ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Александр Мелник

Александр Владимирович Мелник (11 июн 1958, Вознесеновка, Вилояти Луганск — 8 сентябр 2021 1, Мамнӯъгоҳи Путорана) — коргардон ва сенариянависи узви Гилдияи коргардонҳои филми Падари продюсери филм Антон Мелник. Зиндагинома 11 июни 1958 дар деҳаи Червонопартизанск, вилояти Свердловск, вилояти Ворошиловгради СССР таваллуд шудааст 2. Соли 1980 Донишкадаи гидрометеорологии Одессаро бо ихтисоси муҳандиси гидрологӣ хатм кардааст. Вай дар истгоҳи қутбӣ дар баҳри Лаптев (Хадамоти гидрометеорологии Тиксинское) кор мекард. Дар экспедитсияҳои гидрологии ҳавзаҳои уқёнусҳои Арктика ва Уқёнуси Ором иштирок кардааст. Ӯ оиладор ва соҳиби се фарзанд буд 6. Даргузашт 8 сентябри соли 2021, тахминан соати ҳафти саҳар, вай дар синни 63-солагӣ дар Большой Иркиндинский водопад (Китобо-Орон), воқеъ дар қисми ғарбии мамнӯъгоҳи Путоранский, 120 км аз Норилск 7 8, ҳамроҳ бо сардори Вазорати ҳолатҳои фавқулодда Евгений Зиничев ҳангоми интихоби макони наворбардорӣ — лағжида аз қулла ба дарё афтод 9. Маросими дафн рӯзи 11 сентябр дар деҳаи Афинеевои вилояти Маскав, ки дар он Мелник зиндагӣ мекард, баргузор шуд 10. Филмография Коргардон Филмноманавис.
Александр Власкин

Александр Сергеевич Власкин — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Воробёв

Александр Викторович Воробёв — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, зарбазананда (страйкер), муррабӣ.
Александр Виноградов

Нишони зарини Ломоносов Александр Павлович Виноградов (9 21 август 1895, Петретсово, губернияи Ярославл — 16 ноябр 1975, Маскав) — зистшимидони узви пайвастаи АИ ИҶШС (1953; узви вобаста аз 1943), ноиби президенти АИ ИҶШС, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Академияи тибби ҳарбӣ ва факултаи кимиёи Донишгоҳи Ленинград (ҳозира Санкт-Петербург)-ро хатм кардааст. Шогирди Александр Виноградов И. Вернадский. Сарвари озмоишгоҳи масоили геокимиёвӣ (аз соли 1945) ва Институти геокимиё ва кимиёи таҳлилии ба номи Вернадскийи АИ ИҶШС (аз соли 1947), мудири кафедраи геокимиёи Донишгоҳи давлатии Маскав (аз соли 1953). Александр Виноградов тағйироти мавҷудотро вобаста ба таҳаввулот, хусусан дар ҷисми онҳо вуҷуд доштани унсурҳои нодир ва парокандаро омӯхт, мафҳуми мавзеъҳои биогеокимиёиро ба илм дохил кард, таркиби ҷинсҳои асосии Заминро муқаррар сохт, ба равияи нави илмӣ — геокимиёи изотопҳо асос гузошт, таркиби изотопии унсурҳои кимиёиро дар муайян кардани синни ҷинсҳои кӯҳӣ ва пайдоиши конҳо истифода бурд. Ӯ исбот намуд, ки оксигени фотосинтезӣ на аз гази карбонат, балки аз об ҳосил мешавад. Саҳми Александр Виноградов дар ривоҷи илмҳои заминшиносӣ, истифодаи энергияи атом дар рушди радиокимиё, кимиё ва технологияи моддаҳои тамйизӣ, унсурҳои нодир ва ғайра бузург аст. Дар бораи зистшимии уқёнуси Олам, пайдоиши маъдан дар қаъри Замин, геокимиёи Моҳ, Зуҳра ва Миррих ғояҳои ҷадидро ривоҷ дод. Ҷоизаҳо Барандаи Мукофоти ба номи Александр Виноградов И. Ленин, Мукофоти давлатии ИҶШС (се маротиба). Бо чандин ордену медал сарфароз гардидааст.
Александр Гаглойев

Александр Сергеевич Гаглойев — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Галачийев

Александр Сергеевич Галачийев — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Винтер

