ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Абдулҳафиз Азизов

Аълочии маорифи СССР Абдулҳафиз Азизов (2 декабри 1950, деҳ. Сурхи ноҳияи Исфара, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 6 октябри 2020, Тоҷикистон) — омӯзгор, Корманди шоистаи ҶТ, Муаллими соли Тоҷикистон, Аълочии маорифи ҶТ, Аълочии маорифи СССР. Зиндагинома 2 декабри соли 1950 дар деҳаи Сурхи ноҳияи Исфара ба дунё омадаст. Ӯ факултаи кимиёи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст ва аз соли 1972 то дами марг омӯзгори фанни кимиё буд. Фаъолияти омӯзгориашро дар мактаби 29 – и деҳаи Сурх оғоз карда, баъдтар директори гимназияи 6 (1992 – 2020) ва як соли ахир директори муассисаи таҳсилоти умумии ғайридавлатии Академия Контакт Интернэшл буд 1. Даргузашт Абдулҳафиз Азизов 6 октябри 2020 дар синни 70-солагӣ даргузашт 1. Ҷоизаҳо ва орденҳо Хидматҳояш бо ордени "Нишони Фахрӣ", ифтихорномаҳои шуъбаи сибирии АИ СССР, Ҷамъияти умумииттифоқии химикон, Вазорати маорифи ҶТ қадр шудаанд. Ба фаъолияти омӯзгории Азизов телевизиони Тоҷикистон филми махсуси мустанадеро таҳия намудааст.
Абдулҳақ Файзиев

Абдулҳақ Файзиев — доктори илмҳои геология ва минералогия, профессор. Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ. Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон.
Абдулҳафиз Қодирӣ

Абдулҳафиз Қодирӣ — актёр ва коргардони тоҷик, Арбоби шоистаи санъати Тоҷикистон. Зиндагинома Абдулҳафиз Қодирӣ 13 феврали соли 1948 дар деҳаи Сангмелаи ноҳияи Шаҳринав таваллуд шудааст. Шуъбаи актёрии Донишкадаи давлатии санъати театрии ш. Москва (ГИТИС)-ро соли 1971 ва шуъбаи режиссёрии ҳамин донишкадаро соли 1980 хатм кардааст. Ҳунарманди Театри давлатии ҷавонон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов (солҳои 1971-1976), сарежиссёр ва роҳбари бадеи (солҳои 1981-1995), директори Театри давлатии ҷавонон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов аз соли 1995. Эҷодиёт Дар тӯли 30 соли фаъолияти эҷодӣ Қодирӣ зиёда аз 40 асари гуногунмазмуни драматургони хориҷӣ ва муаллифони тоҷикро рӯи саҳна овардааст, ки "Якпула савдо, садпула ғавғо"-и У. Шекспир, "Ҷонфидо"-и М.Каримов, "Ҳамин тавр ҳам мешавад"-и А. Папаян, "Торҳои муҳаббат"-и Қутбӣ Киром, "Саргузашти Ҳотами Той"-и Ҷумъа Қуддус, "Таронаҳои муҳаббат"-и Н. Мирошниченко, "Умед", "Ҳукм"," Фиғон аз қарнҳо", "Сархӯрони ғарбелбадаст" (ҳама аз Ш. Солеҳ). "Умри ҷовид". "Хуршедсавор" (аз А. Сайфуллоев), "Марги ду тан"-и И. Насриддин. "Нахоҳам иллати миллат"-и М. Холов аз ҷумлаи онҳоянд. Абдулҳафиз Кодиров худ низ ба драмнависӣ машғул аст. Ба қалами ӯ асарҳои "Падари миллат", "Олами вуҳуш", "Изтироб" ва ғайра тааллуқ доранд, ки дар театрҳои Тоҷикистон ба саҳна гузошта шудаанд. Ҷоиза Бо ордени "Нишони фахрӣ" ва медалҳо мукофотонида шудааст. Арбоби шоистаи санъати Тоҷикистон аст.
Абдулҳаққи Сабзаворӣ

Мавлоно Абдулҳаққи Сабзаворӣ (1 —?) — хаттоти форс-тоҷик, падари Камоли Сабзаворӣ.
Абдулҷаббор (хаттот)

