ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Асқар Мамин

Асқар Ӯзақбоевич (Ӯзақбойлӣ) Мамин Асқар Ұзақбайұлы Мамин октябр 1965 (1965-10-23); Селиноград, ҶШС Қазоқистон, Иттиҳоди Шӯравӣ) — сиёсатмадори қазоқ. Сарвазири Қазоқистон аз 25 феврали соли 2019 1. Аз моҳи феврали соли 2019 ба ҳайси ҳокими шаҳри Остона, инчунин вазири нақлиёт ва коммуникатсияи Ҷумҳурии Қазоқистон, муовини якуми сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон 2, сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон буд. Ӯ аз 21 феврал ба ҳайси сарвазири кишвар фаъолият мекард. Зиндагинома Асқар Мамин соли 1965 таваллуд шудааст. Хатмкардаи Донишкадаи муҳандисию сохтмонии Тселиноград, Академияи Иқтисоди Русия. ба номи Г. В. Плеханов ихтисоси муҳандиси сохтмон, иқтисодчӣ. Аз қабилаи канҷигалии қавми арғин аст 3. Фаъолияти кории худро ҳамчун монтажчии трести Селинтяжстрой оғоз кардааст. Аз соли 1996 то 2008 - муовини якуми раиси шаҳри Остона, муовини вазири нақлиёт ва коммуникатсия, муовини якуми вазири саноат ва савдо, вазири нақлиёт ва коммуникатсияи Ҷумҳурии Қазоқистон, ҳокими шаҳри Остона. Аз апрели 2008 то 9 сентябри соли 2016 Президенти ҶСК "НК" Қазақстан Темр Жолы". Аз моҳи сентябри соли 2016 Раиси Шӯрои директорони ҶСК Ширкати Миллии Қазақстан Темр Жолы. 9 сентябри соли 2016, ӯ муовини якуми сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон дар ҳукумати Бокитҷон Сагинтоев таъйин шуд 4. 8 январи соли 2018 муовини якуми сарвазир Асқар Мамин ба Шӯрои директорони ширкати миллии ҳамроҳ шуд 5. 21 феврали соли 2019 ӯ иҷрокунандаи вазифаи сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон таъйин шуд. 25 феврали соли 2019, ӯ ба вазифаи Сарвазири Ҷумҳурии Қазоқистон таъйин карда шуд 6. 29 майи соли 2019 Раёсати Бонки Тавсеъаи Авруосиё Асқар Маминро раиси Раёсати БОР интихоб кард 1 7 8. Ҷоизаҳо Ҷоизаҳои Қазоқистон Галерея Эзоҳ Ссылки.
Асҳоби Расс

АСҲБИ РАСС (аз асҳоб ва Расс – номи қавм) — яке аз қавмҳои пешин, ки роҷеъ ба он дар Қуръони карим дар сураҳои Фурқон ва Қоф дар канори қавмҳои Од, Самуд, Нуҳ ва ғайра номбар шудааст. Асҳоби Расс ба унвони қавми баддин ва кофирони якрав ироа шуда, паёмбарашонро такзиб намуда, ба куфру саркашии худ исрор варзиданд ва дар натиҷа ба азоби илоҳӣ гирифтор шуданд. Расс ба маънои чоҳ ва ё манбаи обе буда, ки қавми мазкур дар атрофи он сукунат мекард. Дар бораи сукунат, таърихи зиндагонӣ ва пайғамбари Асҳоби Расс дар байни муфассирон ихтилофи назар вуҷуд дорад. Ба ҳайси маҳалли сукунати онҳо Озарбоиҷон, Ямома, Ҳазрамавт, Мадоини Солеҳ дар минтақаи Ҳиҷр ва ғайра ном бурда шудаанд. Ибни Ҷурайҷ бо истинод ба Ибни Аббос ривоят мекунад, ки Асҳоби Расс аҳли деҳае аз деҳоти Самуд (дар минтақаи Ҳиҷр) будааст. Аз Икрима ривоят шуда, ки Расс чоҳест, ки пайғамбарашонро дар он афканда ва дафн кардаанд.
Асҳоби Айка

