ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ҳоҷӣ Мурод

Ҳоҷӣ Мурод — рӯзноманигор, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Ҳоҷӣ Мурод (Муродалӣ Хоҷаев) 17 июли соли 1942 дар рустои Ялдамичи ноҳияи Ғарм (Рашти ҳозира) таваллуд ёфта, пас аз хатми мактаби ҳафтсолаву миёнаи махсус вориди факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин гардида, таҳсилро соли 1967 муваффақона ба итмом расондааст. Ҳамон сол дар нашрияи "Қаротегини Советӣ" ба фаъолият пардохта, баъдан дар Кумитаи радиову телевизиони Тоҷикистон ба сифати муҳаррир, дар рӯзномаҳои "Маориф ва маданият", "Маданияти Тоҷикистон" ва ҳафтавори "Адабиёт ва санъат" ба ҳайси ходим ва мудири шуъба ифои вазифа доштааст. Аз соли 1987 дар нашриёти "Адиб" ба кор пардохта, дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст.Аз соли 2013 машғули фаъолияти эҷодист. Муддате дар Афғонистон ба ҳайси тарҷумон ва котиби Сафорати Иттиҳоди Шӯравӣ кор кардааст, ки заҳматҳояш бо ифтихорномаҳо ва ду нишони он кишвар қадрдонӣ шудаанд. Аз соли 1993 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. Эҷодиёт Нахустин шеъри ӯ соли 1960 дар рӯзномаи "Маориф ва маданият" ба табъ расидааст. Баъдан ашъори гуногунаш дар маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ва нашрияҳои мухталифи ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд. Ҳамчунин, намунаҳои ашъораш дар авроқи маҷмӯаҳои "Суроғ", "Хӯшабанд", "Хокистари сиришк", "Исёни сукут", "Қаламрави таманно", "Бомдоди нилуфар" ва "Сувари фитрат" манзури алоқамандони каломи мавзун гардидаанд. Китоби "Хокистари сиришк"-и ӯ соли 1997 сазовори Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода гардидааст. Ҷоизаҳо.
Ҳоҷӣ Муҳаммади Хабӯшонӣ

Ҳоҷӣ Муҳаммади Хабӯшонӣ — ориф, шоир ва аз бузургони машоихи Мовароуннаҳр Зиндагинома Ҳоҷӣ Муҳаммади Хабӯшонӣ пешвои тариқаи кубравия ва фирқаи заҳабия дар рӯзгори худ буд ва нисбати иродташ ба чаҳор восита ба Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ мерасид. Вай муосир бо шоҳ Исмоили Сафавӣ ва муриди шайх Муҳаммади Лоҳиҷӣ ва Сайид Муҳаммади Нурбахш буд. Хабӯшонӣ дар Хоразм даргузашт.
Ҳоҷӣ Муҳаммадшукур (деҳа, н. Носири Хусрав)

Ҳоҷӣ Муҳаммадшукур — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фирӯзаи ноҳияи Носири Хусрав. Аз Ҳоҷӣ Муҳаммадшукур то маркази ҷамоат 26 км, то маркази ноҳия 26 км. Аҳолиаш 278 нафар, тоҷикон.
Ҳоҷӣ Муҳаммад Чамканӣ

Ҳоҷӣ Муҳаммад Чамканӣ — арбоби давлатии Афғонистон. Зиндагинома Муҳаммад Чамканӣ — аз қабилаи паштунҳои вилояти Пактиё аст. Писари заминдори хурд — падараш қариб ду гектар замин дошт. Ӯ дар байни қабилаҳои паштун нуфуз дошт, дар замони подшоҳ Зоҳиршоҳ вакили палатаи халқии парлумон буд, баъдан — сенатор. Бо режими Бабрак Кормал, ки бо кумаки Артиши Шӯравӣ дар Афғонистон таъсис ёфта буд, ҳамкорӣ мекард, аммо узви Ҳизби халқӣ-демократии Афғонистон набуд. Моҳи январи соли 1986 ҷонишини раиси Шӯрои Инқилобӣ (дастгоҳи олии ҳокимияти давлатии Афғонистон) таъин шуд ва то моҳи май соли 1988 дар ин вазифа буд. Солҳои — Раиси Шӯрои марказии Луя Ҷирга и олии қабилаҳо (дастгоҳи машваратии назди Вазорати миллатҳо ва қабилаҳои Афғонистон). Моҳи ноябри соли 1986 — сентябри соли 1987 баъд аз истеъфо рафтани сардори Шӯрои Инқилобӣ Бабрак Кормал вазифаи ӯро иҷро мекард. Вай дар аҳди раҳбари воқеии кишвар Муҳаммад Наҷибулло, ки он вақт расман Афғонистонро сарварӣ мекард, нақши номиналӣ бозид. Инчунин, Чамканӣ аз соли 1987 муовини раиси Президиуми Шӯрои олии Оштии миллӣ дар Афғонистон буд. Таъин намудани Чамканй дар заминаи таъмин намудани садоқати аз қабилаи паштунҳо ба режими ҲХДА ва дар айни замон, таассуроти тақсимоти ҳақиқии ҳокимият бо ходимони ғайриҳизб алоқаманд буд. Аммо иҷрои ин вазифаҳо дар амал муяссар нашуд. Ӯ дар соли 1992 баъди ба қудрат расидани муҷоҳидин Афғонистонро тарк кард. Адабиёт.
Ҳоҷӣ Сайидолими Каздонӣ

