ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Иброҳимҷон Норматов

Иброҳимҷон Норматов (27 августи 1906, Исфара — 1975, ҳамон ҷо) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон. Зиндагинома Аз хурдсолӣ ба мусиқӣ шавқи беандоза пайдо намуда, ҳамчун танбӯрнавози моҳир ном баровардааст. Аз соли 1936 то 1970 дар Театри халқии шаҳри Исфара ба сифати сароянда ва мутриб фаъолият доштааст. Дар сохтмони Канали Калони Фарғона бевосита иштирок намуда, солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар ақибгоҳ ҳамроҳи дастаҳои ҳунарӣ консертҳо ташкил карда, мардумро ба мубориза зидди фашизм даъват месохт. Зиёда аз 40 сурудаш аз силсилаи "Шашмақом", сурудҳои классикӣ ва халқӣ бо садояш дар хазинаи Радиои Тоҷикистон маҳфузанд.
Иброҳимхони Осим

Иброҳимхони Осим — шоир ва хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Аз шарикдарсони Ҳайрат. Дар назди хушнавис Мирзо Қамар дарси хат омӯхта буд. Хатҳои насх, нохунӣ ва настаълиқро зебо менавишт. Иброҳимхони Осим табъи баланди шеъргӯӣ низ дошт ва миёни аҳли адаби Бухоро машҳур буд. Байти зер аз ӯст: Лабат аз рӯҳбахшӣ таънаҳо зад бар лаби Осим, Ҳадиси лаъли ҷонбахши ту аз бас буд иншоям. Иброҳимхони Осим дар ибтидои роҳи рушди эҷодӣ, дар синни 22-солагӣ вафот кард. Идрис Махдуми Роҷӣ дар тазкираи "Хушнависон" ба ҳунари хаттотии Иброҳимхони Осим баҳои баланд дода, аз марги бемаҳалаш афсӯс хӯрда, гуфтааст: Зи Иброҳимхон гар ёдам ояд, Чу хатташ ашки ман гавҳар биборад. Ҷавони софдил, покизамашраб, Ки хатте дошт аз нуқсон муҳарраб.
Усули Уқлидус

"Усул" ё "Ибтидо" 1 (юн.,) муҳимтарин асари риёзии Уқлидус, ки дар асри 3 то мелод таълиф шуда, асосҳои математикаи атиқа — ҳандасаи басит, назарияи ададҳо, алгебра, назарияи умумии нисбатҳо ва усули муайян намудани масоҳату ҳаҷмро дарбар мегирад. Аз 13 китоб иборат аст. Уқлидус дар асари мазкур тараққиёти сесадсолаи математикаи Юнонро ҷамъбаст намудааст, ки он асоси тадқиқоти минбаъдаи илми математика гардид. Баъди Уқлидус математикҳо Гипсикл (асри 2 то мелод) ва Исидор (асри 2 то мелод) ба "Усул"-и Уқлидус китобҳои 14 ва 15-ро илова намудаанд, бинобар ин аксаран асарро 83 15 китоб иборат мегӯянд. Ин асари барҷастаи Уқлидус бо системаи дедуктивӣ, яъне бо усули аксиоматикӣ таълиф шудааст: дар он тасдиқоти аввал бе исбот қабул шуда, боқимонда ҳамаи даъвоҳо — постулатҳо чун хулоса аз ҳамин аксиомаҳо бармеоянд. Китобҳои ба планиметрия, ба арифметнка ва бузургиҳои ноҳамчен, ки бо ёрии паргор ба хаткаш сохтан мумкин аст, китобҳои ба стереометрия оиданд. "Усул"-и Уқлидус дар замони мо низ асари намунавии илмӣ ба шумор меравад ва ҳоло асоси китобҳои дарсии имрузаро ташкил додааст.
Ибсен Кастро

Ибсен Адалберто Кастро Авелар (октябри 1988, Кесалтепеке, Ла Либертад Департмент, Эл Салвадор) — футболбози алвадорӣ, муҳофиз.
Ибтидо (арӯз)

