ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Апеннин (нимҷазира)

Апеннин — нимҷазира дар Аврупои Ҷанубӣ, ки дар он қисми зиёди Италия ҷойгир аст. Масоҳаташ 149 ҳазор км2. Дарозиаш қариб 1100 км, бараш 130 – 300 км. Дар Шимол бо ҳамвории Падан ба охир мерасад. Аз Ғайрб бо баҳрҳои Тиррен ва Лигурия, аз Шарқ бо Баҳри Адриатика, аз Ҷануб бо Баҳри Ион иҳота гардидааст. Релйеф Релйефаш асосан аз кӯҳҳои начандон баланди Апеннин, теппаҳои наздикӯҳӣ ва пуштакӯҳи вулқонӣ иборат аст. Ҳамвориҳо танҳо минтақаҳои хурди соҳилҳои баҳрро ишғол мекунанд. Қисми ҷанубу ғарбӣ минтақаи вулқонҳои нав (Везувий) мебошад. Дарёҳояш хурданд (Тибр, Арно ва ғайра), тобистон хеле камоб мешаванд. Иқлим Иқлими Апеннин субтропикии баҳримиёназаминӣ, бешаҳои ҳамешасабзу дуруштбарг (аз ҷумла санавбар, булут), чарогоҳҳои кӯҳӣ дорад. Аз ғалладонагиҳо бештар гандум, ҷуворимакка мекоранд, дар Ҷануб лимую афлесун мепарваранд. Дар ҳудуди Апеннин ғайр аз Италия Ватикан ва Сан-Марино ҷойгиранд.
Апер Санаториум (шаршара)

Апер Санаториум — шаршарае аст, ки дар Ҳамилтон (Онтарио) Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 9 метр (30 фут) аст. Манобеъ.
Апер Шевер (шаршара)

Апер Шевер — шаршарае аст, ки дар Ҳамилтон (Онтарио) Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 3 метр (9.8 фут) аст. Манобеъ.
Апер Принсес (шаршара)

Апер Принсес — шаршарае аст, ки дар Ҳамилтон (Онтарио) Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 6.7 метр (22 фут) аст. Манобеъ.
Апер Ҳопкинс Каскейд (шаршара)

Апер Ҳопкинс Каскейд — шаршарае аст, ки дар Ҳамилтон (Онтарио) Канада қарор дорад, ва иртифоъи кӯли резишгоҳи он 3.5 метр (11 фут) аст. Манобеъ.
Фурудгоҳи Кейбл

Фурудгоҳи Кейбл — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳрабурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1178 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри оп лнд, колефурнеё кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 440 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Апликата

Апликата (юнонӣ – иловашуда) — яке аз координатаҳои декартии нуқта дар фазо; аксар бо ҳарфи ишора карда мешавад. Нигар Системаи координатаҳои Декарт.
Апкан

Апкан (Апкан) — деҳа дар ноҳияи Бодканди вилояти Бодканд, Қирғизистон Аҳолӣ — 626 нафар.
Аплит

Аплит (юнонӣ – одӣ) — ҷинси магмавии равшанранг. Сохташ донадор, асосан аз зарраҳои хурди кварс, шпатҳои даштии ишқорӣ, баъзан плагиоклазҳо иборат аст. Пайдоиши аплит бо ҷинсҳои қаъри замин – гранит, диорит, сменит ва габбро алоқаманд буда, онро вобаста ба таркибаш гранит-аплит, диорит-аплит, сиенит-аплит ва ғайра меноманд. Аплит дар кулолгарӣ истифода мешавад.
Апиа

Апиа — пойтахт, ягона шаҳр ва бандари Самоа. Ҷуғрофия Таърих Демография ФарҳангПайванд.
Апертура

Апертура (— равзан) — равзани кории системаи оптикӣ, ки бо андозаҳои линзаҳо ё диафрагмаҳо муайян карда мешавад. Апертураи кунҷӣ — кунҷи байни шуоъҳои канории дастаи махрутии рӯшноии ба системаи оптикӣ воридшаванда. Апертураи ададӣ — бузургии 2 (— нишондиҳандаи шикасти муҳит). Дараҷаи равшании тасвир ба квадрати апертураи ададӣ ва қобилияти тафриқаи асбобҳои оптикӣ ба апертураи мутаносибанд. Азбаски апертураи ададӣ ба мутаносиб аст, ашёи муоинашавандаро аксар дар моеи нишондиҳандаи шикасташ калон ҷой медиҳанд.
Апертиум

