ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ғафур Усмонов

Ғафур Ҳасанович Усмонов – олим, дотсент, номзади илмҳои физика-математика, собиқ ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Зиндагинома Ғафур Усмонов 10 сентябри соли 1958 дар ноҳияи Ғафуров таваллуд шудааст. Баъди хатми мактаби миёна, солҳои 1975-1979 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М. Киров таҳсил намуда, пас аз итмоми он дар вазифаи сарлабаранти кафедраи физикаи назариявии донишкада фаъолияти кориашро оғоз намудааст. Сипас солҳои 1979-1981 - муҳаққиқ-коромӯзи Донишкадаи физикаю техникии ш. Ленинград, солҳои 1982-1985 аспиранти Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон буд. Солҳои 1987-1992 – дар вазифаҳои муаллим, сармуаллим, дотсенти кафедраи физикаи назариявии Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М. Киров фаъолияти меҳнатӣ дошт. Аз соли 1993 то соли 1998 аввал ба ҳайси мудири шуъбаи илм, сипас мудири шуъбаи таълими донишгоҳ кор кардааст. Солҳои 1998-1999 - муовини ректор оид ба робитаҳои байналхалқии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, солҳои 1999-2000 муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров фаъолият бурдааст. Аз солҳои 2000 то 2005 — муовини ректор оид ба корҳои тиҷоратии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, солҳои 2005 - 2010 дар маснади муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров пурмаҳсул меҳнат намуд. Солҳои 2010-2011 дотсенти кафедраи физикаи назариявии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров буд. Солҳои 2011-2012 ба ҳайси муовини ректор оид ба корҳои тарбиявии Донишкадаи кӯҳӣ-металлургии шаҳри Чкаловск фаъолият дошт. Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 11 майи соли 2012 ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таъйин гардид ва то 31 октябри 2014 сарвари донишгоҳ буд. Ӯ бо сабаби маризи аз вазифааш озод гардид ва сарварии ДДХ ба номи академик Б. Ғафуровро ба Анвар Мақсудов супоридааст. Минбаъд то охири умраш дар вазифаи мушовири ректори донишгоҳ ва директори Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони маорифи вилояти Суғд буд. Ӯ муаллифи беш аз 40 мақолаи илмӣ мебошад. Ғафур Ҳасанович Усмонов 3 январи соли 2016, бо сабаби беморӣ дар синни 58 солагӣ ин оламро падруд гуфт. Мавсуф аз зумраи устодоне буд, ки дар пешбурду равнақи корҳо дар самти вусъат бахшидани кори таълиму тарбияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров нақши арзанда гузоштааст. 1 Ҳамчунин нигаред Эзоҳ Адабиёт.
Ғафуро

Ғафуро, Ғафурхон — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Аҷдодаш аз Ӯротеппа буданд ва баъдан ба Самарқанд кӯчиданд. Ғафуро дар ҳамин шаҳр илм омӯхта, ба атторӣ, ки касби ниёгонаш буд, машғул шудааст. Шаҷараи авлодии Ғафуро ба шайх Аттор мерасид. Дар шеърҳояш таъсири Аттор ҳис мешавад. Мавзӯъи ашъораш, асосан, ишқ аст. Абёти зер аз ӯст: Ҳамраҳи ҷон мебарам ишқи худододи туро, Чун парӣ дар шишаи дил кардаам ёди туро. Бода аз акси ҷамолат мавҷи Кавсар мезанад, Баски аз субҳи таҷаллӣ карда эҷоди туро. Фарши майхона дар сабӯҳ шудам, Душмани тавбаи насӯҳ шудам. Аз ғами ишқи ёр ҷон додам, Оқибат тӯтиёи рӯҳ шудам. Чун Ғафуро зи гиряи беҳад Ғарқи оби азоби Нӯҳ шудам.
Ғафур Раҳимов

