ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гликоген

Гликоген (аз глюкоза ва..ген), (6 10 5) крахмали ҳайвонӣ, карбогидрати асосии ҳайвонот, одам, баъзе бактерия ва хамирмояву занбӯруғҳо. Массаи молекулааш 105–107. Хокаи сафеди аморфист; дар об ҳал шуда, маҳлули коллоидӣ ҳосил мекунад. Гликоген дар таркиби ҳуҷайраҳо мавҷуд аст. Миқдори он хусусан дар ҷигар (3–5%) ва мушакҳо (0,4–2%) бисёр мебошад. Гликогенро соли 1857 физиологи фаронсавӣ К. Бернар дар таркиби ҷигар ошкор кардааст. Гликоген гомополисахарид буда, аз 6–20 ҳазор (баъзан бештар) боқимондаи - -глюкоза иборат аст. Гликоген сохтори сершоха дошта, дарозии миёнаи силсилаи бешохааш аз 10–14 боқимондаи глюкоза таркиб ёфтааст. Он дар андомгон (организм) бо ду роҳ таҷзия мешавад. Гликогени ғизо ҳангоми гувориш зери таъсири амилаза дучори таҷзияи гидролизӣ мегардад, ки он дар ҷавфи даҳон сар шуда, дар рӯдаи борик (ҳангоми 7–8) ба анҷом мерасад. Дар натиҷаи таҷзия декстринҳо, малтоза ва глюкоза ҳосил мешаванд. Таҷзияи гидролизии гликоген мумкин аст дар ҳуҷайраи бофтаҳо низ ба амал ояд, вале он чандон муҳим нест. Роҳи асосии табдили гликоген дар дохили ҳуҷайра таҷзияи фосфоролизиест, ки зери таъсири фосфорилазаҳо ба амал омада, дар натиҷа аз молекулаҳои гликоген батадриҷ боқимондаҳои глюкоза таҷзия ва ҳамзамон фосфоронида мешаванд. Дар ситоплазма гликоген чун омехтаи полисахаридҳои массаи молекула ва хосиятҳои физикию кимиёиашон гуногун мавҷуд аст. Таркиби гликоген вобаста ба фаъолияти бофтаҳо ва фаслҳои сол тағйир меёбад. Миқдори гликогени бофтаҳо ба таносуби фосфорилаза, гликогенсинтетаза, инчунин бо глюкозаи хун таъмин будани бофтаҳо вобаста аст. Ҷигар глюкозаи зиёдатиро ба гликоген табдил медиҳад ё ҳангоми коҳиши қанд онро ба хун фиристода, бо ҳамин роҳ барои дар як савия нигоҳ доштани миқдори қанди хун мадад мерасонад. Узвҳои дигар гликогенро фақат барои худ захира мекунанд. Дар ин ҳолат глюкозаи ҳуҷайра, одатан, барои синтези гликоген истифода мешавад. Мубодилаи гликогенро дар ҷигар моддаҳои аз нигоҳи биологӣ фаъол танзим менамоянд.
Гликозурия

Гликозурия ё глюкозурия (аз – ширин ва – пешоб) — тавассути пешоб аз андомгон хориҷ шудани қанди ангур (глюкоза). Сабаби гликозурия истеъмоли барзиёди қанд буда, он зуд рафъ мешавад. Гликозурия дар мавриди диабети қанд, амрози гурда, ҳомилагӣ ва ғ. ба мушоҳида мерасад. Дар беморони гирифтори диабети қанд пайдо шудани гликозурия, маъмулан, нишонаи табобати нодуруст аст.
Глизе 581 c

Глизе 581 (АФБ:) — экзосайёра дар системаи сайёраи ситораи Глизе.
Глиний Мис (деҳа)

