ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Файзулло Шарифзода

Файзулло Шарифзода — омӯзгор, донишманди маъруф, доктори илмҳои педагогӣ, профессор, узви вобастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон, академики АТТ, ноиби Президенти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон (2006 – 2009),. Аълочии маорифи Тоҷикистон, Корманди шоистаи Тоҷикистон Зиндагинома Файзулло Шарифзода 18 августи соли 1940дар деҳаи Сангтӯдаи ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд шудааст. Хатмкардаи факултети таъриху филологияи Донишкадаи давлатии педагогии Тоҷикистон ба номи Т.Г. Шевченко мебошад. Солҳои 1958–1965 дар вазифаҳои муаллими мактаби миёнаи 81-и ноҳияи Рӯдакӣ, 1965–1967 методисти Кабинети методии ҷумҳуриявии Вазорати маорифи Тоҷикистон, 1967–1973 муовини директори Кабинети методии љумњуриявї, 1973–1976 аспирант, 1976–1984 ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи педагогикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият кардааст. С. 1984 – 1987 ба ҳайси котиби дуюми сафорати ИҶШС дар Афғонистон, 1987 – 2000 дотсент, профессори кафедраи педагогикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, с. 2000-2002 корманди Пажӯҳишгоҳи илмҳои педагогӣ ва муаллими литсейи "Некӣ" – и Донишгоҳи славянии Русия ва Тоҷикистон иҷрои вазифа кардааст. Аз соли 2003 дар Академияи таҳсилоти Тоҷикистон ба ҳайси мудири шуъбаи илм ва инноватсия кор мекунад. Фаъолияти илмӣ Ӯ соли 1997 дар мавзӯи "Назария ва амалияи таълими њамгиро дар мактаби миёна" рисолаи илмиашро сарбаландона ҳимоя намуда, сазовори унвони баланди доктори илми педагогика гардид. Минбаъд дар асоси ин рисола асарҳои бунёдиаш "Назария ва амалияи таълими њамгиро дар марњалаи ибтидоии мактаби миёна" ва "Таълими њамгиро: проблема, тањқиқ ва андешањо" (иборат аз ду қисм, солҳои 1999-2000) таълиф ва чоп шуданд, ки дар тањқиқи назарияи таълими њамгиро аз иқдомоти аввалин мебошанд. Дар таълифи китобњои дарсии Алифбо, Забони модарї (барои синфи 4), Одобнома (барои синфҳои 5-6) Педагогика ва барномаи таълими он, Забони модарӣ барои синфи 2 ҳаммуаллифӣ кардааст. 45 нафар аспирант ва унвонҷӯён зери роњбарии ӯ рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ дифоъ кардаанд. Осор Асарҳои калонҳаҷму пурмӯҳтавои "Масоили актуалии педагогикаи муосир" (иборат аз ду китоб, солњои 2009-2010), "Педагогика: назарияи инсонофар ва ҷомеаи фарҳангӣ", "Педагогикаи ҳамгиро" -ро таълиф намуд. Илова бар ин, ӯ яке аз муаллифони китобҳои пурарзиши "Очеркҳои афкори педагогӣ", "Педагогика (курси лексияҳо)", "Ҳакими маърифат", "Муаллим - офарандаи накӯӣ ва пешравиҳо", "Педагогика", "Ҳикмати афкори педагогии ниёгон" мебошад. Устод Файзулло Шарифзода дар таълифи китобҳои дарсии "Алифбо", "Забони модарӣ" (барои синфи 2), "Забони модарӣ" (барои синфи 4), "Одобнома" (барои синфњои 5-6) низ ҳаммуаллифӣ карда, муаллифи чандин дастуру барномаҳои таълимӣ мебошад.
Файзуло Назаров

