ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Юсуф Акбарзода

Юсуф Акбарзода (Акбаров Юсуф майи 1938, деҳаи Мазори Шарифи ноҳияи Панҷакент, 15 октябри 2020, Панҷакент, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — адабиётшинос, мунаққид, муҳаққиқ, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Юсуфи Акбарзода 1 майи соли 1938 дар деҳаи Мазори Шарифи ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Соли 1953 мактаби ҳафтсолаи деҳа, соли 1956 мактаби миёнаи деҳаи Ғӯсарро хатм кардааст. Соли 1961 факултаи таъриху филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Хуҷандро ба итмом расонда, корманди Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии АИ ҷумҳурӣ шудааст. Солҳои дар сафи Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои муҳаққиқи коромӯзи Пажӯҳишгоҳи адабиёти ҷаҳони ба номи Максим Горкийи АИ Иттиҳоди Шӯравӣ буда, солҳои дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Баъдан фаъолияташро дар пажӯҳишгоҳи мазкур идома бахшидааст. Аз апрели 1991 то майи 1994 ходими калони илмӣ, аз соли 1995 ходими пешбари илмии Кумитаи истилоҳоти АИ ҷумҳурӣ будааст. Ҳамзамон, аз марти 2000, ноиби раис, аз сентябри 2006 то майи 2010 раиси Донишкадаи озоди Исмоили Сомонӣ, аз июли 2008 то барҳам хӯрданаш раиси Бунёди Оли Сомон будааст. Сармуҳаррири маҷаллаи илмии Донишкадаи озоди Исмоили Сомонӣ "Варорӯд" буда, дар авроқи он силсилаи осори устодони донишкадаи мазкур ва навиштаҷоти баъзе рӯзноманигорони ҷумҳурӣ таҳти таҳрири ӯ мунташир гардидаанд. Соли 1973 дар мавзӯи "Достони лирикӣ дар назми имрӯзаи тоҷик" рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Эҷодиёт Аз мунаққидони фаъолтарин ва муҳаққиқони пуркортарини тоҷик буда, нахустин мақолаҳои илмияш, ки ба ҳаллу файсали масоили умдаи адабиёти муосири тоҷик бахшида шудаанд, аз соли 1959 дар рӯзномаи "Ҳақиқати Ленинобод" ва маҷмӯаи илмии донишгоҳ ба табъ расидаанд. То имрӯз беш аз 600 мақолаи илмӣ, илмии оммавӣ, публитсистӣ, тақризу китобиёти ӯ роҷеъ ба вазъи кунунии назму наср, адабиёти кӯдак, забони давлатӣ ва истилоҳот, ҳусни калом, забони васоити таълим ва қонун, масъалаҳои одобу ахлоқи ҷомеа, эҳсоси ватандӯстӣ, ваҳдати миллӣ ва ғ. дар матбуоти даврӣ ва маҷмӯаҳои илмӣ ба табъ расидаанд. Зубдаи мақолаю тадқиқоти илмии ӯ дар китобҳои: мунташир гардидаанд. Барои "Энсиклопедияи советии тоҷик", "Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик", ҷилди махсуси энсиклопедияи "Тоҷикистон" роҷеъ ба масъалаҳои муҳимми амалию назарӣ, навъу намуд ва давраҳои мухталифи инкишофи адабиёти шӯравии тоҷик, рӯзгору осори адибону олимони алоҳида чандин мақола навиштааст. Яке аз муаллифони "Таърихи адабиёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо" (иборат аз шаш ҷилд) мебошад, ки қисмати ба ӯ тааллуқдошта таҳти унвони "Шеъри тоҷикии нимаи дувуми садаи бист" ба дасти чоп расидааст. "Маҷмӯаи осор"-и Мирзо Абдулвоҳиди Мунзим (ҳамроҳи Ш.Девонаев), ҷилди чоруми "Куллиёт"-и панҷҷилдаи Абдусалом Деҳотӣ (ҳамроҳи Ф.Деҳотӣ, Ҳ.Шодиқулов)-ро барои чоп омода карда, муаллифи тавзеҳоташон будааст. Асари тадқиқотии Л. Н. Демидчик "Драматургияи тоҷик" (барои "Таърихи адабиёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо", ҷ.5), драмаи Ю.Шитов "Магар мо бегонаем?", пйесаи Исо Батошев "Марди асил"-ро ба тоҷикӣ гардондааст. Ҷоизаҳо Осор.
Юсуф Акобиров

