ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ваҳҳоб Набиев

Ваҳҳоб Машрафович Набиев (11 январи 1952, деҳаи Чоркӯҳ, ноҳияи Исфара) — муаррих, доктори илмҳои таърих, профессор, Академики Академияи илмҳои педагогӣ ва иҷтимоии Федератсияи Россия. Зиндагинома Ваҳоб Набиев 11 январи соли 1952, дар деҳаи Чоркӯҳи ноҳияи Исфара таваллуд шудааст. Хатмкунандаи факултети таърих ва аспирантураи кафедраи таърихи ҲКИШ Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон). Осори илмӣ Соли 1986 дар мавзӯи "Комсомоли Тоҷикистон ёрдамчии фаъолони ҳизби коммунистӣ дар татбиқи инқилоби маданӣ (солҳои)" рисолаи номзадӣ, соли 1998 рисолаи доктории хешро дар мавзӯи "Таҷрибаи таърихии иштироки ҷавонон дар таҳкими робитаҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо ҷумҳуриҳои иттифоқӣ (солҳои)" дифоъ намудааст. Силсилаи китобу монографияҳои ӯ "Бо номи дӯстӣ ва бародарӣ: таҷрибаи таърихии иштироки ҷавонон дар таҳкими робитаҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва фарҳангии Тоҷикистон бо ҷумҳуриҳои иттифоқӣ (солҳои)", "Комсомол ва фарҳанг", "Комсомоли Тоҷикистон дар дигаргунсозии маданияти деҳот", "Аҳдномаи ризоияти ҷомеаи Тоҷикистон", "Самараи ризоият", "Корвони Сулҳу Ваҳдат дар Шоҳроҳи Ваҳдат", "Сайри гули лола: ҷустуҷӯ, бозёфт ва комёбиҳо", "Навниҳолони боғи истиқлол", "Иҷлосияи тақдирсоз ва самтҳои асосии ҳаракати ҷавонони Тоҷикистон", "Сулҳ, Ризоият, Ваҳдат", "Ҷонфидоиёни Ватан", "Фарҳанг ва ҷавонон", "Ваҳдат — ганҷи ҷовидони миллат", "Нигоҳе ба фарҳанги миллии тоҷикон", "Иҷлосияи Шӯрои Олӣ поягузори сулҳу ваҳдати тоҷикон", "Посдори фарҳанги миллӣ", "Президент Эмомалӣ Раҳмон ва ташаккули сиёсати давлатии ҷавонон дар Тоҷикистон", "Созандагони Тоҷикистони соҳибистиқлол" ва ғайра мебошад. Ҷоизаҳо Бо медалҳои "Хидмати шоиста", "20-солагии Истиқлоли давлатии ҷумҳурии Тоҷикистон", Ифтихорномаҳои фахрӣ ва Сипосномаҳои КМ ВЛКСМ, Вазорати маълумоти олӣ ва миёнаи махсуси СССР, КМ ЛКСМ Тоҷикистон, Вазорати маданияти Тоҷикистон, ҷамъияти "Дониш"-и Тоҷикистон, Кумитаи шаҳрии Кировски КПСС вилояти Мурманск, Кумитаи вилоятии Смоленски ВЛКСМ, Федератсияи футболи Тоҷикистон, Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди ҷукумати ҷумҳурии Тоҷикистон, Нишонҳои ба номи академик Бобоҷон Ғафуров ва ба номи академик Аловаддин Баҳоваддинов мукофотонида шудааст.
Ваҳрез

Ваҳраз, Ваҳрази Дайламӣ, Ваҳрез — сарлашкар, аввалин ҳокими дастнишондаи Сосониён дар Яман. Зиндагинома Ваҳраз бо амри Хусрави 1 Анӯшервон ва дархости Сайф ибни Зиязан ҷиҳати ёрӣ ба ҳимяриён дар мубориза бар зидди ҳабашҳо ба Яман рафт. Ба қавли Табарӣ, сафари Ваҳраз бо 8 киштӣ (800 нафар) сурат гирифта, дар роҳ ба Яман ду киштӣ дар баҳр ғарқ шуд. Баъди фуруд омадан дар Ҳазрамавт Ваҳраз барои пешгирии фирори сарбозон ба ватан киштиҳоро оташ зада, ҳамроҳи неруҳои Сайф ибни Зиязан муборизаро бар зидди Масруқ ибни Абраҳа оғоз кард. Баъди шикаст додани ҳабашҳо ва ба тахт шинондани Сайф ибни Зиязан (ҳукмронӣ 575-79) Ваҳраз бо хироҷи Яман ба Эрон баргашт. Бо кушта шудани Сайф ибни Зиязан аз ҷониби ҳабашҳо Ваҳраз бори дигар ба Яман лашкар кашида, онро фатҳ намуд ва аз ҷониби Сосониён ҳокими он ҷо таъйин гардид. Дар натиҷаи лашкаркашиҳои Ваҳраз Яман ба ҳайати давлати Сосониён дохил шуда, таҳдиди ҳабашҳо дар халиҷи Форс аз байн рафт. Аз давраи ҳукмронии Ваҳраз дар Яман форсҳо бо ҳимяриён омезиш ёфта, насли онҳо бо номи "абно" машҳур шуд.
Ваҳшати Ардистонӣ

