ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Кӯйчой

Кӯйчой (озарбойҷонӣ: — дарёи кабуд) — шаҳр ва маркази маъмурии ноҳияи Кӯкчойи Озарбойҷон аст. Дар соҳили рости дарёи Кӯкчой, 18 км шимолу шарқи истгоҳи роҳи оҳани Уҷар ҷойгир аст. 1 Ҷуғрофия Кӯкчой дар дашти Ширвон, 219 км дуртар аз шоҳроҳи Боку - Қазоқистон, дар чорроҳаи 4 шоҳроҳ ҷойгир аст. Дар шимол кӯҳҳои Ахал Маҳал мавҷуданд, ва дар шарқ онро дарёи Кӯкчой шустааст. Дар шаҳр тақрибан 200 кӯча мавҷуд аст. Ин 10-умин шаҳри бузурги Озарбойҷон аст. Таърих Тибқи баъзе маълумотҳои таърихӣ, аввалин сокинони шаҳр дар садаи муҳоҷирони турк аз бекларбегии Караман (ҳоло деҳаи Караман) буданд. Дар асрҳои — ба ин ҷо сокинони зарардидаи заминларзаи Шемаха кӯчонида шуданд, ки дар робита ба ин масоҳати шаҳр васеътар шуд. Дар натиҷаи дигаргуниҳои маъмурӣ дар Қафкоз дар соли 1867 уезди Кӯкчой дар ҳайати губернияи Боку ҷудо карда шуд, ки маркази он Кӯкчой буд. Дар шаҳр заводҳои конякбарорӣ, равған ва панир, консервабарорӣ, таъмири мошинҳо, хишт, асфалт бетон ва корхонаи масолеҳи бинокорӣ, инчунин фабрикаи дӯзандагӣ мавҷуданд. Ғайр аз ин, дар шаҳр корхонаи афшураи фаъолият мекунад, ки он шарбатҳои анор, олу, биҳӣ ва инчунин корхонаи истеҳсоли маҳсулоти ширӣ истеҳсол мекунад. Иқлим Аҳолӣ Мувофиқи барӯйхатгирии соли 1979 дар Кӯкчой 29 206 нафар зиндагӣ мекарданд 2 ва мувофиқи барӯйхатгирии соли 1989 шумораи аҳолӣ ба 30 934 нафар расидааст 3. Аҳолии шаҳр мувофиқи барӯйхатгирии соли 2013 36 200 нафар буд Иқтисод Дар шаҳр як фабрикаи паррандапарварии Чилли мавҷуд аст. Ҷозибаҳои гардишгарӣ Адабиёт Пайвандҳо.
Гёмеч

Гёмеч (- шаҳр ва ноҳия дар Вилояти Боликесир и Туркия аст. Таърих Далелҳои бостоншиносӣ тасдиқ мекунанд, ки одамон дар ин ҷойҳо аз замонҳои қадим зиндагӣ мекарданд. Ноҳияи Гёмеч соли 1913 ташкил шуда, соли 1928 барҳам дода шуд ва соли 1956 дубора ташкил карда шуд.
Гёнен (Боликесир)

Гёнен - шаҳр ва ноҳия дар Вилояти Боликесир и Туркия аст. Таърих Далелҳои бостоншиносӣ нишон медиҳанд, ки одамон дар ин ҷо аз замонҳои қадим зиндагӣ мекарданд. Ин заминҳо то давраҳои мухталиф тобеи кишварҳои гуншгун буданд, то он даме ки туркҳо ин диёрро дар соли 1399 ниҳоят забт карданд. Дар соли 1859 гурезагон аз Қрим ва Қафқоз, ки ба Имперотурии Усмонӣ омада буданд, дар ин ҷо ҷойгир карда шуданд ва дар соли 1878 гурезагон аз Балкан ба онҳо илова карда шуданд. Соли 1881 минтақаи Гёнен ташкил карда шуд ва соли 1885 маркази маъмурии он мақоми шаҳрро гирифт. Дар соли 1912 дар ин ҷо туркҳо зиндагӣ мекарданд - 25 601 нафар, юнониҳо - 2.850 нафар.
Гётит

Гётит — минерал аз гурӯҳи гидрооксидҳои оҳан. Формулаи кимиёияш. Сохтори кристаллбандиаш ромбӣ. Сохтори кристаллиаш бо сохтори диаспор монанд аст. Баъзан дар шакли кристаллҳои маншурӣ дучор меояд. Агрегатҳояш яклухт, гурдашакл, сталактитӣ, баъзан сӯзаншакл ё қаламчамонанд. Гётит дар шакли шӯша ва хока низ дучор мешавад. Рангаш зарди бӯртоб, қаҳваӣ, бӯри сиёҳтоб. Ранги хокааш қаҳваии моил ба зард. Ҷилояш алмосӣ, тира ва нимшаффоф. Сахтиаш 4,5-5, зичиаш 4140-4280 кг м3. Гусехташ комил. Вазни хоссаш 4,0-4,4. Гётит дар шароити ҳарорату фишори муқаррарии минтақаи фарсоиш аз ҳисоби минералҳои оҳандор, Элзас ва Лотарингия, Пршиброми Чехия, Куба, ИМА воқеанд.
Гёте Институт

