ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Митинг

Митинг — (аз калимаи англисии) намоиш, гирдиҳамоӣ, роҳпаймоӣ — маҷлиси оммавӣ ба муносибати ягон масъалаи муҳим, бештар масъалаҳои сиёсӣ барои дастгирӣ намудани ягон талабот, изҳори ҳамфикрӣ ё эътироз. Мувофиқи Консгитутсияи Тоҷикистон маҷлисҳо, гирдиҳамоиҳо, намоишҳо ва роҳпаймоиҳо, бо тартибе, ки Қонуни ҶТ "Дар бораи маҷлисҳо, гирдихамоиҳо, намоишҳо ва роҳпаймоиҳои осоишта" аз 22 маи соли 1998 муқаррар гаштааст, гузаронида мешаванд. 1 Дар Тоҷикистон Дар Тоҷикистон, дар замони тобеияти ҷумҳурӣ ба ИҶШС ҳар сол намоишҳо ба муносибати Иди байналхалқии меҳнаткашон - 1 май ва Иди ғалабаи Инқилоби сотсиалистии Октябрӣ - 7 ноябр дар шаҳру маркази вилоятҳои ҶШС Тоҷикистон баргузор мегардиданд. Митингҳои эътирозӣ дар арафаи пошхӯрии ИҶШС ва рӯй додани зиддияти байни собиқ Ҳукумат ва нерӯҳои оппозитсионӣ, солҳои 1991 ва 1992 дар шаҳри Душанбе шуда гузаштаанд. Митингу намоишҳо ва роҳпаймоиҳои даврони асри дар ҷумҳурӣ асосан ба муносибатҳои Рӯзи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон — 9 сентябр, Иди байналмилалии Наврӯз — 21 - 24 март Рӯзи Парчами Тоҷикистон — 24 ноябр ва баъзе диг. иду ҷашнҳои миллӣ баргузор мегарданд. Нигаред.
Даҳонгирдон

Даҳонгирдон, гирддаҳонҳо — ҷонварони обии муҳрадори дараҷаи паст. Пештар ба яке аз синфҳои беҷоғҳо мансуб дониста мешуданд. Аз нигоҳи таҳаввулот пешгузаштагони моҳиҳо мебошанд. Ҷисмашон моршакл (дарозиаш 40 см), пӯсташон ғафс (ҳуҷайраҳои сершумори луоббарор дорад). Даҳонгирдон бидуни скелети берунӣ буда, хордаашон тамоми умр боқӣ мемонад. Скелети даруниашон аз ғузруф (тағояк) иборат аст. Болҳои шиноварии ҷуфт надоранд. Ғалсамаашон андаруни парда ҷой гирифта, халташакл аст. Даҳонашон қифшакл, бо тағояки гирда устувор дошта мешавад (номашон ҳам аз ҳамин ҷост). Мағзи сарашон мисли мағзи сари моҳиҳо хурд буда, бо ҷумҷумаи иборат аз ғузруфу пӯст фаро гирифта шудааст. Узви шоммаи даҳонгирдон ҳафт сӯрох дорад, ки дар байни ҳар ду чашм воқеъ гаштааст. Даҳонгирдон тез шино мекунанд. Даҳонгирдон ба ҷисми моҳиҳо "часпида" бо ёрии онҳо ҳаракат менамоянд. Ғизои даҳонгирдон кирм, ҳашарот ва тухми моҳиҳо мебошанд. Даҳонгирдон ду зерсинф – миногаҳо ва миксинаҳо доранд. Баъзе даҳонгирдон (мас., миногаҳо)-ро шикор мекунанд.
Гирдбод