Апертиум барномаҳои озод барои тарҷумаи мошинӣ аст. Апертиум аз тарафи ҳукумати Испания ва Каталонияи Донишгоҳи Аликанте сохта шудааст. Ин нармафзори ройгон аст, ки тавассути тавсифдиҳандагон мутобиқ бо шартҳои ройгон нашр мешуд. Забонҳо Адабиётҳо Инчунин нигаред.
Апогей

Апогей (— дур аз Замин воқеъшуда) ("пери" — дар атрофӣ, дар назидикӣ) — нуқтаи аз маркази Замин дуртарини мадори Моҳ ва ё радифи маснуи Замин.
Апис

Апис — гови муқаддас дар парастиши динии мисриёни қадим. Дар дини онҳо парастиши ҳайвонот низ ҷой дошт. Масалан, гурба ва пайгу мавриди парастиш дар ҳама ҷо ва мору тимсоҳ дар баъзе мавзеъҳо буданд. Вале дар байни ҳайвоноти парастишшаванда дар Мисри Қади м гов муқаддастар буд. Аписро ҳамеша чун рамзи нерӯи мардона ва маҳсулдориву серҳосилӣ меҳисобиданд. Маъбади асосии Апис дар шаҳри Мемфис қарор дошт.
Аполинор Хименес

Аполинор Хименес Ирярте (январи 1944, Парагуари, Парагвай) — футболбози парагваӣ, дарвозабон.
Аполлинарий Северианович Ковалницкий

Аполлинарий Северианович Ковалницкий (зод. 1841 1) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Аполлон

Аполлон —), бо тахалусӣ Феб (Фебос ё,кӣ Фойбос "дурахшон,ҷиллодиҳанда" — дар асотири Юнон ва Руми Бостон яке аз худоён (писари Зевс ва Лето) аст, ки нишемангоҳашон кӯҳи Олимп буд; чун симои асотирӣ дорои хислатҳои неку бад мебошад. Зодгоҳаш ҷазираи Астерия. Асотир Дар хислату рафтори ӯ нишонаҳои эзидони Осиёи Хурд, давраҳои пеш аз пайдоиши Юнони Қадим ба назар мерасад. Мувофиқи ривоятҳо Аполлон ва Артемида дугониканд. Дар синни камолот Аполлон мори Пифонро кушта, ҷазираи зодгоҳашро обод намуд. Ҳамроҳи хоҳараш Артемида дар набардҳо бар зидди душманон иштирок кард. Дар асотири Юнони Қадим тасаввурот дар бораи Аполлон борҳо тағйир ва такмил ёфтааст. Ӯро эзиди рӯшноӣ ва Офтоб, ҳимоятгари мардум (аз бемориҳо) ва ғайра донистаанд. Асклепий – Худои пизишкӣ писари Аполлон мебошад. Кори дигари неки Аполлон ҳимояи кишоварзию чӯпонӣ ва нигаҳдории галаву рамаи чорпоён, раҳнамоӣ дар шаҳрсозӣ ва ғайра мебошад. Аполлон Мойрагет – пешгӯикунандаи тақдиру қисмат буд; ояндаро пешгӯӣ мекард ва метавонист ба мардум низ ин амалро биомӯзонад. Аполлон беш аз ҳама чун Эзиди санъат, суруду мусиқӣ маълуму машҳур аст. Вай дорои лақаби Музагет – сарвари музаҳо (ҳунарҳо) мебошад. Ғор – дарахти муқаддасест, ки бо номи Аполлон марбут аст. Дар муҷассамаҳо ва осори санъати рассомӣ Аполлон бо асбобҳои мусиқии лира, кифара ва ғайра тасвир ёфтааст. Дар болои боми Болшой Театри (Театри Калон) Россия (шаҳри Москва) муҷассамаи Аполлон бо лира ва савори гардунаи чораспа сохта шудааст. Дар асоси сужети устураи Аполлон осори муҷассамасозӣ, рассомӣ, мусиқӣ ва адабӣ офарида шудаанд. Бо баъзе хислатҳо – тирандози моҳир, Худои Офтоб ва рушноӣ, ҳимоятгари галаву рама буданаш Аполлон бо эзиди асотири ориёиён Меҳр (Митра) айният дорад.
Гийом Аполлинер

