣ асосан дар мадҳи шоҳони ғазнавӣ ва баъзе шоҳзодагони салчуқианд. Мухтории азнавӣ дар қасидагӯӣ бештар ба равияи Азрақии Ҳиравӣ, Унсурӣ, Муиззӣ ва Масъуди Саъди Салмон таваҷҷуд дошт. Дар ашъораш аз санъатҳои лафзӣ бештар истифода кардааст. Махсусан, таркиббандҳояш латифу равонанд. Маснавиҳои "Шаҳриёрнома" ва "Ҳунарномаи Яминӣ" ба қалами Мухтории азнавӣ тааллуқ доранд. Дар "Барзунома"-и Ато ибни Яъқуб саргузашти писари Сӯҳроб — набераи Рустам баён гардидааст. "Шаҳриёрнома" ба саргузашти Шаҳриёр — писари Барзу бахшида шуда, давоми мантиқии "Барзунома" аст. Мавзеи амалиёти "Шаҳриёрнома" Ҳиндустон мебошад. Мундариҷаи ғоявии асар ба сиёсати пешгирифтаи Ғазнавиён мувофиқ кунонда шудааст. "Ҳунарномаи Яминӣ" ба яке аз мансабдорони замони шоир Яминуддавла Амир Исмоил бахшида шудааст. Дар ин маснавӣ баъзе нуқтаҳои муҳими тарҷумаи ҳоли Мухтории Ғазнавӣ, ақидаву афкори ӯ баён гардида, инчунин вуқуфи шоирро аз масъалаҳои нуҷум ва фалсафа то андозае маълум мекунанд.
Муш

Муш — ҳайвонест дар хушки ва об гарданда, вай одатан хонаи худро дар ковокии дарахт ва дар таги замин гузошта фарзанди худро низ дар он чо мегузорад,вай одатан гала дона майда чуйдаро мехурад, Мӯш аз 7 то15то фарзанд мегузорад, кори вай аз он иборат аст, ки барои хуронидани фарзандхояш кушиш ба харч дихад,.
Муш (шаҳр)

Муш (Муш, арманӣ., курд. Муш) — шаҳр дар Туркия, маркази иаъмурии вилояти Муш мебошад. Этимология Гумон меравад, ки номи Муш аз калимаи армании Мшуш омадааст, ки маънояш туман мебошад. Тибқи урфу одатҳои Арманистон, худои бутпарасти Астғик шомгоҳон аз кӯҳи Гргур фуромада, дар дарё шино мекард. Инро дарк карда, ҷасурони маҳаллӣ бо мақсади дидани зебоии он ба кӯҳҳо оташ меоварданд. Инро пай бурда, Астғик ба фарогирии торикии безуҳур роҳ кушод. Аз ин рӯ, дар шаҳр ва тамоми минтақа, туман зуд-зуд ба амал меоянд, ба мурури замон шаҳр Мшуш номида мешуд, ва аз даҳони даҳон гузашта ба номи Муш табдил ёфтааст.
Мушакпаронӣ ба Укроин 10 октябри соли 2022

Ҳамалоти мушакии густарда ба Укроин — рӯзи 10 октябри соли 2022, мушакпаронии шадид дар Укроин рух дод. Қувваҳои ҳарбии Русия ба 14 минтақаҳои Укроин зиёда аз 80 мушак паронданд. Қариб нисфи мушакҳои парондашударо Қувваҳои зидди ҳавоии Укроин нест карданд. Таркишҳои калон дар шаҳрҳои Лвов, Днепр, Тернопол, Ивано-Франковск, Житомир, Харков, Хмелнитск, Кременчуг ва дигар шаҳрҳои Укроин сар заданд 3 4. 23 нафар вафот кард ва 105 нафар захмӣ шудаанд, қариб 70 мавзеъҳои инфрасохтор, ки аз онҳо 29-то мавзеъҳои муҳими инфрасохтор, 4 хонаи бисёрошёна, 35 хонаи шахсӣ ва 1 мактаб дар Киев зарар дидаанд. Ин зарбаҳо қасосан барои тарконидани кӯпруки Қрим, ки Русия Укроинро гунаҳкор меҳисобад зада шудаанд. Тафтишот Нашрияҳои,, интишор кардаанд, ки аз кадом тараф ин мушакпаронӣ ба мавзеъҳои инфрасохтори шаҳрвандон раҳсипор карда шуд. Ба иттилоъи онҳо, мушакҳо аз истгоҳҳои махсус, аз якчанд зергуруҳҳои махфӣ-ҳарби, аз тарафи маркази ҳисобкунии Қувваҳои ҳарбии Русия равона карда шудаанд. Нигаред.
Мушвора

