ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Боязиди Румӣ

Боязиди Румӣ, Боязиди Дарвеш, Боязиди Сонӣ; қарни) — шоир ва орифи Зиндагинома Пас аз омӯзиши улуми мутадовилаи давр ва касби камол ба тасаввуф рӯй овард. Муршидаш Ҷамолуддини Хилватӣ машҳур ба Халифа Чалабӣ буд. Роҳи тариқатро тай намуд ва худ муршид шуд. Пайравони бисёре дошт. Ба сабаби иродаташ ба Боязиди Бастомӣ лақаби Боязиди Сониро гирифта буд. Дар ашъораш, ки ба забони содаву равон гуфта шудаанд, ақоиду назариёти тасаввуфиро иброз доштааст. Дар шеър ба вазну қофия кам эътибор додааст. Аз осори Боязиди Румӣ манзумае ба забони туркӣ (5500 байт) бо номи "Сирри ҷонон" мавҷуд аст. Дар ин асар мавзӯъҳои тасаввуф дар таъсири Ибни Арабӣ шарҳу тафсир шудаанд. Нусхаҳои асар дар китобхонаҳои Истанбул мавҷуданд. Асари дигари ӯ "Сиҷанҷалу-л-арвоҳ" дар шарҳу тафсири сураи "Фотиҳа" мебошад. Дар ин бобат дар "Кашфу-з-зунун"-и Ҳоҷӣ Халифа, донишномаҳои туркӣ оид ба забону адабиёт ва ислом иттилоъ дода шудааст. Ба қалами ӯ инчунин асарҳои дигаре "Баёну-л-асрор ли-л-аҳрор фӣ баводи-л-Малики-л-Ҷаббори-л-Ғаффор", Ҳошия бар "Анвору-т-танзил"-и Байзовӣ, Ҳошия ало "Фусуси-л-ҳикам", "Рисолату-л-вуҷуд", "Шарҳу-н-нусус", "Тури Сино", Шарҳи "Фусусу-л-ҳикам" тааллуқ доранд. Нусхае аз ин асар дар китобхонаи Сулаймонияи Туркия маҳфуз аст.
Бошино (ноҳияи Карачев)

Бошино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Карачев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Боязиди Баёт

Боязиди Баёт (1;? — қарни) — таърихнигор ва давлтамарди форс-тоҷики дарбори Темуриёни Ҳинд, бародари Баҳром Саққоии Бухороӣ. Зиндагинома Зодгоҳаш Бухоро. Бинобар таҳаввулоти воқеаҳои сиёсии Мовароуннаҳр ба Машҳад сафар карда, дар мадрасаи он ҷо ба таҳсили илм пардохт. Боязиди Баёт дар Гардез ба хидмати шоҳзода Комрон Мирзо ворид гардида, муддате Ҳукумати Гардез, Нағаз ва Бангашро ба уҳда дошт. Дар пайи қиёми Шершоҳи Сурӣ баргардад. Баъди бозгашт дубора ба дарбор ҷалб гардид. Акбаршоҳ бо мақсади гирдоварии воқеаҳои давраи ҳукмронии падараш фармоне бароварда буд, ки мансабдороне, ки аз рӯзгори Ҳумоюн хотирае доранд, онро бинависанд. Абулфазли Алломӣ тибқи дастур ба Боязиди Баёт супориш дод, ки хотироти худро таҳия намояд. Боязиди Баёт дар Лоҳур аз сабаби пирӣ ва бемории фалаҷ хотироти худро ба котиби дарбори Акбар имло карда, дар шакли тазкирае бо номи "Ҳумоюн ва Акбар" фароҳам овард. Боязиди Баёт ҳамчун таърихнигор, ки шоҳиди бевоситаи лашкаркашиҳои Ҳумоюн буд, китобро дар 4 фасл таълиф намуд. Дар навиштани хотироти худ баъзе санадҳо ва номаҳои шахсиашро низ истифода кард, ки дар омӯзиши ҳодисаҳои забти Кобул, ҷангҳои Ҳумоюн ва Шершоҳи Сурӣ арзиши баланди илмӣ доранд. Ҳодисаҳои 13-солаи рӯзгори Хумоюн (аз соли 1542 то соли 1555) ва воқеаҳои давраи ҳукмронии Акбар (то соли 1591) дар ин асар ба таври воқеъбинона дарҷ гардидааст.
Василий Бояркин

