ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Воҳиди марзию маъмурӣ

Воҳиди марзию маъмурӣ — дар ҳуқуқ, тақсимшавии ҳудуди давлат ба воҳиди муайяни марзию маъмурӣ. Ҳудуди ҳар як давлати мутамарказ ба воҳиди марзию маъмурӣ ҷудо мешавад. Дар давлатҳои иттифоқӣ, ҳамчун қоида, ҳудуди субъектҳои иттифоқ ба воҳиди марзию маъмурӣ тақсим мешавад. Ҳудуди давлат бо мақсади дуруст ба роҳ мондани идоракунии маҳал, ба эътибор гирифтан ва таъмини риояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд дар марзи муайян ва дар он ҷо ташкил кардани низоми мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ (мақомоти намояндагӣ, иҷроия ва судӣ) ба воҳиди марзию маъмурӣ ҷудо карда мешавад. Воҳидҳои марзию маъмурии Тоҷикистон Мувофиқи моддаи 7 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳудуди Тоҷикистон тақсимнашаванда ва дахлнопазир буда, Тоҷикистон аз ВМКБ, вилоятҳо, шаҳрҳо, ноҳияҳо, шаҳракҳо ва деҳаҳо иборат аст. Тартиби таъсис ва тағйир додани воҳиди марзию маъмурӣ-и Тоҷикистонро Қонуни конститутсионӣ "Дар бораи ҳалли масъалаҳои сохтори марзию маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон" (аз 4 ноябри 1995) танзим намудааст. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон (банди 1-и моддаи 56) Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ваколатдор кардааст, ки воҳиди марзию маъмуриро таъсис ва барҳам диҳад. Воҳиди марзию маъмурӣ метавонад ду ё сезинагӣ бошад. Ин омил ба он вобаста мебошад, ки ҳудуди давлат ба кадом воҳидҳо ҷудо мешавад; дар он вилоятҳо ташкил ёфтаанд, ё марзи давлат фақат аз зинаи поёнӣ — шаҳраку деҳот ва зинаи миёна — шаҳру ноҳияҳо иборат аст. Дар раванди таъсис ва азнавсозии низоми марзию маъмурӣ усулҳои илман асоснокшуда ба эътибор гирифта мешаванд, ки нишондиҳандаҳои воҳиди марзию маъмурӣ-и дахлдор бояд ба он мувофиқат намояд. Таъсисёбӣ ва фаъолияти мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба низоми воҳиди марзию маъмурӣ пайваста мебошад. Такмил додани низоми мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ низ бо мукаммал намудани воҳиди марзию маъмурӣ алоқаманд аст.
Воҳиди мавҳум

Воҳиди мавҳум — адади комплексӣ, ки квадрати он ба воҳиди манфӣ баробар аст. Дар математика ва физика воҳиди мавҳум бо ҳарфи лотинии ё ишорат мегардад. Воҳиди мавҳум барои васеъ кардани ададҳои ҳақиқӣ то майдони ададҳои комплексӣ имкон медиҳад. Таърифи саҳеҳи воҳиди мавҳум ба усули васеъшавӣ вобаста аст. Сабаби ворид кардани воҳиди мавҳум он буд, ки на ҳар муодилаи бисёрузваи 0 0 -и зарибаш моддӣ дар майдони ададҳои ҳақиқӣ ҳалли худро дорад. Масалан, муодилаи 2 + 1 0 2+10 решаи ҳақиқӣ надорад, х 2 1 аст. Яъне, -яке аз ҳаллҳои муодилаи мазкур буда, - ҳалли дуюми муодила мебошад. Аммо тибқи теоремаи асосии алгебра дилхох муодилаи бисёрузва бо зарибҳои комплексӣ ҳалли комлексии худро дорад. Воҳиди мавҳум дар оғоз барои ҳалли муодилаи кубии ҳақиқӣ дохил карда шуда буд, аксар вақтҳо дар ҳолати се решаи ҳақиқӣ доштан, барои ёфтани дутои онҳо формулаи Кардано ворид намудани решаи кубиро бо ададҳои комплексӣ тақозо мекард. Ақидаи воҳиди мавҳум — "решаи квадратӣ аз -1 аст", саҳеҳ нест, зеро "-1" ду решаи квадратӣ дошта, яке аз онҳоро чун " ва дигарашро чун "-" ифода кардан мумкин аст. Маҳз кадом реша чун воҳиди мавҳум қабул мешавад, муҳим нест: ҳамаи баробариҳо қувваи худро дар ҳолати ҳамаи "-ро ба "-" ва "-"-ро ба " иваз кардан нигоҳ медоранд. Аммо бинобар мавҷуд будани ин думаъноӣ барои пешгирии хатоҳо ифодаи -ро бо радикал (чун 1 -1) иваз кардан нашояд. Адади ҳақиқӣ аст: Ҳаусс бори аввал ба ҷойи воҳиди мавҳум, ки Декарт ворид карда буд, истилоҳи ададҳои комплексиро ворид намуда, барои ишорати 1 ҳарфи -ро истифода бурдааст.
Воҳиди атомии масса

