ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ҳакимбек Абдуалимзода

Ҳакимбек Абдуалимзода (Абдуалимзода Ҳакимбек Абдуалим; ноҳияи Қумсангир, вилояти Қурғонтеппа, ҶШС Тоҷикистон) — иқтисоддон, номзади илмҳои иқтисод, дотсент. Зиндагинома Дар ноҳияи Қумсангир ба дунё омдааст. Соли 2006 Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистонро аз рӯи ихтисоси андоз ва андозбандӣ хатм намуд. 17 ноябри соли 2012 рисолаи номзадӣ ҳимоя намуд. Корнома Фаъолияти кориашро аз соли 2006 дар кафедраи назарияи иқтисодии Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон оғоз намудааст. То соли 2011 дар вазифаҳои ассистент, муаллими калони кафедраи назарияи иқтисодӣ Донишкадаи иқтисоди Тоҷикистон фаъолият дошт. Солҳои дар вазифаи мудири кафедраи фаъолияти бонкии Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон ва солҳои дар вазифаи декани факултети молия ва қарзи ҳамин донишгоҳ фаъолият намудааст. Солҳои муовини якум, Муовини ректор оид ба таълими Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон буд. Бо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 феврали соли 2022 ректори Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон таъйин шудааст 1. Фаъолияти илмӣ Муаллифи беш аз 25 асарҳои илмию методӣ аст. Осор Ҳакимбек Сандалов. Амалиётҳои бонкӣ (китоби дарсӣ). — 2020.
Авторитарюм

АВТОРИТАРЮМ - аз калимаи франсавӣ - ҳокимият, таъсир - шакли идоракунй буда, маънои онро дорад, ки ҳокимияти давлатӣ аз ҷониби элитаи идоракунандаи сиёсӣ новобаста аз иродаи қисми зиёди халқташкил карда мешавад. Ҳангоми идораи авторитарӣ ҳокимият ба як мақоми давлатӣ ё ин ки ба дасти як лидери сиёсӣ (президент, диктатор ва ғайра) мегузарад.
Абулянбағӣ

Абулянбағӣ Аббос ибни Тархон — шоири форс - тоҷик. Зиндагинома Мувофиқи маълумоти сарчашмаҳо, Абулянбағӣ аз ҷумлаи аввалин шоиронест, ки ба забони форсӣ-тоҷикӣ шеър гуфтааст. ӯ надими Бармакиён (хонадони қадими тоҷикон дар Балх) буда, бо забони арабӣ низ шеър эҷод мекардааст. Муаллифи китоби "ал-Масолик ва-л-мамолик" ибни Хурдодбеҳ, ки худ аз сайёҳони эронинажоди араб буд, аз ашъори форсӣ-тоҷикии Абулянбағӣ чор мисраи зеринро: овардааст, ки он қадимтарин шеъри тоҷикӣ буда, ба вазни ҳиҷоӣ суруда шудааст. Аз ашъори Абулянбағӣ ба ҷуз ҳамин чор мисраъ чизи дигаре дастрас нагардидааст.
Аминҳои биогенӣ