Винтер Александр Василйевич (28.9.1878, шаҳраки Староселс, Лаҳистон — 9.3.1958, Маскав) — олими шӯравӣ дар соҳаи энергетика. Академики АИ ИҶШС. Зиндагинома Соли 1899 ба Институти политехникии Киев дохил шуда, барои ширкат дар ошӯбҳои донишҷӯён (соли 1900) аз донишкада хориҷ ва соли 1901 маҳбус шуда, ба Боку таҳти назорати политсия табъид гардид. Дар Боку дар корҳои сохтмони нахустин неругоҳҳои барқии турбинаҳояшон бухорӣ ширкат варзидааст. Баъди хатми Институти политехникии Петербург ба сифати ёвари сардори сохтмони нахустин дар Русия неругоҳи барқи торфӣ ва сардори он кор кардааст. Баъди Инқилоби Октябр сарвари сохтмони неругоҳи барқии Шатура, солҳои 1927-30 сарвари Днепрострой, аз соли 1930 сардори сохтмон ва заводу комбинатҳои саноатии Днепровск буд. Аз соли 1944 муовини директори Институти энергетикии АИ ИҶШС. В. дар бораи захираҳои энергетикӣ, муаммои неругоҳҳои хурд, такмили сохтори энергетикии ИҶШС, ҷамъбасти таҷрибаҳои истифодаи неругоҳҳои хурд, баланд бардоштани нишондодҳои таҷҳизоти неругоҳҳои бузург, масъалаҳои сохти неругоҳҳои барқи обии Куйбишев ва Волгоград таҳқиқоти илмӣ анҷом додааст. Бо 3 ордени Ленин, ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Александр Гаидуков

Александр Александрович Гаидуков — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Галло

Алексндре Тадеу Галло — футболбози бразилӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгари пойгоҳӣ, муррабӣ.
Александр Геннадевич Романов

Александр Геннадевич Романов — футболбози русӣ, дарвозабон.
Александр Гимранов

Александр Ахметович Гимранов — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Герасимов

Александр Михайлович Герасимов, доктори илмҳои санъатшиносӣ. Зиндагинома Хатмкардаи Омӯзишгоҳи рассомӣ, ҳайкалтарошӣ ва меъмории Маскав. Александр Герасимов пеш аз ҳама ҳамчун офарандаи портретҳои пешвоёни ҳизбӣ, саркардаҳои низомӣ, намояндагони илму адабу ҳунар, шахсиятҳои номдор ва тасвирҳои бузург дар боби таърихи шӯравӣ шуҳрат дорад. Тасвирҳои сиёсии ӯ намунаи сабки расмии наққошии шӯравӣ буданд. Александр Герасимов замоне, ки дар раъси шохаи ҳунарии кишвар буд, ташкилотҳои асосии эҷодиро сарварӣ мекард, аз раҳнамоёни сиёсати санъату ҳунари давраи сталинӣ ба шумор мерафт ва бо дигарандешон мубориза мебурд. Асарҳои беҳтаринаш: "Аробаи сеаспа. Роҳи зимистон", "Ҳаммом", портретҳои О. В. Лепешинская, И. Н. Фисанович, портрети якҷояи чор рассоми машҳури шӯравӣ — И. Н. Павлов, В. Н. Бакшеев, В. К. Белиниский-Бируля, В. Н. Мешков (1944, Мукофоти давлатии ИҶШС, 1945) — ҳамааш дар Нигористони Третяков. Александр Герасимов манзараҳо ("Марти рустои Козлов", 1914; "Пас аз борон", 1935; силсилатасвирҳои "Ҷавдор", 1946 ва ғайра) ва натюрмортҳо низ офаридааст. Ӯ чандин намоишномаи театриро оро дода, барои чанде аз осори адабӣ тасвирҳо кашидааст ("Тарас Булба", 1947-52). Ҷоизаҳо Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1941, 1943, 1946, 1949).
Александр Герман

