ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Баҳодур Искандаров

Баҳодур Искандарович Искандаров – олим, академики Академияи илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои таърих, профессор, Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон, Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Зиндагинома Баҳодур Искандаров Институти таърих, фалсафа, адабиёт ва забоншиносии Ленинградро хатм кардааст, ихтисос – "таърихи ИҶШС". соли 1940 ӯ ба аспирантураи Институти таърихи Академияи илмҳои ИҶШС дохил шудааст, вале бо сабаби саршавии Ҷанги Бузурги Ватанӣ таҳсилашро ба охир нарасонидааст. Ӯ иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945 буд ва ҳамчун комиссари сиёсии қисмҳои низомии дивизияҳои 20 кавказӣ, 113 тирандозӣ дар мудофиаи Ватан ҳисса гузошта то рутбаи капитан расидааст. Баҳодур Искандаров барои қаҳрамониаш бо ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи 1 ва дигарҳо мукофотонида шудааст. Хидмати низомии ӯ то соли 1947 давом кардааст. Ӯ баъди хидмат таҳсилашро дар аспирантураи Институти таърихи АИ СССР давом дода баъд аз хатми он ба Тоҷикистон баргаштааст. 1 Дар давоми солҳои минбаъда дар ҷодаи илми таърих фаъолият намуда, дорои унвонҳои доктори илмҳои таърих, узви вобастаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон ва академики Академияи илмҳои Тоҷикистон гардидааст. Директори Институти таърихи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон. Директори ифтихории Институти таърих, бостоншиносӣ ва этнографияи ба номи А. Дониши Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон. Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: таърих, шарқшиносӣ, таърихи Бухорои Шарқӣ ва Помир ва кишварҳои ҳамҷавор дар асрҳои ХХ - ибтидои қарни ХХ. Мукофот ва Ҷоизаҳо Нигаред.
Баҳодур Миралибеков

Баҳодур Миралибеков (зод. 21 апрели 1950, деҳаи Поршинев, ноҳияи Шуғнон, ВМКБ) — ҳунарпеша ва коргардони театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон 1, барандаи Ҷоизаи давлатии Рӯдакӣ. Зиндагинома Баҳодур Миралибеков 21 апрели 1950 дар деҳаи Поршиневи ноҳияи Шуғнон ба дунё омадааст. Баъди хатми Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ба фаъолият оғозид ва аз саҳнаи он дил наканд Ба сифати устоди Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзода шогирдонро маҳорати актёрӣ омӯзондааст. Театр Дар спектаклҳои "Ғуруби аҷам", "Кабки қафас", "Сайхуни мафтуншуда", "Куруш ва Томирис", дар Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский намоишномаҳои "Шабпаракҳои озод", "Бедонаҳо", "Соҳибаи меҳмонхона", "Тахайюли бешагӣ", "Ишқи парӣ", "Шаби охирини Суқрот", "Ишқи аввали Хоҷа Насриддин", "Маро танҳо магузор", "Ишқ ва шамшер", дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи ш. Хоруғ "Отелло", "Амир Исмоил", "Шоҳ Носири Хусрав" ба саҳна гузошт. Дар кинои тоҷикӣ "Садои суруди рӯи барф", "Ашк ва шамшер" (4 қисм), "Ҷанҷолҳои хурди шахри калон", дар киностудияи дигар давлатҳо: "Одаме, ки мусоҳиба мегирифт", "Нома", "Шабпараки шабона" (ҳар се "Белорусфилм"), "Афғонписар" (киностудияи ба номи Довженко), "Шикасти афғон" ("Ленфилм"), "Гумшуда дар Сибир" ("Мосфилм"), "Ҳалима" ("Туркманфилм") ва ғайра нақш бозидааст. Дар дубляжи беш аз 500 филм ба забони тоҷикӣ иштирок намудааст.
Баҳодур Неъматов

