ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ёгед

Ёгед — деҳае дар шарқи Тоҷикистон ва яке аз рустоҳои ноҳияи Дарвоз дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст. Ҷойгоҳ Деҳаи Ёгед дар баландии 1200 м аз сатҳи дарё, 280 км шарқтар аз шаҳри Душанбе ва 270 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар резишгоҳи рӯди Ёгед ба рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад 1. Ин деҳа яке аз куҳантарин ободиҳои Тоҷикистон аст ва дар шоҳроҳи Кӯлоб ба Дарвоз ҷой гирифта ва аз он то Қалъаи Хумб 28 км роҳ аст. Дар ин русто Мактаби миёнаи Сарвар Амирҷон 6, фарҳангсарои Амирҳайдар Давлат, синамокада, як масҷид, ду китобхона, дармонгоҳ, фурӯшгоҳ, дижи марзбонӣ ва нерӯгоҳи хурд 2 сохта шудааст. Номи ин русто дар навиштаҳо ва роҳнамоҳо ба гунаҳои Егид, Ёгид 3, Йогид 4, Ягид 5 ва 6 ёд шудааст. Мардум Мардуми Ёгед ба лаҳҷаи ёгедии гӯиши дарвозии забони тоҷикӣ сухан мегӯянд. Дар гӯиши дарвозӣ вижагиҳои забони форсии садаҳои — ҳамчунон пойдоранд. Забони мардуми Ёгед дар садаҳои пешин яке аз забонҳои эронии шарқӣ ва монанд ба забонҳои помирӣ будааст, аммо дар садаҳои — дарвозиён форсизабон гаштанд. Бар пояи омори соли 2000, деҳаи Ёгед 854 тан ҷамъият дошт 7. Ёгедиҳо мусулмон ва дар мазҳаби шиъаи имомии исмоилӣ ҳастанд 8. 27 сентябри соли 1998 имоми ҳозири шиъиёни исмоилии низорӣ Шоҳ Карим ал-Ҳусайнӣ Чаҳорумин Оқохон аз Ёгед боздид карда аст. Дар садаҳои то оғози садаи дар Ёгед ҳунари кӯзагарӣ ва сафолгарӣ густариш дошта аст. Сафолинаҳои Ёгед, чун сафолинаҳои дигар башхҳои ҷануби Тоҷикистон, дастсоз, андовашуда ва нигошташуда бо рангҳои сурху ҷигарӣ буда ва сабки бостониро нигоҳ дошта аст 9. Яке аз вопасин сафолгарони Ёгед Суханбибӣ Саноева буд ки дар авохири даҳаи 1980 даргузашта аст. Сафолинаҳои дастсози вай дар осорхонаҳои Ёгед, Қалъаи Хумб ва Хоруғ нигаҳдорӣ мешаванд. Номдорони Ёгед Ёгед зодгоҳи шоиру файласуф Мирзо Лиқо (-), Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон Ризвоншоҳ Иҳмолшоев, шоиру нависанда Сарвар Амирҷон (1938 – 1986), рӯзноманигор Ширинҷон Амирҷон 10, ҳунарпешаи мардумии Тоҷикистон Амирҳайдар Давлат, устоди Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ва куштии миллӣ Султон Наботов, ҷаҳонпаҳлавони куштии самбо Назриддин Саноев 11, раиси пешини ноҳияи Дарвоз ва акнун мудири шуъбаи ташкилии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Нуралӣ Риёев 12 ва дигар номдорон аст. Манобеъ Пайнавиштҳо.
Ёдгор Мухсинов

Ёдгор Мирзоевич Мухсинов (27.09.1955) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои физика-математика, дотсент. Зиндагинома Ёдгор Мухсинов соли 1976 Донишкадаи давлатии омўзгории Ленинобод ба номи С. М. Кировро бо ихтисоси омӯзгори математика хатм кардааст.
Ёдгорӣ