Рахимов Ғафур Рахимович — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва ҷамъиятии ӯзбек, генерал-майори милитсия. Солҳои 1985-1994 муовини вазири корҳои дохилии Ӯзбекистон буд 1 2. Тарҷумаи ҳол Аз соли 1944 то соли 1947 коргар, баъд прораби артели "Барои Ватан"-и Андичон буд. Соли 1951 мактаби милицияи Тошкандро хатм кардааст. Соли 1959 магистратураи факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Андиҷонро хатм кардааст. Солҳои 1951-1967 комиссари оперативӣ, комиссари калони оперативӣ, муовини сардор, сипас сардори шӯъбаи мубориза бо дуздии моликияти сотсиалистӣ (ОБХСС)-и Раёсати корҳои дохилии вилояти Андиҷон шуда кор кардааст. — сардори шуъбаи мухофизати тартиботи чамъиятии Управленияи корхои дохилии вилояти Андичон. — чонишини сардори управлениям корхои дохилии вилояти Андичон. — сардори шуъбаи корхои дохилии вилояти Андичон. — сардори шуъбаи корхои дохилии вилояти Бухоро. 2 июли соли 1983 ба у рутбаи генерал-майори милиция дода шуд. — чонишини вазири корхои дохилии РСС Узбекистон — сардори управленияи бехатарии чамъиятй. 8 июни соли 1990 бо фармони Президенти ҶШС Ӯзбекистон коменданти вилояти Андиҷон таъин гардид 3. – муовини якуми вазири корҳои дохилии Ҷумҳурии Ӯзбекистон – сардори Хадамоти оперативӣ-ҷустуҷӯӣ. Ҳамзамон, аз 25 август то 16 сентябри соли 1991 муваққатан вазифаи вазири корҳои дохилии буд 4. 1993-1994 – муовини вазири корҳои дохилии Ҷумҳурии Ӯзбекистон – сардори Хадамоти амнияти ҷамъиятӣ. 7 майи соли 1994 ба нафақа баромада, аз ҳамон рӯз то охири умр раиси Шӯрои собиқадорони Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Ӯзбекистон буд 5. 19 сентябри соли 2018 дар синни 89 даргузашт. Ӯро дар қабристони Чиғатой ба хок супурданд 6 7 8. Ҷоизаҳо Соли 1977 бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат мукофотонида шудааст. 8 декабри соли 1981 ба у унвони фахрии "Юристи хизматнишондодаи РСС Узбекистон" дода шуд. Соли 1994 бо медали "Шуҳрат" мукофотонида шудааст. 1 феврали соли 1999 ба муносибати 70-солагии зодрўзаш бо ордени Шон-Шараф дараҷаи 2 мукофотонида шудааст 9. 1 феврали соли 2004 ба муносибати 75-солагии таваллудаш ба ӯ унвони фахрии ҳуқуқшиноси шоистаи Ӯзбекистон дода шуд. Нишонҳои хотиравии 5-солагии, 10-солагии, 15-солагии, 20-солагии, 25-солагии истиқлолияти Ҷумҳурии Ӯзбекистон, инчунин нишонҳои хотиравӣ барои 5-солагии мукофотонида шудаанд. 1997), 10 солагии, 15 солагии, 20 солагии, 25 солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Ӯзбекистон.
Ғаффор Абдуллоев

Ғаффор Абдуллоев (1927, деҳаи Деҳкабули ноҳияи Кӯлоб – 1995, ноҳияи Восеъ) — механизатор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Зиндагинома Хатмкардаи мактаби механизатории хоҷагии қишлоқ. То соли 1949 тракторчӣ, баъд мудири агроқитъа ва аз соли 1963 сардори бригадаи комплексии механизатсиякардашудаи колхози ба номи Ленини ноҳияи Восеъ буд. Аз соли 1990 нафақагири шахсӣ. Бригадаи Абдуллоев солҳои 1971 – 72 аз ҳар га 43 сентнерӣ ҳосили пахта рӯёнидааст. Депутати Совети Олии СССР (даъватҳои 8 – 9). Ордену медалҳо Бо ордени Ленин, 2 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Ғаффор Менгниязов

