ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ангудон

Ангнудон, анҷудон, анғӯза, гандабӯ, каврак (-) — гиёҳест худрӯи бадбӯй (махсусан беху мевааш). Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Бехаш турбмонанд, ғафс. Пояи рост (то 120 см қад мекашад), ғафс (қутраш 5 – 8 см) ва камшох дорад. Баргаш нарм (рӯяш бепашмак, пушташ серпашмак), зуд пажмурда мешавад; барги пояаш нисбат ба баргҳои қисми болотари поя калон (дарозиаш то 40 см), думчадор. Гулаш 5-баргаи зардча (моҳҳои март – апр. мешукуфад). Асосан дар минтақаи шибоғ, боялиҷу ушнонзори биёбон, алафзори дашт, саксавулзор, регзор, доманакӯҳи зардхок ва гилхоку регхоки воҳаи дарёи Сир ва Тоҷикистони Ҷанубӣ (дар баландии 350 – 900 м аз с. б.) нумӯ меёбад. Ангудон дар шароити тибиӣ аз тухмаш мерӯяд; соли 8 – 9-ум як маротиба гул карда, мева мебандад (апр. – май), сипас тамоман нобуд мешавад (рустании монокарпӣ). Хосияти шифоӣ Самғ ва шираи хушки беху пояи ангудон аз қадим бо номи "хилтит" дар тибби Шарқ машҳур аст. Онро дар байни бисёр кишварҳои Шарқу Ғарб харидуфурӯш мекарданд. Дисқуридус (Диоскорид; ангудон 1 м.) хабар додааст, ки решаву пояи ангудонро бурида, шираашро ҷамъ меоваранд, беҳтарини он бояд соф, сафедтоб бошад ва зуд ҳал шавад. Абуалӣ Сино самғи ангудонро (бо омехтаи дигар доруҳо) барои муолиҷаи дарди мафосил, фалаҷ, ярақон, захми рӯда ва касалиҳои пӯст (шукуфа, думмал ва ғайра) истифода мебурд. Табибони халқӣ бо самғи ангудон саръ, савдоӣ, зиқи нафас, сил, рагкашӣ, хала, миёндард, ҷароҳати бадан, касалиҳои пӯст (мас., пес) ва ғ-ро табобат мекарданд; барги навсабзашро бо ҷурғот омехта, ба шахсони гирифтори "оташак" ва саратон медоданд. Бехашро дар оташ пухта, ба омос мебанданд, самғаш киҷҷаро меронад. Корбурд Пояи сероби навраси ангудонро (монанди ров, рошак, касруф) қазоқҳо мехӯранд, обаш ташнагиро мешиканад. Форсҳо ва ҳиндуҳо самғашро чун хӯриш ба таом меандозанд. Дар замонҳои пеш аз нахи бехи ангудон арғамчин мебофтанд. Чорво ангудони тару тозаро намехӯрад. Баргашро реза карда мехушконанд ё силос мехобонанд. Баргу меваи онро барои зимистонгузаронии чорво захира мекунанд. Аз ҳар бехаш 0,5 – 1 кг мева меғундоранд, ки хеле серғизо (серсафедаву серравған) аст. Самғи ангудон шири говро меафзояд. Таркиби кимиёӣ Шираи бехи ангудон 9 – 65% зифт, 12 – 48% самғ, 5,8 – 20% равғани эфир, кумаринҳо ва ғ. дорад. Равғани эфираш аз пайвастҳои сулфидҳои органикӣ (то 65%) иборат аст; аз он бӯи сир меояд. Дар решаи ангудон то 67% оҳар, то 9% зифт (0,4%-аш равғани эфир) ҳаст.
Ангурзор (деҳа, н. Балхӣ)

Ангурзор (то соли 2024 — Будёний 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фрунзеи ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1013 нафар, тоҷикон.
Ангурбоғ

Ангурбоғ — деҳа дар ҷамоати деҳоти 20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистони ноҳияи Вахш. Аз Ангурбоғ то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 10 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2081 нафар 1 ва 1777 нафар 2, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, чойхона ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва боғу токдорӣ. Заминҳо аз дарёи Вахш обёрӣ мешаванд.
Ангурзор

