ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Бадеият

Бадеият (— нав, аҷиб, аз бадеа, муаннаси бадеъ, афкори бадеа) — яке аз хусусияти асосӣ ва фарқкунандаи санъат ва асарҳои бадеӣ аз асарҳои илмист, ки воқеиятро ба таври бадеӣ инъикос мекунад 1. Бадеият дар афкори адабии тоҷик Дар афкори адабии тоҷикӣ чун муодили "художественность"-и русӣ ба маънои бадеӣ (ҳунарӣ) будан маъмул шудааст. Сифатҳои хосси адабиёт- бадеӣ ва эстетикӣ ишора ба хусусиятҳои бадеӣ ва зоҳирии ҳунарӣ ва маърифату дарёфт аз мавқеи зебоишинохтӣ мекунанд. Ба ин маъно маърифати ҳастӣ сифати асосии (мас., илм) аст. Манбаъву маводди баҳси илм ва санъат воқеият ва ҳастӣ мебошанд, вале маърифат дар онҳо мутафовит аст. Илм ҳақиқати зоҳир ва ботинро дар замони муайян бо ёрии истилоҳоти илмӣ ва таҳлилҳои мантиқӣ собит менамояд. Ҳамин воқеияти иҷтимоӣ ва табии пешрафту инқирози онҳо дар асари бадеӣ бо ёрии воситаҳои бадеӣ ва нақшҳои ҳунарӣ тасвир меёбад. Образ ва образнокӣ ё нақши ҳунарӣ асоси бадеият бо иловаи забони бадеиёт ва диг. унсурҳои шаклӣ мебошад. Асари адабиро бадеият ба вуҷуд меорад ва он бе образ мавҷудият нахоҳад дошт. Мас., мо "офтоб нишаст" мегӯем ва фурӯ рафтани офтобро хабар медиҳем. Шоир ин манзараро бо бунёди бадеият чунин тасвир кардааст: Шоир бо ёрии воситаҳои баёну тасвир нақши бадеии манзараро муайян карда, бо диди ҳиссӣ тасвири адабии бадеӣ офаридааст. Бадеият асоси таъсири асари адабӣ, меъёри асосии баҳо додан ба асари бадеӣ мебошад. Асари комили бадеиро бо дарунмояи амиқи равонӣ додани бадеияти баланд мешиносанд. Офаридаҳои дарки заъфи таълифро бадеияти паст мегӯянд. Ба ин маънӣ бадеият сифати хосси тасвири бадеии инсон бо ёрии нақши ҳунарӣ (образ) мебошад ва офарандаи асари адабӣ мақсади худро бо ёрии забони бадеиёт, сохтори асар ва диг. воситаҳои муносиб ифода менамояд. Бадеият дар ҳамбастагии шаклу мазмун ва таносубу пайвастагии дарунии ҳамаи воситаҳои баёну тасвир бо мазмун ба вуҷуд меояд. Бадеияти асари бадеӣ ба савияи маҳорату истеъдоди офаранда ва таҷрибаи эҷодии ӯ вобаста аст. Ба вуҷуд овардани воқеяти адабӣ, хулқи нотакрори қаҳрамон, ягонагии шаклу мазмун, мақсад ва ғоя, забон, сабку оҳанги хос ба мавқеъҳои назари иҷтимоии ӯ вобаста мебошад. Хулоса, асоси ҳунари асари адабиро бадеият мегӯянд, ки таносуби зоҳир ва ҳамворию ваҳдат ва ягонагии мазмуну сохти асарро ба вуҷуд меоварад.
Бадеъи Устурлобӣ