Юсуф Акобиров (1 октябри 1937, вилояти Бухоро — 12 октябри 2011, Душанбе, Тоҷикистон) — нависандаи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони СССР ва Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, сазовори Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Корманди шоистаи Тоҷикистон, Нависандаи халқии Тоҷикистон. Зиндагинома Юсуф Акобиров 1 октябри соли 1937 дар деҳаи Соктаре (ҳозира Садриддин Айнӣ)-и ноҳияи Ғиждувони вилояти Бухоро зода шудааст. Баъди касби номаи камоли мактаби миёнаи зодгоҳаш соҳиби дипломи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин гардидааст. Сипас, чанде мудири шуъбаи моҳномаи "Садои Шарқ", солҳои 1960-1961 донишҷӯи Курси олии филмноманависон (Маскав), ходими адабии рӯзномаи "Тоҷикистони Советӣ", котиби масъули моҳномаи "Садои Шарқ", котиби масъули Кумитаи мукофоти давлатии адабии Тоҷикистон Солҳои 1971, 1974-1978, 1980-1981 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Ӯ 12 октябри соли 2011 аз олам даргузашт. Эҷодиёт Аз солҳои донишҷӯйӣ машқи қалам карда, соли 1958 драмаи "Рӯдакӣ"-ро навиштааст, ки Театри давлатии Хуҷанд ба саҳна гузоштааст. Баъдан қиссаҳои "Вақте ки осиё бозмонд", "Духтаре, ки ҷустуҷӯяш мекунам", "Мунира", "Балоғат", китоби очерку ҳикояҳои "Қандак гул кард", "Осмони соф", "Садриддин Айнӣ" (ҳамроҳи Ш.Ҳарисов, Маскав), романҳои "Замини падарон", "Норак", "Водии муҳаббат", "Дунё ба умед", мунтахаби очерку ҳикояҳои "Сайри дирӯзу фардо" -ро дастраси умум гардонда, дар миёни хонандагон шуҳрати тамом ёфтааст. Дар заминаи "Вақте ки осиё бозмонд" ва "Балоғат" филмҳои бадеӣ офарида шудаанд. Аксари қиссаву романҳояш дар нашрияҳои бонуфузи Маскав ва дигар шаҳрҳои Иттиҳоди Шӯравӣ бо теъдоди зиёде ба табъ расидаанд. Асарҳои ҷудогонааш ба забонҳои халқҳои ҷаҳон тарҷума ва чоп шудаанд. Драмаи "Лайлатулқадр"-и ӯ дар Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ саҳнагузорӣ шудааст. Осори алоҳидаи Ф.Достоевский, А.Чехов, М.Авезов, А.Мухтор, С.Аҳмад, М.Левин, З.Дӯстматов ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Асосан осори публитсистӣ менависад, ки дар матбуоти даврӣ ва авроқи кутуби "Гули сари роҳ", "Ишқи кӯдакии ман", "Пас аз гузашти солҳо" ва "Хоки покат тӯтиё созам, Ватан!" интишор ёфтаанд. Ҷоизаҳо.
Юсуф Кӯҳзод

Юсуф Кӯҳзод (соли таваллудаш 1935), нависанда, рассом, драманавис, рассом, шоир, ҳунарманд ва мушовири санъати тоҷик аз Афғонистон. Вай аз замони муҳоҷираташ аз Афғонистон ҳоло дар Трейси иёлати Калифорнияи Иёлоти Муттаҳида иқомат кардааст. Ӯ бо Закия Кӯҳзод издивоҷ кардааст. Зиндагинома Юсуф Кӯҳзод соли 1935 дар ноҳияи Чендеволи Кобули Афғонистон ба дунё омадааст. Дар солҳои мактаби миёна ӯ барои театри Кобул пйесаҳо навишт ва асарҳои бадеӣ эҷод кард. Кӯҳзод соли 1953 мактаби миёнаи Наҷот (Амонӣ) дар Кобулро хатм кардааст. Маълумоти расмии рассомии худро дар Академияи рассомӣ дар Рими Итолиё соли 1965 ба даст овард. Пас аз бозгашт аз Итолиё, ӯ ба Иттиҳоди Шӯравии собиқ, Ҳиндустон ва Олмони Шарқии собиқ сафар карда, дар баробари дигар рассомони муосири афғон ҳунарашро ба намоиш мегузорад. Бисёре аз асарҳои ӯ дар осорхонаҳои омӯзиши Ховари Миёна дар Маскав ба намоиш гузошта шудаанд. Солҳои 1966-1969 дар Вазорати ВАО ва фарҳанг дар вазифаҳои роҳбарикунанда кор карда, дар ин вазифа мудири шуъбаи санъати тасвирӣ буд. Соли 1971 мушовири бадеии театри Кобул шуд. Вай ҳашт драма навишт ва ҳама дар саҳна намоиш дода шуданд. Дар бисёр пйесаҳо роли асосиро бозид. Соли 1975 ба Вазорати ВАО ва фарҳанг баргашт ва то соли 1992 вазифаи президенти ин вазоратро бар уҳда дошт. Соли 1976 дар Кобул Галереяи Миллиро таъсис дод, ки дар он 700 наққошӣ ва баъзе корҳое, ки аз сад сол пеш буданд, иборат буд. Мутаассифона, аз 700 асари бадеӣ имрӯз ҳамагӣ 30-тоаш боқӣ мондааст. Аз соли 1992 то моҳи августи соли 2000 Кӯҳзод ҳамроҳи хонаводааш гуреза шуд ва маҷбур шуд ба Ҳиндустон муҳоҷират кунад. Дар моҳи августи соли 2000, ӯ ба Иёлоти Муттаҳида кӯчид ва аз он вақт дар Калифорнияи Шимолӣ зиндагӣ мекунад. Нахустин намоишгоҳи бадеии ӯ дар Иёлоти Муттаҳида моҳи августи соли 2001 дар Пало Алто баргузор шуд. Маориф Шеърҳои онлайн Эҷодиёт.
Юсуф Одилшоҳ

