ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Истиқлолият (деҳа)

Истиқлолият — деҳа дар ҷамоати деҳоти Раҷаб Исмоилови ноҳияи Ваҳдат. Аз Истиқлолият то маркази шаҳр 4 км. Аҳолиаш 406 нафар, тоҷикон.
Истиқлолият (деҳа, н. Дӯстӣ)

Истиқлолият — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гардӣ Гулмуродови ноҳияи Дӯстӣ. Аз Истиқлолият то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 1640 нафар, тоҷикон.
Истиқлолият (деҳа, н. Кӯлоб)

Истиқлолият — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зарбдори ноҳияи Кӯлоб. Аз Истиқлолият то маркази ҷамоат - км, то маркази ноҳия - км. Аҳолиаш - нафар, тоҷикон.
Истиқлолият (деҳа, н. Ваҳдат)

Истиқлолият (пишина Хоҷабулоқ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Карим Исмоилови ноҳияи Ваҳдат. Аз Истиқлолият то маркази шаҳр 14 км. Аҳолиаш 300 нафар, тоҷикон.
Истиқлолият (деҳа, н. Конибодом)

Истиқлолият (пешина Тағойкӯчӣ) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғафурҷон Ортиқови ноҳияи Конибодом. Аз Истиқлолият то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия аз 1 км камтар. Аҳолиаш 2782 нафар.
Истиқроъ

Истиқроъ (ё истдалоили истиқроӣ равише ки дар он зеҳн аз қазоияи ҷузъи ба натиҷаи куллӣ мерасад. Дар сурате ки муқадамаҳои дуруст бошанд. Натиҷаи ба дастомада аз истиқрои риёзӣ қатъан дуруст аст, аммо натиҷаи ба дастомада аз истиқрои фалсафӣ ё таҷрибаӣ мумкин аст дуруст набошад.
Истобное (ноҳияи Репев, Воронеж)

Истобное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Репев, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Истиқлолият (деҳа, н. Муъминобод)

Истиқлолият — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нуралишо Назарови ноҳияи Муъминобод. Аз Истиқлолият то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш 302 нафар, тоҷикон.
Истобное (ноҳияи Губкинск)

Истобное — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Губкинск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Истоки (ноҳияи Южа, Иванов)

Истоки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Южа, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Истомино (ноҳияи Камешков)

Истомино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Камешков, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Истомино (ноҳияи Гороховетс)

Истомино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гороховетс, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Исток (ноҳияи Великоустюг, Вологда)

Исток — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истоминская (ноҳияи Сямжен, Вологда)

Истоминская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сямжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Исток (русто дар ноҳияи Великоустюг, Вологда)

Исток — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Исток (ноҳияи Приморск)

Исток — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Истомино (ноҳияи Бабаев, Вологда)

Истомино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истомиха (ноҳияи Харовск, Вологда)

Истомиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истоминская (ноҳияи Кириллов, Вологда)

Истоминская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кириллов, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истомиха (ноҳияи Юреветс, Иванов)

Истомиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Юреветс, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Истоминское (ноҳияи Сокол, Вологда)

Истоминское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истон

Истон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иззатулло Ҳалимови ноҳияи Нуробод. Аз Истон то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 927 нафар, тоҷикон.
Истопная (деҳа)

Истопная — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Истонӣ

Истонӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Хонақоҳи Кӯҳӣи ноҳияи Ҳисор. Аз Истонӣ то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 727 нафар, тоҷикон.
Истопки (ноҳияи Климов)

Истопки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Климов, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Истопная (ноҳияи Великоустюг, Вологда)

Истопная — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
История цивилизации арийцев (Китоб)

