ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Абдулмаҷиди Абҳарӣ

Абдулмаҷид Абҳарӣ (? — қарни, Ғазна) — шоир и форс - тоҷик. Зиндагинома Дар шаҳри Ғазна таваллуд ёфта, то охири умр дар ҳамин ҷо зиндагӣ ва эҷод кардааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Муҳаммад Авфии Бухороӣ Абҳарӣ аз шоирони маъруфи дарбори Салчуқиён буда, ҷамолушшуаро унвон дошт. Муҳаммад Авфӣ ӯро чун "абҳари бӯстони фазл ва ахбори осмони ҳунар" тавсиф намуда, шеърҳояшро аз ҷиҳати бадеият "тарабангез"-у "ҷоновез" номидааст. Байтҳои зерин намунае аз ашъори ӯянд:.
Абдулманоф Муҳаммадович Нурмуҳаммадов

Абдулманоф Муҳаммадович Нурмуҳаммадов (аварӣ ГӀабдулманап НурмухӀамадов декабри соли 1962, Силди, ноҳияи Сумадин, Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Доғистон, СССР — 3 июли 2020, Маскав, Русия) — варзишгари шуравӣ ва мураббӣ, устоди варзиши СССР оид ба куштии озод. Мураббии шоистаи Русия, сармураббии тими миллии Ҷумҳурии Доғистон оид ба самбои размӣ. Қаҳрамони ҷудо ва самбои Украина. Падар ва мураббии қаҳрамони бебохти муҳорибаҳои омехта ва ташкилоти ЮФС — Ҳабиб Нурмуҳаммадов. Зиндагинома Абдулманоф 10 декабри соли 1962 дар деҳаи Силдии ноҳияи Сумадини Доғистон таваллуд шудааст. Ҳамчунин, дар деҳаи Кироваули ноҳияи Кизилюрт зиндагӣ кардааст. Соли 1987 Донишкадаи кооперативии Полтаваро бо ихтисоси муҳосиб ва иқтисоддон хатм кардааст. Соҳиби се фарзанд: ду писару як духтар мебошад. Ӯ дар артиши 40-уми муттаҳидаи мусаллаҳ хидмат кардааст ва дар соли 1982 сарбозонро барои фиристодан ба Афғонистон 1 таълим додааст. Абдулманоф маснади варзишии худро аз куштии озод оғоз карда, баъди ба даст овардани устодии варзиш дар ин навъи куштӣ ва даъват шудан ба артиш ба куштии ҷудо ва самбо машғул шуд. 3 июли соли 2020 ӯ дар Маскав бар асари гирифторӣ ба коронавирус даргузашт, ба гуфтаи Рамазон Қодиров 2. 4 июл дар зодгоҳаш ба хок супурда шуд 3. Некдошт 9 ноябри соли 2023 номи деҳаи Кироваули ноҳияи Қизилюрти Ҷумҳурии Доғистон бо қарори Ҳукумати Федератсияи Русия ба Манофқалъа иваз карда шуд 4. Ҷоизаҳо.
Абдулмалики Ҷувайнӣ

Абулмаъолӣ Абдулмалик ибни Абдуллоҳи Ҷувайнӣ — фақеҳ, муфассир ва адабиётшиноси форс-тоҷик. Зиндагинома Соли 1028 дар Ҷувайн, наздикии Нишопур ба дунё омад 16. Номи пурраи ӯ: Абулмаъолӣ Абдулмалик ибни Абдуллоҳ ибни Юсуф ибни Муҳаммад ибни Абдуллоҳ Ҷувайнии Нишобурии Шафеъӣ. Осор Аз Абдулмалики Ҷувайнӣ мероси гаронбаҳое боқӣ мондааст, ки китобҳои зерин аз ҷумлаи онҳоянд:.
Абдулмасиҳ Ҳаддод