Гийом Аполлинер — шоири Зиндагинома То 9-солагӣ дар Италия зиндагӣ кардааст. Соли 1889 оилаи Аполлинер ба Париж омад ва то охири умр он ҷо монд. Эҷодиёт Аввалин асаре, ки бо имзои "Аполлинер" нашр кардааст, ҳикояи "Ересиарх" ба ҷараёни кубизм дар санъат асос гузоштанд. Қиссаи (повести) "Қатли шоир", маҷмӯаи шеърҳои "Алкол" аз навиштаҳои Аполлинер мебошанд. Аполлинер бо пйесаи "Пистонҳои Терез" ба ҷараёни сюрреализм дар назми ҷаҳонӣ поя гузошт. Аз офаридаҳои Аполлинер бармеояд, ки ӯ бо рубоиёти Умари Хайём, "Гулистон"-и Саъдӣ ошно будааст. Аполлинер аз мутолиаи "Гулистон" илҳом гирифта, шеъри "Ид"-ро навиштааст. Ба забони тоҷикӣ аз осори Аполлинер шеърҳои "Исфаҳон", "Шаҳри Оркениз", "Расми ҷовидон" ва "Тирамоҳ" тарҷума шудаанд. Осор.
Аполлон Давидсон

Аполлон Борисович Дэвидсон (зод. 23 август 1929,, Ноҳияи Таборинский,,, ҶШФСР, ИҶШС) — муаррих -африқошиноси шӯравӣ ва инглисшинос; ҳамчун мутахассиси адабиёти асри нуқра низ маъруф аст; Академики Академияи илмҳои Русия. Доктори илмҳои таърих, профессор. Осори асосӣ Муаллифи беш аз 500 мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 11 монография. Роҳбари таҳия ва нашри бисёр ҳуҷҷатҳои бойгонӣ, аз ҷумла "Таърихи Африқо дар ҳуҷҷатҳо". Ҷоизаҳо.
Аполлони Пергӣ

Аполлони Пергӣ (асри 3 то м.) — математики Юнони Қадим. Асари машҳури ӯ "Буришҳои махрутӣ" то давраи мо расидааст. Аполлони Пергӣ аввалин математикест, ки эллипс, парабола ва гиперболаро чун натиҷаи бо ҳамворӣ бурида шудани махрути (конуси) мудаввар муоина кардааст. Асарҳои ӯ дар инкишофи астрономия, механика ва оптика аҳамияти калон доштанд.
Аполлон (киштии кайҳонӣ)

"Аполлон" — номи киштиҳои кайҳонии ИМА барои парвози кайҳоннавардон ба Моҳ, инчунин барномаи парвози онҳо, ки охири соли 1967 оғоз ёфтааст. Сохт Барои парвози "Аполлон" мушаки барандаи "Сатурн-5" истифода шудааст. "Аполлон"-ро ду киштии кайҳонии қӯша (ду модул) ташкил медиҳанд, ки бо мушаки баранда ба мадори атрофи Замин бароварда, баъд якҷоя сӯи Моҳ фиристода мешаванд. Дар яке аз ин киштиҳо, ки киштии мадорӣ ном дорад, 3 астронавт ҷой мегиранд ва ҳангоми ба мадори назди Моҳ расидан ду нафари онҳо дар киштии дуюм (киштии фурудоӣ) ба сатҳи Моҳ фуруд меоянд. Массаи умумии "Аполлон" бо муҳаррику захираи сӯзишворӣ то 47 т ("Аполлон-17") мерасад. Таърих Бо ёрии "Аполлон" инсон бори аввал ба сатҳи Моҳ 21 июли 1969 қадам ниҳодааст (Н. Армстронг ва Э. Олдрин дар "Аполлон-11"). Баъди парвози "Аполлон-17" (7 – 19 декабр 1972) барномаи "Аполлон" анҷом ёфт. Нигар "Союз-Аполлон".
Апомиксис

Апомиксис (аз апо.. ва юнонӣ – омехта шудан, тағйир ёфтан) — ташаккули ҷанин бидуни бордор шудан; яке аз роҳҳои афзоиши ғайриҷинсии баъзе рустаниҳо ва ҳайвонот. Ҳангоми апомиксис ҷанин на аз зигота, балки бевосита аз ҳуҷайратухми бордорнашуда (нигар Партеногенез), ҳуҷайраи проталлий, ҷаниндон ва ё аз ҳуҷайраҳои тухммуғҷа инкишоф меёбад. Намудҳои апомиксис Апомиксис чанд хел мешавад: мухтор (бидуни бордорӣ ба вуҷуд омадани ҷанин аз эндосперма); менторӣ (аз ҳуҷайратухми бебор инкишоф ёфтани ҷанин); индуктивӣ (зери таъсири ягон омил ба таври таҷриба ба вуҷуд овардани апомиксис). Дар шакли партеногенез апомиксис дар кирмҳо, моҳӣ, ҳашарот, хазандаҳо ва хусусан дар рустаниҳо маъмул аст. Апомиксис дар селексияи рустанӣ, ҳангоми аз гаплоидҳои апомиксӣ рӯёндани тухмии дурагаи ҷуворимакка ва дигар зироат, ба даст овардани ғуҷуммеваҳои гомозиготӣ ва ғайра истифода мешавад. Апомиксис чандон хуб таҳқиқ нашудааст. Омӯзиши дақиқи апомиксис аз ҷиҳати назариявӣ (дарки қонуниятҳои таҳаввулоту генетикӣ) ва амалӣ (ҳосил намудани гаплоидҳо) аҳамияти калон дорад.
Оламтоб