Ҳоҷӣ Сайидолими Каздонӣ тав(20.03.1927.ваф.18.08.2013)шоир,табиб,омӯзгор,Аълочии маорифи халқ,узви хазинаи адабии ИНТ,узви Иттифоқи журналистон Ҳоҷӣ Сайидолим Каздонӣ соли 1927 дар деҳаи Каздон дар оилаи косиб таваллуд шудааст.Дар хурдӣ дар назди Эшони Ҳоҷӣ Рӯзаи Аён сабақ омӯхта сипас ба мактаб рафтааст.Бо сабаби сар задани Ҷанги Бузургӣ Ватанӣ муддате дар колхози кор карда сипас ба Омузишгоҳи Уротеппа меравад.Соли 1952-1956 донишҷӯи ДДОТ,Аввалин омӯзгори дори маълумоти оилӣ дар Каздон.Пас хатми Донишгоҳ ба деҳа баргашта ба омӯгорӣ машғул мешавд.Тӯли зиёда аз 40 сол дар мактаби ба номи Бедил аз фанни забон ва адабиёт инчунин аз риштаи алифбои ниёгон ба тадриси хонандагон машғул мешавад.Ҳоӣ Саидолими Каздонӣ шогирдони зиёде аз ҷумла:академик Қурбон Восеъ,профессор Нарзулло Қурбонов,арабшинос Нарзуллоҳ Назар,сафир Зубайдулло Зубайдов,адабиётшиносон Ҳамза Боқиев,Ризо Хокироев,професоор Бахшулло Ҷумаев ва дигарон мебошанд.Ҳоҷӣ Саидолим бо бисёре аз шахсиятҳои шинохтаии сиёсиву фарҳангӣ аз ҷумла:Лоиқ Шералӣ,Гулназар,Сайдалӣ Маъмур,Сафаралӣ Кенҷаев,Адирмуҳаммад Зафарзода,Ҳомидҷон Зоидов,Файзулло Ансорӣ,Аҳмад Абдуллоев,Аҳрор Мухторов,Ҳақназар Ғоиб,Мақсуд Шукуров,Шерхон Салим,Расулхон Ҳодизода,Муҳаммадон Шакурӣ,Собирҷон Мирзоев,Худоӣ Шариф,Султон Сафар,Меҳмон Бахтӣ,Доро Наҷот,Қутбӣ Киром,Махсум Олимӣ,Яъқуб Аълоев риштаи дустӣ доштанд.Аз соли 1998 ба нафақа баромада дар шаҳри Душанбе ба кори эҷодӣ машғул буд.Муаллифи китобҳои Баҳр дар кӯза,Умри дубора,Тушаи мусофир,Наврӯз вуҷуди сабза бедор кунад ва ғайраҳо мебшад.Инунин як атор мақолаҳои Ҳоҷӣ Саидолим дар матбуоти даврӣ дар боби одобу ахлоқ ба табъ расидаат.Ҳоӣ Сайидолими Каздонӣ ба шаҳрҳои Бухоро,Самарқанд,Ургут,Боку сфар кардааст.Дар баробари касби омӯзгорӣ инчунин табиби ҳозиқ ва ботҷариба буд,ки даҳо шахсиятҳои маъруфу машҳури ҷумҳуриро табобат кардааст. Дар бораи Ҳоҷӣ Саидолим як қатор мақолаҳо аз ҷониби адабиётшиносон ва олимон таълиф шудааст.Ба гуфтаи профессор Мирзо Аҳмадов Ҳоҷӣ Саидолим аз овони донишҷӯи ҷавони чусту чолок,озода ва дилдарёб буд вале дорои иродаи мустаҳкам буд.Ҳоҷӣ Саидолими Каздонӣ соли 2013 дар синни 86 солагӣ аз олам дар гузашт. Ӯ тавонист номи худро абадан дар соҳаи маориф ва илм сабт созад.
Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода

Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода (зод. 10 июни 1955, деҳаи Ростровут, ноҳияи Ғончӣ) — донишманди ислом, шоир, номзади илмҳои филология, сархатиби масҷиди Шайх Муслиҳиддин ва муовини раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон 1. Зиндагинома Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода 10 июни соли 1955 дар деҳаи Ростровути ноҳияи Ғончӣ ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна соли 1973 ба мадрасаи "Мири Араб"-и Бухоро дохил шуда, онро соли 1978 бомуваффақият хатм намудааст. Баъдан тайи солҳои вазифаи сархатиби масҷиди ҷомеи "Ғулакандоз"-и ноҳияи ба номи Ҷаббор Расуловро адо кардааст. Солҳои дар факултаи улуми қуръонии Донишгоҳи байналмилалии исломии Либиё таҳсили илм кардааст. Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода дар ибтидои соли 1993 сархатиби масоҷиди вилояти Ленинобод интихоб шуда, аз соли 1994 ҳамчун сархатиби масҷиди Шайх Муслиҳиддин ва ҳамзамон ноиби муфтии мусалмонони Тоҷикистон адои вазифа кардааст. ӯ аз моҳи майи соли 1997 инҷониб Раиси Шӯрои уламои вилояти Суғд, сархатиби масҷиди Шайх Муслиҳиддин ва дар як вақт муовини Раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шуда, то кунун дар ин мақом адои вазифа мекунад. Таълифот Солҳои беш аз 100 мақолаи ӯ дар матбуот чоп шуда, зиёда аз 300 барномаю суҳбатҳояш дар мавзӯъҳои гуногуни динӣ ва панду ахлоқӣ дар телевизион манзури мардуми шарифи Тоҷикистон шудаанд. Ҳашт китоби ӯ таҳти унвонҳои "Гавҳари имон мафурӯш", "Бунёди оила дар ислом", "Сию се суҳбати судманд", "Ҳазрати бузургвор", "Маъхаз-ул-маъонӣ аз оёти қуръонӣ", "Ҳаҷнома", "Табйин-ул-ҳақоиқ", "Анвор-ул-мактубот", "Мазҳаб ва соҳибмазҳаб" бо теъдоди умумии 8000 нусха интишор ёфтааст. Фаъолияти илмӣ Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода соли 2004 дар заминаи китобаш "Маъхазу-л-маъонӣ аз оёти қуръонӣ" дар мавзӯи "Усули истифодаи оёт ва қиссаҳои қуръонӣ дар Маснавии маънавӣ"-и Ҷалолиддини Румӣ" рисолаи илмиро барои дарёфти дараҷаи илмии номзади улуми филологӣ дифоъ намудааст 2. Китоби ӯ таҳти унвони "Илм дар тасаввуф" таҳқиқоти наве дар пажӯҳиши тасаввуфшиносӣ ба шумор меояд. Сафарҳо Ҳоҷӣ Ҳусайн Мӯсозода тӯли фаъолияти беш аз сисолаи хеш ба бисёр мамолики Шарқу Ғарб, аз ҷумла Арабистони Саудӣ, Эрон, Кувайт, Урдун, Сурия, Туркия, Миср, Либиё, Алҷазоир, Фаластин, Имороти Муттаҳидаи Кипр, Италия, Нигерия, Мали, Мавритания, Малайзия, Уганда, Сенегал сафарҳои хидматӣ анҷом додааст.
Ҳубайши Тифлисӣ

Шарафуддин Абулфазл Ҳубайш ибни Иброҳими Тифлисӣ — адиб, пизишк, мунаҷҷим ва нависандаи форсӣ ва арабинавис. Таълифот Китобҳои зерин аз таълифоти ӯст: "Усулу-л-малоҳим", "Баёну-с-синоот", "Баёну-н-нуҷум", "Тарҷумону-л-қавофӣ", "Комилу-т-таъбир", "Мадхал ило илми-н-нуҷум", "Малҳамату Дониёл" ва ғайра.
Ҳувишка

Ҳувишка (бохт.; асри — номаълум) — шоҳаншоҳи Кушонӣ, писари Канишка. Фармонравоии ӯ даврони нави сангарсозӣ ва истеҳкомоти шоҳаншоҳӣ буд.
Ҳубей

Вилояти Ҳубей (чинии сода:, пинйин:) — яке аз вилоятҳои Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Шарқи қисми марказии кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Ухан. Масоҳат — 185 889 км (Ҷойи 14-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 57 237 740 нафар (Ҷойи 9-ум байни вилоятҳои кишвар). Таърих Бахшбандии кишварӣ Иқтисодиёт Аҳолӣ Фарҳанг Ҷозибаҳои гардишгарӣ Дин Пайвандҳо.
Ҳуго Леон Феррер

