ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Иззуддини Шервонӣ

Иззуддини Шервонӣ. Ҳамзамони Абулаълои Ганҷавӣ ва Муҷири Байлақонӣ. Бо Хоқонии Шервонӣ дӯстии наздик ва ҳамкорӣ дошта, дар дарбори шервоншоҳ Манучеҳр (ҳукмронӣ 1120-60) хидмат кардааст. Хоқонӣ дар як қитъаи шеърӣ шахсияти маънавии И. Ш.-ро ситуда, ӯро устоди хеш хондааст: Дабиронро манам устоду миронро манам қудва, Маро ҳам қудва, ҳам устод Иззуддини Буимрон.. В-агар даҳ чашма бикшод Ибни Имрон аз дили санге, Маро баҳре зи дил бикшод Иззуддини Буимрон.. Ба лутфу илму ҳилму азм мустағнист, пиндорӣ Зи обу хоку нору бод Иззуддини Буимрон. Хоқонӣ ҳамчунин дар китоби "Туҳфату-л-Ироқайн" ном, лақаб, куня ва номи падари И. Ш.-ро оварда, дар радифи бузургони даврон зикри хайр кардааст. Ба гуфтаи Хоқонӣ, И. Ш. то поёни умр дар Табрез мударрис буд ва дар ҳамон ҷо даргузашт. Муаллифи "Ҳафт иқлим" ӯро ҳамчун "шоири муъҷазбаёни сеҳрофарин" баҳо додааст. Волаи Доғистонӣ И. Ш.-ро дар "шумори устодони мусалламу-с-сабути фанни балоғати кубро ва аҳли фазлу арбоби камол" ёд кардааст. Аз ашъори барҷомондаи И. Ш. лутфи табъу ҳунари шоирии вай пайдост ва ин ашъор бештар оҳанги ирфонӣ дорад. Аз намунаи осори ӯ бармеояд, ки И. Ш. гоҳ ба сабки хуросонӣ ва гоҳе ба сабки ироқӣ майл кардааст. Намунае аз ашъори И. Ш.: Дӯшам, ки фалак дид ба кӯйи ту фитода Гуфто, ки ба ин рӯз нагуфтӣ, кӣ фикандат? Гуфтам, ки "Ду чашми х(в)аши ӯ". Гуфт, ки "Ҳайҳот Мастон харобанд бар ӯ, то накушандат"!.
Изиел Соуза Cуарес

Изиел Соуза уарес — футболбози бразилӣ, ҳамлагар.
Излядеево (ноҳияи Устюжен, Вологда)

Излядеево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Устюжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Излучина (ноҳияи Иркутск, Иркутск)

Излучина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Иркутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Измайлово (ноҳияи Иванов, Иванов)

Измайлово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Иванов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Измайлово (ноҳияи Александров)

Измайлово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Измаил (шаҳр)

