ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Маҳмуд Тоҳирӣ

Маҳмуд Тоҳирӣ - ҳунарпешаи театр ва Синамои тоҷик, Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон, Ҳунарпешаи хизматнишододаи ҶШС Тоҷикистон. 1 Аз соли 1956 ба ҳайси ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ фаъолият намудааст. Филмнома "Ман бо духтаре вохурдам", "Қисмати шоир", "Парчами Кова", "Бо хурсандӣ нигоҳ кун " (3 серия,1983), "Ҷӯра ғшикочӣ аз Минархар"(5 серия, 1985) ва диг. нақшҳо офаридааст.
Маҳмуд Тарзӣ

Маҳмуд Тарзӣ — рӯзноманигор, сиёсатмадор, равшанфикр ва шоири афғон. Зиндагинома Осор.
Маҳмуд Киёнӯш

Маҳмуд Киёнӯш (сентябр 1934, Машҳад, Устони Хуросон — 12 январ 2021 1, Лондон 1) — шоир ва нависанда и эронӣ. Густараи осори ӯ илова бар шеъру достон, заминаҳои дигаре чун тарҷума, рӯзноманигорӣ, нақди адабӣ ва достонҳои кӯдаконро дар бар мегирад 2 3. Ба далели "нақдҳои сареҳ ва бепардааш ва ба далели инки ҳаргиз худро ба гурӯҳбандиҳои адабии роиҷ вобаста накард" осори Маҳмуд Киёнӯш бо истиқболи болое мувоҷеҳ нашуд.
Маҳмуд Сулаймон Мағрибӣ

Маҳмуд Сулаймон Мағрибӣ (29 ноябри 1935 – 17 июли 2009) аз 8 сентябри 1969 то 16 январи 1970 сарвазири Либиё буд.
Маҳмуд Умаров

Маҳмудҷон Умаров (Умаров Маҳмуд Абӯбакрович феврали 1958, Душанбе) — омӯзгор, номзади илмҳои техникӣ, дотсент, Аълочии маорифи Тоҷикистон, Корманди Шоистаи таҳсилоти олии касбии Федератсияи Русия. Зиндагинома Маҳмуд Абубакирович Умаров 17 феврали соли 1958 дар шаҳри Душанбе ба ҷаҳон омадааст. Соли 1980 Донишгоҳи давлатии Тоикистон ба номи В. И. Ленинро хатм намудааст. Ихтисос математик, мутахассиси соҳаи технологияи иттилоотӣ-коммуникатсионӣ. Маҳмудҷон Умаров соли 2020 аз бемории коронавирус даргузашт. Фаъолияти илмӣ Маҳмуд Умаров муаллифи зиёда аз 110 мақолаҳои илмӣ ва илмию методӣ аст.
Маҳмуд Туробӣ

Маҳмуд Туробӣ (18 октябри 1924 1, Табрез, Эрон — 1997, Душанбе, Тоҷикистон) — рӯзноманигор, тарҷумон. Зиндагинома Маҳмуд Туробӣ дар соли 1922 дар шаҳри Табрези Эрон ба дунё омада, пас аз хатми мактаби мутавассита дар зодгоҳаш, барои идомаи таҳсил ба Теҳрон меояд ва Донишгоҳи шаҳри Теҳронро бомуваффақият хатм намудааст. Фаъолияти кориро аз рӯзноманигорӣ оғоз карда, чанд сол сардабири рӯзномаи "Ховари нав" будааст. Ин давроне буд, ки сарзамини Иронро мавҷи азими сиёсӣ фаро гирифта буд. Миллиёнҳо ҷавонон ба ҳизбҳои гуногун пайваста ва ба ин гирдоб кашида шуданд. Маҳмуди ҷавон дар шӯриши мусаллаҳонаи мардуми Ирон бар зидди режими шоҳӣ ширкат кард. Дар натиҷаи муборизаи мардум дар Озарбойҷон ҳукумати миллӣ таъсис ёфт. Маҳмуд Туробӣ вакили Маҷлиси миллӣ интихоб гардид. Аммо пас аз як сол Ҳукумати миллӣ шикаст хурд ва тарафдорону ҳаводорони он шадидан мавриди таъқиб қарор гирифтанд. Фаъолият Маҳмуд Туробӣ низ чун садҳову ҳазорон нафар ҳамватанонаш маҷбур шуд тарки миҳан намояд. Ба Тоҷикистон паноҳ бурд ва ба ҳайси мудири масъули рӯзномаи "Муаллимон" ба кор пардохт. Дар матбуоти Тоҷикистон мақолаҳои зиёди илмӣ ва адабии ӯ ба нашр мерасиданд. Маҳмуд Туробӣ аз соли 1957 ба Идораи барномаҳои бурунмарзии радиои тоҷик ба кор омада, 40 сол - то вопасин нафаси худ, дар ин ҷо кор кард.
Маҳмуд Эшназаров

