ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Азизхон Мирбобоев

Азизхон Мирбобоев (22.10.1957) – эроншинос, забоншинос, номзади илми филология, дотсент, барандаи Ҷоизаи Мавлавии Бунёди байналмилалии забони форсӣ-тоҷикӣ, Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Тоҷикистон. Зиндагинома Азизхон Мирбобоев хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Корманди Институти забон ва адабиёти Рӯдакии Академияи Илмҳои Тоҷикистон (1981-1983; аспиранти Академияи илмҳои ҶТ. С-ҳои 1989-1993 муаллим, дотсенти кафедраи забони тоҷикӣ; с. 1993 дотсенти кафедраи таърихи забон ва типология; сс. 1994- 1996 докторанти Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. С-ҳои 1997-2003 дотсент, муовини мудири кафедра, муовини илмии декани факултаи филологияи Донишгоҳи славянии Русия ва Тоҷикистон, узви Шурои илмӣ ва Шурои диссертатсионии ин донишгоҳ; дотсенти кафедраи таърихи забон ва типологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Солҳои 2016-2021 ба сифати мудири кафедраи забони тоҷикӣ ва мудири кафедраи назария ва амалияи забоншиноси Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ифои вазифа дошт. Сипас ба фаъолияти илмӣ пардохта ба сифати мудири шуъбаи забонҳои бостон ва ориёӣ ва сарходими шуъбаи забон ва роҳбари лоиҳаи илмии шуъбаи забони Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АМИТ фаъолият кардааст. Номбурда раиси сектсияи забоншиносӣ, узви Шурои диссертатсионии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, котиби илмии Шурои диссертатсионии КОА Вазорати маориф ва илми Федератсияи Русия дар назди Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АМИТ, у Хатои ёдкард: Барчасби ғайримиҷоз; ёдкардҳо бидуни мӯҳтаво бояд ном дошта бошанд зви Шурои миллии таҳсилот ва раиси бахши ҳамоҳангсозии барномаҳо ва китобҳои дарсии забони тоҷикии Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон, муовини раис ва сипас узви Шурои экспертии илмҳои филологии Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, узви комиссияҳои гуногуни Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ниҳодҳои дигари давлатию илмии кишвар мебошад. Фаъолияти илмӣ Соли 1991 А. Мирбобоев дар Шурои илмии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон рисолаи номзадиро аз рӯи тахассуси "забонҳои эронӣ" дифоъ намуд. Таҳти таҳрири А. Мирбобоев бештар 50 китоб, аз ҷумла "Фарҳанги англисӣ-тоҷикӣ", "Фарҳанги тоҷикӣ-англисӣ", "Фарҳанги гӯйишҳои ҷанубии забони тоҷикӣ" ва диг. аз чоп баромадааст. Осор.
Азим Иброҳим

Азим Иброҳим (зод. 1 март 1962 1, Меҳнатобод, ноҳияи Ҳамадонӣ) — давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои техникӣ, академики Академияи байналмилалии захираҳои минералӣ, академики Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Корманди шоистаи Тоҷикистон. Муовини сарвазири Тоҷикистон, Вазири нақлиёти Тоҷикистон (аз 2020). Зиндагинома Азим Иброҳим 1 марти соли 1962 дар ноҳияи Москва ба дунё омадааст. Соли 1984 Донишкадаи политехникии Тошкандро бо ихтисоси муҳандиси маъдан-маркшейдер хатм кардааст. Корнома Фаъолияти кориашро соли 1984 ба сифати таҷрибаомӯз-тадқиқотчӣ оғоз намуда, солҳои аспирант, сипас то соли 1992 ҳамчун ассистенти кафедраи геодезия ва маркшейдерии Донишкадаи политехникии Тошканд фаъолият намудааст. Солҳои муаллими калони кафедраи физикаи умумӣ ва тасвири муҳандисӣ, декани факултаи саноати сабуки Донишгоҳи технологии Тоҷикистон, солҳои муовини аввали раиси Кумитаи назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Шӯрои вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои муовини аввали раиси Кумитаи металлу сангҳои қиматбаҳои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, сипас муовини вазири саноати Тоҷикистон, солҳои раиси ноҳияи Синои шаҳри Душанбе, солҳои сардори Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва солҳои муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31 августи соли 2020 Вазири нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст. Пажӯҳишу ихтироъот Азим Иброҳим муаллифи рисолаҳо ва мақолаҳои илмӣ ва 5 ихтироъ аст. Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ: маркшейдерӣ, геодинамика, геотехника, сейсмотектоника, геомеханика. Ихтироот: тиргаки гумбазшакл, ки дар шароити фаъоли сейсмотектоникӣ истифода мешавад (Шаҳодатномаи ихтироъкори ИҶШС—1988); истеҳсоли гилхоки алюминий аз маъдани ставролит; ҳосил кардани гилхок ва консентрати криолит аз тахтасангҳои мусковитӣ (Феҳрасти давлатии ихтироъҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон; нахустпатенти 65 аз 9.4.2015). Узви ИЖ Тоҷикистон, узви ИЖ Федератсияи Руссия, узви Конфедератсияи байналмилалии рӯзноманигорон, узви ҳайати мушовараи маҷ. "Горный журнал" (ш. Маскав). Унвону ҷоизаҳо Осор.
Азимои Нишопурӣ