Оламтоб (пешина Апон) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Исмоили ноҳияи Ғафуров. Аз Оламтоб то маркази ҷамоат 40 км, то маркази ноҳия 76 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 908 нафар, узбакҳо. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаи асосии хоҷагӣ: боғдорӣ. Заминҳо аз чоҳҳои артезианӣ обёрӣ мешаванд.
Апоневроз

Апоневроз — лавҳаи паҳни бофтаҳои пайвандӣ, ки аз нахҳои устувори коллагенӣ ва чандир таркиб ёфтааст. Ба воситаи ин гуна лавҳачаҳо мушакҳо ба устухон ё дигар бофтаҳои бадан пайваст мешаванд. Ниём (пардаи мушак)-и зери пӯсти кафи пой, кафи даст, қисми мӯйдори сарро низ апоневроз меноманд. Ранги апоневроз сафеди нуқрагун аст. Аз ҷиҳати сохтори гистологӣ апоневроз ба пай монанд мебошад, вале рагҳои хун ва асаб надорад. Аз нигоҳи клиникӣ апоневрозҳои девораи пеши шикам, пасикамарӣ ва кафи дастҳо хеле муҳим мебошанд.
Апорт (навъи себ)

Апорт — як навъ себи қадимии тирамоҳӣ. Мевааш калон (аз г то 1 кг), нордон, сурхи рахш. Навъи сармобардор ва серҳосил аст; ҳар бехаш то кг самар медиҳад. Апорт дар тамоми мамлакатҳои боғдории ҷаҳон паҳн шудааст. Бештар хелҳои машҳури серҳосили Апорти сурхак, олмаатоӣ, кубанӣ парвариш карда мешаванд. Дар Тоҷикистон (водии Ҳисор ва ноҳияи Рашт) фақат апорти олмаатоиро мепарваранд.
Апонйо

Антонио Галдеано Бенитес (феврали 1984, Малага, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари марказӣ.
Аполлоний Родосский

Аполлоний Родосский — шоир ва грамматик, соли 290 то мелод дар Александрия (ё мумкин дар Навкратис) таваллуд шуд. Асари ӯ "Аргонавтика", ки намуди нофаҳмо барои мактаби александрӣ дошт, машҳурият наовард; ин бо худ баҳсро бо ӯстодаш Каллимах авард, баъди ҳамоне, ки ӯ Александрияро монда ба Родос рафт. Дар инҷо ӯ "Аргонавтика"-ро коркард кард, ки баъд аз ин ӯ чун ӯстод ва нависанда машҳур шуд. Баъдтар ба Александрия баргашт ва роҳбари китобхона шуд. Асарҳояш, ва якчанд шеърҳояш то даврони мо намондаанд, ба ғайр аз якчанд байтҳо; танҳо "Аргонавтика" хуб монд — ягона асари эпикии эпохаи эллинистикӣ, ки то даврони мо омадааст. Римиҳо ин асарро хеле баҳо додаан; Публий Теренсий Варрон тарҷумааш кард, Вергилий ва асосан Валерий Флакк ба он завқ доштанд. Тарҷума ва матнҳо Тарҷумаҳо ба Омӯзиш.
Апостил

Апостил (ба) - як шеваи байналмилалии таъйиди аснод аст, ки аслӣ будани ҳуҷҷати расмии дигар кишварҳо, мисли шаҳодатномаи таваллуд, никоҳ, марг ва ё ҳукми додгоҳро тасдиқ мекунад ва дар ҳоли ҳозир дар 72 кишвар, аз ҷумла дар кишварҳои узви Иттиҳодияи Аврупо эътироф карда мешавад.
Апория