Василий Илларионович Бояркин (24 апрел 1914,, вилояти Оренбург — 12 декабр 1943) — сержанти калони Артиши Сурх, иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Зиндагинома Василий Бояркин 24 апрели соли 1914 дар совхози Олшанка (холо ноҳияи Тюлгански вилояти Оренбург) дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Маълумоти ибтидоиро гирифта, дар стансияи мошину трактории Шаҳритӯси вилояти Қургонтеппаи ҶШС Тоҷикистон тракторчӣ кор кардааст. Моҳи ноябри соли 1941 ба сафи Артиши Сурх даъват карда шуд. Аз октябри соли 1942 — дар фронтҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ буд. То сентябри соли 1943 сержанти калони гвардия Василий Бояркин ба экипажи пулемётчиёни эскадраи 4-уми полки савораи 60-уми дивизияи 16-уми савораи корпуси 7-уми савораи гвардиягии артиши 61-уми фронти марказӣ фармондеҳӣ мекард. Ӯ дар муҳорибаи Днепр 1 пешоҳанг буд. 27 сентябри соли 1943 дар мавзеъи деҳаи Нивкии ноҳияи Брагини вилояти Гомели ҶШС Беларус Бояркин дар қисми худ яке аз аввалинҳо шуда аз Днепр гузашта, гузаргоҳи зербахшҳои полкро бо оташи пулемёт рӯпуш кард. Танҳо дар вақти ҳуҷуми ҷавобии якум экипажи Бояркин кариб 30 нафар сарбозону афсарони душманро несту нобуд ва ярадор карда, боқимондаро маҷбур кард, ки ба мавқеъҳои худ ақибнишинӣ кунанд. Бояркин бо вуҷуди захмдор шуданаш майдони ҷангро тарк накарда, ҷангро давом дода, вазифаи ҷангиро бомуваффақият иҷро кард, ки ин имкон дод 28 сентябр деҳаи Вялйе озод карда шавад. 12 декабри соли 1943 Бояркин дар ҷанг кушта шуд. Дар шаҳраки Комарин ба хок супурда шуд 1. Ҷоизаву унвонҳо Бо ордени Ленин, ордени Ҷанги Ватанӣ, дараҷаи 1 ва Ситораи Сурх қадр шудааст. Бузургдошт.
Даврии Ҳиравӣ

Боязид Даврии Ҳиравӣ (1 1578) — шоир, хушнавис ва котиби форс-тоҷик. Зиндагинома Аз содоти Ҳирот, аз шогирдони хушнависи машҳури замонаш Мулло Қосим Шодишоҳ. Муаллифони тазкираҳо ба қалами ӯ гунаи достонҳои "Хусрав ва Ширин", "Гӯй ва чавгон", "Юсуф ва Зулайхо"-ро нисбат додаанд, ки дар Ҳирот дар пайравӣ аз назми классикони адабиёти форс-тоҷик эҷод шудаанд. Даврии Ҳиравӣ ба Ҳинд сафар карда, дар дарбори Акбар ба вазифаи котибулмулук сарфароз гашт. Асари "Хизрхон ва Дувалронӣ"-ро ба Акбар бахшидааст. Ба ашъори шоирони замонаш пайравӣ намуда, татаббуъ низ гуфтааст. Ба Ҳаҷ рафта, пас аз бозгашт дар асари ба санг бархӯрдани киштӣ ғарқ шудааст. Даврии Ҳиравӣ тазкираи "Маҷмаъу-ш-шуаро"-ро тартиб дода, онро ба Ҳамидабону — модари Акбар тақдим кардааст. Дар тазкираи мазкур ашъори 456 шоир фароҳам ва номи онҳо аз рӯйи тартиби алифбо оварда шудааст. Ин тазкира як маҷлис тасвир ҳам дорад. Нусхаи он бо хатти зебои настаълиқ, ки хатти худи муаллиф аст, китобат шуда, дар китобхонаи марказии Донишгоҳи Теҳрон маҳфуз аст. Ин абёт аз ӯст: Гар ба васли ту бадомӯз намегардидам, Аз фироқи ту бад-ин рӯз намегардидам. Сӯхт парвонасифат мурғи дили ман, эй кош, Гирди он шамъи шабафрӯз намегардидам. Гар ба тири мижааш сурх намекардам чашм, Ҳадафи новаки дилдӯз намегардидам. Оташи ишқ агар шуъла намезад дар дил, Ҳамдами нолаи ҷонсӯз намегардидам. Рубоӣ: То аз назар он ёри писандида бирафт, Хуни дилам аз дидаи ғамдида бирафт. Рафт аз назару зи дил нарафт, ин ғалат аст, К-аз дил биравад, ҳар он чи аз дида бирафт.
Боярск (ноҳияи Уст-Кутск, Иркутск)