Азимои Нишопурӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш — Нишопур таҳсил кардааст. Бо тахаллуси "Азим" ва "Азимо" шеър гуфтааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ Азимои Нишопурӣ дар шеъру шоирӣ "шӯҳраи офоқ" буд. Махсусан, дар Мовароуннаҳр шуҳрати тамом доштааст. Ду нусха аз девони ашъори Азимои Нишопурӣ боқӣ мондааст, ки яке дар китобхонаи Музейи Британия ва дигаре дар Китобхонаи Авади шаҳри Банкипур маҳфузанд. Ҳар ду нусха мукаммал буда, дар онҳо ғазалиёт, қасоид, рубоиёт, таркиббанду тарҷеъбандҳо ва қитъаҳои сурудаи Азимои Нишопурӣ фароҳам омадаанд. Аз Азимои Нишопурӣ инчунин маснавие бо номи "Фавзи Азим" боқӣ мондааст.
Азимбойӣ

Азимбойӣ — азимбойибодом, навъе аз бодомҳои маҳаллӣ. Дарахташ аҳромшакл, то 8 – 10 м қад мекашад. Самараш (аввали август мепазад) майда (вазнаш 1,5 – 2 г), пӯсташ тунуки сахт, мағзаш пурра, бештар ҷуфт. Аз 1 кг бодом 46,3% мағз ва 59 – 61% равған гирифтан мумкин аст. Азимбойиро ба ниҳоли хасаки бодом пайванд мекунанд. Ниҳолҳои азимбойӣ аз рӯи тартиби 6 5 м шинонда мешаванд. Баъди 4 – 5 соли шинондан самар меорад. Ҳар дарахти 15-солааш то 15 – 20 кг ҳосил медиҳад. Азимбойӣ хеле барвақт (баробари 8 – 10°С гарм шудани ҳаво) гул мекунад, бинобар ин аксар вақт шукуфаашро сармо мезанад. Дарахти азимбойӣ ба камобӣ тобовар аст. Дар заминҳои обӣниз хуб месабзад (ҳангоми обмонӣ дар бехи дарахт об кӯл намекунанд, зеро он мехушкад). Азимбойӣ асосан дар боғҳои кӯҳнаи деҳаҳои Ёрӣ, Сӯҷина, Ғӯсар, Чорбоғ ва Каттақишлоқи ноҳияи Панҷакент вомехӯрад. Мағзи азимбойӣ хосияти хуби шифоӣ дорад. Онро барои давои бемориҳои сурфакабутак, зиқи нафас, сактаи дил ва ғайра истифода мебаранд.
Азим Норматов

