ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Рӯзномаи «Авицена»

"Авицена" (русӣ: Авицена рӯзномаи равия тибӣ ба забони русӣ мебошад. Ҳозир яке аз нашрияҳои ҶДММ "Чархи гардун" мебошад. Муассис ва ношир - ҶДММ "Чархи гардун" аст. Мавзӯъҳои рӯзнома – иттилооти гуногун дар бораи саломатӣ, варзиш, тарзи ҳаёти солим, саҳифаҳои шавқангез ва саволу ҷавобро баррасӣ мекунад. Рӯзнома ба андозаи А – 3, дар 64 саҳифа дар як ҳафта 1 маротиба нашр мешавад. Таърих Сохтор.
Авитсенит

Авитсенит (аз Авитсена – номи дар Европа маъмули Абуалӣ ибни Сино) — минерали нодири таллий (оксиди таллий). Формулаи химиявиаш 23 (– 89,5%). Сингонияаш кубӣ (дидодекаэдрӣ). Кристаллҳояш майда. Ранги Авитсенит сиёҳи тобон, сиёҳи хокистарӣ, ношаффоф. Сахтиаш аз рӯи ҷадвали Моос – 1,5 – 2,5; зичиаш 8900 – 10340 кгм3. Авитсенитро бори аввал соли 1958 геологҳо Е. А. Конкова ва В. Ф. Савелйев аз кӯҳҳои Зирабулоқи Ӯзбекистон дар қабатҳои лимониту карбонатӣ пайдо кардаанд.
Авитаминоз

Авитаминоз — бемориест, ки ба сабаби дар организм нарасидан ё набудани витаминҳо ба вуҷуд меояд. Намудҳои авитаминоз Авитаминоз экзогенӣ ва эндогенӣ мешавад. Авитаминози экзогенӣ зимни истеъмоли хӯрокҳои беғизо ба вуҷуд меояд. Сабаби авитаминози эндогенӣ асосан бемориҳои сироятӣ мебошанд, ки ҳазми витаминҳоро дар организм халалдор месозанд. Норасоии витамин хусусан ба занҳои ҳомила, кӯдакон ва ашхосе, ки ягон бемориро аз сар гузарондаанд, зиён дорад. Нишонаҳои ин беморӣ Авитаминози авитаминоз бемории музмин буда, аз нарасидани витамини авитаминоз дар организм ба вуҷуд меояд. Ҳангоми он мубодилаи моддаҳо вайрон, сабзиш ва муқобилати организм ба бемориҳои сироятӣ суст гашта, пардаи пилки чашм, луобпардаҳои аъзои ҳозима, роҳи нафас ва узвҳои ҷинсию шоша дурушт мешаванд. Дар мавриди авитаминози авитаминоз одам шабкӯр шуда, аз чашм об, баъзан фасод меравад, милки дандонҳо варам мекунанд. Асабҳо ихтилол ёфта (ташаннуҷ, калавидан, фалаҷи ягон аъзо ва ғайра), дар рӯи забон ва ҳалқҳалолати зарди сафедтоб пайдо мешавад. Нишонаи бемории аветаминози В,С, дар организм Авитаминози В натиҷаи нарасидан ё набудани витаминҳои гурӯҳи В (В1, В2, В6, В12, РР ва ғайра) буда, боиси ихтилоли мубодилаи моддаҳо, камхунӣ, осеб ёфтани пӯст, ихтилоли фаъолияти дилу асаб мегардад. Ҳангоми дар организм набудани витамини В1 дар хуну бофта кислотаи пироангур ғун гашта, сабаби ихтилоли асаб (ташаннуҷ, фалаҷ ва ғайра) мегардад. Аз норасоии витамини В2 (рибофлавин) дерматит, илтиҳоби рӯда, рӯшноитарсӣ ва аз норасоии витамини РР дарди ниқрис ба вуҷуд меояд. Набудани кислотаи фолиеат ва витамини В12 ба камхунӣ оварда мерасонад. Авитаминози С натиҷаи норасоии витамини мазкур дар хӯрок ё ҳангоми амрози аъзои ҳозима дар организм бад ҳазм шудани ин витамин мебошад. Дар мавриди он бемор аз иштиҳо монда, милки дандонҳо варам мекунад, организм заиф мешавад, набз ва нафаскашӣ меафзояд. Авитаминози аксар аз норасоии витамини ё провитаминҳои он рух медиҳад. Ҳангоми ин беморӣ дар организм таносуби мӯътадили калсий ва фосфор халал меёбад. Роҳҳои пешгирии ин беморӣ Масъалаи пешгирии авитаминоз бо тарзҳои гуногун ҳал карда мешавад. Дар коллективҳои бачагона ба хӯрок (одатан ба шир)-и кӯдакони то 3-сола ретинол, кислотаи аскорбинат ва витамини илова менамоянд. Истеъмоли ғизои ҳархела низ тадбири асосии пешгирии авитаминоз мебошад; инчунин риоя намудани қоидаҳои нигаҳдории озуқаворӣ ва пухтупази он низ муҳим аст. Витаминҳоро бо тавсияи духтур истифода бояд бурд. Бидуни таъйиноти духтур истеъмол намудани онҳо ба ҷойи фоида зарар меоварад (нигар Гипервитаминозҳо).
Авиценна (ҷамъияти саҳҳоми)

