ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Саҳле-Ворк Зевде

Саҳле-Ворк Зевде — дипломати эфиопиягӣ, айни замон Президенти Эфиопия, аввалин занест, ки ин вазифаро ишғол мекунад. Вай аз ҷониби аъзои Ассамблеяи Федералии Парлумонӣ 25 октябри соли 2018 Президент интихоб шуд 4 5. Зевде дипломат, намояндаи махсуси дабири кулли СММ Антониу Гутерриш дар Иттиҳоди Африқо ва роҳбари дафтари Созмони Милали Муттаҳид дар Иттиҳоди Африқо дар сатҳи муовини дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид буд. 6 Маориф Сафир Саҳле-Ворк Зевде дар Донишгоҳи Монпелие (Фаронса) илмҳои табииро омӯхтааст. Ӯ забонҳои амҳарӣ, фаронсавӣ ва англисиро хуб медонад. Корнома Собиқадори Хадамоти корҳои хориҷии Эфиопия Зевде аз соли 1989 то 1993 ҳамчун сафири кишвар дар Сенегал бо акредитатсия дар Мали, Кейп Верде, Гвинея-Бисау, Гамбия ва Гвинея кор кардааст. Аз соли 1993 то 2002 вай сафир дар Ҷибутӣ ва намояндаи доимии мақомоти байниҳукуматӣ оид ба рушд буд. Баъдтар вай ба ҳайси сафир дар Фаронса, Намояндаи доимӣ дар Созмони Милали Муттаҳид оид ба маориф, илм ва фарҳанг (ЮНЕСКО) кор кардааст ва аз соли 2002 то 2006 дар Тунис ва Марокаш акредитатсия шудааст. Саҳле-Ворк Зевде ба ҳайси намояндаи махсус ва роҳбари Дафтари муштараки сулҳи Созмони Милали Муттаҳид дар Ҷумҳурии Африқои Марказӣ (ДМССММҶАМ) хидмат кардааст. Ӯ инчунин қаблан як қатор вазифаҳои дигари роҳбарикунанда, аз ҷумла Намояндаи доимии Эфиопия дар назди Иттиҳоди Африқо ва Комиссияи Иқтисодии Созмони Милали Муттаҳид ва Директори генералии корҳои Африқо дар Вазорати корҳои хориҷии Эфиопияро ишғол кардааст. Дар соли 2011, Саҳле-Ворк Зевде директори генералии Дафтари Созмони Милали Муттаҳид дар Найробӣ аз ҷониби Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид Пан Ги Мун таъйин карда шуд. Вай аввалин нафарест, ки дар сатҳи Муовини Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид чунин мақоми олиро ишғол кардааст. Раёсат 25 октябри соли 2018, ӯ сарвари давлат интихоб шуд ва ба ҳайси Президенти Эфиопия ба кор шурӯъ кард ва аввалин зане буд, ки ин мақомро дар кишвар ба ӯҳда дошт.
Саховат (деҳа, н. Рӯдакӣ)

Саховат — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чоргултеппаи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Саховат то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия аз 1 км камтар. Аҳолиаш 1676 нафар, тоҷикон.
Сахсиён

Сахсиён — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гули Сурхи ноҳияи Истаравшан. Аз Сахсиён то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 4 км. Аҳолиаш 1473 нафар.
Сахидод Хоркашев

