ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Гулзор

Гулзор, гулистон, гулшан, гулбоғ — ҷойи рӯидан ва парвариш ёфтани гулҳо. Гулзорро аз бутта ва дарахтони реза низ бунёд мекунанд. Гулзор барои ороиши кӯчаву хиёбонҳо, биноҳои истеҳсолию истиқоматӣ, боғу чорбоғ ва истироҳатгоҳҳо муҳим аст. Дар гулзор ва гулгаштҳо, маъмулан, гулҳои зебои гуногун шинонда парвариш мекунанд. Гулҳоро тавре интихоб кардан лозим аст, ки зебо бошанд ва бо таровату накҳати худ ба ҳусни маҳал ҳусни нав зам кунанд. Бисёр вақтҳо дар атрофи гулзор сабзамайдон низ бунёд мешавад. Алафи сабзамайдонро дар мавридҳои зарурат бо мошини махсус паст дарав мекунанд. Дар гулзор рустаниҳои давраи гулшукуфташон гуногун ҷой дода мешаванд, зеро баъди аз гул фуромадани як рустанӣ гули рустании дигар мешукуфад ва ба ҳамин минвол гулбоғ муддатҳо зебову ботароват боқӣ мемонад. Дар бунёди гулзор аз нақшҳои ҳандасӣ низ истифода мекунанд, яъне, он дар шакли доира, секунҷа, мураббаъ, дарозрӯя сохта мешавад. Бисёр вақтҳо гулзорро бо харсанг ё ҳайкалчаҳо оро медиҳанд, ба роҳрави атрофи он рег пошида хараку нишастгоҳҳо месозанд. Баъзе гулзорҳо фаввора ва ҳавз низ доранд. Дар ҳавзҳо гулҳои обӣ ҷой дода мешаванд. Дар шаҳру навоҳии Тоҷикистон гулзорро, асосан, аз навъҳои гуногуни садбарг, ёсуман, гули ёқут, гули қашқарӣ, гули одамрӯ, лола, бобуна, мехчагул, гули беор, гули кавкаб, гули марворид ва ғайра бунёд мекунанд.
Гулево (ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)

Гулево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кубин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Гулзании нок

Гулзании нок — касалии дарахтони мева. Дар биҳӣ, ғубайро, мушмула ва себ низ ба мушоҳида мерасад. Ангезандааш занбӯруғи. Дар рӯи барги рустаниҳои касал доғҳои хурди сиёҳтоб пайдо мешаванд (баргҳои иллатӣ хушкида мерезанд); навдаҳо каҷ шуда, дуруст рушд намеёбанд. Ангезандаи гулзании нок дар тӯли тобистон борҳо насл меоварад. Ба паҳн гаштани касалӣ бештар ҳавои гарму боронӣ мусоидат мекунад. Спораҳои занбӯруғ ба рӯи баргу меваҳои афтода, митселияҳои он дар навдаҳои иллатӣ зимистон мегузаронанд. Баҳорон митселияҳое, ки дар навдаҳо ҷой гирифтаанд, пештар спора ҳосил мекунанд (спораи баргу меваҳои афтода нисбатан дертар пайдо мешаванд). Бинобар ин, гулзании нок аз ҳама пеш дар рустаниҳое падид меояд, ки на фақат барг, балки навдаҳои онҳо ба касалӣ ҳассосияти зиёд доранд. Барои мубориза зидди густариши гулзании нок сӯзондан ё зери хок кардани хазон муҳим аст. Аввали баҳор буридани навдаҳои осебдида, ба рустаниҳо пошидани доруҳои таркибашон мис дошта ("Купроксат", "Абига-Пик"), инчунин маҳлули обии 2-8 (вақти карахтии муғчаҳо) ва 1-фоиза (баъди баровардани барг)-и даҳани фаранг манфиат дорад.
Гулзор (деҳа, н. Кӯлоб)

Гулзор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Даҳанаи ноҳияи Кӯлоб. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 26 км, то маркази вилоят 185 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 722 нафар, тоҷикон. Ицтисод Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, масҷиди панҷвақта, 4 осиёби барқӣ ва обӣ, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Ёхсу обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулзор 30 хоҷагии хурди деҳқонӣ ва Хоҷагии деҳқонии "Гулзор" мавҷуд аст. Шахсиятщои маъруф Оҳангсоз Талабхӯҷа Сатторов дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст.
Гулзор (деҳа, н. Муъминобод)

