ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ҷаҳонгир Қаршиев

Ҷаҳонгир Қаршиевич Қаршиев (2.01.1921, ноҳияи Сурчини вил. Сурхондарёи ҶШС Ӯзбекистон – ваф. 13.06.1982, шаҳри Душанбе), муаррихи тоҷик, номзади илмҳои таърих, дотсент. Зиндагинома Солҳои 1937–1939 муаллими забон ва адабиёти ӯзбекӣ дар мактаби миёнаи 28-и ноҳияи Шурчини вилояти Сурхондарё, 1939–1945 хидмат дар сафҳои Артиши Шӯравӣ- иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ, 1945–1947 муаллими фанни таърихи мактаби миёнаи 1-и ноҳияи Шурчини вилояти Сурхондарё, 1947–1951донишҷӯи факултети таърихи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе, 1952–1954 директори мактаби миёнаи 23-и ноҳияи Шурчин, 1954–1961 директори мактаби миёнаи шаҳри Термиз, 1962–1982 ба ҳайси муаллим, муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко кор карда буд. Муаллифи як асар ва зиёда аз 10 мақолаҳои илмию методӣ буда, дар конференсияҳои илмию назариявӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст. Доираи корҳои тадқиқотиашро масъалаҳои баланд бардоштани маданияти иҷтимоии аҳолии хоҷагии қишлоқи солҳои 1946–1956 ташкил додаанд. Бо медалҳои шӯравӣ барои иштирок дар ҷанг ва қаҳрамонӣ мукофотонида шудааст. Осор.: Компартия Таджикистана в борьбе за подъем материального благосостояния колхозников (1946–1955гг.), Д.,1971; Подъем культурно-бытовых условий сельского населения (1946–1955гг.) Ученые записки ДГПИ, т.76, Д.,1971.
Қарғалӣ (ноҳияи Сарқанд)

Қарғалӣ Қарғалы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 1278 нафар аҳолӣ дошт.
Қасам

Қасам, савганд - Қасам матни шифоҳиест, ки гӯянда бо талаффузи он дуруст будани ақидаеро, ё худ гунаҳкор набудани худро собит месозад. Дар мундариҷаи қасамҳо мазмунҳои асотирӣ, эътиқодӣ, маишӣ ва бадеӣ инъикос ёфтаанд. Масалан, қасам хӯрдан ба офтоб ва осмон ба ақидаҳои меҳрпарастии ориёиҳо рафта мерасад. Дар саросари кишвар фаъол аст. 1.
Қаршӣ

Қаршӣ — бузургтарин шаҳр ва маркази маъмурии вилояти Қашқадарё и Ӯзбекистон. Таърих Бори аввал дар қаламрави Қаршӣ нуқтаи аҳолинишин аз садаи пеш аз милод ба вуҷуд омадааст. Маҳз дар ҳамон вақт дар атрофи шаҳри қадим сохтани деворҳои муҳофизатӣ сар шуд. Боқимондаҳои харобаҳои ин деворҳо бори аввал аз ҷониби бостоншиносон соли 1999 омӯхта шуданд. Возеҳ аст, ки ин шаҳр, ки дар он даврон номи суғдӣ Навтак ё Навтака, тарҷумааш "бинои нав" аст. Бахше аз салтанати Юнону Бохтар буд, шаҳрро шояд Евкратия номида буданд. Тибқи гуфтаҳои таърихшинос — шарқшиноси машҳур В. В. Бартолд, Хони Муғулистон Кебек, вориси бародараш Эсен-Буки Хон, ба қисми ҷанубии Мовароуннаҳр кӯчид ва барои худ қасри Қарширо дар масофаи 2,5 фарсах аз шаҳри Нахшаб дар поёни Қашкадарё сохтааст. Дар он замон дар Муғулистон калимаи "қаршӣ" ба маънои "қаср" истифода мешуд. Идомаи андешаҳои худ дар бораи пайдоиши номи "Қаршӣ", В. Б. Бартолд менависад, ки ин аллакай дар навиштаҳои муаллифони асри — Юсуф Баласагуни, муаллифи шеъри "Кутадгу билик" ва Маҳмуди Қашғарӣ пайдо шудааст. Аз ин қаср, шаҳри Нахшаб, номи Қарширо — "қаср" гирифтааст, ки он ҳоло ҳам нигоҳ дошта мешавад, ҳарчанд ҷойгиршавии шаҳри ҳозира ба макони шаҳри Нахшаби давраи пеш аз Муғулистон ё шаҳри асри мувофиқат намекунад 1 Яке аз сокинони ин шаҳр олими машҳур ва нависандаи ҳинду форс Нахшабӣ буд. Дар асри яке аз шоирони маъруфи давраи хонигарии Бухоро Сайидо Насафи Миробид дар ин шаҳр таваллуд шудааст. Дар таърихшиносии шӯравӣ пайдоиши ин шаҳр одатан ба нимаи 1-уми асри рост меояд. Қаршӣ ҳамчун як қисми Хонии Бухоро, маркази бекигарӣ буд. Аз соли 1926 то 1937 ин шаҳр Бекбуди номида мешуд. Дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ он истгоҳи Қаршӣ номида шуд ва то соли 1963 ном дошт. Дар моҳи ноябри соли 1964, он мақоми шаҳрро дубора барқарор кард. Ҷуғрофия Қаршӣ дар канори ғарбии системаи кӯҳҳои Помиру Олой, дар водии Қаршӣ дар дарёи Қашқадарё, дар доманаи Кунгурату дар қисмати шарқии дашти Қаршӣ ҷойгир аст. Шаҳр дар 400 км ҷанубу ғарби Тошканд (520 км роҳ) ҷойгир аст. 10 км шарқтар аз Қаршӣ пойгоҳи ҳавоии Қаршӣ-Ханобод ҷойгир шудааст. Канали обёрӣ аз Амударё дар аввали солҳои 1970-ум гузаронида шудааст. Аҳолӣ То 1 январи соли 2014, шумораи аҳолӣ 254,600 нафар буд.
Қарғалӣ (ноҳияи Қаросой)