Маҳмуд Эшназаров (6 майи 1930, деҳаи Қулоқлитеппа, ноҳияи Регар) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ Зиндагинома Солҳои колхозчӣ, сардори звенои пахтакории колхози "Москва", дар сафи Артиши Шӯравӣ буд. Аз соли 1956 сардори бригадаи пахтакории колхозизи ба номи В. И. Ленини ноҳияи Регар. Солҳои звенои Маҳмуд Эшназаров ҳосили фаровони пахта руёнд. Ҷоизаҳо Бо ордени Ленин ва медалҳо қадрдонӣ шудааст.
Маҳмуд ибни Зиёуддин

Маҳмуд ибни Зиёуддин (? — қарни) — луғатнавис ва шоир и форс-тоҷик, муаллифи фарҳанги "Туҳфату-с-саодат" 1. Зиндагинома Дар миёнаҳои қарни дар Ҳиндустон зиндагӣ кардааст. Ашъораш аз ғазал, рубоӣ, қасида ва маснавӣ иборат буда, оҳанги ҳаҷву мутоиба доштааст. Вале Маҳмуд ибни Зиёуддин асосан бо фарҳанги "Туҳфату-с-саодат"-аш, ки соли 1510 мураттаб кардааст, бештар шуҳрат дорад. "Туҳфату-с-саодат" ба сифати яке аз фарҳангҳои қадими тафсирии форсӣ муҳим аст.
Маҳмуд Фавзӣ

Маҳмуд Фавзӣ — ходими сиесии Миср, Сарвазири Миср дар солҳои 1970-1972, Вазири корҳои хориҷии Миср дар солҳои.
Маҳмуд Эшназаров (деҳа, н. Турсунзода)

Маҳмуд Эшназаров — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Маҳмуд Эшназаров то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 1145 нафар, тоҷикон.
Маҳмуд ибни Усмон

Маҳмуд ибни Усмон (1;? — қарни) — нависанда, шоир, орифи форс-тоҷик, муаллифи "Фирдавсу-л-муршидия фӣ асрору-с-самадия".
Маҳмуд ибни Умари Саҷзӣ

Маҳмуд ибни Умари Саҷзӣ (1;? — қарни) — адиб ва луғавии форс-тоҷик ва муаллифи "Маҳзабу-л-асмо фӣ мартабату-л-ҳуруф ва-л-иншо".
Маҳмуд ибни Исҳоқи Сеторӣ

Маҳмуд ибни Исҳоқи Сеторӣ (?, Бухоро — 1547, Бухоро) — навозанда, хонанда ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Мусиқӣ, шеъру шоириро аз падараш омӯхта, аз Кавкабии Бухороӣ асосҳои амалӣ ва назарии мусиқиро андӯхта, сипас назди Устод Амир Алиакбари Қонунӣ сетор, қонун ва ҳунари сарояндагиашро такмил дод. Муддати тӯлонӣ дар хидмати Шайбониён (15001599, Абӯсаид, Убайдуллохон, Абдулазизхон) ба сифати мутриб (сеторӣ, хонанда), дафтардор хидмат кардааст. Дар ҳунари сеторнавозӣ дар ҳавзаҳои ҳунарии Бухоро, Самарқанд, Марву Ҳирот шӯҳрат ёфта, шогирдону мубаллиғони зиёд дошт. Дар шаклу анвои созию овозӣ барои сетор таснифоти ("амал", "нақш", "савт", "пешрав", "қавл", "тарона") зиёд офарида, махсусан "Пешрави сетор", "Сарахбори сетор", "Нақши сетор", "Амали сетор" ба усулҳои зарбию оҳангии мақомҳои "Бузург", "Бусалик", "Наво", "Ироқ" аз ихтирооти ӯст. Ба таснифоташ "Савти Сетори", "Чанбари Исҳоқӣ" мусиқидонон Ҳофизи Вазир, Ҳофизи Авзали Навҷавони Бухороӣ тазминҳои мусиқӣ намуда, сабки эҷодию иҷроии Маҳмуд ибни Исҳоқи Сеториро идома додаанд.
Маҳмуд Тошматов

Маҳмуд Тошматов (Тошматов Маҳмуд Негматович; зод. 30 майи соли 1960, ноҳияи Ашт, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — иқтисоддони тоҷик, – муовини ректор оид ба таълим ва идораи сифати таҳсилоти Донишгоҳи технологии Тоҷикистон, номзади илмҳои иқтисодӣ, дотсент, и.в. профессор, академики Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири байналмилали оид ба сифати таҳсилоти маълумоти олӣ, Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон.
Маҳмуди Чағминӣ