Гулзор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 32 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 23 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Шаҳрак таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз чашмаи Гулзор обёрӣ мешаванд. Мардум Аҳолиаш солҳои 1950 барои обод кардани заминҳои бекорхобида ва васеъ намудани заминҳои пахта ба ноҳияи Восеъ кӯчида, деҳа беодам монда буд. Мардум аз соли 1990 ба деҳа баргашта, онро обод карданд.
Гулзор (деҳа, н. Ваҳдат)

Гулзор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чӯянгарони ноҳияи Ваҳдат. Аз Гулзор то маркази шаҳр 16 км. Аҳолиаш 1131 нафар, тоҷикон. Соли 1910 бунёд шудааст. Иқтисод Деҳа китобхона, масҷиди панҷвақта, нуқтаҳои савдои хусусӣ ва мактаби таҳсилоти умумии асосӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Амоншайхӣ идома медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ, чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри Роҳатӣ обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 45 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гулзор (деҳа, н. Масчо)

Гулзор (собиқ Ғаров, то 28.2.2013) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навбаҳори ноҳияи Масчо. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 26 км, то маркази ноҳия 30 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 115 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Нурофарин ва Сардоб таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ. Заминҳо лалмӣ.
Гулзор (деҳа, н. Носири Хусрав)

Гулзор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фирӯзаи ноҳияи Носири Хусрав. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 392 нафар, тоҷикон. Соли 2006 таъсис ёфтааст. Иқтисод Нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии шаҳраки Баҳор таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Кофарниҳон обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деза 11 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гулево (ноҳияи Вологод, Вологда)

Гулево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Гулзор (деҳа, н. Шаҳритӯс)

Гулзор (то 2024 — Лолазор 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Талбак Садриддинови ноҳияи Шаҳритӯс. Аз деҳа то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 4693 нафар, тоҷикон.
Гулзор (оҳанг)

Гулзор — оҳанг, таронаи бостонӣ дар осори мусиқии тоҷикон (эрониён), суруди мавсимию маросимии мансуб ба лаҳнҳои сегона ва шохаи дуввуми достони ҳафтгонаи "Хусравонӣ"-и Борбади Марвазӣ. Борбад ин асарро барои маҳбубаи Хусрави Парвиз — Ширин тасниф намудааст. Гулзор дар осори адабию мусиқӣ ба таври фаровон тавсиф шудааст ("Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, достонҳои Низомии Ганҷавӣ, қасидаҳои Фаррухӣ, Унсурӣ, Манучеҳрӣ ва дигарон). Мусиқидонон Муҳаммади Нишопурӣ ("Рисола дар мусиқӣ"), Мирсайидалии Ҷурҷонӣ (Мақолиду-л-улум), Абдулқодири Гӯянда ("Ҷомеъу-л-алҳон") ва дигарон Гулзорро ба унвони шуъба дар мақоми "Ушшоқ" ("Дувоздаҳмақом") ном бурдаанд; Гулзор гӯшаи мусиқӣ дар таркиби дастгоҳ (мақом)-и "Шӯр" (ҳафтдастгоҳи эронӣ), ки он аз ду қисм — "Гулрез" ва "Муқаддимаи Гулрез" иборат буда, пас аз гӯшаҳои "Зеркаши Салмак" ва "Муқаддимаи Гулрез" омада, пас аз шуъбаи "Муҳаммад Содиқхонӣ" қисми асосии Гулзор меояд.
Гулзор (хатти арабӣ)

Гулзор — як навъи хатти арабӣ. Гулзорро муаллифи рисолаи хаттотии "Ашколи хутути исломия" Муҳаммад Ҳусайн Ҳоҷии Балҷувонӣ (нимаи дуввуми асри 19-ибтидои асри 20) эҷод кардааст. Аввалин бор бо ин хат Муҳаммадҳусайн пештоқи мадрасаи Турсунҷонро дар Бухоро оро додааст. Хатти Гулзор ба устодони санъати хаттотии Бухоро писанд омад ва баъд дар ороиши чандин меҳмонхонаву масҷиди дигар аз он истифода шудааст. Гулзор бо ҳарфҳои калони пурнақшу нигори гулзормонанд навишта мешавад, ки ба ҳамин сабаб номи Гулзорро гирифтааст.
Гулзори Аъзам