Гирдбод, тундбоди атмосферӣ — ҳаракати шадиди пурпечутоби ҳаво. Гирдбод дар абрҳои раъдубарқӣ пайдо шуда, дар шакли остин ё хартум ба сӯи хушкӣ ё баҳр ҳаракат мекунад. Гирдбоди болои хушкиро баъзан тромб ва дар ИМА торнадо меноманд. Қисми болоии гирдбод ба даҳанаи қиф монанд буда, то ба абрҳо рафта мерасад. Ҳангоми ба сатҳи Замин ё баҳр расидан қисми поёни гирдбод шакли қифи чаппаро мегирад. Гирдбод аз м баланд мешавад. Ҳангоми гирдбод ҳаво, маъмулан, ба муқобили самти ақрабаки соат чарх зада, ба таври спиралӣ боло меравад ва чанг ё обро ба худ мекашад; суръати чархзании он даҳҳо мс мебошад. Вале дар табиат гирдбодҳои ба самти ҳаракати ақрабаки соат чархзананда низ мушоҳида гардидаанд. Азбаски дар дохили гирдбод фишор паст мешавад, дар он ҷо конденсатсияи буғи об ба амал меояд; ин ҳолат якҷо бо қисми ба дохили гирдбод кашидашудаи абр, чанг, об ва ҷисмҳои дигар гирдбодро аён мегардонад. Вобаста ба шароите, ки гирдбод дар он ташаккул ёфтааст ё кадом ҷисмҳоро ба худ кашидааст, гирдбод тобишҳои гуногун -ро кашида, боло мебардорад ва бо худ ба масофаҳои дур таҳвил мекунад. Гирдбод тозиёнашакл, паҳн (қутри он баъзан аз дарозиаш зиёд аст), маҷмӯӣ (иборат аз 2 ё бештар тромбҳои алоҳида), оташбар, обӣ, хокӣ (лойӣ), барфӣ, регдор мешавад. Гирдбоди калонтарин 31 майи 2013 дар иёлати Оклахомаи ИМА мушоҳида гардидааст. Суръати он ба 485 км соат ва қутри қифаш ба 4,2 км баробар буд. Гирдбод офати табииест, ки ҳам дар хушкӣ ва ҳам дар баҳр зарари калон расонида метавонад.
Гирдобӣ

Гирдобӣ — навъи нақш дар санъати ороиши амалӣ ва тасвирӣ, ки шакли гирдобро дорад. Ин нақш аз замонҳои қадим дар кандакорию гачкорӣ ва тасвири деворнигораҳо фаровон ба назар мерасад. Дар деворнигораҳои Панҷакенти қадим аспҳои обӣ дар гирдоби дарё тасвир ёфтаанд. Ҳамчунин мавҷҳои даврашакли дарё дар санъати гулкории тоҷикон мавқеи намоён доранд. Дар санъати гачкории Варахша гирдобҳое тасвир ёфтаанд, ки дар умқашон моҳиён шино доранд. Махсусан минётурнигорони асрҳои миёна мавҷи дарёро дар нусхаи нақшии гирдобӣ тасвир мекарданд. Гирдобӣ минбаъд дар ороиши ҳошияҳои гачкорию кандакорӣ васеъ истифода мегардид. Кандакории рӯи чӯби Мақбараи Ҳазрати Шоҳ Подшоҳ (асрҳои 10-12, Чоркӯҳи Исфара) ва масҷиди Лангарота (асрҳои 15-16, вилояти Қашқадарё) аз намунаҳои гирдобии нисбатан қадимианд. Ин навъи нақш ҳоло дар гулдӯзии мошинӣ (махсусан ороиши ҳошияҳо) ривоҷ дорад.
Гирдоб

Гирдоб — ҷои жарфи рӯдхона ё баҳр, ки обаш даврзанон фурӯ меравад. Гирдоб аксар дар ҷои якҷояшавии ду ҷараён, ба соҳил бархӯрдани ҷараёни об, ё дар ҷои якбора васеъшавии маҷро рух медиҳад. Дар баҳр гирдоб аз мадду ҷазр ва ду ҷараёни ба ҳам муқобил ба амал омада, дар уқёнуси кушод аз чанд м то якчанд км мешавад. Гирдобҳо доимӣ, мавсимӣ ва тасодуфӣ мешаванд.
Гирдоб (деҳа, н. Сангвор)

Гирдоб — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдараи ноҳияи Сангвор. Аз Гирдоб то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 15 км, то шаҳри Душанбе 188 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 127 нафар. Иқтисод Нуқтаи савдои хусусӣ ва мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Руботнол давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ ва занбӯрпарварӣ. Заминҳо аз дарёчаи Гирдоб обёрӣ мешаванд. Мардум Солҳои аҳолии деҳа ба ноҳияҳои Қумсангир, Вахш, Ҳисор ва шаҳри Душанбе кӯчида, деҳа беодам монда буд. Солҳои 1985 як қисми аҳолӣ ба Гирдоб баргашта, деҳаро аз нав обод карданд.
Гирдоб (деҳа, н. Ваҳдат)