Апория (юн. — беилоҷӣ, ногузир) — мафҳумест, ки дар фалсафаи антиқа ба масъалаҳои душвору ҳалнашаванда ишорат менамуд. Файласуфи Юнони Қадим Зенони Элейӣ (а. 5 то м.) дар апорияҳои худ душвориҳоеро баён мекард, ки дар сурати эҳтимолияти бисёрии ашё ва ҳаракати онҳо ба вуҷуд меоянд. Зенон дар апорияҳои "Тири паррон", "Ахиллес ва сангпушт", "Дихотомия" (Дутақсимӣ), "Давра" дар бобати имконияти тасаввури ашё ҳамчун касратҳо сухан ба миён меорад. Аз ин рӯ, ба ӯ зиддиятнокии чунин тасаввуротро нисбат медиҳанд, ки ба равнақи диалектикаи антиқа мусоидат намуд. Вале аз зиддиятнокии ҳаракат хулосаи хато бароварда мешуд, ки гӯё ҳаракат вуҷуд надорад. Яъне аз рӯи таҷрибаи ҳиссӣ Ахилли тезгард ба сангпушт расида наметавонад, зеро дуюмӣ низ дар ҳаракат аст ва фосилаеро тай мекунад. Гегел ба ин хулоса розӣ нашуда, қайд мекунад, ки ҳама гуна ҳаракат зиддиятнок аст, ҷисми ҳаракаткунанда айни замон ҳамин ҷост ва ҳам нест. Ҳаракат моҳияти вақту фазо буда, ду мафҳум — беинтиҳоӣ ва фосиланокӣ онро ифода менамоянд. апория ҳамчун як навъ ифодаи манфии диалектикаи муносибати мутақобилаи олами воқеӣ ва инъикоси он дар тафаккур ба инкишофи минбаъдаи мантиқ ва назарияи дониш таъсири калон гузоштааст. Масъалаҳои марбут бо он дар алоқамандӣ бо дигар масоили мантиқ ва назарияи маърифат баррасӣ мегарданд.
Апостроф

Хусусиятҳо Юникод: +27 ": +2019 -код: 39; ё 27; ": 8217; ё 2019; -16 27 " 2019 -код: %27 ": %2%80%99 Мнемоника:; ":; Апостроф (аз — ба як самт ё ба қафо нигаронидашуда) — аломати вергулшаклест ("), ки дар болои сатр гузошта мешавад. Дар баъзе забонҳои аврупоӣ ба ҷойи садоноки талаффузнашаванда ба кор мебаранд. Масалан, дар забони англисӣ " ба ҷойи, " ба ҷойи; дар забони франсавӣ " ба ҷойи; дар забони италиявӣ " ба ҷойи ва ғайра Дар баъзе номҳои аз забонҳои аврупоӣ ба забони русӣ гузашта пас аз бандакҳо апостроф гузошта мешавад: Д" Артанян, О" Генри, О" Брайен, О" Конор, Жанна Д" Арк ва ғайра. Ин калимаҳо дар забони тоҷикӣ ба ҳамин тарз сабт мегарданд. Дар овонавишти фонетикӣ дар забони русӣ апостроф барои ифодаи хосияти нармии талаффуз корбаст мешавад: д"ен" – день, д"ад"ъ – дядя. Дар забони тоҷикӣ ҳангоми сабти фонетикии нимовози калимаҳои лаҳҷавӣ апостроф ва ё аломати ъ-ро ба кор мебаранд: в" – въ – буд; к"ҷо – къҷо – куҷо? ва ғайра Дар имлои забони русӣ то охири солҳои 20 садаи апостроф вазифаи ҷудосозандаи ҳиҷоҳоро иҷро мекард: с"езд, под"ём, под"езд, об"явление ва ғайра. Соли 1928 ба аломати сакта (ъ) иваз шуд. Бо ҳамин вазифааш апостроф дар алифбои лотинии забони тоҷикӣ маъмул буд ва баъдан бо аломати сакта иваз гардид: " – яъне, " – Саъдӣ, " – баъд ва ғайра.
Апофема

Апофема (юн. – як тараф мегузорам), 1) — дарозии амудиест, ки аз маркази бисёркунҷаи мунтазам ба тарафи дилхоҳи он фуроварда шудааст (а, расми 1)) дар пирамидаи мунтазам баландии рӯяи паҳлуро гӯянд (А, расми 2).
Аппарати кинопроексионӣ

Аппарати кинопроексионӣ (аз кино ва – пеш партофтан) — дастгоҳест барои ба экран проексия кардани кинофилмҳо. Қисмҳои асосиш Қисмҳои асосии аппарати кинопроексионӣ: механизми лентакаш ва 70 мм (васеъформат)-и сабт кардашуда таъйин шудааст. Баробари ривоҷ ёфтани технологияи коркарди қиёсӣ ва рақамии маълумот истифодаи аппарати кинопроексионӣ торафт аз байн меравад.
Апостолҳо