Воҳиди атомии масса (ишораташ в. садаи м.), муродифи далтон (ишораташ), муродифи воҳиди карбонӣ — воҳиди ғайрисилсилавии массаи молекула, атом ва зарраҳои бунёдӣ. Мафҳуми воҳиди атомии массаро соли 1803 Ҷон Далтон ворид кардааст. Воҳиди атомии масса ба тавассути массаи нуклиди карбон С ифода гардида, ба 112 ҳиссаи массаи нуклиди мазкур (изотопи устувори карбон) баробар мебошад. 1 В. садаи м. 1,6604310 24 г. То соли 1961 В. м. садаи 116 ҳиссаи изотопи устувори оксигенро ифода мекард В. а м. 1,65976 10 24 г 1,65976 10 – 27 кг буд. Барои зарраҳои бунёдӣ (электрон, нуклон, мезон ва ғайра) воҳиди масса ба массаи электрон, яъне ба 5,48610 4 В. садаи м. ё 9,109110 28 г 9,109110 31 кг баробар аст. Соли 1997 қимати 1 В. садаи м. 1,660 540 210 27 кг 1,660 540 210 24 г муқаррар карда шудааст. 1 В. садаи м.-и бо грамм ифодашуда ба адади баръакси Авогадро баробар мебошад, яъне 1, ки бо мол 1 ифода карда шудааст. Массаи молекулавии унсури мазкур, ки бо грамм бар мол ифода ёфтааст, ба массаи молекулаи ҳамин унсур, ки бо воҳиди атомии масса ифода ёфтааст, баробар мебошад. Азбаски массаи зарраҳои бунёдӣ, одатан, бо электрон–волт ифода меёбад, зариби табдилдиҳандаи байни эВ ва воҳиди атомии масса муҳим аст В.а. м. 0,931 494 028 ГэВ ГэВ 1,073 544 188 В.а.м., ки ин ҷо суръати рӯшноист. В. садаи м-е, ки соли 2006 тавсия шудааст В.а. м. 1,660538782 х 10 27 кг.
Воҳид Асрорӣ

Воҳид Мирашӯрович Асрорӣ — фолклоршинос, адабиётшинос, шоир ва рӯзноманигори тоҷик. Доктори илми филология, профессор, Ходими хизматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон. Узви ИН Тоҷикистон ва узви ИЖ Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи Институти муаллимии Тошканд, ДДОД ба номи Т. Шевченко (ИДПД). Фаъолияти корӣ ва эҷодии Асрорӣ аз соли 1933 оғоз гардидааст (муаллим то соли 1942). Солҳои 1944–50 корманди соҳаи маориф ва матбуот (ҷонишин, сипас муҳаррири г. "Пионери Тоҷикистон", 1946–1950), пас аз хатми таҳсил дар аспирантура муаллими калон, дотсенти ДДОД ба номи Т. Шевченко (1952–1957) ва аз соли 1957 то охири умр дар ДДТ ба номи В.И. Ленин дар вазифаҳои дотсент, профессор, декани факултети филологияи тоҷик мудири кафедраҳои фолклор, адабиёти халқҳои ИҶШС - факултети журналистика ва тарҷумонии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор кардааст. Эҷодиёт Асрорӣ зимни тадриси фанни таълимии фолклори тоҷик ба масъалаи омӯзиши фолклор машғул шудааст. Оид ба масъалаҳои назариявии фолклор, таърихи фолклоршиносии тоҷик, навъҳои фолклор асарҳоеро бо номи "Халқ ва адабиёт", "Адабиёт ва фолклор", "Фолклор, халқият, нависанда", "жанрҳои хурди фолклорӣ",, "Юсуф Вафо", ва мақолаҳои зиёде таълиф намудааст. Асрорӣ ба масъалаи муносибати адабиёт ва фолклор, истифодаи нависандагон аз фолклор таваҷҷуҳи хосса дошт ("Фолклор, халкият, нависанда", 1982). Дар ин ҷода симои эҷодии ӯ чун адабиётшинос ҷилва намудааст. Нахустин шеъру ҳикояҳо дар саҳифаҳои матбуот солҳои 1940 ба табъ расидаанд. Вай муаллифи маҷмӯаҳои "Салом мактаб", "Ҳардуяшон нағз", "Замзамаи ҳаёт", "Шарораҳо" мебошад. Асрорӣ барои мактабҳои миёна ("Забони тоҷикӣ" барои синфҳои 1-ум ва 2-юм, 1950–1984) ва барои мактабҳои олӣ ("Эҷодиёти даҳанакии халқи тоҷик", 1980, ҳамроҳи Р. Амонов; соли 1985 дар Кобул низ нашр шуд) китобҳои дарсӣ таълиф намудааст. Муаллифи китобҳои дарсии "Забони тоҷикӣ" (барои синфҳои 1, 2, 1950–1984), "Забони тоҷикӣ" (барои ҷаласаводон, 1950) буда, асарҳои шоирону нависандагони рус – Аркадий Гайдар, Чехов, Маршак, Маяковский, шеърҳои шоирони ӯзбек – Мирмӯҳсин, Асқад Мухтор, Ҳамза Ҳакимзода Ниёзӣ ва дигаронро ба тоҷикӣ баргардонидааст. Дар асарҳои илмии худ масъалаҳои муносибати нависанда ба фолклор, мавқеи бадею ғоявии эҷодиёти даҳанакии халқ дар адабиёти бадеӣ, маҳорати нависанда дар истифодаи фолклор, халқият ва такомули реализм дар адабиёти шӯравӣ, нависанда ва хазинаи забони халқӣ ва ғ.-ро тадқиқ намудааст. Ҷоизаҳо Осор маҷмӯаҳои Адабиёт Пайвандҳо.
Воҳиди пардозиши марказӣ