Қарғалӣ Қарғалы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қаросой ҷойгир аст. Дар соли 2009 2220 нафар аҳолӣ дошт.
Қарғалӣ (ноҳияи Ҷомбул)

Қарағалӣ Қарғалы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷомбул ҷойгир аст. Дар соли 2009 20114 нафар аҳолӣ дошт.
Қарқара (Ширғаноқ)

Қарқара Қарқара) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кеген ҷойгир аст. Дар соли 2009 446 нафар аҳолӣ дошт.
Қасамдара

Қасамдара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳрободи ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 23 км. Аҳолиаш 334 нафар, тоҷикон. Аз 49 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа магозаи хусусӣ, дӯконҳои хусусии фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, чойхонаи ҷамъиятӣ, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, дӯконҳои фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, хочагии деҳқонӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ ва чорводорӣ машғуланд. Заминҳо аз оби чашмаҳо обёрӣ мешаванд.
Қарқара (ҳ/д Қарқара)

Қарқара Қарқара) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кеген ҷойгир аст. Дар соли 2009 2152 нафар аҳолӣ дошт.
Қорс

Қорс — шаҳре дар шарқи Туркия, маркази маъмурии вилояти Қарс. Аз соли 928 то 961, пойтахти салтанати Арманистони Бағратиён, аз соли 963 то 1065, пойтахти салтанати Карси Арманистон. Таърих Фарзияҳое ҳастанд, ки Карс (номи аввалини шаҳр) дар садаи таъсис ёфта буд, аммо истинодҳои доимӣ ба шаҳр дар солшумории арманӣ ва византӣ аз садаи пайдо шудаанд 2. Карс дар ҳаёти давлатӣ ва ҷамъиятии Арманистони асримиёнагӣ муҳим буда, маркази музофоти Вананд, вилояти Айрарат буд. Шаҳр инчунин як маркази бузурги ҳунармандӣ ва тиҷорат буд, ки тавассути он роҳҳои тиҷрати байналмилалӣ мегузаштанд. Дар солҳои пойтахти Арманистон буд 3. Соли 961 шоҳи Арманистон Ашоти пойтахтро ба ш. Ани интиқол дод. Пас аз он, дар асрҳои —, Карс пойтахти мустақили армании Ванандо ё салтанати Карс боқӣ мемонад 4, ки онро шохаи хурди сулолаи шоҳигарии Бағрутиён идора мекунад. Дар 1064 шоҳигарии Карс ба Византия тобеъ карда шуд ва баъдан Салҷуқиён забт карданд. Дар давраи ҳукмронии салҷуқиён, аксарияти аҳолии шаҳр арманиҳо буданд. Дар соли 1206, дар якҷоягӣ бо қисми Арманистони Шимолӣ, шаҳр аз ҷониби қувваҳои Арманистон-Гурҷистон озод карда шуд ва ба қисми авлоди Закариян ба дохили салтанати Гурҷистон ворид шуд. Дар соли 1514 онро Имперотурии Усмонӣ забт кард 4, ки он ба паҳнкунандаи нуфузаш дар Закавказиё табдил ёфт. Асри Дар давоми ҷангҳои Русия ва Туркия дар қарни 19, қалъаи Карс яке аз объектҳои асосии мубориза дар саҳнаи амалиётҳои ҳарбии Қафқоз гардид. Дар соли 1807, қӯшунҳои рус таҳти фармондеҳи генерал Несветаев, ки туркҳоро пайравӣ намуда, ба Карс рафта, ҳамла сар карданд, аммо ба зудӣ фармони катъии граф Гудович гирифта шуд, "агар ба таслим боварӣ надошта бошем, ба тавре ки дар сурати тасмими ҷиддӣ, ҳуҷум чӣ мешавад, ба талафоти калон дар одамон надиҳем". Генерал Несветаев тасмим гирифт, ки ба хавф роҳ надиҳад ва сипоҳро ба деҳаи Палдиран ва сипас ба Ғумрам бурд. Дар соли 1828 ин шаҳр аз ҷониби артиши Русия дар ҷанги Русия ва Туркия дар солҳои забт карда шуд. Дар асоси шартномаи Адрианопол ба Туркия баргардонида шуд. Дар соли 1855, дар Ҷанги Қрим, гарнизони шаҳри Туркия таҳти фармондеҳии Исмоил Пошо ҳамлаҳои нирӯҳои русро бармегардонид, аммо пас аз муҳосираи панҷмоҳа бо сабаби гуруснагӣ таслим шуд. Пас аз натиҷаҳои ҷанги Қрим, ҳангоми имзои шартномаи сулҳ, шаҳр ба Туркия баргардонида шуд. Моҳи ноябри соли 1877 дар натиҷаи ҳамлаи босуръат артиши Русия Карсро гирифт ва дар асоси шартномаи сулҳи Сан-Стефано дар соли 1878, шаҳр ба тобеъияти Русия гузашт. Дар 1878- соли 1917, Қарс маркази вилояти Карси империяи Русия буд. Дар канори шаҳр фаъолона муҳоҷирони рус — аз ҷумла, молоканҳо зиндагӣ мекарданд. Асри Тибқи шартномаи Брести соли 1918, ноҳияҳои Батум ва Ардаган ба тобеъияти Туркия гузаштанд. Пас аз шикаст дар Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ, туркҳо Карсро тарк карданд ва нирӯҳои англисӣ ба шаҳр ворид шуданд. Дар моҳи май, Карс ба Ҷумҳурии Арманистон интиқол ёфт ва шумораи зиёди арманиҳо ба зодгоҳашон баргаштанд. Соли 1920 Карсро лашкари туркҳо ишғол карданд. Мувофиқи шартномаи Карс соли 1921 он ба Туркия дохил шуд. Дар зери фишори Русияи Шӯравӣ ҳукумати Арманистон маҷбур шуд, ки Шартномаи Карсро дар соли 1921 имзо кунад.
Қасими Фаҳим

