ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Адам Сайтиев

Сайтиев Адам Хамидович (12 декабри 1977, Хасавюрт, ҶМШС Доғистон) — варзишгари русиягии куштии тарзи озод, Устоди хидматнишондодаи варзиши Русия, қаҳрамони чоркаратаи куштии тарзи озоди Русия (1997, 1999, 2000, 2002), қаҳрамони секаратаи куштии тарзи озоди Аврупо (1999, 2000, 2006), қаҳрамони дукаратаи куштии тарзи озоди ҷаҳон, қаҳрамони Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (Сидней). Узви дастаи мунтахаби кишвари Русия дар солҳои. Корномаи варзишии худро соли 2012 ба итмом расонидааст 1. Зиндагинома Миллаташ шешонист. Соли 1996 оилаи онҳо ба шаҳри Красноярск кӯч бастанд. Соли 1997 ӯ дар вазни 69 кг қаҳрамони куштии тарзи озоди Русия шуд. Худи ҳамон сол ба дастаи мунтахаби Русия дохил шуд. Соли 1998 ӯ дар мусобиқаи байналмилалӣ ба хотираи Иван Яригин ғолиб шуд. Дар Ҷоми куштии тарзи озоди ҷаҳон нуқра ва дар Қаҳрамонии Аврупо нишони биринҷӣ гирифт. Соли 1999 — қаҳрамони куштии тарзи озоди Русия дар вазни 76 кг, қаҳрамони куштии тарзи озоди Аврупо ва ҷаҳон. Дар соли 2000 — қаҳрамони куштии тарзи озоди Аврупо барои бори дувум ва қаҳрамони куштии тарзи озоди Русия бори саввум гашт. Дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 2000 дар Сидней Адам Сайтиев ба даври ниҳоӣ баромад ва ба рақибонаш танҳо як хол дод. Дар даври ниҳоӣ, ӯ ягона иштирокдор буд, ки ғалабаи соф ба даст овард. Соли 2002 қаҳрамони куштии тарзи озоди ҷаҳон, соли 2006 — қаҳрамони куштии тарзи озоди Аврупо шуд. Оила Адам бародари хурдии қаҳрамони секаратаи олимпӣ дар куштии тарзи озод Бувайсар Сайтиев мебошад. Ҷоизаҳо Эзоҳҳо Адабиёт.
Одам Яух

Одам Натаниэл Яух (август 1964 (1964-08-05), Бруклин - 4 майи 2012, ҳамон ҷо) — рэпсаро, оҳангсоз ва коргардони амрикоӣ; бисёртар ҳамчун асосгузори гурӯҳи ҳип-ҳоп маъруф аст. Барои наворбардории клипҳои мусиқӣ ӯ бо тахаллуси кор мекард. Яух ширкати синамоӣ ва сабти - ро таъсис дод. Вай будпараст буд, ки дар ҷунбиши мустақиляти Тибет ширкат дошт ва барои ҳимоят аз истиқлолияти Тибет консертҳо ташкил мекард. Одам ягона фарзанди Франтс ва Ноэл Яух, рассом ва меъмор буд. Падараш католик ва модараш яҳудӣ буда, тарбияи ғайридинӣ гирифтааст. 5 6 Яух дар мактаби миёнаи. дар -и Бруклин. Ҳангоми таҳсил дар мактаби миёна, ӯ гитори бассро худомӯзӣ кард 7. Яух -ро бо Ҷон Беррӣ,, ва таъсис дод 8. Онҳо намоиши аввалини худро, баъд ҳамчун як гурӯҳи дар арҷгузорӣ ба ҷунбиши дар зодрӯзи ҳабдаҳуми худ намоиш доданд. Яух ду сол дар таҳсил кард ва баъдан аз он хориҷ карда шуд. 9 Фаъолият Вақте ки Яух 22-сола буд,, он вақт бо трио намоиш медод, аввалин албоми худро бо номи дар бароварданд. Яух бисёр клипҳои мусиқиро барои бо тахаллуси " " роҳбарӣ кардааст 10. То соли 2010, дар саросари ҷаҳон 40 миллион сабт фурӯхта буд 11. Моҳи апрели соли 2012, гурӯҳ бе иштироки Яух бинобар беморӣ ба Толори шӯҳрати рок-н-ролл шомил карда шуд 12. Аъзоёни гурӯҳи ӯ ба Яух эҳтиром гузоштанд ва номаи ӯ ба издиҳоми ҷамъшудаи мухлисон хонда шуд 13. Соли 2011, Яух аз, ҳамон коллеҷе, ки ду сол дар он таҳсил кардааст, гирифт. Ин ҷоиза ба хотири эътирофи саҳми назаррас ба мероси бадеӣ ва адабии Амрико дода мешавад 14. Ҳаёти шахсӣ Яух будпарасти амалкунанда буд. 15 Ӯ дар ҳаракати истиқлолияти Тибет нақши муҳим бозид. Вай, як созмони ғайритиҷоратиро таъсис дод, ки ба истиқлолияти Тибет бахшида шудааст. Вай барои дастгирии ин ташаббус чандин консертҳои хайриявӣ, аз ташкил кардааст. 16 17 18 Дар соли 1998, Яух ва занаш Дечен Ванду соҳиби духтар шуданд. 19 20 Беморӣ ва марг Дар соли 2009 ба Яух гирифтори саратони ғадуди паротид ва гиреҳҳои лимфа ташхис шуда, ҷарроҳӣ ва табобати радиатсионӣ шуд. Ин нашри албоми ва сафари минбаъдаро ба таъхир андохт. 21 22 Ба далели вазъи саломатӣ ӯ натавонист дар наворҳои ин албом баромад кунад. 19 23 Бо тавсияи табибони тибетӣ Яух гиёҳхор шуд. 24 Он вақт Яух саратони худро хеле табобатшаванда тавсиф кард. 25 4 майи соли 2012, Яух дар синни 47-солагӣ даргузашт. Сабаби аслии марги ӯ баҳсбарангез аст. Расман саратони гиреҳи лимфа сабабаш мебошад. 26 Дискография бо.
Адама Траоре (футболбоз, тав. 1996)