Боярск — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кутск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Боялич

Боялич — як ҷинси гиёҳ, нимбутта ё бутта. Гунаҳо Ин ҷинс шомили 174 намуд аст 4. Баъзе аз намудщо: Гунаҳо дар Тоҷикистон Дар Тоҷикистон 13 намуди яксола –,,,,,, ва 11 намуди нимбутта ё буттавӣ –,, ва ғайра дар ҳамвориҳои кӯҳ, соҳили дарё ва баландкӯҳҳо (дар Помир дар баландии 2000-4000 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Чун рустании хӯроки чорво, ороишӣ, доруӣ, рангдеҳ, муҳофизи регзор ва сӯзишворӣ аз қадим маълум аст. Як намуди маъмули боялич, ки дар биёбонҳо мерӯяд, алкапоиди салсолин ва салсолидин дорад (барои табобати бемории гипертония муфид аст).
Боярская (ноҳияи Тарног, Вологда)

Боярская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Боярово (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Боярово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Бояулӣ

Бояулӣ Бояулы) — деҳа дар ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Боёндой

Боёндой Баяндай) — деҳа дар ноҳияи Енбекшиқазоқи вилояти Алмаатои Қазоқистон, ки дар соли 2009 824 нафар аҳолӣ дошт.
Боярская (ноҳияи Верховаж, Вологда)

Боярская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верховаж, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Боярская (ноҳияи Плисетс)

Боярская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Плисетс, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Боярская (ноҳияи Холмогор)

Боярская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Боярское (ноҳияи Сокол, Вологда)

Боярское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Боярское (ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)

Боярское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кубин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Боёстон

Боёстон (Баястан) — деҳа дар вилояти Ҷалолобод, Ҷануби Қирғизистон. Маъмуран шомили ноҳияи Ало-Буқаи ҳамон вилоят мебошад. Номи пешина - Маданият, Нуробод, Қалъача. Аҳолӣ Аҳолӣ — 6872 нафар дар соли 2022.
Боёнбой (ноҳияи Сарқанд)

Боёнбой Баянбай) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 60 нафар аҳолӣ дошт.
Боғазёрен

Боғазёрен (Китер;) — деҳа дар ноҳияи Бейтушшебап, вилояти Ширнак, Туркия. Шумораи аҳолӣ — 801 нафар дар соли 2021. Асосан курдҳо.
Боғаки Поён

Боғаки Поён — деҳа дар ҷамоати деҳоти Эсанбойи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Боғаки Поён то маркази ҷамоат 22 км, то маркази ноҳия 32 км. Аҳолиаш 200 нафар, тоҷикон.
Боғ (ноҳияи Қадамҷой)

Боғ (Бак) — деҳа дар ноҳияи Қадамҷойи вилояти Бодканд, Қирғизистон. Аҳолӣ — 916 нафар дар соли 2020.
Боғаладод

Боғаладод — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Боғаладод то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 18 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 39 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Хонандагон дар мактаби деҳаи Таги Тутҳо таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, ғаллакорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Боғаки Боло

