ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гулчеҳра Қоҳирова

Гулчеҳра Қоҳирова (Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна декабри 1962, Душанбе) — ахтарфизикдони тоҷик, доктори илмҳои физика ва мтематика, профессор. Узви вобастаи АМИТ. Зиндагинома Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна 6 декабри соли 1962 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Дар соли 1980 мактаби миёнаи 43-и шаҳри Душанбе ва дар соли 1985 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин хатм кардааст 1. Корнома Пас аз хатми донишгоҳ дар соли 1985 ба Институти астрофизикаи АИ ҶТ ба ҳайси лаборанти калон ба кор қабул кардаанд. Соли дар аспирантураи Институти астрофизикаи АИ ҶТ, бахши шуъбаи рӯзона таҳсил кардааст. Солҳои дар вазифаи котиби илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ, солҳои дар вазифаи муовини директор оид ба корҳои илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ ва аз соли 2014 то имрӯз дар вазифаи директори Институти астрофизикаи АИ ҶТ қарор дорад. Аз моҳи феврали соли 2021 ба вазифаи ноиби Президенти АМИТ таъйин шудааст. Фаъолияти илмӣ Гулчеҳра Қоҳирова муҳаққиқи ҷирмҳои хурди Системаи офтобӣ, хусусиятҳои физикӣ ва динамикии онҳо, пайдоиш ва робитаҳо дар байни онҳо мебошад. Барои омӯзиши спектрҳои метеорҳо аз тарафи ӯ усули ғайриоддӣ коркард ва ворид карда шуд, ки дар асоси истифодаи он натиҷаҳои нав оид ба таркиби моддаи метеороидҳо ба даст оварда шудаанд. Таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова шабакаи болидӣ дар Тоҷикистон ташкил карда шуд, ки якумин шабака дар Осиёи Миёна мебошад. Солҳои бо дастгирӣ ва кумаки Ҳукумати ҶТ, Раёсати АМИТ таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова Расадхонаи астрономии байналмилалии Санглохи Институти астрофизикаи АМИТ ва телескопи якметраи он барқарор ва модернизатсия шудаанд. Аз ҳамин вақт расадхонаи Санглох мавриди фаъолияти фаъол қарор дорад ва натиҷаҳои нав, ки бо ёрии телескопи якметраи Санглох ба даст оварда шудаанд, чоп шуда, ба олимони тамоми ҷаҳон дастрас гардидаанд. Таълифот Муаллифи панҷ китоби илмӣ ва зиёда аз 150 мақолаҳои илмӣ ва 200 фишурдаи баромадҳо мебошад. Инчунин, зиёда аз 100 мақолаи илмӣ-оммавии Гулчеҳра Қоҳирова дар расонаҳои кишвар ва хориҷа нашр шудаанд 2. Ифтихорот Моҳи июли соли 2014 тибқи қарори Иттиҳоди Байналмилалии Астрономӣ як сайёраи хурд (ё астероид) 24533 ба шарафи Гулчеҳра Қоҳирова барои саҳми арзандаи муҳим гузоштан дар тадқиқотҳои ҷисмҳои хурди Системаи Офтобӣ бо номи " гузошт 3 4. Нигаред низ.
Гулчин (деҳа, н. Қубодиён)

Гулчин — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Қубодиён. Аз Гулчин то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 43 км; роҳасфалтпӯш. Аҳолиаш 528 нафар, тоҷикон. Таърих Соли 1960 ташкил шудааст. Мардумаш асосан аз ноҳияи собиқ Комсомолобод (ҳоло Нуробод) ба ин деҳа кӯчидаанд. Иқтисод Бунгоҳи тиббӣ, осиёби барқии хусусӣ, нуқтаи савдои хусусӣ ва мактаби таҳсилоти умумии асосӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Ҳаёти ҷамоати деҳоти Тахти Сангин давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ. Заминҳояш аз дарёи. Кофарниҳон тавассути наҳри Ҳаёт обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулчин 10 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гулчин