Ангурзор (собиқ Учкул) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дурбати ноҳияи Ҳисор. Аз Ангурзор то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 8 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 304 нафар 1, тоҷикон. Иқтисод Дар тамоми заминҳояш ангурҳои щаҳдбори гуногун парвариш карда мешаванд. Аҳолии Ангурзор чи мардон ва чи занон роҳу усулҳои бисёри парвариши ангурро хуб медонанд. Аз қисмати Ангурзор роҳи калони втомобилгарди Ҳисор — Душанбе мегузарад, ки ба рушди иқтисодию иҷтимоӣ ва тиҷоратии Ангурзор таъсири мусбӣ мегузорад 2. Соҳаи асосии хоҷагӣ: боғу токдорӣ, чорводорӣ. Заминҳо аз Канали Калони Ҳисор обёрӣ мешаванд.
Ангурак

Ангурак, ё олучаи хирсак, ё сиёҳбодом — бутта ё дарахтест худрӯй. Тавсифоти гиёҳшиносӣ То 8 м қад мекашад. Пӯстлохи танааш сиёҳтоб, навдаҳои наврустааш хокистарии сурхча. Баргаш думчадор, гирда, байзашакл ё дарозрӯя, нӯгтез (дарозиаш 2-8 мм). Гулаш зангӯламонанд (дарозиаш 4—-5 мм), сабзи зардтоб, одатан -тоӣ аз бари барг мебарояд (моҳҳои май — июн мешукуфад). Мевааш мудаввар (қутраш 0,6-0,8 см), аввал сабз, баъдтар (авг. — сент.) сиёҳи ҷилодор мешавад. Донакаш байзашакл (дарозиаш мм), бӯри сиёҳтоб ё қаҳваранг. Ангурак, одатан, дар ҷангалзори гармсер ва паҳнбарг, туғайзор, канори сою дарёҳо (қаторкӯҳҳои Қурама, Дарвозу Ҳисор, мавзеъҳои воҳаи дарёи Сир, ҷан. Тоҷикистон—1700 м баландтар аз с. б.) нумӯ меёбад. Бештар ҳамроҳи фарқ, санҷид, дӯлона, бед, тилох ва ғ. месабзад. Дарахти беор аст. Ба осонӣ зиёд мешавад. Хосияти шифоӣ Табибони халқӣ бо ҷӯшоби шохчаву пӯстлохи А. захми меъда ва қабзияти меъдаву рӯдаро табобат мекунанд. "Чой"-и меваи хушкашро (1 қошуқ дар 200 мл оби ҷӯш, ки ним истакон пеш аз хоб менӯшанд) доруи исҳоловар меҳисобанд. Дар тибби муосир мева ва пӯстлохаш чун воситаи исҳоловар истифода мешавад. Аз пӯстлохаш "франгин" ном доруе мегиранд, ки ба қабзияти куҳна давост. Корбурд Пештар бо меваи ангурак матоъи пахтагӣ ва шоҳиро ранг (сабз, зард, сурх) мекарданд. Аангурак рустании ороишӣ ва доруист. Онро дар соҳили дарёҳои Тоҷикистони Марказӣ ва Шимолӣ (дар баландиҳои то 1700 м аз с. б.) парваридан мувофиқи мақсад аст; одатан ниҳолҳои -соларо кӯчат мекунанд.
Ангури Бахтиёрӣ

Ангури Бахтиёрӣ, як навъ ангури маҳаллии қадимаи миёнасолиро гӯянд; селекцияи халқист. Бештар дар вилояти Ленинобод аниқтараш Суғд (районҳои Панҷакент, Ӯротеппа), води Ҳисор ва қисман дар вилояти Самарқанд -и ҶШС Ӯзбекистон парвариш мекунанд. Кундаи токаш тез сабз, 24 ё 27%-и навдаҳояш ҳосилдеҳ (бароьари зиёд шудани дастакҳои бисёрсолааш ҳосили зиёд медиҳад). Гулаш ду ҷинса, 10 ё 15-уми май (дар водии Ҳисор) гул карда, авали сентиябр мепазад. Хӯшааш калони маҳрутшакл (470 ё 500 г), шингилҳои болояш нағз инкишоф меёбанд.
Ангури сиёҳи ҳисорӣ