Умарзода И.. — Душанбе. — Наука, 2006. — Ҷ. 1-2. — С. 573. Мундариҷа Дар китоби Иброҳим Умарзода сухан оид ба воқеъаҳои таърихии охирҳои ҳазорсолаи шаш то охирҳои қарни ҳафтуми давраи милодии Осиёи Миёна, тахрихи тавлиди ориёиҳо ва сохти ҷамъияти аввалини он, асосгузоронаш, барои таърихи пайдоиши халқҳои Осиё ва Аврупо, забони ориёиҳо ва муҳоҷирати онҳо, таърихи аввалин давлатҳои оламшумули ориёиҳо (тоҷикон) – Холдиёиҳо, давлати бузурги Эълам, давлати Касситоиҳо, давлатҳои оламшумули Аҳомадиён, Паҳлавиён, Сосониён ва тасвири иди Наврўз – халқҳои ориёӣ меравад. Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Умарзода И. История цивилизации арийцев В х 2-х частях. - Душанбе, 2006. – 573 с дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. Пайванди беруна.
Истошон

Истошон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лангари ноҳияи Кӯҳистони Масчо. Аз Истошон то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 42 км. Аҳолиаш 492 нафар.
Источник (ноҳияи Шелехов, Иркутск)

Источник — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шелехов, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Истопочная (ноҳияи Верховаж, Вологда)

Истопочная — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верховаж, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истопний (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Истопний — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Истра

Истра — шаҳрест дар вилояти Москоу дар Русия аст. ҳолиаш 33652 нафар аст.
Истровка (ноҳияи Стародуб)

Истровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Стародуб, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Исфанд

Исфанд ё Ҳут - моҳи 12ум дар Тақвими Эронӣ ва 2930 Рӯз аст. Воқеа Таваллуд Воқеа.
Исфайрам

Исфайрам (Исфайрам) — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон. Аҳолӣ — 932 нафар дар соли 2020.
Исуповская (ноҳияи Вичуг, Иванов)

Исуповская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вичуг, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Исфандгон

Исфандгон яке аз чашнҳои бостонаи Эронӣ ба ҳисоб меравад. Маълумот барои н чашн Рӯзи панҷуми ҳар моҳ ва моҳи дувоздаҳуми ҳар сол Исфанд ё Сипандормаз ном дорад. Агарчи манобеи куҳан онро дар рӯзи панҷуми Исфанд зикр кардаанд. Вале бо таваҷҷуҳ ба сохтори тақвим дар замони Хайём, ки пас аз Абурайҳон мезиста сиву як рӯз шудани шаш моҳи нахусти сол дар гоҳшумории Эронӣ баъзе манбаъҳо ба иштбоҳ таърих зикршударо шаш рӯз ба ақиб овардаанд, ки нодуруст мебошад. Зеро тибқи манобеъи куҳан ва ҳамонтавр, ки аз номи пайдоиши ин ҷашн ба рӯзи Испанд яъне панҷумин рӯзи моҳ ба рӯзи исфанд ишора дорад. Решашиносии вожаи Исфанд ва Сипандормаз Вожаи форсии исфанд (испанд) аз вожаи паҳлавии ва авастоӣ а баргирифта шудааст. Ин вожа, ки дар авастоӣ омадааст номи чаҳоруми ампшоспанд аст. Вожаи мазкур аз ду бахш (сипатан, сипанд) ба маънои "покӣ" ва "муқаддас" ва ба маънои "фурутанӣ" ва "бурдборӣ" ташкил шудааст. Маънои ин ду вожа бо ҳам "фурутанӣ, покӣ, муқаддас" аст. Вожаи мазкур дар порсии миёна ба гунаи ва дар форсии нав Сипедормаз ва Испедормаз исфанд шудааст. Оинҳои ҷашн Мувофиқи маълумоти А.Берунӣ Исфандормаз эзиди мовкул бар замин ва эзидҳои нигаҳбони занони шавҳардўст, порсо ва дурусткор буда ба ҳамин муносибат ин рӯз иди занон ба шумор мерафт. Мардум ба ҷиҳати гиромӣ доштан ба онҳо ҳадя дода ва бахшиш мепурсиданд. Занон на танҳо ҳадя мегирифтанд, балки фармонравоӣ мекарданд ва мардон бояд, ки аз онон фармон мебурданд. Эрониён аз дер рӯз ин ҷашнро ҳамчун иди зан ва модарон меномиданд. Ин ид то охирҳо дар шаҳри Кошон ва дҳоти он гирифта мешыд 1 Пайнавишт 1.Ризо Ҳ. Гоҳшуморӣ ва ҷашнҳои Эрони бостон.- 687 с. 2.Иброҳим П. Маҷмуаи мақолоти Аноҳито. Теҳрон: -Донишгоҳи Теҳрон. -1362. 168 с.
Истросбург