Гулчин — маҷмӯъаи беҳтарин ва некутарин ашъори як ё чанд шоирро гӯянд. Дар гулчин, маъмулан, намунаҳои баргузидаи ашъори адибон гирд оварда мешаванд. Гулчинро муаллиф ё мураттиб метавонад аз рӯи мавзӯъ ё мувофиқи табъу завқаш мураттаб созад. Ба монанди мавзӯъҳои Ватан, сулҳ, дӯстӣ, ваҳдат, модар, васфи баҳор, Наврӯз, тараннуми ишқ ва ғ. Дар гулчини ин ё он адиби алоҳида метавон мавзӯъҳои гуногунро ҷой дод. Аз ин ҷиҳат он ба баёз умумият дорад. Маҷмӯаҳои ашъори Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ "Шеърҳо" гулчини назму насри адибони муосири Осиё ва Африко дар тарҷумаи адибони тоҷик аст. Мунтахаботи ашъори шоирон низ ба гулчин шабоҳат доранд. Осори мансурро низ метавон ба ҳайси гулчин таҳия намуд. Дар адабиёти муосири тоҷик "Осори баргузида"-и С. Айнӣ дар ду ҷилд (солҳои 1977-78) намунаи гулчини мансур аст.
Гулқанд

Гулқанд, гулшакар — доруест ширину гуворо. Дар тибби Шарқ машҳур аст. Аз барги гули тару тозаи муаттари садбарги ҷойдорӣ тайёр мекунанд. Ду навъ мешавад: шакарӣ ва ангубинӣ. Қуввати гулқанди ангубинӣ то чаҳор сол ва гулқанди шакарӣ то ду сол маҳфуз мемонад. Тарзи тайёр кардани гулқанд чунин аст: гулбаргҳои тару тозаи садбарги ҷойдориро пеш аз тулӯи офтоб чида, дар зарфе мекӯбанд (ё аз гӯштқимакунак мегузаронанд), ба андозаи сечанд ё чорчанди вазни он шакар андохта, хуб дарҳам меомезанд, даҳони зарфро пӯшида чил рӯз дар офтоб мегузоранд. Баъзан барои хуштаъм шудани гулқанд ба он 4-5 барги заъфарон ҳам илова мекунанд. Табибони Шарқ гулқандро муқаввии меъда ва димоғ, ҷабандаи рутубат, ҳамчунин барои баъзе амрози гурда, сурфа, камқувватӣ, ибтидои дарди мафосил нофеъ медонанд. Гулқандро дар таркиби дигар давоҷот низ истифода мекарданд, мас., бо челону тухми карафс ҷӯшонда медоданд.
Гулшани Бурҳонпурӣ

Гулшани Бурҳонпурӣ Гулшани Деҳлавӣ, Шайх Саъдуллоҳ, маъруф ба Шоҳ Гулшан (1665, Бурҳонпур — 1728, Деҳлӣ) — шоир, насрнависи форсизабони Ҳиндустон, суфии Нақшбандия. Зиндагинома Ниёгонаш нахуст дар Гуҷарот мезистанд, баъдан ба Бурҳонпур кӯчиданд. Гулшани Бурҳонпурӣ дар Бурҳонпур ба камол расид. Бисту ду соли умраш дар Аҳмадободи Гуҷарот, Аврангобод ва дигар минтақаҳои Ҳиндустон сипарӣ шуд. Дар тасаввуф ба Ваҳдати Сарҳиндӣ дасти иродат дода буд. Дар Деҳлӣ инчунин бо Мирзо Абдулқодири Бедил ҳамсуҳбат шуд ва бо тавсияи ӯ тахаллуси "Гулшан"-ро интихоб намуд. Устоди дигараш шоир ва тазкиранигор Сархуш буд. Мувофиқи маълумоти шогирдаш Биндробин Доси Хушгӯ (тазкираи "Сафинаи Хушгӯ") кулли ашъори Гулшани Бурҳонпурӣ ба 120 ҳазор байт расида буд ва аз онҳо ҳафт девон мураттаб сохт. Дар илми мусиқӣ низ моҳир буд. Ҳамзамононаш ӯро Амир Хусрави Сонӣ мегуфтанд. Муридони ӯ ашхоси маъруфи Ҳиндустон — падари Мирдарди Деҳлавӣ, Мирзо Ҷони Ҷонон Мазҳари Деҳлавӣ буданд. Гулшани Бурҳонпурӣ дар масҷиди Зинату-л-масоҷид (ободкардаи Зинатуннисобегим — духтари Аврангзеб) нишеман дошт ва дар он ҷо маҳфили мушоира баргузор мекард. Ӯ осори мансур ба насри мусаҷҷаи равону мавзун дошт. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳо, аз ҷумла, "Тазкираи беназир", "Тазкираи Ҳусайнӣ", "Рӯзи равшан", "Риёзу-л-орифин"-и Ҳидоят, "Ништари ишқ", "Нигористони сухан" ва ғ. сабт гардидаанд. Абёти зерин намунае аз шеъри ӯянд: Бар дараш рафта саҷдаҳо кардем, Миннати пойи мост бар сари мо! Килки ман сураткаши сад маънии рангини ӯст, Гар кунад Гулшан тахаллус булбули табъам, баҷост. Ману абрӯкамон шӯхе, ки олам гашта нахчираш, Чу мили сурма ҷо дар чашми дилҳо мекунад тираш.
Гулшан (деҳа, н. Фархор)

