Файзулло Кароматов

Файзулло Кароматов – (14 декабри 1925, Бухоро), мусиқишинос, Арбоби илми Ӯзбекистон, доктори илмҳои санъатшиносӣ, профессор. Доираи мавзӯи илмиаш – мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Зиндагинома Соли 1941 ба Консерваторияи давлатии Тошканд ба синфи Бертйе (скрипка) дохил мешавад. Соли 1944 Институти педагогии Тошканд (факултаи филология)-ро, 1950-ум Консерваторияи давлатии Тошкандро синфи назарияи мусиқӣ, профессор Ю.Н.Тюлин хатм намуд. Солҳои 1951-1954 – аспиранти Консерваторияи Москва, роҳбари илмӣ – профессор В.М.Беляев. аспирантураро ба итмом мерасонад. Фаъолияти кориро соли 1941 дар Театри мусиқӣ-драмавии Бухоро ба ҳайси скрипканавоз оғоз намуда, солҳои 1943 – 1949 – скрипканавози оркестри симфонии Филармония ва радиои ӯзбекистон, 1949 – ходими илмӣ, 1955-1994 – мудири шуъбаи мусиқӣ, ҳамзамон 1957 – 1964 директори Институти санъатшиносии ба номи Ҳамза (Тошканд), 2000 мудири фонди мусиқии ҳамин институт фаъолият менамояд. Ҳамзамон солҳои 1955-1960 – муаллими кафедраи таърихи мусиқӣ, 1972 мудири кафедраи мусиқии Шарқи Консерваторияи давлатии Тошканд ба номи М.Ашрафӣ, аз соли 1973 профессор. Кароматов Ф.М. асосгузори нахустин кафедраи мусиқии Шарқ дар миқёси собиқ Иттифоқи Шӯравӣ мебошад. Тавассути ин воҳиди нави сохтори мактабҳои олии мусиқӣ назари бузурге ба сӯи мусиқии суннатӣ ба вуҷуд омад – нахустин бор дар таърихи системаи таълимии шӯравӣ омӯзиши мусиқии классикии Шашмақом ба сатҳи баландтарини таълимот ворид гашт. Дар муддати кӯтоҳ ин кафедра як қатор мутахассисонеро барои ҷумҳуриҳои дигари Осиёи Марказӣ ва хориҷи кишвар тарбия намуд. Аз Тоҷикистон дар ин кафедра А. Низомов, Ф. Азизӣ бо тахассуси мусиқишиносӣ ва А. Абдурашидов бо тахассуси навозандагӣ (рубоб) таҳсил намудаанд. Таҳти роҳбарии илмии Ф.М. Кароматов шогирдон аз Ӯзбекистон, Тоҷикистон, Озарбойҷон, Туркманистон, Қазоқистон, Россия, Судан, Иордания, Бошқирдистон тарбия ёфтаанд. Аспирантон аз Германия, ИМА, Чехия ва Полша коромӯзӣ кардаанд. Саҳми Ф.М. Кароматов дар тарбияи кадрҳо барои Тоҷикистон хеле бузург аст: Аскаралӣ Раҷабзода (рисолаи номзадӣ,1982), Аслиддин Низомов (кори дипломӣ, рисолаи номзадӣ ва докторӣ; Фароғат Азизӣ (кори дипломӣ,, рисолаи номзадӣ; Абдувалӣ Абдурашидов (рисолаи номзадӣ, 1991), яке аз роҳбарони илмии Баҳринисо Қобилова (рисолаи номзадӣ, 2005). Ф.Кароматов яке аз созмондиҳандагони симпозиум ва фестивалҳои байналмилалии мусиқишиносӣ ба монанди "Минбари мусиқии кишварҳои Осиё", симпозиумҳои мусиқишиносии Самарқанд (1978, 1983, 1987), аъзои чандин ташкилотҳои мусиқии ЮНЕСКО мебошад. ӯ иштирокчии шумораи зиёди конференсияҳо ва симпозиумҳои байналхалқӣ мебошад. Ба қалами ӯ теъдоди зиёди осори илмӣ, маърифатӣ, мақолаҳо, маърӯзаҳо, тавсифҳо, барномаҳои телевизионӣ ва радио тааллуқ доранд. Ф.М. Кароматов мураттиб ва муҳаррири якчанд нашрияҳои илмӣ буда, таҳти роҳбарии ӯ дар ӯзбекистон, Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон ва Туркманистон, солҳои 1955 – 1991 экспедитсияҳои мусиқӣ-фолклорӣ ва сабтҳои мусиқии мардумӣ анҷом дода шудаанд. Яке аз экспедитсияҳои пурмаҳсули Ф.М. Кароматов (бо ҳамроҳии Низом Нурҷонов) ба Помир солҳои 1968, 1969, 1970, 1971 баргузор гардид. то соли 1983 идома ёфт. Дар натиҷа китоби бисёрҷилдаи "Музыкальное искусство Памира" (нашри аввал: ҷ.1., М., 1978; ҷ.2., М.,1986; нашри 2 бо иловаи ҷ. 3., М., 2011) чоп шудааст. Бо курси лексияҳо дар бораи мусиқии суннатии тоҷик ва ӯзбек дар Университети Варшава, институти мусиқишиносии Краков (Полша, 1976), университети ба номи Гумболди Берлин, мактаби олии мусиқии Веймар ба номи Лист (Германия, 1977), Университети Ҷермук (Иордания, Ирбид, 1990) баромад кардааст. Асарҳои ӯ дар ИМА, Германия, Полша, Руминия, Ҷопон, Туркия, Булғория ва чандин кишварҳои олам ба табъ расидаанд. Зери роҳбарии ӯ 30 нафар рисолаҳои номзадӣ ва 9 нафар рисолаҳои доктории илмҳои санъатшиносиро дифоъ намудаанд. Ф. Кароматов – Ходими хизматнишондодаи илми ӯзбекистон буда, бо ордени "Барои меҳнати шоён" сарфароз гардидааст. 1 Осор.