Менгниязов Ғаффор (27. 08. 1932, ноҳияи Шӯрчии ҶШС Ӯзбекистон), педагог, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Солҳои 1951–1953 дар Донишкадаи муаллимтайёркунии ш. Сталинобод таҳсил намудааст. Солҳои 1953–1954 муаллими физика ва математикаи мактаби миёнаи 2 ноҳияи Шаҳринав, 1954–1957 донишҷӯи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Сталинобод ба номи Т.Г. Шевченко, 1957–1965 муаллими физика ва математикаи мактаби миёнаи 18 ш. Душанбе буд. Аз соли 1968 ассистент ва муаллими калон, аз соли 1978 дотсенти кафедраи методикаи таълими математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ мебошад. Солҳои 1969–1972 дар аспирантураи донишкадаи омӯзгорӣ таҳсил намуда буд. Оид ба тарзи хаттии омӯзиши функсияҳои тригонометрӣ тавассути мафҳуми инъикос дар фанни математикаи мактаби миёна кори илмӣ анҷом додааст. Муаллифи зиёда аз 100 корҳои илмӣ ва илмию методӣ, аз ҷумла китобҳои дарсии математика барои синфҳои 5–11 бо забони ӯзбекӣ мебошад. Ҷоизаҳо Бо унвони фахрии "Корманди шоистаи Тоҷикистон", нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон" ва чандин ифтихорномаҳо сарфароз шудааст. Осор.
Ғаффор Мирзоев

Ғаффор Мирзоев (Мирзоев Ғаффор Ҷабборович январи 1964, ноҳияи Ванҷ, ВАКБ, ҶШС Тоҷикистон) — файласуфи тоҷик, доктори илмҳои фалсафа. Зиндагинома Ғаффор Мирзоев 18 январи соли 1964 дар ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар Тоҷикистон ба дунё омадааст. Дар соли 1989 шуъбаи забон ва адабиёти арабии факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси забонҳои шарқ ва адабиёт хатм кардааст. Фаъолияти корӣ Пас аз хатми донишгоҳ ба сифати тарҷумони забони арабӣ аввал дар Ҷумҳурии Арабии Сурия ва сипас дар Ҷумҳурии Ироқ ифои вазифа намудааст. Аз соли 1992 то соли 1996 дар шуъбаи аспирантураи Институти фалсафа ва ҳуқуқи АИ ҶТ таҳсил намудааст. Баъди он дар Шуъбаи таърих ва фалсафаи дини Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ чун ходими илмӣ кор карда, ҳамзамон аз соли 1996 то соли 1999 дар кафедраи фалсафаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино аз фанни таърихи фалсафа, фалсафаи иҷтимоӣ ва фалсафаи тибб ба ҳайси омӯзгор фаъолият намудааст. Феълан Ғаффор Мирзоев дар Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дар вазифаи мудири шуъбаи масъалаҳои фалсафии дин фаъолият намуда 1, инчунин дар кафедраи "Фанҳои ҷомеашиносӣ"-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон аз фанни фалсафа ба донишҷӯён дарс мегӯяд. Фаъолияти илмӣ Ғаффор Мирзоев дар соли 2009 рисолаи номзадияшро дар мавзӯи "Ислом дар матни шуури иҷтимоии мардуми тоҷик (гузашта ва имрӯза)" 2 ва дар соли 2020 рисолаи докторияшро дар мавзӯи "Консепсияҳои ислоҳотхоҳӣ ва ҳаракатҳои навсозӣ дар ислом (таҳлили фалсафӣ-интиқодӣ)" ҳимоя намуда, феълан дар самтҳои мухталифи соҳаи фалсафа, масоили назарии ҷомеашиносии дин ва фалсафаву диншиносӣ таҳқиқот мебарад. Инчунин, таълифоти ӯ ба мисли "Вижагиҳои ташаккул ва таҳаввули тафаккури динии тоҷикон", "Омӯзаҳои ислоҳотхоҳӣ дар ислом ва мушкилоти онҳо", "Таърихи динҳо" ва ғайра ва боз мақолаҳои зиёдаш ба чоп расидаанд, ки дар онҳо муаллиф масоили гуногуни иҷтимову фалсафӣ ва фалсафиву диншиносиро таҳқик намудааст. Пажӯҳишҳои илмӣ Доираи масоили мавриди таҳқиқоту пажӯҳишҳои илмии Ғаффор Мирзоев асосан масъалаҳои назариявии фалсафиву иҷтимоиро дар бар гирифтааст, ки муҳимтарини ин масъалаҳо — соҳаи маънавии ҳаёти иҷтимоӣ, фалсафаи бунёдии дин, сотсиологияи дин, масъалаҳои давлати дунявӣ, коркарди назарияи исломшиносии муосир, таносуби миллият ва диният, масъалаи маориф, масоили ислоҳи шуури динӣ ва танзими маросимҳои динию миллӣ дар Тоҷикистон мебошанд. Осор.
Ғаффор Ҷабборӣ