Ҳуго Фернандо Хосе Исмоил Леон Феррер — продюсери колумбӣ, ки беҳтарин корҳояш дар ва маъруф аст. Вай собиқ ноиби президенти истеҳсолоти мебошад. Лоиҳаҳои беҳтарини таҳиянамудаи ӯ,,,, мебошанд. Зиндагинома Волидони ӯ: падар Ҳуго Алберто Леон Гутиерес рассом, модар Кончита Феррер Мелук сароянда буданд. Аз ин рӯ, Ҳуго Леон Феррер, ба монанди панҷ бародари худ, қобилияти санъатро ба мерос гирифтааст. Аммо вақте ки боқимондаи бародарон ҳамчун навозанда ташаккул ёфтанд, ӯ то ба камол расиданаш ба эҷодиёти худ озодӣ надод. Ҳуго Леон Феррер 10 декабри соли 1955, дар Кибдо, Колумбия таваллуд шудааст. Пас аз хатми мактаб ба донишгоҳ дохил шуд. Пас аз ҳафт соли таҳсил ӯ соҳиби дипломи муҳандисӣ гардид. Вай ба кор дар шабакаи телевизионии шурӯъ кард. Дар он ҷо ӯ бо Пилар, зани ҳаёти худ вохӯрд. Онҳо соли 1981 издивоҷ карданд ва пас аз ду сол духтаре бо номи Наталя Пилар ба дунё омад. Ба туфайли кори хубаш, Ҳуго Леон Феррер ба зудӣ директори шабака таъин шуд. Аммо, ӯ дар ин вазифа муддати тӯлонӣ кор накард, зеро Патрисио Уилс аллакай диққати ӯро ба худ ҷалб карда, пешниҳод кард, ки дар студияи кор кунад. Соли 1988 Ҳуго шартнома баст, онҳо шарик шуданд ва ба таҳияи теленовелаҳо шурӯъ карданд. Дар ин ҷо вай диққати ҳақиқии худро ёфт. Дар соли 1990, фарзанди дуюми онҳо бо ҳамсараш таваллуд шуд - писарашон Ҳуго Матео. Ҳуго Леон Феррер бо фарзандони худ ифтихор дорад ва худро ҳамчун як шахси хушбахт эҳсос мекунад, зеро ӯ айни замон кори дӯстдоштаашро мекунад. Филмнома Продюсери иҷроия -.. Продюсери иҷроия -.. барои Продюсери иҷроия -.. баром Продюсери иҷроия -.. барои ва Продюсери иҷроия -.. барои Продюсери иҷроия -.. барои Продюсери иҷроия -.. барои.
Ҳудо Шаъровӣ

Ҳудо Шаъровӣ (июн 1879 1 2, Ал-Минё, Хидивияти Миср 3 — 12 декабр 1947, Қоҳира, Подшоҳии Миср) — мутафаккира. Зиндагинома.
Ҳуго Рафаэл Чавез

- Ҳуго Рафаэл Чавез Фриас — панҷоҳу сеюмин раиси ҷумҳури Венесуэла буд. Чавез ба унвони раҳбари "Инқилоби Боливарӣ" шинохта мешуд ва ба хотири сиёсатҳои сотсиал демократӣ ва зиддияташ бо ҷаҳонисозии неолибералӣ ва сиёсати хориҷии ИМА ва ҳимоят аз Аҳмадинажод машҳур буд. Ӯ муассиси ҳизби чапгарои "Ҷунбиши Ҷумҳурии Панҷум" буд, ки дар ҳоли ҳозир дар Венесуэла дар қудрат аст.
Ҳугу Боливион

Ҳугу Боливион (7 июни 1901). - 15 июли 1993) — Ходими ҳарбӣ ва сиёсии Боливия, аз соли 1951 то соли 1952 амалан президенти кишвар буд.
Ҳуисна (дарё)

Ҳуисна — номи дарёе аст, ки дар Фаронса равон аст.
Ҳукм

Ҳукм — қарори додгоҳ мебошад, ки дар маҷлиси судӣ оид ба масъалаи гунаҳкор будан ё набудани судшаванда ва дар бораи татбиқ кардан ё накардани ҷазо дар ҳаққи ӯ бароварда шудаасг.. низ.
Ҳукматулло Аҳмадов