"Ёдгорӣ", "ёддошт", "ёдгор" ва дигар калимаҳои ҳаммонанд дар "Фарҳанги забони тоҷикӣ" ба маънои чизе ба хотира мондан, хотира гузоштан, асар монондан; ёдгор мондан нишона мондан, хотира боқӣ гузоштан омадааст. 1 Ёдгорӣ мафҳумест, ки ифодакунандаи ашё, чиз, асар, хат, тасвир ва ё чизи дигареро барои хотира ба касе ё ба маҷмӯи одамон боқӣ гузоштан мебошад. Ёдгориҳо гуногунанд. Масалан, ёдгории зеҳнӣ: кори ҳамарӯза, эҷодиёт, муносибати байниҳамдигарӣ, бозӣ ва ғайраҳо. Ҳамаи ин зуҳурот тасодуфӣ набуда аз насл ба насл ба мерос гузашта дар мавриди мо ҳамчун ёдгорӣ шинохта мешавад. Ёдгорӣ сарчашмаест, роҷеъ ба зуҳуроти муайяни таърихӣ – фарҳангӣ маълумот медиҳад. Мероси фарҳангӣ дар ҳар шакли зоҳиршавӣ (адабиёт, санъати тасвирӣ, мусиқӣ, созҳои миллӣ, муҷассама, санъати меъморӣ, урфу одат ва анъанаҳои миллӣ ва ғайраҳо.) ҳамчун ёдгорӣ шинохта мешавад. Ёдгориҳои бостонӣ, меъморӣ, санъати тасвирӣ, ҳайкалтарошӣ, кандакорӣ ва ғайраҳо дар маҷмӯи мероси фарҳангӣ мақоми арзишманд доранд. Дар ин маврид ёдгориҳои табиат низ вуҷуд доранд, ки аз тарафи давлату ҳукумат ҳифз гардида мавриди истифодаи умум қарор мегиранд. Ин гуна ёдгориҳо маҳсули зуҳуротҳои физиологӣ ва биологии табиат мебошанд: ба монанди шаршараҳо, қуллаҳо, дарахтони кӯҳансол, кӯлҳо, ҷангалзорҳо, олами ҳайвоноту набототи нодир ва ғайраҳо. Ёдгориҳои фарҳангу таърих ва табиат сарчашмаи эътимодноки таърихианд, ки аз рўи онҳо гузаштаи ҷомеаи инсониро то пайдоиши хат ва минбаъд, инчунин эволютсияи Замин муайян намудан мумкин аст. Инчунин ба ёдгориҳо дохил мешаванд: Нигаред.
Ёдгор Нуралиев

Ёдгор Гурезович Нуралиев (7.11.1958, д. Пурзободи н. Варзоб) — муаллими фанни математика. номзади илмҳои педагогика, дотсент. "Аълочии маорифи Тоҷикистон" Зиндагинома Ёдгор Нуралиев солҳои 1977-1983 дар факултети механика-математикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) таҳсил карда, аз соли 1983 ҳамчун ассистенти кафедраи математикаи олӣ, муаллими калони кафедраи анализи математикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2013 дар мавзуи "Роҳҳои фаъолгардонии донишҳои экологӣ барои хонандагони синфҳои болоӣ" (дар мисоли математика) рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Солҳои 1997-2015 муовини декан оид ба кори тарбия ва таълим, 2015-2017 мудири кафедраи технологияи информатсионӣ ва коммуникатсионӣ ва аз соли 2017 мудири кафедраи геометрия ва математикаи олии факултети математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ аст. Муаллифи зиёда аз 40 мақолаи илмӣ ва дастурҳои методӣ мебошад. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" мукофонида шудааст. Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Ёдгориҳои бостонӣ

Ёдгориҳои бостонӣ — иборат аз бозёфтҳои бостонӣ ба монанди тангаҳо, аслиҳа, лавозимоти рӯзгор, олоти меҳнат, сарулибос, созҳои миллии мусиқӣ, аксҳо, катибаҳо, санъати ороишию амалӣ ва ғайра мебошанд. Инчунин ба ёдгориҳои бостонӣ нақшу нигори ороишӣ, маснуоти заргарӣ, кулолгарӣ, оҳангарӣ, боқимондаҳои ашё ва лавозимоти дар натиҷаи ковишҳои бостонӣ ошкоргардида ва ғайраҳо дохил мешаванд. Ин ёдгориҳо бояд аҳамияти таърихӣ, илмӣ, фарҳангӣ ва эстетикӣ дошта бошанд. Ёдгориҳои бостонӣ асосан дар осорхонаҳо, намоишгоҳҳо ҳифз гардида тавассути экспозитсияҳо ба маърази тамошо гузошта мешаванд. Бо истифода аз ёдгориҳои бостонӣ намоишҳои сайёр дар таълимгоҳҳо, муассисаҳои фарҳанг, корхонаву ташкилотҳо ташкил намудан мумкин аст. 1.
Ёдгориҳои манқул