Протсессори марказӣ (ПМ ва ё Воҳиди пардозиши марказӣ (Ҳисоббарор) - (ВПМ)) — микросхемаи, иҷрокунандаи амрҳои мошинӣ (дастгоҳӣ) мебошад. ПМ қисми асосии компутар мебошад. Баъзан ҳамчун микропротсессор ва ё ҳамчун протсессор номгузорӣ менамоянд.
Воҳиди пул

Воҳиди пул — пули дар муомилот эътирофшудаи миллӣ, яке аз унсурҳои низоми пулии кишварҳо, ки қудрати пардохтро дорад. Воҳиди пул тибқи тартиби муқаррарнамудаи қонунгузорӣ пули ин ё он мамлакат (сомонӣ, рубл, доллар, марка ва ғайра) аст. Воҳиди пул инчунин аломати пулиест, ки барои ифода кардани нархи мол ва хадамот зарур аст. Барои сода ва осон шудани амалиёти мубодилавӣ ва ҳисоббаробаркунӣ воҳиди пул ба қисматҳо ҷудо карда мешавад (мас., 1 сомонӣ 100 дирам; рубл 100 копейка доллар 100 сент ва ғайра).
Воҳиди ташкилот

Воҳиди ташкилот - ҷузъҳои таркибии шахси ҳуқуқӣ буда, аз сех, қитъа, бригада, шӯъба, идора ва ғ. иборат мебошад.. низ.
Воҳидӣ, Дарвеш Халил

Дарвеш Халил Воҳидӣ — шоир и тоҷик (охир садаи – ибтидои садаи). Зиндагинома Дар Бухоро ба дунё омадааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ, Воҳидӣ чун дарвешон қабои намадӣ дар бар карда, маҷнунсифат буд. Бо вуҷуди ин, шеър мегуфт ва истеъдоди хубе дошт. Абёти зерин аз нигоштаҳои ӯянд: Аз шарми рӯят шуд дар арақ гул В-аз рашки мӯят печида сунбул. Аз ёди лаълат сероб гавҳар В-аз ёди холат мушкин қаранфул. Бинвишта ҳуснат бар мо вазифа Аз чашми мастат нақди тағофул. Бар Воҳидӣ бин, к-аз хирачашмӣ Ҷӯяд ба он базм роҳи тавассул.
Воҳиди хӯроки чорво