Александр Петрович Герман (22 октябри 1874, Вятка, ҳоло Киров — 30 ноябри 1953, Ленинград, ҳоло Санкт-Петербург) — олими соҳаи механикаи кӯҳкорӣ, профессор, доктори илмҳои техникӣ, академики АИ ИҶШС. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи физика ва математикаи Донишгоҳи давлатии Петербург ва Институти кӯҳкории Петербург. Аз соли 1907 муаллими Институти кӯҳкории Петербург. Солҳои 1915-18 мудири кафедра, 1918-45 ёвари директор ва аз соли 1945 ноиби ректор оид ба илми Институти кӯҳкории Петроград (минбаъд Ленинград) буд. Бунёдгузори назарияи механикии кӯҳкорӣ оид ба таҷҳизоти конҳо, мошинаҳои термикии филиззот асарҳои илмӣ интишор кардааст. Соли 1912 бори нахуст шароити мусоиди ақибзании термодинамикии турбинаҳои буғиро ба таври таҳлилӣ муайян намуд. Александр Герман динамикаи дар конҳо ба тариқи автоматӣ бардоштани маъданро бо усули таҳлилӣ ҳаматарафа таҳқиқ кард. Дар сохтани лоиҳаи корхонаҳои бузурги кӯҳкории Донбасс, Урал, Кузбасс, Қарағанда ва Ткварчели ширкат варзидааст. Ҷоизаҳо Бо 2 ордени Ленин, 3 ордени дигар ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Александр Герасимов (футболбоз)

Александр Викторович Герасимов — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Гимаранес

Алексндре Энрике Борхес Гимаранес (ноябри 1959, Макейо, Алагуас, Бразилия) — футболбози коста рикагӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Александр Гитселов

Александр Гитселов — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Голубев (футболбоз)

Александр Валеревич Голубев — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Гершун

Гершун Александр Лвович (17 октябри 1868, Соколка, губернияи Гродно, Лаҳистон — 26 майи 1915, Петербург) — физикдон и асосгузори санъати абзорҳои оптикии Русия. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Петербург. Ҳангоми донишҷӯӣ дар бораи вобастагии ҳарорату зичии об ва маҳлулҳои обӣ асари илмӣ навишта, сазовори медали тило гардидааст. Ассистент ва лаборанти кафедраи физикаи ҳамин донишгоҳ, мудири кафедраи физикаи умумии Мактаби афсарони артиллерӣ дар Кронштадт, сардори шуъбаи оптикии заводи пӯлодгудозии Обухов дар Петербург, ҳамзамон мудири кафедраи физикаи Институти педагогии занонаи Петербург (аз 1908). Аз соли 1912 роҳбари илмии Ҷамъияти саноати оптикӣ ва механикии Русия буд. Зери роҳбарии ӯ соли 1914 З-ди оптикии Петербург (аз 1962 Иттиҳодияи оптикию механикии Ленинград; ҳоло ҶСК "ЛОМО") сохта шуд ва Александр Гершун директори аввалини он таъйин гардид. Александр Гершун дар таҳияи мақолаҳои луғати донишномавии Брокҳауз ва Ефрон (мас., мақолаи "Физика") иштирок намудааст. Таҳқиқоти илмии Александр Гершун ба оптикаи амалӣ бахшида шудаанд. Ӯ масъалаҳои фотография (суратгирӣ)-и амалӣ ва стереофотографияро омӯхта, талаботи техникии сифату хосиятҳои оптикии фотообъективҳоро таҳия намудааст. Александр Гершун барои флот асбобҳои оптикӣ, аз ҷумла сохти нави масофасанҷ ва нишонгиракҳои оптикиро пешниҳод кардааст. Александр Гершун дар соҳаҳои оптикаи геометрӣ ва физикӣ, электромагнетизм, радиоактивият низ таҳқиқот анҷом додааст. Ӯ дар экспедитсияи Ҷамъияти астрономии Русия, ки барои мушоҳидаи гирифти Офтоб таъсис дода шуда буд, ба ҳайси физики аксбардор иштирок карда, аксҳо гирифтааст ва дар бораи такмили усулҳои мушоҳидаи фотографии чунин зуҳурот дастурҳо пешниҳод намудааст.
Александр Горбатюк

Александр Юревич Горбатюк — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Горбачёв

Александр Николаевич Горбачёв — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Глазунов

