ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Мулҳами Бухороӣ

Муллоабдуллоҳ Мулҳами Бухороӣ (?, Бухоро — тақр. 1720) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мулҳам дар оилаи косиб дар Бухоро ба дунё омада, дар он ҷо таҳсили илм кардааст. Мулҳам бо намояндагони илму адаби Бухоро ва Самарқанд аз наздик шинос буда, бо тазкиранавис Малеҳои Самарқандӣ мулоқот кардааст. Аз сухани худи шоир ("Ҷаҳонгардам, Ҳироту назми Нозим дидаам, Мулҳам") бармеояд, ки ӯ ба Ҳирот низ сафар кардааст. Мулҳам ба монанди падар ва бобои худ касби хиргоҳсозиро аз худ намуда, ба музди ночизе аз ин касб фақирона рӯз мегузаронид. Махсусан, аҳволи шоир дар айёми пиронсолиаш боз ҳам вазнинтар шудааст. Мероси адабӣ Аз мероси адабии Мулҳам як девони ашъор иборат аз ғазалиёт, рубоиёт, қитъаҳои таърихӣ, муҳаммасот ва қасидаҳо, ҷамъ 2042 байт ва маснавии "Лайлӣ ва Маҷнун" (1571 байт) боқӣ мондааст. Ашъори парокандаи Мулҳам дар маҷмӯа ва баёзҳои пас аз асри 17 низ ба назар мерасанд. Дар байни осори боқимондаи Мулҳам ғазал, ки танқиди замони феодалӣ, сарзаниши табақаҳои ҳукмрон, мазаммати тамаъ, тарғиби инсондӯстӣ, ростӣ барин масъалаҳои иҷтимоӣ ва тарбиявиро дарбар мегирад, мақоми асосӣ дорад. Дар девони Мулҳам фақат ду қасида мавҷуд аст, ки яке ба Муҳаммадамин ном дӯсти шоир ва дигаре ба хукмрони замон Абулфайзхон бахшида шудаанд. Дар қисмати тағаззули қасидаи дуюм, бар хилофи мавзӯъҳои маъмулии ташбиби қасида Мулҳам баъди шарҳи ҳоли худ ба танқиди табақаи ҳукмрон мегузарад ва сабаби таълифи қасидаро баён мекунад. Рубоиёт, қитъаҳои таърихӣ ва мухаммасоти шоир устодона суруда шудаанд, вале тозагии ба назар намоён надоранд. Достони нотамоми Мулҳам "Лайлӣ ва Маҷнун"-ро пас аз марги ӯ шоири асри 18 Музҳаб ба поён расонидааст. Мулҳам ба сюжети анъанавии "Лайлӣ ва Маҷнун" баъзе навигариҳо дохил кардааст. Вале дар достони ӯ назар ба достонҳои "Лайлӣ ва Маҷнун"-и Ҳилолӣ ва Шоҳин таъсири тасаавуф пурқувваттар мебошад. Ашъори шоир бо забони содда ва равон эҷод гардидааст. Намунаи ашъор То арақ аз чеҳраи он маҳҷабин уфтодааст, Руй ба хок анҷум аз чархи барин уфтодааст. Хоксориҳои дилро пур аз чашмони ӯ Ин кабоб аз дасти мастон бар замин уфтодааст. Имтиёзи лутфи қаҳрашро зи хам то кардем, Як тараф заҳру дигар сӯ ангабин уфтодааст. Оқибат савдои кокул мекунад моро ҳалок, Ин бало умрест моро дар камин уфтодааст. Донаи мо нест зери хок, Мулҳам, ҷойгир, Мекашад сар бар фалак, гар бар замин уфтодааст.
Мумаи Дуторӣ

Мумаи Дуторӣ (қарни) — мусиқидон, навозанда ва оҳангсози форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Бухоро буда, дар Ҳирот фавтидааст. Аз овони ҷавонӣ ба шеъру мусиқӣ шавқу ҳавас пайдо карда, навохтани танбур, дутор, рубоб, қонунро ба хубӣ омӯхтааст. Дар дуторнавозӣ басо ҳунарманд будааст. Мумаи Дуторӣ чун оҳангсоз низ шуҳрати калон дошта, ба усули мақомҳои "Бузург", "Рост", "Дугоҳ", "Ироқ" чанд ("Пешрави Дугоҳ", "Савти Дуторӣ", "Қавли Дуторӣ", "Амали Мумаи Дуторӣ" ва ғайра) тасниф кардааст.
Мулянка (дарё)