Юсуф Одилшоҳи Совӣ, шоир и порсигӯ.
Юсуф Карш

Юсуф Карш — аксбардори конодоии арманитабор, яке аз устодони аксбардории портретӣ мебошад. Зиндагинома Юсуф Карш дар шаҳри Мардин, дар ҷанубу шарқи Туркия, дар оилаи арманиҳо таваллуд шудааст 6. Дар синни 14-солагӣ, Карш ва волидони ӯ, ки аз наслкушӣ (геносид) алайҳи арманиҳо гурехта буданд, маҷбур шуданд Туркияро тарк кунанд ва ба Сурия кӯчиданд. Бисёре аз хешовандони ӯ кушта шуданд, масалан, ҳарду амакашро ҳангоми зинда буданашон ба чоҳ андохтанд ва хоҳараш бошад аз гуруснагӣ ҷон дод. Пас аз 2 сол, волидон Юсуфро ба Квебеки Канада ба назди амакаш Ҷорҷ (Григор) Нагаш мефиристанд. Карш дар он ҷо таҳсил мекунад, дар студияи Нагаш корро оғоз мекунад. Нагаш истеъдоди аккосии Юсуфро пай бурда, ӯро барои таҳсил ба назди аксбардор-портретист Ҷон Гаро ба Бостон мефиристад. Пас аз 4 сол, Карш ба Канада бармегардад. Соли 1932, Карш дар маркази Оттава студияи портретии худро кушод 7. Дере нагузашта, кори Карш одамони машҳурро ҷалб кард, аммо ӯ ба маъруфияти баландтаринаш дар соли 1941, вақте ки дар вақти сафари худ ба Оттава тасвири Уинстон Черчиллро ба даст овард, расид. Дар он ҷо ҳодисае рух дод, ки Элеонора Рузвелт онро бо шӯхӣ "аввалин шикасти ҷиддии Черчилл" номид. Ҳангоми наворгирӣ Юсуф Карш далерӣ кард ва сигори бетағйирро аз даҳони Черчилл кашида баровард. Ба ҳисоб меравад, ки ин аввалин акси назарраси сарвазир бе сигор буд. Маҳз ин портрет буд, ки ба зудӣ дар саҳифаи аввали маҷаллаи пайдо шуд. Дар соли 1954, ӯ аксҳои Уинстон Черчиллро ҳангоми ростистоӣ барои рассом Грэхэм Сазерленд, ки он замон ӯ болои "Портрети Уинстон Черчилл" кор мекард ва эҳтимолан бо дархости ҳамсари сиёсатмадор нобуд карда шуда буд, аксҳо бардошт. Аз 100 нафар шахсони барҷастаи асри, ба гуфтаи ", Карш 51 нафарро аксбардорӣ кардааст. Осор Юсуф Карш дар портретҳои пурқудрати худ чеҳраи инсонро ба афсона табдил медиҳад. Барои фаҳмиши бештар, таърихнигорони ояндаи давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳон ва моҳвораи аввал ба портретҳои психологии давлатмардон, олимон ва рассомони офаридаи Карш, ба портретҳои он одамоне рӯ меоранд, ки чеҳра ва завқи ҷаҳонро дигар кардаанд. Карш каҷҳои ороишӣ ё пасирангҳои рангорангро (задний фон) ҳамчун замина истифода намекунад. Вай заминаи (фон) дилхоҳро бо ёрии равшанӣ эҷод мекунад ва онро бо либоси мавзӯъ мутаносиб мекунад. Дар портретҳои Неҳру, Сибелиус ва Мариан Андерсон, ашё аз он ҷиҳат ҷолиби диққат аст, ки миқдори муайяни рӯшноӣ, ки ба он равона карда шудааст, бо муқоисаи костюми торик ва заминаи хеле торик таъкид шудааст. Дар аксҳои Шоу ва Черчилл, Карш тавассути эффектҳои рӯшноӣ таассурот дар бораи фазо ва умқро ба вуҷуд меорад ва ин таассуротро гардиши дурусти сар, ҳаракати даст, либос ва ҷузъиёти дигар боз ҳам беҳтар мекунад. Техникаи аълои Карш метавонад чизи берунаро офарад, ки дар хислати ашё нест. Услуби портретии ӯ, ки бо он бузургҷуссаҳои молиро тирборон кард, дар аксҳои аз ҳад зиёди драмавӣ, олиҷаноб таҷассум ёфта буд, ки дар он қувваи беруна бидуни қувваи дохилии ҳамроҳ равшан нишон медод. Портретҳои олиҷаноби Карш наслҳои ояндаро мутаассир мекунанд, ба шарофати маҳорати бадеии ӯ, онҳо хоҳанд донист, ки одамони маъруфи ин давраи таърих чӣ гуна буданд. Филмҳои биографӣ.
Юсуф Рабиев