Абдулмасиҳ Ҳаддод — нависандаи арабизабон.
Абдулмаҷид Таббӯн

Абдулмаҷид Таббӯн (зод. 17 ноябри 1945) — арбоби давлатӣ ва сиёсии алҷазоирӣ, Президенти Ҷумҳурии Халқии Демократии Алҷазоир (аз 19 декабри соли 2019). Қаблан, ӯ ду маротиба вазири манзил буд ва соли 2017 сарвазири кишвар таъин шуд. Зиндагинома Солҳои аввал 17 ноябри соли 1945 дар шаҳри Мешерияи Алҷазоир таваллуд шудааст. Мактаби миллии маъмуриро соли 1965 хатм кард. Аз соли 1991 то 1992 вазир-вакили ҳукумати шаҳрии Алҷазира буд. Аз соли 1999 то 2000, ӯ дар ҳукумати Алҷазоир ба ҳайси вазири иртиботот ва фарҳанг кор кардааст ва аз соли 2000 то 2001 боз дар хидмати давлатӣ ба ҳайси вазир-вакили ҳукумати мунисипалӣ хидмат кардааст 2 3. Кор дар ҳукумат Аз соли 2001 то 2002, Абдулмаҷид Таббӯн ба ҳайси вазири манзил ва шаҳрсозии шаҳр кор кардааст. Аз соли 2012 то 2017 дубора дар ин вазифа кор кард. 25 майи соли 2017 вай ба ҷои Абдулмолик Селлал 4 5 сарвазири кишвар таъин шуд. Аммо, ба зудӣ, 16 августи ҳамон сол, ӯ аз вазифа сабукдӯш карда шуд. Сабабаш кӯшиши ӯ барои тафтиши тақсимоти шартномаҳои ҳукуматӣ буд 6. Президенти Алҷазоир Соли 2019 ӯ дар интихоботи президентӣ ширкат варзид, ки дар он аллакай дар даври якум пирӯз шуд ва қариб 5 миллион овоз гирифт (58,15 %). 19 декабр соли 2019 ӯ расман ба ҳайси сарвари давлат ба кор шурӯъ кард 7. Эътирозҳои оммавӣ дар давраи президентии Таббӯн идома доштанд. Ҳарчанд Теббӯн кӯшиш кард, ки худро ҳамчун сиёсатмадоре муаррифӣ кунад, ки аз ҳукуматдории Абдулазиз Бутефлиқа азият мекашиданд, ӯ барои бисёре аз алҷазоириён мансабдори доираи худ боқӣ монд 8. Дар раъйпурсии умумиҷумҳуриявӣ, ки 1 ноябри соли 2020 баргузор гардид, 66,8 % шаҳрвандони овоздиҳанда ислоҳот ба Сарқонуни кишварро, ки пешбинӣ кардааст, кӣ президент на бештар аз ду давра дар қудрат бошад ва ваколатҳои ӯро коҳиш диҳад, ҷонибдорӣ карданд 9. Нигаред низ.
Абдулмаҷид Достиев

Абдулмаҷид Достиев (Достиев Абдулмаҷид Салимович; зод. 10 май 1946, Қӯрғонтеппа) — сиёсатмадор, сиёсатшинос, шоир, нависанда, доктори илмҳои сиёсатшиносӣ. Арбоби хидматнишондодаи илму техникаи Тоҷикистон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Абдулмаҷиди Бохтарӣ 10 майи соли 1946 дар шаҳри Қӯрғонтеппаи вилояти Хатлон таваллуд ёфта, соли 1965 мактаб-интернати 4 ноҳия, соли 1974 Донишгоҳи кишоварзии Тоҷикистон, соли 1987 Мактаби олии ҳизбии Тошкандро ба итмом расондааст. Аз декабри соли 1965 то декабри 1968 дар Округи ҳарбии "Приволжск" хидмати аскариро ба ҷой овардааст. Аз январи соли 1969 то майи ҳамон сол корманди колхози ба номи Ленини ноҳияи Қӯрғонтеппа, аз май то то август шунавандаи курси тайёрӣ, аз сентябр то марти соли 1974 донишҷӯи Донишгоҳи кишоварзии Тоҷикистон, аз апрели 1974 то апрели 1976 корманди колхози номбурда, солҳои сарагрономи раёсати кишоварзии Кумиҷроияи Шӯрои депутатҳои халқи Қӯрғонтеппа, солҳои инструктори Кумитаи ҳизби коммунисти Қӯрғонтеппа, аз март то августи 1980 муовини раис ва котиби озоди кумитаи ҳизбии колхози ба номи Ленин, аз августи ҳамон сол мудири шуъбаи кишоварзии Кумитаи ҳизбии шаҳр, солҳои мудири шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизбии ноҳияи Коммунистӣ (Бохтари ҳозира), солҳои раиси Кумитаи назорати халқи ноҳия солҳои раиси Кумиҷрояи Шӯрои вакилони халқи ноҳия, солҳои муовини аввали Раиси Шӯрои Олӣ, солҳои муовини якуми Раиси Маҷлиси Олӣ, солҳои муовин ва муовини аввали Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ, солҳои вакили мардум дар Шӯрои Олӣ (даъвати 12), солҳои вакили Маҷлиси Олӣ (даъвати якум), солҳои вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ (даъвати дувум) ва солҳои вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати савум) аз соли 2007 то 2014 Сафири Фавқулъода ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия будааст. Таълифот Дар баробари пешбурди фаъолияти сиёсиву иҷтимоӣ, осори манзуму мансуру публитсистӣ бо исми Абдулмаҷиди Бохтарӣ эҷод кардааст. Муаллифи китобҳои "Конститутсияи нав оинаи таҳаввулот дар Тоҷикистон" (Маскав, 1977), "Мавқеъ", "Ашки хома", "Конститутция Республики Таджикистан 1999 года. История разработки, принятия, внесение изменений и основные положения", "Ҳизби зодаи масъулият", "Аз худ натавон гурехтан", "Тоҷикистон — шикастанҳо ва бастанҳо", "Истиқлоли Тоҷикистон ва сабақҳои таърихии он", "Ваколати инсонӣ", "Ситораи ғолиб", "Раҳоварди зиндагӣ", "Таджикистан после распада СССР" ва ғ. мебошад. Ҷоизаҳо.
Абдулмаҷиди Толиқонӣ