Сахидод Раҳматуллоевич Хоркашев (27.10.1964, деҳаи Қизилиттифоқи ноҳияи Қубодиён), забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсент, узви Конфедератсияи байналмилалии Иттифоқи журналистони Тоҷикистон. Зиндагинома Солҳои 1982–1989 дар факултети забонҳои шарқии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин таҳсил кардааст. Солҳои 1984–1986 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат намудааст. Солҳои 1989–1991 лаборанти шуъбаи диалектологияи Институти забон ва адабиёти ба номи А. Рӯдакии АИ ҶТ, 1991–1994 аспирант, 1994–2003 ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ ва ходими калони илмии институти номбурда, 2003–2004 муҳаррири маҷаллаи кӯдаконаи "Бойчечак" буд. Солҳои 2005–2007 ҳамчун ёрдамчӣ ва муовини ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ оид ба корҳои тарбиявӣ, 2007–2010 мудири кафедраи забони тоҷикии донишгоҳи номбурда кор кардааст. Аз соли 2010 то ба имрӯз декани факултети филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Оид ба роҳҳои калимасозии шеваҳои забони тоҷикӣ, этнолингвистика ва усули таълими забони тоҷикӣ тадқиқоти илмӣ анҷом додааст. Муаллифи якчанд мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ, дастурҳои таълимиву методӣ, аз ҷумла "Такмили тадриси забони тоҷикӣ", "Пажӯҳиш ва дастовард", "Маҷмӯаи илмию методӣ" мебошад. Муҳаррири асарҳои зиёди илмӣ аст. Дар конференсияҳои мухталифи илмии ҷумҳуриявӣ ва байналхалқӣ вобаста ба масъалаҳои забоншиносӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст. Барои хидматҳояш дар пешрафту инкишофи соҳаи маориф бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва ифтихорномаи Вазорати маорифи Тоҷикистон сарфароз карда шудааст. Осор Калимасозии исм бо пасвандҳо, Д., 2010; Идоракунии ҷузъу томҳо дар шароити осоишта, Д., 2010; Феҳристи адабиёти шевашиносӣ, Д., 2005; Усулҳои тадриси пешояндҳои забони тоҷикӣ дар гурӯҳҳои русӣ Актуальные проблемы преподавания государственного языка и других народных языков. (Материалы международной научной конференции, посвященной 10-летию образования РТСУ и году арийской цивилизации), Д., 2006; Ҷойгоҳи зарбулмасалу мақол дар ашъори Маликушшуаро Тақии Баҳор Паёми донишгоҳи омӯзгорӣ, 1, Д., 2010; Пасвандҳое, ки исми маънӣ месозанд Ахбороти АИ ҶТ (шуъбаи илмҳои ҷамъиятшиносӣ), Д., 2009, 2.
Сахма (ноҳияи Володарск)

Сахма — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Володарск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Саховат (деҳа, н. Қубодиён)

Саховат — деҳа дар ҷамоати деҳоти 20-солагии Истиқлоли ноҳияи Қубодиён. Аз Саховат то маркази ҷамоат 13 км, то маркази ноҳия 14 км. Аҳолиаш 1722 нафар, тоҷикон.
Саховат (деҳа, н. Ҳисор)

Саховат — деҳа дар ҷамоати деҳоти Мирзо Турсунзодаи ноҳияи Ҳисор. Аз Саховат то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш 1942 нафар, тоҷикон.
Сахтафзори роёна

Таъминоти таҷҳизотӣ — қисмҳои электронӣ ва механикии компютер, ки ба таркиби система ё шабака дохил мешавад, ба ғайр аз таъминоти барномавӣ ва маълумот (маълумоте, ки компютер нигощ медорад ва коркард мекунад). Яъне қисмҳои компютер аст, мисол: муш, клавиатура, диски сахт ва ғайра. Таърифи сунъатӣ Сахтафзор бахши моддӣ, қобили ламс ва абзори ҳар маҷмуаъ ё систем аст. Сахтафзор маъмулан ба қитъат ва яроқи олоти фулузӣ ва пластикӣ ташкил диҳанда маҷмуаъ гуфта мешавад. Лозим ба тавзеҳ аст, ки барқ низ ҷузви сахтафзор ҳисоб мешавад. Таърифи роёна Дар дониши роёна ба маҷмуаъ мадорҳои электроникӣ, аҷзои физикӣ ва механикии қобили ламс ва мушоҳида дар як роёна сахтафзор мегӯем. Ҳамчунон ба бахши ғайриқабули ламс монанди системи амал, барномаҳои роёнаӣ нармафзор этилоф мегардад 1. Феҳристи сахтафзорҳо.
Сачин Хедекар

Сачин Хедекар — ҳунарпеша ва коргардони Ӯ дар филмҳои бо забонҳои ҳиндӣ, маротҳӣ, томилӣ, малаялам ва гуҷаратӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Сахюрта (ноҳияи Олхонск, Иркутск)

Сахюрта — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Олхонск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Сачлимусаллим

Сачлимусаллим — деҳа дар ноҳияи Узункопрӯ, вилояти Эдирна, дар шарқи Туркия. Шумораи аҳолӣ — 656 нафар дар соли 2022. Асосан туркҳо.
Сача Лима

Сача Силвестре Лима Кастедо (августи 1981, Санта Ана Дел Якума, Боливия) — футболбози боливиёӣ, нимҳимоятгар.
Сахтиш (ноҳияи Тейков, Иванов)

Сахтиш — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сачковичи (ноҳияи Климов)

Сачковичи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Саша Анттилаинен

Александр Анттилаинен — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Саъд Ғомидӣ