Боғаки Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Эсанбойи ноҳияи Рӯдакӣ. Аз Боғаки Боло то маркази ҷамоат 25 км, то маркази ноҳия 35 км. Аҳолиаш 410 нафар, тоҷикон.
Боғгаҳӣ

Боғгаҳӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Боғгаӣи ноҳияи Муъминобод. Аз Боғгаҳӣ то маркази ноҳия 10 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1303 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа корхонаи хурди харротӣ ва васлкунӣ, мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб, китобхона ва 2 нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва зироаткорӣ. Заминҳо аз чашмаҳои деҳаи Боғгаҳии Боло обёрӣ мешаванд.
Боғбон (деҳа, н. Турсунзода)

Боғбон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сешанбеи ноҳияи Турсунзода. Аз Боғбон то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 11 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1220 нафар, тоҷикон ва ӯзбекҳо. Иқтисод Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз дарёи Ширкент обёрӣ мешаванд.
Боғгаҳии Боло

Боғгаҳии Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Деҳибаланди ноҳияи Муъминобод. Аз Боғгаҳии Боло то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 10 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 244 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Хонандагон дар мактаби деҳаи Бӯстон таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Боғбон (рақс)

"Боғбон" - арғишти яккаи мардона. Тавсифи мухтасар Мазмуни ин рақс ҷараёни меҳнати боғбонро дар ҷамъ намудани ҳосил нишон медиҳад. 1 2 Маҳалли густариш Кӯлоб Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол 3 4 Манобеъ.
Боғгаҳӣ (деҳа, н. Балхӣ)

Боғгаҳӣ (то 2024 — Фурманов 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Узуни ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 1008 нафар, тоҷикон.
Боғдорӣ (деҳа, н. Исфара)

Боғдорӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилгазӣи ноҳияи Исфара. Аз Боғдорӣ то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 2629 нафар.
Боғдара

Боғдара (то 2018 — Тошохур 1)— деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳасан Ҳусейнови ноҳияи Ёвон. Аз деҳа то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 1339 нафар, тоҷикон.
Боғдара (ноҳияи Кӯшониён)

Боғдара (то 30.08.2024 — Умар Қазоқ 1) — деҳа тобеи шаҳраки Бӯстонқалъаи ноҳияи Кӯшониён. Аз деҳа то маркази шаҳрак 35 км, то маркази ноҳия 45 км. Аҳолиаш 192 нафар, тоҷикон.
Боғдара (деҳа, н. Панҷ)

Боғдара (то соли 2024 — Турдишайх 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Озодагони ноҳияи Панҷ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 1732 нафар, тоҷикон.
Боғи Дилкушо

Боғи Дилкушо — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чилдухтарони ноҳияи Муъминобод. Аз Боғидилкушо то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 24 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 152 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаб надорад. Хонандагон дар мактаби деҳаи Таги Тутҳо таҳсил мекунанд. Дар қаламрави деҳа коргоҳҳои хурди осиё ва ҷувози барқӣ мавҷуданд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз оби чашмаҳо обёрӣ мешаванд.
Боғи Зоғон

Боғи Зоғон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сарихосори ноҳияи Балҷувон. Аз Боғи Зоғон то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 30 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 893 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз оби чашмаи дараи Разо ва дарёи Сурхоб обёрӣ мешаванд.
Боғи Хайём