Дарвеш Абдулмаҷиди Толиқонӣ (1, Меҳрон — 1771 ё тақрибан 1772 1, Исфаҳон) — хаттот ва шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар ҷавонӣ аз зодгоҳаш Толиқони Қазвин ба Исфаҳон омада, то охири умр дар он ҷо мондааст. Абдулмаҷиди Толиқонӣ илмҳои гуногунро аз бар намуда, хаттотиро низ меомӯзад. Ӯ дар хатти шикаста ва насх дар баробари хушнависи он давра Мир Имод маҳорати хеле баланд дошт. Ҳидоят дар асари худ "Маҷмаъу-л-фусаҳо" дар бораи Абдулмаҷиди Толиқонӣ навиштааст, ки вай дар либоси дарвешона аз Қазвин ба Ироқи Аҷам сафар намуд. Дар Исфаҳон касби камол кард ва дар хатти шикаста маҳорати комил касб намуд. Баъзе муҳаққиқон ӯро аз хаттотони шинохтаи замон Шафиъо ва Мирзо Ҳасан болотар шумурдаанд. Ба ҳунари хаттотии Абдулмаҷиди Толиқонӣ бисёр устодони баъдина — Муҳаммад, Қосим, Абдулваҳҳоб Мӯътамадуддавла ва дигарон баҳои баланд дода, худро аз шогирдон ва пайравони сабки Абдулмаҷиди Толиқонӣ донистаанд. Абдулмаҷиди Толиқонӣ "Куллиёт"-и Саъдиро китобат кардааст. Дар шоирӣ ҳам маҳорати баланд дошта, бештар ғазалҳои ошиқона навиштааст. Аввал бо тахаллуси Хомӯш ва баъд бо тахаллуси Маҷид шеър гуфтааст. Абёти девони ӯро 1520 адад ҳисоб кардаанд. Нусхаи хаттии девони ӯ дар Китобхонаи Мадрасаи олии сипаҳсолор мавҷуд аст.
Абдулмуъмин Қаюмов

Абдулмуъмин Ҷумахонович Қаюмов (13.01.1978, д. Танобчи, н. Темурмалик, вил. Хатлон) — омӯзгори забони англисӣ, номзади илмҳои педагогика, дотсент. Зиндагинома Абдулмуъмин Қаюмов соли 2000 факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ -ро бо ихтисоси омӯзгори фанни забонҳои англисӣ ва фаронсавӣ хатм намудааст. Солҳои 2000-2007 ба ҳайси ассистенти кафедраи забонҳои хориҷии умумидонишгоҳии ҳамин донишгоҳ, 2007 то 2009 ба ҳайси муаллими калони кафедраи методикаи таълими забони англисӣ, 2009-2011 муаллими калони кафедраи услубшиносӣ ва назарияи тарҷума, 2011-2015 муовини декан оид ба таълим-эдвайзери факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ва ҳамзамон муаллими калони кафедраи услубшиносӣ ва назарияи тарҷума фаъолият доштааст. Рисолаи номзадиро дар мавзуи "Дидактические основи формирования речевой культури будущих учителей английского языка" дифоъ намуда, солҳои 2015- 2019 ба ҳайси декани факултети забонҳои Шарқ, 2019-2020 декани факултети забонҳои Осиёи ДБЗХТ ба номи Сотим Улуғзода ва аз соли 2020 ба ин сӯ ба сифати муовини ректор оид ба таълим ва корҳои методии ҳамин ДБЗХТ ба номи Сотим Улуғзода фаъолият дорад. Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Абдулмумин Қутбиддинов