Гёте Институт - - Ин муассиса дорои 103 шӯъба буда, дар 70 кишвари ҷаҳон ва 15 донишгоҳҳои Олмон курсҳои забони олмониро пешкаш мекунад. Барои мисол соли 2003 дар тамоми ҷаҳон 152 000 нафар дар курсҳои аз тарафи ин муассиса пешниҳодшуда иштирок намуданд. Дар доираи фаъолиятҳои педагогӣ ин ташкилоти бонуфуз инчунин барои давом додани омӯзиши забони олмонӣ маводҳои бешумореро низ барои донишомӯзон пешниҳод мекунад.
Гӣ Пармелен

Гӣ Пармелин (ноябри 1959, Бюрсан, Во, Швейтсария) — сиёсатмадори Швейтсария аст, аз соли 2016 узви Шӯрои Федералии Швейтсария, аз Ҳизби Халқии Швейтсария аст. Ноиби президенти Швейтсария дар соли 2020, президенти кишвар дар соли 2021. Карера Гӣ Пармелин дар кантони фаронсавии Во 9 ноябри соли 1959 таваллуд шудааст. Ихтисоси шаробсоз, ӯ як коллеҷи кишоварзиро дар шаҳри Марселени Швейтсария (кантон Вод) хатм кардааст 2. Вай ба ҳайси деҳқон кор кардааст, ба сафи Ҳизби халқӣ пайваст. Ҳангоми хидмат дар артиш вай рутпаи капралро гирифт. Аз соли 2000 то 2004, ӯ ба ташкилоти ибтидоии ҲХШ дар кантони Во сарварӣ мекард. Соли 2003 вай ба Шӯрои Миллии кишвар интихоб шуд. Дар соли 2015, намояндаи ҲХШ, узви Шӯрои федералии Швейтсария, Эвелин Видмер-Шлумпф аз сафи хориҷ карда шуд. Дар моҳи декабр, ҳизб ба ҷои ӯ се номзад пешбарӣ кард ва Пармелин ба ин вазифа интихоб шуд. Дар рӯзи аввали 2016, ӯ узви Шӯрои Федералии кишвар шуд 3. Дар ҷое ки масъули мудофиа ва варзиш шуд. Дар аввали соли 2019 боз як вазорати иқтисод, маориф ва илм ба ихтиёри ӯ гузашт. Дар нимаи моҳи декабри соли 2019, Пармелен ноиби президенти кишвар барои соли ояндаи 2020 интихоб шуд 4. Вай ба ҳайси ноиби президенти кишвар дар рӯзи аввали 2020 ба кор шурӯъ кард. Дар охири даҳаи аввали моҳи декабри соли 2020, ӯ дар соли оянда ба раёсати ҷумҳури кишвар интихоб шуд 5. Вай дар рӯзи аввали 2021 ба ҳайси 173-юм президенти кишвар ба кор шурӯъ кард 6. Ҳаёти шахсӣ Пармелин оиладор аст ва бо оилааш дар Бюрсан ва Берн зиндагӣ мекунад.
Гӯкиёни Дайламӣ

Гӯкиёни Дайламӣ (? — қарни Х) — сарлашкар ва сарҳанги Исмоили Сомонӣ, ки дар бисёре аз ҳарбҳо амирони сомониро ёрӣ додааст Гӯкиёни Дайламӣ дар як задухӯрди чилрӯзаи саҳроҳои Таманҷода — Гозур рӯйдода амзодаи амир — волии Табаристон Абулаббос Абдуллоҳ ибни Муҳаммад ибни Нуҳро ҳамроҳӣ карда буд.
Гӯгирд

Гӯгирд — чӯбчаи аз чӯби кабуда ё санавбар тайёркардашудаи саракдор, ки таркибаш моддаҳои сузанда ва оксидкунанда дорад. Дарозии гугурт 38-48мм (баъзан аз ин хам дарозтар) ва кутраш 1,5-3 мм шуда, дар куттиҳои махсус (дар як кутти аз 50 то 600 дона гугурт) истеҳсол карда мешавад. Гугурт (кибрит) кашфиёти нисбатан нав буда, нахустин намудҳои сода он дар ибтидои садаи ба вучуд омадаанд. масалан соли 1805 ихтироъкори англис Шансел гугурте кашф кард, ки он аз парахачуби хушки нугаш бо омехтаи намаки бертоле ва самги араби олуда иборат буд. Чунин гугуртро ба шишачаи Н 2 4 доштаги хаста дар намегиронанд. Гугурти ҳозира, ки бо номи гугурти "бехавфи шведи" маъмул гаштааст, соли 1848 аз тарафи химики швед Бёттгер ихтиро шудааст; дар он ба чои фосфори сафед фосфори сурх кор фармуда мешавад. Нахустин фабрикаи гугуртистеҳсолкунидар Аврупо соли 1833 сохта шуда буд.
Мария Гёпперт-Майер

