ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гев

Гев ёд шудааст. Дар Шоҳнома Мувофиқи ривояти "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ Гев писари Гударзи Кашводгон, падари Бежан аст. Завҷааш – Бонугушасп духтари Рустам мебошад. Гев меболид ва ифтихор дошт, ки Рустам ӯро ба домодӣ пазируфтааст. Гев дар "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ дар замони Кайковус пайдо мешавад. Ҳамроҳи Кайковус дар лашкаркашиҳо ба Мозандарон меравад, ба асорат гирифтор мешавад. Рустам Кайковусу паҳлавонони ҳамроҳаш, аз он ҷумла Гев-ро озод менамояд. Дар лашкаркашии Кайковус ба Ҳомоварон низ Гев ҳамроҳи ӯ буд. Замони ба Эрон ҳуҷум кардани Суҳроб Гев чун пайки Кайковус ба Сиистон равона мешавад, то ин ки Рустам барои ҳимояи Эрон биёяд. Аз ҷумлаи корномаҳои бузурги Гев бо супориши падараш – Гударз ба ҷустуҷӯи фарзанди Сиёвуш – Кайхусрав ба Турон рафтани ӯ мебошад. Гев дар Турон ҳафт сол Кайхусравро ҷустуҷӯ кард. Дар дашту биёбонҳо мегашт, ғизояш гӯшти гӯрхар, либосаш пӯсти гӯрхар буд. Вай Кайхусраву модараш – Фарангисро пайдо мекунад ва ҳамроҳи онҳо ба Эрон раҳсипор мешавад. Пирон – вазир ва сипаҳсолори Афросиёб аз омадани Гев ба Турон ва роҳи Эронро пеш гирифтанаш огоҳӣ меёбад. Гев бо лашкариёни Пирон меҷангад, чанде аз онҳоро мекушад. Пирон ба ҷанги ӯ мебарояд. Гев дар набард бо Пирон вонамуд мекунад, ки аз Пирон мегурезад; вақте ки Пирон аз лашкари худ дур меравад, Гев ба ҷанги ӯ меояд ва ӯро мағлуб мекунад. Мехоҳад ӯро бикушад, вале Фарангис Гев-ро аз ин амал бозмедорад, чунки Пирон ба Сиёвуш хайрхоҳ буд, завҷааш Гулшаҳр Фарангисро парасторӣ мекард. Азбаски Гев савганд ёд карда буд, ки хуни Пиронро бирезад, гӯши ӯро бурид ва ӯро ба асп баста, ба Турон ба назди Гулшаҳр равона кард, то ин ки вай бандҳои дасту пойи шавҳарашро бикушояд. Гев Кайхусраву Фарангисро ба Эрон овард. Кайковус барои ин кораш ба Гев мазҳари ҳокимияти Хуросон, Рай, Қуму Исфаҳонро дод. Дар замони подшоҳии Кайхусрав низ Гев дар муҳориба-ҳо бо турониён иштирок мекард ва қаҳрамониҳо нишон медод. Вай паҳлавони туронӣ Тажовро, ки Баҳромро кушта буд, ба қатл расонд. Дар набарди Дувоздаҳрух Гев қотили Сиёвуш Гурӯйи Зиреҳро мағлуб кард ва дасту пояшро баста, ба назди Кайхусрав овард. Дар як сафари Кайхусрав Гев якчанд паҳлавони дигар ҳамроҳи ӯ буданд ва дар зери барфу бӯрон нопадид шуданд. Дар осори ки дар оғоз номашон омадааст, Гев аз ашхоси ҷовидонӣ дониста шудааст, яъне ба дасти касе мағлуб нашуда, аз ин ҷаҳон рафт.
Леополд Гегенбауэр

Леополд Бернҳард Гегенбауэр — риёзидон и утришӣ, узви вобастаи АИ Утриш. Зиндагинома Хатмкардаи Донишгоҳи Вена. Солҳои 1869–73 дар гимназияҳои гуногуни Утриш омӯзгори фанни математика буд. Соли 1873 барои идома додани омӯзиш ва корҳои таҳқиқотӣ ба Берлин сафар карда, аз К. Вейерштрасс ва Х. Кронекёр дарс омӯхтааст. Инчунин аз Э. Э. Куммер ва Леополд Гегенбауэр Ҳелмголс низ таълим гирифтааст. Соли 1875 оид ба таҳқиқоти полиномҳо, ки баъдтар бисёрузваҳои Гегенбауэр номида шуда буданд, рисолаи докторӣ дифоъ кард. Аз соли 1875 ба Вена баргашт ва дар Донишгоҳи Черновси профессори математика буд. Аз соли 1878 профессор Донишгоҳи Инсбрук, аз соли 1893 профессор ва декани Донишгоҳи Вена (1897–98). Таҳқиқоти Леополд Гегенбауэр дар соҳаи алгебра, назарияи ададҳо, ҳисоби интегралӣ ва назарияи функсияҳо хеле маъмуланд.
Гезим Ҳюскa

