ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Манора

Манора — як меъмориест, ки дар масоҷид ва мадарасоҳо бунёд карда мешавад. Вазифаи асосии манора нишона, даъват ба номоз аст. Манора, 1) гулдаста ё бинои бурҷмонанд, ки асосан дар пеш ва шафати масҷиду мадрасаҳо ё дар дохили ҳавлии онҳо барои азонгӯйӣ сохта мешуд. Аз ин рӯ, баъзан онро маъзана низ мегӯянд. Манораҳо дар водии Ҳисор дар назди масоҷид сохта шудаанд, аммо хеле кам. Танҳо солҳои охир дар назди масҷидҳо ба бунёди Манора оғоз карданд. Манораҳо дар ибтидо аз берун зина ё поғундаи морпеч доштанд, баъдҳо онро дар дохили Манораҳо месохтанд. Манораҳо ба сифати дидбонгоҳ ва нишони роҳ низ истифода мешуданд. Манораҳоро асосан аз хишт, санг ва баъзан чӯб месохтанд. Манорасозӣ бештар дар мамлакатҳои Шарқи исломӣ маъмул буд. Манораҳои мудаввар, серқирра ва чоркунҷа маълуманд. Манораҳои Миср, Ироқ, Эрон, мамлакатҳои Осиёи Марказӣ ва Миёна асосан мудаввар ё бисёрпаҳлу буда, бо лавҳаҳои кандакорӣ, кошӣ ва қафасаҳои нақшин оро меёфтанд. Манораҳои чоркунҷа хоси меъмории Сурия ва мамлакатҳои Африқои Шимолист. Дар аксар М.- ҳо: Эрон, Ҳиндустон, мамлакатҳои Шарқи Наздик ва Осиёи Миёна катибаҳо низ сабт меёфтанд) иншооти баланде, ки озод меистад. Устувории онро Ҳисор 3000 сол конструксияи асосӣ (бе бандакҳо) муайян мекунад. М-ҳои замонавиро аз пӯлод, чӯб, оҳанубетон, санг (телеманораҳо, радиоманораҳо, Манораҳои обфишор, М.-ҳои силосхобонӣ ва ғ.) месозанд. Конструксияи сутуни М. одатан аз системаи фазоии миллаҳо (гирда, секунҷа, росткунҷа, мураббаъ, бисёркунҷа) иборат аст. Ба Манора асосан омилҳои метероологӣ (шамол, гармову сармо, ва ғ.) таъсир мекунанд. Манораҳоро аз рӯйи қоидаҳои умумии механикаи бинокорӣ месозанд, пеш аз сохтани Манора мустаҳкамӣ, устуворӣ ва деформатсияшавии онро ҳисоб мекунанд. "Манораи афтанда" дар Пиза (Италия, 1174-1372, баландиаш 56м), силсилаи манораҳои Кремли Москва (садаҳои 15- 17), манораи Эйфель дар Париж (1889, баландиаш қариб 300м), манораи марказии телевизионии Москва (манораи Останкино, 1961-68, баландиаш 536м) машҳуртарини ин гуна М.-ҳо мебошанд. 1 Пайнавиштҳо.
Манотиқи сайёҳии Тоҷикистон

Ҳудуди Тоҷикистонро бо назардошти имкониятҳо ва объектҳои туристиашон шартан ба 6 минтақаҳои туристӣ (сайёҳӣ) тақсим намудан мумкин аст. Суғд - Истаравшан, Хуҷанд, Обанбори Қайроқум, Исфара, Конибодом, Зафаробод, Мастчоҳ ва ғайра. Водии Зарафшон - Панҷакент, Айнӣ, Мастчоҳи кӯҳӣ, Яғноб. Водии Ҳисор - Дараи Варзоб, Ҳисор, Ромит, ноҳияҳои Ваҳдат, Рӯдакӣ, Шаҳринав, Турсунзода. Водии Рашт - Роғун, ноҳияҳои Нуробод, Рашт, Тоҷикобод, Ҷиргатол, Тавилдара. Водии Вахш - Қурғонтеппа, Норак, ноҳияҳои Шаҳритуз, Қубодиён, Ёвон. Минтақаи Кӯлоб - Кӯлоб, ноҳияҳои Данғара, Балҷувон, Ховалинг, Шӯробод, Восеъ, Фархор, Ҳамадонӣ. Минтақаи Бадахшон - Хоруғ, ноҳияҳои Дарвоз, Ванҷ, Шуғнон, Рӯшон, Ишкошим, Мурғоб. Тақсимбандии мазкур шартӣ буда, ҳар кадоме аз инҷо метавонанд вобаста ба объектҳои фарҳангӣ-таърихӣ ва табии мавҷудбуда занҷираи ягонаи хатсайри туристиро ташкил диҳанд. 1.
Мансаби давлатӣ

