ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Шоҳхазандагон

1-й столбец: кряквы,,,; Шоҳхазандагон, архозаврҳо — таборшохае аз хазандаҳои мунқариз. Текодонҳо, тимсоҳҳо динозаврҳо ва калтакалосҳои паронро дар бар мегиранд. Феълан фақат тимсоҳҳо боқӣ мондаанд. Архозаврҳо асосан дар эраи мезозой мезистанд. Архозаврҳои аз ҳама қадимтарин аз давраи триас маълуманд. Онҳо бо ду пой роҳ мегаштанд (ин баъдтар дар баъзе динозаврҳо боқӣ монд), ки сабаби ин эҳтимол мутобиқат ба ҳаёт дар даштҳои кушод бошад. Баъзе намудҳои обии архозаврҳо зиндазо буданд. Архозаври дараҷаи олӣ (динозаврҳо ва калтакалосҳои парон) мумкин ҳайвонҳои гармхун буданд. Архозаврҳо дар хушкӣ, об ва ҳаво мезистанд. Онҳо барои таҳқиқи эволютсияи муҳрадорон аҳамияти калон доранд, зеро таърихи пайдоиш ва инкишофи онҳо давраи дуру дарозро дар бар мегирад. Аз архозаврҳо парандаҳо ба вуҷуд омадаанд.
Арху

Арху — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дӯстии ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Арху то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 14 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 859 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз нақби Парчасой обёрӣ мешаванд.
Арча-Булоқ

Арча-Булоқ (Арча-Булак) — деҳа дар деҳистони Толдӣ-Суви ноҳияи Олойи вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 579 нафар дар соли 2023.
Муллоашӯрӣ

Муллоашӯрӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳрободи ноҳияи Файзобод. Аз Арча то маркази ноҳия 20 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 178 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби ибтидоӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғу токдорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёчаи кӯҳии Ширбӣ обёрӣ мешаванд.
Арча (ноҳияи Вахон)

Арча — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Вахон ҷойгир аст. Аҳолӣ — 112 нафар.
Арча (деҳа, н. Фархор)

Арча — деҳа дар ҷамоати деҳоти Деҳқонариқи ноҳияи Фархор. Аз Арча то маркази ноҳия 16 км; роҳ худравгард. Аҳолиаш 2575 нафар, тоҷикон. Иқтисод Арча мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, китобхона ва муассисаи фарҳангию фароғатӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз рӯди Панҷ обёрӣ мешаванд.
Арчалӣ (ноҳияи Аломудин)

Арчалӣ (Арчалы) — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Бойтики ноҳияи Аломудини вилояти Чуй, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 2871 нафар дар соли 2023.
Арчамазор (Шарра)

Арчамазор (Шарра) чашмаест дар деҳаи Сурхакчашмаи Боло - яке аз мавзеи Зиёратгоҳҳои Ҳисор мебошад. Оби чашма аз баландии 50 м ба мисли шаршара мешорад. Дар назди чашма лойқаи табобатӣ мавҷуд аст, ки барои бемориҳои пой, миён ва пӯст шифобахш аст. Дар назди чашмаи Шарра дарахти арча қомат афрохтааст. Дар ин ҷо дафнгоҳ нест. Ин ҷоро "Арчамазор" мегӯянду парастиш мекунанд, вале шифоро аз Худо медонанд. 1 Адабиёт Пайнавиштҳо.
Архипово (ноҳияи Вологод, Вологда)

Архипово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Арчединского Лесхоза (ноҳияи Фролов, Волгоград)

Арчединского Лесхоза — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фролов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Арчединская (ноҳияи Михайлов, Волгоград)

Арчединская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Михайлов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Арчедино-Чернушинский (ноҳияи Фролов, Волгоград)

Арчедино-Чернушинский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фролов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Арча