"Авиценна" — ҷамъияти саҳҳомии кушода дар ноҳияи Ҳисор. Соли таъсис Моҳи майи 1997 таъсис ёфтааст. Истеъҳсолоти корхона Фаъолияти корхона дар аввал танҳо ба истеҳсоли обҳои минералӣ ва нӯшокиҳои ташнашикан равона гашта буд. Он 6 намуд маҳсулот истеҳсол мекард ва 35 нафар коргар дошт. Феълан дар "авиценна" 16 намуд маҳсулот истеҳсол мекунанд: оби минералии "Шоҳамбарӣ", обҳои нӯшокии "Авиценна" ва "Кристалл", нӯшокиҳои ташнашикани "Буратино", "Олуча", "Тархун", "Кола", оби нӯшокии бегази "авиценна", афшураҳои "Анор", "Смородина", "Шафтолу", "Мултифрут", шароби "Кристалл", "Столичный" ва ғайра Дар "авиценна" 182 нафар фаъолият доранд.
Авксенково (ноҳияи Илин, Иванов)

Авксенково - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Илин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Авлиё

Авлиё, валӣ — таълимоти ислом, касе, ки гӯё бо илҳоми илоҳӣ ё бо роҳи таҳзиби ахлоқ, риёзати нафс ва таҳсили илму маърифати илоҳӣ ба Худо наздик шудааст. Аз нуқтаи назари тасаввуф агар дигарон охиратро дар хоб бинанд, Авлиё дар бедорӣ мебинад ва ба ҳаводиси олам таъсир расонда метавонад. Авлиё гӯё бо илми ладунӣ (ғайбӣ), яъне бо илму дониши худодод аз асрори илоҳӣ огоҳ шуда, метавонад баъзе воқеот, фоҷиаву бадбахтиҳоро пешгӯӣ ва бартараф кунад. Ин ақидаҳо дар бораи Авлиё ва каромот бофтаҳои авомфиребонаи ҳомиёни дини ислом аст. Дар "Тазкират-ул-авлиё"-и Фаридуддини Аттор оид ба шарҳи аҳволи Авлиё маълумоти фаровоне дода шудааст. Ҳамчунин нигаред Эзоҳ.
Авлиё Чалабӣ

Авлиё Чалабӣ (усм., март 1611 1 2 3, Истанбул — 1682 4 2 5, Қоҳира) — кошиф ва ҷаҳонгарди маъруфи усмонӣ буд. Ӯ тайи як давраи чиҳилсола ба сафар дар хоки Имперотурии Усмонӣ ва сарзаминҳои ҳамҷавор пардохт ва таҷрибиёту дидаҳояшро дар сафарномае бо номи "Саёҳатномаи Авлиё Чалабӣ навишт".
Авлиёуллоҳи Омулӣ

Авлиёуллоҳи Омулӣ — таърихнигор, ҷуғрофиёдон ва нависанда и форс-тоҷик, муаллифи "Таърихи Руён".
Авлиёқулибек

Авлиёқулибек (соли таваллуд ва вафот номаълум) — ҳокими Ҳисор дар даҳаи дуввуми садаи. Дар бораи аҳвол, сиёсат ва тарзи ҳукуматдории Авлиёқулибек иттилооти кофӣ нест. Дар ибтидои аморати амир Олимхон Авлиёқулибек вазифаи парвонабегиро бар уҳда дошт. Сипас соли 1911 Авлиёқулибек беки Ҳисор таъйин шуд ва то соли 1915 ҳукмронии навоҳии Ҳисор, Қаротегин ва Бухорои Шарқи ро бар уҳда дошт.
Авлод (ботаника)

