ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Александр Семёнов

Александр Александрович Семёнов. Аз соли 1954 директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии АИ ҶШС Тоҷикистон буд. Зиндагинома Александр Александрович Семёнов дар губернияи Тамбов (вилояти Рязан, Русия) соли 1873 ба дунё омадааст. Баъд аз хатми Институти омӯзгории Тамбов дар Институти забонҳои шарқшиносии Лазареви шаҳри Москва таҳсил кардааст ва соли 1900 бо ихтисои ориенталист, ба охир расонидааст. Соли 1898 бори аввал ба экспедитсияи илмӣ ҷониби Самарқанд, кӯҳҳои Заравшон, Қаротегин, Дарвоз то водии дарёи Панҷ сафар намуда асари "Этнографические очерки Зарафшанских гор, Каратегина и Дарваза" иншо намудааст. Соли 1906 ба Туркистон интиқол шуда дар вазифоҳои гуногун кор кардааст. Дар даврони Ҳокимяти шӯрави ба фаъолияти илмӣ гузаштааст. Ӯ яке аз асосгузорони Донишгоҳи Тошканд буда онҷо дарс мегузашт. Баъди баста шудани Донишгоҳи Тошканд соли 1931 ба Тоҷикистон даъват шудааст. Аз соли 1954 директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии АИ ҶШС Тоҷикистон буд. Семёнов 16 ноябри соли 1958 дар шаҳри Тошканд даргузашт. 2 Фаъолияти илмӣ А. А. Семёнов яке аз мутахассисони варзидаи сарчашмаҳои дастнависҳои шарқӣ ва таърихи ислом дар Осиёи Миёна буд. Ӯ дар тарҷумаи дастнависҳои мазҳаби исмоилӣ саҳми хешро гузоштааст. Солҳои бо иштироки ӯ 7 ҷилд "Маҷмуаҳои дастнависҳои шарқии Академияи илмҳои ҶШС Ӯзекистон" шашр шудаанд. Инчунин асрҳои — "Мукимханская история" Мухаммад Юсуфи Мунши, "Убайдулла наме" Мир Мухаммед Амин-и Бухари, ва "Дневник похода Тимура в Индию" Гийасаддини Али ба забони русӣ нашр шудааст. Осор.
Александр Семёнов (футболбоз)

Александр Александрович Семёнов — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Образтсов

Александр Алексеевич Образцов (23 сентябри декабри 2017) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус аст.
Александр Арсойев

Александр Вячеславович Арсойев — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Фадеев

Александр Александрович Фадеев (11 24 декабр 1901 1 2 3, Кимри, 4 7 8 — 13 май 1956 4 5 6, Переделкино, Вилояти Маскав 9 8) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус ва шӯравӣ буд.
Александр Алумона

Александр Силвестерович Алумона — футболбози русӣ, ҳамлагар.
Александр Анс

Алексндре Анс — футболбози бразилӣ, муҳофизи марказӣ.
Александр Алхазов

Александр Николаевич Алхазов — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Антипенко

Александр Валеревич Антипенко — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Афонcо Да Силва

Алексндре Афоно да Силва — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Александр Балахнин

Александр Николаевич Балахнин — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, дарвозабон, муррабӣ.
Александр Бахман

Александр Бахман – раққоси балети Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон.
Александр Багайев

Александр Александрович Багайев — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Батишчев

Александр Иванович Батишчев — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Бабанов

Александр Анатолевич Бабанов — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, зарбазананда (страйкер), муррабӣ.
Александр Бакулев

Бакулев Александр Николаевич (7 декабри 1890, Невениковская, вилояти Саратов — 31 марти 1967, Маскав) — ҷарроҳи шӯравӣ, академики АИ ИҶШС, узви ҳақиқӣ ва президенти АИТ ИҶШС, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Факултети тиббии Донишгоҳи Саратовро хатм карда, роҳбарӣ мекард. Усулҳои нави ҷарроҳии гурда, шуш, дил, устухон, бемориҳои захмнок ва ғ-ро кашфу ҷорӣ кардааст. Дар солҳои ҶБВ усули нави ҷарроҳии захми тирро пешниҳод намудааст 3. Ҷоизаву орденҳо Дорандаи Мукофоти давлатии СССР ва Мукофоти ленинӣ. Бо 3 ордени Ленин ва диг. мукофоти давлатӣ сарфароз гаштааст. Осор Эзоҳ Пайвандҳо Александр Бакулев. Сайти "Герои Страны".
Александр Беленов