Ибтидо (— оғоз, аввал) — дар илми арӯз рукни аввали мисраи дуввуми байтро гӯянд. Ҳар байт ба эътибори вазн ба рукнҳо тақсим мешавад ва ҳар рукн вобаста ба мавқеаш дар мисраъҳо номи махсус дорад. Масалан: Маро гӯӣ, ки дил дар ишқ хуш дор, Хушиву ошиқӣ бо ҳам набошад. Адиб Собири Тирмизӣ (Баҳри Ҳазаҷи мусаддаси маҳзуф) Ма-ро гӯ-ӣ ки дил-дар-ишқ хуш дор Ху-ши-ву о ши-қӣ-бо ҳам на-бо-шад. мафоилун мафоилун фаӯлун – – – – – – – – Дар ин байт рукни якуми мисраи аввал (маро гӯӣ - — -) садр, рукни дуввуми мисраи аввал (ки дил дар ишқ - — -) ҳашв, рукни охири мисраи аввал (хуш дор -) арӯз, рукни якуми мисраи дуввум (хушиву о - — -) ибтидо, рукни дуввуми мисраи дуввум (шиқӣ бо ҳам - — -) ҳашв, рукни охири мисраи дуввум (набошад - —) зарб мебошад.
Ибҳом

Ибҳом (— пӯшида гуфтан) — яке аз санъатҳои маънавӣ дар илми бадеъ, ки сухани баёнкардаи шоир ё адиб ду маънои ба ҳам зидро ифода мекунад. Масалан, як калимаи овардаи шоир ҳам маънои мусбат (мадҳу ситоиш) ва ҳам маънои манфӣ (танқиду мазаммат) дошта, кадом маъноро дар назар доштани гӯянда маълум нест: Дида чун меҳроби абруи бутони ишвасоз Ҷои он дорад, ки шайхи шаҳр бигзорад намоз. Адиб бо истифода аз ибҳом метавонад дар як байт нафареро ҳам мадҳ кунад ва ҳам ҳаҷв: Эй хоҷа, зиё шавад зи рӯи ту зулам, Бо талъати ту сур намояд мотам. Рашидуддини Ватвот Дар мисраи аввал шоир гӯё мухотаби худро мадҳ карда гуфтааст, ки бо намоён шудани чеҳраи ту торикӣ ба рӯшноӣ табдил меёбад, аммо ҳамин мисраъ маънии акс низ дорад, яъне шоир мегӯяд, ки бо намоён шудани чеҳраи хоҷа ҳама ҷо торик мешавад. Дар мисраи дигар шоир чеҳраи зебои мамдуҳро табдилдиҳандаи мотам ба суруру шодмонӣ медонад, аммо агар ин мисраъ бо мақсади ҳаҷв истифода шавад, пас чеҳраи мухотаб баръакс бадалкунандаи суруру шодмонӣ ба мотам мешавад. Ҳангоми истифодаи ибҳом сухани гӯянда ба ду маъно тафсир шуда, ҳар ду аҳаммияти баробар доранд. Дар ин ҳолат ба яке аз маъниҳо бартарият додан ва маънии дигарро дуюмдараҷа шуморидан ё ҳазф кардан мумкин нест. Ҳар ду маънӣ вобаста ба мавқеъгирии суханвар ё таҳлилгар метавонанд дуруст бошанд. Рашидуддини Ватвот ин санъатро бо номи "муҳтамилу-з-зиддайн" (эҳтимоли зиддияти ду маъно) меорад ва бо истилоҳи "зу-л-ваҷҳайн" ифода шудани онро қайд карда, вобаста ба ин мавзӯъ мисоли ҷолибе ёд овардааст: Дарзие буд бо номи Амр, ки як чашми бино дошт. Адиби шӯхтабъе ба ӯ гуфт: — Агар барои ман қабо (ҷомаи нарм)-е омода созӣ, ки кас онро аз ҷубба (ҷомаи дурушт) фарқ карда натавонад, ман барои ту байте гӯям, ки кас мадҳ ё ҳаҷв будани онро муқаррар карда натавонад. Амр ҷома омода кард ва шоир ин байтро гуфт: Хота ли Амрун қабо, Лайта ъайнайҳи саво. Яъне: Амр барои мо ҷома дӯхт, кош ҳар ду чашми ӯ яксон (монанд) шавад. Ин ҷо касе исбот карда наметавонад, ки шоир чашми нобинои ӯро бино дидан мехост ё баръакс.
Қонуни якуми термодинамика