Авлод (илм дар ботаника) — категорияи таксономӣ дар ботаника ва зоология, ки намуди рустанӣ ё ҳайвоноти аз ҷиҳати генетикӣ наздикро дар бар мегирад. Масалан, ҳамаи намудҳои ҷав авлоди ҷав ва ҳамаи намудҳои суғур авлоди суғурро ташкил медиҳанд. Ҳар як Авлод бо як калима (ном), масалан, Авлоди гурба нишон дода мешавад. Авлод метавонад як ё якчанд намудро дар бар гирад. Авлодҳои ба ҳамдигар наздик ба оила муттаҳид мешаванд. Номи илмии Авлодро бо як калимаи лотинӣ ишора мекунанд.
Авлод

Авлод (— ҷамъи валад, маънояш фарзандон) — ҷамъияти хешони ҳамхун мебошад, ки дар ҷомиаи суннатии тоҷикон ҳамчун ниҳоди иҷтимоӣ қудрат ва мавқеи хосса дорад. Авлод дар асоси муттаҳид шудани оилаҳои ба ҳам хешу ҳамхун ба вуҷуд меояд. Он метавонад даҳҳо оилаҳоро дар бар гирад ва фаъолияту рафтори аъзои онро назорату идора намояд. Авлодро сардори он идора мекунад, ки аз тарафи пирони машаваратдеҳ интихоб мегардад. Сардор ба таври ӣайрирасмӣ муовину мушовир ва дастёрҳо дорад. Авлодҳо дорои номи умумӣ мебошанд, ки нишонаи фарқкунандаи онҳо ба шумор меравад. Масалан, авлоди эшонҳо, авлоди сайидҳо, авлоди хоҷаҳо ва ӣайра. Баъзе авлодҳо ба номи сардор ё бунёдгузори он ёдоварӣ ва номбар мешаванд. Чунончи, авлоди Пирназар, авлоди Каримовҳо ва ӣ. Авлод ҳамчун институти иҷтимоии ҷомеаи шаҳрвандӣ дорои сохтору системаи худтаъминкунӣ, идеологӣ ва ҳуқуқию механизмҳои идоракунӣ мебошад. Он дар давраҳои мушкили ҷомиаи тоҷикон, дар идора кардани ҷомиа ва дар рушди ҳаёти маънавию сиёсӣ саҳми муайян гузоштааст. Иттиҳоди авлодҳо қабиларо ба вуҷуд меорад. Иштирок дар расму ойинҳо ва ҷамъомадҳои авлодӣ барои аъзои калонсоли он ҳатмӣ ва як навъ қарзи иҷтимоӣ мебошанд. Эҳтироми калонсолон, дасти кўмак дароз кардан, саҳмгузорӣ дар тўю маъракаҳо ва ӣайра аз уҳдадориҳои мардҳои ин ё он авлод ба шумор мераванд. Албатта дар баробари мардон занҳо низ дар ваҳдату дастгирӣ ва таблиӣи ҳувияти авлодӣ саҳм доранд, аммо онҳо дар дараҷаи дувум меистанд.
Авлиёпарастӣ

Авлиёпарастӣ — яке аз унсурҳои дини ислом, ки тақрибан дар асрҳои 8 – 9 пайдо шудааст. Дини ислом дар ибтидо ба муқобили ҳама гуна ширк буд, вале бо гузашти замон, дар натиҷаи инкишофи парастиши бузургони дин – пайғамбарон, халифаҳо (Абубакр, Умар, Усмон, Алӣ) ва авлоди онҳо, авлиёпарастӣ равнақ ёфта, яке аз аҳкоми дин гардид. Минбаъд авлиёпарастӣ аз сабаби дар дохили дини ислом пайдо шудани равияҳои гуногуни динӣ, сиёсию фалсафӣ ривоҷ мегирад. Авлиёпарастӣ одатҳои парастиши мазори авлиёҳо ва аз онҳо мадад ҷустанро ба вуҷуд овард. Авлиёпарастӣ дар байни аҳли ислом ҳамчун ашхоси соҳибкаромат эътироф шуда буданд. Қариб аксарияти адабиёти ба таълимоти тасаввуф ва намояндагони алоҳидаи он бахшидашуда, каромоти авлиёҳоро қоил шуда ба ҳар кадоми онҳо ин ё он навъи каромотро нисбат медоданд. Аз ҷумлаи онҳо: аз дарёҳо хушк гузаштан, бо ишорае мақсади ҳайвонҳои даранда ва хазандаҳоро фаҳмидан, забони онҳоро дониста бо онҳо гап задан, аз балоҳои заминию осмонӣ мардумро наҷот додан, воқеаҳои ояндаро пешгӯӣ кардан душманонро дар майдони ҷанг мағлуб намудан ва ғайра мебошанд. Аз сабаби зӯҳду тақвопарастӣ, ақидаҳои сулҳу мусолиматомез, мадорокорӣ ва ба мардум наздик будан авлиёҳо дар назди на танҳо оммаи васеи халқ, балки ба ҳокимону шоҳони давру замон хеле маҳбуб ва соҳибиззат буданд. Адабиёт.
Авлон (навъи ангур)