Саъд Ғомидӣ — қории Қуръон ва имом. Ӯ дар соли 1990 дар синни 22-солагӣ кулли Қуръонро ҳифз кард. Вай аксар вақт бо таҷвиди машҳураш ном баровардааст. Зиндагинома Вай дар Даммом шариъатро омӯхт 1, дар соли 2012 ба унвони имоми масҷиди Сафияи Кону дар Даммом мансуб шуд, қабл аз инки дар чандин масҷид дар ҷаҳон аз ҷумла дар ИМА, Инглистон ва Утриш ҳамон ҳирфаро дошта бошад.
Саша Анефф

Саша Александер Анефф Медрано Россо (июни 1991, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, ҳамлагар.
Саъд Зағлул

Саъд Зағлул — сиёсатмадор. Зиндагинома.
Саъд Ҳарирӣ

Саъдуддин Рафиқ ал-Ҳарирӣ — сарвазири Лубнон аз соли 2016 то.
Саъдаллоҳ Ҷобирӣ

Саъдаллоҳ ал-Ҷобирӣ —ходими сиёсии Сурия, сарвазири дукаратаи Сурия (19 августи октябри 1944 ва 1 октябри декабри 1946). Адабиёт.
Саъд ибни Абиваққос

Саъд ибни Абиваққос — аз саҳобиюни барҷастаи Муҳаммад (с) ва фармондеҳи лашкари мусулмонон дар фатҳи Ироқ ва ҷузви қабилаи банӣ Зуҳра ибни Киллоб буд. Зиндагинома Соли 595 ба дунё омада, аз қабилаи Бани Зуҳра ибни Абдуманоф ибни Зуҳра буд. Модари Муҳаммад (с) аз қабилаи банӣ Зуҳра аст ва бино бар ин, паёмбар (с) Саъдро ба унвони амуи модараш мавриди эҳтиром қарор медод. Ӯ дар ҷанги Қодсия дар баробари Эрон, фармондеҳи сипоҳи мусулмонон буд; Аз ин ҷиҳат, вайро сардори Қодсия мехонданд. 2 Умар ибни Саъд аз тобеъини Муҳаммад (с), ки домоди Мухтор Сақфӣ буд ва Ҳусайн ибни Алӣ ва ҳамроҳонашро ба қатл расонд, фарзанди ӯ буд. Пазириши ислом Дар манобеъи суннӣ ба зуд ислом овардани вай ишора шуда ва вайро 3, 7 ё нӯҳумин фарде медонанд, ки ислом овард ва ислом оварданаш дар замоне буд, ки намоз ҳанӯз воҷиб нашуда буд. Дар ин манобеъ, оёте аз Қуръонро дар шаъни вай нозилшуда медонанд ва вайро аввалин касе, ки дар ислом ҷангид ва тире партоб кард, дониста ва ба муҳофизаташ аз Муҳаммад (с) дар шаби баъд аз ҳиҷрат, ҳузураш дар тамоми ғазвоти Муҳаммад, ҷумлае, ки Муҳаммад танҳо ба вай (дар бархе манобеъ ба Зубайр низ) гуфта, ки падару модарам ба фидоият бод ва дуои паёмбар дар мавриди вай, ки тамоми хостаҳои Саъд бароварда шавад, ишора шудааст.ниёзманд манбаъ.
Саъди Байҳақӣ

Саъди Байҳақӣ, Ҳамза ибни Алӣ ибни Ҳамзаи Қазвинии Байҳақӣ (? — баъд аз 1322) — риёзидон ва ахтаршинос и форс-тоҷик, муаллифи "Рисола би таърифи суул ва фавоид фӣ-л-ҳисоб", "Мухтасар фӣ илми-л-ҳайа" 2 ва "Зайлу-ш-шамсия".
Саъди Толиқонӣ

Саъди Толиқонӣ (? — қарни Х) — фармонравои Шаблон:Зобулистон дар аҳди Шаблон:Наср ибни Аҳмад.
Саша Гитрӣ