Ангури сиёҳи ҳисорӣ — навъе аз ангурҳои маҳаллии дерпазак. Навъи қадима аст. Баргаш миёнаҳаҷми сепарра, камчок (баъзан дандонадор), канорҳояш ба боло тобхӯрдаанд. Гулаш дуҷинса, хӯшааш калон (вобаста ба маҳали парвариш г), махрутшакл (дарозиаш см, бараш см), шингилҳои болоияш нағз инкишоф ёфтаанд. Ғужбаш калони лӯнда, сиёҳи бунафштоб. Ғужмаш ғафси сахт, гӯшташ сероб, мулоим, нордони гуворо—3 дона тухми майда дорад. Баъди пурра пухта расидан дар таркиби мевааш % қанд ва то 5,5 гл туршӣ мавҷуд аст. Ангури сиёҳи ҳисориро барои тархӯрӣ, мавиз кардан ва шаробкашӣ истифода мебаранд. Ангури сиёҳи ҳисорӣ яке аз беҳтарин навъҳои ангури шаробии водии Ҳисор аст. Даври нашваш рӯз. Дар водии Ҳисор май гул карда, июл ранг мегардонад ва ох. сент. мепазад. Токаш зудсабз ва серҳосил, навдаҳояш (фоизи онҳо ҳосилдеҳанд) то тирамоҳ пурра мерасанд. Бо мақсади зиёд шудани ҳосил навдаҳояшро буғум монда мебуранд. Токаш дар заминҳои лалмӣ суст месабзад ва ҳосили кам медиҳад. Дар токзори обии хоҷагии "Шаҳринав" аз ҳар га сентнер ҳосил рӯёндаанд. Ангури сиёҳи ҳисорӣ чун навъи стандартии Тоҷикистон барои парвариш дар заминҳои обии вил-ҳои Хатлон, Суғд ва водии Ҳисор тавсия шудааст. Дар ноҳияҳои Деҳнав ва Сариосиёи вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон низ парвариш мекунанд. Ангури сиёҳи ҳисориро баъзан саҳван Сиёҳангур низ меноманд. Токаш ба сармо ва касалиҳои гардаю қаросон тобовар аст.
Анзоб (навъи ангур)

Анзоб — навъе аз ангурҳои миёнапазаки мавизбоби маҳаллӣ. Ходимони Институти тадқиқоти илмии зироат Савченко А. Д. ва Кирилов И. Ф. дар натиҷаи пайванд кардани навъҳои ангури Катақӯрғонӣ ва Мускати искандарӣ ба навъи Султонӣ (Ҷавзи сафед) офаридаанд. Анзоб ба шароити иқлими ноҳияҳои водии Ҳисор ва Вахш мутобиқ гардонда шудааст. Токаш сернавдаву барг; навдаҳои наврустааш сафедча, навдаҳои яксолааш сафеди зардча буда, буғумҳояш тобиши дорчинӣ доранд. Баргаш калон, гирдаи 5-парра, тӯр-тӯр, канорҳояш қатшуда. Гулаш дуҷинса. Хӯшааш калон (вазнаш 836 г), махрутшакл, зичиаш миёна. Ғужбаш калон (вазни миёнааш 6, г), байзашакл, зарди сабзтоб (тарафи офтобрасаш доғҳои дорчинӣ дорад), сергӯшту сероб ва ширин — 4 дона тухми миёнаҳаҷми сеқирра (рангаш дорчинӣ) дорад. Ғужмаш сахт, ғафсиаш миёна. Дар таркиби меваи пухтааш 16,,6 % қанд ва 3,,2 гл ҷавҳар мавҷуд аст. Токаш ба сармо тоб надорад. Қаламчаҳои анзобро аз рӯи тартиби 3,5 м мешинонанд. Тақрибан 70 фоизи навдаҳояш самаровар аст. Ҳангоми токбурӣ чашмак монда, навдаҳои зиёдатиашро бурида мепартоянд. Ба ҳисоби миёна дар ҳар бехи ток чашмак мегузоранд. Даври нашваш рӯз (барои нашъунамои хуби он маҷмӯи ҳарор. фаъол бояд °С бошад). Дар шароити водии Ҳисор охири май гул карда, охири июл (то сентябр) мепазад. Дар заминҳои обӣ аз ҳар га андаряк 263 сентнер ҳосил мегиранд. Дар заминҳои лалмии таҷрибавии хоҷагии боғу токдории "Чормағзак"-и шаҳри Ваҳдат (дар баландии 1250 м аз сатҳи баҳр) ба ҳисоби миёна аз ҳар га 90 сентнер ҳосил рӯёндаанд. Анзобро тар мехӯранд, мавиз мекунанд (аз ҳаҷми тараш 21 % мавизи офтобӣ ҳосил мешавад) ва аз он мураббо мепазанд. Парвариши анзоб дар Осиёи Марказӣ пешомади калон дорад. Аз касалиҳои қарасон, ҷел ва баргпечаки хӯшаи ток чандон зарар намебинад.
Ангури сиёҳи калондона