Истросбург, Страсбург 9 ё Страсбур 10 11, Штрасбург 12 (.) — шаҳр ва комунна дар шарқи Фаронса, пойтахти таърихии Элзаса. Аҳолӣ — 275 700 нафар.
Исфандиёр

Исфандиёр — писари Гуштосп у Катоюн ва набераи Луҳросп, шоҳзодаи каёнӣ дар таърихи устураию ҳамосии Эрон ва қаҳрамони ҷангҳои муқаддаси кеши зартуштӣ, ки бештар барои набарди сӯгангезаш бо Рустам шинохта мешавад. Исфандиёр рӯйинтан буд, дар Шоҳнома ба чигунагии рӯйинтан шудани Исфандиёр ишорае нашудааст. Исфандиёр дар набард бо Арҷосб фармондеҳии сипоҳи Гуштосбро бар уҳда дошт, ва бо пирӯзӣ ба назди падар баргашт, аммо Гуразм подшоҳро алайҳи Исфандёр шӯронид, чунонки дастур дод Исфандиёрро дар дизи Гунбадон зиндонӣ кунанд.
Исупово (ноҳияи Родник, Иванов)

Исупово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Родник, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Исфандёр

Исфандёр (тақр.182527, Ашт — 1876, Андиҷон) — сипаҳсолори тоҷик, яке аз фаъолони муборизаи мардумони Осиёи Миёна бар зидди ҳукумати шоҳии Русия. Зиндагинома Дар ибтидо сарбоз, панҷоҳбошӣ, панҷсадбошӣ, ҳокими қалъаҳои Чодак, Косон, Сӯх, Чуст ва Ашт буд. Дар авони ҷавонӣ дар ш-ҳои Кӯқанд, Намангон ва Тошканд оҳангарӣ мекард ва барои артиши Қўқанд силоҳҳои ҷангӣ месохт. Исфандёр аз рӯи нақлу ривоятҳо дар маъракаҳои гӯштингирӣ, вазнбардорӣ ва бузкашӣ пайваста иштирок карда, ғолиб меомад. Аз 22-солагӣ дар хонии Қӯқанд ходими ҳарбӣ буд. Чанд муддат ба ҳайси навкари ҳокими Тошканд Азизхоҷаи Парвоначӣ фаъолият дошт. Мувофиқи маълумоти "Таърихи Фарғона", Исфандёр дар ҷанги амир Насруллоҳ ва хони Қӯқанд Шералихон ва болоравии андозҳо 19 ноябри 1875 мардум таҳти сарварии Исфандёр алайҳи ҳукумати Руссия шӯриш бардошт. 20 ноябр Исфандёр бо дастаи тақрибан 800-нафара, дар назди қалъаи Афросиёб бар аскарони артиши рус ғолиб омад. Мубориза 2 рӯз давом карда, тақр. 140 нафар сарбози рус маҷрӯҳ ва ҳалок шуданд. 15 декабр набарди дуввуми Исфандёр ба муқобили русҳо ба амал омад. Аксари муҳофизону ҳамроҳони Исфандёр дар муборизаи зидди артиши рус (роҳбарашон М. Д. Скобелов) ҳалок шуданд. Исфандёр баъди аз даст додани қалъа ба дастаи Абдурраҳмони Офтобачӣ ва Пулодхон пайваст ва дар ҳимояи ш. Андиҷон бар муқобили артиши Рус иштирок кард. 24. январи 1876 дар ш. Андиҷон Исфандёр ва тарафдоронаш ба дасти русҳо ба дор овехта шуданд.
Исфара (деҳа, н. Носири Хусрав)