Ғаффор Ҷабборӣ – иқтисодчӣ, узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Ғаффор Ҷабборӣ 4 декабри соли 1963 дар ноҳияи Бохтар таваллуд шудааст. Миллат: тоҷик. Соли 1983 совхоз – техникуми ба номи Куйбишеви ноҳияи Бохтар ва соли 1993 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм намудааст. Ихтисос: зоотехник, иқтисодчӣ Аз 30 марти соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст. 1 Ҷоизаҳо Соли 2011 бо медали ҷашни "20 – солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон" сарфароз гардонида шудааст.
Ғаффор Ҷӯраев

Ғаффор Ҷӯраев (10.05.1937, деҳаи Зарбеди ноҳияи Конибодом), забоншиноси маъруфи тоҷик, доктори илмҳои филологӣ, профессор. Зиндагинома Соли 1959 факултети забон ва адабиёти тоҷики Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм намудааст. Солҳои 1959–1961 ассистенти кафедраи забони тоҷикӣ ва котиби масъули рӯзномаи "Педагоги ҷавон"-и донишкадаи номбурда, 1961–1979 ходими хурд ва ходими калони илмии шуъбаи лаҳҷашиносии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ ҶШС Тоҷикистон, 1979–1981 ходими калони илмии сектори Афғонистони Институти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1982–1986 дар Ҷумҳурии Афғонистон бо сафари хизматӣ қарор дошт. Солҳои 1986–1996 ҳамчун ходими калони илмӣ, ходими пешбар, сарходим ва мудири шуъбаи лаҳҷашиносии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон, 1996–2010 роҳбари дастгоҳи кории Комиссияи татбиқи Қонуни забони назди Ҳуқумати Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст. Феълан профессори кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ мебошад. Фаъолияти илмӣ Оид ба лаҳҷаҳои арабҳои тоҷикзабон, низоми лексикаи лаҳҷавии забони тоҷикӣ ва дигар масъалаҳои муҳими забоншиносӣ тадқиқоти илмӣ ба анҷом расонидааст. Солҳои 1961–1986 дар экспедитсияҳои диалектологии минтақаҳои тоҷикнишин ва гурӯҳҳои этникии ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ ширкат варзида, маводи фаровони луғавӣ, фонетикӣ, грамматикӣ, этнографӣ, фолклорӣ ва топонимӣ гирд овардааст. Муаллифи зиёда аз 200 асару мақолаҳои илмӣ ва илмиву методӣ, аз ҷумла яке аз муаллифони китоби панҷҷилдаи "Шеваи ҷанубии забони тоҷикӣ" буда, соли 1989 барои ин асар ба дарёфти Ҷоизаи ба номи Абӯалӣ ибни Сино мушарраф гардидааст. Бо роҳбарии ӯ 7 нафар рисолаҳои номзадии худро дифоъ кардаанд. Дар симпозиуму конференсияҳои ҷумҳуриявӣ ва байналхалқӣ бо маърӯзаву гузоришҳои илмӣ баромад намудааст. Дорандаи "Ҷоизаи Мавлавӣ"-и ва нишони сарисинагии "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон" сарфароз карда шудааст. Осор.
Ғаффор Мирзо