Гулшан — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулшани ноҳияи Фархор. Аз Гулшан то маркази ноҳия 7 км; роҳасфалтпӯш. Аҳолиаш 5868 нафар, тоҷикон. Мардум Қисми зиёди аҳолиаш солҳои 1960-66 бо мақсади обод кардани заминҳои бекорхобида ва рушди пахтакорӣ аз ноҳияи собиқ Шӯрообод, имрӯза Шамсиддин Шоҳин ба ин деҳа кӯчонда шудаанд. Аввилн кӯча дар ин деҳа бо номи Девдор ташкил шудааст, зеро сокинони ин кӯча номи деҳаи худро аз ноҳияи собиқ Шӯрообод, ки он ҳам Девдор ном дошт, дар ин ҷо номгузорӣ намуданд. Пас аз чанд сол, кӯчаи дигар бо номи Хуҷабоғ ташкил гардид. Сокинони ин кӯча низ, бошандагони деҳаи бо ҳамин номи ноҳияи собиқ Шӯрообод буданд. Кӯчаҳои дигари ин ҷамоат бошад, Гулшан ва Олимтой ном доранд. Бошандагони ин кӯчаҳо, аз манотиқи ҷумҳурӣ мебошанд, ки ба ин ҷо омада сукунатро ихтиёр кардаанд. Баъди солҳои 1990 бо сабаби зиёд шудани аҳолӣ, аз қисми болоии ҷамоат деҳоти Гулшан барои сокинон заминҳо ҷиҳати бунёди хонаҳои истиқоматӣ ҷудо карда шуд ва кӯча ва ё маҳаллаи наве бо номи Алиобод ташкил гардид. Иқтисод Гулшан мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 16 нуқтаи савдои хусусӣ, қасри фарҳанг, толори кино, 2 сартарошхона, 2 дорухона, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, бозор, 2 корхонаи дӯзандагӣ, дукони нонпазӣ, ҳаммоми замонавӣ, мағозаи китобфурӯшӣ, беморхона, 2 осиёби барқӣ ва масҷиди ҷомеъ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ ва пахтакорӣ. Дар ҳудуди деҳа 231 хоҷагии хурди деҳқонӣ ва хоҷагиҳои деҳқонии "Комил", "Шаҳриёр", "Чилтан" ва "Дашти Ангора" мавҷуд аст. Заминҳо аз дарёи Панҷ тавассути пойгоҳи обкашӣ обёрӣ мешаванд. Шахсиятҳои маъруф Шоир Гадомад Султонов, сарвари бригадаи хидматнишондода Қудратулло Иззатуллоев, собиқ вакили Шӯрои Олии ИҶШС, механизатори пешқадам ва қаҳрамонмодар Мевагул Ғозиева, собиқадор ва аълочии маориф Одина Пирӣ дар ҳамин деҳа таваллуд шудаанд. Дар замони соҳибистиқлолӣ, ҷавонони зиёди мутаваллиди ин ҷамоат пас аз таҳсил дар донишгоҳу донишкадаҳои олӣ ба мақомҳои баланди касбу ҳунар расидаанд, ки имрӯз дар сатҳи ҷумҳурӣ шинохта шудаанд. Аз ҷумла аввалин рӯзноманигор аз ин деҳа Ашурзода Саидҷаъфар Ашур мебошад, ки айни замон ҳамчун директори Радиои " Ховар"-и АМИТ "Ховар" фаъолият дорад. Рӯзноманигорони дигар Робиямоҳ Назирова ва Моҳлиқо Шарифова низ зодагони ин деҳаи зебо мебошанд.
Гулчеҳра Сулаймонӣ