Мансаби давлатӣ – воҳиди сохтории мақоми давлатӣ, ки дар доираи салоҳияти муқарраркардаи Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон барои амалӣ намудани ҳокимияти давлатӣ, таъмини иҷрои ваколатҳои шахсони мансабдори давлатии ҳокимияти давлатӣ ва салоҳияти мақомоти давлатӣ таъсис дода шудааст.
Мансаби ҳокимияти давлатӣ

Мансаби ҳокимияти давлатӣ — мансабҳое мебошанд, ки Конститутсия, қонунҳои конститутсионӣ ва қонунҳои ҶТ барои бевосита иҷро намудани ваколатҳои мақомоти давлатӣ муқаррар кардаанд. Масалан, мансаби Президенти ҶТ, Сарвазири ҶТ, Раисони Маҷлисҳои Маҷлиси Олй, Суди Олй, Суди Олии иқтисодӣ, Суди конститутсионӣ ва ғ.. низ.
Манофеъу-л-инсон

"Манофеъу-л-инсон" (Тадбирҳои фоиданок барои инсон) — асари Абулғозӣ Баҳодурхон ибни Арабмуҳаммадхони Хоразмӣ дар боби тиб. Дар нимаи қарни 17 ба забони тоҷикӣ навишта шудааст. Асари мазкур аз муқаддима ва 4 қисм иборат буда, дар бораи хелҳои доруҳои содда ва мураккаб, усулҳои дарёфт, тайёр кардан ва истифодаи онҳо, тарзҳои умумии муолиҷаи бемориҳои гуногун, инчунин фикру андешаи олимони тиб ва ҳакимони машҳури Шарқ баҳс мекунад. "Манофеъу-л-инсон" дар асоси тибби халқӣ таълиф шуда, осонфаҳм аст. Аз асари мазкур як нусха дар захираи дастнависҳои шарқии Институти шарқшиносии АИ Узбакистон таҳти рақами 4701 маҳфуз мебошад.
Манорама (ҳунарпешаи ҳинд)

Манорама, номи аслӣ — Эрин Айзек Даниел (август 1926, Лоҳур — 15 феврал 2008, Мумбай, Ҳиндустон) — ҳунарпеша-ҳаҷвнигори ки дар Болливуд ҳунарнамоӣ намудааст. Дар тӯли фаъолияти худ зиёда дар 145 филм нақш офаридааст. Ӯро бисёртар нақши Кушалиё-холаи золим дар филми "Зита ва Гита" муаррифӣ намудааст. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Корҳои дигар Ҳаёти шахсӣ Ҷоизаҳо Филмнома Нигаред низ Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон.
Мансур

Мансур - номи маъмулест, ки пайдоишаш аз забони арабист.
Мансабҳои давлатии ҳокимияти давлатӣ

Мансабҳои давлатии ҳокимияти давлатӣ - мансабҳое, ки Конститутсия ва қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон барои амалӣ намудани ҳокимияти давлатӣ муқаррар намудаанд. Мансабҳои давлатии хидмати давлатӣ (мансабҳои сиёсӣ ва маъмурии хидмати давлатӣ) - мансабҳое, ки бо тартиби қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон барои таъмини иҷрои ваколатҳои шахсони мансабдори давлатии ҳокимияти давлатӣ ва амалӣ намудани салоҳияти мақомоти давлатӣ муқаррар карда шудаанд.
Мансур (ноҳияи Приволжск)

Мансур — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приволжск, ки дар вилояти Астрахан қарор дорад, дохил мешавад.
Манский (ноҳияи Фролов, Волгоград)

Манский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Фролов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Мансини (футболбози бразилӣ)

Алесандро Файолю Амантино — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Мансур (футболбоз)

Жуэлитон Лима Сантос — футболбози бразилӣ, муҳофизи чап, муҳофиз.
Мансур Каримзода