Александр Константинович Глазунов (29 июл 10 август 1865 1 2 3, Санкт-Петербург, Русияи подшоҳӣ 4 6 — 21 март 1936 4 1 5, Порис 6 7 8) — оҳангсоз, раҳбари мусиқӣ ва мусиқидони номдори Зиндагинома Александр Глазунов Солҳои дар назди Римский-Корсаков таълим гирифтааст. Дар 16-солагӣ таҳти роҳбарии Балакирев нахустин симфонияи ӯ дар Санкт-Петербург иҷро шуд, ки аз истеъдоду маҳорати ин композитори ҷавон гувоҳӣ медод. Аммо Александр Глазунов сабки хосси худро ба таври мукаммал дар симфонияи 4-ум пайдо кард. Дар нахустин осори хеш ба омезиши равияҳои гуногуни мусиқии ки дар охири асри 19 зуҳур карда буданд, саъй кард. Дар ташаккули эҷодии ӯ М. А. Балакирев, А. П. Бородин, П. И. Чайковский, С. И. Танеев нақши муҳим бозидаанд. Аз соли 1888 чун дирижёр дар бисёр мамлакатҳои хориҷӣ асарҳои оҳангсозони русро тарғиб намудааст. Аз соли 1899 профессор Консерваторияи Санкт-Петербург, аз охири соли 1905 то азиматаш аз ИҶШС директори он буд. Александр Глазунов яке аз навсозони таълими мусиқӣ аст. Дар эҷодиёти Александр Глазунов мусиқии симфонӣ ҷои намоёнро ишғол мекунад. Ӯ муаллифи 8 симфония, консертҳои созӣ, сюитаҳои симфонӣ, достону увертюраҳо ва дигар пйесаҳо барои оркестр, 7 квартет, 2 соната ва дигар асарҳо барои фортепиано мебошад. Александр Глазунов анъанаи П. И. Чайковский — симфоникунонии жанри балетро давом дод. "Раймонда", "Баришняи ходимак", "Фаслҳои сол" (ҳар ду — 1900) олитарин балетҳои Александр Глазунов мебошанд. Мусиқии Александр Глазунов бо самимият ва дилангезии худ шунавандаро мафтун мекунад. Симфонияҳои 5-ум, 6-ум ва 8-ум, ки дорои афкори фалсафию драматизми амиқанд, шоҳасарҳои Александр Глазунов мебошанд.
Александр Голованов

Александр Евгеневич Голованов (7 август 1904, Нижний Новгород 1 — 22 сентябр 1975, Маскав) — фармондеҳи низомӣ, Сармаршали авиатсия. Зиндагинома Хатмкардаи мактаби лётчикии назди Институти марказии аэродинамикии ба номи профессор Н. Е. Жуковский ва ҷанги зидди Финляндия иштирок намуд. Аз феврали 1941 фармондеҳи полки авиатсияи дурпарвоз. Дар солҳои ҶБВ фармондеҳи дивизияи авиатсияи дурпарвоз (аз августи 1941), фармондеҳи авиатсияи дурпарвоз (аз феврали 1942), фармондеҳи Артиши 18-уми ҳавоӣ (аз декабри 1944) буд. Дар ҷанги Пруссияи Шарқӣ ва Берлин иштирок намудааст. Аз соли 1946 фармондеҳи авиатсияи дурпарвоз. Сентябри 1953 ба истеъфо баромад. Депутати Совети Олии ИҶШС (даъвати 2). Ҷоизаҳо Бо 2 ордени Ленин, 3 ордени Байрақи Сурх, 3 ордени Суворов (дараҷаи 1), ордени "Ситораи Сурх", 4 ордени хориҷӣ ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Александр Гордон

Александр Гарриевич Гордон (20 феврали 1964, Обнинск, Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Русия) — барандаи телевизион, рӯзноманигор, ҳунарпеша ва коргардони Русия мебошад. Ҳамсараи чорумаш набераи Валерий Аҳадов мебошад, ки аз ҳам ҷудо шуданд 1.
Александр Горин

Александр Владимирович Горин — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Горбачёв (футболбоз, таваллуд 1986)

Александр Валеревич Горбачёв — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Гордеев

Александр Семёнович Гордеев (15 апрел 1903 1,,,, Русияи подшоҳӣ 1 — 27 октябр 1975 1, Душанбе) — старшина, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Зиндагинома Аз соли 1931 коргари р. о.-и Сталинобод. Соли 1941 ба сафи Артиши Сурх даъват шуд. Дар муҳорибаи Сталинград ва соҳилҳои Днепр қаҳрамонӣ нишон додааст. Иштирокчии паради Ғалаба дар ш. Маскав ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Александр Горелов