Саша Гитрӣ — ҳунарпеша, коргардон ва драматурги Зиндагинома Писари ҳунарпеша Люсен Гитрӣ, ки солҳои 1882-90 дар театри Михайловскийи Санкт-Петербург кор кардааст. Аз соли 1900 дар саҳна ва аз 1902 корманди театри "Ренессанс" (Порис). Ба драманависӣ бори нахуст соли 1902 дар театри "Матюрен" иқдом кардааст. Ҳудуди 150 асари саҳнавӣ навиштааст, ки "Жан де Лафонтен", "Пастер", "Кадрил" аз ҷумлаи онҳо мебошанд. Эҷодиёти Саша Гитрӣ, ки ба фазои хосси ҷашнии Порис фурӯ рафтааст, аз бисёр ҷиҳатҳо сабки театрҳои хиёбониро мушаххас сохт. Аз соли 1917 ба кино ҷалб шуд ва чандин филмро ба саҳна гузошт. Ӯ ҳамчунин муаллиф ва иҷрокунандаи силсилаи барномаҳои радиоӣ роҷеъ ба таърихи Фаронса, Наполеони мебошад.
Саъди Баҳо

Саъди Баҳо, Саъдуддин ибни Баҳоуддин (? — қарни) — шоир ва донишманди форс-тоҷик, ҳамзамони Қутбуддин Атиқии Табрезӣ. Зиндагинома Дар асри 13 ва аввали асри 14 зиндагӣ кардааст. Ба қавли тазкиранависон аз шоирони номии асри худ буда, дар анвои гуногуни шеър — ғазал, қасида ва ғайра ҳунарнамоӣ кардааст. Намунаҳо аз эҷодиёти Саъдуддини Баҳо ба воситаи тазкираҳо то замони мо расидаанд.
Шуҳрат Саъдиев

Шуҳрат Саъдиев (Саъдиев Шуҳрат Самарович ноябри соли 1954; Сталинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — таърихнигор и шӯравӣ ва тоҷик, номзади илмҳои таърих, дотсент. Зиндагинома Шуҳрат Саъдиев 8 ноябри соли 1954 дар шаҳри Сталинобод дар хонаводаи ҳунарпешаи синамо Самариддин Саъдиев ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст. Корнома Баъд аз хатми ин донишгоҳ нуҳ сол, яъне аз соли 1977 то соли 1986 омӯзгори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода буд. Соли 1986 ба аспирантураи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил шуд ва соли 1989 онро хатм кард. Рисолаи номзадиро дифоъ намуда, дар Донишкадаи давлатии санъат корашро давом дод. Солҳои дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино аввал муаллими калон ва баъдтар дотсенти кафедраи таъриху фарҳанги халқи тоҷик шуда кор мекард. Соли 2002 ба Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон ба кор гузашт ва то соли 2009 мудири шуъбаи илму навоварии ифои вазифа намуд. Аз соли 2009 дар вазифаи дотсенти кафедраи таърих ва фалсафаи ҳамин донишкада фаъолияташро давом додааст. Аз соли 2013 то соли 2014 мудири Донишкадаи такмили ихтисос дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Ҳоло Шуҳрат Саъдиев дотсенти кафедраи "Таърихи умумӣ"-и Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон мебошад. 1 Таълифот Шуҳрат Саъдиев муаллифи зиёда аз 70 мақолаи илмӣ, 1 монография ва 7 дастури таълимӣ-методӣ мебошад 2. Дар Википедия Шӯҳрат Саъдиев аз январи соли 2011 корбари Википедия ва дигар лоиҳаҳои Бунёди Викимедиа мебошад. Зери ники Корбар:Шухрат Саъдиев маълум аст. То моҳи марти соли 2022 зиёда аз 83 221 вироиш дар сатҳи Бунёди Викимедиа, аз ҷумла 67 762 вироиш дар Википедияи Тоҷикӣ, 2962 вироиш дар Википедияи Русӣ, 24 488 вироиш дар Викианбор, 468 вироиш дар Викиахбор анҷом додааст 3. Аз 2 апрели соли 2016 Шуҳрат Саъдиев яке мудирони Википедиаи Тоҷикӣ интихоб шудааст 4. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Ёвон)

Саъдии Шерозӣ — деҳа тобеъи шаҳраки Ҳаёти Нави ноҳияи Ёвон. Аз Саъдии Шерозӣ то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 43 км. Аҳолиаш 3295 нафар, тоҷикон.
Саъдиддин Усмонӣ