Ёдгориҳои манқул – ёдгориҳое мебошанд, ки аз ҷое ба ҷое кӯчонидан мумкин нест. Ба ёдгориҳои манқул дохил мешаванд: лавозимоти рӯзгор, аслиҳа, сарулибос, нақшу нигори ороишӣ, маснуоти заргарӣ, кулолгарӣ, оҳангарӣ, боқимондаҳои ашё ва лавозимоти дар натиҷаи ковишҳои бостонӣ ошкоргардида ва ғайраҳо. Ин ёдгориҳо бояд аҳамияти таърихӣ, илмӣ, фарҳангӣ ва эстетикӣ дошта бошанд. Ёдгориҳои манқул асосан дар осорхонаҳо, намоишгоҳҳо ҳифз гардида, тавассути экспозитсияҳо ба маърази тамошо гузошта мешаванд. Бо истифода аз ёдгориҳои манқул намоишҳои сайёр дар таълимгоҳҳо, муассисаҳои фарҳанг, корхонаву ташкилотҳо ташкил намудан мумкин аст...
Ёдгори Зарирон

"Ёдгори Зарирон" — рисолаи ҳамосӣ ва мазҳабии кӯтоҳе аст дар асл ба забони портӣ ва зоҳиран насри тавъам бо шеър будааст, чун дар хилоли он, вожагон, таркибот ва сохторҳои портиро метавон дид, аммо ба сурати кунунӣ он ба хатт ва забони порсиг аст 1. Ин матн, ки дар соли 500 мелодӣ ё каме дертар навишта шудааст, қадимитарин достони паҳлавонӣ аст, ки ба забонҳои эронӣ боқӣ мондааст. Матн дорои 114 банд матни аслӣ ва 7 банди поённавишт аст, ки сафаҳоти 1 то 17 маҷмӯъаи мутуни паҳлавиро ба худ ихтисос додааст. Ин матн дар баъзе аз дастнависҳо "Шоҳномаи Гуштосп" низ номида шудааст.
Ёдгориҳои маҳаллӣ

Ёдгориҳои маҳаллӣ — ёдгориҳои аҳамияти маҳаллӣ дошта, ифодагари ҳаёти фарҳангӣ, таърихӣ ва ягон воқеаи фараҳбахши сиёсӣ – фарҳангии маҳалли алоҳида мебошанд. Ин гуна ёдгориҳо низ аз тарафи давлат ба қайд гирифта мешаванд...
Ёдгориҳои табиат

Ёдгориҳои табиат — ин маҷмӯи ёдгориҳое мебошанд, ки дар натиҷаи рушди эволюционии табиат пайдо ва ошкор гардидаанд. Ин гуна ёдгориҳо аз тарафи одамон ҳамчун ёдгории аҳамияти таърихӣ, илмӣ, фарҳангӣ ва эстетикӣ дошта эътироф гардидаанд. Дар Тоҷикистон мавзеъҳои табии Искандаркӯл, Сарез, Гармчашма, Чилучорчашма, Сари Хосор, Ҳафткӯл ва ғайраҳо ба маҷмӯи ёдгориҳои табиат дохил мешаванд. Роҷеъ ба ҳар яке аз ин ёдгориҳо ривоятҳо ҷой доранд, ки онҳо аҳамияти илмӣ, таърихӣ, фарҳангӣ, эстетикӣ ва тарбиявӣ доранд. Ин гуна мавзеъҳо макони сайёҳӣ буда диққати сайёҳонро бештар ҷалб месозанд...
Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон

Дар Феҳристи Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон 2 номгуй объектҳои таърихиву табиӣ дар феҳристи асосӣ сабт шудааст. Аз ҷумла, аз рӯи нишондоди — фарҳангӣ 1 — табиӣ. Дар соли 2015, 16 объектҳои дар қаламрави Тоҷикистон мавҷудбуда дар феҳристи номзадҳо барои ворид намудан ба феҳристи объектҳои Мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО сабт шудаанд. Аз ҷумла, аз рӯи нишондоди — фарҳангӣ, 5 — табиӣ 1. Феҳрист Дар таблитса объектҳо мувофиқи сабтшавиашон дар феҳристи асосӣ оварда шудаанд. Пайвандҳо.
Ёдгориҳои ғайриманқул

Ёдгориҳои ғайриманқул – ёдгориҳое мебошанд, ки аз ҷое ба ҷое кӯчонида намешаванд. Ба ёдгориҳои ғайриманқул чунин намуди ёдгориҳо дохил мешаванд: - Объектҳо, мавзеъҳои хотиравӣ, ансамблҳои меъморӣ - ба монанди маҷмааҳои меъмории – Қалъаи Ҳисор, Маҷмааи меъмории Сомониён (Душанбе), Қасри шоҳони Ҳулбук ва ғайраҳо. - Мавзеъҳои табиӣ - ба монанди Чилдухтарон, Чилучорчашма, Гармчашма, кӯлҳо, дарёҳо ва ғайра, ки аҳамияти таърихӣ, илмӣ, фарҳангӣ ва эстетикӣ доранд. Ин гуна ёдгориҳо аз тарафи давлат дар шакли мамнӯъгоҳҳои таърихӣ – фарҳангӣ, мамнӯъгоҳ – осорхона, маҷмааи табиӣ-фарҳангӣ ҳифз карда мешаванд...
Ёддошт

