Муҷоҳидини Афғонистон

Муҷоҳидини Афғонистон (ҳомиёни имон, мубориза барои дин ё барои Ватан) — узви гурӯҳҳои мусаллаҳи ғайримунтазира, ки бо ақидаҳои исломӣ ангеза доранд, дар солҳои 1979-1992 дар ҷанги шаҳрвандӣ дар ҶДА дар Афғонистон ба як қувваи ягонаи шӯришӣ муттаҳид шуда, бар зидди ҳукумати Ҷумҳурии Демократии Афғонистон ва Артиши Шӯравӣ меҷангиданд. Муҷоҳидин соли 1979 бо мақсади муборизаи мусаллаҳона алайҳи ҳузури низомии шӯравӣ ва ҳукуматҳои ҶДА — Бабрак Кармал ва Наҷибулло аз ҳисоби мардуми маҳаллӣ ҷалб шуда буданд. Пас аз анҷоми ҷанг дар миёнаҳои солҳои 90-ум қисме аз муҷоҳидини афғон ба сафи Толибон, бархе дигар — қувваҳои мусаллаҳи "Иттифоқи Шимолй" гаравиданд. Истилоҳи Муҷоҳидин — аз арабӣ, ё танҳо исёнгарон меномиданд. Сарбозони шӯравӣ дар ҳаёти ҳаррӯза барои ифодаи онҳо аксар вақт истилоҳи "арвоҳҳо"-ро истифода мебурданд.— аз "душманҳо" гирифта шудааст. Муҷоҳидин ҳамон либоси суннатии афғонро ба бар мекарданд, ки сарулибоси мардуми маҳаллӣ буд ва ҳеҷ чиз аз он фарқ намекард (куртаҳо, куртаҳои сиёҳ, салла ё пакол дар сарпӯшӣ). Таърих Ақида ва стратегияи душманҳои афғон (муҷоҳидин) Тактика муборизаи мусаллаҳона Тактикаи муборизаи мусаллаҳона— партизанӣ. Дастурҳои асосии идоракунии амалиёти ҷангии муҷоҳидин инҳо буданд: Муқовимати мусаллаҳона шартан ба се марҳила тақсим мешуд: Аслиҳа Аксари аслиҳаи муҷоҳидинро Чин ва Иттиҳоди Шӯравӣ истеҳсол кардаанд. Тачхизоти мудофиаи хавоӣ: Намудҳои гуногуни минаҳо, аз ҷумла зидди танк ва зидди пиёдагард ва минаҳо; Ҳампаймонони муҷоҳидин Сарчашмаҳои таъминот ва маблағгузорӣ Баъди ба Афғонистон ворид шудани қушунҳои шуравӣ, Идораи иттилооти марказӣ якчанд қароргоҳҳои таълимӣ ва таъминоти муҷоҳидинро дар Покистон ташкил дод. Дар оянда манбаъҳои асосии маблағгузории муҷоҳидин инҳо буданд: Машҳуртарин раҳбарони ҳизбу ҳаракатҳо "Ҳафтгонаи Пешовар" - "Иттиҳоди Ҳафт" "Иттиҳоди Ҳафт", ё "Ҳафтгонаи Пешовар" — иттиҳоди ҳарбию сиёсии роҳбарони муҷоҳидини Афғонистон аст. Соли 1982 таъсис ёфта, қароргоҳаш дар Пешовар, Покистон ҷойгир аст. Онро пешвоёни аҳзоби бунёдии исломии мухталиф, умдатан паштуни аксарияти самти суннӣ дар ислом намояндагӣ мекарданд. Ба ин паймон чаҳор ҳизби бунёдгаро шомил буданд, ки ҳадафи аслии худро таъсиси давлати исломӣ дар Афғонистон эълон карданд. Ҷомеаи афғон, ки шумораи зиёди гурӯҳҳои мухталифи иҷтимоиро ташкил медиҳад, ки аз ҳамдигар бо аломатҳои этникӣ, динӣ ва дигар хусусиятҳо фарқ мекунанд, мустақилона ё дар наздикии гурӯҳҳои дигари этникӣ зиндагӣ мекунанд, бо сифату аломатҳои хеле гуногунранг тавсиф карда шудааст. Аз ин рӯ, нерӯҳои шӯришиёни афғон аз ҷиҳати этникӣ, ҷуғрофӣ ва мазҳабӣ тақсим карда мешуданд. Кӯшишҳои сершумори гурӯҳҳои мухталифи муқовимат барои муттаҳид шудан ба як нерӯи муташаккил натавонистанд бартараф созанд. Бинобар ин тақсимоти онҳоро ба ду гурӯҳи асосӣ: бунёдгароёни исломӣ ва миллатгароёни муътадил ҷудо кардаанд: Се ҳизби дигари "Иттиҳоди Ҳафт" -ро