узви Ҷамъияти физикии Амрико Мария Гёпперт-Майер — физикдон и амрикоӣ, узви АИ миллии Амрико. Зиндагинома Хатмкардаи Донишгоҳи Гёттинген, аз соли 1960 профессор Донишгоҳи Калифорния дар Беркли. Дар соҳаҳои физикаи молекулавӣ, механикаи квантӣ, назарияи панҷараи кристаллӣ, механикаи оморӣ, физикаи ҳаста, кимиёи физикавӣ таҳқиқот анҷом додааст. Ҳодисаҳои фурӯбурди дуфотонии рӯшноӣ, бета-коҳиши дучандаро пешгӯӣ ва назарияи онро таҳия намудааст. Тасаввурот дар бораи алоқаи спин-мадориро ба илм ворид кардааст. Ҳамзамон бо Х. Йенсен модели ҷилди ҳастаи атомро сохта, барои ин кашфиёт сазовори мукофоти Нобел гардидааст. Баъди вафоти Мария Гёпперт-Майер Ҷамъияти физикҳои Амрико бо номи ӯ мукофоти илмӣ таъсис додааст, ки ба занҳо — олимони соҳаи физика дода мешавад.
Гӯйиши яҳудӣ-бухороӣ

Бухороӣ ё яҳудӣ-бухороӣ (—, тоҷикӣ: бухорӣ) — яке аз гӯйиши забонҳои яҳудиёни форсӣ, ки дар осиёи миёна ва дар миёни яҳудиёни бухорӣ корбурд дорад. 7 8 9 Дарвоқеъ, он гӯйиш яке аз гӯишҳои шимолии забони тоҷикӣ, бахусус гӯиши Самарқанд аст. Наздик ба забони яҳудӣ-форсӣ. Навиштан Нусхаи аввалаи алифбои лотинии шӯравӣ 10 в ә ә Нусхаи охирини алифбои лотинии шӯравӣ: 11, в,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, Ә ә Адабиёт Пайвандҳо.
Гӯкча Баҳодур

Гӯкча Баҳодур — ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиони турк. Фаъолият Роҳи фаъолияти ҳунарпеша аз Академияи Истанбул оғоз ёфтааст. Ӯ факултаи радио ва телевизион -ро барои худ интихоб карда, дар курсҳои актёрӣ низ ҳузур доштааст. Ӯ дар радиои ба кор даромадааст. Касби ровии телевизион барои ҳунарпешаи ҷавон фавран пас аз хатми он дар соли 2000 оғоз ёфт. Телевизион зуд ӯро пайхас намуда ба Гӯкча пешниҳод дар нақшҳои гуногун шурӯъ шуд. Ва аллакай соли 2001 Гӯкча дар назди тамошобинони мазҳакаи Ҳаёти ширин ҳунарнамоӣ кард ва баъдтар дар силсилафилми Хазон нақши Лайло Текинро ба даст овард. Ҳунарпеша дар симои қаҳрамон чунин хусусият ба даст овард: осебпазир ва ҳассос, аз ин рӯ худи ӯ эътироф кард, ки нақшро аъло бозӣ кардааст. Аммо ӯ тавонист дар ҳамон сол истеъдоди худро дар филми Мардуми бобои ман пурра боз кунад. Маҳз пас аз намоиш вай дили бисёр тамошобинони телевизионро ба даст овард. Ҳаёти шахсӣ Вай муддате бо Алӣ Сунал издивоҷ карда буд. Зану шавҳар рӯзи 23 феврали соли 2012 ҷудо шуданд 1. Гӯкча рондани мошинро дӯст медорад. Ҳамин ки вай 18-сола шуд, фавран шаҳодатномаи ронандагӣ гирифт. Филмнома Дискография Нигаред низ Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия Эзоҳ Иқтибосҳо Гӯкча Баҳодур дар вебгоҳи.
Гӯр

Гӯр, қабр, мадфан, мазор — ҳуфрае дар замин аст, ки мурдагонро дар он ба хок меспоранд.
Гӯритик

Гӯритик — деҳа дар вилояти Бадахшони Афғонистон. Дар ноҳияи Вахон ҷойгир аст.
Гӯркон Уйгун

