ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ғусли таъмид

Ғусли таъмид — оини поксозӣ дар масеҳият ва сикхия, ки маншаи он ойини таҳорати яҳудӣ мебошад. Ба воситаи ғусли таъмид одам узви калисо гашта, имкон пайдо мекунад, ки дар тамоми маросими дигари он ҳузур дошта бошад. Ғусли таъмид бо роҳи ғӯтавар шудан ё ғӯтавар кардани одам дар об (вобаста ба равия – як бор ё се бор) ё пошидани об ба шахси таъмидшаванда, бо хондани дуоҳои муқарраршуда аз ҷониби рӯҳонӣ сурат мегирад. Маросими ғутавар шудан дар об қариб барои тамоми халқҳои қадим – калдониён, финиқиҳо, мисриён, форсҳо, қисман юнониҳову румиҳо аз ҷиҳати покии ҷисмонӣ ва маънавӣ низ аҳаммияти хосса дошт. Румиҳо тифлони навзодро дар рӯзи ҳаштум ё нуҳум шустушӯ доронда, номгузорӣ мекарданд. Ғусли таъмид ҳамчунин дар қатори маросимҳои фирқаи яҳудии ессеиҳо ёдоварӣ мешавад, ки онро бо баргузории амалҳои махсус иҷро мекарданд. Яҳудиён твила ном маросим доранд, ки тавассути он худро аз нопокии маросимӣ пок мекарданд. Ин маросимро Юҳаннои Масеҳ дар д. Урдун баргузор мекард. Исои Масеҳ низ аз дасти Юҳанно ғусли таъмид гирифт ва ин намуна барои ғусли таъмиди масеҳӣ гардид. Дар равияҳои православӣ, католикӣ ва протестантӣ ғусли таъмид аз ҷумлаи фароизи динӣ аст. Аз нуқтаи назари калисо, бо ғусли таъмид инсон барои зиндагии ҷисмонии пургуноҳ мемирад ва аз ҷониби Рӯҳулқудус барои ҳаёти рӯҳонӣ эҳё мегардад. Ҳангоми ғусли таъмид инсон на танҳо гуноҳони пешинаашро мешӯяд, балки амали содир кардани гуноҳро дар худ маҳв месозад. Дар тимсоли куштан ба воситаи об маҳвсозии гуноҳон ба амал оварда мешавад, вале на маҳвсозии тамом, балки то андозае кӯшиши пешгирӣ аз паиҳамии гуноҳон. Мазҳабҳои масеҳӣ дар масъалаи баргузории ғусли таъмиди кӯдакон ё калонсолон бе омӯзиши асосҳои мазҳабӣ ё танҳо пас аз омӯзиши онҳо тафовути назар доранд. Ғусли таъмид бе омӯзиши асосҳои мазҳабӣ дар равияи православӣ имконпазир аст, вале чандин мазҳаби протестантӣ инро имконнопазир медонанд, зеро тибқи эътиқоди онҳо кӯдакон ва калонсолони аз асосҳои мазҳаб бехабар наметавонанд тавба кунанд ва эҳё шаванд. Ғусли таъмид дар даврони калонсолӣ низ баргузор мешуд: Григорийи илоҳиётшинос, фарзанди усқуфи Назианзӣ, дар 30-солагии худ аз дасти падараш ғусли таъмид гирифт, Василийи Кабир ва Юҳаннои Зарриндаҳон пас аз хатми таълимашон ғусли таъмид гирифтаанд. Баъзеҳо ҳатто пеш аз марг ғусли таъмид мегирифтанд. Дар қоидаи 124-уми Калисои ҷомеъи Карфагенӣ (асри 4) нисбат ба касоне, ки зарурати ғусли таъмиди кӯдакон ва навзодонро инкор мекунанд, кароҳат (анафема) баён карда шуда буд. Аҳмади Дониш дар "Меъёру-т-тадайюн" ҳикояте оварда, дар он мунозираи шайхи восилро бо руҳонии масеҳӣ тасвир мекунад ва яке аз мавзӯъҳои баҳси онҳо ҳамин ғусли таъмид будааст.
Ғусғарф