Аминҳои биогенӣ — гурӯҳи пайвастҳои органикии нитрогендор, ки дар организми одам, ҳайвонот, рустанӣ ва бактерияҳо бо роҳи декарбоксилонии аминокислотаҳо, яъне аз молекулаи онҳо ҷудо шудани гурӯҳи карбоксил — СООН ҳосил мешаванд. Дар организм аминоспиртҳое, ки дар таркибашон боқимондаи пирокатехин (1,2 — дигидроксибензол, катехол) мавҷуд аст (катехоламинҳо), аҳамияти калон доранд. Катехоламинҳо (дофамин, норадреналин, адреналин) дар организм дар натиҷаи мубодилаи моддаҳо ҳосил мешаванд. Баъзе моддаҳои фаъоли биологии табиӣ ва синтезӣ, ки чун дору истифода мегарданд, шабеҳи катехоламинҳо мебошанд (мас., эфедрин, мезатин). Бисёр аминҳои биогенӣ, мас., гистамин, серотонин, норадреналин, адреналин, тирамин ва ғ. ба раванди боздорӣ ва ангезиш, ки дар қишрҳои майна рух медиҳад, таъсир мерасонанд. Баъзе аминҳои биогенӣ дар рӯдаи ғафси одам ва ҳайвонот зери таъсири бактерияҳои фасодзо ҳосил мешаванд, ки барои организм заҳрноканд. Дар организм аминҳои биогенӣ бо унсурҳои биохимиявии ҳуҷайра пайваст мешаванд. Ба раванди мазкур кислотаҳои аденозинфосфат, нуклеинат ва карбогидратҳои калонмолекула (мас. гепарин) таъсири мусбат мерасонанд. Аминҳои биогенӣ дар ҳуҷайраҳо дар ҳолати пайваст дучор меоянд; онҳо фаъол нестанд ва зери таъсири ферменти аминоксидаза қарор намегиранд. Дар маҳсулоти майкашӣ аминҳои биогении гистамин, тирамин, путрессин, кадаверин, фенилэтаноламин мавҷуданд. Истеъмоли майҳое, ки аминҳои биогенӣ доранд, ба организми инсон таъсири манфӣ мерасонанд. Аминҳои биогенӣ асосан аз майҳои гулгун ёфт шудаанд. Дар майҳои сафед миқдори онҳо аз 1 мгдм 3 ва дар баъзе навъҳои майҳои гулгун аз 30 мгдм 3 зиёд нест. Коркарди май бо сорбентҳо боиси кам гаштани аминҳои биогенӣ хоҳад шуд. Барои туршондани шираи ангур аз мояи соф истифода бурдан беҳтар аст, чунки он ба фаъолияти бактерияҳои туршонандаи шир, ки дар пайдоиши аминҳои биогенӣ мақоми асосӣ доранд, роҳ намедиҳад.
Абду Анналиев

Абду Анналиёвич Анналиев (20 феврали 1920, авули Курруклӣ, хозир Вилояти Ахал, Туркманистон — 2007, Туркманистон) — ходими давлатии туркман ва ҳизбии шӯравӣ, Раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Туркманистон. Дар солҳои аъзои Бюрои ҲК Ҳизби Коммунистии Туркманистон. Номзад ба аъзогии КМ КПСС дар солхои. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Туркманистон даъватхои Депутати Шӯрои Олии СССР даъватхои.
Аббоси Давс (Дабс)

Аббоси Давс (Дабс) - номи гадое симиҷ ва шӯх аз қабилаи Давс (аз қабоили Яман ки ибни Аббос аз ҳамон қабила буд) ки ба латоифулҳиял гадоӣ мекард ва халқро механдонд. Дар "Ҷавомеъ-ул-ҳикоёт"-и Авфӣ ва "Латоифуттавоиф"-и Фахруддин Алии Сафӣ қисаи гадоии ӯ омадааст. Никалсун ӯро шираи хурмо фурӯш дониста ва ба ин байти "Асрорнома" истишҳод кардааст: Рӯзгори зиндагии вай ба дурустӣ маълум нест ва ончи мусаллам аст пеш аз қарни панҷуми қамарӣ мезиста зеро дар шеъри шоирони форсизабон аз қарни шашум номи ӯ ба унвони омӯзгори ҳиллаҳои гадоӣ бо шуҳрати бисёр ҳамроҳ будааст. Шӯҳрати ӯ мӯҷиб шуда, ки самоҷат дар кори гадоиро "Аббосӣ" ва "Аббосӣ кардан" ва "Аббосӣ овардан" хондаанд. Қиссаҳои ӯ дар китобҳои адабӣ шуҳрати бисёр доранд. Усули куллии гадоии ӯ ин аст: суол кунӣ, ҳар ҷо ки бошад; бихоҳӣ, аз ҳар ки бошад; ва бигирӣ, ҳар чи бошад. Дар амсоли омиёна омадааст: "Ифодааш ба наввоб мемонад, гадоиаш ба Аббоси Давс".
Антти Аарне