Мулянка — номи дарёе аст, ки дар давлати Русия равон аст. 2 Ҷусторҳои вобаста.
Муминобод

Муминобод — деҳа дар ҳудуди ҷамоати деҳоти Мискинободи ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 31 км. Аҳолиаш 1762 нафар, тоҷикон. Аз 173 хоҷагӣ иборат аст. Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, 40 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ, 4 мағоза, 1 чойхона ва масҷиди панҷвақта дорад. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғдорӣ, картошкапарварӣ, чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз чашмаҳо обёрӣ мешаванд.
Мумаиха (ноҳияи Бабушкин, Вологда)

Мумаиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабушкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Мум

Мум — моддаҳои равғанмонанди ҳайвонот ё рустанӣ, ки асосан аз эфирҳои мураккаби кислотаҳои одии равған ва спиртҳои калонмолекула (одатан якатома) таркиб ёфтаанд. Таркиб Мум моддаи аморфӣ, қаиш, ҳангоми тафсонидан нармшаванда, аз ҷиҳати кимиёӣ на чандон фаъол, ба таъсири реагентҳои гуногун устувор буда, дар °С об мешавад. Аз ҷиҳати пайдоиш мум се хел аст: Муми ҳайвонот (муми занбӯри асал, ланолин, спермасет), муми рустанӣ (муми карнауб, канделил, норчил) ва муми кон (муми серезин, монтан). Ғайр аз ин муми синтезӣ ҳаст, ки истеҳсоли он соли 1939 оғоз ёфт. Муми синтезиро аз гидрогенонии оксиди карбон (Муми Фишер-Тротш) ё полиолефинҳои хурдмолекула (масалан, полиэтилени массаи молекулааш аз 2000 то 10000) ҳосил мекунанд. Корбурд Мумро дар техника барои тайёр кардани омехтаҳои сайқалдиҳанда, эмулсияҳои гуногун, коркарди пӯст, чарм, коғаз ва ғайра истифода мебаранд. Муми рустанӣ ба тартибоварандаи низоми оби рустанист. Аз мум дар санъати амалию татствирӣ низ истифода мебаранд.
Фирӯза Муминова

Фирӯза Муминова (Муминова Фирӯза Исроиловна, 29 ноябри соли 1974, ш. Уротеппа (ҳоло шаҳри Истаравшан). ҶШС Тоҷикистон) — омӯзгор, арбоби давлатии тоҷик, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Мукофот.
Мумина Шовалиева

Мумина Содиқовна Шовалиева (1958, ноҳияи Рушон, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) – олим, муаррих, мардумшинос, номзади илмҳои таърих. Дорандаи медали "Хизмати шоиста", "Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон" Зиндагинома Мумина Шовалиева соли 1958 дар шаҳри Душанбе, ҶШС Тоҷикистон дар оилаи коргар таваллуд шудааст. Мактаби 1 ш.Душанберо соли 1965-1975 хатм намуд. Хатмкунандаи факултети таърихи ДДТ ба номи В.И.Ленин. Аз моҳи сентябри соли 1980 то ҳол дар Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш -и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба ҳайси лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, ходими калони илмӣ ва ходими пешбари илмӣ то ҳол кор карда истодааст. 19 сентябри соли 2019 рисолаи номзадиашро дар мавзўи "История кулинарной культуры таджикского народа" дифоъ кардааст. Зиеда аз 100 мақола дар китобҳо ва маҷаллаҳои илмӣ нашр намудааст. 1 Мукофотҳо ва ҷоизаҳо Осор.
Мӯъмин Шокиров