Азим Норматов (24.12.1933, деҳаи Воготи ноҳияи Истаравшан – ваф. 04.02.1999, шаҳри Душанбе) — физикдон, номзади илмҳои физика- математика, дотсент. Зиндагинома Солҳои 1953–1958 дар факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин таҳсил намудааст. Солҳои 1959–1960 лаборанти калони кафедраи физикаи умумии донишгоҳи номбурда, 1960–1963 аспирант, 1963–1967 ходими калони илмии шуъбаи физикаю математикаи АИ ҶШС Тоҷикистон, 1967–1970 мудири лабораторияи проблемавии истифодаи ултрасадо дар химия ва биология дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, 1970–1976 декани факултети физикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко, 1976–1982 дотсенти кафедраи физикаи умумӣ, 1982–1987 мудири кафедраи номбурда дар донишкадаи омӯзгории пойтахт буд. Солҳои 1987–1999 ҳамчун дотсенти кафедраи физикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст. Оид ба хосиятҳои акустикӣ ва физикию химиявии системаҳои кислотаи уксус-этилатсетат-спирти этилӣ-об кори илмӣ бурдааст. Муаллифи зиёда аз 40 номгӯи корҳои илмӣ, илмию методӣ ва таълимию методӣ мебошад, ки дар маҷаллаҳои илмии Тоҷикистон ва Федератсияи Россия нашр шудаанд. Бо ташаббуси бевоситаи ӯ дар факултети физикаи донишкадаи омӯзгорӣ лабораторияи илмию тадқиқотии акустикӣ ташкил карда шуда буд. Бо Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко сарфароз шудааст. Осор.
Азимбойи наве аз ангурҳо

Азимбойӣ — навъе аз ангурҳои маҳаллӣ. Селексияи халқист. Баргаш миёнаҳаҷми гирда, 3 – 5-парра. Гулаш дуҷинса, хӯшааш миёнаҳаҷм (андозааш 22 16 см, вазнаш андаряк 375 г, баъзан то 1,5 кг), махрутшакл, шингилҳои болоияш нағз инкишоф ёфтаанд. Ғужбаш зич, сафеди зардтоб, ғужмаш тунук, гӯшташ хамираки сероб (аз ҷиҳати серобӣ ва таъм навъи обаки сафедро мемонад), ширин ва андак нордон. Баъди пурра пухтан то 23 % қанд ва 5,5 – 7,5 гл туршӣ дорад. Токаш зуд месабзад, 45 – 55-фоизи навдаҳояш самаровар. Даври нашви токаш 137 –148 рӯз; аввали май гул карда, нимаи дуюми август мевааш мепазад. Аз ҳар га 180 – 200 сентнер ҳосил меғундоранд. Меваашро асосан тар мехӯранд, барои афшураву шаробкашӣ ҳам истифода мебаранд. Азимбойӣ бештар дар токзорҳои ҳаётаи сокинони ноҳияҳои Исфара, Конибодом, Ашт ва вилоятҳои Фарғонаю Андиҷони Ӯзбекистон парвариш меёбад. Токаш сармобардор аст (аз хунукии 18 – 20°С осеб намеёбад). Ба камобӣ ва намак тобовар, дар заминҳои санглох, обҳои зеризаминиаш наздик низ хуб месабзад. Азимбойиро саҳван Думи рӯбоҳи зард низ меноманд. Токаш аз касалии гарда ва баргпечаки хӯшаи ток зарар мебинад.
Самт (ситорашиносӣ)

Самт, азимут (аз — ас-самут 1) — дар ситорашиносӣ як зовияи андозагирӣ дар дастгоҳӣ мухтасотӣ куравӣ ва бахусус дастгоҳӣ мухтасотӣ самовӣ аст. Ин камийят дар канори иртифоъ, ду муаллифаи лозим барои мушаххас кардан мухтасоти як ҷирм дар дастгоҳи мухтасоти уфуқӣ аст. Азимути ҷирми осмонӣ ё азимути ягон ашё дар Замин, кунҷи байни ҳамвории меридиани нуқтаи мушоҳида ва ҳамвории амудӣ, ки аз ин нуқта ва ҷирми мушоҳидашаванда (ё ашёи заминӣ) мегузарад. Азимут дар ахтаршиносӣ аз нуқтаи ҷанубии уфуқ ба самти ғарб, дар заминшиносӣ аз нуқтаи шимоии уфуқ ба самти шарқ ба андозаи камони уфуқӣ чен карда мешавад. Азимутро асосан ба воситаи мушоҳидаҳои ахтаршиносӣ муайян мекунанд. Азимути ашёи рӯизаминиро бо ёрии қутбнамо (компас)-и магнитӣ ҳам муайян кардан мумкин аст.
Толибхон Азимзода