Бадеъи Устурлобӣ -и Бағдодӣ;? — 1140, Бағдод) — мунаҷҷим, ихтироъгари устурлоб ва созандаи дигар афзорҳои нуҷумӣ, шоир, риёзидон ва файласуфи форс-тоҷик. Зиндагинома Ба сабаби маҳорати баланд дар сохтани устурлоб доштанаш ба Устурлобӣ шуҳрат ёфт. Дар сарчашмаҳо Бадеъи Устурлобӣ-ро ҳаким, табиб ва огоҳ аз илми калому тилисмот хонда, аз аҳли Исфаҳон донистаанд, ки ба Бағдод рафта, то поёни умр дар он ҷо зистааст. Бадеъи Устурлобӣ соли 1140 бар асари бемории фалаҷ вафот карда, дар мақбараи "ал-Вардия" дар шарқи Бағдод дафн шудааст. Бадеъи Устурлобӣ дар замони ҳукмронии султон Маҳмуди Салҷуқӣ сарварии расадхонаи Бағдодро ба уҳда дошт. Ӯ дар сохтани афзорҳои нуҷумию расадӣ чун навъҳои устурлоб, паргор ва хаткаш устод буда, дар ин ҷода аз қонуну далелҳои ҳандасӣ истифода мекард. Дар рӯзгори хилофати Мустаршиди Аббосӣ ба воситаи сохтани афзорҳои нуҷумӣ ва тилисмот сарвати бисёре андӯхтааст. Бадеъи Устурлобӣ шарҳе бар "Рисола фӣ олот-иш-шомила"-и Абумаҳмуди Хуҷандӣ навишта, афзори нуҷумии (судс, иртифоъёб) сохтаи ӯро, ки ба як арзи ҷуғрофӣ (33, арзи Бағдод) мутобиқ буд, такмил дод ва онро барои ҳисоби арзҳои гуногун фаъол намуд. Аз рӯйи баъзе маълумот яке аз чунин афзорҳоро Бадеъи Устурлобӣ ба назди Умари Хайём бурдааст. Ихтироъот Ба ақидаи олимон асбоби геодезии муосир — теодолит шакли такмилёфтаи афзори сохтаи Бадеъи Устурлобӣ аст. Як адад аз ин афзор дар расадхонаи Улуғбек мавҷуд буда, ҳам кори устурлоб ва ҳам кори рубъро анҷом медодааст. Бадеъи Устурлобӣ дар асоси "Китобу-з-зиҷи-с-сафоеҳ"-и Абуҷаъфари Хозинӣ устурлобҳо сохтааст. Яке аз устурлобҳои сохтаи Бадеъи Устурлобӣ дар музейи Донишгоҳи Йел (Коннектикут, ИМА) маҳфуз аст, ки дар курсичаи он номи ӯ, таърихи сохта шудани он (513 ҳ. қ. 1119 м.) ва рақами тартибии афзор ҳаккокӣ шудааст. Бадеъи Устурлобӣ инчунин афзори нуҷумии ба ном "Ал-кура зоту-л-курсӣ"-ро ислоҳ ва такмил дода, дар бораи он рисола тасниф намудааст. Ин афзор ба шакли гӯй ё устурлоби куравӣ сохта шудааст. Бадеъи Устурлобӣ инчунин мақолае дар бораи навъи афзори тилисмӣ ("найзани худкор") таълиф кардааст, ки Бадеуззамони Ҷазарӣ дар асари "Ал-ҷомеъ байн-ал-илми ва-л-амали-н-нофеи фӣ синоати-л-ҳиял" ба он ишора намуда, ҳамчун "олати машҳур" ёд кардааст. Бисёр сурудаҳои Бадеъи Устурлобӣ мояҳои танзу латифа дошта, мунаҷҷимону пизишконро ҳаҷв мекунад. Ӯ бисёре аз машоҳири муосири худ, ҳамчун Ибни Талмиз, Абулбаракоти Бағдодӣ ва ғ-ро ҳаҷв кардааст. Ёқути Ҳамавӣ шеърҳои Бадеъи Устурлобӣ-ро "ноб" ва "олӣ" васф карда, адиби номдор Абумуҳаммад ибни Хашшоб ва Ибни Халликон аз ашъори ӯ намунаҳо овардаанд. Осор Аз Бадеъи Устурлобӣ осори зерин боқӣ мондааст: Нусхае аз "Дуррату-т-тоҷ"-и Бадеъи Устурлобӣ ба хатти ибни Хашшоб (таърихи китобат 116364 м.) дар Китобхонаи миллии Париж нигаҳдорӣ мешавад, ки аз 120 боб иборат аст.
Баден-Сойлинген (пойгоҳи Нерӯҳои мусаллаҳи Канада)

Баден-Сойлинген (пойгоҳи Нерӯҳои мусаллаҳи Канада) (-) (маҳаллӣ: -) — фурудгоҳи низомӣ бо Коди ИОТОи аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 3300 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Олмон қарор дорад, ва дар баландии 124 метр аз сатҳии баҳр воқеъ шудааст. Ҷусторҳои вобӣаста Манобеъ.
Саъид Нурсӣ

Саъид Нурсӣ (3,, Вилояти Битлис — 23 март 1960 1 2, Шанлиурфа) — аз пешгомони андешаи навини исломӣ аст. Зиндагинома Бадиуззамон Саъид Нурсӣ соли 1877 дар шарқи Туркия ба дунё омада, соли 1960 дар синни ҳаштоду се, пас аз ҳаёти саршор аз муборизаву чонбозиҳо дар роҳи эҳёи андешаи исломӣ аз дорулфано ба дорулбақо реҳлат кард. Ӯ олими воломартабае буд, ки на танҳо ҳамаи илмҳои анъанавии динӣ, балки илмҳои муосирро низ аз бар кард. Аз ин сабаб, барои лаёқат ва дониши олидарачааш ба ӯ номи Бадеуззамонро, ки маънояш ҳайрати замон аст, ҳанӯз ҳангоми чавонияш сазовор донистанд.
Бадеъ ат-Турк