Қасими Фаҳим - фармондеҳ, маршали Афғонистон, уҳдадори вазорати амнияти Афғонистон, вазири дифоъи Афғонистон,муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон Холнома Қасими Фаҳим, дар соли 1336-и хуршедӣ дар рустои Умрази вилояти Панҷшер ба дунё омад. Ӯ омӯзишҳои ибтидоиро дар зодгоҳаш фаро гирифт ва барои омӯзиши олӣ ба Кобул рафт ва дар риштаи ҳуқуқи исломӣ дарс хонд. Маршал Фаҳим пас аз кудатои ҳати саври 1357 ва мухолифат бо ҳукумати таҳти ҳимояти Шӯравии собиқ дар Афғонистон, ба Покистон сафар кард. Пас аз иқомати кӯтоҳмуддат дар Покистон, дубора ба Афғонистон баргашт ва бо гурӯҳҳои муҷоҳидин, бавижа дар канори Аҳмадшоҳи Масъуд, мухолифатҳои мусаллаҳонаи худро алайҳи ҳукумат оғоз кард. Қасими Фаҳим фармондеҳии бахше аз нерӯҳои муҷоҳидинро ба уҳда гирифт ва дар солҳои баъд низ ҳавзаи фармондеҳии худро густариш дод. Муҳаммадқасими Фаҳим дар ин солҳо нақши муҳимме дар танзими гурӯҳҳои муҷоҳидин дар вилояти Бадахшон, Бағлон, Тахор ва Қундуз бозӣ кард. Пас аз фурӯпошии ҳукумат ва пирӯзии гурӯҳи муҷоҳидин, Фаҳим ҳамроҳ бо нерӯҳои ҷиҳодӣ дар соли 1371 вориди Кобул шуд. Ӯ дар давлати муҷоҳидин ба раҳбарии Бурҳонуддин Раббонӣ уҳдадори вазорати амният шуд. Ба дунболи тасаллути гурӯҳи Толибон ва тасарруфи пойтахти Афғонистон аз сӯйи ин гурӯҳ, Фаҳим барои муддати кӯтоҳе фармондеҳии гурӯҳҳои ҷиҳодиро дар ҷанг алайҳи Толибон дар шимоли Афғонистон ба уҳда гирифт. Пас аз марги Аҳмадшоҳи Масъуд (15 сентябри соли 2001), танзим ва истиҳкоми гурӯҳҳои ҷиҳодӣ дар мубориза алайҳи Толибон ба як чолиши аслӣ барои Қасими Фаҳим табдил шуд, аммо ба дунболи фурӯпошии гурӯҳи Толибон ва баргузории иҷлосияи Бонн, Фаҳим ба унвони муъовини аввали давлати муваққат ва вазири дифоъи Афғонистон таъйин шуд. Ҳомид Карзай, раиси ҷумҳурии Афғонистон дар нахустин интихоботи раёсати ҷумҳурӣ Фаҳимро аз муъовинати худ канор зад ва ба ҷойи ӯ Аҳмадзиё Масъуд, бародари Аҳмадшоҳи Масъудро ба унвони муъовини аввали худ муъаррифӣ кард. Дар панҷ соли раёсати ҷумҳурии Ҳомид Карзай, Маршал Қасими Фаҳим гӯшанишинӣ ихтиёр кард, аммо ҳар аз гоҳе аз ҳукумати Карзай ба хотири ончи ки ӯ канор задани муҷоҳидин аз қудрат мехонад, башиддат интиқод мекард. То ин ки Ҳомид Карзай дар интихоботи дувуми раёсати ҷумҳурӣ як бори дигар ба суроғи Қасими Фаҳим рафт ва ӯро бори дигар ба унвони муъовини худ дар интихобот муъаррифӣ кард. Ӯ дар панҷ соли гузашта муъовини аввали раёсати ҷумҳурии Афғонистон буд ва рӯзи 9 марти 2014 аз дунё даргузашт ва дар Кобул ба хок супурда шуд...
Шикоят аз пирӣ

