ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ҳакамияти меҳнатӣ

Ҳакамияти меҳнатӣ — агар дар комиссияи оштидиҳй тарафҳои баҳси (низои) кории коллективй дар давоми даҳ рӯз ба созиш наоянд, бо иштироки ҳукумати ноҳия ё шаҳр Ҳакамияти меҳнатӣ таъсис дода мешавад. Ҳайати Ҳакамияти меҳнатӣ ро аз рӯи ҳар баҳс (низоъ) миқдоран ва узван тарафҳо муайян мекунанд. Раиси Ҳакамияти меҳнатӣ бо созишномаи тарафҳо аз ҷумлаи аъзои ҳамин Ҳакамияти меҳнатӣ тасдиқ карда мешавад. Ба ҳайати Ҳакамияти меҳнатӣ вакилони халқ, намояндагони мақомоти иттифоқҳои касаба, мақомот оид ба меҳнат ва шуғли аҳолӣ, мутахассисони коршинос ва шахсони дигар дохил шуда метавонанд. Ҳакамияти меҳнатӣ баҳси кории коллективиро бо иштироки ҳатмии намояндагони тарафҳо ва дар мавриди зарурат бо намояндагони мақомоти дигари манфиатдор ҳаллу фасл мекунанд. Ҳакамияти меҳнатӣ бояд дар давоми даҳ рӯзи таъсис ёфтанаш дар хусуси баҳси меҳнатӣ қарори дахлдор кабул намояд. Агар тарафҳо қаблан дар бораи иҷрои қарор созишнома имзо карда бошанд, қарори Ҳакамияти меҳнатӣ воҷиб аст. Тарафҳо ва мақомоти опггидиҳанда вазифадоранд, ки барои рафъи сабаби ҳолатҳое, ки боиси баҳси (низои) кории коллективй гаштаанд, тамоми имкониятро истифода намоянд.. низ.
Ҳаким Абдулмаҷид

Ҳаким Абдулмаҷид — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Ҳаким Абдулмаҷид (Абдулмаҷидов Убайдулло) 12 октябри соли 1936 дар шаҳри Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми мактаби миёнаи ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, соли 1957, вориди факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин шуда, соли 1962 ба итмом расондааст. Баъди хатми донишгоҳ муддате дар рӯзномаи "Пионери Тоҷикистон" ва маҷаллаи "Машъал" ходими адабӣ будааст. Пас аз бозгашт ба зодгоҳаш дар соҳаи маориф шуғл варзида, баъдан ходими адабӣ, муҳаррири рӯзномаи бисёрадади Комбинати абрешим, сониян, то нафақа баромадан, мудири осорхонаи "Шарафи меҳнатӣ"-и Ҷамъияти саҳҳомии "Абрешим" будааст. 15 марти соли 2012 шоир аз олам даргузашт. Эҷодиёт Гулчини ашъори ӯ дар маҷмӯаҳои мунтахаби адибони тоҷик, монанди "Гулистони умед", "Мужда", "Риштаборон", "Чилқалам" ба табъ расидаанд. Намунаҳои алоҳидаи осораш соли 1997 бо номи "Пайғоми сафед" ва соли 2010 таҳти унвони "Нони озод" аз чоп баромадаанд.
Ҳаким Зуҷоҷӣ

Ҳаким Зуҷоҷии Табрезӣ (—1297) — шоир, тазкиранигор ва донишманди форс-тоҷик, муаллифи "Ҳумоюннома".
Ҳаким Майсарӣ

Ҳаким Майсарӣ (— қарни Х) — шоир ва табиби форс-тоҷик дар замони Сомониён. Зиндагинома Аз ҳаёту фаъолияти Ҳаким Майсарӣ ахбори ночизе боқӣ мондааст. Дар яго на рисолаи то даврони мо маҳфузмондаи ӯ — "Донишнома" ба қайд омадааст. Зоҳиран, Ҳаким Майсарӣ аз мардуми Хуросон будааст. Инро метавон аз услуби баён ва луғоту таркиботи хоси гӯиши Хуросон, ки дар "Донишнома" омадааст, пай бурд. Ҳаким Майсарӣ табибе муҷарраб буда, дар муолиҷаи беморон ва таркиб кардану озмудани доруҳо бисёр ранҷ бурдааст. Ҳаким Майсарӣ аз нахустшоиронест, ки андешаҳои илмиро дар қолаби шеър баён кардааст.
Ҳаким Салмони Ҷаҳрумӣ