Авлон (навъи ангур) – мавизи дар офтоб хушконидаи ангур.
Авнер Муллоқандов

Авнер Муллоқандов — сарояндаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон 1. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон.
Авлоди якуми худоҳо

Дар авлоди якуми худоҳо аввал Бетартиби мавчуд буд. Худоёне, ки аз ин Бетартиби ба вучуд меомаданд – Гея (худои Замин), Никта (худои Шаб), Тартар (худои беохират), Эреб (худои торики), Эрос (худои ишку муҳаббат). Худоёне, ки аз Гея пайдо шудаанд – Уран (худои Осмон) ва Понт (худои зери баҳри). Худоён, аз руи офатҳои табиатие, ки онҳо ба вучуд оварда метавонистанд, чунин сурат доштанд.
Авлиёхони Ӯротеппаӣ

Авлиёхони Ӯротеппаӣ (қарни) — хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Ӯротеппа. Авлиёхони дар навиштани 7 навъи хат устоди беназир буд. Чунончи, ба муносибати китобати "Куллиёт"-и Бедил шоири маъруфи давр Нодими Истаравшанӣ чунин қитъаи таърих гуфтааст: Авлиёхон соҳиби иззу шараф, Ҷомеъулфазлу саодатинтибод. Дар китобат ҳиммати олӣ намуд Солу моҳу ҳафта, рӯзи беҳисоб Турфа девон аст аз Бедил тамом, Нутқи мавзун, маънияш луб-ул-лубоб Осор Ҳамчунин китобати достони "Юсуф ва Зулайхо"-и Нозими Ҳиравӣ (1863, Бухоро, хати шикастаи хоно) низ ба қалами Авлиёхони тааллуқ дорад. Ин китоб дар Шуъбаи дастнависҳои шарқии Китобхонаи миллии Тоҷикистон ба номи Фирдавсӣ таҳти рақами 1917 маҳфуз аст.
Мағмуми Дарвозӣ

Миравлиё Ҳусайн Мағмуми Дарвозӣ 1 — шоир и тоҷик. Зиндагинома Мағмуми Дарвозӣ дар соли 1252 хуршедӣ дар рустои Кеврони Дарвоз марбути хоки Бухорои қадим ба дунё омадааст. Ӯ барои таҳсил ба Бухоро рафт ба нисбати инқилоби Бухоро ватани худро тарк гуфт.. Мутобиқ ба бурҷи сарви соли 1308 хуршедӣ ба хоки Афғонистон ҳиҷрат намуд ва дар қаряи Ҷомарчи пойини Дарвоз сукунат ихтиёр кард. Баъдан дар соли 1323 хуршедӣ аз тарафи ҳукумати муҳтарами Афғонистон ба Кобул хоста шуд. Баъд аз ворид шудан ба дарбори салтанатӣ бо хотираи неке мураххас шуд ҳини бозгашт ба тарафи бозмондгонаш дар Бадахшон, дар вилояти Бағлон аҷал домангираш гардид ва ба умри 72 солагӣ дар авохири моҳи ҳутти 1324 ин дунёро падруд гуфт ва дар шаҳри ҷадиди Бағлон мадфун гардид. 2 Эҷод Табъи ӯ ба мутоибаву ҳазл моил буда, ҳамдиёронаш баъд аз Ёрии Дарвозӣ ӯро шоири хуби худ дониста бисёр шеърҳояшро азёд медоранд 3. Девони мукаммали ӯ дар соли 1308 шамсӣ замони ҳиҷраташ аз тарафи маъмурон ҳукумати Шӯравӣ дар лаби оби Ҷайҳун ба яғмо рафт ва аз он калимае дар Афғонистон боқӣ нест. Аммо ашъоре, ки дар хоки Афғонистон сарудааст, ба хатту иншои худаш ба дастраси писари аршадаш Мирмуҳаммадқулибег мавҷуд аст 2. Девони Мағмум 6718 байт дорад, ки ба хатти настаълиқ нигориш ёфтааст, дар он ҳама анвоъи шеър аз сурудаҳои Мағмум дарҷ аст ва бахусус мухаммасоте, ки бар ашъори шоирони замони худ сохтааст 4. Мағмум бо ашъори дилпазир маъруф аст ва миёни мардум мухаммаси ӯ ба номи "Моҳи кишвари русӣ" дар Афғонстону Тоҷикистон машҳур аст ва чанде аз сарояндагон онро замзама менамоянд. Моҳи кишвари майли мазҳаби мо кун, Рӯйи худ ба масҷид ор, пушт бар калисо кун, Ихтиёр кун ислом, тарки кеши тарсо кун, Ҳар чи бошад эй дилбар з-ин ду кор якто кун, Ё биё мусулмон шав, ё маро насоро кун. Эй бути насоризот, эй моҳи фаранги Аз Бухор то Маскав ҷумла шуд туро побӯс, Ошиқони шайдоро ин қадар макун маъюс, Гар туро зи ман ор аст, ман намекунам номус, Ё биё мусулмон шав, ё маро насоро кун. Ҳаст Инҷилу Таврот аз китоби Субҳонӣ, Ҳам Забуру ҳам Фурқон аз каломи Раббонӣ, Хоҳ сӯйи ман оӣ, ё маро ба худ хонӣ, Ҳарчӣ хоҳишат бошад, эй санам ту медонӣ, Ё биё мусулмон шав, ё маро насоро кун. Нест зардии рухсор нуқси ҳусни маҳрӯён, Наргиси кабуди ту шуд аниси маъшуқон, Чун ту пайрави Исо, ман Муҳаммадӣ, эй ҷон Ҳаст ҳарду пайғамбар хоси даргаҳи Яздон. Ё биё мусулмон шав, ё маро насоро кун. Гашта бандаи Мағмум ошиқи ҷамоли ту, Ҳаст рӯзу шаб ҷоно толиби дидори ту, Рафта аз дилам Дарвоз дар ғами висоли ту, Фикри дардмандон кун, эй ба хатту холи ту, Ё биё мусулмон шав, ё маро насоро кун.
Авнюгский (деҳа)

