ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Муҳиддин Фарҳат

Муҳиддин Фарҳат (7 август 1924, ноҳияи Ғафуров, вилояти Суғд — 30 май 1984) — шоир и маъруфи тоҷик, рӯзноманигор. Аз соли 1947 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Муҳиддин Фарҳат (Муҳиддин Ҳасанов) 7 августи соли 1924 дар деҳаи Хоҷанайсавори ҷамоати Ёваи ноҳияи Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Соли 1940 вориди Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С. М. Киров (имрӯза Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров) шуда, аз курси савум ба Ҷанги Бузурги Ватанӣ рафтааст. Чун сарбози қӯшуни пиёдагард аз Смоленск то Полша ҷангида, дар озод кардани шаҳрҳои Витебск, Шауляй ва Кёнисберг иштирок доштааст. Баъди ҷанг таҳсилро давом дода, мактаби олиро соли 1948 ба итмом расондааст. Баъдан, муддате, мудири шуъбаи адабиёту санъати рӯзномаи "Тоҷикистони Сурх" буда, дар ҳайати таҳририяи маҷаллаи "Машъал" фаъолият бурдааст, дар Донишкадаи педагогии занонаи Душанбе муаллимӣ кардааст. Муҳаррири калони нашриёти "Ирфон" буда, дар таҳрири Энсиклопедияи советии тоҷик ширкат варзидааст. Фарзандаш оҳангсози тоҷик Манзура Ҳасанова аст. ки дар Консерватрияи миллӣ фаъолият дорад. Соли 1984 аз олам даргузашт. Эҷодиёт Муаллифи китоби ашъори "Гулҳои шодӣ", "Дӯст медорам", "Назми озодӣ", "Тирамоҳи муҳаббат", "Рӯди кӯҳӣ", "Гелоси сафед" ва ғ. мебошад. Мавзӯи офаридаҳояш гуногун буда, асосан ба тасвири воқеаҳои замон ва тараннуми ишқу муҳаббат ихтисос ёфтаанд. Чанд достон ҳам эҷод кардааст, ки "Чор минбар", "Салом, Пушкин", "Иқлими баҳор" ва ғ. аз он ҷумлаанд. Достонҳои "Евгений Онегин", "Руслан ва Людмила"-и А.Пушкин, "Бородино" ва "Вопасин писар"-и М. Лермонтов, "Россия"-и А. Прокофйев, "Рӯзи охирин" ва "Хонае дар Шушенск"-и С.Шипачёв, китоби ашъори шоирони белорус Я.Колас, Я.Купала; украин Тычина; ӯзбек Ҳамза, Ғ.Ғулом, Ҳ.Олимҷон; қазоқ Г.Ҷароқов, Г. Ормонов ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Ҳамчунин, тарҷумаи романи Э.Казакевич "Баҳор дар Одер" ва фоҷиаҳои В. Шекспир "Ду веронӣ", "Ричарди " ба қалами ӯ тааллуқ доранд. Шеърҳои алоҳидаи ӯ ба забонҳои украинӣ, белорусӣ, озарӣ, туркманӣ, қирғизӣ, литвонӣ ва ғ. тарҷума шудаанд. Бисёр шеърҳояшро ҳофизон оҳанг баставу мехонанд. Ҷоизаҳо Бо ордени "Шараф", се медали ҷангӣ, медали "Барои меҳнати шуҷоатнок" ва Ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.
Муҳиддин Олимпур

Ҷоизаи Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон ба номи Лоҳутӣ Муҳиддин Олимпур (марти 1945, деҳаи Шамтуч, ноҳияи Айнӣ, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 13 декабри 1995, Душанбе, Тоҷикистон) — рӯзноманигор, аккоси маъруфи тоҷик. Зиндагинома Муҳиддин Олимпур 2 марти соли 1946 дар деҳаи Шамтучи ноҳияи Айнии вилояти Ленинобод ба дунё омадааст. Дар солҳои гуногун дар нашрияҳои "Комсомоли Тоҷикистон", "Адабиёт ва санъат", ҳамзамон ба ҳайси тарҷумон дар Афғонистон, мудири бахш дар оҷонси давлатии иттилоотии ТоҷикТА (имрӯза Ховар) ва сар аз соли 1990 то замони кушта шудан ба ҳайси мудири бахши душанбегии радиои ВВС фаъолият кардааст. Муаллифи силсилаи барномаҳои радио ва телевизионӣ ва ду китоб, барандаи Ҷоизаи Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон ба номи Лоҳутӣ мебошад 1. Куштор Муҳиддин Олимпур 13 декабри соли 1995 дар шаҳри Душанбе аз тарафи афроди мусаллаҳ ба қатл расид 2. Қотилон Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2003 сокинони шаҳри Ваҳдат Адҳам Тоиров ва Назрибек Давлатовро ба қатли Муҳиддин Олимпур гунаҳкор дониста, аз озодӣ маҳрум карда буд. Вобаста ба ҳамин ҷиноят соли 2007 шаҳрванди дигари Тоҷикистон Аслам Усмонов ба муҳлати 15 сол аз озодӣ маҳрум шуд. Насрулло Шарифов баъди куштори Олимпур ба Русия фирор карда буд. Мақомоти муҳофизи қонуни Русия ӯро дар шаҳри Санкт-Петербург барои талаю тороҷ ба муҳлати 7 сол ҳабс карда буданд. Баъдан мувофиқи дархости Прокуратураи генералии Тоҷикистон Насрулло Шарифов ба мақомоти дахлдори ҷумҳурӣ супорида, равонаи зиндон шуд 3. Эҷодиёт.
Муҳиддини Кабирӣ