Ангури сиёҳи калондона, Сиёҳи қазноқӣ, Сиёҳи раштӣ — навъе аз ангурҳои маҳаллӣ. Селексияи халқист. Баргаш сабзи баланд, миёнаҳаҷм (дарозиаш 14 – 15 см), гирда, 3 – 5-парра, чоки парраҳояш ҷуқур. Ох. май гул карда, авв. сент. мепазад. Гулаш дуҷинса. Хӯшааш калон (дарозиаш 17 – 22 см, бараш 13 – 14 см, вазни миёнааш 370 – 400 г), шингилҳои болоияш нағз инкишоф ёфтаанд. Ғужбаш калон (дарозиаш 18 – 20 мм, бараш 14 – 16 мм), лӯнда (вазни 100-тоаш 220 – 235 г), сиёҳи бунафштоб, 2 – 3 дона тухми хурд дорад. Мумпарда ва ғужмаш ғафс. Гӯшташ хамираки сероб, сершираву хуштаъм, мазаи шоҳтутро мемонад. Баъди пурра пухтан, то 21% қанд ва 6,2 – 6,9 гл туршӣ дорад. Даври нашваш 142 – 146 рӯз. А. навъи хеле зудсабз ва серҳосил аст. Тақр. 38 – 46 фоизи навдаҳояш самаровар; ҳангоми 5 – 7 буғум монда буридан ҳосили зиёд медиҳад. Ниҳолаш баъди 3 – 4 соли шинондан самар меорад. Аз 1 га токзораш 125 – 200 сентнер ҳосил меғундоранд. Ҳосилашро тар мехӯранд, мавиз мекунанд, дар майкашию истеҳсоли шампон истифода мебаранд. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва нигоҳ доштан (то февр. – март) мувофиқ аст. Токи он дар заминҳои лалмӣ низ хуб сабзида ҳосили хуб медиҳад. Асосан дар ҳаётаи сокинони ноҳияи Рашт ва деҳаҳои атрофи он вомехӯрад. Токаш ба сармо, камобӣ ва касалиҳои занбӯруғӣ (ҷел ва қарасон) тобовар аст.
Токпарварӣ

Токпарварӣ — бо максади истеҳсоли ҳосили фаровони ангури истеъмолӣ ва техникӣ (коркарди саноатӣ) барои таъмин намудани аҳолӣ бо меваи тару тоза ва хушк бунёд ёфтааст. Ток (токпарварӣ) зироати агросаноатӣ буда, ба ғайр аз ғизоӣ будан (ҳам дар ҳолати тару тоза ва ҳам дар ҳолати хушк), боз аз он зимни коркарди саноатӣ зиёда аз 100 номгӯй маҳсулот омода кардан мумкин аст. Токпарварӣ барои истеҳсоли шароб ва консервабарорӣ - манбаъи ашёи хом мебошад. Токпарварӣ - соҳаи растанипарварӣ аст, ки бо парвариши ангур, воситахои идоракунии рушди рустании ангур ва бадаст овардани ҳосилнокии устувори он равона карда шудааст. Нигаред Токпарварӣ дар Тоҷикистон Суратҳо Манобеъ.
Ангури сиёҳи хонатарош

Ангури сиёҳи хонатарош, ангури сиёҳи муъминободӣ — навъе аз ангурҳои маҳаллӣ. Баргаш миёнаҳаҷми -парра, гулаш дуҷинса. Вобаста ба шароити парвариш хӯшаҳояш ҳаҷман гуногун (дарозиаш см, бараш см, вазнаш г) мешаванд. Ҳар хӯша ғужб дорад; ғужбаш калон (17Х16 мм), лӯнда, сиёҳи ҷигаритоб (-то тухм дорад). Ғужмаш хамираки сершира, нордони гуворо; ҳангоми пурра пухтан дар таркибаш % қанд ва 3,,6 гл туршӣ мавҷуд аст. Токаш зудсабз, дар заминҳои обӣ ва лалмӣ хуб месабзад. тирамоҳ фоизи навдаҳояш мерасад (фоизашон самароваранд). Ниҳолаш баъди 3 соли шинондан ба ҳосил медарояд. Дар шароити ноҳияи Муъминобод ангури сиёҳи хонатарош охири май гул карда, ох. авг. мепазад. Аз 1 га токзор сентнер ҳосил меғундоранд. Ҳосилашро тар мехӯранд, мавиз мекунанд, аз он мураббо мепазанд, дар майкашӣ истифода мебаранд. Барои зимистон нигоҳ доштан мумкин. Аз ҳаҷми тараш 26 % мавизи сиёҳи калондона ҳосил мешавад. Ангури сиёҳи хонатарош навъи хоси ноҳияи Муъминобод буда, бештар дар деҳаҳои он парвариш меёбад. Токаш ба сармо, камобӣ ва касалиҳои занбӯруғӣ тобовар аст.
Ангурҳои бедона