Арча, бурс — як навъ дарахт ё буттаест ҳамешасабз. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Баргҳояш сӯзаншакл, нештармонанд ва пулакчасон (рӯ ба рӯи якдигар ё гирдогирд ҷойгир шудаанд). Мевааш чалғӯза буда, бо пулакчаҳо (тухм дорад) пӯшида шудааст. Дар Тоҷикистон Дар кӯҳҳои Тоҷикистон (м аз с. б.) 4 намуди арча — маҳинбурс, паттаарча, сарварча ва хорбурс месабзад. Маҳинбурс то м қад мекашад. Баргаш пулакчамонанд, чалғӯзааш калон, бунафши тира ё сиёҳ, дона тухм дорад. Дар нишебии қ-кӯҳҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Вахш, Пётри, Боботоғ, Ғозималик ва Сарсарак (м аз с. б.) мерӯяд. Аз навдаи сабзи маҳинбурс равғани эфир мегиранд, ки он дар атриёту собунпазӣ, саноати шаробкашӣ, барои муолиҷаи ҷароҳат (чун воситаи тамйиз) ва дар пажӯҳишҳои микроскопӣ бо номи "равғани арча" истифода мешавад. Барг, пӯстлох ва меваи хоми маҳинбурс моддаҳои даббоғӣ доранд. Аз чӯби маҳинбурс қалам месозанд. Маҳинбурс нисбат ба дигар намудҳои арча дар поёнтари кӯҳҳо мерӯяд. Бинобар ин онро одамон бисёр буридаанд ва дар аксар ҷойҳо хеле кам мондааст. Паттаарча мисли бутта буда, баргаш хор дорад; навдааш ғафс, сеқирра, чалғӯзааш сиёҳ, дона тухм дорад. Дар кӯҳҳои Тоҷикистон асосан дар нишебиҳои санглох (дар баландии м аз с. б.) дучор мешавад. Дар баъзе мавзеъҳои Помиру Олой (мас., дар Ванҷ ва дар қисми шарқии қ-кӯҳи Пётри) буттазори анбӯҳ ҳосил мекунад. Паттаарча ба сармо тоб меоварад. Сарварча то м қад мекашад, шохчаҳояш чун химчаҳои маҷнунбед овезон мебошанд, баргаш сӯзаншакл (дар дарахтони -сола) ва пулакчамонанд (дар дарахтони пир), чалғӯзааш сиёҳи кабудтоб, дона тухм дорад. Дар Помиру Олой, Тиёншони Ғарбӣ ва Марказӣ паҳн шудааст. Сарварча дар аксари ноҳияҳои Тоҷикистон (аз қ-кӯҳҳои Қурама то кӯҳҳои Помири Ғарбӣ; дар баландии м аз с. б.) мерӯяд. Чӯбаш хушбӯй, сурхчатоби зифтдор аст. Хорбурс, балхарча то м қад мекашад; баргаш лӯлашакл, навдааш чорқирра, чалғӯзааш сиёҳи байзашакл, як дона тухм дорад. Дар қ-кӯҳҳои Осиёи Миёна, Тиёншон ва Помиру Олой паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон дар нишебиҳои қ-кӯҳҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Қаротегин, Пётри (м аз с. б.) мерӯяд. Дар баландиҳои зиёда аз м шоху навдааш ба рӯи замин паҳн мегардад. Чӯби хорбурс хушбӯй ва хушнамуд аст. Арчазорҳо барои хоҷагии халқ аҳамияти калон дошта, хокро аз эрозия ҳифз менамоянд, нишебии кӯҳҳоро мустаҳкам мегардонанд.
Аршади Бурнободӣ

Аршади Бурнободӣ (1, Барнобод, Ҳирот — 1702, ҳамон ҷо) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мирзо Муҳаммад ибни Хоҷа Алиакбар ибни Муҳаммадҳошим ибни Муҳаммадтоҳир ибни Ҷалолуддин ибни Сироҷуддин Алӣ маъруф ба Аршади Барнободӣ дар зодгоҳаш таҳсил карда, ба камол расидааст. Бо шоирон Нозими Ҳиротӣ, Фасеҳӣ ва Мулло Айшӣ ҳамнишин ва мусоҳиб будааст. Аз Аршади Барнободӣ куллиёти ашъор боқист, ки зиёда аз 10 ҳазор байтро дар бар мегирад. Бо номи "Абри гуҳарбор" маснавие дорад, ки онро дар ҷавоби "Махзану-л-асрор"-и Низомии Ганҷавӣ иншо кардааст.
Муҳаммадамин Аршад