Мир Ҷамолуддин Таботабоӣ Ваҳшати Ардистонӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон. Дар "Қисасу-л-ҳоқонӣ"-и Валиқулибеки Шомлу дар борааш маълумот дода шудааст, вале аз он ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш равшан нест. Ба Ҳиндустон рафта, дар баробари шеъргӯӣ ба хаттотӣ низ машғул буд. Ашъорашро Шомлу 20 ҳазор байт шуморидааст. Тибқи маълумоти Насрободӣ "Сайид одамисифатест дар камоли поктинатӣ, каломаш марғуб ва хаёлаш маҳбуб". Бо вуҷуди оромӣ "Ваҳшат" тахаллус дорад. Шеърҳои Ваҳшати Ардистонӣ ба таври пароканда дар тазкираю баёзҳо боқӣ мондаанд: Абёти зер аз эҷодиёти ӯст: Даромад аз дарам он сарвқадди лолаъизор, Ба хуррамӣ чу биҳишту ба тозагӣ чу баҳор. Ба пистаи намакин танг баста раҳ ба шакар, Ба хандаи шакарин дил рабуда аз гулзор.
Ваҳрам Кеворкиан

Ваҳрам Кеворкиан 17 Июл 1911, Империяи Русия) — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Ваҳобҷон Абдулазизов

Ваҳобҷон Абдулазизов — филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома Ваҳобҷон Абдулазизов хатмкардаи факултети филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин. Муаллими мактаби миёнаи 90 н. Ленин, лаборанти кафедраи забони тоҷикии УДТ ба номи В.И. Ленин, сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати тарҷумони мушовири КМ ВЛКСМ, мудири кабинети лингафонии факултети филологияи тоҷики УДТ ба номи В.И. Ленин, сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати ёвари сармушовири КМ ВЛКСМ, муаллими забон ва адабиёти тоҷики мактаби миёнаи 90, н. Ленин, ассистент, дотсенти кафедраи забони муосири тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, муовини декани факултети филологияи ДМТ оид ба тарбия ва илм, муовини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба илм, Сардори Раёсати муносибатҳои байналмилалии Вазорати маорифи Тоҷикистон, ректори Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф. Аз соли 2012 то ҳол дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикии ДМТ. Дар давоми фаъолияти илмии омӯзгорӣ зиёда аз 30 мақолаи худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст. Дорандаи нишони сарисинагии "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон", ордени давлатии Ҷумҳурии Афғонистон- "Фидокорӣ", медали Давлатии Ҷумҳурии Афғонистон "Аз мардуми сипосгузори Афғонистон" ва медали "10-солагии Инқилоби Савр" ҳамчунин медалҳои фахрии КМ ВЛКСМ- "За активную работу в Комсомоле"; "Трудовая доблесть"; медали КМ ВЛКСМ ва Комитети Созмонҳои Ҷавонони (КМО) СССР- "За укрепления Мира, дружбы и солидарности молодёжи" ва "Медали ифтихорӣ"-и "Созмони ДемократииҶавонони Афғонистон"- ду дафъа солҳои 1983 ва 1987 инчунин чандин Ифтихорномаҳои Вазорати Маориф мебошад. Осор.
Ваҳшат (шоир)

Ваҳшат — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мувофиқи маълумоти манбаъҳои адабӣ масалан ("Тазкирату-ш-шуаро"-и Малеҳои Самарқандӣ) ин шахс яке аз аъёни соҳибмартабаи шаҳри Исфаҳон тавсиф шудааст. Шоири тавоно, соҳиби табъи пок ва зеҳни даррок будааст. Девони ашъор доштааст, ки аз ҷиҳати ҳаҷм нисбат ба дигар шоирони давраш бузургтар будааст. Абёти зерин намунае аз эҷодиёти ӯянд: Дар маҷмае, ки дида зи рӯйи ту равшан аст, Бар шамъ пардапӯшии фонус доман аст. Дар маҳфиле, ки ҳусни ту аз рух кашад ниқоб, Чашме ҳазор фитна нигаҳбони равзан аст. Мушкил, ки уқдае шавад аз кокули ту боз, То нохуни карашма ба дилковии ман аст. Агар он ҳусни рӯзафзун ниқоб аз чеҳра бардорад, Киро ёрои худдорӣ, киро сомони истиғно?.
Ваҳшати Бахтиёрӣ