Мушвора, муш, мушак — дастгоҳест ишоракунандаи дасткор, ки дар болои миз истифода бурда мешавад. Он самти кори компютерро нишон дода, информатсияро дар экрани монитор ба ҳаракат медарорад.
Мушаки баллистикӣ

Мушаки баллистикӣ ё мушаки патобишӣ — як сомонаи таслиҳотии стратегии худ ҳидоятшавандаи ракетӣ аст, ки як масири баллистикро думбол мекунад, то маҳмула (бор)-ро аз маҳалли партоби худ ба як ҳадафи аз пеш таъйиншуда бирасонад. Мушакҳои баллистикӣ метавонанд маводди таркандаи маъмулӣ ва ҳамчунин муҳиммоти кимиёвӣ, биологикӣ ё ҳастаиро ҳамл кунанд. Мушакҳои баллистикиро метавон аз ҳавопаймо, киштӣ ва киштиҳои зеридарёӣ ва маконҳои заминӣ ва бунгоҳҳои мутаҳаррик партоб кард. Таърих Аввалин мушаки баллистикӣ -4 ном дошт, ки маъмулан бо номи мушаки вай-2 (истилоҳи олмонии 2- ба маънии "силоҳ интиқомии 2") шинохта мешавад, ки байни солҳои 1930 то 1940 тавассути Олмон истеҳсол ва зери назари Вернер Фон Бароун дар Вермохт сохта шуд. Аввалин партоби муваффақиятомези вай-2 дар 3 октябри 1942 буд ва барои аввалин бор дар таърихи 4 сентябри 1944 алайҳи Инглистон мавриди истифода қарор гирифт. То поёни Ҷанги ҷаҳонии дувум ҳудуди 3000 мушаки вай-2 аз маҷмӯъи шаш ҳазор мушак сохта шуда, тавассути Вармохт ба самти кишварҳои Биритониё, Нидерланд ва Белгия партоб шуда буд.3.
Мушаки зидди жола