Муҳиддини Кабирӣ - раиси Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон.
Сайдалӣ Муҳиддинов

Сайдалӣ Раҷабович Муҳидинов (зод. 3 март 1956, Сталинобод) — таърихнигор, китобшинос, китобхонашинос, санъатшинос, номзади илмҳои педагогӣ, доктори илмҳои таърих 2003, профессор. Узви вобастаи Академияи мусаввирии Тоҷикистон, узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон. Зиндагинома Фаъолияти илмӣ Сайидалӣ Муҳидинов баробари масъалаҳои назариявиву амалии омӯзиши таърихи халқи тоҷик, таърихнигорӣ, манбаъшиносӣ, муносибатҳои Тоҷикистону Русия, инчунин таърихи фарҳанги бадеии мардуми тоҷик, бахусус ҳунари тасвириро дар бар мегирад. Дар риштаҳои илми китобшиносӣ, китобхонашиносӣ, библиографишиносӣ силсилаи таҳқиқот анҷом додаст. Сайидалӣ Муҳидинов муаллифи 6 монография, 20 китобу маҷмӯа 9 дастурамали методӣ барои китобдорону библиографҳо, 11 китоби дарсӣ ва васоити таълимӣ буда, зиёда аз 250 мақолаҳои илмӣ, илмӣ-оммавӣ ба чоп расонидааст. Ӯ инчунин ба ҳайси нависанда муаллифи маҷмӯаи хикояҳо таҳти унвони "Касе дар канор" ва "Рӯзномаи Афғонистон, ё қайдҳои як тарҷумон", ки ба забони русӣ чоп шудаанд, мебошад. Ҳамзамон ӯ узви Шӯрои дифои рисолаҳои илмӣ назди Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши АИ ҶТ аст. 2 Осор Ҷоизаҳо.
Ҷамшед Муҳиддинов

Ҷамшед Муҳиддинов (25.02.1958, д. Чоршанбеи н. Самарқанд) — иқтисоддон, омӯзгор. Номзади илмҳои иқтисод. Зиндагинома Ҷамшед Муҳиддинов фак. мех.-мат. Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Аз с. 2010 – дотс. каф. бонкдорӣ ва амонатгузории Ин.-ути мазкур. Муаллифи беш аз 40 мақолаи илмӣ, дастури таълимӣ ва услубӣ.
Худойбердӣ Муҳиддинов

Муҳиддинов Худойбердӣ (11.05.1947, ш. Панҷакент), физик, номзади илмҳои техникӣ, Дотсент. Зиндагинома Соли 1968 факултети физикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро хатм кардааст. Соли 1968 лаборанти калони кафедраи физикаи назариявии донишкадаи номбурда буд. Солҳои 1968–1969 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1969–1973 ҳамчун ассистенти кафедраи физикаи умумии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе кор кардааст. Солҳои 1973–1976 аспиранти кафедраи физикаи умумии донишкадаи мазкур буд. Солҳои 1976–1987 ҳамчун муаллими калон, 1987–1992 дотсент ва мудири кафедраи фанҳои умумитехникӣ, 1992–1993 иҷрокунандаи вазифаи мудири кафедраи номбурдаи Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон кор карддаст. Якчанд солҳо ходими калони илмӣ ва дотсенти кафедраи фанҳои умумитехникии донишгоҳи омӯзгорӣ буд. Айни ҳол дар Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи М. Осимӣ фаъолият намуда истодааст. Муаллифи ду китоб, зиёда аз 50 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Бо роҳбарии ӯ ду нафар рисолаи номзадӣ ҳимоя кардаанд. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон" ва ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз карда шудааст.
Муҳиддин Хоҷазод