Гирдоб (пешина Узунариқ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Бозорбой Бурунови ноҳияи Ваҳдат. Аз Гирдоб то маркази шаҳр 4 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2116 нафар. Солҳои ташкил шудааст. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, маркази саломатӣ, нуқтаи фурӯши сӯзишворӣ, 2 масҷиди панҷвақта ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, ғаллакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри "Норбобо" обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гирдоб 37 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гиресун

Гиресун 1 — шаҳр дар Туркия. Бандар дар соҳили ҷанубии Баҳри Сиёҳ, дар шимоли Осиёи Хурд 2, 175 км ғарбтар аз Трабзон. Маркази маъмурии Вилояти Герисун аст. Пайдоиши ном Онро юнониҳо дар замонҳои қадим бо номи аз юн. - гелос 3. Гумон меравад, ки меваҳои гелосро барои парвариш кардан аввал румиҳо дар асри пеш аз милод ба Аврупо оварда буданд. 4 3 Номи меваҳои Керасунт ба забонҳои мухталиф гузаштааст:,,, португалӣ, олмонӣ: Кирше,. черру, русӣ: черешня 5. Ин минтақаи ҷанубии Баҳри Сиёҳ то ҳол ба таври анъанавӣ бо меваҳои гелоси ширин машҳур аст 3. Таърих Аҳолӣ Аҳолӣ — 135 920 нафар. Адабиёт.
Гирдоб (деҳа, н. Норак)

Гирдоб — деҳа дар ҷамоати деҳоти Пули Сангини ноҳияи Норак. Аз Гирдоб то маркази ҷамоат 17 км, то маркази ноҳия 30 км; то маркази вилоят 150 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 627 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ, 2 масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёи Вахш тариқи дастгоҳҳои обкашӣ обёрӣ мешаванд.
Гиреҳ (воҳиди дарозӣ)

Гиреҳ — воҳиди қадимии дарозӣ, ки баробар ба 2 баҳр ё 116 ҳиссаи гази 104 см буд ва 6,5 см аст.
Гирифт (мусиқӣ)

Гирифт — усул ва шеваи иҷроӣ дар созҳои мусиқӣ; ларзондани даст ё ангуштон дар ҷараёни навохтани созҳои мусиқӣ (маъмулан дар созҳои тории камонӣ) болои торҳои дастаи сози мусиқӣ, то оҳанг мавҷдору ҷавҳардор садо диҳад. Дар созҳои захмаӣ мутрибон гирифтро, одатан, бо истифода аз мизроб ҳам аз ин шеваи иҷро истифода мебаранд (яъне, агар бо як даст рӯи пардаро гиранд, бо дасти дигар ба навохтан мепардозанд).
Гиреҳкушоии воқеа

Гиреҳкушоии воқеа — бахши муҳимми сужети асарҳои ҳамосӣ ва намоишӣ, ки ба натиҷаи бархӯрди моҷароҳо (интрига) ва шахсиятҳо иртибот мегирад ва маъмулан баъди ба авҷу шиддати ниҳоӣ (кулминатсия) расидани воқеаҳо ба амал меояд. Замоне, ки дар асар ҳамаи низоъҳо ҳал мешаванд ва бархӯрду талошҳо ба анҷом мерасанд, воқеаҳо низ ба нуқтаи анҷом мерасанд, ки онро Гиреҳкушоии воқеа мегӯянд. Ҷои он дар бештари мавридҳо охири асар аст ва натиҷаи инкишофу анҷоми табиии воқеаҳо мебошад гиреҳкушоии воқеа метавонад дар оғози асар ояд. Дар ҳар маврид он вобаста ба мақсади ғоявию бадеии нависанда дар тасвири табии воқеаҳо бо таъсирбахш гардидани онҳо мусоидат менамояд. Агар гиреҳкушоии воқеа дар оғоз ояд, ба ҷуз аз вазифаи ғоявӣ, ҳамчунин сабаби афзудани ҷанбаи ҳаяҷонбахшӣ ва шавқангезии сужет мегардад. Мас., дар романи "Дохунда"-и С. Айнӣ ҳалли зиддиятҳои иҷтимоиву сиёсӣ бо ғалабаи Инқилоби Октябр ва бунёди сохти шӯравӣ меанҷомад, ки Гиреҳкушоии воқеа дар ин асар мебошад. Дар достони "Ҳасани аробакаш"-и Мирзо Турсунзода низои Ҳасан бо муҳити иҷтимоии давр ва набарди ботинию ахлоқӣ бо худаш бо ғалабаи дигар шудани ҷаҳонбинӣ, шаклгирии инсони нав меанҷомад. Аммо дар қиссаи С. Айнӣ "Марги судхӯр" гиреҳкушоии воқеа таври дигар, омехта бо шиддату ҳалли низоъҳо, ба амал меояд. Марги Қорӣ Ишкамба, ки бо шунидани хабари ғалабаи Инқилоби Октябр фаро расидааст, ҳам кулминатсияи инкишофи воқеаҳо ва ҳам гиреҳкушоии воқеа мебошад. Нигаред низ Эзоҳ Адабиёт.
Гиреҳи мадор

