Иван Зарубин

Иван Иванович Зарубин (соли 1887, Санкт-Петербург, вилояти Санкт-Петербург, Империяи Русия — даргузашт 3-юми феврали 1964, Ленинград, РСФСР, СССР) — олим- шарқшинос, эроншинос, тоҷикшинос ва помиршиноси русӣ-шӯравӣ, доктори илмҳои филология, профессор. Ӯ ҳамчун поягузори илми тоҷикшиносӣ ва помиршиносӣ дар СССР шинохта аст. Зиндагинома Соли 1887 дар Санкт -Петербург дар оилаи духтур таваллуд шудааст. Соли 1907 ба Донишгоҳи Империалии Санкт -Петербург дохил шуда, дар як вақт дар факултаи ҳуқуқ ва таърих ва филология (кафедраи Шарқи Дур) таҳсил кардааст. Соли 1910 ӯро барои иштирок дар эътирозҳои донишҷӯён боздошт карданд ва аз донишгоҳ ронданд. Ҳамчун донишҷӯи хориҷӣ барои курси донишгоҳ дар факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Харков имтиҳон супорид. Ҳамчун забоншинос ва этнограф, ӯ таҳти роҳбарии академикҳо Лев Яковлевич Штернберг, Василий Васильевич Радлов, Карл Германович Залеман таълим гирифт. Аз соли 1900 ба ҳайси ассистент ва аз соли 1918 ҳамчун мудири шуъбаи халқҳои мусулмони Осиёи Марказии Осорхонаи антропология ва этнографияи Институти этнографияи Академияи илмҳои СССР кор кардааст. Тобистони соли 1914 ӯ аввалин экспедитсияи илмии худро ба Помир анҷом дод. Мудири шуъбаи Шарки Наздик ва Осиёи Миёнаи Кунсткамераи Ленинград. Дар давоми ин экспедитсия, муҳаққиқон асосан дар минтақаҳое кор мекарданд, ки лаҳҷаҳои бартангӣ ва рӯшонӣ паҳн шуда буданд. Аксари коллексияи Помири Кунсткамераро Иван Зарубин ҳангоми экспедитсияи соли 1914 ба даст овардааст. 26 июни соли 1917 Кумитаи Туркистонӣ И.И.Зарубинро нахустин комиссари мулкии вилояти Помир ва раиси кумитаи вилояти таъйин кард. На ҳама додем, то ба ин вазифа таъйин, аз ҷумла, дар Шохдара Азиз Хон ҳоким кард Комиссари нав қабул накард. Аммо 29 октябри соли 1917 И.И.Зарубин ҷаласаи комиссияро баргузор кард, ки дар он тасмим гирифта шуд, ки Азизхон ба Сари-Кол таҳти назорати сардори пости Тошқӯрғон фиристода шавад. 5 декабри соли 1917 Зарубин парвандаҳои Комиссариати ҳукумати муваққатиро ба намояндагони ҳукумати нав супурд 1. Аз соли 1938, доктори илми филология (бе муҳофизат), аз ҳамон сол профессор. То соли 1964 корманди илмии шуъбаи ленинградии Институти забоншиносии Академияи илмҳои СССР буд. Муаллими Институти таърих, фалсафа ва забоншиносии Ленинград ва Донишгоҳи давлатии Ленинград. Ӯ мудири шуъбаи Шарқи Наздик ва Осиёи Марказии Кунсткамераи Ленинград буд. Иван Иванович Зарубин муаллифи асарҳо дар бораи забонҳои помирист, ки он замон кам омӯхта мешуданд ва инчунин дар бораи забони балучӣ тадқиқот бурд. Корҳои аз ҷониби Иван Зарубин дар бораи забони тоҷикӣ асосе буд, барои ташкилёбии илми шӯравӣ ва муосири тоҷикшиносӣ. Иван Зарубин шарқшиносе буд, ки дар тамоми як самти илмӣ дар СССР меистод, ки ба ҷамъоварӣ ва коркарди илмии маводи лингвистӣ ва этнографӣ оид ба забонҳои зиндаи эронӣ, ки дар қаламрави империяи Русия ва баъдан СССР паҳн шуда буданд, машғул буд. Натиҷаи фаъолияти Иван Иванович Зарубин ва шогирдонаш нашри матнҳо, луғатҳо ва тавсифи грамматикии чунин забонҳои эронӣ буд, ки то он замон дар баъзе мавридҳо ба муҳаққиқон танҳо дар шакли як рӯйхати хурди калимаҳо маълум буданд. Аксари донишмандони эронӣ, ки аз солҳои 1920 дар СССР таҳсил кардаанд ва ҳоло забонҳои зиндаи эрониро меомӯзанд, шогирдони Иван Зарубин ё шогирдони шогирдони ӯ ҳастанд. Экспедитсияҳои Зарубин Библиография Пайвандҳо.