Бадеъ ат-Турк — шоир и зуллисонайни садаи. Ба забонҳои форсӣ ва арабӣ шеър эҷод кардааст. Зиндагинома Дар манобеи адабӣ дар бораи рӯзгори Б. маълумоте дарҷ нагардидааст. Аз осораш намунаҳое дар "Лубобу-л-албоб"-и Авфӣ, "Ҳадоиқу-с-сеҳр фӣ дақоиқ-иш-шеър"-и Рашидуддини Ватвот, "Харидату-л-қаср ва ҷаридату-л-аср"-и Имодуддини Исфаҳонӣ оварда шудаанд. Имодуддини Исфаҳонӣ Бадеъ ат-Туркро зодаи деҳае дар наздикии Табрез гуфта, Ризоқулихони Ҳидоят ӯро ба унвони "Ҳаким" ёд карда, мегӯяд, ки Турку қалъаест дар Сиистон ва Бадеъ ат-Турк дар ҳамон ҷой ба дунё омадааст. Аз намунаҳои осори Бадеъ ат-Турк бармеояд, ки дар навъҳои қасида, рубоӣ, қитъа шеър мегуфтааст. Мавзӯи ашъораш мадҳ, васф, фахр, панду андарз мебошад. Ба туркӣ шеър гуфтани Бадеъ ат-Турк дар ягон манбаи адабӣ қайд нашудааст, вале дар ашъори арабияш ӯ аз қавми турк буданашро ёд кардааст. Ин навъ фахрия дар шеъри арабизабони Хуросону Мовароуннаҳр ҳодисаи бесобиқа буд ва баъд аз ӯ ҳам ба назар намерасад.
Бадеъи Табрезӣ

Ҳаким Бадеъи Табрезӣ — шоир ва донишманди форс-тоҷик. Зиндагинома Дар тазкираҳо, мас., "Оташкада"-и Озар аз ин шоир чун шахсияти таҳсилдида, воқиф аз улуми маъмулии давр — фиқҳ, нуҷум, сарфу наҳв, тиб ва ғ. ёд шудааст. Соҳибдевон. Ашъори хубу марғубе дар девонаш фароҳам омада буд. Абёти зерин аз ӯст: Маҳи ман шуд ба ман гарми итоб оҳиста-оҳиста, Бале, гармӣ физояд з-офтоб оҳиста-оҳиста. Ба хунам теғи он гул рафта-рафта сурх хоҳад шуд, Қазо хоҳад задан нақше бар об оҳиста-оҳиста.
Исмоили Ҷазарӣ

Абулъиз ибни Исмоил ибни Раззози Ҷазарӣ, маъруф ба ал-Ҷазарӣ (1 2, Ҷазира — 1206 1 2, Туркия) — механик ва ихтироъкор, риёзидон, ахтаршинос аз наҳзати исломии давлати Оли Артуқ. Соли 1206 ӯ рисолаи "Китоб фӣ маърифати-л-ҳияли-л-ҳандасия" (Китоби донистаниҳое дар робита бо механизмҳои ҳӯшманд)-ро навишт, ки дар он тарҳи тақрибан 50 механизм, аз ҷумла соат, қуфлҳои рамзӣ ва роботҳо тасвир шудааст. Зиндагинома Бештари маълумот дар бораи Ҷазарӣ аз рисолаи худи ӯ ба мо расидааст. Номи олим аз номи минтақаи Ал-Ҷазира, ки дар Байнаннаҳрайн ҷойгир аст,.
Баден-Вӯрттемберг

Баден-Вӯрттемберг — замин дар ҷанубу ғарбии қисмати Олмон. Пойтахташ — шаҳри Штуттгарт. Ҷуғрофиё Таърих Иқтисод Гардишгарӣ Ёдмонҳои таърихӣ Варзиш Эзоҳ.
Бадеъи Турку

Бадеъи Турку. Зиндагинома Муҳаммад Авфӣ дар "Лубобу-л-албоб" аз ҳунари волои ӯ дар шеъру шоирӣ ёдовар шудааст. Табъи равон доштааст, махсусан дар бадоҳатан гуфтани шеър моҳир будааст. Намунаҳои ашъораш ба тавассути тазкираҳову баёзҳо то замони мо расидаанд. Абёти зерин аз ӯст: То кай бошӣ барои ноне баумед, Ҳар ҷоеву ҳар даре чу қурси хуршед. Бо зодаи хотиру нами дида бисоз, К-ин оби сиёҳи туст в-он нони сапед.
Бадеъу-н-низом ал-ҷомеъ байна китобай ал-баздавӣ ва-л-аҳком