Апостолҳо (— фиристода, фиристодашуда — ва "фиристодан") — дар масеҳият 12 нафар наздиктарин шогирдони Исои Масеҳ, ки нахустин ҷамоати насрониро таъсис дода буданд. Апостолҳо даъват шуда буданд, ки барои тамоми мардуми олам дар бораи Наҷотдиҳанда башорат ва оид ба корномаҳову мӯъҷизоташ (ҳар чӣ дидаанду шунидаанд) шаҳодат диҳанд. Дар Аҳди Ҷадид, Инҷил Апостолҳоро ба-д-ин тартиб овардаанд: бародарон Петр ва Андрей, бародарон Иаков (аршад) ва Иоанн Богослов, Филипп, Варфоломей, Левий Матфей, Фома, Иаков Алфей, Фаддей, Симон, Зилот ва Иуда Искариот. Дар адабиёти масеҳии ибтидоӣ мубаллиғони масеҳият А. ёд шудаанд.
Дастгоҳи филмбардорӣ

Дастгоҳи филмбардорӣ, аппарати киногирӣ, киноаппарат, кинокамера — асбоби оптикию механикии банаворгирии (дар фосилаи якхелаи вақт) як қатор аксҳои пайдарпайи объекти аксбардорӣ (кинокадрҳо, одатан, 24 кадр дар як с), ки барои офаридани кинофилм истифода мешаванд. Навъҳои аппарати киногирӣ барои ба навори 70 мм бардоштани филмҳои васеъформат, ба навори 35 мм бардоштани филмҳои васеъэкран, ба навори 16 мм бардоштани филмҳои ҳуҷҷатӣ ва ҳаваскорӣ ва ба навори 8 мм ва 2 8 мм аксбардорӣ намудани филмҳои таълимӣ ва ҳавасӣ таъйин шудааст. Аппарати киногирӣ аз олоти суратгирие иборат аст, ки бо механизми автоматии лентакаш муҷаҳҳаз шудааст. Қисми оптикӣ Қисми оптикии аппарати киногириро объектив (барои дар қабати рӯшноиҳассоси навор пайдо кардани тасвири объект) ва системаи визирӣ (барои мушоҳидаи объект ва ҷустуҷӯи мавқеи дурусти аппарати киногирӣ нисбат ба объект) ташкил медиҳад. Қисми механикӣ Қисми механикии аппарати киногирӣ аз механизми лентакаш (ҳаракати наворро аз кассетаи пур ба кассетаи холӣ таъмин менамояд) ва механизми ҳаракатовар, ки ҳаракати фосиланоки наворро таъмин мекунад, инчунин аз обтюратор иборат аст. Ҳар як аппарати киногирӣ бо олоти ёрирасон, аз ҷумла сарлӯлаи наворгирии филмҳои васеъэкран, филтрҳои рӯшноӣ, нишондиҳандаи метрии навор, тахометр ва ғайра муҷаҳҳаз мебошад. Аз рӯи таъйинот аппарати киногирӣ панҷ хел мешаванд: синхронӣ, ҳуҷҷатӣ, дастӣ, махсус ва ҳавасӣ. То пайдо шудани видеокамераҳо аппарати киногирӣ ягона воситае буд барои аксбардории филмҳои бадеӣ ва ҳуҷҷатӣ. Баробари ба вуҷуд омадани техникаи видеонаворгирии рақамӣ, ки махсус барои аксбардории касбии филмҳо пешбинӣ шудаанд, аппарати киногирӣ аз истифода мондааст.
Фазопаймо

Фазопаймо — дастгоҳҳои фаннӣ аст, ки барои иҷрои вазифаҳои мухталиф дар фазои кайҳон, инчунин барои анҷоми пажӯҳишҳо ва дигар навъҳои кор дар сатҳи ҷисмҳои осмонӣ истифода мешаванд. Бисёр фазопаймоҳо дар як вақт якчанд вазифаро иҷро мекунанд. Ҳамчунин нигаред.
Аппарати телефон