Ғусғарф — деҳа дар ҷамоати деҳоти Варзобқалъаи ноҳияи Варзоб. Аз Ғусғарф то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 437 нафар, тоҷикон.
Ғӯзаҷоғ

Ғӯзаҷоғ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Ғӯзаҷоғ то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 33 км. Аҳолиаш 6 нафар, тоҷикон.
Ғӯйтан

Ғӯйтан — деҳа дар ҷамоати деҳоти Воруи ноҳияи Панҷакент. Аз Ғӯйтан то маркази шаҳр 55 км. Аҳолиаш 538 нафар, тоҷикон.
Ғӯлакизарин

Ғӯлакизарин — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сафар Амиршоеви ноҳияи Балҷувон. Аз Ғӯлакизарин то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 223 нафар, тоҷикон.
Деҳоти Ғӯлакандоз

Ҷамоати Ғӯлакандоз — ҷамоатест дар ноҳияи Ҷаббор Расулови вилояти Суғди Тоҷикистон. Ҷамоати Ғӯлакандоз соли 1924 таъсис ёфтааст. Масоҳаташ 55,3 км2 мебошад. Дар деҳоти ҷамоати Ғӯлакандоз 5392 хоҷагӣ буда, 33346 нафар аҳолӣ (1 январи соли 2003) истиқомат менамуданд. Зичии аҳолӣ ба ҳисоби миёна дар 1км2 595 нафар буд. Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо Дар ҷамоат аз корхонаҳои саноатӣ заводи пахтатозакунии Ғӯлакандоз, корхонаи хусусии "Муҳаббат" дар фаъолиятанд. Дар ин ҷамоат кооперативи истеҳсолии ба номи А.Саматов ҷойгир шудааст. Дар он беш аз 8000 нафар аъзоёни хоҷагӣ меҳнат мекунанд. Ба аҳолӣ 6 китобхонаи дорои 23300 нусха китоб, осорхонаи таърихӣ, 3 клуб ва дигар муассисаҳои маданӣ хидмат менамояд. Мардум Деҳоти ҷамоат 1:.
Ғӯлзамин

Ғӯлзамин — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сарихосори ноҳияи Балҷувон. Аз Ғӯлзамин то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 54 км. Аҳолиаш 60 нафар, тоҷикон.
Ғӯлакандоз (деҳа, н. Ваҳдат)

Ғӯлакандоз — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чорсӯи ноҳияи Ваҳдат. Аз Ғӯлакандоз то маркази шаҳр 35 км. Аҳолиаш 816 нафар, тоҷикон.
Ғӯсар

Ғӯсар — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоиқ Шералии ноҳияи Панҷакент. Аз Ғӯсар то маркази шаҳр 25 км. Аҳолиаш 8944 нафар, тоҷикон. Мардум.
Ғӯраоб

Ғӯраоб — як навъе аз ғизо. Ангури ғӯраро майда карда, обашро аз дока ё элак гузаронда, намак мепошанд. Сипас онро дар ягон зарфи сирдор то таҳшин шуданаш як шаборӯз нигоҳ медоранд. Барои майда кардани ғужби ангур аз гӯштқимакунак истифода бурдан мумкин аст. Дар ин маврид теғи онро гирифта мемонанд. Баъди таҳшин шудани Ғӯраоб онро ба шишаҳо андохта, даҳонашро бо сурғуҷ маҳкам мекунанд ва дар офтобрӯя мегузоранд. Пас аз моҳ Ғӯраоб тайёр мешавад. Ба 1 л. Ғӯраоб 2 чумча намак ҳамроҳ кардан лозим аст. Ғӯраобро бо таомҳои дуюм мехӯранд. Ғизои иштиҳоовар мебошад 1. Нигаред низ.
Дaрлиeн Бaязити

Дрлин Бязити (07 июли 1994) — футболбози Албанӣ, ҳамлагар.
Дaян Шeҳи

Дян Шҳи (19 марти 1997) — футболбози Албанӣ, нимҳимоятгар.
Дaшнор Думe

Дшнор Дум (17 сентябри 1963) — футболбози Албанӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Дaшaмир Ҷикa