Мӯъмин Шокирович Шокиров (29.03.1959) - коргардони синамо ва рӯзноманигори тоҷику рус аст. Зиндагинома Мӯъмин Шокиров 29 марти соли 1959 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Чанд сол дар киностудияи "Тоҷикфилм" кор кардааст. Соли 1989 шӯъбаи режиссёрии ВГИК (устохонаи Игор Таланкин)-ро хатм кардааст, ки дар он солҳо дар як курс бо ӯ Александр Баширов, Иван Охлобыстин, Фёдор Бондарчук, Тигран Кеосаян ва Бахтиёр Худойназаров таҳсил кардаанд. Соли 1992 аввалин асари пурраметражи "Дар Бағдод ҳама ором аст"-ро ба саҳна гузоштааст, ки нақшҳои асосиро Светлана Крючкова, Семён Фарада, Спартак Мишулин, Семён Фурман ва ҳунарпешаҳои театри "Илҳоми Тошканд": Михаил Каминский, Муҳаммадисо Абдулхайров ва Карина Арутюнян иҷро кардаанд. Соли 1994 Мӯъмин Шокиров ба рӯзноманигорӣ машғул шуд. Аз соли 1994 то 1997 дар рӯзномаҳои "Литературная газета" ва "Новая газета" кор карда, рӯйдодҳои Ҷ анги шаҳрвандии Тоҷикистон, Чеченистон, Афғонистон, Абхозистон ва Югославияро инъикос мекард. Аз соли 1994 бо Радиои Озодӣ ҳамкорӣ дошта, аз соли 1998 то 2012 хабарнигори вижаи он буд. Дар соли 2017, ӯ мизбони ҳаррӯзаи ток-шоу ва Миллион барои зан навиштааст 2. Дар фестивалҳои филмҳои Дюки тиллоӣ, Сталкер, Кинотавр, Қонун ва ҷомеа, Паём ба инсон, Фестивали байналмилалии синамои Маскав ширкат кардааст. Дар соли 2013 ӯ филми мустанади баҳсбарангези Ҳолокост - Оё ин часпони зардевор аст? Нахустнамоиши он 22 июни соли 2013 дар кинотеатри "Октябр" дар доираи -2013 (озмуни асосӣ, барномаи ҳуҷҷатӣ) баргузор гардид. Тасвир дар форумҳои кинофестивали филмҳои яҳудии Бостон, Спутник бар Полша 3 (яке аз намоишҳо дар театри яҳудии ба номи Ида Каминская баргузор шуд, ки дар он фарзандони Ҳолокост даъват шуда буданд, ки хешовандонашон ва дӯстон дар гетто ва лагерҳои консентратсионӣ дар давоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ мурданд), Сталкер, Фестивали таҳаммул, 4 Фестивали филмҳои яҳудии Загреб, Фестивали байналмилалии филмҳои яҳудӣ дар Варшава, 5 конфронси байналмилалӣ 2014 дар Хелсинки 6. Дар моҳи январи соли 2014 филми Ҳолокост - Оё ин часпони зардевор аст?"дар Белорус бароварда шуд 7. Дар остонаи санаи хотирмон - 70-умин солгарди анҷоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ мардум бори дигар ба лоиҳаи мустанади "Ҳолокост - Оё ин часпони зардевор аст?" таваҷҷуҳ зоҳир карданд. Моҳи октябри соли 2014 ин филм дар чаҳорчӯби барномаи вижаи бахшида ба Ҳолокост дар ҷашнвораи 7-уми филмҳои мустанади Русия дар Ню Йорк ширкат кард. Филми мазкур инчунин дар ҷашнвораи байналмилалии филмҳои "Флаэртиана" дар Перм намоиш дода шуд ва дар он ҷо барои "Беҳтарин асари филноманавис" диплом гирифт. Дар давоми соли 2014, филм дар бисёр шаҳрҳои Русия дар доираи Фестивали филмҳои Сталкер - филмҳо дар бораи Ҳуқуқи башар ки намоиш дода шудаанд дар: Красноярск, Калининград, Сиктивкар, Курск, Воронеж, Пенза, Можайск, Ижевск, Вологда, Петрозаводск. 27 январи соли 2015, дар рӯзи озод кардани Освентсим аз ҷониби нерӯҳои Шӯравӣ намоиши филм дар шаҳри Иваново баргузор шуд, ки дар он пас аз намоиш бо муаллифи филм Мӯъмин Шокиров мулоқот баргузор шуд. Коргардон дар Маскав кору зиндагӣ мекунад. Мавқеи ҷамъиятӣ Моҳи марти соли 2014 ӯ номаи "Мо бо шумоем!"-и "КиноСоюз"-ро ба ҷонибдории Украина ба имзо расонид 8. Филмография.
Мӯмиёӣ кардан