Муҳаммадамин Аршад — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Самарқанд ба дунё омада, дар ҳамин ҷо таҳсил карда ба камол расидааст. Тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ, ки ҳангоми 25-солагии Аршад ба вай муошират доштааст, мегӯяд, ки "чун шеъри худ банду басти шоирона дорад". Падараш ба зарробӣ (сикказании пули филиззӣ) шуғл меварзид, вале Аршад аз ин ҳунар бебаҳра будааст. Бештар ба шеъру адаб таваҷҷӯҳ дошт. Дар муаммогӯӣ, кушодани сирри "Шабистони нукот" (асари Фаттоҳии Нишопурӣ) устод буд. Инчунин дар бадоҳатан гуфтани шеър, нигориши ашъори ҳаҷвӣ, моддаи таърих маҳорат доштааст. Дар шеърҳояш, ки ба сабки ҳиндӣ нигошта шудаанд, таваҷҷӯҳаш ба шоироне аз қабили Қосими Девона, Мирзо Ҷалоли Асир ба назар мерасад. Аз девонаш иттилое нест. Намунаҳои ашъораш ба воситаи тазкираҳову баёзҳо (мас., дар "Музакиру-л-асҳоб"-и Малеҳои Самарқандӣ 150 байт) то замони мо расидаанд. Абёти зерин аз ӯст: Қади шамшоди туро банда шавам, Сарви озоди туро банда шавам, Рангаш андоза бувад, бӯяш ноз, Гули эҷоди туро банда шавам. Дод аз бас ба ту таълим ҷафо, Хӯи устоди туро банда шавам. Роми андешаи ошиқ нашавад, Шӯхии ёди туро банда шавам.
Арчиболд Примрос

ҳамкори Анҷумани салатанатӣ (12 июл 1900) Арчибалд Примрос (англисӣ: май 1847 1 2 3, Лондон — 21 май 1929 1 2 3, Эпсум, Суррей) — науствазири Подшоҳии Муттаҳида аз ҳизби либерал.
Аршад Варсӣ

Аршад Варсӣ — ҳунарпеша, продюсер, сароянда, баранда ва хариографи Ӯ дар филмҳои бо забони ҳиндӣ нақш меофарад. Аршад гирандаи якчанд ҷоизаҳои мебошад. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Аршак

Аршак, Ашки — подшоҳи Порт (пеш аз мелод), поягузор ва номдиҳандаи силсилаи Ашконӣ. Ҳокими селевкии Порт, Ондрогуросро шикаст дод, иёлати Портро фатҳ ва онҷо тоҷгузорӣ кард. Ӯ яке аз чеҳраҳои диловар, кордон ва ботадбир буда, тавонист ҳамқабилаҳои худ — портҳои ориёиро дар атрофи хеш муттаҳид созад. Ӯ соли 256 то м. парчами муборизаро бар зидди Селевкиҳо барафрошт ва дар соли 250 то м. ба тахти подшоҳӣ нишаст. Аршак бо бохтариҳо борҳо ҷангид ва дар соли 248 то м. дар яке аз чунин набардҳо ба қатл расид. Авлоди Аршак ба ӯ эҳтироми бисёр доштанд ва ба хотири бузургдошту зинда нигоҳ доштани номи бунёдгузори дудмони худ ҳамаи онҳо хешро Ашк номиданд ва ин силсила Ашконӣ ном гирифт.
Аршаки II

Аршак, Аршаки, Тирдоди — подшоҳи силсилаи Ашконӣ (пеш аз мелод), писари Аршаки.
Фриёпат

Фриёпат, Аршаки — подшоҳи силсилаи Ашконӣ (пеш аз мелод), ҷонишин Аршаки. Мумкин аст Фриёпат тоҷу тахтро мустақиман аз Аршаки ба ирс бурда бошад, зеро Аршаки эҳтимолан фарзанде надоштааст.
Аршан (ноҳияи Куйтун, Иркутск)

Аршан — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Куйтун, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Аршан (ноҳияи Алар, Иркутск)