Гиреҳи мадор — нуқтаи кураи Осмон, ки дар он ҳамвории мадори ҷирми осмонӣ ҳамвории шартиро (ки нуқтаи сарҳисоб дониста шудааст) бурида мегузарад. Баъзан худи нуқтаи буриши мадор ва ҳамвории асосиро низ гиреҳи мадор меноманд. Ду навъи гиреҳи мадор — гиреҳи тулӯъкунанда (болорав) ва гиреҳи пастшаванда (поёнрав) мавҷуд аст. Гиреҳи тулӯъкунанда бо аломати астрономии бурҷи Асад ва гиреҳи пастшаванда бо аломати астрономии чаппагардони ин бурҷ ишора карда мешавад. Чунин ном гирифтани гиреҳҳо ба он вобаста аст, ки дар гиреҳи тулӯъкунанда ҳаракати ҷирм дар Нимкураи шимолии Замин ба чашми бинанда аз поён ба боло ва дар гиреҳи пастшаванда аз боло ба поин намоён мешавад. Ҳамвории асосии сайёраҳо, зузанабҳо ва Моҳ эклиптика маҳсуб шуда, вазъи гиреҳҳоро дар кураи Осмон аз рӯи тӯли эклиптикиашон муайян мекунанд. Ҳангоми муайян кардани мадори радифони маснӯи Замин ҳамвории экватори осмонӣ ҳамвории асосӣ дониста шуда, вазъи гиреҳҳоро тулӯи мустақими онҳо муқаррар менамояд. Тӯли гиреҳи тулӯъкунанда ва тулӯи мустақими гиреҳи тулӯъкунанда ҷузъҳои мадор мебошанд. Дар ситораҳои дугона нуқтаҳои буриши мадори онҳо ва ҳамвории ба нури босира амудӣ ҷойгиршуда гиреҳи мадор мебошанд.
Гиреҳбандии воқеа

Гиреҳбандии воқеа — яке аз бахшҳои асосии сужети асари бадеӣ, ки онро гиреҳафканӣ ва рабт ҳам мегӯянд. Гиреҳбандии воқеа лаҳзаи ба ҳам пайваст шудани воқеаҳо дар асарҳои ҳамосӣ ва намоишӣ, бахши оғози сужет буда, инкишофи ояндаи онро таъмин менамояд. Маъмулан чун давоми мантиқии экспозитсия (оғози воқеаҳо) зоҳир мешавад, вале метавонад мустақил бошад. Воқеаҳо, аксаран, дар оғоз ба ҳам бархӯрда, пайваст мешаванд, бинобар ин гиреҳбандии воқеа бештар дар аввали асар меояд ва ҷузъи муҳим дар идомаи табиии сужет аст. Шакли муқаррарии гиреҳбандии воқеа, ки баъди экспозитсия омада, табиӣ ҷараён мегирад, дар романи "Ғуломон"-и Садриддин Айнӣ, "Духтари оташ"-и Ҷалол Икромӣ, "Дони ором"-и М. Шолохов ба назар мерасад. Аммо ҷои гиреҳбандии воқеа метавонад иваз шавад ва гоҳе бе экспозитсия (романи "Дохунда"-и Садриддин Айнӣ) ва гоҳи дигар дар анҷоми асар (харидани "ҷонҳои мурда" аз тарафи Чичиков дар "Ҷонҳои мурда"-и Н. В. Гогол) ояд. Дар ин мавридҳо нияти ғоявӣ ва ҳадафи бадеии муаллиф чизи муҳим ва муайянкунанда буда, тартиб ва сохтори воқеаҳоро ба низом медарорад. Ҳамзамон ин тарзи истифодаи гиреҳбандии воқеа сабаби шавқовар шудан ва тезу тунду бошиддат ҷараён гирифтани сужет мегардад. Нигаред низ Эзоҳ Адабиёт.
Гиристани муғон