Антти Аматус Аарне — 5 феврали 1925, Ҳелсинки) — фолклоршиноси финландӣ. Зиндагинома Дар Донишгоҳи Санкт-Петербург таҳсил намудааст (1893 – 1898). Пас аз хатми таҳсил ба Ҳелсинки омад ва дар Донишгоҳи Хелсинкӣ ба кор шурӯъ кард. Яке аз намояндагони мактаби таърихӣ-ҷуғрофӣ дар фолклоршиносӣ. Усулҳои техникии методи муқоисавиро таҳия ва асоснок карда, намунаҳои истифодаи онро нисбат ба афсонаҳо, чистонҳо, сурудҳо пешниҳод намуд. Дар асоси системаи кори Аарне олими рус Н. П. Андреев ва афсонашиноси америкоӣ С. Томпсон феҳристи афсонаҳоро тартиб додаанд. Фолклоршиносони тоҷик Б. Тилавов, Ҷ. Рабиев, Р. Раҳмонӣ ва дигарон дар асарҳои худ ба методи Аарне такя намудаанд. Осор.
Абдуалим Ҳайдаров

Абдуалим Ҳайдаров — биохимик, номзади илмҳои биологӣ, дотсент, узви вобастаи Академияи илмҳои байналхалқии мактабҳои олӣ. Зиндагинома Солҳои донишҷӯи шуъбаи химия ва биологияи факултети табиатшиносӣ ва географияи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, муалими кафедраи химияи органикии донишкадаи мазкур, афсари Артиши Шӯравӣ, мудири лабораторияи таълимии химиявии донишкадаи омӯзгории пойтахт, коромӯз-тадқиқотчии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, аспиранти мақсадноки Академияи илмҳои ИҶШС (ш. Москва), ходими илмии Академияи илмҳои ИҶШС, муаллим, муаллими калон, дотсенти кафедраи химияи органикӣ ва биологӣ, мудири кафедраи номбурда, декани факултети химия, мудири кафедраи химияи органикӣ ва биологии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Аз соли 2006 ҳамчун мудири шуъбаи аттестатсия, аккредитатсия ва иҷозатномадиҳии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Хадамоти давлитии назорат дар соҳаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият дорад. Оид ба масъалаҳои омӯзиши таърихи биохимияи ватанӣ, ҷудокунӣ ва тадқиқи сафедаҳои таркиби наботот ва таҳияи усулҳои таълими химияи мактабӣ корҳои илмӣ бурдааст. Муаллифи 2 рисолаи илмӣ, 12 дастури таълимӣ ва зиёда аз 180 мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Дар конференсияҳои илмии ҷумҳуриявӣ, минтақавӣ ва байналхақӣ (Тошкент, Москва, Сакт-Петербург, Киев, Рига) бо маърӯзаҳо баромад кардааст. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон", ордени "Дӯстӣ", ифтихорномаҳои Комитети марказии комсомолии ҶШС Тоҷикистон, Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Хадамоти давлатии назорат дар соҳаи маориф ва донишгоҳи омӯзгорӣ сарфароз гардидааст. Осор.
Абдии Гунободӣ

Абдии Гунободӣ (? — 156264, Балх) — шоири форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш Гунободи Хуросон таҳсили мадраса кард ва сипас ба Ҳирот рафта, дар муҳити адабии он ҷо ба камол расид. Хоҷа Ҳасани Нисорӣ дар тазкирааш "Музаккир-ул-аҳбоб" аз шавқу рағбати Абдии Гунободӣ ба омӯзиши илм ва шеъргӯӣ иттилоъ додааст. Мувофиқи иттилои ҳамин асар ва манбаъҳои дигар Абдии Гунободӣ дар сурудани ғазал ва маснавӣ маҳорати зиёде доштааст, вале маснавиҳояш то кунун дастрас нагаштаанд. Дар тазкираҳову баёзҳо аз ашъори Абдии Гунободӣ намунаҳо оварда шудаанд. Абдии Гунободӣ дар шеърҳояш аз вазъи замон шикоят кардааст, ишқу ошиқӣ, табиату зебоиҳои онро тараннум намудааст, андешаҳои андарзӣ иброз доштааст. Ба забони ӯзбекӣ низ шеър мегуфтааст.
Абалак