Александр Петрович Горелов (27 март 1923,, — 1953, Вилояти Қурғонтеппа) — Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, капитани гвардия. Зиндагинома Пеш аз ҶБВ коргари базаи нафти ноҳияи Ворошиловобод (ҳозира Ҷалолиддини Румӣ)-и Тоҷикистон буд. Апрели 1942 ба сафи Артиши Сурх даъват шуд. Соли 1943 омӯзишгоҳи пулемётчиёнро дар ш. Тошканд хатм кард. Дар ҶБВ аз моҳи майи 1943. Соли 1945 фармондеҳи баталиони полки 120-уми дивизияи 38-уми гвардиягии тирандози Армияи 8-уми Ҷабҳаи 1-уми Белоруссия буд. Дар ҷангҳои Берлин (апрели 1945) иштирок намудааст. Баталиони ӯ кӯпруки Шпрееро ишғол намуда, ҷасорати беҳамто нишон дод. Пас аз ҷанг ба Тоҷикистон баргашта, дар Кумитаи ҳизбии Қӯрғонтеппа кор кард. Ҷоизаҳо Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурх, Кутузов (дараҷаи 3), Ситораи Сурх ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Александр Гребнев

Александр Сергеевич Гребнев — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Гришин

Александр Сергеевич Гришин — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Александр Градский

Александр Борисович Градский (дар хурдсолӣ Фрадкин ноябр 1949, Копейск, Вилояти Челябинск — 28 ноябр 2021 1 2, Маскав 2) — овозхон, навозандаи чанд соз, таронасаро, шоир ва оҳангсози аҳли Русия, роҳбари бадеии театри "Градский Холл". Ходими шоистаи ҳунари Федератсияи Русия 5. Барандаи Ҷоизаи давлатии Федератсияи Русия 6. Ҳунарпешаи мардумии Федератсияи Русия 7. Ҳунарпешаи мардумии Ҷумҳурии Молдовии Нистрения 8. Яке аз асосгузорони роки Русия 9 10 11 12 13 14. Зиндагинома 3 ноябри соли 1949 дар Копейски вилояти Челябинск ба дунё омадааст. Падараша Борис Абрамович Фрадкин 9 15 16 17, муҳандис-механик, зодаи Харков, соли 1941 ҳамроҳи волидонаш ба Челябинск тахлия шудааст 18. Дар соли 1957, хонавода ба Маскав кӯчиданд. Модараш, хатмкардаи ГИТИС Тамара Павловна Градская 15 19 таъсири зиёде бар пешрафт мусиқидони оянда гузошт. Ӯ то 14-солагӣ номи хонаводагии падараш (Фрадкин)-ро дошт, номи хонаводагии "Градский" билофосила пас аз марг модараш дар сол 1963 ба ёди ӯ гирифта шуд 16. Ӯ чандин сол бо модарбузург Градская (Павлова) Мария Ивановна дар рустои Расторгевои ноҳияи Ленини вилояти Маскав зиндагӣ кард.
Александр Горшков

Александр Георгиевич Горшков. Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС. Мураббии хидматнишондодаи ИҶШС, довари дараҷаи байналмилалӣ. Корнома Дар таърихи рақси рӯи ях нахустин чемпиони Бозиҳои олимпӣ шуд. Чемпиони Бозиҳои олимпии зимистонӣ (1976, ҳамроҳ бо Л. Пахомова). Чемпиони ҷаҳон (1970-74, 1976), Аврупо (1970-71, 1973-76) ва ИҶШС (1969-71, 1973-75). Солҳои 1977-22 мураббии давлатӣ оид ба рақси рӯи яхи Кумитаи давлатии варзиши ИҶШС, роҳбари Кумитаи олимпии Русия, 2001-10 ноиб-президенти Федератсияи минтақавии Маскав оид ба рақси рӯи ях дар конки ва президенти Ҷамъияти фонди хайрияи минтақавии "Санъати варзиш"-и ба номи Л. Пахомова буд. Аз июни 2010 президенти Федератсияи рақси рӯи яхи Русия. Ҷоизаҳо Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, Дӯстии халқҳо, "Нишони Фахрӣ" ва "Барои хидматҳо дар назди Ватан" сарфароз гардидааст.
Александр Грантовский

Александр Василевич Грантовский — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Гречанинов