Аппарати телефон — таҷҳизот барои ирсол ва қабули садо дар масофа. Аппарати телефон таҷҳизотест, ки садоро ба масофаи дур интиқол медиҳад. Телефонҳои нахустин асбобҳои механикие буданд, ки дар асоси паҳншавии садо дар ҳаво ё дигар воситаи физикӣ сохта шудаанд. Кашфи ҷараёни электрикӣ ва пайдоиши телеграфи электрикӣ боиси ихтирои аппарати телефон гардид. Соли 1854 инженер-механики франсавӣ Ш. Бурсел ғояи кори аппарати телефон-ро тайёр карда, истилоҳи "телефон"-ро пешниҳод кард. Соли 1860 дар ИМА А. Меуччи асбоберо ихтироъ кард (телектрофон), ки садоро ба воситаи сим интиқол медод. Соли 1861 физик ва ихтироъкори немис И. Ф. Рейс асбоберо намоиш дод, ки навои мусиқӣ ва сухани одамро ба воситаи сим мефиристод ва онро "телефон" номид. Ин асбоб микрофон, манбаи ҷараён ва динамик дошт. Телефоне, ки барои он А. Белл 7 марти 1876 дар ИМА патент гирифт, "телеграфи гӯё" ном дошт. Ин асбоб 25 июни 1876 бори аввал дар намоишгоҳи умумиҷаҳонии электротехникӣ (Филаделфия) намоиш дода шуд. Гӯшаки он бо навбат барои интиқол ва қабули садои одам хизмат мекард. Телефони Белл занг надошт ва баъдтар аз тарафи ҳамкори Белл — Т. Ватсон ихтироъ шуд. Абонент ба воситаи гӯшак бо садои ҳуштак даъват шуда, алоқа ба масофаи то 500 м ташкил карда мешуд. Соли 1877 ихтироъкор Ваден барои даъвати абонент калиди телеграфиро истифода кард. Худи ҳамон сол дар з-ди "Сименс ва Галске" (Петербург) истеҳсоли аппарати телефон бо ду гӯшак — якеаш барои қабул, дигараш борои интиқоли садо сар шуд. Соли 1878 электротехники рус П. М. Голубитский дар аппарати телефон конденсатори электрикӣ ва магнитҳои доимиро истифода бурд. Соли 1878 ихтироъкор Томас Эдисон микрофони ангиштдорро ихтироъ кард, ки то с. 1980 дар истифода буд. Гуфтугӯи якуми телефонӣ байни ш-ҳои Нию-Ёрк ва Лондон 7 янв. 1927 баргузор гардид. Дар натиҷаи тараққиёти илму техника дар аппарати телефон микрофони электрикӣ, технологияҳои "садои баланд", фишурдани рақамии садо, -телефония, алоқаи шонӣ ва ғ. ворид карда шуданд. Ҳоло ба воситаи аппарати телефон хабарҳои кӯтоҳ ва мултимедиявӣ фиристодан, дар шабакаи Интернет кор кардан, барномаҳои радиоро гӯш кардан, мусиқӣ шунидан ва ғ. имконпазир аст.
Аппендикулярҳо

Аппендикулярҳо — як радаи ҷонварони хордадор. Аппендикулярҳо ҷонварони хурд (то 1 см) буда, дар баҳрҳо ҳаёт мегузаронанд. Тани аппендикулярҳо аз хорда, торҳои асаб ва ҳуҷайраҳои мушакӣ иборат аст. Дар ҳалқумаш як ҷуфт сӯрохии ғалсама дорад. Аппендикулярҳо ҷонварони бемақъад (клоака) мебошанд. Дар сатҳи бадани аппендикулярҳо "ҳуҷраи" атоламонанд мавҷуд аст, ки ҷисми ҳайвонро пурра фаро мегирад. Аппендикулярҳо дум ҷунбонда, обро ба воситаи сӯрохии пеш, ки дорои полояк аст, ба даруни ҳуҷра тела медиҳанд. Микроорганизмҳое, ки аз полояк мегузаранд, барои аппендикулярҳо ғизо мебошанд. Аппендикулярҳо ҳуҷраи кӯҳнаи ифлосро партофта, онро ба ҳуҷраи нав иваз мекунанд. Аппендикулярҳо асосан дар қабатҳои болоии ҳамаи баҳру уқёнусҳо маскун шудаанд. Бо роҳи ҷинсӣ афзоиш мекунанд. Бидуни метаморфоз инкишоф меёбанд.
Аппендикс

Аппендикс (аз — замима, зоид), кирмрӯда — изофаи кирмшакли кӯррӯда. Дарозии аппендикси одам см, қутраш мм аст; дарозии аппендикси навзодон см, кӯдакони -сола 9,5 см мебошад. Баъзе одамон аппендикс надоранд. Дар давраи пирсолӣ аппендикс кӯтоҳ ва атрофия мешавад. Дар аппендикс ҷой доштани паразитҳои гуногун (мас.,,) ва кирмҳо (киҷҷаҳо, аскаридаҳо ва ғ.) имконпазир аст. Илтиҳоби аппендиксро аппендитсит меноманд.
Апперсепсия