Ҳаким Салмони Ҷаҳрумӣ — пизишки форс-тоҷик, ҳакимбошии шоҳ Аббоси Бузург ва ҷадди бузурги хонадони Ҳаким Салмон. Зиндагинома Вай аз аҳолии Ҷаҳрум ва аз пизишкон маъруфи Форс буд, ки насабаш бо 16 восита ба шайх Сафиюддини Ардабилӣ мерасид. Тавоноиҳои ӯ дар илми пизишкӣ боис фарохонии ӯ ба дарбори шоҳ Аббоси шуд.
Ҳаким Карим

Ҳаким Карим — нависанда, публитсист, драматург. Аз соли 1934 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Ҳаким Карим соли 1905 дар шаҳри Хуҷанд ба ҷаҳон омадааст. Соли 1925 Омӯзишгоҳи кишоварзии Қӯқандро хатм карда, фаъолияти кориро дар шуъбаи тарғибу ташвиқи Кумитаи комсомоли шаҳри Душанбе оғоз бахшидааст. Чанде котиби Шӯрои деҳоти Қаратоғ буда, соли 1927 котиби Кумиҷроияи Шӯрои депутатҳои меҳнаткашони шаҳри Кӯлоб таъйин гардидааст. Иштирокчии муҳорибаҳои зидди босмачиҳост. Сипас, солҳои 1929-1930, дар Донишкадаи кишоварзии Тошканд таҳсил карда, аввали солҳои 30-юм дар Нашриёти давлатии халқҳои ИҶШС (Маскав) ва бахши тарҷумаву таҳрири Идораи табъу нашри Душанбе фаъолият бурдааст. Ҳамчунин, муҳаррири рӯзномаи "Пролетари Хуҷанд" ("Ҳақиқати Ленинобод"), вакили Анҷумани якуми нависандагони шӯравӣ будааст. Соли 1941 бо хоҳиши худ ба хидмати аскарӣ рафта, дар муҳорибаҳои шадиди Ленинград иштирок кардааст. Соли 1942 дар муҳорибаи Старая Руссаи назди Ленинград ба ҳалокат расидааст. Эҷодиёт Аз аввали солҳои 20-ум ба навиштани мақолаҳои публитсистӣ, ҳикояву новелла ва тарҷумонӣ пардохта, нахустин офаридаҳояш дар рӯзномаи "Бедории тоҷик" (баъдина "Ҷумҳурият") ба табъ расидаанд. Мавзӯи асосии ҳикояҳои ӯ мубориза бар зидди босмачиён ва боқимондаҳои урфу одати бойиву феодалӣ мебошад. Аз ҷумлаи устодони варзида ва асосгузорони ҳикоя ва новеллаи адабиёти муосири тоҷик ба шумор меравад. Соли 1933 аввалин маҷмӯаи ҳикояҳояш бо номи "Садои рӯзҳо" нашр шудааст. Баъдан китоби "Ҳикояҳои майда" ва "Ҳикояи устоди мисриён", "Оқшуда" ва ҳикояҳои дигар", "Ҳикояҳо" -яш дастраси умум гардидаанд. Беҳтарин новеллаи ӯ, ки шеъри мансур аст, "Марҳабо, баҳор!" ба ҳисоб меравад, ки намунаи олии суханварӣ ва вирди забони ҳамагон аст. Ҳикояи "Одам дар халта" эҳсосоти амиқу маҳорати волои нависандаро дар бобати офаридани қаҳрамони адабӣ зоҳир менамояд. Соли 1955 дар маҷаллаи "Шарқи Сурх" як қатор ҳикояҳояш ба табъ расидаанд. Баъди вафоти нависанда чанд китоби ӯ такроран чоп шудааст, ки "Ҳикояҳо", "Одам дар халта", маҷмӯаи "Ҳикояҳо" (ба ҳуруфи 1961), "Оқшуда" ва ғ. аз он ҷумлаанд. Қиссаи "Муҳосира"-и нависанда нотамом мондааст. Яке аз аввалин драматургони тоҷик буда, намоишномаи "Ҷанговарон" -аш сазовори мукофоти Ҳукумати Тоҷикистон гардидааст. Соли 1936 намоишномаи "Соли 1916" (ҳамроҳи Дунган – Зариф Раҷабов)-ро ба қалам овардааст, ки аз таърихи муборизаи озодихоҳии мардуми Хуҷанд ҳикоят мекунад. Ба ҷамъоварии эҷодиёти шифоҳии мардум ҳам машғул буда, соли 1931 нашр шудааст. Соли 1940 дар маҷаллаи "Шарқи Сурх" мунтахаби афсонаҳои халқи тоҷик таҳти таҳрири ӯ ба табъ расидааст. Якчанд аз асарҳои Л.Толстой, М.Твен, А.Чехов, М.Горкийро ба тоҷикӣ гардондааст.
Ҳаким Маҳмудов