Ибтидои якуми термодинамика — яке аз қонунҳои асосии термодинамика, қонуни бақои энергия барои системаҳое, ки дар онҳо равандҳои физикӣ ба интиқоли ҳарорат вобастаанд. Ибтидои якуми термодинамикаро бори аввал олими олмонӣ Ю. Р. Майер таъриф дода, Ҷ. П. Ҷоул онро дар таҷриба исбот кард. Хосияти умумии қонуни бақои энергия аз ҷониби Г. Гелмголс соли 1847 бо усули математикӣ собит карда шудааст. Тибқи ибтидои якуми термодинамика система корро ё аз ҳисоби энергияи дохилии худ ё аз ҳисоби энергияи ягон манбаи беруна иҷро карда метавонад. Агар ба ягон системаи термодинамикӣ миқдори муайяни энергия -ро анҷом медиҳад: 2 — 1 - + -ро, ки система аз муҳити атроф мегирад, муқаррар мекунад. Барои тағйироти беохир хурди ҳолати система Ибтидои якуми термодинамика дар намуди дифференсиалӣ: - + ифода карда мешавад. Агар система якҷинса (моеъ, газ) бошад, пас таъсири мутақобилаи он бо муҳити атроф танҳо бо фишор р ба амал меояд ва мешавад, ки ин ҷо — ҳаҷми система буда, — + мешавад. Яке аз таърифҳои Ибтидои якуми термодинамика чунин аст: муҳаррики абадии ҷинси 1, яъне муҳаррике, ки бе истифодаи энергия аз ягон манбаъ кор иҷро мекунад, вуҷуд надорад. Ин фикри тасдиқшуда ба қонуни бақои энергия марбут аст.
Ибусуки

Ибусуки — яке аз шаҳрҳои префектураи Кагошима, Ҷопон аст.
Қонуни севуми термодинамика

Ибтидои севвуми термодинамика (қонуни ҳароратии Нернст, теоремаи Нернст) — яке аз қонунҳои термодинамика, ки тибқи он энтропия -и системаи дилхоҳи физикӣ ҳангоми майли ҳарорат (Т) ба сифри мутлақ ба мушаххасоти система (фишор, зичӣ, фаза) вобаста набуда, бетағйир боқӣ мемонад: 0 0, яъне 0 ё 0 0 Қонуни мазкурро Нернст муқаррар карда буд. Тавассути ибтидои севуми термодинамика қимати мутлақи энтропия ёфта мешавад, ки онро дар доираи термодинамикаи классикӣ дар асоси ибтидои якуми термодинамика ва ибтидои дуввуми термодинамика муайян кардан мумкин нест. Дар термодинамикаи классикӣ энтропияро танҳо бо саҳеҳии то адади доимии ихтиёрию аддитивии 0 муайян кардан мумкин аст. Тибқи ибтидои севуми термодинамика дар ҳарорати ба сифр майлкунанда фарқи энтропияҳо ба сифр майл мекунад. Соли 1911 М. Планк ибтидои севуми термодинамикаро чун шарти ба сифр майл кардани энтропияи ҳамаи ҷисмҳо ҳангоми майл кардани ҳарорат ба сифри мутлақ маънидод намуд. Аз ин ҷо 0 0 мебошад, ки он ба муайян кардани қимати мутлақи энтропия ва потенсиалҳои термодинамикӣ имкон медиҳад. Маънидоди Планк ба таърифи энтропия дар физикаи статистикӣ (оморӣ) тавассути эҳтимолияти термодинамики -и ҳолати система (принсипи Болсман) мувофиқ меояд. Дар сифри мутлақи ҳарорат система дар ҳолати асосии квантию механикӣ қарор дорад, агар он масх ("хароб") нашуда бошад (барои он 1 аст). Аз ин рӯ, энтропия ҳангоми Т 0 будан ба сифр баробар мебошад. Дар асл дар ҳама андозагириҳо майли энтропия ба сифр назар ба он, ки дар ҳарорати ба сифр майлкунанда афзоиши дискретияти сатҳҳои квантии системаи макроскопии боиси пайдоиши ҳодисаи масхи квантигарданда ба вуҷуд меояд, хеле пештар зоҳир мешавад. Аз ибтидои севуми термодинамика бармеояд, ки сифри мутлақи ҳароратро дар ягон раванди ниҳоии ба тағйирёбии энтропия алоқаманд ба даст овардан мумкин нест, ба он танҳо ба таври асимптотикӣ наздик шудан мумкин аст. Бинобар ин, ибтидои севуми термодинамика-ро баъзан чун принсипи дастнорасии сифри мутлақ маънидод мекунанд. Аз ибтидои севуми термодинамика чандин натиҷаҳои термодинамикӣ оид ба хосиятҳои моддаҳо дар наздикии сифри мутлақ бармеоянд. Мас., гармиғунҷоишҳои хос дар ҳаҷми доимӣ (С) ва дар фишори доимӣ (С), зариб (коэффитсиент)-и ҳароратии васеъшавӣ ва фишор ба сифр майл мекунанд. Мухолифати зоҳиршуда дар ибтидои севуми термодинамика (қимати ғайрисифрии энтропия дар як қатор моддаҳо дар сифри мутлақ) ба ҳолатҳои метаустувори моддаҳо алоқаманд аст, ки ин ҳолатҳоро аз нуқтаи назари термодинамикӣ ҳолатҳои мувозинатӣ ҳисоб кардан мумкин нест.
Ҳенрик Ибсен