Аршан — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Алар, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Аршан (ноҳияи Тулун, Иркутск)

Аршан — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тулун, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Аршӣ (шоир)

Аршӣ (қарни) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мувофиқи маълумоти тазкиранигорон Мутрибӣ ("Тазкирату-ш-шуаро") ва Хоҷа Ҳасани Нисорӣ ("Музаккиру-л-аҳбоб") Аршӣ дар Бухорову Самарқанд таҳсил карда, улуми расмии даврро аз худ намуд. Дар айёми таҳсил ба шеър гуфтан оғоз кард. Дар анвои гуногун шеър мегуфт. Дар ибтидо "Субҳӣ", баъдан ба маслиҳати Хоҷа Ҳасани Нисорӣ "Аршӣ" тахаллус гирифт. Дар ин хусус вай гуфтааст: Шоҳаншаҳи иқлими сухан Хоҷа Ҳасан, Сад шукр, ки оқибат саги хешаш хонд. Гуфтам, ки: "Шаҳо, тахаллусам "Фаршӣ" неҳ", Аз "Фарш" фаро гирифту бар "Арш" ниҳод. Аз осори Аршӣ куллиёти ашъор, як девон ва як маснавӣ боқӣ мондааст. Нусхаи дастнависи куллиёти Аршӣ дар шаҳри Банкипур (Ҳиндустон), як нусхаи девону маснавиаш дар Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии АИ ҶТ маҳфузанд. Ғазали зерин (ҷавоб ба ғазали Муҳташами Кошонӣ) намунае аз шеъри Аршӣ мебошад: То фикандӣ, моҳи ман, аз орази гулгунниқоб, Рафт сабр аз чарху нур аз моҳу тоб аз офтоб. Аз ҳуҷуми ноз мижгони ту ҳоҳад шуд ба ҳашр, Халқ нолону малак ҳайрону ҳақ дар изтироб Орзу дорам, ки молам рӯи худ, эй шаҳсавор, Гоҳ бар наълу гаҳе бар рахшу гоҳе бар рикоб. Аз фироқи лаълу зулфу оташин рухсори ту, Шуд ҷигар хунобу дил дар печутобу тан кабоб. Хонд Аршӣ тоза ашъореву мутриб дар Ироқ, Муҳташам мадҳушу Майлӣ масту Ваҳшӣ шуд хароб.
Аршин (ноҳияи Камизяк)

Аршин — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Камизяк, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Маданият (деҳа, н. Турсунзода)

Маданият (то 2012 Арши обӣ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Маданият то маркази ҷамоат 11 км, то маркази шаҳр 7 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2107 нафар, тоҷикон ва узбекҳо. Иқтисод Мактаби таҳсилоти ибтидоӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз д. Қаротоғ обёрӣ мешаванд.
Аршӣ

Аршӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Аршӣ то маркази ҷамоат 16 км, то маркази ноҳия 23 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 847 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз рӯди Қаротоғ обёрӣ мешаванд.
Арғамчин

Арғамчин — банди ғафс, ки аз нахи пахта, пашм, нахҳои сунъӣ ва симҳои металлӣ, аз ҷумла пӯлодӣ бофта мешавад. Ғафсиаш то 110 мм мешавад. Арғамчини физиззиро аз се ва зиёда симҳо, арғамчинҳои нофилиззиро аз нахҳои табиию сунъӣ мебофанд. Барои ҳимоя аз намӣ арғамчинро дар зифт ё омехтаи махсус меҷаббонанд. Ҳоло бинобар арзону пурқувват будан, бештар арғамчинҳои сунъӣ истеҳсолу истифода мешаванд.
Ориё самаҷ