Абдулҷаббор (соли таваллуд ва вафот номаълум) — хаттоти эронӣ (асри 17). Зиндагинома Роҷеъ ба ҳаёт ва фаъолияти Абдулҷаббор то ҳол маълумоти кофӣ дастрас нашудааст. Намунаҳои хати ӯ дар китобхонаҳои Лондон, Париж (масалан, "Хамса"-и Низомии Ганҷавӣ, китобаташ соли 1624, "Гулистон"-и Саъдии Шерозӣ, китобаташ 163334) маҳфузанд.
Абдулҳаққи Деҳлавӣ

Абдулҳақи Деҳлавӣ ибни Сайфуддини Деҳлавии БухороииТуркӣ (1 январ 1551, Деҳлӣ — 19 июн 1642, Деҳлӣ) — сӯфӣ, шоир, таърихнигор ва ҷуғрофиёдони форс-тоҷик. Зиндагинома Гузаштагони ӯ аз Бухоро ба Деҳлӣ рафтаанд. Абдулҳақи Деҳлавӣ суфимаслак буда, пайрави тариқати қодирия будааст. Вай соли 1587 ба ҳаҷ рафта пас аз бозгашт соли 1642 дар Деҳлӣ фавтид. Оромгоҳаш дар он ҷост. Таълифот Абдулҳақи Деҳлавӣ аз зумраи донишмандон ва таҳиягарони пурмаҳсулест. Вай бештар аз 100 таълифот дар улуми мухталиф дорад. Муҳимтаринашон инҳоанд: "Ахбор-ал-ахёр" (зиндагинома ва маноқиби аҳли тасаввуф ва ин рисола таҳти унвони "Тазкираи мусаннифини Деҳлӣ" соли 1929 дар Ҳайдаробод ба чоп расид.); "Зикру-л-мулук" ё "Таърихи Ҳаққӣ" – таърихи сиёсӣ, иҷтимоӣ ва низомии темуриёни Ҳинд; "Ҷазбу-л-қулуб ила диёр-ил-маҳбуб" – рисола дар бахши таърих, география ва муҳити табиии шаҳри Макка; "Мадориҷ-ун-нубувва" – дар баёни таърихи Паёмбари ислом; дар асл ин асар тафсирест бар китоби "Суфар-ас-саъда ал-Фирӯзободӣ" ва дар Ҳиндустон чандин бор ба чоп расидааст; рисолаи "Аҳволи аиммаи исно ашъара" дар баёни таърихи аимма ва ислом буда, бар пояи китоби "Фаслу-л-хитоб" -и Муҳаммад Порсо навишта шудааст.
Абдулҷаббори Хуҷандӣ

Абдулҷаббори Хуҷандӣ — шоир, нависанда ва ахтаршинос и форс-тоҷик, Зиндагинома Оид ба ҳаёташ маълумот нест. Аз Абдулҷаббори Хуҷандӣ асари манзуми нуҷумии "Ал-мадхал-ул-манзум фи аҳком-ин-нуҷум" ("Мадхали манзум дар аҳкоми нуҷум") то замони мо расидааст. Ин асар дар байни аҳли адаб маъруф буд ва ба он мунаҷҷимони асрҳои баъдина (аз ҷумла соли 1520 Ҳабибуллоҳ ибни Муҳаммади Табиб) шарҳ навиштаанд. 55 нусхаи хаттии ин китоб дар китобхонаи донишгоҳҳои Теҳрон ва Язд, Музейи Британия, Покистон, Миср ва ғайра маҳфузанд. Асари номбурда ҳоло тадқиқ нашудааст.
Абдулҷаббори Меъмор

Абдулҷаббори Меъмор — меъмор ва мусаввири форс-тоҷик. Зиндагинома Аз осори меъмории Абдулҷаббори Меъмор то замони мо баъзе намунаҳо расидаанд. Тарҳи Мадрасаи Шердори Регистони Самарқанд амали ӯ буда, солҳои бо иштироки бевоситаи меъмор бунёд ёфтааст. Дар кошиҳои сафеди равоқи даруни пештоқ номи "Усто Мулло Абдулҷаббори меъмор" сабт гардидааст. Дар пештоқи бино сурати одаме, ки монанди офтоб нур мепошад ва манзараи ҳамлаи шер ба ғизол ва гурехтани он тасвир ёфтааст.
Абдулҷаббори Астарободӣ