медали "Хидмати шоиста" Мансур Каримзода (Каримзода Мансур Тағой; зод. 23 декабри 1981, ноҳияи Файзобод) — ходими давлатӣ, муҳандис-технолог, номзади илмҳои кишоварзӣ. Зиндагноима Соли Донишгоҳи технологии Тоҷикистонро дар соли 2005 хатм кардааст. Корнома Солҳои асистент ва солҳои омӯзгори кафедраи "Технологияи коркарди маҳсулоти чорво" дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, солҳои асперанти бахши рӯзонаи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, солҳои омӯзгори калони "Технологияи коркарди маҳсулоти чорво" дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ва солҳои муовини якуми раиси ноҳияи Файзобод, солҳои муовини раиси шаҳри Ваҳдат буд 1. Аз 30 январи соли 2024 раиси ноҳияи Файзобод мебошад 2. Ҷоизаҳо.
Мансур ибни Илёс

Мансур ибни Муҳаммади Илёс — пизишк ва нависанда и форс-тоҷик, муаллифи "Ташреҳу-л-бадан", "Ташреҳи Мансурӣ" ва "Кифояи Мансурӣ".
Мансур Алӣ

Мансур Алӣ (январи соли 1919, Курихара, нохияи Сираҷганҷ, Ҳиндустони Бритониё — 3 ноябри соли 1975, Дака, Банглодеш) — арбоби сиёсй ва давлатии Покистон ва Банглодеш, сарвазири Банглодеш. Хамсафари Муҷибур Раҳмон.
Мансур Акрамов

Мансур Акрамов (1887, Хуҷанд – 1943, Ҷумҳурии Мухтори Коми) — аз муборизон ва фаъолони барқароркунии Ҳокимияти Советӣ ва сохти колхозӣ дар шимоли Тоҷикистон. Солҳои фаъолият Фармондеҳи гурӯҳи ихтиёриёни Армияи Сурх (1922 – 1924), сипас сардори шуъбаи милитсияи шаҳри Хуҷанд (1925 – 1926), муовини раиси ширкати саноатии Хуҷанд ва раиси шуъбаи милитсияи ш. Исфара (1927 – 28), муовини раиси Комитети иҷроияи шаҳри Хуҷанд (1928 – 30), раиси колхози ба номи Сатторови ноҳияи Нов (1931 – 34), раиси колхози ба номи Ворошилови ноҳияи Сталинобод, муовини Комитети иҷроияи ноҳияи Сталинобод (1934 – 37). Бо орденҳои Ситораи Сурх ва "Нишони фахрӣ" ва бо аслиҳаи ёдбудӣ сарфароз гардидааст.
Мансур Маҳмудов

Маҳмудов Мансур (1.01.1940, деҳаи Сунбулаи ноҳияи Ҳисор), забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсент, узви пайвастаи Академияи илмҳои педагогӣ ва иҷтимоии Федератсияи Россия. Зиндагинома Солҳои 1955–1960 дар шуъбаи филологияи тоҷики факултети таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин таҳсил намудааст. Солҳои 1960–1989 лаборанти калон ва ходими калони илмии шуъбаи лаҳҷашиносии Институти забон ва адабиёти тоҷики ба номи Рӯдакии АИ ҶШС Тоҷикистон, 1989–2000 дотсент, 2000– 2007 мудири кафедраи байнифакултетии забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ, 2007–2009 раиси бахши Хадамоти давлатии назорати сифати таълими донишгоҳи мазкур буд. Аз соли 2009 то ба имрӯз дотсенти кафедраи забони тоҷикии донишгоҳи омӯзгорӣ мебошад. Оид ба шеваҳои мухталифи забони тоҷикӣ кори илмӣ бурдааст. Аз рӯи ин масъала дар экспидитсияҳои диалектологии маҳалҳои тоҷикнишини ҷумҳуриҳои Қазоқистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон ва Тоҷикистон иштирок карда, маводи фаровони луғавӣ, фонетикӣ, грамматикӣ, этнографӣ, фолклорӣ ва топонимӣ гирд овардааст. Дар муддати фаъолияти 50-солааш зиёда аз 100 асару мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ, воситаҳои таълимӣ, фарҳангҳои диалектологӣ ва очеркҳои илмию бадеӣ таълиф намудааст. Дар симпозиум ва конференсияҳои мухталифи ҷумҳуриявӣ ва байналхалқӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст. Дар қатори корҳои илмию тадқиқотӣ ва фаъолияти омӯзгорӣ солҳои зиёд аъзои Комиссияи татбиқи қонуни забони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва узви бахши забоншиносии Шӯрои илмии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ буд. Ӯ ҳамчунин узви ихтиёрии анҷумани тоҷикони ҷаҳон, ҳаммеҳанон ва ҳамзабонони бурунмарзист. Ҷоизаҳо Барои хидматҳояш бо унвони фахрии "Корманди шоистаи Тоҷикистон", нишони сарисангии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва якчанд медалҳову ифтихорномаҳо сарфароз карда шудааст. Осор Лаҳҷаҳои тоҷикони райони Китоб, Д., 1978; Дастурамали ҷамъоварии луғати шеваҳои забони тоҷикӣ, Д., 1982; Луғати шеваи ҷанубӣ (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 1971; Луғати мухтасари лаҳҷаҳои Бухоро (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 1997; Луғати шеваҳои забони тоҷикӣ (бо ҳаммуаллифӣ), Ҷ. 1, Д., 1997; Ғаввоси баҳри илм, Д., 2000; Дӯстони меҳрубон (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 2009; Феҳристи адабиёти шевашиносӣ (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 2010; Олимони донишгоҳ, Д., 2001; Нигоҳе ба лаҳҷаи Бухоро Гули мурод. Фаслномаи илмӣ, адабӣ, фарҳангӣ, Д., 1997, 7-9; Гӯйиши эрониёни Бухоро Номаи пажӯҳишгоҳ, Д., 2002,.
Мансур Лимaни

