ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Дар баёни пайдо шудани илми мусиқӣ ва одобу кайфияти хоси он

"Дар баёни пайдо шудани илми мусиқӣ ва одобу кайфияти хоси он" (ба забони форсии тоҷикӣ, нимаи дуввуми садаи -ва ибтидои садаи навишта шуда, хатти хонои настаълик), муаллифаш ноъмалум, Исфахон. Аз рисолаҳои муҳими назарии мусиқӣ оид ба масоили таърихи ташаккул, ривоҷи фикрӣ дар 12-мақом ва таркиботи он аст. Аз мундариҷаи рисола пайдост, ба таълифоти мусиқии дар Мовароуннаҳру Хуросон (Кавкабии Бухороӣ, Маҳмуди Мирзобой, Хоҷакалони Хуросонӣ ва диг.) иртибот дошта, дар бисёр маврид ба манобеи мусиқии дар ин ҳавзаҳо иншошуда муроҷиат шудааст. Рисола аз муқаддима ва 5 фасл таркиб ёфта, бобе аз рисолаи "Насими тараб" илова шуда, дар муқаддима ("Дар одоби илми мусиқӣ") тавсифи мусиқӣ (чун илм ва ҳунар) такя ба гуфтаҳои донишмандони ин илм шудааст (мусиқидонони ас.14-16). Мавзӯи боби аввал ("Дар маърифати мақомот ва таркиботи он") ин шарҳи 12-мақом, 24-шӯъба ва 6-овоза, назару тавсифи фалакӣ, донишӣ ва моҳияти маҷмӯи даврии мусиқист. Дар фасли дуввум ("Дар баёни пардаҳои мақомот") шарҳи мухтасари ҳар мақом, таърихи эҷоду рушди онҳо бо такя ба нақлу гуфтаҳои аҳли ҳунар натиҷагирӣ шудаанд. Боби саввум ("Дар баёни пардаҳои шӯъабот") таркиботи 24-шӯъба, тавсифи ҳар яке аз онҳо, усули истихроҷ ва фаҳмиши аҳли мусиқӣ дар иртибот ба маҷмӯи шӯъботи мақомҳо баён гардидааст. Муаллиф барои тақвияти хулосаҳояш аз гуфтаю навиштаҳои муси-қидонон (Кавкабӣ ва диг.) иқтибосҳо меорад. Боби чаҳорум ин таърифи ("Дар баёни пардаҳои овозҳо") шаш овозаи мусиқӣ (Гавашт, Моя, Гардуния, Салмак, Шаҳноз, Наврӯз), равиши истиҳроҷ, мавқеи ҷойгиршавии ҳар яке дар созҳои мусиқӣ ва ниҳоят иртиботи ҳар овоза ба ду мақом аст. Дар боби панҷум, яъне таркиботи зарбӣ, сохти авзонӣ, ҳамсонии арӯзу мусиқӣ, равиши эҷоди зарбҳо, нақши авзони мусиқӣ дар эҷоду иҷрои мақомҳо ва гуфтаҳои донандагону иҷрогарони мусиқӣ ба қавонини усулӣ дар мусиқӣ ва ғ. аст. Муаллиф дар ҷараёни тавсифи таркиботи 12-мақом ва масоили эҷоду иҷрои мусиқӣ аз манобеи мусиқии гузаштаю замонааш истифода карда, ба хулосаҳои ҷолиби назарию зебоишиносии мусиқӣ комёб шуданашро дар хотимаи рисола собит менамояд. Ин рисола маҳсули тафаккури тафсирию тахлилии ҳавзаҳои ҳунарии Эрони нимаи дуввуми садаи -ва ибтидои садаи аст (мактаби Исфаҳон). Адабиёт Машҳун Ҳ. Таърихи мусиқии Эрон, Теҳрон, 1376; Фарҳангномаи мусиқии Эрон, Теҳрон, 1376; Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ. 1. Душ., 1988; Рисолаи мусиқӣ, Р-1, ИШАФ. низ.
Дар бораи хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ)