Мирзо Имомқулӣ Ваҳшати Бахтиёрӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон (асри 17). Дар шаҳри Халилобод, ки бародараш Халилхон бунёд карда буд, ба камол расидааст. Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш маълум нест. Дар лаҳзаҳои охири ҳаёташ дарвешона мезистааст. Намунаҳо аз ашъораш дар манобеи адабӣ вомехӯранд. Абётии зерин аз ӯст: Ай, ғами дӯст чӣ сон бо ту тавон бурд ба сар, Ки на дар ҳавсала ғунҷию на аз ёд равӣ. Бо нафс ҷиҳод кун, шуҷоат ин аст, Бар хеш амир шав, иморат ин аст. Ангушт ба ҳарфи айби мардум магузор, Мифтоҳи хазоини саодат ин аст. Ваҳшат гиреҳ аз хотири худ во накунӣ, То дида ба рӯйи дӯст бино накунӣ. Он рӯз қабули даргаҳи дӯст шавӣ, К-аз радду қабули халқ парво накунӣ.
Ваҳшатии Кошонӣ

Хоҷа Ҳусайн Ҷӯшиқонии Кошонӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш маҳаллаи Ҷӯшиқони Кошон. Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, барои такмили дониш ба Шероз рафтааст. Ваҳшатӣ завқи шеъргӯиро аз хурдӣ дар замири худ парварида, сипас дар Шероз дар маҳфилҳои адабии шуарои замон онро такмил додааст. Мувофиқи маълумоти Авҳадӣ, Ваҳшатӣ инсони "бағоят олитабиат ва хушшеър аст, яккабайтҳои баланд аз ӯ суруда". Ваҳшатӣ дар анвои адабӣ бештар ба рубоӣ, дубайтӣ ва қитъа таваҷҷуҳ доштааст. Мавзӯи асосии эҷодиёти Ваҳшатӣ ишқ, сӯзу гудози маъшуқ, фироқу висол ва ғ. Ин абёт аз ӯст: Ҳумои васли ӯ гар бар мазорам соя андозад, Ба сад шавқ аз таҳи хок устухони ман бурун ояд. Даридам баски бар тан ҷома дар ҳиҷрон пас аз мурдан, Гули ҳасрат гиребончок аз хокам бурун ояд. Агар гумгаштагони ишқро ҷӯянд дар маҳшар, Зи мулки бенишониҳо нишони ман бурун ояд. Намуд аз дур чашми кофири ӯ нӯги мижгонро, Бурун овард аз пои дили мо хори муғелонро. Буте дорам, ки гар дар об афтад акси рухсораш, Зи оташ рӯй бартобад дили оташпарастонро.
Ваҳяздата

Ваҳяздата, Ваҳяздота (асри то м. — номаълум) — пешвои ошӯби халқии соли 522 то м. дар ки ба муқобили Диюши Бузург нигаронида шуда буд. Ин ошӯб баъди кушта шудани Гаумата -и Арахосия, ки Вивона ном дастнишондаи Доро буд, лашкар кашид. Доро ба ёрии Вивона лашкар фиристод, ки мутобиқи маълумоти Катибаи Бесутун ҷонибдорони ӯ дар Копишакони ном диз набард карда, ном шаҳри Порс (25 майи 521 то м.) лашкари Ваҳяздатаро шикаст дод. Мувофиқи маълумоти Катибаи Бесутун Ваҳяздата дар Паишиёвода (Посоргод) паноҳ бурда, боз лашкар гирд овард ва омодаи набарди навбатӣ шуд. Дар ин набарди охирин (16 июли 521 то м.) Ваҳяздата аксари ҷонибдоронашро талаф дода, бо чанде аз ҳамсафонаш асир афтод. Муҷассамаи барҷастаи Ваҳяздата дар қатори нуҳ рақиби саркӯбшудаи Дорои дар деворнигораҳои Катибаи Бесутун ва Тахти Ҷамшед маҳфуз мондааст. Ошӯби Ваҳяздата аз сабаби номуташаккилӣ, надоштани омодагии кофии ҳарбӣ ва нақшаи амалиёти ягона, инчунин бо ҷабҳаҳои ошӯбгарони ҳамзамонаш — Мартия, Фраварти, Фрада ва дигарон иттифоқ набастанаш ба шикаст дучор шуд.
Ваҳшпарварӣ