Измаил (аз соли 1812 то 1856 — Тучков), шаҳр дар қисми ҷанубу ғарбии Украина, маркази маъмурии ноҳияи Измаили вилояти Одесса. Аҳолиаш 71,2 ҳазор нафар. Дар соҳили чапи шохаи д. Дунай, 80 км дуртар аз б. Сиёҳ, дар сарҳадди Руминия ҷойгир аст. Аз И. то маркази вилоят 192 км, то ш. Киев 711 км. Бандари бузург дар д. Дунай, истгоҳи р. о. ва фурудгоҳ дорад. Тибқи маълумоти маъхазҳои таърихӣ бори нахуст одамон дар асри 4 то м. дар ин ҷо сокин шудаанд. Дар асри 2 дар резишгоҳи д. Дунай — д. Репидаи Хурд, начандон дуртар аз И.-и ҳозира румиҳо қалъаи Сморнисро бунёд карданд. Аз охири ҳазораи якум дар ҷои И. бошишгоҳи Смил вуҷуд дошт, ки онро тотор-муғулҳо хароб карданд. Дар охири асри 14 ҳудуди ҳозираи И. ба ҳайати князии Молдова гузашт ва дар харобаҳои Смил деҳаи нав — Синил пайдо шуд. Соли 1538 Синилро сипоҳиёни Туркия забт карданд ва Синил И. номгузорӣ шуд. Дар асри 16 дар И. қалъа бунёд ва дар асри 17 азнавсозӣ карда шуд. Солҳои 1594-95 казакҳои Запороже бо сарварии Г. Лободи ва С. Наливайко И.-ро истило намуданд. Соли 1771 И. пойгоҳи ҳарбии дастаи киштиҳо (флотилия)-и Дунай гардида, дар он корхонаҳои киштисозӣ бунёд шуд. Соли 1790 И.-ро русҳо забт карданд. Мувофиқи Созишномаи сулҳи Ясс И. ба ҳайати Империяи Усмонӣ баргардонда шуд. Соли 1812 дар мувофиқа бо Созишномаи сулҳи Бухарест И. расман ба ҳайати Русия гузашт. Аз соли 1812 шаҳр маркази уездҳои Томаровск, Измаил (1818 30) ва вил. Бесарабия буд. Баъди Ҷанги Қрим мутобиқи Созишномаи сулҳи Порис И. ба ҳайати князии Молдова гузашт. Солҳои 1918-40 дар ҳайати Руминия ва соли 1940 ба ҳайати ИҶШС (ҶШС Украина) дохил гардид. Дар И. таҳкурсии деворҳо, боқимондаи хандақҳо, қалъаву масҷидҳо ва дигар ёдгориҳои меъмории асрҳои 15 ва 19 боқӣ мондаанд. Ҳоло дар И. саноати хӯрокворӣ (консерваи мева, гӯшт, моҳӣ, шаробпазӣ) рушд кардааст. Комб. селлюлозаву картон, з-дҳои таъмири киштӣ, маснуоти оҳану бетонӣ ва хиштӣ дорад. Дар И. Донишгоҳи давлатии гуманитарӣ, Донишкадаи нақлиёти обӣ, Осорхонаи таърихии ба номи А. В. Суворов, нигористони мусаввараҳо ва ҷойҳои дигари таърихӣ ҷойгиранд.
Михаил Изместев

Изместев Михаил Григоревич (1926, — 1994,) — кӯҳкан. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Бригадири кӯҳканони қитъаи 1 кони ба номи Ярославскийи иттиҳодияи "Ленинуголь"-и ш. Ленинск-Кузнетск. Дар як басти корӣ (смена) 120 т ангиштсанг кандааст. Солҳои 1972-77 устои кӯҳӣ дар кони ангишти Шӯроб (ҳоло ҶСК "Ангишт")-и н. Исфара буд. Бо ордени Ленин ва медали "Дос ва болға" сарфароз гардидааст.
Измоденова

Измоденова — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Белоярский, вилояти Свердловск медарояд.
Измарухово (ноҳияи Великоустюг, Вологда)

Измарухово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Измайловская (ноҳияи Плисетс)

Измайловская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Измоденово

Измоденово — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Алапаевский вилояти Свердловск медарояд.
Измор

Измор (пинҳон доштан ва нишон надодан, пӯшида сухан гуфтан) — дар истилоҳи арӯз ба ниҳоят расидану сокин гардонидани то-и мутафоъилунро (— —) дар баҳри комил гӯянд. Яъне дар ҳиссаи -та дар мутафоъилун фатҳа меафтад ва он мутфоъилун (— — -) мешавад, ки ба ҷояш мустафъилун (— — —) мегузоранд. Мустафъилун дар баҳри Комил бо номи музмар ва дар баҳрҳои Раҷазу Басит ҳамчун рукни солим истеъмол мешавад. Мас.: мутафоъилун мустафъилун мутафоъилун мафъулун — - — — — — - — — - Санамо, хаёлатро чӣ шуд, ки ба мо надорад лутфе, Хиҷилам зи доғат, к-аз вафо ба сарам гузорад лутфе. Бетоб.
Измайлово (ноҳияи Вологод, Вологда)