Ангурҳои бедона — навъҳои махсуси ангур, ки ғужбашон тухм надорад. Навъҳо Тақрибан 50 навъи ангурҳои бедона маълум аст, ки маъмултарини онҳо Кишмиш (ба гурӯҳи экологӣ-географии шарқӣ мансуб аст) ва Коринкаҳо (ба гурӯҳи экологӣ-географии Баҳри Сиёҳ тааллуқ доранд) мебошанд. Ангурҳои бедона ғужби майда (ғужби баъзе навъҳои дурага калон аст) ва таъми хуш дошта, хеле ширинанд. Ангурии бедонаро тар мехӯранд, аз онҳо мавиз, май, афшура тайёр мекунанд. Навъҳои ангур Дар Тоҷикистон Кишмиши сафед, Кишмиши сиёҳ, Кишмиши сурх, Кишмиши сурхи туркманӣ, Кишмиши хушрӯ, Кишмиши ВИР ва дигар навъҳои ангурҳои бедона парвариш карда мешаванд.
Ангуштаринсозӣ

Ангуштаринсозӣ, чалласозӣ Як навъ ҳунари заргарии нафиса, ки аз нуқра, тило ва дигар филизот ангуштарин сохта мешавад. Ангуштарин ҳамчун унсури ороишӣ аз қадимулайём истифода мешавад. Имрӯз он ҳамчун туҳфаи тарафайни домод ва арӯс маъмул аст. Дар саросари кишвар нимфаъол аст. 1 Адабиёт Нигаред низ.
Ангуштарин

Ангуштарин, чала — афзори ороишест, ки аз нуқра, тило ва дигар фулузот сохта ба ангушт меандозанд. Дар давраи палеолит ангуштарини устухонӣ, дар давраи неолит ангуштарини сангӣ ва дар асри биринҷӣ ангуштарини фулузӣ пайдо шуд. Ангуштарин дар сарзамини тоҷикон аз қадим маъмул буда, дар замони мо низ асбоби зинати даст аст 1. Онро мувофиқи табъ хотамкорӣ ва нақшу нигор мекунанд. Ангуштарин навъҳои гуногун дорад. Ангуштарини чашмакдорро дар маҳалҳои гуногун аз рӯйи сохти ҳалқааш пашшахона, панҷарадор, бодомча ва ғ. меноманд. Ангуштарини мардона низ ҳаст. Ин гуна ангуштарин аввал дар Мисри Қадим, баъд дар ҷойҳои дигар, аз ҷумла дар Тоҷикистон паҳн шуд. Нигини ин ангуштаринро катибаву тасвирот зинат медоданд. Ангуштарин вазифаи муҳрро ҳам адо мекард. Духтарҳо аз -солагӣ ба ангуштонашон ангуштарин меандохтанд. Ангуштарин дар қатори дигар асбобҳои зебу зинат ба маҳри арӯс ҳамчун туҳфаи домод дохил мешуд. Замонҳои пеш ангуштарин доштани занҳо ҳатмӣ буд, зеро онро дар рафти ба ҷо овардани ягон ойин рамзи тозагии даст мешумурданд. Дар замони мо бо ташаккули анъанаҳои нав ангуштарин гирифтани занону мардҳо, хусусан наварӯсон расм шудааст. Арӯс ва домод рӯзи қайди ақди никоҳ чун рамзи ягонагӣ, садоқат ва вафодорӣ ба дасти якдигар ангуштарин меандозанд.
Ангурканӣ