Ваҳшпарварӣ — яке аз соҳаҳои чорводорӣ, ки барои бо мӯинаи хушсифат таъмин намудани аҳолӣ ташкил карда шудааст. Барои мӯина шағора (норка), ондатра, нутрия, самур, қундуз, вашақ ва дигар ҷонваронро мепарваранд. Таърих Ваҳшпарварӣ таърихи тӯлонӣ надорад. Охири асри 19 Ч. Долтон дар Канада дар ҷазираи Шоҳзода Эдуарди халиҷи Лаврентияи Муқаддас ба парвариши рӯбоҳи сиёҳ шурӯъ намуд. Минбаъд усули дар панҷара парвариш кардани ҷонварони мӯинадор дар ИМА ва мамолики Скандинавия густариш ёфт. Ваҳшпарварӣ хосса дар Дания, Шветсия, Норвегия, Финляндия, Канада, Лаҳистон ва Олмон тараққӣ кардааст. Онҳо дар маҷмӯъ соле тақр. 20 млн адад пӯст истеҳсол мекунанд. Ваҳшпарварӣ дар собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ низ хеле тараққӣ карда буд. Муассисаҳои калонтарини ваҳшпарварӣ дар вилоятҳои Маскав, Мурманск ва Калининград, кишвари Олтой ҷой доштанд. Дар Тоҷикистон Ваҳшпарварӣ дар Тоҷикистон шуғли нисбатан нав аст. Ҳоло дар ҷумҳурӣ муассисоти махсуси ваҳшпарварӣ вуҷуд надоранд. Мӯинаи ҷонварон асосан бо роҳи шикори онҳо ба даст оварда мешавад. Кӯшишҳои аввалин оид ба парвариши ҳайвоноти мӯинадеҳ мансуб ба нимаи дуюми асри 20 мебошанд. Соли 1949 аз кӯлҳои Шилёни Ҷумҳурии Озарбойҷон ба мамнӯъгоҳи "Полвонтуғай" 59 сар нутрия оварда шуд. Нутрияҳо ба шароити иқлими маҳал зуд мутобиқ гаштанд. Бинобар ин дар ҷумҳурӣ фермаҳои махсуси нутрияпарварӣ (дар Ҷилликул, Куйбишев ва Фархор) ташкил ёфтанд. Соли 1965 дар муассисаҳои нутрияпарварӣ 12568 адад пӯст тайёр карда шуд, ки дар Ауксиони байналмилалӣ баҳои сазовор гирифт. Ҳоло саршумори асосии нутрияҳо дар поёноби д-ҳои Кофарниҳон, Вахш, Панҷ, Қизилсу ва Яхсу мавҷуданд. Шикори онҳо манъ карда шудааст. Ондатра аслан аз Амрикои Шимолист. Онро ба шароити иқлими Аврупо ва Осиё мутобиқ кардаанд. Ондатра ба Осиёи Миёна соли 1935 оварда шуд. Солҳои 50 асри 20 ондатраҳо ба тавассути Сирдарё ба навоҳии шимоли Тоҷикистон роҳ ёфта, дар шабакаҳои обёрии водии Фарғона, Мирзочӯл, Обанборҳои Фарҳод ва Қайроққум маскун шуданд. Он ба воситаи наҳрҳои дашти Ҷиззах то шаҳраки Ғӯсари ноҳияи Панҷакент омад. Соли 1969 дар ҷумҳурӣ зиёда аз 11 ҳазор адад пӯсти ондатра тайёр карда шуд. Вақтҳои охир бинобар кам шудани сатҳи оби Сирдарё саршумори ондатра коҳиш ёфтааст. Солҳои 1964-69 олимони Институти таҳқиқоти илмии умумииттифоқии муассисоти шикор ва ваҳшпарварии шаҳри Киров ба ноҳияҳои Дарвоз, Ишкошим ва Мурғоби ВМКБ 211 сар вашақ (шиншилла) оварданд. Бино ба маълумоти солҳои охир шароити иқлими ин мавзеъҳо барои зиндагию фаъолияти вашақ мусоид набудааст ва онҳо ҳамагӣ нобуд шуданд.
Ваҳҳоб Воҳидов