"Гиристани муғон", навҳаи муғон — аз сурудҳои бостонии мавсимию маросимии тоҷикон, ки барои маросимҳои мардумӣ тасниф шуда, мардуми Бухоро онро дар рӯзи ёдбуди Сиёвуш иҷро менамуданд. Асоси ин сурудҳоро навҳаҳо ташкил мекарданд. Муаррих Муҳаммади Наршахӣ дар "Таърихи Бухоро" менигорад, ки "мардумони Бухороро дар куштани Сиёвуш навҳаҳост, чунонки дар ҳамаи вилоёт маъруф аст ва мутрибон онро суруд сохтаанду мегӯянд ва қавволон онро Гиристани муғон" хонанд ва ин сухани зиёда аз се ҳазор сол аст". Дар "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ ин истилоҳ бо ибораи "Хурӯши муғон" омадааст: Зани чангзан чанг дар бар гирифт, Нахустин "Хурӯши муғон" дар гирифт. Гиристани муғон, гӯшаи тараннумӣ дар таркиби пардаи "Мухолиф" (асрҳои 12-13, Мирсайидалии Ҷузҷонӣ, "Мақолиду-л-улум"), аммо дар асрҳои баъдӣ бо ин ном гӯшае вуҷуд надорад ва шояд он бо номи "Гиря" тағйир ёфта бошад. Имрӯз ин оҳанг ("Гиря") яке аз таснифоти машҳур дар таркиботи мусиқии устодонаи тоҷикист.
Гирландойо (хонадон)

Гирландойо буд. Рассомон Давид, Бенедетто ва Ридолфо низ аз ин хонадон буданд ва маъруфият доштанд.
Гирифт

Гирифт, хусуф ва кусуф — рухдоде дар ахтаршиносӣ, ки дар натиҷаи он ду ва ё зиёда аз он ҷирмҳои осмонӣ дар як хатти рост хобида, яке равшании ҷирми дигарро пинҳон мекунад (мас., гирифти Офтоб ва Моҳ, сайёраҳо, радифони сайёраҳо ё ситораҳо). Сабаби гирифт сатҳи як ҷирмро пӯшидани ҷирми дигар ё афтодани сояи як ҷирм ба болои ҷирми дигари осмонист. Гирифти Офтоб ҳангоми рӯи онро пӯшидани Моҳ, гирифти Моҳ ҳангоми ба сояи Замин дохил шудан, гирифти радиф ҳангоми ба сояи сайёра дохил шудан, гирифти ситораҳои дугона дар мавриди рӯи якдигарро пӯшидани онҳо мушоҳида мешавад. Ҳодисаҳои дигари гирифт, мас., гузашти сайёраҳо (Уторид ва Зуҳра) аз назди қурси Офтоб, радифҳо аз назди сайёра, сайёраҳо аз назди ситораҳо, сайёраву, ситораҳоро пӯшидани Моҳ ҷой доранд. Дар ҳолати дар ҳамвории эклиптика хобидани мадори Моҳ бояд ҳар моҳ (дар 29,53 шаборӯз) як маротиба гирифти Моҳ (ҳангоми моҳи бадр) ва як бор гирифти Офтоб (дар моҳи нав) мушоҳида мешуд. Дар асл тамоюли мадори Моҳ нисбат ба ҳамвории эклиптика тақр. 5°-ро ташкил медиҳад, пас, барои гирифт бояд моҳи бадр ё моҳи нав аз назди яке аз гиреҳҳои мадор (яъне аз назди нуқтаи буриши мадор ва эклиптика) гузарад. Чунин ҳолатҳо аҳёнан, вале мунтазам рух медиҳанд ва ин сабаби ҳар моҳ мушоҳида нагардидани гирифт мебошад. гирифти Моҳ ва Офтоб даврияти аниқи худро доранд, ки он ба 6585,32 шаборӯз ё 18 солу 11 шаборӯзу 7 соату 42 дақиқа баробар аст ва онро сарос меноманд.
Гирму Флурес Овандону