Муҳиддин Хоҷазод (23 ноябр 1938, 4320730?, — 26 март 2024, Хуҷанд) — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, узви Иттифоқи ходимони театри Тоҷикистон, дорандаи унвони "Арбоби ҳунари Тоҷикистон". Зиндагинома Муҳиддин Хоҷаев 23 ноябри соли 1938 дар деҳаи Николо-Александровскийи ноҳияи Азгири вилояти Ставрополи Федератсияи Русия таваллуд шудааст, зеро падараш Олимхон Махдуми Хуҷандиро соли 1930 чун мударриси Мадрасаи Ҳазрати Бобо ба Қафқози Шимолӣ бадарға карда буданд. Солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ ва шаш моҳи асорати фашистиро аз сар гузаронда, соли 1946 ба Хуҷанд баргашта, баъдтар ба Самарқанд кӯч бастаанд. Солҳои 1942-1948 аз Самарқанд ба Душанбе кӯчидаанд. Соли 1956 мактаби русии 1 шаҳри Душанберо хатм карда, ҳамон сол вориди факултаи филологияи сипас филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон шуда, соли 1961 хатмаш кардааст. Соли 1961 мудири шуъбаи санъат ва драматургияи маҷаллаи "Садои Шарқ" таъйин шуда, соли 1962 дар Курси олии сенаристони Маскав ба такмили касби филмноманависӣ пардохтааст. Баъди хатми он (соли 1965) дар Киностудияи "Тоҷикфилм" адои вазифа намудааст. Соли 1968 аввал котиби масъул, баъдтар ҷонишини сармуҳаррири маҷаллаи "Садои Шарқ" таъйин шудааст. Баъдан вазифаи ҷонишини раиси Кумитаи кинематографияи Тоҷикистонро бар уҳда доштааст. Баъди муттаҳид шудани Кумитаи кинематографияву Вазорати фарҳанг аввал сардори Раёсати санъат, баъдан сармуҳаррири он будааст. Соли 1997 бо аҳли хонадонаш ба Хуҷанд бозгашта, аввал дар шуъбаи фарҳанги Ҳукумати вилояти Суғд чун ҷонишини сардор, баъдтар дар Китобхонаи давлатии ба номи Тошхӯҷа Асирӣ чун сармуҳаррир кор кардааст. 1 Эҷодиёт Дар тӯли чиҳил соли фаъолияти эҷодӣ чун нависанда ва драманавис зиёда аз 12 асари бадеӣ, як силсила филмҳои бадеӣ ва телевизионӣ, чанд намоишномаи театрӣ эҷод кардааст. Гулчини ҳикояву қиссаву романҳои ӯ дар авроқи маҷмӯаҳои "Ба ҷойи узр", "Вместо извинения", "Нони ҳалол", "Нишони муҳаббат", "Об — рӯшноӣ", "Вода к добру снится" (Маскав, 1981), "Нанг ва номус", "Вода — свет" (Киев, 1983), "Роҳи Роғун дигар аст", "Что было, то было", "Кӯҳ бе варта нест" дастраси хонандагон гардида, филмномаҳои "Оташи зери хокистар" ("Тоҷикфилм", 1965), "Асрори ниёгон" ("Тоҷикфилм", 1970), "Сайди охирин" ва "Ошёни уқобон" пешкаши ҳамагон гардидаанд. Солҳои охир ба эҷоди драма ҳам шуғл варзидааст. Драмаи аввалинаш "Об — рӯшноӣ" соли 1985 дар Театри драмавии русии ба номи В.Маяковский саҳнагузорӣ шудааст. Баъдан драмаҳои "Бандаи нафс", "Офат", "Самаки Айёр", "Фалакро ҳар назар аз роҳи кин аст", "Саодати васл", "Садди Сайҳун" -ро ба қалам овардааст, ки чанде аз онҳо сазовори ҷоизаҳо гаштаанд. "Романи сегона", романҳои "Ҳастӣ ибрат аст" ва "Аз нишебӣ то фарозиҳо" аз чоп баромадаанд. Баъзе аз асарҳояш ба украинӣ, ӯзбекӣ ва ғайра тарҷума шудаанд. Силсилаи мақолаҳои публитсистии ӯ дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳои марказиву вилоятӣ ба табъ расидаанд 2. Мукофот ва ҷоизаҳо Даргузашт Муҳиддин Хоҷазод 26 марти соли 2024 дар синни 86-солагӣ дар шаҳри Хуҷанд даргузашт.
Муҳимии иттилоот (ҳуҷҷат)