Александр Василевич Беленов — футболбози русӣ, дарвозабон.
Александр Беляков

Александр Семёнович Беляков (20.05.1945, Сортавала, ҶШС Карелия-Финландия) — арбоби давлатӣ, сиёсӣ ва иқтисодии Русия, муовини раиси раёсати Бонки кишоварзии Русия (аз 2006). Зиндагинома.
Александр Бебих

Александр Геннадевич Бебих — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Балуев

Александр Балуев — ҳунарпешаи советию русӣ аст. Зиндагинома Корҳои ҳунарӣ Синамо Бозигари театр Коргардон Телетеатр Такоҳанг Хонавода ва ҳаёти шахсӣ Адабиёт.
Александр Белий

Александр Юревич Белий — ҳунарпешаи русӣ аст. Ҳунарпешаи шоистаи Русия 1 аст. Зиндагинома Корҳои ҳунарӣ Синамо Телевизион Бозигари театр Коргардон Телетеатр Такоҳанг Хонавода ва ҳаёти шахсӣ Адабиёт.
Александр Белявски (футболбоз)

Александр Григоревич Белявский — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Беглов

Александр Дмитриевич Беглов 1. Узви ҳизби сиёсии умумирусиягии Русияи воҳид. Солҳои 2012-2017 Намояндаи ваколатдори Президенти Русия дар Ҳавзаи федералии марказӣ. Солҳои 2017-2018 Намояндаи ваколатдори Президенти Русия дар ҳавзаи федералии шимолу ғарбӣ буд.
Александр Белозёров

Александр Николаевич Белозёров — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Байков

Александр Александрович Байков (25 июл (6 август) 1870 (1870-08-06), Фатеж, губернияи Курск — 6 апрели 1946, Маскав) — филиззкор ва кимиёдони академики АИ ИҶШС, Арбоби шоистаи илму техникаи РСФСР, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Хатмкардаи факултети физика ва математикаи Университети Петербург. Профессор, декани факултети кимиё, ректори Институти политехникии Петербург. Назарияи дар филиззот ба вуҷуд омадани табдилоти гуногун ва равандҳои филиззгудозиро вусъат дода, дар ташаккули саноати масолеҳи оташбардор ва семент саҳми калон гузоштааст. Ҷоизаву унвонҳо Барои дастовардҳои бузурги илмӣ дар даврони Россияи подшоҳӣ бо орденҳои "Владимири Муқаддас" (дараҷаи 4) ва "Аннаи Муқаддас" (дараҷаҳои 2 ва 3) сарфароз гардидааст. Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 1 ва 2. Дорандаи Мукофоти сталинӣ. Бо 3 ордени Ленин, 2 ордени "Байрақи Сурхи Меҳнат" ва чанд медал сарфароз гардидааст. Хотира Ба хотираи Александр Байков кӯча ва факултети кимиёи Университети давлатии Санкт-Петербург номгузорӣ шудаанд. Пайвандҳо Александр Байков. Сайти "Герои Страны".
Александр Беляев

Александр Романович Беляев (4 16 март 1884 1 2 3, Смоленск 1 4 — 6 январ 1942 1 4 5,, Санкт-Петербург 1) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд. Яке аз асосгузорони адабиёти тахаюлии шӯравӣ аст.
Александр Бодялов

Александр Анатолевич Бодялов — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Бескровни

Александр Владимирович Бескровни — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Бокий

Александр Константинович Бокий — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Бернштам

