ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Рақс бо кӯза

Рақс бо кӯза – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад,, ки онро занон таҳти зарби доира иҷро мекунанд. Тавсифи мухтасар Рақс бо кӯзаро дар Бадахшон мардон, дар Рашт, Тавилдара, Кӯлоб ва вилояти Суғд занон таҳти зарби доира иҷро мекунанд. Рақс бо кӯза дар шаклҳои якнафара, дунафара ва гурӯҳӣ рақсида мешавад. Дар Бадахшон ин рақсро таҳти оҳанги "Раҳпо" иҷро мекунанд. Дар Кӯлоб ва водии Рашт рақси мазкур зери садои созҳои мусиқӣ ва сурудхонӣ иҷро мегардад. Дар варианти суғдӣ раққосаҳо бо кӯза таҳти навозиши доира мерақсанд. Раққосае кӯзаро дар китфаш гузошта, оҳиста-оҳиста рақсро оғоз мекунад. Ӯ кӯзаро гоҳ дар ин ва гоҳ дар он китфаш гузошта ба сари чашма барои гирифтани об меравад. Духтар дар назди чашмаи об кӯзаро гузошта, худро орову торо дода, дасту рӯяшро шуста, мӯйҳояшро ҳамвор мекунад. Дар назди чашма бо дугонаҳояш ва ё бо ҷавони дӯстдоштааш рақскунон мулоқот мекунад. Дар охир ба кӯза об гирифта, рақскунон ба хона бармегардад. Рақс бо кӯзаро дар Бадахшон мардон иҷро менамуданд. Раққос дар кӯза чанд дона чормағз андохта, онро алвоҷ дода, ҳаракатҳои гуногуни рақсиро иҷро мекард. Чормағзҳои даруни кӯза дар вақти рақс садо медоданд. Баъзе раққосон бо кӯзаи холӣ мерақсиданд ва онро ба боло партофта, банди дастҳоро тоб дода, боз кӯзаро ба даст мегирифтанд. Ин рақс унсурҳои жонглёриро дошт. Раққос кӯзаро гоҳ дар ин ва гоҳ дар он китфаш мегузошт. Ӯ баъзан кӯзаро дар рӯбарӯяш бо ду дасташ дошта, ба ин тарафу он тараф чарх мерафт, гоҳ менишаст ва мехест. Дар ин рақси мардона суруд, рақс, пантомима ва унсурҳои жонглёрӣ ба ҳам пайваст шудаанд. Дар ноҳияҳои Рашт, Сангвор, Кӯлоб рақс бо кӯзаро занон иҷро мекунанд. Ҳаракатҳои банди даст, чархзанӣ ва ҳаракатҳои дигар қомату зебоӣ, чолокии иҷрокунандаро тасвир менамоянд. Дар асри ХХ ин рақс хеле паҳн шуда, ба санъати рақсии ҳаваскорӣ ва касбӣ роҳ ёфт. Устодони рақс Ғ. Валаматзода, А. Исломова ва А. Протсенко дар намоиши ансамбли мусиқӣ-театрии "Лола" шакли коллективии "Рақс бо кӯза"-ро дар иҷрои гурӯҳи духтарон ба саҳна гузоштаанд. Ин рақс дар асоси коркарди рақси анъанавии халқӣ, ҳаракатҳои рақсӣ ва лаҳзаҳои пантомимӣ офарида шудааст. Дар замони муосир ин рақс бо номҳои "Кӯзабозӣ", "Рақс бо кӯза", "Вохӯрӣ" ва ғайра тавассути дастаҳои ҳаваскорӣ ба саҳна гузошта мешаванд. 1 Маҳалли густариш Ноҳияи Рӯшон, Ноҳияи Шуғнон, Ноҳияи Тавилдара, Ноҳияи Сангвор, Кӯлоб, Водии Рашт. Нигаред Пайвандҳо.
Уфар (рақс)