Ҳукматулло Аҳмадов (Аҳмадов Ҳукматулло Маҳмудович.9.1949, деҳаи Ҳамровиёи ноҳияи Данғара) — хокшинос, доктори илмҳои кишоварзӣ — академики АИКТ. Зиндагинома Хатмкардаи Университети давлатии ба номи М. В. Ломоносови шаҳри Маскав. Дастёр (лаборант)-и калон — аспирант — ходими калони илмии Институти хокшиносӣ — ходими калони илмии Пойгоҳи таҷрибавии ҷангалпарварии дар Тоҷикистон будаи Институти тадқиқоти илмии ҷангалпарварии Осиёи Марказӣ — ходими калони илмӣ — мудири шуъбаи фарсоиши (эрозия)-и хок — котиби илмии Институти хокшиносӣ — директори Институти таҳқиқоти илмӣ ва ҷустуҷӯю лоиҳакашии ҷангалпарварии Тоҷикистон — саркотиби илмӣ — ноиби президент ва Президенти АИ Кишоварзии Тоҷикистон (аз 2008). Муаллифи 178 асарҳои илмӣ, аз ҷумла 2 китоб, 170 мақола ва 6 тавсия. Осор.
Ҳукумат

Ҳукумат - мақоми олии иҷроияи дастаҷамъии давлатӣ мебошад. Дар баъзе мамлакатҳои хориҷа Ҳукумат номҳои гуногун дорад, аз қабили Шӯрон Вазирон, Девони Вазирон, Шӯрои давлатӣ ва ғайра. Тартиби ташкили Ҳукумат аз шакли идора вобастагӣ дорад. Дар кишварҳои парлумонӣ Ҳукумат бо замимаи сардори давлат аз тарафи роҳбари ҳизбе, ки дар парлумон ҷойҳои бештареро соҳиб гардидааст, ташкил карда мешавад. Дар ҷумҳурии президентӣ ҳайати Ҳукумат аз тарафи Президент ташкил ёфта, ҳар як узви он аз тарафи парлумон тасдиқ карда мешавад.. низ.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон — мақоми ҳокимияти иҷроияи давлатӣ буда 1, бо мақсади таъмини роҳбарии самараноки соҳаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва иҷрои қонунҳо, қарорҳои Маҷлиси Олӣ, фармону амрҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил карда мешавад. Ҳукумат ба низоми мақомоти идораи давлатӣ роҳбарӣ намуда, фаъолият ва мутобиқати ҳамкории онҳоро таъмин мекунад. Мувофиқи Конститутсия Ҳукумати Тоҷикистон аз тарафи Президент дар ҳайати Сарвазир ва дигар аъзои Ҳукумат таъйину озод карда шуда, фармон дар ин хусус ба тасдиқи Маҷлиси Олӣ пешниҳод карда мешавад. Ҳайати Ҳукумат аз сарвазир, муовини якум ва муовинони ӯ, вазирон, раисони кумитаҳои давлатӣ иборат аст. Раиси Ҳукумат Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, сарвари ҳокимият мебошад. У ба фаъолияти Ҳукумат роҳбарӣ намуда, барои ваколатҳоро самаранок амалӣ намудани он тадбирҳо меандешад. Асоси ҳуқуқии фаъолияти Ҳукуматро Конститутсия, Қонуни конститутсионӣ "Дар бораи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон", дигар қонунҳо, қарорҳои Маҷлиси Олӣ, фармон ва амрҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил менамояд. 2 Фаъолияти Ҳукумат Ҳукумати ҷумҳурӣ аз Сарвазир, муовини якум ва муовинони ӯ, вазирон, раисони кумитаҳои давлатӣ иборат аст 3. Ҳукумати ҷумҳурӣ роҳбарии самараноки соҳаҳои иҷктисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва иҷрои қонунҳо, қарорҳои якҷояи Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси Намояндагон, қарорҳои Маҷлиси Миллӣ, қарорҳои Маҷлиси Намояндагон, фармону амрҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин мекунад.(Ниг. Боби 5 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон). Нигаред низ.
Ҳулбек

Ҳулбек — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралӣ Маҳмадалиеви ноҳияи Восеъ. Аз Ҳулбек то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 5284 нафар, тоҷикон.
Ҳулбазор

Ҳулбазор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чашмасори ноҳияи Ғафуров. Аз Ҳулбазор то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 52 км. Аҳолиаш 394 нафар, тоҷикон.
Ҳум

Ҳум — порсое аз табори Фаридун, ки дар кӯҳе ибодат мекард. Афросиёб дар ҳангоми фирор ба дасти Ҳум асир уфтод ва Ҳум ӯро бигрифту ба Кайхусрав супурд.
Шафтолу