"Гулзори Аъзам" — тазкираи адиби форсизабони Ҳиндустон Муҳаммад Ғавсхон Баҳодури Ҷанг, мутахаллис ба Аъзам. Таълифаш соли 1853 ба итмом расид. Шарҳи ҳол ва намунаи ашъори 140 нафар шоири форсигӯйи мавзеи Карнотак ба табъ расидааст.
Гулзор (ноҳияи Кӯшониён)

Гулзор (то 30.08.2024 — Свердлов 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сарвати Истиқлоли ноҳияи Кӯшониён. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 2496 нафар, тоҷикон.
Гулзор (деҳа, н. Ховалинг)

Гулзор (собиқ Хонақо) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷомбахти ноҳияи Ховалинг. Аз Гулзор то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 2 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1502 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, масҷиди панҷвақта, бунгоҳи тиббӣ, 4 маркази савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: кишоварзӣ ва чорводорӣ. Дар ҳудуди деҳа 50 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият мекунанд. Заминҳо аз дарёи Оби Мазор ва дарёчаи Қалбак обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 30 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст. Таърих Деҳаи Гулзор яке аз деҳаҳои қадимтарини Кӯлобзамин ба ҳисоб меравад. Аз ҳафриётҳои бостоншиносон маълум гардид, ки маскун шудани одамон дар ин ҷо ба асри санг рост меояд (неолит). Дар таҳҷои ҳозираи деҳа шаҳри Мунк ҷойгир будааст, ки имрӯз ба куллӣ хароб гашта, зери хок мондааст. Доир ба ин шаҳр дар китобҳои таърихӣ ва таърихномаҳо қайдҳои зиёд мавҷуд аст. Таҳҷои шаҳри Мунки бостонӣ бо боқимондаҳояш, чашмасорони зиёд ва дигар ёдгориҳои таърихиро дар бар мегирад. Дар садаи шаҳри Мунк қароргоҳи ҳокими Хатлон будааст. Бунёди шаҳрро ба асрҳои мансуб медонанд, вале пеш аз ин ҳам мувофиқи гуфтаи муаллфи "Садди Хатлон" шаҳр ҳамчун истеҳкоми ҳарбии шӯришгарони тоҷик бар зидди истилогарони юнону мақдунӣ будааст. Дар замони истилои аъроб дар Хатлон 7 шаҳр вуҷуд дошт, ки яке аз калонтаринҳояш Мунк маҳсуб мешуд. Дар садаи шаҳр аз тарафи муғулон хароб гардида, дар замони ҳукмронии хони Муғул Қозонхон шаҳри Мунк қароргоҳи тобистонаи ӯ буд. Бузургтарин шаҳри Хутталон дар замони Сомониён Мунк буд. Ин шаҳр дар масофаи дурӯза роҳ аз Ҳулбук дар марз бо Карон воқеъ буда, нуқтаи марзии мусулмонҳо дар шарқ буд. Ба қавли Ибни Ҳавқал Мунк шаҳри бузург набуд, аммо рустоқи фарох дошт. Он шаҳри бисёр зебо ва сарсабз буд, ки сокинонаш ғаюр ва ҷангозмуда буданд. Дар деҳа чашмае бо номи "чашмаи тилоӣ" мавҷуд аст, ки булураш аз тило будааст. Онро яке аз археологони Шӯравӣ ба аз шинос шудан ба маъхазҳои таърихӣ ва муайян кардани макони ҷойгршавиаш канда мебарад. Муаллифи "Таърихи Ҳумоюн" Муҳаммад Содиқхоҷаи Гулшанӣ менависад: Шахсиятҳои маъруф Ба зумраи фарзандони фарзона ва номвари деҳа метавон ном бурд: шайх ва пири тариқат Амир Сайид Шафеъ Мункӣ, шоир Саидалӣ Вализода, шоири халқӣ Қодир Достӣ, генерал-лейтенант Саиданвар Камолов ва дигарон. Номзади илмҳои ҳуқуқ Наврӯз Табаров, номзади илмҳои педагогӣ Аҳлиддин Саидмуминов ва номзади илмҳои ҳуқуқ Далер Қодиров дар ҳамин деҳа ба дунё омадаанд. Иштирокдорони ҶБВ Аз деҳаи Гулзор дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ инҳо иштирок ва корнамоӣ кардаанд.
Гулзор (н. Ёвон)