Адама Траоре Дярра (январи 1996, Лоспиталет Де Лобрегат, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Адамар Франсиско Караветти

Адамар Франсиско Караветти — футболбози бразилӣ, ҳамлагар.
Адами қатъият

Адами қатъият (адами зарурат) (ба англисӣ:) нақизи ҳатмият ё қатъият ва ҷабри илмӣ аст ва иборат аст аз эътиқод ба инки падидорҳои табиӣ ва инсонӣ тобеӣ қонун ва низом нест. Адами қатъият (ғайр қатъият) бар ду қисм аст: Мӯътақидон ба бетаинии зеҳн мушоҳида кардаанд, ки нотавонии ақл аз иҳота бар умур, иллати ноогоҳии он аст, аммо мӯътақидон ба бетаинии айнӣ мӯътақиданд нотавонии ақл аз огоҳ шудан бар умури ноши аз табиати ашёъ аст. Зеро дар назари онон ҳаракот заррот ва аҷзои атомҳо тобеи низоми собите нест. Ин бетаиинии навъи дувум, роҳро барои озодӣ боз мекунад, ба тавре ки иродаи инсон, дар партави он, қодир аст, ки афъоли худро худ биёфринад. Бо вуҷуди ин, ақида ба бетаинӣ мӯҷиби қавл ба ихтиёре аст, ки эҷоб мекунад, ки иродаи иллати аввалӣ ва ғайр ба асбоб ва шурути пешин бошад. Инро бетаинии мутлақ гӯянд ва ин мафҳум ҷавоби манфии ихтиёр аст. Зеро бетаинӣ, феъли иродиро ҳамчун ҳодисаи беиллат менамоёнад, аммо ихтиёр иродаро иллати аввалии феъл қарор медиҳа 2.
Жак Адамар

ҷоизаи Фелтринелли Конкур ҷенерол (2 июн 1932) -,, Жак Адамар, узви хориҷии АИ СССР. Муаллифи бисёр корҳои бунёдӣ оид ба алгебра, ҳандаса, таҳлили функсионалӣ, ҳандасаи дифференсиалӣ, физикаи риёзӣ, топология, назарияи эҳтимолият, механика, гидродинамика ва ғ. Тадқиқоти илмӣ Бо тадқиқоташ дар соҳаҳои гуногуни математика машҳур аст. Проблемаи П. А. Чебишевро оид ба қонуни асимптотии тақсимоти ададҳои сода ҳал карда, дар бунёди назарияи функсияҳои таҳлилии бутун саҳми калон гузошт. Дар назарияи муодилаҳои дифференсиалӣ натиҷаҳои муҳим ба даст овард. Ғояҳои ӯ ба пайдоиши таҳлили функсионалӣ таъсири калон расонданд.
Адам Смит