Рахимов М.З. Тафсири Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ)". – Душанбе:"Шуҷонён",2010. – 128с. Китоби мазукур аз тафсири моддаҳои Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 19 майи соли 2009 "Дар бораи хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ)" иборат аст. Қабули Қонуни ҶТ "Дар бораи хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ)" қадами навбатӣ дар танзими ҳуқуқии муносибатҳо бо иштироки хоҷагиҳои деҳқонӣ буда, дорои меъёрҳои ҳуқуқӣ оид ба ташкил, фаъолият, мақоми ҳуқуқӣ ва қаътгардии фаъолияти хоҷагии деҳқонӣ мебошад. Яке аз вазифаҳои муаллифитафсир шарҳи моддаҳои Конуни мазкур дар алоқамандӣ бо маҷмӯи қонунҳои қабулгардида мақомоти қонунгузор оид ба танзими фаъолияти хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ) бебошад. Китоби мазкур барои мутахасисони соҳаи ҳуқуқ, мақомоти ҳокимияти давлатӣ, кормандони соҳаи кишоварзӣ, донишҷӯён, аспирантон ва доираи васеъи хонандагон тафсия карюда мешавад.. Манобеъ.
Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд (тафсир)

Тафсири Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд".Муҳаррири масъул – д.и.ҳ., профессор Раҳимов М.З. – Душанбе:"Империал -Групп", 2011. – 132 с. Тафсири Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2 августи соли 2011 "Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд" аз ҷониби ҳайати муаллифон кормандони масъули Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор Раҳимов М.З., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент Баҳриддинов С.Э., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент Бобоев У.Х., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент, Ғафуров А.Д., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент Бобоев Ҷ.Қ., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, Каримов А.Қ., номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, Меликов У.А., ва Нуров А.Қ., таҳия гардидааст. Тафсири мазкур ҳамчун дастури тавсиявӣ барои кормандони мақомоти ҳокимияти иҷроия, ҳокимияти судӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ҳуқуқшиносону ҳомиёни ҳуқуқ ва ба хотири баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии ахолӣ барои омма пешбинӣ гардидааст.. Манобеъ.
Дар иншиоби усул ва фурӯғи мусиқӣ

"Дар иншиоби усул ва фурӯғи мусиқӣ" – мансуб ба қалами Амир Хусрави Деҳлавӣ, фасле аз асари донишномаи "Эъҷози Хусравӣ"- Рисола ба забони форсии тоҷикӣ (бо назму наср) навишта шуда, дар иртибот ба масоили мутрибист. Амир Хусрав анъанаҳои мусиқии замони Борбадро чун "комили замон" ва "аъҷубат уд-давр" сутуда, системаи Дувоздаҳ пардаро бо ҷузъиёташ қаламдод намуда, вале услуби баён шакли тавсифи назарии мусиқист. Аҳамияти таърихии рисола иборат аз: анъанаи рисоланависии форсизабони Ҳиндро асос гузошта ва дар мусиқиши-носӣ "асарест оид ба синтези ҳинду аҷамӣ"; нахустин рисолаест, ки системаи Ду-воздаҳпарда (мақом) ва истилоҳоти мусиқии мар-думони форсизабонро ба Ҳинд ворид шуда аст; усулан амалист ва аз манобеест, ки анъанаи "шарти мутрибӣ" зикр ёфта; он принсипи аслу фаръро дар мадди аввали ҳунари мақомот гузоштааст. Адабиёт Азизова Ф. Шашмаком и рага. Душанбе, 1999;. " -., 1975.. низ.
Дар он дунё

"Дар дунё", номи пуррааш "Дар дунё, ё достони зиёрат" — достони кӯтоҳи нависандаи тоҷик Фазлиддин Муҳаммадиев. Муҳтаво Муҳтавои асар саропо танқиди дин мебошад ва зери таъсири идеологияи даврон навишта шудааст. Муаллиф ин асарро бо интиқоди дин бар асоси таҷрибаҳои худ дар ҳаҷҷи соли 1965 бо як гурӯҳ аз мусалмонон ба шаҳрҳои Макка ва Мадина навиштааст. Повест аввалин бор соли 1966 дар Душанбе дар нашриёти "Ирфон" аз чоп баромад. Муҳаммадиев барои повестҳои "Дар он дунё" ва "Одамони куҳна" соли 1965 сазовори Ҷоизаи давлатии ҶШС Тоҷикистон ба номи Рӯдакӣ гардидааст. 1 2 Дар асар ба дини ислом аз нигоҳи ҳаҷвӣ назар карда шудааст. Муҳаммадиев пас аз бозгашт аз ҳаҷ аз гирифтани унвони Ҳоҷӣ даст кашида, достони "Дар он дунё"-ро навиштааст. Дар натиҷа, тибқи фарзияе як гурӯҳ мухолифони ақидаҳояш ӯро кардан дар соли 1986 бо корд куштанд. 3 Асарро соли 1968 Ашӯралӣ Ахмедов ба забони узбакӣ тарҷума кардааст. 1970 Юрий Смирнов онро ба русӣ тарҷума кард. Нашри русияшро хонандагон хуш пазируфтанд. Соли 1982 онро Ситисилия Динаре ба онро литвонӣ тарҷума кард. 4 5 Соли 1983 дар нашриёти "Мориф" ба забони русӣ онро дубора нашр шудааст.
Дар имтидоди шаб