Толибхон Ситамурод Азимзода — ҳуқуқшинос, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати шашум.
Гигантҳо

Гигантҳо — дар асотири Юнони Бостон писарони азимҷуссаи илоҳа Гея ва худои осмон Уран, ки алайҳи худоёни Олимп ва Ҳеракл мубориза мебурданд. Мутобиқи асотири юнонӣ Уран аз тарси маҳрум шудан аз маснади хеш фарзандони тавлидшудаашро зери замин гӯр мекард. Гея фарзанди охиринаш Кроносро аз шавҳар ниҳонӣ калон карда, алайҳи падараш шӯронид. Кронос падараш Уранро ғофилгир намуда, ахта кард ва аз хуни ӯ махлуқони азимҷуссаи даҳшатноке рӯиданд, ки сари ҳавлангез ва қисми поёни бадани аждаҳошакл доштанд. Шумораи гигантҳо мувофиқи ривоятҳо аз 13 то 150 тан буда, дар муҳорибаи зидди худоёни Олимп мағлуб шуданд ва дар дунёи зулмоти зеризаминӣ маҳкуми ҳабси абадӣ гаштанд. Бозёфти ҷасадҳои азимҷуссаи инсоният (дар Мехсика, Перу Тунис, Техас, Марокаш, Австралия, Испания, Гурҷистон ва ғ.), ёддоштҳои Ибни Фазлон ва Абуҳомид ал-Ғарногӣ дар бораи дидани устухонҳои инсони азимҷусса дар Булғористони Волга, навиштаҷотҳои ведоӣ, шумерию аккадӣ, қиссаҳои қуръонӣ дар бораи азимҷусса будани қавми Од (Қуръон,52) шаҳодати он аст, ки дар замонҳои қадим гигантҳо дар сайёраи Замин зиндагӣ мекарданд. Имрӯз фарзияҳои илмӣ дар бораи бунёд шудани аҳроми Миср ва дигар иншооти ҷаҳон аз ҷониби гигантҳо низ вуҷуд дорад.
Азимқул Насимов

Азимқул Насимов — шоир, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Азимқул Насимов 1 майи соли 1940 дар деҳаи Искодари Айнии вилояти Ленинобод (Суғди кунунӣ) таваллуд ёфтааст. Соли 1961 Омӯзишгоҳи омӯзгории Панҷакент, соли 1969 шуъбаи форсии факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм кардааст. Аз моҳи ноябри соли 1962 то декабри 1965 дар Артиши Шӯравӣ адои хидмат намудааст. Баъди хатми донишгоҳ муддате дар Телевизиони Тоҷикистон ба ҳайси муҳаррир, аз моҳи октябри соли 1969 то октябри 1971 дар Корхонаи коркарди оҳани шаҳри Исфаҳони Ҷумҳурии Исломии Эрон ба сифати тарҷумон, баъди бозгашт аз Эрон дар Кумитаи давлатии табъу нашри Тоҷикистон дар вазифаи муҳаррири калон, аз моҳи январи соли 1974 то июли 1991 дар Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мақоми котиби якум, аз моҳи июли соли 1991 то ноябри 2002 дар маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати мушовири калон кор кардааст. Алҳол мудири шуъбаи ҳафтаномаи "Адабиёт ва санъат" аст. Аз соли 1999 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Эҷодиёт Фаъолияти эҷодиаш аз солҳои шастуми асри бистум оғоз ёфтааст. Аввал шеър менавишт. Намунаҳое аз ашъораш дар маҷмӯаи дастаҷамъии "Шукуфаҳои умедбахш" ба табъ расидаанд. Сипас ба тарҷумаи асарҳои бадеӣ пардохтааст. Тарҷумаи асарҳои Серо Хонзодян "Ташнаам, об диҳед", Алексей Арган "Кӯҳҳо ба баҳр менигаранд", Гиде Мопассан "Омурзиш", маҷмӯаи ҳикоёти нависандагони Озарбойҷон "Қалби Мадина" ва ғ. маҳсули қалами ӯстанд. Ҳамчунин, силсилаи ҳикоёти Абулфараҷ, Андре Моруа, Бертолт Брехт, Иван Тургенев, Сабоҳиддин Алӣ, Нозим Ҳикмат, Мирзо Адиб, Аҳмадхони Абӯбакр, Хизгил Авшалумов, Нодар Думбадзе, Дмитрий Гулиа, Питсиён Табидзе, Микола Машенко, Фёдор Абрамов, Виктор Коновалов, Исай Тоболский, Надежда Таффи, Леонид Гурунс, Элин Пелин ва ғ. дар тарҷумаи ӯ ба табъ расидаанд. Дар нашри осори илмию адабии як идда суханварони Эрону Афғонистон ҳам ибтикор варзидааст. Ҷоизаҳо.
Азимҷон Аминов