Мансур Лимни (5 декабри 1985) — футболбози Албанӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Хоҷа Мансури Қаробуқа

Хоҷа Мансури Қаробуқа (1;? — 1450, Ҳирот) — шоир и форс-тоҷики дарбори Шоҳрух.
Мансур Усмонзода

Мансур Усмонзода (Усмонзода Мансур Салом, 26 феврали соли 1961, шаҳри Исфара, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби давлатӣ, тоҷик, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Мансур Усмонзода 26 феврали соли 1961 дар деҳаи Чорқишлоқи ҷамоати деҳоти Шаҳраки шаҳри Исфараи вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи хизматчии давлатӣ таваллуд шудааст. Солҳои 1978 – 1983 Донишкадаи обёрикунонӣ ва механиконии хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошкенти Ҷумҳурии Узбекистонро бо ихтисоси муҳандис - заминсоз хатм намудааст. Аз 2 декабри соли 1983 то соли 1984 дар вазифаи муҳандис оид ба масъалаҳои обу коррези колхози ба номи Ленини шаҳри Исфара фаъолияти меҳнатӣ анҷом додааст. Шурӯъ аз соли 1984 то соли 1990 дар вазифаҳои мутахассис, сардори шӯъбаи ташкилӣ ва котиби озоди кумитаи комсомоли колхози ба номи Ленини шаҳри Исфара ифои хизмат намудааст. Аз соли 1990 то соли 1999 дар вазифаҳои агрономи соҳавӣ, муҳандис оид ба масълаҳои обу коррези ва сармутахассис оид ба масълаҳои обу замини колхози ба номи Ленини шаҳри Исфара фаъолият намудааст. Давоми солҳои 1999 то 2014 дар вазифаҳои мутахассис, муҳандис - заминсози ҷамоати деҳоти Шаҳраки шаҳри Исфараи вилояти Суғд адои хизмат намудааст. Номбурда соли 2004 соҳиби рутбаи тахассусӣ, референти хизмати давлатӣ дараҷаи 2–юм ва соли 2006 сазовори рутбаи навбатии тахассусӣ референти хизмати давлатӣ дараҷаи 1–ум гардидааст. Аз соли 2010 то соли 2015 давоми 5 сол вакили ҷамоати деҳоти Шаҳраки шаҳри Исфараи вилояти Суғд интихоб шудааст. Давоми солҳои 2014 ва 2015 ҳамчунин фаъолияти соҳибкории инфиродиро низ пеш бурдааст. Аз соли 2016 то соли 2020 дар вазифаҳои бақайдгиранда, сардори шӯъбаи заминсозӣ, мутахассис – ташхисгар ва сармутахассис - эксперти КВД "Бақайдгирии молу мулки ғайриманқул"–и шаҳри Исфара фаъолият намудааст. Шурӯъ аз соли 2005 то ин ҷониб дар вазифаи Раиси Кумитаи иҷроияи Ҳизби аграрии Тоҷикистон дар шаҳри Исфараи вилояти Суғд фаъолияти ҷамъиятӣ менамоянд. Аз 1 марти соли 2020 то 1 марти соли 2025 вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.
Мансура Атобакӣ

Мансура Атобакӣ — яке аз шоир они муосир ва навозандаи сетори аҳли Эрон буд.
Мансур Ҷаъфарӣ