Мумиёкунӣ — маҷмӯи чорабиниҳост барои муддати дароз аз нобудшавӣ эмин доштани мурда (майит). Барои аз пӯсиш ва вайроншавӣ нигоҳ доштан тамоми бофтаҳои ҷасадро бо маҳлулҳои антисептикӣ ва консервасиякунанда тар мекунанд. Мумиёкуниро ба мақсади таълимӣ, илмӣ, инчунин барои нигоҳ доштани ҷасади ашхоси барҷаста истифода мебаранд. Ин кор бо ду усул ба ҷо оварда мешавад. Яке аз онҳо ҷасадро барои муваққатан, дигаре барои дуру дароз нигоҳ доштан имконият медиҳад. Дар замонҳои қадим бо ёрии моеи рустаниҳои гуногуне, ки дорои хосияти аз пӯсиш нигоҳдорандаанд, ба ҷо оварда мешуд. Таърих Мумиёкунии мисрӣ Асосгузори мумиёкунӣ мисриёни қадим буданд, ки мувофиқи одати динӣ майитро нагуронида, мумиё мекарданд. Тарзи аниқи мумиёкунии мисрӣ то замони мо омада нарасидааст, фақат маълум аст, ки баъди тоза кардани узвҳои дарунӣ ва майнаи майит онро тар карда, ба матоъи махсус печонида, ширеш, санг молида, мехушконидаанд. Ин усул ранг ва ҳаҷми майитро зуд тағйир медод, вале ҷасад садҳо сол нобуд нашуда боқӣ мемонд. Асрҳои миёна Дар асрҳои миёна мумиёкуниро танҳо бо мақсади дар дахма нигоҳ доштан ё ба ҷои дур бурда гӯронидани майит истифода мебурданд. Барои мумиёкунӣ намаки симоб, пайвастҳои маргимуш, намаки руҳ, маҳлули глисерин, асетати калий, спирт ва дигар моддаҳои антисептикиро ба воситаи найчаҳои хунгузар ба организми майит мефиристоданд. Ҳангоми тармими мақбараи Ҳазрати Шоҳ (шаҳри Истравшан) якчанд ҷасади мумиёӣ ёфт шуд, ки онҳо аз вуҷуд дошгани одати мумиёкунӣ дар Осиёи Миёнаи асримиёнагӣ шаҳодат медиҳанд. Мумиёкунӣ дар ибтидои садаи Дар садаи моеъҳои гуногун истифода мешуданд. Охири садаи аз формалин истифода мебурдагӣ шуданд. Махсусан усули Н. Ф. Мелников-Разведенков, ки он барои мумиёкунии ҷасади Владимир Илич Ленин ва Г. Димитров бомуваффақият истифода шуд.
Мумиё