"Шикоят аз пирӣ" — қасидае аз Рӯдакӣ, иборат аз 34 байт. Қасидаи "Шикоят аз пирӣ" шарҳиҳолӣ буда, шоир онро дар айёми пирӣ ва рӯзҳои сахти зиндагӣ навиштааст. Дар ин қасида Рӯдакӣ лаҳзаҳои муҳимтарини ҳаёти худ, хусусан гардишҳо ва баланду пастиҳои онро ба ёд меорад 1. Қасида аз ҷиҳати устухонбандӣ ба панҷ қисмат ҷудо мешавад. Матни комили қасида Маро бисуду фурӯ рехт, ҳар чи дандон буд, Набуд дандон, ло, бал чароғи тобон буд! Сапедсимизада буду дурру марҷон буд, Ситораи саҳарӣ буду қатраборон буд. Яке намонд кунун з-он, ҳама бисуду бирехт, Чӣ наҳс буд! – Ҳамоно, ки наҳси Кайвон буд! На наҳси кайвон буду на рӯзгори дароз, Чӣ буд, ман-т бигӯям: қазои Яздон буд. Ҷаҳон ҳамеша чунин аст, гирдгардон аст, Ҳамеша, то бувад ойин, гирдгардон буд. Ҳамон, ки дармон бошад, ба ҷойи дард шавад Ва боз дард ҳамон, к-аз нахуст дармон буд. Куҳан кунад ба замоне, ҳамон куҷо нав буд Ва нав кунад ба замоне ҳамон, ки хулқон буд. Басо шикастабиёбон, ки боғи хуррам буд Ва боғи хуррам гашт, он куҷо биёбон буд. Ҳаме чӣ донӣ, эй моҳрӯи мушкинмӯй, Ки ҳоли банда аз ин пеш бар чӣ сомон буд?! Ба зулфи чавгон нозиш ҳамекунӣ ту бад-ӯ, Надидӣ он гаҳ ӯро, ки зулфчавгон буд. Шуд он замона, ки рӯяш ба сони дебо буд, Шуд он замона, ки мӯяш ба сони қатрон буд! Чунон ки хубӣ меҳмону дӯст буд азиз, Бишуд, ки бознаёмад азиз меҳмон буд. Басо нигор, ки ҳайрон будӣ бад-ӯ дар чашм, Ба рӯйи ӯ - дар чашмам ҳамеша ҳайрон буд. Шуд он замона, ки ӯ шод буду хуррам буд, Нишоти ӯ ба фузун буду бим нуқсон буд. Ҳамехариду ҳамесахт бешумор дирам, Ба шаҳр ҳар кӣ яке турки норпистон буд. Басо канизаки некӯ, ки майл дошт бад-ӯ, Ба шаб зи ёрии ӯ назди ҷумла пинҳон буд. Ба рӯз чунки наёраст шуд ба дидани ӯ, Ниҳеби хоҷаи ӯ буду бими зиндон буд. Набизи равшану дидори хубу рӯи латиф, Агар гарон буд, зӣ ман ҳамеша арзон буд. Дилам хизонаи пурганҷ буду ганҷ – сухан, Нишони номаи мо меҳру шеър унвон буд. Ҳамеша шоду надонистаме, ки ғам чӣ бувад, Дилам нишоту тарабро фарохмайдон буд. Басо дило, ки ба сони ҳарир карда ба шеър, Аз он сипас, ки ба кирдори сангу сандон буд. Ҳамеша чашмам зӣ зулфакони чобук буд, Ҳамеша гӯшам зӣ мардуми сухандон буд. Иёл не, зану фарзанд не, маунат не, Аз ин ҳама танам осуда буду осон буд. Ту Рӯдакиро, эй моҳрӯ, кунун бинӣ, Бад-он замона надидӣ, ки ин чунинон буд. Бад-он замона надидӣ, ки зӣ чаман рафтӣ, Сурудгӯён, гӯйӣ, ҳазордастон буд. Шуд он замон, ки ба ӯ унси родмардон буд, Шуд он замона, ки ӯ пешкори мирон буд. Ҳамеша шеъри варо зӣ мулук девон аст, Ҳамеша шеъри варо зӣ мулук девон буд. Шуд он замона, ки шеъраш ҳама ҷаҳон бинвишт, Шуд он замона, ки ӯ Шоири Хуросон буд. Куҷо ба гетӣ будаст номвар деҳқон, Маро ба хонаи ӯ сим буду ҳумлон буд. Киро бузургию неъмат зи ину он будӣ, Варо бузургию неъмат зи Оли Сомон буд! Бидод мири Хуросон-ш чил ҳазор дирам Ва-аз ӯ фузунии як панҷ мири Мокон буд. Зи авлиёш пароканда низ ҳашт ҳазор Ба ман расид, бад-он вақт, ҳоли хуб он буд. Чу мир дид сухан, дод доди мардии хеш, Зи авлиёш чунон, к-аз амир фармон буд. Кунун замона дигар гашту ман дигар гаштам, Асо биёр, ки вақти асову анбон буд!.
Қаспан