Абалак — гиёҳест яксола, мансуби шураиҳо. Тавсифоти биологӣ Пояаш сершоху барг. Баргаш тасмашакли нугтез (аз 3 то 30 см қад мекашад). Баргу пояаш аз серпашмакӣ хокистарранг метобад. Баргаш майда (дарозиаш 0,5 – 7 см; бараш 0,2 – 1 см), дурушт, дарозрӯя ё нештаршакл (баъзан риштамонанд). Гулаш майда, сабзтоб (бештар баҳорон мешукуфад). Мевааш сегӯша, ба меваи ҷағҷағ монанд аст; дуто хори борики тез ё чангакмонанд дорад. Паҳншавӣ Абалак асосан дар регзор, санглох, ҷойҳои сершибоғу шӯразори биёбон, канори роҳ, замини партов (мавзеъҳои воҳаи дарёи Сир, водии Вахш, Помири Ғарбӣ, қаторкӯҳҳои Туркистон ва Зарафшон – 1800 м баландтар аз сатҳи баҳр) месабзад; абалакзор баъзан замини васеъро фаро мегирад. Абалак алафи бегонаи кишти ғалладона аст. Абалакро гӯсфанд, буз, асп ва шутур нағз мехӯрад 1. Хосияти шифоӣ Абалак гиёҳи шифоист. Табибони халқӣ ҷӯшоби баргашро барои нигоҳ доштани хуни бинӣ истифода мебаранд. Абалак хӯроки хуби чорвост. Онро баҳору тобистон аспу шутур ва моли майда нағз мехӯрад; гов намехӯрад. Абалак дар давраи мевабандиаш 2 – 9,5% протеин, 6 – 7% сафеда, 2% равған, 37 – 38% клетчатка ва 42 – 45% моддаҳои қиёмшавандаи бенитроген дорад.
Аб (дарё)

Аб  — номи дарёе аст, ки дар давлати Сербия равон аст.
Аббоси Афсаҳзод

Аббоси Аълохон Афсаҳзод — олим рӯзноманигор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. Зиндагинома Аббоси Афсаҳзод 05.05.1964 дар ш.Душанбе, дар оилаи зиёӣ, олим, адабиётшинос-шарқшинос Аълохон Афсаҳзод ба дунё омадааст. Афсаҳзод А.А. хатмкардаи шуъбаи арабии факултаи забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон. Афсаҳзод А.А. аз соли 2004 дотсенти кафедра ва солҳои 2008-2010 мудириятро бар дӯш дошта, солҳои 2010-2011 ба сифати Директори маркази фарҳанг ва забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии лингвистии шаҳри Маскав ифои вазифа намуд. Ҳамзамон, дар баробари таълиму тарбияи кадрҳои баландихтисоси миллӣ, Афсаҳзод А.А. маҳорати касбии худро сайқал дода, бевосита бо рӯзномаву маҷаллаҳои ҷумҳуриявӣ ҳамкорӣ менамояд. Ӯ узви рӯзноманигорони пайвастаи Федератсияи байналмилалии Салиби Сурх ва Ҳилоли Аҳмар, сармуҳаррири рӯзномаи "Ҳаёти солим" буд. Афсаҳзод А.А. аз соли 1991 узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон аст. Аълочии матбуоти Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Тоҷикистон мебошад. Бо забонҳои тоҷикӣ, арабӣ ва форсӣ озодона сӯҳбат мекунад ва менависад. Оиладор ва соҳиби 3 фарзанд аст. Осор Афсаҳзод А. ба кори илмӣ низ мароқи калон зоҳир намуда, муаллифи се монография, китобу дастурҳои таълимӣ, луғатҳо, беш аз 150 мақолаи илмӣ ва илмиву оммавӣ, муҳаррир, муҳаррири масъул ва мураттиби чандин асарҳои адабӣ ва илмиву методӣ мебошад, ки дар ҷумҳурӣ ва берун аз он нашр гардидаанд. Мақолаҳои илмӣ ва публисистии ӯ беш аз 100 аст. Адабиёт доир ба Аббоси Афсаҳзод.
Аббоси II