Мумиё — маҳсулоти муммонанди табииро гӯянд, ки дар баъзе ғорҳо аз дарзҳои санг таровида мебарояд. Тиби халқӣ Зиёда аз 4000 сол ин ҷониб дар тибби халқӣ чун даво маъмул аст. Олимон ва табибони машҳури форсу тоҷик Абӯали ибни Сино, Муҳаммад Закариёи Розӣ, Абӯбакр Рабеи Бухороӣ, Муҳаммад Ҳусейни Шерозӣ ва дигар мумиёро барои табобати дарду шикастагии устухон, иллати пайванду мушак, захми меъдаю рӯдаҳо ва пӯст, дарди гулу, баъзе бемориҳои системаи асаб, бемориҳои ҷигар, камхунӣ, инчунин ҳангоми газидани мор ва дигар ҷонварҳо чун подзаҳр истифода мебурданд. Дар Ҳимолой, кӯҳистони Арабистону Эрон, Ҷумҳурии Муғулистон, Бирма ва собиқ кишварҳои Шӯравӣ ва мамлакатҳои дигар ёфт мешавад. Тоҷикистон Дар ноҳияҳои кӯҳии Тоҷикистон зиёда аз 20 манбаи мумиё омӯхта шудааст. Мумиёи Тоҷикистон аз ҷиҳати тозагӣ ба се гурӯҳ тақсим мешавад: Хусусияти шифоӣ Таъсир ва қобилияти шифобахшии мумиё ба макроэлементҳо ва микроэлементҳои таркиби он вобастааст. Тадқиқотҳои кимиёӣ нишон доданд, ки мумиёи тоза, начандон тоза ва ифлос хели макро ва микроэлемент дорад. Миқдори моддаҳои органикӣ (то 22 %) ва хусусан нитроген (%) зиёд мебошад. Омӯзиши фармакологӣ безарар будани мумиёро исбот намуда, нишон дод, ки мумиёи бо усули махсус тоза карда шуда, барои муолиҷаи захми меъда, захми пӯсту мушакҳо, иллату омоси асабҳо, шикастагии устухон ва ғайра ёрӣ мерасонад.
Муми занбӯри асал

Муми занбӯри асал — моддаи равғанмонандест, ки дар ғадуди махсуси занбӯри асал ва баъзе ҳашароти дигар ҳосил мешавад. Таркиб Муми занбӯри асал аз омехтаи эфирҳои мураккаб (то 75%), кислотаҳои холиси карбон, карбогидридҳои ҳаднок иборат буда, ба миқдори зиёд витамини А дорад. Массаи хосаш 0,,969, дар °С об мешавад. Дар эфир, хлороформ, бензол, бензин, равғани скипидар нағз ҳал мешавад, дар об ҳал намешавад. Занбӯри асал лонаи худро аз мум месозад. Корбурд дар тиб Дар тиб муми занбӯри асали тозаро барои тайёр кардани равғанҳои молидани ва ғайра истифода мебаранд. Ҳамчунин нигаред.
Мумгиёҳ

Мумгиёҳ 1 — гиёҳест нимбуттаи болиштакшакл аз ҷинси. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Баргҳояш хурд, мм дарозӣ дорад. Шакли баргҳо нештаршакл ё тухммонанд мебошад. Хӯшагулаш чатр аз гул иборат аст. Гурӯҳ-гурӯҳ (якчандбехӣ) мерӯяд. Густариш Онро фақат аз ҳавзаи дарёи Варзоб (нишебиҳои ҷануби қаторкўҳи Ҳисор) чиндаанд. Дар шахсор (дар баландиҳои м аз сатҳи баҳр) месабзад. Парвариш Мақоми ҳифз Мумгиёҳ намуди нодир ва камёфт буда ба феҳристи гиёҳони "Китоби Сурхи Тоҷикистон" дохил шуда, мувофиқи маълумоти овардаи китоб, намуди осебпазир шинохта шуда, хоси Тоҷикистони Марказӣ аст. Дар натиҷаи мумгиёҳро чиндани сайёҳон ва дар маҳалҳои рушди он чарондани чорво камшумор гаштааст. Муҳити рушди онро қатъӣ ҳифз карда, ҳамчун гиёҳи хеле базеб ва дорои равғани эфир парваридан лозим аст. Дар маҳалле, ки ин гиёҳ бисёр аст, парваришгоҳ барпо кардан зарур мебошад.
Мумра (ноҳияи Икрянинск)

Мумра — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Икрянинск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Мумсикулинон

Мумсикулинон — бурҷест дар Нимкураи шимолии осмон. Муниртарин ситорааш Айюқ ба қадри зоҳирии — 0,1 равшанӣ медиҳад. Мушоҳида Шароити мусоиди мушоҳида декабр-январ. Дар ҳамаи мавзеъҳои кишварҳои собиқ ИҶШС намудор мешавад.
Муҳаммадобид Мумтоз