Баҳодур Неъматов (20 июли 1954, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — сарояндаи ансамбли эстрадии "Гулшан", Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. Зиндагинома Баҳодур Неъматов 20 июли соли 1954 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Соли 1990 Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. Аз соли 1977 дар ансамбли эстрадии "Гулшан" кор мекард. Аз январи соли 2001 то апрели 2003 роҳбарии онро ба уҳда дошт. Ҳоло ба ҳайси омӯзгори Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов фаъолияти омӯзгориро давом дода истодааст. 1 Эҷодиёт Баҳодур Неъматов овозхони соҳибистеъдод ва бомаҳорати эстрадаи тоҷик аст ва дар инкишофи ин навъи ҳунар хидмати пурарзише кардааст. Зиёда аз 100 суруд дар иҷрои ӯ садо доданд, ки дар фонди Радио тоҷик ва ТВТ сабт гардиданд. Дар иҷрои ӯ сурудҳои "Эй Ватан", "Шаб ба хайр", "Майда -майда мерақсӣ", "Ҷононаке", "Бути нозанин", "Гулро намефӯшанд", "Ишқи дерин", "Чу механдӣ",Чашми сиёҳе дорӣ,Боз ошиқ шавам, "Дунёи ҷавонӣ",Ёр, ёр дилозор, "Сулҳ", "Ҷон модарам", "Занг бизан", "Душанбе — шаҳри Ваҳдат", "Эй ҳамватан",Тоҷикистон ва ғайра ба сабку равиши нотакрор садо медиҳанд. Баҳодур Неъматов бо оҳангсозон Қудратуллоҳ Яҳёев, Амирбек Мусоев, Зайниддин Зулфиқоров ва дигарон ҳамкорӣ намудааст. Ба баъзе сурудҳо худаш оҳанг бастааст. Дар чанде аз фестивал-озмунҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ, ба чанде аз кишварҳои дунё — Афғонистон, Япония, Куриё ва ғайра сафари ҳунарӣ доштааст. 1 Адабиёт дар бораи Баҳодур Неъматов.
Баҳодур Файзулло

Баҳодур Файзулло — нависандаи муосири тоҷик, аз соли 1957 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст. Зиндагинома Баҳодур Файзулло 26 сентябри соли 1933 дар шаҳри Истаравшан таваллуд шудааст. Баъди хатми Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Истаравшан ба Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон дохил шуд ва онро соли 1957 хатм намуд. Фаъолияти кориашро соли 1957 дар маҷаллаи "Хорпуштак" оғоз карда, то соли 1991 чун мухбири сайёр, ходими адабӣ ва муҳаррири калони шуъбаи адабӣ хидмат намуд. Соли 1991 ба зодгоҳаш - шаҳри Истаравшан баргашт ва чун раиси бахши шаҳрии Бунёди забони тоҷикӣ фаъолият кард. Эҷодиёт Муаллифи китобҳои "Ками мову карами Шумо", "Як дақиқа берун бароед", "Обсофкунак", "Камкори сертарадуд", "Бандаи ханда" ва ғайраҳо мебошад. Навиштаҳояш дар маҷаллаҳои "Крокодил", "Журналист", "Звезда Востока", "Шарқ Юлдузӣ", "Гулистон" чоп шудаанд. Дар ҷамъоварии осори парокандаи Зуфархони Ҷавҳарӣ хидматҳои назаррас карда, осори шоирро бо номи "Мунтахаби осор" пешкаши хонандагон намудааст. Аз ҳаёт ва фаъолияти шахсони барӯманди диёр очеркҳо навишта, муаллифи зиёда аз 200 адад фелетонҳои хурду калон мебошад. Баҳодур Файзулло соли 1957 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст. Баҳодур Файзулло соли 2008 аз олам чашм пӯшид.
Баҳодур Ягона