суннатпараст номиданд. Онҳо тарафдори ба шаклҳои тоинқилобии хокимият баргаштани Афғонистон буданд. Онҳо: Ҳаштгонаи шиъа - "Иттиҳоди Ҳаштгона" Ба Ҳаштгонаи шиъа, ки маъмулан Иттиҳоди ҳаштгона номида мешавад, ҳашт ҳизбро дар бар мегирифт, ки ба мазҳаби шиъа и ҷомеаи Афғонистон нигаронида шудаанд. Ҳамаи онҳо аз кумакҳои молӣ ва дигар кумакҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон ва раҳбарони рӯҳонии он баҳра мебурданд. Тоҷикони шиъа, Чораймоқҳо дар вилоятҳои ҳаммарз бо Эрон — Ҳирот, Фароҳ, қисман Ҳилманд, инчунин шиъаҳои ҳазора ва исмоилиёни ҳазора, ки дар қисмати марказии Афғонистон дар вилоятҳои — Бомиён, Дайкундӣй, Ғур, Урӯзгон, Ғазнй, Бағлон, Балху Самангон зиндагӣ мекунанд. Шиъаҳо ва исмоилияҳо, ки аксарияти аҳолии Афғонистон набуда, дар тӯли тамоми таърихи мавҷудияти давлати Афғонистон аз ҷониби аксарият — паштунхо ва точикон, табъизи мазҳабӣ ва миллиро аз сар гузаронидаанд. "Иттиҳоди Ҳаштгона" — ҳашт ҳизби шиъаи муҷоҳидини афғон ҳастанд. Таъсиси "Иттиҳоди Ҳаштгона" на танҳо аз нигоҳи истиқлолияти молиявии қисмати шиъаи ҷомеа аз таъсири Покистони суннимазҳаб, яъне паштунҳо, ки бо кӯмаки молии амалиёти "Тсиклон" ки як қисмро идора мекарданд ба мақсад мувофиқ буд. Он кушиши мустакилона иштирок кардан дар тақсимоти сиёсии хокимият дар мамлакат буд. Машҳуртарин фармондеҳони саҳроии муҷоҳидин Фармондеҳони саҳроӣ— фармондеҳони дастаҳои гуногуни мусаллаҳи мухолифин, ки бевосита дар Афғонистон ҷойгир буданд. Муқовимати мусаллаҳона алайҳи мақомоти кунунии расмии ҶДА, нерӯҳои ҳукуматӣ ва ҳузури нерӯҳои мусаллаҳи хориҷӣ сурат гирифт. Онҳо дар сурати зарурати тактикӣ бо намояндагони хукумати ҶДА алока баста, аз рӯи масъалахои гуногун созишномаҳои муваккатй бастанд. Ҳодисаҳои ба тарафи ҳокимияти халқӣ гузаштани фармондеҳони сахроӣ ва тобеъони онҳо маълум аст. Оммаи асосӣ дар зери шиорҳои мухолифини ҶДА муборизаи беамон мебурд. Ҳамчунин фармондеҳони мустақил аз ҳизбҳои дигари сиёсӣ низ, бо ҳикимяти расмӣ мубориза мебурданд. Маъруфтарин ва бонуфузтарин инҳо буданд: Фармондеҳони муҷоҳиддин Ин фармондеҳон, ки бевосита ба мукобили ҳукумати ҶДА муборизаи мусаллаҳона мебурданд, чи дар сафхои исьёнгарон ва чи дар байни аҳолии мамлакат нуфузи калон пайдо карданд ва дар байни рохбарони хориҷии мухолифин ҳам обрую эътибори калон пайдо карданд. Мардум аз кишварҳои дигари ҷаҳон, бахусус Арабистони Саудӣ аз Алҷазоир, Урдун, Миср, Бангладеш ва Филиппин ва гурӯҳҳои хурд аз Марокаш, Фаронса ва Англия низ ба сафи муҷоҳидин пайвастаанд. Чеҳраҳои маъруф ба мисли Усома бин Лодин (Арабистони Саудӣ) ва Тариқ ал-Фадл (Яман) дар ҷанги Афғонистон дар канори муҷоҳидин ширкат доштанд. Қароргоҳҳои бузурги муҷоҳидини афғон Дар марз бо Покистону Эрон чанд пойгоҳ ва қароргоҳҳои бузурги пуштибонӣ аз муҷоҳидин вуҷуд дошт, ки дар ҷараёни амалиёти низомии солҳои 1979-1989 дар Афғонистон онҳоро нерӯҳои шӯравӣ борҳо ишғол карда буданд. Маъруфтарини онҳо инҳоянд: Нигаред инчунин.