Мансур Ҷафарӣ Мамагонӣ — яке аз машҳуртарин сарояндагони эронӣ мебошад. Аз насли нави сарояндагони дар бадарға будаи эронӣ, ки дар ҷануби Калифорния иқомат доранд, ӯ яке аз беҳтарин намояндагони мусиқии муосир мебошад. Ба ҷуз аз Эрон, ӯ дар Тоҷикистон, Афғонистон, Ироқ ва ба миқдори кам дар Ӯзбекистону Русия мухлисони худро дорад. Ба маҳдудиятҳои ҳукумати Эрон дар самти мусиқии поп нигоҳ накарда, ӯ тавонист дар паи дарёфти шуҳрат дар ин кишвар аз дигар сарояндагон пешсаф бошад. Мардону занон сурудҳои ӯро дӯст медоранд ва ин сурудҳо дар нишастҳои гуногун, аз қабили бозиҳои футбол, зодрӯзҳо ва ҷашнҳои арӯсӣ садо медиҳанд. Даврони кӯдакӣ Мансур дар шаҳри Теҳрон ба дунё омадааст. Ӯ аз хурдсолияш ба санъат рағбат дошт. Оилаи онҳо дар айёми ҷавонии Мансур, баъд аз ба сари қудрат омадани ҳокимияти инқилобӣ ватанро тарк гуфт ва ба ИМА муҳоҷират кард. Қадамҳои аввалин Мансури ҷавон дар мактаб аллакай истеъдоди баланди худро нишон медод. Ӯ дар байни ҷомеаи ирониёни Амрико чун ҳунарманди ҳаваскор, ки дар шабнишиниҳои гуногун баромад мекард, шуҳрат пайдо кард. Пеш аз хатми мактаб, Мансур ба худ қарор медиҳад, ки овозхони касбӣ шавад. Дар аввал ӯ ба ҷои ҳунармандони касбӣ овозхонӣ мекард. Дар ин ҷо ӯ дар бораи ҷараёни сохтани албомҳову саноати мусиқӣ таҷриба андӯхт ва бо бастакорону шоирон ва оҳангсозон, ки дар оянда ба ӯ сурудҳо тайёр хоҳанд кард, шинос шуд. Албоми аввалин Соли 1991 Мансур тайёрӣ ба сабти албоми нахустини худро сар кард. Ин лоиҳа се сол тӯл кашид ва дар ин муддат Мансур чизҳои зиёдеро омӯхт. Августи соли 1994 нахусталбомаш "Фирфираҳои бебод" -ро пешкаши мухлисон кард. Он таваҷҷуҳи насли нави форсизабонони муҳоҷирро, ки ба мусиқии ғарб дода шуда буданд, ба худ ҷалб кард. Ин албом машҳур гардид ва ба Мансур имкон дод, ки се албоми нав: "Тасвири охир", "Дарича" ва "Қаиқи коғазӣ" барорад. Соли 1999 Мансур ба суруднависӣ машғул мешавад ва албоми панҷуми худ "Фақат ба хотири ту" -ро мебарорад. Ҳарчанд ки он аз лиҳози молиявӣ фоидаи зиёд овард, вале ба мунаққидон писанд наомад. Ноябри соли 2002, Мансур албоми машҳури худ "Дивуне" -ро баровард, ки дар байни дигар кишварҳои форсизабон, ба хусус Тоҷикистону Афғонистон шуҳрат пайдо кард. Ду суруди ин албом "Азизи диламӣ" ва "Дивуне" диққати аҳли санъатро дар Баҳрайн, Аморатҳои Муттаҳидаи Араб, Қатар, Кувайт ва Туркия ба худ ҷалб кард. Мансур айни замон дар Лос-Анҷелес зиндагӣ ба сар мебарад ва фаъолияташро дар ин ҷо давом медиҳад. Ӯ зуд-зуд ба шаҳрҳои ИМАву Канада, Аврупо, Австралия ва кишварҳои Осиёи Наздик сафарҳои ҳунарӣ мекунад. Дискҳо Пайвандҳо.
Мансури II