Дар имтидоди шаб — як филми баланди синемоии маҳсули ширкати саҳомии филми Эрон (соли 1977), ки нависандагии бахше аз филмнома ва коргардонии онро Парвиз Сайёд ва таҳиякунандагии онро Баҳман Фармоноро ба уҳда доштааст. Достони филм Парвона, ки хонанда ва ситораи машҳури синемо аст, пас аз як издивоҷи номувафақ бо марде ба номи Кова, ки дорои ҳамсару фарзанд аст, робитаи самимона барқарор мекунад. Ҷавони муҳассиле ба номи Бобак, ки ба саратони хун мубтало аст, шефтаи Парвона аст ва бо номапаронӣ ва тамоюл барои мулоқот бо Парвона алоқаи худро ба ӯ нишон медиҳад. Он ду бо ҳам ошно мешаванд ва муддатеро бо ҳам мегузаронанд. Вақте Парвона аз тариқи модар Бобак аз бемории Бобак бо хабар мешавад тасмим мегирад ӯро барои муолиҷа ба хориҷ бибарад. Дар лаҳзае, ки он ду савори ҳавопаймо шудаанд Бобак, дар ҳоле, ки сар рӯйи шонаи парвона гузошта, ҷон медиҳад. Бозигарон.
Дар орзуи падар

"Дар орзуи падар" — силсилафилми телевизионии тоҷикӣ, бо коргардонии Саидҷон Қодирӣ ва нависандагии Кароматуллоҳи Мирзо, ки авоили соли 2000 рӯи пардаи синамо баромад ва яке аз пурмухотабтарин филмҳои телевизионии Тоҷикистон гардид. Достон Филм қиссаи зиндагии писарбачае бо номи Меҳрубонро нақл мекунад, ки дар кӯдакӣ аз сабаби иштибоҳҳои падар оилаашро аз даст медиҳад. Дар оғоз онҳо хушбахтона зиндагӣ мекарданд, вале бо пайдо шудани маъшуқаи падар нохушиҳо ба миён меоянд. Дар ҳамин асно ҷанги шаҳрвандӣ дар кишвар оғоз мешавад, ки боиси тағйири нигоҳи Меҳрубон ба зиндагӣ мегардад. Ҳунарпешагон Пазироӣ ва маҳбубият Ин силсилафилм натанҳо дар Тоҷикистон, балки дар Эрон ва Афғонистон ҳам маҳбубият пайдо кард.
Дара (деҳа, н. Балҷувон)

Дара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Балҷувони ноҳияи Балҷувон. Аз Дара то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 88 нафар, тоҷикон.
Дара (деҳа, н. Варзоб)

Дара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Айнии ноҳияи Варзоб. Аз Дара то маркази ноҳия 31 км. Аҳолиаш 809 нафар, тоҷикон.
Дар сояи сарв

"Дар сояи сарв" — пӯёнамоии кӯтоҳи эрониӣ ба коргардонию нависандагии муштараки Ширин Сӯҳонӣ ва Ҳусайн Мулоимӣ. 1 Ин филм дар соли 2025 барандаи Ҷоизаи "Оскар" барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ шуд. 2 Достони филм Як нохудо, ки аз ихтилоли истерес пас аз сонеҳа ранҷ мебарад, бо духтараш дар хонае кӯчак дар канори дарё ва дур аз мардум зиндагӣ мекунад. Онҳо бояд бо чолишҳои як зиндагӣ сахт рӯбарӯ шаванд.
Дар ҷустуҷӯи хушбахтӣ