Гирму Флурес Овандону (июн 1894 (1894-06-17) таваллуд шудааст - 26 майи 1982 вафот кардааст 1 2 Вай сиёсатмадор аз Гватемала буд. Вай аз 26 октябри соли 1957 то 2 марти соли 1958 президенти Гватемала буд. Гирму Флурес Овандону 26 майи соли 1982 дар синни 87-солагӣ даргузашт.
Гирмӣ

Гирмӣ — шаҳрест дар устони Ардабел, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 29,166 тан будааст ва дар соли 2006, 41,708 тан баровард мешавад.
Гирмен Волд-Гиоргис Лука

Гирмен Волд-Гиоргис Лука (декабри соли 1924 - 15 декабри соли 2018) — Президенти Эфиопия аз 8 октябри соли 2001 то 7 октябри соли 2013 3. Зиндагинома Соли 1944 Академияи ҳарбии Олеттаро бо рутбаи мичман хатм кардааст. Соли 1948 ёрдамчии инструктор оид ба аэронавигатсия ва идоракунии парвоз шуд. Дар соли 1951 вай вазифаи директори генералии Вазорати савдо, саноат ва нақшакаширо гирифт. Аз соли 1955 инҷониб ӯ ба авиатсия и шаҳрвандии Эритрея, ки он вақт як қисми Эфиопияи федералӣ буд, сарварӣ мекард. Дар давоми ду сол вай вазифаи директори генералии авиатсия и шаҳрвандии тамоми Эфиопияро гирифт, дар худи хамон сол аъзои хадамоти идораи хати парвозҳои Эфиопия гардид. Дар соли 1961 вай ба парлумон и миллӣ интихоб шуд. Ӯ се сол паиҳам ба мақоми Раиси порлумони Эфиопия интихоб шуд. 8 октябри соли 2001 ӯ якдилона президент интихоб шуд 4. Мӯҳлати дуввуми раёсати ӯ дар моҳи октябри соли 2013 ба поён расид ва ӯро Мулату Тешоме ба ҳайси президент иваз кард. Ба забонҳои Оромо, тигриния, амхарӣ, итолиёвӣ, англисӣ, фаронсавӣ гап мезанад.
Гиромии Хофӣ

Гиромии Хофӣ, Гиромии Деҳлавӣ, Мир Абдурраҳмони Вазоратхон — шоир и форсигӯи Ҳиндустон. Зиндагинома Ниёгонаш аз Хофи Хуросон буданд. Гиромии Хофӣ дар Ҳиндустон, дар дарбори Аврангзеб хидмат мекард. Девони ашъораш шаш ҳазор байт дорад, ки дар Лоҳури Покистон соли 1933 чоп шудааст. Абёти зерин аз ӯст: Фасли гул омаду ман тавбаи беҷо кардам, Чӣ ситам бар қадаҳу ҷавр ба мино кардам! Бо рафиқони зи худ рафта сафар даст надод, Сайри саҳрои ҷунун ҳайф, ки танҳо кардам!.
Гиромии Кашмирӣ

Мирзо Гиромии Кашмирӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон, писари Мирзо Абдулғанӣ Қабули Кашмирӣ. Зиндагинома Падараш Қабули Кашмирӣ аз шоирони машҳури Кашмир ва аз шогирдони Мирзо Дороббек Ҷӯёи Кашмирии Табрезӣ аст. Суфиманиш буд. Бо намояндагони тамоми мазоҳиб рафоқат дошта, дар Деҳлӣ қаландарона мезист. Аз баъзе абёти девонаш бармеояд, ки аз пайравони тариқати қодирия будааст. Забони ашъораш, сабки нигоришаш содаву равон, ба фаҳму зеҳни мардум қарибу ошно буд. Таърихи фавти ӯро дар мисраи "Ринде аҷибе аз ин ҷаҳон рафт" — 1156 ҳ. қ., баробари 1740 м ёфтаанд. Нусхаи девонаш иборат аз 750 байт зери рақами 619 дар Китобхонаи миллии Порис нигаҳдорӣ мешавад. Ашъораш аз ғазал, қасида ва рубоӣ иборат буда, дар ҷое иродаташро ба Мавлоно Ҷалолуддини Румӣ баён кардааст: Ман ба доми Мавлавӣ Румӣ шудам, Масти ҷоми Мавлавӣ Румӣ шудам. Ин абёт аз ӯст: Ҷабин аз ҷӯши май субҳи намоён аст, пиндорӣ, Сафои оразаш хуршеди тобон аст, пиндорӣ. Хуни ушшоқ бар он гардани симин бошад, Чун баёзе, ки дар ӯ маънии рангин бошад.
Қутбнамои гардишсанҷ