Азимҷон Аминов (11 майи 1951, Душанбе) — адабиётшинос ва мунаққиди тоҷик. Зиндагинома Хатмкардаи факултети филологияи УДТ. Аспиранти Институти адабиёти ҷаҳонии АИ СССР, ходими илмии ИЗА ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии АИ ҶТ, сармутахассиси шуъбаи иттилоот ва иртибот бо омма ва шуъбаи иттилоотию таҳлилии Дастгоҳи иҷроияи Президенти ҶТ, ноиби ректори ДДСТ ба номи М. Турсунзода, ноиби ректори Донишкадаи забонҳои Тоҷикистон. Аз соли 2009 дотсенти кафедраи назария ва амалияи ВАО-и ДСРТ. Фаъолияти илмӣ Ба таҳқиқи адабиёти замони шӯравӣ машғул шудааст. Дар китоби "Рубоӣ ва лирикаи фалсафӣ дар шеъри шӯравӣ", хусусияти осори назмии с-ҳои 80 садаи 20-и тоҷикро бозгӯ кардааст. Муаллифи зиёда аз 30 мақолаи илмӣ доир ба назарияи тарҷума ва жанрҳои журналистика. Барои донишҷӯён ва мутахассисони соҳаи журналистика ва филология китобҳои дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ таълиф намудааст. Узви ИН Тоҷикистон аз соли.
Ғулпайкарӣ