"Дар ҷустуҷӯи хушбахтӣ" — филми шарҳиҳолии коргардон Ҷабраил Муччино, ки соли 2006 ба навор гирифта шуд. Филм дар бораи рӯзгоре одаме қисса мекунад, ки роҳи пурпечу тоби зиндагиро аз фақири бекор то як даллол ва тоҷири муваффақ тай мекунад. Сужа Ҳодисаҳои филм аз соли 1981 дар Сан-Франсискои иёлати Колифорния шурӯъ мешавад. Линда ва Крис Гарднер ҳамроҳи писарашон Кристофер дар як хонаи хурд зиндагӣ мекунанд. Крис ҳамаи пасандозҳои оиларо дар роҳи хариди дастгоҳи ғилзатсанҷ сарф мекунад, то дар оянда ба нархи гаронтар фурӯхта, пули хуб ба даст орад. Ин ин дастгоҳҳо нисбат ба дастгоҳҳои рентгенӣ тасвирҳоро каме равшану возеҳ нишон медод, аммо аксари табибоне, ки Крис ба онҳо муроҷиат мекард, дастгоҳро гаронарзиш медонистанд ва қариб, ки намехариданд. Линда дар як ҷомашӯии меҳмонхонаи маҳаллӣ кор мекунад. Қарзи насупурдаи иҷораи хона ва дигар хидматрасониҳо боиси таниши лафзи миёни зану шавҳар мешуд. Крис аксар вақт мошинашро дар ҷойҳои иҷозатнашуда нигоҳ медошт, то саривақт ба маҷлисҳо расад ва пас аз таваққуф чиптаҳои зиёди ҷаримаҳо барои нигоҳдории нодурусти мошин ҷамъ мешуданд. Дар ниҳоят, Линда аз ин зиндагӣ бо Крис дилгир шуда, аз ӯ ҷудо мешавад. Крис исрор мекунад, ки писараш бо ӯ бимонад. Пас аз суҳбатҳои тӯлонӣ, Кристофер розӣ мешавад, ки бо падари худ бимонад ва Линда қарор кард, ки барои кор ба Ню-Йорк равад ва дар он ҷо ӯро кори беҳтаре интизор аст. Крис дар ширкати:. (пайванди дастнорас): - -108 ҳамчун коромӯз ба кори бемузд ҷалб мешавад. Ширкат аз 20 нафар коромӯз танҳо ба як нафар ваъдаи дар анҷоми муҳлати коромӯзӣ ба кор гирифтанро медиҳад. Набудани пул ва дастгоҳҳои ғилзатсанҷ, ки фурӯшад, Крисро саргардон мекунад ва дар натиҷа ӯ ва писараш бехонумон мешаванд. Крис ва писараш маҷбур мешаванд, ки дар нишастҷойҳои метро хоб кунанд, бино бар ин, онҳо дар охири ҳар рӯз дар паноҳгоҳи калисо навбат мепоянд, то якшаба ҷои хоби ором гиранд. Баъзан онҳо муваффақ ба паноҳгоҳ мешаванд, баъзан дар кӯча мемонанд. Бо вуҷуди ҳама шароити душвор, барои писари худ ҳама чизи имконпазирро карда, Крис қудрат пайдо мекунад, ки барномаи таҷрибаомӯзиро ба анҷом расонад ва ягона коромӯзе бошад, ки ширкат киро хоҳад кард. Дар натиҷа Крис ба кор даромад ва баъдтар соли 1987 як ширкати даллолии худро таъсис дод. Бо фурӯши ҳиссаи худ дар соли 2006 ӯ миллионҳо доллар ба даст овард. Найшҳоро офариданд Ҷоиза ва номинаҳо.
Дарабани

Дарабани — яке аз шаҳрҳои вилояти Ботошани, Руминия аст.
Дара (деҳа, н. Рӯдакӣ)

Дара — деҳа дар ҷамоати Деҳоти Роҳатии ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Дара то маркази ҷамоат 30 км, то маркази ноҳия 69 км. Аҳолиаш 1373 нафар, тоҷикон.
Даравшдӯзӣ