Саъдиддини Усмонӣ — сиёсатмадори Марокаш. Сарвазири Марокаш аз 17 марти соли 2017 то 7 октябри соли 2021. Қаблан аз соли 2012 то 2013 вазири корҳои хориҷии кишвар буд 3. Сарвазирӣ Соли 1956 дар Йнезгон дар наздикии Агадир дар вилояти Сусс таваллуд шудааст. Соли 1986 дар Донишгоҳи Касабланка ба номи Ҳасани доктори илмҳои тиб ва соли 1994 доктори илми равоншиносӣ шуд. Илова бар ин, ӯ дараҷаи магистрии исломшиносӣ дорад. Ӯ китобҳои зиёде дар бораи равоншиносӣ ва шариати исломӣ навиштааст ва ҳамчунин ба ҳайси сардабири маҷаллаҳои зиёде кор кардааст ва муаллифи нашрияҳо низ будааст. Дар соли 2004, пас аз канор рафтани Абдулкрим Алхатиб аз сиёсат, Саъдиддин Усмонӣ раиси Ҳизби адолат ва рушд 3 шуд ва ҳамчунин вакили парлумони Инезгон буд. Аз 3 январи соли 2012 то 10 октябри соли 2013 дар ҳукумат бо раҳбарии Ҳизби Адолат ва Рушд вазири корҳои хориҷӣ буд. Сипас, вазири корҳои хориҷӣ, ӯро Салоҳиддин Мезуар иваз кард. Ба дунбол, Саъдиддин Усмонӣ раҳбарии гурӯҳи порлумонии Ҳизби адолат ва рушд буд 4. 17 марти соли 2017 шоҳи Марокаш Муҳаммади Саъдиддин Усмониро сарвазир таъин кард 5. Саъдиддини Усмонӣ 25 марти соли 2017 эълон кард, ки ба ҳукумате, ки ӯ раҳбарӣ мекунад, Ҳизби адолат ва рушд, Маҷлиси Миллии Мустақилҳо, Ҷунбиши мардумӣ, Иттиҳоди конститутсионӣ, Ҳизби пешрафт ва сотсиализм ва Иттиҳоди нерӯҳои халқии сотсиалистиро дар бар мегирад. Девони ҳукумат 5 апрели соли 2017 ташкил шуд. Саъдиддин Усмонӣ дар эътиқоди худ франкофил аст 6. 8 сентябри соли 2021 дар интихоботи порлумонӣ Ҳизби адолат ва рушд бо раҳбарии Саъдиддин Усмонӣ аз 395 курсӣ танҳо 13 курсиро ба даст оварда, тақрибан 90% курсиҳои соли 2016-ро аз даст дод. Рӯзи дигар Усмонӣ тасмим гирифт, ки аз мақоми дабири кулли Ҳизби адолат ва рушд истеъфо диҳад 7. 10 сентябр Азиз Оханнуш ба ҷои ӯ сарвазир шуд.
Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Вахш)

Саъдии Шерозӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Рӯдакии ноҳияи Вахш. Аз Саъдии Шерозӣ то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 1686 нафар, тоҷикон.
Саъдии Шерозӣ «Куллиёт» (Дастхат)

Саъдии Шерозӣ "Куллиёт" (Дастхат) Мундариҷа Асари мазкур аз ҷиҳати мазмун яке аз беҳтарин ёдгориҳои шоир ба ҳисоб меравад ва он зиёда 4000 байтро дар бар гирифта, аз 10 (даҳ) бобби алоҳида иборат аст. Саъдӣ аз оғози асар то анҷоми он дар бораи масъалаҳои муҳимми ҷамъияти инсонӣ: тарғиби адлу адолат, некӯкорӣ, тавозӯъ ва хоксорӣ, ризою қаноат, тарбият, шукр ва тавбаю савоб сухан рондааст. Матнаш дар ду сутун бо навъи настаъалиқи зебо навишта шудааст. Муқовааш саҳҳофии семуҳраи нақшу нигордори, қирмизӣ ва носӣ буда, онро саҳҳоф Мулло Муҳаммад Сайид иҷро кардааст. Дар варақи аввал лавҳаи зебо дорад ва дар бисёр саҳифаҳои ин китоб, ҳамчун баёз байтҳои мухталиф ба назар мерасанд. Дар ин ҷилд, инчунин, асари дигари Саъдӣ-"Гулистон" пешкаш мешавад. Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Саъдии Шерозӣ "Куллиёт" (Дастхат) дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. 1 Пайванди беруна.
Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Кӯшониён)

Саъдии Шерозӣ — деҳа тобеи шаҳраки Бохтариёни ноҳияи Кӯшониён. Аз Саъдии Шерозӣ то маркази шаҳрак 5 км, то маркази ноҳия 16 км. Аҳолиаш 1359 нафар, тоҷикон.
Саъдинисо Валаматова