Ориё самаҷ — ҷунбиши ислоҳоти ҳиндуҳо 10 апрели соли 1875 аз ҷониби Даянанда Сарасватӣ таъсис ёфтааст. Даянанда ҳадафи Ориё самаҷро бозгашт ба "ҳиндуизми ҳақиқии ведӣ", поксозии ҳиндуизм аз ҳама таъсироте, ки дар тӯли тамоми давраи пас аз Ведизм аз дигар динҳо ба он ворид шуда буд, медонист. Дайананда хангоми таъсиси "Ориё Самаҷ" дар амалияи ин ҷомеъа як маросими махсуси "шуддхӣ"-ро (покшавиро) ворид кард, ки пас аз он шахсоне, ки пештар дини дигарро қабул карда буданд, расман пок шуда, ба ҳиндуизм бармегаштанд. "Ориё самаҷ" дар охири асри маъракаи шуддхӣ оғоз кард 1. Дар посух ба фаъолияти прозелитизми мубаллиғони масеҳӣ дар Ҳиндустони Шимолу Ғарбӣ (Ҷавоҳирлал Неҳру дар китоби худ "Кашфи Ҳиндустон" чунин мешуморад, ки Ориё Самаҷ прозелитизмро ба худи ҳиндуизм ворид кардааст). Имрӯз дар саросари ҷаҳон тақрибан 3-4 миллион пайравони "Ориё самаҷ" ҳастанд.
Арғандакон

Арғандакон — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Тишкон ҷойгир аст.
Арғанкӯл

Арғанкӯл — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангвори ноҳияи Сангвор. Аз Арғанкӯл то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 50 км; роҳ худравгард. Аҳолиаш 534 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, чорводорӣ, боғдорӣ, занбӯриасалпарварӣ. Заминҳо аз канали Осиёбдара ва дарёчаи деҳа обёрӣ мешаванд. Афроди шинохта Олим ва омӯзгори машҳур Абдулло Гирдаков дар ҳамин ҷо ба дунё омадааст.
Арғанатӣ (истгоҳ)

Арғанатӣ Арғанаты) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 40 нафар аҳолӣ дошт.
Арғушти мардакин

Арғишти мардакин - рақси шӯхиомез, ки онро занҳо дар муҳит ва маъракаи занона иҷро мекунанд. Номи унсур ва истилоҳоти дигар "Мардинабозӣ" Тавсифи мухтасар Раққоса ҷома мепӯшад, салла мебандад, ҳаракатҳои рақси мардонаро тақлид мекунад: қадамҳои калон-калон мегузорад, ҳаракатҳои тез ва ҷасуронаро, ки ба рақси мардона хос аст, иҷро мекунад. Ин рақс зери оҳанги мазҳакаомез ё бо садои доира иҷро мегардад. Маҳалли густариш Кӯлоб Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол 1 2 Манобеъ.
Арғушти занакӣ

Арғишти занакӣ – рақси мазҳакаомез мебошад, ки дар байни мардҳо паҳн гардидааст. Номи унсур ва истилоҳоти дигар "Бозӣ ба муқоми занакӣ" Тавсифи мухтасар Марди раққос либоси занона (курта, пойҷома) пӯшида, сарашро бо латтаи калон ё руймол пӯшонда, бо як нӯги рӯймол қисман рӯяшро мепушонад. Ӯ ҳаракатҳои рақси занонаро шӯхиомез тақлид намуда, дар рафти рақс ноз мекунад, ба баъзе мардҳо меҳрубонона менигарад, чашмак мезанад. Маҳалли густариш Кӯлоб Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол 1 2 Манобеъ.
Арғонак

Арғонак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Арғонак то маркази ҷамоат 27 км, то маркази ноҳия 39 км то маркази вилоят 240 км; роҳ худравгард. Аҳолиаш 152 нафар, тоҷикон. Иқтисод Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Арғушти масхарабозӣ