Глиний Мис — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Гликопротеинҳо

Гликопротеинҳо (куҳна. гликопротеидҳо) — сафедаҳои мураккаб, ки аз карбогидратҳо иборатанд; массаи молекулаашон аз даҳҳо ҳазор то чандин млн. Қариб дар ҳамаи бофта ва моеъҳои ҳайвоноту одам, рустанӣ ва микроорганизмҳо мавҷуданд. Ба гликопротеинҳо асосан мутсинҳо ва мукоидҳо мансуб мебошанд. Мутсин дар таркиби усораи ғадудҳои луоббарор, мас., дар оби даҳон, шираи меъда, моеъи ҳароммағз ва нутфа, мукоидҳо дар таркиби бофтаҳои такягоҳ — устухон, ғузруф, пай, зуҷоҷияи чашм, сафедии тухм дучор меояд. Ба гликопротеинҳо бисёр сафедаҳои плазмаи хун (серулоплазмин, трансферин, протромбин), моддаҳои гурӯҳи хун, иммуноглобулинҳо, ферментҳо, ҳормонҳо (тиреотропин, ҳормони ангезаи фолликулаҳо) мансубанд. Миқдори карбогидратҳо дар гликопротеинҳо аз чанд ҳиссаи фоиз то 80 дарсад аст; бахши полисахаридии онҳо аз глюкозамин, галактозамин, галактоза, манноза ва дигар карбогидратҳо иборат мебошад. Вобаста ба таркиби аминокислотаҳо гликопротеинҳоро ба ду гурӯҳ ҷудо мекунанд: гликопротеинҳои дорои дастаи маъмулии аминокислотаҳо ва андаке карбогидратҳо (3-40 %); гликопротеинҳои дорои дастаи махсуси аминокислотаҳо бо бартарии серин ва треонин, инчунин миқдори зиёди карбогидратҳо (60-80 %).
Гликозидҳо

Гликозидҳо — маҳсули пайвастшавии сахаридҳои сиклии 5- ва 6-узва бо пайвастҳои спиртмонанд ё фенолҳо. Бандҳои гликозидӣ дар байни гурӯҳи гидроксили атсеталии сахаридҳо ва гурӯҳи спирти (ё гурӯҳҳои – ва –)-и компоненти ғайрикарбоҳидратӣ, ки агликон ном дорад (дар натиҷаи ҷудо шудани молекулаи об), ҳосил мешаванд. Вобаста ба иштироки атом (–,–,–) дар ҳосил шудани банди гликозидӣ –, – ё -гликозидҳо мавҷуданд. – ва – гликозидҳо бештар дар бофтаҳои набототу ҳайвонот ба мушоҳида мерасанд. Гликозидҳо асосан дар барг, гул ва меваи рустаниҳо ҷойгиранд. Баъзе гликозидҳои рустаниҳо чорворо заҳролуд месозанд. Гликозидҳоро дар тиб чун дору истифода мебаранд. Гликозидҳо ба ҳал шудани моддаҳои органикӣ мусоидат намуда, онҳоро ба таъсири рӯшноӣ ва ферментҳо пурбардошт мекунанд. Нуклеозидҳо дар таркиби кислотаҳои нуклеат вуҷуд доранд. Гликозидҳои рустаниҳо аз глюкоза, галактоза, ксилоза, рамноза ва ғ. иборатанд. гликозидҳо, маъмулан, моддаҳои кристаллӣ ё сирешмонанд буда, аксари онҳо талх ва хушбӯянд. Дар об ва спирт ҳал мешаванд; ба таъсири ишқор тоб оварда, аз таъсири кислота ё ферментҳо гидролиз мегарданд. Гликозидҳо навъҳои гуногун доранд. Амигдалин дар таркиби донаки талхакбодом (2,5–3,5%), шафтолу, олуболу, олу, тухми себ, нок ва ғ. мавҷуд буда, барои ҳайвонот ва одам заҳри қотил аст (аз таъсири ферменти узвҳои ҳозима таҷзия шуда, кислотаи сианид ҳосил мекунад). Глюкованилин дар таркиби меваи ванил вуҷуд дорад. Ҳангоми гарм кардани мева ферментҳои он таҷзия гашта, моддаи хушбӯй – ванилин ва глюкоза ҳосил мекунад. Синигрин глюкозиди сулфурдор аст. Дар тухм, барг ва решаи хардал, турб, шалғамча, занҷабили шомӣ вуҷуд дорад. Флавонҳо ба рустанӣ рангҳои зард ва норанҷӣ медиҳанд, мас., кверситрин, рутин ва гесперидин, ки онҳоро Р-витаминҳо меноманд. Антотсианҳо дар натиҷаи оксидшавии флавонҳо ҳосил шуда, боиси ранги нилобӣ ва гулобӣ пайдо кардани гулу мева мегарданд. Гликоалкалоидҳо дар рустаниҳои оилаи авранҷиён мавҷуданд ва барои одаму ҳайвонот заҳрноканд. Мас., соланин дар таркиби баргу поя, лундак ва хусусан картошкаи нешзада бисёр аст; бинобар ин аз хӯрдани картошкаи норасида ё дар рӯшноӣ сабзгашта ҳайвон заҳролуд мешавад. Сапонинҳо моддаҳои аморфӣ ва дар об ҳалшавандаи заҳрнок мебошанд. Гликозидҳои дил моддаҳои заҳрноканд. Миқдори хеле ками онҳо ба бемориҳои дил таъсири муфид мерасонад. Дар тиб фаровон истифода мешаванд.
Глин Кав,Ню-Йорк