Маҳмуд ибни Муҳаммад ибни Умар Чағминии Хоразмӣ (2; Хоразм — 1221 1) — ахтаршинос, пизишк ва риёзидон и форс-тоҷик, муаллифи "Мулаххас фи-л-ҳайати-л-басита", "ал-Мулаххас" ва "Қонунча".
Маҳмуд Ҷибрил

Маҳмуд Ҷибрил Варфаллӣ — сиёсатмадори Либиё, Сарвазири Шӯрои миллии муваққатии Ҷумҳурии Либиё аз 23 март то 20 октябри соли 2020. Зиндагинома Маҳмуд Ҷибрил соли 1952 дар Либиё дар оилаи қабилаи Варфалла таваллуд шудааст. Ба навиштаи, зодгоҳи ӯ шаҳри Бани Валид аст. Вай соли 1975 факултаи иқтисод ва сиёсатшиносии Донишгоҳи Қоҳираро бо дараҷаи бакалавр хатм кардааст. Соли 1980 дар Донишгоҳи Питтсбурги Пенсилвания (ИМА) дараҷаи магистрро дар соҳаи сиёсатшиносӣ гирифтааст. Ӯ соли 1984 дар ҳамин донишгоҳ дар риштаи банақшагирии стратегӣ ва қабули қарорҳо унвони докториро гирифтааст ва чанд сол дар ин соҳа ба ҳайси профессор кор кардааст. Маҳмуд Ҷибрил дар ин мавзӯъ 10 китоб нашр кардааст. Вай инчунин роҳбари гурӯҳе буд, ки дар таҳияи дастури ягонаи омӯзиши араб ширкат дошт. Дар байни солҳои 1987 ва 1988 масъули ташкил ва идораи ду конфронси аввали омӯзишӣ дар кишварҳои араб буд. Баъдан, ӯ ба омӯзиши менеҷмент ва роҳбарии маъмурӣ барои менеҷерони аршад дар кишварҳои аз ҷумла дар Миср, Арабистони Саудӣ, Либиё, АМА, Кувайт, Урдун, Баҳрайн, Марокаш, Тунис, инчунин дар Туркия ва Бритониёи Кабир машғул буд. Маҳмуд Ҷибрил раиси Шӯрои миллии нақшакашии Либиё буд. Соли 2009 раиси Шӯрои миллии рушди иқтисодии Либиё таъин шуд. Вай инчунин ба Кумитаи зидди бӯҳронии Шӯрои миллии Либиё роҳбарӣ мекард. 23 марти соли 2011 маълум шуд, ки Маҳмуд Ҷибрил сарвазири Шӯрои миллии муваққатии Ҷумҳурии Либиё шуд, ки худро ягона мақомоти қонунии Либиё эълон кард. 23 октябри соли 2011 пас аз озод шудани Либиё аз режими Муаммар Қаззофӣ, ӯ истеъфо дод. Ҳизби Маҳмуд Ҷибрил, Эътилофи Нерӯҳои Миллӣ, дар интихоботи порлумонии Либиё дар моҳи июли соли 2012 аксарияти овозҳоро ба даст овард 4. Маҳмуд Ҷибрил 5 апрели соли 2020 дар Қоҳира аз таъсири -19 дар синни 67-солагӣ даргузашт.
Маҳмудбек Аҳмадов

Маҳмудбек Аҳмадов (1957, ноҳияи Маскав, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон — 2010, Душанбе, Тоҷикистон) — генерал-майори амният. Фаъолияти ҳарбӣ Хатмкардаи Омӯзишгоҳи олии ҳарбии сарҳаддии шаҳри Алмаато. Солҳои 1977-91 афсари Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС, 1992-93 сардори Ситоди таъйиноти махсуси Кумитаи амнияти миллии ҶТ, 1993-97 муовини сардори Сарраёсати артиши сарҳаддии Вазорати амнияти ҶТ, сардори гурӯҳи ҳарбии фаврии Кумитаи ҳифзи сарҳадди давлатии назди Ҳукумати ҶТ дар вилояти Суғд. Аз соли 2003 генерали мустаъфӣ. Мукофоту медалҳо Бо ордени Спитамен ва медали "Ҷасорат" сарфароз гардидааст.
Маҳмудбек Шойимқулов

Маҳмудбек Шойимқулов (15.05.1953) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои физика-математика, дотсент Зиндагинома Маҳмудбек Шойимқулов соли 1975 Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро бо ихтисоси омӯзгори математика хатм кардааст.
Маҳмуди Бурса