Баҳодури Ягона — шоир, таронасаро ва ҳуқуқдони эронӣ аст 1. Ӯ аз чеҳраҳои мусиқии Эрон аст, ки бо халқи таронаҳое бебадал саҳм басазое дар шукуфоии мусиқии суннатии эронӣ дорад. Таснифҳои хотираангез ва зебои "Расвои замона" ва "Рози дил" аз ҷумла шоҳкорҳои таронасароии ӯст, ки хонандагони бисёре токунун аз он илҳом гирифтаанд. Зиндагинома Баҳодури Ягона пас аз поён расондани таҳсилоти миёна дар вазорати кишвар истихдом шуд ва бо идомаи таҳсил аз Донишкадаи ҳуқуқ фориғуттаҳсил гардид. Вай пас аз чанде ба адабиёт алоқаманд шуд ва то мадраки дуктур пеш рафт. Ягона дар устондории устони Форс солиёне машғул ба хидмат шуд то ин, ки дар соли 1343 аз Шероз ба Теҳрон раҳсипор шуд ва бо таронасароӣ ба ҳамкории Шӯрои мусиқии родию ва барномаи родиюии "Гулҳо" пардохт, ин фаъолият то поёни давраи паҳлавӣ дар соли 1357 идома ёфт. Филми "Духтари фолгир" ба коргардони Сирус Ҷарроҳзода ва бо бозиии Сирус Шондирмунӣ, бо филмноманависии Баҳодури Ягона буд, ки дар соли 1351 нотамом монд ва ҳаргиз пахш нашуд 2. Ӯ муқаддимае низ бар девони Алӣ Уштурӣ мутахаллис ба "Фарҳод" нигоштааст. Устод Баҳодури Ягона соли 1984 дар 62 солагӣ дар Теҳрон дида аз ҷаҳон фурӯ баст. Осор Аксар таронаҳои Баҳодури Ягона машҳур ва хосс ҳастанд ва ҷузви осори мондагор ва бартари мусиқии килоссики Эрон ба шумор меоянд, ки тавассути хонандагони саршиноси он даврон бо оҳангсозии Ҳумоюни Хуррам, Анушервон Рӯҳонӣ, Атоуллоҳи Хуррам, Асадуллоҳи Малик, Ҷавод Лашкарӣ, Аҳмад Зоҳир ва дигарон иҷро шуданд. Расвои замона Таснифи "Расвои замона" яке аз маъруфтарин таронаҳои вай мебошад, ки Илоҳа бо иҷрои он ба родию роҳ ёфт ва боиси машҳур шудани ин хонанда ва таронасароии он гардид. Ин тарона токунун тавассути хонандагони дигар чун Марзия, Ҳоида, Маҳастӣ, Шакило, Ҷаҳон, Муҳаммадризо Шаҷариён, Бобаки Родманиш ва дигарон бозхонӣ шудааст. Дар соли 1392 Алиризо Қурбонӣ дар олбуме бо номи "Расвои замона" иҷрое ба ёдмондании дигар аз ин таснифи зебо мунташир кард. Рози дил Матни таснифи "Рози дил", ки дар дастгоҳи Ҳумоюн, бо мояи овоз ё биёти Исфаҳон ва оҳангсозии Ҳумоюни Хуррам навохта шуд ва аввалин бор тавассути Илоҳа иҷро гардид ва сипас бо садои Ҳоида ва ҳамчунин Алиризо Қурбонӣ бозхонӣ шудааст: "Эрони ман", "Ҷаҳони гузарон", "Лолаву гул", "Мавҷи оташ", "Ҷудоӣ", "Сароб", ва ғайра аз дигар осори мондагори Баҳодури Ягона ҳастанд, ки тавассути Илоҳа, Маҳастӣ, Шаҳлои Саршор, Парвин, Насрин, Эраҷ ва дигарон иҷро шудаанд.
Баҳодуробод (деҳа, н. Рашт)

Баҳодуробод (собиқ Ҷингон) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Раҳимзодаи ноҳияи Рашт. Аз Баҳодуробод то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 27 км. Аҳолиаш 292 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби ибтидоӣ ва чойхонаи ҷамъиятӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз оби чашма ва дарёчаи кӯҳӣ обёрӣ мешаванд.
Баҳои замин

Баҳои Замин — баҳодиҳии қиёсии сифати хок аз рӯи хусусиятҳои муҳимми агрономӣ.
Баҳодурон

Баҳодурон (то соли 2024 — Бӯрдангал 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Саидмуъмин Раҳимови ноҳияи Темурмалик. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 1599 нафар, тоҷикон.
Баҳодуршоҳи I