Ҳаким Маҳмудов (14.06.1932, деҳаи Талбари ноҳияи Ховалинги вил. Хатлон — 1996, Душанбе) — навозандаи мумтоз (ғижак, думбура), оҳангсози тоҷик. мутриби Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷўраев, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Ҳаким Маҳмудов солҳои дар Театри драмавӣ-мусиқии ш. Кӯлоб, солҳои дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷўраев ва дар Кумитаи давлатии оид ба телевизион ва радиошунавонӣ кор кардааст. Дар як вақт дар омӯзишгоҳи мусиқии Душанбе ғижакнавозиро аз композитор Хайрулло Абдуллоев омӯхтааст. Аз соли 1978 то охири умр навозандаи ансамбли ҳофизони мақомхони Кумитаи давлатии оид ба телевизион ва радиошунавонӣ фаъолият дошт. Маҳмудов аз соли 1975 инчунин дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ба ҳайси омӯзгори калони кафедраи мусиқии анъанавӣ фаъолият намудаст. 1 Эҷодиёт Маҳмудов яке аз навозандагони мумтози сози думбура буда, онро ҳамчун сози якканавозӣ дар ҷумҳурӣ машҳур намуд. Маҳмудов барои думбура бо ҳамовозии ансамбли созҳои халқӣ як миқдор наво офаридааст, ки "Сезарб", "Баҳори кӯҳистон", "Машқи ҷавонӣ", "Қақраи кабк" ва ғ. аз қабили онҳост. Сурудҳои ӯ "Боғчаро бин, сабза дорад", "Гул кун ба бахти мо Ватан", "Дар саҳни чаман", "Деҳқонбача", "Доғи дил", "Чашми адаб" ва ғ. аз тарафи ҳофизон иҷро шуда, дар фонди радио сабт шудаанд. Маҳмудов силсилаи навоҳои халқиро бо думбура сабт намудааст, ки дар хазинаи радио маҳфузанд ("Фалаки даштӣ", "Роғӣ", "Ғарибӣ", "Нозанин", "Рози дил", "Дарди гул", "Баҳор омад", "Нигор" ва ғайра). Маҳмудов аз соли 1975 инчунин дар Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ба ҳайси омӯзгори калони кафедраи мусиқии анъанавӣ фаъолият намуда, як зумра ҳофизонро думбура омӯхтааст. (М. Сафиева, З. Нурова, М. Шарифова ва диг.). Ба як қатор мамлакатҳои хориҷӣ: Афғонистон, Эрон, Муғулистон, Ҳиндустон, Ҷопон сафари ҳунарӣ кардааст. Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст...
Ҳайсам ибни Ториқ Оли Саъид

- Ҳайсам ибни Ториқ Оли Саъид (октябри 1954) — султони Умон 4, ки пештар ҳамчун вазири меросу фарҳанги кишвар кор мекард 5 6. Амакбачаи султони пешин Қобус ибни Саъид. Зиндагинома Ҳайсам ибни Ториқ 13 октябри соли 1954 дар шаҳри Масқати и Салтанати Масқату Умон ба дунё омадааст. Соли 1979 Барномаи хидмати дипломатиро дар Донишгоҳи Оксфорд хатм кардааст. Аспирантура дар Коллеҷи Пембрук мегузарад. Ӯ вазири меросу фарҳанг, муовини вазири корҳои хориҷӣ барои масъалаҳои сиёсӣ 7 ва Дабири кулли Вазорати корҳои хориҷӣ 8 буд. 10 январи соли 2020, султони бефарзанд Қобус ибни Саъид даргузашт ва Ҳайсам ибни Ториқ Оли Саъид вориси ӯ дар ҷаласаи фавқулоддаи Шӯрои Умон дар Ал-Бӯстон номида шуд 9. Тибқи иттилои телевизиони давлатии Умон, пас аз даргузашти Султон Қобус ибни Саъид, мақомот номае кушоданд, ки дар он Ҳайсам ибни Ториқ Оли Саъид ҷонишин эълом шудааст.
Ҳаким Шоҳмуҳаммади Қазвинӣ