Ёддошт — жанри адабӣ аст, ташкили як бахши аввалия як табақа аз нигориш шарҳи зиндагии шахсе ба василаи худи ӯ — ҳар чанд хотирот шароит ва зиндагиномаи тақрибан қобили таъвиз ҳастанд. Навиштани хотирот марбут ба шарҳи ҳоли худ аст, аммо на ҳама иншо марбут ба шарҳи ҳол худ ба пайравӣ аз меъёрҳои зери маҷмуаи аз хотирот риоя мекунанд. Нависандаи китоби хотирот мумкин аст ба унвони мемуарист ё хотиротнавис ном бурда шавад.
Ёдгориҳои хусусӣ

Ёдгориҳои хусусӣ — моликияти шахси алоҳида ба ҳисоб меравад ва дар ташкилотҳои марбутаи давлатӣ ба қайд гирифта мешавад. Ёдгориҳои хусусӣ — кўзаҳои кулолӣ, тангаҳо, олоти меҳнат, аслиҳа, либос, китоб (дастнависҳо) ё ашёи дигар, ки аз авлод ба авлод мерос омадааст ва шахси алоҳида молики он мебошад...
Ёдномаи Академик Раҷаб Амонов (Китоб)

Ёдномаи Академик Раҷаб Амонов. – Душанбе:Бухоро,2013, - 346с. Мундариҷа Ин китоб аз ёддошту хотира ва мақолаҳои илмии донишмандон, ҳамкорон, дӯстону шогирдон ва номгуи асарҳои илмиву оммавӣ ва бадеии академик Раҷаб Амонов иборат аст. Дар мақолаҳои маҷмӯа самтҳои гуногуни фаъолияти Раҷаб Амонов мавриди баррасӣ қарор гирифта, бештар ба фаъолияти фолклоршиносии ин олими забардаст тавҷҷӯҳ зоҳир шудааст. 1 Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Ёдномаи Академик Раҷаб Амонов. – Душанбе:Бухоро,2013, - 346с. дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Дар бораи муаллиф Раҷаб Амонов Пайванди беруна.
Ёддоштҳо (Айнӣ)

"Ёддоштҳо" — асари шарҳиҳолӣ, навиштаи Садриддин Айнӣ. Муҳтаво "Ёддоштҳо" на танҳо асари тарҷумаиҳолӣ, инчунин қомуси ҳаёти асрҳои Х ва ХХ халқ аст. Асар аз боби қафомондагии иқтисодӣ ва ҳоли бади халқ,қатлу ғорат, тақдири фоҷиавии равшанфикрону бузургони аҳли адаб ва бедоршавии шуури омма сарчашмаи хеле мӯътамади воқеӣ бадеист 1. "Ёддоштҳо" беҳтарин намунаи насри муосири тоҷик буда осонфаҳм, равон, дилрас ва ҷаззоб аст. "Ёддоштҳо"-ро як навъ феҳристи тафсирии дигар асарҳои устод Айнӣ номидан шояд иштибоҳ набошад, зеро агар амиқ андешед, пай хоҳед бурд, ки устод воқеаеро ба таври муҷаз дар "Ёддоштҳо" оварда бо як ҷумлаи ҳаволаӣ иброз медоранд, ки "ин матлабро дар фалон асарам пурра овардаам" (мазмунан) ва ё дар бораи қаҳрамони ҳодисае маълумот дода иттилои комилро ба яке аз романҳояш ҳавола мекунанд. "Ёддоштҳо"-е, ки дар дасти Шумост, асосан аз рӯи "Куллиёт"-и (ҷилдҳои 6 ва 7) Айнӣ, ки соли 1962 чоп шудааст, рӯнавис шуда, дар дигар сохту андоза муқовабандиву саҳҳофӣ гардида, ҳангоми тарроҳиву ороиш дар оғози ҳар қисм аз ашъори устод Айнӣ намунаҳое оварда шудаанд, ки бидуни чор мисраи аввали оғози китоб дигар аз таркиби "Ёддоштҳо" берунанд ва мароми ноширанд.
Ёзғанд

Ёзғанд — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тавилдараи ноҳияи Сангвор. Аз Ёзғанд то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 997 нафар, тоҷикон.
Ёккаичи

Ёккаичи — яке аз шаҳрҳои префектураи Мие, Ҷопон аст.
Ёкоте

Ёкоте — яке аз шаҳрҳои префектураи Акита, Ҷопон аст.
Ёзғанд (деҳа, н. Панҷ)

Ёзғанд — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳвари ноҳияи Панҷ. Аз Ёзғанд то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 887 нафар, тоҷикон.
Ёл