Баҳодуршоҳи (октябр 1643 1, Бурҳонпур — 27 феврал 1712 1 ё 18 феврал 1712 2, Лоҳур) — ҳафтумин подшоҳ аз сулолаи Бобуриёни Ӯ писари дувуми Аврангзеб буда, солҳои ҳукмронӣ кардааст. Зиндагинома Баҳодуршоҳи ҳамроҳи падараш дар Беҷопури Гулканда бар зидди маротҳаҳо ҷангид, аммо бо ҷурми иртиботи пинҳонӣ доштан бо ҳокими Гулканда ҳамроҳи писаронаш с. 1687 дастгир ва зиндонӣ шуд. Соли 1695 аз зиндон озод шуда, ҳокими Агра гардид. Солҳои ҳокими Кобул буд. Сарзамини таҳти нуфузи Аврангзеб байни се писараш (Баҳромшоҳи аввал, номи аслиаш Муҳаммад Муаззам, шоҳзода Аъзам ва Комбахт) тақсим шуда буд. Баъд аз фавти Аврангзеб байни бародарон Баҳромшоҳ ва Аъзамшоҳ низои мусаллаҳ сар зад, ки дар он ду писари Аъзамшоҳ — Бедорбахт ва Олитабор кушта шуда, худи ӯ ҷароҳат бардошт ва бар асари он фавтид. Соли 1708 Баҳодуршоҳи дар наздикии Ҳайдаробод сипоҳи Комбахш шикаст хӯрда, худаш ҳалок гардид ва худ подшоҳи сарзамини бузурги Бобуриёни Ҳинд шуд. Баҳодуршоҳи ба муқобили моротҳо, роҷпутҳо ва сикҳҳо ҷангида, с. 1708 роҷгурҳоро ба итоати хеш даровард, аммо с. 1710 сикхҳо шӯриш бардоштанд ва ночор бо онҳо сулҳ баст. Баъд аз кушта шудани Тувинд Сикх, ки аз тарафдорони Баҳодуршоҳи буд, шахсе бо номи Бандо бори дигар сикхҳоро ба шӯриш даъват намуд. Ошӯбгарон Сарҳиндро тасарруф намуда, ба Панҷоби Шарқӣ таҳдид намуданд. Баҳодуршоҳи дар с. 1712 Бандоро шикаст дод, лекин дастгир карда натавонист. Баъд аз фавти Баҳодуршоҳи (1712, Лоҳур) байни фарзандонаш Маъзолуддин, Ҷаҳондоршоҳ, Азимушшаън ва Вафеушшаън барои тахту тоҷи подшоҳӣ ҷанг оғоз гардид, ки бо пирӯзии Маъзолуддин анҷом ёфт. Баҳодуршоҳи марди донишманд, саховатпеша ва парҳезгор буд.
Баҳонак

Баҳонак — рустое аз тавобеъи бахши Арҷманди Шаҳристони Фирӯзкӯҳ дар устони Теҳрони Эрон аст. Аҳолӣ Бар асоси саршумории Маркази омори Эрон дар соли 2005, ҷамъияташ камтар аз се хонавода будааст.
Баҳодуршоҳи II