- Ҳенрик Юҳон Ибсен — драматург, шоир ва публитсист; яке аз поягузорони театри миллии Норвегия ва бунёнгузорони драмаи навини Аврупо. Зиндагинома Падари бозаргонаш пас аз он ки варшикаста шуд, "Пер Гюнт", "Қайсар ва Ҷалил" мояи шуҳрати Ҳенрик Ибсен шуданд. Дар песаҳои психологии Ҳенрик Ибсен, ки дар бораи зиндагии муосир (асосан ҳаёти мешанҳои шаҳрӣ) баҳс кардаанд ("Хонаи арӯсак", 1879; "Шабаҳҳо", 1881; "Душмани мардум", 1882; "Мурғобии ваҳшӣ", 1885; ва ғ.), агарчи қаҳрамонони онҳо ба дараҷаҳои гуногун ба ормонҳои романтикӣ садоқат доранд, таъсири натурализм ба назар мерасад. Драмаҳои баъдии Ҳенрик Ибсен "Ромерҳолм", "Меъмор Солнес", "Элофи кӯчак", "Ҷон Гарбриэл Боркман", "Вақте мо мурдагон аз хоб бармехезем" ва ғ. масалгуна ва ба символизм наздик буда, дар онҳо ангезаи шуълавари ормонҳои романтикӣ ҷои марказиро ишғол менамояд. Драматургияи Ҳенрик Ибсен яке аз қуллаҳои драмаи реалистӣ ва умуман адабиёти реалистии Аврупои Ғарбӣ низ таъсири бузург расондааст. Аз рӯи осори Ҳенрик Ибсен филмҳо таҳия кардаанд.
Қонуни дувуми термодинамика