Миқдори бозӣ ва гол барои бошгоҳи ҳирфаӣ фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад. Юсуф Рабиев (Юсуф Рабиев майи соли 1976, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — футболбоз ва сармураббии футболи тоҷик.
Юсуф Саодатов

Юсуф Саодатов - мутриб, устоди мусиқӣ, дорандаи унвони Арбоби ҳунари Тоҷикистон Нигаред.
Юсуф Толибов

Юсуф Розиқович Толибов (7.11.1958, ноҳияи Ҷаббор Расулов) – омӯзгор, номзади илмҳои кишоварзӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1990 факултаи фанҳои табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муҳандисӣ-ҷангалпарварӣ.
Юсуф Сосламбеков

Юсуф Одилбекович Сосламбеков (1956, ҶШС Қазоқистон, СССР — 27 июли 2000, Маскав, Русия) — сиёсатмадори чечен. Ходими давлатӣ ва сиёсии Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерия. Зиндагинома Маълумот — маълумоти олии нопурра. Ӯ барои ҷинояти вазнин дар зиндон буд 1. Номзади илмҳои ҷомеашиносӣ 2. Яке аз аъзоёни ОКЧН, ҷонишини раиси комиҷроия. Яке аз пешвоёни "инқилоби Чеченистон" 3. Солҳои 1991-1992 вазири мудофиаи Ҷумҳурии Чеченистон. Соли 1992 раиси Кумитаи равобити хориҷии парлумони Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерия таъин шуд. Дар охири соли 1992 ӯ ба тарафи мухолифони зидди Дудаев гузашт. Солҳои 1992-1993 фиристодани ихтиёриёни чеченро ба ҷанги Гурҷистону Абхозистон таъмин кардааст 4. Раиси Парлумони Ҷумҳурии Чеченистон аз 2 май то 4 июни соли 1993 5. Баъди табаддулоти давлатӣ ва пароканда кардани парламент аз тарафи тарафдорони Дудаев ба Москва кучида, дар он ҷо "Ҳукумати ҶЧИ дар муҳоҷират"-ро таъсис дода, худро раиси он таъин кард. Соли 1994 дар Маскав Хазинаи эҳёи мардуми Қафқозро таъсис ва раҳбарӣ мекард. Вай вуруди нерӯҳои Русия ба Чеченистонро маҳкум кард. Пас аз хуруҷи нерӯҳои Русия дар соли 1996 ӯ ба Чеченистон баргашт. Президенти Конфедератсияи халқҳои кӯҳистонии Қафқоз аз соли 1996 то 27 июли 2000. Дар соли 1997, номзад ба президентии ҶЧИ. Ба тарафдории вай шумораи ками интихобкунандагон (камтар аз 1 фоиз) овоз доданд. Моҳи сентябри соли 1998 муовини сарвазири ҶЧИ оид ба сиёсати хориҷӣ ва намояндаи махсуси ҶЧИ дар кишварҳои хориҷӣ таъин шуд. Моҳи декабри соли 1998 Додгоҳи шариати ҶЧИ Сосламбековро аз ҳарду мақом барканор кард. Оила Оиладор буд. Ҳамсараш — Зуҳро Молочаева. Бародараш Руслан Сосламбеков. Ҷудоихоҳ, миллатгарои дунявӣ. Тобистони соли 1995 вай Ҷунбиши хурди дипломатии халқии "Барои сулҳу ваҳдат" 5 ташкил ва роҳбарӣ мекард. Марг 18 июли соли 2000 дар Маскав дар мавзеи Тиопли Стан аз дасти як куштор сахт захмӣ шуд. Шахси номаълум ба ӯ аз таппонча панҷ маротиба тир холӣ кардааст: се маротиба ба сар, ду ба қафаси сина зада, пас аз ин ӯ бехатар ғайб зад 6 7. Сосламбеков рӯзи 27 июл дар бемористон ба ҳуш наомада даргузашт 8. Чанде пеш аз ин ӯ гуфта буд, ки далели иртиботи Борис Березовский бо ҷангиёни чечен дорад.
Юсуф ибни Абиссоҷ