Баҳодуршоҳи (октябр 1775 1 2 3, Деҳлӣ — 7 ноябр 1862 1 2 3, Янгон, Роҷи Бритониё 4) — охирин намояндаи сулолаи Бобуриёни Ҳиндустон. Фарзанди Акбаршоҳ. Солҳои ҳокимияташ 1837-58. Зиндагинома Расман вориси тахту тоҷ бошад ҳам, мустақилияти сиёсию иқтисодӣ ва иҷтимоӣ надошт. Воқеан ҳокимият дар дасти ширкати Ост-Индияи Англия буд. Ҳатто сиккаҳое, ки аз ҷониби ин ширкат зарб зада мешуд, номи шоҳи Ҳинд-ро надошт. Англисҳо баръакс, кӯшиданд, ки Б. аз ҳукумат даст кашад, лекин Баҳодуршоҳи ҳеч шарти онҳоро қабул накард. Бар замми ин Баҳодуршоҳи мехост писари хурдаш Мирзо Ҷавонбахт валиаҳд шавад, лекин англисҳо ҳам ин шарти Баҳодуршоҳи -ро қабул накарданд. Онҳо Мирзо Фахриддин ва Муҳаммад Қулшукӯҳро, ки розӣ буданд, аз тахт даст кашида, унвони шоҳзодагиро бипазиранд, дастгирӣ намуданд. Ҳамзамон овозаҳо пайдо шуданд, ки гӯё Баҳодуршоҳи таҳти таъсири Пирзода Ҳасан Акбарӣ мазҳаби худро тағйир дода, ба мазҳаби шиа гаравидааст ва ҳамзамон аз шоҳи Эрон Каримхони Занд ёрӣ хостааст. Ба ин мазмун ҳатто дар масҷиди ҷомеи Деҳлӣ 2 марти 1857 эъломия пайдо шуд. Ҳамон сол шаҳри Деҳлӣ дар дасти тоифаи моротҳо, ки ибтидо дар хидмати англисҳо буданд, қарор дошт ва ҳатто онҳо низ бар зидди англисҳо шӯриш бардоштанд. Шӯришгарон Баҳодуршоҳи -и 82-соларо роҳбари худ интихоб карданд (ҳарчанд аввал Баҳодуршоҳи зидди ин гуна шӯришҳо буд) ва бо даъвати Баҳодуршоҳи ҳокимони вилоятҳо низ ба онҳо ҳамроҳ шуданд. Баҳодуршоҳи зидди ихтилофоти дохилӣ буд, бо вуҷуди ин бархе аз роҳбарони вилоятҳо Баҳодуршоҳи -ро напазируфта, ба англисҳо ёрии ҳарҷониба намуданд. Баъди муҳорибаи шадид, 6 сентябри 1857 шаҳри Деҳлӣ боз ба тасарруфи англисҳо даромад. Баҳодуршоҳи бо ҳамсару писараш Мирзо Ҷавонбахт дар оромгоҳи Ҳумоюн паноҳ бурданд, лекин англисҳо оромгоҳро (22 сентиябри 1857) муҳосира намуда, Баҳодуршоҳи -ро асир гирифтанд. Муддати як сол зиндонӣ буд, баъдтар ба Бирма (Мянма) умрбод бадарға шуд ва саранҷом дар он ҷо аз олам даргузашт. Баҳодуршоҳи шоҳи донишманду закӣ буд. Бо тахаллуси Зафар шеър мегуфтааст. Аз ӯ асаре бо номи Шарҳи "Гулистон" ва девони шеър боқӣ мондааст. Ҳамаи анвои хатро хуш менавишт. Дар хатти насх пайрави Қозӣ Исматуллоҳ буд. Чанд тан шогирд доштааст, ки назди ӯ таълими хат мегирифтанд ва ҳар як шоир ва дар тасаввуф пайрави маслаки вай будаанд. Аз осори Баҳодуршоҳи қитъаҳо ба хатҳои насх, туғроӣ ва настаълиқ дар Осорхонаи бостоншиносии Деҳлӣ мавҷуданд, ки яке аз анҳо бо хатти зебои настаълиқ навишта шудааст.
Кова Баҳор

Баҳор Кова Ғуломризоевич (28 сентябр 1935, Сталинобод — 26 январ 1994) — филмбардори шинохтаи тоҷик, узви Иттифоқи синамогарони ИҶШС. Зиндагинома Баҳор Кова 28 сентябри соли 1935 дар хонадони Ғуломризо Баҳор дар шаҳри Сталинобод ба дунё омадааст. Соли 1968 бахши оператории Донишкадаи умумииттифоқии давлатии кинематографияро (ВГИК) хатм намудааст. Фаъолият Фаъолияти худро дар "Тоҷикфилм" аз соли 1957 аввал ҳамчун ёрдамчии коргардон ва ассистенти оператор, баъдан ҳамчун оператори комбиниатсионии наворбардорӣ оғоз намудааст. Аз соли 1968 ба ҳайси оператори-постановшики филмҳои бадеӣ ва оператори филмҳои мустанад фаъолият намудааст 1. Баҳор Кова дар наворбардории чандин филмҳои ҳуҷҷатӣ ва бадеӣ саҳми арзанда гузоштааст. Ӯ инчунин дар таҳияи сюжетҳои киножурналҳои "Тоҷикистони Советӣ" ва маҷаллаи киноии ҳаҷвии "Калтак" низ фаъолият доштааст. Филмшиносӣ Филмҳои мустанаде, ки ӯ дар онҳо ҳамчун оператор кор кардааст: Даргузашт Баҳор Кова 26 январи соли 1994 дар 58-солагӣ даргузашт.
Баҳор