ҳамкори Анҷумани салатанатӣ Адам Смит (июни (16 июни) 1723, Керколди, Шотландия, Шоҳигарии Британияи Кабир — 17 июли 1790, Эдинбург, Шотландия, Шоҳигарии Британияи Кабир) — иқтисоддони шотландӣ, файласуф-этик; яке аз асосгузорони назарияи иқтисоди муосир. Соли 1776 асари асосии худ — "Тадқиқоти табиат ва сабабҳои сарвати халқҳо"-ро навишт. Ин китоб Смитро машҳур кард. 6.
Адамсит

Адамсит — 2С, хокаи кристаллии зард. Ҳарор. гуд. 195°С; дар об ҳал намешавад, дар бисёр ҳалкунандаҳои органикӣ бад ҳал мешавад; аз ҷиҳати химиявӣ устувор аст. Адамситро аз дифениламин 2 ва сехлориди арсен (марги муш) ё аз хлоргидрати дифениламин 2 ва ангидриди кислотаи арсенит 23ҳосил мекунанд. Адамсит роҳҳои болоии нафасро меангезад. Дар охири Ҷанги якуми ҷаҳонӣ чун моддаи заҳрнок барои истифода пешниҳод шуда буд.
Адами ҳузур

Адами ҳузур (алиби) (аз лотинӣ – дар ҷои дигар) — дар ҳуқуқи ҷиноятӣ исботи мустақими ҳузур надоштани муҷрим – шахси шубҳанок ё судшаванда дар ҷойи ҷиноят дар лаҳзаи содир шудани он. Адами ҳузур танҳо далели аз тарафи шахси муайян дар ҷойи ҳодиса содир намудани амали мушаххаси ҷиноиро таъйид менамояд. Агар шахс ибтикорманди ҷинояти содиршуда бошад, ӯро аз ҷавобгарии ҷиноӣ озод намекунад. Адами ҳузур бояд ҳаматарафа ва дақиқан бо дигар далелу исботҳо санҷида шавад. Ба ҳайси исботи мустақим адами ҳузур бояд ё комилан тасдиқ гардад ё билкулл рад карда шавад.
Адан

Адан — шаҳр дар Ҷумҳурии Яман. Бандари асосии Баҳри Араб дар назди гулӯгоҳи Боб-ул-Мандаб. Маркази маъмурии музофоти адан. Аҳолиаш 800 ҳазор нафар. Бандари транзитӣ ва бо сӯзишворӣ пур кардани киштиҳо. Аэропорти аҳамияти байналхалқӣ дорад. Таърихаш ба ҳазорсолаи якуми то м. мерасад. Адан яке аз марказҳои бузурги тиҷоратӣ ба ҳисоб рафта, дар ҳайати давлатҳои ҷануби Арабистони қадим дохил буд. Дар садаи дар ҳайати давлатҳои мухталифи мусулмонии Арабистон қарор дошта, аз садаи зери тасарруфи Империяи Усмонӣ буд. Соли 1839 Англия онро забт намуда, ҳамчун пойгоҳи ҳарбии баҳрӣ ва баъдтар ҳарбии ҳавоӣ ба мақсади васеъ кардани мулкҳои худ дар Арабистони ҷанубу ғарбӣ ва Шарқи Миёна истифода кард (то соли 1967). Соли 1963 адан ба ҳайати Федератсияи Арабистони Ҷанубӣ дохил карда шуд. Соли 1967, баъди ғалабаи инқилоби озодихоҳии миллӣ қӯшунҳои англисро аз адан берун карданд. Солҳои 1967 – 90 пойтахти Ҷумҳурии Халқии Ямани Ҷанубӣ буд. Аз соли 1990 дар ҳайати Ҷумҳурии Яман. Адан аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ ва пешрафти иқтисодӣ дар мамлакат ҷойи дуюмро ишғол мекунад. Корхонаҳои софкории нефт, таъмири киштиҳо, истеҳсоли пластмасса, иттиҳодияҳои истеҳсоли матоъҳои пахтагӣ ва коркарди тамоку дорад. Қисми қадимии шаҳр дорои кӯчаҳои танг ва биноҳои паст аст. Дар адан донишгоҳ, музейи таърихӣ ва театр мавҷуданд. Ёдгориҳои таърихии адан: Қалъаи Сир (асри 5) ва иншооти бузурги Ас-Сахариг (асри 5), ки обҳои боронро дар худ ҷамъ намуда шаҳрро аз обхезӣ эмин медорад.
Адамас Голодетс

Адамас Соломонович Голодетс 7 Апрел 2006, Москва, ҶШФС Русия) — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер), муррабӣ.
Адан Балбин