Ваҳҳоб Воҳидов (зод. 11 июни 1940, деҳаи Пӯлодони ноҳияи Конибодом) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисод, профессор, Корманди шоистаи Тоҷикистон, узви вобастаи Академияи байналмилалии муҳандисӣ, узви пайвастаи Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи УДТ (ҳоло ДДМТ). Баъди хатми донишгоҳ то соли 1991 дар вазифаҳои гуногуни комсомолию ҳизбӣ фаъолият намудааст. Вазири кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Ассотсиатсияи илмию истеҳсолии "Тоҷикдеҳоткимиё", мудири шуъбаи сиёсати аграрии Институти таҳқиқоти иқтисодии Вазорати рушди иқтисод ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамзамон мушовири вазири рушди иқтсод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Аз соли 2008 ходими пешбари Институти иқтисодиёти кишоварзии АИК Тоҷикистон, дотсент, профессори кафедраҳои ДМТ, ДДТТ ва мудири кафедраи идораи давлатӣ ва маҳаллии Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Оид ба рушди иқтисоди кишоварзӣ, аз ҷумла пахтакорӣ, комплекси агросаноатӣ, барномаи озуқаворӣ ва ғ. беш аз 200 таълифот дорад. Вакили мардумии Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (ду даъват) ва Шӯрои Олии ИҶ ШС. Ҷоизаҳо Ба орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, "Нишони Фахрӣ", Грамотаҳои Фахрии Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. Осор.
Ваҷаб

Ваҷаб — андозаи қадимии тоҷикӣ, фосилаи миёни ангушти бузург ва ангушти кӯчаки даст, дар ҳоле ки тамоми ангуштҳо боз бошад 1, тақрибан баробари см. Ковишҳои бостоншиносӣ тасдиқ мекунанд, ки низоми андозагирӣ бо ваҷаб қадимӣ буда, баробари дигар андозаҳои дар асоси узвҳои бадани инсон ташаккулёфта (ангушт, газ, қадам, қулоч, пай) мавқеи намоёнро ишғол мекард. Ваҷаб то миёнаи асри 20 дар корҳои рӯзгор ва сохтмон васеъ истифода мешуд. Ваҷабнамудҳои хурдтар низ дошт: "дупешлик" — масофа аз охири ангушти калон то охири ангушти ишора (сабоба), баробари 18-19 см; "дупаслик" — масофаи байни нӯги ангушти ишора ва охири ангушти хурд, баробари 16-17 см. Ин навъҳои ваҷаб аз маъмултарин андозаҳои хурди дарозӣ дар навоҳии Кӯлоб, Қаротегин ва Дарвоз буданд. Деҳқонон аз ин андозаҳо ҳангоми сохтани асбобу анҷоми кишоварзӣ (чигина, мола, курчак, таноб ва ғ.), занон барои буридану дӯхтани либос, кашидадӯзӣ, кӯрпадӯзӣ, ҳунармандон ҳангоми кандакорӣ, нақшбандӣ зиёд истифода мекарданд. Ваҷаб дар ғарби Бадахшон визед номида шуда, намудҳои гуногун дошт.
Малики Қумӣ

Малик Ваҷдии Қумӣ (1, Қум — 1587) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мувофиқи маълумоти "Тазкирату-ш-шуаро"-и Мутрибӣ ин шоир аз шаҳри Қуми Эрон буда, бо номи Малики Қумӣ низ шуҳрат доштааст. Гуфтораш латиф ва ашъораш матин будааст. Ӯ ба ғайр аз ғазалҳо, рубоиёт ва дигар анвои шеър, маснавие бо номи "Санаму Бараҳман" навиштааст. Рубоии зерин аз ӯст: Бар тунги шакар мӯрча раҳ хоҳад кард, Бар лола бунафша такягаҳ хоҳад кард. Аз оташи рухсори ту хоҳад бархост, Дуде, ки ҳазор дил сияҳ хоҳад кард.
Ваҷабпарак