Ғаффор Мирзо — шоир, тарҷумон, Шоири халқии Тоҷикистон. Ходими шоистаи маданияти ҶШС Тоҷикистон. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Ғаффор Мирзо 5 январи соли 1929 дар деҳаи Даҳани Шоли ноҳияи Ховалинг зода шудааст. Соли 1949 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанберо хатм ва чанде муаллимӣ кардааст. Муддате корманди моҳномаи "Шарқи Сурх" будааст. Соли 1956 Курси олии адабиётро дар Маскав ба поён расонда, солҳои тӯлонӣ котиби масъули Кумитаи ҷумҳуриявии муҳофизони сулҳ будааст. Ғаффор Мирзо 26 августи соли 2006 вафот кардааст. 1 Эҷодиёт Асарҳояш аз солҳои 40-уми асри мозӣ чоп шудаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои ашъори "Аз самими дил", "Ҳазор раҳмат", "Дил дар кафи даст", "Аз гаҳвора то майдон", достонҳои "Асрор", "Тоҷи давлат", "366 паҳлӯ" (дар чаҳор қисм, 1964, 1970, 1972), "Нору Нур", дуҷилдаи осор, романи манзуми "Фарзанди ҳукумат" ва ғ. мебошад. Барои бачагон асарҳои марғубе навиштааст, ки "Санговдавак", "Баррача рӯяд аз замин", "Чилдухтарон", "Гунҷишкак", "Достак", "Шайтони бекафшу маҳсӣ", "Як қатра Офтоб", "Кадом ҳунар беҳтар аст?", "Гулҳои дастабаста" ва ғ. аз он шумуланд. Дар матбуот чанд ҳикояи хубаш чоп шудааст. Очеркҳояш дар байни хонандагон маълуму машҳуранд, ки дар маҷмӯаҳои "Сафари диёри дӯстон", "Ҷовидонӣ" ва "Меҳнат мукофот аст" гирд омадаанд. Анқариб даҳ маҷмӯаи ашъораш дар нашрияҳои бонуфузи Маскав ба русӣ ба табъ расидаанд. Шеърҳои алоҳидааш ба бисёр забонҳо тарҷума ва чоп шудаанд. Осори алоҳидаи В. Маяковский, Н. Некрасов, Ш. Петефи, Н. Ҳикмат, А. Сурков, П. Воронко, А. Твардовский ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Чанд мақолае, ки дар бораи масоили рушду камоли адабиёт ва забони тоҷикӣ навиштааст, бесуд набудаанд. 1 Некдошт Барои ҷовидон гардонидани номи Шоири халқии Тоҷикистон Ғаффор Мирзо номи яке аз кучаҳои ноҳияи Синои шаҳри Душанбе бо номи ӯ иваз карда шудааст.
Раҷабали Ғаюбов

Раҷабали Бобишоевич Ғаюбов — биологи тоҷик, номзади илмҳои биология.
Ғаюр Ашӯр

Ғаюр Ашӯр — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Ғаюр Ашӯр 15 ноябри соли 1951 дар деҳаи Чоряккорони ноҳияи Рӯдакӣ (собиқ Ленин) ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми синфи ҳаштуми мактаби деҳа, соли 1965, донишомӯзи Омӯзишгоҳи фарҳангу маърифати ноҳияи мазкур, баъдан (соли 1968) шогирди факултаи санъати Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко шуда, баъди хатмаш, соли 1973, дар Телевизиони Тоҷикистон ба ҳайси коргардон ва муҳаррир фаъолият бурдааст. Барои намоишҳои ҳунарӣ саҳначаҳо навишта, намоишномаи адиби доғистонӣ Рамазон Қониевро аз русӣ ба тоҷикӣ баргардон ва саҳнагузорӣ кардааст. Соли 2011 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст. 14 сентябри соли 2012 аз олам даргузашт. Эҷодиёт Аз ибтидои солҳои 2000-ум ба драманависӣ иштиғол варзида, солҳои дар заминаи филмномааш силсилафилми "Пой дар гил" (иборат аз панҷ қисм) ба навор гирифта шудааст. Соли 2008 аз рӯи сенарияи ӯ филми ҳунарии "Қиссаи орзуҳои осмонӣ" таҳия гардидааст. Намоишномаҳои ӯ "Гурги нодон", "Дузди ҳайвондара" ва "Дод аз дасти Афандӣ" дар Театри давлатии академии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ саҳнагузорӣ шудаанд. Асарҳои дигараш, монанди "Рӯдакӣ дар Самарқанд", "Асҳоби қиёс", "Макри зан ҷуволи арзан" ва ғ. дар театрҳои вилоятию ҷумҳуриявӣ пешкаши умум гардидаанд. Соли 2010 маҷмӯаи нахустини намоишномаҳояш бо номи "Рӯдакӣ дар Самарқанд" ба табъ расидааст.
Раззоқ Ғаффоров