Гулзор (то соли 2024 — Чучуи поён 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Даҳанаи ноҳияи Ёвон. Аз деҳа то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 664 нафар, тоҷикон.
Гулзорилол Нанда

Гулзорилол Нанда Иҷрокунандаи вазифаи Сарвазири Ҳиндустон (1964 ва 1966).
Гули Зиндон

Гули Зиндон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Оқсуи ноҳияи Данғара. Аз Гули Зиндон то маркази ҷамоат 35 км, то маркази ноҳия маркази ноҳия 62 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 187 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа бунгоҳи тиббӣ, мактаби таҳсилоти миёнаи ибтидоӣ, осиёб дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Талхоб идома медиҳанд. Соҳаи асосии хоҷагӣ чорводорӣ. Заминҳо лалмӣ. Дар ҳудуди Гули Зиндон 2 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гулзори аброр

"Гулзори аброр" — тазкираи Муҳаммади Ғавсӣ (таваллуд 1535) ба забони форсӣ-тоҷикӣ дар шарҳи ҳоли 705 нафар олиму суфии асрҳои 13-16-и Ғавсӣ китобро солҳои 1613-14 таълиф намуда, онро ба Ҷаҳонгиршоҳ туҳфа кард. Дар китоб шарҳи ҳоли панҷ табақа (асҳоби таҳқиқ, донишмандону уламо, аҳли сулук, зоҳидон аз ҷумлаи суфиёну дарвешон ва маҷзубон) оварда шудааст. Китоб ба панҷ қисм (чаман) тақсим шуда, дар се бахши аввал олимону суфиёни асрҳои 13 ва 14 ва дар бахши чаҳорум донишмандону суфиёни асри 15 ва оғози асри 16 зикр шудаанд. Бахши панҷуми китоб ба уламои силсилаи шаттория оид аст. Дар охир маълумоти тозаву муътамад дар бораи донишмандоне, ки муаллиф бевосита онҳоро дидааст, дарҷ гаштааст. Яке аз хусусиятҳои "Гулзори аброр" дар он аст, ки муаллиф аз ҳар гуна таассуби қавмиву фирқавӣ дурӣ ҷуста, ба шарҳи аҳволу фаъолияти суфиёни силсилаҳои гуногун: чиштия, қодирия, суҳравардия, фирдавсия, мағрибия, нақшбандия ва шаттория пардохтааст. Дар он роҷеъ ба марказҳои муҳимми фарҳангии Ҳинд — Деҳлӣ, Лоҳур, Мултон, Аҳмадобод, Монду, Бурҳонпур ва ғ., ки дар он олимони силсилаҳои гуногун ҳавзаҳои диниву адабӣ доир карда буданд, маълумот дода мешавад. Дар "Гулзори аброр" доир ба зиндагии олимону суфиён, робитаи онҳо бо оммаи мардум, амалдорон, фаъолияти илмӣ ва адабии онҳо, дараҷаҳои рӯҳонии уламо, хидмати онҳо дар рушди фарҳангу одоби ҳукуматҳои навзуҳури Гуҷарот, Молва, Ҷунпур, Колпӣ ва ғ. дарҷ ёфтааст. Дар баробари орифони аҳли тасаввуф ба шарҳи ҳоли чанд тан аз мансабдори муғул, аз ҷумла Мирзоазизи Кука, Абдураҳими Хони Хонон низ ишораҳо мавҷуд аст. Муаллиф доир ба лашкаркашиҳои Ҳумоюн ва Акбар, фаъолияти дигар ҳокимон, инчунин дар бораи аҳволи зиндагии мардум ва чӣ гуна аз кишварҳои арабиву дигар марказҳои исломӣ ба Ҳинд омадани олимону суфиёни муҳоҷир ишораҳо кардааст. Ӯ ба фаъолияти суфиён аз нигоҳи илмӣ назар карда, аз масъалаҳои муболиғаомезе, ки ба онҳо нисбат медиҳанд, дурӣ ҷустааст. Китоб насри равону салис дошта, фарогири маълумоти арзишманд дар бораи таърихи фарҳангу тамаддуни Ҳинд мебошад. Ғавсӣ дар таълифи ин тазкира аз "Нафаҳоту-л-унс", "Кашфу-л-маҳҷуб", "Аворифу-л-маориф" ва аз сарчашмаҳои гуногуни таърихӣ, ба монанди "Табақоти Носирӣ", "Маосири Маҳмудшоҳӣ", "Таърихи Фирӯзшоҳӣ" истифода кардааст. Инчунин аз таснифоти касоне, ки номашон дар тазкира зикр шудааст, истифода карда, дар бораи шогирдону ҷонишинон ва дӯстони онҳо маълумот додааст. Аз раҳнамоиҳову машваратҳои Шайх Абдулҳаққи Муҳаддиси Деҳлавӣ низ, ки ҳамрӯзгораш будаст, баҳраи кофӣ бурдааст. "Гулзори аброр" то имрӯз ба табъ нарасидааст, вале тарҷумаи он ба забони урду бо номи "Азкору-л-аброр" соли 1903 дар Агра чоп шудааст. Нусхаҳои гуногуни хаттии ин китоб дар китобхонаҳои Бангол, Солорҷанги Ҳайдаробод, Ганҷбахши Исломобод ва Осафияи Ҳинд мавҷуд мебошанд.
Гули Сурх (деҳа, н. Кӯшониён)