Саъдинисо Мирзоқосимовна Валаматова (22.02.1950) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои биологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1971 ДДОЛ ба номи С.М.Киров хатм кардааст. Ихтисос омӯзгори фанни биология.
Саъдии Шерозӣ (деҳа, н. Турсунзода)

Саъдии Шерозӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷӯра Раҳмонови ноҳияи Турсунзода. Аз Саъдии Шерозӣ то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 3016 нафар, тоҷикон.
Саъдуддини Варовинӣ

Саъдуддини Варовинӣ — нависанда ва таърихнигор и форс-тоҷик, муаллифи "Марзбоннома". Адабиёт Дар охири асри 12 ва аввали асри 13 умр ба сар бурдааст. Саъдуддини Варовинӣ аз мулозимони Хоча Абулкосими Рабибуддин — вазири атобаки Озарбойчон буд. Вай ба номи ҳамин вазир "Марабоннома"-ро аз лаҳҷаи табарӣ ба забони форсӣ гардонидааст. Тарчумаи Саъдуддини Варовинӣ аз осори муҳимми насри маснӯъ ба шумор меравад. Сабки нигориши асар ба "Калила ва Димна"-и Абулмаолии Насруллоҳ шабоҳат дорад.
Саъдуддин Муҳаммади Оваҷӣ

Саъдуддин Муҳаммади Оваҷӣ — сиёсатмадор ва давлатмарди эронитабори замони Элхониён, вазири дарбори Ғозонхон ва Улҷойту.
Саъдиниссо Ҳакимова

Саъдиниссо Ҳафизовна Ҳакимова (20 декабри 1924, деҳаи Пӯлодони ноҳияи Конибодом — 12 октябри 2015, Душанбе) — пизишк, доктори илмҳои тиб, профессор, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон, Аълочии соҳаи тандурустӣ, Аълочии маорифи Тоҷикистон. Зиндагинома Саъдиниссо Ҳафизовна Ҳакимова хатмкардаи Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино. Ординатори шуъбаи ҷарроҳии беморхонаи вилоятии шаҳри Кӯлоб, роҳбари шуъбаи ҳифзи тандурустии вилояти Қӯрғонтеппа, ассистент ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи факултаи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, директори Пажӯҳишгоҳи ҳифзи модару кӯдаки Тоҷикистон кор кардааст. 1 Фаолияти илмӣ Таҳқиқоташ ба масъалаҳои танзими эндокринии фаъолияти насловарии зан, фаъолияти гормонии комплекси машимаю ҳамил ҳангоми ҳомилагии мӯътадил ва оризанок, фаъолияти усоравии тухмдон ва қабати қишрии ғадудҳои болои гурда дар шароити баландкӯҳ, камхунии занҳои ҳомила ва ғайра бахшида шудаанд. Маҳз бо кӯшишу талошҳояш дар бисёр шаҳру навоҳии ҷумҳурӣ машваратгоҳҳои занона ва таваллудхонаҳои замонавӣ сохта шуданд, соли 1971 дар ҷумҳурӣ Лабораторияи проблемавии "Амрози занона, бемориҳои ирсӣ ва модарзодии кӯдакон" таъсис ёфт, ки соли 1980 дар заминаи он Пажӯҳишгоҳи ҳифзи модару кӯдак (ҳоло Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекология ва педиатрия) ташкил карда шуд.Солҳои ҳафтодуми асри гузашта мактаби илмӣ амалии акушер гинекологҳои Тоҷикистон бо номи мактаби Ҳакимова шуҳрати ҷаҳонӣ пайдо кард. Барои таъсиси ин мактаб монеаи зиёде пеш омада буд, аммо заҳматҳои Саъдиниссо Ҳакимова кор доданду он таъсис ёфт ва ба коркарду тадқиқот оид ба масъалаҳои муҳими соҳаи тандурустӣ ва пеш аз ҳама солимии модару кӯдак машғул гардид. Он замон Саъдиниссо Ҳакимова ягона бонуе буд, ки пайи ҳалли мушкилоти зани тоҷик, модари тоҷик садҳо дарро мекӯфт, то ба ин мушкилот дигарон низ таваҷҷуҳ зоҳир намоянд ва пайи ҳалли он чораҷӯӣ кунанд. То соли 1993 роҳбарии ин пажӯҳишгоҳро ба уҳда дошт, аммо чун дар кишвар нооромӣ ҳукмфармо буд, як муддат тарки ҷумҳурӣ намуд. 2 Теъдоди таълифоташ аз дусад мегузарад. Иштирокдори бисёр симпозиуму конгрессҳои байналмиллалии акушер-генекологҳо мебошад. Аз Осиёи Миёна аввалин бонуест, ки узви вобастаи Академияи илмҳои тиббии СССР гардидааст. Осор Ҷоизаҳо медалҳои Адабиёт Пайвандҳо.
Саъдуддини Кошғарӣ