Маҳмуди Бурса (? — 1467, Ҳирот) — шоир и форс-тоҷик, муаллифи маснавии "Даҳнома".
Маҳмуди Зайнуддин

Маҳмуди Зайнуддин — хушнавис ва донишманди форс-тоҷик, муаллифи "Хулосату-л-ахбор" ва "Миръоту-л-олам".
Маҳмуди Музаҳҳиб

Маҳмуди Музаҳҳиб — нигоргар ва музаҳҳиби форс-тоҷик, намояндаи мактаби минётурии Бухоро.
Маҳмуди Танбурӣ

Маҳмуди Танбурӣ (?, Ҳирот — аввали асри) — навозанда ва оҳангсози форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Ҳирот таваллуд ёфта, дар Табрез ва Бухоро таҳсили илм кардааст. Санъати танбӯрнавозиро дар зодгоҳаш омӯхта, сабки хос пайдо кардааст. Дар сози танбӯр оҳангу таронаҳои зиёде офаридааст. "Амали Танбӯрӣ", "Пешрави Маҳмудӣ", "Нақши Танбӯрӣ" аз таснифоти машҳури ӯст. Мирзо Хусайни Танбӯрӣ аз ҷумлаи шогирдонаш мебошад.
Маҳмуди Торобӣ

Маҳмуди Торобӣ. Зиндагинома Маҳмуди Торобӣ аз оилаи ҳунарманд буда, ғалберсозӣ мекард. Аз номи зодгоҳаш ӯро Торобӣ номидаанд. Маҳмуди Торобӣ аз хоҳараш касби табибиро низ омӯхта бисёр одамонро табобат намудааст ва дар байни мардум обрӯю эътибори зиёде пайдо кардааст. Ӯ дар Тороб ва гирду атрофи он бо хашму ғазаб баромад карда, халқро ба муборизаи зидди метилогӣ ром ва тарафдорони онҳо даъват мекард. Ҳукуматдорони Бухоро аз путтҳои Маҳмуди Торобӣ тарсида, борҳо ба куштани ӯ кӯшиш кардаанд. Вале Маҳмуди Торобӣ ҳар дафъа аз ниятҳои ғаразноки душманонаш пай бурда, ҷон ба саломат мебурд. Ниҳоят бо сардории ӯ бар зидди зулму истибдоди истилогарони муғул ва феодалони маҳаллӣ шӯриши халқ зад, ки он дар таърих бо номи Шӯриши Маҳмуди Торобӣ машҳур аст. Муаррихони асрҳои миёна, ки асарҳои худро аз нуқтаи назари намояндагони синфҳои доро таълиф мекарданд, ин шӯриш ва алалхусус шахсияти худи Маҳмуди Торобӣро бо кинаву адоват ба қалам додаанд. Мас., Чунин навиштааст, ки Маҳмуди Торобӣ худ одами девонатабиат буда, ба вай фақат одамони пастфитрат пайравӣ мекарданд. Вале дар асл Маҳмуди Торобӣ муборизи собитқадам ва соҳибтадбири роҳи озодии аҳли меҳнат буд. Аз ин ҷост, ки Маҳмуди Торобӣ дар таърихи халқи тоҷик ва диг. халқҳои Осиёи Миёна мақоми барҷаста дорад.
Маҳмуди Футуҳӣ

Маҳмуди Футуҳии Рӯдмаъҷанӣ (24.08.1964; Рӯдмаъҷан, Турбати Ҳайдария, Эрон) — адабиётшиноси эронӣ, устоди Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад. Зиндагинома Маҳмуд Футуҳии Рӯдмаъҷанӣ, рӯзи дувуми шаҳривари соли 1343 (24 августи 1964) дар Рӯдмаъҷан, аз рустоҳои Турбати Ҳайдария дар Хуросон ба дунё омад. Давраи дабиристонро дар шаҳри худ гузаронд ва дар соли 1989 аз Донишгоҳи тарбияти муаллим (Хоразмӣ)-и Теҳрон мадраки коршиносии адабиёти форсӣ гирифт. Коршиносии аршадро дар Донишгоҳи Теҳрон гузаронд ва давраи доктории забон ва адабиёти форсиро дар соли 1995 дар Донишгоҳи Теҳрон бо нигориши поённома бо унвони "Дидгоҳҳои нақди адабӣ дар асри Сафавӣ" зер назари доктор Абдулҳусайни Зарринкӯб ва доктор Муҳаммадризо Шафеъии Кадканӣ ба поён бурд. Алии Каёнии Фаловарҷонӣ дар шумораи 69-и Маҷаллаи "Китоби моҳи адабиёт" (даймоҳи 1391), китоби Сабкшиносӣ-и Маҳмуди Футӯҳӣ (Сухан, 1391)-ро ҳамон китоби Сабкшиносӣ асари Павл Симпсон медонад.
Маҳмуди Эроншоҳӣ