Шафтолуи маъмулӣ 3 4 5 6, шафтолу, ҳулу 7 — ҷинси бутта ё дарахти мевадорест аз оилаи настараниҳо. Дарахти Шафтолу м қад мекашад. Баргаш нештаршакли дарозруя (дарозиаш см, бараш см), дандонадор, гулаш сурх ё гулобӣ, мевааш кулула, тухмшакл, гирда ё дарозруя, пашмакдор ё лучак, рангаш гуногун (аз сабзи сафедтоб то норинҷӣ), пусташ тунук, мағзаш сафед, зард, гулобӣ, сершира, ширин ё каме нордон, донашакл нағз ҷудо (баъзан часпак) мешавад. Шафтолуи худруй аниқ, маълум нест. Тахмин мекунанд, ки Шафтолуи худруй дар куҳсори Хитой месабзад ва онро 4 ҳаз. сол муқаддам кишт кардаанд. Шафтолу аз Хитой ба Эрон, минбаъд ба Юнови Қадим (Теофраст дар а. 4 то м. Шафтолуро ном бурда аст) бурдаанд. Шафтолуро дар ҳудуди республикаҳои Осиёи Миёна ва Закавказия ҳануз то м. мепарвариданд. Ҳоло Шафтолу қариб дар ҳама мамлакатҳои субтропикию тропикии Нимкураи шимолӣ ва Нимкураи ҷанубӣ маъмул шудааст. Дар СССР Шафтолуро асосан дар Осиёи Миёна, Кавказу Қрим, РСС Молд., поёноби д. Волга ва ҷан. РССУ (беш аз 25 ҳаз. га) мепарваранд; аз ҳар га шафтолузор ц ҳосил меғундоранд. Дар ҷаҳон тақр. 5 ҳаз. ва дар СССР 98 навъи Шафтолу маълум аст. Дар Тоҷикистон навъҳои таҳҷоии Шафтолу— сафед, равғани гов, анҷиршафтолу, лучак, чиллагӣ, Шафтолуи сурх, инчунин навъҳои ба шароити маҳал мутобиқшудаи пешпазак ("Майфловер", "Александр ранный", "Камберленд", "Золотой юбилей"), миёнсолӣ ("Малиновый", "Инжирный красный", "Обильный", "Чемпион", "Старт"), дерпазак ("Эльберта", "Фардод", "Сальвей"), навъдои нави "Мевагул", "Гулдор", "Равшан" ва "Сунбулӣ"-ро, ки селекционерони Ин-тн тадқиқоти илмии боғу токдорӣ ва сабзавоткории Тоҷикистон руёнидаанд, парвариш мекунанд. Шафтолуи сафед навъи таҳҷоӣ аст. Дарахти -солааш то 80 кг ҳосил медиҳад. Мевааш хуштаъм, сершираву ширин, андак нордон (вазнаш андаряк г), асосан барои тархурӣ истифода мешавад. Ох. авг. ва авв. сент. мепазад. Бештар дар вил. Ленинобод мепарваранд. Шафтолуи сурх. Дарахташ ба Шафтолуи сафед монанд аст, вале навдаҳояш одатан сурхчаанд. Мевааш сурхтоб, таъмаш бештар талхча, донакаш ба осонӣ ҷудо мешавад. Чиллагӣ навъи Шафтолуи пешпазаки таҳҷоист (дар даҳрӯзаи авв. июнь Мепазад). Мевааш бештар зардтоб, гулобӣ ва сурх. Таъмаш нордон, баъзан андак талхча. Дар водии Фарғона ва ноҳияҳои диг. Осиёи Миёна хеле маъмул аст. "Мевагул" ва "Гулдор" навъҳои сармобардор ва серҳосиланд. Ҳар бехи "Мевагул" андаряк 47,2 кг, "Гулдор" 55,3 кг ва аз ҳар га андаряк ц ҳосил медиҳад. Меваашон зардтоб, нордон. "Равшан" навъи нави сармобардор аст. Аз ҳар бехаш андаряк 55 кг ва аз ҳар га то 306 ц ҳосил меғундоранд. Мевааш сафеди пашмакдор, хуштаъм ва хушбӯй. "Сунбулӣ" навъи серҳосилу пешпазак аст. Аз дар бехи он то 75,1 кг ва аз ҳар га то 417 ц ҳосил мегиранд. Мевааш калон, таъмаш нордон. Шафтолуро асосан барои тархурӣ, тайёр кардани мураббо, шафтолуоб, мармелад, повидло ва ним истифода мебаранд. Равғани мағзи Шафтолуро дар тнб барои тайёр кардани ҳар гуна марҳам ва чун ҳалкунаида (мас., барои тайёр кардани кофур ва ғ.) истифода мебаранд. Шафтолу % қанд, то — 1,02 % ҷавҳари себу лиму, 0,,26 % пектин, 0, мг% каротин (провитамина А) ва витаминҳои С, В дорад. Дар мағзи донаки Шафтолу % равған ҳаст.
Ҳумберто де Аленсар Кастело Бранко