Ғулпайкарӣ, гигантизм (аз — "дев, бузургҷусса, азимҷусса") — рушди номуътадили қади одам. Этиология гигантизм дар натиҷаи аз меъёр зиёд ҳосил шудани ҳормони рушд, ки қисми пеши ҳипофиз хориҷ мекунад, ба вуҷуд меояд. Гигантизм ва қомати баланд аз якдигар фарқ доранд. Волидайни азимҷуссаҳо (гигантҳо), маъмулан, қадбаланд нестанд. Бештар мардон азимҷусса мешаванд. Гигантизм аз 9-10-солагӣ ё аз давраи балоғати ҷинсӣ зоҳир гашта, то интиҳои инкишофи физиологии андомгон (организм) давом мекунад. Тасвири беморӣ Ин қабил одамон гирифтори сардард, бемадорӣ, хастагӣ, дарди дасту по мебошанд. Мушакҳои дар аввал пурқуввати онҳо минбаъд якбора заиф мешаванд; хотира суст, фаъолияти рӯҳӣ номураттаб гашта, кори аъзои таносул, ғадудҳои сипаршакл ва зери меъда халал меёбад. Андоми одами азимҷусса номутаносиб аст; дасту пойҳо (хусусан пойҳо) дароз, сар майда мешавад. Қад ниҳоят дароз (мардҳо зиёда аз 200 см, занҳо — зиёда аз 190 см) аст. Ҳангоми гигантизм узвҳои дохилӣ низ калон мешаванд, мубодилаи моддаҳо тағйир меёбад. Дар мавриди гигантизм дар мардҳо гипогонадизм, дар занҳо аменорея ва бенаслӣ ба вуҷуд меоянд. Аломати асосӣ барои ташхиси гигантизм қади баланд аст, яъне қаде, ки аз меъёри миёнаи кӯдакони ҳамон синну сол дароз бошад. Дар сурати мушоҳида нашудани тағйироти ҷиддӣ ва нишонаҳои гигантизм, вале баланд будани қади кӯдак, волидайн ва хешу ақрабои ӯ низ мавриди таҳқиқ қарор мегиранд. Агар ҳамаи онҳо болобаланд бошанд, пас чунин кӯдак қадбаланд маҳсуб дониста мешавад (он беморӣ нест ва муолиҷаи махсус намехоҳад). Қади баъзе кӯдакони гирифтори ҷоғар низ баланд аст, вале он ба дараҷаи гигантизм намерасад. Дармон Усулҳои ҳозираи табобат (истифодаи муштараки доруҳои ҳормонӣ ва рентгенотерапия) дар аксар ҳолатҳо натиҷаи хуб медиҳанд.
Азия-Плюс (ҳафтанома)

"Азия-плюс" — ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони русӣ мебошад, ки яке аз 3 ширкатҳои мустаъқили ҶДММ "Оҷонсии иттилоотии "Азия-плюс" аст. Таърих Газетаи ҷамъиятӣ-сиёсии - аз моҳи январи соли 2000 ба нашр мерасад. Бо ҷоизаи Иттиҳоди журналистони ҶТ ба номи А.Лоҳутӣ қадрдонӣ шудааст. Миёни нашрияҳои мустақили кишвар газетаи "Азия-Плюс" шумори аз ҳама бештари нашр дошта, дар бозори нашрияҳои чопии Тоҷикистон устуворона мавқеи пешсафиро касб кардааст. Маҷаллаи рангаву пурҷилои " замимаи иттилоотиву фароғатӣ ба газетаи -, буда, аз моҳи марти соли 2008 чоп мешавад 1 Сохтор Ҳайати эҷодӣ.
Азинҳо