Гули Сурх — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навбаҳори ноҳияи Кӯшониён. Аз Гули Сурх то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 4 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 881 нафар, тоҷикон. Иқтисод Бунгоҳи тиббӣ, масҷиди панҷвақта, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии маркази ноҳия таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Вахш обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гули Сурх 24 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст. Аҳолӣ Деҳа соли 1947 таъсис ёфта, аҳолиаш бо мақсади обёрӣ кардани заминҳои Водии Вахш аз ноҳияи Тавилдара муҳоҷир шудаанд.
Гули Сурх (деҳа, н. Норак)

Гули Сурх — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дуконии ноҳияи Норак. Аз Гули Сурх то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 15 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 165 нафар, тоҷикон. Таърих Гули Сурх то Инқилоби Октябр дар ҳайати бекигарии Ҳисор, то соли 1940 дар ҳайати ноҳияи Файзобод, то соли 1996 дар ҳайати ноҳияи Кофарниҳон буд. Аз соли 1996 ба ноҳияи Норак гузаронда шуд. Иқтисод Масҷиди панҷвақта, мактаби таҳсилоти умумии ибтидоӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Хучалонӣ давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз чашмаҳои Оби Таг, Қурбоналӣ ва Сафедорҳо обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди деҳа 4 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гули Сурх (деҳа, н. Роғун)

Гули Сурх — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қадиоби ноҳияи Роғун. Аз Гули Сурх то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 25 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 142 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактабҳои таҳсилоти умумии ибтидоӣ ва умумии асосӣ, масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ, боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Кундала обёрӣ мешаванд.
Гули Наврӯз

"Гули Наврӯз" — рисолаи ирфонии Аҳмади Косонӣ, ки зоҳиран дар баёну тафсири ҳадиси ғанимат шумурдани сардии баҳор ва дурӣ ҷустан аз сардии тирамоҳ аст. "Гули Наврӯз" ҷанбаи таълимӣ ва пандуҳикматӣ дошта, онро насри бисёр равону ширин, ашъор ва тамсилу ташбеҳоти зиёд зинат додаанд. Ба мисли: "тухми муҳаббат", "замини дил", "гулҳои мушоҳадот", "меваҳои муоянот", "шароби маҳаббат", "паймонаи сухан ва хумхонаҳои ваҳдат". Косонӣ зимни баёни манзуру мурод аз ёди баҳорӣ ва боди баҳорӣ ба таълими марҳалаҳои сайру сулук, таърифи истилоҳоту таъбироти ирфонӣ, назири қабзу баст, дард, ишқ, сукр, фано ва панду андарзҳои суфиёна пардохтааст. Аз "Гули Наврӯз" ба шӯру ҷазабаи ишқи илоҳӣ афтодани Косонӣ ва тариқаи нақшбандия пеша кардану машраби ваҳдати вуҷуд доштани ӯ ошкор мешавад. Дар "Гули Наврӯз" ҳамчунин таълимоти иҷтимоии қобили таваҷҷуҳ ва арзишманд баён шудааст. Дар он дар бораи эътиқоду иноёти амир Убайдуллоҳхон сухан ронда, нақши подшоҳонро дар тазмину бақо ва рушду ривоҷи тариқати дарвешон арзишманд арзёбӣ кардааст. Нусхаи чопи сангии "Гули Наврӯз" дар ганҷинаи дастхатҳои Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Рӯдакии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти рақами 469822 маҳфуз аст.
Гули Сурх (деҳа, н. Ҳисор)