Файзуло Назаров (23.05.1938, ҷамоати Саройи ноҳияи Файзобод – ваф. 5.06.2010, ш. Душанбе) — риёзидон, номзади илмҳои физика-математика, дотсент. Зиндагинома Соли 1962 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро хатм намудааст. Солҳои 1962–1968 ходими хурди илмии Институти математикаи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон, 1968–1970 аспиранти Донишгоҳи ш. Воронеж ба номи Комсомоли Ленинӣ, 1971–1973 ходими хурди илмии Институти математика, 1973–2007 муаллими калон, дотсенти кафедраи алгебра ва назарияи ададҳо, 2007–2010 дотсенти кафедраи геометрияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Дар соҳаҳои гуногуни математика тадқиқоти илмӣ бурда, муаллифи 80 номгӯи корҳои илмӣ, аз ҷумла мақолаҳову фишурдаҳои илмию методӣ ва 9 дастуру воситаҳои таълимӣ мебошад. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" сарфароз шудааст.
Файзуллоҷон Сафаров

Файзуллоҷон Сафаров (Сафаров Файзуллоҷон Гурезович июли 1986, ҶШС Тоҷикистон) — барномасоз, омӯзгор, номзади илми техникӣ 1. Зиндагинома Файзуллоҷон Сафаров 16 июли соли 1986 дар хонадони тоҷик ба дунё омадааст 2. Соли 2009 факултети кибернетикаи Донишгоҳи нави Русияро (РосНОУ) хатм намуда, дар соҳаи маориф аз соли 2010 фаъолият дорад. Дар давоми собиқаи корӣ дар вазифаи мутахассиси пешбари технологияҳои иттилоотӣ, аз он ҷумла, ба ҳайси муовини сардори Технологияҳои иттилоотии компютерии Вазорати Маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Ёвон фаъолият намудааст. Соли 2016 аспирантураи Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-технологии шаҳри Маскавро хатм карда, бо дифои рисолаи илмӣ соҳиби унвони номзади илмҳои техникӣ аст. Солҳои мутахассиси пешбари факултаи физикаи Донишгиҳи миллии Тоҷикистон буд. Аз соли 2022 ба ҳайси дотсенти кафедраи технологияҳои иттилоотӣ ва автоматонии Филиали Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-технологии "МИСИС" дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад 3. Файзуллоҷон Сафаров дар соли 2022 ҷустуҷӯгари миллии "-ро сохт, ки як аналоги ҷусутҷӯгарҳои маъруф, аммо вежагиҳои хос аст.
Файлакон

Файлакон, Филкон — наҷибзодаи эронӣ дар замони Соонӣ, фармондори Мешон. Ӯ дар соли 637 дар ҷараёни ҳамлаи аъроб ба Эрон кушта шуд.
Файласуф

Файласуф ё хирадварз — касест, ки фалсафа варзад ва дар масоили фалсафӣ соҳибназар бошаду мактаберо бунёд гузорад. Ҳамчунин нигаред Пайвандҳо.
Файсали I

Файсали (май 1885 1, Макка, Вилояти Ҳиҷоз 2 — 8 сентябр 1933 1, Берн) — шоҳест аз сулолаи Ҳошимиён.
Файруз

Файруз — овозхони номдори лубнонӣ.
Файсал Хон

Файсал Хон, номи аслӣ: Муҳаммад Файсал Ҳуссайн Хон, 3 август 1966, Мумбай, Ҳиндустон) — ҳунарпеша ва сарояндаи Бародари ситораи машҳури Болливуд Амирхон. Файсал низ дар филмҳои бо забони ҳиндӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Зиндагинома Эҷодиёт дар синамо Ҳаёти шахсӣ Филмнома Ҷоизаҳо Нигаред низ.
Факовка (ноҳияи Шебекин)

Факовка - деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Шебекин, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Фалсафа