Қутбнамои гардишсанҷ, гироқутбнамо, гирокомпас — нишондиҳандаи механикии самти меридиани ҳақиқӣ (ҷуғрофиёӣ), ки барои муайян намудани самти объект ва азимути самти зарурӣ таъйин гардидааст. Тарзи кори қутбнамои гардишсанҷ ба хосиятҳои гироскоп ва ҳаракати шаборӯзии Замин асос ёфтааст; ақидаи сохти қутбнамои гардишсанҷро олими фаронсавӣ Фуко пешниҳод карда буд. қутбнамои гардишсанҷи Фуко гироскопи ғайристатикии дудараҷагӣ аст, ки меҳвари он дар ҳамвории уфуқ ҳаракат карда, ба туфайли пайдо гардидани моменти гироскопӣ, ки дар натиҷаи гардиши Замин ба вуҷуд меояд, кӯшиши бо ҳамвории меридиан якҷо шудан менамояд. Қутбнамои гардишсанҷи Фуко дар объектҳои мутаҳаррик, ки ба лапиш таъсирпазиранд, истифода нашуд, вале ақидаи ӯро оид ба таҳияи сохти баъзе навъҳои қутбнамои гардишсанҷи рӯизаминӣ истифода бурдаанд. Дар объектҳои мутаҳаррик қутбнамои гардишсанҷҳои як ва дуроторӣ, ки ба сохти гироскопҳои седараҷагӣ асос ёфтаанд, корбаст мегарданд. Қутбнамоҳои гардишсанҷро дар киштиронӣ ва техникаи мушаксозӣ васеъ истифода мебаранд. Навъи дигари қутбнамои гардишсанҷ гироуфуққутбнамо аст, ки самти ҳаракати киштӣ ва тамоюли кунҷҳои онро нисбат ба ҳамвории уфуқ муайян мекунад.
Гравитон

Гравитон — зарраи бунёдии хаёлии бемасса (квант)-и майдони ҷозиба, ки бо суръати рӯшноӣ ҳаракат карда, ба таъсири мутақобилаи ҷозибавӣ мусоидат менамояд. Гравитон барқа (заряд)-и электрӣ надорад. Ишорааш. Бояд спини 2 ва ду самти имконпазири қутбнокшавӣ дошта бошад. Фарзияи мавҷудияти гравитонҳо ба туфайли рушди назарияи квантии майдон ба миён омад. Мафҳуми "гравитон"-ро, ки солҳои 30 асри 20 пешниҳод шудааст, аксар ба осори илмии олимони соҳаи физикаи зарраҳои бунёдӣ Д. И. Блохинсев ва Ф. М. Галперин мансуб медонанд.
Гиромии Шомлу

Ҳасанбек Гиромии Шомлу (дар баъзе манбаъҳо Киромӣ; асри 17) — шоир и эронӣ. Зиндагинома Дар замони ҳукмронии Ҷаҳонгир, Шоҳиҷаҳон дар Гуҷарот, Бангола ва дигар вилоятҳо соҳибмансаб буд. Аз Гиромии Шомлу девоне боқӣ мондааст, ки шомили қасоиду қитъаҳо дар ситоиши Шоҳиҷаҳон ва Дорошукӯҳ, моддаҳои таърих оид ба воқеаҳои таърихии давраи шоҳони номбурда мебошад. Нусхаҳои дастнависи девонаш дар Китобхонаи Худобахши Патна ва Ганҷинаи Керзони Анҷумани осиёии Бангола (шумораи 267) нигаҳдорӣ мешаванд.
Гиромии Ҷоландарӣ

