Бобо Ҳамдамов

Бобо Ҳамдамов (1902, Ярм, вилояти Суғд — 1972, Зарафшон, вилояти Суғд) — давлатмарди шӯравии тоҷик, аввалин Раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон, Раиси шаҳри Сталинобод 1. Зиндагинома Бобо Ҳамдамов соли 1902 дар деҳаи Ярми ноҳияи Масчо ба дунё омадааст 2. Солҳои коргари корхонаҳои навоҳии Фарғона буд. Солҳои ихтиёрӣ ба сафҳои Артиши Сурх дохил шуда, ба сифати роҳбалад ва мукташиф (разведчик) дар отряди 4-уми ихтиёрии полки аскарони савораи 12-ум хидмат кардааст. Солҳои раиси шӯрои деҳоти Палдорак и ноҳияи Масчо, солҳои раиси Кумитаи иҷроияи вилояти Ӯротеппа, солҳои раиси Суди ҳавза (округ)-и вилояти Ӯротеппаву Панҷакент буд. Аз моҳи марти соли 1928 то моҳи январи соли 1929 дар вазифаи Раиси суди калони ҶМШС Тоҷикистон фаъолият намудааст. Аз моҳи январи соли 1929 то моҳи августи соли 1929 ҷонишини раиси Кумитаи иҷроияи вилояти Кӯлоб буд. Ҳамон сол дубора раиси Суди калони ҶМШС Тоҷикистон таъйин шуд. Баъди 26 октябри соли 1929 бо қарори Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон таъсис ёфтани Суди олӣ нахустин раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон ва муовини Комиссари Халқии Адлия оид ба қисми судӣ гардид ва дар ин вазифа то соли 1932 кор кард. Бобо Ҳамдамов узви Кумитаи иҷроияи марказии Шӯроҳои ҶМШС Тоҷикистон (интихоботи якум, дуюм, сеюм) ва узви Президиуми Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон (интихоботи чорум) буд ва ба ҳайси намояндаи Ҳукумати Тоҷикистон дар чанде аз ноҳияҳо дар таъсиси мактабҳо, сохтмони роҳҳо, ислоҳоти замин, воридкунии техникаи хоҷагии қишлоқ, обёрии заминҳо, ташкил намудани хоҷагиҳои коллективӣ ва шӯроҳо саҳм гузоштааст. Солҳои Бобо Ҳамдамов бо пешниҳод ва дастгирии Шириншоҳ Шотемур — Раиси Президиуми Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон, дар вазифаи Раиси шӯрои вакилони халқи шаҳри Сталинобод фаъолият намудааст, яъне дуюмин раиси шаҳри Сталинобод буд. Бобо Ҳамдамов моҳи июни соли 1933 дар асоси мактубҳои беимзо ба иштирок дар созмони миллатгароёнаи зидди инқилобӣ гунаҳгор гардида, 8 моҳ — то моҳи марти соли 1934 дар маҳбаси Раёсати муттаҳидаи сиёсии давлатии назди Шӯрои комиссарони халқии ИҶШС — мақомоти махсуси амнияти давлатии ИҶШС (ОГПУ при СНК СССР), дар шаҳри Тошканд нигоҳ дошта шуд. Бегуноҳиаш исбот гашт. Аз маҳбас озод шуда, ба сафи Ҳизби коммунист барқарор гардид. Ӯсолҳои муовини сардори хоҷагии коммуналӣ ва заминсозии Тоҷикистон буд. Солҳои колхозчии колхози "Коммуна"-и ноҳияи Масчо ва раиси Ҷамъияти матлуботи ин ноҳия, муовини сардори раёсати хоҷагии коммуналӣ ва заминсозии Тоҷикистон буд. Солҳои таъқибот (репрессияи солҳои сиюм) ӯ дубора бо туҳмат, ки гӯё узви созмони зиддишӯравии буржуазии миллатгароӣ бошад, аз июли соли 1937 то майи соли 1939 дар маҳбаси тафтишотии Комиссариати халқии умури дохилаи (Народный комиссариат внутренних дел) шаҳри Сталинобод нигоҳ дошта шуд. Баъди исботи бегуноҳӣ ва озодшавӣ аз ҳабсхона, моҳи январи соли 1940 ба сафи Ҳизби коммунист барқарор гардид. Бобо Ҳамдамов солҳои муовини раиси Ҷамъияти хӯроквории шаҳри Ӯротеппа, раиси Ҷамъияти матлубот, сардори Раёсати кишоварзӣ, раиси колхози "Коммуна" ва раиси колхози ба номи Андреев дар ноҳияи Масчо буд. Солҳои ба ҳайси намояндаи ваколатдори Вазорати маҳсулоттаёркунии Иттифоқи Шӯравӣ дар ноҳияҳои Масчо ва Пролетар адои хидмат намудааст. Соли 1954 баъди қабули қарори Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон дар бораи аз ноҳияҳои кӯҳӣ ба водӣ кӯчонидани аҳолӣ бо супориши Ҳукумати ҷумҳурӣ Бобо Ҳамдамов роҳбарии кӯчонидани аҳолии якчанд деҳаи Масчои куҳнаро ба уҳда гирифт ва аввалин шуда бо ҳамдеҳагони худ ва мардуми деҳоти дигари ин ноҳияи кӯҳистон ба ноҳияи Пролетар кӯчид. Солҳои дар колхози ба номи Молотови ин ноҳия (баъд номи Молотов ба "Ленинград" иваз шуд) сардори бригадаи сохтмончиён, муовини раис, дар колхози навбунёди "Ҳаёти нав" дар вазифаи раиси аввалини ин хоҷагӣ ва ҷонишини раис кор кардааст. Ӯ узви сексияи тоҷикистонии собиқадорони инқилоб ва ҷанг дар назди Хонаи афсарони шаҳри Душанбе буд. Ӯ соли 1963 ба нафақа баромадааст. Нафақагир барои хидматҳои махсус дар назди Ҳукумати Тоҷикистон буд. Даргузашт Бобо Ҳамдам соли 1972 дар синни 70-солагӣ вафот кардааст. Дар қабристони деҳаи Зарафшон и ноҳияи Пролетар (ҳоло Ҷаббор Расулов) ба хок супурда шудааст. Ҷоизаҳо Бобо Ҳамдамов барои хидматҳояш дар назди халқу ватан бо ордену медалҳо ва ифтихорномаҳо қадр шудааст: Некдошт Нигористон Филмҳои ҳуҷҷатӣ Эзоҳ Адабиёт.