Александр Натанович Бернштам (18 сентябр (1 октябр)-и 1910, Керч — 10 декабри 1956, Ленинград) — муаррих, бостоншинос ва шарқшиноси намоёни шӯравӣ, доктори илмҳои таърих, муҳаққиқи Осиёи Миёна ва Помир. Ходими хизматнишондодаи илми Қирғизистон. Зиндагинома Донишгоҳи давлатии Ленинградро хатм кардааст. Солҳои 1928-31 донишҷӯи шуъбаи мардумшиносии факултети географияи Университет Санкт-Петербург, аз соли 1931 ходими хурди илмӣ, унвонҷӯ, аз соли 1934 ходими калони илмии Академияи давлатии таърихи маданияи моддӣ (Институти таърихи АИ Федератсияи Россия) будааст. Фаъолияти илмиаш ҳамчун мардумшинос ҳанӯз ҳангоми донишҷӯӣ оғоз гардида, соли 1931 нахустин асари ӯ дар бораи зиндагии тоторҳои Қрим нашр шудааст. Аз соли 1936, дар зарфи 20 сол, ба таҳқиқоти бостоншиносӣ машғул шудааст. Таҳти роҳбарии ӯ экспедитсияҳои бостоншиносии Қазоқистон, Қирғизистон ва Помир амал мекарданд, ки ёдгориҳои водиҳои Талас, Чу, Илӣ, ҳавзаи Иссиқкӯл ва сарзамини Помиру Олойро ҳафру кашф намудаанд. Бернштам яке аз аввалин бостоншиносоне буд, ки аз соли 1946 то соли 1956 дар Помири Шарқӣ ва Ғарбӣ таҳқиқот анҷом додааст. Ба Ғунду Турумтойкӯл сафар карда, силсилаи қалъаҳои водии Ғунд — Ҳазрати Имом, Ванқалъа, водии Шоҳдара — Роштқалъа, водии Вахон ва Ишкошим — Исор, Зонг, Қаҳқаҳа, Ямчунро таҳқиқ намудааст. Ба қавли Бернштам, дар сарчашмаҳои хаттии хитойӣ қалъаи Ямчун бо номи Бохо (Вахон) — "Шаҳри скифҳои Гашэн" тасвир ёфтааст. Соли 1947 дар Помир қабри скифҳо, дар Тиён-Шон сарҳадди ғарбии кӯчиёнро муайян намуда, дар Оқбайтал, Олой ва Тамда 32 қабристони сакоиҳоро кашф кардаст, ки ба садаҳои 5-4 то м. тааллуқ доранд. Соли 1948-ум 28 қабристони кӯчманчиён ва скифҳоро муайян намуда, аз он ҷо ороишоти занона, асбобҳои рӯзгор, олоти чӯбини меҳнат ва шикорро кашф кардааст. Мувофиқи таҳқиқоти ӯ қабристонҳои водии Харгӯшӣ ва Оқсу шаклан аз ҳамдигар фарқ карда, доирашакл, росткунҷа ва чоркунҷа сохта шудаанд. Бернштам зиёда аз 250 асари илмӣ навиштааст, ки дар бораи сукунати суғдиён дар Ҳафтрӯд, маданияти сакоиҳои Помир, ташаккули халқи қирғиз, таърихи маданият ва урфу одати халқиятҳои Осиёи Марказӣ маълумот медиҳанд. Бернштам то охири ҳаёт, (ноябри 1956) дар Помири Шарқӣ ба омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносӣ машғул буд. Осор.
Александр Борисович Василев

Александр Борисович Василев — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Бестужев