Дшмир Ҷик (23 майи 1989) — футболбози Албанӣ, дарвозабон.
Давлатҳои бостонии мардуми тоҷик

Феҳристи Давлатҳои бостонии мардуми тоҷик Боз нигаред.
Дeви Мукa

Двис Мукй (21 декабри 1976) — футболбози Албанӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
ДИСИ Инвест

ДИСИ Инвест - бошгоҳи футзали тоҷик аз Душанбе, ки феълан дар лигаи олии Тоҷикистон бозӣ мекунад. Дар соли 2013 бошгоҳ ҳамчун БФ таъсис ёфта, дар чемпионати нахустини Тоҷикистон ширкат дошт. Дар соли 2014 он номи кунунии худро қабул кард. Муваффақиятҳо.
Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон

Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода (то 29 декабри 2022 — Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода 2) — яке аз донишгоҳҳои таҳсилоти олии касбии Тоҷикистон мебошад. Таърих Донишкада соли 1979 дар шаҳри Душанбе таъсис ёфтааст. Мақоми донишгоҳ мактаби олии касбӣ буда, дорои иҷозатномаҳои (литсензияҳои) давлатии Вазорати маорифи Тоҷикистон оид ба ҳуқуқи пешбурди фаъолияти таълимӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ мебошад. Соли 2009 ба Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон номи Нависандаи халқии Тоҷикистон Сотим Улуғзода гузошта шудааст. Ректор — доктори илмҳои педагогика, профессор Идигул Қосимзода (аз соли 2015) мебошад. Донишкада бо қарори Совети Вазирони ИҶШС аз 29 майи соли 1979 ба ҳайси Донишкадаи давлатии омӯзгории забон ва адабиёти руси Тоҷикистон ташкил шуда буд. Бо қарори Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 6 августи соли 1992 ба Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон табдил дода шуд. Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 апрели соли 2009 ба донишкада номи Нависандаи халқии Тоҷикистон, Сотим Улуғзода гузошта шудааст. Аз соли 2009 дар донишкада шуъбаи аспирантура ва аз соли 2012 магистратура ва шуъбаи тайёрӣ амал менамоянд. Дар дар 4 факулта ва 16 кафедраҳои донишкада зиёда аз 186 наф. кормандони илмӣ-омӯзгорӣ кор мекунанд, аз ҷумла профессорону усдодон аз донишгоҳҳои мамлакатҳои хориҷӣ. Донишкада дар ин самт бо 13 донишгоҳҳои давлатҳои хориҷӣ шартномаҳои ҳамкорӣ дорад. Донишкада аз рӯи 19 ихтисос мутахассис тайёр мекунад. Донишгоҳ дар солҳои мавҷудияти худ зиёда аз 10 ҳазор мутахассисони маълумоти олидор тайёр намудааст. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 декабри соли 2022 номи Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода расман ба Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода иваз карда шуд 2. Нахустин ректори он доктори илмҳои филологӣ, профессор Р.Х. Додихудоев (аз соли 1980 то соли 1984) таъин шуда буд. Дар давраи фаъолияти минбаъда доктори илми фалсафа, профессор В.И. Приписнов (аз соли 1984 то соли 1990), ва доктори илмҳои филологӣ, профессор Г.Н. Таранасова (солҳои 1990 – 1991), профессор Мавлудахон Наҷмиддиновна Абдуллоева (аз соли 1991 то соли 2003), доктори илмҳои филологӣ, профессор Марҳабо Ҷабборӣ (аз соли 2003 то соли 2010) профессор Носирҷон Юсуфович Салимов (соли 2010), доктори илми фалсафа Зиёи Хуршед Махшулзода (солҳои 2011-2015), доктори илмҳои педагогӣ Қосимзода Идигул Тағо (соли 2015), доктори илмҳои педагогӣ Маҳмадулло Раҷабзода (солҳои 2016-2020) роҳбарии ин муассисаро ба уҳда доштанд. Аз моҳи ноябри соли 2020 то моҳи декабри соли 2022 ректори Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода ва аз январи соли 2023 то ҳол Жило Гулназарзода, доктори илмҳои филология, профессор ректори Донишгоҳи байналмилалии забонҳои хориҷии Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода мебошад. 3 Факултаҳо Дар донишгоҳ 5 факултет фаъолият дорад: Устодони варзидаи донишкада.
ДОС (деҳа)