Измайлово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Изобарҳо

Изобарҳо аз изо.. ва — вазн — ҳастаҳои изобарӣ, ҳастаҳо-изобарҳо, ҳастаҳои адади нуклонҳо (адади массавӣ А)-яшон баробар, вале адади протонҳо ва нейтронҳояшон (+) гуногун. Ба И.-ҳои -яшон гуногун унсурҳои кимиёии гуногун мувофиқат мекунанд (мас., 40 — 40). И. ҳангоми бета-коҳиши ҳастаҳо ва дигар реаксияҳои ҳастаӣ ташаккул меёбанд. Ҳолати И.-и қиматҳои изоспин, спин ва ҷуфтияти яксон ҳолатҳои шабеҳ мебошанд ва мултиплети изотопиро ташаккул медиҳанд, Ҳолатҳои шабеҳ ҳастаҳои оинавӣ, мас., 37-47 мебошанд, ки дублети изотопи (изоспин 12).-ро ташкил медиҳанд. Дар масс-спектрометрия ҳам ҳастаҳои адади массавиашон яксон ва ҳам молекулаҳои массаи молекулавиашон тақр. яксон И. номида мешаванд. Мас., молекулаҳои 16 1 2 (оби нимвазнин) И.-и молекулавии атоми 19 мебошад. Ионҳои чунин молекулаҳо ва атомҳо нисбати қариб яксони масса-заряд (ҳангоми баробар будани заряд) доранд, аз ин рӯ, онҳо дар майдонҳои электромагнитии масс-спектрометр аз рӯи масири тақр. яксон ҳаракат мекунанд ва барои И.-ҳои худ замина мебошанд.
Изник

Изник — шаҳр ва ноҳия дар Туркия вилояти Бурса, ки дар замонҳои қадим — шаҳри Никея гузашт. Шаҳр дар соҳили шарқии кӯли Изник ҷойгир аст. Ҷолибияти асосии шаҳр деворҳои қалъаи Византия мебошад. Аҳолӣ тақрибан 15, 000 нафарро ташкил медиҳад. Аҳолӣ Аҳолӣ — 43,330 нафар. Сурат Пайвандҳо.
Изобатҳо

Изобатҳо (аз изова юн. ӑ — умқ) — изохатҳои умқи обанборҳо. Умқи баҳрҳои бемадд аз сатҳи миёнаи баҳр, баҳрҳои маддор — аз сатҳи пасттарини ҷазри бузургтарин, кӯлҳо ва дарёҳо аз сифри шартии футшток ё аз репер ҳисоб карда мешавад.
Изобулоқ

Изобулоқ Ызабұлақ) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Қозиғурт ҷойгир аст. Дар соли 2009 179 нафар аҳолӣ дошт.
Изоверин

Изоверин — воситаи тақвиятбахши раванди зоимон. Изоверин таваттур (тонус) ва таранҷиши бачадонро афзуда, интиқоли ҷунбаҳои асабро дар уқдаҳои бахши наботи (вегетативӣ)-и силсилаи асаб қатъ ва фишори шараёнро паст мекунад. Изоверинро ба мушак (1 мл маҳлули 2 % ё 5 %) мегузаронанд; қурси он (0,1 г) рӯзе 23 бор истеъмол карда мешавад. Изоверинро ҳамроҳ бо питуитрин низ истифода бурдан мумкин аст.
Изобилний

Изобилний — шаҳрест дар Краи Ставропол дар Русия аст. ҳолиаш 38926 нафар аст.
Изобутилен

Изобутилен (изобутен, 2-метилпропан, карбоҳидриди беҳад) (СН 3) 2 ССН 2 — гази беранг, ҳарорати ҷӯшишаш 6,9°С, зичиаш 0,6266 гсм 3 (–6,6°С), -25 1.3814. Изобутиленро дар натиҷаи деҳидрогенонии изобутан бо иштироки катализаторҳои оксидӣ кашф кардааст.
Изодинама

Изодинама (юн. "изос" — баробар, юн. — қувва, нерӯ) — изохатҳои шиддатнокии пурра ва яксони майдони магнитии Замин ё ташкилдиҳандаҳои он. Изодинама ҳангоми таҳия кардани магнитограммаҳо, инчунин дар ҳолати ба таври муоинашаванда тасаввур кардани майдони магнитӣ истифода мешавад.
Ҷӯркомӣ

Ҷӯркомӣ 1, изогамия (аз — "барорбар", "яксон" и — "никоҳ") — раванди ҷинсие, ки ҳангоми он ҳуҷайраҳои ҷинсии зоҳиран шабеҳ, вале аз ҷиҳати хусусиятҳои биокимиёӣ ва физиологӣ гуногун (гаметаҳо) бо ҳам омезиш меёбанд. Ҷӯркомӣ хосси обсабзҳо, занбӯруғҳои дараҷаи паст ва содатаринҳо (дар ҳайвоноти серҳуҷайра ба мушоҳида намерасад) мебошад.
Изодром