Рақси "уфар" – рақси халқии тоҷикон мебошад. Тавсифи мухтасар Ин рақс дар он қисми авҷи суруд иҷро мегардад, ки "уфар" ном дорад. Баъзан ду уфар ҷо дорад ва дувумаш нисбат ба аввалааш шӯхтар аст. Усули зарб дар уфар иваз меёбад, аммо бо суруд аз ҷиҳати оҳанг ва мақом умумияте дорад. Иҷрокунанда на танҳо раққос, балки дар айни замон низ ҳофиз мебошад. Ӯ мазмуни сурудро ҳам бо овоз ва ҳам бо ҳаракатҳои мавзуни худ ифода менамояд. Мазмуни чунин сурудҳои рақсӣ гуногун: аксар ғиноӣ, ё ғиноию мазҳакаомез мебошанд. Нақароти суруди рақсии ӯро дастаи навозандагон такрор мекунанд. 1 2 3 Маҳалли густариш Саросари кишвар Вазъи имрӯзаи унсур Фаъол Нигаред Манобеъ.
Рақси «чойнак»

Рақси "чойнак" – рақси халқии тоҷикон мебошад. Тавсифи мухтасар Рақси чойнаку пиёла хосси мардон аст. Иҷрокунанда ҷомаи беқасаб, тоқии чуст, дар пояш калӯшу маҳсӣ мепӯшад. Вай дар болои сараш чойникро гузошта дар ҳар дасташ пиёлаеро медорад. Раққос дастҳояшро ба ду тараф дароз карда пои росташро пеш гузошта, оҳиста-оҳиста қадам мегузорад ва майдонро давр мезанад. Иҷрокунанда гирди майдонро ҳамин тариқ се-чор бор давр мезанад. 1 2 3 Маҳалли густариш Вилояти Суғд, Истаравшан, Исфара Нигаред Манобеъ.
Рақси «хориш»

Рақси "хориш" – рақси халқии тоҷикон мебошад. Тавсифи мухтасар Рақси "Хориш" - рақси тақлидии ҳаҷвӣ мебошад. Ин гуна рақсҳо нуқсонҳои инсонӣ (танбалӣ, соддагӣ, бепарвоӣ)-ро масхара мекунанд. Тамошобинон бо зарбу усули мусиқӣ қарсак зада, ба раққос луқма мепартоянд. Иҷрокунанда ҳангоми рақсидан ҳар ҷояшро мехорад ва ҳар дафъа "Мана, мана, хориш!" мегӯяд. Раққос ба ҳар тараф ҳаракат карда, худро доимо хорида истода оҳиста-оҳиста куртаашро мекашад, гоҳо онро ҳатто медаронад. 1 2 3 Маҳалли густариш Водии Зарафшон Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол Нигаред Манобеъ.
Рақси кабк

Рақси кабк – рақси халқии тоҷикон мебошад. Тавсифи мухтасар Иҷрокунанда диккак менишинад, қоматашро ба пеш хам мекунад, дастонашро ба пушташ бурда кафҳояшро боло медорад. "Кабк" оҳиста-оҳиста қадам гузошта, дар як ҷо қарор мегирад, аз чизе меҳаросад, боз роҳашро идома медиҳад, сарашро сахт гардонда, аз замин чизеро ёфта мехӯрад, об нӯшида, болҳояшро меафшонад. Рақс дар иҷрои як ё ду раққос иҷро мешавад. Дар рақс муносибати ишқварзӣ ё худ баъзан ҷанги тан ба тани кабкҳо тасвир мегардад. 1 2 3 Маҳалли густариш Кӯлоб Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол Нигаред Манобеъ.
Текисбозӣ

"Текисбозӣ" – рақси халқии тоҷикон мебошад. Номи унсур ва истилоҳоти дигар Рақси ҳамвор Тавсифи мухтасар Текисбозӣ рақси ғиноӣ (лирикӣ) мебошад. Раққоса қафи ҳамвори дасташро рӯ ба тамошобинон гардонда онро аз поён ба боло мебардорад ва сипас ба поён мепартояд. Ҳамин ҳаракат дам бо як ва дам бо дасти дигар бешитоб ва зарифона такрор меёбад. Баъд дастҳо дар поёни рӯбарӯи иҷрокунанда дошта мешаванд, нӯг ба нӯг зери манаҳ медорад, як дасташро пуштнокӣ дар миён гузошта дасти чапашро дар паси гӯшаш мегузорад. 1 2 Маҳалли густариш Вилояти Суғд Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол Нигаред Манобеъ.
Рақси зангбоз