Гречанинов Александр Тихонович (13 25 октябр 1864 1, Маскав 1 — 3 январ 1956 2 ё 4 январ 1956 3, Ню-Йорк, иёлати Ню-Йорк 4) — оҳангсози Зиндагинома Дар Консерваторияи Маскав ва баъдан дар Консерваторияи Петербург дар назди Н. А. Римский-Корсаков таълим гирифтааст. Дар Петербург, Маскав, Порис ва Ню-Йорк (аз соли 1939) зиндагӣ кардааст. Давомдиҳандаи мустақими суннатҳои гурӯҳи "Тӯдаҳои бузург". Нахустин операаш — "Добриния Никитич" (1903; Театри Калони Маскав) муваффақона буд. Операи "Ҳамшира Беатриса", 3 операи бачагона, 5 симфония, "Муноҷотномаи Иёҳани Златоуст", достони симфонии "Ба сӯйи ғалаба" (1943; бахшида ба Артиши Шӯравӣ) аз ҷумлаи осори машҳури Г. мебошанд. Ӯ инчунин беш аз 200 романс ва чандин сурудҳои бачагона таълиф кардааст. Осор.
Александр Гротендик

Александр Гротендик — риёзидон и фаронсавии олмонитабор. Профессори Донишгоҳи Порис. Зиндагинома Маълумоти олиро дар Донишгоҳи Монпелие гирифта, сипас, дар Порис дар семинарҳои А. Картан ширкат меварзад ва илми риёзиро дар Нанси таҳти роҳбарии Ж. Дедонне ва Л. Швартс меомӯзад. Солҳои 1960-69 дар Институти илмию таҳқиқотии бузурги Бюре-Сюр-Иввет кор кардааст. Таҳқиқоти асосии Александр Гротендик ба соҳаи топология, аз ҷумла назарияи гомологии алгебраҳои абстрактӣ, гуногуншаклиҳо ва назарияи гурӯҳҳо бахшида шудаанд. Дар геометрияи алгебравӣ топологияи Александр Гротендик мақоми муҳим дошта, ҳалқаҳои Гротендики гурӯҳҳои ортогоналии проективӣ маълуманд. Барои фаъолияти сулҳхоҳӣ соҳиби шиносномаи шаҳрванди дунё гардидааст. Бо мукофот ва медали тилои ба номи Ҷ. Филдс ва медали ба номи Пикар сарфароз гардидааст.
Александр Грязин

Александр Александрович Грязин — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Александр Гутейев

Александр Сергеевич Гутейев — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, дарвозабон, муррабӣ.
Александр Грушин

Александр Петрович Грушин — футболбози русӣ, муҳофиз.
Александр Грибоедов

Александр Сергеевич Грибоедов (4 15 январ 1795 1, Маскав, Русияи подшоҳӣ 1 2 3 — 30 январ 11 феврал 1829 1, Теҳрон 2) — нависанда ва дипломати Зиндагинома Корманди коллегияи корҳои хориҷии Русия, котиби сафорати Русия дар Эрон мебошад. Асари мазкур ҳаҷвияи тезу тунде буд ба муқобили помешикҳо (заминдорон)-и ки ба деҳқонон назари ҳақирона дошта, нисбат ба онҳо зулму тааддиро раво медоштанд. Симоҳои дар ин драма тасвиршуда — Фамусов, Скалозуб, Мочалин, байту пораҳои ҳаҷвӣ ва масхараомези драма ба зарбулмасал табдил ёфта, вирди забони аҳли ҷомеа буданд. "Дод аз дасти ақл" ба адабиёти намояндагони бузурги он — А. С. Пушкин (достони "Евгений Онегин"), эҷодиёти М. Ю. Лермонтов, Н. В. Гогол таъсир расондааст. Пас аз мутолиаи асарҳои Г. Ю. Клапрот "Осиёи серзабон", Ҷ. Малколм "Таърихи Форс", И. Ҳаммер-Пургштал "Сарватҳои Шарқ", маҷмӯаи осори адибони Шарқ (хрестоматия)-и Силвестр де Саси шавқу рағбати Г. ба Шарқ, махсусан Эрон, афзуд. Вай забонҳои форсӣ ва арабиро медонист. Осори адибони гузаштаи форс-тоҷикро ба забони асл мехонд, ба забони форсӣ шеър ҳам гуфтааст. Ҳангоми зиндагӣ дар Эрон Г. ба шаҳрҳои гуногуни ин кишвар — Қазвин, Табрез сафар карда, таърихи ин шаҳрҳоро меомӯхт, ёдгориҳои таърихию меъморӣ, аз ҷумла харобаҳои Барда, Шамхор, вайронаҳои қасри Султонияро зиёрат карда, ба урфу одати мардум шавқу рағбат зоҳир мекард. Дар омӯзиши забону адабиёти Эрон ба Г. академик Х. Д. Френ, шоир ва маорифпарвари озарбойҷонӣ Аббосқулихон Боқихонов кумак мекарданд. Г. инчунин бо маликушуарои дарбори Фатҳалишоҳ — Сабо робитаи эҷодӣ дошт. Г. аз осори намояндагони бузурги адабиёти форс-тоҷик — Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ ва дигарон, шоҳасарҳо — Қуръон, Авесто ва ғ. огаҳ буд. Ба саъю кӯшиши Г. ва баъзе аз шоирони дӯстдори Шарқ, аз ҷумла А. А. Бестужев, В. К. Кюхелбеккер ва дигарон ба адабиёти рус мавзӯъ, суварот, воситаҳои тасвири бадеӣ, романтизми адабиёти форс-тоҷик дохил гардиданд. Синтези адабиёти Шарқу Ғарб дар адабиёти рус натиҷаи ҷустуҷӯҳо ва ибтикороти ҳамин қабил адибон буд. Осор.
Александр Гужов