Шаблон:Шаҳрҳои ИМА Глин Кав шаҳре дар иёлати Ню-Йорк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст, ки ҷамъияти он дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 26964 тан будааст. Манобеъ.
Гликолиз

Гликолиз (аз юн. — ширин ва юн. — таҷзия) — раванди таҷзияи анаэробӣ (беоксиген) ва ферментии карбогидратҳо (бештар глюкозаҳо) дар бофтаи ҳайвон, ки аз синтези кислотаҳои аденозинтрифосфат (АТФ) ибтидо гирифта, бо ҳосил шудани кислотаи шир (-оксипропионат) ба итмом мерасад. Ба рустаниҳо шакли тағйирёфтаи гликолиз хос аст. Маҳсули ниҳоии он кислотаи пироангур мебошад. Неруе, ки ҳангоми гликолиз хориҷ мегардад, барои фаъолияти андомгон (организм) истифода мешавад. Дар ҷонварони олиташаккул гликолиз дар мушак, дил, ҷигар ва эритроситҳо падид меояд. Ферментҳои гликолиз дар қисми ҳалшавандаи ситоплазмаи ҳуҷайра ҷой гирифтаанд. Гликолиз бо амали нафасгирӣ ва туршшавӣ сахт марбут аст. Дар ҳуҷайраҳои омос, эритроситҳои беядро ва бофтаҳои ҷанин гликолизи аэробӣ (бо иштироки О2) мушоҳида мешавад. Гликолиз аз ташаккули ҳосили фосфордори сахаридҳо, ки барои аз шакли сиклӣ ба шакли ғайрисиклӣ табдил ёфтани онҳо мусоидат мекунад, оғоз меёбад. Ҷузъи марказии гликолиз оксидоредуксия аст. Дар натиҷаи он неру (энергия) озод мешавад. Реаксияи ҳосил шудани АТФ низ муҳим мебошад. Гликолиз бо ҳосил шудани кислотаи -оксипропионат (кислотаи шир) зери таъсири лактатдегидрогеназа ва НАД-и барқароршуда анҷом меёбад. Ҳамин тавр, дар натиҷаи таҷзияи 1 молекула глюкоза 2 молекула кислотаи шир ва 4 молекула АТФ ба вуҷуд меояд. Дар раванди гликолиз 7 дарсади неруе, ки ҳангоми комилан то ба СО2 оксидонидани глюкоза ҳосил кардан мумкин аст, хориҷ мешавад. Ба гликолиз глитсерин ва баъзе аминокислотаву моддаҳои дигар низ дучор мегарданд. Дар бофтаи мушак, ки манбаи асосии гликолиз гликоген аст, раванд аз реаксияи гликогенолиз оғоз меёбад. Маҳсули умумии мобайнӣ барои гликогенолиз ва гликолиз глюкозо 6- фосфат аст.
Глинише (ноҳияи Михайлов, Волгоград)