Арғушти масхарабозӣ – як навъ рақси мазҳакаомез мебошад, ки онро ҳам мардон ва ҳам занон иҷро мекунанд. Тавсифи мухтасар Арғушти масхарабозӣ яке аз қадимтарин нишонаҳои жанри мазҳака дар эҷодиёти бадеии халқи тоҷик аст, ки эҳсос ва ҷаҳонбиниро тавссути бадан, дасту по, имою ишора, ҳолати изтиробу нишот тасвир мекунад. Он дар тӯю маъракаҳои хурсандӣ бисёр иҷро шуда, вобаста ба шароити ҷуғрофӣ, таърихӣ ва иҷтимоии ҳаёти халқ ташаккул ва рушд ёфтааст. Иҷрокунандаи рақс нуқсони ҷисмонии баъзе одамон: танбалӣ, фарбеҳӣ, лангидан ва ғайрарро мазҳакаомез танқид мекунад. Баъзе иштироккунандагон ҷомаи куҳна мепӯшанд, дар сарашон салларо ба тарзи хандаовар мебанданд, ба рӯяшон сиёҳии дег ё ранг мемоланд. Арғушти масхарабозӣ бо вазни мусиқии 24, 58, 68, 78 дар водии Кӯлоб; бо вазни 24,34, 44 дар вилояти Суғд ва бо вазни мусиқии 24, 68 дар вилояти Бадахшон иҷро мешаванд. Дар Бадахшон чунин рақс дар иҷрои ду мард сурат мегирад, ки яке аз онҳо нақши занро иҷро мекунад. Раққоси мазкур ҳатман либоси занона (курта, пойҷома) пӯшида, сарашро бо руймол пӯшонда, бо як нӯги рӯймол ба ҷуз аз чашмонаш, рӯйи худро мепӯшонад. Мард ҳаракатҳои рақси занонаро шӯхиомез тақлид мекунад. Баъзе ҳаракат ва имову ишораи занонро бо тариқи ҳаҷв тасвир менамояд: қадамҳои хурд-хурд мегузорад, чашмак мезанад каллаашро хам мекунад ва ғайра. Мазмуни ин рақс мазҳакомез буда, дар он вохӯрии аспсавор дар роҳ бо як зани ношинос нишон дода шудааст. Аспаксавор бо аспи чӯбин аз ин тарафу он тарафи зани ношинос рақскунон чарх мезанад ва кӯшиш мекунад, ки рӯйи занро бинад. Марди дуюме, ки нақши занро иҷро менамояд, бо тамоми маҳорат рӯйи худро бо рӯймоли калон пинҳон карда, ба аспсавор нозу карашма мекунад ва баъдтар бо ӯ ба рақс медарояд. Дар охири рақс, вақте ки аспсавор ба ӯ наздик мешавад, зан рӯймолро аз сар гирифта, рӯйи мардинаи худро нишон медиҳад. Дар ин ҳолат аспсавор шарманда шуда, бо аспаш ғайб мезанад. Ин арғушти масхарабозӣ ҳам ҷанбаи тарбияи аҳлоқӣ дошта, ҳам ба хуш кардани табъи мардум дар маъракаву нишастҳо иҷро мегардад. Агар баръакс дар арғушти масхарабозӣ раққосаи асосӣ зан бошад, ҳатман ӯ либоси мардона (шим, курта, ҷома) пӯшида, сарашро бо салла мепечонад, ё тоқӣ мепӯшад. Раққоса ҳаракатҳои рақси мардонаро тақлид мекунад: дастҳоро бардошта, шӯхомез ҷасуриашро нишон медиҳад, қадамҳои калон-калон мемонад, каллаашро меҷунбонад. Иҷрокунандаи рақси мардона ба рақс занҳоро таклиф мекунад ва онҳоро мехоҳад ба оғӯш гирад. Дар ҷараёни рақс тамошобинон ба раққосаи "мардшуда" луқамҳо мепаротоянд ва шӯхиҳо мекунанд. Рақси мазҳакавии "Кочбазай" яке аз вариантҳои арғушти масхарабозӣ мебошад. Дар он рақс аз тарафи ду мард, марду зан ё ду зан иҷро карда мешавад. Дар фестивал-озмунҳои ҷумҳуриявии марбут ба фарҳанги мардум борҳо арғушти масхарабозӣ ба саҳна гузошта шуда, аз ҷониби доварон ва бинандагон баҳои баланд гирифтааст. 1 Маҳалли густариш Дар шаҳру навоҳии Тоҷикистон усулҳои арғушти масхарабозии кӯҳистонӣ ва даштӣ: бадахшонӣ, кӯлобӣ, ҳисорӣ, раштӣ, суғдӣ ва бухороӣ маъмул аст. 1 дар минтақаҳои ноҳияҳои Кӯлоб, Ғарм, Панҷакент, Истаравшан фаъол аст 2. Пайвандҳо.
Арғувон