"Бадеъу-н-низом ал-ҷомеъ байна китобай ал-баздавӣ ва-л-аҳком" — рисолаи фиқҳии Музаффаруддин Аҳмад ибни Алӣ, маъруф ба Ибни Соотии Бағдодӣ ба забони Муаллиф рисоларо ҳамчун хулосаи китоби "Усул"-и Алӣ ибни Муҳаммади Баздавӣ (вафот 1089) ва китоби "Аҳком"-и Сайфуддини Омидӣ (вафот 1233), ки аввалӣ ба мазҳаби ҳанафӣ ва дувумӣ ба шофеӣ мутааллиқанд, таълиф намудааст.
Бадеъуззамон Мирзо (хаттот)

Бадеъуззамон Мирзо ибни Султон Ҳусайн. Зодгоҳаш Ҳирот. Бадеъуззамон Мирзо дар навиштани анвои хатти маъмули арабӣ устоди мумтоз буд. Анвои хатти настаълиқро басо зебо навиштааст. Аз намунаи хатти ӯ як қитъа дар рисолаи "Хат ва хаттотон"-и Ҳабибуллоҳхон маҳфуз мондааст.
Бадеъуззамони Натанзӣ

Бадеъуззамони Натанзӣ — адиб ва луғатнависи форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Натанз буд, вале зиндагӣ ва эҷодиёташ дар Исфаҳон ҷараён ёфтааст. Пас аз хатми мадраса ва омӯхтани улуми мутадовили замон мударрис шуд ва то охири умр ба ҳамин касб шуғл меварзид. Бадеъуззамони Натанзӣ забони арабиро хуб медонист ва осорашро ба забони форсию арабӣ менигошт. Аз ин сабаб бо лақабҳои Зуллисонайн ва Зулбаёнайн шуҳрат ёфта буд. Ба қалами Бадеъуззамони Натанзӣ ду фарҳанги арабӣ ба форсӣ — "Дастуру-л-луғат" ва "Китобу-л-мирқот" тааллуқ доранд. Вай инчунин шеър месурудааст. Дар боби илми бадеъ асаре бо номи "Китобу-л-халосӣ" доштааст.
Бадеъуззамони Табрезӣ

Бадеъуззамони Табрезӣ — хаттот, настаълиқнавис ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Табрез таваллуд шуда, илмҳои замонашро ҳамон ҷо аз худ кардааст. Бадеъуззамони Табрезӣ аз адабиёту санъати арабу турк ба хубӣ огоҳ буда, бо тахаллуси "Бадеъо" шеър низ гуфтааст. Ба тавассути санъати баланди хаттотӣ ва ашъори ширинаш ба дарбори шоҳ Аббоси Сафавӣ (ҳукмр. 1571–1629) роҳ ёфтааст. Намунаҳои осори хаттотӣ ва ашъораш то замони мо нарасидаанд.
Бадеъуззамони Фурӯзонфар

Бадеъуззамони Фурӯзонфар (июли майи 1970, Теҳрон) — адабиётшинос ва шоир и эронӣ.
Бадеъуззамони Ҳамадонӣ

Бадеъуззамони Ҳамадонӣ — нависанда ва шоири Зиндагинома Аҷдоди Бадеъуззамони Ҳамадонӣ аз қабилаи арабии тағлиб буданд. Дар баъзе навиштаҳояш аз асли арабии худ ёд кардааст. Пас аз хатми таҳсили улуми мадраса дар назди донишмандони давраш Ибни Холавайҳ ва Абулҳусайн Аҳмад ибни Форис сарфу наҳв омӯхт. Дар синни камолот ба чанде аз шаҳрҳои Эрону Хуросон — Исфаҳон, Гургон, Нишопур, Сарахс, Марв, Тӯс, Сиистон, Ғазна, Ҳирот ва ғ. сафар кард; ба хидмати ҳокимони ин шаҳрҳо мерасид, илм меомӯхт, дар маҳфилҳои илмию адабӣ ширкат мекард, баҳсҳои илмӣ меорост (баҳсаш бо Абубакри Хоразмӣ дар масоили динӣ, ки дар он Бадеъуззамони Ҳамадонӣ пирӯзӣ ёфт ва шуҳраташ афзун гардид). Фаъолияти эҷодӣ Фаъолияти эҷодии Бадеъуззамони Ҳамадонӣ дар се самт — иншои расоил ва Исо ибни Ҳишом (савдогар) доранд, ки бофтаи нависандаанд. Воқеаҳо, асосан, аз забони Исо нақл мешаванд. Дар мақомаҳо зимни баёни ҳаводис масоили тарбиявию ахлоқӣ ва ҷанбаҳои гуногуни ҳаёти иҷтимоии давр матраҳ гардидаанд. Абулфатҳи Искандарӣ марди ҳозирҷавоб, донишманд буда, ризқи худро ба шарофати ақлу заковат ва кордониаш дарёфт мекард. Мақомаҳо ба насри мусаҷҷаъ нигошта шудаанд. Дар пайравии Бадеъуззамони Ҳамадонӣ Ҳарирӣ, Ҳамидуддини Балхӣ мақома эҷод кардаанд. Аз ашъори боқимондаи Бадеъуззамони Ҳамадонӣ бармеояд, ки ӯ дар шеър низ тавоно будааст. Қасоиди мадҳиро дар пайравӣ аз қасоиди мутақаддимини ороста бо саноеи бадеӣ (ташбеҳ, таҷнис) ва ғ. иншо кардааст. Бадеъуззамони Ҳамадонӣ забони форсии дариро медонист. Тарҷумаи шеъре аз Мантиқии Розӣ, ки ба Бадеъуззамони Ҳамадонӣ мутааллиқ аст, ба қавли муаллифони сарчашмаҳо хеле устодона будааст.
Бадеҳа