ДОС — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Ивановский, вилояти Амур медарояд.
Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон

Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд (ДП ДТТХ) яке аз дастовардҳои назарраси соҳаи таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои соҳибистиқлолӣ ҳисоб ёфта, муассисаи давлатии таҳсилоти олии касбии пешбари соҳаи техникаву технология дар шимоли Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Таърих Муассисаи давлатии таълимии Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд бо қарори Ҳуқумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 феврали соли 2010, таҳти 58 дар асоси ҳамҷояшавии филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд ва филиали Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд ташкил ёфтааст. Мутобиқи дастуру супоришҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳадафҳои асосии донишкада – баланд бардоштани сифати таълим, тарбияи ахлоқиву ватандӯстӣ, азхудкунонии технологияҳои муосири иттилоотиву муҳандисӣ, сатҳи забондонӣ, яъне тарбия кардан ва ба воя расонидани наслҳои замони нав мебошад. Ташкилшавии донишкада ба соли маориф ва фарҳанги техникӣ рост омад ва раёсати донишкада кори худро аз таҳия ва амалигардонии нақшаву стандартҳои касбии ихтисосҳо бо ворид гардонидани принсипи салоҳиятнокии касбӣ ва иҷрои ҳаматарафаи талаботи низоми кредитии таҳсилот оғоз кард. Имрӯзҳо Донишкада аз рӯи ҳамаи зинаҳои таҳсилоти олии касбӣ: – 29 ихтисоси зинаи бакалавриат бо шакли таҳсили рӯзона ва фосилавӣ, – 19 ихтисоси зинаи магистратура бо шакли таҳсили рӯзона, – 9 ихтисоси зинаи докторантура бо шакли таҳсили рӯзона фаъолият дошта, ҳамасола ҳудуди 800 – 900 нафар муҳандисон, иқтисодчиён ва технологҳои дорои салоҳияти баланди касбӣ омода менамояд. Дар Донишкада беш аз 160 нафар ҳайати профессорию омузгорӣ фаъолият бурда, ба 3100 нафар донишҷӯён таълим медиҳанд. Ҳиссаи ҳайати профессорию омузгории дорои дараҷа ва унвони илмӣ 47% -ро ташкил медиҳад. Факултаҳо Дар донишкада 4 факултет фаъолият дорад: Директорони донишкада Пайвандҳо.
ДТ-75

ДТ-75 (75М, Б, К, В, МВ, Н, Д, МЛ) — трактори тасмачархи кишоварзӣ барои истифодаи умумӣ.
Кислотаи дезоксирибонуклеат

