Даҳана (деҳа, н. Кӯлоб)

Даҳана — деҳаест дар ҷамоати деҳоти Даҳанаи ноҳияи Кӯлоб. Аз Даҳана то маркази ноҳия 20 км роҳ. Аҳолиаш — 1419 нафар (с. 2017), тоҷикон. Ҷойгоҳ Даҳана дар соҳили наҳри Даҳана, 202 км ҷанубу шарқтар аз шаҳри Душанбе, дар доманаи қаторкӯҳҳои Ҳазрати Шоҳ ҷойгир буда, маркази маъмурии Ҷамоати деҳоти Даҳанаи шаҳри Кӯлоб, дар вилояти Хатлон, Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Дар шимол бо деҳаи Сафар Амиршоев, дар ғарб бо деҳаҳои Баҳористон, Сариёзи Боло, дар ҷануб бо деҳаи Гулрез ва дар шарқ бо деҳаи Пистамазор дар ҳамсоягӣ қарор дорад. Нақлиёт Даҳана дар қитъаи роҳи ҷанубии "РҶ034" ҷойгир шудааст ва аз ин ҷо то фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб 12 км, то маркази ноҳия, шаҳри Кӯлоб 20 км, то маркази вилоят, шаҳри Бохтар 174 км ва то пойтахт, шаҳри Душанбе 202 км роҳ мавҷуд аст. Бахшбандӣ Сарвари деҳаи Даҳана, Раиси ҷамоати деҳоти Даҳана мебошад, ки ӯро Ҷамоат бо пешниҳоди Раиси шаҳри Кӯлоб, ба муҳлати 5 сол интихоб менамояд. Ҳоло сарварии Даҳанаро Раиси Ҷамоати деҳоти Даҳана ва Раиси маҳаллаи Даҳана ба уҳда доранд. Номи мавзеъ Даҳана — аз ва тоҷик. "Даҳана" гирифта шуда, ин ҷо ба маънои "даҳанаи кӯҳ" омадааст. Вобаста ба мавқеъи ҷуғрофиаш, ки дар доманаи қаторкӯҳҳои Ҳазрати Шоҳ ҷой дорад, ба ин деҳа чунин номгузори кардаанд. Иқлим Иқлими деҳаи Даҳана хушкӣ буда, гармии миёнаи ҳаво дар фасли тобистон +18 ° ва дар зимистон хунукии ҳаво 9 ° мерасад. Бо сабаби дар даҳонаи кӯҳ ҷой доштан, ин ҷо шамол бештар мевазад. Дар зимистон наҳри Даҳана ях баста, то андозае ҳавзаи обаш кам мегардад ва дар тобистон хушк мешавад. Баъзан солҳо, бо сабаби боронҳои зиёд дар кӯҳсорон, маҷрои наҳри Даҳана сел мешавад. Табиат Дар кӯҳсори Даҳана гулҳои наврӯзи, лолаи даштӣ, сияҳгӯш ва як чанд навъи гиёҳҳои шифобахш мерӯянд. Дар баландкӯҳҳо ҷайра, мор 1 2 ва кабк мавҷуд аст, ки аз сабаби шикори зиёд шумораашон бисёр ҳам кам шудааст ва аз ин ҳисоб онҳоро дар Китоби сурхи Тоҷикистон сабт намудаанд. Дар ҳамвориҳо бештар пахта, ғалла, помидор, ҷуворимакка, ангур, хурмо, тут ва ҳама зироатҳо ва меваҳое, ки дар Тоҷикистон мерӯянд ин ҷо кишт ва парвариш карда мешаванд. Заминҳо аз наҳри Даҳана ва дарёи Яхоб обёри мешаванд. Таърих Даҳана ба минтақаи Кӯлоби бостонӣ дохил мешавад ва таърихи ин минтақа дар асарҳои бостоншиносон ва таърихнигорон Юсуфшо Ёқубов ва О. Нуриддинов дарҷ гардидааст. Аввалҳои асри ин ҷо одамон зиндагӣ мекарданд, дар соли 1932 деҳаи Даҳана дашти қамишзор ва санглох буд. Бо қарори Ҳукумати Шӯравӣ одамонро аз маҳаллаҳои Дашти Ҷум, Балҷувон ва Ховалинг ба Даҳана мекӯчонанд, хоҷагии ба номи Сафар Амиршоев ташкил ёфта, деҳаи Даҳана обод шуд. Аз адабиётҳои таърихи: Соли 1932 бо номи Даҳаначинор (Дагана-чинар) маркази маъмурии ҷамоатшӯрои Даҳанаи ноҳияи Кӯлоб буд, ки дар он дар 26 хоҷагӣ 103 нафар зиндагӣ мекарданд 3. Санаҳои таърихӣ Маориф Хизматрасониҳо Зеристгоҳи барқӣ, китобхона, хоҷагиҳои деҳқонии инфиродӣ, Идораи маъмурияти Ҷамоати деҳоти Даҳана, маркази саломатӣ, дорухонаҳо, хонаи фарҳанг, толори варзишӣ 6, филиалҳои Амонатбонк, Агроинвестбонк, бозори фурӯши молҳои ниёзи мардум, бозори фурӯши ҳайвонот, мағозаҳо, ошхонаҳо, осёбҳои барқӣ, нуқтаҳои фурӯши сузишворӣ, коргоҳҳои хурди нонпазӣ, хиштбарорӣ, коркарди чӯб, кафшергарӣ, ҷои шустани нақлиёт, таъмири техникӣ, масҷиди ҷомеъ. Демография Асосан тоҷикон зиндагӣ мекунанд, ба яке аз гӯишҳои забони тоҷикӣ, шеваи ҷанубӣ сухан мегӯянд, шуғли асосиашон кишоварзӣ, чорводорӣ ва савдогарӣ ба ҳисоб меравад. Даҳана зодгоҳи файласуф Абдулвоҳидов Саттор буда, олими соҳаи фалсафа Султон Наврӯзов мактаби миёнаи 16 ҳамин деҳаро соли 1957 хатм намудааст. 2 Аҳолӣ Шумораи аҳолии деҳаи Даҳана мувофиқи баруйхатгирии аҳолӣ давоми солҳо: Галерея Адабиёт 2006, саҳифаи 170. Пайвандҳо Ҳаволаҳо.