Гулчеҳра Сулаймонӣ (1 январи 1928, Бухоро — 5 апрели 2003, Душанбе) — шоири тоҷик, Шоири халқии Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ барои маҷмӯъаҳои бачагона "Себи хубонӣ" ва "Чил кокули бозингар" 1, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (аз 1957). Зиндагинома Гулчеҳра Сулаймонӣ дар хонаводаи шоири шаҳиру навовар Пайрав Сулаймонӣ 1 январи соли 1928 дар шаҳри бостонии Бухоро, ба дунё омадааст. Хатмкардаи омӯзишгоҳи духтарона ва Ин-ти давлатии педагогии Бухоро. Дар газетаи "Пионери Тоҷикистон" (ҳоло "Анбоз", 1950–51, мудири шуъба), маҷаллаи "Пионер" ("Машъал", ҳоло "Истиқбол", 1951–1954, мудири шуъба), шуъбаи атфоли Нашриёти давлатии Тоҷикистон (19541961, мудир), маҷаллаи "Садои Шарқ" (19611970, мудири шуъба), шуъбаи адабиёти кӯдакон ва наврасони нашриёти "Маориф" (1971–1977, мудир), маҷаллаи "Занони Тоҷикистон" (ҳоло "Фирӯза", 1977–1984, ҷонишини сармуҳаррир) кор кардааст. Аз соли 1988 бознишаста ва машғули кори эҷодӣ буд. Гулчеҳра Сулаймонӣ 5 апрели соли 2003 аз олам даргузашт. Эҷодиёт Гулчеҳра Сулаймонӣ муаллифи зиёда аз 20 маҷмӯаи ашъор мебошад. Маҷмӯаҳои "Имрӯз ид", "Ду бех олу", "Наргис", "Чархофалак", "Аспак", "Чил кокули бозигар", "Себи хубон", "Шаддаи марҷон", "Илҳом", "Рангинкамон", "Ниҳол" (ҳар ду 1979), "Айёми гули лола", "Таронаҳои офтобӣ", "Куртаи чакан", "Сичароғ", "Лолаҳои дасти ман", "Меҳргоҳ" ва ғ. ба қалами Гулчеҳра Сулаймонӣ тааллуқ доранд. Мавзӯи асосии эҷодиёти Гулчеҳра Сулаймонӣ васфи ҳаёти хуррами инсоният, тантанаи ғояҳои пешқадами замон, мақоми занон дар ҳаёти иҷтимоӣ ва меҳнати бунёдкоронаи халқ мебошанд. Қаҳрамони шеърҳои ӯ одамони заҳматдӯст буда, идеалҳои олии ҷамъияти адолатпарварро ҷонибдорӣ мекунанд. Гулчеҳра Сулаймонӣ асосан барои бачаҳо эҷод мекард. Олами кӯдаконро шоирона дарк карда, дар шеърҳояш орзуҳои наҷиб, хислатҳои нек, ҳолати рӯҳӣ, тарзи тафаккур, кирдору пиндори онҳоро бо диди тоза тасвир менамуд. Бисёр шеъру таронаҳояш ба сурудҳои дӯстдоштаи бачагон табдил ёфтаанд. Гулчеҳра Сулаймонӣ дар ситоиши модарбузург (бибӣ) аз забони кӯдакон вобаста ба завқи онҳо кашфиёти бадеӣ намудааст: Тарҷумаи осор Китобҳои Г. ба забонҳои русӣ "Карусель" 1967, "Солнце золотое" 1969, "Дождик" 1972, "Мамино платье" 1972, "Сорок косичек" 1974, "Яблоко Хубон" 1975, "В гостях у бабушки"1978, "Полевой цветок"1980, "Песня мамина слышна" 1982, "Детская литература" 1983, "Бусинки"1992, украинӣ "Сорок сестричок", Нурӣ Байрамов ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Ҷоизаҳо Бо медали ордени "Дӯстии халқҳо" "Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин", Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, сарфароз гардидааст. Узви ИН Тоҷикистон аз соли 1957. Намунаи ашъор Бибиҷонам меояд, Дилу ҷонам меояд. Аз раҳи дур меояд, Базӯр-базӯр меояд. Равам, кӯрпача орам, Болишти қу гузорам. Чояки гарм биёрам, Нонаки нарм биёрам. Бибем ояд, мо хурсанд, Кисаҳояш пури қанд. Мавизу мағз меорад, Чизҳои нағз меорад. Бибиҷона шинонам, Хафа шудан намонам. Гапҳои бибем ширин, Қанд барин, асал барин. Бибиҷони хушрӯям, Бибии қиссагӯям. Бибем кони афсона, Бибиҷонам ягона. Осор.
Гулшан (деҳа, ш. Гулистон)

Гулшан (пешина Замбарак то 13.12.2011) — деҳа дар ҷамоати шаҳраки Адрасмони шаҳри Гулистон. Аз Гулшан то маркази шаҳрак 15 км, то маркази шаҳр 80 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 250 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Гулдара таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ. Заминҳояш аз чашмаҳои кӯҳӣ обёрӣ мешаванд.
Гулшан (шаҳрак, н. Ашт)