Маҳмуд ибни Бадруддини Эроншоҳӣ 1 (вафот: қарни) — риёзидон и форс-тоҷик, муаллифи рисолаи "Шиҳобия".
Маҳмуди Ғиждувонӣ

Маҳмуд ибни Шайх Алӣ ибни Имомуддини Ғиждувонӣ (зод. асри, Ғиждувон) — таърихнигор ва сайёҳи форс-тоҷик, шогирди Шайх Камолуддин Ҳусайни оразмӣ, муаллифи "Мифтоҳу-т-толибин". Зиндагинома Маҳмуди Ғиждувонӣ ҳамроҳи устодонаш Шайх Камолуддин Ҳусайни оразмӣ ва Шайх Ҳоҷимуҳаммади Хабушонӣ ба шаҳрҳои Осиёи Миёнаву Эрон сафар кардааст. Соли 1543 дар асоси хотироти худ асари "Мифтоҳу-т-толибин" ("Калиди толибилмон")-ро навишт. Фаслҳои алоҳидаи асар ба воқеаву ҳодисаҳои таърихие, ки дар Хоразм, Бухоро, Самарқанд, Машҳад, Марв, Ҳирот ва Нисо ба вуқӯъ омадаанд, бахшида шудаанд. Маҳмуди Ғиждувонӣ инчунин роҷеъ ба урфу одат, тарзи зиндагӣ, савдо, табиат, шаклҳои заминдории халқҳои Осиёи Миёна маълумоти пурарзиш медиҳад. Шоири узбек Огаҳӣ (а. 19) ин асарро аз забони тоҷикӣ ба узбекӣ тарҷума кардааст. Нусхаи ягонаи тарҷумаи асар дар захираи дастнависҳои АИ Ҷумҳурии Узбекистон, таҳти рақами 8473 маҳфуз аст.
Маҳмуди Шонакӣ

Маҳмуди Шонакӣ (? — 1498, Ҳирот) — мусиқидон, навозанда ва донишманди форс-тоҷик, шореҳи "Рисолату-ш-шарафия"-и Абдулмуъмини Урмавӣ. Зиндагинома Дар Ҳирот таваллуд ёфтааст. Санъати мусиқиро аз мусиқишиносони маъруфи давраш Амир Муртаз, Хоҷа Юсуфи Бурбон омӯхт. Маҳмуди Шонакӣ чун навозанда ва ҳофизи боистеъдоди марсияхон дар Ҳирот ва ноҳияҳои он машҳур буд. Барий такмили ҳунар ба Астаробод, Шероз, Исфаҳону Табрез сафар кард. Ба "Рисолат-уш-шарафия"-и Абдулмӯъмини Урмавӣ тафсир навиштааст. Мусиқишинос Паҳлавон Абусаиди Румӣ, ҳофизи машҳури ҳамон давр Юсуфи Андиҷонӣ аз ҷумлаи шогирдони ӯ мебошанд.
Маҳмуди Шабистарӣ

Саъдуддин Маҳмуд ибни Аминуддин Абдулкарими Шабистарӣ, маъруф ба Маҳмуди Шабистарӣ (1287 1, Шабистар, Устони Озарбойҷони шарқӣ — 1320 1, Табрез) — ориф, зоҳид, шоир ва нависанда и форс-тоҷик. Зиндагинома Маҳмуди Шабистарӣ дар Шабистар, наздикии Табрез ба дунё омадааст. Дар Табрез касби илму маориф карда, чун донишманд ном баровардааст. Ӯ ба бисёр шаҳрҳои Эрон, Хуросон, Миср, Шом, Ҳизоҷ ва ғайра сафар карда, муддате дар Кирмон буда, сипас ба зодгоҳаш баргаштааст. Ҳангоми сафарҳо бо бисёр донишмандону адибон ва орифон вохӯрдааст. Мероси адабӣ Аз осори машҳури Маҳмуди Шабистарӣ "Миръотулмуҳаққиқин" маҳсуб мегардад, ки аз 7 боб иборат буд ва мавзӯи ин рисола дар дигар асари Маҳмуди Шабистарӣ "Ҳақуляқин", ки аз 8 боб иборат аст, тавсия ёфтааст. Асари машҳуртарини Маҳмуди Шабистарӣ маснавии "Гулшани роз" аст. Ин маснавӣ, ки тақрибан ду ҳазор байтро фаро мегирад, дар хусуси масоили назариявии ирфон баҳс мекунад ва ба тарзи саволу ҷавоб навишта шудааст. Саволҳо дар бораи тафаккур ва сирри ваҳдат, худшиноси рози аналҳақ, мумкин ва воҷиб, қадим ва мӯҳдас, ҷуз ва кул ва амсоли ин аст. Муаллиф дар зимни ҷавоб ба ин саволҳо мисолҳо ва шоҳидҳо ҳам овардааст. Асари дигари манзуми Маҳмуди Шабистарӣ Саодатнома аст, ки дар 3 ҳазор байт густариш ёфта, натиҷаи сафарҳои муаллиф ва мулоқотҳои ӯ мебошад. Усули хулқи нек омад адолат, Пас аз вай ҳикмату исмат, шуҷоат. Ҳакими ростгуфтор асту кирдор. Касе гар муттаасиф гардад бад-ин чор, Ба ҳикмат бошадаш ҷону дил огаҳ, На гурбуз бошад ӯ, на низ аблаҳ. Дар ин шеър Шабистарӣ дар бораи адолатпарварӣ, хулқи нек ва аз хислатҳои неки инсон будани онҳо сухан гуфтааст. Ба фикри ӯ ҳар шахсе, ки чунин хислатҳо дошта бошад, ҳеч гоҳ пушаймон намешавад. Дар баробари он ростгуфторию росткирдориро низ дар пояи баланд гузоштааст ва ҳар касе, ки ин чор хислати мазкурро доро бошад, аз ӯ аблаҳӣ намебарояд.
Маҳмуди Ғазнавӣ