Ҳаким Шоҳшмуҳаммади Қазвинӣ (1;? — 1558, Шероз) — шоир, пизшик ва тарҷумон и форс-тоҷик, тарҷумони асари "Ҳаёту-л-ҳаявон"-и Дамирӣ ба Зиндагинома Айёми шубоби ӯ дар зодгоҳаш – Қазвин гузашт, аз пайи идомаи таҳсил ба Шероз омад ва дар назди Ҷалолуддин Муҳаммади Давонӣ – аз донишмандони маъруфи ин шаҳр – мантиқ, фалсафа, риёзиёт, ҳадису тафсир, фиқҳу калом ва шеъру ҳикмат омӯхтааст. Ба гуфтаи муаллифони "Шақоиқу-н-Нуъмония"-и Тоши Куброзода, "Кашфу-з-зунун"-и Ҳоҷӣ Халифа ва "Қомусу-л-аълом"-и Шумсуддини Сомӣ, Ҳаким Шоҳмуҳаммади Қазвинӣ то охири умр дар дарбори ҳокимони Шероз – Султон Боязидхон, Султон Салимхон ва Султон Сулаймон чун надиму табиб хидмат кардааст. Ҳаким Шоҳмуҳаммади Қазвинӣ муаллифи тафсири мухтасар ва ҳавошии "Ҳидоя", "Насафӣ", "Шарҳ бар Исоғузӣ", "Кофия", "Муҷаз" буда, асари "Ҳаёту-л-ҳаявон"-и Дамириро ба туркӣ баргардон кардааст. Ҳамчунин, бо тарҷумаи "Маҷолису-н-нафоис"-и Навоӣ (1522–23) шуҳрат дорад. Қитъаи таърихи тарҷумаи мазкур ин аст: Ба таърихи соле, ки бошад ҳисобаш: "Ба гӯши малоик ниҳам иқди гаҳвар".
Ҳаким Шоҳимардонов

Ҳаким Шоҳимардонов – ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон.
Шифоии Исфаҳонӣ

Шарафуддин Ҳасани Исфаҳонӣ, мутахаллис ба Шифоӣ — шоир ва пизишки форс-тоҷик. Зиндагинома Аз оилаи табиб. Пас аз касби камол ҳакимбошии дарбори Тахмосби (ҳукмр.) буд. Аз хурдсолӣ ба шеъргуӣ шуруъ кард. Девони ашъори Ҳаким Шифоӣ аз қасоид, ғазалиёт, таркиббанду тарҷеъбандҳо, рубоиёт, қитаъот, фарқиёт ва ҳазлиёт таркиб ёфтааст. Ба қавли тазкиранависон Ҳаким Шифоӣ дар ҷавоби Низомии Ганҷавӣ "Хамса" доштааст, вале имрӯз аз он танҳо се достон — "Дидаи бедор" (дар ҷавоби "Махзану-л-асрор"), "Намакдони ҳақиқат" (дар ҷавоби "Ҳадиқату-л-ҳақиқат"-и Саноӣ) ва "Меҳру муҳаббат" (дар мавзӯи "Хусрав ва Ширин"-и Низомӣ) дастрас аст. Ба қалами Ҳаким Шифоӣ қасидаи "Маҷмаъу-л-баҳрайн" (дар татаббуи "Туҳфату-л-Ироқайн"-и Хоқонӣ) ва "Шаҳрошуб" муталлиқанд. Ҳаким Шифоӣ дар илми тиб китоҳо бо номи "Қарободину-ш-Шифоӣ" таълиф намудааст. "Бист боб" ном асари тиббӣ низ ба ӯ нисбат дода мешавад.
Эроншоҳ ибни Абилхайр

Ҳаким Эроншоҳ ибни Абулхайр) — шоир и қарнҳои —, муосири Муҳаммад ибни Маликшоҳи Салҷуқӣ. Зиндагинома Соли таваллуд ва вафоташ номаълум аст. Дар асоси гуфтаҳои шоир дар оғози достони "Баҳманнома", тахмин кардан мумкин аст, ки Эроншоҳ то соли 511 ҳиџри (1117 мелодї) дар қайди ҳаёт будааст. Дар бораи џараёни зиндагонии ӯ маълумоти дигар мавџуд нест. Осор Аз осори Ҳаким Эроншоҳ факат достони "Баҳманнома" то ба замони мо омада расидааст, ки онро шоир дар ҳудуди соли 500 ҳиҷрӣ (1106 милоди) ба номи султон Мухаммад бинни Маликшоҳи салчуқи ба риштаи назм кашидааст. Ин манзума қариб 5500 байтро дар бар мегирад. Мавзӯи он иборат аз саргузашти Баҳман — писари Исфандиёр ва ҷангу корнамоиҳои ӯст, ки пас аз марги падараш уро паҳлавони Сиистон — Рустам тарбия кардааст.
Ҳакимбек