Даравшдӯзӣ, Йирмадӯзӣ, юрмадӯзӣ Усули нақшдӯзӣ дар матоъ, ки бо даравш иҷро мешавад. Ба матоъи пахтагин нақши матлубро мекашанд ва матоъро ба чамбарак бо ресмон гирд ба гирдаш дўхта, маҳкам мекунанд. Сипас мисли дукони зардўзӣ гузошта, ё ба мисли даф сари зону гузошта, бо даравш риштаҳои рангаро мутобиқи нақш аз ду тарафи матоъ гузаронида, гулдўзӣ мекунанд. Дар вилояти Суғд, водии Ҳисор, вилояти Хатлон нимфаъол аст. 1 Одатан усули даравшдӯзӣ, (йирмадӯзӣ, юрмадӯзӣ) дар либоси занона истифода бурда мешуд. Адабиёт 1. Сухарева О.А. Сузани. Средне-азиатская декоративная вышивка. Ташкент. 2013. С.26. 2. Искандарова М. Зебу зинати арўсони Ҳисор. Д., 2006. Нигаред низ.
Дара (деҳа, н. Нуробод)

Дара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иззатулло Ҳалимови ноҳияи Нуробод. Аз Дара то маркази ҷамоат 15 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 134 нафар, тоҷикон.
Шаблон:ДарФилмиКӯт

Намуди зоҳирии шаблон Ҳадаф ва таркиб Шаблон барои сохтани ҷадвал бо филмномаи ҳунарпеша пешкаш шудааст. Аз се намуди шаблонҳои гунонун таркиб ёфтааст: Ба ғайр аз ин шаблонҳои иловагӣ барои тағйири рангҳо мавҷуданд, инчунин имконияти сохтани диапзони сол. Ҳама шаблонҳо барои сохтани лавҳаҳо дар ин ҷадвали натиҷавӣ ҷой дода шудаанд: Шаблонҳои ДарФилмЯчейкаҳо, ДарСФЯчейкаҳо и ДарБозӣЯчейкаҳо шаблонҳои ёридиҳанда барои дар боло қайдшуда мебошанд ва барои сохтани мақолаҳо истифода намешаванд. Қоидаҳои истифодабарӣ Для иностранных актёров Параметрҳои "сол", "соли аввали иштирок" и "соли охири иштирок" ба ХХХХ год в киноХХХХ пайванд мешаванд. Параметри "номи аслӣ" бо курсив нишон дода мешавад. Пайвандҳо танҳо барои параметрҳо автоматикӣ сохта мешаванд, ки бо сол пайвастанд, пайвандҳои боқимондаро мустақилона созед. Масалан, пайвандро метавон ин хел кард: Агар ягон параметр номаълум бошад, онро гузоштан (пропустить) лозим, қисми вертикалии онро аз ёд набароваред. Масалан, агар номи тоҷикии филм ё соли охири иштирок дар силсилафилм муайян набошад, ин тавр навистан лозим аст: Барои ҳунарпешагони тоҷик Барои ҳунарпешагони тоҷик ячейкаи "номи аслӣ" лозим нест, барои маҳви он, дар охири ҳар шаблон дарбораи филм илова кунед"5тоҷ", барои силсилафилмҳо ва силсилафилмҳои тасвирӣ "6тоҷ" Ҳамин тавр, ячейка визуалӣ маҳв мешавад, аммо дар код ба он ҷо боқӣ мемонад ва Шумо чӣ ки дар он ҷо нависед (ё ҳеҷ чиз нанависед), он ба намуди зоҳирӣ таъсир намекунад. Барои суҷанависон ва коргардонон Номи ячейкаи "Нақш" ба "Эзоҳ" ин тавр иваз мешавад: ДарФилмБолотоҷЭзоҳ Мисол: мақолаи Мария Хмелик. Лавҳаҳо барои филм ва барои силсилафилм: ДарФилмБолотоҷЭзоҳ ДарСФ2015 "Между нот"Суҷанавис6тоҷ ДарФилм2007 "Шекспиру не снилось" Суҷанавис5ру ДарФилмПоёнтоҷ Рӯнависӣ Илтимос, ба иҷрои ин қоидаҳо кӯшиш кунед: Мисоли хуб барои филмнома: Тобӣ Магуайр Код барои копиякунӣ Параметрҳо Шаблон-лавҳа барои филмнома Соли баромад. Ном ба забони тоҷикӣ. Ном ба забони аслӣ. Ном ба забони тоҷикӣ. Нақш ба забони аслӣ. Барои ҳунарпешагони тоҷик ячейкаи "номи аслӣ"-ро бо гузориши "тоҷ" маҳв кардан мумкин аст. Нигаред Барои ҷилавгирӣ аз шикасти саҳифаҳои истифодабарандаи аз ин шаблон, дар сиёҳнавис (эҷод оина) ё дар саҳифаи худ таҷриба гузаронед. Зерсаҳифаҳои ин шаблон.
Дараи Боло