Абдулмумин Қутбиддинов — журналист, номзади илми филология, дотсенти кафедраи журналистикаи байналхалқии факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон Зиндагинома Абдулмумин Қутбиддинов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Аз соли 1999 омӯзгори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Ассистенти кафедраҳои матбуот, рӯзноманигорикаи байналхалқӣ ва аз соли 2008 дотсенти кафедраи журналистикаи байналхалқӣ мебошад. Аз моҳи апрели соли 2015 то марти соли 2016 муовини декан оид ба таълим буд. Аз моҳи марти соли 2016 мудири кафедраи журналистикаи байналхалқӣ мебошад. Тӯли фаъолияти худ муаллифи 6 китоб, беш аз 40 мақолаи илмӣ ва 300 мақолаи оммавӣ мебошад. Осор КИТОБУ ДАСТУРҲО 1.Барномаи таълимӣ аз фанни "Журналистикаи икишварҳои ИДМ". - Душанбе: Сино, 2008 (бо ҳаммуаллифӣ), - 8 с. 2.Барномаи таълимӣ аз фанни "Этикаи касбии журналистӣ". - Душанбе, 2008 (бо ҳаммуаллифӣ), - 8 с. 3.Барномаи таълимӣ аз фанни "Таърихи журналистикаи хориҷӣ". - Душанбе, 2008, - 8 с. 4.Таърихи журналистикаи кишварҳои хориҷӣ.).-Душанбе, 2011 (бо ҳаммуаллифӣ), - 201 с. 5.Домани наср.- Душанбе, 2011, - 96с 6.Рӯҳи Хиросима.- Душанбе, 2011, - 126с 7.Воқияти тасвир.- Душанбе, 2014, - 130 с. 8.Роҳ ба сӯи эҷод.- Душанбе, 2015, - 107 с. МАҚОЛАҲОИ ИЛМӢ 1.Дар бораи як очерки Мирсаид МиршакарОлимони ҷавон ва илми муосир(нашри дуввум).-Душанбе, 2002. С.141-146 2.Мавқеи сиёсии адиби публитсистЖурналистикаи тоҷик ва масъалаҳои низоми нави ҷаҳон.(маводи конфронси ҷумҳуриявии илмӣ -назариявӣ).-Душанбе, 2004. С.75-79 3.Шинохти қаҳрамон дар очеркҳои Мирсаид Миршакар.Боли сухан(маҷ.мақ) – Душанбе,С. 58-63 4.Образ ва образнокии сухан.Дар моварои сухан– Душанбе: Ирфон, 2004 С. 48-51. 5.Образи устод Айнӣ дар насри М.Миршакар.Дар моварои сухан– Душанбе: Ирфон, 2004 С. 52-55. 6.Офариниш ва "таҳсили ҳосил". Истиқлол ва журналистикаи муосир.- Душанбе,С. 51-57 7.Рӯҳи замон дар "Ишқи лулӣ"Меваи истиқлол(маҷ.мақ) -Душанбе,С.34-39 8.Масъалаҳои офариниши портрети сиёсӣМеваи истиқлол(маҷ.мақ).-Душанбе, 2006 С.39-41 9.Сиёсати байналхалқӣ ва мавқеъсозиҳои ТоҷикистонЖурналистикаи байналхалқӣ Душанбе, 2008 С.38-43 10.Дин ва матбуотРудакӣ, Душанбе, 2008, 17 С.59-67 11.Нақш ва мақоми публитсистика дар оғози асри иттилоотӣ. - Душанбе,С. 220-224 12.Услуби ҷолибсозии матн дар матбуоти эронӣ. Журналистикаи байналхалқӣ-. –Душанбе, 2009 С.16-23 13.Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ дар шарҳҳои сиёсӣЖурналистикаи байналхалқӣ-. –Душанбе, 2009 С.16-23 14.Масъалаҳои офариниши портрети сиёсӣЗамони муосир ва журналистика(маҷ.мақ).-Душанбе, 2011 С.79-86 15.Ҳусайн Бойқаро дар тасвири Восифӣ Журналистикаи байналхалқӣ-. –Душанбе, 2009 С.6-9 16.Дирӯзу имрӯзи рисолати матбуот Ҷашни фархундаи матбуот-Душанбе,С.255-263 17.Сирвент, шпрух, фаблио ва дигар қолабҳои жанрӣ дар Аврупои қадим.Журналистикаи байналхалқӣ-. -Душанбе: Мега-Принт, 2012.С. 11-17 18.Қимати пойдорШарофати "Бухорои шариф" - Хуҷанд,С. 42-50 19.Симои кору пайкор дар қолаби жанрии матбуоти муосир.- Журналистикаи байналхалқӣ-.-Душанбе:Озар, 2013 С.8-15. 20.Имконот ва марзҳо дар роҳи ҷолибсозии мавод Журналистикаи байналхалқӣ-.-Душанбе: Мега-Принт, 2014. С.33-39.
Абдулмутталиб