Боғи Хайём, собиқ Боғи Пойтахт — боғи фарҳангиву фароғатии "Хайём" барои кӯдакону наврасон дар қисми шимолии шаҳри Душанбе, дар ноҳияи Абуалии Сино, дар соҳили рости дарёи Варзоб, рӯ ба рӯйи Боғи Ирам, назди тепаи Лучоб байни соҳили дарёҳои Варзоб (Душанбе) (Душанбе-дарё) ва Лучоб воқеъ аст. Бо қарори Ҳукумати ш. Душанбе муассисаи давлатии "Боғи Пойтахт" ба "Боғи фарҳангию фароғатии "Хайём" ном гардон шудааст. 1 Тавсиф Соли 2010 аз рӯйи лоиҳаи меъмор О. Зуҳуруддинов бунёд гардидааст. Масоҳат 15 га. Боғ аз самти маҳаллаи Буни Ҳисорак ва кӯчаи Карамов дарвозаҳои баланди зарҳалӣ дорад. Аз назди дарвоза роҳрави зинакоришудаи мармарӣ муштариёнро ба теппае мебарад, ки аз қуллаи он манзараи комили боғ, ба мисли ҳавзу фаввораҳо, гулгаштҳо, чархофалаки бузурги 55-метрӣ, биноҳои сохташон афсонаӣ, майдони бузурги сангфарш бо курсиҳо барои ҳунарнамоии ҷавонон ба назар мерасад. Дар қисми шимолии он маҳаллаи Лучоб, бинои Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ва дар ҷануби боғ оромгоҳи намояндагони илму фарҳанги Лучоб воқеъ аст. Боғ аз моҳи майи соли 2012 дарҳои худро барои кӯдакону наврасони пойтахт кушодааст. Дар боғ атраксионҳои Куҳпораи амрикоӣ, "Юпитер", "Виплеш", "Киштии роҳзан", "Хонаи ваҳм". Ба падару модарон шароити хубе муҳайё карда шудааст, то ин ки онҳо бо кӯдаконашон дар аттраксионҳои оилавӣ — "Чархофалаки мушоҳидавӣ", "Косачаҳо", "Трафик", "Қатораи руизаминӣ" ва автопоезди "Кирмак" якҷоя дам гиранд. Барои кӯдакони аз ҳама хурдсол бошад, ҳар гуна чархофалакҳои рангоранг, теппачаҳо, паровозаки шӯх ва батути пуфкардашуда, алвончаку майдончаҳо фаромӯшнашаванда хоҳад буд. 2 Дар назди майдон барои заврақронии истироҳаткунандагон кӯле мавҷуд аст, ки мобайни он тарабхонае бо сабки меъмории қадими тоҷикӣ сохта шудааст; дар атрофи тарабхона фаввораҳо ва чароғҳои бузург гузоштаанд, ки шабонгоҳ бо ҷилои хеш манзараи ҷолиберо ва вуҷуд меоварад. Дар канори кӯл боғчаи кӯдакон воқеъ гардидааст, ки автодром дорад ва атрофи онро муҷассамаҳои афсонавие, ҳамчун "Пиразан ва себ", "Рӯбоҳ ва лаклак", "Фил", "Харгӯш ва саг", "Хар ва шутур" зиннат медиҳанд. Дар ин ҷо чархофалакҳои бузургу хурд, арғунчакҳо ва диг. бисоти бозӣ, инчунин майдонҳои теннису волейболу футбол барои наврасон сохта шудаанд. Чойхона ва тарабхона низ дар хидмати меҳмонони боғ мебошанд. Дар Боғи Хайём барои калонсолон низ гӯшае сохта шудааст, ки онҳо метавонанд дар он ҷо шоҳмот ва саққобозӣ кунанд. Аҷибтарин гӯшаи боғ Тарсхона мебошад, ки роҳравҳои пурпечутоби ғормонанд дорад ва андаруни он расмҳои воҳимаангез гузошта шудаанд. Дар сартосари боғ муҷассамаҳои аждаҳо, мори ҳафтсар, баҳмут, фил, динозавр ва анвои парандагон ба назар мерасанд.
Боғи Ирам