Абдулҷаббор ибни Ҳоҷӣ Алӣ Муншии Астарободӣ. Зиндагинома Абдулҷаббор устоди хати настаълиқ буда, дар дарбори Аҳмади Гелонӣ (ҳукмронӣ 68) хидмат кардааст. Солҳои 60 садаи дар Қазвин асир ва дар китобхонаи шоҳ Таҳмосб хаттот ва мусаввир будааст. Солҳои 70 садаи ба Гелон баргаштааст. Мутаассифона, то замони мо аз асарҳои китобаткардаи Абдулҷаббор чизе нарасидааст.
Абдулҷалили Яздӣ

Абдулҷалили Яздӣ — муншӣ ва нависанда и форс-тоҷик. Таълифот Муаллифи китоби равону фасеҳест ба номи "Таворихи Оли Баромик", ки падараш онро оғоз кард ва ӯ ба соли 762 ҳиҷрӣ ба поён бурд.
Абдулҳошим Муталов

Абдулҳошим Муталович Муталов, ноҳияи Оҳангарон, вилояти Тошканд, ҶШС Ӯзбекистон, ИҶШС) — арбоби сиёсӣ ва давлатии шӯравӣ ва аз 13 январи соли 1992 то 21 декабри соли 1995 ба унвони нахустин Сарвазири Ҷумҳурии Ӯзбекистон шинохта шудааст. Зиндагинома Абдулҳошим Муталов 14 феврали соли 1947, Теляу (ё Телов), ноҳияи Оҳангарон, вилояти Тошканд таваллуд шудааст. Соли 1965 фаъолияти кории худро дар корхонаи нони 2-и шаҳри Тошканд ба ҳайси нонпаз оғоз намуда, баъдан ба хидмати ҳарбӣ дар сафҳои Артиши Шӯравӣ даъват шудааст. Пас аз хидмати ҳарбӣ ба Донишкадаи ғоибонаи умумииттифоқии саноати хӯрокворӣ (ҳоло Донишгоҳи давлатии технология ва менеҷменти Маскав) дохил шуда, соли 1976 соҳиби дипломи ихтисоси муҳандис-технолог шуд. Пас аз хатми институт ӯро боз ба Тошканд ба комбинати нонпазӣ ба кор фиристоданд. Аз соли 1979 то соли 1986 дар вазифаи директори заводи нонпазии ноҳияи Оҳангарон кор кардааст. Фаъолияти сиёсӣ Солҳои 1986-1991 муовини вазир ва баъдан вазири маҳсулоти ғаллаи ҶШС Ӯзбекистон буд. Ӯ ба аъзогии КМ Ҳизби Коммунистии Ӯзбекистон интихоб шуд. Соли 1991 муовини Раиси Девони Вазирони Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар назди Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон шуд. Вай ба Ҳизби ҳокими президентии Ҳизби халқии демократии Ӯзбекистон, ки барҳақ дар Ӯзбекистон ба ҷои Ҳизби коммунистии ҶШС Ӯзбекистон таъсис ёфта буд, пайваст. Пас аз барҳам додани мақоми ноиби президенти Ӯзбекистон ва ба ҷои вазифаи сарвазири Ӯзбекистон таъсис ёфтанаш 13 январи соли 1992 дар иҷлосия Шӯрои Олии Ҷумҳурии Ӯзбекистон аввалин шуда дар таърихи Узбекистони мустакил Сарвазир интихоб шуд ва ба Девони Вазирони Ӯзбекистон рохбарй мекард. Ӯ дар солҳои аввали истиқлоли Ӯзбекистон, вақте ки кишвар дар вазъи душвори иқтисодиву иҷтимоӣ қарор дошт, сарвазир ва шахси воқеии дуввуми давлат шуд. Вай раиси комиссияи тафтишоти парвандаҳои ошӯбҳои донишҷӯён дар шаҳраки донишҷӯёни Тошканд дар моҳи январи соли 1992 буд. Ба эътиқоди коршиносон, аз нигоҳи сиёсӣ вай шахсияти мустақил набуд, комилан ба президенти ҷумҳурӣ, ки Девони Вазирон мустақиман тобеи ӯ буд, содиқ буд. 21 декабри соли 1995 аз вазифаи сарвазир озод карда шуда, раиси идораи Корпоратсияи давлатии "Уздонмаҳсулот" 1 шуд. Ба ҷои вай, Уткир Султонов 2 сарвазири нави Девони Вазирони Ӯзбекистон шуд. Ҳоло нафақахӯр 3. Ҳаёти шахсӣ Оиладор, соҳиби фарзандҳо, набераҳо ва абераҳо аст, ба ҷуз аз забони ӯзбекӣ, забони русиро хуб медонад. Мукофотҳо.
Абдулҳусайни Зарринкӯб