Аббоси — 1667) — шоҳи Эрон аз майи соли 1642, ҳафтумин подшоҳи Сафавиён.
Аббос Ҳилмии II

Аббос Ҳилмии (14 июл 1874 1 2 3, Искандария — 19 декабр 1944 3, Женева) — хидиви Миср.
Абанино (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Абанино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Аббос Мирзо

Аббос Мирзо Ноибуссалтана (августи октябри соли 1833) — арбоби давлатии Эрон, писари Фатҳалишоҳи Қоҷор, аз 1816 — вориси тахт. Зиндагинома Ҳанӯз дар давраи ҳукмронии падар фармонфармои Озарбойҷони Эрон буд ва усулан идораи тамоми Эронро дар ихтиёр дошт. 5 Бо мадади коршиносони англису франсуз ба усули аврупоӣ дар қӯшунҳои Эрон ислоҳот ворид намуд; дар Табрез истеҳсоли силоҳ ва муҳимот ба роҳ монда шуд; тарҷумаи адабиёти низомии Ғарб ба форсӣ шурӯъ гардид. Барои ғалаба бар таассуботи ҳамватанонаш ин шоҳзода либоси низомииаврупоӣ мепӯшид ва дар тамринҳои ҳаррӯза ширкат мекард. Дар давраи ҷангҳои русу форс Аббос Мирзо фармондеҳи кулл буд. Аббос Мирзо марди ислоҳталаб, шуҷоъ, равшанфикр, худхоҳ ва мустабид буд. Фарзандон Адабиёт.
Александр Пушкин

Александр Сергеевич Пушкин и қадим буда, модараш набераи писари князи Ҳабашистон, ходими ҳарбии давраи ҳокимияти Пётр Ганнибал Гиброхим. Айёми ҷавонӣ Аввалин қувваозмоиҳои Пушкин дар шеър ба солҳои бачагии ӯ рост меоянд. Солҳои таҳсил дар литсеи Царское Село дар шоирӣ шӯхрат ёфт. Барои муҳассилини литсеи Царское Село, ки Пушкин соли 1811 ба он дохил шудааст, интишори ғояҳои озодихоҳй хос буд. Ба равнақи афкори инқилобӣ ва ватандӯстӣ Ҷанги ватании соли 1812 низ мусоидат кард ва дар нахустин шеърҳои Пушкин таъсири муфиде гузошт ("Хотираҳо дар бораи Царское Село",; "Шаҳрча", "Гул",; "Хоб", "Орзу", "Ба дӯстом", ва диг.). Пушкин бо ҷамоаи адабии И. М. Карамзин ва сонитар бо П. Я. Чаадаев робита пайдо кард. Дар ашъори ин давра тасвири зиндагии туфонии шоири ҷавон ва ҷомеаи Петербург мавқеи калон дорад. Руҳи озодидустӣ ва лиризми нарм, омезиши анъана ва навпардозиҳои далеронаи рамантикӣ ба ашъори Пушкин "Ба Чаадаев", "Ба Жуковский",; "Таҷаддуд", ҳусни нав бахшидааст. Нашъунамои эҷодиёт Пушкин дар ин солҳо ба достонсароӣ рӯ оварда, тадриҷан ба кашфиётҳои нодир расидааст, ки зимни таъсири сюжет ва мазмунҳои барои адабиёти рус нав дар сабки нотакроре сурат гирифтаанд. Аввалин достони шоир "Руслан ва Людмила" шавқи амалиёти озодандешӣ ва озодфикрии ӯро афзуда, ба силсилаи достонҳои ҷанубӣ, шеърҳои романтикии ӯ ибтидо гузоштанд (шеъри "Ханҷар", 1821; достонҳои "Бандии Кавказ", 1821; "Бародарони ғоратгар", 1828, "Фавораи Бохчасарой", 1823). Таълифи романи манзуми "Евгений Онегин" низ ҳамон ҷо шурӯъ шудааст. Сафари Кавказу Қрим ва таълифи силсилаи достонҳои ҷанубии Пушкин бо марҳилаи байронпарастӣ ва омузиши ӯ аз таҷрибаи романтизми инқилобии Европа мувофиқ меояд. Ин аст, ки дар достонҳо ва ашъори ин давра назари амиқи Пушкин ба фалсафаи озодӣ, ба исёни ишқ ва шахсияти озодипараст мушоҳида мешавад. Дар достони дигари Пушкин "Лулиҳо", ки онро қуллан олии кашфиётҳои романтикии Пушкин метавон намид, шахсият, ҷамъият ва иллатҳои он ба дараҷаи баланди тасвир расидаанд. Тадқиқи бадеии масъалаҳои инсон ва олами ҳастӣ, зиддиятҳои иҷтимоии давр ва табақаҳои гуногуни одамон дар олами феодалии крепостноӣ аз мавзӯъҳои асосии эҷодиёти Пушкин қарор мегиранд. Ҳамчунин нигаред.
Абдагаси I