Гулзори Ирам, Боғи Ирам, Гулистони Ирам, Бӯстони Ирам, Ирами Шаддод, Ирамазоталимод (Қуръон, сураи Фаҷр, ояи 7) — яке аз образҳои маъмулӣ ва серистифода дар адабиёти форс-тоҷик, ки маъниҳои мармузи боғи мусаффо, манзили роҳатафзо, кишвари ободон, биҳишти мавъуд ва мазҳари тамомияту камоли зебоиро ифода мекунад. Ин образ аз қиссаву ривоятҳои таърихӣ, динӣ ва адабии мардуми соминажод маншаъ гирифтааст. Ривоят Мутобиқи қиссаву ривоятҳои мазкур Боғи Ирам — Боғ ё боғшаҳр, ҳисоре будааст, ки малике бо номи Шаддод ибни Од дар Арабистони Ҷанубӣ байни шаҳрҳои Санъо ва Ҳазармавт, ё дар Димишқ, дар баъзе манбаъҳо Яман низ гуфтаанд, бино карда буд. Масоҳати Боғи Ирам 12 х 12 фарсанг, иртифои девораш 300 газ будааст. Шаддод барои эъмори ин боғ мардумро 500 сол кор фармудааст. Дару деворҳо, хонаҳои ин ҳисор қасрҳои дохили он ҳама бо симу зар, ёқуту зумуррад, ҷавоҳирот ва ғ. музайян гардида буданд; наҳрҳои гуворову дарахтони боровар дошт. Сохтмони Боғи Ирам ба охир расид, вале Шаддод ба он ворид нагардида вафот кард. Баъд аз ин Боғи Ирам аз назарҳо ғоиб шуд ва баъзан гӯё ба чашми баъзеҳо дар биёбон аён мегаштааст. Дар қиссаву ривоёт, достонҳои мардуми эронинажод Вари Ҷамкард, шаҳри ободкардаи Сиёвуш (Сиёвушгард), қасри дар зери кӯҳ сохтаи Афросиёб ҳаммонанди Боғи Ирам мебошанд. Дар ин навъ боғҳо, ҳисорҳо, шаҳрҳо орзуву омоли мардум оид ба кишвари хаёлии ободу зебо, минтақаҳои баробариву бародарӣ ва ғайра ифода ёфтааст. Дар адбиёт Ба сабили талмеҳ суханварони форсизабон дар ашъорашон ба Боғи Ирам ишора кардаанд: Аз абр андаромад ба ҳангоми ғам, Ҷаҳон шуд ба кирдори Боғи Ирам. Абулқосим Фирдавсӣ Роғ ба боғ андарун чун алам андар алам, Боғ ба роғ андарун чун Ирам андар Ирам. Фаррухии Сиистонӣ Ганҷи дониш доим аз баҳри дилат пургавҳар аст, Боғи табъи аҳли фазлат гашт чун Боғи Ирам. Масъуди Саъди Салмон Сӯйи мо дорад хиром он рашки Гулзори Ирам, Гулшани моро бувад имрӯз баргу бор сурх. Туғрали Аҳрорӣ Адабиёт.
Боғи Зоғон (Самарқанд)

Боғи Зоғон — боғе, ки амир Темур дар қисмати шарқии хиёбони Самарқанд бунёд карда будааст. Ҳоло дар ҷойи Боғи Зоғон деҳаи бузурге ба ин ном вуҷуд дорад. Ҳамчунин ба ҳамин ном боғест дар Ҳирот. Ин боғ маркази ҳукумат ва иқомати шоҳон будааст, ки боқимондаҳои имороти он то ҳанӯз барҷо мебошанд. Ба ҳамин унвон дар Исфаҳон ва дигар шаҳрҳои Эрону Мовароуннаҳр низ боғҳои сабзу хурраму зебо ва деҳоти мутааддад вуҷуд дошта будаанд ва доранд.
Боғи Калон (деҳа)

Боғи Калон (пешина Бохкалон) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гули Сурхи ноҳияи Истаравшан. Аз Боғи Калон то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 4382 нафар. Дар деҳа 3 тарабхона бо 550 ҷои нишаст, 2 мактаб, 1 китобхона 3 мағоза фаъолият мекунад. Мардум.
Боғи Ирам (деҳа, н. Турсунзода)

Боғи Ирам — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода. Аз Боғи Ирам то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 5414 нафар, тоҷикон.
Боғи Мирӣ

Боғи Мирӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дӯстмурод Алиеви ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 5,5 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1085 нафар, тоҷикон. Иқтисод Дар деҳа мағозаи хусусии молҳои ниёзи мардум, чойхонаи ҷамъиятӣ, 3 дӯкони фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, пойгоҳи кишоварзӣ фаъолият доранд. Деҳа мактаб надорад; хонандагон дар мактаби деҳаи Файзобод таҳсил мекунад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз дарёи Элок ва чашмаҳо обёрӣ мешаванд.
Боғи Нав