Изодром (аз изова юн. и — давидан) — абзори механикӣ, электрӣ ё ҳидравликӣ барои таъмин кардани алоқаи акс дар танзимкунандаҳо; аз демпфер, пружина, системаи фишангҳо иборат аст.
Изогона

Изогона (от — "баробар" и — "кунҷ") — изохатҳои самтгирии ягон бузургии физикӣ; дар харитаи ҷуғрофиёӣ изохаттест, ки нуқтаҳои қиматашон яксони ягон кунҷ, ягон чизи самт ва тамоюлаш яксонро ба ҳам мепайвандад. Дар метеорология изогона хаттест, ки нуқтаҳои самташон яксони шамолро нишон дода, онҳоро пайваст мекунад. Дар магнетизми Замин изогонаҳо хатҳое мебошанд, ки қиматҳои яксони майли магнитиро мепайванданд. Дар харитаҳои магнитӣ изогонаҳо дар арзҳои миёна тақр. самти меридианӣ, вале дар қисми шарқии қитъаи Осиё шакли сарбаста доранд. Дар арзҳои баланд изогона ба қутбҳои ҷуғрофиёӣ ва магнитӣ наздик мешавад. Дар астрономия изогонаи гирифти Офтобу Моҳтоб гуфта хатҳоеро меноманд, ки аз ҳамон нуқтаҳои сатҳи Замин мегузаранд. Аз онҳо хатҳои рости пайвасткунандаи маркази Офтоб истилоҳи изоклинро истифода мекунанд (нигар Инклинатор).
Изоклина

Изоклина (аз "баробар, яксон, монанд" + "майл кардан, тамоюл") — муодилаи дифференсиалии тартиби якум, хатти каҷи ҳамвори тағйирёбандаҳои х, у, ки дар ҳар як нуқтаи он қисми рости муодилаи дифференсиалии қиматҳои доими (вале дилхоҳи қайдшудаи С)-ро қабул мекунад. Ба ибораи дигар, Изоклина хаттест, ки муодилаи он намуди С-ро дорад. Хатҳои каҷи интегралии муодилаи дифференсиалии, ки Изоклинаи додашударо дар нуқтаҳои гуногун мебуранд, дар нуқтаҳои буришашон бо изоклина нисбат ба самти мусбати тири х кунҷҳои доимии -ро ташкил медиҳанд, ки барояшон мебошад. Сохтани Изоклинаи муодилаи имкон медиҳад, ки барои қиматҳои мушаххаси С рафтори хатҳои каҷи интегралии муодилаи дифференсиалии тартиби якуми намуди ба таври возеҳ маънидод карда шавад. Изоклина ҳалли графикии муодилаҳои намуди -ро осон мекунад.
Изодинамия

Изодинамия (аз изо ва — қувва, неру, қобилият), қонуни изодинамия — имкони иваз кардани як моддаи ғизоӣ ба моддаи ғизоии дигар бо эквивалентҳо ва таносуби миқдорӣ. Истилоҳи изодинамияро соли 1883 физиологи олмонӣ М. Рубнер ба илм ворид кардааст. Мас., 1 г карбоҳидратро метавонад 1 г сафеда иваз кунад (ҳангоми оксид шудани сафеда ва карбоҳидратҳо дар андомгон 4,1 ккалг озод мешавад),27 г сафеда мувофиқ ба 1 г чарбӣ аст (ҳангоми оксид шудани 1 г чарбӣ 9,3 ккалг озод мешавад). Вале дар мавриди иваз кардани як модда ба моддаи дигар бояд баъзе маҳдудиятҳо риоя шаванд, зеро моддаҳои ғизоӣ бояд на танҳо неруро такмил диҳанд, балки хароҷоти андомгонро низ барқарор намоянд. Ин бештар ба сафедаҳо, ки миқдорашон дар ғизо бояд аз сатҳи муқаррарӣ кам набошад, дахл дорад. Карбоҳидратҳо ва чарбӣ метавонанд ҳамдигарро то ҳадди имконпазир иваз кунанд. Истеъмоли барзиёди сафеда барои ҷигар гаронӣ ба бор меорад; зиёд будани чарбӣ муҷиби куллан оксид нашудани маҳсули мубодила ва падид омадани бемории атсидоз мешавад. Моддаҳои асосие, ки талафоти неруии андомгонро барқарор месозанд, карбоҳидратҳо мебошанд.
Изокӯл