Воҳиди хӯроки чорво — воҳиди ченак ва андозагирии ғизонокии умумии хӯроки чорво. Таърих Аввалҳои садаи олими олмонӣ Албрехт Тэер бо мақсади таҳлили сифатии ғизонокии хӯроки чорво хасбедаи марғзор (ғизои маъмулии чорво)-ро пешниҳод намуд. Миқдори ҳар гуна хӯроки чорво, ки аз ҷиҳати ғизонокӣ ба 100 қадоқ (1 қадоқ — 109,5 г) хасбеда баробар буд, эквиваленти хасбедаи хӯроки чорво номида шуд. Аз рӯи таҳқиқи кимиёии хӯроки чорво муайян карданд, ки ба 100 қадоқ хасбедаи марғзор 90 қадоқ беда, 200 қадоқ картошкапоя, 350 қадоқ барги қаҳрабошалғам, 460 қадоқ лаблабуи хӯроки чорво, 600 қадоқ карам баробар аст. Солҳои 60 садаи дар асоси таркиби кимиёии хӯрок ва ба чорво додани моддаҳои ғизоӣ тартиби арзёбии ғизонокии хӯроки чорво (тибқи миқдори моддаҳои ҳозим) пешниҳод шуд. Ченаки ғизонокии хӯроки чорво дар ҳар мамлакат гуногун буд. Хусусан воҳиди хӯроки чорвои скандинавӣ, эквиваленти оҳар (крахмал) ва воҳиди хӯроки чорвои шӯравӣ маъмул гашт. Дар воҳиди хӯроки чорвои шӯравӣ, ки айни ҳол дар Тоҷикистон низ истифода мешавад, ба сифати воҳид ғизонокии 1 кг сулии хушк қабул шудааст. Ҳангоми баҳо додан ба ғизонокии хӯроки чорво ғайр аз воҳиди хӯроки чорво миқдори протеини ҳозим, калсий, фосфор, каротинҳо, барои хуку мурғон таркиби аминокислотавии сафеда ва витаминҳои гурӯҳи В низ ба назар гирифта мешавад. Дар асоси воҳиди хӯроки чорво меъёри хӯроки чорворо муайян намуда, барои онҳо вояи хӯрок тартиб медиҳанд.
Турсунбой Воҳидов

Турсунбой Воҳидов (14 июли 1934, деҳаи Ғӯлакандози ноҳияи Пролетар — 24 январи 2007, ҳамон ҷо) — механизатор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Механизатор ва механики колхози ба номи Ленини ноҳияи Пролетар. Солҳои 1976-1977 бо мошин т пахта ғундоштааст. Ҷоизаю орденҳо Бо 2 ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Ӯктамҷон Воҳидов

Ӯктамҷон Воҳидов (15 июни 1949, Конибодом — 5 январи 2008, Душанбе) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор. Зиндагинома Ӯктамҷон Воҳидов соли 1977 факултаи иқтисоди Университети давлатии Тоҷикистон ва 1983 аспирантураи онро хатм кардааст. Солҳои дар кафедраи иқтисоди сиёсии Университети давлатии Тоҷикистон ба сифати ассистент, муаллим ва дотсенту профессори кафедраи иқтисоди сиёсӣ заҳмат кашидааст. Аз соли 1996 то поёни умр мудири кафедраи назарияи иқтисоди Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон буд. Ба масъалаи иқтисоди минтақавӣ, маљмааи хоҷагидории минтақавӣ, дигар паҳлўҳои иқтисоди ҷумҳурӣ таваҷҷуҳ намуда, қариб шаст таълифоти илмӣ ба хидмат овардааст. Саҳмаш дар тарбияи мутахассисони ҷавон калон мебошад. Осор.
Султон Воҳидов

Султон Воҳидов (10.1.1937, деҳаи Понғози ноҳияи Ашт — 29.11.1992, ҳамон ҷо) — адабиётшиноси тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд). Муаллими мактаби миёна дар ноҳияҳои Ҷиргатол ва Ашт, аспиранти УДТ (1961-64, ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон), лаборанти калони бахш (сектор)-и робитаҳои адабии Институти забон ва адабиёти Рӯдакӣ;, муаллими калон, дотсент, профессори кафедраи таърихи адабиёти классикии УДТ. Нахустин мақолаи илмии Султон Воҳидов "Ҷомӣ ва Лутфӣ" соли 1964 дар матбуот чоп шуд. Фаъолияти илмӣ Муаллифи зиёда аз 200 мақолаи илмист оид ба масъалаҳои таърихи адабиёти форс-тоҷик. Самти асосии таҳқиқоти Султон Воҳидов дар оғози кор омӯзиши робитаҳои адабии халқҳои тоҷику ӯзбек буд. Ӯ асари Алишери Навоӣ "Хамсату-л-мутаҳаййирин"-ро, Назаре ба нашрҳои "Лубобу-л-албоб" (1365 ҳ. ш.)-ро дар Кобул ба табъ расондааст. Дар китоби "Дурдонаҳои наср" (Д., 1991) пораҳои аз осори Камолуддин Абдулвосеи Низомӣ, Ҳусайн Воизи Кошифӣ, Хондамир таҳиякардаи ӯ (ба алифбои русиасос) чоп шудаанд. Литсейи 4 ҷамоати деҳоти Понғози ноҳияи Ашт ба номи Султон Воҳидов гузошта шудааст. Осор Ҷоизаю унвонҳо Аълочии маорифи Тоҷикистон Адабиёт.
Рашид Воҳидов