Юсуф ибни Абиссоҷ — амири Аббосии Озарбойҷони Эрон 1 (ва) 2 аз хонадони Соҷиён.
Юсуфии Ҳиравӣ

Юсуф ибни Муҳаммад ибни Юсуфи Табиб — пизишк, донишманд ва шоир и форс-тоҷик. Муаллифи "Ҷомеъу-л-фавоид", ки бо номи "Тибби Юсуфӣ" маъмул аст. Зиндагинома Дар Бухоро ва Самарқанд таҳсил намуда, дар дарбори Бобур кор ва эҷод кардааст. Юсуф ибни Муҳаммад чунин асарҳоро таълиф намудааст: "Баҳру-л-ҷавоҳир", "Фавоиду-л-аҳёр", "Далоилу-л-бавл", "Далоилу-н-набз", "Қасида дар ҳифзи сиҳат", "Қасида дар баёни номҳои адвия", "Қасида дар аснои аҷноси адвия", "Рисолаи маъқул ва машруб" ва ғайра. "Фавоиду-л-аҳёр" дар шакли назм навишта шудааст ва ба ғайр аз доруҳои муфрада, боз дар бораи баъзе таомҳо, хосияти нушокиҳо низ маълумот медиҳад. Юсуф ибни Муҳаммад дар таълифи асарҳои худ аз осори Суқрот, Ҷолинус, Сино ва дигарон истифода кардааст. Юсуф ибни Муҳаммад баробари табиби ҳозиқ ва олими забардаст будан, дар шеъру шоирӣ низ ҳунарнамоӣ кардааст. Писари Юсуф ибни Муҳаммад Исмоил низ табиб буда, дар боби тиб таълифот доштааст.
Юсуф Эшонов

Юсуф Эшонов — (1907; шаҳри Хуҷанд — 1981, ш. Маскав). Ю. Эшонов арбоби намоёни ҳизбию давлатӣ ба шумор рафта, Донишгоҳи коммунистии Осиёи Миёна ва Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (САГУ)-ро хатм кардааст. Ӯ сеюмин сарвари Донишкадаи олии омӯзгории Хуҷанд буда, ин вазифаро солҳои 1935-1936 дар уҳда дошт. Солҳои 1928-1929 муаллими Донишгоҳи коммунистии Осиёи Миёна, муовини директори Донишкадаи банақшагирию иқтисодии Осиёи Миёна, муовини директори Донишкадаи марксизм-ленинизми Осиёи Миёна, ҷонишини комиссари халқии маорифи ҶШС Тоҷикистон, ҳамзамон ректори Донишкадаи давлатии 1-уми омӯзгории Душанбе-ҳоло Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ дастурдеҳи Бюрои осиёимиёнагии КМ ВКП(б), шунавандаи Донишкадаи кишоварзии профессураи сурх муҳаррири маҷаллаи "Ведомостҳои Шӯрои Олии ИҶШС" ва таҳрири тоҷикии он буд. Соли 1941 ҳамчун сарбози дивизияи халқии ноҳияи Ленини шаҳри Маскав пойтахти мамлакатро аз фашистон ҳимоя намудааст. Солҳои 1960-1965 чун мушовир- тарҷумони Раёсати Шӯрои Олии ИҶШС фаъолият бурда, аз соли 1968 ба нафақа мебарояд. Ю. Эшонов вакили Шӯрои вакилони халқи Тошканд, Шӯрои вакилони халқи Хуҷанд интихоб шуда, сазовори унвони Корманди шоистаи маданияти ҶШС Тоҷикистон гаштааст.
Юсуф ва Зулайхо