Изокӯл Ызакөл) — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Утрор ҷойгир аст. Аҳолӣ Дар соли 2009 257 нафар аҳолӣ дошт.
Изократия

Изократия (аз "баробарӣ" + "ҳокимият; давлат") — шакли идоракуниест, ки дар он ҳамаи шаҳрвандон ҳуқуқҳои баробари сиёсӣ доранд. Таърих Мафҳуми изократияро бори аввал С. Смит истифода кардааст. Ӯ норозигии худро ба ғояи баробарӣ барои тамоми табақаҳои ҷомеа баён карда, таъкид менамуд, ки ҷавонон набояд дар як сатҳ бо калонсолон соҳиби ҳокимият бошанд. Ӯ изократҳоро ҷонибдори ҳуқуқҳои интихоботию сиёсии занҳо медонист, ки дар он замон мавқеи ифротгароӣ дониста мешуд. Мафҳуми изократияро дар сатҳи такшилоти сиёсӣ Г. Аллен дар раванди ташкили Ҳизби мустақили коргарӣ, ки ҷонибдори баробарии шаҳрвандон буд, истифода кардааст. Тавассути изократия меъёри ҳуқуқии изономия (аз баробарӣ дар назди қонун, то баробарӣ дар раванди идоракунӣ) дар низоми сиёсӣ ва иқтисодӣ истифода мешавад. Амали мазкур дар заминаи назарияи ҳуқуқҳои либералӣ дар шакли демократии идоракунӣ воқеӣ мешавад. Изократия ба ноустувории афкори ҷамъиятӣ, дунявият ва шаклҳои идории ҷумҳурӣ вобаста набуда, ба табъизи нажодӣ, ҷинсӣ ва ғ. иҷозат намедиҳад. Махсусияти изократия ҳамчун ҳаракати сиёсӣ дар он зоҳир мешавад, ки ҳуқуқи моликиятро эътироф мекунад ва захираҳои табииро ҳамчун манбаи даромади ҷамъиятӣ медонад. изократия федерализмро ҷонибдорӣ карда, артиш ва пулисро аслиҳаи синфҳои ҳукмрон меҳисобад. Дар изократия тартиботи ҷамъиятӣ, мудофиа ва хадамоти садамавӣ метавонанд аз ҷониби дружинаҳои гуногуни халқӣ (милитсия) таъмин гарданд. Изократҳо изҳор менамоянд, ки онҳо унсурҳои беҳтарини либералӣ, сотсиалистӣ ва афкори анархистиро дар фаъолияти худ таҷассум намудаанд: "Мо ба неруи халқ ва ҳокимияти он бовар дорем; ҳокимияти одамон ба воситаи одамон ва барои одамон аст. Баробарӣ маънои таҳтуллафзии калимаи изократия" аст". Муҳаққиқи юнонӣ Крис Неофиту назарияи консервативии изократияро пешниҳод кардааст, ки тибқи он демократияи либералӣ тавассути овоздиҳии электронӣ васеъ мегардад.
Изоле (дарё)

Изоле — номи дарёе аст, ки дар давлати Фаронса равон аст.
Изола

Изола, Изолат (— зоилгардонӣ, маҳв кардан) — дар илми арӯз дар ватади маҷмӯи рукнҳои мустафъилун (— — —), фоилун (- —), мутафоилун (— -) илова намудани як ҳарфи сокинро гӯянд. Дар ин амал садоноки кӯтоҳи "у" ба садоноки дарози "о" табдил ёфта, зиҳофҳои мустафъилон (- —), фоилон (-) ва мутафоилон (—) ҳосил мешаванд. Изола дар баҳрҳои Раҷаз, Мутадорик ва Комил ба кор бурда мешавад. Мас.: Раҷази мусаммани музол: Кишти нахустинро, дуруд, Яшти нахустинро суруд, Дар васфи Митро — меҳри пок Қонуни аввалро навишт. мустафъилун мустафъилон мустафъилун мустафъилон – – – – – – – – – – Мӯъмин Қаноат Мутадорики мусаммани музол: фоилун фоилун фоилун фоилон – – – – – – – Баъди чанде ба ғам мубтало шайху шоб, Шайх дар таҳлука шоб дар печу тоб Айнӣ Комили мусаддаси музол: мутафоилун мутафоилун мутафоилон — - — - — Манам он, ки гулшани ишқро чаманам бубин, Гузаре куну гулу савсану суманам бубин Авҳадӣ.
Изолятор