Александр Александрович Бестужев (тахаллусаш Марлинский, 23 октябр (3 ноябр)-и 1797 1, Санкт-Петербург — 7 июл 1837 6, Адлер) — шоири декабрист. Зиндагинома Баъди исёни 14 декабри 1825 ба қатл маҳкум шуд, вале баъдан онро ба ҳукми бадарға иваз намуданд. Соли 1829 чун аскари қаторӣ ба Қафқоз фиристода шуд. Фаъолияти эҷодиаш чун нависанда аз соли 1818 оғоз ёфтааст. Бестужев яке аз нависандагони рус аст, ки ба мавзӯи Шарқ, махсусан баъди ба Қафқоз рафтанаш, таваҷҷуҳ дошт. Нахустин асарҳояш дар мавзӯи Шарқ соли 1828 интишор шудаанд. Дар Қафқоз забонҳои форсиву озарбойҷониро омӯхта, ба қавли баъзе аз муосиронаш, бо ин забонҳо гуфтугӯ мекард. Бо нависанда ва маорифпарвари озар Мирзо Фатҳалӣ Охундов шинос шуд ва огоҳии ӯ аз адабиёту забонҳои Шарқ бештар гардид. Марсияи Мирзо Фатҳалӣ Охундов "Ба марги Пушкин"-ро аз забони форсӣ ба русӣ тарҷума кард. Бо "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ ба тавассути нусхаҳои дар байни мардум паҳншуда шинос гардид. Дар повести "Мулло Нур" аз қаҳрамонони "Шоҳнома" Рустам ва Исфандиёр ёд шудааст. Аз Б. дастнависи дафтари қайду ишораҳо оид ба симоҳои дар шеъри Шарқ тасвиршуда ва панду андарзҳо боқӣ мондааст. Дар ин дафтар, аз ҷумла, аз осори Саъдӣ порчаҳо фароҳам омадаанд. Мавзӯи Шарқ ва огоҳии ӯ аз осори адабии ин минтақа ба эҷодиёташ таъсир гузоштааст (повестҳои "Амалатбек", 1832; "Мулло Нур", "Киштии Умед", 1833 ва ғайра). Б. дар бораи равобити Ғарбу Шарқ, осори адибони рус дар ин хусус, оид ба баъзе намояндагони адабиёти форс-тоҷик — Фирдавсӣ, Саъдӣ, Ҳофиз мақолаҳо навиштааст. Бестужев аз таъсири адабиёти Шарқ ба адабиёти Ғарб сухан ронда, масъалаҳои омӯзиши муқоисавии осори адабиву фарҳангии Шарқу Ғарбро ба миён гузоштааст. Осор Шарҳҳо.
Александр Бородюк

Александр Генрихович Бородюк — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгари Ҳамлагар, муррабӣ.
Александр Боршаговский

Боршаговский Александр Михайлович (1 14 октябр 1913 1, Била Тсерква, губернияи Киев 2 — 4 май 2006, Маскав) — шоир, адабиётшинос ва театршиноси Зиндагинома Хатмкардаи Институти театршиносии Киив. Фаъолияти адабиаш аз соли 1933 оғоз ёфтааст. Нахустин асари бадеии мансураш (романи таърихии "Парчами Русия") соли 1953 ба табъ расид. Баъдан роману повестҳо, осори адабиётшиносӣ дар мавзӯъҳои давраи шӯравӣ нигоштааст. Муаллифи пйесаҳо, киносенарияҳо мебошад. Филми "Се сафедор дар Плюшиха", ки аз рӯйи сенарияи навиштаи ӯ ба навор гирифта шуда буд, шуҳрат дошт. Боршаговский дар тарғиби адабиёти шӯравии тоҷик хидмати арзанда кардаст. Ӯ бо пешгуфторҳо "Дар он дунё"-и Ф. Муҳаммадиев, романи "Восеъ"-и С. Улуғзода ва ғ-ро ба хонандаи рус муаррифӣ кардааст. Повести "Варта" ва якчанд ҳикояи Ф. Муҳаммадиевро ба забони русӣ гардондааст. Муаллифи мақолаҳо оид ба вазъи адабии солҳои 60-80 асри 20 тоҷик мебошад, ки дар матбуоти марказии шӯравӣ ба табъ расидаанд.
Александр Богданов