Абдулмутталиб ибни Ҳошим ибни Абдуманаф ал-Қурашӣ — бобои паёмбар Муҳаммад (с). Зиндагинома Шайба ибни Ҳошим соли 497 дар Мадина таваллуд шудааст. Падари ӯ, Ҳошима ибни Абдуманоф асосгузори қабилаи ҳошимиён, модараш Салма бинти Амр аз қавми Бани ал-Ҳазраҷ., қабилаи бани Наҷар буд. Пас аз марги Ҳошим ибни Абдуманоф масъулияти ташкили ҳаҷ ба дӯши бародараш Мутталиб ибни Абдуманаф вогузор шуд. Вақте Муталиб ибни Абдуманоф ба Мадина расид, Шайбаро ҳамроҳ ба Макка бурд. Дар Макка гумон карданд, ки Шайба ғуломи Мутталиб аст ва ӯро Абдулмутталиб (ғуломи Мутталиб) ном бурданд. Баъди даргузашти Мутталиб Абдулмутталиб масъулияти ташкили ҳаҷро ба уҳда гирифт ва дар байни мардум эҳтироми зиёд пайдо кард 3. Баъди даргузашти модари паёмбар Муҳаммад Амина бинти Ваҳб, Абдулмутталиб набераи шашсолааш Муҳаммадро ба парастории худ гирифт, вале баъд аз ду сол даргузашт ва писараш Абӯтолиб парасториро ба худ гирифт 3. Фарзандон Абдулмутталиб 10 писару 6 духтар дошт 3:.
Абдулмуъминхон

Абдулмӯъмин ибни Абдуллоҳ ибни Искандар (? – 1599) — охирин хон аз хонадони Шайбониён. Зиндагинома Солҳои охири ҳукумати Абдуллоҳхон дар зиддияти тамом бо ягона писараш Абдулмӯъмин сипарӣ шуд. Абдулмӯъмин аз соли 1582 дар Балх ва Бадахшон аз номи падари худ Абдуллоҳхон ҳукмронӣ мекард. Абдулмӯъмин аз падари худ иддаои ҳукумати воқеӣ кард, аммо Абдуллоҳхон ба ҳеч ваҷҳ намехост мавқеи хешро аз даст диҳад. Фақат бо дахолати рӯҳонияти Бухоро зиддияти писару падар бартараф гардид ва Абдулмӯъмин ақиб нишаст. Қавмҳои бодиянишин, ки аз зиддияти падару писар огоҳӣ доштанд, вориди вилояти Тошканд шуда, дар дашти миёни Тошканд ва Самарқанд қарор гирифтанд. Абдуллоҳ, ки бо ҳадафи шикаст додани душман аз Бухоро ба ҷониби Самарқанд равон шуда буд, бар асари беморӣ фавтид (8 февр. 1598). Абдулмӯъмин соҳиби тахт шуда, аз рӯзҳои аввали салтанаташ рақибонашро бераҳмона аз миён бардошт. Ҳукуматаш дер накашид. Вай пас аз шаш моҳи салтанат, дар натиҷаи суиқасди ҷонибдорони падараш ҳангоми шикор, дар мавзеи миёни ӯротеппа ва Зомин ба қатл расид. Пас аз қатли Абдулмӯъмин ашрофи ҳокими шайбонӣ ва рӯҳонияти Мовароуннаҳр ба ду гурӯҳи ба ҳам зид ҷудо шуданд ва мубориза миёни онон барои ба сари қудрат овардани хони нав ба муддати зиёд тӯл кашид. Пас аз марги Абдулмӯъмин бисёре аз шаҳрҳо ва вилоёти Мовароуннаҳр аз қабили Ахсекат, Андиҷон, Тошканд, Фарғона ва ғайра зери тасарруфи қазоқҳо қарор гирифтанд.
Абдулмӯъмин Шарифӣ

Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон Абдулмӯъмин Шарифӣ (Шарифӣ Абдумӯъмини Ҳалимзод; зод. 29 ноябр 1960 ё 20 май 1961, Нилу, НТҶ) — ҳунарпешаи театру синамои тоҷик, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. Зиндагинома Абдулмӯъмин Шарифӣ 29 ноябри соли 1960 дар ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст 1 2. Фориғуттаҳсили Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода аст. Солҳои ҳунарпешаи Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Қурғонтеппа, ҳунарпешаи Театри таҷрибавии тамошобини наврас "Аҳорун" (ҳамзамон тариқи қарордоду шартномавӣ дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ва Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский) кор кардааст. Аз соли 2008 ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони ба номи Маҳмудҷон Воҳидов мебошад. Театр Образҳои офаридааш дар спектаклҳои "Шоҳ Гавазн", "Доми фиреб", "Тартюф", "Марги Яздигурд", "Шайх Санъон", "Шоҳ Лир", "Электра", "Панҷ зани Афандӣ", "Роҳзан ва кӯзагар", "Зани сарватманд", "Рӯзе дарозтар аз қарн", "Рустам ва Суҳроб", "Сарбозони қаторӣ", "Нури маърифат", "Чашмони бародари қиёматӣ", "Бозингарон", "Шабе дур аз Ватан", "Аловиддин ва чароғи сеҳрнок", "Моҷаро", "Иштибоҳ" ҳамагӣ хотирмонанд. Синамо.
Абдулмӯъмини Самарқандӣ

Абдулмӯъмини Самарқандӣ ибни Муҳаммадшариф (қарни) — хаттот ва хушнависи форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Самарқанд. Абдулмӯъмини Самарқандӣ асарҳои бисёреро китобат карда, дар хушнависӣ машҳури замонаш гардидааст. Намунаи беҳтарини асари китобаткардаи ӯ девони "Хазоин-ул-маонӣ"-и Алишери Навоӣ мебошад, ки бо хати зебои настаълиқ рӯи коғази самарқандӣ хаттотӣ шудааст. Ин нусха ғайр аз хати зебову хоно лавҳаву нақшунигори аҷоиб низ дорад.
Абдурраззоқи Савсоҳ

Абдурраззоқи Савсоҳ — Котиби генералии Конгресси умумихалқӣ ва ба ин тартиб сардори давлати Либиё аз 7 октябри 1990 то 18 ноябри соли 1992 буд.
Абдулмӯъмини Ҳофиз

Абдулмӯъмини Ҳофиз — хонанда, навозанда ва оҳангсози форс-тоҷик, аз намояндагони машҳури мактаби мусиқии Самарқанд дар замони Темуриён. Зиндагинома Аз аҳли Самарқанд буда, дар назди Абдулқодири Гӯянда асосҳои назариявӣ ва амалии шеъру мусиқиро омӯхтааст. Дар ҳофизӣ яке аз ҳунармандони маъруфи замон буд ва дар дарбори ҳокими Бағдод Султон Аҳмади Атласпӯш хизмат мекард. Абдулмӯъмини Ҳофиз асарҳои машҳури Абдулқодири Гӯянда"Амалибӯстон","Амали гесу", "Амали гулистон", "Амали хористон"-ро дар назди санъатдӯстони Бағдод, Ҳирот, Самарқанд бо маҳорат иҷро мекард. Вақти сароидан аз авҷҳои хеле мураккаби овозхонӣ истифода менамуд ва ӯро "Ҳофизи зилхон", "Ҳофизи авҷӣ" ҳам меномиданд. Ғазалро неку мегуфт. Ба ғазалҳои Саъдии Шерозӣ тазминҳо бастааст.
Абдулраҳим Абдулҳасанов