"Юсуф ва Зулайхо" — яке аз достонҳои машҳури ишқии адабиёти форс-тоҷик ва халқҳои дигари Шарқи Миёнаву Наздик. Хулосаи достон Дар он аз Юсуф — писари пайғамбар Яъқуб сухан меравад, ки бародаронаш аз ҳасад ба чоҳ андохтандаш ва ба падар куртаи ба хуни кабутар олударо нишон дода, уро бовар кунонданд, ки Юсуфро гург хурдааст. Юсуфро аз чоҳ корвониён озод карда, ба азиз — ҳукмрони Миср ба ғуломӣ фурухтанд. Зани азизи Миср — Зулайхо ба Юсуф дил баст, вале Юсуф ишқи уро рад кард. Пас аз вафоти азизи Миср Юсуф соҳиби тахт шуд ва бо падару бародаронаш вохурд.
Юсуфалӣ Ҳасанов

Ордени "Ситораи сурх"; Медали "Барои хидмат дар ҷанг"; Юсуфалӣ Ҳасанович Ҳасанов (20 майи соли 1960, Понғоз, ноҳияи Ашт, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — риёзидон и тоҷик, доктори илмҳои физика ва математика, Аълочии маорифи ҶТ. Ӯ дар Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон ва дар филиали Донишкадаи энергетикаи Москва дар шаҳри Душанбе таълим медиҳад. Зиндагинома Юсуфалӣ Ҳасанович Ҳасанов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи Ленинро дар шаҳри Душанбе соли 1983 хатм кардааст. Аз соли 2009 дотсенти кафедраи информатика ва системаҳои иттилоотии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Муаллифи зиёда аз 80 корҳои илмӣ ва методӣ. Мавзӯи илмии ӯ ба омӯзиши хосиятҳои функсияҳо дар рушди системаи иттилоотии автоматикунонидашудаи АСУ дар донишгоҳ бахшида шудааст. Ҷоизаҳо Осор Нигаред низ.
Юсуф Қаюмов

Юсуф Бабаевич Қаюмов (5.12.1918, ш. Сабзи ҶШС Ӯзбекистон – ваф. маълум нест), биолог, номзади илмҳои биологӣ, дотсент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ. Зиндагинома Соли 1940 факултети табиатшиносии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Тошкентро хатм кардааст. Солҳои 1941–1946 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1946–1955 дар вазифаҳои гуногуни маорифи ҶШС Тоҷикистон фаъолият намудааст. Солҳои 1955–1960 вазифаи мудири кафедраи мактаби ҳизби коммунистии ҷумҳуриявӣ, 1960–1985 мудири кафедраи биологияи факултети табиатшиносӣ ва география, муовини декани факултет ва декани факултети географияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченкоро ба уҳда дошт. Солҳои 1985–1991 ҳамчун дотсенти кафедраи биологияи донишкадаи номбурда кор кардааст. Муаллифи зиёда аз 80 корҳои илмӣ, аз ҷумла 3 монография ва 3 маводи таълимӣ мебошад. Бо орденҳои "Ҷанги Бузурги Ватанӣ" дараҷаи дуюм, "Байрақи сурх", 5 медал, нишонҳои сарисинагии "Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон", "Барои мувафақиятҳои аъло дар кор" сарфароз карда шудааст.
Юсуф Шаҳид