АСҲБИ АЙК дар он зиндагӣ мекарданд. Адабиёт..
Асҳоби Раъй

АСҲБИ РАЪЙ, номи яке аз ду гароиши аслӣ ва тамоюли муҳимми фиқҳӣ дар садаҳои нахустини исломӣ, ки ба ҷонибдорӣ аз корбурди шеваҳои иҷтиҳод бо раъй дар истинботи аҳкоми фиқҳӣ шуҳрат ёфтааст ва фақеҳони сарзамини Ироқ, бахусус имом Абуҳанифа ва ёрони ӯ дар таърих ба унвони барҷастатарин намояндагони он шинохта шудаанд. Истилоҳи Асҳоби Раъй бо фароянди таърихиаш ҳамеша дар баробари истилоҳи асҳоби ҳадис қарор дошта, бинобар нисбӣ будани мафҳуми онҳо муайян намудани марзе ва фарқ гузоштан дар байни онҳо душвор аст. Аз баррасии корбурди шеваҳои фиқҳии роиҷ дар назди асҳоби ҳадис ва муқоисаи он бо равишҳои истинбот дар назди Асҳоби Раъй бармеояд, ки ихтилофи ҳар ду гурӯҳ дар корбурди раъй ва асар (ҳадис) амри нисбӣ аст. Ҳатто сахттарин тарафдори мактаби аҳли ҳадис корбурди раъйро дар истинботи аҳком ба таври куллӣ рад накарда, балки онро дар мавридҳои муайян ва ба таври маҳдудтаре ба кор бурдааст ва мухолифати онҳо бештар дар баробари раъйи мазмум будааст. Шадидтарин фақеҳони раъйгаро низ мухолифат бо ҳадиси саҳеҳ ва ривояти муътамадро ҷоиз нашуморида, корбурди раъйро ба мавридҳои хос ва назароти дурусти иҷтиҳодӣ дар чаҳорчӯби шаръ, ҳарчанд бо абъоди васеътаре ҳам бошад, марбут донистаанд. Корбурди раъй дар фиқҳи исломӣ собиқаи дерина дорад ва решаҳои он ба рӯзгори паёмбари ислом (с) ва замони саҳобагон бармегардад (ниг. Раъй). Равиши корбурди раъй ба маънои аслиаш дар сарзамини Ироқ, бавижа дар шаҳри Куфа пештар аз дигар сарзаминҳои исломӣ ва марказҳои илмии ҷаҳони ислом рушд ва такомул ёфт. Ҳузури бевосита ва ё бавоситаи се тан аз саҳобагони бузург – Умар (рз), Алӣ (рз) ва Абдуллоҳ ибни Масъуд (рз), ки дар байни асҳоб аз тарафдорони корбурди раъй ба шумор мерафтанд, дар ин сарзамин дар ташаккули сареи ин раванд нақши муассир дошт ва онҳо нахустин поягузорони он будаанд. Тобеини куфӣ ва худи имом Абуҳанифа – намоёнтарин чеҳраи мактаби аҳли раъй амал ба раъйи фиқҳӣ ва усули мактаби худро бар пояи назароти фиқҳии он се саҳоба медонанд. Дар такомули раванди корбурди раъй дар ҳавзаҳои ҳуқуқии сарзамини Ироқ пас аз он ақволи фиқҳии Ибни Аббос ва Ибни Умар низ таъсири созандае доштаанд. Саҳобагон раъйро ба маънои васеаш, яъне ҳам дар дарки маънои оятҳо ва нусус (далелҳо)-и дигари шаръ, ҳам дар татбиқи дурусти аҳком ва ҳам дар қиёси масоили тоза ба кор мебурданд.
Асҳоби Ухдуд