Мушаки зидди жола — мушакест барои пешгирии бориши жола. Дар Тоҷикистон Аз соли 1960 корҳои зидди жола дар назди Маркази илмӣ-тадқикотӣ ва метеорологии институти Осиёи Миёнаи экспедитсияи зидди жолаи Ҳисор таъсис дода шудааст. Рӯзӣ 5 майи соли 1963 дар водии Ҳисор майдони 46 ҳазор гектар зироатҳои кишоварзӣ, хусусан пахта, ангур ва дигар зироатҳо пурра бар асари боридани жола нобуд шудаанд. Бо Қарори Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Сотсиалистии Тоҷикистон аз 6 марти соли 1964 "Дар бораи таъмини кори доимии экспедитсияи зидди жолаи Ҳисор", бо 5 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ таъсис дода шуда буд. Баъди ин соли 1967 дастаи зидди жолаи ноҳияи Орҷоникидзеобод бо 7 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ, соли 1968 дастаи зидди жолаи ноҳияи Регар бо 5 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ таъсис дода шудааст. Аз соли 1971 корҳои зидди жола дар водии Вахш оғоз гардид ва ҳамон сол дастаи зидди жолаи ноҳияи Колхозобод бо 6 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ таъсис дода шуда, ҳифзи зироатҳои кишоварзии хоҷагиҳои ноҳияҳои ноҳияи Колхозобод ва баъзе қисматҳои ноҳияҳои Ҷиликӯл ва Вахшро аз бориши жола ҳифз менамуд. Соли 1976 дастаи зидди жолаи ноҳияи Бохтар (Курғонтеппа) бо 7 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ таъсис дода шуда буд, ки зироатҳои кишоварзии хоҷагиҳои ноҳияҳои Бохтар, Ғозималик, Хоҷамастон ва ноҳияи Вахшро аз бориши жола ҳифз менамуд. Ҳамзамон соли 1980 дастаи зидди жолаи ноҳияи Ёвон бо 5 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ таъсис дода шуда буд, ки заминҳои кишоварзии ин ноҳияро аз жола ҳифз менамуд. Дар солҳои -ум дар қаламрави ҷумҳурӣ 6 адад дастаҳои зидди жола ва 36 адад нуқтаҳои мушакпарронӣ майдони 690 ҳазор гектар заминҳои кишоварзии хоҷагиҳои шаҳру ноҳияҳои Ҳисор, Шаҳринав, Турсунзода, Ваҳдат, Бохтар, Вахш, Ҷиликўл, Хоҷамастон Ёвон ва Ғозималикро бо истифода аз таъҷҳизоти зидди жола ҳифз менамуданд. Бояд гуфт, ки бар асари воқеаҳои солҳои 90-уми асри гузашта дастаҳои зидди жола дар ҷумҳурӣ пурра аз фаъолият бозмонда буданд. Сарраёсат фаъолияти худро солҳои аз сар гирифт, соли 1998 3 дастаи зидди жола дар шаҳрҳои Ҳисор, Турсунзода ва ноҳияи Ёвон ба роҳ монда шуд. Баъди анҷоми ҷанги дохилӣ ва имзои созишномаи сулҳ суббот ба кишвар баргашт ва хадамоти жола низ чун аксари ниҳодҳои дигар фаъол гардид ва ҳоло яке аз муҳимтарин ниҳод дар мубориза зидди жола ба ҳисоб меравад. Солҳои дастаҳои зидди жола қисман бо дастгоҳҳои мушакпарронии автоматикунонидашудаи "Элия-2" таъмин карда шуда, барои таъмини ҳифзи зироатҳои кишоварзии хоҷагиҳои ҷумҳурӣ аз офатҳои табии бориши жола аз мушакҳои зидди жолаи "Алазан-6" истифода мекунанд.
Мушаррафа Набиева

Мушаррафа Набиева (12.12.1937, шаҳри Хуҷанд), омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1954 Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Ленинобод, 1966 факултети забонҳои хориҷии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро хатм намудааст. Солҳои 1968–1971 муаллими фанни забони англисии мактаби миёнаи 65 шаҳри Душанбе, 1971–1975 муаллими фанни забони англисии мактаби миёнаи 24 шаҳри Ленинобод, 1975–1976 роҳбари клуби "Дӯстии Башардӯстӣ"-и хонаи пионерон ва мактаббачагони ноҳияи марказии шаҳри Душанбе, 1976–1978 ҷонишини директории мактаби миёнаи 78 ноҳияи марказии шаҳри Душанбе оид ба корҳои тарбиявӣ, 1981–1993 ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назария ва методикаи корҳои пионерӣ ва комсомолии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1996–1998 ёрдамчии Вазири маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1998–2000 эксперти калони фаъолияти давлатии аттестатсионӣ оид ба макотиби олӣ буд. Солҳои 2000–2002 ҳамчун дотсенти кафедраи тарҷума ва услубшиносии факултети забони англисӣ, 2002–2009 дотсенти кафедраи асосҳои идоракунии маорифи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст. Аз соли 2009 дотсенти кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуқи донишгоҳи мазкур мебошад. Муаллифи зиёда аз 45 мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ аст. Бо нишони "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон" ва ордени "Шараф" сарфароз карда шудааст. Осор.
Мушаррафа Ҷӯраева