Азинҳо — навъе аз пайвастҳои гетеросиклӣ. Дар сикл ду ва зиёда аз он гетероатом доранд, ки якеи он атоми нитроген аст. Азинҳои дар ҳалқа ду атоми нитроген доштаро, диазин, се атоми нитроген доштаро триазин, атомҳои нитроген ва оксиген доштаро оксазин, атомҳои нитроген ва сулфур доштаро тиазин меноманд. Ҳамаи азинҳо чун асос бо кислота намак ҳосил мекунанд. Бисёр пайвастҳои азинӣ моддаҳои фаъоли физиологӣ мебошанд. Онҳо ба таркиби дорувор, ранг, гербисидҳо, витаминҳо, гормонҳо, кислотаҳои нуклеинат ва ғайра дохил мешаванд. Диазинҳо дар ҳалқаашон ду атоми нитроген доранд. Пиридазинҳо аҳамияти калон надоранд. Моддаи асосии ин гурӯҳ – пиридазинро аз алдегиди малеин ва гидразин ҳосил кардан мумкин аст. Пиридазин дар об ҳал мешавад. Бӯяш ба бӯи пиридин шабоҳат дорад; ҳарор. гуд. 6,4°С. Пиримидинҳо пайвастҳои хеле муҳим ба шумор мераванд. Атоми пиримидинӣ асоси баъзе моддаҳои муҳими рустанигӣ, аз ҷумла ҳосилаҳои пурин, кислотаҳои пешоб, маҳсули таҷзияи кислотаҳои нуклеинат (уратсил, тимин, ситозин) ва ғайраро ташкил медиҳад. Пиримидин пайвасти устувор аст; ҳарорати гуд. 20 – 22°С, ҳарор. ҷӯш. 124°С. Муҳити маҳлули обии он нейтралӣ аст. Бо кислотаҳо намак ҳосил мекунад. Дар асоси пиримидин ходимони Институти химияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон усули нави синтези рангубор ва истифодаи онро барои олкории нахҳои синтезӣ дарёфт намудаанд. Пиразинҳо ба таркиби моддаҳои рангубор, масалан, рангҳои феназинӣ, индантрем ва ғайра дохил мешаванд. Пиразинҳои одӣ моддаҳои зудбухор буда, бӯи нисбатан хуш доранд. Онҳо то ба гексагидропайвастҳо барқарор гашта, ба пиперазин ва ҳосилаҳои он табдил меёбанд. Триазинҳо се атоми нитроген доранд, ки пайиҳам, ғайрисимметрӣ ва симметрӣҷойгир шудаанд. Навъи 1, 2, 3 - триазинҳо фақат дар намуди системаҳои ҳалқагии конденсатсияшуда, масалан, бензотриазин маълуманд. Аз ҷумлаи ҳосилаҳои 1, 2, 4 - триазин пайвастҳое, ки дар таркибашон як ё ду атоми оксиген доранд, бештар дастрасанд. Ҳосилаҳои 1, 3, 5 - триазин хеле бисёранд. Кислотаҳои сианур ва изосианур, хлорангидрид ва эфири кислотаи сианур аз ҷумлаи ҳосилаҳои 1, 3, 5 - триазин мебошанд. Аз сианурхлорид гербитсид ва рангубор тайёр карда мешавад. Ҳалқаи оксазинӣ ва тиазинӣ дар таркиби бисёр моддаҳои доруӣ ва рангубор, инсектисидҳо ва ғайра мавҷуд аст. Аз ҳосилаҳои оксазин ва тиазин бештар пайвастҳое, ки дар таркибашон ду ядрои бо ҳам конденсатсияшудаи бензолӣ доранд (масалан, феноксазин ва фенотиазин), аҳамияти амалӣ пайдо кардаанд.
Азм (равоншиносӣ)

Азм — амали мураккабест, ки одамро барои ба мақсади дар наздаш гузошта расидан водор мекунад. Азм мақсадгузории иродавии одам буда, аз фаҳмидагирии вазифаҳои дар пеш истодаи одам, ки бо шавқу ҳавас ва талаботи ӯ алоқаманданд ва муайян кардани воситаҳои бамақсадрасӣ иборат аст. Ҳамаи ин амалҳои фаъолияти равонӣ метавонанд ҳам дар шакли фикрӣ ва ҳам дар шакли эҳсосӣ зоҳир шаванд. Шахс ба воситаи азм моҳияти иҷтимоии рафторҳояшро дониста мегирад ва илова ба он, то чӣ дараҷа бо амалҳояш мувофиқат намудани азмашро мефаҳмад. Нигаред.
Азия-Плюс

-, Оҷонсии иттилоотии "Азия-Плюс", яке аз Оҷонсиҳои Иттилоотии Тоҷикистон мебошад. Асосгузор ва сармуҳаррири медиа-гурӯҳ - Умед Бобохонов. Муассис - ҶДММ "Оҷонсии иттилоотии "Азия-Плюс". Мавзӯъҳои Оҷонсии иттилоотӣ – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва ҷаҳон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, ҳаёти иҷтимоӣ ва фарҳангии мамлакат мебошад. Оҷонсии иттилоотии - бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. Таърих Оҷонсии иттилоотии -, дар бозори иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 1995 инҷониб амал карда истодааст. Агентии иттилоотии мустақили Тоҷикистон - тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. - дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии - сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои портали иттилотии. (.) яке аз сершумортарин аст. Оҷонсии иттилоотии мустақили Тоҷикистон - тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. Моҳи апрели соли 1996 нахустин шумораи варақаи иттилоотӣ-таҳлилии Агентӣ нашр шуд. - дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии - сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои портали иттилотии. бидуни шубҳа пешсаф аст. 1 Сохтор - – гурӯҳи расонаҳои мустақили Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Аз се ширкати мустақил - Агентии иттилоотӣ, Нашрия ва Ширкати телевизиону радио иборат аст, ки зери як тамға (бренд) фаъолият мекунанд. Назди оҷонсӣ Мактаби мустақили рӯзноманигории Тоҷикистон - асри аз соли 1999 амал карда истодааст. Ин ташкилоти ҷамъиятиест, ки дар баргузор намудани барномаҳои таълимӣ шарики гурӯҳи расонаҳои - мебошад.. Пайвандҳо.
Азия-Плюс (ширкати радиову телевизион)