Абдулҳусайни Зарринкӯб (марти 1923, Бурӯҷирд — 15 сентябри 1999, Теҳрон) — адабиётшинос ва намояндаи барҷастаи илми Эрон, муаллифи асарҳои сершумор оид ба таърихи ислом, таърихи динҳо, таърихи худошиносӣ ва фалсафаи мадрасӣ, таърихи тасаввуф, профессори Донишгоҳи Теҳрон ва мудири кафедраи филологияи эронӣ дар Донишгоҳи Теҳрон. Зиндагинома 19 марти соли 1923 дар шаҳри Боружерд дар оилаи муҳоҷирони аз шаҳри Хонсор таваллуд шудааст. Пас аз хатми мактаби ибтидоӣ дар зодгоҳаш, барои таҳсили ба Теҳрон рафт. Пас аз як сол Зарринкӯб дар имтиҳонҳои дохилшавӣ ба факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Теҳрон ҷои аввалро гирифт. Аммо, аз сабаби он, ки вазъияти нооромии сисёсии Теҳрон дар робита бо Ишғолкориҳои Русияву Бритониё дар Эрон, маҷбур шуд, ки ба ватани худ — Луристон баргардад. Алиакбари Деҳхудо декани он замони факултаи ҳуқуқ, аз рафтани чунин як донишҷӯи боистеъдод изҳори таассуф кард. Пас аз бозгашт ба Бурҷерӯд, Зарринкуб дар мактаби миёна ба таълими таърих, ҷуғрофия, адабиёти забонҳои хориҷӣ, математика, физика, фалсафа ва худошиносӣ шурӯъ кард. Дар ҳамон ҷо, соли 1944 китоби якуми худро бо номи "Фалсафа ва шеър ё таърихи пайдоиши шеъру санъати шоирии дар Эрон" ба табъ расонд. Соли 1945 Зарринкуб ба факултаи адабиётшиносии Донишгоҳи Теҳрон дохил шуда, пас аз се сол инфакултетро бо дипломи аъло хатм кард ва пас аз як сол ба аспирантураи донишгоҳ дохил шуд. Таҳти роҳбарии Бадеуззамон Фурузонфар дар соли 1956 Зарринкуб рисолаи номзадиашро дар мавзӯи "Нақди шеър" ҳимоя кард. Фурузонфар Зарринкӯбро ба ҳайси ёвари факултаи фалсафӣ ва худошиносии Донишгоҳи Теҳрон даъват кард ва дар он ҷо ба лексияҳо оид ба таърихи ислом, худошиносӣ, таърихи тасаввуф ва таърихи илмҳо шурӯъ карда, унвони профессорро дар соли 1960 ба даст овард. Ҳанӯз дар замони таҳсил дар бахши аспирантӣ Зарринкӯб ба як гурӯҳ олимони ҷавон ва боистеъдоди эронӣ, аз қабили Аббос Иқболи Оштиёнӣ, Сайид Нафисӣ, Муҳаммад Муъин, Парвиз Нотили Хонларӣ ва дигарон, ки нашрияи ҳолландиии " дар соли 1951 барои иштирок дар лоиҳа оид ба тарҷумаи мақолаҳо барои китоби бисёрҷилдаи "Донишномаи ислом", даъват карда буд, шинос шуд. Солҳои Зарринкӯб ба ҳайси мушовири илмӣ дар донишгоҳҳои Оксфорд, Сорбонна, Принстон ва Калифорния ва инчунин дар як қатор донишгоҳҳои Ҳинду Покистон кор кардааст. Абдулҳусайни Зарринкӯб 15-уми сентябри соли 1999 дар Теҳрон вафот кард. Фаъолияти илмӣ Зарринкӯб олими сатҳи ҷаҳонӣ буда, дорои мероси гаронбаҳои илмӣ дар таърихи ислом, таърихи динҳо, маърифати Худо ва фалсафаи мадрасӣ, таърихи тасаввуф, таърихи илм, нақди адабӣ ва адабиёти муқоисавӣ мебошад. Вай даҳҳо китоб ва садҳо мақола ба забонҳои фаронсавӣ ва англисӣ навиштааст. Машҳуртарин асари ӯ "Ду қарни сукут" мебошад. Як қатор асарҳои ӯ ба забони русӣ тарҷума шудаанд, аз ҷумла китобҳои "Кашфиёти бузург ва дастовардҳои инсоният", "Арзиши мероси сӯфия" ва "Тамаддуни ислом".
Абдулҷаббори Ургутӣ