Раззоқ Ғаффоров — (15 январи соли 1932, н. Самарқанд – 25 майи соли 2001), олими забоншинос, доктори илми филологӣ, профессор, узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино, "Аълочии маорифи Тоҷикистон". 1 Ҳолнома Дар д. Хоҷа Ғуломи н. Самарқанд ба дунё омадааст. Дар шуъбаи забон ва адабиёти Донишкадаи омӯзгории тоҷик, ки аз ҷониби Тоҷикистон дар Самарқанд таъсис дода шуда буд, таҳсил намудааст. Муаллими мактаби миёнаи д. Чоркӯҳи н. Исфараи Тоҷикистон ва қарияи Оҳалики н. Самарқанд, Донишгоҳи омӯзгории Самарқанд ба номи С. Айнӣ. С. 1959 бо даъвати маъмурияти ИЗА ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон ба Сталинобод омадааст: ходими хурди илмии шуъбаи забони адабии тоҷик, мудири шуъбаи лаҳҷашиноси Институти ЗА ба номи А. Рӯдакии АИ Тоҷикистон. Соли 1992 маъмурияти Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи А. Навоӣ барои таҳкими факултети филологияи тоҷик ӯро ба кор даъват намуд, ки дар он ҷо то охири умр мудири кафедраи забони тоҷ. буд. 15 нафар унвонҷӯ зери роҳбариаш рисолаи номзади дифоъ кардааст. Ба номи ӯ Омузишгоҳи омӯзгории Хуҷанд гузошта шудааст. Мероси илмӣ Муаллифи бештар аз 300 асару мақолаи илмӣ ва монография, аз ҷумла: яке аз муаллифони китоби дарсии: ки барои он бо ҳамкорон ва шогирдон сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино гардидааст. Раиси Шӯрои дифои рисолаҳои доктори ва номзадии ИЗА ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон. Манобеъ Аслҳо ва наслҳо. – Душанбе, 2013, - с.47.
Шоҳрух Ғаффоров

Шоҳрух Ғаффоров — забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома Шоҳрух Ғаффоров факултети филологияи тоҷикро бо дипломи аъло хатм кардааст. Мудири кабинети "Махзани адаб"и факултети филологияи тоҷик. Аспиранти шуъбаи ғоибонаи ДМТ, муовини декани факултети филологияи тоҷик. Аз соли 2005 ба сифати ассистенти кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба фаъолият шурӯъ намудааст. Аз соли 2009 то сентябри 2011 ба ҳайси ёвар ва мушовири муовини аввали ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ифои вазифа кардааст. Аз соли 2011 то ҳол дар вазифаи мудири шуъбаи тайёрии ДМТ кор карда истодааст. Рисолаи номзадияшро таҳти унвони "Азрақии Ҳиравӣ ва хусусиятҳои бадеӣ эстетикии қасоиди ӯ" соли 2012 ҳимоя намудааст. Муаллифи зиёда аз 20 асару мақолаҳои илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад. Осори илмӣ Забони тоҷикӣ (дастури таълимӣ барои факултетҳои таърих ва фалсафа). – Душанбе: "Баҳманруд", 2010 (ҳаммуаллиф); Як нусхаи дастнависи девони Азрақӣ. – Душанбе, 2010.
Ғаюрии Кобулӣ

Ғаюрии Кобулӣ (1; қарни) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш — Кобул таҳсил намудааст. Дар бораи шарҳи ҳолаш маълумоти муфассал ба даст наомадааст. Аз Кобул ба Ҳиндустон рафта, аз мулозимони Акбар (ҳукмронӣ 15561605) гардид ва "мартабааш тараққӣ ёфт" (тазкираи "Арафоту-л-ошиқин ва арасоту-л-орифин"-и Авҳадӣ). Соҳибдевон будааст. Абёти зер аз ӯст: Дерест, дило, ҷаҳонпарастӣ, чӣ шудӣ? Бас тарф зи молу ҷоҳ бастӣ, чӣ шудӣ? Аз суҳбати халқ рӯ ба танҳоӣ кун, Умре ба ҷаҳониён нишастӣ, чӣ шудӣ?.
Ғелакии Балхӣ