Глинише — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Михайлов, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Глини (ноҳияи Устюжен, Вологда)

Глини — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Устюжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Глинишево (ноҳияи Брянск)

Глинишево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Брянск, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Гликолҳо

Гликолҳо (диолҳо) — спиртҳои дуатомаи қатори ҳаднок, ки формулаи умумиашон 2 2 аст. Гурӯҳҳои гидроксил, инчунин барои синтези қирҳои полиэфирӣ ва полиуретанҳо ба кор мераванд. Гликолҳо ба таркиби антифриз ва моеъҳои гидравликӣ ҳамроҳ карда мешаванд.
Глинка (ноҳияи Дубров)

Глинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Дубров, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глиниши (ноҳияи Вязников)

Глиниши — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Вязников, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Константин Глинка

Константин Дмитриевич Глинка (23 июн 5 июл 1867, Коптево, — 2 ноябр 1927 1, Санкт-Петербург 1) — хокшиноси академики АИ ИҶШС. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи физикаву математикаи Университети Петербург. Ассистент, адъюнкт-профессор ва роҳбари кафедраи хокшиносии Институти кишоварзии Ново-Александрийск, директори Институти кишоварзии Воронеж, Институти кишоварзии Ленинград, Институти хокшиносии АИ ИҶШС. Саҳми Константин Глинка хусусан дар таҳқиқи сифати хокҳои Осиёи Марказӣ назаррас аст. Солҳои ба ин сарзамин экспедитсия ташкил карда, наботот ва заминҳои нави киштбобро муқаррар сохт. Константин Глинка асосгузори палеохокшиносӣ аст. Осор.
Глинкино (ноҳияи Новохоперск, Воронеж)

Глинкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Новохоперск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Глинковский (ноҳияи Урюпинск, Волгоград)

Глинковский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Урюпинск, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Глинки (ноҳияи Погар)

Глинки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Погар, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Михаил Глинка