Гӯркон Уйгун майи 1974,, Измит, Туркия) — ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиони турк бо решаҳои 1. Вай бештар бо нақши Мемати Баш дар силсилафилми телевизионии Водии гургон ва идомаи он маъруф аст. Зиндагинома Гӯркон Уйгун 27 майи соли 1974 дар Измит таваллуд шудааст. Гӯркон дар мактаб бо театр шинос шудааст. Аввалин нақши худро дар театри ҳаваскорон соли 1990 ба даст овард 2. Соли 1996, пас аз таҷриба андӯхтан, Гӯркон Уйгун ба телевизион пайваст. Вай дар мини-лоиҳаи Дили девона ширкат варзид ва дар филми мазҳакавии Бора Текай Лубиё нақш гирифт. Фаъолият Аз соли 2003, тӯли 9 сол, Уйгун дар силсилафилми телевизионии Водии гургон ва филмҳои он нақш бозидааст. Вай нақши Мематӣ Баш - дасти рости раҳбари мафия Сулаймон Чақирро ба даст овард. Соли 2013, ӯ дар силсилафилми телевизионии Асри муҳташам ҳамчун меъмор Мимар Синон нақш офаридааст. Аз соли 2014, ӯ дар силсилафилми Фирорӣ нақш офаридааст, нақши агенти собиқи полис Сарҳадро мебозад, ки баъдтар бар зидди мафияе, ки ба он муаррифӣ шудааст, мубориза мебурд. Соли 2016 дар силсилафилми нақши асосиро бозидааст, ки лоиҳа то 15 қисм давом намуда дар шабакаи пахш шудааст. Соли 2017 бо Карам Бурсин ва Лайло Лидия Туғутлу барои нақшҳои асоси дар силсилафилми 20-қисмаи Ин шаҳр туро мехонад даъват шуданд. Лоиҳа аз тарафи ба навор гирифта шудааст. Соли 2018 Гӯрконро барои иҷрои нақши Далибаш - вафодори Султон Маҳмад (Кенон Имирзалиоғлу) дар силсилафилми: даъват намуданд, ки лоиҳа ноком гардид ва дар қисми 6 баста шуд. Дар ин силсилафилм ҳунарпешаҳои маъруф аз қабили Четин Текиндор, Ҳазал Филиз Кӯчӯккосе, Садаф Овҷӣ ва дигарон низ ҳунарнамоӣ намуданд. Аз соли 2018 то 2020 дар силсилафилми таърихии: нақши Халил Холид Бойро бозидааст. Нақшҳои асосиро Бӯлент Инал ва Узлам Конкар бозидаанд. Аз соли 2020 ӯ дар силсилафилми таърихии: нақш мебозад. Ҳаёти шахсӣ Гӯркон аз соли 2008 бо Шабнам Ҷейлон издивоҷ кардаанд. Нақшҳои театрӣ Филмнома Филм Силсилафилм Музиквидео Ҳуҷҷатиҳо Таблиғи филмҳо Нигаред низ.
Гӯристон

Гӯристон, қабристон — ҷойи дафнкунии майитҳо. Дафнкунии майитҳо ҳанӯз аз давраи палеолит (тақр. 50-40 ҳаз. сол муқаддам) оғоз ёфтааст. Дар он давра майитҳоро дар худи қароргоҳ мегӯрониданд. Қабристонҳо дар давраи мезолит пайдо шудаанд. Дахмаю новусҳоро барои дафни майитҳо дар Суғд, Истаравшан, Фарғона, Чоч ва Бохтар низ васеъ истифода мебурданд. Дар шаҳрҳои Суғд дахмаҳое ёфт шудаанд, ки дар онҳо майитҳоро муваққатан мегузоштаанд ва баъди аз гӯшт тоза шудани устухон онро ба хумҳо ё устадонҳо андохта дар новусҳои авлодӣ ё оилавӣ мениҳодаанд. Дар натиҷаи тадқиқоти археологӣ маълум шуд, ки дар давраи атиқа майитҳоро дар қабристонҳои авлодӣ, оилавӣ ва шаҳрӣ дафн мекардаанд. Дар шаҳрҳои Тахористон майитҳоро бе устадон ва дар деҳот бошад, дар устадонҳо ва хумҳо мегӯронидаанд. Баъди дар Осиёи Миёна ҷорӣ шудани дини ислом ду намуди гӯр — лаҳаддор ва шомӣ маъмул гардид. Аммо одати мақбараю сағонасозӣ боқӣ монд. Қабри шомӣ аз чуқурии росткунҷа иборат буд ва онро аксаран дар ҷойҳои заминаш санглохи барои қабрҳои лаҳаддор номувофиқ мекофтанд. Болои қабри шомиро бо тахтасанг ё чӯб мепӯшонанд. Дар қабрҳои мусулмонӣ майитро бо тахтапушт, сар ба сӯйи шимол ва рӯ ба ғарб (қибла) дафн мекунанд. Одатан сари қабри майит санг, чӯб зарфҳои сафолӣ ва ғ. гузошта мешуд. Дар қабристон майитҳоро дар атрофи қабри саравлод мегӯронидагӣ шуданд. Пас аз барпо гардидани Ҳокимияти Советӣ дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон қабристонҳо аз тарафи ташкилотҳои дахлдор таъмиру обод гардонида мешуданд. Дар Ҳисори имрӯза шакли қабрҳои шомӣ ва лаҳаддор маъмул аст. 1.
Гӯтебург