Муҳаммадобид ибни Муҳаммадаобиди Мумтоз (қарни) — шоир ва хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Аз оилаи ҳунарманд. Дар Самарқанд касби камол карда, дар шеъру шоирӣ шогирди Бадеи Ҷамолистонӣ (Самарқандӣ) будааст. Ба таъкиди Тоҳири Насрободӣ дар фанни шеър аз устодаш бештар шӯҳрат доштааст. Мумтоз мувофиқи маълумоти Малеҳо шоири соҳибдевон будааст, вале девонаш то ба ҳол пайдо нест. Намунаҳои ашъори ӯ, ки асосан з ғазал ва рубоӣ иборатанд, дар маҷмӯаву баёзҳои асрҳои 17 ва 18 дучор мешаванд. Дар ашъори Мумтоз зимни мавзӯъҳои анъанавй баъзе андешаҳои ахлоқию иҷтимоӣ ифода ёфтаанд. Аз намунаҳои эҷодиёти боқамондаи шоир бармеояд, ки ӯ нисбат ба воқеияти замон ва аҳли давлату сарват назари танқидӣ доштааст. Лирикаи Мумтоз саршори фараҳу ҳаётдӯстист. Забони асарҳои Мумтоз соддаву фаҳмост ва бисёр таъбиру таркибҳои нав дорад. Мумтоз хаттоти моҳир низ буда, дар давраи қаҳтию гуруснагӣ (нимаи дуюми асри 17) аз пешаи хаттотӣ рӯз мегузарондааст.
Мумтоз (ҳунарпеша)

барои муваффақият Мумтоз ё Мумтоз Мадванӣ — ҳунарпешаи Ӯ ҷоизаи - ро барои иҷрояш соли 1971 дар филми бурд намудааст. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон.
Мумтоз Камолзода

Мумтоз Камолзода (23.02.1987, Душанбе) — забоншинос, таърихшинос, тарҷумон, муҳаррир. Доктори илмҳои муносибатҳои байналмилалӣ. Узви Гурӯҳи Гарвардӣ оид ба Осиёи Марказӣ ва Қафқоз (аз с. 2011), узви Клуби Флетчери Миллатҳои пасошӯравӣ (аз с. 2011), узви Ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои фарҳангии Тоҷикистон (аз с. 2005). Зиндагинома Мумтоз Камолзода факултаи муносибатҳои байналмилалӣ ва таърихи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, Олимпиадаи забони англисӣ (Тоҷикистон, 2005).
Мунавар Мансурхоҷаев

Мунавар Абдуқодирович Мансурхоҷаев - (12.09.1941-15.04.2021), коргардони синамои тоҷик, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва умумиитифоқӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон ва СССР. Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон 1 Аз соли 1967 дар Тоҷикфилм ба ҳайси коргардони филмҳои ҳуҷҷатӣ кор кардааст. Раиси Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон буд. Филмҳои ба навор гирифтаи ӯ соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ шудаанд. 2.
Мунаббеҳ ибни Комил

Мунаббеҳ ибни Комил — шаҳсавор ва саҳобаи эронии паёмбар Муҳаммад, падари Ваҳб ибни Мунаббеҳ ва Ҳаммом ибни Мунаббеҳ.
Мунаввара Ойматова

Мунаввара Абдураҳимовна Ойматова (9.02.1970) шаҳри Душанбе, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1995 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров хатм кардааст. Ихтисос: муаллими забон ва адабиёти ӯзбек Соли 1995 — Лаборанти кафедраи адабиёти ӯзбек факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Соли 1999 — Сармуаллими кафедраи рӯзноманигорӣ ваназарияи тарҷума бозабони ӯзбекии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Соли 2002 — Дотсенти кафедраи рӯзноманигорӣ ва назарияи тарҷума бо забони ӯзбекӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Соли 2004 — Дотсенти кафедраи усули таълими забон ва адабиёти ӯзбек Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 2012-10.2018 — Дотсенти кафедраи забон ва адабиёти ӯзбек ва методикаи таълими он факултети забоҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Аз 10.2018 — Ноибдекан оид ба илм ва инноватсияи факултети филологияи ӯзбек Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
Мунаввар Шоҳгадоев

Мунаввар Шоҳгадоев (6 май 1899, Қаротегин — 28 сентябр 1974, Душанбе) — арбоби давлатӣ, Раиси Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон.
Мунаввара Қодирова