Бадеҳа (— сухани закитабъона) — сухан ё шеъри закитабъонаи шавқангез, ки бадоҳатан гуфта мешавад. Фолклор Дар фолклор яке аз навъҳои сурудҳои халқӣ мебошад, ки аз тарафи ду нафар дар ҳузури тамошобинон иҷро карда мешавад. Иҷрокунандагон бояд зану мард бошанд, ки бо хондани суруди шӯх рақскунон лавҳае аз зиндагиро тасвир намуда, камбудҳои ҷомеаро бо ҳазлу танз интиқод мекунанд. Бадеҳа асари бадеии шавқангез, диққатҷалбкунанда ва қадимтарини халқи тоҷик буда, ба мисли анвои диг. фолклор воситаи муҳимми ифодакунандаи рӯҳ ва ҳиссиёти баланди инсонист. Бадеҳахонӣ шарту хусусиятҳои худро дорад, риояи онҳо дар саҳна боиси пуробуранг ва барҷаста ифода шудани нақш мебошад. Яке аз вижагиҳои асосии бадеҳагӯӣ дар он аст, ки матн бояд дар ягон мавзӯи мушаххас гуфта шуда, шахси дуюм бо гуфтору рафтор фикри шахси якумро тасдиқ ва ё рад менамояд. Инчунин, иҷрокунандагон вобаста ба мазмуни ҳар як бадеҳа сару либос мепӯшанд. Гӯяндаи бадеҳа бо ишораи даст, чашму абрӯ, сар, қадамгузорӣ ва ғ. мазмуни бадеҳаро бояд ифода карда тавонад. Агар ин шартҳо иҷро карда нашаванд, бадеҳа таровату назокати худро гум мекунад, ба тамошобин завқи бадеӣ бахшидан наметавонад. Ба воситаи бадеҳаҳо, аз як тараф, одобу ахлоқи ҳамида таблиғ гардад, аз тарафи диг. нуқсонҳои ашхоси алоҳидаву камбудҳои иҷтимоӣ ҳаҷв карда мешаванд. Бадеҳаҳо дар вазнҳои ҳиҷоӣ ва арӯз гуфта шуда, аз 16 то 40 мисраъро дар бар мегиранд. Бадеҳа фарогири мавзӯъҳои иҷтимоӣ, маишӣ, ишқӣ-лирикӣ ва ҳаҷвӣ мебошад. Бадеҳагӯӣ Дар бадеҳа муколамаи байни иҷрокунандагон унсури муҳимми иҷро ҳисоб меёбад: Мавзӯи қисми зиёди бадеҳаҳо изҳори ишқи поку самимии дилбохтагон, рози дилҳои пуртуғён, тасвири нозу ишваи мафтункунандаи маъшуқа, ҳазлу шӯхиҳои ширину намакин, васфи вафодорию покдоманӣ аст. Аз ҷумла, бадеҳаҳои "Секинак", "Гулпарӣ", "Бозубанд", "Дилкоко", "Дари дарвоза", "Шоҳдухтар" ва чанде дигар намунаҳои маъмулу машҳури навъи бадеҳа ба шумор мераванд. Бадеҳагӯйӣ ва бадеҳахонӣ дар байни халқҳои ҳамсоя бо номҳои гуногун вуҷуд дорад. Он дар Афғонистон бо номи "Дугона", дар Ӯзбекистон бо номи "Лапар" маъмулу машҳур аст.
Бадеҳагӯӣ