Апперсепсия (— дарк кадан) — вобастагии идрок ба таҷрибаи гузашта, мазмуни умумии фаъолияти рӯҳии инсон ва хусусиятҳои фардии ӯ. Шахс ҳодисаҳои олами берунаро аз рӯи синнусол, дониш, шавқу ҳавас, одат ва аҳволи иҷтимоии худ дарк менамояд. Истилоҳи "апперсепсия"-ро бори аввал олими немис Г. Лейбнитс ба илм дохил кардааст. Ба ақидаи ӯ апперсепсия мазмуни муайянро сареҳан дарк кардани рӯҳ аст. В. Вундт (ба туфайли ӯ апперсепсия дар психология васеъ татбиқ шудааст) дар апперсепсия се ҷанбаро муттаҳид намудааст: дарки ашё, ягонагии он ва ба таҷрибаи гузашта вобаста будани апперсепсия ӯ кӯшиш кард, ки бо ёрии апперсепсия хусусияти интихобӣ доштани шуур ва рафторро шарҳ диҳад. Психологияи илмии муосир апперсепсияро ҳамчун натиҷаи таҷрибаи ҳаётии шахс шарҳ медиҳад, ки пешбарии фарзияро оид ба хосиятҳои объекти даркшаванда ва дарки бошууронаи он таъмин мекунад. Далели бебаҳс аст, ки одамони гуногун (ва ҳатто як одам дар вақтҳои гуногун) метавонанд ин ё он ашёро ба тарзҳои гуногун ё, баръакс, ашёи гуногунро мисли ҳамон як ашё дарк намоянд. Ин чунин маънӣ дорад, ки дарки ашё нусхабардории одӣ набуда, офаридани образ аст, ки зери таъсири захираҳои дониши шахс ва ғ. ба амал меояд. Вобаста ба ин апперсепсия доимӣ ва муваққатӣ мешавад. Апперсепсияи доимӣ ба ҷаҳонбинӣ ва эътиқод, апперсепсияи муваққатӣ ба ҳолати рӯҳии инсон вобаста аст. Апперсепсия дар таълим аз барқарор намудани алоқаи байни донишҳои нав ва пешин иборат мебошад.
Аппликатура

Аппликатура (ё Ангуштгузорӣ) – тарзи ангуштгузорӣ ҳангоми иҷро намудани асар дар созҳои мусиқӣ. Ангуштҳо дар ҷойҳои мушкили иҷрои нотаҳо гузошта мешаванд. Ҳар қадаре, ки тарзи ангуштгузорӣ мувофиқ бошад, ҳамон қадар ифодаи мусиқиву хушоҳангӣ дуруст ва ҷиҳатҳои техникии он осон мегардад. Ишораву тартиби рақамгузории як сози мусиқӣ аз дигараш дида тафовут дорад. Масалан: дар роял ҳама панҷ ангушт ба кор бурда, тартиби рақамгузории худро дорад (1 – ангушти калон, 2 ангушти ишора ва ғайра), аммо дар скрипка, ғижжак, рубоб ва ғ. фақат чор ангушт ба кор бурда мешаванд, ки тартиби рақамҳояшон ба таври зайл аст: Ангушти калон дар ҳолати навохтани ин созҳо вазифаи такягоҳро иҷро мекунад. Ангуштишораҳо дар болои нотаҳо гузошта мешаванд.
Аппликатсия

Аппликатсия (— гузоштан) — яке аз навъҳои гулдӯзӣ, усули сохтан ва часпондани нусхаи гул ё ягон нақш аз пораҳои коғаз, матоъҳои ранга ва дигар масолеҳ дар рӯи чизе; нақш ё сурате, ки бо ҳамин роҳ тайёр карда шудааст. Аппликатсия яке аз шуғлҳои шавқовар ва ҷолиб мебошад. Ба он ҳам кӯдакон ва ҳам калонсолон машғул шуда метавонанд. Ин ҳунари дастӣ аз замонҳои қадим маълум аст. Одамони қадим кӯшиш мекарданд, ки ба воситаи аппликатсия ашёи рӯзгор ва либоси худро намуди зебо бахшанд. Аппликатсия имрӯз ҳам яке аз ҳунарҳои маъмул мебошад. Барои аппликатсия картон, коғази ғафс, пораҳои матоъҳои гуногун ва ороиши либос истифода мебаранд. Ба ҷойҳои дарида ё фарсудашудаи либос аз пораҳои матоъ шаклҳои гуногун бурида медӯзанд ё бо ширеш мечаспонанд. Аппликатсия бахусус дар либосҳои кӯдакона ҳамчун як чузъи ороиш васеъ истифода бурда мешавад. Дар либосҳои кӯдакона ба сифати аппликатсия акси ҳайвоноту парандаҳо, манзараҳо, одамон, махлуқҳои даҳшатангези афсонавӣ, ашё ва нақшунигори гуногун, гулҳои зебо, растаниҳо ва ғайраро ба кор мебаранд.