Рақси зангбоз – рақси халқии тоҷикон мебошад. Тавсифи мухтасар Рақси акробатии "зангбоз" аз бозии ҳунарварони ҷавони муаллақзан иборат мебошад, ки онҳоро "зангбоз" меномиданд. Ин рақс унсурҳои акробатӣ дорад. Писарбачаҳои нозукпайкар яктаки кӯтоҳи ба миёнаш часпидаро пӯшида, дар банди пойҳояшон тасмаҳои зангӯлаҳо дӯхташударо мустаҳкам намуда, таҳти садои доира мерақсанд. Садои хуши зангӯлаҳо бо ҳаракатҳои чусту чолокона ва печони бадани зангбоз ҳамовоз мешаванд. 1 2 3 Маҳалли густариш Вилояти Суғд, Водии Ҳисор Вазъи имрӯзаи унсур Фаъол Нигаред Манобеъ.
Раққосак

Раққосак, ҷисми сахтест, ки бо таъсири қувваи беруна дар ягон нуқта ё тири сокид мелаппад. Раққосаки математикӣ гуфта нуқтаи матералиеро гӯянд, ки бо таъсири қувваи вазнинӣ ҳаракати лаппанда мекунад. Бори вазнине, ки андозаҳояш ба ҳадди кофӣ хурданду ба ресмоне овехта шудааст, мисоли раққосаки математикӣ мебошад. Даври лаппиши раққосаки математикӣ 2п реша, инҷо — дарозии ресмон, — тезшавии афтиши озод. Раққосаки физикӣ ҷисми сахте буда, аз таъсири қувваи вазнинӣ дар атрофи тири уфуқии соките мелаппад, ки аз вазнинии ҷисм намегузарад. Даври лаппишҳояш барои амплитудаҳоихурд реша, ки дар ҳн — моменти инертсияи ҷисми мазкур, — массаи ҷисм, — масофаи маркази вазнинӣ вай то тири чархзанӣ. Хосиятҳои раққосакро дар соатҳо ва як қатор асбобҳои дигар истифода мебаранд.
Рақси остин

Рақси остин – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад, ки онро занон иҷро мекунанд. Тавсифи мухтасар Рақси остин – рақси занонаи анъанавии қадимаи тоҷик буда, таҳти навозиши доира бо ҳаракатҳои остини дарози куртаи занонаи тоҷикӣ иҷро мешавад. Он дар тӯю маъракаҳо, ҷашнҳои миллӣ ва базмҳои занонаи водиҳои Кӯлоб, Дарвоз, Рашт, Ҳисор, ноҳияи Истаравшан, Мастчоҳ, Зафаробод ва мардуми водии Зарафшон рақсида мешавад. Занҳо дар усули рақси кӯлобӣ, дарвозӣ ва раштӣ остинҳоро бо пайкар, бо зарби пой қадами майда-майда монда, якҷоя меҷунбонанд. Онҳо дар пеши худ остинҳоро алвонҷ дода, ҳаракатҳои гуногунро иҷро мекунанд. Остинҳоро ба ду тараф кушода, як дастро ба пеш боло бардошта, дуюмро аз он поёнтар гирифта, дар пеши рӯй нигаҳ медоранд ва як навъ шарму ҳаёи хосси бонувони тоҷикро ифода менамоянд. Сипас ду остинро аввал ба тарафи рост ва баъд ба тарафи чап бо панҷаи даст ба ҳаракат медароранд. Ҳамин гуна ҳаракатҳро боз ба дигар тараф такрор мекунанд. Дар варианти рақси мастчоҳӣ саростинчаҳои дарози раққоса аз матоъҳои сурх, гулобранг ё сафеди гулдузӣ дӯхта шудаанд, ки онҳо аз панҷаи даст 20 см берунтар баромадаанд. Занҳо бо чунин остинҳо таҳти навои доира ё суруд бо зарби мусиқии 68 мерақсанд. Остинҳоро бо як ва бо ду даст ба китф бо навбат мепартоянд, дар ин вақт пайкари зан ин ё он тараф ҳаракат мекунад. Дастҳоро ду тараф кушода, остинҳоромеафшонанд ва як остинро пеши худ ва дигарашро ба қафои миён гузошта, ин ҳаракатро чанд бор бо ивази дастҳо такрор мекунад. Бо ду панҷаи даст остинҳоро ин ё он тараф ба ҳаракат медарорад. Умуман, остин дар зиндагии мардуми кӯҳистон мазмуни бисёре дорад. Остин ҳамчун бодбезак ва дастрӯймол истифода бурда мешавад. Дар гузашта рақси остин ҳангоми ба хонаи шавҳар овардани арӯс ва дар гирди оташ давр занондани ӯ аз ҷониби модаркалони домод иҷро мегардид. Ӯ тавассути рақс кушодани роҳи сафедро баён мекард. Остинҳояшро ҷунбонда, гӯё ки роҳро барои аъзои нави оилааш аз ҳар гуна чашми бад ва таъсири рӯҳҳои зиёновар тоза менамуд. Дар охири асри ХХ ва оғози асри ХХ рақси фолклории "Остин" ба барномаи дастаҳои ҳаваскорӣ роҳ ёфт ва ба яке аз рақсҳои маъмул ва машҳур табдил гашт. 1 Маҳалли густариш Водии Кӯлоб, Водии Рашт, Водии Зарафшон, ниҳияи Истаравшан, Дарвоз, Рашт, водии Ҳисор Нигаред Пайвандҳо.
Раққа