Изолятор (воситаи ҷудосозии чизе ё касе аз муҳити итроф), инфиродгоҳ — ҳуҷраи алоҳида барои ҷой додани одамони гирифтори бемориҳои сироятӣ ё ба онҳо монанд (беморони дарунрав, табдор ва ғ.). изолятор яке аз қисмҳои зарурии беморхона, дармонгоҳ, осоишгоҳ, боғчаҳои бачагона, ятимхона, хобгоҳ, бунгоҳҳои тиббии вокзалҳо, бандаргоҳҳо ва ғ. мебошад. Изолятор-ҳо бояд дуртар аз анбори хӯрокворӣ, ошхона, манбаъҳои таъмини об ҷойгир карда шаванд. Ҳангоми тоун, вабо ва бемориҳои дигари хавфнок беморон то пурра шифо ёфтан дар изолятор бистарӣ мегарданд. Ин навъ изолятор-ҳо мувофиқи дастуруламали хосса ҷиҳозонида мешаванд (нигар Карантин, Обсерватсия). Бинои изолятор бояд тозаву озода бошад. Ба он хояндагон, хомӯшакҳо, кӯрпашша, магас ва ғ. бояд роҳ наёбанд. Кормандони изолятор ҳангоми ба назди бемор даромадан аз хилъат, кулоҳ ва ниқоби докагии махсус истифода мекунанд. Дар аснои нигоҳубини беморони изолятор риоя кардани талаботи қатъии зиддивогирӣ (истифодаи зарфи алоҳида, гандзудоии мунтазами ҳавои хона, зарф, либоси таг, асбоби рӯзгор) ҳатмист. Одамони гирифтори грипп, сурфакабутак ва сурхчаро дар хонаи алоҳида ё ба як кунҷи хона парда кашида хобондан мумкин аст. Ба бемор косаву табақ, сару либос ва лавозимоти бистарӣ ҷудо карда, ашёи хона ва косаву табақҳоро мунтазам гандзудоӣ мекунанд. Парасторон бояд ба қоидаҳои нигоҳубини бемор ва маслиҳатҳои духтур қатъӣ риоя кунанд. Дар ҳолатҳои зарурӣ ба парасторон моя (ваксина) гузаронида мешавад.
Изолятсия

Изолятсия — дар пизишкӣ ва домпизишкӣ, ҷудо кардани одам ё ҳайвони касал аз одам ё ҳавони солим то даме, ки дар ҷисми онҳо ангезандаҳои беморӣ куллан маҳв карда нашаванд. Изолятсия аз карантин фарқ дорад. Изолятсия ҳамчунин усули таҳқиқи тиббӣ ё биологиест, ки барои ҳифзи бесироятӣ мусоидат мекунад.
Изолятори электрӣ

Изолятори электрӣ — ҷиҳози изолятсияи электрӣ ва пайвасти механикии қисмҳои таҷҳизоти электрие, ки таҳти шиддат мебошанд. Изолятор аз диэлектрик ва қисмҳои насбкунанда иборат буда, онро асосан аз чинӣ ва шиша тайёр мекунанд. Дар олоти радиотехникӣ ва дигар таҷҳизоти баландбасомад изоляторро аз стеатит ва чинии навъи аълои энергияи электриро кам талафдиҳанда месозанд.
Изомеризатсия