Гӯтебург — шаҳр дар қисми ҷанубу ғарбии Суэд. Маркази маъмурии музофоти Вестра Гёталанд. Дар резишгоҳи дарёи Гёта-Элв ва соҳили гул. Каттегат ҷойгир аст. Аҳолиаш 534,8 ҳазор нафар. Бандари асосии баҳрии Шветсия (аз соли 1921 бандари озод, гардиши бори солона 36, 9 млн т). Алоқаи нақлиёти обии Г. бо Фредериксхавн, Кил, Кристиансанн тариқи паром сурат мегирад. Тавассути наҳри Гёте ба баҳри Балтика мепайвандад. Маркази роҳҳои автомобилгард ва р. о. мебошад. Фурудгоҳи байналмилалӣ (Ландфеттер) дорад. Дар асри 11 дар наздикии резишгоҳи дарё қалъаи Элвборг бино шудааст. Маскуншавии аҳолӣ аз соли 1603 оғоз шуда, ҳангоми ҷанги Калмерс хароб гирдидааст. Соли 1619 аз тарафи шоҳ Густави Адолф барқарор карда шуд. Аз соли 1621 мақоми шаҳрро гирифт. Дар Г. ҳолландиҳо, шотландиҳо маскун шуда, деворҳои қалъа, бандару наҳрҳо бунёд карданд. То миёнаҳои асри 17 бандари ягонаи соҳили ғарбии Шветсия, пас аз таъсиси ширкати шведии Ост-Инд ба бандари бузурги баҳрӣ табдил ёфт, ки тавассути он бо давлатҳои Осиё робитаҳои тиҷоратӣ ташкил карда шуд. Соли 1841 корхонаи бузурги киштисозӣ ва таъмири онҳо (верф) кушода шуд. Соли 1865 дар Г. "Тартиботи Гётеборг" ҷорӣ гардид, ки тибқи он маблағҳои аз ҳисоби фурӯши машрубот бадастомада барои сохтмони хоҷагии коммуналӣ (манзилӣ) масраф мегардид. Г. маркази бузурги саноатӣ ва тиҷоратию нақлиётии мамлакат буда, дар он саноати киштисозӣ, мошинасозӣ (заводи "Волво" соли 1926 ташкил ва соли 1999 аз тарафи ширкати "Форд" харидорӣ шудааст), саноати истеҳсоли таҷҳизоти барқӣ ва телекоммуникатсия (заводи "Эрикссон"), истеҳсоли саққочанбаракҳо (шарикоподшипник), саноати коркарди нафт ва нафту кимиё, коркарди чӯб, пӯст, нассоҷӣ, саноати хӯрокворӣ (машрубот, моҳӣ) ва тамоку тараққӣ кардаанд. Қисми бештари шаҳр дар соҳили рости дарёи Гёта-Элв ҷойгир шудааст. Дар маркази шаҳр бештар биноҳои ибтидои асри 20 бунёдшуда ҷойгиранд. Аз ёдгориҳои меъморӣ қалъаи Элвборг (асри), маҷмааи Кронхусет, ратуша, бинои ширкати Ост-Инд, калисои ҷомеи Густави Домчюрка, калисоҳои Хагачюрка, Мастхюггсчюрка боқӣ мондаанд. Донишгоҳи Гётеборг, Донишгоҳи технологии Калмерс, нигористони бадеӣ, осорхонаҳои шаҳрӣ, санъат, таърихӣ, баҳрнавардӣ, маданияти ҷаҳонӣ, осорхонаи Рёхска (дизайн ва санъати амалӣ), осорхонаи Волво, таърихи табиатшиносӣ, кашфиётҳои илмӣ ва ҳарбӣ дорад. Дар Г. театрҳои опера ва шаҳрӣ, оркестри симфонӣ, боғи ботаникӣ, боғи ҳайвонот, боғи ҳайвоноти тропикӣ, чаҳорбоғи Лисеберг, боғи фароғатӣ, маҷмааи варзишии Скандинавиум мавҷуданд. Ҳар сол фестивали синамо баргузор мешавад. Дар канори шаҳр фароғатгоҳи соҳилӣ (пляж)-и Лиллебю-Хавсбад ҷойгир шудааст. Соли 2006 дар Г. чемпионати Аврупо оид ба варзиши сабук ва соли 2008 Чемпионати ҷаҳон оид ба рақси рӯи ях баргузор шуд. Клуби футболи "Гётеборг" ду бор сазовори ҷоми кубоки УЕФА гардидааст.
Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ

Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ - ба гурӯҳи гӯсфандҳои зотҳои гӯшту маҳинпашм тааллуқ доранд. Онҳо дар минтақаи кӯҳии ҷумҳурӣ бо усули ҷуфтикунонии мешҳои маҳаллии хеле ҳам каммаҳсули дарвозӣ бо қӯшқорҳои зоти вертембергӣ ва қирғизӣ, сипас дурагаи онҳо бо зоти қӯшқорҳои қафқозӣ офарида шудаанд (Лебедев И. Г., ва дигар). Дар онҳо ба андозаи бештар сифатҳои мусбии зотҳои авлодӣ таҷассум ёфтаанд. Гӯсфандҳо андозаи хеле барҷаста, шакли дурусти экстерер, конститутсияи пурқувват, устухонбандии устуворро, ки дар мавзеъҳои ноҳамвори кӯҳӣ, ҳаракати хуб, тобоварӣ, қобилияти такрористеҳсолкунии мӯътадилро таъмин мекунад, доро мебошанд. Пашмашон маҳин, сафед, якҷинса, бо дарозии камволӣ, асосан сифати 64-ум бо хосиятҳои мӯътадили технологӣ тавсиф меёбад. Тароши пашм дар намуди табиӣ: дар мешҳо 4 кг, қӯшқорҳо7кг, баъзан то ба 8 ва 10,5 кг мерасад. Баромади нахи соф 50-52%-ро ташкил медиҳад. Наслнокӣ 120-125 барра ба 100 сар меш мебошад. Дар баробари пашм, гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) маҳсулнокии хуби гӯштӣ низ доранд. Ин гӯсфандон дар сурати мӯътадил фарбеҳ буданашон 52-53% гӯшти соф медиҳанд. Қабати гӯшт равғандор буда, нисбат ба гӯшти дигар зотҳои маҳинпашми берун аз ҷумҳурӣ, бо хуштаъмияш фарқ мекунад. 1 Парвариши зоти маҳинпашми дарвозӣ Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) ҷисман хеле мустаҳкаманд, дар пастию баландиҳои кӯҳ чобук ҳаракат мекунанд, ба тағйироти обу ҳавои кӯҳистон мувофиқ ва бинобар ғафсии қабати пашмашон ба сармои зимистон тобовар мебошанд.Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ дар ноҳияҳои кӯҳистони ҷумҳурӣ ноҳиябандӣ гардида, ҳоло дар хоҷагиҳои зотпарвари "Оличабулоқ" "Кангурт"-и ноҳияи Темурмалик, "Тебалай" -и ноҳияи Муъминобод ва "Сағирдашт"-и ноҳияи Дарвоз афзоиш дода мешаванд.. низ.
Гӯсфанди тоҷикӣ

Гӯсфанди тоҷикӣ - зоти навъи дунбадори нимдуруштпашм. Ходимони Институти тадқиқоти илмии чорводории Академияи илмҳои Тоҷикистон ва мутахассисони хоҷагии таҷрибавии Даҳанакиик бо роҳбарии академик Ғулом Алиев бо роҳи ҷуфткунии мешҳои зоти Гӯсфанди ҳисорӣ бо қӯчқорҳои зоти сароҷинӣ ва истифодаи насли дурагаи гӯсфандҳои линколнӣ – ҳисорӣ ба вуҷуд овардаанд. Гӯсфанди тоҷикӣ калонҷусса, сернасл ва тезрас буда, меш 70 – 124кг ва қӯчқор 118 – 162 кг вазн дорад. 60% - и вазни зиндаи онро гӯшту равған ташкил медиҳад. Вазни дунбааш 15 – 20 (бӯрдоқиаш то 35) кг мешавад. Гӯшташ серғизо ва хуштамъ аст. Пашми Гӯсфанди тоҷикӣ – нимдурушт, сафеди ҷилодори қолинбоб. Аз меш соле 3 – 5кг ва аз қӯчқор 4 – 7 кг пашм метарошанд, ки қариб 70% - и он пашми соф аст. Ба парвариши зоти гӯсфанди тоҷикӣ асосан Тоҷикистон, қисман Ӯзбекистон. ва баъзе хоҷагиҳои Туркманкистон, Қазоқистон, Қирғизистон ва Федаратсияи Русия машғуланд. Дар Тоҷикистон 200,6 ҳаз. сар гӯсфанди тоҷикӣ ва дурагаи онҳо, асосан дар ноҳияҳои Ҷ. Румӣ, Ёвон ва Хуҷанд парвариш карда мешавад. Қӯчқору мешҳои беҳтарини хушзоти Гӯсфанди тоҷикӣ дар хоҷагиҳои зотпарварии Даҳанакиик, хоҷагии "Уяли", хоҷагиҳои ноҳияи Рӯдакӣ, Ёвон ва Истаравшан гирд оварда шудаанд. Дар ноҳияи Ҳисор хоҷагиҳои "Сайди кӯҳсор", "Шоҳамбарӣ", "Алмосӣ" ва шахсони алоҳида ва соҳибкорон бо парвариши гӯсфанди тоҷикӣ машғуланд.. низ Адабиёт Алиев Г.А. Таджикиское мясо – сально – шерстная порода овец. - Душанбе, 196.
Гӯсфанд