АСҲБИ УХДУД (аз асҳоб ва уҳдуд – ҳуфра, хандақ), яке аз достонҳои Қуръонӣ, ки дар он як воқеаи таърихӣ дар бораи муборизаи ҳаққу ботил, тарафдорони хайру шар ва куфру имон зикр гардидааст. Дар бораи он дар сураи маккии "Буруҷ" зимни ҳафт оят гузориш дода шудааст. Дар достони Асҳоби Уҳдуд рафтори қабеҳи кофирон, куфру худоношиносӣ ва ҷиноятҳои зиддибашарӣ маҳкум ва баландтарин намунаи сабру пойдорӣ ва базлу фидокорӣ – нисори ҷон дар роҳи ҳифзи дину имон ба намоиш гузошта шудааст. Ривоёти таърихӣ ва таҳқиқоти илмие, ки дар робита ба ин достони қуръонӣ анҷом дода шудаанд, саргузашти муъминони минтақаи Наҷрон дар сарзамини Яманро таъйид мекунанд, ки соли 513 ва ё 523 подшоҳи он Юсуф ибни Асъар, маъруф ба Зуннувос онҳоро ваҳшиёна ба ҳалокат расондааст. Дар Наҷрон ҳанӯз ҳам шаҳрчаи бостоние бо номи Ухдуд вуҷуд дорад ва дар он макон то ба ҳол осори устухонҳои сӯхта ва хокистар ба чашм мерасад. Мардуми он шаҳр муъминоне бар дини насронӣ будаанд. Подшоҳи ҳимярӣ, ки аз кеши яҳуд пайравӣ мекард, онҳоро мавриди шиканҷа қарор дод ва интихоби яке аз ду роҳро дар пеши онҳо гузошт – ё аз динашон ба дини ӯ бармегарданд ва ё дар оташ зинда сӯзонда мешаванд. Онҳо марги бо каромат ва мурдан дар роҳи ақида ва имонро бар тарки дини худ тарҷеҳ доданд. Подшоҳ дастур дод, то ухдуде – хандақ ва ҳуфраи дарозе канданд ва дар он оташи маҳибе сар доданд. Он гоҳ мардуми муъминро гирд оварда, як ба як дар оташ афканданд ва ба шаҳодат расонданд, вале касе аз онҳо аз динаш барнагашт. Мурод аз Асҳоби Уҳдуд подшоҳ ва онҳое ҳастанд, ки дар он куштор ва ҷинояти зиддибашарӣ ширкат доштанд.
Асҳоби Суффа

Ислом Имон ба Аллоҳ Имон ба фариштагон Имон ба Расул ва анбиё Имон ба китобҳои осмонӣ Имон ба рӯзи қиёмат Имон ба қазо ва қадар Шаҳодат Намоз Рӯза Ҳаҷ Закот Қуръони Карим Суннати Пайёмбар Аҳодиси Аҳли байт Иҷмоъи қавлҳои уламо Қиёс Иҷтиҳод Муҳаммад Анбиё Аҳли Байт Саҳоба Хулафои Рошидин Имомат Модарони муъминин Суннӣ (Салафӣ Ашъарӣ Мотуридӣ Шиъа (Зайдия Имомат) Хавориҷ (Азориқа Наҷдия Суфрия Ибозия) Каломия (Мурҷия Муътазила Ҷаҳмия Ҳарурия) Дигар фирқаҳо Шаҳрҳои муқаддас Маккаи Мукаррама Мадинаи Мунаввара Қудси Шариф Ҷойҳои муқаддас Масҷидулҳаром Масҷиди Набавӣ Масҷидулақсо Хилофати исломӣ Хилофати Рошидин Хилофати Уммавиён Хилофати Аббосиён Хилофати Қуртуба Хилофати Муваҳҳидун Хилофати Фотимиён Хилофати Усмонӣ Футӯҳоти исломӣ Макка Шом Форс Миср Мағриб Андулас Гул Қустантиния Итолиёи Ҷанубӣ Ҳинд Идҳо дар Ислом Иди Фитр Иди Азҳо Мавориди исломӣ Мавлуд Ошӯро Соли нави исломӣ Эҳёи шаби Қадр Шаби Барот Шаби Меъроҷ Ислом дар Аврупо Ислом дар Африқо Ислом дар Осиё Ислом дар Амрико Ислом дар Уқёнусиё Фарҳанги исломӣ Ислом ва дигар адён Ҷаҳони Ислом Портали Ислом Асҳби Суфф (аз асҳоб ва суффа – айвон), гурӯҳе аз ёрон ва саҳобагони Расули Акрам, ки пас аз ҳиҷрат худро барои омӯзиши таълимоти ислом ва хидмат дар роҳи Худо фориғ сохтанд ва қисме аз онҳо то поёни ҳаёти Пайғамбар (с) ба бинои манзиле напардохтанд. Таърих Асҳоби суффаро асосан муҳоҷироне ташкил медоданд, ки молу дороӣ ва хонаҳои худро дар Макка раҳо ва ба Мадина ҳиҷрат карда буданд. Ба онҳо мусулмонони дигаре низ аз қабилаҳои дуру наздик ҳамроҳ гаштанд. Пайғамбар барои нишаст ва шабгузаронии онҳо дар шим. шарқии масҷиди худ суффаи болопӯшидае бино карда, онҳоро ба гунаи хос мавриди навозиш ва дастгириҳои моддӣ қарор дода буд, то замоне, ки тадриҷан баъзеҳо соҳиби зан ва манзил гардида, суффаро тарк мекарданд. Аз ин ҷиҳат адади онҳо каму зиёд мешуд. Аз сӯи дигар, ташкили чунин суффа дар оғози ташаккули ислом намунае аз кафолати иҷтимоӣ барои сарпаноҳии муваққатии одамони беманзил буд. Бо беҳ шудани шароити молию манзилии мусулмонон дар замони хулафои рошид он дигар идома дода нашуд. Абуҳурайраи Давсӣ (601–679) яке аз асҳоби суффа буд, ки дар миёни бештар аз сад ҳазор саҳоба аз ҳама ҳадиси зиёдтар (5374 ҳадис) аз он Ҳазрат ривоят кардааст. Дар шаъни Аҳли суффа ояте (Қуръон) нозил шуда ва эшонро наздиктарин ёрони Расули Акрам хондааст. "Аҳли суффа меҳмонони ислом буданд, ки маъвое надоштанд. Вақте барои Расули Худо садақае меомад, онро барои эшон мефиристод ва чизе аз он намегирифт ва вақте ҳадяе меомад, аз он чизе мегирифт ва боқиро барои онҳо мефиристод" (Саҳеҳи Бухорӣ, 6452). Адабиёт Манбаъ Энсиклопедияи миллии тоҷик, ҷилди 2 А. Боқизода. Асос — Боз. — Д.: СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: тахм. 25 ҷ. сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ —2023, ҷ. 2). — 978-99947-33-52-4.
Асҳоби Шимол