Фалсафа — восита ва роҳҳои маърифати олами беруна, муҳит ва мақоми инсон дар он, илм дар бораи қонунҳои умумитарин ва робитаҳою инкишофи табиат, ҷамъият ва тафаккур мебошад. Дар доираи масъалаҳои муҳимтарини фалсафа - мабдаъ асоси бунёди олам (ҷавҳар), табиати арзишҳои инсонӣ (моҳияти ҳаёти инсонӣ), хусусияти методологии фалсафа - бунёди қоидаҳои умумитарини тадқиқоти олам умуман ва ҷараёнҳою ҳодисаҳои алоҳидаи ӯ қарор мегиранд. Фалсафа чун тарзи махсуси инъикоси муносибат ба воқеият, аз замони пайдоишаш масъалаи "ҳастӣ чист"-ро ба миён гузошта ҷавоб меҷуст. Дар ҳамин ҷараён шаклҳои таърихии фалсафасозӣ – материализм ва идеализм ташаккул меёбанд. Муноқишаи материалистон ва идеалистон дар атрофи таносуби моддиёту маънавиёт, ҳастию шуур, "мақсаднокию" фаъолияти одамон, ҳавасмандию талаботи объективӣ ва шуурнокӣ шурӯъ мегирифт. Дар ҳамин ҷараён мафҳуми масъалаи асосии фалсафа ҳамчун муносибати шуур ба ҳастӣ ва рӯҳ ба табиат муайян мегардад. Ин масъала ду тараф дорад: ҷиҳати аввалинаш – материя аввал аст ё шуур? (онтологӣ), ҷиҳати дуюмаш – маърифатшавандагии олам (гносеологӣ). Вобаста ба ҳалли ҳамин масъала файласуфон ба ду ҷараён ҷудо мешаванд – материализм ва идеализм. Материализм моддиёт (материя)-ро аввалину шуурро дуюмин ва оламро маърифатпазир меҳисобанд. Идеализм шуурро аввалину материяро дуюмин меҳисобад, инчунин маърифатпазирии оламро рад менамояд – ин ақида лоадрия (агностисизм) ном гирифтааст. Фалсафа чун ҷаҳонбинӣ донишҳои мушаххаси илмӣ, фарзия ва санадҳоро таҳлил ва муқоиса намуда, онҳоро ба низом медароварад ва манзараи мукаммали оламро таҷассум менамояд. Вазифаҳои фалсафа: - ташреҳу тавзеҳи мафҳумҳои кулл, ҷамъбасти назарии комёбиҳои таҷрибаи инсон; - назарияи умумӣ – низоми кулли тарзу воситаҳои ба даст овардани дониши илмӣ мебошад. Ф. Бэкон методологгияи фалсафиро тимсоли чароғе меномад, ки ба роҳи торики мусофир равшанӣ медиҳад. Худи ӯ барои сохтани ҳамин тавр методе кӯшиш мекард, ки ҳамчун "органони" (олоти) маърифат ҳокимии инсонро аз болои табиат таъмин намояд. Қувваи таъсири фалсафа ба илм вобаста ба сатҳи маърифати худи илм ва рушду такомули муҳити иҷтимоии ӯ мебошад. Фалсафа ва ҷамъият 12 августи соли 1882 ситорашиносони фаронса Пол ва Проспер Ҳенрӣ астероидро ба шарафи фалсафа номашро Фалсафа номиданд.
Файсали II

- Файсали (май 1935 1 2 3, Бағдод 1 — 14 июл 1958 1 2 3,, Бағдод 1) — шоҳест аз сулолаи Ҳошимиён.
Financial Times

Файнэншл Тайм — яке аз қадимтарин, муҳимтарин ва пурнуфузтарин рӯзномаҳои иқтисодӣ-сиёсӣ дар ҷаҳон аст, ки маркази он дар шаҳри Лондон қарор дорад. Рӯзномаи Файнаншиал Таймз аз рӯзномаҳои матраҳ ва бисёр муҳим дар сиёсат ва иқтисоди кишвари подшоҳии Инглистон ба ҳисоб меравад. Ин рӯзнома ба таври ҳамзамон дар 23 шаҳри умдаи дунё аз ҷумла Лондон, Дублин, Порис, Франкфурт, Стокҳолм, Милан, Мадрид, Ню Йорк, Чикаго, Лос Анҷелес, Сан-Франсиско, Даллас, Атланта, Майями, Вашингтон Ди Си, Токио, Ҳонг Конг, Сингапур, Сеул, Дубай, Йоҳанесбург ва Истанбул мунташир мешавад. Рӯзномаи танҳо рӯзнома дар ҷаҳон аст, ки вазъияти рӯзонаи Бурси Лондон ва дигар бурсҳои матраҳи ҷаҳонро бо таҳлилҳои комил ба сурати рӯзона баррасӣ мекунад. Нигаред низ Адабиёт.
Факултети геоэкология ва туризми Донишгоҳи давлатии Хуҷанд