Абдулраҳим Абдулҳасанов (Абдулҳасанов Абдулраҳим Абдулҳамидович июни 1960, деҳаи Учқӯрғони ноҳияи Қадамҷо, Қирғизистон) — арбоби риштаи ҳуқуқи тоҷик, генерал-майори адлия. Зиндагинома Хатмкардаи факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон. Солҳои 1983 – 1986 муфаттиши прокуратураи нақлиётии Тоҷикистон, 1987 – 91 сармуфаттиш оид ба корҳои махсусан муҳим дар назди Прокурори ҶШС Тоҷикистон, 1991 – 92 муовини прокурори ноҳияи Роҳи Оҳани шаҳри Душанбе, 1992 прокурори Раёсати тафтишотии прокуратураи вилояти Ленинобод, 1993 – 96 сардори Раёсати тафтиши парвандаҳои ҷиноятии махсусан муҳими Прокуратураи генералии ҶТ, 1997 – 2003 муовини прокурори вил. Суғд, 2003 – 07 прокурори шаҳри Истаравшан. Солҳои 1993 – 96 роҳбарии тафтиши парвандаҳо оид ба ҷиноятҳои махсусан вазнини гурӯҳҳои мусаллаҳи муташаккили ҷиноятиро ба уҳда дошт. Аз рӯзҳои аввали таъсисёбии Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи ҶТ (янв. 2007) муовини директори ин мақомот мебошад. Ҷоизаҳо Барои хидматҳои арзишмандаш сазовори медали "Хидмати шоиста" гардидааст.
Абдулназар Абдуласанов

Абдулназар Абдуласанов (Абдуласанов Абдулназар Абдуназарович 21 октябри 1944, Хоруғ, ВАБК, ҶШС Тоҷикистон — 13 майи 2020, Душанбе, Тоҷикистон) — ходими ҳарбии тоҷик, генерал-майор. Зиндагинома Хатмкардаи курсҳои яксолаи омӯзишгоҳҳои олии умумиқӯшунии фармондеҳии шаҳрҳои Боку ва Тошканд, Академияи ҳарбии ба номи М. А. Фрунзеи шаҳри Маскав. Фаъолияти ҳарбӣ Солҳои дар ҷузъу томҳои гуногуни Округи ҳарбии Туркистон ба сифати командири взвод, рота, баталион, сардори ситод ва коменданти ҳарбии комендатураи ҳарбии гарнизони шаҳри Самарқанд кор кардааст. Афсари калони шуъбаи қӯшуни Кумитаи мудофиаи ҶТ, коменданти ҳарбии шаҳри Душанбе, муовини Вазири мудофиа — фармондеҳи Қӯшунҳои хушкигарди Қувваҳои Мусаллаҳи ҶТ. Аз соли 2005 атташеи ҳарбӣ дар назди сафоратхонаи ҶТ дар Ҷумҳурии Халқии Хитой. Ордену медалҳо Бо орденҳои "Барои хидмати Ватан дар Қувваҳои Мусаллаҳи СССР", "Ситораи Сурх" ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Сафиюддини Урмавӣ

Сафиюддини Урмавӣ — мусиқидон, оҳангсоз, навозанда, хушнавис, китобдор, адиб ва арӯздони форс-тоҷик Зиндагинома Абдулмуъмини Урмавӣ донишҳои ибтидоии замонаашро дар зодгоҳаш фаро гирифта, сипас барои такмили дониш ба Бағдод рафта, таҳсилро дар мадрасаи Бағдод идома дода, дар мусиқӣ, китобат, шеъру шоирӣ табъи болида дошт. Фаъолияти эҷодиаш дар замони салтанати халифаи Аббосӣ Мӯътасим, хонҳои муғул Мангуқоон, Ҳалокухон, Абоқахон, Арғунхон сурат гирифтааст. Муддати зиёд сарварии китобхонаи хонҳои муғулнасаби Бағдодро ба уҳда дошта, ҳамзамон ба сифати навозанда, хаттот низ хидматгузорӣ кардааст. Дар сознавозӣ (уд), донишҳои назарии мусиқӣ беназири замонааш буда, мусиқишиноси аврупоӣ Р.Кизеветтер Ӯ-ро Ҷозеффо Сарлинои Шарқ номида, рисолаҳояш "Кито-бу-л-адвор", "Рисолату-ш-Шарафия"-ро аз мӯътамадтарин таълифоти мусиқӣ мешуморад. Ихтироъи ду сози мусиқӣ: "нузҳат" ва "муғанӣ" -ро ба ӯ нисбат медиҳанд. Эҷодиёт Абдулмуъмини Урмавӣ муаллифи асарҳои "Китобу-л-адвор", "Рисолату-ш-Шарафия" (1264 мутобиқ ба 666 ҳ.қ.), "Ал-иқоъ", "Фоида фи ал-илм-ал-мусиқӣ", "Китобу-л-кофӣ мин ал-шофӣ фи улум-ал-арӯз ва ал-қавофӣ" аст. Ӯро асосгузори мактаби систематикҳо (ал-мактабу-л-мунтазамия) дар мусиқии мардумони Шарқ дониста, дар соҳаҳои гуногуни илму фарҳанг шогирдони зиёдеро тарбия намуда (хаттот Яъқуби Мустаъсимӣ ваф.1298; мусиқидон Шамсуддин Аҳмад ибни Яҳёи Сӯҳравардӣ ваф. 1340; олимон Шарафуддин Ҳорун ибни Муҳаммади Ҷувайнӣ ваф. 1286; Баҳоуддин Муҳаммад ибни Муҳаммади Ҷувайнӣ ваф. 1279; хонанда, навозанда, Алии Ситоӣ, Ҳусейни Зомир, Ҳисомуддини Қутлуғбуқо, Зайтун, Луҳоз ва ғайра) аст. Дар осори назарии мусиқиаш Абдулмуъмини Урмавӣ як шакли адвори мусиқиро (табалатура) танзим намуд. Осори назарии мусиқии Абдулмуъмини Урмавӣ дар асрҳои баъдӣ чун сарчашмаи муҳими назариявӣ мавриди омӯзиш ва баҳраандӯзии мусиқидонони Мовароуннаҳру Хуросон, Эрон ва Араб шуда, нусхаи хаттии рисолаҳояш дар захоири хаттии Туркия, Британия, Бағдод, Миср, Русия ва дигар кишварҳо нигаҳдорӣ мешаванд. Ба мероси мусиқии Абдулмуъмини Урмавӣ мусиқидонони тоҷик-форс шарҳу тафсирҳо (Абдулқодири Мароғӣ, Мавлоно Муборакшоҳ, Асъадии Самарқандӣ ва диг.) навишта, дар баррасии масоили назарии мусиқӣ (мақомҳо, маҷмӯи даврии мусиқӣ ва ғайра) аз хулосаҳои таҳлилиаш баҳраандӯзӣ намудаанд. Рисолаҳои Абдулмуъмини Урмавӣ ба забонҳои англисӣ ва туркӣ тарҷумаю нашр шудаанд.
Абдулфаттоҳ (хаттот)