Ёл (баъзан Йол) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нуриддин Маҳмудови ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Ёл то маркази ноҳия 30 км. Аҳолиаш 1531 нафар, тоҷикон. Шахсиятҳои шинохта.
Ёкаичиба

Ёкаичиба — яке аз шаҳрҳои префектураи Чиба, Ҷопон аст.
Ёкосука

Ёкосука — яке аз шаҳрҳои префектураи Канагава, Ҷопон аст.
Ёлбарс Бекчаев

Ёлбарс Ҷумардурдиевич Бекчаев (16.11.1983, н. Дустӣ (Ҷиликул)-и вилояти Хатлон) — омӯзгори забони англисӣ, номзади илми филология. Зиндагинома Ёлбарс Бекчаев хатмкардаи факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. Соли 2005 ба ҳайси ассистенти кафедраи назарияи тарҷума ва услубшиносии факултети забони англисии нонишгоҳи мазкур ба кор оғоз намуда, солҳои 2006-2014 дар вазифаи ассистенти кафедраи забони англисӣ ва типологияи муқоисавӣ, солҳои 2014-2016 омӯзгори калони кафедраи забони англисӣ ва типологияи муқоисавӣ, солҳои 2015-2016 муовини декан оид ба илм, аз 2016 то хол мудири кафедраи забонҳои Шарқи факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият дорад. Соли 2007-2009 дар семинари илмӣ " " аз тарафи дар шаҳри Душанбе ва шаҳри Тошкант иштирок намудааст. Соли 2012 дар шаҳри Истанбули Туркия ва соли 2014 дар Донишгоҳи В. В. Гирии шаҳри Деҳлӣ, Ҳиндустон, аз курси такмили ихтисос гузаштааст ва соҳиби шаҳодатномаи байналмиллалӣ гаштааст. Рисолаи номзадиро дар мавзуи "Сравнительний анализ актуального членения предложения в английском и узбекском языках" дифоъ намудааст. Дар конференсияҳои умумидонишгоҳӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналмиллалӣ ширкат варзида, бо маърузаҳо баромад намудааст. Муаллифи зиёда аз 50 номгӯи асарҳои илмӣ аз ҷумла 1 монография, 2 дастури таълимӣ, 1 Маҷмуи илмӣ ва 10 барномаи таълимӣ мебошад. Осор Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Ёли

Ёли — дарёе дар Русия, ки аз ҳудуди ноҳияи Кондинскии Округи Мухтори Ханти-Манси мегузарад. Манбаи дарё 36 км аз соҳили рости дарёи Лут ҷойгир аст. Дарозии дарё 17 км аст. Маълумоти феҳристи об Мувофиқи маълумоти Феҳристи давлатии оби Русия ба ноҳияи ҳавзаи Иртиш тааллуқ дорад, қитъаи хоҷагии оби дарё Конда, зерҳавзаи дарё Конда мебошад. Ҳавзаи дарёи дарё Иртиш аст. Рамзи объект дар Феҳристи давлатии об аст.
Ёкоҳама

Ёкоҳама — яке аз шаҳрҳои префектураи Канагава, Ҷопон аст.
Ёнахш

Ёнахш — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қадиоби ноҳияи Роғун. Аз Ёнахш то маркази ҷамоат 35 км, то маркази ноҳия 42 км. Аҳолиаш 109 нафар, тоҷикон.
Ёлуво

Ёлуво — шаҳр ва ноҳия дар шимолу ғарби Туркия, маркази маъмурии вилояти Ёлуво аст. Шаҳр дар наздикии Баҳри Мармар ҷойгир аст. Айни замон ин шаҳр ҳамчун осоишгоҳ и муосири оби маъдании гарми (термалӣ) Туркия шинохта шудааст. Чашмаҳои гармию (термалию) Ёлуво ҳароратҳои аз 55 - 60 ° доранд, ва арзиши рН аз 6.88 - 7.48 мекалавад. Оби маъданӣ аз ҷиҳати хусусиятҳои физикӣ ҳамчун гипертермалӣ тавсиф мешавад ва аз ҷиҳати таркиби кимиёӣ он миқдори зиёди сулфур, натрий ва калсий дорад. 2 Аҳолӣ Аҳолӣ — 144,407 нафар. Таърих Нигористон Пайвандҳо.
Ёнаго