Абдагас, Абдагаси, бародарзодаи Гундуфар.
Аббос Киёрустамӣ

126416244? 126416281? Аббос Киёрустамӣ (22 июн, 1940 — 4 июл, 2016) коргардоне эронӣ буд ки эътибори ҷаҳонӣ дорад. Аз соли 1970 то кунун, Киёрустамӣ дар сохтани беш аз 40 филм нақш доштааст ки шомили теъдоди зиёде филми кӯтоҳ ва филми мустанад аст. Аз машҳуртарин корҳои Киёрустамӣ метавон ба сегонаи Коклер, Таъми Гелос ва Бод Моро Хоҳад Бурд ишора кард. Киёрустамӣ даст б корҳои бисёре задааст, монанди филмноманависӣ, тадвин, коргардонӣ, сохти филм, тарроҳии унвонҳои ифтихорӣ ва корҳои таблиғотӣ. Ғайр аз филмсозӣ, Киёрустамӣ ба шеър, аккосӣ, наққошӣ, тасвирбардорӣ ва график ҳам мепардозад. Ӯ чандин бор довари ҷашнвораҳои ҷаҳонӣ будааст. Киёрустамӣ яке аз коргардонҳои мавҷи нави Эрон аст. Мавҷи нави синамои Эрон дар даҳаи 1960 оғоз шуд ва коргардонҳое монанди Фуруғ Фаррухзод, Суҳроб Шаҳид-Солис, Баҳром Байзоӣ ва Парвиз Кимиёвӣ ба он пайвастанд. Бисёре аз ин коргардонон филмҳои шоирона ва аксаран бо мавзӯъҳои сиёсӣ ва фалсафӣ месохтанд. Филмҳо.
Аббос Ҳилмии I

Аббос Ҳилмии (10 ноябр 1813, Ҷидда, минтақаи Макка — 13 июл 1854 1,) — волии Миср.
Абаканово (ноҳияи Кадуй, Вологда)

Абаканово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кадуй, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ховар (хабаргузорӣ)