Дараи Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чашмасори ноҳияи Ғафуров. Аз Дараи Боло то маркази ҷамоат 25 км, то маркази ноҳия 70 км. Аҳолиаш 438 нафар, тоҷикон.
Дарав ва хирманкӯбӣ

Дарав ва хирманкӯбӣ - аз ҷумлаи корҳои мавсимии мардуми тоҷик аст, ки дар айёми дарави тобистонӣ ва ҷамъоварии зироат сурат мегирифтааст. Дарав ва хирманкӯбӣ мавсими авҷи кори кишоварзону ҳашарчиён аст ва онҳо барои сабук кардани ин заҳмат, қиссаҳо нақл мекарданд, чистонг ӯӣ ва ҳазлу мутоиба мекарданд, мусобиқаҳои гуногун меоростанд. Яке аз василаҳои сабук кардани кору рафъи хастагии онҳо суруду тарона буд, ки ба сурати танҳо ё гурӯҳӣ иҷро мешуд. Машҳуртарин намунаи сурудҳои айёми дарав, ки чанд гуна дар минтақаҳои гуногуни Тоҷикистон ривоҷ доштааст, "Ман доғ" мебошад. Хондани суруди мазкур ҳам тавассути як нафар ва ҳам ба сурати гурӯҳӣ мавҷуд будааст. Маъмулан, яке аз даравгарон мисрае аз сурудро иҷро мекардааст ва пас аз ҳар банд, гурӯҳи даравгарон ба ӯ ҳамовоз мешудаанд: Кори кӯфтани ғалла ё хирманкӯбӣ низ бо хондани сурудҳои хос сурат мегирифт, ки машҳуртарини онҳо бо номи "Майда, майда, ҳӯп" роиҷ буд ва тавассути як нафар иҷро мешуд. Дар сурудҳо ва таронаҳои дараву хирманкӯбӣ мавзӯъҳои ишқиву романтикӣ ва иҷтимоӣ, ки бозтобе аз ҳолати рӯҳии кишоварзон буд, инъикос меёфт.
Дарагӣ (деҳа, н. Ёвон)

Дарагӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳасан Ҳусейнови ноҳияи Ёвон. Аз Дарагӣ то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 675 нафар, тоҷикон.
Дараи Гӯсфандак

Дараи Гусфандак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалаидашти ноҳияи Файзобод. Аҳолиаш 2000 нафар, тоҷикон. Аз 168 хоҷагӣ иборат аст. Деҳа 3 мағоза, 5 хоҷагии деҳқонӣ, осиёи барқӣ дорад. Мардуми деҳа ба картошкапарварӣ, галлакорӣ, боғдорӣ, чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз чашмаҳо обёрӣ мешаванд. 1 Ҷуғрофия Деҳа дар байни куҳ ҷойгир аст аз се тараф бо куҳҳо иҳота шудааст. Аҳолӣ Маориф Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумии рақами 9 дорад, ки талабагон аз ду деҳа омада таҳсил мекунанд.
Дараи Калон

Дараи Калон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Эсанбойи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Дараи Калон то маркази ҷамоат 30 км, то маркази ноҳия 40 км. Аҳолиаш 367 нафар, тоҷикон.
Дараи Мухтор

Дараи Мухтор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷомбахти ноҳияи Ховалинг. Аз Дараи Мухтор то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 1381 нафар, тоҷикон. Шахсиятҳои маъруф Дар ин деҳа яке аз қаҳрамони халқи тоҷик, Восеъ, зиндагӣ мекард.
Дараи Назарак

Дараи Назарак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қалъаилабиоби ноҳияи Тоҷикобод. Аз Дараи Назарак то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 291 нафар, тоҷикон.
Дараи Маҳмуд

Дараи Маҳмуд — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нуралишо Назарови ноҳияи Муъминобод. Аз Дараи Маҳмуд то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 26 нафар, тоҷикон.
Дараи Нушор

Дараи Нушор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нушори ноҳияи Тоҷикобод. Аз Дараи Нушор то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 333 нафар, тоҷикон.
Дараи Об

Дараи Об — деҳа дар ҷамоати деҳоти Доғистони ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Дараи Об то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 2128 нафар, тоҷикон.
Дараи Саркорон