Воҳидов Рашид Юревич (20 августи 1966, Душанбе) — ходими ҳарбии тоҷик, генерал-майор. Зиндагинома Хатмкардаи Омӯзишгоҳи олии ҳарбии умумиқӯшунии фармондеҳии ш. Алмаато ва Академияи ҳарбии ақибгоҳ ва нақлиёти ш. Санкт-Петербург. Фармондеҳи взводи десанти ҳамлаовар (1987–88) ва взводи десанти иктишофии Округи ҳарбии Назди Балтика (1988–90), муҳандиси зершуъбаи техникаи амалиётӣ (ҷангӣ) ва алоқаи Раёсати 7-ум (1990–92), нозири калони шуъбаи 2-юм (1992–93), сардори зершуъбаи 1-уми шуъбаи таъминоти амволи шайъӣ (1993–94), сардори шуъбаи аслиҳа ва техникаи махсуси Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994–95), сардори шуъбаи таъминоти амволи шайъӣ (1995–96) ва Раёсати аслиҳа ва техникаи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999–2003), котиби котиботи ташкилоти Созмони аҳдномаи амнияти дастаҷамъии ИДМ (2003–09). Аз соли 2009 афсари калон-оператори шуъбаи ҳамкориҳои ҳарбӣ-техникии Ситоди муттаҳидаи созмони мазкур.
Маҳмудҷон Воҳидов

Маҳмуд Воҳидов (бештар маъруф ба Маҳмудҷон октябри 1939, Шайдон, ноҳияи Ашт, ҶШС Тоҷикистон — 12 ноябри 1977, Бағдод, Ироқ 1) — ҳунарпешаи барҷастаи театру кинои Тоҷикистон, коргардони театр, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ аст. Зиндагинома Маҳмуд Воҳидов 10 октябри 1939, дар шаҳраки Шайдон -и, ноҳияи Ашт ба дунё омадааст. Аз оилаи деҳқон. Аввалин бор Маҳмудҷон Ваҳидов дар рӯзҳои Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар шаҳри Маскав, ки моҳи апрели соли 1957 баргузор гардид, дар толори консертии ба номи Чайковский шеъри М. Турсунзода "Мамлакати тилоӣ" ва баъди қарсакзаниҳои дурудароз шеъри А. Воситзода "Дар сари роҳи калон"-ро хонда, шуҳрату муваффақиятро соҳиб гардид. Тоқии чоргулу ҷомаи беқасаб дар бар ба саҳна баромад. Вай нахустин бор бо ҳазорон нафар рӯ ба рӯ шуд. Баъди бозгашт аз Маскав дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон як сол кор кард ва сипас якбора ба курси 3-юми шуъбаи тоҷикии донишкадаи ба номи Луначарскийи шаҳри Маскав дохил шуд. 2 Донишкадаи давлатии санъати театри Москва (ГИТИС)-ро соли 1960 хатм кард. Солҳои ҳамчун ҳунарпешаи Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ ҳунарнамой кард. Аз 1961 ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ буд. Нақшҳои саҳнавӣ Амиқ кушодани ҷаҳони ботинии қаҳрамон, дарк намудани ҷиҳатҳои равонии образ, овози ҷарангдор ва, хусусан, таъсири амиқи эмоционалӣ (ҳиссӣ) ба тамошобин ҷиҳатҳои асосии маҳорати артистии Маҳмуд Воҳидов мебошанд. Соли 1973, вақте ки нақши Рӯдакиро офарид, ҳамагонро ба ваҷд овард. 5 декабри соли 1973 Маҳмудҷон Воҳидов ба унвони Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон сазовор гардид. 2 Ролҳои асосии иҷрокардаи Маҳмуд Воҳидов: Дар саҳнаи тоҷик Воҳидов асосгузори намоиши театрӣ бо иштироки як актёр аст. Ӯ овози ширадор ва диди шоирона дошт. Асосгузори театри як актёр дар Тоҷикистон, Воҳидов мураттиб, коргардон (режиссёр) ва иҷрокунандаи якчанд намоишҳо, мисли Истеъдоди режиссёрии ӯ дар спектакли "Алломаи Адҳам ва дигарон"-и С. Улуғзода, дар роли Пашков худи Воҳидов) равшан зоҳир шудааст. 4 Филмнома Маҳмуд Воҳидов инчунин дар фильмҳои киностудияи "Тоҷикфильм": "Зумрад" — роли Шариф, Мукофоту ҷоиза Донистаниҳои ҷолиб Маҳмуд Воҳидов дар айни камолот дар сафари эҷодӣ 12 ноябри соли 1977, дар шаҳри Бағдод вафот кардааст. Дар ин сафари ҷавобии ҳунармандони Тоҷикистон ба Ироқ Воҳидов ҳамчун барандаи консертҳо иштирок намуда, порчаҳо аз ашъори Ҳофиз ва Румиро ба забони арабӣ моҳирона қироат кардааст ва лоиқи таҳсини тамошобинон шудааст. Ин сафари ҳунарии нотакроре буд, мегӯянд иштирокчиёни он. Ба гуфтаи наздиконаш Маҳмуд Воҳидов пеш аз сафар мариз буд, вале котеъона барои сафар кардан камар баст. Ӯ дар Душанбе, дар боғи Лучоб ба хок супорида шудааст. Адабиёт Пайвандҳо.
Воҳидҳои дуӣ