Ёнаго — яке аз шаҳрҳои префектураи Тоттори, Ҷопон аст.
Ёрдамчии ҷиноят

Ёрдамчии ҷиноят — шахсоне эътироф мешаванд, ки бо маслиҳату дастур додани маълумот, восита ё олоти ҷиноят ё рафъи монеаҳо ба содир намудани ҷиноят мусоидат кардаанд, инчунин шахсе, ки пинҳон кардани ҷинояткор, олоти содир намудани ҷиноят, осори ҷиноят ё ашёи бо роҳи ҷиноят ба даст омадаро пешакӣ ваъда додааст, ҳамчунин шахсе, ки дар хусуси соҳиб шудан ё ба соҳибияти каси дигар додани чунин ашёро пешакӣ ваъда додааст (қ. 5 м. 36 КҶ ҶТ). Ёрдамчии ҷиноятро ба ду намуд тақсим намудан мумкин аст) ҷисмонӣ) интеллектуалӣ (ақлй). Нисбат ба ёрдамчии ҷисмонии ҷиноят он ҳаракатҳое дахл доранд, ки онҳо барои содир намудани тарафи объективии ҷиноят ба иҷрокунанда кумак мекунанд. Чунин ҳаракатҳо мумкин аст дар шакли додани олоту воситаҳо ба иҷрокунанда барои содир намудани ҷиноят ифода ёбад. Ёрдамчии ақлии ҷиноят дар таъсир намудани ёрдамчй ба иродаи иҷрокунанда ифода ёфта метавонад. Ин таъсиррасонй ба қавй гардонидани ҷуръати иҷрокунанда барои содир намудани ҷиноят равона шудааст. Ба воситаҳои кумаки ёрдамчии ақлӣ дохил мешавад: додани маслихату дастур, маълумот, инчунин шахсе, ки пинҳон кардани ҷиноят, осори ҷиноят ё ашёи бо роҳи ҷиноят ба даст омадаро пешакӣ ваъда додааст, ҳамчунин шахсе, ки дар хусуси соҳиб шудан ё ба соҳибияти каси дигар додани чунин ашёро пешакӣ ваъда додааст. Ёрдамчӣ аз таҳриккунанда бо он фарқ мекунад, ки ӯ шахсро барои содир намудани ҷиноят моил накарда, балки ба он мусоидат мекунад. Тарафи субъективии кирдори ёрдамчии ҷиноят бо қасди бевосита ё бавосита баён мешавад. Гунаҳкор ба ҷамъият хавфнок будани ҳаракати (беҳаракатии) худро дарк карда, имконияти фаро расидани оқибати ба ҷамъият хавфноки онро пешбинй намуда, хоҳони фаро расидани он мебошад ё фаро расидани оқибатҳоро нахоста, вале дидаву дониста ба ин оқибатҳо роҳ дода бошад ё ба онҳо бепарвоёна муносибат карда бошад. Агар кирдори ёрдамчй бо сабабҳои аз он новобаста барор нагирад, он гоҳ барои тайёрӣ ба ҷиноятй дахлдор ба ҷавобгарӣ кашида мешавад (қ. 6 м. 37 КҶ ҶТ) ё ин ки иҷрокунанда бо сабабҳои аз ӯ новобаста ҷиноятро то ба охир расонида натавонад, шарикони дигари ҷиноят барои шарикӣ дар тайёрӣ ба содир на- мудани ҷиноят ё сӯиқасди содир намудани ҷиноят ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд (қ.5 м.37 КҶ ҶТ).. низ Ҳуқуқ.
Ёрии Хуросонӣ

Ёрии Хуросонӣ (? — 1570, Бухоро) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Давраи кӯдакӣ ва ҷавониаш дар Ҳирот гузашта, дар мадрасаҳои ҳамин шаҳр таҳсил кардааст. Аз ҷавру бедодгарии сафавиҳо, низоъҳои мазҳабӣ ва таъқибот фирорӣ шуда, ба Бухоро омад ва то охири умр дар ин шаҳр умр ба сар бурд. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Нисории Бухороӣ ("Музаккиру-л-аҳбоб"), Ёрии Хуросонӣ девон доштааст, ки дар он ғазалҳо, қасидаҳо, рубоиҳо, мухаммасҳояш фароҳам омада будаанд. Мавзӯъҳои ашъораш ишқ, шикоят аз беадолатиҳо, панду андарз, тарғиби ахлоқи ҳамида ва ғайра мебошанд. Забони ашъораш содаву равон аст. Байти зер ба қалами ӯ тааллуқ дорад: Чун зи маънӣ нест холӣ ошиқи суратпараст, Пай ба маънӣ мебарад ошиқ ба ҳар сурат ки ҳаст.
Ёнезава