Гули Сурх (собиқ Қарахонӣ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Алмосӣи ноҳияи Ҳисор. Аз Гули Сурх то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 16 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1439 нафар, тоҷикон. Иқтисод Гули Сурх нуқтаҳои савдои хусусӣ, масҷиди панҷвақта ва осиёби хусусӣ дорад. Деҳа мактаб надорад. Хонандагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Алмосӣ таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо лалмӣ. Дар ҳудуди Гули Сурх 102 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст. Аҳолӣ Солҳои 1918 таъсис ёфта, як қисми аҳолиаш аз минтақаи Сари Хосори ноҳияи Балҷувон ба Гули Сурх кӯчидаанд.
Гули Сурх (деҳа, н. Шаҳринав)

Гули Сурх (то 30 декабри 2021 — Чуқурдлон 1)— деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳасанови ноҳияи Шаҳринав. Аз Гули Сурх то маркази ҷамоат 18 км, то маркази ноҳия 30 км. Аҳолиаш 711 нафар, тоҷикон.
Гули аждар

"Гули аждар", аждаҳонусха, аждарҳо — навъи ороиш, ки шакли даҳони кушодаи махлуқоти воқеию афсонаӣ, аз ҷумла шер ё аждарро дорад. Дар адабиёти хаттӣ доир ба ҳунарҳои бадеӣ (рисолаҳо доир ба хатту наққошӣ) "Гули аждар"-ро аз ороишоти муҳим ба қалам овардаанд. Ба нақшунигори "Гули аждар" на танҳо гул, балки нусхаҳое, ки шакли мор, аждар, калтакалос, тимсоҳ, шер ва ғайраро доранд, мансубанд. Дар бисёр халқҳо образи аждар рамзи некӣ ва бадист. Нақши аждарҳое, ки дар даромадгоҳи баъзе қасрҳо кашида шудаанд, дар адабиёти хаттӣ ва назди мардум чун рамзи амнияту оромии оила ва мамлакат пазируфта шудаанд. Дар осори тамаддуни моддӣ, бахусус, деворнигораҳои Тахти Ҷамшед, Афросиёб, Истаравшан, Панҷакенту Варахша аждар дар шакли мор, палангҳои болдор ва махлуқоти даҳшатангез акс ёфтааст. Ҳунармандон бо нақши аждар бештар дастаҳои маснуоти мисии кандакоришударо оро медоданд. Дар гулдӯзиҳои тоҷикони Нурато (асри 19) тимсоҳ ё ҳазорпо акс шудааст. Дар гулдӯзии имрӯза аждар якҷо бо наботот ё одам инъикос меёбад. Дар деҳоти тоҷикнишини Нурато муҷассама — фаввораҳо дар шакли шер ва наҳанг мавҷуданд, ки мардум онҳоро "аждар" меноманд. Ҳунармандони мардумӣ дар ҷараёни таҳияи ороиши "Гули аждар" барои рангомезтару таъсиргузортар шудан аз рангу риштаҳои мутанаввӯъ истифода карда, ба сохтори банду басти тасвирии он ҳам таваҷҷуҳи хосса медодаанд. Ҳоло тоҷикон образи аждарро дар шакли бодом, бо сари пайконшакл ва се панҷаи нохунтез (дар атрофаш чор аждарчаи тези бодомшакл) гулдӯзӣ мекунанд. Мазмуни бандубасти он чунин аст: соҳибхона гӯё бо ин худро аз бадбахтиву фалокатҳое, ки ҷину аҷинаҳо оварда метавонанд, наҷот медиҳад.
Гули Сурх (шаҳрак)

Гули Сурх — шаҳрак дар ҷамоати деҳоти Қалъачаи Калони ноҳияи Истаравшан. Аз Гули Сурх то маркази ноҳия 2 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 350 нафар. Гули Сурх дорухона, 3 ошхона, чойхона, меҳмонхона, устохонаи таъмири автомобил, масҷиди панҷвақта, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Идораи "Тоҷикматлубот"-и ноҳияи Истаравшан дар Гули Сурх ҷойгир шудааст. Мактаб надорад. Талабагон дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Қалъачаи Калон ва литсейи 1-и маркази ноҳия таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз обанбори Каттасой обёрӣ мешаванд. Аҳолиаш аслан ба тиҷорат ва соҳибкорӣ машғуланд. Дар ҳудуди Гули Сурх 3 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.
Гули беор