Гезим Ҳюск (21 июли 1995) — футболбози Албанӣ, ҳамлагар.
Гезим Кaсми

Гезим Ксми (25 1942 (2016-10-17) 17 Октябр 2016) — футболбози Албанӣ, муҳофизи чап, муҳофиз.
Геге

Гейртон Маркес Айрес — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Георг Вилҳелм Фридрих Ҳегел

Георг Вилҳелм Фридрих Ҳегел — файласуфи олмонӣ, намояндаи фалсафаи классикии эҷодкунандаи назарияи мураттаби диалектика дар заминаи идеализми объективӣ.
Геденбергит

Геденбергит — минерал, аз гурӯҳи пироксенҳо. Аз номи маъданшиноси садаи шведӣ Людвиг Геденберг гирифта шудааст. Формулаи кимиёиаш 2 6. Сохтори моноклинӣ Кристаллҳояш маншуршакли дароз. Рангаш аз сабзи тира то сабзи сиёҳтоб, сиёҳ. Ранги канораҳояш хокистаррии кушоди сабзтоб, ҷилояш шишагун. Сахтиаш 5,5-6. Зичиаш 3,5-3,6 гсм3, зудшикан. Ҳамроҳ бо магнетит ва гранит, баъзан бо галенит, сфарелит, халкопирит вомехӯрад. Дар равандҳои магматикӣ ҳангоми шӯшабандии ҷинсҳои турши гудозишашон паст ҷудо мешавад. Дар оҳаксангҳои метаморфӣ, бештар дар скарнҳо мавҷуд аст.
Лаззатгароӣ

Лаззатгароӣ, шодхорӣ, шодиҷӯӣ, ё ҳедунисм ("лаззат, шодӣ") — мактабе фалсафӣ аст, ки ёфтани лаззат ва шодиҷӯиро ҳадаф ва арзиши ниҳоӣ ва муҳиммтарин пешаи инсон медонад.
Гезундбруннен

Гезундбруннен — ноҳия дар ҳавзаи Митте, дар Берлин, Олмон. Таърих Аҳолӣ Ҷуғрофия Пайвандҳои берунӣ.
Гезов (ноҳияи Алексеевск)

Гезов — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Алексеевск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Гейcон Мора

Гейон Мора — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Гейнис, Александр Владимирович

Гейнис Александр Владимирович (29.9.1952, ноҳияи Вахш) — ҷарроҳ, доктори илмҳои тиб, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон (ИДТТ) ба номи Абуалӣ ибни Сино. Ординатори клиникии кафедраи ҷарроҳии госпиталии ИДТТ, ҷарроҳи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии 1-и шаҳри Душанбе, ассистент, дотсенти кафедраи ҷарроҳии госпиталӣ, ҷонишини декани факултаи муолиҷавӣ ва котиби масъули Шӯрои ҳамоҳангсозии илми ИДТТ. Х. и., роҳбари шуъбаи клиникӣ ва директори Маркази илмии давлатии тибби лазерии Федератсияи Русия (аз 1997). Бобати муолиҷаи лазерӣ ва усулҳои истифодаи он дар тиб пажӯҳиш анҷом додааст. Зиёда аз 200 таълифи илмӣ дорад. Осор.
Гей-Люссак, Жозеф Луи