Ҳакимбек (Акимбек) — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон. Аҳолӣ — 243 нафар дар соли 2020.
Ҳаким Ғаюров

Ҳаким Ғаюров (Ғаюров Ҳаким Шарифович августи 1964, ноҳияи Панҷакент, вилояти Ленинобод) — номзади илмҳои физика ва математика, дотсент. Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон Зиндагинома Ғаюров Ҳаким Шарифович 30 августи соли 1964 дар деҳаи Шашкати, ноҳияи Панҷакент чашм ба олами ҳасти кушодааст. Солҳои мактаби миёнаи рақами 41- и деҳаро бо баҳои аъло хатм кардааст. Ҳангоми мактабхонӣ дар синфҳои 8-ум, 9-ум ва 10-ум дар олимпиадаи ҷумҳуриявӣ аз фанҳои математика ва физика иштирок намуда, соҳиби се медали нуқра (ҷои дуюм) ва ду медали биринҷӣ (ҷои сеюм) гардидааст. Баъди хатми мактаби миёна, ҳуҷҷатҳои худро ба факултети физикаи Донишгоҳи давлатии ба номи В. И. Ленин (ҳозира ДМТ) супорида, соҳиби унвони донишҷӯ гардидааст. Онро бо дипломи аъло хатм намудааст. Баъди хатми донишгоҳ, соли 1989 ҳуҷҷатҳои худро ба аспирантураи Пажӯҳишгоҳи тадқиқоти кайҳонии назди АУФР супорида соли 1993 хатм намудааст. Аз соли 1993 сар карда фаъолияти кории худро дар ҳайси сармуаллим ва баъдтар дотсенти кафедраи физикаи умумии факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳозира ДМТ) давом додааст. Аз оғози соли 2003 дар Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон дар вазифаҳои мудири кафедра, баъдан муовини декан оид ба тарбия ва таълими факултети бизнес ва баҳисобгирӣ фаъолият намудааст. Солҳои вазифаи декани факултети инноватсия ва технологияи тиҷорат ва аз моҳи январи 2013 то декабри соли 2017 вазифаи декани факултети инноватсия ва телекоммуникатсия аз моҳи декабри 2017 то имрӯз дар вазифаи муовини ректор оид ба таълим фаъолият бурда истодааст. Фаъолияти илмӣ Моҳи июни соли 1993 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи "Некоторые вопросы теории релаксации разрежённых потоков быстрых частиц в неоднородной среде" таҳти роҳбарии д.и.ф.м., профессор Ерохин Н. С., дар Шӯрои дифои Донишгоҳи дӯстии халҳо ба номи Патрис Лумумбаи шаҳри Москва ҳимоя намудааст. Самтҳои фаъолияти илмӣ-тадқиқотии Ғаюров Ҳ.Ш., асосан физикаи зарраҳои элементарӣ, татбиқи зарраҳои бунёдӣ дар кайҳон, ҳодисаҳои гузариши зарраҳои бунёди дар фазои ғайриякҷинса, татбиқи усулҳои моделиронӣ ва ҳисобии техникаи ҳисоббарор ва татбиқи технологияи инноватсионӣ дар раванди таълим ба ҳисоб рафта, чандин мақолаҳои илмии ӯ дар маҷалаҳои илмии ҷумҳуриявӣ ва берун аз он, аз ҷумла дар давлатҳои Россия, Украина, Олмон, Амрико ва Ҷопон ба табъ расидаанд. Айни замон бо Барномаи давлатии рушди илмҳои табиатшиносӣ, риёзию техникӣ барои солҳои ва Барномаи давлатии рушди инноватсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои корҳои илмиро пеш бурда, дар чандин конференсияҳои байналхалқӣ (Россия, Қазоқистон, Украина Олмон ва Маҷористон) фишурдаи корҳои илмӣ — татқиқотиашро аз чоп баровардааст. Дар замина тадқиқоти гузаронидашуда таҳти роҳбарии ӯ 2 нафар унвонҷӯ, 4- нафар доктрантони -и Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон корҳои илмии худро дар ҳолати омодашавӣ ва дифоъ қарор доранд. Осор Дотсент Ҳаким Ғаюров дорои асару мақолаҳои илмӣ, монография ва китобҳои таълимӣ мебошанд. Китобҳо.
Ҳакимбой Ҷуманбоев