Мушаррафа Ҷӯраева — доктори илмҳои филология, профессор, мудири кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома Ҷӯраева Мушаррафа Рустамовна 29 августи соли 1965 дар шаҳри Душанбе дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Соли 1987 факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм кардааст. Солҳои 1987-1993 муаллимаи забон ва адабиёти тоҷики мактабҳои миёнаи рақами 15 ва 55 шаҳри Душанбе, соли 1993 ассистенти кафедраи умумидонишгохии забон, адабиёт ва хати ниёгони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 1994-1996 аспиранти ҳамин кафедра, солҳои 1997-2002 ассистент ва дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии ДМТ, солҳои 2003-2007 дотсенти кафедраи забонҳои Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон, аз соли 2007 инҷониб дотсенти кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии ДМТ, солҳои 2013-2015 докторанти кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии ДМТ. Аз соли 2015 то соли 2018 дотсент ва аз соли 2018 профессор, мудири кафедраи услубшиносӣ ва таҳрири адабии факултети журналистикаи ДМТ. Соли 1998 диссертатсияи номзадиашро таҳти унвони Роҳҳои ифодаи эҳтиром ва фурутанию хоксорӣ дар забони тоҷикии асри (дар заминаи Бадоеъ-ул-вақоеъ-и Зайниддин Восифӣ ва соли 2017 рисолаи докториашро дар мавзуи Коммуникативно-прагматический анализ устойчивых формул общения в СМИ Таджикистана ҳимоя кардааст. Осор Китобҳо.
Мушаррифуддавла

Мушаррафуддавла Шоҳаншоҳ, Абуалӣ Ҳасан ибни Баҳоуддавла (— 1025, Бағдод) — фармонравои Ироқ аз хонадони Оли Бӯя.
Мушкак

Мушкак, гиёҳест бисёрсола. Аз 20 то 75 см қад мекашад. Тиррешаи бӯри сиёҳтоб дорад. Пояаш сершохча, зарди сабзтоб. Баргаш сахт, хокистарранги сабзтоб; баргҳои бехи поя байзашакли дандонадор, пармонанд, баргҳои пояаш пармонанди нештаршакл. Гулаш зарди зангӯламонанд. Моҳҳои май – июл гул мекунад. Дар шахҳо, нишебиҳои серсангу шағал, регзор, соҳилҳои хушки рӯдҳои кӯҳӣ (то баландии 2500 м аз с.б.) мерӯяд. Дар Тоҷикистон камёфт аст. Беху решапояи М. хосияти шифобахшӣ дорад. Онро тирамоҳ меғундоранд. Дар тибби халқӣ барои муолиҷаи бемориҳои меъдаю рӯда, обхӯра, бавосир, сили шуш, тарбод, иллати гурда ва ҷигар, ихтилоли асабҳо, дилзанӣ, бехобӣ, сардард, зардпарвин ва ғ. тавсия шудааст. Нақеъи "алаф"-и онро чун давои зардарон, таскинбахш, зидди илтиҳоб ва пешоброн истифода мебаранд. Бо хокааш ҷароҳатҳои ҳайвонотро дармон мебахшанд. Нақеъи решаи М. ҳангоми хуруҷи асабоният ва неврози дил чун давои таскинбахш кор фармуда мешавад. Адабиёт Ковалёва Н. Г., Лечение растениями, М., 1972; Турова А. Д., Лекарственные растения СССР и их применение, М., 1974; Гаммерман А. Ф., Гром И. И., Дикорастущие лекарственные растения СССР, М., 1976; Ходжиматов М., Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана, Д., 1989.
Навшаҳр (Туркия)