Абдулҷаббори Ургутии Самарқандӣ (1831 32, Ургут — 1912, ҳамон ҷо) — хаттот ва шоири тоҷик. Яке аз чаҳор нафар ихтироъкорони навъҳои хати настаълиқ. Зиндагинома Услуби хаттотии се нафари аввал (Мавлавӣ Соқӣ Муҳаммад, Сиддиқони Дарахтӣ, Сиддиқони Иштихонӣ)-ро минбаъд чандин хушнависон пайравӣ ва аз худ кардаанд, вале тарзу услуби Абдулҷаббориро ҳарчанд кӯшида бошанд ҳам, касе пайравӣ карда натавонистааст. Садри Зиё дар "Рисолаи хаттотон" чунин оварда: "Барои ёд гирифтани равиши китобати хати Абдулҷаббори Ургутӣ бисёр кӯшиш кардам, вале муяссар нашуд. Ҳол он ки равиши хати котибони дигарро бо андаке кӯшиш худи худашон барин менавиштам. Аз шариконам Абдурраҳим ном як шахсро ба хидмати Абдулҷаббор ба Ургут фиристодам. Бо чандин душвориҳо ба назди хаттот расида рафт. Дар он ҷо се моҳ шогирд истода ва ҳама машқ карда, аз ӯ таълими хат гирифт. Баъд се қалами бо қаламтароши худ тарошидаи Абдулҷабборро гирифта ба Бухоро баргашт. Ман ҳамин қаламро гирифта машқ кардам ва худи хати Абдулҷаббор барин менавиштагӣ шудам". Абдулҷаббори матнро зебову хоно ва бехато менавишт. То ҳол касе аз матни китобаткардаи ӯ ғалате наёфтааст. Аз ин хушнависи номӣ беш аз 250 адад асари китобатшуда боқӣ мондааст. Абдулҷаббори шеър ҳам эҷод кардааст, ки порчаи зайл тазмин ба мисраи Камоли Исфаҳонӣ "Дил барканам ман аз туву бардорам аз ту меҳр" мебошад:.
Абдулҷамил (хаттот)

Абдулҷамил — котиб, хаттот ва настаълиқнависи форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Ҳирот. Дар ҳамон ҷо ба камол расидааст. Дар навиштани хати настаълиқ хеле моҳир будааст. Абдулҷамил дар мадрасаи Султонияи Ҳирот аз сарфу наҳви арабӣ дарс гирифтааст. Аз осори хаттотии ӯ "Хамса"-и Навоӣ (китобаташ соли 1484) то замони мо омада расидааст, ки дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии Институти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Ӯзбекистон маҳфуз мебошад.
Абдумавлон Одинаев

Абдумавлон Назирович Одинаев — омӯзгори фанни таърих. Зиндагинома Абдумавлон Одинаев хатмкардаи Донишгоҳи озоди Тоҷикистон. Солҳои 2009-2010 муаллими фанни таърих ва асосҳои давлат ва ҳуқуқ, 2012 – 2013 муаллими фанни таърих ва асосҳои давлат ва ҳуқуқ, мактаб-интернати ноҳия 2013 – 2017 мутахассиси пешбари шуъбаи Конуни забони тоҷикӣ ва омӯзиши забонҳои хориҷии Китобхонаи миллии Тоҷикистон ва аз соли 2017 дар вазифаи котиби масъули "Паёми донишгоҳ"-и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекунад.
Абдулҷалил Балгиромӣ