Изомеризатсия — ба изомери худ табдил ёфтани пайвасти кимиёӣ. Ҳангоми изомеризатсия тағйир ёфтани сохтори занҷири карбонии молекула, мавқеи бандҳои дучанда, табиати гурӯҳҳои функсионалӣ ё мавқеи онҳо дар молекула, конфигуратсияи геометрии пайвасти комплексӣ ва ғайра имкон дорад. Масалан, карбоҳидридҳои ҳадноки сохташон муқаррарӣ зери таъсири хлориди алюминний ба изокарбоҳидридҳо табдил меёбанд (мас., бутан ба изобутан): 3 — 2 — 2 — 3 2 — 3 Чунин табодулот ҳангоми коркарди нафт (равандҳои крекинг, пиролиз, риформинг) ба амал омада, боиси ҳосил шудани бензини адади октаниаш баланд мегарданд. Дар натиҷаи изомеризатсияи сиклогексаноноксим таҳти таъсири асидҳо капролактам (аз он нахи синтезӣ — капрон истеҳсол мекунанд) ҳосил мешавад. Табодули оксиди этилен ба алдегиди атсетат, изомеризатсияи о- ва м-ксилол ба -ксилол, ки ба асиди терефталат оксид мешаванд, ҳамчунин табодули ҳидробензол ба бензидин ва ғ. низ аз равандҳои муҳим мебошанд. Мафҳуми изомеризатсия табодули мутақобили изомерҳои геометрӣ мас., асидҳои малеинат ва фумарат, ремитизатсияи моддаҳои фаъоли оптикӣ ва ғ-ро низ дар бар мегирад.
Изолейсин

Изолейсин (2-амино-3-асиди метилвалерианат 3 2) — аминоасиди ивазнашаванда. Ба шакли -изомер дар ҳама мавҷудот дар таркиби сафедаву пептидҳо, баъзе антибиотикҳо (аз ҷумла батсиртатсин) мавҷуд аст. Дар рустанӣ ва микроорганизмҳо пайвасти аввалия барои биосинтези изолейсин пируват ва -асиди кетобутанат мебошад. Дар ҷараёни катаболизм изолейсин ба атсетил- ва суксинил- КоА, ки мансуб ба сикли асидҳои секарбонат мебошанд, табдил меёбад. Ноҷӯриҳои ирсӣ, ки ба халали раванди таҷзияи изолейсин (ҳамчунин валин ва лейсин) ва гирдоии -кетоасидҳо алоқаманд аст, боиси ихтилоли рушди мағзи сар ва дар ҳолати муолиҷа накардан муҷиби фавти кас мешаванд.
Инзивоталабӣ

Инзивоталабӣ, изолятсионизм (– ҷудо шудан, ҷудокунӣ) — навъи рафтори сиёсӣ, ки мақсади он маҳдуд кардани субъекти сиёсӣ ва алоқаву муносибатҳои он бо дигар субъектҳо аст. Инзивоталабӣ самти инкишофи сиёсати хориҷӣ мебошад, ки фаъолият ва кӯшишҳои давлатро дар самти муқаррар кардани муносибатҳо ва ҳамкориҳо асосан бо давлатҳои ҳамсоя ифода мекунад. Дар асоси инзивоталабӣ давлатҳо пуштибонӣ аз мудохила накардан ба корҳои байналмилалиро муҳим мешуморанд. Давлати миллӣ дар ҷангҳову моҷароҳои мамлакатҳо ва минтақаи дигар иштирок накарда, ба блокҳо ва иттифоқҳои алоҳида ҳамроҳ намешавад ва ҳатто дар конференсияву чорабиниҳои байналмилалӣ иштирок намекунад. Инкишофи инзивоталабӣ метавонад давлатро то марҳилаи автократия (худсарӣ, ҳокимияти истибдод) расонад. Дар сиёсати дохилӣ рафтори изолясионӣ ба бархе аз ҳизбҳои сиёсӣ, ҳаракатҳои фундаменталистӣ ва ғ. хос аст. Намунаи инзивоталабӣ сиёсати хориҷии ИМА дар садаи мебошад. Дар асоси он ғояи дахолат накардан ба корҳои аврупоӣ ва моҷароҳои ҳарбии берун аз минтақаи Амрико ба вуҷуд омад. Назария ва амалияи инзивоталабӣ ба давраи ҷангҳои озодихоҳии Амрикои Шимолӣ (1775–83) рост меояд, ки ба як қатор омилҳо вобаста аст: мустақилияти ҳудудии минтақаи Амрико, таъсиси бозорҳои калони дохилӣ дар ИМА, сустшавии иқтидори ҳарбӣ ва иқтисодии ИМА дар даҳсолаи аввал ва ғ. Дар ибтидо инзивоталабӣ инъикоси миллатгароии амрикоӣ буд, ки дар эмин нигоҳ доштани ИМА аз мудохилаи ҳокимияти мутлақ (монархия)-и аврупоӣ (пеш аз ҳама аз Британияи Кабир) нақши бузург бозид ва барои барқарорсозии мақоми аз дастдодаи минтақаи Амрико равона шуда буд. Аслҳои инзивоталабӣ ба доктринаи Монро алоқаманд мебошанд, ки гавҳари "панамериканизм" ба ҳисоб мерафтанд ва барои сиёсати ғосибонаи ИМА дар Амрикои Шимолӣ ҳамчун пардаи рӯйпушгардонӣ хидмат мекарданд. инзивоталабӣ инъикоскунандаи фаъолияти сиёатмадорони амрикоӣ аст, ки хостори иштирок накардани ИМА дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ ва ё таъсис надодани созмонҳои ҳарбии баъдиҷангӣ буданд. Аслҳои инзивоталабӣ (риояи қатъии бетарафӣ (нейтралитет), рад кардани бастани шартномаҳо доир ба таъсиси созмонҳои ҳарбӣ-сиёсӣ ва мудохила ба корҳои дигар давлатҳо) аз ҷониби президентҳои нахустини ИМА – Ҷ. Вашингтон, Ҷ. Адам, Т. Ҷефферсон эълон шуда буданд. Дар давраи гузариш ба сиёсати ҷаҳонии хориҷӣ пас аз Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ дар ҷомеаи амрикоӣ ҷараёни нав бо номи неоизолятсионизм пайдо шуда, солҳои 1950 инзивоталабӣ ҳамчун ҷараёни сиёсӣ дар ИМА пурра ба охир расид. инзивоталабӣ гоҳҳо на танҳо дар ИМА, балки дар сиёсати дигар кишварҳо низ бо зуҳури хоҳиши мустақилият аз низоми муносибатҳои байналхалқӣ истифода мешавад. Дар шароити ҷаҳонишавӣ истифодаи инзивоталабӣ номумкин аст.
Изоморфизм ва ҳомоморфизм