(6 апрел 1815) 72 Жозеф Луи Гей-Люссак ва узви хориҷии фахрии АИ Петербург. Зиндагинома Хатмкардаи Мактаби политехникии Порис. Шогирди К. Бертолле. Аз соли 1809 профессор кимиё дар Мактаби политехникӣ ва профессор физика дар Сорбонна (Порис), аз соли 1832 профессор кимиё дар Боғи ботаникии Порис. Жозеф Луи Гей-Люссак соли 1802 (новобаста ба Ҷ. Далтон) қонуни аз ҳарорат васеъшавии газҳо (Қонуни Гей-Люссак) ва соли 1808 қонуни таносуби ҳаҷмро ҳангоми реаксияи байни газҳо кашф кард. Соли 1804 ду бор бо кураи ҳавоӣ парвоз карда, муайян намуд, ки ҳаво дар баландии қариб 7000 м ва дар сатҳи Замин таркиби яксон дошта, шадидият (интенсивият)-и магнетизми Замин чандон тағйир намеёбад. Жозеф Луи Гей-Люссак ҳамроҳи Л.Тенар дар натиҷаи якҷо бо оҳанреза сахт тафсонидани ишқори натрий ва калий ҳосил шудани натрий ва калийи филиззиро ошкор сохт; ангидриди борро бо калий тафсонида, бори озод ҳосил намуд. Бо галогенҳо таҳқиқот анҷом дода, исбот кард, ки хлор ва йод унсурҳои кимиёиянд. Инчунин пайвастҳои йод, бром, фторро ҳосил кард. Ӯ кислотаи тозаи сианидро ҳосил карда, муқаррар намуд, ки он пайвастагии ҳидрогении радикали мураккаби сиан аст; тавассути гарм кардани сианиди нуқра сиан (дисиан) ҳосил кард ва диаграммаи дар об ҳалшавии намакҳоро тартиб дод. Барои сӯзонидани моддаҳои органикӣ оксиди мисро истифода бурда (дар як вақт бо Й. Берселиус ва И. Дёберейнер), усулҳои муайянсозии таркиби пайвастҳои органикиро кашф намуд. Солҳои 1824-32 Жозеф Луи Гей-Люссак усулҳои ҳаҷмии таҳлил (алкалиметрия, асидиметрия ва хлорометрия)-ро такмил дода, дар таҳқиқи кимиёи таҳлилӣ ҷорӣ кард. Соли 1827 дар истеҳсолоти кислотаи сулфат барои нигоҳ доштани оксидҳои нитрогени аз камераҳои сурбӣ беруншаванда манораи махсус ("манораи Гей-Люссак")-ро ихтироъ кард, ки ин манора бори нахуст соли 1824 истифода шудааст.
Гейзер

Гейзер — чашмаи оби гармест, ки аз он оби гарм ва буғ фаввора мезанад. Гейзер яке аз зуҳуроти оташфишонӣ давраи охир буда, асосан дар минтақаҳои вулканҳои амалкунанда ё нав хомӯшшуда ба вуҷуд меояд. Оби қаъри замин, ки пайдоишаш асосан атмосферист, аз тафси манбаи вулкан тадриҷан гарм шуда меҷӯшад ва аз ковокию тарқишҳои замин мебарояд. Дар натиҷа дар атрофи чашма тадриҷан минерали гейзерит ҷамъ омада, теппачаи махрутшакл пайдо мешавад, ки дар дохили он кӯл ба вуҷуд меояд. Ҳангоми хурӯҷи гейзер аз сӯрохии он буғ ва оби гарм ба баландии 20–60 м (баъзан зиёда аз 400 м) фаввора мезанад. Ҳарорати оби гейзер то ба 100°С мерасад. Оби гейзер нисбатан соф буда, миқдори ками (дар 1 л 1–2 г) минерал – бештар ионҳои хлорид, натрий ё хлориди гидрокарбонат ва натрий дорад. гейзер муддати муайяни фавворазанӣ дорад, ки он аз чанд сония то чанд рӯз давом мекунад. гейзерҳо дар Федератсияи Русия (Камчатка), Исландия, ИМА, Зеландияи Нав, Чили ва дигар ҷойҳо маълуманд. Дар Камчатка ҳамагӣ 100 гейзер вуҷуд дорад. Бузургтарин гейзери Камчатка "Великан" мебошад, ки обу буғи он то баландии 40 м фаввора мезанад. Дар Исландия 30 гейзер мавҷуд аст. Фаъолтарин гейзери ҷаҳон – Строккур дар Исландия ҷойгир аст, ки баъди ҳар 5–10 дақ. фаввора мезанад. Яке аз машҳуртарин гейзерҳои ҷаҳон " " ("Гейсери Пир") дар Боғи миллии Йелловстовн (ИМА) мебошад, ки аз он ҳар 70 дақ. обу буғ то баландии 45 м фаввора зада мебарояд. Буғ ва оби гарми гейзерҳоро барои гарм кардани биноҳо, гармхонаҳо ва эҳтиёҷоти энергетикӣ истифода мебаранд. Оби гарму лойқаи баъзе гейзерҳо хусусияти шифоӣ доранд.
Ҳонс Гейгер

Ҳонс Вилҳелм Гейгер — физикдон и озмоишгари олмонӣ, узви АИ Берлин. Зиндагинома Хатмкардаи Донишгоҳи Эрланген, Тюбинген буд. Дорандаи ҷоизаи Нобел. Бо медали Д. Юз сарфароз гардидааст.
Гейландит