Баҳор - яке аз фаслҳои сол аст ва аз рӯи тақвими соли мелодӣ — моҳҳои март, апрел ва майро дарбар мегирад. Яке аз идҳое анъанавии миллии халқҳои эронитабор, ки бо фарорасии баҳор ҷашн гирифта мешавад, иди байналмилалии Наврӯз аст. Баҳор яке аз фаслҳои зеботарини сол мебошад. Ин фаслро зиндашавии табиат, арӯси сол меноманд. Дар ин фасл дар кишвар якчанд идҳоро ҷашн мегиранд, аз ҷумла 8 март - Рӯзи модар, 21 март - 24 март — иди Наврӯз, 1 апрел - рӯзи ханда, 9 май - рӯзи Ғалаба, 23 май - рӯзи ҷавонони Тоҷикистон ва ғайра. Дар васфи баҳор адибони зиёде шеърҳо гуфтаанд. Дар бораи фасли баҳор шоири барҷастаи тоҷик Мирзо Турсунзода чунин гуфтааст: Баҳор яке аз фаслҳои зеботарини сол дар кишварҳои дунё башумор меравад ва ба муносибати фарорасии баҳор дар давлатҳои ҷаҳон иду маросимҳои халқӣ гузаронида мешаванд. Дар фасли баҳор ҳама мисли гул шукуфон мегарданд. Дар тамоми дунё баҳорро фасли зеботарин ва фасли ризқу рӯзӣ низ меноманд. Дар давлати Тоҷикистон ин фаслро фасли пурфайз меноманд. Баҳор фасли зеботарини сол ба шумор меравад. Баҳор аз се моҳ иборат аст. Аз ҷумла март, апрел, май, Дар фасли баҳор дарахтон гул мекунад, замин ҷомаи нав ба бар мекунад ва табиат аз нав зинда мешавад. Дар фасли баҳор дили ҳар як шахс аз нав зинда мешавад, мисли замин. Манзараҳои фасли баҳор дар Тоҷикистон Нигаред.
Баҳоия

Баҳоия — як шохаи бобия, ки муассисаш Мирзо Ҳусайналии Нурӣ мулаққаб ба Баҳоуллоҳ мебошад. Он дар садаи 19 аввал дар Ироқ ва баъдтар дар Эрон арзи вуҷуд намуд. Баҳоуллоҳ тақрибан дар 30-солагӣ бобияро пазируфта, худро яке аз муридони наздики Боб эълон кард. пайравонаш ӯро "Алвоҳи илоҳӣ" меномиданд. Ӯ дар Теҳрон бо туҳмати сӯиқасд ба Шоҳ Аббос ҳабс карда шуд. Баъди аз маҳбас баромаданаш ба Бағдод рафта, дар Сулаймония иқомат ихтиёр кард ва дар он ҷо ба Баҳоия асос гузошт. Баҳоуллоҳ с. 1863 худро ҳамон пайғамбаре эълон кард, ки Боб дар бораи риҷъаташ хабар дода буд. Баҳоия усулан шакли буржуазии ислоҳгароёнаи динӣ буд. Баъди вафоти Баҳоуллоҳ роҳбарии равияи мазкурро писараш Аббос Афандӣ мулаққаб ба "Абдулбаҳо" ба уҳда гирифт. Таълимоти Баҳоия дар "Китобу-л-акдас" ва "Инсон"-и Баҳоуллоҳ, ки он бояд "Қуръон" ва "Баён"-и бобияро иваз менамуд, ифода ёфтааст. Баҳоия баъзе унсурҳои таълимоти бобия, махсусан баромади мусаллаҳона бар зидди ҳокимиятро рад намуда, манфиатҳои буржуазияи тозабунёдро ифода мекард ва роҳи тарғиби ғояҳои динию баробарии ҳамаи мардумро пеш гирифт. Он тарафдори моликияти хусусӣ ва таъсиси давлату забони ягонаи ҷаҳонӣ ва дини ягонаи умумиинсонӣ буд. Баҳоия таълимоти худро, ки аз ақидаҳои Аҳмади Ақсоӣ ғизои маънавӣ гирифтааст, воситае мешумурд, ки дар сурати интишор ёфтанаш на фақат ҷойи дигар динҳоро бояд мегирифт, балки ҳудуди миллию давлатию иҷтимоиро низ аз байн мебурд. Баҳоия таассуби диниро рад намуда, созиши дини ислом бо дигар динҳоро талқин мекард, нуктаҳои аҳкомпарастонаи исломро намепазируфт. Илоҳиётшиносон ва пайравони ин дин Баҳоияро дини сифатан нав талаққӣ кардаанд. Муътақидони он якдигарро озор надода, дӯстию рафоқатро тарғиб менамуданд, зидди зулму истибдоди Қоҷориён дар Эрон буданд ва хайру накӯкориро тарғиб менамуданд. Дар Баҳоия мисли бобия мансабу мартаба вуҷуд надошт ва тамоми умурро аъзои маҷлис озодона ва бо ҳамкории якдигар идора мекарданд. Ҳамаи аъзои маҷлис дар "Байтуладл", ки дар деҳкадаҳо ва шаҳрҳо таъсис дода мешуданд, зиндагӣ мекарданд, масъалаҳои ҳуқуқиро тибқи анъанаҳои бобия дар амал ҷорӣ менамуданд, ҷавру зулм ва умуман зӯровариро дар таълимоташ рад мекарданд. Баҳоия дар Миср, Амрикои Шимолӣ ва Аврупо низ паҳн шуд. Тарафдоронаш дар он ҷойҳо ғояи ваҳдати инсониятро тарғиб намуда, ба таълимоти худ ҷанбаи байналмилалӣ медоданд. Бино ба маълумоти муҳаққиқон, дар Чикаго маъбади баҳоиён мавҷуд аст. Баҳоия барои ноил шудан ба ойину осоиши умумӣ, баробарӣ ва интишори дини умумиинсонӣ, ки моҳиятан манфиати буржуазияи навтавлид дар мамолики Шарқро ифода мекард, аз роҳи мусолиҳакорӣ мубориза мебурд. Ташкилоти Баҳоияро баъди писари Баҳоуллоҳ наберааш Шавқи Раббонӣ (Афандӣ) идора мекард. Дар солҳои 20 садаи 20 фаъолияти Баҳоия дар Ашқобод ба мушоҳида мерасид, вале он фаъолияти худро бо таҳкими ҳокимияти шӯроҳо дар он ҷо ба куллӣ қатъ намуд.
Лола Тикчанди Баҳор