Абдулфаттоҳ ибни Мулло Абдулалили Ҷӯйборӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — хаттоти тоҷик (нимаи дуюми садаи – ибтидои садаи). Зиндагинома Зодгоҳаш Бухоро. Дар навиштани чанд навъи хат, бахусус анвои хати настаълиқ машҳур будааст ва китоби бисёреро бо хати зебову хоно китобат намудааст. "Кимиё" ном китобе бо хати зебои ӯ рӯнавис шудааст, ки аз 303 варақ иборат буда, таҳти рақами 1561 дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии Институти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Ӯзбекистон маҳфуз аст.
Салмонхон

барои беҳтарин нақши дуюмдараҷаи мардона барои беҳтарин дебюти мардона Салмонхн — ҳунарпешаи ҳинд ва муҷрии телевизион, яке аз машҳуртарин ҳунарпешагони Болливуд. Зиндагинома Салмонҳон 27 декабри соли 1965 дар шаҳри Индури иёлати Мадҳя Прадеши Ҳиндустон дар хонаводаи нависанда ва филмноманависи мусулмон Салим Хон ва рассоми ҳиндуия Салма Хон (то издивоҷ — Сушила Чарак) ба дунё омадааст. Корнома Салмонҳон дар соли 1988 бозигариро бо бозӣ дар нақшӣ фаръии филми сохтаи Ҷей Кей баҳоре ба синамо қадам гузошт ва аввалин муваффақияти тиҷории худро мадюни аввалин ҳамкори худ бо Сураҷ соли 1989 дар филми медонад, ки хеле дар кори ӯ таъсир гузошт ва Салмон тавонист ҷоизаи беҳтарин бозигари марди тозаворидро барои ин филм ба даст оварад, ҳамчунин ин филм муваффақиятҳои зиёдеро низ дар хориҷ аз Ҳинд касб кард ва дар кишварҳои мухталифе аз ҷумла Испания низ намоиш дода шуд ва пурфурӯштарин филми даҳаи 80 лақаб гирифт. Ҳамин амр мӯҷиб гашт, то Салмон дар филмҳои мутааддиди баъдӣ бидурахшад, ки метавон ба филмҳои дар соли 1991 ва.! дар соли 1994 ва дар соли 1995 ва дар соли 1998 ва -: дар соли 1999 ишора кард, ки тайи ҳафт соли фаъолияти ҳирфаии бозигарӣ тавонист болотарин дастмуздҳоро аз они худ кунад.