Гейландит — минерал, силикати варақаӣ аз гурӯҳи сеолитҳо. Формулаи химиявияш 2 6 16 5 2. Таркибаш аз 9,2%, 16,8% 2 3, 59,2% 2, 14,8% 2 иборат аст. Сохтори кристаллбандиаш моноклинӣ. Кристаллҳояш габитуси алвории изометрӣ, донадор, баъзан шуоӣ ва пулакча доранд. Рангаш сафед, қаҳваӣ, баъзан хокистарӣ. Ҷилояш шишаӣ, абрешимӣ, садафӣ. Ранги хокааш сафед, шаффоф ва нимшаффоф. Сахтиаш 3,5–4. Вазни хоссаш 2,18–2,22. Дар холигиҳои сангҳои эффузивӣ (базалтҳо ва андезитҳо), скарнҳо, ҳамроҳи сеолитҳои дигар, гаранатҳо ва аксинит дучор меояд. Конҳояш дар Идар-Оберштейн (Рейнланд), Санкт-Андреасберг (Гартс; Олмон), Мумбайи Ҳиндустон, Голеро (Красноярски Русия) ба қайд гирифта шудааст.
Гейcон Родригес Марроте

Гейон Родригес Марроте — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Томас Гейнсборо

Томас Гейнсборо (майи августи 1788) — рассоми инглис. Зиндагинома Дар портреткашӣ машҳур буд. Эҷодиёташро аз манзаранигорӣ ("Бешаи Корнард", 1748, Нигористони миллӣ, Лондон) сар кардааст. Ба ақидаи муҳаққиқон, дар асарҳои ӯ таъсири рассомони машҳур А. Ватто, П. Рубенс, Н. Пуссен, К. Лоррен ва дар портретҳои ав-валинаш таъсири ҳамватанонаш У. Хогарт ва А. Ремзӣ эҳсос мешавад. Дар мусаввараҳои Томас Гейнсборо фазилатҳои накуи инсонӣ ва эҳсосоти нозуки ботинӣ шоирона ифода ёфтаанд. Махсусан, пор третҳои писарбачагону занҳоро пурҷозибаву муассир офаридааст. "Писарбачаи кабудпӯш", портретҳои Мэри Грэм, Элизабет Шеридан ва ҳунарпешаи маъруф Сара Сиддонс аз он ҷумлаанд. Портретҳои ҷавондухтарон (1755-56, Нигористони миллӣ, Лондон), оилаи Халлетҳо ("Сайри субҳдам", 1885-86, Нигористони миллӣ, Лондон) низ хеле самимиву табиӣ кашида шудаанд. Ба қаҳрамонҳои Томас Гейнсборо ҳаётдӯстӣ, маънавиёти ғанӣ ва хислатҳои фардӣ хос аст. Дар байни асарҳои Томас Гейнсборо манзараҳои ҳаёти деҳқонон мақоми басазо доранд ("Писарбачаҳои қишлоқӣ", 1787, Музейи метрополитен, ИМА; "Аробае, ки ба ярмарка равон аст", Нигористони миллӣ, Лондон). "Бешаи Корнард", "Манзараи дарё бо саворае", "Ароба" ("Бозгашт аз дарав", 1767) аз ҷумлаи корҳои маъруфи ӯянд.
Гейлcон Де Карвалю Cуарес

Гейлон де Карвалю уарес — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Гейша

Гейша ки ба он Гейги ҳам гуфта мешавад дар Жопун ба заноне итилоқ мешавад, ки дар бахши саргармӣ ва ҳунарӣ иштиғол доранд ва ҳунарҳои онҳо шомили ҳунарҳои мухталифи жопунӣ мешавад, монанди рақс ва мусиқии клоссик.
Саддарвоза

Саддарвоза ё Ҳекотумпилус — як шаҳри бостонӣ дар бохтари Хуросон, ки аз соли 200 пеш аз мелод пойтахти Ашкониён буд. Вожаи Ҳекотумпилус дар забони юнонӣ ба маънои сад дарвоза мебошад. Ин лақаб дар назди юнонён ба шаҳрҳое дода мешуд, ки беш аз чаҳор дарвозаро доро буданд.
Гейҷтаун (пойгоҳи Нерӯҳои мусаллаҳи Канада)

Гейҷтаун (пойгоҳи Нерӯҳои мусаллаҳи Канада) — фурудгоҳи низомӣ аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 51 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Гектокотил

Гектокотил - мӯйлабҳои чинсии малюскаҳои сарпой.
Гекатонхейрҳо

Гекатонхейрҳо ("сад" + "даст"), ва Сентиманҳо (лат.) дар афсонаҳои юнониёни қадим — азимҷуссаҳои саддастдор ва панҷоҳ сардор; аз рӯи Гесиод — писарони Урана (Худои осмон) ва Гея (замин): Бриарей (Эгеон), Котт ва Гиес. Тибқи Евмел — писарони калонии Уран ва Гея.
Ҳектор