Дараи Саркорон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангвори ноҳияи Сангвор. Аз Дараи Саркорон то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 46 км. Аҳолиаш 259 нафар, тоҷикон.
Дараи Сабзиқадам

Дараи Сабзиқадам — деҳа дар ҷамоати деҳоти Муҷихарфи ноҳияи Нуробод. Аз Дараи Сабзиқадам то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 52 км. Аҳолиаш 270 нафар, тоҷикон.
Дараи Себҳо

Дараисебҳо — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қадиоби ноҳияи Роғун. Аз Дараисебҳо то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 56 нафар, тоҷикон.
Дараи Эмом

Дараи Эмом — деҳа дар ҷамоати деҳоти Доғистони ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Дараи Эмом то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 186 нафар, тоҷикон.
Дараи Себак

Дараи Себак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангвори ноҳияи Сангвор. Аз Дараи Себак то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 48 км. Аҳолиаш 900 нафар, тоҷикон. Деҳа дорои мактаб, поликлиника, масҷид аст. Дар деҳа зиёда аз 120 оила зиндагӣ мекунанд.
Дараи ҳавз (кӯл)

Дараи ҳавз — кӯл воқеъ дар шарқи Помир. Нигаред низ.
Дараи Ҳайрон

Дараи Ҳайрон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сангвори ноҳияи Сангвор. Аз Дараи Ҳайрон то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 46 км. Аҳолиаш 547 нафар, тоҷикон.
Дараиазадӣ

Дараиазадӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Дараиазадӣ то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 29 км. Аҳолиаш 14 нафар, тоҷикон.
Дараибаҳтур

Дараибаҳтур — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сафар Амиршоеви ноҳияи Балҷувон. Аз Дараибаҳтур то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 320 нафар, тоҷикон.
Дараидевлох

Дараидевлох — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шугнови ноҳияи Ховалинг. Аз Дараидевлох то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 44 км. Аҳолиаш 560 нафар, тоҷикон.
Дараибедҳо

Дараибедҳо — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чорбоғи ноҳияи Варзоб. Аз Дараибедҳо то маркази ноҳия 37 км. Аҳолиаш 867 нафар, тоҷикон.
Дараикалп

Дараикалп — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ваҳдати ноҳияи Сангвор. Аз Дараикалп то маркази ҷамоат 14 км, то маркази ноҳия 134 км. Аҳолиаш 30 нафар, тоҷикон.
Дараикалот

Дараикалот — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қаҳрамони ноҳияи Ҳамадонӣ. Аз Дараикалот то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 3931 нафар, тоҷикон.
Дараитутак

Дараитутак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳакимии ноҳияи Нуробод. Аз Дараитутак то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 50 км. Аҳолиаш 253 нафар, тоҷикон.
Дараисов

Дараисов — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шугнови ноҳияи Ховалинг. Аз Дараисов то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 54 км. Аҳолиаш 384 нафар, тоҷикон.
Дараисулаймон

Дараисулаймон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Дараисулаймон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 28 км. Аҳолиаш 7 нафар, тоҷикон.
Дараихӯҷа

Дараихӯҷа — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сафар Амиршоеви ноҳияи Балҷувон. Аз Дараихӯҷа то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 10 нафар, тоҷикон.
Дараифонӣ

Дараифонӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чорбоғи ноҳияи Варзоб. Аз Дараифонӣ то маркази ноҳия 31 км. Аҳолиаш 730 нафар, тоҷикон.
Дараиҳаваш

Дараиҳаваш — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шамсиддин Шоҳини ноҳияи Муъминобод. Аз Дараиҳаваш то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 22 км. Аҳолиаш 601 нафар, тоҷикон.
Дараиҳавз

Дараиҳавз — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷомбахти ноҳияи Ховалинг. Аз Дараиҳавз то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 483 нафар, тоҷикон.
Дараке

Дараке як маҳалла дар шимоли маркази устони Теҳрон, Эрон аст. Он дар наздикии Эвин ва Веленҷак ҷойгир аст. Ин як минтақаи машҳурест, ки сайёҳони зиёдеро ҷалб мекунад.
Даран

Фарийдан ё Даран — шаҳрест дар устони Исфаҳон, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 15,890 тан будааст ва дар соли 2006, 15,890 тан баровард мешавад.
Дараҷа (ҳарорат)