Рамазон Файзов — деҳа дар ҷамоати деҳоти Тугараки ноҳияи Восеъ. Аз Рамазон Файзов то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 2269 нафар, тоҷикон.
Боғи Мирон

Боғи Мирон (то соли 2024 — Ҷайралӣ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Танобчии ноҳияи Темурмалик. Аз деҳа то маркази ҷамоат 15 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 1442 нафар, тоҷикон.
Боғи миллӣ

Боғи миллӣ — қитъаи ҳифзшавандаи ягон маҳал, ки бо мақсади маҳфуз доштани ҷойҳои хушманзара (шаршара, дара ва ғайра), рустаниву набототи нодир, ёдгориҳои табиию таърихӣ ва ғ. бунёду нигоҳбонӣ карда мешавад. Дар боғи миллӣ сайругашту истироҳати одамон мамнӯъ нест. Ҳамчунин, барои пешбурди корҳои таҳқиқотии илмӣ, ки ба манфиати ҳамон мавзеъ мебошанд, иҷозат дода мешавад. Дар бисёр мамлакатҳо бо қарори махсуси мақомоти олии қонунбарори давлатӣ таъсис меёбад. Таърих Дар раванди инкишофи ҷамъият инсоният ба олами набототу ҳайвонот хисороти зиёде ворид овардааст. Қисме аз офаридаҳои табиат рӯ ба нестӣ овардаанд, муҳити экологии баъзе мавзеъҳо ифлос гардидааст. Бинобар ин, барои наҷоти аждари Комодо боғи миллии Комодо, ҳифозати манбаъҳои оби гарм Боғи миллии Йелловстон, нигаҳдошти пиряхҳои Перито-Морено дар Аргентина боғи миллии Лос-Гласярес офарида шудаанд. Боғи миллии якумин соли 1872 дар Йелловстони ИМА бунёд ёфтааст. Нахустин боғи миллӣ дар Аврупо соли 1914 дар кантони Гравбюндени Швейтсария ташкил ёфтааст. Баробари пешрафти илму техника дар ҷаҳон, шумораи боғи миллӣ рӯ ба афзоиш ниҳод. Ҳоло дар дунё тақр. 70000 боғи миллӣ мавҷуд аст, ки 10 дарсади масоҳ. хушкии рӯйи заминро ташкил медиҳанд. Аз ҷумла, дар Бразилия 60, Миср 27, Озарбойҷон 8, Русия 35 боғи миллӣ фаъолият доранд.
Боғи Лучоб

Боғи Лучоб — дар қисми шимолии шаҳри Душанбе, дар ноҳияи Сино, дар соҳили рости дарёи Варзоб, рӯ ба рӯйи Боғи Хайём, дар теппаи Лучоб (баландии 60 м аз сатҳи рӯд) байни соҳили дарёҳои Варзоб (Душанбе) ва Лучоб воқеъ аст. Тавсиф Боғи Лучоб (ё тепаи Лучоб) байни соҳили дарёҳои Варзоб (Душанбе) ва Лучоб воқеъ аст. Дар қисми шимолии он маҳаллаи Лучоб, бинои Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ва дар ҷануби боғ оромгоҳи намояндагони илму фарҳанг воқеъ аст. Соли 1980 дар қисми ҷанубии боғ мақбараи Шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода (архитектор Б. Зуҳурдинов, ҳайкалтарош Д. Рябичев) бунёд шудааст. То мақбараи Мирзо Турунзода зинапояе сохта шудааст, ки аз ду тарафаш гулбоғи зебо дорад. Дар майдони боғ дарахту буттаҳои гуногун ҷамъ оварда шудаанд. Боғ яке аз ҷойҳои истироҳати сокинони шаҳр ва экскурсияҳои мактаббачагон мебошад. Дар қисми шарқии боғи Лучоб соли 2012 боғи дигари шаҳри Душанбе - Боғи Пойтахт бунёд шудааст. Оромгоҳ Дар майдончаи махсуси тепаи Лучоб ва мақбараи шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода оромгоҳи намояндагони илму фарҳанг - Лоиқ Шералӣ, Фазлиддин Муҳаммадиев, Ҷалол Икромӣ, Тӯҳфа Фозилова, Ғаффор Валаматзода, Малика Собирова, Рауф Баротов, Бозор Собир, Мӯъмин Қаноат ва дигарон воқеъ аст. Манобеъ Мамаджанова С., Мукимов Р. Архитектура и градостроительство Душанбе (история, теория и практика). — Д., 2008. — С..
Боғи Парчами Миллӣ