Исфара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Наврӯзи ноҳияи Носири Хусрав. Аз Исфара то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 23 км. Аҳолиаш 25 нафар, тоҷикон.
Исфаройин

Исфаройин — шаҳрест дар устони Хуросони шимолӣ, Эрон аст. Шумори аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 1996, 41,062 тан будааст ва дар соли 2006, 62,780 тан баровард мешавад.
Музаффари Исфизорӣ

Абуҳотим Музаффари Исфазорӣ — риёзидон ва ахтаршинос и эронӣ. Зиндагинома Таваллуди вай эҳтимолан 437 қамарӣ будааст. Кунияи ӯ Абуҳотим ва номи падараш Исмоил ва аз аҳолӣи Исфизор аст. Ӯ муосири Умари Хайём будааст. Вай дар ислоҳи тақвими эронӣ бо Хайём ҳамкорӣ дошту рисолаи "Ихтисори Усул"-и Уқлидус"-и вай ба дасти мо расида аст. Ӯ ба ҳамроҳии Хайёму Хозинӣ дар расадхонаи машҳури салҷуқӣ дар Исфаҳон фаъолият мекард. Музаффари Исфизорӣ китобе ба номи осори ъалавӣ ба форсӣ ва дар бораи ҳавошиносӣ нигоштааст. Ӯ навиштаҳое дар мавзӯъоти риёзиёт, ситорашиносӣ, физику меканик ва эҳтимолан ихтироъоте доштааст, аммо ба ҷузи рисолаи "Ихтисори Усул"-и Уқлидус" бақия ба дасти мо нарасидаанд. Ӯ дар соли 1112 ё 1113 милодӣ дар Балх бо Низомии Арӯзӣ дидоре кардааст.
Исфисор (деҳа, н. Ғафуров)

Исфисор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Исфисори ноҳияи Ғафуров. Аз Исфисор то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 35447 нафар, тоҷикон. Мардум.
Сайрам

Сайрам Сайрам) — деҳаи (ауыл) барҳамёфта дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сайрам ҷойгир буд. Дар соли 2014 қисме аз (маҳаллаи) шаҳри Чимканд шуд ва аз ҳисобҳо бароварда шуд. Дар соли 2009 32757 нафар аҳолӣ дошт. Исфиҷоб Исфиҷоб, Испиҷоб — шаҳри қадима ва вилоят дар Мовароуннаҳри асрҳои миена. Дар садаи шаҳри Исфиҷоб хеле нашъу намо ёфта, аз куҳандиз, шаҳристон ва работ иборат будааст. Исфиҷоб ҳоло номи дирар деҳа, ки дар ҳамин ноҳия ҷойгир буд ва дар соли 2014 қисме аз шаҳри Чимканд шуд.
Исҳоқ Гулкоров

Исҳоқ Гулкоров - ҳунарманд, доиранавози барҷаста.
Исфиҷоб (деҳа)

Исфиҷоб Исфиджаб) — деҳаи (ауыл) барҳамёфта дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сайрам ҷойгир буд. Дар соли 2014 қисме аз (маҳаллаи) шаҳри Чимканд шуд ва аз ҳисобҳо бароварда шуд. Дар соли 2009 5443 нафар аҳолӣ дошт.
Исҳоқбой Нуров

Исҳоқбой Нуров (10 феврали 1962, ноҳияи Масчо) — риёзидон, доктори илмҳои физикаву математика, дотсент. Зиндагинома Исҳоқбой Нуров хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин. Ходими пешбари илмии Институти математикаи Академияи илмҳои Тоҷикистон,. Аз соли 2010 дотсент, кафедраи информатика ва системаҳои информатсионии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Муаллифи 60 корҳои илмӣ ва методӣ.Иштирокдори конфронсҳои илмии байналмилалӣ ва ҷумҳуриявӣ дар Русия (1999, 2005, 2007, 2008, 2010), Эрон, Испониё, Покистон ва диг. 1 Осор.
Исҳоқ