Раққа — шаҳр дар Сурия. География Иқлим.
Раҳбари олии Эрон

Раҳбари олии Эрон (- -, ба маънои аслӣ ҳомӣ-илоҳшинос ё ҳоким-илоҳшинос), роҳбар дар Ҷумҳурии Исломии Эрон раҳбарияти уммат ва идораи чомеа ба дӯши одил, парҳезгор, ба талаботи замон ошно, фақаҳаи далер, оқил ва тавоно вогузор карда мешавад, ки тибқи моддаи 107-уми Конститутсияи Ҷумҳурии Исломии Эрон ба ин вазифа таъин карда мешавад.". Раҳбари олии динии Эрон ҳақ дорад дар масоили мухталифи шариати исломӣ (фиқҳ) фатво диҳад (моддаи 109). Пас аз Пешвои кишвар (Раҳбари олӣ), Президент мақоми олии кишвар мебошад (моддаи 113). Раҳбар сиёсати умумии давлати Ҷумҳурии Исломии Эронро пас аз машварат бо Шӯро барои муайян кардани манфиати сиёсӣ муайян мекунад (моддаҳои 110, 176). Раҳбари олӣ фармондеҳи олии нерӯҳои мусаллаҳи Эрон аст (моддаи 110). Раҳбари муаззами Эрон ба ҷуз аз вазифаҳои довари олӣ дар масоили ҷории мушахасӣ низ мудохила мекунад. Ӯ шахсан қувваи қазоии Шӯрои дифоъ аз Қонуни Асосӣ (бонуфузтарин ниҳоди назоратии Эрон, ки метавонад ба тасмими ҳар се шохаи ҳукумат монеъ шавад), баландтарин мақоми қазоӣ, сарони ниҳодҳои қудратии кишварро таъин ва барканор мекунад. ширкати телевизионии Ҷумҳурии Исломии Эрон, раиси ситоди муштарак, сарфармондеҳи Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ, фармондеҳони нерӯҳои мусаллаҳ ва нерӯҳои дохилӣ. Президент дар доираи салохиятхои худ дар назди Пешвои кишвар (Раҳбари олӣ) ҷавобгар аст (моддаи 122 Конститутсия). Пешвои динӣ аз ҷониби Шӯрои коршиносони диншиносони бонуфуз, ки бо овоздиҳии умумихалқӣ ба мӯҳлати 8 сол интихоб мешаванд, интихоб карда мешавад. Раҳбарони олии Эрон.
Раҳии Муъаййирӣ