Адан Адолфо Балбин Силва (октябри 1986, Уарал, Перу) — футболбози перуӣ, нимҳимоятгари пойгоҳӣ.
Адан Годой

Адан Годой Рубина (ноябри 1936, Копяпо, Чили) — футболбози чилигӣ, дарвозабон.
Адан Вергара

Адан Хонатан Вергара Вилагра (майи 1981, Икике, Чили) — футболбози чилигӣ, муҳофиз.
Адан Нунес Дорнеллес

Адан Нунес Дорнеллес Август 30, 1991, Бразилия) — футболбози бразилӣ, ҳамлагар.
Адамстаун

Адамстаун 1 — ягона маҳали аҳолинишин дар ҷазираҳои Питкэрн. География Маҳали аҳолинишин дар маркази ҷазираҳои Питкэрн буда, атрофаш Уқёнуси Ором аст. Аҳолӣ Аҳолӣ — 45 нафар 2. Адамстаун хурдтарин пойтахти ҷаҳон аст. Дар Адамстаун ибодатгоҳ, майдон, зангула, мактаб дорои компютер ва сокинонаш ба телевизион ва телефон дастрасӣ доранд.
Адан Гурдиел

Адан Гурдиел Мела (декабри 1993, Фаберо, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи рост, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Адан Перес

Адан Перес Каверо (октябри 1989, Кинто, Арагон, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгар.
Адапазари

Адапазари — шаҳр дар шимолу ғарби Туркия, маркази вилояти Сакария мебошад. Таърих Дар соли 1912 дар ин ҷо 32,374 мусулмонон, 14,333 юнониҳо ва 14,220 арманиҳо зиндагӣ мекарданд.
Адвексия

Адвексия (лотинӣ – таҳвил, ҷой иваз кардан) — дар метеорология таҳвили уфуқии ҳаво ва хосиятҳои физикавии он. Дар натиҷаи адвексия дар ҳаво таҳвили гармӣ, сардӣ, намӣ ва дигар ҳодисаҳои атмосферӣ ба амал омада, ба ҳолати обу ҳавои замин таъсир мерасонанд. Дар ҳолати ба самти уфуқӣҷой иваз кардани обу ҳавои ягон мавзеъ ва унсурҳои метеорологии он адвексия ба вуҷуд меояд. Ҳодисаҳои атмосфериро, ки дар натиҷаи адвексия ба амал меоянд, адвективӣ меноманд. Масалан, туман, раъду барқ ё гармои адвективӣ ва ғайра Дар уқёнусшиносӣ адвексия таҳвили обро ҳам ба таври уфуқӣҳам ба таври амудӣ ифода мекунад.
Адаптер

Адаптер (англисӣ ае, лотинӣ – мувофиқ мекунам) — афзор, асбоб ё олотест барои пайваст намудани асбобҳое, ки тарзи дигари ба ҳам мувофиқи пайвастшавӣ надоранд. 1) Дар информатика адаптер афзорест барои мувофиқат кардани мошинҳои ҳисоббарор (аз ҷумла компютери фардӣ) бо афзори беруна; воситаҳои мувофиқат кардани афзори гуногуни мошинҳои ҳисоббарор, аз ҷумла ҳисобмошинҳое, ки усулҳои гуногуни пешниҳоди маълумотро истифода менамоянд. Адаптер дар комютерҳои фардӣ барои зиёд намудани имкониятҳои он низ пайваст карда мешавад. 2) Дар техникаи аккосӣ адаптер кассетаи иловагии аппарати аксбардорӣ мебошад, ки истифодаи маводи ба рӯшноӣҳассоси шакл ва иҷроишашон гуногуни бо сохти он пешбининашударо имконпазир мегардонад; афзорест барои ба аппарати аксбардорӣ пайваст кардани объективҳои ивазшавандаи пайвасткуниашон ғайримуқаррарӣ. 3) Дар техникаи сабти овоз адаптер садобардорест, ки лаппишҳои механикии сӯзанро (ҳангоми давр задани он) ба лаппишҳои электрикии басомади савтӣ табдил медиҳад. 4) Дар техникаи электрикӣ адаптер афзорест барои табдил додани параметрҳои шиддат ва ҷараёни шабакаи электрикӣ ба шиддат ва ҷараёни кори асбоби электронӣ ё асбоби маишии электрикии рӯзгор.
Одоно