Маҳмуди Ғазнавӣ — 30 апрели 1030) — амир ва подшоҳи давлати Ғазнавиён аз соли 998. Дар замони ӯ давлат ба бузургтарин қудрат ноил гардид. Ба Ҳиндустони Шимолӣ 17 сафар анҷом додааст. Намояндаи бузурги сулолаи Ғазнавиёни туркҳои мусулмон. Зиндагинома.
Маҳмуди Чалабӣ

Маҳмуд ибни Муҳаммади Чалабӣ — риёзидон ва ахтаршинос и форс-тоҷик, набера ва шогирди Қозизодаи Румӣ. Зиндагинома Баъд аз таназзули мактаби илмии Самарқанду монанди Алоуддини Қушчӣ ва диг. ба Туркия меравад ва дар он ҷо анъанаҳои олимони Самарқандро давом медиҳад. Аз Маҳмуди Чалабӣ осори гаронбаҳое боқӣ мондааст. Аз асарҳои ӯ "Дастуру-л-амал фӣ тасҳеҳи-л-ҷадвал" (Шарҳ ва ҷадвалҳои расадхонаи Самарқанд), ки ба забони тоҷикӣ навишта шудааст, дар китобхонаҳои Европа, аз ҷумла дар Париж ва Истамбул, "Шарҳу рисолату-л-фатҳия" (Шарҳ ба рисолаи астрономии Алоуддини Қушчӣ "Рисолаи Фатҳия") дар китобхонаи Париж маҳфуз мебошанд. Як қатор асарҳои Маҳмуди Чалабӣ ба масъалаҳои муайян кардани самти Қибла оиданд. Мукаммалтарини онҳо "Рисола фӣ таҳқиқ самти-л-қибла" мебошад, ки дар китобхонаи Истамбул маҳфуз аст. Маҳмуди Чалабӣ дар риёзиёт ба ҳисоб кардани қимати функцияҳои тригонометрии кунҷҳо машғул шуда, қимати 1°-ро бо усули нав ҳисоб кард (то Маҳмуди Чалабӣ Алоуддини Қушчӣ қимати Г-ро ҳисоб карда буд), ки дар "Рисолату-л-ҷайби-л-номма" ("Рисола дар бораи синусҳо") оварда шудааст. Рисолаи дигари Маҳмуди Чалабӣ, ки "Рисола фӣ-рубъи-л-муканта рот" ("Рисола дар бораи чоряки муқантарот") ном дорад, аз ҳисобу китоби камонҳои кураи осмон баҳс мекунад.
Маҳмудобод Намуна

Маҳмудобод Намуна инчунин ба забони румӣ ҳамчун; низ ё; пештар, Ол ва) — шаҳр дар Шаҳристони Қазвин, устони Қазвини, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006 аҳолии он 19,669 нафарро ташкил медод, ки он дар 4,842 оила буд.
Маҳмуди Ҳиравӣ

Маҳмуд ибни Муҳаммади Ҳиравӣ — риёзидон и форс-тоҷик, муаллифи рисолаи "Ғиёсия" 1, "Мухтасар дар фавоиди илми ҳисоб" 2 ва "Фавоиди Ҷамолӣ".
Маҳмудобод