Мунаввара Воҳидовна Қодирова (20.10.1964) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1986 Донишкадаи давлатии омӯзгории Хуҷанд ба номи С.М. Киров -ро хатм кардааст. Ихтисос муаллими фанҳои санъати тасвирӣ, нақшакашӣ ва таълими меҳнат.
Мунаққид

Ин ибора якчанд маъноҳо дорад; Мунаққид, Критика (аз фаронсавии ва аз юнонии қадим санъати муноқиша, танқид) — ин таҳлил, баҳодиҳӣ ва муҳокимаи ягон соҳаи фаолияти инсон аст. Масъалаҳои критика: баҳс барои хатогиҳо ва таҳлили рафтори нодуруст;.
Мунаввара Шарофова

Мунаввара Шарофова (22.11.1955, ноҳияи Панҷ), муаррих, номзади илмҳои таърих. "Аълочии маорифи Тоҷикистон" Зиндагинома олҳои 1973–1978 дар факултети таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин таҳсил кардааст. Солҳои 1978–1983 муаллими фанни таърих ва директори хонаи пионерон ва мактаббачагони ноҳияи Панҷ, 1983–1992 ҷонишии директор ва директори мактаби шабона ва ғоибонаи ноҳияи Шаҳритус, 1992–1997 муаллими фанни таърихи мактаби миёнаи 36 ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе буд. Аз соли 1997 то ба имрӯз ҳамчун муаллими калони кафедраи таърихи умумии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко кор мекунад. Муаллифи зиёда аз 30 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Оид ба масъалаҳои таҳсилоти касбию техникии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои 40-80-уми асри ХХ кори илмӣ бурдааст. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз карда шудааст. Осор.
Мунаката

Мунаката — яке аз шаҳрҳои префектураи Фукуока, Ҷопон аст.
Мундоқ

Мундоқ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Исмат Шарипови ноҳияи Данғара. Аз Мундоқ то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 191 нафар, тоҷикон.
Мунаҷҷим

Мунаҷҷим — ситорашинос, ки аз рӯи вазъияти ситораҳо пешгӯӣ мекунад, донандаи илми нуҷум, астролог, мутахассиси илми ҳайат, астрономия, ситорашинос.
Мунга (ноҳияи Вашкин, Вологда)

Мунга — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Мундуз

Мундуз (Мундуз) — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Оқсии ҳамон вилоят мебошад. Аҳолӣ Аҳолӣ — 1290 нафар дар соли 2022.
Мундариҷа

Мундариҷа феҳрасти унвонҳои матолиби як китоб ё маҷалла мебошад, ки маъмулан дар сафаҳоти охир ва ё ин ки аввали китоб меояд. Унвони матлаб дар шакли комил бо овардани шумораи сафҳае, ки матлаб аз онҷо шурӯъ мешавад, тартиб меёбад. Он рӯйхати пайдарпайи қисмҳо, бахшҳо, бобҳо, параграфҳо ва ғайраро пешниҳод мекунад. Мундариҷа ҷустуҷӯи матолибро барои хонанда осон мекунад ва инчунин ба хонанда маълумот медиҳад, ки китоб ё маҷалла шомили чӣ мавзуоте мебошад. Мунариҷа вазифаи таблиғи матолибро низ иҷро мекунад.
Мунзифа Ғаффорова

Мунзифа Ғаффорова (Мунзифа Қаҳҳоровна Ғаффорова октябри 1924, Хуҷанд — 2013, Душанбе) — доктори илмҳои фалсафа, профессор, ходими давлатӣ, "Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон". Зиндагинома Ҷоизаҳо Инчунин бо нишонҳои сарисинагии "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон", "Аълочии маорифи халқи ИҶШС", "Аълочии фарҳанги ҷумҳурӣ", нишони "Наставник молодёжи", сарфароз карда шудааст.
Мунир Муҳаннад Муҳаммадӣ

Миқдори бозӣ ва гол барои бошгоҳи ҳирфаӣ фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад, тасҳеҳшуда ба ҳолати 20 июни 2018. Миқдори бозӣ ва гол барои мунтахаби миллӣ дар бозиҳои расмӣ, тасҳеҳшуда ба ҳолати 20 июни 2018. Мунир Муҳаннад Муҳаммадӣ — футболбози мағрибӣ, дарвозабон и бошгоҳи "Нумансия" ва яккачини Марокаш. Зиндагинома Маснади бошгоҳӣ Мунтахаби миллӣ.
Мунзифа Бобоҷонова