Авнюгский — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Авнюга (деҳа)

Авнюга — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Авлос

Авлос — яке аз қадимтарии созҳои нафасии мусиқист, ки аз ду сурнайи андозаашон якхела (дар алоҳидагӣ аз қамиш забонча доштанд) иборат буда, дар натиҷаи бо лабҳо фишурдани қамишчаҳо ва дамидани ҳаво садои наҳифе мебаровард. Овози авлос ба садои гобойи имрӯза шабоҳат дошт. Сурнайҳо (дарозиашон тақрибан 25 – 30 см) аз чӯб сохта, аз як тараф бо ҳалқае ба ҳам пайваст карда мешуданд. Тарафи дигарашон аз ҳам ҷудо буд. Таърихи пайдоиш Авлос ҳанӯз дар асрҳои 10 – 5 то м. дар Юнони Қадим истифода мешуд. Аз рӯйи маълумоти муаллифони юнонӣ ватани асосии авлос Осиёи Пеш буд, сипас ба дигар кишварҳо паҳн ва маъмул гардидааст. Мусиқишиноси немис К. Закс ва дигаре ба намуди ду найи ба ҳам мусовӣ. Агар аз рӯйи сохт ва намуд муқоиса кунем, намуди якум ба авлос ва намуди дуюм ба қӯшнай (ҷуфтнай)-и имрӯза монанданд. Авлос дар нимаҳои дуюми асрҳои миёна аз байн рафт, ҷойи онро тадриҷан сурнай ва найи амудӣ гирифтанд. Адабиёт Визго Т. С., Музыкальние инструменты Средней Азии, М., 198.
Авомфиребӣ

Авомфиребӣ (юн.) – пешакӣ қасди дурӯғ гуфтан, фактҳои беасос, хушомад, тамаллуқ, муоширати фиребанда ва амсоли ин, ки барои расидан ба мақсадҳои нопок истифода мебаранд.
Шаҷараномаи атрофиёни Муҳаммад