Ҳумберто де Аленсар Кастело Бранчо (20 сентябр, июл, 1967) пешсафони бразилиягӣ буд. Вай яке аз пешсафони Бразил дар давраи Ҷнги Сард буд.
Ҳумой (духтари Гуштосп)

Ҳумой — дар достонҳои миллии Эрон ва "Шоҳнома" духтари Гуштосп хоҳари Исфандиёр аст. Гуштосп қавл дод агар касе кини Зарирро биситонад Ҳумойро ба ақди ӯ дархоҳад овард, аммо касе ҷузи Исфандиёр бародари Ҳумой гиреҳ аз ин кор накушод.
Ҳумойи Чеҳрзод

Ҳумойи Чеҳрзод, Ҳумойи Чеҳрозод, Ҳумой, Ҳумонӣ подшоҳи зани эронӣ, ҳафтумин подшоҳи силсилаи Каёниён.
Ҳумоюн Хуррам

Амир Ҳумоюни Хуррам (июн 1930, Бӯшиҳр — 17 январ 2013) — навозандаи виюлун, мусиқидону оҳангсози аҳли Эрон. Ӯ яке аз аъзои Шӯрои олии хонаи мусиқии Эрон буд 1. Ҳумоюн Хуррам аз бузургтарин оҳангсозони эронӣ ва холиқи мусиқиҳои беназире мисли "Ғавғои ситорагон", "Афсонаи ширин", "Расвои замона", "Ту эй парӣ куҷоӣ", "Овои хастадилон", "Шаҳзодаи рӯъё", "Пайки саҳарӣ", "Тоқатам деҳ" ("Соғарам шикастаӣ соқӣ"), "Зи кӯи балокашон" ва даҳҳо асари ҷовидонаи дигар асту таъсири зиёде дар мусиқи эронӣ доштааст. Вай бо хонандагони саршиноси замонаи худ аз ҷумлаи Марзия, Илоҳа, Дилкаш, Ҳусайни Қаввомӣ, Маҳастӣ, Ҳойида, Шаҷариён ва дигар хонандагони бузург ҳамкорӣ дошт ба тавре ки Парвин аз хонандагони инҳисории таронаҳои Хррам мҳсуб мешуд.
Ҳумоми Табрезӣ

Ҳумоми Табрезӣ, Ҳумомуддин ибни Аълои Табрезӣ (1238, Табрез — 1314) — шоир, ориф ва донишманди форс-тоҷик. Зиндгинома Ӯ дар Табрез таваллуд шуда, чанд гоҳе дар Озарбойҷон вазир будааст. Ҳумом ба забонҳон тоҷикӣ-форсӣ ва арабӣ шеър менавиштааст. Девони ғазалиёти вай қариб ду ҳазор байт дорад. Ӯ "Сӯҳбатнома" ном манзумае низ доштааст. Ҳумом 25 сафари таърихи 714 ҳиҷрӣ 3 Июни соли 1314 дар 78-солагӣ вафот кардааст. Аммо ба ақидаи Э. Броун Ҳумоми Табрезӣ дар синни 116-солагӣ вафот кардааст. Махмуд писари Фаридун Хумоми Табрези шоири асри хаштум ҳиҷрӣ дар Эрон аст. У дар ғазал аз худ тавоноии бисёр нишон дод. Хумом шадидаро дустдори Саъди Шерози буд ва бо ӯ мукотиба дошт ва бино бар бархи ёддоштхо хангоме, ки Саъди ба Озорбойчон сафар кард бо Хумом низ дидор дошт. Шумораи аз ғазалиёти ӯ бар майнаи ғазалҳои аз Саъди, бар ҳамон вазн ва кофия ва радиф сохта шудаанд Ҳумом ва забони Озари Табрези ба забони бумии он замони Табрез ва Озарбойчон яъне Забони Эронии Озари низ ашъор ва адабиёт дорад Аз ғазалиёт Эзоҳ Пайвандҳо 1 2.
Ҳунар

Ҳунар; даҳ (панҷааш) дасташ ҳунар; панҷ ангушташ ҳунар моҳир дар ҳама корҳо; ба як ҷавон чиҳил ҳунар кам аст (мақ.).
Ҳунари синамо

Ҳунари синамо — як навъ эҷоди бадеъӣ, ки бар пояи равишҳои мухталифи фаннии сабту пахши тасвири дар ҳаракат аст, ки маъмулан ҳамроҳ бо садо аст. Ҳунари синамо ба ҳам овардани адабиёт, ҳунарҳои таҷассумӣ, театр ва мусиқӣ мебошад.
Ҳунан