Гулшан — шаҳрак дар ҷамоати деҳоти Шодобаи ноҳияи Ашт. Аз Гулшан то маркази ҷамоат 8 км, маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 8682 нафар, тоҷикон. Иқтисод Шаҳраки Гулшан ҶММ "Мӯъмин-Инвест-Коттон" дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо тавассути чоҳҳои амудӣ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулшан 110 хоҷагии хурди деҳқонии пахтакорӣ ва 127 хоҷагии хурди деҳқонии боғдорӣ мавҷуд аст. Г. соли 1983 бунёд шуда, як қисми аҳолиаш аз деҳаи Боштол ва деҳаҳои дигари ноҳия ба ин ҷо кӯчидаанд. Мардум.
Гулшан (деҳа, н. Деваштич)

Гулшан (то 2012 Чағат 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Муҷуни ноҳияи Деваштич. Аз Гулшан то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 15 км, то маркази вилоят 85 км; роҳасфалтпӯш. Аҳолиаш 399 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ, нуқтаи савдои хусусӣ ва масҷиди панҷвақта дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Муҷун давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ ва рустанипарварӣ. Дар ҳудуди деҳа хоҷагии деҳқонии ба номи Мӯъмин Саломов фаъолият дорад. Заминаш қисман лалмӣ ва қисми дигараш аз чоҳҳои амудӣ обёрӣ мешавад.
Таърихи Фаришта

"Таърихи Фаришта" — китоби навиштаи Муҳаммадқосими Фаришта дар бораи торихи умумӣ ва ҷуғрофиёи Ҳиндустону ба забони форсӣ аст. Дар сарчашмаҳо бо унвони "Гулшани Иброҳимӣ" низ омадааст. Тафсилоти ҷараёни зиндагии муаллифаш маълум нест. Аз рӯи баъзе маълумотҳо тақрибан соли 1552 дар шаҳри Астаробод (Эрон) таваллуд шуда, дар овони бачагӣ бо падараш Ғуломалии Ҳиндушоҳ ба Ҳиндустон рафтааст. Минбаъд дар дарбори ҳокимони музофоти гуногуни Ҳиндустон хидмат карда, соли фавтидааст. "Таърихи Фаришта"-ро солҳои дар Биҷопур навиштааст. Маълумоти муҳимми таърихӣ ва тасвироти ҷуғрофиёии шаҳрҳои Ҳиндро дар асоси мушоҳидаҳои худ ва ахбороти муосиронаш додааст. Асар марбут ба таърихи умумии садаҳои миёнаи Ҳиндустон буда, аз муқаддима, дувоздаҳ мақола ва хотима иборат аст. Дар "Таърихи Фаришта" дину оинҳои гуногуни ҳиндувон, ҷараёни таърихии ҷоришавии дини ислом дар Ҳиндустон инъикос ёфтааст. Қисме аз "Таърихи Фаришта" ба таборшиносии сулолаҳои ҳокимони кишвар бахшида шудааст. "Таърихи Фаришта" дар бораи таърихи умумӣ ва ҷуғрофиёи Ҳиндустони давраи исломӣ сарчашмаи муҳим аст. "Таърихи Фаришта" дар кишварҳои Шарқ ҳамчун асари барҷастаи таърихшиносии асрҳои миёнаи форс-тоҷик машҳур гашта, соли 1831 дар Мумбай, дар Лакҳнав, дар Канпур чоп шудааст.
Гулшани Деҳлавӣ

Гулшани Деҳлавӣ — шоир аи форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Дар Деҳлӣ зиндагӣ ва эҷод мекард. Шогирди Мир Муҳаммадтақӣ Хаёли Аҳмадободӣ (фавт 1758). Намунаҳо аз ашъораш дар тазкираҳои "Ҳадиқаи ишрат", "Занони суханвар", "Нигористони сухан", "Парданишинони сухангӯй" ва ғайра сабт гардидаанд. Ин байт аз ӯст: Ба хаёли қади раънои ту, ай ғайрати гул, Сарв оҳест, ки аз синаи Гулшан бархост!.
Гулшани Муштоқ