Адана 1 ё Одоно (Адана) - маркази маъмурии вилояти Одоно дар соҳили дарёи Сейхан (қадимӣ)), 50 км дуртар аз соҳили Баҳри Миёназамин. Маркази бузурги саноатӣ, соҳаҳои саноати бофандагӣ, кимиё ва хӯрокворӣ рушд кардаанд. Метро дорад. Таърих Шаҳр дар замонҳои гуногун ба тамаддунҳо ва империяҳои мухталиф тааллуқ дошт. Аз он ҷумла Арманистони Бузург, Византия, Империяи Усмонӣ, Салтанати Арманистони Киликӣ. Дар солҳои 1080-ум шаҳр аз ҷониби туркҳои салҷукӣ забт карда шуд, дар солҳои 1140-ум он ба Византия баргардонида шуд, пас аз 4 даҳсола он баромадаст. Минбаъд, то асри, Адана ба ҳайатисалтанати арманистони Киликӣ дохил шуд. Аз ибтидои асри - зери ҳукмронии Туркия буд. Дар охири садаи тақрибан 24 ҳазор нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд, асосан арманиҳо, инчунин юнониҳо ва туркҳо, худи шаҳр ҳамчун калиди гузаргоҳҳои Таврот аҳамияти стратегӣ дошт; дар роҳи байни Сурия ва Осиёи Хурд дар роҳ қарор дошт ва сипас савдои назаррасро анҷом медод, ки ба умқи дарё мусоидат мекард ва киштиҳои пурбор ба худи шаҳр наздик мешуданд. Аҳолӣ Аҳолии феълии шаҳр — 2 220 125 нафар аст. Тақсимоти маъмурӣ Дар айни замон, ба шаҳри Одоно ноҳияҳои зерин вилояти Одоно дохиланд:,,,,. Адабиёт Пайванд.
Адвиёти Ҷолинус

Адвиёти ҷолинус — давоҳое, ки аз наботот (реша, бехреша, барг, гул, пӯстлох) ва ҳайвонот ҳосил карда мешаванд. Аз номи Ҷолинус гирифта шудааст. Аксари адвиёти ҷолинусро бо роҳи экстраксияи ашё бо об, спирт, эфир ё омехтаи спирту об, эфиру спирт ҳосил мекунанд. Баъзе аз адвиёти ҷолинус аслан маҳлули ин ё он моддаҳои доруӣ дар об, спирт ва ё равған мебошанд. Ба адвиёти ҷолинус қиём, нақеъ, обҳои тиббӣ, спирт, шарбат, собун, марҳам, линиментҳо мансубанд. Консентратсияи моддаи давоии асосӣ дар адвиёти ҷолинус гуногун буда, ба шароити сабзиши рустаниҳо, ҷамъоварӣ ва ҷудо кардани маводи доруӣ, тарзи ҳосил намудани моддаи асосӣ вобаста аст. Адвиёти ҷолинусро, одатан, дар корхонаҳои дорусозӣ истеҳсол мекунанд. Саноати дорусозӣ аз ашёи наботӣ давоҳои нав, аз ҷумла давоҳои обӣ, спиртӣ, хлороформу спиртӣ ва ғайра мебарорад. Таъсири фармокологии давоҳои мазкур ба таъсири давоҳои химиявӣ наздик аст.
Адаптатсия

Адаптатсия (аз лотинӣ – мутобиқат, созгорӣ) — қобилияти ба шароити муҳит мутобиқ гаштани мавҷудот. Дар натиҷаи адаптатсия мавҷудот ҳангоми тағйир ёфтани шароити сукунат аз маҳвшавӣ эмин мемонад. Дар ҷараёни таҳаввулот аксар аломату хусусиятҳое, ки дар як шароит ба вуҷуд меоянд, дар шароити нав нодаркор ва ҳатто зарарнок мешаванд. Таҳаввулоти дивергентӣ ва конвергентӣ навъҳои адаптатсия мебошанд. Ҳангоми таҳаввулоти дивергентӣ аз як сарнасли умумӣ мавҷудоти ҷойи сукунаташон гуногун инкишоф меёбанд. Масалан, ҳамаи ҳайвоноти ширхӯри ҳамроҳакдор, ки дар шароити гуногун зиндагӣ мекунанд (гавазну заргӯш дар рӯи замин, маймуну санҷоб дар дарахт, кит дар об ва ғайра), аз ҷонварони панҷадори ҳашаротхӯр ба вуҷуд омадаанд. Бо вуҷуди ин, дар натиҷаи адаптатсия миқдор ва шакли дандонҳо, дарозӣ ва миқдори устухонҳои дасту по, зичӣ ва ранги мӯйи онҳо тағйир ёфтаанд. Дар аснои таҳаввулоти конвергентӣ намуди зоҳирии баъзе ҳайвоноте, ки пайдоишашон гуногун аст, бинобар якхела будани шароити зиндагӣ монанд мешавад. Масалан, пойҳои кӯрмуш ва калламуши халтадор дар натиҷаи адаптатсия барои заминканӣ мувофиқ гаштаанд, ҳол он ки ғизои кӯрмуш ҳашарот буда, ғизои калламуши халтадор ҷонвари хоянда аст. Организмҳо аз нигоҳи физиологӣ низ ба шароити сукунат мутобиқ мешаванд. Масалан, дар натиҷаи адаптатсия баъзе ҳайвонот ба хоби зимистона мераванд, парандаҳо ба мамлакатҳои гарм мекӯчанд ва ғайра.
Адвайта-веданта