Ибтидои дуввуми термодинамика — яке аз қонунҳои асосии термодинамика, ки барнагарданда будани равандҳои термодинамикии воқеиро муқаррар мекунад. Ибтидои дувуми термодинамикаро ҳамчун қонуни табиат. Л. С. Карно. Принсипи Томсон ақидаи мавҷуд набудани муҳаррики абадии ҷинси 2-ро собит мекунад. Ибтидои дувуми термодинамика ба таври математикӣ бо функсияи махсус — энтропия (бо ишорат мекунанд) ифода карда мешавад. Энтропия ҳолати ҳар як системаро муайян мекунад. Мас., энтропия барои системаи якҷинса функсияи ду мушаххаса (параметр)-и мустақилест (фишор р ва ҳарорат Т ё ҳарорат Т ва ҳаҷм), ки ҳолати системаро муайян мекунанд. Энтропия ҳам монанди энергияи дохилӣ ба ҳолати система вобаста буда, пайваста ба ҳар як ҳолати система тағйир меёбад. Дар системаи изолятсияшуда энтропия ё бетағйир мемонад, ё (дар равандҳои бемувозинат) афзоиш меёбад. Ҳангоми муқаррар шудани мувозинати термодинамикӣ ба қимати бузургтарини худ мерасад (қонуни афзоиши энтропия). Мувофиқи ибтидои дувуми термодинамика ягон мошин гармии қабулкардаашро пурра ба кор табдил дода наметавонад. Қисми муайяни гармо дар сардкунак боқӣ мемонад. Ин раванд бо теоремаи Карно саҳеҳтар шарҳ дода шудааст. Мувофиқи теоремаи Карно з. а. м.-и ҳар як мошини ҳароратӣ аз з. а. м.-и даварон (сикл)-и баргардандаи Карно зиёд буда наметавонад. Дар асоси теоремаи Карно ҷадвали ҳарорати мутлақро таҳия кардан мумкин аст. Дар раванди даваронӣ, ки ҳангоми он система қисми хурди гармо -ро дар ҳарорати мутлақ Т мегирад ё медиҳад, ибтидои дувуми термодинамика-ро дар намуди нобаробарии Клаузиус ифода кардан мумкин аст: 0, ки дар ин ҷо интеграл аз рӯи даварони сарбаста гирифта мешавад. Аломати баробарӣ (дар ин ҷо ва зер) ба равандҳои баргарданда (квазистатикӣ) тааллуқ дорад (баробарии Клаузиус). Аз баробарии Клаузиус бармеояд, ки барои раванди баргарданда дифференсиали пурраи ҳолат мебошад. Бинобар ин ибтидои дувуми термодинамика-ро дар намуди нобаробарӣ дар шакли дифференсиалӣ ё шакли интегралӣ ифода кардан мумкин аст (ва -энтропияи ҳолатҳои ибтидоӣ ва ниҳоии система). Аз ин нобаробарӣ бармеояд, ки барои системаи аз ҷиҳати адиабатикӣ изолятсияшуда ҳангоми равандҳои барнагарданда энтропия меафзояд, дар равандҳои баргарданда бошад, бетағйир мемонад. Агар ибтидои якуми термодинамикаро ба назар гирем, ки тибқи он + аст (— энергияи дохилӣ, — фишор, — ҳаҷм), пас ибтидои дувуми термодинамика-ро дар шакли нобаробарии 0 ифода кардан мумкин аст. Дар физикаи оморӣ маънои физикии энтропия, ки бо логарифми эҳтимоли термодинамикии таносуби Болтсман вобаста аст, шарҳ дода мешавад (дар ин ҷо — собитаи Болтсман). Афзоиши энтропия гузариши системаро аз як ҳолати термодинамикии камэҳтимол ба ҳолати эҳтимолӣ ифода мекунад. Ибтидои дувуми термодинамика тақрибан дар тамоми соҳаҳои табиатшиносӣ истифода мешавад. Кимиёи физикӣ ва назарӣ, таҳлили тайфӣ (спектрӣ), астрофизика ва ғ. ба ҳамин қонун асос ёфтаанд.
Ибқо