Ҳакимбой Ҷуманбоев (15.12.1943, деҳаи Пекони Бӯстони вилояти Тошкент), физик, номзади илмҳои физика-математика, дотсент. Зиндагинома Солҳои 1961–1966 дар факултети физика-математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таҳсил кардааст. Солҳои 1966–1968 лаборанти калон, 1968–1970 ассистенти кафедраи физикаи умумии донишкадаи номбурда, 1970–1972 афсари Артиши Шӯравӣ, 1972–1973 ассистенти кафедраи физикаи умумии донишкадаи омӯзгории пойтахт, 1973–1977 коромӯз ва аспиранти Институти илмию тадқиқотии пластмассаи ш. Москва (НИИПМ), 1977–1979 ассистент, 1979–1990 муаллими калони кафедраи физикаи умумӣ, 1990–1993 дотсенти кафедраи физикаи эксперименталии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Ҳамзамон, солҳои 1981–1993 ҳамчун муовини декани факултети физикаи донишгоҳи мазкур кор кардааст. Соли 1993 бо муассисаи дигар ба кор гузаштааст. Оид ба хосиятҳои пезоэлектрикии полимерҳо корҳои илмию тадқиқотӣ бурда, зиёда аз 36 номгӯи корҳои илмӣ ва илмию методӣ ба нашр расонидааст. Инчунин ҳаммуаллифи як ихтироот мебошад. Бо раҳматномаҳои раёсати донишгоҳи омӯзгорӣ сарфароз шудааст. Осор.
Ҳаким Қурбонов

Ҳаким Қурбонович Қурбонов ва Донишкадаи молиявӣ-иқтисодии Ленинград, номзади илмҳои иқтисодӣ, дотсент, мудири кафедраи омор, декани факултети молиявию иқтисодӣ, дотсенти кафедраи муҳосибот ва омор, мушовири кафедраи андоз ва андозбандии Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ, дорандаи ду медали "Барои меҳнати шоён", медали "Ветерани меҳнат", ифтихорномаҳои ҷамъияти "Дониш" ва донишгоҳ мебошад. Муаллифи бештар аз 40 асари илмӣ мебошанд.
Шариф Ҳакимзода

Ҳакимзода Шариф Саидович – омӯзгор, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Ҳакимзода Шариф Саидович 23 феврали соли 1961 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Миллат-тоҷик. Соли 1982 Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакиро хатм кардааст. Ихтисос- филологияи тоҷик. 1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.
Ҳакими Мунаҷҷим

Ҳакими Мунаҷҷим — ҳаким, файласуф, ахтаршинос ва пизишки исмоилии форс-тоҷик.
Ҳакими Гелонӣ

Алӣ ибни Камолуддин Муҳаммади Гелонӣ, маъруф ба Ҳакими Гелонӣ (март 1609) — пизишк ва шоир и 1 форс-тоҷики Ҳиндустон.
Ҳакимии Миёна

Ҳакимии Миёна — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳакимии ноҳияи Нуробод. Аз Ҳакимии Миёна то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 48 км. Аҳолиаш 250 нафар, тоҷикон.
Ҳакимии Боло

Ҳакимии Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳакимии ноҳияи Нуробод. Аз Ҳакимии Боло то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 42 км. Аҳолиаш 491 нафар, тоҷикон.
Ҳакимобод

Ҳакимобод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зиракӣи ноҳияи Кӯлоб. Аз Ҳакимобод то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 1562 нафар, тоҷикон.
Ҳакимии Поён

Ҳакимии Поён — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳакимии ноҳияи Нуробод. Аз Ҳакимии Поён то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 43 км. Аҳолиаш 852 нафар, тоҷикон.
Ҳакимҷон Аҳмадов

Ҳакимҷон Аҳмадов (Аҳмадов Ҳакимҷон Мунавварович; (8.6.1948, ноҳияи Орҷонкидзеобод) — кимиёдон, доктори илмҳои кимиё — академики АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Хатмкардаи факултети химияи УДТ. Лаборанти калони Озмоишгоҳи проблемавии радиохимияи УДТ — х. и.-и Институти физика ва техникаи ба номи С. У. Умарови АИ ҶШС Тоҷикистон — котиби илмии Шуъбаи илмҳои физикаву риёзиёт, кимиё ва геологияи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон — муовини саркотиби илмӣ ва саркотиби илмии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2002). Аҳмадов оид ба полимерҳо ва хосияти онҳо, усулҳои табдили нерӯйи Офтоб, истифодаи манбаъҳои барқароршавандаи энергия як силсила таҳқиқот анҷом додааст. Муаллифи 200 асару мақолаи илмӣ, аз ҷумла 5 китоб ва 25 ихтироот мебошад. Осор.
Ҳакимон