Мунзифахон Мирзоевна Бобоҷонова — ходими ҷамъиятӣ, дипломат, олим, номзади илмҳои таърих, дотсент. Зиндагинома Мунзифахон Мирзоевна Бобоҷонова 10 апрели соли 1952 дар оилаи ходими намоёни ҷамъиятӣ Мирзо Бобоҷонов дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. М. Бобоҷонова дорандаи статуси "Дипломат - дараҷаи ", Узви Кумитаи сулҳ ва ваҳдати шуъбаи ЮНЕСКОЮНИТВИН оид ба гуфтушиниди мутақобилаи фарҳангӣ ва динӣ, Ассотсиатсияи байналмилалии "Занҳо бо таҳсилоти донишгоҳӣ", коршиноси клуби "Евразийское развитие". Узви пайвастаи Федератсияи байналмилалии илмӣ-тадқиқотии "Общественная наука" ва узви Институти тадқиқотии "Диалог цивилизаций" (Вена-Берлин) мебошад. Ҳамчунин ӯ барои ҳалли масалаҳои эътирофи мусиқии "Шашмақом" ҳамчун мероси умумиҷаҳонӣ, додани ҷоизаи ЮНЕСКО "Душанбе-шаҳри Сулҳ", таъсис ёфтани кафедраҳои ЮНЕСКО дар Тоҷикистон, гузаронидани "Рӯзи Тоҷикистон дар ЮНЕСКО" ва ғайра саҳми арзандаи худро гузоштааст. Дар давоми фаъолияти хеш дар чандин ҷамъомадҳо, кунгураву, симпозиумҳои бонуфузи байнидавлативу, фарҳангӣ ва диг. дар ИМА, Фаронса, Испаниё, Русия, Қазоқистон ва диг мамолики дунё бо маърӯзаҳо баромад намудааст. Фаъолияти илмӣ Муаллифи зиёда аз 60 корҳои илмӣ, илмӣ-методӣ оид ба масъалаҳои ҷавонон, муҳоҷирати меҳнатӣ, муносибатҳои байналмилалӣ ва ҳамкориҳо бо ЮНЕСКО, гуфтушуниди дуҷонибаи байнифарҳангиву динӣ мебошад. Осор Дастурҳои таълимӣ Мақолаҳо Республика Таджикистан. Национальный отчет по устойчивому развитию. РИО+10. Д., 2002. Цель 2. Обеспечение всеобщего начального образования. Цель 3. Поощрение равенства мужчин и женщин и расширение прав и возможностей женщин Достижения целей развития тысячелетия. Таджикистан–2003. Д., 2003. Адабиёт дар бораи Бобоҷонова Ҳамчунин нигаред.
Мунира Абдусамадова

Мунира Абдуғаффоровна Абдусамадова (25.07.1974) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1994 ДДОЛ ба номи С.М.Киров хатм кардааст. Ихтисос муаллими синфҳои ибтидоӣ.
Мунир Эл Аддади

Мунир Эл Аддади Муҳаммад — футболбози испанӣ, ҳамлагар.
Мунира Аҳтамова

Мунира Усмоновна Аҳтамова (зод. 18 марти 1967, Душанбе) — номзади илмҳои филологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1989 Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои ассистенти кафедраи забони русӣ ва муаллими кафедраи фалсафа ва фарҳанги Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев, аспиранти Донишгоҳи Россия-Тоҷикистон (Славянӣ) буд. Аз соли 2002 ҳамчун дотсенти кафедраи адабиёти донишгоҳи номбурда фаъолият дорад. Муаллифи зиёда аз 15 мақолаҳои илмӣ оид ба масъалаҳои эҷодиёти занон дар Тоҷикистон мебошад. Осор.
Муниково (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Муниково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Мунира Тошматова

Мунира Тошматова (21.02.1982) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои иқтисодӣ, дотсент. Зиндагинома Мунира Тошматова Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон -ро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм кардааст.