Ибқо (— зинда ва боқӣ гузоштан, тараҳҳум кардан) — дар илми арӯз тағйиротеро гӯянд, ки ҳангоми муоқабати афоиле ба вуҷуд меояд. Ҳарчанд дар рукнҳои аслӣ ё фаръии арӯз тавассути анҷоми амале (мас., амалҳои хабн, кафф, салм, қабз, ҷадъ, қатъ, ҳазф ва ғ.) дар шакли афоил тағйироте рӯй медиҳад, аммо асос (реша)-и афоил боқӣ мемонад. Мас., вақте ки дар рукни асосии баҳри Ҳазаҷ — мафоӣлун (— — -) амали қабзро анҷом медиҳем (нигар Мақбуз), мафоӣлун (— — -) шакли мафоилун (— -)-ро мегирад, ҳангоми анҷоми амали кафф (нигар Макфуф) рукни мафоӣлун (— — -) ба мафоӣлу (— —) табдил меёбад. Тамоми тағйироте, ки дар рукни асосии ин ё он баҳр ба вуҷуд меояд, ҳангоми тақтеъ бо номи ҳамон баҳр якҷо ном бурда мешавад. Мас.: рубоии зер дар асоси зиҳофҳои ахраб (мафъӯлу — —), мақбуз (мафоилун — —), макфуф (мафоӣлу — —) ва маҷбуб (фаал —) сохта шудааст, ки ҳар чаҳор аз рукни асосии баҳри Ҳазаҷ — мафоӣлун (— — -) берун омадаанд. Аз ин рӯ, вазни баҳрро Ҳазаҷи мусаммани ахраби мақбузи макфуфи маҷбуб мехонанд: Ишқи дили ман на ишқи Фарҳод бувад, Кори дили ман на доду фарёд бувад. Ишқ аст, ки дил зи ҳастиаш шод бувад, Аз ғуссаву кулфату ғам озод бувад. Ҳабиб Юсуфӣ мафъӯлу мафоӣлун мафоӣлу фаал — — — - — — - Абёти зер дар яке аз навъҳои баҳри Ҳазаҷ — Ҳазаҷи мусаддаси маҳзуф суруда шудаанд: Агар айби касе аз кас шунидӣ, Чунон кун он сухан ҳаргиз надидӣ. Ҳар он кас айби мардум бо ту гӯяд, Бидон, бо дигарон айби ту ҷӯяд. Роғиби Исфаҳонӣ мафоӣлун мафоӣлун фаӯлун — — — — — — — - Дар ин вазн ду рукни солим (мафоӣлун — — -) ва як зиҳоф фаӯлун (— -) иштирок доранд, ки ҳангоми анҷоми амали ҳазф ба вуҷуд омадаанд ва он ҳам аз рукни асосии баҳри Ҳазаҷ — мафоӣлун берун омадааст. И. дар тамоми рукнҳои асосии баҳрҳои солим ва фаръии арӯз дучор меояд. Байти зерин, ки дар асоси зиҳофҳои матвии рукни асосии баҳри Раҷаз — мустафъилун (- — —) ва зиҳофи матвии макшуфи рукни солими мафъӯлоту (- — —) сохта шудааст, дар натиҷаи анҷоми амалҳои тай ва тайю кашф ҳосил шудааст: Адли ту гар файзрасонӣ кунад, Ба рамаҳо гург шубонӣ кунад. Абдурраҳмони Ҷомӣ муфтаилун муфтаилун фоилун – – – – – – Барои ҳамин вазни ин байтро Сареъи мусаддаси матвии макшуф меноманд. Сабаби чунин номидани ин вазн аз он аст, ки рукнҳои солими баҳри Сареъ аз мустафъилун ва ҳангоми анҷоми амалҳои тай ва кашф (нигар Макшуф) зиҳофи матвии макшуф (фоилун — -) ҳосил шудааст.
Ива

Ива — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнесалдинский, вилояти Свердловск медарояд.
Иваз шудани молик

Иваз шудани молик — дар ҳуқуқи шаҳрвандӣ амалиёти асосии муносибатҳои байни шаҳрвандон, ки ба қатъи ҳуқуқи моликият аз ҷониби соҳибмулк ва ба шаҳрванди дигар гузаштани он вобаста аст. Намудҳои иваз шудани молик: хариду фурӯш, мубодила, ҳадя ва қабули мерос. Усули асосии иваз шудани молик шартнома буда, аксари шартномаҳо ба тарзи шифоҳӣ баста мешаванд. Дар ҳолати аз андозаи музди меҳнати ҳадди ақал на камтар аз даҳ маротиба бештар будани нархи шартнома он бояд ба таври хаттӣ баста шавад. Қонун се намуди бидуни шартнома иваз шудани моликро пешбинӣ кардааст. Реквизитсия (дар ҳолати фавқулода ба манфиати ҷомеа бо пардохти арзиши амвол). 2. Мусодира (ҳамчун чораи ҷазо). 3. Милликунонӣ (аз моликии шаҳрвандон ва ашхоси ҳуқуқӣ ба моликияти давлат табдил додани амвол). Иваз шудани молик дар ҳуқуқи меҳнатӣ яке аз асосҳои бекор кардани шартномаи меҳнатӣ бо ташаббуси корфармо мебошад. Ҳангоми иваз шудани молики ташкилот, ҳамчунин аз нав ташкил (якҷоя, ҳамроҳ, ҷудо ва дигаргун) кардани он муносибатҳои меҳнатӣ бо розигии корманд идома дода мешаванд. Қонунгузории меҳнатӣ дар ин ҳолат маҳдудияти муайян ҷорӣ кардааст. Соҳибмулк (корфармои нав) метавонад бо ташаббуси худ шартномаи меҳнатиро танҳо бо роҳбарони ташкилот ва дигар кормандоне бекор намояд, ки вазифаи умумии идоракуниро дар ташкилот иҷро мекунанд. Ҳангоми қатъи шартнома бо роҳбари ташкилот ва кормандоне, ки вазифаи умумии идоракунии ташкилотро иҷро мекунанд, молики нав, вобаста ба иваз шудани молик, уҳдадор аст ба ҳар кадоми онҳо на камтар аз музди меҳнати шашмоҳа ҷубронпулӣ пардозад.
Иваки