Ҳектор, гектар килуметри мураббаъ аст.
Ярослав Ҳейровский

- (8 апрел 1965) Ярослав Гейровский (чехӣ: декабри 1890, Прага — 27 марти 1967, ҳамон ҷо) — кимиёшиноси чех, асосгузори полярография, узви АИ Чехословакия, узви хориҷии АИ ИҶШС. Зиндагинома Хатмкардаи Донишгоҳи Порис.
Гелcон Силва

Гелон да Силва — футболбози бразилӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Гела Дзагойев

Гела Елизбарович Дзагойев — футболбози русӣ, нимҳимоятгари пойгоҳӣ.
Гелcон Родригес

гелон Родригек де оза — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Гела Иналишвили

Гела Иналишвили — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Гелвин

Гелвин — минерал аз гурӯҳи содалит. Формулаи кимиёиаш 8 6 2. Таркибаш аз 32,46 % 2, 13,6 %, 51,12 % иборат аст. Баъзан то 15 % ва то даҳҳо фоиз дошта метавонад. Сохтори кристаллбандиаш кубӣ. Дар шакли кристаллҳои гексаэдрӣ, октаэдрӣ ва доначаю заррачаҳо дар пегматитҳо, сиенитҳои ишқории грейзенгашта, гранитҳо, рагҳои кварсӣ ва конҳои скарнии минералҳои серифиддор вомехӯрад. Рангаш зард, зардчатоб, сурхи қаҳваӣ, баъзан сабз. Ҷилояш шишагун, шаффоф, баъзан хира. Ранги хокааш аз қаҳвагии паст то сафеди беранг. Сахтиаш 6-6,5, зичиаш 3200-3700 кгм 3. Вазни хоссаш 3,2-3,4. Конҳои Гелвин дар Норвегия, ИМА, Мексика ёфт шудааст. Дар конҳои Шварсенберг (Олмон), Капник (Руминия), Урал ва дигар ҷойҳо дучор меояд. Агар захираи калон дошта бошад, метавонад, ҳамчун маъдани бериллий истифода шавад.
Гелак ибни Абдурраҳмони Румӣ

Гелак ибни Абдурраҳмони Румӣ — ҳофиз, навозанда, оҳангсоз, мусиқидон ва шоири асрҳои 16-17. Зиндагинома Улуми адабу шеъру мусиқиро дар зодгоҳаш шаҳри Рай фаро гирифт. Муддате дар дарбори Сафавиён (дар Исфаҳон) ва баъдан дар дарбори Усмониён (дар Истанбул) ҳамчун ровӣ (равзахон, наътсаро) ва мутриб хидмат кард. Бинобар ёддошти муосиронаш ғазалу рубоиро неку мегуфт; дар навохтани уд, танбӯр, қонун, рубоб ва дар ҳунари сарояндагӣ маҳорати баланд дошт. Дар асоси зарбу авзони мақомҳои "Ҳусайнӣ", "Наво", "Ушшоқ", "Исфаҳон" дар шаклу анвои шеърию мусиқии "нақш", "савт", "амал" оҳангҳои нав тасниф намудааст.
Гели Говбора

Гели Говбора, Гели Гелоншоҳ (асри, Устони Гелон — 660) — подшоҳ ва бунёнгузори силсилаи Добуягон (Говборагон) дар соли 642, ки то замон маргаш дар соли 660 ҳукумат кард.
Геликон

Геликон (юн. – печдор, морпеч) — аз ҳама сози пасти мисинӣ нафасиест дар оркестрҳои нафасӣ ва ҳарбӣ. Гарчанде Геликон бо садояш ба туба мувофиқат мекунад, вале шаклан аз вай дида фарқ мекунад. Геликон дар нимаи аввали асри дар Русия ихтироъ шудааст. Сози мазкур ҳангоми роҳ рафта навохтан, хеле қуллай мебошад, чунки онро ба гардан меовезанд.
Ҳелиокл

Гелиокл (Гелиокл Дикей;) — охирин подшоҳи давлати Юнонии Балх. Писар ва вориси Евкратид (171–145 то м.). Гелиокл соли 155 то м. ҳангоми ба тасхири мулкҳои Ҳиндустон рафтани Евкратид ҳамчун ворис ва шарики ҳокимият ба тахт нишаста, барои афзудани нуфузаш духтари Евтидем – шоҳбону Лаодикаро ба занӣ мегирад. Ҳамзамон Гелиокл сиккаҳои пулие зарб мезанад, ки дар як тарафи он симояш тасвир шудааст. Ба қавли таърихнигори юнонӣ Юстин "Евкратид ҳангоми бозгашт дар роҳ аз ҷониби Гелиокл, ки шарики ҳокимият буд, кушта мешавад. Писар ин фоҷиаи ногувори падаркуширо ниҳон накарда, баръакс бо гардунааш аз болои ҷасади ӯ гузашта, амр медиҳад, ки ҷасадро дафн накунанд". Ҳангоми қудратёбии Ашкониёни Порт дар замони Меҳрдод (Митридоти) (171–138) қисми зиёди Бохтар зери тасарруфи ӯ гузашта, охирин зарбаро ба давлати Юнону Бохтар кӯчиёни юечжи (тахорӣ) заданд ва Гелиокл дар яке аз муҳорибаҳо кушта шуд.
Карл Фридрих Гелднер