"Ховар" (Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон "Ховар", кутаҳ. АМИТ "Ховар") — хабаргузории расмии давлатии Тоҷикистон. Таърих АМИТ "Ховар" — Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон "Ховар" агентии марказии давлатии иттилоотии мамлакат мебошад. Он баъди барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ дар минтақа аз ҷумлаи агентиҳои маъруфтарини иттилоотӣ ба шумор меравад. Агентӣ дар шаҳри Душанбе соли 1925 ҳамчун Агентии телеграфии Ҷумҳурии Тоҷикистон (ТоҷикТА) дар таркиби ТАСС ба фаъолият шурӯъ намуд. ТоҷикТА 10 апрели соли 1992 баъди мустақилияти давлатии ҷумҳурӣ ба Агентии миллии иттилоотии назди Ҳукумати Тоҷикистон табдил дода шуд. Он баъди барҳам хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ дар минтақа аз ҷумлаи агентиҳои маъруфтарини иттилоотӣ ба шумор меравад. АМИТ "Ховар" имрӯз агентии ягонаи иттилоотии ҷумҳурӣ мебошад, ки мақоми расмӣ дорад. Кормандони агентӣ хабарҳоро бевосита аз манбаъҳои асосии онҳо ба даст оварда, ба воситаи каналҳои расмӣ фавран пахш мекунанд, ҳамчунин ҳуҷҷатҳои вобаста ба фаъолияти Президент, Парламент ва Ҳукумати Тоҷикистон ва фаъолияти тамоми дастгоҳи давлатӣ тавассути агентӣ пахш карда мешаванд. Агентӣ пахшкунандаи боэътимоди ахбороти таъҷилӣ ва эътимодбахш дар бораи рӯйдодҳои ҳамаи минтақаҳои Тоҷикистон мебошад. Хабарҳои агентии миллии иттилоотии "Ховар" -ро на танҳо рӯзномаю маҷаллаҳо, телевизион ва радио, балки инчунин хонандагони сайтҳои интернетӣ, сафоратхонаҳои хориҷӣ, соҳибкорону тоҷирон, вазорату идораҳо, созмонҳои ҷамъиятӣ ва одамони алоҳида чи дар Тоҷикистон ва чи дар хориҷи он истифода мебаранд. Мавзӯъҳои Оҷонсии иттилоотӣ — шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва ҷаҳон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, ҳаёти иҷтимои ва фарҳангии мамлакат мебошад. АМИТ "Ховар" бо марказҳои калонтарини иттилоотии минтақа ва ҷаҳон ҳамкории мутақобилаи муфид дорад. Хабарҳои АМИТ "Ховар" ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ, форсӣ, арабӣ, ӯзбекӣ ва англисӣ пахш карда мешаванд. Муассис — Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Роҳбар — Садриддини Шамсиддин.
Кулӣ Абдинов

Кулӣ Абдинов (Абдинов Кулӣ Ҷаъфарович, Ишқобод — 20 октябри 1938 1) — сиёсатмадор ва рӯшанфикри тоҷик. Узви Ҳизби Комуунистӣ (аз 1919). Зиндагинома Кулӣ Абдинов дар Ишқободи минтақаи Мовароуннаҳр, аз хонаводаи деҳқони форс ба дунё омадааст. Соли 1923 Донишгоҳи коммунистии заҳматкшони Шарқро хатм кардааст 2. Корнома Кори худро соли 1914 дар чопхонаи Ишқобод ба унвони ҳуруфчин оғоз карда, соли 1919 котиби кумитаи уездӣ-шаҳрии Марв ҲКО (б), солҳои инструктори бригадаи артиши якум, комиссари сиёсии низомии бригадаи аспдавонӣ дар зерзамини Форс кор мекард.
Лайло Абошидзе

Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Гурҷистон Лайло Михайловна Абошидзе (гурҷӣ: августи апрели 2018) — ҳунарпешаи синамо, овозхони шӯравӣ ва гурҷӣ. Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Гурҷистон 3. Зиндагинома Лайло Абошидзе 1 августи соли 1929 дар Тифлис ба дунё омадааст.
Аббос ибни Муҳаммад

Аббос ибни Муҳаммад — севумин малики Бомиён аз хонадони Ғуриён, писари Шамсуддин Муҳаммад ибни Масъуд ва бародарандари Баҳоуддин Соми.
Абвер

Абвер — идораи разведка ва контрразведкаи Германия. Соли 1919 таъсис гардида, соли 1938 ба Раёсати разведка ва контрразведкаи фармондеҳии олии Қувваҳои мусаллаҳи Германия табдил ёфт. Ба гирдоварии иттилооти махфии ҳарбӣ дар давлатҳои хориҷӣ, тахрибкориҳо дар ақибгоҳи душман ва амсоли инҳо машғул буд, ҳамчунин контрразведкаи дохилию хориҷии мамлакатро танзиму идора мекард. Абвер солҳои 1935 – 44 дар бисёр мамлакатҳо шабакаҳои худро дошт. Аз тирамоҳи 1940 Абвер тамоми нерӯи худро тибқи нақшаи "Барбаросса" алайҳи Иттифоқи Советӣ равона карда буд. Феврали 1944 Абвер барҳам хӯрд ва вазифаи он ба уҳдаи Сарраёсати амнияти империявӣ вогузор гардид.
Асрори Сомонӣ