Кислотаи дезоксирибонуклеат, КДН — навъи кислотаҳои нуклеат, ки дар табиати зинда паҳн шудааст. КДН аз асосҳои пуринӣ (аденин, гуанин) ва пирамидинӣ (тимин, ситозин, 5-метилситозин), қанди дезоксирибоза ва боқимондаи кислотаи фосфат таркиб ёфтааст. Асосан дар ядрои ҳуҷайра дар шакли дезоксирибонуклеопротеидҳо (ДНП) мавҷуд аст. КДН вазифаи нигаҳдорӣ ва гузаронидани ахбори генетикии доир ба сохт ва аломатҳои организмҳои зиндаро иҷро мекунад. Доруҳои КДН-ро аз бофтаи ҳайвонот ва рустанӣ, инчунин аз бактерияҳо ва вирусҳои КДН-дор ҳосил кардан мумкин аст. АДН биополимерест, ки аз мономерҳои зиёдӣ дезоксирибонуклеотидҳо таркиб ёфтааст; вазни молекулавиаш. Сохтори молекулаҳо Мувофиқи модели сохтории соли 1953 пешниҳод намудаи Ҷ. Уотсон ва Ф. Крик КДН аз ду занҷири полинуклеотидии дар спирали дуқабатаи тобхӯрда ва бо бандҳои гидрогении байни асосҳои нитрогенӣ ба ҳам пайвастшуда (аденин — А бо тимин — Т, гуанин — Г бо ситозин — С ё 5-метилситозин) иборат аст. Чунин сохтори хос на танҳо хусусиятҳои биологии КДН, балки хусусиятҳои физикию химиявии он (хосияти кислотагӣ, бошиддат фурӯбарии нурҳои ултрабунафш, гудозиши маҳлулҳои КДН дар °С ва ғайра)-ро низ дарбар мегирад. Ҳар як организми зинда бо КДН-и ба худ хос, ки таносуби муайяни нуклеотид доранд ва бо тартиби муайян ҷойгир шудаанд, тавсиф мешаванд. Ахбори генетикӣ доир ба ҳамаи аломатҳои ҳар як организм дар намуди пай дар пайи муайяни нуклеотидҳо дар КДН рамз карда ва нигоҳ дошта мешавад. КДН ягона моддаест, ки қобилияти худдучандшавӣ (репликатсия) дорад. Ҳангоми репликатсия спирали дуқабатаи КДН кушода шуда, дар ҳар як занҷири полинуклеотидӣ, чун дар матритса, бо иштироки ферменти полимераза занҷири нави нуклеотидӣ синтез мешавад. Ҳар як спирали ба тозагӣ ҳосилшудаи КДН нусхаи саҳеҳи КДН-и "модарӣ" мебошад. Ин раванд асоси аз насл ба насл гузарондани ахбори генетикиро ташкил медиҳад. КДН инчунин барои синтези кислотаҳои рибонуклеат (КРН) чун матритса хидмат мекунад. Тадқиқи аҳамияти биологии КДН дар Тоҷикистон Дар тадқиқи аҳамияти биологии КДН олимони Тоҷикистон низ саҳми худро гузоштаанд. Дар Институти ботаника, физиология ва биофизикаи рустаниҳои АИ ҶТ миқдори 5-метилситозин дар КДН-и рустаниҳои гуногун ва аҳамияти он дар тағйирёбии сохти молекулаи КДН муайян карда шудааст. Дар баробари ин, усули махсуси ҷудо кардани КДН аз хромосомаҳо ва омӯзиши сохти онҳо дарёфт шудааст. Олимони ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино таъсири гормонҳоро ба қобилияти синтези КДН дар бофтаҳоро муқаррар кардаанд (барои муолиҷаи баъзе бемориҳо истифода мешавад).
ДФК Дайнава

"ДФК Дайнава" (номи пурра: Клуби футболи "Дайнава") — бошгоҳи Футбол Алитус; яке аз дастаҳои маъруфи футболи Литва, чемпиони кунунии лигаи олии Чемпионати Литва. Таъсис ва таърихи клуб.. Рангҳои бошгоҳ Мавсими (2016—..).
Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон

Таърих Донишгоҳ ҳамчун Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон соли 1996 тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5 апрели 1996 таҳти рақами 141 мувофиқи Шартномаи дӯстӣ ва ҳамкорӣ байни Федератсияи Русия ва Тоҷикистон аз 23 майи соли 1993 ва Шартнома байни Ҳукумати Федератсияи Русия ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 10 июни соли 1997 ташкил шудааст. Ҳоло (соли 2015), донишгоҳ аз рӯи 12 барномаҳои таҳсилотии мактаби олии касбӣ ва барномаи иловагии таҳсилоти касбӣ акредитатсия шудааст. 1 — 2 — зикр намуд Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар маросими ифтитоҳи бинои нави Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон дар ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе. Таълим Соли 2011 дар донишгоҳ 4 факултет: филология, иқтисод, ҳуқуқ, таърих ва муносибатҳои байналмилалӣ амал мекард, ки 25 кафедраи риштаҳои гуногунро дар бар мегирифт. Соли 2015 факултети идоракунӣ ва технологияи иттилоотӣ ташкил карда шуд. Дар донишгоҳ зиёда аз 300 нафар донишҷўён ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Донишгоҳи славянӣ яке аз марказҳои муҳимми илмии Тоҷикистон ва Русия ба ҳисоб меравад. 63 % устодони донишгоҳ соҳиби дараҷаҳои илмии доктор ва номзади илм мебошанд. Аз 326 нафар устодон (аз ҷумла ҳамкорон) 56 нафар доктори илм, профессор, 144 нафар номзади илм, дотсент, 20 наф. Аъзои вобаста ва пайвастаи академияҳои гуногуни Федератсияи Русия, 2 нафар Узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2 нафар дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абўалӣ ибни Сино дар соҳаи илму техника, 2 нафар Ходими хизматнишондодаи илми Тоҷикистон, 12 нафар Корманди хизматнишондодаи Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд. 3 Дар донишгоҳ Шўрои илмии диссертатсиони (Д 737.011.01) аз ҷониби ВАК-и Русия тасдиқ гардида дар соҳаҳои филология аз ихтисосҳои (заб. 10.01.10 — журналистика и 10.02.20 — сравнительно-историческое, типологическое и сопоставительное языкознание по филологическим наукам.) амал мекунад. Инчунин, дар донишгоҳ апирантура фаъолият мекунад, ки аз рӯи ихтисосҳои (46.06.01- История и археология;- 38.06.01- Экономика;- 42.06.01- Средства массовой информации и информационно-библиотечное дело;- 45.06.01-Языкознание и литературоведение.) муҳасилинро қабул мекунад. 4 Ректорони донишгоҳ Факултетҳо Донистаниҳо 30 августи соли 2016 Президенти Тоҷикистон дар маросими ифтитоҳи бинои нави таълимии Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон иштирок намуда дар суханрониаш чунин иттилоотро баррасӣ намуд: Дар давоми чанд соли охир дар Тоҷикистон дар баробари Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон бахшҳои донишгоҳҳои Москва — Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов, МИСиС" ва Донишкадаи энергетикии Москва ба фаъолият оғоз карданд. Имрӯз Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон бо технологияҳои муосири таълимӣ муҷаҳҳаз гардида, дар он кадрҳои доираи васеи ихтисосҳо омода карда мешаванд. Дар донишгоҳ беш аз яксаду ҳафтод нафар докторон ва номзадони илм рисолати касбии худро адо мекунанд. 10 Боз нигаред Видео дар бораи Донишгоҳ Эзоҳ Адабиёт.
Чармгарӣ