Мансури ибни Нӯҳ ҳам дар хурдсолӣ ва замоне ба қудрат расид, ки шерозаи ҳукумати Сомониён пурра аз ҳам гусаста шуда буд. Яке аз мушкилоти Сомониён дар ин марҳила ин буд, ки вазирони онҳо бо ҳарбиёни турк ҳамеша дар ихтилоф буданд. Аз ҷумла писари Сабуктегин Маҳмуд бо дастури падараш соли 995 вазири Нӯҳи Абдуллоҳ ибни Азизро, ки дар тасмимгириҳои амир таъсири босазо дошт, аз вазифааш барканор намуд. Саркардаҳои турк дар ин давра хӯҷаини комили мамлакат буданд. Миёни Фоиқ, Бектузун ва Маҳмуд қаламрави Сомониён тақсим мегашт ва дар давоми солҳои 998-999 онҳо чандин бор бо ҳам ҷангида, саранҷом сулҳ мекарданд. Саркардаҳои турк амири сомониро ба бозичаи дасти худ қарор додаанд ва амири нотавони сомонӣ ҳам ба ҳамаи хостаҳои онҳо розӣ гашта, ба онҳо мулку лақаб мебахшид. Сукути давлати Сомониён Фоиқ ва Бектузун дар ҳамин ҳол метарсиданд, ки Мансури бар зидди онҳо бо Маҳмуд созиш накунад. Аз ин рӯ январи соли 999 дар Сарахс амир Мансури -ро дастгир карда, нобино сохтанд ва бародараш Абдумалики -ро ба амирӣ нишониданд. Барои Маҳмуд баҳонаи муносиб пеш омад, то даст ба амалиёти ҷиддӣ занад. Ӯ Бектузунро шикаст дода, ба шаҳрҳои муҳими Хуросон соҳиб гашт ва аз тирагии муносибати Сомониён бо дастгоҳи хилофати аббосӣ истифода бурда, ба номи худ ва халифа Қодир хутба хонд ва амири Хуросон гардид. Илекхони Қарахонӣ ҳам моҳи октябри соли 999 бо баҳонаи ҳимояти хонадони сомонӣ вориди Бухоро гашта, амир ва тамоми намояндагони сомониро дастгир карда, дар шаҳри Узганд ҳабс кард. Бо ҳуҷуми дубораи Қарахониён Бухоро суқут кард ва салтанати Сомониён хотима ёфт. 1 Адабиёт Портал:Таърих.
Мансури I

Мансури ибни Нӯҳ (961 Бухоро – 976, ҳамон ҷо) — шашумин амири сомонӣ, писари амир Нӯҳ ибни Насри Сомонӣ Зиндагинома Аморати Мансури ибни Нӯҳ бо ҷанги сипоҳи сомонӣ бо Алптегин ва пирӯзии Алптегин оғоз шуд. Алптегин дар соли 961 Ғазнинро тасарруф кард ва аморати мустақилеро бино ниҳод. Сомониён танҳо пас аз марги Алптегин тавонистанд Ғазнинро ба тобеияти худ дароваранд. Набудани боварӣ ба дастгоҳи марказӣ ва зиддиятҳои дохилии дарборӣ вазъи Сомониёнро хеле душвор гардонида буд. Аз ҷумла сипаҳсолори нави Сомониён дар Хуросон Абумансур Муҳаммад ибни Абдураззоқи тусӣ чун эҳсос кард, ки ҳукумати ӯ чандон тӯл намекашад, даст ба ғорати хазина ва аҳолӣ зад. Дар аҳди Мансур инчунин вазъи Систон низ ба сабаби шӯришҳои пай дар пай ноором гардид. Дар давраи аморати Мансур ҷангҳои пай дар пай бо сулолаҳои Зайёриҳо ва Бувайҳиён харҷи иловагиро тақозо мекард. Аз ҷумла соли 967 миёни сипоҳи сомонӣ ва бувайҳӣ барои ба даст овардани Кирмон задухӯрди низомӣ сурат гирифта, бо шикасти Сомониён ба анҷом расид ва Кирмон ба итоати Бувайҳиён даромад. Ниҳоят бо кӯшишҳои вазири сомонӣ Абӯҷаъфари Утбӣ ва вазири Оли Бӯя Соҳиб ибни Аббод соли 972 миёни Сомониён ва Бувайҳиён соли сулҳ баста шуд. Ин сулҳ Сомониёнро дар самти ғарбии қаламрави худ осуда гардонид.
Мансурово (ноҳияи Трубчев)

Мансурово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Мантақаи ҳавоии Калгарӣ/Окотокс

Мантақаи ҳавоии КалгариОкотокс  — фурудгоҳи хусусӣ аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 610 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 1158 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Мантақаи Ҳавоӣ Миллии Шеферд

Мантақаи ҳавоӣӣ Миллии Шеферд — фурудгоҳи аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад.
Мантиқии Сиҷзӣ

Мантиқии Сиҷзӣ — файласуф, мантиқшинос ва муаллифи "Савону-л-ҳикма".
Мантиқи риёзӣ