Михаил Иванович Глинка (20 май 1 июн 1804 1, Новоспасское, губернияи Смоленск 1 5 6 — 15 феврал 1857 2 3 4, Берлин 7 8 4) — оҳангсози Асосгузори мусиқии классикии ки бо мушаххас кардани самти асосии рушди он эътибори ин ҳунарро дар фарҳанги ҷаҳонӣ боло бурд. Зиндагинома То 13-солагӣ дар деҳаи Новоспасскоеи Смоленск зиндагӣ карда, навохтани скрипкаро аз Ф. Бём ва фортепианоро аз Ҷ. Филд ва Ш. Майер омӯхт, ба таронаҳои мардумӣ мароқ зоҳир кард ва дар ҳунарнамоиҳои оркестре, ки дар оилаашон буд, ҳузур меёфт ва гоҳе ҳам бо он шарик мешуд. Пас аз омадан ба Санкт-Петербург дар пансиони асилзодагони назди Институти педагогии он ҷо бо шавқ пазируфтанд. Баъд пйесаи симфонии "Валси хаёлот", оҳанг бар фоҷиаи "Княз Холмский"-и Н. В. Куколник, романсҳои "Дар вуҷуд оташи иштиёқ шуъла мезанад", "Насими шабонгоҳ", "Он лаҳзаи марғубро ёд дорам" (1840; ҳама аз ашъори А. С. Пушкин), "Шубҳа", "Бо ту будан чӣ қадар хуш аст" ва ғ.-ро эҷод кард. Солҳои роҳбари хори ҳофизони дарбор буд, дарси ҳунари сурудхонӣ медод, яке аз нахустинҳо буд, ки асосҳои методии мактаби сурудхонии Руссияро такмил кард ва кӯшиш намуд, ки донишу таҷрибаи хешро ба дигар ҳофизон низ омӯзонад (С. С. Гулак-Артемовский, Д. М. Леонова, О. А. Петров ва дигарон аз ҷумлаи пайравони номдори ӯянд). Операи Михаил Глинка "Руслан ва Людмила" (1842, аз рӯи либреттои Куколник ва Ширков) агарчи миёни умум ҳамчун шоҳкори мусиқӣ ба комёбӣ пазируфта шуд, аммо доираҳои дарборӣ онро написандиданд ва таҳти фишори онҳо соли 1847 аз репертуари театр хориҷ шуд. Михаил Глинка солҳои 1844-48 дубора ба сафари хориҷӣ баромада, дар Фаронса, Испания, Варшава зиндагӣ мекунад. Дар Испания сурудҳои мардумиро ҷамъ оварда, фолклор, русум ва суннатҳои маҳаллиро таҳқиқ карда, саранҷом маҷмӯаи "Сабти 17 таронаи мардумии испаниягӣ"-ро ҳамроҳ бо ду увертюраи симфонӣ ("Рақси арагонӣ", 1845 ва "Хотирае аз шаби тобистони Мадрид",) таҳия кард. Асари дигари ӯ "Камаринский", ки дар асоси оҳангҳои мардумӣ эҷод шуда буд, дар шаклгирии усулҳои мактаби симфонии рус нақши бузурге бозид.
Глинки (ноҳияи Зиминск, Иркутск)

Глинки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Зиминск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинки (ноҳияи Жуков)

Глинки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Жуков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинное (ноҳияи Гордеев)

Глинное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гордеев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинс Фолз,Ню-Йорк

Шаблон:Шаҳрҳои ИМА Глинс Фолз шаҳре дар иёлати Ню-Йорк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст, ки ҷамъияти он дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 14700 тан будааст. Манобеъ.
Глинное (ноҳияи Клинсов)

Глинное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клинсов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинное (ноҳияи Новооскол)

Глинное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Глинник (ноҳияи Приморск)

Глинник — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Глинное (ноҳияи Иркутск, Иркутск)

Глинное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Иркутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинное (ноҳияи Навлин)

Глинное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Навлин, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глинское (деҳа)

Глинское — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Режевской, вилояти Свердловск медарояд.
Глиссандо

Глиссандо (аз — лағжидан) — услуби махсуси навохтани сози мусиқӣ. Ҳангоми навохтан дар чанги амудӣ (арфа) ё созҳои камонӣ глиссандоро бо лағжонидани ангуштон дар рӯйи тор (байни фосилаҳо) ба ҷо меоранд. Дар фортепиано глиссандоро бо нохун ё ду — се ангушт тавассути лағжонидан ба болои клавишҳои сафед (диатоникӣ) ҳосил менамоянд.
Глинск (ноҳияи Трубчев)

Глинск — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Глиссада

Глиссада (аз — "лағжиш") — масири парвози дастгоҳи париш дар марҳалаи ба замин фуруд омадани он. Ҳангоми парвоз дастгоҳи париш дар хатти парвозу нишаст аз рӯи глиссада ба қитъаи (хатти) нишаст ворид мегардад. Кунҷи байни ҳамвории глиссада ва ҳамвории уфуқӣ кунҷи тамоюли глиссада буда, яке аз нишондиҳандаҳои асосию муҳимми хатти парвозу нишасти майдони ҳавоӣ маҳсуб мешавад. Барои майдонҳои ҳавоии мулкӣ (гражданӣ) кунҷи тамоюли глиссада, одатан, дар ҳудуди 2–4,5о муайян шудааст. Бузургии кунҷи тамоюли глиссада ро дар қитъаи майдони ҳавоӣ мавҷуд будани садд (монеа)-ҳо тағйир дода метавонанд. Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ ба 3о баробар будани кунҷи тамоюли глиссада ро тавсия медиҳад. Раванди поёнравии ҳавопайморо то ба замин нишастанаш низ глиссада меноманд.
Глиптика