Навшаҳр — шаҳр ва ноҳияи Туркия аст, ки дар қисми марказии доманакӯҳҳои Анатолиё ҷойгир аст. Навшаҳр — маркази маъмурии вилояти Навшаҳр мебошад. Номи қаблӣ Мушкара буд. Номи юнонӣ: Неаполь (юн.). Дар соли 2018, тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар Навшаҳр 143,194 нафар сокинон зиндагӣ мекарданд. Таърих Навшаҳр дар замонҳои қадим аз ҷониби Хетҳо бунёд шудааст. Он замон Мушкара ба давлати Селевкиён мутаалиқ буд, каме баъдтар он ба салтанати мустақили Каппадокия тобеъ гардид. Дар оғози давраи милодӣ, Мушкара (Мушкар) ба Рум ва Византия, зиёда аз 1000 сол, тааллуқ дошт. Соли 2015 дар зери теппаи Навшаҳр як шаҳри зеризаминӣ кашф карда шуд, ки дар он аз ҳамлаҳои салҷуқиён ва дигар қабилаҳои забткунандагон тақрибан 20 ҳазор нафар пинҳон шуда метавонистанд. Таҳқиқотҳо нишон доданд, ки онро сокинони Навшаҳр аз давраи аввали пайдоиши Византия то забти Имперотурии Усмонӣ фаъолона истифода мекарданд. Тибқи фарзияҳои дигар, он панҷ ҳазор сол пеш ба вуҷуд омадааст 1. Ин бузургтарин шаҳри зеризаминӣ дар ҷаҳон аст ва дуввумин шаҳри зеризаминӣ — Деринкую — дар масофаи 29 км дуртар аз Навшаҳр ҷойгир шудааст 2. Пас аз 1071, шаҳрро қабилаҳои салҷуқиён забт карданд. Султони Рум Қилич-Арслони кишварро байни писаронаш тақсим кард. Мушкара (Мушкар) ба Месут супорида шуд, аммо бародари калонӣ Сулаймон Рукнаддин ӯро маҷбур кард, ки шаҳрро ба ӯ супорад. Қудрати Салҷуқиён беш аз 200 сол давом кард. Соли 1308 шаҳр ба тобеияти Илхонҳои Муғулистон гузашт. Баъдтар, султонҳои Қароманоғуллар ва Зулқодироғуллар дар ин ҷо ҳукмронӣ кардаанд. Дар аввали асри, шаҳр аз ҷониби туркҳои усмонӣ забт гардидааст. Дар асри шаҳр номашро аз Мушкари қадим ба Навшаҳр иваз кард. Дар соли 1954, Навшаҳр, маркази як минтақаи мустақил — вилояти Навшаҳр гардид. Инчунин нигаред Пайвандҳо.
Мушовир

Мушовир машваратдиҳанда, машваратчӣ, маслиҳатдиҳанда.
Мушкиле Бо Он Ҳамаи Мо Зиндагӣ Дорем

Мушкиле Бо Он Ҳамаи Мо Зиндагӣ Дорем (номи аслӣ аз) асари тасвирӣ маҳсули кори Норман Рокуел дар соли 1964 мебошад. Ин тасвири таърихи ҳаракати ҳуқуқи шаҳрванди дар ИМА буд, дар он Раби Бриҷес, духтарҷаи шашсолаи Африқои-Амрикоӣ тасвир ёфтааст. Ин духтарча дар роҳ ба мактаби сафедпӯстон дар Ню Орлеанс рӯзи 14 ноябри соли 1960 дар замони нобаробарҳуқуқи нажодӣ дар кишвар мебошад. Аз сабаби таҳдидҳо ва зӯровариҳо бар зидди ин духтарча, вайро чор муовинони маршали ИМА ба мактаб бурда истодаанд; дар чаҳорчӯбаи ин тасвир сарони маршалҳо наменамоянд. Дар пасдевори ин акс вожаи нажодпарастон ниггер навишта шуда ҳарфҳои намоён мебошанд; инчунин як помидоре, ки ба Бриҷес ҳаво дода шудааст ба девор задаст. Як гурӯҳи сафедпӯстгн намоён нест, чун тамошобин аз сӯи назари гурӯҳи сафедпӯстон ба тасвир менигарад. Ин тасвири равғани болои матоъ буда ҳаҷмаш 36 инч баланд ва 58 инч (91 см 150 см) васеъ мебошад.
Мушкрӯд