"Гулшани Муштоқ" — тазкираи шоир ва тазкиранигори форсизабони Ҳиндустон Муҳаммад Ҳофизалии Муштоқ дар шарҳи ҳол ва намунаи ашъори 893 шоири замонҳои гузашта ва ҳамзамонони ӯ. Таълифи тазкира соли 1835 ба анҷом расидааст. Дар овардани номҳо тартиби алифборо риоя кардааст. Хусусиятҳои "Гулшани Муштоқ": шарҳи ҳоли шоирон мухтасар аст, аз эҷодиёташон танҳо ғазалҳои ишқӣ интихоб гардидаанд, номи баъзе шоирон дар тазкираҳои дигар нестанд, шарҳи ҳоли занони шоир — Зебуннисои Махфӣ, Бибӣ Заифии Самарқандӣ, Гулрухбегим, Гулбаданбегим, Лолахотуни Кирмонӣ, Ниҳонӣ ва дигарон дар тазкира омадааст, дар бораи шоироне низ маълумот додааст, ки дар Ҳиндустон набудаанд. Маъхазҳои "Гулшани Муштоқ": "Ништари ишқ", "Махзану-л-ғароиб", "Баҳористон"-и Абдурраҳмони Ҷомӣ, "Мунтахабу-т-таворих", "Фарҳанги Рашидӣ", "Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ" ва ғайра. Нусхаи дастнависи "Гулшани Муштоқ" дар китобхонаи шахсии Қозӣ Фазли Азим (аз авлоди Муштоқ) маҳфуз аст.
Гулшан Гровер

Гулшан Гровер — ҳунарпешаи синамо Ӯ дар 400 филм нақш офаридааст. Ӯ якумин ҳунарпешае мебошад, ки филмҳои байналмилалиро аз Болливуд ва Ҳолливуд тарҷума мекунад. Гулшанро инчунин дар Болливуд бо лақаби "Одами бад", мешиносанд. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Гулшани Иморат

"Гулшани Иморат" — асари таърихнигори Афғонистон Нурмуҳаммади Нурӣ, ки ба амир Шералихон бахшида шудааст. "Гулшани Иморат" аз шаш гулшан ва 43 гул (бахш) иборат буда, панҷ гули аввали он рӯйдодҳои таърихии Афғонистонро аз таваллуди амир (соли 1825) то давраи камолот, гулҳои 6-15 шарҳи воқеаҳои вилоятҳои Қандаҳор, Ҳирот ва Ҷалолобод дар замони валиаҳдӣ ва гулҳои боқимонда воқеаҳои сиёсии кишварро дар аҳди аморати Шералихон фаро мегирад. Сабки нигориши "Гулшани Иморат" ба шеваи насрнависии солҳои нахустини асри 18 шабоҳат дошта, то андозае яктарафа ва ҷиҳати ҷонибдории Шералихон навишта шудааст. "Гулшани Иморат" муҳимтарин асноди таърихии аҳди салтанати шоҳони муҳаммадзуйии Афғонистон буда, дар бораи сиёсати дохилӣ ва ислоҳоти Шералихон маълумот медиҳад. "Гулшани Иморат" ва "Тузуки Шералихон" ягона маъхазҳои таърихии форсизабони Афғонистонанд, ки аз аҳди Шералихон боқӣ мондаанд. "Гулшани Иморат" аввалан ба таври силсилавӣ дар маҷаллаи "Ориёно" (соли 1954) ва соли 1957 бо муқаддимаи Муҳаммадалии Кӯҳзод нашр шуд.
Гулшании Шерозӣ

Гулшании Шерозӣ — шоир и форс-тоҷики Ҳиндустон. Зиндагинома Пас аз хатми таҳсил ва касби камол ба Ҳиндустон сафар кард. Дар Дакан мезист. Тазкиранигор Тақиуддини Авҳадӣ ӯро дар Дакан дида будааст, ки ба Эрон мерафт. Дар манбаъҳо аз девонаш иттилоъ дода нашудааст, вале маҳорати ӯро дар бадоҳатан гуфтани ҷавоб ба ғазалҳои Масеҳои Кошӣ, Толиби Омулӣ ва дигарон дар маҷлисҳои даргоҳи ҳукмрони давр — Ҷаҳонгир таърифу тавсиф кардаанд. Гулшании Шерозӣ, ба қавли Тақиуддини Авҳадӣ, аз илми мусиқӣ огоҳ ва "гоҳе қаландар, гоҳе воиз, гоҳе маддоҳ, гоҳе муқаллид" будааст.
Гулшани роз