Исҳоқ — яке аз паёмбари исломӣ, писари дуюми Иброҳим аст. Дар Қуръон зикр шудааст. Исҳоқ алайҳиссалом ба халқҳои Фаластин ва Шом фиристода шуданд. Таърих Модараш Соро буд. Соро солҳои зиёд натавонист фарзанд таваллуд кунад ва аз ин рӯ Иброҳим канизи худ Ҳоҷараро ба занӣ гирифт. Ҳоҷара писаре Исмоил таваллуд кард. Аз ҳасадгӯии Соро Худованд ба Иброҳим паёмбар фармуд, ки онҳоро ба биёбон бурда, дар он ҷо гузорад. Баъд аз чанд вақт Аллоҳ ба Иброҳим ва Соро писаре дод, ки дар бораи таваллуди он фариштагон хабар доданд. Сураи Саффот дар бораи ба Иброҳим додани "ҷавонони ҳалим" ва хобе, ки дар он Аллоҳ аз ӯ талаб мекунад, ки писарашро қурбонӣ кунад. Ҳазрати Иброҳим барои иҷрои фармон омода буд, вале Худованд қурбонии ӯро бо як қӯчқор иваз кард. Пас, Аллоҳ паёмбарашро имтиҳон кард. Пас аз марги Иброҳим, ё шояд дар вақти зинда будани ӯ Худованд Исҳоқро ба унвони паёмбар интихоб кард. Исҳоқ аҳолии Фаластин ва Сурияро ба имон ба Худо даъват кард ва бар асоси қонунҳои Худованд ба Иброҳим алайҳиссалом ирсол кард. Исҳоқ писарони Айс ва Яъқуб дошт. Айс ба духтари Исмоили паёмбар хонадор шуд ва Худованд уро ба баракати зиёд ва фарзандони зиёде подош дод. Яъқуб низ мисли падараш паёмбар интихоб шуд. Бисёре аз паёмбарони исроилӣ аз авлоди ӯ буданд. Боре ҳангоми мавъиза дар Ерусалим (Қудс) аз Исҳоқ талаб карда шуд, ки кӯҳҳоро кӯч диҳад ва ҳамин тавр рисолати нубувватии худро исбот кард. Исҳоқ пас аз гузоштани дуъо ба сӯи Худо талаби мардумро ба ҷо овард.
Исёни Муқаннаъ