Саъдуддини Кошғарӣ — сӯфӣ, шайхи маъруфи тариқати нақшбандияи Ҳирот, шогирди Низомуддини Хомӯш.
Саъдуддини Ҳамавӣ

Саъдуддини Ҳамуя ё Ҳамавӣ — ориф, сӯфӣ, шоир ва нависанда и форс-тоҷик, аз шогирдони биловоситаи Наҷмуддини Кубро. Зиндагинома Давраи ҷавониаш дар Ҷувайни Хуросон гузаштааст. Саъдуддини Ҳамуя барои такмили сулуки худ муддатеро дар ҷабали Қосиун (Димишқ) гузаронд ва сипас дар Баҳрободи Хуросон дар дашти Ҷувайн дар маҳалли таваллуди хеш иқомат гузид. Таълифот Аз осори ӯ китоби "Латоифу-т-тавҳид фӣ ғароиби-т-тафрид", "Алмисбоҳ фӣ-т-тасаввуф", "Биҳору-л-ғариб" асарҳои тасаввуфии Саъдуддини Ҳамавӣ мебошанд. Рисолаи "Улуму-у-ҳақоиқ ва ҳукми-д-дақоиқ" ба назарияи маърифати тасаввуф оид аст. Мувофиқи маълумоти муҳаққиқи эрони Қосим Ғанӣ дар "Таърихи тасаввуф" Саъдуддини Ҳамавӣ маърифати инсониро ба маърифати ақлӣ ва тасаввуфӣ ҷудо намуда, эълом дошт, ки маърифати ақлӣ ба воситаи истидлол ва маърифати тасаввуфӣ тавассути кашфу шуҳуд амал мепазиранд.
Саъдуддини Ҳиравӣ

Саъдуддини Ҳиравӣ (1;? — 1364, Хуросон) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Ҷараёни зиндагии Саъдуддини Саъиди Ҳиравӣ чандон равшан нест. Бештар дар Исфаҳон зистааст. Қасидаҳояш дар сабки ироқӣ гуфта шудаанд. Бино ба маълумоти маъхазҳо девони Саъдуддини Саъиди Ҳиравӣ аз 5000 байт иборат будааст, ки мутаассифона ҳанӯз дастраси аҳли илму адаб нагардидааст 2. Саъдуддини Сайди Ҳиравӣ қасидаи зиёде навиштааст. Байтҳои зер намунае аз як қасидаи ӯянд: Субҳ аст, хоз, ай бути гулрӯю май биёр, То рӯҳ парварем аз он рӯи хушгувор. Гаҳ чанг дарзанем бад-он зулфи мушкбез, Гаҳ бӯса барканем аз он лаъли обдор. Моро агарчи об намондаст дар ҷигар, Ҳар шаб зи дарди ҳаҷри ту дарё шавад канор.
Саъдуддини Тафтозонӣ