Ваҷабпарак — навъе аз бозии халқии бачагонаи тоҷикӣ. Ин бозӣ дар байни бачагони водии Зарафшон, Хуҷанду Истравшан, Исфараву Конибодом ва дигар минтақаҳои Тоҷикистон маъмул аст. Бозии ваҷабпарак дар майдончаҳо, заминҳои ҳамвор, толори варзиш ва дигар ҷойҳо гузаронида мешавад. Барои бозӣ инчунин регреза ва ё аррамайда лозим аст. Ба ин бозӣ бачагони синни гуногун машғул мешаванд. Барои бачагони 5-8-сола варианти сода ва барои бачагони калонсолтар варианти мушкилтари бозӣ вуҷуд дорад. Бачагон ду нафарро ҳамчун ёвар интихоб мекунанд. Онҳо дар масофаи муайян ба замин рӯбарӯ нишаста, пойҳои худро каме мекушоянд ва кафи пойҳояшонро ба кафи пойи якдигар ҷафс карда мерасонанд. Бачагони дигар бо навбат давида омада, аз болои пойҳои ёварон ба дарозӣ меҷаҳанд. Дар ҷойе, ки баъди ҷаҳидан пой мегузоранд, рег ё аррамайда рехта мешвад, то ки пойҳои бозигарон озор наёбад. Вақте ки ҳама ҷаҳида ин даврро бехато иҷро карданд, бозӣ аз сари нав оғоз мешавад. Ин дафъа ёварон пойҳояшонро каме кушодтар мекунанд. Агар пойи бозигаре ба пойи ёварҳо расад, ё ки бозигар аз ҷойи нишонашуда наҷаҳад, мағлуб ҳисоб мешавад ва ӯ яке аз ёваронро иваз менамояд. Варианти дигари он аз ҷониби бачагони 8-11-сола бозӣ карда мешавад. Ширкаткунандагон дар ин тарзи бозӣ ба баландӣ меҷаҳанд. Ёварҳо ҳамон гуна рӯбарӯ ба замин нишаста, кафи пойҳояшонро ба кафи якдигар ҷафс карда, зонуҳояшонро андаке қат мекунанд. Бозигарон бо навбат давида аз болои пойҳои онҳо меҷаҳанд. Пас аз анҷоми давраи якум ёварҳо ваҷабҳои худро ба болои пойҳояшон мегузоранд ва "монеа"-ро баландтар месозанд. Бачаҳо боз ба ҷаҳидан шурӯъ мекунанд. Давраи сеюми бозӣ боз ҳам мушкилтар мешавад. Ёварон ресмонеро аз ду тараф дошта меистанд. Ширкаткунандагони бозӣ аз болои ресмон меҷаҳанд. Дафъаи дигар ёварон ресмонро баландтар мекунанд. Ҳар касе, ки аз болои он ҷаҳида натавонад, аз бозӣ берун мешавад. Бозигаре, ки бехато аз болои ресмон дар баландиҳои гуногун меҷаҳад, ғолиб шуморида мешавад.
Ваҷеҳии Ахсикатӣ

Муҳаммадваҷеҳ Ваҷеҳии Ахсикатӣ — шоир и тоҷик (асри 16). Зиндагинома Аз нисбааш бармеояд, ки дар Ахсикат — пойтахти қадимии Водии Фарғона ба дунё омадааст. Мувофиқи маълумоти "Тазкират-уш-шуаро"-и Мутрибӣ, Ваҷеҳии Ахсикатӣ шахси таҳсилдида, донишманди илми риёзиёт будааст. Бештар ба рубоисароӣ майл доштааст. Дар рубоиёташ таъсири Умари Хайём ҳис мешавад: Хоке, ки сиришта шуд ба меҳнат, гили мост, Даште, ки гиёҳи ғам дамад, манзили мост. Кӯҳест зи бори ноумедӣ тани мо, Баҳре, ки муҳити ғусса бошад, дили мост.
Ваҷеҳуддин Масъуд

Ваҷеҳуддин Масъуди Боштинӣ (ҳукмронӣ) — дуввумин амири Давлати Сарбадорон, ки баъди кушта шудани Абдурраззоқи сарбадорӣ ба сари қудрат омад. Ҳукумат Ваҷеҳуддин бо пуштибонии Шайх Ҳасани Ҷурӣ шаҳрҳои Сабзавор, Ҷом ва Нишопурро аз тасарруфи муғулони элхонӣ озод карда, дар муҳорибаи назди д. Атрак лашкари Туғотемурхонро шикаст дод. Ин муваффақияти Ваҷеҳуддин дар Хуросон норозигии раҳбарони давлати Куртҳои Ҳиротро ба миён оварда, Муизуддини Курт ва Туғотемурхон бар зидди давлати Сарбадорон иттиҳод бастанд. Дар муҳорибаи Зова (19.7.1342) дар ибтидо Ваҷеҳуддин ба неруҳои низомии муттаҳид ғолиб омад, вале баъди кушта шудани Шайх Ҳасани Ҷурӣ шикаст хӯрда, ба Сабзвор ақиб нишаст. Бо вуҷуди ин Ваҷеҳуддин муборизаи худро бар зидди бозмондагони неруҳои ҳарбии Туғотемурхон дар Мозандарон идома дода, баъди забти Сорӣ ва Омул аз ҷониби ҳокими Рустамдор — Малик Ҷалолуддавла Искандар ба қатл расид. Баъди фавти Ваҷеҳуддин сарварони Сарбадорон ҳамчун ҷонишинони Ваҷеҳуддин танҳо лақаби амир доштанд.
Ваҷима