Ҷунбиши Сапедҷомагон, ё Исёни Муқаннаъ — идомаи ҷунбишҳои бумуслимия ё хунхоҳони Абумуслими Хуросонӣ дар соли 777 ба раҳбарии Ҳошим ибни Ҳаким мулаққаб ба Муқаннаъ рух дод, ҳаводорони ӯ аҳли Мовароуннаҳр, Суғд, Бухоро буданд, ки барои мухолифат бо Аббосён, ки ҷомаи сиёҳ доштанд, ҷомаи сапед пӯшиданд ва ба ин ном машҳур шуданд 1. Бархе муътақиданд, ки ҷомаи сапед дар миёни пайравони Муқаннаъ ношӣ аз осори ақоиди монавӣ дар ойину эътиқодот онҳо будааст, зеро ҷомаи рӯҳониюни монавиён ва бархе фирқаҳои дигар дар он замон сапед будааст ё лоақал бо бар тан кардани ҷомаи сапед қасд доштаанд иттиҳод ё тааллуқи худ ба монавиёнро, ки теъдодашон дар он замон дар Мовароуннаҳр зиёд будааст, нишон бидиҳанд 2. Таърих Соли 775 пайравони Муқаннаъ дар деҳаи Нумиҷкати Бухоро ҷой гирифта, шаб ба масҷид даромада, муаззин ва понздаҳ нафари дигарро кушта, мулки феодалон ва рўҳониёнро мусодира карданд, Ситоди исёнгарон деҳаи Наршахи наздикии Бухоро буд. Дар ин марҳила ба исён туркон низ ҳамроҳ шуданд. Соли 776 дар назди деҳаи Наршах байни қувваи ҳарбии арабҳо ва пайравони Муқаннаъ муҳорибаи хунине ба миён омад, ки дар он исёнгарон шикаст хўрда, ҳафтсад нафар аз пайравони Муқаннаъ сари худро дар роњи талаби озодӣ қурбон карданд. Вале ин ғалабаи арабҳо вазъияти харбию сиёсиро тағйир дода натавонист. Арабҳо исёни сафедҷомагонро дар Наршах суст карда, барои мубориза бурдан бо пайравони онҳо ба Самарқанду Кеш қувваи ҳарбӣ сафарбар карданд. Халифаи араб ал-Маҳдӣ Саид-ал-Ҳарроширо амири Хуросон таъйин карда, тамоми қувваи ҳарбии арабҳоро барои пахш кардани исёни сафедҷомагон ва асир гирифтани Муқаннаъ сафарбар кард. Сафедҷомагон дар якҷоягӣ бо туркон дар Самарқанд ба муқобили арабҳо ду сол ҷангиданд ва азбаски қувваҳои ҷанги нобаробар буд, пайравони Муқаннаъ шикаст хўрда, Самарқандро ба арабҳо таслим карданд. Пас аз ин нерўи љангии арабҳо бо сарварии Саид ал-Ҳаррошӣ барои саркўб кардани сафедҷомагон ба водии Қашқадарё, ҳуҷум карданд. Дар марҳилаи охирини задухўрдҳо дар водии Кеш пайравони Муқаннаъ дар кӯҳҳо ва гирду атрофи қалъаи Сиём муттаҳид шуда, ба муқобили арабҳо ҷангиданд 3. Марҳилаи нави бархӯрдҳоро дар Кеш амири нави Хуросон Мусайяб ибни Зуҳар сарварӣ кард. Пайравони Муқаннаъ аз ҷониби арабҳо ба муҳосира гирифта мешаванд. Баъди муҳосираи дарозмуддат ва ҷангҳои тӯлонӣ арабҳо, ки қувваи бениҳоят зиёд доштанд, қалъаи дастнорас, яъне қароргоҳи Муқаннаъро ишғол намуда, исёнро шикаст медиҳанд. Бародари Муқаннаъ Қабзам бо се ҳазор нафар, фармондеҳи мудофеони қалъаи Сиём Сармоҳа бо се ҳазору сесад нафар исёнгарон ба сарлашкари араб Саид ал-Ҳаррошӣ таслим мешавад, вале Муқаннаъ ба душман зинда таслим шудан нахоста, худро ба оташи танӯри фурӯзон партофта, ба ҳалокат мерасад. Ҳамин тавр ин шӯриш соли 783 пахш карда мешавад, вале пайравони Муқаннаъ то муддатҳои тӯлонӣ зингдагӣ мекарданд ва номи пешвои худро низ зинда нигоҳ медоштанд.
Исҳоқ ибни Иброҳим

Исҳоқ ибни Иброҳими Тоҳирӣ — раиси шуртаи Бағдод дар даврони ҳукумати Маъмун, Муътасим ва Мутаввакил, узве аз хонаводаи Тоҳириён ва бародарзодаи Тоҳир ибни Ҳусайн.
Исҳоқ ибни Аҳмад

Исҳоқ ибни Аҳмад — намояндаи хонадони Сомониён, ҳокими Самарқанд, яке аз 7 бародари Наср ва Исмоили Сомонӣ.
Исҳоқ Муҳаммад