АСҲБИ ШИМЛ (аз асҳоб ва шимол), истилоҳи қуръонист ва нисбат ба онҳое гуфта мешавад, ки дар рӯзи ҳисоб номаи аъмолашон ба дасти чапашон дода мешавад (Қуръон –27). Ҳамчунин гурӯҳеро низ номанд, ки номаи аъмолашон аз пушти сарашон ба онҳо дода мешавад. Ин гурӯҳ аз кофирони сархуш, такзибкунандагони рӯзи ҷазо, мухолифони паёмҳои дини Худо ва умуман, аз онҳое иборатанд, ки ба ҳеч арзиши динӣ ва меъёрҳои ахлоқие бовар ва пойбандӣ надоранд. Бо таваҷҷуҳ ба ин тарзи зиндагониашон Қуръон онҳоро дар таъбире асҳоби машъама (нагунбахт) низ номидааст.
Асҳоби Шаҷара

АСҲБИ ШАҶАР (аз асҳоб ва шаҷара – дарахт), саҳобагоне, ки пас аз шаш соли ҳиҷрати Паёмбар (с) дар маконе бо номи Ҳудайбия ба ӯ байъат намудаанд. Ҳудайбия дар фосилаи 22-километрии ғарби Макка, бар сари роҳи пешинаи Ҷадда, воқеъ шудааст. Вақте Муҳаммад (с) соли 628 ҳамроҳи ҳазору чорсад нафар саҳоба роҳи Маккаро бо ҳафтод шутур барои қурбонӣ пеш гирифт ва бар Ҳудайбия сарозер шуд, шутураш хобид. Ҳарчанд онро ба хестан водоштанд, аз ҷояш наҷунбид. Он гоҳ Паёмбар (с) бо ёронаш дар Ҳудайбия хайма зад ва ӯ намояндаи худ Усмон ибни Аффонро барои иблоғи мақсади омаданаш ба назди қабилаи Қурайш фиристод. Дар ин асно гурӯҳи синафарае аз ҷавонони Қурайш бе огоҳии сарони худ шабона ба мусулмонон ҳамла намуданд, ки дастаи посдорони шабона бо сардории Муҳаммад ибни Маслама онҳоро дастгир ва ба назди расули Худо (с) овард. Он Ҳазрат (с) бо изҳори ҳусни ният ва ба хотири пешгирӣ аз ҳар гуна амали таҳрикомез онҳоро раҳо кард. Намояндаи расули Худо (с) Усмон ибни Аффон муддате дер кард ва овоза шуд, ки мушрикони Қурайш ӯро куштаанд. Он ҳазрат (с) мусулмононро ба байъат фаро хонд. Пайғамбари Акрам (с) дар зери дарахте нишаста ва мардум бо ӯ байъат карданд, ки агар ҷанге пеш ояд, ақиб намегарданд (Қуръон, 19). Бинобар ин, он байъат дар таърих бо номи "байъати ризвон" ва он дарахт бо номи "шаҷараи ризвон" шинохта мешавад ва муъминоне, ки дар он ҷо бо Пайғамбар (с) байъат кардаанд, "асҳоби шаҷара" ва ё "асҳоби байъати ризвон" ном гирифтанд (Қуръон).
Асҳоби Ямин