Иваки — яке аз шаҳрҳои префектураи Фукушима, Ҷопон аст.
Ивазкунанда

Ивазкунанда — дар муносибатҳои ҳуқуқӣ шахсе, ки вазифаи нафари дигарро иваз мекунад; молу маҳсулоте, ки бо таъйиноти вазифавӣ, истеъмол, сифат, нарх ва дигар ҷузъиёт баробари якдигар буда, истеъмолкунанда ҳар якеро метавонад бо дигаре иваз кунад. Дар ҳуқуқи маданӣ ивазкунанда шахсеро мегӯянд, ки ба ҷои каси дигар ҷиҳати иҷрои коре ё вазифае гузошта мешавадоктори илмҳои ба ҳайси васӣ меросхӯри дуввум ба шумор рафта, меросро ҳангоме қабул мекунад, ки агар меросхӯри асосӣ ғайри қобили амал эътироф шуда бошад. Ивазкунандагони падару модар: васӣ, парастор, фарзандхондагон, шахсоне, ки дар асоси шартнома кӯдакро тарбия мекунанд, намояндагони қонунии онҳо, муассисаҳо, ташкилотҳое, ки кӯдак дар таълиму тарбияи онҳо қарор дорад (муассисаҳои таълимӣ). Ҳуқуқу уҳдадориҳои ивазкунанда: талаби беэътибории ақди никоҳ (агар бо шахси ноболиғ баста бошад); муроҷиат ба суд; ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои кӯдак; пешниҳоди ариза барои гирифтани маблағ (алимент) аз падару модари кӯдак ҷиҳати таъминоти ӯ тибқи тартиби муқаррарнамудаи суд; харҷи маблағи алимент, нафақа ва ёрдампулӣ барои таъмин, тарбия ва маълумоти кӯдак. Дар қонунгузории оилавӣ ҳангоми дар ҳолати вазнин гузоштани кӯдак ва вайрон кардани ҳуқуқҳои ӯ, кӯдак ҳуқуқ дорад барои ҳифзи ҳуқуқ ва манфиатҳои худ аз суиистифодаи падару модар (шахсони ивазкунандаи онҳо) ба мақомоти дахлдор ва суд муроҷиат кунад.
Ивакинская (ноҳияи Коношский)

Ивакинская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Ивакино (ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)

Ивакино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кубин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ивакино (ноҳияи Ковров)

Ивакино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ковров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Ивакуни

Ивакуни — яке аз шаҳрҳои префектураи Ямагучи, Ҷопон аст.
Ивакура

Ивакура — яке аз шаҳрҳои префектураи Айчи, Ҷопон аст.
Ивакино (ноҳияи Тотем, Вологда)

Ивакино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тотем, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ивакино (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)

Ивакино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Иваково (ноҳияи Николск, Вологда)

Иваково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Николск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Иваковская (ноҳияи Витегор, Вологда)

Иваковская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ивакино (ноҳияи Вологод, Вологда)

Ивакино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Иван (ноҳияи Тейков, Иванов)

Иван — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Иван Албрайт

Иван Албрайт (англисӣ:) — рассом ва санъаткори амрикоӣ аст.
Ивакша (ноҳияи Няндомск)