Аломати дараҷа барои муқоисҳои мухталифи ҳарорат ё дамо бакор меравад ва басурати ° намоиш дода мешавад ва пас аз он ҳарфи аввали ном муқоис навишта мешавад монанди С° барои дараҷаи селсиюс. Ммуҳимтари муқоисҳои ҳарорат иборатанд аз:.
Дарахт

Дарахт, дор, шаҷар — рустании дарозумри танаву шоху баргдор. Тибқи таснифи эколог ва геоботаники даниягӣ К. Раункиер дарахтҳо мансуби фанерофитҳо мебошанд. Дарахт аз тана, шоха ва реша иборат аст. Танаи дарахт аз ҷанини муғҷа рушд ёфта, ҳамеша ба боло месабзад. Тана такягоҳи шоху навдаҳо аст. Он моддаҳои ғизоиро интиқол дода, баъзан вазифаи захиравиро низ иҷро мекунад. Таснифот Дарахтҳо вобаста ба шакли тана (махрутшакл, устувонашакл, бардамида), шоху барг (аҳромшакл, байзашакл, чатршакл, мудаввар) ва баъзан реша аз ҳамдигар фарқ доранд. Тана ва шохсори дарахтони ҳақиқӣ, ки бисёре аз лучтухмҳо ва рустаниҳои дупаллагии гулдорро дар бар мегиранд, ҳамеша ё дар як мавсим аз ҳисоби фаъолияти камбий ғафс мешаванд; онҳо аз қисми фарохи марказӣ — чӯб (зиёда аз 90 дарсади ҳаҷм), ки бо пӯсти дуввумин ва пӯстлох фаро гирифта шудааст, иборат мебошанд. Чӯби дарахтони минтақаҳои иқлимашон мавсимӣ ба солҳалқаҳо ҷудо мешавад. Рустаниҳои дарахтмонанд, ки танаи онҳо бешох буда, баргҳои калон-калон доранд (сарахсҳои дарахтшакл, саговникҳо, нахл ва ғайра), ба гурӯҳи дарахтҳо дохил намешаванд; қисми асосии танаи онҳо аз бофтаҳои паренхемӣ ва дастаҳои интиқолии пӯшида иборат аст. Дарахтони бузург Тамоми минтақаҳои табииву кӯҳсори олам аз дарахтони гуногун таркиб ёфтаанд. Хосса дар минтақаҳои тропикӣ дарахтҳои гуногун месабзанд. Дарахтҳо мавҷудоти калонтарини кураи Замин мебошанд. Масалан, баландии секвойяи ҳамешасабз 115,3 м, қутри танаи таксодиуми мексикоӣ 11,4 м, ҳаҷми танаи саквойядендрони бузург 1489 м 3 аст. Вазни баъзе дарахтҳо беш аз 600 т ва тӯли умрашон зиёда аз 4,8 ҳазор сол мебошад. Сарвати табиӣ Дарахтҳо дар гуногунрангии биоморфологӣ ва таҳаввулоти рустаниҳои тухмдор нақши муҳим доранд. Онҳо сарвати табиӣ ва манбаи асосии чӯб, хӯрокворӣ, дорувор, ашёи техникиву ороишӣ ва ғайра мебошанд. Дарахтонро барои барпо намудани бешазори муҳофиз, дарахтзори ҳифзи боғот, минтақаи ҳифзи киштзор ва ғайра низ истифода мебаранд. Коллексияҳои илмии дарахт дар дендрарийҳо мавҷуданд. Дарахтро илми дендрология меомӯзад. Адабиёт.
Доктори илм

Доктори илм — дараҷаи илмӣ, дуюмин дараҷаи олӣ (баъди номзади илм) дар ИҶШС, Ҷумҳурии Тоҷикистон, Русия, инчунин дар як қатор кишварҳои ИДМ ва дар баъзе собиқ малакатҳои шуравӣ. Таърих Бори аввал соли 1130 дар Донишгоҳи Болонияи Италия, сипас соли 1231 дар Донишгоҳи Париж дода шудааст. Дар Русия соли 1819 расм гашт 1. Соҳаҳои илм Нигаред низ Эзоҳ Адабиёт.
Дараҷа (зовия)

Дараҷа дар риёзиёт яке аз воҳидҳои зовия аст ва иборатаст аз 190 зовияи қонима 1360 моҳият доира ки бонамуди ° нишон дода мешавад.