Юсуф Шаҳид — арбоби давлатии Тунис, сарвазири Тунис аз 27 августи соли 2016 то 27 феврали соли 2020. Сарвазири Тунис Рӯзи 2 июн, 33 рӯзи оғози музокирот бо ибтикори президент Беҷӣ Қоид Сибсӣ, аҳзоб ва созмонҳои миллӣ харитаи роҳро барои таъсиси ҳукумати ваҳдати миллиро тасвиб карданд, ки пас аз он қадами навбатӣ таъйини вазирони нав ва сарвазир баргузор мегардид 3. Рӯзи 30 июл вакилон ба сарвазир Ҳабиб Эссид, ки барои нотавонӣ дар мубориза бо терроризм ва мушкилоти иқтисодӣ интиқод шуда буд, аксарият раъйи нобоварӣ карданд 4 5 6. Пас аз 18 моҳи раёсат, Ҳабиб Эссид истеъфо дод ва пас аз он раванди машваратҳои 10-рӯза барои дарёфти номзад ба мақоми нахуствазири нав оғоз ёфт 7. 1 август президент Юсуф Шаҳидро ба ҳайси сардори нави ҳукумат пешниҳод кард 8. Пас аз мулоқот бо раҳбарони ҳизбҳои сиёсӣ дар Қасри Карфаген, 3 август, Каъд Сибсӣ Ю. Шаҳидро ба вазифаи сарвазир таъин кард ва ба ӯ дастур дод, ки дар давоми 30 рӯз ба ташкили ҳукумати нав шурӯъ кунад 9 10 11 12. Таъйин шудани Ю. Шаҳид бо мухолифат дар бораи равобити наздики хонаводагии ӯ бо Каъд Сибсӣ баҳсро ба бор овард 9 13. Бо вуҷуди ин, сухангӯи президент Моез Синовӣ тавзеҳ дод, ки онҳо дӯст нестанд ва ҳама чизе, ки онҳоро мепайвандад, ин аст, ки писари президент бародари зани Шаҳид аст 14 15. Ҳамзамон, Ю. Шаҳид қайд кард, ки мушкилоте, ки мо бо он рӯ ба рӯ мешавем, хеле бузурганд: мубориза бо терроризм, албатта, инчунин барқарорсозии иқтисоди Тунис, ки аз соли ноустувории сиёсӣ осеб дидааст 16. Пас аз беш аз 15 рӯз 17, 20 август, Ю. Шаҳид ҳайати ҳукумати хеш ба президент пешниҳод кард, ки 40 вазифа - 26 вазир ва 14 котиби давлатӣ, ки 8 нафарашон занон буданд 18 19 20. 26 август Ю. Шаҳид ва хукумати ӯ дар назди парлумон ҳозир шуданд, ки онҳо баъди 10 соати мубоҳиса ба вай овози боварй доданд. Дар ҷаласа аз 217 узви Маҷлиси намояндагони мардумӣ 197 нафар вакил ширкат доштанд, ки 167 нафари онҳо ба ҷонибдорӣ, 22 нафар мухолиф ва 5 нафар бетараф овоз доданд. Ю. Шаҳид дар нутқи худ дар назди вакилон кайд кард, ки "мо ҳануз ба мақсадҳои тнқилоб ноил шуда натавонистем. Ҷавонони мо умедро аз даст доданд, боварии шаҳрвандон ба давлат коста шуд. Мо ҳама масъулем, ҳар кас бояд қурбонӣ кунад. Агар то соли 2017 ҳеҷ чиз тағир наёбад, мо бояд чораҳои сарфаҷӯиро интихоб кунем. 21 22 23 24. 27 август Ю. Шаҳид ҳамроҳ бо аъзои ҳукуматаш дар қасри президент 23 25 26 ба ҳайси президенти Тунис савганд ёд кард. Рӯзи 29 август маросими супурдани салоҳиятҳои сарвазири Тунис ба Ю. Шаҳид баргузор шуд, ки ба ӯ нақшаи рушди кишвар барои солҳои 2016-2020 пешниҳод карда шуд 27. 31 август дар қасри Карфагин Ю. Шаҳид аввалин ҷаласаи ҳукуматро баргузор кард, ки дар он вазъи амниятӣ, аз ҷумла мубориза бо терроризм 28 баррасӣ шуд. Дар синни 40-солагӣ Ю. Шаҳид ҳафтумин сарвазири ҳукумат дар шаш соли охир ва ҳамчунин ҷавонтарин сарвазир дар таърихи муосири Тунис аз замони истиқлол аз Фаронса дар соли 1956 шуд ва ба ӯ лақаби Ҷастин Трюдо -и Тунисро гирифт 9 29 30 22 23 31. Сарвазир технократ ва мутахассиси соҳаи кишоварзӣ маҳсуб мешавад, аммо дар ҳоле ки ҳампаймони президент буд, таҷрибаи ками сиёсӣ дорад.
Юсуфи Арӯзӣ

Юсуф Арӯзии Нишопурӣ — шоир ва адабиётшиноси форс-тоҷик. Зиндагинома Мувофиқи гуфтаи муаллифи "ал-Муъҷам" Юсуфи Арӯзӣ аз адибони замони султон Маҳмуди Ғазнавӣ ва шоиру назариётчии адабиёт будааст. Сайфӣ дар "Арӯзи Сайфӣ" ном асараш уро яке аз аввалин донишмандоне медонад, ки арӯзи тоҷикиро тасниф кардааст. Баҳри қариб аз ихтирооти уст. Аз мероси адабии вай то замони мо тавассути "Луғати фурс"-и Асадии Тусӣ ва "ал-Муъҷам"-и Шамси Қайси Розӣ ҳамагӣ чанд байти пароканда боқӣ мондааст, Абёти зерин намунае аз ашъори уст: Эй хоҷа, қасди май ба ҳиҷо мар туро набуд, Ҷуз табъи хеш бар ту намекардам озмун. Ҳамчун нахуст бар санг теғ озмун кунанд, Бошад ба некию бадии халқ раҳнамун.
Юсуфи Гадо