Муҳимии иттилоот (ҳуҷҷат) — дараҷаи мутобиқати иттилоот ба лаҳзаи ҳозираи вақт...
Муҳити аъзам

"Муҳити аъзам", ё "Баҳри кабир" — китоби Муҳаммад Аъзамхон ибни Шоҳаъзамхон андар тиб, ки соли 1879 ба забони форсӣ дар чор ҷилд таълиф шудааст. Муҳтаво Ин китоб, ки соли 1896 дар Канпур ба табъ расидааст, 14967 номи давоҳои муфрадаро дарбар мегирад. Муаллиф ба ғайр аз доруҳое, ки тавсифашон дар китобҳои тиббии форсӣ ва арабӣ сабт ёфтааст, дар хусуси адвияе низ маълумот додааст, ки дар маъхазҳои юнонӣ, суриёнӣ ва ғ. мавҷуд буданд. Дар аввали муқаддимаи китоб гуфта мешавад, ки дар вақти навиштани он 68 асари тиббии қадим мавриди истифода қарор гирифтааст. Аз маълумоти муқаддима метавон ба хулоса омад, ки таълифи китоб тақрибан дар с-ҳои ба итмом расидааст, зеро он соли 1867 ба регистри махсуси давлатӣ дар бобати нигаҳдории ҳуқуқи муаллиф дароварда шуда буд. "Муҳити аъзам" асари бисёр муҳим мебошад. Дар он захираи дорушиносии тибби пешинаи нафақат форсу тоҷик, юнониҳо ва арабҳо, инчунин маълумоти тибби ҳиндӣ ва қисман аврупоӣ -и ҳамон доруҳо маълумоти тибби ҳиндӣ ва дар назди номҳои англисӣ ё лотинӣ — маълумоти тибби аврупоӣ дарҷ гаштаанд. Дар эзоҳот ҳавола бар асарҳое, ки ба онҳо истинод шудааст, бисёр дида мешавад. Қимати дигари китоб аз он иборат аст, ки дар муқаддима дар баробари асосҳои назарияи тибби форсу тоҷик асосҳои тибби ҳиндӣ низ баён меёбад. Мақсад Китоб аз ду мақсад (қисм) иборат аст. Мақсади аввал даҳ фасл дорад: баёни таърифи даво ва ғизо; дар хусуси мизоҷҳои адвияи муфрада; шинохтани кайфияти дараҷоти давоҳо ва маротиби онҳо; маърифати қувваҳои адвия бо таҷриба; шинохтани адвияи муфрада ба қиёс, вобаста будани таъсири давоҳо ба маҳал, фаслҳои сол, ба бадани ашхоси мухталиф, таъсири ҳарорат, сардӣ, хушкӣ, рутубати иқлим ба онҳо; таъсири давоҳои муфрада, сифат ва номҳои онҳо; бо усулҳои гуногун (ҷӯшонидан, кӯфтан, шустан, тар кардан ва ғ.) собит намудани адвия; ҷамъ ва ҳосил кардани адвия, захира кардан ва нигоҳ доштани он; мӯҳлати нигаҳдории баъзе адвияи муфрада; истилоҳот ва луғатҳои тиб. Мақсади дуюм ба ду фасл ҷудо мешавад: фасли якумро муаллиф ба даҳ манфиат қисмат дода, дар онҳо оид ба аъзои бадан, кайфияти инсон, ахлоти асл ва пояи бадан, хӯрданӣ ва нӯшиданӣ, мулкҳо ва иқлимҳо, таъми ғизоҳо, адвия ва манфиати онҳо маълумот медиҳад. Дар фасли дуюм маълумот дар бораи баёни вазнҳо ва ченакҳои ҳиндии тиб, пайдоиши таърихи афкори тиббии ном ва сифатҳои умумии давоҳо ва мулоҳизаҳо оид ба аъзои бадан, истеъмоли ғизо ва давоҳо, инчунин заҳрҳо баён ёфтааст. Дар ин асар муаллиф кӯшидааст, ки давоҳоро то ҳадди имкон ба забони соддаву фасеҳ шарҳ диҳад.
Ҳимоятгар (футбол)

Муҳофизатгар, дифоъгар, бозикуни самти ақиб — бозигари футбол, ки қитъаи майдонро дар атрофи дарвозаи худ муҳофизат менамояд.
Муҳити миёнситораӣ