Воҳидҳои дуӣ (дар назарияи иттилоот) — воҳидҳои андозагирии энтропия ва миқдори иттилоот. Манбаъе, ки ду маълумоти баробарэҳтимол дорад, ба 1 воҳиди дуӣ ё 1 бит энтропия соҳиб мебошад. Миқдори воҳиди дуӣ шумораи миёнаи аломатҳоеро (бо саҳеҳии то воҳид) нишон медиҳад, ки барои бо рамзи дуӣ сабт кардани иттилооти додашуда зарур аст. Инчунин воҳидҳои даҳӣ мавҷуданд. Гузариш аз як воҳид ба воҳиди дигар ба тағйири асоси логарифмҳо дар қимати энтропия ва миқдори иттилоот (10 ба ҷойи 1) мувофиқат мекунад. Муодилаи гузариш чунин аст воҳиди даҳӣ 1 воҳиди дуӣ 3,32 воҳиди дуӣ.
Воҳидҳои бузургиҳои физикӣ

Воҳидҳои бузургиҳои физикӣ — воҳидҳои андозагирӣ, бузургиҳои мушаххаси физикии андозаашон собит, ки барои баҳодиҳии миқдории бузургиҳои физикӣ ҳамчун асос қабул шудаанд. Истифодаи истилоҳи "воҳиди андозагирӣ" ба ҳуҷҷатҳои меъёрӣ ва тавсияҳои нашрияҳои метрологӣ мухолифат кунад ҳам, дар адабиёти илмӣ васеъ корбаст мегардад. Аксари воҳидҳои бузургиҳои физикӣ ченакҳое мебошанд, ки барои андозагирӣ (мас., метр, килограмм) истифода мешаванд. Дар давраҳои қадим теъдоди ками воҳидҳои бузургиҳои физикӣ — дарозӣ, вазн, вақт, ҳаҷм, масоҳат маълум буданд. Воҳидҳои бузургиҳои физикӣ новобаста аз ҳамдигар интихоб мешуданд ва дар кишварҳои гуногун мухталиф буданд. Баробари вусъат ёфтани алоқаҳои тиҷоратӣ ва рушди илму техника шумораи воҳидҳои бузургиҳои физикӣ низ рӯ ба афзоиш ниҳод ва масъалаи ҳамгунсози (унификатсия)-и воҳидҳову сохтани системаи воҳидҳо ба миён омад. Дар садаи дар Фаронса Системаи метрии ченакҳо пешниҳод карда шуд, ки минбаъд дар ҷаҳон эътироф гардид. Дар асоси он системаи метрии ченакҳо (мас., Системаи байналмилалии воҳидҳо) таҳия гардиданд. Воҳидҳои бузургиҳои физикӣ ба воҳидҳои системавӣ ва ғайрисистемавӣ (мас., мм сут. сим., қувваи асп, электрон-волт) ҷудо мешаванд. Воҳидҳои бузургиҳои физикӣ дар навбати худ аз воҳидҳои асосӣ (литр, килограмм, сония, ампер, келвин, кандела, мол) ва ҳосилавӣ, ки ба тавассути муодилаҳои алоқаи байни бузургиҳо (метр бар сония, килограмм ба метри кубӣ, нютон, ҷоул, ватт ва ғайра) ҳосил мекунанд, иборат аст. Дар Системаи метрии воҳидҳо воҳидҳои бузургиҳои физикӣ-и каратӣ ва ҳосилавӣ (ба истиснои воҳидҳои вақт ва кунҷ) ба тавассути ба 10 зарб задани воҳиди системавӣ ҳосил карда мешаванд (— адади томи мусбӣ ё манфӣ).
Воҳидҳои каратӣ