Арғувон, арғавон — як гунаи бутта ё дарахти ороишӣ. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ 10 м қад мекашад (қутраш м). Пояаш ғафс (см), пӯстлохи поя ва навдаҳои калонаш сурхи ҷигарӣ, сиёҳтоб. Баргаш калон (дарозиаш 5, см), яклухт, гурда ё дилшакл; рӯяш сабз, пушташ кабуди чармгун. Гулаш дуҷинса, гулобӣ ё арғувонии бунафш ва хеле зебо. Гулбаргҳояш гирдаи тухмшакл. Самараш (дарозиаш см) ғилофаки ҷигарӣ, тухмаш сиёҳи ҷилодор. Арғувон баҳорон (апрел — май) то баромадани барг гул мекунад (давраи гулшукуфташ як моҳ аст). Арғувонро аз тухм ва бо роҳи фарғучу қаламча зиёд мекунанд. Дар мамлакатҳои соҳили Баҳри Миёназамин, Осиёи Хурд, Сурия, Лубнон, Эрони Шимолӣ мерӯяд. Ба Тоҷикистон с. 1934 оварда шудааст. Тухмашро аз 21 март то 20 апр. мекоранд. Барои зуд неш задан ба болои тухм реги нам мепошанд. Арғувон аз тухмҳои ба замин рехтааш низ зиёд мешавад. Аз гули арғувон шира мегиранд ва онро барои рафъи илтиҳоби даҳону халқ ва амрози меъдаву гурда истифода мебаранд. Арғувонро чун дарахти ороишӣ дар боғу растаҳои шаҳру деҳот парвариш мекунанд. Барои нашъунамои хуби арғувон махсусан обу ҳавои водии Ҳисор мусоид аст. Арғувон сол умр мебинад.
Арғушти ошпазӣ