Қаспан Қаспан) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Қарбулоқ ҷойгир аст. Дар соли 2009 884 нафар аҳолӣ дошт.
Қасида

Қасида яке аз шаклҳои шеър, ки камтар аз понздаҳ байт намебошад ва ҳар ду мисраи байти аввал бо мисраъҳои дуюми байтҳои дигар ҳамқофия меояд; қасидаи баҳория қасидае, ки тамоми он ва ё нисбаш дар тасвири баҳор гуфта шудааст; қасидаи мадҳия қасидае, ки дар мадҳи шахсе гуфта шудааст; қасидаи фахрия қасидае, ки тамоми он ва ё нисбаш иборат аз баёни сифатҳои худи шоир ва ифтихори ӯ аз илму ҳунараш мебошад; қасидаи хазония қасидае, ки тамоми он ва ё нисбаш ба тасвири фасли тирамоҳ бахшида шудааст; қасидаи ҳаҷвия қасидае, ки дар ҳаҷви касе гуфта шудааст.
Қасри Нунней (Сомерсет)

Қасри Нунни (Сомерсет) — қасри асримиёнагӣ дар деҳаи Нунни, Сомерсет, Англия воқеъ аст. Дар охири асри аз ҷониби Ҷон Деламар аз ҳисоби маблағи дар ҷанги Ҳафтосола ва Садсолаи Аврупо сохта шудааст. Дар охири асри азнасозӣ шуда буд, ҳоло пурра вайрон шудааст; ҳамчун ҷозибаҳои гардишгарӣ дар Англия нигоҳ дошта мешавад. Адабиёт.
Қасри фарҳанги ноҳияи Ҷаббор Расулов