АСҲБИ ЯМЍН (аз асҳоб ва ямин – дасти рост), истилоҳи қуръонист ва нисбат ба онҳое гуфта мешавад, ки номаи аъмолашон дар рӯзи қиёмат ба дасти росташон дода мешавад. Бар асоси таълимоти Қуръон дар рӯзи қиёмат мардум пас аз ҳисоб ва бозхости аъмолашон барои супоридани номаи аъмол ба гурӯҳҳо ҷудо мешаванд. Қуръони Карим бандагони муъмин ва растагорро рӯзи ҳисоб дар панҷ маврид бо таъбири Асҳоби Ямин васф мекунад ва ба онҳо дуруд фиристода мешавад. Онҳо ҷамъи азиме аз пешиниён ва наслҳои бисёре аз пасиниён ҳастанд, ки бо сабукӣ мавриди бозхост қарор мегиранд ва дар манзилҳои олии биҳишт ҷой дода мешаванд. Қуръон дар чанд мавриди дигар онҳоро ба юмну баракат ва саодату некбахтӣ ёд мекунад ва "асҳоби маймана" меномад. "Маймана" илова бар маънои "рост" ба маънои "баракат, саодат ва некбахтӣ" низ мебошад.
Асҳоби Ҷаннат

АСҲБИ ҶАННТ (аз асҳоб ва ҷаннат), дар таъбироти қуръонӣ ба ду маъно омадааст:.
Асҳоби Қаря

АСҲБИ ҚАРЯ – мардуми ноҳияе, ки дар Қуръони Карим ба ҳайси яке аз қавмҳои саркаш ва умматҳои ҳалокшудаи пешин зикр гардидаанд. Достони онҳо дар сураи Ёсин дар бештар аз ду "мубин" (36–29) омадааст. Аз ин рӯ, дар баъзе ривоятҳо онҳоро асҳоби Ёсин низ мегӯянд. Худованд дар Қуръони карим бо зикри ин достон хостааст намунае аз таҳлилҳои дурусти иҷтимоӣ ва саҳнае аз сарнавишти ҳатмии ақвоми каҷандешро барои ҷомеаи башарӣ пешниҳод намояд ва нухбагони фикрӣ ва коргузорони давлатии миллатҳоро аз пайомадҳои бади рӯёрӯӣ бо паёмҳо ва арзишҳои динӣ барҳазар дорад.
Асҳоби Ҳиҷр

АСҲБИ ҲИҶР (аз асҳоб ва ҳиҷр – номи маҳал), қавми ҳалокгашта, ки дар Қуръон бо ин ном дар сураи Ҳиҷр пас аз қавми Лут ва асҳоби Айка зикр гардидааст. Онҳо ҳамон қавми Самуд ҳастанд, ки дар ин ҷо бо номи сарзаминашон Ҳиҷр ёд шудаанд ва "Самуд" номи худи қавм аст. Ҳиҷр водиест дар доманаи куҳҳои мадоини Солеҳ, ки ҳанӯз ҳам бо ҳамон ном маъруф аст ва дар фосилаи 22-километрии шимоли шаҳри Уло воқеъ мебошад. Достони Асҳоби Ҳиҷр бо номи қавми Самуд дар Қуръон тавре баён шуда, ки аз нерӯи тавонои ҷисмонӣ ва рушди тамаддуни моддии онҳо ҳикоят мекунад. (Қуръон–84). Осори бостонии тамаддуни Асҳоби Ҳиҷр ва куҳҳои тарошидаи қавми Самуд ҳанӯз ҳам бо номи "Мадоини Солеҳ" дар сарзамини Ҳиҷр мавҷуданд, ки ҳунари меъморӣ ва тарзи сангтарошии онҳо мавриди таваҷҷуҳи бостоншиносон ва сайёҳон қарор доранд. Ниг. низ Самуд. Адабиёт..
Асӣ-Саға

Асӣ-Саға Асы-Саға) — деҳа дар ноҳияи Енбекшиқазоқи вилояти Алмаатои Қазоқистон, ки дар соли 2009 2298 нафар аҳолӣ дошт.
Сураи Ат Тағобун

Сураи Ат Тағобун (— Мағбунӣ) — шасту чорум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 18 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Тавба