Муҳаммадҳасан "Биюк" Муъаййирӣ (", бо тахаллуси Раҳӣ апрел 1909, Теҳрон — 15 ноябр 1968, Теҳрон) — шоир, ғазалсаро, таронасаро ва таснифсарои баноми муосири Эрон. Зиндагинома Муҳаммадҳасан Раҳии Муъаййирӣ дар соли 1909 дар Теҳрон ба дунё омад ва пас аз таҳсилоти олӣ вориди машоғили идорӣ шуд ва солҳо бо родию ҳамкорӣ дошт. Девони комили ӯ ҳовии "Сояи умр", "Озода", "Таронаҳо", ки шомили ғазалиёт, қитъаот, маснавиҳо, таронаҳо ва дигар сурудаҳои ӯст. Вай дар танзу фукоҳанависӣ ва таронасароӣ низ устод буд, аммо умдаи шуҳрати Раҳии Муъаййирӣ ба хотири ғазалиёти ӯст, ки омезае аз латофат ва фасоҳати забони Саъдӣ, қуввату инсиҷоми баёни Низомӣ, шӯру ҳарорати каломи Мавлавӣ ва нозукхаёлиҳои Соиб аст. Раҳии Муъаййирӣ баёне пок ва пироста ва табъе гарму ҳассос дошт. Даргузашт Раҳии Муъаийирӣ, ки то охири умр муҷаррад зист, 15 ноябри соли 1968 пас аз ранҷи тӯлонӣ аз бемории саратони меъда даргузашт ва дар мақбараи Заҳируддавлаи Шамирон ба хок сипурда шуд 1. Намунаи ашъор Аз ғазалиёт Ашкам, вале ба пои азизон чакидаам, Хорам, вале ба сояи гул орамидаам. Бо ёди рангу бӯйи ту, эй навбҳори ишқ, Ҳамчун бунафша сар ба гиребон кашидаам. Чун хок, дар ҳавои ту аз по фитодаам, Чун ашк, дар қафои ту бо сар давидаам. Ман ҷилваи шубоб надидам ба ъумри хеш, Аз дигарон ҳадиси ҷавонӣ шунидаам. Аз ҷоми офият, майи нобе нахӯрдаам В-аз шохи орзу, гули айше начидаам. Мӯйи сапедро, фалакам ройгон надод, Ин риштаро ба нақди ҷавонӣ харидаам. Эй сарви пойбаста, ба озодагӣ маноз, Озода ман, ки аз ҳама олам буридаам. Гар мегурезам аз назари мардумон, Раҳӣ Айбам макун, ки оҳуи мардумнадидаам. Даймоҳи 1333 Абёти пароканда Бояд харидорам шавӣ, то ман харидорат шавам, В-аз ҷону дил ёрам шавӣ, то ошиқи зорат шавам. Ман нестам чун дигарон, бозичаи бозигарон, Аввал ба дом орам туро в-онгаҳ гирифторат шавам.
Раҳим Бурҳонов

Раҳим Бурҳонов (29. 06. 1909, ш. Бухоро – ваф. 1973, ш. Душанбе), муаллими забони иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ, разведкачии машҳури шӯравӣ дар Олмон. Зиндагинома Солҳои 1922–1926 барои таҳсил дар Олмон аз тарафи Ҷумҳурии Халқии Бухоро фиристода шуда буд. Солҳои 1927–1929 дар факултети коргарии ш. Москва ба номи Сталин, 1930–1936 дар Академияи ҳарбӣ-муҳандисии ш. Москва ба номи Куйбышев таҳсил намудааст. Солҳои 1945–1946 ҳамчун муаллими фанни забони олмонӣ дар факултети забонҳои хориҷӣ, 1945–1946 мудири кафедраи забонҳои хориҷӣ ва муовини директори Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т. Г. Шевченко оид ба шуъбаи шабона кор кардааст. Солҳои 1949–1956 бо туҳматҳои беасос дар ҳабсхона қарор дошт, ки баъдан бегуноҳии ӯ исбот шудааст. Солҳои 1956–1977 фаъолияти омӯзгориашро дар факултети забонҳои хориҷии донишкадаи омӯзгории пойтахт давом дода, дар тарбияи ҳазорҳо нафар омӯзгорони забони олмонӣ саҳм гузоштааст. Дар солҳои омӯзгорияш дар донишкадаи омӯзгори пойтахт ӯ "Луғати олмонӣ-тоҷикӣ", "Фонетикаи забони олмонӣ" ва "Грамматикаи мухтасари забони олмонӣ"-ро мураттаб сохта буд, ки бо сабабҳои мухталиф ин асарҳо нашр нашудаанд. Соли 2010 "Луғати олмонӣ-тоҷикӣ" аз нашр баромад, ки зиёда аз 10 ҳазор калима ва ибораҳои он ба Р. Бурҳонов тааллуқ дорад ва ӯ яке аз ҳаммуаллифони луғати номбурда аст. Ҷоизаҳо Барои хидматҳояш бо ордени "Байрақи Сурх" ва якчанд медалҳо мукофотонида шудааст.
Раҳим Бобохонов