Саъдуддин Масъуд ибни Умар ибни Абдуллоҳ Ҳиравии Хуросонӣ, машҳур ба Тафтозонӣ (март 1322,, Устони Хуросони шимолӣ — 10 январ 1390 1, Самарқанд 1) — фақеҳ, мутакаллим, мантиқдон ва адиби форс-тоҷик. Зиндагинома Шарҳи ҳол ва ҷараёни зиндагиаш пурра маълум нест. Тафтозонӣ то 16 солагӣ аксари илмҳои замонашро омӯхтааст. Қутбуддини Розӣ ва Аздуддини Эҷиро устодони Тафтозонӣ модонанд. Тафтозонӣ дар мадрасаҳои Сарахс, Ғиғдувон ва Ҳирот дарс гуфта, зимнан ба корҳои илмӣ машғул шудааст. Баъди хамчун мударрис ва олим шӯҳрат ёфтанаш агар Темур ӯро ба Самарқанд даъват намуд. Самараи фаъолияти илмии Тафтозонӣ дар муҳити илмию мадании Самарқанд афзуд. Тафтозонӣ дар Самарқаяд қариб 18 сол зиста, аксари асарҳояшро ҳамон ҷо таълиф кардааст. Таълифот Асарҳои Тафтозонӣ ба ҳалли масъалаҳои фалсафа, мантиқ, сарфу наҳв ва илми баён оиданд. Ба кавле миқдори асарҳои Тафтозонӣ 13-то ("Қомусу-л-аълом") ё 16-то ("Доирату-л-маорифу-л-исломия") будааст, ки машҳуртаринашон "Таҳзибу-л-мантиқ ал-калом", "Ас-саъдия", "Ал-иршоду-л-ҳодӣ", "Ал-мухтасару-л-маъонӣ", "Ал-мутаввал" мебошад. Ба якчанд асарҳои пешгузаштагонаш шарҳ низ навиштааст 2. Тафтозонӣ файласуфи мутакаллим буд аз ин рӯ, тамоюли асосии асари ӯ "Таҳзиби-л-мантиқ ва-л-калом" ба танқиди фалсафаи машшоия ва ҳимояи калом нигароннда шудааст. Тафтозонӣ масъалаи асосии Фалсафаро аз мавқеи идеализми объективӣ ҳал менамояд, Ба қавли ӯ вуҷуди мутлақ (воҷибулвуҷуд) новобаста ва мустақилона вуҷуд дорад ва тавассути робитаи сабабӣ чиаҳои дигар (мумкинулвуҷуд)-фо ба миён меорад 2. Дар таълимоти фалсафии Тафтозонӣ масъалаҳои ҳудусу қидам, замону макон, сабабу натиҷа, тифияту каммият, ҳаракату сукун, қадр ва озодии ирода, хайру шарр, назарияи маърифат, ҳадду расм, қиёсу қазия, ҳукму натиҷа, тасаввуру тасдиқ ва амсоли он машриди таҳқиқ қарор гирифтаанд 2. Тафтозонӣ дар таърихи фалсафаи фарсу тоҷик, пеш аз ҳама, чун мантиқшинос шуҳрат дорад. Бино ба маълумоти А. М. Баҳоваддинов Тафтозонӣ бо асарҳои мантиқиаш мактаби фалсафии худро бунёд кардааст 2. Асарҳои Тафтозонӣ дар ташаккули ҷаҳонбинии мутафакашрон ва ҷараёни мибаъдаи такомули афкори фалсафии форсу тоҷик нақша муайян доштааст. Асарҳои Тафтозонӣ дар китобхонаҳои Душанбе, Тошканд, Эрон, Бейрут, Ҳиндустон, Қоҳира, Кембриҷ маҳфузанд.
Саъдулло Каримов

Саъдулло Каримов – ҳунарпешаи театр, мутриб, саррежисери Театри мусиқи - драмавии шаҳри Кӯлоб; Директори Театри мусиқӣ - драмавии шаҳри Кӯлоб. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Нигаред.
Саъдулло Азизбоев

Саъдулло Азизбоев (1932, деҳаи Лакати ноҳияи Истаравшан – 1998, ҳамон ҷо) — сароянда (тенори лирикӣ) ва режиссёри тоҷик. Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Саъдулло Азизбоев хатмкардаи омӯзишгоҳи педагогии Ӯротеппа. Фаъолияти ҳунарияш дар дастаи ҳаваскорони санъати омӯзишгоҳ оғоз ёфтааст. Як муддат муаллим ва роҳбари бадеии дастаи ҳаваскорони санъати мактаби миёнаи деҳаи Лакат, роҳбари бадеии дастаи ҳаваскорон ва директори Хонаи маданияти ш. Ӯротеппа, артисти Театри драмаи мусиқии ноҳияи Нов буд. Аз соли 1967 директори Хонаи маданият ва режиссёри Театри халқии ш. Ӯротеппа. Азизбоев чун сарояндаи хушсадо махсусан дар иҷрои сурудҳои классикӣ маҳорати калон зоҳир намудааст. Сурудҳои "Ушшоқи Самарқанд", "Ушшоқи Содирхон", "Ироқ", "Дугоҳ" ва ғ. аз беҳтарин оҳангҳои иҷрокардаи ӯянд. Азизбоев инчунин дар саҳнаи театри халқии Уротеппа зиёда аз 20 пиесаҳои хурду калон ("Зафар"-и Р. Ҳайдаров, "Орзу"-и М.Назаров, "Супориши ЧК" ва "Дилшод"-и А. Сидқӣ, "Лаҳзаи ҷовид"-и М. Бахтӣ, "Сияҳсавор"-и Б. Раҳимзода ва ғайра)-ро таҳия намудааст. Ҷоизаҳо.