Александр Александрович Богданов (номи хонаводагии аслӣ — Малиновский, дигар тахаллусҳо — Вернер, Максимов, Рядовой август 1873 (1873-08-22), Соколка, губернияи Гроднен — 7 апрели 1928, Маскав) — файласуф, пизишк ва ходими ҷамъиятиву сиёсии Зиндагинома Аз оилаи омӯзгор. Соли 1892 дар Донишгоҳи Маскав таҳсил мекард, соли 1899 факултети тиббии Донишгоҳи Харковро хатм кард. Соли 1894 барои ширкаташ дар ошӯбҳои донишҷӯён ба шаҳри Тула табъид шуд. Аз соли 1896 сотсиал-демократ. Солҳои 90 садаи 19 ду китоби худро нашр намуд. Дар табъид маҷмӯаи мақолаҳо таҳти унвони "Очеркҳои ҷаҳонбинии реалистӣ" зери таҳрири Александр Богданов чоп шуд, ки он ҷавоб ба "Масоили идеализм". Фалсафа Нуқтаи асосии ҷаҳонбинии фалсафии Александр Богданов постулати К. Маркс дар бораи воқеият ҳамчун таҷрибаи сотсиалистӣ ва таълимоти фалсафӣ ҳамчун воситаи фаъолона тағйир додани олам мебошад. Александр Богданов унсурҳои асосии таълимоти материализми таърихиро пазируфта, мекӯшид, ки асосҳои умумии фалсафаи онро инкишоф диҳад. Дар "Эмпириономизм" (қисмҳои 1–3, 1906–08) асосҳои сохтории фалсафаи худро баён ва онро баъдан дар таълимоти тектологии худ ("Тектология. Ташкилаи умумии илм", дар ду китоб, 1989) такмилу инкишоф дод. Александр Богданов дар он Л. И. Акселрод, Г. В. Плеханов, В. И. Ленин ва диг. эътиқодмандони марксизмро зери тозиёнаи танқид гирифтааст. Мубориза бо мактаби Плеханов эътиқоди Александр Богдановро барои "аз фалсафа гузаштан" ва нерӯи худро ба коркарди илм равона намудан бештар намуд. Мувофиқи таълимоти ӯ, коркарди шаклу усулҳои махсуси ҳамкорӣ бо ҷамъият ва шаклҳои марбутаи идеологии он маданияти ҳамон синф "феодалӣ, авторитарӣ, буржуазӣ, индивидуалӣ, пролетарӣ ва коллективиро ифода мекунад. Масъалаи маданияти пролетарӣ аз назари Александр Богданов дар дигаргунии куллии маишӣ, санъат ва дар навбати аввал худи илм зоҳир мегардад. Александр Богданов бо баъзе нуқоти таълимоташ собиқадори назарияи системаҳо ва кибернетика гардид." Осор Эзоҳ Адабиёт.
Александр Болдирев

Болдирев Александр Николаевич — шарқшинос-эроншиноси доктори илмҳои филология, профессор. Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи Институти фалсафа, адабиёт ва санъати шаҳри Ленинград. Ходими илмии Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС, шуъбаи Шарқи Эрмитажи давлатии Ленинград, Институти шарқшино-сии АИ ИҶШС, муаллим ва мудири кафедраи филологияи Эрони Донишгоҳи давлатии Ленинград (1937 84). Фаъолияти илмӣ Беш аз 100 асараш ба табъ расидааст. Фаъолияти илмию эҷодии Александр Болдирев чун фолклоршинос оғоз ёфтааст. Дар Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС ҳамроҳи Алӣ Хуш дар мураттабсозии "Намунаи фолклори тоҷик" ва ғ. машғул шудааст. Александр Болдирев дар баробари омӯзиши ҳаёт ва эҷодиёти Восифӣ матни интиқодии асари ӯ "Бадоеъу-л-вақоеъ"-ро дар Маскав ва Теҳрон дар ду ҷилд ба табъ расондааст. Кори дигари Александр Болдирев чун матншинос ба чоп омода сохтани "Таърихи Бадахшон"-и Сангмуҳаммади Сурхафсар мебошад. Александр Болдирев дар бораи таърихи забони ташаккул ва рушди он, дар бораи тарҷумаҳои форсии "Маҷолису-н-нафоис"-и Навоӣ, ҷараёни тасаввуфии нақшбандия мақолаҳо навиштааст. "Рисолаи мусиқӣ"-и Абдурраҳмони Ҷомиро ба забони русӣ тарҷума кардааст. Александр Болдирев ва И. С. Брагинский мустақилона ба кори тақсимбандии таърихи адабиёти форс-тоҷик ба давраҳо машғул шуда, ба баррасии аҳли илми таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик пешниҳод намуданд. Маълум гардид, ки тақсимбандии ҳар ду муҳаққиқ асосан ба ҳам монанд мебошанд. Дар асоси онҳо як даврабандии ягонае барои таърихи адабиёти классикии форс-тоҷик қабул гардид. Ҷоизаҳо Бо Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника ва Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар соҳаи адабиёт ва санъат ва меъморӣ, инчунин бо орденҳо ва медалҳои ИҶШС сарфароз гардидааст. Осор.
Александр Бородкин