Муҳити байниситораӣ, фазои миёнситораӣ — газ, чангу ғубор, нурҳои кайҳоние, ки муҳити системаҳои ситораиву галактикаҳоро пур кардаанд. Муҳити байниситораӣ аз муҳити байнисайёраӣ ва муҳити байнигалактикӣ фарқ мекунад. Моддаи асосии муҳити байниситораӣ газест, ки он аз ҳидроген ва ҳелий (бо ғашҳои оксиген, нитроген, гази карбон) ва ғайра иборат аст. Дар Галактикаи мо диаметри абрҳои байниситораӣ одатан 5-40 пк контсентратсияи атомҳо дар 1 см 3 аз 2 то 100, ҳарорат аз 20 то 100 контсентратсияро ташкил медихад. Байни абрҳо зичии газҳо хурдтар (100 атомдм кубӣ), ҳарорат бошад 7000 К мебошад: атомҳои гидроген асосан нейтрал буда, дарозии мавҷи афканишоташон 21 см аст. Дар қарибии ситораҳои тафсон гидрогени ионизонидашуда ҳаст, ки ҳарораташ 7000 К ва аз он зиёдтар мешавад. Спектри онҳо аз хатҳои дурахшони гидроген ва баъзе ионҳои дигар иборат мебошанд. Ғайр аз газҳо Муҳити байниситораӣ зарраҳои чанг — моддаҳои сахти андозаашон аз 0,1 то 1 мкм дорад. Чанг бештар нурҳои кабудро фурӯ мебарад. Аз ин сабаб нури кабуди ситораҳои дур суст буда, онҳо сурхчатоб менамоянд. Абрҳои зичи газу ғубор, ки равшании Роҳи Каҳкашонро фурӯ мебаранд, тира метобанд. Фазои байни галактикаҳоро муҳите пур мекунад, ки зичиаш назар ба зичии муҳити байниситораӣ 4-5 маротиба кам аст.
Муҳоҷир

Муҳоҷир ин шахсест ки ба муҳоҷират рафтааст ва ё ватани худро барои кор ва зиндагии хуб дар хориҷ тарк кардааст. Нигаред.
Муҳоҷир (филм)

Филми "Муҳоҷир" — (соли 1934), коргардон Комил Ёрматов, барҷастатарин филми бадеии беовози синамои тоҷик маҳсуб мешавад. Дар филми "Муҳоҷир" нақши асосиро, ки Комил ном дорад, худи Комил Ёрматов ва завҷаи қаҳрамон - нақши асосии занонаро - аввалин ҳунарпешаи синамои тоҷик София Тӯйбоева бозӣ кардаанд. Филми мазкур ҳикоятест аз қисмати ҷавоне, ки дар зиндагӣ раҳгум зада, дар кишварҳои ҳамсоя бахт меҷӯяд. Аммо саодати хешро наёфта, ба қадри ватан мерасад ва дубора ба замини аҷдодии хеш бармегардад. Сарфи назар аз хусусияти ташвиқию тарғибиаш филми мазкур бори аввал дар кинои ҳунарии тоҷик мавзӯи инъикоси воқеии ҷанбаи миллиро мавриди таҳқиқи синамоӣ қарор дод ва то қадри имкон онро баррасӣ намуд. Аз ин нигоҳ гузориши мавзӯъ, офаридани нақшҳо ва, аз ҳама муҳимаш, инъикоси воқеии ҳаёти мардум арзиши филмро боло бурдаанд. "Муҳоҷир" бо комёбию нокомии хеш исбот кард, ки кино метавонад хусусияти миллӣ дошта бошад ва бояд имкониятҳои истифоданашудаи филми ҳунариро дар ин самт нишон диҳад. 1.
Муҳоҷирати чиниҳо

Равандҳои зиёди муҳоҷирати чиниҳо дар тӯли таърих ба амал омадаанд. Муҳоҷирати оммавӣ, ки аз асри 19 то соли 1949 рух дода аст, асосан аз сабаби фасод, гуруснагӣ ва ҷанг дар чини марказӣ ва имкониятҳои иқтисодӣ дар хориҷа ба мисли шитоби тиллои Калифорния дар соли 1848 ба вуҷуд омадааст. Аксарияти муҳоҷир деҳқонони бесавод ва коргарони дастикор буданд, ки барои кор дар Амрико, Австралия, Африқои Ҷанубӣ, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ ва Зеландияи Нав рӯ ба ҳиҷрат оварда буданд. Гоҳшумории давраҳои таърихӣ.
Муҳоҷирати инсонҳои аввалия