Глиптика — ҳунари кандакорӣ дар рӯи сангҳои гаронбаҳо ё нимқимат, шиша, устухон. Яке аз навъҳои санъати ороиши амалӣ. Ашёи сангие, ки дар рӯяшон хат, нақш ва ё аломате канда шудааст (муҳраҳои зағӯташакл, тӯмору асбобҳои ороишӣ). Чунин сангҳо дар Байнаннаҳрайн, Осиёи Пеш ва Миср аз ҳазораи 4 то м. маълум буданд. Баъдан анъанаи Глиптикаофаринии Байнаннаҳрайн дар Урарту (асрҳои 9-7 то м.), давлати Ҳахоманишиҳо (асрҳои 6-5 то м.) ва дигар мамлакатҳо маъмул гардид. Дар ин глиптикаҳо манзара, набототу ҳайвонот, портретҳо ва ғ. акс ёфтаанд. Глиптикаҳои Юнон ва Руми Қадим ниҳоят нафис ва дорои банду басти дақиқ буданд. Глиптика дар давраи Эҳё, бахусус класситсизм (асрҳои 18-19) дар Аврупо (аз ҷумла дар Русия) аз нав рӯ ба тараққӣ ниҳод. Дар охири асри 19 глиптика моҳияти худро гум кард. Ҳоло устоҳои сангтарош анъанаҳои Глиптикаофариниро ҳамчун навъи санъати заргарӣ давом дода истодаанд.
Глиссер

Глиссер — киштии хурди тезгард. Дар глиссерҳо муҳаррикҳои сабуки дарунсӯзи поршенӣ, газию турбинӣ (баъзан реактивӣ) насб шуда, ба сифати ҳаракатдеҳ винтҳои паррагӣ (белдор) ё ҳавоӣ, инчунин обпарон (водомёт) истифода мешаванд. Баъзе намудҳои глиссер бо бодбонҳо муҷаҳҳаз мегарданд. Глиссерҳо ба сарбориҳо ниҳоят ҳассос буда, дар сурати зиёд шудани сарборӣ ва ё тағйир ёфтани мувозинат ҳаракат карда наметавонанд. Глиссерҳо гарчи суръати баланд доранд, вале қобилияти баҳргардиашон суст мебошад, ҳангоми ҳаракат дар баҳр аз зарба хӯрдан бо мавҷҳо танаи онҳо метавонанд шикананд. Аввалин глиссер соли 1897 дар Фаронса сохта шудааст. Назарияи глиссерҳоро Н. Е. Кочин, Л. И. Седов, С. А. Чаплигин ва дигарон пешниҳод кардаанд. Дар ИҶШС аввалин заврақи хурди лағжандаи торпедобар соли 1927 бо роҳбарии А. Н. Туполев сохта шудааст. Киштиҳои хурди глиссериро дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ истифода мекарданд. Баъдан глиссерҳо ҳамчун қаиқҳои баландсуръати варзишӣ мавриди истифода қарор мегирифтанд. Бо глиссери муҳаррикаш реактивӣ рекорди ҷаҳонии суръат дар об муқаррар карда шудааст (П. Уорби бо глиссери турбореактивии "Рӯҳи Австралия" соли 1978 суръати 511,11 кмсоатро ба даст овардааст). Глиссерҳои яккасаи дорои муҳаррики овезагиро скутер (англиссер — тез ҳаракат кардан) меноманд. Глиссерҳо барои мусофирбарӣ, муҳофизати соҳил ва ғ. истифода мешаванд.
Глитсеридҳо