Воҳидҳои каратӣ — воҳидҳое, ки нисбат ба воҳидҳои системавӣ ва ғайрисистемавии бузургиҳои физикавӣ 10 маротиба зиёданд (мас., декалитр – 10 л, гектопаскал – 10 2 Па, килограмм – 10 3 г, мегаом – 10 6 ва ғайра) (– адади томи мусбӣ). Дар Системаи байналмилалии воҳидҳо барои ифодаи воҳидҳои каратӣ чунин пешояндҳо қабул шудаанд:.
Воҳидҳои ҳиссаӣ

Воҳидҳои ҳиссаӣ — воҳидҳое, ки қисм (ҳисса)-и мушаххаси воҳиди бузургии физикавии муқарраршударо ташкил медиҳанд. Воҳидҳои ҳиссаӣ нисбат ба воҳидҳои системавӣ ё ғайрисистемавии бузургиҳои физикавӣ 10 баробар хурданд (мас., детсиметр – 10 1 м, нанометр – 10 9 м, пикометр – 10 12 м ва ғайра) (– адади томи манфӣ). Дар Системаи байналмилалии воҳидҳо барои ифодаи воҳидҳои ҳиссаӣ чунин пешояндҳо қабул шудаанд:.
Воҳидҳои забон

Воҳидҳои забон — унсурҳои низоми забон (фонема, морфема, калима, ибора, ҷумла, воҳидҳои фразеологӣ ва ғайра), ки вазифаҳо ва маъниҳои гуногун доранд. Маҷмӯи воҳидҳои забон сатҳҳои муайяни низоми забонро ташкил медиҳанд. Мас., яке азвоҳидҳои забон – фонема дар сатҳи фонемавӣ дар савтшиносӣ (фонетика), морфема дар сатҳи морфемавӣ дар сарф (морфология), ибораю ҷумла дар наҳв (синтаксис) ва ғ. омӯхта мешаванд. Дар забони тоҷикӣ 6 ҳарфи садодор (садонок) ва 25 бесадо (ҳамсадо) мавҷуданд, ки ҳар кадом дар алоҳидагӣ як воҳиди забонанд.воҳидҳои забон-ро ба якҷониба (онҳое, ки маънои луғавӣ надоранд – фонемаҳо, ҳиҷоҳо) ва дуҷониба (воҳидҳое, ки ҳам маъно ва ҳам қолаби овозӣ доранд – морфемаҳо, калимаҳо, ҷумлаҳо) ҷудо мекунанд.воҳидҳои забон дар маҷмӯъ воҳидҳои нутқро (ба ғайр аз фонемаҳо ва морфемаҳо) ташкил медиҳанд.воҳидҳои забон дар доираи қоидаҳои грамматика танзим мешаванд. Яке азвоҳидҳои забон ва инчунин воҳиди нутқ дар забони тоҷикӣ воҳидҳои фразеологӣ, ибораҳои дорои сохту таркиби устувор ва маънои яклухт мебошанд. Онҳо дар нутқ чун қолаби тайёр корбаст мешаванд (мас., "дудила шуданнашудан", "мижа таҳ накардан", "ду пойро дар як кафш андохтан" ва ғайра). Воҳидҳои фразеологӣ Воҳидҳои фразеологӣ аз ҷиҳати яклухтии маънову ифодаи аҷзояшон ба се гурӯҳ ҷудо мешаванд: Эзоҳ Адабиёт.
Эркин Воҳидов