Факултети геоэкология ва туризм — яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 2010. Соли 2010 факултети фанҳои табии ба факултетҳои "Биология ва химия" ва "География- экология" ҷудо шуданд. Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият Бо қарори Шӯрои олимони Донишгоҳ аз 26.11.2010 ва фармони ректори ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров, аз 17.12.2010 факултети география-экология таъсис дода шуд. Сароғоз сарварии факултет ба зиммаи доктори илмҳои геология ва минералогия, профессор Абдураҳимов С.Я. вогузор шуда буд. Алҳол бошад, номзади илмҳои педагогика, Музаффар Абдухолиқзода сарварии факултетро ба ӯҳда дорад. Мақсади таъсиси факултет омӯхтан ва тайёр кардани мутахассисони соҳаи омӯзиши сарватхои табиӣ, муҳити зист, ландшафти табиию техногенӣ, рушди хоҷагии халқ, вазъи демографӣ ташкили туризми дохилӣ ва байналмилалӣ мебошад. Дар факултет 4 кафедра амал мекунад: географияи табиӣ (мудири кафедра дотсент Ғуфронов М.С.), географияи иқтисодӣ ва демография (мудири кафедра дотсент Иброҳимов Э.), экология ва ҳифзи табиат (мудири кафедра дотсент Собиров М.С.), геоэкология ва методикаи таълими он (мудири кафедра дотсент Ғуфронов Д.Н.). Факултет аз рӯи ихтисосҳои зерин мутахассисонро тайёр мекунад: география, география-демография, география ва ҳифзи табиат, геоэкология, экология, агроэкология, географияи сайёҳӣ ва менеҷменти сайёҳат, метеорология ва климатология. Факултети геоэкология бо донишгоҳҳо ва марказҳои бонуфузи илмии ватаниву хориҷӣ ҳамкориҳои пурсамар дорад. Дар заминаи истифодабарии технологияи муосир солҳои охир такмили таҳқиқотҳои саҳроӣ, экспедитсияҳо ва корҳои илмӣ - фармоишии инноватсионӣ - экологии устодон ва шогирдони факултет, ҳамгироии пажӯҳишгоҳҳои илмии ватаниву хориҷӣ бо кафедраҳо ба назар мерасад. Барои тайёр кардани мутахассисон дар факултет устодони варзида Абдураҳимов С.Я., Раҳимов А.И., Камолиддинов С., Очилова Ф.Ҳ., Зайнутдинов А.А., Ҳайдаров М.Д., Турдиев Т.М., Аминов М.Ҳ., Саидова Д.Н., Иброҳимов Э.Ҳ., Муинова З.М., Амонова З.Ғ. ва дигарон заҳмат мекашанд. Дар баробари ин лабораторияи "Омӯзиши офатҳои табиӣ ва техногенӣ" амал мекунад, ки дар он донишҷӯёну аспирантон, унвонҷӯёну устодон корҳои илмӣ – тадқиқотӣ мебаранд. Устодони факултет ҳар сол экспедитсияҳои илмии худро дар қаторкӯҳҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Дарвоз, Помир, пиряхҳои Зарафшону Федченко, кӯлҳои Искандаркӯлу Сарез, Яшилкӯлу Музкӯл ва минтақаҳои муҳофизаткунандаи Бешаи Палангон, Ромит, Даштиҷум ва Боғи Миллӣ мегузаронанд. Дастпарварони факулта.
Факултаи забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд

Факултети забонҳои шарқ яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 2002. Декани факултет дотсент Малоҳат Эҳсонзода мебошанд. Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият Факултети забонҳои шарқ соли 1999 ба ҳайи шуъбаи шарқшиносии факултети филологияи тоҷик ташкил ёфта, аз моҳи июли соли 2002 чун факултети мустақил дар ҳайъати донишгоҳ арзи вуҷуд дорад. Дар ибтидо шуъбаи шарқшиносӣ ҳамагӣ як кафедра – филологияи араб мавҷуд буд, ки мудирии онро дотсент У.А.Ғаффорова бар уҳда дошт. Моҳи июли соли 2000 дар шуъба кафедраи дигар – кафедраи грамматикаи забони арабӣ ташкил ва сарварии он ба зиммаи дотсент Н. И. иёсов вогузор шуд. Шуъбаи шарқшиносӣ дар як муддати кӯтоҳ заминаҳои моддӣ-фаннӣ, таълимӣ, илмӣ ва кадрии барои тадрис заруриро фароҳам овард. Дар саргаҳи ташкилшавии шуъба шарқшиносон – хатмкунандагони факултети забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон – Н. Зоҳидов, У.А.Ғаффорова, Н. И. иёсов ва А. Раупов меистоданд, ки заҳмати таъсиси факулта ва тадриси фанҳоро дар он ба зимаи хеш гирифтанд. Зимнан, бастани шартнома байни донишгоҳ ва Ассотсиатсияи байналхалқии хайриявии "Таййиба" ба таҳкими базаи моддӣ-техникии факулта ва таъмини кадрҳо ба донишгоҳ кумак расонд. Ин буд, ки аз ибтидо дар баробари мутахассисони шуъба устодони араб Муҳаммадамин Абдуллоҳ Халафуллоҳ (Судон), Абдуллоҳ Ҳамдан (Сурия), Муҳаммад Содиқ Аваз (Миср) ва баъдтар Ёсир Муҳаммад (Судон), М. Шаннавӣ (Миср), Умар Юсуф Шарру (Сурия) аз забон ва адабиёти арабӣ дарс медоданд. Ташкили факултети забонҳои шарқ дар вилояти Суғд посухе буд ба ниёзҳо ва ормонҳои миллӣ дар остонаи садаи нав, зеро омӯзиши забонҳо, алалхусус забонҳои паҳнгаштаи арабӣ ва англисӣ заминаҳои пешрафти ҷомеаро фароҳам меоварад. Дар соли хониши 2001-2002 шуъба ба факултети нав табдил ва профессор У.А.Ғаффорова декани факултети забонҳои шарқ таъин шуд. Ҷоизи қайд аст, ки масъулияти декани факултетро аз соли 2002 то 2006 профессор У.А.Ғаффорова, аз 2006 то 2011 дотсент Н. И. иёсов, аз 2011 то 2012 дотсент М.Т. Раҷабова, аз 2012 то 2015 дотсент Н.А. Ҳамробоев, аз 2015 то 2017 профессор У.А.Ғаффорова, аз моҳи майи соли 2017 дотсент Ф. Н. иёсова ва аз моҳи майи соли 2018 то 2023 дотсент И. Раҳимов ва аз ноябри соли 2023 н.и. ф. дотсент Малоҳат Эҳсонзода бар уҳда дорад. Дар факултет се шуъба – шуъбаи арабӣ-тоҷикӣ, арабӣ-англисӣ, форсӣ-англисӣ ва панҷ кафедра амал мекунанд: Ба толибилмони факулта олимони варзида – докторони илм, профессорон У.А.Ғаффорова, З. А. аффорова, Т. Ваҳҳобов, номзадҳои илм, дотсентон Н. И.иёсов, М. Т. Раҷабова, Р. Асроров, Н. А. Ҳамробоев, Ф. А. Насриддинов, И. Раҳимов, Қ. Б. Додобоев, М. Ҳасанова, М. З. Шарипова, Ф. Н. иёсова, С. Б. Ҷӯраева, Р. Иброҳимова, М. Аҳмадова ва дигарон дарс медиҳанд. Дастпарварони факулта.
Факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ (ДДФСТ)

Китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ — яке аз факултаҳои Муассисаи давлатии таълимии Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода мебошад. Таърихи факулта Факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ моҳи сентябри соли 1973 таъсис ёфта, алҳол дар сохтори ДДФСТ ба номи М. Турсунзода мақоми хоса дорад. Ҳоло декани факултаи китобдорӣ ва иттилоотшиносӣ Бозорбой Холов мебошад. Аксарияти омӯзгорони факулта дорои унвонҳои илмӣ буда, хатмкардаи Донишгоҳҳои фарҳангии шаҳрҳои Москва ва Санкт-Петербург ба ҳисоб мераванд. Факулта дар ҳайати худ 1 (як) кафедраи тахассусӣ дорад: Дар шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи факулта зиёда аз 450 нафар донишҷӯён ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Алҳол тайёр намудани мутахассисон аз рӯи ду ихтисос ба роҳ монда шудааст: Истиқлолияти давлатӣ ҳамчун марҳилаи сифатан нави ҷомеа барои васеъ гардонидани доираи фаъолияти факулта мусоидат намуд. Бо шарофати ин рӯйдоди муҳими сиёсӣ имконияти моддӣ ва ақлонию зеҳнии факулта бозҳам фарохтар гардида, дастовардҳои он дар самти омодасозии мутахассисон бештар гардиданд. Бо ширкати омӯзгорони факулта як силсила санадҳои меъёрию ҳуқуқии соҳавӣ, таҳқиқи мавзӯъҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, барномаҳои давлатии соҳаи китобдорӣ, аз ҷумла: Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи фаъолияти китобдорӣ", "Барномаи рушди фаъолияти китобдорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2006-2015", "Барномаи давлатии компютеркунонии китобхонаҳои давлатию-оммавӣ дар Тоҷикистон барои солҳои 2011-2013" таҳия гардидааст. Таълим дар лабораторияҳои махсус, ки бо техникаи замонавии компютерӣ ва дигар таҷҳизотҳои ҳозиразамон муҷаҳҳаз гардонида шудаанд, гузаронида мешаванд. Устодон дар корҳои худ аз технологияи муосири интернетӣ истифода мебаранд. Дар факулта тайёр намудани мутахассисон аз рӯи низоми бакалавриат, магистратура ва аспирантура ба роҳ монда шудааст. 1.
Факултаи математикаи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров

Факултети математика яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 1932. Соли 1972 ба ду факултети мустақил – факултети математика ва факултети физика ҷудо шуд. Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият Факултети математика ҳамрадифи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров буда, соли 1932 таъсис ёфтааст. Дар соли аввали таъсисёбӣ аз рӯи ихтисоси "математика" ҳамагӣ 12 нафар донишҷӯён таҳсил доштанд, ки аз онҳо 7 нафар соҳиби дипломи омӯзгорӣ гаштанд. Солҳои 1932-1937 вазифаи декани факултет мавҷуд набуд. Ин вазифаро директори донишкада иҷро мекард. Соли 1938 вазифаи декани факултет таъсис ёфт. Якумин декани факултет М. Акрамов буд. Минбаъд шахсони зерин ин вазифаро иҷро карданд: А. С. Малявин, Т. Ҳ. Ҳомидов, А. М. Қурбонов, Р. Т. Ҳасанов, А. Қодиров, А. Б. Нозимов, А. Рашидов, Ё. Дадоҷонов. Аз моҳи октябри соли 2011 дотсент К. Бобохонов декани факултет мебошад. Солҳои 1932-1937 кафедраи ягонаи математикаю физика мавҷуд буд. Минбаъд кафедраи мустақили физика ва математика ташкил гардид, ки ҳамагӣ 7 аъзо дошт. Барои таълими силсилаи фанҳои математикӣ то соли 1955 танҳо ҳамин кафедра амал мекард. А. Худойбердиев аввалин мудири кафедра мебошад. Дар солҳои гуногун А.П.Писарев, Х.Азизов, К.С.Карпенко, М.С.Горштейн, А.С.Содиқов вазифаи мудирии кафедраро ба уҳда доштанд. Соли таҳсили 1955-1956 кафедраи ягонаи математика ба ду кафедра ҷудо шуд: математикаи олӣ ва математикаи элементарӣ. – Кафедраи математикаи олӣ аз соли 1955 то соли 1975 вуҷуд дошт. Дар ин муддат А. С. Содиқов, Р.Т. Ҳасанов, Б.Толбоев, Ш.А.Аҳмадов мудирии ин кафедраро бар уҳда доштанд. – Кафедраи математикаи элементарӣ аз соли 1955 то соли 1975 фаъолият кардааст. Вазифаи мудирии кафедраро Л.А.Рогов, Х.М.Муҳаммадиев, А.М.Қурбонов ба иҷро расониданд. Соли 1972 ба ду факултети мустақил – факултети математика ва факултети физика ҷудо шудани факултети физикаю математика боиси таъсиси кафедраҳои нав гардид. Дар он сол кафедраи методикаи таълими математикаю физика ба ду кафедраи мустақил – кафедраи методикаи таълими математика ва математикаи элементарӣ ва кафедраи методикаи таълими физика ҷудо шуданд. Охири соли 1975 кафедраи математикаи олӣ ба ду кафедра ихтисос ёфт: кафедраи анализи математикию назарияи функсияҳо ва кафедраи алгебраю назарияи ададҳо. Ҳамчунин кафедраи нави геометрия таъсис дода шуд. Ҳамин тавр дар факултети математика аз соли 1975 то соли 1991 4 кафедра вуҷуд дошт. Соли 1991 кафедраи информатика ва математикаи ҳисобарор ташкил ёфт. Ба муносибати ба ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров табдил додани донишкада дар факултет соли 1992 боз ду кафедраи нав созмон дода шуд: кафедраи муодилаҳои дифференсиалӣ ва анализи функсионалӣ ва кафедраи математикаи олӣ ва амалӣ. Минбаъд кафедраи алгебраю назарияи ададҳо ва кафедраи геометрия муттаҳид гардида, номи кафедраи алгебра ва геометрияро гирифт. омузгорони варзидаи факултет Дастпарварони факулта.
Факултаи рассомию графикии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд

Факултети рассомию графикӣ — яке аз факултаҳои ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров мебошад. Таъсиёби - соли 1980. Таърихи таъсис ва соҳаи фаъолият Соли 1967 дар ДДО Ленинобод ба номи С. Киров дар ҳайъати 3 нафар омӯзгорон Д.Умаров, У. Аҳмадхоҷаев, А.И.Мазунин ва 26 нафар донишҷӯ шуъбаи нақшакашӣ, расм ва меҳнат таъсис дода шуд. Таърихи таъсиси факултет аз ин сана саршудааст. Бо мақсади такмили раванди таълим дар гурӯҳҳои русӣ муаллимони русзабон З.Н.Умеренкова, Б.П.Геза, А.И.Мазунин, В.А.Евсюков ва баъдтар хатмкунандагони Донишкадаи омӯзгории ба номи Низомии шаҳри Тошканд А.Ҷамолиддинов, М.Абдуллоев, Р.Ойматов, Р.Ким ба кор даъват карда шуданд, ки ин тадбир барои баланд бардоштани савияи дониш, маҳорати касбӣ ва малакаи донишҷӯён мусоидат кард. Аз соли 1972 шуъбаи номбурда кадрҳои нахустини худро ба воя расонида, барои фаъолият бурдан ба мактабҳои таҳсилоти ҳамагонӣ фиристод. Аз байни хатмкунандагон донишҷӯёни соҳибистеъдод, ба монанди дотсент Т. Шодиев. О. Ғозиев, С. Ҳасанов, Ш. Аҳмадов, С. Олов, А. Бобоҷонов, Ю. Юсупов, М. Исмоилова, К. Абдуллоев, Л. Баранова, Г. Мухина ба ҳайати муаллимон шомил шуданд. Баъдтар Н.А.Руденка, С.Г.Вишняков, Л.Перошина, Х.Холматов, О.Исломов, Т.Раҷабов, Ф.Яҳёев, М.Қодирова, М.Мулоҷонов, М.Ашӯров, К.Шарипов, М.Акрамов, С.Шералиев ва дигарон ба фаъолият шурӯъ карданд. Солҳои 80-ум солҳои пурбаракат барои шуъбаи нақша, расм ва меҳнат буд. Соли 1980 дар асоси шуъба факултети рассомию графикӣ таъсис ёфта, нахустин декани он З.Н. Умеренкова таъйин карда шуд. Таҳти роҳбарии ӯ факултет хеле вусъат ёфт. Нахустин омӯзгорон ба шаҳрҳои Москва, Ленинград, Киев, Минск, Витебск, Тошканд ва Душанбе рафта, дониш, маҳорат ва малакаи худро такмил медоданд. Соли 2004 ду нафар устодон-занони факултет М.Дадобоева ва М.Қодирова рисолаҳои номзадии хешро дар Шӯрои диссертатсионии МПГУ-и шаҳри Москва бомуваффақият ҳимоя намуданд. Бо зиёд шудани шумораи омӯзгорону донишҷӯён кафедраи нақшакашӣ ва расм ба 2 кафедраи алоҳида: нақшакашӣ ва усули таълими фанҳо ва кафедраи расм ва мусаввирӣ тақсим шуд. Роҳбарии кафедраи нақшакашӣ ва усули таълими фанҳо ба уҳдаи сармуаллим Д.Умаров, кафедраи расмкашӣ ва мусаввирӣ ба зиммаи номзади илм, дотсент А. Мазунин вогузошта шуд. С. Олов яке аз аввалин номзадҳои илм дар факултет буда, то соли 2007 вазифаи декании факултетро дар уҳда дошт. Соли 2007 доктори илмҳои педагогӣ, профессор О. Исломов декани факултет таъйин гардид. Ҳоло дар факултети рассомию графикӣ 3кафедра (Расм ва мусаввирӣ, Накшакашӣ,геометрияи тасвирӣ ва методикаи таълим ва Санъати ороиши амалӣӣ фаъолият дорад, ки сарварии онҳоро дастпарварони факултет дотсентон С.Олов, А.Исоев ва М. Дадобоева ба зимма доранд. Дар факултет як доктори илм, профессор, нуҳ номзади илм, дотсент, 25 сармуаллиму ассистент фаъолият доранд. Дастпарварони факулта.
Факултаи такмили ихтисос (ДДФСТ)