Ғелакии Балхӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Балх. Дар мадрасаҳои Балх ва Ҳирот таҳсили илм кардааст. Ғелакии Балхӣ соҳиби табъи баланди шоирӣ буда, дар тамоми анвои шеър маҳорат доштааст. Мутрибӣ ашъори Ғелакии Балхиро тавсиф намуда, дар "Тазкирату-ш-шуаро" як ғазал ва як рубоии ӯро меорад. Ғелакии Балхӣ ҳангоми хатми тазкираи мазкур дар қайди ҳаёт будааст. Ин ғазал аз ӯст: Бо бало хӯ кардаем, эй дил, таҳаммул кори мост, Дард ҳамзонуву меҳнат ҳамдаму ғамхори мост. Ҳар куҷо ранҷест дар офоқ, бо мо ҳамдам аст, Ҳар куҷо дардест, дар таври вафо тӯмори мост. Он ки серӣ нест ӯро, аз ситамкории туст, В-он ки мехоҳад зи ту инро, дили афгори мост. То ба фикри зулфи ӯ имони худ кардам дуруст, Ғелакӣ, тавқи вафояш ҳалқаи зуннори мост.
Оши ғелак

Оши ғелак, ғелакшӯрбо, ғелак Шӯрбое, ки бо пиёз, картошка ва сабзӣ инчунин ғелакҳои гӯштӣ пухта мешавад. Ғелакҳоро аз гӯшти кӯбида ва намаку орд таҳия мекунанд. Ғелакро дар шӯрбои ҷӯшида, ҳамроҳ бо зиравориҳо андохта дар оташи паст мепазанд. Таоми тайёршударо бо гашничу шибит ва чакка истеъмол мекунанд. Дар Водии Ҳисор, Вилояти Суғд фаъол аст. Нигаред Адабиёт 1. Ершов Н., Пища Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.2, Д.,1970. 1 Манобеъ.
Ғаюрии Ҳисорӣ

Ғаюрии Ҳисорӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш Ҳисор хатту савод бароварда, илмҳои расмии замонашро дар Бухорову Самарқанд омӯхтааст. Баъди хатми таҳсил ба Кобул рафта, аз мулозимони ҳокими он ҷо Одилшоҳи Кобулӣ (фавт 1585) гардид. Бино ба маълумоти Мутрибӣ (дар "Тазкирату-ш-шуаро" ва "Нусхаи зебои Ҷаҳонгир", Ғаюрии Ҳисорӣ марди зираку шуҷоъ ва шоири бағоят хушгӯ будааст. Баъди вафоти Одилшоҳи Кобулӣ ба мулозимати Акбар (ҳукмронӣ 15561605) рафта, дар яке аз муҳорибаҳо дар Ҳиндустон кушта шудааст. Ин ғазал аз ӯст: Дар танам таби ҳиҷрат оташе чу шамъ афрӯхт, Мурда-мурда хоҳам зист, зинда-зинда хоҳам сӯхт. Ман ба водии ишқат он касам, ки Маҷнунро Бояд омаду аз ман шеваи ҷунун омӯхт. Дида-дида чашмонат сӯйи меҳри рухсорат, Дида хира шуд, ҷоно, хирадидагӣ омӯхт. Юсуфи ҷамолатро дида мисриён доданд Нақди ҷон, азизи ман, моликаш вале нафрӯхт. Гар, Ғаюриё, хоҳӣ нақди хештан пинҳон, Аз сиришки мижгонат чоки сина бояд дӯхт.
Ғаюрии Рустоқӣ