"Ал Фозиҳа", "Ал Мунаққира", "Ал Ҷоус", "Ал Мудамдама", "Ал Мушақшақа", "Аль-Мубошара", "Ал Бароъат", "Ал Ҳофира", "Ал Мусира", Ат Тавба (— Тавба) — нуҳум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 129 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ат Такосур

Сураи Ат Такосур (— Афзунхоҳӣ) — яксаду дувум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 8 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ат Таквир

Сураи Ат Таквир (— Торик шудан) — ҳаштоду якум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 29 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ат Талоқ

Сураи Ат Талоқ (— Талоқ) — шасту панҷ сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 12 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Ата-Мекен

Ҳизби сотсиалистии Ата-Мекен (Ата-Мекен Социалисттик Партиясы) — ҳизби сотсиал-демократии сиёсии Қирғизистон, ки сарвараш Омурбек Текебоев мебошад. Ҳизбро Текебоев 16 декабри соли 1992 таъсис додааст. Дар солҳои охир ҳизб идеологияи худро то андозае тағйир дод ва ҳоло нисбатан либералист ва ғарбгаро ба ҳисоб меравад 1. Яке аз калонтарин ҳизбҳои кишвар. Аввалин ҳизби сиёсӣ дар Қирғизистони соҳибистиқлол. Дар давраи ҳукмронии Қурмонбек Боқиев вай дар сари оппозитсия буд. Вай ташаббускори қонунҳои сершумор ва раҳбари ҳизб Омурбек Текебоев воқеан муаллифи конститутсияи кунунии Қирғизистон мебошад.
Сураи Ат Ториқ

Сураи Ат Ториқ (— Он чӣ дар шаб ояд) — ҳаштоду шашум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 17 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Атабат-ул-катаба

"АТАБТ-УЛ-КАТАБ" – маҷмӯи мактубот ва дигар санадҳои расмии давлатист, ки дар миёни солҳои 1133–1153 бо супориши ду вазири Салҷуқиён – Носируддини набераи Низомулмулк ва Муаййидуддавлаи Ҷувайнӣ (бобои Атомалики Ҷувайнии муаррих) гирд оварда шуд. Онро соли 1329 ҳиҷрии шамсӣ дар Теҳрон чоп кардаанд.
Атака (мусиқӣ)

АТКА (а, дар шакли танҳо аз – бе таваққуф иҷро намудан), ифодаҳои нотавие, ки ба тағйирёбии суръати дохилии пйесаҳои мусиқӣ, ногаҳону бетаваққуф гузаштан аз як қисм ба қисми дигари оҳанг ишора менамояд) омодасозии узвҳои сарояндагӣ аз ҳолати нафасгирӣ ба садобарорӣ (сурудхонӣ)) ҳангоми иҷрои асарҳои мусиқӣ беист аз як қисм ба дигар қисм гузаштан) беихтиёр ва ногаҳон шахшавии дастони навозанда ҳангоми иҷрои аккордҳои заданок.
Сураи Ат Таҳрим

Сураи Ат Таҳрим (— Ҳаром кардан) — шасту шашум сураи Қуръон. Сура дар Мадина нозил шудааст ва иборат аз 12 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Сураи Ат Тур

Ат Тур (— Кӯҳ) — панҷову дуюм сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 49 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Атавизм

Атавизм (— аҷдод, сарнасл) — дар мавҷудоти зинда (организмҳо) пайдо шудани аломатҳое, ки дар авлоди наздикашон нест, вале дар аҷдоди дури онҳо вуҷуд доштаанд. Масалан, ба вуҷуд омадани узви изофии думмонанд дар одам; дар паҳлуҳои ангушти миёнаи асп пайдо шудани ду ангушти изофӣ ва ғайра Дар раванди инкишофи фард аломатҳои хосси аҷдод баъзан то андозае такрор меёбанд. Ба ин тарз халалдор шудани инкишофи муътадил боиси дар организми болиғ то охири умр боқӣ мондани он аломатҳо мегардад. Вале дар ҷанин чунин аломатҳо пайдо шаванд ҳам, дар давраи инкишофи минбаъда барҳам мехӯранд. Пайдо шудани аломатҳои аҷдоди дур ҳангоми таҷдид (регенератсия)-и узвҳо ба Атавизм мансубанд. Дар ин маврид узвҳо бо аломатҳое барқарор мешаванд, ки ба фардҳои қадим хос буданд. Масалан, дар таҷдиди думи калтакалос ҳалқаи пулакчаҳои он ба таври хеле сода ҳосил мешавад; дар мавриди таҷдиди қисми пеши тани баъзе ҳалқакирмҳо изофаҳои сармонанде ба вуҷуд меоянд, ки дар худи онҳо набуданд, вале дар авлодашон вуҷуд доштанд.
Атабаска