Лола Тикчанди Баҳор (— 1766, Деҳлӣ) — фарҳангнавис ва шоир и форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Баҳор аз қавми кҳатрии ҳиндуҳо мебошад. Дар ҷавонӣ ба шеъргӯӣ майлу рағбат дошт. Баҳор худро шогирд ва мухлиси фарҳангнависи маъруф ва шоири шинохтаи асри хеш Сироҷиддини Алихони Орзу (тасдиқи инро дар фарҳанги тафсирии Орзу "Чароғи ҳидоят" дар шарҳу эзоҳи маънои калимаи "задан" дидан мумкин аст) ва олиму фозили давр Шайх Абулхайр Хайруллоҳи Вафоӣ муаррифӣ мекунад. Осор Шуҳрати ҷаҳониро ба Баҳор таълифи яке аз фарҳангҳои тафсирии муътабар ва бузургҳаҷм "Баҳори Аҷам" овардааст. Ғайр аз "Баҳори Аҷам" осори зерин низ ба қалами Баҳор тааллуқ доранд: "Ҷавоҳиру-л-ҳуруф" — рисола доир ба ҳуруфи таҳаҷҷӣ (ҳарфҳои алифбо; чопи Конпур, 1850), "Наводиру-л-масодир" — рисола доир ба таҳқиқи масдарҳои забони форсии тоҷикӣ (чопи Деҳлӣ, 1955) ва "Баҳори Бӯстон" — шарҳи "Бӯстон"-и Саъдӣ. Баҳор дар дарбори ҳокимони Деҳлӣ хидмат карда, ба гирифтани унвони фахрии рой (роҷа) ноил гаштааст.
Баҳор (деҳа, н. Ёвон)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Норини ноҳияи Ёвон. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 34 км. Аҳолиаш 1865 нафар, тоҷикон.
Баҳор (деҳа, н. Тоҷикобод)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаилабиоби ноҳияи Тоҷикобод. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 13 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 183 нафар, тоҷикон.
Баҳор (деҳа, н. Рашт)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тагобаи ноҳияи Рашт. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 42 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 76 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби деҳаи Кочон таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз оби чашма ва дарёчаи кӯҳӣ обёрӣ мешаванд.
Баҳор (деҳа, н. Данғара)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сафобахши ноҳияи Данғара. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 8 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1541 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ ва маркази саломатӣ дорад. Соҳаи асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва пахтакорӣ. Заминҳо аз оби чашма ва наҳр обёрӣ мешаванд.
Ғуломризо Баҳор