Барои муҳоҷирати инсон назарияҳои мутафовите вуҷуд дорад. Хуруҷ аз Африқо Касе ба дурустӣ намедонад, ки нахустин инсон ҳомосопинс (ё инсони ҳушманд), ки ниои инсони кунунӣ аст, дар чӣ замон по ба арсаи ҳастӣ ниҳодааст. Аммо куҳнтарин (фусил)ҳои ҳомосопинс, ки дар кишвари Эфиопия ёфт шудаанд ва Айму як ва Ауму ду ном доранд, наздик ба 195 ҳазор сол бароварда шудааст. Донишмандон тахмин мекунанд, ки инсони имрӯзӣ, наздик ба 60 ҳазор сол пеш, дар Африқо берун омадааст. Дар ин замон густариши саҳрои Африқо барои муддате во меоистад ва обуҳавои мартубтаре, дасти кам дар бахшҳое аз саҳрои Африқо ба вуҷуд меояд, ки пас аз ин феъл ва инфиол, инсон барои муҳоҷират аз он баҳра мегирад. Инсонҳо ба думболи хӯрок ва шикор, кам-кам аз ховари Африқо, ба сӯи шимол ҳаракат карданд ва по ба ховари миёна ниҳодан 1. Ду назария дарбораи масири муҳоҷирати инсон ба Ховари миёна ҳаст: Нуктаи шоёни таваҷҷуҳ ин аст, ки дар он замон ба иллати асри яхбандон ва гирифтор шудани оби уқёнусҳо дар яхчолҳои қутбӣ, сатҳи оби дарё поинтар аз имрӯз будааст ва аз ҳамин рӯ фосилаи миёни ду хушкӣ дар маҳалли тангаи Бобулмандаб, бисёр камтар аз имрӯз будааст. Инсон аз онҷо ба муҳоҷирати худ идома медиҳад ба гунае, ки ба фосилаи чанд ҳазор соли нахустин намунаҳои инсонро дар қораи Уқёнусия метавон ёфт. Тасхири қораҳо Донишмандони имрӯза бар ин боваранд, ки бо вуҷуди онки замоне инсонҳои ростқомат дар Чин зиндагӣ мекарданд мардумони кунунии Чин монанди дигар мардуми ҷаҳон танҳо – ҳои мосопинсҳоро ба ирс бурдаанд. Ҳангоме ки нахустин инсонҳо дар ҳудуди 40 ҳазор сол пеш аз тариқи Осиёи Миёна вориди Чин шуданд ҳудуди 60 ҳазор сол аз ҳаёти охирини Ҳомо Арктусҳо дар он навоҳӣ мегузашт. Ҳарчанд наметавон бо итминон иллати инқирози Ҳомо Арктусҳоро тавзеҳ дод, вале насли онҳо эҳтимолан бар асари тағйироти обуҳавои дар 100 ҳазор сол пеш мунқариз шудааст. Озмоишҳои генетик анҷом шуда бар рӯйи 12 ҳазор чинӣ низ ихтилофи миёни гунаҳоро рад менамояд. Ин озмоиш нишон дод, ки танҳо аҷдоди чиниҳо монанди инсонҳои имрӯзи ҳомосопинсҳо ҳастан 2. Нахустин инсонҳо Ҳудуди 30 ҳазор сол пеш, пас аз гузаштан аз тангаи Беринг по ба қораи Амрико ниҳодаанд. Тангаи Беринг, Сибир дар осиёро аз Аляска дар қораи Америка ҷудо мекунад. Дар он замон бар асари яхзадагии сатҳи уқёнус дар асри яхбандон ду хушкӣ ба ҳам муттасил мешаванд ва шикоргарони сокини Сибир бо гузар аз ин гузаргоҳ по ба қораи нав ниҳода ва аз онҷо дар саросари қораи нав пахш шуданд. Далелҳои фаровоне бар таъйиди ин назария вуҷуд дорад. Аз ҷумлаи шабоҳатҳои рехти ҷумҷума ва орвораҳои сокинони 30 ҳазор сол пеши Амрикои Шимолӣ ва мардумони ҳамасри онон, ки дар Сибир ва шимоли Чин зиндагӣ мекардан 3. Аврупо тавассути инсонҳои муҳоҷират карда аз Ховари миёна ва Осиёи Миёна тасхир гардид. Ин муҳоҷират аз 45000 сол пеш оғоз гардид ва ин муҳоҷират ва ускони инсони ҳомосопинс дар қораи Аврупо тайи 15000 сол такмил гардид.
Муҳоҷиркадӣ