Александр Анатолевич Бородкин — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Буклейев

Александр Сергеевич Буклейев — футболбози русӣ, нимҳимоятгари чап, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Александр Будаков

Александр Владимирович Будаков — футболбози русӣ, дарвозабон.
Александр Бураков

Александр Сергеевич Бураков — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Бубнов

Александр Викторович Бубнов — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Валентинович Виноградов

Александр Валентинович Виноградов — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Валентинович Жидков

Александр Валентинович Жидков — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Бухаров

Александр Евгеневич Бухаров — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Валерио

Алексндре Валерио — футболбози бразилӣ, муҳофиз.
Александр Бутин

Александр Павлович Бутин — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Игумнов

Александр Василевич Игумнов (1761 1, — 24 октябр 1834, Иркутск,, Русияи подшоҳӣ) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Александр Валков

Александр Игоревич Валков — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Сухово-Кобилин

Александр Василевич Сухово-Кобылин — драманавис, файласуф, тарҷумон ва яке аз нависандагони адабиёти русӣ буд.
Александр Василйев

Александр Александрович Васильев (8 декабр, 1958, Маскав, ИШ) — муаррихи мӯди рус ва фаронсавӣ, санъатшинос, рассоми театр, ороишгари дохилӣ, коллектор 1, барандаи телевизион аст. Узви фахрии Академияи санъати Русия 2 3.
Александр Василиевич Ефремов

Александр Василевич Ефремов — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Бёрнс

ҳамкори Анҷумани салатанатӣ " Александр Бёрнс (май 1805 1 2,, — 2 ноябр 1841 1 2, Кобул) — дипломати англис, капитани артиши Британияи Кабир, сайёҳ ва таҳқиқотчӣ, ки барои таҳқиқ ва барқарор намудани алоқаҳо бо Аморати Бухоро лақаби "Бёрнси бухороӣ"-ро гирифта буд. Зиндагинома Аз 16-солагӣ дар хидмати ширкати Ҳинди Шарқии Британия буда, забони форсӣ ва ҳиндиро аз худ кардааст. Соли 1822 тарҷумон дар шаҳри Сурат, аз с. 1826 ёвари гумоштаи сиёсии Британия дар шаҳри Кач буд. Дар ин шаҳр ба таърих ва ҷуғрофияи шим. ғарби Ҳиндустон ва давлатҳои ҳамҷавор мароқ зоҳир намуд. Соли 1829 Бёрнс ташкили саёҳат ба болооби Ҳиндро бо мақсадҳои ҷамъоварии маводди ҷосусӣ пешниҳод намуд, вале ҳокимони англисии Калкутта бо назардошти вазъи сиёсӣ онро рад карданд. Соли 1831 Бёрнсро бо аспҳои туҳфа барои махараҷаи Панҷоб Ранҷит Сингҳ аз номи шоҳ Вилгелми ба Лаҳор фиристоданд. Ҷониби англис ҳокими Синдро бовар кунонд, ки аспҳои туҳфа саёҳати душвори хушкиро бардошта наметавонанд ва розигии саёҳатро ба воситаи дарёи Ҳинд гирифт. Лекин мақсади асосии англисҳо таҳқиқи дарё ва водии он, роҳҳои алоқа, вазъи сиёсӣ ва иқтисодии Афғонистон, Аморати Бухоро ва Эрон буд. Дар бозгашт Бёрнс либоси тоҷири арманиро ба бар карда, бо ёрии ҷосуси ҳиндӣ Моҳан Лал маслиҳат дод, ки барои Британия дар тахти Афғонистон мондани Дӯстмуҳаммадхон муфид аст. Лекин лорд Окленд фикри Вилям Макнаттенро тарафдорӣ намуда, ба тахти Афғонистон шоҳ Шуҷоъро барқарор карданӣ шуд, ки дар оқибат ба ҷанг бо Афғонистон оварда расонд. Баҳри амалӣ сохтани ин мақсадҳо Бёрнсро ба Кобул фиристоданд. Он замон ду давлати абарқудрат Россия ва Британия барои мустаҳкам намудани нуфузи худ дар Осиёи Марказӣ мубориза мебурданд, ки дар таърих чун "Бозии бузург" машҳур аст. Пас аз муваффақиятҳои ҳарбии Россия дар Эрон ва ба Россия ҳамроҳ намудани марзи Арманистону Озарбойҷон, дек. 1838 ҳукумати Британия 30 ҳазор сарбозро ба Афғонистон ворид намуда, шоҳ Шуҷоъро ба тахт нишонд. Ин ҷанги якуми афғону англис буд. Солҳои 1838-41 дар мавзеъҳои гуногуни Афғонистон шӯришҳо ба муқобили англисҳо ба амал омаданд. Ноябри 1841 дар Кобул шӯриш бар зидди англисҳо бархоста, шоҳ Шуҷоъ аз тахт сарнагун карда шуд. 2 нояб. 1841 шӯришгарон Бёрнсро ба қатл расонданд. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Александр Василенко