Чармгарӣ, чармсозӣ, кемухтгарӣ, даббоғӣ — яке аз ҳунарҳои суннатӣ, ки дар натиҷаи он пӯсти хом ба чарм табдил меёбад. Одамон аз давраҳои қадим ба либосҳои пурдошту мустаҳкам эҳтиёҷ доштанд. Онҳо дар аввал аз пӯсти ҷонварони хонагию ваҳшӣ бахуд либосҳо ва пойафзорҳо тайёр мекарданд. Бо гузашти ҳазорсолаҳо мардум коркарди пӯст ва технологияи истеҳсоли чармро фикр карда бароварданд. Устоҳои чармгари Ҳисор пӯстро 2-3 рӯз дар оби равон тар мекарданд. Ва онро гирифта дар чоҳи хурди оҳакобдор то ду-се рӯзи дигар мехобониданд. Сипас ин пӯстро аз оҳакоб гирифта, дар оби тоза мешустанд. Баъди шустан пӯстро намак карда, бо хамиртуруш молиш медоданд, ки инро "ош додан" меномиданд. Пӯсти ошдодашударо дуд меандохтанд. Барои дуд додан дегдони махсус мавҷуд буд, ки аз болояш дудбаро дошт. Барои дуд андохтан бештар аз гиёҳҳои хушк истифода мебурданд. Баъди дуд додан бо кордҳои махсус мӯйҳои пӯстро метарошиданд. Барои хушнамуд шудани чарм онро ранг мекарданд. Рангро аз чӯби дарахти бодоми талхак тайёр менамуданд. Бо ҷӯшонидани чӯб ё решаи бодом, ранги зарди сурхчатоб тайёр мешуд ва пӯстро дар он меҷӯшониданд. Баъди рангро ба худ гирифтани пӯст онро равған молида, бо лифчӯб (ки асбоби махсуси чармгарон буд) молиш медоданд. Баъди хушк шудани пӯст, онро ба сангҳои калон мезаданд, то он вақте ки пӯст суфта гардад ва ҷило гирад. Аз чарми тайёршуда кафш, мӯза, мукӣ, маҳсӣ, афзори асп ва ғайраҳо медӯхтанд. Дар Бухоро устоҳоеро, ки бо чарм сарукор доштанд, ба ду гурӯҳ тақсим мекарданд. Устоҳое, ки пӯстро ош дода, чарм тайёр мекарданд, "кемухтгар" ном доштанд. Устоҳои истеҳсолкунандаи маснуоти чармиро "чармгар" мегуфтанд. Дар Қаротегину Дарвоз аз пӯсти пойи гов бо орди ҷав ва оби гарм ош дода, чарми "сафедмол" тайёр мекарданд. Аз чарми "рахт", ки мулоимтар мешуд, кафшу мӯза, камарбанду ғилофи корд медӯхтанд. Чармгарӣ ҳамчун яке аз касбҳои анъанавӣ дар шаҳру ноҳияҳои Самарқанду Бухоро, Хуҷанд, Ҳисор, Панҷакант, Истаравшан, Кӯлобу Балҷувон, Қаротегину Дарвоз ва ғайра маъмул буда, гузарҳои "Чармгарон" вуҷуд доштанд. Дар ин шаҳру ноҳияҳо корхонаҳои махсуси чармгарӣ фаъолият менамуданд, ки дар онҳо аз пӯсти гов, асп, шутур, буз, гӯсфанд ва баъзе ҳайвоноти шикоршуда бо усули ош додани пӯст навъҳои гуногуни чарм тайёр мекарданд. Аз чарм ва пӯсти ҷонварон баъзе либосҳои гарми зимистона, телпак, пойафзор, тасмаи камарбанд ва ғайра медӯхтанд. Барои гову асп ва хар нӯхта, лаҷом, рӯкаши зин ва дигар афзорҳо месохтанд. Дар Бухоро устоҳои пойафзордӯзро мутобиқи корашон ба гурӯҳ тақсим мекарданд: мӯзадӯзон, маҳсидӯзон ва кафшдӯзон. Дар гузашта устоҳои чармгар иттиҳодия, рисолаи касб ва пиру пешвои худро доштанд. Пас аз Инқилоби Октябр чармагарон ба артелу корхонаҳои давлатӣ ҷалб карда шуданд.
Хат (навиштор)

Хат ё дабира — системаи аломатҳост, ки тавассути нақшу тасвирҳо робитаи одамонро таъмин менамояд ва хабареро ба фосилаи муайян мерасонад. Бо мурури гузаштани давру замон хатҳои зиёд ихтироъ шуданд ва ин хатҳо ном ба ном ва навъ ба навъ ҷудо гардидаанд. Алифбо Абҷад Абугида.
Дабири матбуоти Кохи Сафед

Дабири матбуоти Кохи Сафед — мансабдори баландпояи Кохи Сафед аст, ки намояндаи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ба ҳисоб меравад. Дабири матбуотӣ барои ҷамъоварии маълумот дар бораи рӯйдодҳои ҷорӣ дар дастгоҳи президент ва барои вокуниши маъмурият ба рӯйдодҳои саросари ҷаҳон масъул аст.
Дабири Лакҳнавӣ