Ангурканӣ — ҷамъоварии ангур. Аз якчанд амалиёт иборат аст: Муҳлати ғунучин Барои дуруст ба роҳ мондани кор саривақт ва аниқ ба ҳисоб гирифтани миқдори ҳосил, муҳлати ғунучин ва давомоти он аҳамияти калон дорад. Ҳосил аз рӯи методикаи махсус (бо дарназардошти навъҳои ангури дар ҳар қитъа, бригада ва хоҷагӣ парваришкарда) пешакӣ муайян карда мешавад. Вобаста ба миқдори ҳосили ҷамъоваришаванда ва муҳлати тахминии ғунучини он нақшаи кори хоҷагӣ, ҷадвали ҷамъоварӣ ва ба ҷойи истифода ё фурӯш бурда расондани ҳосил тартиб дода мешавад. Илова бар ин талаботи ҳаррӯза ба коргарон ва бо воситаҳои нақлиёт (барои кашондани ҳосил), либосҳои махсуси корӣ, асбобу анҷом таъмин будани онҳо муқаррар карда хоҳад шуд. Нақшаи ғунучини ангурро бо нақшаи кори корхонаҳои саноатӣ ё ташкилоти маҳсулоттайёркунӣ ҳатман мувофиқ мекунанд. Барои муқаррар кардани муҳлати беҳтарини ангурканӣ аз токзор мунтазам намунаҳо гирифта, таҳлил карда мешаванд. Ангурро саросар (якбора ҳамаи хӯшаҳоро чида мегиранд) ё интихобан (танҳо хӯшаҳои расидаашро чида мегиранд) меғундоранд. Корҳои ангурканӣ Корҳои ангурканиро дастӣ ё ба тавассути мошинҳои махсус анҷом медиҳанд. Ангури токзорҳои хурд дастӣ ғундошта мешавад. Коргар аз як ток ба токи дигар гузашта, хӯшаҳоро батартиб бурида ба зарф мегузорад, баробари пур шудан, зарфро ба ҷойи таъ йиншуда бароварда ба қуттиҳо холӣ мекунад. Ҳангоми дастӣ ғундоштани ҳосил тақсими меҳнат натиҷаи дилхоҳ медиҳад, яъне як шахс хӯшаҳои ангурро чида ба зарф мерезад ва шахси дигар зарфи пурро бурда ба қуттиҳо холӣ мекунад. Дар рӯзҳои борон, шабнам ва ниҳоят гарм будани ҳаво чидани ангур ҷоиз нест. Ҳангоми дастӣ чидан ангурро эҳтиёткорона бо қайчӣ, қайчии токбурӣ ё кордҳои гуногун бурида мегиранд. Донаҳои ангури барои тархӯрӣ пешбинишуда бояд рехта ифлос нашаванд ва осеб наёбанд. Хӯшаҳои ангурро баъди кандан якбора аз қисмҳои иллатнок тоза кардан лозим аст, зеро барои ин кор вақти иловагӣ сарф мешавад. Дар токзорҳои калони саноатӣ ангурканӣ қисман ё пурра механиконида шудааст (мас., аз байни қаторҳо баровардан ва ба воситаҳои нақлиёт бор кардани ҳосил). Дар баъзе хоҷагиҳо ангурро низ мошинҳои махсус мечинанд. Ангури навъҳои техникӣ бисёр вақт бе қуттӣ кашонда мешавад. Дар шароити Тоҷикистон навъҳои пешпазаки Дороӣ, Чиллагӣ ва Жемчуг – Саборо, ки дар миёнаҳои моҳи июн мепазанд, то ох. июл ҷамъоварӣ мекунанд. Кишмиши сафед ва Кишмиши сиёҳро барои хушкондан ва тайёр кардани мавизи соягӣ ва офтобӣ ох. авг. ё авв. сент. мекананд. Навъҳои мавизии Каттақӯрғонӣ, Васарға, Ҷавз, Шакарангур, Лаъли якдона ва Тагобиро то 15 сент. кандан лозим аст. Сари вақт ҷамъоварӣ накардани ангур боиси паст шудани сифати мавиз мегардад. Ҳангоми кандани ангурҳои шаробӣ, албатта, дараҷаи ширинии онҳоро ба назар гирифтан лозим аст. Он навъҳои ангурро, ки барои зимис тон нигоҳ медоранд, ох. окт. пеш аз боридани барфу борон мекананд.
Ангуштарин аз Амстердам

"Ангуштарин аз Амстердам" — филми шуравӣ, ки аз тарафи Киностудияи "Мосфилм" дар соли 1981 аз тарафи коргардон Владимиром Чеботарёв ба навор гирифта шудааст. Аввалин намоиши филм дар марти 1982 баргузор гашт. Сужа Юрий Фастов дар флоти фурӯшӣ чун штурман кор мекунад. Бо Мишае, ки ӯ шинос шуд метавонад пул барояш барои "Волга" диҳад, ва ҳамчунон метавонист барои зани Юрий ангуштарин харад. Дар корҳои бад овора шуда, Фастов бо бриллиантҳои дуздидашуда кор карданро сар мекунад. Дар вақти гузаронидани бриллиантҳо аз сарҳад Юрийро бегонагоне мебинанд. Барои он ки аз корҳояш хабардор нашаванд, ӯ мемонад, ки худро камтар масхара кунанд. Аммо хоксорияш ӯро маҷбур мекунад, ки раваду ҳама чизро ба Комитети бехатарӣ гӯяд. Аз ҳамин вақт бозии дунақшаро сар кунад. Дар нақши асосӣ Дар нақшҳо Дар эпизодҳо Гурӯҳи эҷодӣ Мусиқӣ Критика Дар маҷалаи "Крокодил" эпиграммаи Владимир Волин ба ин филм нашр шуда буд: Загранка, бриллианты и фарцовка, Любовница, вербовка и шифровка, Раскаянье, душевный разговор Поистине "новаторский" набор!.
Ангушт (ченак)