Ваҷима — яке аз шаҳрҳои префектураи Ишикауа, Ҷопон аст.
Ваҷд

Ваҷд — дар тасаввуф вориде аст, ки аз Ҳақ бар дил расида, ботинро бо пайдоиши кайфияте чун ҳузн ё фараҳ дигаргун месозад; ҳолати тараб аст, ки аз шуҳуди Ҳақ барои солик ҳосил мешавад; ҳолати байни ҳушёрӣ ва ноҳушёрӣ аст, ки бе ҷаҳду машаққат бар қалби солик расида, ӯро аз шуҳудаш ғоиб месозад: гӯё мисли барқест, ки медурахшаду дарҳол хомӯш мешавад. Орифон бар ин назаранд, ки чун чизе аз аҳволи он ҷаҳон бар солик ошкор шавад, ё ҳоле миёни солик ва Худо бар сирри банда зоҳир гардад, гоҳ аз бими азоб, гоҳ аз ғами фироқ, гоҳ аз сӯзиши шавқ ва дарди ишқ ба изтироб меафтад, ки ғолибан осори хориҷӣ, аз қабили оҳу нола, бонгу хурӯш ва ашку гиря ҳамроҳ дорад. Аҳли тасавввуф дар боби чигунагии ваҷд ихтилофи назар доранд. Абунасри Сарроҷ дар "ал-Лумаъ фи-т-тасаввуф" (Китоби ёздаҳум. Ваҷд.) ихтилофи раъйи суфияро дар боби ҳақиқати ваҷд зикр кардааст. Аз ҷумла, ба қавли Амр ибни Усмони Маккӣ, чигунагии ваҷд ба иборат дарнамеояд, чунки ваҷд рози Худованд дар ботини муъминони соҳибяқин аст. Ҷунайди Бағдодӣ бо истинод ба оёти қуръонӣ ваҷдро рӯёрӯӣ арзёбӣ мекунад. Ба қавли ӯ, ҳар чӣ дил бо он рӯёрӯ шавад аз ғаму фараҳ, онро ваҷд мегӯянд. Ба қавли Абдуллоҳи Ансорӣ, ваҷд "оташест афрӯхта миёни санги ихтиёр ва оҳани ниёз" ва бар се ваҷҳ аст: ваҷди нафс, ваҷди дил ва ваҷди ҷон. Ваҷди нафс маънавӣ буда, ба ақл таъсир мегузорад ва сабрро рабуда, ниҳонҳоро ошкор месозад. Ваҷди дил ҳам маънавӣ буда, тоқат ва сабру қарорро аз байн мебарад, кас доду фарёд карда, ҷома медарад. Ваҷди ҷон аз ҷониби Ҳақ буда, нафс дар Ҳақиқат ғарқ шавад ва ҷон оҳанги буридан кунад. Ваҷдро биниши дилҳо, мукошафаи ҷилваҳои Худо, дарёфти ҳамаи чизҳое, ки дар зоҳир ба назар намерасанд, нахустин гом аз дараҷоти баргузидагон, меваи имон ба ғайб низ гуфтаанд. Нахустин мартабаи онро рафъи ҳиҷобҳо, мушоҳидаи рақиб, огоҳии дил, гуфтугӯ бо роз ва унс бо аздастдодаҳо донистаанд. Сабаби маҳрумият аз ваҷд худбиниҳо ва тааллуқ ба алоиқу асбоб дониста мешавад; ҳар гоҳ кас аз ин асбоб бибурад, ёди Худоро холисона ба забон орад ва дилашро пок намуда, софу равшан шавад, панд дар ӯ асар намояд, дар ҷойгоҳе хилват аз муноҷот лаззат бибарад, ваҷд ро дарёфтааст. Маншаи ваҷдро суфия риққати қалб медонанд ва онро мулозими андӯҳ мешуморанд. Изҳори бонгу нолае, ки иборат аз ваҷд аст, "тавоҷуд" хонда шуда, дар ҳосилшавии ваҷди воқеӣ ва таҳияи асбоби он муассир ба шумор меравад. Соҳиби ваҷд касест, ки ҳанӯз аз ҳиҷоби сифоти нафсонӣ берун наомада, ба вуҷуди худ аз вуҷуди Ҳақ маҳҷуб бошад; гоҳ фурҷае дар ҳиҷоби вуҷуди ӯ падид омада, аз он ҷо партаве аз нури вуҷуди Ҳақ бар ӯ метобад ва онро дармеёбад; баъд аз он дигарбора ҳиҷоб пӯшида шуда, мавҷуд (дарёфта) нопадид мегардад.
Достони тарснок