Ивакша — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Иван-Тоҷик

Иван-Тоҷик (Малик Ашӯров, деҳаи Пастиғав, ноҳияи Масчо — 1943, Юзефов, Лаҳистон) — иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ, лейтенанти калон. Қаҳрамони халқи Лаҳистон. Зиндагинома Хатмкардаи курси яксолаи муаллимтайёркунии шаҳри Истаравшан ва Техникуми кооперативии шаҳри Хуҷанд. Мудири шуъбаи савдои Ҷамъияти матлуботи ноҳияи Масчо буд. Соли 1939 барои хидмат ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват шуда, ибтидои ҶБВ дар муҳорибаҳои назди шаҳрҳои Смоленск ва Курск иштирок кард. Дар яке аз амалиёти ҷангӣ захмӣ шуда, асир афтод. Иван-Тоҷик ҳангоми интиқол аз конслагери Майданек ба лагери марги Освенсим фирор карда, дар шаҳр Юзефов ба гурӯҳи аскарони сурх ва гурӯҳи партизанҳои ватанхоҳи лаҳистонӣ, ки зери роҳбарии полковник Анҷей Флис дар ақибгоҳи душман амалиёти партизанӣ мебурданд, ҳамроҳ ва сипас фармондеҳи ин гурӯҳ шуд. Гурӯҳи ӯ дар атрофи шаҳрҳои Юзефов, Билграй, Замос, Грубешевск, Томашевск, ноҳияҳои Жешув, Люблин, Белостоки Лаҳистон ба муқобили душман амалиёти зиёд анҷом додааст. Аз ҷумла, 17 апрели 1943 дар роҳоҳани Люблин — Краков қатораи махсуси фашистонро тарконда, 27 афсари душманро нобуд кард ва як афсари баландрутбаи душманро бо ёвараш асир гирифт. Иван-Тоҷик бо 18 нафар ҳамяроқаш дар ноҳияи Пуши-Солская дар муҳосираи душман афтода, кушта шудаанд. Малик Ашӯров аз тирамоҳи 1941 то соли 1975 аскари гумном шумурда мешуд, аммо он сол буд. Ба хотири ҷанговари шуҷоъ ва тоҷик буданаш Малик Ашӯровро Иван-Тоҷик номидаанд. Некдошт Корномаҳои Иван-Тоҷик соли 1980 бо ордени "Виртути Милитари" ва соли 1988 бо ордени "Салиби партизанӣ"-и Лаҳистон (пас аз марг) қадр карда шуд. Ҳоло дар ноҳияи Кӯҳистони Масчо яке аз ҷамоатҳои деҳот номи Иван-Тоҷикро дошта, дар назди ҷамоати деҳоти Оббурдани ноҳияи Масчо нимпайкараи Иван-Тоҷик — Малик Ашӯров гузошта шудааст. Соли 2015 номи кӯчаи Павел Морозови шаҳр Душанбе ба номи Малик Ашӯров иваз карда шуд.
Иван Агилар

Иван Агилар Диас (июни 1991, Беналмадена, Испания) — футболбози испанӣ, ҳамлагар.
Иван Алварес

Иван Марсело Алварес Валенсуэла (январи 1980, Курико, Чили) — футболбози чилигӣ, ҳамлагар.
Иван Алексеевич Кокошкин

Иван Алексеевич Кокошкин (24 январ 1765 1 — 1 феврал 1835 1) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Иван Айвазовский

Иван Константинович Айвазовский (арманӣ., Ованнес Айвазян 29 июл 1817 1,,, Русияи подшоҳӣ 2 1 3 — 19 апрел 2 май 1900 4 3 5,,, Русияи подшоҳӣ 2 1 3) — рассом ва ҳунарманди арманитабори рус аст.
Иван Алонсо

Иван Даниэл Алонсо Валехо (апрели 1979, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, зарбазананда (страйкер).
Иван Агустин

Роберто Иван Агустин Суарес (апрели 1979, Логронйо, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгар.
Иван Алехо

Иван Алехо Пералта (феврали 1995, Валадолид, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Иван Алексеевич Бунин

Ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт (1903, 1909, 1901) Иван Алексеевич Бунин.
Иван Ания

Иван Ания Кадавиеко (октябри 1977, Овиэдо, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгари Ҳамлагар, муррабӣ.
Иван Алексеевич Егоров

Иван Алексеевич Егоров — футболбози русӣ, муҳофиз.
Иван Амая

Иван Амая Карасо (сентябри 1978, Мадрид, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи марказӣ.
Иван Антонович Ефремов

Иван Антонович Ефремов (10 23 апрел 1908 1 2 3,, губернияи Санкт-Петербург, Русияи подшоҳӣ 7 — 5 октябр 1972 4 5 6, Маскав, ҶШФСР, ИҶШС 7) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Иван Апаресидо Мартинс

Иван Апаресидо Мартинс — футболбози бразилӣ, муҳофизи рост, муҳофиз.
Иван Арболеда

Иван Маурисио Арболеда (апрели 1996, Тумако, Колумбия) — футболбози колумбӣ, дарвозабон.