Бадеҳа, бадеҳагӯӣ, бадеҳасароӣ — жанре дар фарҳанги шифоҳии мардуми тоҷик аст, ки аз муколамаи ҳазломез ва зарофатгӯии ду ё гоҳе чанд нафар сар чашма гирифта, ба сурати ашъоре идома пайдо мекунад, ки тарафҳо бо мазмуни ҳазлу шӯхӣ ба ҳамдигар мехонанд. Шарти бадеҳа дар он аст, ки ҷавоб бетаъхир, бо табъи зариф ва маъмулан, бо оҳанги мусиқӣ суруда шавад. Бадеҳасароӣ миёни ҷавонон аксар ба ҳазлу зарофатгӯӣ дар мавзӯи ишқ иртибот меёбад, аз ин рӯ, навъе аз сурудҳои ҳазломези ишқӣ низ дониста мешавад. Бадеҳа дар суннати шифоҳии тоҷикон аз навъҳои куҳани ҳунари сухандониву ҳазлпардозӣ буда, бештар тавассути зан ва мард ва ҳатман дар ҳузури тамошобинон суруда мешавад. Зимни иҷрои бадеҳа аз оҳангҳои мусиқии шодибахш ва ҳаракату ишораҳои маънидору шӯх, либосу ороиши рангин ва гӯёи мавзӯи ҳазл истифода мешавад. Ин ҷиҳат жанри мазкурро ба унвони лаҳза ё лавҳаи намоишӣ (драмавӣ) низ ҷилва медиҳад. Дар қарнҳои гузашта нақши занро мардони ширинкор иҷро мекарданд, ки бо либосу ороиши бонувон, бадоҳатан шеър мегуфтанду месуруданд. Аз ҷумлаи машҳуртарин бадеҳаҳои шифоҳии мардумӣ, ки боқӣ монда ва то ба имрӯз иҷро мешаванд, "Шоҳ духтар", "Гулпарӣ", "Эсунаки бом", "Бобопирак", "Секинак" ва ғ. мебошанд. Бадеҳаи муосир бештар дар маҳфилҳову ҷашнҳои гуногун (айёми Наврӯз, базмҳои арӯсӣ, сайрҳои мардумӣ, мусобиқаҳои деҳот ва ғайра) суруда шуда, мавзӯъҳои ишқӣ ва маишӣ (байни модару фарзанд, падару фарзанд, хоҳару бародар ва ғайра)-ро дар бар мегирад. 1 Ҳамчунин нигаред.
Бадкунаки сафид

Бадкунаки сафид — яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Ҷафар Панаҳӣ буд. Филмро дар соли 1995 сохт.
Бадй (футболбоз)

Ренато Эскобар Баруффи — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Бадномкунӣ

Бадномкунӣ (– беэътибор мекунам) – пахши маълумоти нодуруст ба хотири паст задани чизе, ё резонидани обрӯйи касе; тавассути ВАО паҳн намудани иттилооти ғайривоқеӣ ва ё бардурӯғ дар нисбати шахсияти нафаре. Бадном кардан – аз номи шахси сеюм ва ё фикри иҷтимоӣ дар нисбати касе дурӯғ гуфтан; шаъну эътибори касеро паст задан. Дар журналистика ифшо кардан ва ё нишон додани тарафҳои манфии шахс, зуҳурот ва объект. Бадномӣ (компромат) – маводи бадномкунанда, иттилооти обрӯю нуфузи шахс ё ташкилотро пасткунанда, ки дар досеи хадамоти махсус ё рақибон вуҷуд дошта, аз ҷониби рақибон ва бадхоҳон дар ВАО ва тавассути шабакаҳои дигари иттилоотӣ паҳн карда мешаванд. Бадномиро инчунин бо мақсади таъқибкунии ҳуқуқӣ низ истифода мекунанд. Дар журналистика таъбири "партофтани бадномӣ", "Ҷойкунии бадномӣ", "ҷанги бадномӣ" васеъ ба кор бурда мешавад. Бадномкуниро дар давраи маъракаҳои пешазинтихоботӣ бо мақсади беобрӯ кардани рақибон, дар арафаи бастани шартномаҳои сердаромад, ҳамчун усули мубориза барои қарзҳои имтиёзнок, маблағгузорӣ аз билет, соҳиб шудан ба ҳокимият ва амсоли ин истифода мебаранд.
Бадеҳасозӣ