Абдулҷалил Балгиромӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон. Аз бозмондагони содоте, ки бо роҳбарии Абулфараҷи Воситӣ пас аз забти Бағдод аз ҷониби Ҳулокухон, "Падмоват", девони ашъор ва ғ., боқӣ мондаанд. Б. дар яке аз маҷлисҳои адабии ҳукмронони давраш бо дар назар доштани теъдоди зиёди осораш ва муҳтавиёти онҳо, инчунин, монанди Амир Хусрави Деҳлавӣ дар дарбори ҳафт подшоҳ хидмат карданаш худро Амир Хусрави Деҳлавии вақт хондааст.
Абдумалик ибни Язид

Абдумалик ибни Язид — фармонравои эронитабори Миср дар давраи хилофати Аббосиён.
Абдумалик Давлатов

Абдумалик Абдулҳақович Давлатов (23.02.1967, деҳаи Тудаи н. Ҳисор) - доктори илмҳои тиб, Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Зиндагинома Соли 1992 Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро ба итмом расонда, ҳамчун духтур-интерни кафедраи бемориҳои ҷарроҳиталаби он фаъолияташро оғозонидааст. Солҳои 1993-2003 вазифаи ординаторро иҷро карда, аз 2003 мудирии шуъбаи микроҷарроҳии тармимӣ ва пластики Маркази илмии ҷумҳуриявии ҷарроҳии димлу рагҳо ва сандуқи сина ва ҳамзамон ассистентӣ ва муаллимии кафедраи бемориҳои ҷарроҳиталаби Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро ба зимма доштааст. Бобати бартараф сохтани осеб ва бемориҳои дасту по тариқи ҷарроҳӣ, ислоҳи нуқсҳои модарзод ва ғайримодарзоди бадан таҳқиқот бурда, ковиши илмиаш мавриди ҷарроҳии оқибатҳои иллати ҳамзамони асабҳоивасатӣ ва оринҷ шоистаи ситоиш аст. Соҳиби беш аз ҳафтод таълифот, чор кашфиёт аст. Осор.
Абдумалик Абдуллоҷонов

Абдумалик Абдуллоҷонов (1 январи соли 1949, Хуҷанд, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — ходими сиёсии тоҷик, сарвазири Тоҷикистон аз 21 сентябри 1992 то 18 декабри 1993. Зиндагинома Абдумалик Абдуллоҷонов 1 январи соли 1949 дар шаҳри Хуҷанд дар як оилаи номдор таваллуд шудааст. Бобои Абдуллоҷонов — профессор Абдураҳмон ибн аш-шайх Муҳаммад Султон ал-Маъсумӣ — олими машҳури улуми динӣ буд ва соли соли 1922 ба Арабистони Саудӣ фирор карда, онҷо мушовири шоҳи саудӣ Абдул Азиз буд. Фаъолияти меҳнатӣ Соли 1971 Донишкадаи технологии Одессаро аз рӯи ихтисоси муҳандис-технолог хатм кард. Аз соли 1971 — сардор, баъдан сарвари комбинати Қайроққум шуда кор кардааст. Аз соли 1980 — муовини вазири аъшёи хоми ҶШС Тоҷикистон, аз соли 1986 — муовини якуми вазир, аз соли 1987 — вазири масолеҳи нонии ҶШС Тоҷикистон буд. Аз 21 сентябри соли 1992 — иҷрокунандаи вазифаи сарвазир; аз 20 ноябри соли 1992 — сарвазири Тоҷикистон буд. 18 декабри соли 1993 ба сабаби норозигӣ бо сиёсати раисиҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон, худро ба истефоъ дод. Солҳои — сафири Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия буд. Моҳи ноябри соли 1994 дар интихоботи президентии Тоҷикистон номзадии худро гузошт. Моҳи июли соли 1996 блоки сиёсии Ҳамдилии миллиро ташкил кард. Баъдан — пешвои Чунбиши мухолифини шимол барои тамаддуни миллӣ буд. Аз нимаи даҳаи 1990-ум дар муҳоҷират зиндагӣ мекунад, Абдуллоҷоновро ҳамчун ташкилкунанди нооромиҳои Хуҷанд дар соли 1998 айбдор мекунанд. Дар ҳоли ҳозир Абдуллоҷонов дар шаҳри Лос Анҷелеси Иёлати Калифорнияи ИМА зиндагӣ мекунад 1. Адабиёт.
Абдуманнон Тошматов