Адвайта-веданта (— номусанно) — ҷараёни динию фалсафии Ҳинди Бостон, як намуди веданта, ки монизми босуботро қоил аст. Машҳуртарин намояндааш Шанкара (охири садаи — аввали садаи) буд. Бараҳман, Худо дар адвайта воқеияти яккаву ягона (сатя) аст: субъект ва объект, "Ман" ва олам, нафси фардию нафси фалакӣ ба ҳам махлутанд. Касрат тахайюлӣ дониста шуда, ба авидя (бедонишӣ), қувваи сеҳрангези маия (ки дар бараҳман таҷассум ёфтааст) ва тағйироти гуногуни ҷавҳар (виварта) вобаста аст. Мавҷудияти идроки тахаюллӣ ва мақоми баланди онро дар таҷриба қайд намуда, адвайта назарияи томи хатоҳоро дар дарки олами берунӣ инкишоф дод, ки он ба таълимоти мактаби миманса дар бораи ҳақиқати ҳама гуна маърифат, набудани хато дар идрок ва бар зидди таъбири реалистии хато дар ҷараёни маърифат (дар мактаби няя — вайшешика) равона шудааст. Таълимоти асосии адвайта ҳам ба дуализми (двайта) ҷараёнҳои веданта, ки аз воқеияти мустақили ду мабдаъ — "Ман" ва Худо (таълимоти Мадхва) бармеояд ва ҳам ба монизми маҳдуди вишишта-адвайта (Рамануҷа) мухолиф аст. Мавқеи нисбатан равшани монистии адвайта дар мубоҳисаи он бо буддоия зоҳир гардид. Як қатор ҷараёнҳои он ба ғояҳои адвайта (Нагарҷуна) рӯ оварданд.
Наск

Наск — рустаниест маъмул. Пояаш рост ё каме хам, баландиаш 20 – 55 см. Тавсифоти биологӣ Баргаш майдаи мӯякдор, гулаш хурд, сафед, гулобӣ ва бунафши кабудча. Наск худ аз худ ва ба воситаи ҳашарот гардолуд мешавад. Ғилофакаш кӯтоҳи ромбшакл, ду-се (баъзан як) дон дорад. Донаш мудаввари барҷаста, андоза ва рангаш дар навъҳои гуногун ҳар хел мешавад. Аз рӯи ҳаҷми донаш наскро ба калондона (5,5 – 9 мм) ва майдадона (2 – 5,5 мм) тақсим мекунанд. Дони расидаи хушки наск аз 23 то 32% сафеда, то 60% оҳар, то 2,5% равған, аз 2,5 то 5% клечатка, витамини В1 ва В2 дорад. Хосияти ғизоӣ Наск барои аксар мардуми Осиё манбаи асосии ғизои сафедадор аст. Ғизонокии наск баробари нон ва ҳатто гӯшт мебошад. Хосияти шифоӣ Наскро аз қадимулайём чун рустании шифобахш мешиносанд ва истифода мебаранд. Сафедаи дони он аз сафедаи таркиби гӯшт бештар аст. Ғайр аз ин дар таркиби наск ба миқдори зиёд карбогидратҳо, намакҳои минералӣ, клетчатка вуҷуд доранд. Табибони Руми Бостон наскро барои муолиҷаи бемориҳои меъда ва асаб кор мефармуданд. Бо ҷӯшоби рақиқи он қабзияти шикамро табобат мекарданд; ҷӯшоби ғафси он давои дарунбанд маҳсуб мешуд. Бо ҷӯшоби наск ҳамчунин бемории санги гурда ва амрози ҷигарро даво мебахшиданд. Бино ба гуфтаи табибони халқӣ наск хусусияти поксозӣ дорад; боднок, дерҳазм аст, фишори баланди хунро паст мегардонад, боиси дидани хобҳои мушавваш мешавад. Наскро дар об ҷӯшонда бо он ғарғара кунанд, пухтани даҳон ва дарди гулӯро шифо мебахшад. Истеъмоли наск барои бемориҳои узвҳои сина, шуш, сурфа ва дарди аъзои қафаси сина даво аст. Наск – ро кӯфта бо оби карам хамир карда гузошта банданд, варами пистонро мегардонад, шири дар он шахшударо таҳлил медиҳад; агар онро бо асал хамир карда гузошта банданд, захмҳои чуқур ва фурӯрафтаро шифо мебахшад. Истеъмоли наск ба ашхоси гирифтори амрози меъда, қулинҷ, бавосир ва душвор пешобкунанда ҷоиз нест.
Адауто Нето