Исҳоқ Муҳаммад — хаттоти форс-тоҷик. Дар бораи зиндагӣ ва фаъолияти эҷодии ӯ маълумоти кофӣ нест. Аз осори ӯ танҳо як нусха "Хамса"-и Алишер Навоӣ боқӣ мондааст.
Исфаҳон

Исфаҳон Бинобар шаҳодати Низомуддини Шомӣ, шумораи қатлгардидагон он қадар зиёд буд, ки аз он миён бо фармони Темури Ланг "то ҳафтод ҳазор адад сари одамӣ ба зоҳири Исфаҳон ҷамъ карданд, намунаи Рӯзи Растохез дар он шаҳр зоҳир шуд.. Ва фармуд, то аз он сарҳо манораҳову гилтӯдаҳо сохтанд". Дар охири садаи шоҳ Аббоси И.-ро давлати Сафавиён эълон кард. Минбаъд И. ба дасти Қоҷориён ва Паҳлавиён гузашт. Исфаҳон дар замони ҳукмронии Саффавиён (1501–1722) пойтахти кишвар буд. соли 1722 И.-ро Мирмаҳмуд писари Мирвайси Ҳутакӣ ба муҳосира гирифт. пас аз муҳосираи тӯлонӣ як қисми Исфаҳонба харобазор табдил ёфт ва мардуми зиёд аз гуруснагӣ ба ҳалокат расиданд. Аз ёдгориҳои меъморию таърихӣ мадрасаи Чаҳорбоғ (асрҳои 9–20), масҷиди ҷомеъ (асрҳои 9–20), манораи Чиҳилдухтарон (асри 12), мақбараи Ҷаъфар (асри 14), мақбараи Ҳоруни Вилоя, майдони Шоҳ (охири садаи), масҷиди Лутфуллоҳ (1603–18), кохи Алӣ Копу (ё Олиқопу; садаи), кохи Чиҳилсутун, манораи Ҷунбон (асри 16), майдони Нақши Ҷаҳон, қасри Саодатобод (асри 17), масҷиди Имом (1320–40), Сивусепул, Пули Хоҷу (1641–66), Бурҷи Кабӯтархона, гузари Чаҳорбоғи Аббосӣ, Сабзамайдон, оташгоҳи Исфаҳон, кохи Ҳаштбиҳишт, калисои Вонк, ҳаммоми Алиқулиоқо маҳфуз мондаанд. Дар Исфаҳон Донишгоҳи Исфаҳон, донишгоҳҳои илмҳои тиб, санъат, техникӣ, бештар аз 50 маркази касбӣ-техникӣ, китобхонаи марказӣ, осорхонаҳои арманӣ, таърихӣ-табиӣ, санъати ороишӣ мавҷуданд. Исфаҳон яке аз марказҳои бузурги саноатии мамлакат буда, дар он истеҳсоли лавозимоти ҳарбӣ, васлкунии ҳавопаймоҳои "-140" (ба мисли ҳавопаймои украинии "Ан-140") ба роҳ монда шудааст. Саноати коркарди нафт ва нафту кимиё (истеҳсоли равғанҳои молиданӣ, маводди хушбӯйкунанда), нассоҷӣ (матоъҳои пашмӣ, пахтагӣ ва абрешимӣ), хӯрокворӣ (шакар, равғанкашӣ), чарму пойафзор, саноати истеҳсоли семент ривоҷ ёфтааст. Маркази таҳқиқоти ҳастаӣ (реакторҳои ҳастаии озмоишӣ), маркази қадимии қолинбофӣ ва миниатураи асримиёнагӣ; истеҳсоли зарбофт ва маснуоти филиззӣ рушд кардааст. И. аз шаҳрҳои муҳим ва таърихии олам буда, ҳамчун осорхонаи таърихи зинда дар ганҷинаи фарҳангу тамаддуни Эрон ба ёдгор мондааст ва чанде аз ёдгориҳои меъмориву таърихиаш ба рӯйхатти Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дохил карда шудаанд. И. зодгоҳи ҷуғрофиёдон ва сайёҳҳон Ибни Русто (аввали садаи), Муқаддасӣ (асри 10), шоирон Камолуддини Исфаҳонӣ (фавт 1237), Ҷалолуддини Исфаҳонӣ (фавт 1189), муаррих Афзалуддин Фазлуллоҳи Исфаҳонӣ ва дигарон аст.
Исҳоқ ибни Ҳунайн