Александр Владимирович Василенко — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Везденетский

Александр Сергеевич Везденетский — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Викторович Макаров

Александр Викторович Макаров — футболбози русӣ, дарвозабон.
Александр Вишневский

Вишневский Александр Яковлевич (5 июни 1926, Николаево, Украина) — муаррих, доктори илмҳои таърих. Зиндагинома Соли 1942 ба факултаи филологияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, баъд аз хидмат дар сафи Артиши Шӯравӣ онро хатм намуд. Солҳои 1948-51 муаллими мактаб, 1951-61 мушовир ва корманди шуъбаи таблиғу тарвиҷ, лектори Кумитаи ҳизбии шаҳри Душанбе, 1961- 63 сармуҳаррири студияи кинои "Тоҷикфилм" ва ҷонишини сардори идораи санъати Вазорати маданияти Тоҷикистон, 1963-70 ходими калони илмӣ, аз соли 1970 котиби илмии Институти таърихи ҳизби назди КМ ҲК Тоҷикистон, аз соли 1979 то апрели 1984 ходими калони илмии сектори таърихи фарҳанги Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии АИ ҶШС Тоҷикистон ва аз апрели 1984 то октябри 1990 мудири сектори таърихи ҳизб буд. Муаллифи зиёда аз 100 мақола ва асари илмӣ. Ҷоизаҳо Бо ордени Ҷанги ватанӣ (дараҷаи 2), 9 медал, Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. Осор.
Александр Викторович Назаров

