Таҳм

Таҳм — ягони размӣ дар нерӯҳои мусаллаҳ, ки аз ду ё чанд рада ташкил шуда ва бахше аз вашт аст; даста 1, взвод 2 3. Вожашиносӣ Таҳм, бино бар истилоҳи, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии Ашкониён аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда, вомвожа аз истилоҳи низомии Руми Шарқӣ аст: " ҳанг " " нерӯ; тавон " + - " доранда; фармондеҳ " " фармондеҳи таҳм " " фармондеҳи тагма " 4 5. Истилоҳи " дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи " нерӯ; тавон " (аз эронии бостон: - - " тохтан, давидан " таҳм " зӯрманд, паҳлавон " 6) инҳамон ва бо "нерӯ" мутародиф гаштааст 7. Бино бар ин, "таҳм" ба ҷои "взвод" ва "таҳмдор" ба ҷои "лейтенант" ва дар пайравӣ аз он вожаҳои "таҳмбон" ва "таҳмовар" сохтаву барои ҷойгузинии дараҷаҳои низомии "лейтенанти калон" ва "лейтенанти хурд" ба Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод шудаанд 8. Пешина Таҳм ҳамчун ягони размӣ нахустин бор дар сипоҳи Ашкониён (250 то милод — 224) дар пайравӣ аз "тагма" (") дар сипоҳи подшоҳии Руми Шарқӣ ташкил шуда ва ягоне буда, ки сарбозро дар бар мегирифтааст. Дар сипоҳи Сосониён, ки созмони радабандии даҳдаҳиро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд 9, низ яке аз ягонҳо таҳм ном доштааст 10. Ҳар таҳме сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд рада ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст 11. Фармондеҳӣ ва шумори нерӯҳо Фармондеҳии таҳм маъмулан ба яке аз саркардагон ё размсозон ва гоҳе низ гурӯҳбонҳо вогузор мешавад. Ҳамакнун фармондеҳӣ ва шумори нерӯҳои таҳмҳои тароразмӣ (таҳмҳои муҷаҳҳаз ба худравҳои зиреҳӣ барои таробарӣ ва разм) ва танкӣ дар артиши кишварҳои гуногун тақрибан яксон аст 3. Дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои НАТО (Амрико, Олмон, Фаронса ва чанде дигар) таҳми пиёдагони мутурӣ аз 3 радаи пиёдагони мутурӣ ташкил мешавад. Дар нерӯҳои мусаллаҳи бархе дигар аз кишварҳо таҳм ҳамчунин радаи фармондеҳи ро низ дар бар мегирад 3. Таҳм дар ягонҳои размии Артиши Шуравӣ (ягонҳои тароразмӣ, танкӣ, оташборгонӣ ва ҳаводурбу чатрбоз) аз се рада ташкил мешуд. Шумораи нерӯҳои таҳм ба хешкории он вобаста аст. Масалан, дар Артиши Шуравӣ дар охири солҳои 1980-ум, таҳмҳо вобаста ба хешкорияшон чунин шумор доштанд 12: Дар Нерӯҳои мусаллаҳи Русия як таҳми тароразмӣ аз радаи тирандозӣ иборат аст. Таҳм мусаллаҳ ба ҷангафзорҳои инфиродӣ ва гурӯҳӣ аст. Таҳмҳои тирандози савора ва танкӣ метавонанд ҳам дар таркиби вашт амалиёт анҷом диҳанд ва ҳам масъулиятҳои мустақиле чун посдорӣ ва парведорӣ дошта бошанд. Бар пояи ойинномаҳои ҷангии Шуравӣ ва Русия, ҳангоми амалиёти падофандӣ таҳмҳои тирандози савора ва танкӣ масъули дифоъ аз нуқтаи муқовимат ба паҳнои 400 метр ва жарфои 300 метр ҳастанд. Ҳангоми амалиёти офандӣ таҳм дар ҷабҳае ба паҳноии 300 метр амал мекунад 13. Дар артиши дигар кишварҳо низ ҳамин нишондиҳандаҳо ба кор мераванд 14. Дар Артиши Амрико таҳми пиёдагони мутурӣ афзун бар 3 радаи пиёдагони мутурӣ (ҳар кадоме 9-касӣ) як бахши фармондеҳи ро низ дар бар мегирад, ки шумори нерӯҳои онро ба 35 кас мерасонад 15. Таҳми танкӣ низ ҳамчун таҳм бахши фармондеҳӣ дорад. Шумори нерӯҳои таҳми танкӣ 16 кас аст 14. Таҳми пиёдагони мутурии Артиши озодибахши халқи Чин аз 3 радаи пиёдагони мутурӣ (ҳар кадоме 12-касӣ) ва бахши фармондеҳӣ ташкил мешавад. Аммо бар хилофи кишварҳои НАТО бахши фармондеҳии таҳм дар артиши Чин танҳо фармондеҳи таҳм ва муъовини ӯро дар бар мегирад, ки дараҷаи гурӯҳбонӣ дорад. Шумори нерӯҳои ин таҳм 38 кас аст 14. Таҳми пиёдаи Нерӯҳои худбонии Ҷопон 39 сарбоз дорад, ки аз 3 радаи пиёдагон (ҳар кадоме 11-касӣ) ва бахши фармондеҳӣ (6 кас) иборат аст.