Ҳакимон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Ваҳдат. Аз Ҳакимон то маркази шаҳр 7 км. Аҳолиаш 574 нафар, тоҷикон.
Ҳакимӣ (деҳа, н. Шаҳринав)

Ҳакимӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Истиқлоли ноҳияи Шаҳринав. Аз Ҳакимӣ то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 726 нафар, тоҷикон.
Ҳакимӣ (деҳа, н. Турсунзода)

Ҳакимӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаратоғи ноҳияи Турсунзода. Аз Ҳакимӣ то маркази ҷамоат 30 км, то маркази ноҳия 37 км. Аҳолиаш 113 нафар, тоҷикон.
Ҳакодате

Ҳакодате яке аз шаҳрҳои префектураи Ҳоккаидо, Ҷопон аст.
Ҳаккорӣ

Ҳаккори, номи собиқ Чолимерг 1 — шаҳр ва маркази маъхмурии вилояти Ҳаккори аст. Дар ноҳия — 4 шаҳр Ҳаккори Марказ, Юксекова, Шемдинли ва Чукурка, 122 деҳа, 368 ҷойгоҳ мавҷуд аст. Шумораи аҳолӣ: дар шаҳр 239,455 нафар, дар деҳот 97,126 нафар ва ҷамъ 336,581 нафарро дарбар мегирад. 87,6% минтақа кӯҳистон, 10,3% доманакӯҳ ва 2,1% ҳамвории байзашакл мебошад. Аз рӯи мавқеъ ва сохтори ҷуғрофии худ Ҳаккори дар ҳайати бисёр тамаддунҳо будааст. Ҳаккори дар ҳайати Мидия, Ҳахоманишиёни Селевкиён, Аббосиён, Салҷуқиён, Чингизиёни муғул, Қарокуюнлу, Оқкуюнлу ва Имперотурии Усмонӣ бартарӣ доштааст. Он ба мероси ҷаҳонӣ аз ҷониби ЮНЕСКО дохил карда шудааст. Ҳаккори дар тамоми кишвар дар соҳаи моҳипарварӣ саҳм мегузорад. Инчунин дар атрофи шаҳр маркази лижаронӣ мавҷуд аст. Иқлим Иклими субтропикӣ дар Ҳаккарӣ дида мешавад. Тобистон хушк ва гарм аст, зимистонҳо хунук ва барфӣ. Ҳарорати миёнаи давраи зимистон 5 ° ва 25 дар тобистон °. Ҳарорати пасттарин 22.7 ° ба қайд гирифта шудааст, ҳарорати баландтарин 37 ° сабт шудааст. Бародаршаҳрҳо Пайвандҳо.
Ҳакусан

Ҳакусан яке аз шаҳрҳои префектураи Ишикауа, Ҷопон аст.
Ҳакуи

Ҳакуи яке аз шаҳрҳои префектураи Ишикауа, Ҷопон аст.
Ҳалвогар

Ҳалвогар — шахси таҳиякунандаи ҳалворо миёни мардум ҳалвопаз, ҳалвогар ва дар баъзе ҷойҳо ширинипаз ва қандалотчӣ низ меноманд. Ҳалвои суннатиро бо тарзи дастӣ тайёр мекунанд. Устоҳои ҳалвогар ин ҳунари анъанавиро бештар дар доираи хонавода ва хешу табор аз насл ба насл интиқол медоданд. Ҳунарманде, ки тарзи таҳия кардани ҳалвои махсусро медонист, маъмулан сирри онро ба шахсони бегона намегуфт ва ба фарзандаш ё дигар наздиконаш савганд дода, сипас меомӯзонид. Онҳоро таъкид мекард, ки сирри таҳияи ҳалворо низ ба дигарон фош насозанд. Ҳатто мардумро бовар мекунониданд, ки ин намуди ҳалворо фақат дар мавзеҳои муайян тайёр кардан мумкин аст, то ки дигарон дар ҷойҳои дигар беҳуда кӯшиш накунанду ин гуна ҳалворо напазанд. Масалан, ривояте ҳаст, ки ҳалвои "оби набот"-ро танҳо дар шаҳри Бухоро пухтан мумкин аст ва мардуми авом ба ин афсона бовар мекарданд.
Ҳалбо