Александр Викторович Назаров (таваллуд 24 феврали 1951) — арбоби давлатии шӯравӣ ва аудитори Палатаи ҳисоби Федератсияи Русия. Номзади илмҳои иқтисодӣ. Зиндагинома Институти сохтмони инженерии Макеевка ва Мактаби олии партиявии Хабаровскро хатм кардааст. Фаъолияти меҳнатиашро дар вазифаи давлатӣ соли 1983 оғоз кардааст. Солҳои 1991-2000 губернатори Округи Мухтори Чукотка буд. Дар давраи рохбарии Назаров дар Чукотка истехсоли махсулоти саноат хеле кам шуд, шумораи ахолй якчанд маротиба кам шуд, аксарияти посёлкахои коргарнишин бархам дода шуданд. Исми раиси вилоят дар чанд маврид ба қонуншикании андозу молиявӣ - барнагардонидани қарз, фурӯши ғайриқонунии квота барои истихроҷи захираҳои биологии обӣ, азхудкунии маблағҳои буҷет садо дод. Дарҳол пеш аз интихоботи навбатии ҳоким дар соли 2000, Назаров барои бозпурсӣ ба Хадамоти федеролии полиси андоз даъват карда шуд, ки дере нагузашта ӯ номзадии худро бозпас гирифт 1 2. Солҳои 1996-2000 аз рӯи вазифа узви Шӯрои Федератсия; Солҳои 2000-2003 - намояндаи маъмурияти Округи Мухтори Чукотка дар Шӯрои Федератсия. Солҳои 1996-2003 - раиси Кумитаи кор бо мардуми шимол ва бумӣ. Узви Ассамблеяи парлумонии Шӯрои Аврупо. Солҳои 2003-2009 — аудитори Палатаи ҳисоби Федератсияи Русия.
Александр Винников

Александр Аронович Винников (таваллуд 6 октябри 1955, деҳаи Красний Яр, ноҳияи Полина Осипенко, кишвари Хабаровски РСФСР, СССР) — арбоби давлатӣ ва сиёсии Русия. Губернатори Вилояти Мухтори Яҳудиён аз 25 феврали соли 2010 то 24 феврали соли 2015. Зиндагинома Дар деҳаи Красний Яр, кишвари Хабаровск, дар оилаи яҳудӣ 1 таваллуд шудааст. Соли 1977 Донишкадаи омӯзгории Хабаровскро бо ихтисоси забон ва адабиёти рус хатм кардааст. Соли 2003 Академияи давлатии иқтисод ва ҳуқуқи Хабаровскро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст. Доктори илмҳои ҳуқуқ 2. Аз соли 1977 то соли 1978 баъди хатми донишгоҳ ба деҳаи Бабстово таъин шуда, камтар аз як сол муаллими мактаб ва ташкилотчии таълиму тарбия кор кардааст. Баъд аз он дар конференсияи комсомолӣ котиб, баъд котиби дуюм, котиби якуми комитети ҳизбии ноҳияи Ленин интихоб шуд. Аз соли 1991 то соли 1992 — иҷрокунандаи вазифаи ҷонишини раиси иттиҳодияи агросаноатии ноҳияи Ленини вилояти мухтори Яҳудиён. Аз соли 1992 то соли 1996 директори филиали ленинии ширкати суғуртаи "Логос", директори генералии ҶДММ "Бригантина". Аз соли 1996 то соли 1999 - сардори Раёсати дастгирии давлатӣ ва рушди соҳибкории хурд, сардори Раёсати бозори истеъмолӣ, хизматрасонӣ ва дастгирии соҳибкории ҳукумати Вилояти Мухтори Яҳудиён. Аз июли соли 1999 то феврали соли 2010 - раиси шаҳри Биробидҷон 3. 8 феврали соли 2010 раисиҷумҳури Русия Дмитрий Медведев номзадии Александр Винниковро ба Маҷлиси қонунгузори вилояти худмухтори яҳудиён пешниҳод кард, то ба ӯ салоҳиятҳои волии ин минтақа дода шавад. 17 феврали соли 2010 дар ҷаласаи ғайринавбатии вакилони Маҷлиси қонунгузори вилояти худмухтори яҳудӣ ба Александр Винников ваколатҳои губернатори Вилояти Мухтори Яҳудиёнро барои 5 сол доданд. 25 феврали соли 2010 маросими расмии савгандёдкунии ӯ баргузор шуд. Аз 25 феврали соли 2010 то 24 феврали соли 2015 — Губернатори Вилояти Мухтори Яҳудӣ. Аз 16 июн то 18 декабри соли 2010 - узви Президиуми Шӯрои давлатии Федератсияи Русия 4.
Александр Владимиров

Александр Владиславович Владимиров — футболбози русӣ, дарвозабон.
Александр Вишняков

Александр Вишняков — футболбози русӣ, ҳамлагар.