Қасри фарҳанги ноҳияи Ҷаббор Расулов — дар маркази маъмурии ноҳияи Ҷаббор Расулов ҷогир аст ва соли 2015 ба истифода супорида шудааст. Дар ноҳияи Ҷаббор Расулов қасри фарҳангии нав бо усули меъмории миллӣ соли 2015 сохта шудааст. Фарҳангсарой бо намуди зоҳирӣ ва толорҳои зебову мунаққашу мунаввараш ба Қасри Арбоб шабоҳат дорад. Даромадгоҳи қасри фарҳанг бо 50 шоҳсутун ва 82 нимсутун оро ёфтааст. Ин қасри бошукӯҳи дуошёна аз бинои марказӣ ва ду қанот иборат буда 8,5 метр баландӣ дорад. Толори асосии қасри фарҳанги ноҳияи Ҷаббор Расулов дорои 600 ҷойи нишаст аст. Дар қасри фарҳанг доимо чорабиниҳои ҷашнӣ, мърифативу фарҳангӣ, маҷлисҳо, консерту намоишҳои театриву мусиқӣ гузаронида мешаванд. Инчунин, дар назди фарҳангсарой дастаҳои ҳаваскори бадеӣ машқ мегузаронанд.
Қассоби Кошонӣ

Саъид Қассоби Кошонӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Қассоби Кошонӣ аввалҳо ба василаи қассобӣ рӯз мегузарондааст. Тахаллуси шоириаш низ аз ҳамин ҷост. Бино ба маълумоти Малеҳои Самарқандӣ, ки соли 1670 бо шоир вохурдааст, баъдтар у ба карбосбофӣ машғул будааст. Қассоби Кошонӣ бештар ғазал сурудааст. Дар девонаш, ки ҳануз дар асри адиб саросари Эрону Мовароуннаҳр ва Ҳиндустон шуҳрат ёфта буд, 350 ғазал фароҳам омадааст. Мавзуъҳои ғазалиёти Қассоби Кошонӣ ишқу муҳаббати самимӣ, тасвири манзараҳои рангини табиат, ситоиши ахлоқи ҳамида ва накуҳиши беадолатиҳои замон ва ғайра мебошанд. Шоир аз ҷабру зулм ва беинсофиҳои ҳукуматдорон шикоятҳои ҷонсуз кардааст. Чунончӣ: Дар замони мо намеборад саҳоби зиндагӣ, Хушк гардидаст дар.
Қассоб

Қассоб он ки гову гӯсфанд ва ғ. барои гӯшт мекушад, гӯштфурӯш; маҷ. бераҳм, ҷаллод; ба дасти қассоб гирифтор шудан дар банди одами золиму ҷаллод афтодан; гунҷишкро (ё чумчуқро) кӣ кушад? қассоб! (зарб.) корро бояд кордон кунад.
Қасқаӯгиз

Қасқаӯгиз Қасқаөгіз) — деҳа дар ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Қастек

Қастек Қастек) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷомбул ҷойгир аст. Дар соли 2009 893 нафар аҳолӣ дошт.
Қасқасу

Қасқасу Қасқасу) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Тӯлебӣ ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 2113 нафар аҳолӣ дошт.
Қатили Лоҳурӣ

Муҳаммадҳусайн Қатили Лоҳурӣ — нависанда ва шоир и форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Падараш Мал ва гузаштагонаш аз мардуми бумии асли хонаводаи онҳо аз Батола (Патёла)-и Лоҳур ва Покит (Богпат)-и Деҳлӣ будаанд. Пас аз марги бобои Қатили Лоҳурӣ падараш дар аҳди подшоҳии Муҳаммадшоҳ ба рустои Дотсаи Деҳлӣ кӯч баст. Таълими ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифтааст. Илмҳои сарфу наҳв, мантиқу ҳикмат, маонӣ, баён, бадеъ, арӯз ва қофияи арабиро омӯхтааст. Дар шоирӣ аз шогирдони Муҳаммадбоқир Шаҳиди Исфаҳонӣ буд ва бо ташвиқи ӯ дар 17-солагӣ исломро қабул кард. Дар ҳисоб низ даст дошт. Ба Эрон ва Ироқ сафар карда, дар Лакҳнав даргузашт, пайкарашро дар боғи "Қайсари Лакҳнав", ки он замон "Ҳусайния" ном дошт аст, ки бо забони содаи форсӣ навишта шудааст. Ин ғазал аз ӯст: Моро ба ғамза кушту қазоро баҳона кард, Худ сӯи мо надиду ҳаёро баҳона кард. Дасте ба души ғайр ниҳод аз раҳи карам, Моро чу дид, лағжиши поро баҳона кард. Омад буруни хона чу овози мо шунид, Бахшидани навола гадоро баҳона кард. Рафтам ба масҷид аз пайи наззораи рухаш, Дасте ба рух кашиду дуоро баҳона кард. Зоҳид надошт тоби ҷамоли парирухон, Кунҷе гирифту тарси Худоро баҳона кард.
Қатилии Бухороӣ