Ғуломризо Баҳор Асадуллоҳзода (13 апрел 1903, Машҳад, Устони Хуросон — 1938, Сталинобод) — навозанда, оҳангсоз, хонанда, ҳунарпеша ва коргардони филм. Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон 1. Зиндагинома Ғуломризо Баҳор аввали солҳои бистуми қаврни гузашта аз Эрон ба ИҶШС ва соли 1926 ба Тоҷикистон омада, аз фаъолони ҳаёти мадании ҷумҳурӣ гардид. Соли 1933 Институти давлатии кинематографияи шаҳри Маскавро хатм кардааст. Филмҳо Дар банаворгирии аввалин филми бадеии беовози тоҷик — "Муҳоҷир" (1934, коргардон К. Ёрматов) ба сифати ҳунарпеша ва ёвари коргардон иштирок дошта, минбаъд асосан ба таҳияи филмҳои ҳуҷҷатӣ шуғл меварзад 1. Фаъолияти Ғуломризо Баҳор дар синамо бо он хотирмон аст, ки дар филмҳои ҳуҷҷатии ӯ "Душанбе — Сталинобод", "Як рӯз дар колхоз", "Инженерони рӯҳи одамизод" бори аввал каломи тоҷикӣ ва оҳанги миллӣ садо доданд 2. Бори аввал устодон Садриддин Айнӣ ва А.булқосим Лоҳутиро дар синамо ба навор бардоштааст. Театр Хидматаш дар таъсису ташаккули театри касбии тоҷик калон мебошад, мусаннифи мусиқии аввалин спектаклҳои Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ буд, дар Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд дарс дода, чун коргардони Театри ҳаваскорони "Тиранҷ" дар пойтахт кор кардааст. 1 Сурудаҳо Ғуломризо Баҳор ҳамчун навозанда ва овозхон низ шуҳрат дошт, бештар аз ашъори Абулқосим Лоҳутӣ сурудҳо замзама кардааст. Сурудҳои машҳури "Гар намедонӣ бидон", "Ранҷида ёрам", "Ёри масчоҳӣ" маҳсули эҷоди ӯ мебошанд.
Баҳор (деҳа, н. Турсунзода)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 30 км, то маркази ноҳия 35 км. Аҳолиаш 232 нафар, тоҷикон.
Баҳор (шаҳрак)

Баҳор — шаҳрак дар ҷамоати деҳоти Фирӯза ва маркази маъмурии ноҳияи Носири Хусрав. Аз Баҳор то маркази ҷамоат аз 1 км камтар; роҳ асфалтпӯш. Аҳолӣ Аҳолиаш 5550 нафар ва 4363 нафар 1, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, клуб, боғчаи кӯдакон, 4 ошхона, 4 нуқтаи савдои хусусӣ, дармонгоҳ, беморхона дорад. Дар Баҳор пойгоҳи нақлиётӣ, шуъбаи маориф, идораи кишоварзӣ, идораи байторӣ, ситоди ҳолатҳои фавқулода, комиссариати ҳарбӣ, идораи суди ноҳиявӣ, прокуратура, идораи нозироти андоз, шуъбаи омор, сабти асноди ҳолатҳои шаҳрвандӣ фаъолият мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Кофарниҳон обёрӣ мешаванд.
Баҳор (деҳа, н. Фархор)

Баҳор (номи пешинааш Душанбегаҳ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ватани ноҳияи Фархор. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 12 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 931 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва пахтакорӣ. Заминҳо аз наҳри Панҷ обёрӣ мешаванд.
Баҳор (деҳа, н. Панҷакент)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоиқ Шералии ноҳияи Панҷакент. Аз Баҳор то маркази шаҳр 29 км. Аҳолиаш 1912 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти асосӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ. Заминҳо аз чашмасорон обёрӣ мешаванд.
Баҳор (деҳа, н. Шаҳринав)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳасанови ноҳияи Шаҳринав. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 968 нафар, тоҷикон.
Баҳор (деҳа, н. Хуросон)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фахрободи ноҳияи Хуросон. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 46 км, то маркази ноҳия 25 км. Аҳолиаш 246 нафар, тоҷикон.
Баҳор (деҳа дар Тоҷикобод)

БАҲР, деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаи Лаби Оби ноҳияи Тоҷикобод. Аз Баҳор то маркази ноҳия 15 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 164 нафар, тоҷикон. Мактаби таҳсилоти ибтидоӣ ва чойхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Шӯрак обёрӣ мешаванд.
Баҳор (деҳа, н. Ҷаббор Расулов)

Баҳор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулхонаи ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз Баҳор то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия аз 1 км камтар. Аҳолиаш 312 нафар.