Муҳоҷиркадӣ — деҳа дар ноҳияи Узункопрӯ, вилояти Эдирна, дар шарқи Туркия. Шумораи аҳолӣ — 238 нафар дар соли 2022. Асосан туркҳо.
Ховарон (Фархор)

Ховарон (то 2024 — Муҳоҷиробод 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дарқади ноҳияи Фархор. Аз деҳа то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш 2775 нафар, тоҷикон.
Муҳоҷират

"Муҳоҷират" — филми тасвирии компютерии пурраметражи студияи " ".
Муҳоҷирҳо

Муҳоҷирин (муҳоҷирҳо) - ҷамъи мусулмононе, ки соли 622 ҳамроҳи Муҳаммад (с) шаҳри Маккаро тарк намуда ба шаҳри Ясриб сафар, яъне ҳиҷрат кардаанд. Таърих Ин амал бинобар, аз ҷониби ашрофи қабилаҳои араб ба иқдоми Муҳаммад (с) пайғамбар оид ба эътиқод овардан ба Оллоҳ ба назари нобоварона ва ҳатто душманона нигаристан ва аз дину худоҳои сершумори авлодию қабилавии хеш (бутпарастӣ) даст накашидани бани қурайш руй додааст. Қурайшиҳои бутпараст, ҳатто Муҳаммад (с) пайғамбар ва пайравони ӯро куштанӣ ҳам буданд. Барои ҳамин ӯ соли 622 маҷбур шуд, ки аз Макка ба шаҳри дигари арабии Ясриб сафар, яъне ҳиҷрат кунад, ки ин сафар дар таърихи дини ислом ҳамчун ҳиҷрат-и Муҳаммад (с) пайғамбар аз Макка ба Мадина машҳур аст. Мусулмонони Макка, минбаъд - муҳоҷир, муҳоҷирин номида мешудаанд. Муҳоҷирин ва ансорҳо такягоҳи асосии Муҳаммад (с) дар муборизаи задди бани қурайш дар солҳои Ҳиҷрат буданд ва ғалаба кардаанд. 1.
Муҳра

Муҳра - яке аз зебу зиннати ороишии занон. Муҳраро дар Бухоро гаварса ва ё зағирак меномиданд. Барои сохтани муҳраҳо тиллову нуқраи дорои иёри баланд истифода мешуд. Муҳраҳоро дар кириё ба воситаи симкашӣ сӯрох мекарданд ва пасон дар ороиши гӯшвору зеби гардан ба кор мерафт. Барои истеҳсоли муҳраи навъи аъло ҳар кадом муҳраро дар алоҳидагӣ месохтанд. Дар пораи ангишти аз чӯби дарахт тайёршуда, чуқурчае кофта, ба он сим мегузоштанд ва ангиштро ба рӯйи лахчаи оташ ниҳода, бо даҳандам – лӯлачаи махсуси мисӣ онро пуф карда, ҳаво медоданд, то ки оташи он аланга гирад. Вақте ки сим об мешуд, бо анбӯр ангиштро гирифта, ба зарфи обаш хунук меандохтанд. Дар як лаҳза қатраи хӯла сард ва сахт шуда, ба муҳра табдил меёфт. Барои истеҳсоли миқдори зиёди муҳраҳо сими хӯларо дар зарфи ба оташ тобовар (маъмулан дар бӯта) об карда, сипас ба оби хунук қатра-қатра мечакониданд. Қатраҳо шаклҳои муҳраҳои гирдачаи нуқрагӣ ё тилоиро мегирифтанд. 1 Адабиёт Нигаред низ.
Муҳр

Муҳр — василаест бо интиқоли ҷавҳар ё барҷаста кардани коғаз бар рӯйи он асар мегузорад бо ин ҳадаф, ки битавон ҳувийяти як санадро мушаххас кард. Аммо дар ҳар давра дастгоҳҳо ва абзорҳои сохти инчунин муҳрҳо ё барҷастакориҳо барои муҳр мутафовит аст. Асосан будани ин навъ қолабҳо ва абзорҳо ҳамчун тасвире дар ойина ҳастанд. Анвоъ Муҳрҳо анвоъи мухталифе доранд, монанди муҳри желотинӣ, муҳри барҷаста, лок ва муҳр, муҳри лазерӣ ва муҳри биринҷӣ ва ғайра.
Муҳрарезӣ