Достони тарснок, даҳшатнок, ваҳшатнок ё ҳоррор — як жанри бадеӣ аст, ки ҳадафаш тарсондан, такон додан ё нафратовар кардани хонандагон ё тамошобинон ва боиси эҳсоси даҳшат ва ҳайрат аст. Таърихшиноси адабиёт Ҷ.А.Каддон ин жанрро ҳамчун "пораи насри бадеии дарозиашон тағйирёбанда.. ки хонандаро ба даҳшат меорад ё ҳатто метарсонад, ё шояд эҳсоси нафрат ё антипатияро ба вуҷуд меорад" таъриф кардааст. Муаллифони асарҳо дар жанри даҳшатовар фазои даҳшатовар ва тарснокро эҷод мекунанд. Ин жанр аксар вақт ғайритабиӣ аст, гарчанде ки он метавонад ғайритабиӣ набошад. Аксар вақт таҳдиди асосии асари даҳшатнокро метавон ҳамчун истиораи тарсҳои бузурги ҷомеа маънидод кард: филмҳои зомбӣ - тарс аз одамхӯрӣ, филмҳои вампирӣ - некрофилия, филмҳои сшэр - қотилони силсилавӣ ва ғайра. Таърих Достони тарснок дар ҷаҳони қадим Жанри достони тарснок сарчашмаи қадимӣ дорад, ки аз анъанаҳои фолклорӣ ва мазҳабӣ.
Ваҷҳии Самарқандӣ

Ваҷҳии Самарқандӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Тазкиранигор Мутрибии Самарқандӣ дар "Тазкирату-ш-шуаро" аз ӯ чун толибилми мадраса, ки ба шеъру шоирӣ майлу рағбат ва бо адибони давраш нишасту хез дошт, ёд мекунад. Номи Ваҷҳии Самарқандӣ ва намунаҳо аз осораш дар тазкираҳои дигар, аз ҷумла, "Мунтахабу-л-латоиф", "Тахаллусномаи ҷовидон", "Гулзори шоирон", "Намунаи адабиёти тоҷик"-и Садриддин Айнӣ омадааст. Ғазали зерин аз ӯст: Ҷоно, зи рӯи меҳр барафкан ниқобро, Соз аз рухи чу моҳ хиҷил офтобро. Гар парда аз изори чу хуршед афканӣ, Аз меҳр нур мебарад, аз моҳ тобро. Аз завқи диданаш тапиши ҷони беқарор Ҳангоми васл таъна занад изтиробро. Ҳар шаб ба нола пеши сагаш арза медиҳам, Дарди фироқи он шаҳи олиҷанобро. Ваҷҳӣ, даме, ки ёр ниҳад пой дар рикоб, Созам зи ҳалқаҳои ду дида рикобро.
Ваҷҳии Курд

Ваҷҳии Курд. Зиндагинома Дар Шероз зиндагӣ ва эҷод намудааст. Шоири хуштабъ буд, ҳазлу мутояба ва базлагӯиро меписандид. Аз анвои шеър бештар ба рубоӣ, (мазмуни ирфонӣ) майл доштааст. Намунаҳои ашъораш (рубоиҳояш) дар "Арафоту-л-ошиқин"-и Тақиуддини Авҳадӣ омадаанд. Рубоии зерин аз ӯст: Дӣ пири муғон оташи суҳбат афрӯхт, Имони маро диду дилаш бар ман сӯхт. Аз хирқаи куфр руқъаворе бишкофт, Оварду бар остини имонам дӯхт.
Введене (ноҳияи Шуй, Иванов)

Введене — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шуй, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Вбеймар Ангуло Москера

Вбеймар Ангуло Москера (марти 1992, Кибдо, Колумбия) — футболбози колумбӣ, нимҳимоятгар.
Введенка (ноҳияи Эртил, Воронеж)

Введенка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Эртил, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Введенский (ноҳияи Талов, Воронеж)

Введенский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Талов, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Введенский (ноҳияи Ракитян)

Введенский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Ракитян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Введенское (ноҳияи Комсомолск, Иванов)

Введенское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Комсомолск, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Введеншина (ноҳияи Шелехов, Иркутск)

Введеншина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шелехов, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.