Атабаска — кӯл дар ғарби Канада, дар болооби дарёи Маккензи. Пайдоишаш – пиряхию тектоникӣ. Аз шарқ ба ғарб ба шакли қавс тӯл кашидааст. Масоҳаташ 8081 км 2, дарозиаш 335 км, умқаш то 60 метр Аз охири октябр ях мебандад, моҳи июн об мешавад. Дарёи ба Атабаска резанда низ Атабаска ном дорад. Моҳидорӣ ривоҷ ёфтааст. Дар мавзеи Атабаска конҳои тило, уран ва ғайра мавҷуданд.
Атал (ноҳияи Приволжск)

Атал — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приволжск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Сураи Ат Тин

Сураи Ат Тин (— Анҷир) — наваду панҷум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 8 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Атал Биҳари Ваҷпоӣ

Ҷоизаи Игнобелӣ Атал Биҳари Ваҷпоӣ - арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҳиндустон, 11 ва 14-уми сарвазири Ҳиндустон дар соли 1996 ва дар соли 1998 аз нав интихоб шуд. Зиндагинома 25 декабри соли 1924 дар Гвалиор (дар он солхо — пойтахти иёлати Мадхя Прадеш) таваллуд шудааст. Аз табақаи бараҳмания мебошад. Яке аз сиёсатмадорони барҷастаи Ҳиндустон дар охири асри 20. Солҳои президенти ташкилоти Раштрия Сваамсевак Санг. Бори аввал соли 1957 вакили парлумони Ҳинд интихоб шудааст. Моҳи марти соли 1977 - июли 1979 вазири корҳои хориҷӣ. Солҳои 1980-1984, 1993-1996 - раҳбари фраксияи парлумонии Ҳизби Бҳаратия Ҷаната. Раҳбари мухолифони 11-уми Лок Сабха. Дар соли 1996, пас аз пирӯзии Ҳизби Бҳаратия Ҷаната, ӯ сарвазир шуд ва дар соли 1998 дубора интихоб шуд. Ӯ ислоҳоти бозор, сиёсат барои рафъи камбизоатӣ ва афзоиши ММД (бо ӯ дар ҳудуди 7-8%) анҷом дод ва кӯшиш кард, ки пас аз тезу тунд шудани вазъ дар охири солҳои 1990 бо Покистон музокироти сулҳ анҷом диҳад. Дар давоми сарвазирии Ваҷпоӣ, Ҳиндустон санҷиши дуюмини озмоиши силоҳи ҳастаӣ дар Роҷистон гузаронида шуд. Пайвандҳо.
Аталанка (ноҳияи Уст-Удинск, Иркутск)

Аталанка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Удинск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Атаксия

Атаксия (юн. — беназмӣ) — халалдор шудани низоми ҳаракатҳои беихтиёр; ба ҳамдигар мувофиқат накардани кори мушакҳо. Барои дуруст ҳаракат ва дар ҳолатҳои гуногун мувозанат доштани ҷисм фаъолияти муштараки мушакҳо зарур аст. Ҷунба (импулс)-ҳое, ки аз мушакҳо, рагу пай ва банду буғум меоянд, ба воситаи ҳароммағз ба мағзи сар интиқол меёбанд. Барои ҳаракати борабт, хусусан ҷунбаҳое, ки аз гӯши дарунӣ меоянд, хеле муҳимманд. Дар сурати халалдор шудани яке аз қисматҳои он низоми ҳаракати мушакҳо ихтилол меёбад. Атаксия статикӣ (носозии мувозанат дар ҳоли рост истодан) ва динамикӣ (ноҷӯрии ҳаракатҳо) мушоҳида мешавад. Ҳангоми Атаксия ҳаракати аъзои бадан берабт мегарданд. Атаксия чор навъ мешавад: Атаксияи сенситивӣ ҳангоми ноҷӯрии силсилаи асабҳои канорӣ ба амал меояд. Аломати он нодурустии ҳаракат аст. Бемор пойҳояшро васеъ гузошта, калон-калон қадам мегузорад, базӯр пой мениҳад. Атаксияи пешонавӣ дар натиҷаи ихтилоли фаъолияти роҳҳои пешонаву майнача мушоҳида мешавад. Дар натиҷаи Атаксияи майначавӣ андозаи ҳаракат вайрон шуда, аз эътидол мебарояд (гиперметрия), иҷрои ҳаракатҳои тези пайдарпай (масалан, тез-тез чапу рост кардани кафи даст) номумкин мегардад. Бемор пойҳояшро васеъ гузошта, калавида-калавида роҳ меравад, аъзои бадан кашиш хӯрда меларзад, чашм мепарад, нутқ вайрон шуда, суст ва канда-канда ҳарф мезанад. Дар мавриди Атаксияи лабиринтӣ сарчархӣ, номураттабии мувозинати бадан ва ғайра ба назар мерасанд. Дар табобати Атаксия бемории асосиеро, ки сабабгори Атаксия шудааст, дармон кардан лозим аст. Аҳаммияти варзиши шифобахш низ кам нест.
Атакама