"Азия-Плюс" — нахустин ширкати радиову телевизионии мустақили ҷамъиятӣ дар Тоҷикистон мебошад, ки яке аз 3 ширкатҳои мустаъқили ҶДММ "Оҷонсии иттилоотии "Азия-плюс" аст. Таърих Соли 1996 таъсис ёфтааст. Дар сохтори "Азия-плюс" радиостансияи "Азия-Плюс" фаъолият дорад, ки садояш бори аввал 9 сентябри 2002 дар Рӯзи истиқлоли Ҷумхурии Тоҷикистон пахш шуд. Барномаҳои радиои "Азия-плюс" дар як шабонарӯз 24 соат ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ шунавонида мешаванд. Аз барномаҳои радиои "Азия-плюс" сокинони шаҳри Душанбе ва ноҳияҳои атрофи он истифода мебаранд. Дар сохтори "Азия-плюс" продакшнстудияи телевизионӣ низ фаъолият дорад. Студияи мазкур ба истеҳсоли филмҳои ҳуҷҷатӣ, наворҳои рекламавӣ ва клипҳои мусиқӣ машғул аст. "Азия-плюс" дар давраи фаъолияташ як қатор иқдому лоиҳаҳои бузург доир намудааст: маросими супоридани ҷоизаҳои мусиқӣ дар соҳаи санъати мусиқии муосири Тоҷикистон "Суруди сол" (2003, 2004, 2005) ва "Навои дил", консерти идона бахшида ба 13-солагии Рӯзи истиқлоли Ҷумхурии Тоҷикистон, иқдомҳои иҷтимоии "Маҳбуб", "Форуми бачагонаи об" (бо фармоиши СММ ва ЮНИСЕФ), консертҳои ҷашнӣ бахшида ба 80-солагии КВД ҳавопаймоии "Тоҷикистон", Рӯзи энергетикҳо, маросими ботантанаи аз нав саршавии сохтмони НБО Роғун (бо фармоиши ширкати РусАл, шаҳри Роғун), маросими ботантана кушодашавии меҳмонхонаи "Ҳаёт-Реҷенс"-и Душанбе (бо фармоиши ширкати "Русские отели, 2009") ва ғайра. 1 Ҳамчунин нигаред.
Азминаи иқоӣ

Азминаи иқоӣ — дар назарияи мусиқии форс-тоҷик фосилаи замонии байни ду нақра (садои зарбӣ). Дар илми адвор иқоъ ду навъ мешавад: яке мувассал ва дигаре муфассал. Дар иқои мувассал бояд азминаҳо (замонҳо)-и байни нақарот бо ҳам мусовӣ бошанд, ки он ба таркиби алҳонӣ вобастагӣ дорад. Вале дар иқои муфассал аз минаҳо аз ҷиҳати тӯл гуногунанд. Нигар низ Иқоъ ва Фосила.
Азинозеро (ноҳияи Плисетс)

Азинозеро - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Азно

Азно шаҳре дар устони Луристон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 35,401 тан будааст ва дар соли 2006, 49,150 тан баровард мешавад.
Азо

Азо — қисми таркибии номи як гурӯҳ пайвастҳои химиявӣ, ки дар таркибашон нитроген доранд, масалан, азопайвастҳо, азобензол ва ғайра.
Азнакаево

Азнакаево — шаҳрест дар Татарстан дар Русия аст. ҳолиаш 35412 нафар аст.