Абӯяъқуб Исҳоқ ибни Ҳунайн ибни Исҳоқи Ибодӣ — риёзидон, физикдон ва пизишки машҳури Исҳоқ ибни Ҳунайн дар Байтулҳикмаи Бағдод кор мекард. Вай ҳамчун тарҷумон аз забонҳои юнонӣ ва суриёнӣ шуҳрат дошт. Муаллифи тарҷумаи машҳури "Усул"-и Уқлидус мебошад, ки онро Собит ибни Қурра коркард кардааст. Ӯ рисолаи Утуликусро "Дар бораи сипеҳри гардон" тарҷума кардааст.
Исҳоқи Турк

Исҳоқи Турк — мубаллиғи Абумуслими Хуросонӣ 1, шахсияти барҷастаи ҷунбиши Сиёҳҷомагон.
Низомуддини Шошӣ

Низомуддин Абӯалӣ Аҳмад ибни Муҳаммад ибни Исҳоқи Шошӣ (—955, Самарқанд) — донишманд ва фақеҳи ҳанафимазҳаб, муаллифи "Усулу-ш-Шошӣ".
Исҳоқи Мавсилӣ

Исҳоқи Мавасилӣ (ё 743 1, Рай ё Куфа 1 — сентябри 850 ё 804 1, Бағдод 1) — фақеҳ, муҳаддис, адиб, шоир, мусиқидон, хонанда ва навозандаи эронитабори даврони Аббосӣ, писари Иброҳими Мавсилӣ. Зиндагинома Ҳунари мусиқиро аввал аз падараш, баъд дар назди Залзали Розӣ омӯхтааст.
Исҳоқхони Ибрат

Исҳоқхони Тӯрақӯрғонӣ, машҳур ба Исҳоқхони Ибрат (1862, деҳаи Тӯрақӯрғони вилояти Намангон 1937, Андиҷон) — хаттот ва нависандаи тоҷик. Зиндагинома Таҳсилоти ибтидоиро дар назди модари худ ва мадрасаи деҳааш гирифтааст. Баъдан ба Хӯқанд рафта, инчунин дар бораи ихтироъкор ва устоди хатти настаълиқ Миралии Табрезӣ маълумот додааст. Исҳоқхони Ибрат ба чандин шаҳри Осиёи Марказӣ ва Аврупо, кишварҳои Эрон, Ҳиндустон, Туркия, Булғористон, Юнон, Италия ва ғ. сафар карда, дар ҷараёни он забонҳои юнонӣ, англисӣ, русиро ба таври комил омӯхтааст. Асарҳои "Таърихи Фарғона" (1916, таҳти рақами 11616), "Таърихи маданият" (1926, таҳти рақами 1616), "Аҷоибу-л-махлуқот" (таҳти рақами 1818), ки Исҳоқхони Ибрат китобат кардааст, ҳоло дар Ганҷинаи дастнависҳои Институти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Узбекистон маҳфузанд.
Итако

Итако — яке аз шаҳрҳои префектураи Ибараки, Ҷопон аст.
Итако,Ню-Йорк

Шаблон:Шаҳрҳои ИМА Итако шаҳре дар иёлати Ню-Йорк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико аст, ки ҷамъияти он дар саршуморӣ соли 2010 мелодӣ, 30014 тан будааст. Манобеъ.
Ит-Агар

Ит-Агар — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба деҳистони Афлотуни ноҳияи Оқсӣ дохил аст. Аҳолӣ Аҳолӣ — 1293 нафар дар соли 2022.