Глитсеридҳо — эфирҳои мураккаби глитсерин ва кислотаҳои органикӣ ё минералӣ. Моно-, ди- ва триглитсеридҳо маълуманд, ки мувофиқан дар молекулаашон як, ду ё се боқимондаи кислота доранд, масалан: 2 – – 2; 2 – – 2; 2 – 1 – 2; 2 – 1 – 2 11, ки иловатан охириҳо метавонанд якхела ё гуногун бошанд. Аз глитсеридҳои ғайриорганикӣ аҳаммияти триглитсериди кислотаи нитрат ё нитроглитсерин нисбатан бештар аст. Кислотаҳои карбонатии глитсерид ба таркиби равғанҳои рустанию ҳайвонот илова карда мешаванд. Глитсеридҳоро синтез кардан низ мумкин аст: мас., моно- ва диглитсеридҳоро зери таъсири мутақобилаи хлоргидрини глитсерин бо намаки филиззоти ишқории кислотаҳои карбонатии мувофиқ, триглитсеридҳоро дар натиҷаи этерификатсияи бевоситаи глитсерин бо боқимондаи кислотаҳо. Дар саноат аз глитсеридҳо собун ва глитсерин истеҳсол мекунанд.
Глитсин

Глитсин (асиди аминоатсетат, гликокол) — аминокислотаи содатарини алифатӣ бо формулаи 2 5 2; кристаллҳои беранг, ҳарорати гудозишаш °С (бо таҷзия); зиччиаш 1,595 гсм3 (15°С). Дар 100 мл об дар ҳарорати 25°С тақрибан 25 грамм глитсин ҳал мешавад. Бо асид ва асосҳо намак, бо аксар катионҳо — пайвастҳои муҷтамеъ ҳосил мекунад. Дар спирт ва эфир ҳал намешавад. Дар таркиби глитсин бисёр сафедаҳои наботот ва ҳайвонот мавҷуд аст. Онро асосан бо усули ҳидролизи сафедаҳои желатин ё фиброини абрешим ҳосил мекунанд. Глитсин аз асиди -ро глитсин меноманд: – 6 4 – 2. Онро чун падиддору истифода мебаранд.
Глобулаҳо

Глобулаҳо — абрҳои зичи ношаффофи газу чангӣ дар муҳити байниситораӣ, ки дар фазои равшан чун доғи тира намудоранд. Глобулаҳо калон ва хурд мешаванд. Глобулаҳои калон шакли доираҳои тираро дошта, андозаи қутрашон аз 1 пк кам мебошад. Глобулаҳои хурд ба мисли холчаҳои тира дар туманоти газии равшан ба назар расида, массаашон аз 0,1 М кам аст. Зичии газу чанги глобулаҳо нисбат ба муҳити байниситоравӣ ҳазорҳо баробар зиёд буда, массаи умумии онҳо аз 20 то 300 М -ро ташкил медиҳад. Нури ситораҳо аз онҳо намегузарад ва дар осмони ситоразор ҳамчун "сӯрохҳо" дида мешаванд. Тақр. 200 глобулаҳои калон мушоҳида шудаанд, ки аз Офтоб дар масофаҳои то 500 пк ҷой гирифтаанд. Тахмин меравад, ки миқдори онҳо дар Галактика даҳҳо ҳазор аст. Ҳарорати глобулаҳо наздики 10 К буда, дар чунин шароит атомҳои ҳидрогени байниситоравӣ ба молекулаҳо табдил меёбанд. Аз ин сабаб массаи асосии глобулаҳоро молекулаи ҳидрогени сард ташкил медиҳад. Дар таркиби глобулаҳо инчунин ҳелий, оксиди карбон ва миқдори ками силитсий мавҷуд аст. Глобулаҳои хурд аз махлутҳои газучангии байниситоравӣ иборатанд, ки бо гузашти вақт аз таъсири муҳити беруна (ҳарорат, фишор, афканишот) пароканда мегарданд. Глобулаҳои калон аз таъсири майдони ҷозибаи худ фишор меёбанд ва эҳтимол марҳалаи охири таҳаввули онҳо тавлидшавии гурӯҳи ситораҳо бошад.
Рейнголд Глиэр