Гули беор, гули ноз — гиёҳе гулдор дар хонаводаи хурфаиён, бумии Аргентина, Уругвай ва ҷануби Бразилия аст. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Гиёҳи яксола буда, соқаи сабзранги сероб ва ғафс дорад. Аз 10 то 15 см қад мекашад. Баргаш майда (қутраш 3-5 см), серобу сершира. Шукуфааш сурх, гулобӣ, сафед, зард, норанҷӣ; дар нӯги поя ҷойгир аст. Гули беор ғӯзамеваи сертухм дорад; тухмаш хокистарранг, майдаи ҷилодор (вазни 10-13 ҳазор донааш 1 г), то 3-4 сол қобили неш задан аст. Гули беор асосан аз тухму қаламча месабзад. Рустании рӯшноипарвар аст; гулаш дар рӯз боз ва дар шаб ғунча мешавад. Ватани гули беор Бразилия, Уругвай ва Аргентина аст. Онро дар Тоҷикистон аз соли 1939 мепарваранд. Баҳри сабзкорӣ ва ороиши гулгашту хиёбонҳо аҳаммияти бузург дорад. Тухмашро моҳи апрел мекоранд. Тухмӣ баъди 10-15 рӯз неш мезанад. Ба нуриҳои органикӣ эҳтиёҷ надорад. Гули беор дар шароити иқлими Тоҷикистон аз аввали тобистон то оғози зимистон нашъунамо мекунад. Бо мақсади хушрангу зебо шудани маҳал навъҳои шукуфаашон гуногуни гули беорро якҷо мекоранд. Гоҳо гулзор фақат аз як навъи гули беор барпо карда мешавад. Гули беорро дар тубак низ парвариш мекунанд. Барои ҳаворо аз газҳои заҳрнок тоза кардан манфиат дорад.
Гули говак

Гули говак, гӯсолачашмак, осмонгулак, талхагулак — гуная аз рустаниҳои яксола. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Пояаш рости сершох, қиррадор, то 130 см қад мекашад. Баргаш нештаршакли яклухт. Хӯшагулаш (қутраш 3 см) сабадак, яктоӣ дар нӯги появу шохаҳо ҷойгир аст. Гулҳои канории хӯшагул асосан кабуд, гулҳои мобайнӣ бунафш мебошанд. Тухмаш (дарозиаш 2,4-4,5 мм) байзашакл, хокистарранги ҷилодор. Дар доманаи беша, марғзор, чун алафи бегона дар киштзори гандум, ҷав, юнучқа, боғу полиз мерӯяд. Моҳҳои май — август гул мекунад. Дар таркиби гули говак гликозид, равғани эфир, сапонин, намакҳои минералӣ ва ғ. мавҷуданд. Гули говак рустании доруист. Дар баъзе ноҳияҳои вилояти Суғд онро кишт мекунанд. Дар тиб гулбарги хушконидаи гули говак, ки бебӯю талхмаза аст, истифода мешавад. Аз 100 кг гули тару тоза тақр. 23 кг гулбарги хушк гирифтан мумкин аст. Корбурди пизишкӣ Табибони мардумӣ бо ҷӯшоби гули гули говак бемориҳои табларза, зардпарвин, дарди санги гурда, ташаннуҷи мушакҳо, гулӯзиндонак, сурфа, заъфи узвҳои ҳозима ва амрози чашм (шабкурӣ, илтиҳоби луобпардаи чашм)-ро муолиҷа мекунанд. Нақуи гули он давои пешобу зардарон, тақвиятбахши кори узвҳои ҳозима аст. Бо ин мақсад 2 чумча гули рустаниро дар 200 мл оби ҷӯш чой карда, нӯшидан лозим аст. Гули говак дар тибби илмӣ чун давои сабуки пешоброн ва талхарон истифода мегардад. Як чумча гули онро дар як истакон об чой карда, рӯзе 3 бор якчумчагӣ меошоманд. Гули говак рустании асаловар аст. Асали он зарди сабзранг буда, бӯи бодом мекунад.