Ангушт — ченаки қадимии форсу тоҷикии дарозӣ, ки ба вусъати банди (буғуми) ангушти хамида баробар аст. Мувофиқи дастхатҳои асримиёнагӣ ангушт баробари 6 донаи ҷави пайиҳам гузошташуда ё 36 қили аспи корӣ мебошад. Ангушт ҳамчун ченаки мустақил ва бунёдии дигар ченакҳои дарозӣ (124 газ) истифода мегардид. Дар мамолики исломии асримиёнагӣ ду намуди ангушт маъмул буд: ангушти гази шаръӣ — 2,078 см (124 ҳиссаи аз-зираъ аш-шаръийа) ва ангушти гази "сиёҳ" — 2,252 см (124 ҳиссаи аз-зираъ ас-саъудӣ). Дар Осиёи Миёнаи садаи — аввали 20 баробари 2,,28 см буда, дар Бухорои Шарқӣ лик ё чилик, дар Помири Ғарбӣ ангихт номида мешуд.
Кӯрмуш

Кӯрмуш, ангуштбурак, ҷинси ҳайвони ширмак аз катори хояндахо. Думи кӯтоҳ, сари калон, чашмҳои хурд, дандонҳои пеши дароз ва муинаи нарм дорад. дарозии танаш то 13 см мешавад. Ҳаёти зеризамини мегузаронад, ба руйи замин кам мебарояд. дар даштхо ва биёбонҳои Аврупо ва Осиё васеъ паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон як намуди кӯрмуш — кӯрмуши мукаррари вомехурад. Дар як мушхона то тоӣ ҳаёт мегузаронанд. Фаслҳои гарми сол (баҳор ва тирамоҳ) фаъолона афзоиш мекунанд. аз ду то панч бача мезоянд. Ба кишти рустаниҳои бисёрсола, нихоли дарахтхо ва иншооти обёри зарар мерасонад.
Ангуштзанӣ

Ангуштзанӣ, перкуссия (— оҳиста кӯфтан) — яке аз усулҳои муоинаи узвҳои дарун. Маълумоти таърихӣ Дар тиб аз аввали садаи истифода мешавад. Ҳангоми ба сатҳи бадан ангушт задан, дар узвҳои зери он ҷойгирифта ҳаракатҳои лаппишнок ба вуҷуд меоянд, ки садо ва давомоти муайян доранд. Масалан, шуш, ки ковок буда, ҳаво дорад, садои возеҳу рӯшан мебарорад; ҷигар ва мушакҳо, ки узвҳои пурраанд, овози паст медиҳанд. Ангуштзанӣ ду хел мешавад: топографӣ (мавқеи узвро муайян мекунад) ва муқоисавӣ (тағйироти узвро ошкор месозад). Пайдо шудани садои кунд дар ягон қисми шуш аломати илтиҳоб ё плеврит аст; садои нақорамонанд далели бисёр ҳаво доштани бофтаи шуш (масалан, эмфиземаи шуш) ва дар шуш мавҷуд будани ҷавф (масалан, киста) мебошад; садои кунди пахшшаванда аломати дар ҷавфи шикам вуҷуд доштани моеъ (масалан, истисқо) аст.
Ангушт

Ангушт — қисми интиҳои дасту пои одам ва ҳайвонот. Одам Ангушти одам бинобар рост будани қомат ва ба узви корӣ табдил ёфтани даст куллан тағйир ёфтааст. Ангушт қисми муҳими даст буда, барои доштани чиз, иҷрои амал ва ғ. хидмат мекунад. Сарангушт вазифаи идора карданро ба ҷо меорад, ангушти саббоба (ангушти ишорат) пас аз сарангушт ҳаракат мекунад, ангушти вусто (ангушти миёна) барои бо сарангушт ва ангушти саббоба чангаквор чизеро дош-тан пешбинӣ шудааст. Ангуштҳои бинсир ва хинсир (ангушти ятимак) ба онҳо ёрӣ мерасонанд. Ҳар як ангушт буғум, мушак, раги хун ва лимфа дорад. Дар пӯсти ангушт асабҳои бисёр мавҷуданд. Ретсепторҳои он чун аъзои ҳис хидмат мекунанд (хусусан дар нӯги панҷа). Баъзан дар натиҷаи ихтилоли раванди инкишофи ҷанин дар батни модар адади ангушт каму зиёд мешавад ё кӯдак беангушт ба дунё меояд. Беангуштӣ адактилия, зиёдангуштӣ полиадактилия ва камангуштӣ олигоадактилия ном гирифтааст. Ангуштони даст Ангуштони по Эзоҳ Адабиёт.
Ангхело Макука