Шаҷараномаи атрофиёни Муҳаммад.
Амперволтомметр

Амперволтомметр, авометр ё тестер — асбоби электрченкунандаи муштараки дастӣ барои чен кардани қувваи ҷараён, шиддат ва муқовимат дар занҷирҳои ҷараёни доимӣ ва ҷараёни тағйирёбандаи баландбасомад. Дараҷоти дақиқии амперволтомметрҳо гуногун мешавад. Амперволтомметр дар як вақт чун амперметр, волтметр ё омметр хидмат мекунад. Мувофиқи принсипи кор амперволтомметрҳои системаи магнитоэлектрикӣ ва системаи детектор (росткунанда) мавҷуданд. Бо амперволтомметрҳои системаҳои магнитоэлектрикӣ бузургиҳои электрикиро дар занҷирҳои ҷараёни доимӣ ва бо амперволтомметрҳои системаи детекторӣ ин бузургиҳоро ҳам дар занҷирҳои ҷараёни доимӣ ва ҳам дар занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда чен кардан мумкин аст. Амперволтомметр барои дар занҷирҳои электрикӣ ошкор кардани каниш ё иттисоли кӯтоҳ, муайян кардани кори таҷҳизоти электронӣ, радиотехника ва ғ. васеъ кор фармуда мешавад.
Аворифу-л-маориф

"Аворифу-л-маориф" — асари Абулҳафси Суҳравардӣ дар бораи тасаввуф, ки аз 63 боб иборат буда, ба забони арабӣ таълиф шудааст. Масъалаи асосии "Аворифу-л-маориф" ҳақиқати одобу орои суфия буда, дар он муаллиф таълимоти асосии тасаввуфро ҷамъбаст намудааст. Дар оғози асар Абулҳафси Суҳравардӣ манбаъҳои тасаввуф, бартарии маърифати ботиниро нисбат ба дигар намудҳои дониш баён карда, дар бобҳои моҳияти тасфияи қалбӣ, маънои хирқа пӯшидан, дасти иродат гирифтан ва мақоми работу хонақоҳро дар ҷараёни сайру сулук таҳқиқ кардааст. Бобҳои ба сафари солик, одоби суфия, тафовути байни мақомоту аҳвол оид буда, дар бобҳои минбаъда муаллиф роҷеъ ба масъалаҳои рақсу самоъ, касрату ваҳдат, ахлоқи суфия, мукошафа ва муоина дар тасаввуф ва истилоҳоти асосии тасаввуф баҳс мекунад. Аз ҷиҳати мавзӯъ ба "Рисолаи қушайрия" монанд аст. Яке аз хусусиятҳои асосии "Аворифу-л-маориф" дар он зоҳир мешавад, ки муаллиф кӯшидааст фарқи байни тасаввуф, аҳли суннат ва суфитарошонро нишон диҳад ва одобу ахлоқи суфияро, ки зимни қарнҳо ташаккул ёфтаанд, баён намояд. Баробари дастраси умум шудани "Аворифу-л-маориф" он ба форсӣ тарҷума шуд ва суфиён ба он шарҳу талхис ва таълиқи бисёре навиштанд. Қадимтарин тарҷумаи форсии он "Мисбоҳу-л-ҳидоя"-ро навишт. Аммоди Кирмонӣ "Аворифу-л-маориф"-ро бо унвони "Тариқатнома" ба риштаи назм кашид. Қисме аз "Аворифу-л-маориф"-ро тарҷумоне бо номи Кларс ба забони англисӣ тарҷума кардааст.
Авокодо

Авокодо —, дарахти мевадиҳандаи ҳамешасабзест аз оилаи ғориҳо. 3 гурӯҳи ҷуғрофии Авокодо мавҷуд аст: мексикоӣ, вест - индиявӣ ва гватемалӣ. Ҳар яки онҳо хусусиятҳои махсуси инкишоф доранд. Таърих Авокодо дар Америкаи Марказӣ ва Ҷанубӣ тақрибан 8000 сол то мелод мерӯид. Олимон бар он ақидаанд, ки ҷангалҳои беканори Авокодо дар қаламрави штати ҳозираи Калифорния ҷой гирифта буданд. Меваи Авокодо хӯроки динозаврҳо маҳсуб мешуд. Авокодо миёнаи садаи ба Ямайка оварда шуд. Дар садаи он ба дигар манотиқи тропикии Осиё паҳн гардид. Айни замон тақрибан 400 намуди он дар минтақаҳои тропикӣ ва субтропикии ШМА, Бразилия, мамлакатҳои Африка, Исроил парвариш меёбад. Авокодо дарахти зудсабз ва сершоху барг буда, то 10 – 20 м қад мекашад. Баргаш байзашакл (дарозиаш 10 – 12 см); гулаш майдаи сабзранг, дуҷинса, дар бағали баргҳо ҷой гирифтааст. Мевааш донакдор, мурӯдмонанд ё курашакл (дарозиаш 5 – 10 см, вазнаш 250 – 600 г); пӯсти мевааш сахт, сабзи тира, баробари пухта расидан сиёҳранг мешавад; гӯшташ сабз ё зарди сабзтоб, равғанин. Дарахти Авокодо гармидӯст буда, дар замини намнок хуб нашъунамо меёбад. Ба камобиву сардӣ тобовар нест. Гарчанде гулаш худ гардолуд шавад ҳам, баъди аз шукуфаи диг. навъҳо гардолуд шудан ҳосили хуб меорад. Аз ҳар бех дарахти он 150 – 200 кг ҳосил гирифтан мумкин аст. Аз тухм, қаламча ва пайванд афзоиш меёбад. Меваи Авокодо серғизо буда, то 30% равған дорад. Дар таркиби 100 г меваи Авокодо 1,6% –2,1% сафеда, 14,6 мг витамини К, 0,2 мг витамини В6, 5,77 мг% витамини С, 437,27 мг калий, 45,19 мг намакҳои кислотаи фолеат мавҷуданд. Меваи Авокодо ба хӯрокиҳои парҳезӣ мансуб аст. Инкишофи бемориҳои саратониро дар организми одам пешгирӣ мекунад; истеъмоли он барои ҷигар нофеъ мебошад. Дар таркиби барг ва донаки Авокодо моддаи заҳрноке мавҷуд аст, ки боиси пайдоиши бемориҳои узвҳои ҳозима ва аллергия мегардад. Меваи Авокодоро бештар дар таббохӣ истифода мебаранд. Равғани он давои хуби оростагӣ буда, пӯстро тозаю ботароват менамояд. Адабиёт Жуковский П. М., Культурные растения и их сородичи. Систематика, география, циногенетика, иммунитет, экология, происхождения, использование, Л., 1971; Ботаника. Энциклопедия "Все растения мира" (тарҷума аз англисӣ), М.,.
Амедео Авогадро