Боғи Парчами Миллӣ — боғи фарҳангиву фароғатӣ дар Душанбе, дар маркази ш. Душанбе, рӯ ба рӯи "Амфитеатр" ва Осорхонаи миллии Тоҷикистон воқеъ аст. Таъсис Боғ соли 2012 бунёд шуда, масоҳати он 16,68 га. аст. Боғ бо тарроҳӣ ва меъмориҳои вижааш аз дигар боғҳои шаҳр фарқ мекунад. Боғ ду дарвозаи мунаққаш дорад яке аз самти "Қасри Миллат" ва дигаре аз кӯчаи Исмоили Сомонӣ. Маркази боғро Парчами Миллӣ (баландиаш 165 м.) оро медиҳад. Дар ҳошияи Парчами Миллӣ кӯли бузургест, ки дар миёнҷояш буфету қаҳвахона дорад ва дар соҳилаш 10 қаиқча барои ҳавасмандони шиноварӣ омодааст. Дар атрофу дохили боғ, аз ҷумла, дар назди Парчами Миллӣ фаввораҳо сар мекашанд; дар атрофи парчам чароғҳои баландшиддат гузошта шудаанд, ки шабона тобиши ҷолибе доранд. Дар боғ майдони варзишие низ муҳайёст, ки дар миёнҷояш муҷассамаи уқоби болкушода устувор аст. Дар паҳлуи майдони варзишӣ барои саргармии наврасон 5 теппачаи бо ҳам васлшаванда ва 8 манораи кандакорӣ низ сохта шудааст. Барои баргузории мулоқотҳову бозиҳову ҷашнҳо дар боғ майдончаи мудаввар мавҷуд аст. Дар боғ беш аз 10 ҳазор бех (аз 50 намуд) дарахтони сояафкану гулбар шинонда шудааст. Роҳраву гулгаштҳои боғ то 4 км тӯл кашидаанд. Дар атрофи гулгашти бузурги боғ, дар назди Осорхонаи миллӣ 31 муҷассамаи номоварони таърихи миллат, ба монанди Куруши Кабир, Ҷамшед, Шоҳи Каёниён, Шоҳи Кушониён, Низомулмулк, Сарлашкари Суғд — Шоҳ Ҳусейн, Шоҳи Хатлон, Рӯдакӣ, Абуалии Сино, Исмоили Сомонӣ, Темурмалик, Восеъ ва диг. қомат афрохтаанд. Барои сайругашти меҳмонон мошинҳои махсус омодаанд. Дар боғ 8 ҳавз мавҷуданд, ки дар миёнҷойи ҳар кадом қаҳвахона сохта шудааст.
Боғи Сиёвушон

"Боғи Сиёвушон" — суруди қадимии аҳди Сосониён, ки ба силсилаи сӣ лаҳни ба рӯзҳои моҳ эҷодкардаи Борбади Марвӣ мансуб будааст. "Боғи Сиёвушон" аз сурудҳои базмии муфарраҳ буда, ба хотираи қаҳрамони мардуми эронзамин — Сиёвуш тасниф шудааст.
Боғи Танга

Боғи Танга — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чӯянгарони ноҳияи Ваҳдат. Аз Боғи Танга то маркази шаҳр 18 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 616 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Боғи Танга мактаб надорад. Хонандагон дар мактаби деҳаи Шаҳдрез таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз оби чашмаҳои сойи Оличадара обёрӣ мешаванд.