Мантиқи риёзӣ — шохае аз риёзиёт аст, ки ба иртиботи риёзӣ ва мантиқ мепардозад.
Мантиқии Розӣ

" Мантиқии Розӣ " Абӯмуҳаммад Мансур бинни Алӣ машҳур ба Мантиқии Розӣ — шоири садаи чаҳоруми ҳиҷрӣ аз шоирони номдори Ироқи Аҷам ба ҳисоб меравад. Зиндагинома Абӯмуҳаммад Мансур бинни Алӣ Мантиқии Розӣ аз муосирони Соҳиб бинни Аббод. Вай дар шеъри дарӣ устод будааст ва шояд битвон ӯро қадимтарин шоири порсигӯи Ироқ донист. Вай зоҳиран дар байни солҳои 367 (ибтидои вазорати Соҳиб) ва 380 яъне соле, ки Бадеъуззамон Ҳамадонӣ ба хидмати Соҳиб пайваста буд фавт кардааст. Авфӣ гӯяд: "Соҳиби Аббод пайваста мутолиаи ашъори ӯ кардӣ ва дар он вақт, ки устод Бадеъуззамон Ҳамадонӣ ба хидмати ӯ пайваст дувоздаҳсола буд ва шеъри тозӣ сахт хуб мегуфт ва табъи файёз дошт.Чун ба хидмати Соҳиб даромад ӯро гуфт шеъре бигӯй! Гуфт имтиҳон фармой ва ин се байти Мантиқӣ бихонд ва гуфт инро ба тозӣ тарҷума кун, гуфт бифармой, ки ба кадом қофия, гуфт то, гуфт баҳр таъйин кун, гуфт: асраъ ё бадеъ фи албаҳр алсареҳ! Тарҷумаи Бадеъуззамон аз ин қитъаи Мантиқӣ аст: Намунаи осор Адабиёт 1. Забебуллоҳ Сафо.- Таърихи адабиёт дар Эрон.-ҷ.1.-Теҳрон, 1389.- с.431-433.
Мантубирён

Мантубирён навъи маъмули хӯроки миллии тоҷикон буда, бо чунин тарз тайёр карда мешавад: Мантуро тайёр карда, то сурхшавӣ дар равған таф медиҳанд. Барои он ки гӯшт пазаду хамир мулоим шавад, дар деги манту боз дар буғ 35-40 дақиқа мепазанд. Дар сурати набудани деги манту деги дӯлмапазиро истифода мебаранд. Барои ин ба даруни дегча табақи чуқур монда, қабат ба қабат мантуро мечинанд, рӯи табақчаи мантудорро пӯшонда, ба дегча камтар об мерезанд ва бо сарпӯш маҳкам намуда, дар оташи паст 20-25 дақиқа мепазанд. Ё ин ки аввал мантуро дар буғ 20-30 дақиқа пухта, сипас дар равған таф медиҳанд. Мантуи тайёрро ба косаҳо кашида, ба рӯяш кабудӣ мепошанд.. Адабиёт.
Мантуи кадугин

Мантуи кадугӣ, Кимаро аз каду тайёр мекунанд; кадуро нахудӣ карда, пиёзи реза, ҷаззаи куфта ё равғани дунба ва ё равғани зард меандозанд ва қаламфуру намак пошида, ба ҳам меомезанд. Давоми кор айнан ба мисли мантуи гушти идома меёбад. Мантуи кадугӣ дар дақиқа мепазад. Ба рӯи он равғани гарм ё қаймоқ молида мехуранд.
Мантуи кадугӣ

Мантуи кадугӣ навъи маъмули хӯроки миллии тоҷикон буда, бо чунин тарз тайёр карда мешавад: Қимаро аз каду тайёр мекунанд; кадуро нахӯдӣ карда, пиёзи реза, ҷаззаи кӯфта ё равғани дунба ва ё равғани зард меандозанд ва қаламфуру намак пошида, ба ҳам меомезанд. Давоми кор айнан ба мисли мантуи гӯштӣ идома меёбад. Мантуи кадугӣ дар 30-40 дақиқа мепазад. Ба рӯи он равғани гарм ё қаймоқ молида мехӯранд.. Адабиёт.
Мантуи дунбагӣ