Такмили ихтисос — яке аз факултаҳои Муассисаи давлатии таълимии Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода мебошад. Таърих Факултаи такмили ихтисоси кормандони соҳаи фарҳанг, санъат ва табъу нашр бо фармони Вазири фаҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 8 апрели соли 2008 дар доираи татбиқи амалии "Барномаи давлатии тайёр кардани кадрҳои соҳаи фарҳанг, санъат ва табъу нашр дар солҳои 2007 - 2008" таъсис ёфт. Айни ҳол декани факулта Султонмурод Ёров мебошад. Факултаи такмили ихтисоси кормандони фарҳанг, санъат ва табъу нашр яке аз сохторҳои таркибии Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода маҳсуб меёбад. Соли даҳум аст, ки дар факулта шунавандагон аз сохторҳои мухталифи фарҳангу санъати шаҳру навоҳии кишвар давра ба давра ба таҳсил фаро гирифта мешаванд. Ҷиҳати таъмини низоми муташаккили раванди таҳсил масъулини факулта ибтидои ҳар соли хониш нақшаи даъвати шунавандагонро аз рӯи самтҳо таҳия намуда дар раёсати донишкада тасдиқ менамоянд. Факулта то ин дам асосан кормандони китобхонаҳо, осорхонаҳо, мудирони клубҳои деҳот, методистони раёсатҳо ва шуъбаҳои фарҳанг ва санъат, омӯзгорони мактабҳои санъат ва мусиқӣ, роҳбарони бадеии муассисаҳои фарҳангу санъатро ба таҳсили кӯтоҳмуддат даъват намуда раванди таҳсилро барои онҳо таъмин намудааст. Дар соли 2015 дар назди факултаи такмили ихтисос курсҳои тайёрӣ барои ҳама ихтисосҳои эҷодии донишкада кушода шуд, ки сари вақт эълонҳо дар газетаҳои ҷумхуриявӣ чоп гардидаанд. Мувофиқи нақшаи таълимӣ онҳо сари вақт бо устодон ва синфхонаҳо таъмин гаштанд, Баъди гузаронидани дарсҳои курсҳои тайёрӣ ба шунавандагон шаҳодатнома дода шуд. Соли 2015 раёсати донишкада иҷозатномаро барои ба пешбурди фаъолияти таълими (АУ 0000657) аз рӯйи 7 ихтисос аз ҷониби Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз (14.02.2015.) ба муҳлати 5 сол гирифтааст. 13.10. 2015 дар бораи тасдиқи "Низомномаи факултаи такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи фарҳанг, санъат ва табъу нашр" дар маҷлиси ҳайати мушовараи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ гардид. 1. Адабиёт.