Гӯсфанд - барра ҳайвони хонагӣ мансуби ҷуфтсумҳо. Дар ҷумҳурӣ гӯсфандони қарокӯлӣ, ҳисорӣ ва ҷойдорӣ паҳн гаштаанд. Саравлоди гӯсфанди хонагӣ - гӯсфандони ваҳшии Ғурм (Муфлон). Сарнасли тамоми зотҳои гӯсфандони хонагӣ муфлон (ғурм), зернамуди гӯсфанди кӯҳӣ мебошад. Дар вақтҳои пешин ғурм хеле фаровон буд. Маҳалҳои сукунати ҳозираи ғурм ниҳоят кам шудааст. Дар нимбиёбон ва пиставу бодомзори зич (900-2800 метр аз сатҳи баҳр) зиндагӣ мекунад. Шикори бенизом ва дар натиҷаи чорвочаронӣ ғурмҳо хеле кам шуда, дар баъзе маҳалҳо тамоман барҳам хӯрдаанд. Баъзе олимон сарнасли гӯсфандони хонагии Осиёро гӯсфанди ёбоӣ, Архар (Ғулча) мушуморанд, ки то ҳол дар қаторкӯҳҳои Осиёи Марказӣ дучор меояд. ғулча яке аз калонтарин гӯсфандони ёбоӣ мебошад. Рангаш қаҳваги зард- тоб буда, таҳи шикамаш бо мӯйинаи сафедранг пӯшида шудааст. Ғулчаи нар шохи хеле калону печдори барҷаста дорад. Вазни сари архари болиғ бо шохҳояш 30-40 кг. буда, вазни умумиаш то ба 150-180 кг. мерасад. Солҳои охир саршумори архар хеле кам шудааст. ғулча моҳҳои май ё июн як, баъзан ду барра мезояд. Архар ҳамчун намуди беҳамтои гӯсфанди ёбоӣ ба муҳофизати ҷиддӣ эҳтиёҷ дорад. Дар "Китоби сурх" гӯсфандҳои устюртӣ (аркал), қизилқумӣ, тоҷикӣ (бухороӣ), тяншонӣ (архар) ҳам чун зернамудҳои гӯсфанди кӯҳӣ дохил шудааст. Дар ҷаҳон 25 зернамуди гӯсфанди кӯҳӣ маълум буда, ба қатори ҷуфтсумҳо, оилаи ковокшохҳо, синфи ширхӯрон дохил мешавад. Гӯсфанди кӯҳиро дар Осиё тахминан 9000 сол, дар Аврупо 4000 сол пеш аз милод инсон хонагӣ намуд. Дар натиҷаи интихоби табиӣ ва сунъӣ ҳоло 150 намуди гӯсфанди хонагӣ мавҷуд аст. Комёбиҳои фанни генетика ва селексия ба ривоҷи гӯсфандпарварӣ, наслгирӣ мадади хеле калон мебахшад, зеро аз гӯсфандони кӯҳӣ ва хонагӣ намудҳои нави онҳоро пайдо мекунанд. Дар боғи ҳайвонот, мамнӯъгоҳ, дар шароити сунъӣ, муфлон бо гӯсфандони хонагӣ ҷуфт гашта, насли бардам медиҳад. Барои саноати сабук аз гӯсфандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯсфандон сир, чакка, айрон, қаймоқ мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар (гов) якчанд маротиба беҳтар аст. Гӯсфанд ҷонварест, ки ягон узви он исроф намегардад, ҳатто шохҳояшро истифода мебаранд. Аз рӯдаи гӯсфанд ҳасиб, тори асбобҳои мусиқӣ тайёр мекунанд. Ҳатто ҳамчун риштаи амалиёти ҷарроҳӣ истифода мебаранд ва он дар организми инсон худ аз худ ҳал мешавад. Дар ҳадисҳо, ки дар он тафаккури динӣ, бадеӣ, илмӣ, фарҳангӣ, ҷаҳонфаҳмӣ, ҷаҳонбинии Муҳаммад пайғамбар инъикос ёфтаанд, чунин навишта шудааст: "Гӯсфанд бипоед, барака меёбед", "Дар вақти муносибат ба ҳайвони безабон аз Худо тарсед. Онҳоро аввало фарбеҳ намуда, баъд хӯрокӣ намоед", "Муъминон, ки гӯсфанду аспу шутур парвариш мекунанд, ба давлат, ҳурмат ва хушбахтӣ соҳиб мегарданд".. низ.
Гӯсфанди ҳисорӣ

