Матлуба Мирзоюнус

Мирзоюнус Матлуба (Хоҷаева Матлуба Юнусовна майи 1951, Хуҷанд, вилояти Ленинобод) — адабиётшинос, доктори илмҳои филологӣ, профессор, узви пайвастаи Академияи илмҳои иҷтимоӣ ва педагогии Россия. Зиндагинома Матлубаи Мирзоюнус соли 1958 дар шаҳри Хуҷанд таваллуд шуда, баъди хатми факултети забон ва адабиёти руси Институти давлатии педагогии Ленинобод (алҳол ДДХ ба номи академик Бобоҷон афуров, 1980) дар аспирантураи Институти адабиёти ҷаҳонии ба номи А. Горкийи АФ СССР таҳсилро давом додааст. Рисолаи номзадиаш ба таҳаввули адабиёти муосири халқҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон бахшида шуда, зери раҳнамоии адабиётшиноси номвар, профессор З. Г. Османова дифоъ гардидааст. Фаъолияти илмӣ-омӯзгории М. Мирзоюнус дар кафедраи адабиёти рус ва хориҷии ИДПЛ ба номи С. М. Киров оғоз ёфта, сипас бо кафедраи адабиёти тоҷик иртибот ёфтааст. Солҳои дар докторантураи Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳсил карда, бо раҳнамоии академик Муҳаммадҷон Шукуров дар мавзӯи "Сабки фардӣ ва тамоюлҳои услубӣ дар насри муосири тоҷикӣ" рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Мавсуф солҳои дар вазифаи профессори кафедраи адабиёти тоҷик, аз соли 1997 мудири каедраи журналистика ва назарияи тарҷума, солҳои декани факултети филологияи тоҷик буд. Соли 2011 директори Институти илмӣ-тадқиқотии илмҳои гуманитарӣ ва солҳои ба сифати муовини ректори ДДХ ба номи академик Бобоҷон афуров оид ба корҳои илмӣ-тадқиқотӣ фаъолият намуд. Аз соли 2016 ҳамчун профессори донишгоҳ ва ходими пешбари пажӯҳишгоҳи илмҳои гуманитарӣ фаъолияти омӯзгорӣ ва тадқиқиашро идома медиҳад. Фаъолияти илмӣ Профессор Матлубаи Мирзоюнус дар таҳия ва нашри "Ҷавоҳир-ул-аҷоиб"-и Фахрии Ҳиравӣ, "Девон"-и Абулфазли Сирати Бухороӣ, "Тазкират-уш-шуаро"-и Ҳоҷӣ Абдулазими Шаръӣ, мунтахаби "Сабкшиносӣ"-и Баҳор, ашъори Рӯдакӣ, Ҳофиз, Камол, Гурухсор, Фарзона, Гёте, Пушкин, Цветаева, Ахматова ва дигарон хидмати муҳими матншиносӣ анҷом додааст. Таҳия ва нашри китоби "Абдураҳим Ҳоҷибоев: Осор ва пайкор" оид ба корномаи нахустин раиси Шӯрои комиссарони халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва рисолаи ҷудогонаи арзишманди ин чеҳраи сиёсӣ таҳти унвони "Тоҷикистон" низ аз ҷусторҳои муҳим ва ташаббусҳои ҷолиби таваҷҷуҳи профессор М.Мирзоюнус ва гурӯҳи ҳамкоронаш мебошанд. Профессор М. Мирзоюнус иштирокчии силсилаи конфронсу ҳамоишҳои бонуфузи илмии байналмилалӣ буда, ба ин муносибат ба кишварҳои Русия, Испания, Олмон, Амрико, Афғонистон, Эрон, Молдова, Эстония, Ҳиндустон, Қазоқистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон ва ғайра борҳо сафар кардааст. Ҳамзамон дар ташкили чорабиниҳои илмӣ ва ҳамоишҳои байналмилалии "Ҷойгоҳи Мавлоно Румӣ ва Гёте дар муколамаи фарҳангҳо", "Ҷойгоҳи Рӯдакӣ ва забони тоҷикӣ дар муколамаи фарҳангҳо", "Ҷойгоҳи Мавлоно Абдураҳмони Ҷомӣ дар муколамаи фарҳангҳо" ва ғайра саҳми бевосита гузоштааст. Дар мактаби илмии профессор М. Мирзоюнус беш аз 20 нафар муҳаққиқи ҷавон оид ба масаъалаҳои мухталифи нақди адабӣ ва адабиётшиносӣ, адабиёти гузаштаву муосир, тарҷума ва равобити адабӣ рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ кардаанд. Ӯ довари расмӣ ва ғайрирасмии даҳҳо рисолаи номзадиву докторӣ мебошад. Аз соли 2011 то 2019 сармуҳаррири маҷаллаи илмии "Номаи Донишгоҳ" буд. Матлубаи Мирзоюнус Корманди шоистаи Тоҷикистон, барандаи медали "20-солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷиикистон", узви пайвастаи Академияи илмҳои педагогӣ ва иҷтимоии Федератсияи Русия, Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи тилоии Пушкин, Ҷоизаи адабии Камоли Хуҷандӣ, Ҷоизаи Шаҳриёр, Ҷоизаи "Олими сол"-и донишгоҳ, аъзои ҳайати таҳририяи якчанд маҷаллаҳои бонуфузи илмии хориҷӣ ва дохилӣ, муовини раиси Шӯрои муттаҳидаи ҳимояи рисолаҳои докторӣ ва номзадӣ, раиси Шӯрои диссертатсионӣ барои дарёфти дараҷаи илмии доктори фалсафа, доктор аз рӯйи ихтисоси филология дар заминаи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Осори илмӣ Профессор Матлубаи Мирзоюнус муаллифи беш аз 300 асари илмӣ, илмӣ-оммавӣ ва публитсистӣ дар заминаи адабиётшиносӣ, адабиёти классикӣ ва муосири тоҷик, нақди адабӣ, равобити адабӣ ва тарҷума, матншиносӣ ва сарчашмашиносӣ мебошад. Китобҳо (Монографияҳо) Китобҳои дарсӣ Ҷоизаҳо Эзоҳ Адабиёт Пайвандҳо аҳифаи шахсии Матлубаи Мирзоюнус дар шабакаи иҷтимоӣ.