Ёнезава — яке аз шаҳрҳои префектураи Ямагата, Ҷопон аст.
Ёрии Ҳофиз

Ёрии Ҳофиз, ё Устод Ёрии Хонанда (?, Ҳирот — 150307, Ҳирот) — хонанда, навозанда, мусанниф, хаттот ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодаи Ҳирот. Нозукиҳои санъати мусиқӣ, сарояндагиву навозандагиро аввал дар назди падараш ва баъдан аз Устод Шодӣ, Ғулом Шодӣ, Хоҷа Абдуллоҳи Марворид, Амир Муртоз, Хоҷа Юсуфи Бурҳон омӯхтааст. Ёрии Ҳофиз дар муддати кӯтоҳ илми мусиқӣ, хусусан қисматҳои мураккаби мақомҳоро аз худ намуда, зимни онҳо як силсила асарҳои созию овозӣ офаридааст. Аз таснифоти Ёрии Ҳофиз бахусус "Куллиёт" ба мақоми "Ҳусайнӣ", "Амали дилошӯб" ба мақоми "Ушшоқ" дар байни мардум машҳур гардида буданд. Ӯ ҳамчунин дар шаклу навъҳои санъати мусиқии "Қавл", "Амал" "Савт", "Пешрав", "Кор", "Рехта", "Кор бо Усул" ва ғ. таснифоти зиёд дорад. Ёрии Ҳофиз ба ашъори Абдурраҳмони Ҷомӣ дилбастагии зиёд дошта, матнҳои таснифоташ бештар бар ғазалиёти ӯ мебошанд. Ӯ ба ғазалҳои зиёди Ҷомӣ дар шаклу навъҳои "тарона", "қавл", "амал", "нақш" чандин тасниф офарида, асарҳои назарияш "Нақши Мавлавӣ", "Нақши Ситамкаш" (бар ғазали Ҷомӣ) дар ҳаёти мусиқии Ҳироту Самарқанд шуҳрати хосса касб намуда буданд. Хаттотиро аз Султоналии Машҳадӣ омӯхта, дар хатти настаълиқ, ҳунари муқовасозӣ ва зарҳалкорӣ устоди моҳир буд. Ёрии Ҳофиз шоири соҳибдевон аст.
Ёрии юридикӣ

Ёрии юридикӣ — навъи кумаки иҷтимоиест, ки дар соҳаи ҳуқуқ аз ҷониби адвокат ба шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ расонида мешавад ва ин кумак аз истифодаи ҳар гуна восита ва усулҳои қонунӣ бо мақсади ҳимояи ҳуқуқ ва манфиатҳои қонунии ин ашхос ба амал бароварда мешавад.. низ.
Ёрбек ибни Шоҳбек ибни Зоҳидхон

Ёрбек ибни Шоҳбек ибни Зоҳидхон (?, Самарқанд — 1707, Файзобод, Афғонистон) — ҳокими Бадахшон. Зиндагинома Зодаи Даҳбеди Самарқанд. Баъди бархамхӯрии давлати Бобуриён, Сафавиён ва Шайбониён осоиши сиёсии минтақаи Бадахшон, ки дар нимаи аввали қарни таҳти роҳбарии ҳокимони ҷудогонаи маҳаллӣ фароҳам омада буд, мураккаб гардид. Маҳмудбийи атолиқ, ки аз ҷониби Субҳонқулихон ҳокими Балху Бадахшон таъйин шуда буд, бо иттиҳоди қабилаҳои қатаған ба ин минтақа зуд-зуд ҳуҷум мекард. Мирони минтақа, ки дигар ёрои муқовимат надоштанд, аз сайидзодаи даҳбедии самарқандӣ — Ёрбек, ки пирзодаву пешвои Яфталиён (Яфтал номи маҳаллест дар ҳаволии д. Кӯкча, ки он давра дар он бештар аз 20 ҳазор тоҷик зиндагӣ мекарданд) буд, муроҷиат намуданд, то фармонравоии Бадахшонро ба уҳда гирад. Ёрбек хоҳиши муридонашро пазируфта, дар мавзеи Хами Мир (мавзеест дар наздикии Яфтал), ки як-ду насл пештар аҷдоди ӯ дар он ҷо сокин шуда буданд, иқомат гузид. Ё дар муддати кӯтоҳ мирони маҳаллиро муттаҳид намуда, қавмҳои ӯзбекро аз Бадахшон берун кард. Пас аз ду сол бархе аз мардуми Яфтали Поин кӯтоҳандешӣ намуда, Шоҳ Имод ном шахсеро аз миёни худ мир интихоб карданд ва дар мавзеи Лойоба (ҳаволии Файзобод) барои ӯ қалъае сохтанд. Ёрбек аз ин амал дилозурда шуда, ба Ҳиндустон рафт. Чун мардуми Қатағания аз рафтани Ёрбек огоҳ шуданд, Маҳмудбий бори дигар ба Бадахшон лашкар кашида, дар Ҷурм (Ҷирм) қалъа бино кард ва ҷавру зулми беҳаддеро ба мардуми ин минтақа раво дошт. Ин дафъа соҳибмансабони бухороӣ конҳои лаъли Бадахшонро ба ихтиёри Аморати Бухоро вогузор карданд. Таҳти фишори мардуми маҳал мирони минтақа намояндагони худро ба Ҳиндустон назди Ёрбек фаристода, аз ӯ хоҳиши бозгашт намуданд. Баъди бозгашти Ёрбек Маҳмудбий соли 1692 маркази Бадахшон — Ҷузгун (баъдан Файзобод)-ро муҳосира кард, вале дар ишғоли он ноком гардид. Маҳмудбий ниҳоят бо ситонидани фоидаи дусолаи конҳои лаъл ва фармонбардории хонии Бухороро қабул кардани Ёрбек иктифо карда, ба Балх баргашт. Ба қавли Б. Ғ. Ғафуров, бо вуҷуди ин Ёрбек ҳокими мутлақи Бадахшон буд ва минтақаи таҳти ҳукуматашро мустақилона идора мекард. Ёрбек мавзеъҳои Бадахшонро дар байни 8 писараш тақсим карда, ш. Файзободу атрофи он бо Яфтали Болову Поин ва Шаҳри Бузург дар ихтиёри худаш боқӣ монданд. Дар ин вақт чанд нафар хоҷаи самарқандӣ, ки хирқаи мубораки паёмбар (с)-ро аз роҳи Бадахшону Чатрор ба Ҳиндустон бурданӣ буданд, тавассути Ёрбек дар Ҷузгун нигоҳ дошта шуданд. Баъдан Ҷузгун аз файзу баракати хирқа Файзобод ном гирифт. Ёрбек дар соҳили д. Кӯкча қалъаи Файзободро бунёд кард, ки баъдан он маркази Бадахшон гардид. Пас аз фавти Ёрбек писари калониаш Сулаймоншоҳ ҳокими Бадахшон гардид, ки баъди 7 соли ҳукмронӣ соли 1713 ба қатл расид.
Ёркасӣ, Абулҳасан Алӣ ибни Муҳаммад ибни Амр