Ҷоизаи давлатии ҶШС Узбакистон ба номи Ҳамза Воҳидов Эркин Воҳидович — шоир, драмнавис, арбоби сиёсии ӯзбек, Шоири халқии Ӯзбекистон, Қаҳрамони Ӯзбекистон. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Ӯзбекистон. Муҳаррир ва сармуҳаррири нашриёти "Гвардияи ҷавон" (1960-63-82), нашриёти Адабиёт ва санъати ба номи Ғафур Ғулом, директори он, сардабири моҳномаи "Ёшлик". Эҷаодиёт Ба навиштани шеър аз 15-солагӣ шурӯъ кард. Шеъру достонҳояш дар маҷмӯаҳои "Нафаси субҳ", "Шеърҳоям барои шумо", "Қалбу ақл", "Ситораи ман", "Нидо", "Лирика", "Девони ҷавонӣ", "Машъал", "Ҷавонони имрӯз", мунтахаботи дуҷилдии ("Муҳаббатнома" ва "Садоқатнома", 1986), "Тор дар айни авҷ наканад", "Ҳақиқати талх хуб аст" ба табъ расидаанд, ки дар онҳо зиндагии ҳамзамононаш бо воқеияту самимияту маҳорати баланд тараннум шудааст. Достонҳои Эркин Воҳидов "Чашмаи орзу", "Нидо", "Макони офтоб", "Бахмал", "Исёни арвоҳ", "Садои Тошканд" ва ғ. дар адабиёти ӯзбек аз намунаҳои беназиранд. Эркин Воҳидов ҳамчун драматург низ маъруф аст ("Девори тилоӣ", 1969; "Фоҷиаи Истанбул", 1985 ва ғайра). Ҳамчун адабиётшинос ва мунаққид мақолаҳову суҳбатҳояш пиромуни масоили мубрами адабиёт, таҳлили эҷоди адибони ӯзбек дар китоби "Шуури шоиру шеър" дарҷ гардидаанд. Ӯ осори бархе аз адибони номдори ҷаҳон — И. Гёте ("Фауст"), Ф. Шиллер, Муҳаммад Иқбол, Улфат, С. Есенин, Р. Ҳамзатов, Л. Украинка, А. Блок ва дигаронро ба ӯзбекӣ баргардон кардааст. Осори худи Эркин Воҳидов низ ба забонҳои англисӣ, тоҷикӣ ва ғ. тарҷума шудааст. Эркин Воҳидов вакили Шӯрои Олии Ӯзбекистон ва намояндаи Маҷлиси Олии Ӯзбекистон (1995; раиси Кумитаи байналмилалии парламент) ва дорандаи ҷоизаи давлатии ба номи Ҳамза мебошад.
Воҷеҳи Ҳайдарободӣ

Воҷеҳи Ҳайдарободӣ — шоир и форсизабони Ҳиндустон (асри 17). Зиндагинома Аз Ҳайдаробод ба Гулканд назди Муҳаммадқулии Қутбшоҳ рафта, аз мулозимони ӯ гардид. Дар солҳои охири умр ба қаландарӣ рӯй овард. Ҳамчун дарвеш дар мавзеъҳои гуногуни Ҳиндустон зиндагӣ кардааст. Авҳадӣ соли 1612 дар Аҷмир Воҷеҳи Ҳайдарободиро дидааст. Абёти зерин аз ӯст: Мурдам зи заҳри мору ду зулфи сиёҳи дӯст, Ай ғам, ба заҳрмораи холаш хабар бидеҳ. Гар ошиқӣ, зи ҳар ду ҷаҳон дасту дил бишӯй, По дар тариқи ишқ нигаҳ дору сар бидеҳ.
Воҳидҳои ҳосилавӣ

Воҳидҳои ҳосилавии бузургиҳои физикавӣ — воҳидҳое, ки бо ёрии муодилаҳои содаи байни бузургиҳо (дар ҳолати ба воҳид баробар будани зарибҳои ададӣ) ҳосил карда мешаванд. Чунончи, барои муқаррар кардани суръати хаттӣ ба сифати муодилаи муайянкунанда аз ифодаҳои суръати ҳаракати мунтазами ростхатта: истифода бурдан мумкин аст. Ҳангоми дарозии масофаи тайшуда, суръатро бо метр бар сония баробар шавад. Мас., воҳиди энергияи кинетикии Системаи байналмилалии воҳидҳо – килограмм-метр дар квадрат (кг-м 2) бар сония дар квадрат (с 2) ин энергияи кинетикии ҷисми массааш 2 кг аст, ки бо суръати 1мс ҳаракат мекунад ё энергияи кинетикии ҷисми массааш 1 кг аст, ки бо суръати 2 мс дар ҳаракат аст. Ин воҳидро ҷоул (Ҷ) меноманд. Воҳидҳои ҳосилавӣ инҳоанд: м 2 (воҳиди масоҳат), мс (воҳиди суръат), Ҳс 1с (воҳиди басомад), Па (воҳиди фишор), Вт (воҳиди тавоноӣ), Ф (воҳиди электргунҷоиш) ва ғ.