Раҳим Бобохонов — олим, муаррих, доктори илмҳои таърих, профессор. Зиндагинома Раҳим Бобохонов 19 феврали соли 1965 дар Тоҷикистон дар оилаи омӯзгор ба дунё омадааст. Мактаби миёнаро бо медали тило хатм намудааст. Аз 10-солагӣ ба шеърнависӣ сар кардааст. Аввалин мақола ва шеърҳои худро дар маҷаллаи "Машъал" ва рӯзномаи "Комсомоли Тоҷикистон" чоп кардааст. Соли 1990 факультети таърихи Донишгоҳи давлатии Маскав ро бо дипломи сурх хатм кардааст. Доктори илмҳои таърих, профессор Раҳим Бобохонов то ҳол ҳамчун ходими калони илмии Маркази тадқиқоти тамаддун ва минтақавии Институти Африқои Академияи илмҳои Федератсияи Россия дар шаҳри Маскав кор мекунад. Фаъолияти илмӣ Муаллифи бештар аз 10 китоб ва 300 мақолаи илмӣ дар мавзӯи таърихи тоҷикон ва масоъили гуногуни ислом мебошад. Китобҳои "Саволҳои таърихи нав ва навтарини Тоҷикистон", "Таърихи ислом дар Осиёи Марказӣ" ва "Ислом ва Ғарб" бо чанд забонҳои хориҷӣ тарҷума ва чоп шудаанд. Дар китоби "Тоҷикнома" муаллиф таърихи тоҷиконро аз даврони қадимтарин то имрӯз ба риштаи назм кашидааст. 1 Ҳамчунин нигаред Осор.
Раҳим Додихудоев

Раҳим Халилович Додихудоев (15 июн 1928, ноҳияи Шуғнон, ҶХШС Тоҷикистон — 14 ноябр 1995, Маскав) — эронишинос ва помиршиноси тоҷик, доктори илми филология, профессор. Зиндагинома Раҳим Додихудоев 15 июни соли 1928 дар деҳаи Сохчарви ноҳияи Шуғнони ВМКБ ба дунё омадааст. Солҳои дар Институти харбии забонҳои хориҷии Вазорати мудофиаи СССР-ро хонда, дар системаи истихборотии низомии шӯравӣ кор кардааст. Соли 1956 якбора аз курси чорум дар факултаи таъриху филологияи УДТ таҳсилро оғоз намуда, аз соли 1958 дар ҳамин боргоҳи илм заҳмат кашидааст. Корнома Дар солҳои муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва декани факултаи забон ва адабиёти руси УДТ буд. Солҳои ректори Институти педагогии забон ва адабиёти руси Тоҷикистон буд. Аз соли 1985 то поёни умр вазифаи сарходими илмии Пажӯҳишгоҳи шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Тоҷикистонро иҷро кардааст. Пажӯҳиш Дар мавриди ба фонетикаи таърихии забони шуғнонӣ, микротопонимияи Помир, таърихи забонҳои қадимаи форсӣ ва ғайра зиёда аз сад кори илмӣ ба сомон расондааст. Таълифоташ ба англисӣ, немисӣ, форсӣ ва дигар забонҳо нашр гардидааст. Осор.
Раҳдавак