Ангхело Маркял Макука (сентябри 1984, Парагвай) — футболбози парагваӣ, нимҳимоятгар.
Анда (ноҳияи Онежск)

Анда — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Онежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Андагул

Андагул (Андагул) — деҳа дар ҳайати деҳистони Папони ноҳияи Қаросуви вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 925 нафар дар соли 2023.
Андалеб (ҷашнвора)

"Андалеб" — фестивал -озмуни ҷумҳуриявии телевизионии эҷодиёти халқ. Таърих Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 1996 шурӯъ гардидааст. "Андалеб" идомаи "Бӯстон" аст, аммо доманаи барномаҳояш фарох мебошад. Дар "Андалеб" дар баробари суруди якка, бадеҳа, рақси якка, хор, сюита, намоиши театрӣ, ҳаҷву мутоиба, таронаи дигар халқҳо шаҳру ноҳияҳо ҳунарҳои дастӣ: кулолгарӣ, заргарӣ, оҳангарӣ, дӯзандагӣ, кандакорӣ, қаннодӣ, гулдӯзӣ, қаламзанӣ ва ғайраро ба маърази тамошо мегузоранд; маросимҳои мардумӣ аз қабили "гаҳворабандон", "саршӯён", "сартарошон", "ордбезон", "хирманкӯбон" ва ғайра пешкаш мешаванд. "Андалеб" дар ду давр мегузарад. Дар даври аввал ҳунармандон ва ҳаваскорони санъати ҳамаи шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ дар маҳалҳо мусобиқа менамоянд ва ғолибон ба озмуни ҷумҳуриявӣ роҳхат мегиранд. Дар ин марҳала шаш даста (яктогӣ аз вилоятҳои Суғду Хатлон, ВМКБ, шаҳри Душанбе, водиҳои Ҳисор ва Рашт) сабқат мекунанд. Ғолибон бо қарори ҳакамон бо шоҳҷоиза, ҷои аввал, ду ҷоизаи дуюм, ду ҷоизаи сеюм сарфароз мегарданд. "Андалеб" солҳои 1996, 1999, 2001, 2004, 2006, 2008, 2010 доир шудааст. "Андалеб" ба ривоҷу равнақи санъат ва ҳунари мардумӣ дар ҷумҳурӣ мусоидат менамояд.
Андабой

Андабой — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навбаҳори ноҳияи Масчо. Аз Андабой то маркази ҷамоат 33 км, то маркази ноҳия 39 км. Аҳолиаш 9 нафар, тоҷикон.
Булбул

Булбул - паррандаест аз оилаи дуҷиҳо, гурӯҳи гунҷишкон. 10 намуд дорад, аз он 7 намудаш дар СДМ ва 3 намудаш дар Аврупо, Осиё, Амрикои Шимолӣ паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон - чаманбулбул, - шоҳбубул ва боз 4 намуди дигар вомехӯрад. Қадаш 16-20 см, вазнаш қариб 25г. Нӯлаш борик, рангаш дорчинии хокистарӣ, ғизояш ҳашарот аст. Булбул чун паррандаи мавсимӣ зимистонро дар мамлакатҳои гарм мегузаронад. Дар буттазору ҷангалзор, боғу гулбоғоҳо, замин ва шохи рустаниҳо лона монда, 4-5 тухм мегузорад. Наринааш хушовоз аст. Дар нағмасароӣ аз 20 то 40 булбул ҳамовоз мешавад.
Нурмуҳаммад Ғариби Андалеб

Андалеб (тахаллус, маъниаш булбул, мурғи хушхон), Нурмуҳаммад Ғариб (байни 1660 65, деҳаи Қаромозии ш. Кӯҳнаурганҷи Хева – 1740) — шоир и туркман, асосгузори достонсароӣ дар адабиёти туркман. Зиндагинома Дар мадрасаҳои шаҳрҳои Хева ва Бухоро таҳсил карда, дар доираҳои адабии ҳамин шаҳрҳо иштирок доштааст. Аз осори боқимондааш бармеояд, ки ӯ адабиёти форс-тоҷик ва адабиёти арабро хуб медонист ва инҳо яке аз сарчашмаҳои эҷодиёти ӯ будаанд.