Сайид Муҳаммадюсуф Ҳусайнии Деҳлавӣ, маъруф ба Юсуфи Гадо — сӯфӣ, шоир и форсизабони Ҳиндустон ва аз машоихи тариқати чиштия, муаллифи қасидаи "Туҳфату-н-насоеҳ".
Юсуфи Каҷҷӣ

Юсуфи Каҷҷӣ, Юсуф ибни Аҳмад ибни Юсуф ибни Каҷҷии Динаварӣ — Қозӣ, муҳаддис ва фақеҳи шофеъимазҳаби форс-тоҷик, ки ба дасти баъзе айёрону дуздон кушта шуд.
Юсуфи Балосоғунӣ

Юсуфи Балосоғунӣ — шоир, донишманд ва мутафаккири туркизабони Осиёи Миёна. Зиндагинома Дар Қошғар таҳсил намуда, ба камол расидааст. Юсуфи Балосоғунӣ муаллифи яке аз қадимтарин осорӣ адабиёти халқҳои туркзабони Осиёи Мнёна — достони "Қутадғу билик" ("Китоби бахт", таълифаш 1069, ба забони уйғурии давраи Қарахониён) мебошад. Ӯ нахустин шоирест, ки ба туркӣ бо вазни арӯз шеър гуфтааст. "Қутадғу билик" маснавии андарзӣ ва сиёсист. Қаҳрамонони асар чор образи рамзӣ — Одил, Давлат Оқил ва Қаноат мебошанд. Ба қавли Юсуфи Балосоғунӣ, эрониён китоби уро "Шоҳнома"-и туркӣ мегуфтаанд. Юсуфи Балосоғунӣ да "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, ашъори шоирони форс-тоҷики қарни 10 бохабар будааст. Дар асараш Фаридун, Афросиёб, Рустам ва дигар борҳо ёд мешаванд. Яке аз бобҳои он бо қасидаи "Шикоят аз пирӣ"-и Рудакӣ ҳамоҳанг аст. Дар "Қутадғ билик" забони тоҷикӣ баробари забони арабӣ ҳамчун забоне, ки ба он осори адабии зиёде эҷод шудааст, зикр гардидааст.
Юсуфи паёмбар

"Юсуфи паёмбар" — маҷмӯаи телевизионӣ перомуни зиндагии Юсуф ва Зулайхо ба коргардонии Фараҷуллоҳ Силаҳшӯр аст. Нахустин қисмати ин сериёли 45 қисматӣ ҷумъаи 7 тирмоҳи 1387 соати 22 пахш шуд. Лар сериёли "Юсуфи паёмбар" Мустафо Замонӣ, Маҳмуди Покният, Катоюн Риёҳӣ, Ҷаъфари Деҳқон, Аббос Амирӣ, Ҷаҳонбахш Султонӣ, Раҳим Наврӯзӣ, Маҳваш Сабркун, Илҳом Ҳамидӣ, Парвона Маъсумӣ, Лайло Блокот ба ифои нақш пардохтаанд. Дар ин маҷмӯа Мустафо Замонӣ ифогари нақши Юсуф аст ва нақши падараш Яъқубро Маҳмуди Покният ифо мекунад. Шахсияти Зулайхоро, ки дар ҳинни мароҳили филмбардорӣ бозигари он интихоб шуд Катоюн Риёҳӣ ва нақши Азизи Миср Путифорро ҳам Ҷаъфари Деҳқон бозӣ кардаанд. Достон Замоне, ки Яъқуб, мардумони Банӣ Исроилро ба маъбуди ягонаи олам фаро хонда ва аз парастиши худоёни сард ва сангӣ инзор медиҳад, Худованд, паёмбари баъдиро дар насл ӯ қарор дода ва Юсуфро ба вай ато мекунад, ки дар ҳасан ва ҷамол, беназир аст. Юсуф дар кӯдакӣ рӯъёи аҷибе мебинад. Рӯъёе, ки дар он хуршед ва моҳ ва 11 ситора барои ӯ ба саҷда меафтанд. Яъқуб, ки ин рӯъёи азимро мешунавад ба ӯ тавсия мекунад то онро аз бародарони худ пинҳон кунад. Пас аз чанде, бародарони Юсуф, ки ба алоқаи падаршон нисбат ба Юсуф рашк меварзиданд, ӯро ба Миср ва ба мардуми Миср, ва ба Зулайхо ҳамсари Ибни Ҳутби севум мефурӯшанд, аммо Худованд, ки ирода фармуда то ба воситаи Юсуф, мардумро ба роҳи наҷот ва ҳидоят даъват намояд. Ӯро аз пастии чоҳ раҳонида ва баландӣ мақом ва мартабат ато менамояд.. Нигаред низ.