Арғишти ошпазӣ - рақси занона аст, ки дар тарзи таҳия ва пухтани оши бурида таҷассум меёбад. Тавсифи мухтасар Арғушти ошпазӣ як навъ рақси мазҳакавии мардумӣ мебошад, ки аз тарафи мард ё зан дар тӯю маъракаҳои хурсандӣ иҷро мегардад. Рақс дар таҳти навозиши дойра ё дастаи навозан- дагон баъзан бо табақи чӯбин ё лаълӣ иҷро мешавад. Мазмуни ин рақс аз тайёр намудани хӯрокҳои миллӣ: оши палав, оши бурида ва ё оши тӯппа иборат аст. Дар арғушти ошпазӣ унсурҳои мазҳака, рақс, пантомима ва сирк омезиш ёфтанд. Чунончи, дар водии Зарафшон мард бо либоси мардона (куртаи сафед, шими сиёҳ ё кабуд, аз болои тоқии чустӣ бо рӯймол баста, миёнбанд, мӯзаи сиёҳ) бо таври мазҳакавӣ тайёр намудани оши палавро инъикос мекунанд. Ӯ табақи чӯбин ё лаълии сафолӣ гирифта, болои сар мемонанд ва дар як ҷой чарх зада, оҳиста пайкарро ҳам карда, табақро аввал ба гардан, баъд ба мобайни китф ва ба пушт мефарорад. Раққос дар ин ҳолат чархзаниро давом дода, пайкарашро оҳиста рост мекунад ва табақро аз пушт ба мобайни китф, баъд ба гардан ва ба болои сар, ба ҷои аввал мебардорад. Ӯ табақро бо ду даст мегирад ва гирди майдон давр зада, мерақсад. Сипас ба замин мешинад ва табақро пеши худ гузошта, бо ҳаракатҳои пантомимӣ табақи пур аз палав- ро тасвир мекунад ва тамошобинонро ба оши палав даъват мекунад. Бо ҳаракату ишораҳои мавзуни рақсӣ лаззати ошро ифода мекунад ва калла меҷунбонад. Дар охири рақс табақро бо ду даст пеши бар дошта, мерақсад. Дар рақси яккаи занона, ки дар базму маъракаҳои занонаи водии Кӯлобу Рашт баргузор мегардад, дар он тарзи таҳия ва пухтаниоши бурида таҷассум меёбад. Иҷрокунанда батарзи шартӣ ашёи ошбурӣ: тахтаву тираки ошбурӣ, суфра, элак ва дегро тасвир мекунад. Ӯ бо куртаи дароз, дар сараш рӯймоли калон партофта, нисфи поёни рухсораашро бо нӯги рӯймол пинҳон медорад. Раққоса қадамҳои хурд-хурд гузошта, пои росташро мувофиқи зарби доира ба замин оҳиста-оҳиста мезанад. Ҳамин тавр, ӯ майдонро ду-се бор давр мезанад, гоҳ-гоҳ тез-тез чарх зада, баъдан ба ин ва ё он тараф ҳаракат мекунад. Сипас иҷрокунанда рақсида, назди "суфра" меояд, онро оҳиста бардошта, меафшонад ва дар замин паҳн мекунад, паҳлуи он "тири ош" ва "элак"-ро ме- гузорад. Назди "суфра" нишаста, бо дастонаш ба "элак" орд андохтан ва бехтани онро тасвир мекунад. Сипас бо дастонаш чобукона тарзи омода кардани хамирро ба ҳамагон намоиш медиҳад. Вақте ки хамир тайёр шуд, ӯ аз хамир як пораро гирифта, лӯнда карда, болои "тахтача" мегузорад ва "тирак" онро тунук карда, бо "корд" (дасташ) онро маҳин мебурад. Сипас раққоса аз ҷой хеста, хамири буридаи дарозро афшонда, онро даруни "дег" меандозад ва каме дар атрофи "дег" мерақсад, баъд аз лаҳзае як қошуқ аз таом гирифта, мазаи онро мечашад. Ӯ калла ҷунбонда, ишора мекунанд, ки таоми болаззат пухтааст.Таомро ба табақи калони чӯбин бардошта, ба тамошобинон пешниҳод мекунад. Иҷрокунанда бо ҳамин рақсида, аз саҳна берун мешавад. Мардҳо низ баъзан ин рақсро, яъне таҳияи оиши буридаро бо тариқи ҳаҷв иҷро мекунанд. Дар замони муосир "Арғушти ошпазӣ" дар миқёси ҷумҳурӣ паҳн гашта, дар репертуари дастаҳои ҳаваскорони бадеӣ мавриди исти- фода қарор дорад. 1 Маҳалли густариш Кӯлоб, Водии Рашт, водии Зарафшон Пайвандҳо.
Аршутинская (ноҳияи Шенкур)

Аршутинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шенкур, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Арғунчак

Арғунчак — таноб ё арғамчине, ки ду сари он ба шохи дарахт ё ба ҷойе баланд баста мешавад. Баланд ё паст бастани арғунчак ба синну соли кӯдак вобаста аст. Барои қулайтар шудани нишастгоҳи арғунчак онро бо матои пахтагин мепечонанд. Бачаҳо ба арғунчак савор шуда, ба пешу ақиб дар ҳаво алвонҷ мехӯранд. Шакли дар саноат истеҳсолшудаи арғунчак мураккабтар аст. Ҳангоми сохтани арғунчак аз чӯб ва металл истифода мекунанд. Дар Тоҷикистон арғунчак номҳои бисёр дорад, аз қабили алвонҷ, бод, бодпеч, бозпеч, ҳой, ҳайбод, ҳаючак, ҳулчак ва ғ.
Арғу (деҳа, н. Истаравшан)

Арғу — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаи Баланди ноҳияи Истаравшан. Аз Арғу то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 8 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1447 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз оби чашма ва чоҳҳои зеризаминӣ обёрӣ мешаванд.
Арғувон (деҳа, н. Ваҳдат)

Арғувон (пешина Чағатойи Боло) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Карим Исмоилови ноҳияи Ваҳдат. Аз Арғувон то маркази шаҳр 15 км; роҳ қисман асфалтпӯш. Аҳолиаш 278 нафар, тоҷикон. Иқтисод Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.