Карл Фридрих Гелднер — забоншинос, шарқшиноси коршиноси забоншиносии муқоисавии ҳиндуаврупоӣ ва диншиносӣ. Зиндагинома Дар Донишгоҳи Лейпсиг забонҳои санскрит ва авестоиро омӯхт. Дар Донишгоҳи Тубинген соли 1875 соҳиби дараҷаи доктор ва профессор гардид. Аз Тубинген ба Копенҳаген сафар карда, ба омӯзиши дастхатҳои Авесто машғул шуд. Асари нахустини Карл Фридрих Гелднер "Оид ба вазни шеърии Авестои нав" (" ") мебошад, ки соли 1877 дар Тубинген ба табъ расид. Баъдан мақолаҳову рисолаҳои дигараш оид ба Авесто "Баррасиҳо дар бораи Авесто" " ", Лондон — Штрассбург, 1882 ва яштҳо (тарҷумаи се яшт ва тафсири онҳо. Аз ҷумлаи корҳои Карл Фридрих Гелднер дар бораи Авесто мақолаи ӯ дар бораи ин асар дар "Асосҳои филологияи эронӣ" (" ". Штрассбург,, сафҳаҳои 1-53) ва таҳияи матни интиқодии Авесто (. Штуттгарт,) мебошад. Бояд гуфт, ки ин корҳои Карл Фридрих Гелднер имрӯз ҳам (оғози садаи 21) аҳаммияти худро гум накардаанд ва мавриди истифодаи пажӯҳишгарон қарор доранд. Карл Фридрих Гелднер яке аз нахустин пажӯҳишгарон аст, ки пиромуни пораҳои манзум дар Авесто ва ба вазни ҳиҷоии 8, 10, 12- ҳиҷоӣ суруда шудани онҳо андешаҳо иброз доштааст. Самти дигари пажӯҳиши Карл Фридрих Гелднер ҳиндшиносӣ, омӯзиши осори санскрит, махсусан Ригведа мебошад. Дар оғоз вай баргузидаҳоро аз ин асар дар тарҷума ба олмонӣ ва тафсир ба табъ расонд. Тарҷума ба олмонӣ ва шарҳи комили "Ригведа", ки Карл Фридрих Гелднер анҷом дод, соли 1951 чоп шуд.
Гелиосфера

Гелиосфера — фазои атрофи Офтоб ки дар он боди офтобӣ нисбат ба фазои байниситоравӣ бартарӣ дорад. Гелиосфера то масофаҳои 40 - 50 в. а. тӯл мекашад. Радиуси онро мувозинати динамикии фишори боди офтобӣ ва фишори гази байниситоравию майдони магнитӣ муайян менамояд.
Гелиотехника

Гелиотехника (аз гелио.. ва техника) — соҳаи техника ва қисми физика, ки бо усулҳои табдили энергияи тобиши Офтоб ба дигар навъҳои энергия сару кор дорад. Адабиёт.
Хуршеддармонӣ

Хуршеддармонӣ, ҳелиютеропӣ (— хуршед, — дармон) - корбурди нури Хуршед бо мақсади пешгирӣ ва дармони бемориҳо.
Ҳелиюс

Ҳелиюс (Ҳелиус) — дар асотири Юнони Бостон 3 худои Офтоб, ки савори гардунаи тилоии чаҳораспа ҳар рӯз аз осмон гузашта, кирдори одамон ва худоёнро назорат мекард. Дар асотири Руми Қадим бо номи Сол ёд шудааст.
Ҳелий

