Султонзода Тоҷибой Султонӣ

Султонзода Тоҷибой Султонӣ (Келдиёров Тоҷибой Султонович) — олими адабиётшинос, доктори илмҳои филология, Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, узви Конфедератсияи байналхалқии иттифоқҳои журналистӣ узви Иттифоқи байналмилалии нависандагон ва табибон. Зиндагинома Султонзода Тоҷибой Султонӣ (тахал. Тоҷибой Султонӣ)- адабиётшинос, доктори илмҳои филология, профессори кафедраи адабиёти классикии МДТ ДДХ ба номи академик Б.афуров (аз соли 2022). 19-сентябри соли 1970 ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби ҳаштсолаи деҳаи Ровадин ва мактаби миёнаи рақами 6 деҳаи ӯсар, ҳамоиши байналмилалии 1150-солагии Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (Теҳрон, 1387 2008), ҳамоиши байналмилалии бузургдошти Алишери Навоӣ (Машҳад, даймоҳи 1393), семинари омӯзишии "Рушди ВАО-и ҷадид дар Тоҷикистон" (Ҷумҳурии Халқии Хитой, Пекин, 22-октябр-5 ноябри соли 2015), Конференсияи бузургдошти Абдураҳмони Ҷомӣ ва дар чандин конфронсҳои байналхалқӣ, вилоятӣ ва ҷумҳуривии кишвар ширкат ва суханронӣ кардааст. Давраи бозомӯзиро вобаста ба ихтисос дар Донишгоҳи Шаҳид Биҳиштии кишвари Эрон (ноябр-январи соли 2008-2009) сипарӣ намудааст. Фаъолияти илмӣ Риштаи таҳқиқоти Тоҷибой Султонӣ масоили маърифат ва шарҳи осори адабиро дарбар мегирад. Соли 2000-ум рисолаи номзадии хешро дар мавзӯи "Шарҳи қасоиди Хоқонӣ"-и Алавии Шодиободӣ ва масъалаҳои маърифати бадеии ашъори Хоқонӣ" таҳти роҳбарии профессор Абдуманнони Насриддин ба дифоъ расонидааст. Дар адабиётшиносии тоҷикӣ бори аввал роҷеъ ба шурӯҳи осори Хоқонии Шарвонӣ таҳқиқот анҷом дода, намунаҳои ашъори ӯро ба нашр расонидааст. Дар мавзӯи "Камолуддин Ҳусайни Хоразмӣ ва суннатҳои шарҳнависӣ бар "Маснавии маънавӣ"-и Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ" таҳқиқоти илмӣ анҷом дода, соҳиби дараҷаи илмии доктори илмҳои филология гардидааст. Фаъолияти ҷамъиятӣ Султонзода Тоҷибой Султонӣ аз соли 2016 котиби Комиссияи татбиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи забони давлатии Тоҷикистон" дар вилояти Суғд мебошад. Мавсуф солҳои мухталиф котиби кумитаи тадорукоти ҷашнҳои сиёсию давлатии 25-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 5500-солагии шаҳри Саразми бостонӣ, 700-солагии шоири ғазалсарои тоҷик Камоли Хуҷандӣ, 30-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилояти Суғд буд ва барои дар сатҳи баланд доир гардидани ҷашнҳои болозикр ҳиссаи сазовор гузоштааст. Дар ин замина, дар нашри китобҳои зерин ҳамчун узви ҳайати таҳририя ва муҳаррир саҳм гузоштааст. "Пешвои миллат ва 25 соли нусратҳо" Хуҷанд: Хуросон, 2017, - 544 саҳ. (узви ҳайати таҳририя). "Девон"-и Сайфи Исфарангӣ. Хуҷанд: Хуросон, 2017.- 832 саҳ.(муҳаррир). "Пешвои миллат – эҳёгари тамаддуни тоҷикон".Маводи конфронси ҷумҳуриявии илмӣ- назариявии ДДҲБСТ.-Хуҷанд: Ношир, 2019.-604 с. (муҳаррир). "Пешвои миллат ва рушди Тоҷикистони соҳибистиқлол". Маводи конференсияи илмӣ- амалии ҷумҳуриявии "Президенти кафили рушди устувори иқтисодӣ ва зиндагии шоистаи мардум".-Хуҷанд: Ношир, 2022. - 509 саҳ.(муҳаррир). "Сарвар, Президент, Пешво". -Хуҷанд: Ношир, 2022, - 336 саҳ. (узви ҳайати таҳририя). Иҷлосия: парвозгоҳи Пешвои миллат. -Хуҷанд: Хуросон, 2022, - 330 саҳ. (узви ҳайати таҳририя). Осор Т. Султонӣ соҳиби зиёда 200 мақолаи илмӣ ва илмию оммавӣ оид ба масоили мухталифи адабию иҷтимоӣ мебошад. Ба масоили таҳқиқи шеъри муосир низ таваҷҷӯҳ дошта, дар ин замина зиёда аз 40 мақола таълиф намудааст. Мақолаҳояш дар маҷаллаҳои дар КОА-и назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Федератсияи Россия, Эрон ва Ҳиндустон ба нашр расидаанд. Осори таълифии Т. Султонӣ иборат аз "Шарҳи қасоиди Хоқонӣ"-и Алавии Шодиободӣ ва масоили маърифати бадеии ашъори Хоқонӣ", (Хуҷанд-2000); "Шарҳи "Миръоту-с-сафо"-и Хоқонӣ", (Хуҷанд-2000); "Таҳлили матни асари бадеӣ" (раҳнамои таълим), Хуҷанд – 2002; "Шарҳи қасоиди Носири Хусрав" (таҳия бо ҳаммуаллифӣ), Хуҷанд – 2003; Таърихи адабиёт(аҳди бостон), Хуҷанд, 2009; Нома ба падар. Хуҷанд, Нашриёти "Андеша", 2012. – 56 саҳ. (Нашри дуюм, бо иловаҳо), Хуҷанд: Меъроҷ.-2018.-98 саҳ; "Хони маънӣ" (Мунтахаби ашъори Анварии Абевардӣ, Адиб Собири Тирмизӣ ва Хоқонии Шарвонӣ). Таҳияи қасоид, ғазалиёт, қитъаҳо, ашъори мутафарриқаи Хоқонии Шарвонӣ, дар ҷилди 18-уми силсилаи "Ахтарони адаб", Душанбе, "Адиб", 2012); Китоби иншо. Душанбе: Ирфон.-2013. -196 саҳ.; "Қалъаи Ҳушрабо" (Шарҳи достони "Дижи Зотуссувар" аз дафтари шашуми "Маснавии маънавӣ")(Хуҷанд, 2013.-143 саҳ.), маҷмӯаи мақолаҳои адабиёти муосири тоҷик бо номи "Сеҳри ҳалол". Хуҷанд: Меъроҷ, 2017, 117 саҳ., "Шарҳшиносии "Маснавии маънавӣ" (Иборат аз ду муҷаллад. Ҷилди 1., Хуҷанд: Хуросон, 2022.-296 с., Ҷилди 2., Хуҷанд: Хуросон, 2022.-300 с.) мебошад. Муҳимтарин сарчашмаҳо – "Шарҳи қасоиди Носири Хусрав" (Хуҷанд: Нури маърифат, 2004. – 250 с.) инчунин вобаста ба зиндагинома ва осори Мавлоно, аз ҷумла китобҳои зеринро таҳия ва таълиф намудааст: "Рисолаи Сипаҳсолор"-и Фаредуни Сипаҳсолор (қадимитарин.