Авогадро Амедео (9. 8. 1776, Турин – 9. 7. 1856, ҳамон ҷо) — физик ва химики италиявӣ, узви вобастаи АИ Турин. Ҳолнома Авогадро 9 августи соли 1776 дар шаҳри Турини Итолио таввалуд шудааст. Соли 1792 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Туринро хатм намуда, аз соли 1800 мустақилона ба омӯхтани математика ва физика пардохт. Солҳои 1809 – 19 омӯзгори физика дар литсейи шаҳри Верчелли, 1820 – 22 ва 1834 – 50 профессор физикаи Донишгоҳи Турин. Корҳои илмиаш ба соҳаҳои гуногуни физика ва химия бахшида шудаанд. Кашвиёти Авогадро Авогадро асосҳои назарияи молекулавиро бунёд гузошта, маводи таҷрибавиро вобаста ба таркиби модда ҷамъбаст намуд, хулосаҳои таҷрибавии ба ҳам зиди Ж. Гей-Люссак ва мазмуни асосии атомистикаи Ҷ. Далтонро дар як система муттаҳид сохт. Соли 1811 қонунеро кашф кард, ки тибқи он дар ҳаҷмҳои якхелаи газҳо, ҳангоми доимӣ будани ҳарорат ва фишор, шумораи молекулаҳо якхелаанд (Қонуни Авогадро). Бо номи Авогадро адади молекулаҳо дар воҳиди миқдори модда (мол) номида шудааст (6, 022 1023 мол-1). Авогадро усули муайян кардани массаҳои молекулавиро пешниҳод намуда, бори аввал массаҳои атомии оксиген, нитроген, оксиди карбон, хлор ва дигар элементҳои химиявиро дуруст ҳисоб кард (1811 – 20), таркиби бисёре аз пайвастагиҳои ишқорӣ ва металлҳои ишқорзамин, метан, спирти этил ва этиленро нишон дод, якумин шуда ба монандии хусусиятҳои элементҳои химиявии гурӯҳи -и Системаи даврӣ (нитроген, фосфор, астат, сурма) аҳамият дод. Солҳои 1820 – 40 Авогадро ба тадқиқоти илмии вобаста ба электрохимия, васеъшавии ҳароратии ҷисмҳо, гармиғунҷоиш ва ҳаҷмҳои атомҳо машғул буд. Авогадро солҳои 1837 – 41 китоби чорҷилдаи "Физикаи ҷисмҳои вазндошта, ё рисола оид ба сохтори умумии ҷисмҳо"-ро ба табъ расонд, ки дар онҳо аз он ҷумла масъалаҳои таносуби ҳаҷмҳо дар реаксияҳои химиявӣ ва вобастагии хосиятҳои кристаллҳо ба сохтору шакли онҳо мавриди баррасӣқарор гирифтаанд.
Авориз