Раҳдавак, роҳдавак, айкнас, барсиёндору, батбот, парсиёндору, персиёндору, садпайванд, садпайвандак — гиёҳи яксолаи доруиест аз оилаи торониҳо. Тавсифоти гиёҳшиносӣ Пояаш одатан дар рӯи замин мехобад (дарозиаш то 60 см), баргаш нештаршакл ё гирдаи дарозрӯя, белча ё забончашакл ва ғайра мешавад. Гулаш майдаи сабзтоб, канораш сафедча 6 гулобӣ, -тоӣ дар қадди шохчаҳо баробар ҷойгир аст. "Чормағзак"-аш сеқирраи сиёҳтоби холдор (вазни 1000 донааш 1,,4 г). Давраи гулшукуфту мевабандиаш тӯлонист (май-ноябр). Раҳдавак дар бисёр кишварҳо (Амрико, Африқо, Устуролиё, Авруосиё) маъмул аст. Раҳдавак дар аксар ноҳияҳои Тоҷикистон (аз доманакӯҳ то баландкӯҳ) мерӯяд. Дар канори роҳ, замини бекорхобида, боғу саҳро ва чун алафи бегона дар киштзор месабзад. Хосияти шифоӣ Раҳдавак гиёҳи қадимаи доруист. Табибони атиқа Буқрот ва Ҷолинус раҳдавакро чун давои хунбанд истифода бурдаанд. Дисқуридус (Диоскорид) раҳдавакро давои усрулбавл хондааст. Давоии раҳдавакро ҳакимони бузурги Шарқ Закариёи Розӣ, Абӯрайҳони Берунӣ ва Абуалии Сино низ қайд кардаанд. Бӯалӣ шираи раҳдавакро барои рафъи хунпартоӣ тавсия медод. Бо он захми рӯдаро низ даво мекард. Аз раҳдавак марҳаме тайёр карда ба омос мебаст. Раҳдавак дар тибби халқӣ низ хеле маъмул шудааст. Дар тибби халқии РАСС Коми ва Ёқутистон ҷӯшоби баргу пояи раҳдавакро барои табобати илтиҳоби шуш, санги гурда, газаки меъда тавсия медиҳанд. Дар Белоруссия бо ҷӯшоби он иллати ҷигар, меъда, буғумдард ва бавосирро муолиҷа мекунанд, баргу пояи раҳдавакро дар шир ҷӯшонда обашро аз рагкашӣ менӯшанд. Ақидаи илмие низ даст, ки санги гурдаро ба г табдил дода, бо пешоб меронад. Ба ин мақсад аз ҳаҷми баробари баргу пояи раҳдавак барги ҷуворимакка, пӯсти ғилофаки лӯбиё, решаи алафи гунҷишк ва барги бусир омехтае тайёр мекунанд. Ба болои 15 г чунин омехта 200 мл оби ҷӯш рехта муддате ором мегузоранд ва онро баъди софкорӣ дар давоми рӯз (ҳар дафъа 2 чумчагӣ) менӯшанд. Табибони халқии Осиёи Миёна ва аз ҷумла Тоҷикистон раҳдавакро барои табобати касалиҳои безгак, узвҳои ҳозима (газак ва захми меъда), сил ва сулфакабутак исти-фода мебурданд. Аз баргу пояи тари раҳдавак бо равғани зард марҳаме тайёр карда ба қубо (лишай), омос ва дунбал мебанданд. Дар тибби муосир доруҳои обакӣ ва "авикуларен" —, ки аз раҳдавак тайёр мекунанд, давои дарди занҳост. Баргу пояи раҳдавак ҷузъи таркибии микстураи Здренко (воситаест барои ошкор сохтани саратон) мебошад. Корбурдҳо Раҳдавак хӯроки хуби чорво аст. Хошоки онро, ки ба монанди лӯбиёиҳо ва хӯшадорҳо серғизост, гов, бузу гӯсфанд нағз мехӯранд. Баргу пояи раҳдавак 7 % оҳар, 14 % протеин, 12,2 % сафеда, 5,23 % равған, 7,2 % қанди ҳалшаванда, қариб 3 % моддаҳои даббоғӣ, мг% витамини С, мг% каротин, витамини К, гликозидҳои авикуларии, гиперозид, квертсетин ва ғайра дорад. Аз решаи раҳдавак ранги кабуд ва зард мегирифтанд.
Раҳим Ҳошимов

Раҳим Иброҳимович Ҳошимов (1939, шаҳри Қарағандаи Қазоқистон), доктори илми филологӣ, профессор. Зиндагинома Раҳим Иброҳимович Ҳошимов соли 1966 факултаи филологияи руси Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро хатм намуда, дар ҳамин ҷо ба сифати муаллим, муаллими калон кор кардааст. Солҳои 1971-1974 дар аспирантураи Университети давлатии Маскав хонда, дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолияташро идома бахшид, ба сифати дотсенти кафедраи забоншиносии умумӣ заҳмат кашидааст. Аз соли 1992 профессори Университети давлатии Елетс (Русия) мебошад. Таҳқиқоташ ба масоили дузабонӣ, рушди забонҳои миллӣ ва таъсири забони русӣ ба онҳо, забоншиносии умумӣ ва ғайра оид аст. Барои "Луғат-маълумотномаи энсиклопедии истилоҳот ва мафҳумҳои забон" дар ду ҷилд, (Маскав, 2008) мавриди муқоисаи забонҳои русию тоҷикӣ мақолаҳо навиштааст. Осор.
Раҳим Маҷидов