Асрори Сомонӣ (Асрори Раҳмонфари Сомонӣ ноябри 1952 1, деҳаи Артуч, ноҳияи Панҷакент — 14 феврали 2023, Душанбе) — нависанда, тарҷумон, адабиётшинос, ва рӯзноманигори тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Асрори Раҳмонфари Сомонӣ 1 ноябри соли 1952 дар деҳаи Артучи ноҳияи Панҷакент ба дунё омадааст. Соли 1969 мактаби миёнаи 6-и шаҳраки Колхозчиён, соли 1974 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро ба поён расондааст 2. Корнома Баъди хатми донишгоҳ дар шуъбаи матншиносии Институти шарқшиносии Академияи илмҳои ҷумҳурӣ ба кор пардохтааст. Солҳои дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ (дар Афғонистон), хидмати ҳарбиро ба ҷой оварда, баъдан фаъолияташро дар институти номбурда идома бахшидааст. Ҳамзамон, сармуҳаррири Студияи телевизиони Душанбе "Сомониён", сармуҳаррири ҳафтаномаи Минбар "Трибуна", муҳаррири масъули ҳафтаномаи "Тоҷикистон", ёвари ректори Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон будааст. Муддате ёварии раиси ҶСШК "Нафтрасон" ва сардори КВД "Роҳи оҳани Тоҷикистон"-ро бар уҳда дошта, пайваста фаъолияти илмию эҷодиро ҳам пеш бурдааст. Таълифот Аз овони мактабхонӣ ба шеъргӯйӣ пардохта, нахустин шеъру хабару мақолаҳояш дар авроқи рӯзномаву маҷаллаҳои ноҳиявӣ ("Зарафшон") ва ҷумҳуриявӣ ("Машъал"-у "Пионери Тоҷикистон") ба табъ расидаанд. Муаллифи беш аз 300 очерку мақолаи илмӣ ва илмии оммавӣ, рисолаҳои "Носири Хусрав — шоири мутафаккир", "Родмарди хуҷистакор", "Ёқути сурх", "Марди роҳ", "Рӯдакиро суханаш тилви нубост" ва "Яккатози майдони Ҷомишиносӣ" мебошад. Мураттиб ва муфассири куллиёту мунтахаботи осори Рӯдакӣ, Умари Хайём, Ҷалолуддини Румӣ, Ҳофизи Шерозӣ, Абрураҳмони Ҷомӣ, Фаттоҳии Нишопурӣ, Кироми Бухороӣ, Имлои Бухороӣ, Туғрали Аҳрорӣ, Лоиқ Шералӣ, Беранги Кӯҳдоманӣ ва дигарҳост. Тарҷумонӣ Намунаҳоеро аз осори В. Ванчура, С.Есенин, Р. Ҳамзатов, Е. Э. Бертелс, Қ. Қулиев, Р. Бёрнс, Н. Доризо, С. Островой, Р. Фарҳодӣ, В. Воскобойников, Р. Киффер, А. Салим, Ӯ.Ҷамол ва ғ. ба тоҷикӣ гардондааст. Иддае аз навиштаҳояш дар матбуоти Эрону Афғонистону Ӯзбекистон мунташир ва ба забонҳои русиву ӯзбекӣ тарҷума шудаанд. Ҷоизаҳо Бо чандин ордену медали ватаниву хориҷӣ, ифтихорномаҳо ва нишони "Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон" қадр шудааст. Узви Созмони ховаршиносони шӯравӣ ва Анҷумани байналмилалии тоҷикон ва форсизабонони ҷаҳон "Пайванд" ва аз соли 1993 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 2014 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Даргузашт Асрори Раҳмонфари Сомонӣ 14 феврали 2023 дар шаҳри Душанбе даргузашт.
Аббакумовская (ноҳияи Тарног, Вологда)

Аббакумовская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Абдиел Арройо

Абдиел Арройо Молинар (декабри 1993, Колон, Панама) — футболбози панамӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Абганерово (ноҳияи Светлояр, Волгоград)

Абганерово - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Светлояр, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Абарсом

Абарсом, Абарсоми Ардашерфар — яке аз дарбориёни баландпояи дарбори Сосониён, вузург фармазор (вазири аъзами)-и Ардашери Бобакон.