Бадеҳасозӣ, импровизатсия — бадоҳатан эҷод намудани ягон шакли асари бадеӣ. Импровизатсия бештар ба санъати шеърг ӯӣ, мусиқӣ, рақс ва театр мансуб аст. Импровизатсия маҳсули истеъдод ва маҳорати шахс буда, ҳамчун шакли тафаккури бадеӣ дар ҷараёни кори эҷодӣ тавлид мегардад. Пайдоиш Пайдоиши импровизатсия дар санъати касбӣ аз эҷодиёти шифоҳии мардум маншаъ мегирад. Аз қадим дар байни тамоми халқҳои ҷаҳон бадеҳагуён машҳур буданд (аэдҳои Юнони Қадим, шпилманҳои Аврупои Ғарбӣ, ровиёни кабзарҳои украин, оқинҳои қазоқу манассароёни қирғиз ва гӯрғулисароёну аксиягӯйҳо, шуъбадабозону лӯхтакбозони тоҷик). Бадеҳасозӣ дар мусиқӣ ва шеър Дар санъати касбӣ импровизатсия асосан дар мусиқӣ ва шеър ба назар мерасад. Қариб ҳамаи шоирони машҳури олам бадоҳатан шеър гуфтаанд. Импровизатсияи мусиқии касбӣ бо таъсири импровизатсияи мардумӣ ташаккул ёфта, хусусияти онро дар худ таҷассум сохтааст. Шаклҳои импровизатсия дар Аврупо нахуст бо мусиқии динӣ алоқаманд буд. Импровизатсия дар асрҳои 16–18 дар песаҳои созӣ ва овозӣ (опера) роҳ ёфт, аммо тадриҷан асарҳои мусиқӣ мураккаб гардида, шаклу тарзҳои иҷрои онҳо низ мушкил шуданд. Ин ҳолат сабаби сабти дақиқи нотавии асарҳои мусиқӣ гардид, ки ин тағйирот доираи бадоҳатан эҷоду иҷро намуданро танг намуд. Бо вуҷуди ин, импровизатсия дар эҷодиёти оҳангсозону мутрибони маъруф: Л. Бетховен, И. Паганини, Ф. Лист, Ф. Шопен ва дигарон ҷой дошт ва дар ин давра ҳатто як силсила жанрҳои мусиқӣ, ки бо импровизатсия алоқамандӣ доштанд, номи импровизатсияро гирифтанд: "Экспромт", "Фантазия", "Прелюдия" ва ғайра. Импровизатсия дар кишварҳои Шарқ ба рақсҳои касбӣ низ ворид шудааст. Дар санъати театрӣ импровизатсия хосси ҳунарпешаҳои соҳибистеъдодест, ки ҳангоми намоиш бе тайёрии пешакӣ мувофиқи мазмуни сенария, аз рӯи тақозои ҳолати воқеа моҳирона эҷод менамоянд. Импровизатсия дар мусиқии тоҷик чун қисми таркибии мусиқии шифоҳӣ (эпоси қаҳрамонии "Гӯрғӯлӣ", сурудҳои мавсимию маросимӣ, ҷашнӣ ва ғайра) маъмул аст. Импровизатсия бештар дар суруду рақсҳои ошиқона, ҷашнӣ ва маросимӣ зоҳир мегардад.
Бадоеъу-с-саноеъ (Шоҳин)

Бадоеъу-л-саноеъ — дар охирҳои умри Шамсиддини Шоҳин навишта шудааст. Дар ин давраи эчодиёташ Шохин дар ашъори худ нуксу иллатҳои ичтимоии замонаашро далерона танкид мекард, аммо ин танкидхо бештар дар зери пардаи рамзу истиора, дар кинояву суханҳои духура баён шудаанд. Аз чихати мавзӯъи фарогир Бадоеъ-ул-саноеъ-ро ба се кисмат чудо кардан мумкин аст. Нигаред.
Бадоеъу-с-саноеъ

