Луқмон Бойматов

Луқмон Бойматов (Бойматов Луқмон Дадобоевич июли 1960, Хуҷанд, вилояти Ленинобод) — муаррих-шарқшинос, нависанда, мутарҷим ва мунаққиди тоҷик, номзади илмҳои таърих 1. Барандаи ҷойизаи "Қалами булӯрин"-и Ҷумҳурии Исломии Эрон. Зиндагинома Луқмон Бойматов 10 уми июли 1960 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Ӯ пас аз хатми мактаби миёна ба факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов дохил шуда, соли 1984 онро бо ихтисоси муаррих хатм мекунад. Луқмон Бойматов дар шогирдии профессор С. Г. Агаджанов солҳои дар риштаи аспирантура ва такмили ихтисоси Институти таърихи ИҶШС(СССР) — и Академияи илмҳои ИҶШС шаҳри Москва таҳсил кардааст. Фаъолияти корӣ Ӯ фаъолияти кориашро солҳои чун лаборанти калон дар Шуъбаи асарҳои таърихи миёнаи Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз карда, солҳои ба ҳайси мудири Шуъбаи кишварҳои Шарқи Миёнаи Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносиботи байнамилалии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2005 то 2012 чун корманди пешбари илмии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Луқмон Бойматов ҳамчунин солҳои бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳи Исфаҳон ва солҳои бо гурӯҳи таърихи Донишкадаи Адабиёт ва улуми инсонии Донишгоҳҳои Фирдавсии Машҳад ва якчанд марказҳои илмӣ — фарҳангии Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамкориҳои илмӣ доштааст. Муаррих аз соли 2013 инҷониб дар кишвари Суед (Шветсия) иқомат мекунад. Л. Бойматов муассиси "Институти байналмилалии таҳқиқоти тоҷикпажӯҳӣ" (2019, Суед, шумораи сабт — 802527-0516, дар кишвари Шветсия) ва фаслномаи илмӣ-пажӯҳишии "Тӯроннома" мебошад. Фаъолияти илмӣ Луқмон Бойматов бештар таҳқиқоти таърихӣ анҷом дода, асосан ба таърихи асрҳои - Осиёи Марказӣ ва Эрон таваҷҷуҳ кардааст. Масоили насаб ва таърихи системи давлатдории Сомониён низ мавриди таваҷҷуҳи хосси ин муаррих мебошад. Таърихи муборизаи ниёкони тоҷикон алайҳи истилогарони аҷнабӣ, ба мисли лашкари мақдуниён, арабҳо ва муғулҳо дар силсилаи пажӯҳишҳои ин муаррих мавриди вежае дорад. Таърихи асрҳои миёни Хуҷанд ва шахсиятҳои маъруфи ин диёр низ яке аз самтҳои фаъолияти илмии ин таърихшинос ба ҳисоб меравад. Муфассалтарин таҳқиқоти Луқмон Бойматов таҳқиқотҳои "Спитамон", "Абӯмуслими Хуросонӣ", "Муқаннаъ", "Темурмалик", "Маҳмуди Торобӣ" ва "Сарбадорони Самарқанд" дониста мешаванд. Луқмон Бойматов яке аз муаллифони аслии "Донишномаи адабиёт ва санъати тоҷик", "Донишномаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон", "Донишномаи Рӯдакӣ", "Донишномаи миллии тоҷик" ва донишномаҳои дигари кишварҳои хориҷӣ мебошад. Аксари китобҳо ва мақолоти ин муаррих берун аз кишвари Тоҷикистон ба чоп расида, ӯ бо донишгоҳҳо ва марказҳои мухталифи кишварҳои Урупо ва Шарқ ҳамкорӣ дорад. Ӯ ширкаткунандаи беш аз 25 конфронсҳои байналмилалӣ аст. Номбурда муаллифи чандин китобу рисолаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ аз қабили "Шӯиши Маҳмуди Тообӣ", "Аз Темурмалик чӣ медонем?", "Сегонаи мутаҳҳар", "Фиребхӯрдагонем", "Спитамон", "Инқилоби исломӣ аз дидгоҳи муҳаққиқони шӯравӣ", "Қиёми Маҳмуди Торобӣ", "Фурӯғи ишқ", "Сочинения Рашид-ад-дина как источник по истоии наодов Седней Азии", "Социально -экономическое положение и наодно-освободительные движения в Мавеаннахе во втоой четвети века", "Сарбадары Самарканда и амир Тимур", "Критика монографии Происхождение Саманидов" ва ғайра мебошад. Маҳорати нависандагии Луқмон Бойматов низ қобили тавсиф буда, дар ҷомеаи форсизабонон ӯро чун нависандаи тавоно мешиносанд. Китоби ӯ бо номи "Фиребхӯрдагонем", ки иборат аз навиштаҳои фалсафӣ ва ирфронӣ аст, дар Ҷумҳурии исломии Эрон дар кӯтоҳтарин муддат се маротиба ба чоп расидааст. Ҷоизаҳо Луқмон Бойматов дорандаи ҷойизаи "Қалами булӯрин" — и Ҷумҳурии Исломии Эрон мебошад. Осор.