Гӯсфанди ҳисорӣ - зоти дуруштпашму дунбакалони маҳаллист. Барои гӯшту равған парвариш карда мешавад. Гӯсфанди ҳисорӣ калонтарин гӯсфанди ҷаҳон аст. Дар бораи пайдоиши гӯсфанди ҳисорӣ чун дигар гӯсфандони дунбадор то ҳол маълумоти аниқ нест. Гӯсфанди ҳисориро дар водии Ҳисор рӯёндаанд. Аз он ҷо рамаҳои чунин гӯсфандонро барои фурӯш ба бозори шаҳрҳои Бухоро, Самарқанд, Қӯқанд, Қаршӣ ва ғ. мебурданд. Сайёҳи машҳури италиёӣ Марко Поло дар "Китоби Марко Поло" шояд Гӯсфанди ҳисорӣро дар назар дошта бошад, навиштааст, ки "гӯсфандон худи хар барин; думбаашон ғафсу калон гӯсфандони хушнамуду серравған, гӯшташон хуштаъм". Гӯсфанди ҳисорӣ нисбат ба дигар гӯсфандони дунбадор калонҷусса буда,сару баданаш пурра ва қаду басташ зебост; зуд калон ва фарбеҳ мешавад, ба шароити кӯҳистон мутобиқ шудааст. Шох надорад, устухони биниаш барҷаста, гӯшаш калони овезон, тахтапушташ рост, гардану пойҳояш дароз, рангаш сиёҳ, бӯр ва сурхи зардча. Қади қӯчқораш (то сари дӯш) 80-85 см (баъзан то 1 м, вазнаш 120-140, баъзан то 195 кг) мешаш 75-80 см (вазнаш 80-85 кг). Вазни зиндаи барраи навзод 5-7, барраҳои 5-моҳа 40-50 (баъзан 55-60), 18-моҳа 70-90 кг мешавад.Вазни дунбаи мешаш андаряк 10-12 ва қӯчқораш 18-20 кг (баъзан мувофиқан 35 ва 55 кг). Саршумори асосӣ ва зоти беҳтарини Гӯсфанди ҳисорӣ (55%) дар Тоҷикистон мавҷуд буда, бештар дар водии Ҳисор ва вилояти Хатлон парвариш карда мешавад. С.1950-60 Гӯсфанди ҳисориро барои беҳтар кардани зоти гӯсфандони маҳаллии қирғизӣ ва қазоқӣ истифода бурда, дар Тоҷикистон зоти нави гӯсфанди тоҷикӣ ба вуҷуд оварданд. 1 Парвариши зоти ҳисорӣ Рамаҳои хушзоти гӯсфанди ҳисорӣ дар ноҳияҳои марказии ҷумҳурӣ ва вилояти Хатлон, инчунин ноҳияҳои Ғончӣ, Зафаробод, Мастчоҳ ва Шаҳристони вилояти Суғд ноҳиябандӣ гардида, саршумори беҳтарини ин зот дар заводи зотпарварии "Ҳисор"-и ноҳияи Фархор, хоҷагии деҳқонии "Сомонҷон"-и ноҳияи Данғара, ҶДММ "Баракати гӯсфанди ҳисорӣ"-и шаҳри Ҳисор, ҶДММ "Баракати зотпарварии гӯсфанди ҳисорӣ"-и ноҳияи Турсунзода, хоҷагии ба номи Меликмуродов, хд "Зайниддин"-и ноҳияи Шаҳринав, хд "Дилшод"-и ноҳияи Варзоб, хд"Дошмандӣ"-и ноҳияи Файзобод, парвариш меёбанд. 2 Инчунин гӯсфанди ҳисорӣ дар хоҷагии зотпарварии "Бойсун"-и ноҳияи Шерободи Ҷумҳурии Ӯзбекистон парварида мешавад. 1 Гӯсфанд ҷонварест, ки ягон узви он исроф намегардад, ҳатто шохҳояшро истифода мебаранд. Барои саноати сабук аз гӯсфандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯсфандон сир, чакка, айрон, қаймоқ мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар (гов) якчанд маротиба беҳтар аст.. низ.