Мушкрӯд — деҳа дар ҷамоати деҳоти Яккатути ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Мушкрӯд то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 2241 нафар, тоҷикон.
Мушкбуя

Мушкбуя, ширмолқурут, гиёҳест бисёрсола. Аз 40 то 200 см қад мекашад. Пояи рости сершох, барги сепарра ё байзашакл, гули бунафш, баъзан нофармон дорад. Июн – авг. гул карда, июл – сент. тухм мебандад. Дар ҷойҳои серсанг, нишебии теппаҳо, баъзан чун алафи бегона дар пахтазор, гандумзор, канори роҳ ва заминҳои партов мерӯяд. Дар тибби халқӣ бо барги кӯфтаи он пучак, ҳафтпӯст ва бо марҳами самараш песи (сафедпӯсти)-ро муолиҷа мекунанд; ҷӯшоби решаи онро ҳангоми сили шуш истифода мебаранд. Дар саноати тиб аз ғилофаки М. доруи "псорален" таҳия карда шудааст, ки барои муолиҷаи песӣ (витилиго) нафъ дорад. Онро моҳҳои июл – сент. захира менамоянд. "Псорален" дар шакли қурс, ҳамчунин маҳлули спиртии 1-фоиза истеҳсол карда мешавад. Қурси онро рӯзе 2 – 3 маротиба истеъмол карда, маҳлулро ба ҷойҳои сафедшудаи пӯст мемоланд. Даври табобат тақр. 3 моҳ аст. "Псорален"-ро барои барқарорсозии ранги пӯст (ҳангоми лейкодермия) низ истифода мебаранд. Аз М. инчунин доруҳои "псоберан" ва "бикучиол" таҳия месозанд. Адабиёт Ковалёва Н. Г., Лечение растениями, М., 1972; Турова А. Д., Лекарственные растения СССР и их применение, М., 1974; Гаммерман А. Ф., Гром И. И., Дикорастущие лекарственные растения СССР, М., 1976; Ходжиматов М., Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана, Д., 1989.
Мушкгов