Адауто Нето Калюира — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Адгезия

Адгезия (лотинӣ – часпидан) — ҳодисаи ба ҳамдигар часпидани сатҳи ҷисмҳои якҷинса ҳангоми ба ҳам раидан. Сабаби адгезия қувваи кашиши байнимолекулавии моддаҳои ба ҳам расанда мебошад. Қувваҳои кашиш бо мурури дар байни сатҳи моддаҳо ба вуҷуд омадани алоқаи химиявӣ ва донорию аксепторӣ меафзоянд. Ба часпиш ҳодисаи ба ҳам омехташавии атомҳо (диффузия) низ мусоидат мекунад. Часпидани локу ранг ба рӯи маснуоти олкоришуда низ адгезия мебошад. Яке аз намудҳои адгезияро когезия меноманд. Устувории адгезияро аз рӯи қуввае, ки барои аз сатҳи ҷисм кандани пардаи локу ранг сарф кардан лозим меояд, муайян мекунанд.
Аддиел Рис

Аддиел Рис — футболбози мексикагӣ.
Адвокати ваколатдор

Адвокати ваколатдор — соҳибкоре, ки дар асоси иҷозатнома ёрии ҳуқуқӣ мерасонад. Тарзи фаъолият ва усули кории адвокати ваколатдорро Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи адвокатура" муқаррар намудааст. Дар асоси қонуни мазкур шахсе ба сифати адвокати ваколатдор амал карда метавонад, ки ваи аз ҷониби Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон нҷозат гирифта бошад. Адвокати ваколатдор нафароне шуда метавоианд, ки оиҳо маълумоти олии ҳукуқӣ, собикаи кории касбӣ дошта, аъзои коллегияи адвокатҳои ҷумҳурӣ намебошанд. Шахсоне, ки хоҳиши адвокати ваколатдор ш удаиро дош та бошанд, ҳуҷҷатҳои лозимаро тибқи мукаррароти м.29 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи адвокатура" ба Вазорати адлия пешниҳод мекунанд. Баъд аз баррасии ҳуҷҷатҳои довталаб Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ӯ иҷозатнома (литсензия) медиҳад. Дар ҳолати рад намудани хоҳиши шахс ё баррасӣ накардани маводи шахси довталаб ӯ метавонад ба Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон шикоят намояд. Баъд аз гирифтани иҷозатнома ӯ ҳамаи ҳуқуқҳои адвокати касбиро доро мегардад.
Аддитивӣ

Аддитивӣ (— замшаванда) — чунин хосияти бузургиҳост, ки тибқи он қимати бузургии ягон объекти яклухт ба ҷамъи қиматҳои бузургҳои қисмҳои алоҳидаи он (ҳангоми ба таври дилхоҳ ба қисмҳо тақсим кардани объект) баробар аст. Масалан, аддитивӣ будани ҳаҷм чунин маъно дорад: ҳаҷми ҷисми яклухт ба ҷамъи ҳаҷми қисмҳое, ки он ҷисмро ташкил медиҳанд, баробар мебошад. Ба монанди ҳамин дарозии хат, масоҳати сатҳ, массаи ҷисми физикавӣ ва ғайра бузургиҳои аддитивӣ мебошанд.
Адевалдо Виржилио Нетто