Александр Валеревич Гужов — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Александр Грюнберг-Светинович

Александр Леонович Грюнберг-Цветинович (Александр Леонович Грюнберг-Цветинович март 1930 1, Санкт-Петербург — 3 март 1995 1, Санкт-Петербург) — забоншинос-эроншиноси доктори илмҳои филология. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Ленинград ва дардӣ (катӣ, глангалӣ ва ғ.) маводди фаровоне ҷамъ оварда, пас аз бозгашт онҳоро таҳлилу баррасӣ намуд ва дар силсилаи "Забонҳои Ҳиндукуши Шарқӣ" асарҳо таълиф кард. Нахустин асари Александр Грюнберг-Светинович дар ин мавзӯъ китоби "Забони мунҷонӣ" мебошад, ки дар он сохти фонетикӣ, грамматикӣ ва луғати забони номбурда бо иловаи матнҳои эҷодиёти халқ таҳқиқ шудааст. Китоби дигари ин силсила, ки ба забони вахонӣ бахшида шудааст, бо ҳамдастии Стеблин-Каменский И. М. таълиф ва нашр гаштааст. Асари мазкур аз бобҳои фонетика, грамматика, луғат, номҳои ҷуғрофиёӣ ва матнҳои маишию эҷодиёти шифоҳии халқ иборат мебошад. Дар боби "Фонетика" хусусиятҳои сифатию миқдории садонокҳо ифода ёфтааст. Навгонии илмии рисола дар он аст, ки садонокҳои забони вахонӣ ба тавассути таҳлили таҷрибавӣ (мошинӣ) мавриди омӯзиш қарор гирифтаанд. Хусусияти дигари асар аз он иборат аст, ки дар он матнҳо аз рӯи мавзӯъҳо ва навъҳои адабӣ (назм, наср, зарбулмасалу мақол, афсона, матнҳои маишӣ ва этнографӣ) тасниф ёфта, кай, аз кӣ ва дар куҷо навишта шуданашон мушаххас шудааст. Китоби номбурда вазъи кунунии забони вахонии ҳам Бадахшони Тоҷикистон ва ҳам Бадахшони Афғонистонро инъикос менамояд. Дар хотимаи асар доир ба сохти наҳвӣ ва лаҳҷаҳои забони вахонӣ маълумоти мухтасар дода шудааст. Александр Грюнберг-Светинович чун мутахассиси забони пашту (афғонӣ) маълум аст. Дар ин ришта низ ӯ монография ва мақолаҳо таълиф кардааст. Александр Грюнберг-Светинович дар омӯзишу нашри эҷодиёти мардумӣ ва баррасии масъалаҳои мардумшиносӣ ва забонҳои эронӣ низ саҳми арзанда дорад. Бо ташаббуси ӯ ва И. М. Стеблин-Каменский "Афсонаҳои мардуми Помир" рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ намудаанд. Осор.
Александр Давидович Давидов

Александр Давидович Давидов (1953 —..) — яке аз нависандагони шинохтаи адабиёти рус буд.
Александр Да Силва Габриэл

Алексндре да Силва Габриэл — футболбози бразилӣ, зарбазананда (страйкер).