Раҳим Маҷидов — (5.03.1930, гуз. Юсуф Харроти шаҳри Самарқанд - 20.12.2010, Душанбе), файласуф. доктори илми фалсафа, профессор. Ходими хизматнишондодаи илми Тоҷикистон. Зиндагинома Факултети таърихи Унивеститети давлатии Самарқанд ба номи Алишер Навоиро хатм кардааст. Муаллими таърих ва мудири қисми тарбиявии мактаби миёнаи 14 н. Қароқишлоқи вилояти Самарқанд, муд. кабинет ва омӯзгори кабинети марксизм-ленинизми Институти давлатии педагогии Самарқанд ба номи М. Горкий, лабор., ассис. кафедраи фалсафаи УДС ба номи А. Навоӣ. Соли 1960 ба Душанбе омадааст. Ходими хурди илмии шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон, асп. Институти фалсафаи Академияи илмҳои СССР. Баъди ҳимояи рисолаи номзадӣ ходими хурди илмӣ, ходими калони илмии Шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон, дотсенти кафедра, и.в. муд. каф. атеизми илмии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин, ходими калони илмии сектори атеизми илмии Шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон. Рисолаи докториро дар Институти атеизми илмии АИҶ назди АИ СССР (Москва) дифоъ кардааст. Мудири шуъбаи таърихи дин ва атеизми илмии Академияи илмҳои Тоҷикистон, корм. пешбари шуъбаи таърихи фалсафа ва дини Пажуҳишгоҳи фалсафаи Академияи илмҳои Тоҷикистон ба номи академик А. Баҳоваддинов. 1 Осор.
Раҳим Тӯрақулов

Раҳим Тӯрақулов - аъзои Конфедератсияи журналистони байналхалқӣ буд. Зиндагинома Раҳим Тӯрақулов соли 1933 дар шаҳри Ӯротеппа дар гузари Қассобӣ таваллуд шудааст. Дар соли 1954 мактаби миёнаи ба номи С. Айниро хатм намуда, ба идораи савдои шаҳр ба кор меояд ва то ба нафақа баромадан дар ҳамин ҷо кор мекунад. Ӯ дар соли 1957 дар техникуми савдои шаҳри Сталинобод (Душанбе) ғоибона таҳсил менамояд. Дар соли 1980-ум ба Институти савдои шаҳри Самарқанд дохил шуда, соҳиби маълумоти олӣ мешавад. Ӯ аъзои Конфедератсияи журналистони байналхалқӣ буд. Кӯчае, ки зиндагонӣ мекард ҳоло ба номи ӯ гузошта шудааст. Раҳим Тӯрақулов 9 марти соли 1997 аз дунё чашм пӯшидааст. Эҷодиёт Раҳим Тӯрақулов аз давраи мактабхониаш шеърнависиро машқ мекард. Ба омӯхтани асарҳои классикӣ ва муосир ҳаракат менамуд. Шеърҳои ӯ бо таҳриру маслиҳатҳои устодаш Разиюлло Абдуллозода дар рӯзномаҳои шаҳрӣ, вилоятӣ ва ҷумҳурйӣ пайваста чоп мешуд. Соли 1993 нахустин маҷмӯаи ӯ "Қассобниг тори" ва дар солҳои дигар китобҳояш "Тӯҳфаи умр", "Юлдӯз сенга йӯлдошми?", "Табаррук дамлар" ва дар нашриёти "Адиб"-и шаҳри Душанбе бо забони тоҷикӣ "Меҳроби дил" рӯи чопро дидааст.
Раҳим Саидзода

Раҳим Саидзода (Саидов Раҳимҷон Ҳамроқулович июни 1969, ноҳияи Москва, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои техникӣ, профессор. Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2022). Зиндагинома Раҳим Саидзода 7 июни соли 1969 дар ноҳияи Москва ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна солҳои дар факултети автомобил ва роҳҳои автомобилгарди Донишкадаи политехникии Тоҷикистон таҳсил кардааст. Дар вақти таҳсил, солҳои дар сафи Артиши Шӯравӣ (шаҳри Горкий, Федератсияи Русия) хидмати ҳарбӣ намудааст. Корнома Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 феврали соли 2021 вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст 1. Фаъолияти илмӣ Раҳим Саидзода соли 1998 рисолаи илмии номзадиашро дар мавзӯъи Хӯлаҳои алюминий ва берилий бо баъзе маталҳои нодирзаминӣ ҳимоят кардааст. Соли 2017 2 рисолаи докториашро дар мавзӯъи Сохторбандӣ ва хосиятҳои физикӣ-химиявии хӯлаҳои сабуки алюминий бо металлҳои нодирзаминӣ ва ишқорзаминӣ ҳимоят кардааст 3. Ҷоизаҳо Раҳим Саидзода бо Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника, нишони "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва дигар ифтихорномаю дипломҳо қадрдонӣ шудааст. Нигаред низ.