Ёркасӣ, Абулҳасан Алӣ ибни Муҳаммад ибни Амр (асрҳои 10-11) — адиб, муҳаддис, шореҳи китоби "Мақомот", аз шогирдони Абулқосим Ҳакими Самарқандӣ. Зиндагинома Ӯ дар Самарқанд таълим гирифта, ривояти ҳадис мекардааст. Абулбадеъ Мансур ибни Муҳаммади Самарқандӣ соли 1021 дар Самарқанд аз ӯ истимоъи ҳадис кардааст. Дар ривоят яке аз машоихи Ёркасӣ Абусаъид Муҳаммад ибни Абдуллоҳ аш-Шумонӣ буда, аз тариқи ӯ ба ғайр аз ҳадис боз китобҳои "ал-Фиқҳу-л-акбар" ва "ал-Олим ва-л-мутааллим"-и имом Абуҳанифаро ривоят кардааст.
Ёрмазор

Ёрмазор 1 2 (то марти 2022 — Ярмазар) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Янгишаҳри ноҳияи Лахш. Аз Ёрмазор то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 1094 нафар, тоҷикон.
Ёрмуҳаммади Ҳисорӣ

Ёрмуҳаммади Ҳисорӣ (қарни — қарни) — хаттот ва мусаввири форс-тоҷик. Зиндагинома Нозукиҳои санъати хаттотӣ ва мусаввириро дар Бухорову Самарқанд омӯхтааст. Ёрмуҳаммади Ҳисорӣ дар сохтани ҷадвал, саҳҳофӣ ва ҳунари мирзоӣ маҳорати баланд дошт ва то ба мартабаи сармуншии дарбори подшоҳӣ расида буд. Аз осори адибони гузашта огоҳ буд ва беш аз 240 дастхатти шоиронро нусхабардорӣ кардааст. Худ низ шеър мегуфт. Яке аз дастхатҳои Ёрмуҳаммади Ҳисорӣ таҳти рақами 16 дар осорхонаи Самарқанд маҳфуз аст. Дар китоби "Таърихи Ҳисорӣ"-и А. Мухторов зикр гардидааст: "Мулло Ёрмуҳаммади Ҳисорӣ ал-Бухорӣ сураи 39-уми Қуръонро, ки Зуммар" ном дошта, иборат аз 75 оят аст, тафсир кардааст. Ин китоб аз тарафи Соқӣ ибни Мавлоно Муҳаммадамин соли 1105 ҳиҷрӣ (1694 милодӣ) рӯйнавис шудааст".