Сохранившиеся места обитания Области успешного расселения Говмеш, мушкгов — ҷонвари ҷуфтсум аз оилаи ковокшохон. Мушкгов ном гирифтани мушкгов то андозае шартист, зеро он ба мушку ғадудҳои мушкзо ҳеч муносибат надорад (он аз номи ботлоқзор, ки дар забони ҳиндуён маънии "-ро дорад, пайдо шудааст). Мушкгов ҳайвони калонҷусса буда, сари мешмонанд, гардани кӯтоҳи ғафс ва пойҳои кӯтоҳ дорад. Шохҳояш ғафси каҷак (мӯйлабшакл), гӯшҳояш майда; пашмаш зичи дароз (60–70 см) буда, қариб ба замин мерасад. Вазнаш аз 250 то 650 кмушкгов Дарозии мушкгови нарина 2,1–2,6 м, мушкгови модина 1,9–2,4 м, баландиаш то сари тӯш 1,1–1,4 м. Мушкговҳо гала-гала (20–30-сарӣ) зиндагӣ мекунанд. Ғизои мушкгов алаф, гулсанг, ушна ва ғ. Мебошад. Мушкгов охирҳои июл – аввалҳои август бордор мешавад. Муддати ҳамлаш вобаста ба шароити иқлим ва ҷои зист 8–8,5 моҳ. Охири апрел як, баъзан дуто бача мезояд. Вазни бачаи мушкгов 8–10 кг буда, баъди 5–25 дақиқаи ба дунё омаданаш ба пой мехезад. Замонҳои қадим мушкговҳо дар баландкӯҳҳои Осиёи Марказӣ зиндагӣ мекарданд. Тақр. 3,5 млн сол қабл, вақте ки иқлим сахт хунук шуд, пешгузаштагони мушкгов аз кӯҳҳои Ҳимолой фаромада дар Сибир ва Авруосиёи Шимолӣ паҳн гаштанд. Баъдан онҳо дар давраи яхбандӣ тавассути гарданаи Беринг ба Амрикои Шимолӣ, аз он ҷо ба Гренландия гузаштанд. Дар охири давраи плейстотсен бинобар гарм шудани иқлим саршумори мушкговҳо кам шуд. Мушкговҳо ҳоло дар Гренландия, галаҷазираи Арктикаи Канада, ҷазираҳои Шписберген, Нунивак, Нелсон ва Аляска сукунат доранд. Мушкгов тибити пурбаҳо дошта, моҳи апрел тулак мекунад. Аз як сар мушкгови солим то 2 кг тибит мегиранд. Тибити мушкгов дар шароити сунъӣ бо роҳи шона кардан, дар табиат бошад аз шохаи хору буттаҳо ҷамъ оварда мешавад. Таъми гӯшти мушкгов гӯшти говро мемонад, вале равғани он ба равғани гӯсфанд монанд аст. Дар Арктика мушкгов ҳифз карда мешавад. Гург, хирси сафед, хирси малла, росомаха ва одам душманони мушкгов мебошанд.
Мушкил

Мушкил, проблема (— масъала) — ба маънои васеъаш масъалаи мураккаби назариявӣ ё амалиеро гӯянд, ки омӯзишу ҳалро тақозо дорад; дар илм — ҳолати мухолифатомез, ки дар шакли мавқеъҳои тазод дар таъбири ягон ҳодиса, объект, раванд зоҳир гашта, барои ҳалли он назарияи айнӣ (адекватӣ) аарур аст. Гузориши дурусти проблема заминаи муҳими ҳалли бомуваффақияти он аст. Проблемаи нодуруст гузошташуда ё Проблемаи бардурӯғ муҳаққиқро аз ҳалли проблемаҳои ҳақиқӣ дур месозад.
Мушовир (Дипломат)

Мушовир (Дипломат) - Намояндаи доимӣ дар назди ташкилоти байналмилалӣ - кормандони хидмати дипломатӣ, ки дар намояндагиҳои дипломатӣ ва муассисаҳои консулии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хориҷа, намояндагиҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар назди ташкилотҳои байналмилалӣ кор мекунанд.. низ Эзоҳ соли 2008, 6, мод. 448.
Мушол

Мушол — - як ҷинси буттаҳои хазонрез ё ҳамешасабз, ки ба оилаи мушолиҳо мансуб аст. Барги сода, гули дуҷинсаи сафед, зард, гулобӣ ва сурх ва ғуҷуммева дорад. Мушол рустании гармидӯст аст.
Мушоҳида

Мушоҳида, мушоҳада, идроки бомаромест, ки пайваста ба мақсаду вазифаҳои фаъолияти одам сурат мегирад. Мушоҳида таърихан ҳамчун қисми таркибии амалиёти меҳнатӣ инкишоф меёбад, ки ба воситаи он мувофиқати маҳсули меҳнат бо нақшаи идеалии он муқоиса карда мешавад. Баробари мураккаб гардидани воқеияти иҷтимоӣ ва амалиёти меҳнатӣ мушоҳида ба ҷанбаи мустақили фаъолият (мушоҳидаи илмӣ, мушоҳида ҳамчун ҷузъи ҷараёни эҷоди бадеӣ ва ғайраҳо) табдил ёфт. Ба туфайли инкишофи илм мушоҳида беш аз пеш мураккаб гардид.