Ғуломқодир фарзанди Шайх Искандарбахш Гиромии Ҷоландарӣ (1856, Ҷоландари музофоти Панҷоб — 27.05.1927, Ҳушёрпур) — шоир и форсигӯи Ҳиндустон. Зиндагинома Аз овони кӯдакӣ ба забонҳои урду ва панҷобӣ шеър мегуфт ва баъдан ба забони форсӣ эҷод намуд. Нахуст дохили мактаби Халифа Иброҳими Ҷоландарӣ шуда, дар назди ӯ "Гулистон" ва "Бӯстон"-и Саъдӣ, "Искандарнома"-и Низомиро фаро гирифт. Сипас ба ш. Лоҳур рафт ва ба Коллеҷи шарқшиносӣ дохил шуд. Ҳангоми супоридани имтиҳоноти хатми коллеҷ ҷавоби баъзе саволҳоро ба шеър навишт ва тахаллуси "Гиромӣ"-ро дар ҳамин давра баргузид. Гиромии Ҷоландарӣ ба дарбори Мир Маҳбубалихон — ҳокими Ҳайдарободи Дакан ба хидмат даъват гардид. Ӯ аз соли 1888 муддати 35 сол дар даргоҳи Мир Маҳбубалихон ва фарзандаш шоири хос ва муқарраб буд. Дар соли дуввуми хидматаш унвони маликушшуароро гирифт. Девони Гиромии Ҷоландарӣ ҳаккокӣ намудаанд. Дар сабкҳои ҳиндӣ ва ироқӣ эҷод кардааст.
Гиронисанҷ

Гиронисанҷ, ҷозибасанҷ, гравиметр (аз "вазн" + юн. "чен мекунам") — санҷафзори бисёр ҳассосе, ки барои андозагирии тағйироти майдони гиронишӣ ба кор меравад. Аксари гиронисанҷҳо ба намуди тарозуҳои пружинӣ (фанар)-и дақиқ ва ё чархзананда сохта мешаванд. Бо ёрии чунин гиронисанҷҳо фарқи байни шитоби қувваи вазниниро аз рӯи тағйирёбии шакли пружина ва ё кунҷи тобхӯрии таноби чандир, ки қувваи вазнинии бори худро ба мувозинат меорад, муайян мекунанд. Андозагирии пай дар пай дар нуқтаи асосие, ки дар он шитоби қувваи вазнинӣ маълум аст ва сипас, дар нуқтаи таҳқиқшаванда амалӣ карда мешавад. Мақсади асосии сохтани гиронисанҷҳо ин зарурати таъмин кардани андозагирии дақиқи шаклтағйирёби (деформатсия)-и ниҳоят хурди чандирӣ дар шароитҳои саҳроӣ мебошад. гиронисанҷҳои оптикӣ, фотоэлектрӣ, ғунҷоишӣ, индуксионӣ ва ғ. истифода мешаванд. гиронисанҷҳое низ истифода мегарданд, ки дар асоси андозагирии тағйироти басомади лапиши тор сохта шуда, ба нӯги поёнии тор бор овехта шудааст ё онҳо дар асоси тағйирёбии суръати претсессияи асбобҳои гироскопӣ бар асари таъсири қиматҳои гуногун гирифтани қувваи вазнинӣ дар нуқтаҳои гравиметрӣ сохта шудаанд. Ҳассосияти гиронисанҷҳои беҳтарин то якчанд воҳиди даҳии мгл (миллигал) мерасад. гиронисанҷҳои махсус барои андозагирии қувваи вазнинӣ дар қаъри пастобҳо, киштиҳои зериобӣ ва рӯиобӣ, дар тайёраҳо насб мешаванд. гиронисанҷҳо барои истифода дар объектҳои ҳаракаткунанда, бо таҷҳизотҳои ёрирасони сабти шитоб, ки дар натиҷаи таконхӯрӣ ва ё моилгардии асоси асбоб ба вуҷуд меояд, муҷаҳҳаз мегарданд. гиронисанҷҳое мавҷуданд, ки барои сабти мунтазами бисёрмоҳаи тағйироти офтобию моҳтобии қувваи вазнинӣ имкон медиҳанд. Барои танзим (калибровка)-и нишондоди гиронисанҷҳо, дар нуқтаҳои қимати шитоби қувваи вазниниашон маълум ё дар як нуқта ҳангоми тамоюли гуногуни гиронисанҷ андозагириро амалӣ месозанд. Гиронисанҷҳои рӯизаминӣ ва пармачоҳӣ андозагирии дақиқи шитоби қувваи вазниниро то 0,01 мгл, қаърибаҳрӣ то 0,05 мгл, киштиҳои баҳргард то 0,5 мгл, тайёравӣ то 5 мгл таъмин менамоянд.