Муҳрарезӣ - ҳунари истифода ва нақшбандӣ бо муҳра дар тайёр намудани ороишоти занона мебошад. Ороиши занонаест, ки ба номи муҳраи гардан, гулӯбандак ва ғайра маъмул аст. Дар Кӯлоб, Қаротегин, Дарвоз, Зарафшон - хафабанд, гулӯбанд, Қаротегини Боло, Мастчоҳ - кенҷак, Дарвоз - кашелак ва дар Бадахшон - семак, марҷон, марҷони гардан меноманд. Дар қадим зеби гардан аз тангаҳои тилоӣ ё нуқра ва муҳраҳои қиматбаҳо сохта шуда, бештар онро занҳои доро истифода менамуданд. Дар Болооби Зарафшон, шимоли Тоҷикистон, Самарқанду Бухоро зеби гардан аз тангаҳои подшоҳӣ сохта шуда аз якчанд қатор иборат аст, ки қатори аввал ба гардан ҷафс буда, боқимонда то қафаси сина овезонанд. Бештар нӯги ин қабил зеби гарданҳо тавқ дошт. Дар водии Кӯлоб низ аз тангаҳои бухороӣ (тило ё нуқра) зеби гардан месохтанд, ки имрӯз дар байни ҷавон занҳо маъмул аст. Зеби гарданҳои пештараро аз марҷони табиӣ месохтанд, ҳоло онро дар фабрикаҳо на фақат аз марҷон инчунин аз муҳраҳои сунъӣ низ тайёр мекунанд. Зеби гардани муҳрагӣ бештар аз муҳраҳои ранга ва сиёҳу сафед ба 7-10 қатор ресмон тавре чида мешавад, ки шаклан ба шероза ё нақши зебои дигаре монанд мешавад ва чунон ба назар мерасад, ки он тӯрбофӣ шудааст. Дар Кӯлобу Қаротегини Поён, Варзоб ва Қаратоғ зеби гардани нуқрагӣ маъмул аст, ки он бо номи зира, тавқ ё зареҳ ёд мешавад.
Муҳри Нубувват

Муҳри Нубувват ё муҳри Муҳаммад (с) (яке аз осори Муҳаммад (с) аст. Дар Қасри Топкапӣ ба султонҳои Усмонӣ тааллуқ дошт нигоҳ дошта мешавад, дар доираи маҷмӯи осорҳо нигоҳ дошта мешавад. Гумон меравад, ки ин як нусхаи мӯҳри Муҳаммад дар чанд номае, ки ба шахсони мансабдори хориҷӣ фиристодааст, истифода кардааст. Жан-Батист Таверне дар соли 1675 хабар дод, ки мӯҳр дар қуттии хурди сиёҳ дар чароғи девори пои диван дар утоқи реликӣ дар Топкапӣ канда шуда буд, нигоҳ дошта мешуд. Худи мӯҳр дар кристали тақрибан 7,5 10 см бо сарҳади устухони фил гузошта шудааст. Он ҳанӯз дар асри 17 барои мустаҳкам кардани ҳуҷҷатҳо истифода мешуд. Дар айни замон Дар парчами созмони террористии Давлати исломӣ тасвири мӯҳри нубувват нишон дода шудааст.
Муҳриддин Шералиев

Шералиев Муҳриддин - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иқтисод, буҷет, молия ва андоз, аз 17 марти соли 2005. 18 декабри соли 1950 дар ноҳияи Восеъ таваллуд шудааст. Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Муҳрадорон

Муҳрадорон — ҳайвонҳои хордодор; яке аз муташаккилтарин гуруҳҳои гуногуни ҷонварон. Мӯҳрадорҳо (ҳазор намуд) нисбат ба бемӯҳрагон (1,,45 млн намуд) кам бошанд ҳам, дар ҳаёти биосфераи ҳозира аҳамияти калон доранд. Мӯҳрадорҳо аз рӯи хусусиятҳои мутобиқӣ ва шаклҳои ҳаётӣ хеле гуногунанд Гуногунии навъҳои мутобиқӣ ва шаклҳои ҳаётии мӯҳрадорҳо на танҳо дар байни гурӯҳҳои калони таснифотӣ (гирддаҳонҳо, моҳиҳо, обхокиҳо, хазандаҳо, паррандаҳо, ширхӯрҳо), инчунин дар дохили гуруҳҳо низ мушоҳида мешавад. Ин на танҳо ба дараҷаи баланди инкишофу мураккабии сохти Мӯҳрадорҳо, инчунин ба қобилияти баланди ба шароити гуногуни ҳаёт мутобиқ, шуда тавонистани онҳо (аз даъри уқёнус то қуллаҳои баланди кӯҳу биёбонҳои беоб) алоқаманд аст.