Мавлоно Қатилии Бухороӣ — шоир и форс-тоҷик, муаллифи "Вомиқу Азро". Зиндагинома Дар зодгоҳаш маълумот гирифта, илмҳои нуҷум, ҳайат ва мусиқиро хуб омухтааст. Девонаш то ҳол ба даст наомадааст. Аз ӯ достони "Вомиқу Азро" (зиёда аз 5 ҳаз. байт) боқист, ки дар китобхонаи Музеи Бритониё таҳти рақами 9037 маҳфуз аст. Қатилии Бухороӣ дар ин асар зимни ҳикояти ишқу муҳаббати Вомиқу Азро кушишу мубориза, сабру тоқат, дӯстию ҳамдастӣ, илму дониш, ахлоқи некро сутурда, ноҷавонмардӣ, маккорӣ, бемурувватӣ,золимӣ ва диг. хислатҳои манфурро мазаммат кардааст.
Қатли Даря Дугина

Қатли Даря Дугина — мошинаш дар вилояти Маскав шаби 20 августи соли 2022 таркид. Даря Дугина дар ҷои ҳодиса ҳалок шудааст 5. Ҷабрдида Даря Дугина духтари Александр Дугин буд 5. Даря 15 декабри соли 1992 дар Маскав ба дунё омадааст. Соли 2014 факултети фалсафа Донишгоҳи давлатии Маскавро хатм карда, ба аспирантураи назди кафедраи таърихи фалсафаи хориҷӣ дохил шудааст. Рисолаи номзадӣ дифоъ накардааст. Сипас ба ҳайси рӯзноманигор кор мекард ва ба корҳои ҷамъиятӣ машғул буд.
Қатилии Миёнколӣ

Абдулҳай Қатилии Миёнколӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Самарқанду Бухоро аз уламои машҳури замон илм омӯхтааст. Бино ба маълумоти Мутрибӣ ("Тазкирату-ш-шуаро") дар ширинкаломию рангинбаёнӣ миёни аҳли илму адаби Бухорову Самарқанд шуҳрат доштааст. Дар назди ҳокимони давр низ соҳиби обрӯву эътибор будааст. Аввал дар мадрасаҳои Бухоро дарс гуфта, дар аҳди Абдуллоҳхон (ҳукмронӣ) бо хоҳиши уламои Хуросон ҳамчун мударрис ба мадрасаи Ҳирот даъват шудааст. Қатилии Миёнколӣ дар шеъргӯӣ табъи салиму маҳорати комил доштааст. Абёти зер аз ӯст: Магӯ, ки дӯш нигоҳам ба сӯи ту чун буд, Ки он ба ёрии бахтам атои бечун буд. Қиёси дарди маро бо рақиб кардӣ дӯш, Аз ин алам дили ман беқиёс маҳзун буд. Ба саъй ноқаи Лайлӣ равон ба ҳомун шуд, Ки он зи ҷозибаи иштиёқи Маҷнун буд.
Қатлии Бухороӣ

Қатлӣ (қарни, Бухоро) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Бухоро зиндагӣ ва эҷод кардааст. Мувофиқи маълумоти "Музаккиру-л-асҳоб" Қатлӣ дар шеър хеле мумтоз буда, аз ҷавонӣ дар радифи шоирони маъруфи қасидасаро қарор гирифта будааст. Шеърҳояш матонату фатонати хосаеро доро будаанд. Намунаҳои осораш дар тазкираҳо омадаанд.
Қатор-Ҷангак (деҳоти Толду-Булоқ)

Қатор-Ҷангак (Катар-Жангак) — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Бозор-Қӯрғони ҳамон вилоят мебошад. Аҳолӣ Аҳолӣ — 1051 нафар дар соли 2022.
Қатор-Ҷангак (деҳоти Қизил-Ункур)

Қатор-Ҷангак (Катар-Жангак) — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Бозор-Қӯрғони ҳамон вилоят мебошад. Аҳолӣ Аҳолӣ — 1343 нафар дар соли 2022.
Қатордеҳ (деҳа, н. Балхӣ)

Қатордеҳ (то 30.08.2024 — Ҳақиқат) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Маданияти ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1141 нафар, тоҷикон.
Қаторкӯҳи Ҳисор