Авориз, навъи андози — (молиёт) ғайримуқаррариест, ки аксаран пеш аз ҷанг ё юришҳои подшоҳон, салотин ва амирон аз мардум зӯран ситонда мешуд. Таърих Авориз аз давраи хилофати Аббосиён (асри) ҷорӣ гардида буд. Минбаъд ин навъи андоз дар замони ҳукумати Сомониён, сипас дар аҳди салтанати Ғазнавиён, Хоразмшоҳиён ва Салҷуқиён дар Хуросону Мовароуннаҳр амал мекард. Дар давраи ҳукмронии амирони муғултабор Авориз боз ҳам шадидтар гардид, яъне бо ҳар баҳонаи дигар низ ғундошта мешуд, ки натиҷааш шиддат гирифтани ҷунбишҳову шӯришҳои мардумӣ ба муқобили муғулҳо (аз қабили шӯриши Маҳмуди Торобӣ, Сарбадорони Самарқанд ва амсоли инҳо) гардид. Ин буд, ки авориз дар давраи минбаъда дар баробари дигар андозҳо яке аз сабабҳои асосии таназзули муносибатҳои пулӣ ва кишоварзӣ гардид. Аворизро ҳукуматҳои Шайбониён, Аштархониён ва Манғит ҳо низ ҳамчун андози махсус нигоҳ доштаанд ва дар манбаъҳои таърихӣ бо номҳои аворизи ҳукмӣ, аворизи гумрукӣ, аворизи шаҳрдорӣ ва ғайра ҳам зикр шудааст.
Дастандаркорони филм

Дастандаркорони филм, авомили тавлиди филм — гурӯҳе аз афрод ҳастанд, ки тавассути ширкати тавлид бо ҳадафи сохтани як филм ё тасвири мутаҳаррик истихдом шудаанд. Авомили тавлид аз бозигарон, ки бояд пеши дурбини филмбардорӣ зоҳир шаванд ё барои шахсиятҳо дар филм садо ироа кунанд бозшинохта шудаанд. Ҳамин тавр авомили тавлид аз тавлидкунандаҳо ки соҳиби қисмате аз ширкати филм ё моликияти зеҳнии филм ҳастанд, ҷудошуда мебошанд. Авомили тавлиди як филм ба бахшҳои мухталиф тақсим шудааст, ки ҳар кадом дар як ҷанбаи хос аз тавлид мутахассис ҳастанд. Мавозеъи авомили тавлиди филм дар тӯли солҳо ба сабаби тағироти фанновардӣ такомул ёфтааст, аммо хеле аз корҳои суннатии авалҳои қарни бистум бо вуҷуди ҳавзаҳои қазоӣ ва фарҳангҳои филмсозӣ роиҷ ҳастанд. Сохт тасвири мутаҳаррик дар се марҳала ба рӯшанӣ таърифшудаи пайдарпай — пеш аз тавлид, аккосии аслӣ ва пас аз тавлид — рӯй медиҳад, ки бисёре аз мавозеъи авомили тавлиди филм бо як ё дуто аз марҳалаҳо дар иртибот ҳастанд. Ҳамин тавр байни дастандркороне, ки ҳазинаҳои собит дарёфт намекунанд (авомили фаннии тавлид) ва дастандркороне, ки ҳазинаи собит дарёфт мекунанд (бозигарон, таҳиякунандагон, нависандагону коргардонон) тафовут аст. Коргардон ба унвони як ниҳоди алоҳида дар назар гирифта мешавад, на байни сохтори депортмони авомили тавлиди филм. Мавзеъҳои авомили тавлиди телевизиюн аз мавозеъи авомили тавлиди филм ҷудошуда ҳастанд 1. Дастандаркорони филм Аз авомили тавлиди филм ба мавориди зер метавон ишора кард: Гурӯҳи таҳия ва тавлид Гурӯҳи нависандагон Гурӯҳи коргардонӣ Бозигардону аккос ё филмбардори пушти саҳна Гурӯҳи бозигарӣ Гурӯҳи саҳнаву либос Гурӯҳи чеҳрапардозӣ Гурӯҳи филмбардорӣ Гурӯҳи садо Гурӯҳи тадвин.
Аврангӣ

Аврангӣ — номи оҳанге, аз оҳангҳои бостонии мусиқии форсу тоҷик. Яке аз сӣ лахни Борбад. То имруз фақат номаш боқӣ мондааст.
Аврамовка (деҳа)

Аврамовка — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Завитинский, вилояти Амур медарояд.
Авраамовский (ноҳияи Нехаев, Волгоград)

Авраамовский - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Нехаев, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Авраменков (ноҳияи Мглин)

Авраменков - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Мглин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.