Мирзо Саломаталӣ Дабири Лакҳнавӣ (август 1803 1 2, Деҳлӣ — 6 март 1875 1 2, Лакҳнав, Роҷи Бритониё) — шоир ва донишманди форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Аз наберагони Аҳлии Шерозӣ. Дар ҳафтсолагӣ ҳамроҳи волидайнаш аз Деҳлӣ ба Лакҳнав кӯчида, дар ин шаҳр аз устодони барҷастаи замонаш илмҳои сарфу наҳв, маонию баён, мантиқу фалсафа, тафсир, ҳадис, фиқҳ ва усули онро омӯхт. Бо тахаллуси "Дабир" ба се забон — арабӣ ва урду шеър мегуфт. Дабири Лакҳнавӣ аз бузургтарин марсиясароёни шибҳиқораи Ҳинд ба забонҳои форсию урду аст. Ӯ беш аз се ҳазор марсия навиштааст, ки шуҳрати зиёд доранд. Куллиёти ашъори форсию урдуи ӯ дар Покистон ва Эрон ба чоп расидааст. Роҷеъ ба зиндагиномаи Дабири Лакҳнавӣ Мирзоафзал китобе ба номи "Ҳаёти Дабир" ва пиромуни рӯзгор ва осори ӯ Муҳаммадзамони Озурда рисолае бо номи "Мирзо Саломаталии Дабир" навиштаанд. Озурда ишора мекунад, ки Дабири Лакҳнавӣ барои шуҳратманд шудан ҳеч гоҳ кӯшиш накардааст. Ба гуфтаи ин пажӯҳишгар, марсияҳои Дабири Лакҳнавӣ хонандаро ба кӯи яъс набурда, балки бо суханони ҷонбахш ба дилҳои ноумед умеди тоза меоранд. Дабири Лакҳнавӣ собит намуд, ки имконоти навиштан ва тасвирҳо дар марсия хеле зиёд аст ва шарт нест, ки аҳволи бе ин ҳам маҳзуни ашхоси ғамнок боз ғамгинтар шавад. Аз ин ҷост, ки Дабири Лакҳнавӣ бештар дар ҷустуҷӯи мукаммал гардондани мазмуни марсияҳо мекӯшид ва ашъораш гувоҳи он аст, ки вай дар ин самт муваффақиятҳо ба даст овардааст. Баъдан шоирони зиёде ба мисли Таашшуқ, Ишқ, Рашид, Ориф, Воҳид, Мир Хуршеди Нафис, Мирзо Ҷаъфари Авҷ, Орифи Лақҳнавӣ ва ғайра пайрави мактаби эҷодии Дабири Лакҳнавӣ гардиданд.
Дабири Ҳисорӣ

Дабири Ҳисорӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш дар манбаъҳои адабӣ оварда нашудааст. Аз ӯ чун шоири боистеъдоди тавоно ва хушбаён ёд кардаанд. Шеърҳояш хушоҳангу равон, забонаш сода аст. Баъзе ғазалҳояш ба "Шашмақом" ворид шудаанд. Абёти зер намунае аз ашъори ӯст. Ҳайрони ҷамолат шуда оина ба сад раҳ, чун мардуми дида, Ҳангоми назора ҳама тан маҳви нигоҳат, ҳайратзада яксар. Минову маю мутрибу соқӣ шуда бехуд дар базми висолат В-аз рамзу адои нигаҳи чашми сиёҳат саршор чу соғар. Зоеъ манамо хуни сиришкам ба фидоят, к-аз чашм бирезад Ҳамроҳи дилу дида ба хоки сари роҳат, чун тифл бипарвар.
Заркамар (деҳа, н. Темурмалик)

Заркамар (то соли 2024 — Дават 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Саидмуъмин Раҳимови ноҳияи Темурмалик. Аз деҳа то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 2965 нафар, тоҷикон.
Муҳаммад Дабирсиёқӣ

Сайидмуҳаммад Дабирсиёқӣ (феврали 1920, Қазвин, Эрон — 8 октябри 2018, ҳамон ҷо) — пажӯҳишгар, нависанда, шоир, омӯзгори адабиёти форсӣ ва мусаҳҳеҳи мутуни куҳани Дабирсиёқӣ дар Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байналмилали омӯзиши забон форсӣ машғули кор буд ва мусаҳҳеҳи бисёре аз матнҳои куҳани забони форсист. Дабирсиёқӣ наздик ба 80 матни адабӣ ва таърихиро тасҳеҳу ва чоп кардааст, ки аз миёни онҳо метавон "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, "Девон"-и Манучеҳрии Домғонӣ, "Фарҳанги Сурурӣ" ва тасҳеҳи "Луғати фурс"-и Асадии Тӯӣ ва "Сафарнома"-и Носири Хусравро ном бурд. Ӯ миёни солҳои 1326 пай гирифта шуд. Кори бузурге, ки Дабирсёқӣ дар даст дошт, навиштаи "Луғатномаи форсӣ"-ст, ки то кунун бархе аз муҷалладҳои он чоп шудааст.