Ҳалбо — шаҳр дар Лубнон. География Иқлим.
Ҳалвои пашмак

Ҳалвои пашмак - як намуди ширинии тоҷикон аст. Онро аслан дар шаҳрҳо барои тӯю маърака ва ҷашнҳои муҳим, амиқи Наврӯз омода мекарданд. Калимаи пашмак аз исми пашм ва суффикси -ак, гирифта шудааст, азбаски ин ҳалво зоҳиран ба пашм монанди дорад.
Ҳалвои тари асалӣ

Ҳалвои тари асалӣ — яке аз ҳалвоҳои маъмул ва густардаи тоҷикист, дар водиҳои Ҳисору Рашт то ба имрӯз роиҷ аст. Дар минтақаҳои мухталифи ҷумҳурӣ пухтани ҳалво тарзу усулҳои ба худ хос дорад. Онро аз орди гандум, равғани зард ё дунба ва шакар мепазанд. Усули таҳияи он чунин мебошад: орди гандуми бехтаро то хурмоиранг шуданаш дар равған таф медиҳанд. Шарбати қандро бо иловаи асал алоҳида тайёр мекунанду ба болои орди бирён рехта, якзайл меомезанд. Пас аз 5-7 дақиқа ҳалвои тарро аз болои оташ гирифта, боз як бори дигар хуб меомезанд. Онро дар гармиаш ба табақчаҳои чуқур кашида, баъди хунук шуданаш ба шакли мураббаъ ё ромбчаҳои дар вазни 20-30 граммӣ мебуранд. Ба рӯи ҳалвои тар барои хушхӯр шуданаш мағзи кӯфтаи писта, чормағз ё бодомро мепошанд. Мағзро ба ҳалвои тар баъзан пеш аз тайёр шуданаш меандозанд. 1 Адабиёт Пайнавиштҳо.
Ҳалвобарон

Ҳалвобарон — маросимест, ки дар арафаи идҳо ба хонаи арӯсшавада шираворӣ мефиристанд. Инчунин, тибқи боварҳо, дар тӯйҳо ба арӯсу домод ҳалво мечашонанд, то ки зиндагияшон ширин шавад. Дар ин бора ҳикмати халқие вуҷуд дорад, ки мегӯянд; "Ширинӣ аломати хушбахтист" ва ин гуна боварҳо дар байни мардум хеле роиҷ аст. Дар ҷашни арӯсии тоҷикон бисёр шугунҳои амалӣ бевосита иҷро карда мешаванд. Масалан, арӯсу домод ба хонаи худашон, ки бори аввал даромаданд, дар зери чодар ба онҳо оина нишон дода аз шириниҳо ба мисли мавиз, қанд, ҳалвои аз тути хушк тайёршуда мечашонанд, ё ба навхонадорон оби ширин медиҳанд. 1 Адабиёт Пайнавиштҳо.
Ҳалвои лавз

Ҳалвои лавз — як навъ ҳалвои суннатии тоҷикӣ буда, аз номаш маълум аст, ки он бо лавз (бодом) пухта мешавад. Онро дар байни мардум лавзина низ меноманд. Дар луғатномаҳои "Бурҳони қотеъ" ва "Ғиё-ул-луғот" омадааст: "лавзина ҳалвоест, ки дар он мағзи бодом андохта бошанд". Номи ин ҳалворо дар фарҳангҳои арабӣ дар шакли "лавзинаҷ" низ дучор шудан мумкин аст, ки бегумон аз забони форсӣ гузаштааст. Он дар хушмазагӣ хеле маъруф аст, дар ин маврид мақоли халқие низ ҳаст, ки нисбат ба амали кӯтоҳандешона мегӯянд: "лавзина ба гов додан" Яъне ҳалвои беҳтарину хушмазаро нашинохта, ба гов додани кас аз кӯтоҳандешию бетаҷрибагии шахс дарак медиҳад. Ҳалвои лавзро чунин тайёр мекунанд: аз шакару ҷавҳари лимӯ қиём пухта, ба он орд ва мағзи кӯфтаи бодом, писта ё донаки зардолуро андохта, хуб меомезанд. Сипас ба рӯи миз ё лаълӣ равған молида ба рӯяшон мағзи кӯфтаи бодомро мепошанду қиёми пухтаро ба болои он мерезанд. Баъди хунук шуданаш онро порча-порча бурида хушк мекунанд. Ба ҳалвои лавз инчунин оби мева ё дигар моеъи хушрангкунанда низ меандозанд.