Маҳмудобод — шаҳр дар шимоли Эрон, маркази маъмурии шаҳристони ҳамном. Дар соҳили б. Хазар (Каспий), 220 км шимолтар аз Теҳрон ҷойгир аст. Аҳолияш қариб 38 ҳазор нафар, асосан бо шеваи мозандаронӣ гап мезананд. Тобистони начандон гарм ва зимистони сарди муътадил дорад. Ҳарорати миёнаи январ – 17 0 С ва июл – 30 0 С. Ҳаҷми миёнаи боришоти солона 1000 мм. Таърих Дар маъхазҳои асримиёнагӣ Маҳмудобод ҳамчун бандаре дар соҳили баҳр бо номи Аҳлам ёдоварӣ шудааст. Аксари биноҳои таърихии шаҳр, аз ҷумла, бинои масҷиди ҷомеъ, корвонсарой, қалъа, бандар, бозор, ҳамчунин, хатти роҳи ооҳан аз бандар то доманаи кӯҳи Албурз дар нимаи 2-юми асри 19 сохта шудаанд. Иқтисод Шуғли асосии аҳолӣ – моҳигирӣ ва кишоварзӣ (шоликорӣ, боғдорӣ – парвариши меваҳои ситрусӣ). Дар заминҳои васеи атрофи шаҳр шоликорӣ ривоҷ ёфтааст. Маҳмудобод бузургтарин тавлидкунандаи биринҷ дар Эрон ва ҷаҳон маҳсуб меёбад. Маҳмудобод яке аз марказҳои бузурги сайёҳии кишвар ба шумор рафта, дар он 4 боғи калони фароғатӣ ва дар атрофи он чандин шаҳраки сайёҳӣ бунёд гардиданд. Дар шаҳр ёдгории таърихии Теппаи Сурхрӯд – қалъа ва истеҳкоми мудофиавии аҳди Ашкониён у Сосониён ҷойгир аст. Мавзеи табиии Ҷангали Алҳам яке аз марказҳои сайёҳии на танҳо Маҳмудобод, балки музофоти Мозандарон ва Эрон маҳсуб меёбад.
Музаффарҷон Маҳмудов

Маҳмудов Музаффарҷон Ҷусупович — муҳандис, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Маҳмудов Музаффарҷон Ҷусупович 1 ноябри соли 1974 дар ноҳияи Лахш таваллуд шудааст. Миллат қирғиз. Соли 1998 Донишгоҳи давлатии технологии Ҷумҳурии Қирғизистонро хатм намудааст. Ихтисос муҳандиси энергетикӣ. 1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст 1.
Шокир Маҳмудов

Шокир Комилович Маҳмудов (3.11.1976, ноҳияи Деҳнави ҶШС Ӯзбекистон), олим, номзади илмҳои педагогика. "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва ордени "Шараф" дараҷаи.
Насрулло Маҳмудзода

Маҳмудзода Насрулло Раҳматҷон (Маҳмудов Насрулло Раҳматович; зод. 1963) — ҳуқуқшиноси тоҷик. Мушовири давлатии адлияи дараҷаи 3. Зиндагинома Соли 1986 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст Корнома Аз марти соли 2020 Котиби Шӯрои амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.
Назира Маҳмудова

Назира Солихӯҷаевна Маҳмудова — номзади илмҳои таърих, дотсент. Зиндагинома Назира Маҳмудова 27 июли соли 1970 дар ноҳияи Ғафуров, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Соли 1992 Институти давлатии педагогии шаҳри Ленинобод ба номи С. М. Киров, факултети таърихро хатм кардааст. Ихтисос муаллими таърих ва ҷомеашиносӣ, методист оид ба корҳои тарбиявӣ.
Толибҷон Маҳмудов

Маҳмудов Толибҷон (соли 1934, ноҳияи Куйбишеви ҶШС Ӯзбекистон) — физикдон и тоҷик, номзади илмҳои физика-математика, дотсент. Зиндагинома Соли 1958 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро хатм кардааст. Солҳои 1958–1961 ассистенти кафедраи физикаи назариявии донишгоҳи номбурда, 1961– 1964 аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон, 1964–1969 муаллими калони кафедраи физикаи назариявии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, 1969– 1977 мудири кафедраи физикаи назариявии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко, 1977–1984 дотсенти кафедраи мазкур буд. Дар давоми фаъолияти омӯзгориаш дар тарбияи ҳазорҳо мутахассисон саҳми калон гузоштааст. Соли 1984 ба кафедраи методикаи таълими физика ва математикаи Донишкадаи омӯзгории ш. Қӯқанд ба кор гузаштааст. Муаллифи зиёда аз 10 мақолаҳои илмӣ аст, ки дар маҷаллаҳои илмии ҷумҳуриявӣ нашр шудаанд. Дар конференсияҳои мухталифи ҷумҳуриявӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст.
Маҳмудҷон Шарифов