Абдуманнон Абдусамадович Тошматов (14.01.1951), шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд — олим,мусиқишинос, номзади илмҳои педагогӣ. Зиндагинома Донишгоҳи давлатии санъати Тоҷикистонро хатм намудааст. Осор: Усули тайёрии мусиқии хонандагони синфҳои ибтидоӣ. Ленинобод, 1989; Дарси рубоб. (дастури методӣ). Хуҷанд,.
Абдумалик Қаюмзода

Абдумалик Қаюмзода (24.02.1968) ноҳияи Ғафуров, вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1992 ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муаллими физика ва ва асосҳои истеҳсолот. Соли 1992 – 2008 - муаллими МТУ 34 – и ноҳияи Ғафуров Солҳои 2009 -2013 - сармуаллими кафедраи физикаи назариявӣ ва МТФ – и Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Солҳои 2013 -2014 - и.в. мудири кафедраи физикаи назариявӣ ва МТФ – и Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Соли 2015-2016 - дотсенти кафедраи физикаи назариявӣ ва МТФ – и Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Солҳои 2015-2022 - муовини декан оид ба корҳои таълими факултети физикаю техникаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Аз ноябри соли 2022 то ҳол - и.в. декани факултети физикаю техникаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
Абдуманнон Холиқзода

Абдуманнон Холиқзода (Холиқов Абдуманнон Ғаффорович; зод. 21 август 1961, Қӯрғонтеппа) — ходими давлатӣ, муовини сардори Хадамоти иҷрои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2020). Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005. Зиндагинома 21 августи соли 1961 дар шаҳри Қурғонтеппа таваллуд шудааст. Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Абдумаҷид Воҳидов

Абдумаҷид Воҳидов (8 августи 1942, Конибодом) — анестезиолог ва реаниматолог, доктори илмҳои тиб, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино. Ординатори клиникӣ (1967–69), аспирант (1969–72), ассистент (1972–91), дотсент (1991–92) ва профессори кафедраи ҷарроҳии умумии факултаи муолиҷавӣ, мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи факултаи такмили ихтисоси духтурони ДДТТ (1993–94). Аз соли 1994 мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон. Пажӯҳишҳо Дар бораи рафъи ҳисси дард баъди ҷарроҳӣ, ҳемотерапия, пешгирию муолиҷаи иллати нафаскашӣ дар одамони гирифтори бемориҳои номахсуси шуш, фаъолияти шуш ва ислоҳи ихтилоли он ҳангоми садамаи вазнини косахонаву мағзи сар пажӯҳишҳо анҷом додааст. Зиёда аз 200 таълифоти илмӣ дорад. Осор.
Абдумаҷид Пӯлодов