Изоморфизм ва ҳомоморфизм – мафҳуме, ки яксонӣ (изоморфизм; юн. – яксон, якранг ва – шакл) ё монанди (ҳомоморфизм; юн. – шабоҳат)-и сохт (сохтор)-и низомҳо (равандҳо, таркибҳо)-ро мефаҳмонад. Ду низоме изоморф (дар муносибати изоморфизм қарордошта) номида мешавад, ки агар байни унсурҳо, вазифа (амал)-ҳо ва моҳияти онҳо таносуб ва ё ҳусни тавофуқ вуҷуд дошта бошад. Дар ин ҳолат ҳар як низом тимсоли изоморфии дигаре буда метавонад. Иртиботи ҳомоморфизм аксаран умумитар (ва заифтар) мешавад. Аз ин рӯ, ҳар як изоморфизм ҳомоморфизм буда метавонад, аммо на баръакс. Дар ин сурат таносуби аломатҳо ва ҳаммаъноӣ байни унсурҳои низом фақат хусусияти якҷанбаӣ мегирад. Ба ҳар як унсури низоми аввал унсури ягонаи низоми дуюм мувофиқат мекунад, на баръакс: ба унсури низоми дуввум бештар аз як унсур метавонад мувофиқат кунад. Дар ин ҳолат низоми аввал тимсоли ҳомоморфӣ барои низоми дуввум ва низоми дуввум ҳомоморфи тимсоли дуввум ба шумор меравад. Таҳти мафҳуми И. ва Ҳ. муносиботи васеи дараҷаҳое фаҳмида мешавад, ки байни низомҳои хусусиятҳои гуногундошта вуҷуд дорад (мас., муносибати байни сурат ва асли он, тарҷумаи матн аз як забон ба забони дигар ва асли он, харитаи ҷуғрофӣ ва маҳалли ба он мувофиқ, ҳаракати ҷирмҳои осмонӣ ва низоме, ки онро тавсиф мекунад ва ғ.). Айнан ҳамин мафҳумҳо дар риёзёт ва мантиқ ба кор мераванд. Изоморфизм (ҳамшклангорӣ) муносибати навъи баробариро дар назар дорад. Мафҳуми И. ва Ҳ. барои тавсифи мафҳуми амсила ва усули амсиласозӣ, инчунин барои мақулаҳои маърифатии тимсол (агар он ба воситаи ягон низоми ишоратӣ муайян шуда бошад) истифода мешавад.