Қаторкӯҳи Ҳисор — қаторкӯҳест дар Осиёи Миёна тарафи ғарбии Помиру-Олой, ки қисми кӯҳистонии Ӯзбекистону Тоҷикистонро дар бар мегирад, ҳавзаи дарёҳои Зарафшону Амударёро ҷудо мекунад. Дарозии қаторкӯҳи Ҳисор қариб 200 км. Ӯ, самти ҷанубии Қаторкӯҳи Зарафшон, қисми шимоли шаҳри Душанбе ба воситаи ноҳияи Ҳисори Тоҷикистон ва самти шимолии вилояти Сурхандарёи Ӯзбекистон мегузарад. Аз ҳама қуллаи баландаш 4643 м, ки Қулла ба номи ХХ съезди КПССС буд. Мавқеаш дар Ӯзбекистон дар назди сарҳади Тоҷикистон (тарафи шимолу-ғарби Душанбе). Ин, баладтарин қуллаи Ӯзбекистон аст. Ҳудудҳои муҳофизатшавандаи қаторкӯҳҳои Ҳисор дар Тоҷикистон, Ваҳдат ва Варзоб аст. 1 Таърих Нигаред Қаторкӯҳи Зарафшон.
Роста (зистшиносӣ)

Силсиламаротиби ҳашттабақаи орояшинохтии аслӣ дар табақабанди зистӣ Роста 1 — як табақаи орояшинохтӣ аст, ки болотар аз хонавода (дар ҷонварон) ё тира (дар гиёҳон) ва пойинтар аз рада ҷой дорад. Табақаи болотари он болороста ва як табақа пойинтар зерроста ном дорад.
Қаторкӯҳи Зарафшон

Қаторкӯҳи Зарафшон — қаторкӯҳи Ҳисору-Олой, дар ҷануби дарёи Зарафшон (Ӯзбекистону Тоҷикистон) мавқеъ гирифтааст. Қаторкӯҳи Зарафшон 370 км дарозиро ташкил мекунад. Қуллаи баландтаринаш — ҝӯҳи Чимтарға (5489 м). Қариб 560 пирях дорад, ва масоҳати умумиашон 270 км-ро ташкил мекунад. Дар домани қаторкӯҳ бешаҳои камдарахт вуҷуд дорад — бештар дархтҳои арча, даштҳои кӯҳистонаш марғзорҳои Алпро монанди мекунад.
Қаторкӯҳ

Қаторкӯҳ, риштакӯҳ — шакли калон ва баланду тулонии релйефи хушкиро гуянд, ки тарҳи теғаю нишебиҳояшон ошкоро маълум аст. Баландӣ, дарозӣ ва шакли қаторкӯҳ ба пайдоиш, таърихи инкишоф ва таркиби литологии ҷинсҳо вобастаанд.
Қатори Тейлор

Қатори Тейлор — таҷзияи функсияҳоро ба суммаи беохири функсияҳои дараҷагӣ меноманд. Қатор ба шарофати риёзидони англис Брук Тейлор номгузорӣ шудааст. Бигзор функсияи дар атрофи ягон нуқтаи,! беохир дифференсиронидашаванда бошад, он гоҳ қатори қатори Тейлори функсияи дар нуқтаи номида мешавад. Ҳангоми 0 ин қаторро баъзан қатори Маклорен низ меноманд. Агар функсияи аналитикӣ бошад, он гоҳ қатори Тейлори он дар ҳар як нуқтаи соҳаи муайянии ба дар ягон атрофи наздик мешавад. Формулаи Тейлор Формулаи Тейлор барои исботи теоремаҳои зиёде ҳисоби дифференсиалӣ истифода мешавад. Гуфтан мумкин аст, ки формулаи Тейлор хислати функсияро дар атрофи ягон нуқта муайян месозад. Таҷзияи Тейлор барои баъзе функсияҳо Дар поён таҷзияҳои аз рӯи формулаи Тейлор барои баъзе функсияҳои асосӣ, ки барои ҳама гуна ададҳои комплексӣ ва ҳақиқии дурустанд, оварда шудааст. Экспонента ва логарифми натуралӣ: Қатори геометрӣ: Таҷзияи биномиалӣ: Функсияҳои тригонометрӣ: Функсияҳои гиперболӣ:.
Қаторкӯҳи Ванҷ

Қаторкӯҳи Ванҷ — қаторкӯҳест дар Помири Ғарбӣ, дар ноҳияи Ванҷи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшони Ҷумҳурии Тоҷикистон воқеъ аст. Қаторкӯҳ аз канори ҷанубии каторкӯҳи Академияи Илмҳо то дарёи Панҷ, дар байни дарёҳои Ванҷ ва Язғулом тӯл кашидааст. Дарозии он тақрибан 85 км аст. Баландӣ - зиёда аз 5 000 м мебошад. Қаторкӯҳ аз хоро, регсангҳо ва конгломератҳо иборат аст. Нишебиҳо хам буда бо дараҳо бурида шудаанд. Дар нишебиҳо арча, гули Вард ва дулонамерӯяд. Зиёда аз 4 000 м пушта бо пиряхҳо фаро гирифта шудааст (масоҳати умумӣ тақрибан 164 км).