"Гулшани роз" — асари манзуми Маҳмуди Шабистарӣ роҷеъ ба мушкилоти гуногуни тасаввуфи назарӣ. Он ҳаҷман хурд (иборат аз 1000 байт) буда, ҷавобест ба 17 суоли Рукнуддин Амир Ҳусайни Ҳиравӣ аз номи суфиёни Хуросон ба суфиёни Озарбойҷон. Шабистарӣ роҷеъ ба мақоми тафаккур дар таълимоти ирфонӣ менигорад, ки "рафтан аз ботин ба сӯи Ҳақ" ва дидани "кулли мутлақ" дар вуҷуди "ҷузъ" асоси донишу биниши тасаввуфро ташкил дода, тафовути илми кашфию завқиро аз илми истидлолию ақлӣ нишон медиҳад. Зимни ҷавоб ба суоли "Ман чист ва дар худ сафар кардан чӣ маънӣ дорад?" қайд мекунад, ки солик аснои мусофират дар "Ман" аз ҳудуди "Ман"-и таҷрибавӣ берун рафта, аз касрат ба сӯи ваҳдат мешитобад ва ба "Ман"-и баробар ба мақоми инсони комил мерасад. Дар ҳамин зина ӯ орифи ҳақиқӣ ба ҳисоб меравад. Ориф касест, ки бояд қалбаш вуҷудашро бишиносад ва чунин шиносоӣ вақте ба вуқӯъ мепайвандад, ки аз худ ба куллӣ бегона шуда, дар вуҷудаш маърифаткунанда ва маърифатшаванда як гардад. Шабистарӣ дар "Гулшани роз" ҳамчунин зинаҳои камолоти маънавиро ба ҳамин тариқи суолу ҷавоб баён намуда, зимнан таълимоти суфиёни гузаштаро оид ба масъалаҳои ақлу нафс, ваҳдату касрат, маротиби вуҷуд, сайру сулук ва ғ. такмил дод. Дар се асри баъди таълифи "Гулшани роз" ба он беш аз 30 шарҳи мухтасару муфассал навишта шуд; дар онҳо таъсири таълимоти Ибни Арабӣ ва шогирдонаш ба муаллиф таъкид гардидааст. Камолуддини Ардабилӣ, Музаффаруддини Шерозӣ, Абдурраҳмони Ҷомӣ, Ҳисомуддини Бадеӣ аз ҷумлаи шореҳони "Гулшани роз" мебошанд. Беҳтарин шарҳ Мафотеҳу-л-эъҷоз фӣ шарҳи "Гулшани роз"-и Муҳаммад ибни Яҳёи Лоҳиҷӣ ба шумор меравад. "Гулшани рози ҷадид" дар пайравӣ ба "Гулшани роз" таълиф шуда, аз ҷиҳати мавзӯъ ва ғоя низ ба он шабоҳат дорад. Мунтахаботе аз "Гулшани роз"-ро Тулук ба олмонӣ тарҷума, матни интиқодии "Гулшани роз"-ро Ҷаводи Нурбахш мунташир сохт. "Гулшани роз" ба хатти кириллӣ низ ба нашр расидааст.
Гулшанӣ

Муҳаммад Содиқхоҷаи Бухороӣ мутхаллис Гулшанӣ (тақр. 1861, Бухоро — 1910, ҳамон ҷо) — шоир, муаррих ва ҷуғрофиёдони тоҷик. Зиндагинома Дар хонадони муфтии мударрис Муҳаммад Мир Сайид ба дунё омадааст. Дар асараш "Таърихи Ҳумоюн" (таълифаш 1910) аҷдоди худро марбут ба Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ гуфтааст. Дар Бухоро таҳсилро дар мадраса хатм намуд. Чун шоири нуктасанҷ, шахси донишманди аз илму фарҳанг бохабар (махсусан аз таърих) шуҳрат ёфта буд. Аз ин ҷост, ки амир Абдулаҳад (ҳукмронӣ) ӯро ба ҳайси надим ба хидмат даъват кард. Дар манбаъҳои адабиву таърихии асри 19 — ибтидои асри 20 фазилатҳои донишмандии Гулшанӣ — иштирокаш дар маҳфилҳои адабӣ бо ширкати Аҳмади Дониш, Садри Зиё, Назруллоҳи Лутфӣ, Яҳёхоҷа, Мирзо Азими Сомӣ, Абдуллоҳхоҷаи Таҳсин ва дигарон, инчунин маҳорати ӯ дар русидонӣ таъкид гардидааст. Намунаҳои ашъораш дар "Тазкори ашъор"-и Садри Зиё, "Тазкирату-ш-шуаро"-и Муҳтарам, "Намунаи адабиёти тоҷик"-и Садриддин Айнӣ ва ғайра ва дар асари таърихӣ-ҷуғрофиёии ӯ "Таърихи Ҳумоюн" сабт гардидаанд. Ашъор Ашъори Гулшанӣ аз ҷиҳати тарзи баён содаву равонанд. Вай пайрави сабки шоирони гузаштаи форс-тоҷик, махсусан Саъдию Ҳофиз буд. Абёти зерин намунае аз ашъори ӯянд: Ба оташ афканад лаъли лабат лаъли Бадахшонро, Қади сарви ту биншонад зи по сарви хиромонро. Маро савдои зулфайни ту охир кард савдоӣ, Парешонхотирам, то дидам он зулфи парешонро. Маҳи афлок ҳар шаб аз рухи моҳи ту мегардад, Ба таб афканда хуршеди рухат хуршеди тобонро. Шавад мушки Хито ночиз пеши зулфи мушкинат, Кунад хомӯш шамъи оразат шамъи шабистонро. На танҳо Гулшанӣ аз ҳаҷрат, эй гул, доғ дар гулшан, Ба ранги лола аз ишқи ту дидам лоларӯёнро. Осор.
Гулшании Кошғарӣ