Вилояти Ҳунан (чинии сода:, пинйин:, айнан: "к югу от озера") — яке аз вилоятҳои Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар қисми Ҷанубу Шарқи кишвар воқеъ аст. Маркази вилоят — шаҳри Чанша. Масоҳат — 211 231 км (Ҷойи 10-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 65 683 722 нафар (Ҷойи 7-ум байни вилоятҳои кишвар). Таърих Бахшбандии кишварӣ Иқтисодиёт Аҳолӣ Фарҳанг Ҷозибаҳои гардишгарӣ Дин Пайвандҳо.
Ҳунарпешаи халқии Русия

Ҳунарпешаи халқии Русия — унвони олии фахрии Федератсияи Русия аст, ки барои корҳои бузург дар соҳаи санъати театр, мусиқӣ, эстрада, сирк ва кино дода мешавад. Дохил ба системаи мукофоти давлатии Федератсияи Русия. Унвони олии "Ҳунарпешаи халқии Русия" ба шаҳрвандони Русия — балетмейстерон, дирижёрон, дромнависон, композиторон, режиссёрон, хормейстерон, мусиқинавозоне, ки барномаҳову асарҳои баландғояи бадеӣ ва нақшҳои ҷолиби театриву синмои офаридаанду бевосита иҷро намуда барои рушд ва нигоҳдории фарҳанги бадеии ватанӣ, тарбияи насли ҷавони ҳунарпешагон саҳм гузоштаанд, дар ҷомеъа ва байни ихтисосмандон шуҳрат пайдо кардаанд, дода мешавад.
Ҳунайн ибни Исҳоқ

Абузайд Ҳунайн ибни Исҳоқи Ибодӣ (сур., 809, Ҳира — 873, Бағдод) — пизишк ва тарҷумон аз забонҳои юнонӣ ва суриёнӣ, бузургтарин шахсияти неҳзати тарҷумаи садаи, падари Исҳоқ ибни Ҳунайн. Дар Аврупои садаҳи миёна бо номи лотинишудаи Йуҳоннитиус маъруф буд.
Ҳунарпеша (филм)

Ҳунарпеша яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Моҳсен Махмалбаф буд. Филмро дар соли 1993 сохт.
Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон

"Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон" — унвони фахрӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки дар соли 1990 ба ҷойи унвони фахрии замони шӯравӣ — "Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон" ҷорӣ карда шудааст 1. Унвони фахрии Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон ба шахсоне, ки дар инкишофи санъати театрӣ, мусиқӣ, кино ва сирки Тоҷикистон саҳми арзанда гузоштаанд ва чун қоида, на пештар аз панҷ соли баъд аз сарфарозгардонӣ бо унвони фахрии Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон дода мешавад. 2 Нигаред низ.
Ҳунарманд

Ҳунарманд — шахсе аст, ки ба офариниши осори ҳунарӣ мепардозад ё дар ҳар шохае аз фаъолиятҳои инсонӣ, ки ба ҳунар марбут мешавад дар ҳоли фаъолият аст. Корбурд аз вожаи "ҳунарманд" дар суҳбатҳои рӯзмара (ва ҳатто илмию фарҳангӣ) маъмулан фақат ба шахсе ишора дорад, ки дар ҳунарҳои таҷассумӣ машғули фаъолият аст. Ҳунарманд маъмулан ба касоне, ки барои саргармӣ ба ин амр машғуланд низ итлоқ мешавад. Ин истилоҳ барои мусиқидонон, навозандагон созҳо ва иҷрокунандагони намоиш низ ба кор меравад ва аммо дар мавриди бозигарҳо маъмулан аз лафзи ҳунарпеша истифода мекунанд. Албатта "ҳунарпеша" дар айни ҳол, ки бори маъноии бисёр мутафовите дорад, бо ҳунарманд мутародиф аст.
Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон

Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон — унвони фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо он ҳунарпеша, коргардон, дирижёр, консертмейстер, балетмейстер, корманди эҷодии театр, кино, телевизиону радио, филармония, сирку ансамбл, дастаи ҳунарӣ, мутрибе, ки маҳорати баланди иҷрокунандагӣ дошта, дар рушди ҳунари Тоҷикистон ва дар тарбияи насли эҷодкор саҳми арзанда гузошта, аз рӯи ихтисос 15 сол ва зиёда аз он фаъолият кардааст ва чун қоида ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дорад, қадрдонӣ мешавад 1. Унвони фахрии Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ба ҷойи унвони фахрии замони шӯравӣ "Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон" (аз соли 1939) 2 ҷорӣ карда шудааст.