Ҳелий Ин унсур дар адабиёти таълимӣ бо номи ҳелий маълум аст. Ҳелий аз калимаи юнонии "е" гирифта шуда, маънояш "Офтоб" аст. Гази ҳелий ҳанўз дар соли 1868 дар спектри Офтоб кашф карда шуд дар байни ҳамаи газҳои ба илми муосир маълум ҳелий дорои ҳарорати ҷўшиши аз ҳама паст мебошад. Ҳелий барои бунёди муҳити коҳил зимни кафшеркунии автогении филизот, инчунин дар энергетикаи атом мавриди истифода қарор дорад. Ҳелий дар озмоишгоҳҳои физикӣ барои кор дар температураҳои паст, инчунин ба сифати маводи термометр дар ҳудудҳои 1-80К истифода мешавад. Гарчанде ҳелий нисбат ба ҳидроген ду маротиба вазнин аст, вале он ба монанди ҳидроген хавфнок нест, бинобар ин ҳелийро барои пур кардани аэростатҳо ва чатрҳои метерологӣ истифода мебаранд. Омехтае, ки аз 80% Не ва 20% О2 иборат аст ба сифати атмосфераи сунъӣ барои нафаскашии ғаввосон истифода бурда мешавад. Ин омехта нисбат ба омехтаи оксиген бо нитроген бартарӣ дорад, чунки ҳелий нисбат ба нитроген дар хун камтар ҳал мешавад ва ин имкон медиҳад, ки ҷараёни ҷўшиши хун, ки аз сабаби нитрогени дар он ҳалшуда ҳангоми босуръат аз ҷойҳои чуқуртарини баҳру уқёнусҳо ба боло баромадан ба вуҷуд меояд, пешгирӣ карда шавад.
Ҷон Кеннет Гэлбрейт

стипендияи Гуггенҳайм 126416245? (13 феврал 1975) Нишони зарини Ломоносов (апрели 2000) – Шаҳрванди фахрӣ Ҷон Кеннет Гэлбрейт (октябри 1908, Айон-Стейшн, Канада — 29 апрели 2006, Кембриҷ, Масачуссетс, ИМА) — иқтисоддон ва ҷомеашиноси амрикоӣ, яке аз машҳуртарин иқтисоддонҳои ҷаҳони муосир. Намояндаи институтсионализм. Зиндагинома Хатмкардаи Донишгоҳи Торонто. Фаъолияти илмӣ ва тадрисии вай дар донишгоҳҳои Калифорния, Гарвард ва Принстони ИМА гузаштааст. Дар ҳаёти сиёсии ИМА нақши фаъол дошта, мушовири Президент Ҷ. Кеннеди ва номзадҳо аз Ҳизби демократӣ Э. Стивенсон, Ю. Маккартни ва Ҷ. Макговерн буд. Соли 1937 шаҳрванди ИМА гардид. Дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳон сардори Раёсати назорати нархҳо буд. Дар коркарди сиёсати "ҳудудҳои нав"-и Президент Ҷ. Кеннеди саҳм дошт. Сафири ИМА дар Ҳиндустон буд. Дар баробари таҳқиқоти иқтисодӣ, ба фаъолияти эҷодӣ машғул буд. Ҷон Кеннет Гелбрейт яке аз асосгузорони назарияи "ҷамъияти истеъмолӣ", "ҷамъияти нави индустриалӣ", "конвергенсияи ду низом" ба ҳисоб меравад. Консепсияи илмии Ҷон Кеннет Гелбрейт дар асарҳои сегонаи вай — "Ҷамъияти фаровон" "Ҷамъияти нави индустриалӣ" ва "Назарияҳои иқтисодӣ ва ҳадафҳои ҷамъият" инъикос ёфтаааст. Асоси консепсияи Ҷон Кеннет Гелбрейт-ро ақида дар бораи раванди навсозии ҷамъияти муосири Ғарб зери таъсири заруратҳои истеҳсолоти саноатии калон ташкил медиҳад. Ҷон Кеннет Гелбрейт илм ва техникаро ҳамчун қувваҳои ҳаракатдиҳандаи ҷомеа муайян кардааст, ки хусусиятҳои рушди иқтисодиро ташаккул медиҳанд. Воридкунандаи асосии дастовардҳои тараққиёти илмӣ-техникӣ дар ҳаёт, аз рӯйи ақидаи Ҷон Кеннет Гелбрейт, корпоратсияи калон ба ҳисоб меравад, ки он на танҳо ҳамчун субъекти хоҷагидории асосии иқтисодиёти саноатии ба дараҷаи олӣ тараққикарда, балки ҳамчун ниҳоди нави иҷтимоӣ, ки метавонад зиддиятҳои иҷтимоиро ҳал намояд, амал мекунад. Ҷон Кеннет Гелбрейт яке аз аввалинҳо шуда таҷрибаи танзим намудани иқтисодиёти давлатии ИМА-ро дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳон ба таври назариявӣ санҷида буд. Ҷон Кеннет Гелбрейт ба хулоса омад, ки бозор аз рӯйи табиати ғайриинҳисории худ нисбат ба низоми бозори рақобати озод иқтисодиётро беҳтар танзим менамояд. Дар таҳқиқоти минбаъдааш Ҷон Кеннет Гелбрейт иқтисодиёти Амрикоро ба ду низоми сифатан гуногун: "банақшагиранда" ва "бозоргонӣ" тақсим мекунад. Ҷон Кеннет Гелбрейт аз 27 декабри 1988 узви хориҷии Академияи илмҳои Русия дар Шуъбаи масъалаҳои иқтисодиёти ҷаҳонӣ ва робитаҳои байналмилалӣ буд. Барои хидматҳои шоиста дар соҳаи илмҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ бо медали тилои ба номи М. В. Ломоносов сарфароз гардидааст.
Офтобпараст (гиёҳ)