Гулшании Кошғарӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодаи Мовароуннаҳр. Дар синни камолот ба Кошғар кӯчидааст. Донандаи хуби забони арабӣ ва илмҳои замонаш буд. Аз ашъори лирикиаш табъи нозук, дили беқарор ва аз шеърҳои ахлоқиаш дониши комил ва таҷрибаи зиёди рӯзгор доштани шоир маълум мегардад. Дар тазкираҳо ӯро "Кошғарӣ" низ гуфтаанд. Мутрибӣ дар "Тазкирату-ш-шуаро" аз мероси Гулшании Кошғарӣ намуна овардааст, ки аз маҳорати баланди шоирии ӯ гувоҳӣ медиҳад. Намунае аз эҷодиёти ӯ: Ман ба даште пой мемонам, ки ӯ ғампарвар аст, Ё ба саҳрое, ки ҳавли ӯ зи дӯзах бадтар аст. Ман наям булбул, ки баҳри гул ниҳам дил бар чаман, Тоири оташпарастам, манзили ман озар аст. Ончунон хӯ кардаам бо хору хошоки дараш, Кай ниҳам паҳлу, агар худ аз ҳарими бистар аст. Завқи ислом он қадар дар дил намепечад маро, Орзуи куфри зулфат, солҳо шуд, дар сар аст. Хоксори ин дарам шуд солҳо чун Гулшанӣ, Бар умеди он ки гӯӣ хоксори ин дар аст.
Гулшани адаб

"Гулшани адаб" солҳои 1975-80 таҳия кардааст. Дар тазкира аз осори 114 шоири форсигӯй намунаҳо фароҳам омадаанд. Ҷилди 1-и китоб зиндагиномаи фишурдаву гулчине аз осори 41 нафар шоири бузурги асрҳои 9-13 оварда шудааст. Дар "Гулшани адаб" аз тамоми анвои шеъри бинобар таърихи пайдоишу мақомашон дар давру замонҳои гуногун, намунаҳо оварда шудааст. "Гулшани адаб" дар заминаи маъхазҳои муътамад ва осори то замони мо маҳфузмондаи адибон ва бештар бар пояи нусхаҳои қаламии шоирон таҳия шудааст. Дигар вижагии "Гулшани адаб" он аст, ки дар он баробари зикри осори суханварон, ҳамчунин мазмуну мундариҷаи достону маснавиҳои калонҳаҷм нақл ва манбаъҳои истифодашуда таъкид шудаанд. Ҳамчунин дар фуроварди ҳар ҷилд луғатномае дар шарҳи калимаву таркибҳои нодиру барои хонанда душворфаҳм оварда шудааст. "Гулшани адаб"-ро донишмандон А. Афсаҳзод (роҳбари гурӯҳ), Б. Сирус, К. Айнӣ, Ҷ. Додалишоев, А. Девонақулов, Л. Сулаймонова, Ш. Нуриддинов, Алии Муҳаммадӣ ва дигарон мураттаб кардаанд. Ҳар ҷилди он зери назорати ҳайати таҳририя (М. Турсунзода, М. Осимӣ, А. Мирзоев, А. Афсаҳзод ва Д. Ашӯров) бо теъдоди 25 ҳазор нусха ба табъ расидааст.