Ғаюрии Рустоқӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар мавзеи Рустоқи Афғонистон ба дунё омада, дар ҳамин ҷо маълумоти ибтидоӣ гирифт. Сипас барои такмили дониш ба Кобул рафт. Дар дарбори ҳукмрони даври Кобул Муҳаммад Ҳаким Мирзо муддате хидмат карда, ба Ҳинд сафар кардааст. Дар ин кишвар мавриди лутфу карами Ҷалолуддин Акбар қарор гирифт. Мувофиқи иттилои тазкиранависон шоири моҳиру тавоно буд, вале дар синни камолот даргузаштааст. Байти зер аз ӯст: Пинҳон ба сухан дорам он ғамзаи хомӯш, Ҳар лаҳза ба ҳарфе на забон маҳраму на гӯш.
Ғезани Боло

Ғезани Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Моғиёни ноҳияи Панҷакент. Аз Ғезани Боло то маркази шаҳр 38 км. Аҳолиаш 1852 нафар, тоҷикон.
Ғезан

Ғезан — деҳа дар ҷамоати деҳоти Моғиёни ноҳияи Панҷакент. Аз Ғезан то маркази шаҳр 37 км. Аҳолиаш 1647 нафар, тоҷикон.
Ғелот

Ғелот — деҳа дар ҷамоати деҳоти Худоёр Раҷабови ноҳияи Восеъ. Аз Ғелот то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 30 км. Аҳолиаш 4275 нафар, тоҷикон.
Ғеш

Ғеш — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нуралишо Назарови ноҳияи Муъминобод. Аз Ғеш то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 13 км. Аҳолиаш 2409 нафар, тоҷикон.
Ғиждарва

Ғиждарва — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шинги ноҳияи Панҷакент. Аз Ғиждарва то маркази шаҳр 49 км. Аҳолиаш 1306 нафар, тоҷикон.
Ғижжаки контрабас

Ғижжаки контрабас — дар оркестри созҳои халқӣ ҷойи чорумро ишғол менамояд. Соли 1943 дар Консерваторияи давлатии шаҳри Тошканд лабораторияи илмию таҷрибавӣ таъсис ёфт ва як зумра устоҳо бо роҳбарии А. И. Петросян ба такмилу таҷдиди созҳои халқӣ шурӯъ карданд. Маҳз бо ташаббуси онҳо созҳои халқӣ ба гурӯҳҳои мустақил ҷудо карда шуданд. Гурӯҳи ғижжакҳо дар асоси квинтети оркестри симфонӣ такмил дода, бо бисёр нишонаҳо (ҷӯр, номгӯи торҳо, диапазон, иҷрои штрихҳо ва ғайра) ба онҳо монанд шудаанд. Баъдтар ғижжаки алт, ғижжаки бас ва ғижжаки контрабас пайдо гаштанд. Гурӯҳи ғижжакҳоро дар партитураи оркестрӣ аз ҳама охир ҷойгир мекунанд. Тартиби ҷойгиршавии ғижжакҳо чунин аст: ғижжакҳои якум ва дуюм (онҳоро ғижжаки прима мегӯянд), ғижжаки алт, ғижжаки бас ва ғижжаки контрабас. Ғижжаки контрабас с-ҳои 50-уми садаи ихтироъ шудааст. Танааш нисбат ба ғижжаки бас ду баробар калонтар, дастааш дарози ғафс. Онро асосан рост истода менавозанд. Дар байни гурӯҳи ғижжакҳо ҷойи охирро ишғол менамоянд ва овозҳои регистри аз ҳама пасти гурӯҳи ғижжакиҳоро иҷро мекунад. Нотааш дар калидҳои бас, тенор ва скрипка сабт шуда, аз навишташ як октава паст садо мебарорад. Ғижжаки контрабас чор тор дошта, бо фосилаи кварта ҷӯр мешавад: тори якум "сол"-и октаваи хурд, тори дуюм "ре"-и октаваи хурд, тори сеюм "ля"-и октаваи калон, тори чорум "ми"-и октаваи калон. Диапазонаш аз нотаи "ми"-и октаваи калон то "ми"-и октаваи якумро дар бар мегирад. Ғижжаки контрабас дар оркестр асосан вазифаи поягузории овозҳои басиро иҷро мекунад. Адабиёт.
Ғешӣ

Ғешӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чорсӯи ноҳияи Ваҳдат. Аз Ғешӣ то маркази шаҳр 22 км. Аҳолиаш 1205 нафар, тоҷикон.