АТАКМА — биёбоне дар дар шимол Чили, дар нишебии қисми ғарбии куҳҳои Анд. Қад-қади соҳили Уқёнуси Ором (байни 22°–27° арзи ҷанубӣ) тақрибан 1000 км тӯл кашидааст, масоҳаташ 363 км 2. Баландиаш аз сатҳи баҳр то 3200 метр (куҳи Кордилйери соҳилӣ) ва дар ғарб 4325 метр (нишеби Кордилйер-Домейко). Иқлимаш тропикии пассатӣ. Атакама хушктарин минтақаи кураи Замин аст (се-чор бориш дар сад сол). Дар қисми соҳилии Атакама рутубати ҳаво 82% ва абрнокӣ 85% аст; то баландии 600 метр ҳамеша тумандор аст. Барои обёрии киштзор дар баъзе минтақаҳояш рутубати атмосфериро ба воситаи таҷҳизоти махсуси ҷамъоварандаи меҳ (тӯрҳои резбофти капронӣ) ҷамъ оварда, об ҳосил мекунанд. Дар қисми соҳилиаш ҳарорати миёнаи январ наздики 20°С, июл тақрибан 13°С; бориши миёнаи солона 50 мм, он ҳам на ҳар сол. Биёбонро танҳо дарёи Лоа бурида гузашта, ба уқёнус мерезад. Заминаш шӯрахок ва набототаш хеле кам аст. Дар Атакама конҳои селитраи натрий ва калий, йод, намаки ошӣ ва захираҳои зиёди мис (дар Чукикамата, Эл-Салвадор ва ғайра) ёфт шудаанд.
Атамановка (ноҳияи Данилов, Волгоград)

Атамановка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Данилов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Аталанта (бошгоҳи футбол)

Маликаи музофот Оробикҳо Бергамо Калчо Аталанта — бошгоҳи футболи итолиёвӣ аз шаҳри Бергамо. Таърих Даста соли 1920 дар натиҷаи якҷошавии ҷамъиятҳои варзишии "Аталанта" ва "Бергамаска" пайдо шудааст. Соли 1928 даста соҳиби варзишгоҳи худ гардид, ки он ба номи фашист Марио Брумана гузошта шуд. Дертар варзишгоҳ номи "Атлети Адзурри д"Италия"-ро гирифт. 2 июни соли 1963 дар майдони Сан-Сиро "Аталанта" маротибаи аввал соҳиби Ҷоми Италия оид ба футбол гардид. Ҷоизаҳо Миллӣ Байналмилалӣ Ҳайати ҳозира Бозингарони машҳур Мураббиёни машҳур Эзоҳ Портал:Футбол.
Атамановский (ноҳияи Нехаев, Волгоград)

Атамановский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Нехаев, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Атамановка (ноҳияи Каменск, Воронеж)

Атамановка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Каменск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Атами

Атами — яке аз шаҳрҳои префектураи Шизуока, Ҷопон аст.
Атана

Атана (Атана) — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Оқсии ҳамон вилоят мебошад. Аҳолӣ Аҳолӣ — 3345 нафар дар соли 2022.
Атамановка (ноҳияи Россошан, Воронеж)

Атамановка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Россошан, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Атамановский (ноҳияи Новоаннин, Волгоград)

Атамановский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Новоаннин, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Атаулфо Санчес

Атаулфо Санчес Матулик (16 марти 1934 (2015-02-03) 3 Феврал 2015) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.