"Бадоеъу--саноеъ" — асари Атоуллоҳи Ҳусайнӣ, ки соли 1493 бо ташвиқ ва маслиҳати Алишер Навоӣ таълиф кардааст ва аз боби арӯзу санъатҳои шеърӣ баҳс мекунад. Сохтор "Бадоеъу--саноеъ" аз дебоча, муқаддима, се санъат (боб) ва хотима иборат мебошад. Дебоча сабаби эҷоди китоб ва шароити иншои он, муқаддима — "Дар усули илми арӯз" — шарҳи баҳрҳо ва зиҳофоти онро дар бар мегирад. Дар боби 1 — "Дар баёни муҳассаноти лафзия" 60 санъати лафзӣ ва дар боби 2 — "Дар муҳассаноти маънавӣ" 65 санъати маънавӣ шарҳ ёфтаанд. Боби 3 — "Дар муҳассаноти лафзияву маънавия" шомили 22 санъати муштараки маънавию лафзист. Хотимаи "Бадоеъу--саноеъ" аз ду баҳс иборат буда, дар баҳси аввал иллатҳои шеърии лафзию маънавӣ ва дар баҳси дуюм 15 истилоҳи адабӣ шарҳ дода шудаанд. Дар хотима баъзе нуқсонҳои шеър мавриди танқид қарор гирифтаанд. Атоуллоҳ дар "Бадоеъу--саноеъ" санъатҳои бадеиро ба гурӯҳҳо — маънавӣ, лафзӣ ва муштарак тақсим кардааст, ки ин равиш дар китобҳои муътабари адабиётшиносии то замони Атоуллоҳ ба монади "Тарҷумону-л-балоға"-и Умари Родуёнӣ, "Ҳадоиқу-с-сеҳр фӣ дақоиқ-иш-шеър"-и Рашиди Ватвот, "Ал-Муъҷам"-и Шамс Қайси Розӣ ва ғ. дида намешавад. Баҳсу мунозираҳо Дар "Бадоеъу--саноеъ" баҳсу мунозира ва таҳлилу тадқиқ мавқеи муҳим доранд. Масъалаҳои гуногуни улуми адабӣ ва балоғатро муаллиф бо баррасии мулоҳизоти назарияпардозони Аҷаму ба монанди Рашиди Ватвот, Шамси Қайси Розӣ, Шарафуддини Ромӣ, Шарафуддин Алии Яздӣ, Саккокӣ, Ибни Асир, Тафтозонӣ, Қутбуддини Шерозӣ ва диг. муқоиса карда, саҳеҳӣ ва ноқисии онҳоро нишон додааст. Мас., дар "Бадоеъу--саноеъ" дар мавриди таҳлили санъати таҷнис ва навъҳои он бештар аз 30 маротиба ба манбаъҳои гуногуни форсию арабӣ истинод шудааст. Дар "Бадоеъу--саноеъ" оид ба таносуби лафз ва маънӣ дар шеър андешаҳои ҷолиб баён шудаанд. Муаллиф дар шеър ягонагии лафзу маъниро зарур дониста, аз ҷумла навиштааст: Бидон, ки асл дар муҳассаноти лафзия он аст, ки алфозро тобеи маънӣ созанд, балки асл дар ҷумлаи муҳассанот он аст: "Калом бар ваҷҳе адо ёбад, ки дар инфиҳом (фаҳм)-и маънӣ ва латофати он, дар аҳкоми таркиб ва салосати он ихтилол (халал)-е падид наёяд". Муаллифи "Бадоеъу--саноеъ" аз осори қариб панҷоҳ шоир — Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Анварӣ, Унсурӣ, Муиззӣ, Хоқонӣ ва адибони номашҳур — Баҳромӣ, Ризоӣ, Нишопурӣ, Котибӣ, Назирӣ ва диг. мисолҳо овардааст. Дар он аз эҷодиёти худи Атоуллоҳ тақр. 700 байт омадааст. "Бадоеъу--саноеъ" арзиши бузурги илмии амалӣ ва назарӣ дорад. Дар таҳқиқи сайри таърихии афкори эстетикии суханварони форс-тоҷик, омӯхтани таърихи адабиёт ва муҳити адабии замони муаллиф аҳаммияти махсус дорад. Ба он Навоӣ баҳои баланд дода, аз ҷумла гуфтааст: "Маълум нест, ки дар ин фан ҳаргиз касе ба ин андоза китобе ҷомеъ ва муфид таълиф карда тавонад".
Таърихи Афзал

"Таърихи Афзал" (номи пуррааш "Бадоеъу-з-замон фӣ вақоеъи Кирмон",) — асари таърихии адиб ва муаррихи асрҳои форс-тоҷик Афзали Кирмонӣ, ки солҳои ба забони тоҷикӣ таълиф кардааст. Ҳодиса ва воқеаҳои муҳими сиёсӣ, тарихи мухггасари Кирмон аз давраи пешазисломӣ то замони муаллиф (то соли 1215), тасвири ҷуғрофии Кирмон ва биноҳои маъмурии он аз мавзӯъҳои асосии "Таърихи Афзал" мебошад. Муаллиф аз ҳама бештар ба таърихи ҳукмронии сулолаи Салҷуқия, ҳуҷумҳои Саъд ибни Зангӣ ва Муҳаммади Хоразмшоҳ ба Кирмон аҳамият медиҳад. "Таърихи Афзал" барои омӯхтанм таърихи Осиёи Миёнаи пеш аз истилои таърихи ҳукмронии сулолаҳои Саффориён, Ғазнавиён, Атобакони Форс ва Хоразмшоҳиён сарчашмаи муфид аст, зеро муаллиф дар он воқеа ва ҳодисаҳои таърихиеро ҷой додааст, ки ё онҳоро худ дидааст ё аз маъхазҳои муътабаре гирифтааст.