Рейнҳолд Морисевич Глиэр (ном ба ҳангоми таваллуд — Рейнҳолд Эрнест Глиэр декабр 1874 11 январ 1875 1 2 3, Киив 1 4 — 23 июн 1956 4 2, Маскав 4) — оҳангсоз, омӯзгори мусиқӣ, раҳбари мусиқии аҳли Русия ва Шӯравӣ. Артисти халқии ИҶШС. Зиндагинома Хатмкардаи Консерваторияи Маскав ба қалами ӯ тааллуқ дорад. Осори Рейнҳолд Глиэр рушддиҳандаи суннатҳои мусиқии классикии рус буда, дар ташаккули фарҳанги мусиқии миллии Озарбойҷон ("Шоҳсанам", 1927) ва Ӯзбекистон (операҳои "Лайлию Маҷнун"), 1949 ва "Гулсара", 1949; ҳар ду бо ҳамдастии Т. Содиқов) нақши муҳим бозидаанд. 5 опера, 3 симфония, чанд асари барномавии симфонӣ, увертюраҳо, консертҳо барои оркестр, чандин пйесаҳои созию овозӣ ва ғ. дорад. Солҳои раиси Кумитаи ташкилии ИК ИҶШС буд. Шогирдони бисёре тарбия кардааст (Н. Я. Мясковский, С. С. Прокофев, Б. Н. Лятошинский, А. Н. Александров, А. А. Давиденко, Л. К. Книппер ва дигарон). Ҷоизаҳо Дорандаи ҷоизаҳои давлатии ИҶШС (1946, 1948, 1950). Бо 3 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.
Глинское (ноҳияи Череповетс, Вологда)

Глинское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Череповетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Ҷаҳонишудани иқтисодӣ

Ҷаҳонишудани иқтисодӣ — ҷараёне, ки иқтисоди ҷаҳонро ба як низоми ягона мубаддал мегардонад. Истилоҳи ҷаҳонишудан ба иқтисодиёти ҷаҳон аз миёнаи солҳои 80 асри 20 ворид гардид. Ин ҷараёнро дар иқтисодиёти ҷаҳон идомаи мантиқии раванди байналмилалӣ (интернатсионализатсия) ва фаромиллишавӣ (транснатсионализатсия) шарҳ медиҳанд. Тафовути ин раванд аз равандҳои қаблӣ дар он аст, ки дар он ҳамаи масъалаҳои ҳаёти ҷаҳони муосир мавриди ҳаллу фасл қарор дода шуда, тамоми монеаҳо ва сарҳадҳои ҳамлу нақли молу хадамот, иттилоот, сармоя, қувваи корӣ дар миёни мамолики ҷаҳони муосир аз байн бардошта мешаванд. Яке аз нишонаҳои он ба таври муштарак фаъолияти худро ба роҳ мондани созмонҳои байналмилалӣ мебошад. Ҷаҳонишудани иқтисодӣ ташкили фазои ягонаи байналмилалии иқтисодӣ, ҳуқуқӣ, фарҳангӣ ва иттилоотиро дар ҷаҳон пешбинӣ карда, нақши назаррасро дар пешрафти иқтисоди ҷаҳон иҷро хоҳад намуд. Аксарияти олимон бар он назаранд, ки омили асосии суръат пайдо кардани раванди ҷаҳонишудани иқтисодӣ рушди тиҷорати байналмилалӣ мебошад. Дар ин раванд, рушди тиҷорати ҷаҳонӣ ба суръати тоза пайдо кардани маблағгузориҳо мусоидат мекунад. Лекин аз нигоҳи зиддиҷаҳонишавӣ (антиглобализатсия) ин раванд натиҷаҳои манфӣ дошта, ба нестшавии миллат, фарҳанг ва ҳатто давлат мерасонад.