Мантуи дунбагӣ навъи маъмули хӯроки миллии тоҷикон буда, бо чунин тарз тайёр карда мешавад: Равғани дунбаро мураббашакл (1х1х1см) бурида, шакар ё наботи кӯфташуда пошида, омехта мекунанд. Дар оби гарм хамиртурушро ҳал карда, хамири сахт мешӯронанд ва зуволаҳоро бо дастархон мепӯшанду дар ҷои гарм мегузоранд, то ки хамир дам гирад. Пас зуволаҳоро ба андозаи чормағз бурида, ҳамчун кулча (ғафсиаш 3-4 мм) тунук мекунанд. Ба ҳар як кулча дунбаи ба шакар омехтаро гузошта, лӯнда ё тухмшакл манту мепечонанду дар буғ 40-45 дақиқа мепазанд. Мантуи тайёрро ба косаҳо кашида, бо ҷурғот истеъмол мекунанд.Ба рӯи он равғани гарм ё қаймоқ молида мехӯранд.. Адабиёт.
Мантсуриха (ноҳияи Савин, Иванов)

Мантсуриха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Савин, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Мантуи картошкагӣ

Мантуи картошкаги навъи маъмули хӯроки миллии тоҷикон буда, бо чунин тарз тайёр карда мешавад:Картошкаро пухта, борик мебурранд, пиёз, равғани зард ё ҷазза, намак ва қаламфур андохта. Ҳамаи онро нағзакак меомезанд. Хамирро айнан мисли хамири мантуи муқаррарӣ (тухм андохта) тайёр мекунанд. Мантуи картошкагӣ дар давоми дақиқа дар буғ мепазад. Пеш аз истеъмол кардан қаймоқ ё маска мемоланд.. Адабиёт.
Мантушӯрбо

Мантушурбо, бо ширу тухм хамир карда, мантуи мукаррарӣ тайёр мекунанд ва онро мисли тушбера ба оби дарҷуши намакдор андохта, дақика мепазанд. Мантуи тайёрро 2-4 донагӣ бо оби шӯрбо, ки алохида пухта мешавад, кашида ба рӯяш кабудӣ ва ҷурғот мемоланд.
Манту

Манту - таоми миллии тоҷик. Тайёр ва истеъмоли манту дар байни мардуми тоҷик маъмул аст. Мантуро ба тариқи зайл тайёр мекунанд: аз хамири сахт зувола гирифта, 30 дақиқа дам медиҳанд. Пас тунук карда (ғафсиаш 1-2 мм) ба андозаи 10х10 см мебуранд. Ба ҳар як порча як қошуқ гӯшти қима, камтар равғани дунба андохта, секунҷа, чоркунҷа, лӯнда ё дарозрӯя мепечонанд. Барои он ки мантуи хом шах нашавад, рӯяшро бо дастархон мепӯшонанд. Ба деги манту 2-2,5 л об андохта, рӯи оташ мегузоранд. Ҳамин ки об ҷӯшид, ба лаъличаҳои сӯрохдори деги манту равған молида, мантуҳои хомро мечинанд, сипас, ҳамаи лаъличаҳоро рӯи якдигар монда, сарпӯши дегро маҳкам мекунанд ва тақрибан 45 дақиқа ё як соат буғ медиҳанд. Мантуи тайёрро ба табақҳо мекашанд ва ҳар кас ба рӯи он мувофиқи табъаш мурчу кабудӣ, қаймоқ, ҷурғот ё пиёздоғ рехта мехӯрад. Қимаро барои манту чунин тайёр мекунанд: гӯшти лаҳми гов ё гӯсфандро аз гӯштқимакунак мегузаронанд, пиёзи реза, мурч, кабудӣ, намак, зира ва равғани дунбаи майдабуридашударо меомезанд. Барои хамир 500 г орд, як қошуқча намак; барои 1 кг гӯшт 500 г пиёз, ним истакон намакоб, як қошуқча мурч, 100 г равғани дунба ва мувофиқи табъ қаймоқ ё чакка ва кабудӣ лозим аст. 1 Манту вобаста ба масолеҳ ва тарзи тайёр карданаш гуногун мешаванд: Нигаред Адабиёт.
Мантупалав

Мантупалав, айиан мисли мантуи муқаррарӣ, вале хурдтар тайёр карда, пеш аз дам кардани ош ба руи биринҷ, мегузоранд ва дақиқа дам дода мепазанд. Мантупалавро пеш аз кашидани палав ба дастархон мегузоранд, ки он хеле хушхур буда, боиси гуногунии таомҳо мегардад.
Ману Гарсия (футболбоз, тав. 1986)

Мануэл Алехандро Гарсия Санчес (апрели 1986, Витория Гастеис, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари марказӣ.