Маҳмудҷон Шарифов (7 майи 1937, Конибодом — 18 майи 2023, Душанбе) — олими соҳаи иқтисод, Корманди шоистаи Тоҷикистон.
Маҳмудҷон Қосимов

Маҳмудҷон Қосимов 5 июли соли 1963 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст. Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон аст. Фаъолияти кориашро соли 1985 аз вазифаи ёвари прокурори ноҳияи Роҳи оҳан (ҳоло Шоҳмансур) оғоз кардааст. Маҳмудҷон Қосимов, ҳамчунин, ёвари калони прокурори вилояти Кӯлоб буд. Аз соли 1991 то 1993 — мутахассиси калони Кумитаи назоратии назди президенти Тоҷикистон, мушовир - мутахассиси калони Кумитаи сохтмони Шӯрои Олии Тоҷикистон буд. Аз соли 1993 то 2003, муддати 10 сол, дар вазифаҳои муовини сардор ва сипас, сардори Раёсати ташкили назорати гумрукии Кумитаи андози Тоҷикистон, сарвари Раёсати гумруки минтақавии шаҳри Душанбе, муовини раиси Кумитаи андози назди Ҳукумати Тоҷикистон, муовини вазир - сардори Департаменти гумруки Вазорати даромадҳо ва пардохтҳои Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои дар вазифаи муовини аввали вазири Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Аз соли 2006 то 2007 — узви Шӯрои мудирон, сарвари Раёсати таъминоти ҳуқуқӣ, амният ва фановариҳои ҷадид, муовини раиси Шӯрои директорони ҶШС "Тоҷиксодиротбонк", ҳамзамон, мушовири иҷтимоии буд. Аз соли 2008 то соли равон - коршиноси масоили ҳуқуқии тарҳи Комиссияи Аврупо "Ислоҳот ва модернсозии Хадамоти гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон", директори генералии ҶШС "Энергия А", ҳуқуқшиноси озод, сарвари Анҷумани брокерҳои гумруки Тоҷикистон, директори ҳуқуқии КВД "ТАЛКО" буд. Ҳоло муовини раиси Гурӯҳи ташаббускори Ҳизби "Тоҷикистони нав" аст.
Маҳонинг (дарё)

Маҳонинг  — номи дарёе аст, ки дар давлати Иёлоти Муттаҳидаи Амрико равон аст.
Маҳнози Афшор

Маҳнози Афшор — ҳунарпешаи синамо, театр ва телевизиюни аҳли Эрон аст. Дар филми "Тоҷикфилм" — "Муаллим" нақши асосиро бозидааст. Дар ин филм ӯ бо ҳунарпешаи маъруфи Тоҷикистон Марат Орифов, ки баъди бист соли бознишастагӣ Марат Орифов бо даъвати коргардони шинохта Носир Саидов ба Душанбе омад ва нақши калидиро дар ин филм бозӣ кард, ҳамроҳ иштирок варзид. 2 Ҷоизаҳо Филми "Муаллим" бо коргардонии Носир Саидов дар ҳошияи сию сеюмин Ҷашнвораи байналмилалии филми "Фаҷр"-и Эрон дар Пардиси синамоии "Миллат" — и Теҳрон (майи соли 2015) намоиш дода шуд. Дар ҷашнвораи байналмилалии филми "Фаҷр" ҳунарманди тоҷик Марат Орифов барои нақшофарӣ дар филми "Муаллим" — и коргардон Носир Саидов бо гирифтани ҷоизаи махсуси ҷашнвора "Симурғи булурин" муваффақ гардидааст.
Тавонмандӣ

Тавонмандӣ ё маҳорат ёдгирӣ ба натиҷаи расидан ва масрафи ҳаддиақал замон ва энержӣ дар анҷоми корҳо аст. Ин тавоноӣ метавонад дар ҳавзҳои маҳорати умумӣ ё хос бошад. Барои намуна дар ҳавзаи маҳоратҳо ҳамчун мудирияти замон, кори гурӯҳӣ ва роҳбарӣ дар тамоми корҳо яксон ҳастанд, аммо барои ҳар ҳавзаи маҳоратҳои хосе дар назар гирифта шудааст.
Маҳрозӣ

Маҳрозӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дуконии ноҳияи Норак. Аз Маҳрозӣ то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 21 км. Аҳолиаш 302 нафар, тоҷикон.
Маҳрам (деҳа, н. Конибодом)

Маҳрам — деҳа дар ҷамоати деҳоти Эргаш Шарифови ноҳияи Конибодом. Аз Маҳрам то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 25 км. Аҳолиаш 8813 нафар. Мардум.