Офтобпараст, ҳелиотроп — сардаи гулдоре аз хонаводаи говзабонҳо, говзабониён аст, ки гуна дорад, ки ҳамаи онҳо ба номи умумӣ ҳелутрупиум шинохта мешаванд.
Гелиофизика

Гелиофизика (аз гелио ва физика) — физикаи Офтоб, бахши астрофизика аст, ки бо муаммоҳои физикии Офтоб сару кор дорад. Истифодаи методҳои таҳқиқотии тайфбинӣ, тайфшиносӣ, фотометрӣ, фотографӣ ва радиоастрономӣ имкон медиҳад, ки дар бораи ҳарорат, зичӣ, суръати ҳаракати мода дар атмосфераи Офтоб, дар бораи ангезиш ва иониши атомҳои унсурҳои кимиёвӣ, майдонҳои электрӣ ва магнитии Офтоб, ҳолат, андоза ва сохтори ташкилаҳои сатҳи он ва тағйирёбии ин параметрҳо вобаста аз вақт омӯхта шавад. Дар асоси истифодаи методҳои физикаи назариявӣ моделҳои физикии Офтоб ва ташкилаҳои он сохта мешавад.
Гелмитоз

Гелмитозхо - беморие,ки кирмҳои муфтхур ба вучуд меоранд.
Гелоншоҳ

Гелоншоҳ — шоҳзодаи Соонӣ, волии Гелон (то соли 642), фарзанди Фирӯз ва падари Гели Говбора.
Ҳеллоник

Ҳеллоник — таърихнавис ва ҷуғрофиёдони бостон, ки дар солм 490 пеш аз мелод дар Митилен дар ҷазираи юнонӣнишин Лусбӯс мутаваллид шуд ва гуфта мешавад, ки то синни 85 солагӣ зиндагӣ кардааст. Ҳудуд 30 асарро ба вай нисбат медиҳанд. Ӯ аз ҷамлаи таърихнигорон ва нависандагоне аст, ки байн асотири юнонӣ ва таърихи Юнон тафовут қоил шудаанд.
Гелминтҳо

Гелминтҳо, киҷҷаҳо — кирмҳои рӯда, кирмҳои паразит, ангезандаи гелминтозҳои одам, ҳайвонот ва рустанӣ. Навъҳо Асосан 4 навъи гелминтҳо маълуманд: Гелминтҳо вобаста ба даври инкишоф ба биогелминтҳо ва геогелминтҳо ҷудо мешаванд. Биогелминтҳо (мас., бандкирмҳо, эхинококк) дар организми ҳомилони мобайнӣ ва охирин инкишоф меёбанд. Кирмина ва тухми геогелминтҳо (мас., аскаридаҳо, власоглавҳо) берун аз организми ҳомил, яъне дар хок ба давраи инвазиявӣ (сироятангезӣ) мерасанд. Ба одам асосан тухми кирмҳои болиғ ё кирминаи гелминтҳое, ки дар хӯрок вуҷуд доранд, сироят мекунанд; кирминаи баъзе навъҳои гелминтҳо ба организм аз пӯст (анкилостомидаҳо) ё дар аснои газидани ҳашарот (филярияҳо) дохил мешаванд. Гелминтҳо ба организм таъсири ангезишовар, заҳролудсоз ва аллергӣ мерасонанд. Дар баъзе мавридҳо онҳо сӯрохи узвҳоро мебанданд. Ҳолатҳое низ вуҷуд доранд, ки дар организм даҳҳо ва ҳатто садҳо адад бандкирмҳои гов ва хук мушоҳида шудааст. Гелминтҳо ниҳоят сернасл мебошанд; аксари онҳо дар як шаборӯз ҳазорҳо ва даҳҳо ҳазор тухм мегузоранд. Гелминтҳо ба саломатии одамон зарари калон мерасонанд, чорво, ҳайвоноти мӯинадори ваҳшӣ, моҳӣ, рустаниҳоро касал карда, зиёни калони иқтисодӣ меоранд.