Адевалдо Виржилио Нетто — футболбози бразилӣ, муҳофиз.
Адвор

Адвор — ҳудуди воҳидро бигзарад, онро абъоди пайиҳам, яъне ҷинс номанд. Ҳангоме ҷинс аз воҳид бигзашт, онро ҷамъ номанд. Мавриде ҷамъ овозҳои бисёреро дар худ бигирад, яке ба дигаре муттаҳид бишаванд ва тартиби онҳоро нисбат ба тӯли вақт (замон) ва заработ (давр) ба вуҷуд биоваранд ва онро оҳанг, яъне лаҳн биноманд". Адвори абъод таркиби як бӯъдро (нигар Бӯъд) муайян намуда, ба воситаи ҳарфҳо доираи пардаҳои (овозии) оҳангро ифода мекунад. Инчунин ҷойгиршавии ҷамъҳо қатори овозҳо ва мақомҳоро дар доираҳо таҷассум менамояд. Дар гузашта зинаҳои қаторовоза (пардаҳо)-ро бо ҳарфҳо ишора мекарданд, ки он бештар ба сози уд мувофиқ меомад (нигар Парда). Тартиби ҳарфҳо аз рӯйи ҳисоби абҷад қарор мегирифт: до ре ми фа. А Б Ҷ Д Ҳ В З Ҳ Т Й сол я си до ё яб яҷ яд яҳ яв яз яҳ Масалан, мақоми "Ушшоқ" дар силсилаи "Дувоздаҳмақом" аз пардаҳои зерин ҳосил мешавад ва сентҳояш чунин аст: А – Д – З – Ҳе – яд – яҳ – яҳ 0 – 202 – 408 – 498 – 702 – 906 – 966 – 1200. Миқдори доираи қаторовозаҳоро муаллифони рисолаҳои мусиқӣ гуногун баён намудаанд. Абдумӯъмини Урмавӣ, Ҷомӣ – 84 навъ, Маҳмуди Шерозӣ – 68 навъ ва Зайнулобиддини Ҳусайнӣ – 91 навъи онҳоро ба қалам додаанд. Доираи ҷамъҳои машҳур дар таркиби "Дувоздаҳмақом" ва адвори мусиқӣ ҳамчун пардаҳои асосии оҳангҳо ҳисоб шудаанд. Масалан, онҳо "Доираи Ушшоқ", "Доираи Рост", "Доираи Наво", "Доираи Ҳусайнӣ" ва ғайра ном доштаанд. Ҳангоми бо ҳарфҳо ифода намудани пардаҳо мусиқидонон номи торҳоро низ қайд намуда, дар паҳлуи ин ҳарфҳо рақам гузоштаанд, ки миқдори захма заданро ифода мекард. Ин як услуби нотанависии гузашта буд. Аз ин рӯ мусиқидонони гузашта адворро ҳамчун илми махсуси мусиқӣ шинохта, онро илми адвор, илми иқоъу абъод низ меномиданд. Дар тақтеи рукнҳои илми арӯз низ адвор кумаки бисёр мерасонад. Нигар низ. Доираҳои арӯз.
Аделино Да Силва Перейра Сиркейра

Аделино да Силва Перейра Сиркейра — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Аделтон Гонес Да Силва

Аделтон Гонес да Силва — футболбози бразилӣ, дарвозабон.
Аддис-Абеба

Аддис-Абеба — яке аз шаҳрҳои Африқо аст. Пойтахти Эфиопия аст.
Аделио Салинас

Аделио Салинас — футболбози парагваӣ.
Аделардо Родригес

Аделардо Родригес Санчес (сентябри 1939, Бадахос, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгар.
Аделфо Магаланес

Аделфо Магаланес Кампос (августи 1910 (1988-01-16) 16 Январ 1988, Сан Висенте Де Канйете, Перу) — футболбози перуӣ, ҳамлагар, муррабӣ.
Адем Кaрaпитси

Адем Крпитси — футболбози Албанӣ, маснадашро анҷом додааст, ҳамлагар, муррабӣ.
Адемар Апаресидо Хавйер Жуниор

Адемар Апаресидо Хавйер Жуниор — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгар.
Адемар Канавеси

Адемар Канавеси — футболбози уругвайӣ.
Аденир Алкантара

Аденир Бернардес Алкантара — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Аденир Кандидо

Аденир — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Аденилcон

Аденилон Брага Биспо Жуниор — футболбози бразилӣ, ҳамлагар.
Адемар Бенитес

Мелитон Адемар Бенитес Барбоса (майи 1956, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, ҳамлагари марказӣ.
Аденир Маркес Де Ненезес

Аденир Маркес де Ненезес 11 Май 1996, Ресифе, Бразилия) — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).
Аденир Рибейро Соуза

Аденир Рибейро Соуза — футболбози бразилӣ, муҳофиз.