Абдумаҷид Пӯлодов (Пӯлодов Абдумаҷид Мӯсоевич; зод. 8 апрели 1925, деҳаи Қистакӯз, ноҳияи Хуҷанд — 2012 1) — невропатологи тоҷик, доктори илмҳои тиб, профессор, профессори фахрии Донишгоҳи Ҳарвард. Иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ. Писари Муллопӯлод Мӯсоев. Зиндагинома Абдумаҷид Пӯлодов пас аз хатми Институти давлатии тиббии Тоҷикистон эҷод кардааст. Китоби "Пропедевтикаи бемориҳои асаб" аз тарафи Вазорати нтгаҳдории тандурустии СССР чун китоби дарсии институтҳои тиббии мамлакат тасдиқ гардидааст. Асарҳои ӯ ба масъалаҳои актуалии неврологияи клиникӣ бахшида шудаанд. Пӯлодов этнология ва патогенези як қатор бемориҳои системаи асабро аз ҷиҳати илмӣ асоснок кард ва чандин аломатҳои нави зоҳиршавии бемориҳои асабро баён намуд, ки бо номи ӯ машҳуранд. алан, симптомокомплекси Пӯлодов, рефлекси сару рӯй (рефлекси краниофатсиалии патологии Пӯлодов), фалаҷи асаби рӯй ба номи Пӯлодов. Пӯлодов чун сарневропатологи Вазорати нигаҳдории тандурустии РСС Тоҷикистон дар инкишофи хизмати неврологӣ дар республика ҳиссаи калон гузошт. Бо ташаббуси ӯ дар бисёр беморхонаҳои республика шӯъбаи неврологӣ, дар клиникаи кафедраи неврологии Институти тиббии Тоҷикистон лабортторияҳои электрофизиологӣ ва ликворологӣ, кабинетҳои невроафталмологӣ, отоневрологӣ ва психоневрологӣ таъсис ёфтанд. Ҷоизаҳо Абдумаҷид Пӯлодов бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, Ҷанги Ватанӣ ва медалҳо қадр шудааст.
Абдуманон Олимӣ

Абдуманон Ғафорзода Олимӣ (Абдуманон Ғафорович Олимов декабри 1950, Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, вилояти Суғд, ҶШС Тоҷикистон) — омӯзгор, номзади илмҳои физика- математика, дотсент. Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон Зиндагинома Абдуманон Ғафорзода Олимӣ -и Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б.Ғафуровро иҷро кард. Аз соли 2012 ин ҷониб фаъолияташро дар вазифаи дотсенти кафедраи анализи математикии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б.Ғафуров давом медиҳад. 1 Фаъолияти илмӣ Фаъолияти илмиашро аз соли 1982 дар соҳаи муодилаҳои дифференсиалӣ сар кардааст. Дар аввал ба омӯзиши муодилаҳои навъи гиперболӣ бо коэффитсиентҳои сингулярӣ машғул шуда аз рӯи натиҷаҳо соли 1988 таҳти роҳбарии математики машҳури тоҷик академики Академияи илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои физика – математика, профессор Нусрат Раҷабов рисолаи номзадиро дар мавзӯи "Тасвирҳои интегралӣ ва масъалаҳои канорӣ барои баъзе муодилаҳои гиперболии тартибҳои дуюм ва боло бо ду хатҳо ё ҳамвориҳои сингулярӣ" ҳимоя намудааст. Минбаъд пажӯҳиши муодилаҳои дифференсиалии одӣ ва бо ҳосилаҳои хусусӣро идома дода тарзи сохтани тасвирҳои интегралии ҳалҳои баъзе муодилаҳои дифференсиалии сингулярии гиперболии тартиби боло, муодилаҳои дифференсиалии одии намудашон махсус, муодилаҳои дифференсиалии одии хаттии тартиби боло бо нуқтаи дорои сингулярнокии гуногунро ёфтааст. Бо ёрии тасвирҳо ва формулаҳои баргардонии онҳо хосиятҳои ҳалҳои муодилаҳои тадқиқшавандаро дар атрофи нуқтаҳои махсус омӯхта, барои онҳо масъалаҳои намудҳои Кошӣ, Рикӣе, Кошӣ - Рикӣе, хаттӣ – ҳамроҳшавӣ, Гурса ва Дарбу ҳал карда шудаанд. Натиҷаҳои илмӣ дар як қатор конференсияҳои байналхалқӣ ва республикавӣ (Россия, ш. Сибай, 2013, ш.ш. Терскол, Налчик 2016, 2017, 2018; Душанбе, 1983, 1987,1990, 1996, 1998, 2000, 2003, 2005, 2008, 2010, 2011, 2014, 2015, 2016, 2018; Кӯлоб 1991; Қӯрғонтеппа, 1997,2017; Хуҷанд, 1990, 2003, 2008, 2010, 2014, 2015, 2018) ба муҳокима бароварда шудаанд. Дар замина тадқиқоти гузаронидашуда таҳти роҳбарии ӯ сармуаллимаи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи Б.Ғафуров Дадоҷонова М.Ё. рисолаи номзадиро омода сохта бо муваффақият дифоъ намудааст. Осори илмӣ Китобҳо (Монографияҳо) Худжанд, 1999. – 43 с.