ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Баҳористон (деҳа, н. Фархор)

Баҳористон (собиқ деҳаи Ленин) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ватани ноҳияи Фархор. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 13 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 1814 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ ва 6 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва пахтакорӣ. Заминҳо аз наҳри Панҷ обёрӣ мешаванд.
Баҳористон (н. Ҳисор)

"Баҳористон" - хоҷагии кишоварзӣ дар ноҳияи Ҳисор буда, моҳи июни соли 1984 аз ҳисоби 365 га заминҳои лалмии колхози "Ленинград" ва бештар аз 2000 га дашту саҳроҳои лалмии колхози "Москва" ҳамчун совзи таҷрибавии боғу токпарварӣ ташкил карда шудааст. Роҳбари аввалини он Сайдалиев Абдуҳомид буд. Хоҷагӣ ба воситаи насосҳои махсус аз дарёи Қаратоғ обёрӣ мегардид. Меваҳои гуногуни хоҷагии "Баҳористон" охири с.80-ум ва аввали 90-уми садаи ба ноҳияҳои дурдасти Русия фиристода мешуд. Дар заминаи хоҷагии "Баҳористон" якчанд хоҷагиҳои ободу сердолу дарахт ба вуҷуд омадааст ҳоло, ки калонтарини онҳо хоҷагии "Варзеб" ва "Баракат"-и ноҳияи Ҳисор инчунин хоҷагии "Ҷавонӣ"-и ноҳияи Шаҳринав мебошанд. 1 Адабиёт Пайнавиштҳо.
Баҳористон (собиқ Олимтой)

Баҳористон (собиқ Олимтой) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 25 км, то маркази ноҳия 35 км; роҳ асфатлпӯш. Аҳолиаш 966 нафар 1, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 3 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: ғаллакорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо лалмӣ мебошанд.
Баҳористон (деҳа, н. Ҷаббор Расулов)

Баҳористон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулхонаи ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 280 нафар.
Баҳористон (деҳа, н. Шаҳритӯс)

Баҳористон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Талбак Садриддинови ноҳияи Шаҳритӯс. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1228 нафар, тоҷикон.
Баҳористон (деҳа, н. Шаҳринав)

Баҳористон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чусти ноҳияи Шаҳринав. Аз Баҳористон то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 2666 нафар, тоҷикон.
Баҳористон (нашрия)

"БАҲОРИСТН", нашрияи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон. Аз соли 1934 моҳе се маротиба бо теъдоди 1000 нусха ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ нашр мешуд. Аввал "Мубориза барои пахта" (аз соли 1934), сипас "Ба пеш" (аз соли 1966) ном дошт. Аз с. 2004 "Баҳористон" ном гирифт ва дар як моҳ се маротиба ба забони тоҷикӣ бо теъдоди 1000 нусха нашр мешавад.
ТВ Баҳористон

ТВ "Баҳористон" — муассисаи давлатии телевизиони кӯдакону наврасон дар Тоҷикистон. Таъсис Муассисаи давлатии телевизиони кӯдакону наврасон "Баҳористон" 4 сентябри 2006 бо мусоидати Ҳукумати ҶТ, Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар сохторҳои марбута ба фаъолият оғоз намуд. Телевизиони кӯдакон ва наврасон "Баҳористон" то 13 январи 2008 дар ҳаҷми 8 соат (700–1100 эфири субҳгоҳӣ, 1700–2100 эфири бегоҳирӯзӣ) барои тамошобинон барномаҳои гуногуни иттилоотӣ, фарҳангӣ, фароғатӣ, омӯзишӣ, маърифатӣ, варзишӣ, филмҳои ҳунарию тасвирии ватанӣ ва хориҷӣ намоиш медод. Аз 14 январи 2008 ба техникаи нави рақамӣ гузашт ва намоишҳо минбаъд бе танаффус аз соати 7.00 то 21.00 пахш мегарданд. Ҳоло дар сохтори "Баҳористон" идораҳои иттилоотӣ, фарҳангӣ-фароғатӣ, мусиқӣ, варзиш ва бозиҳои шавқовар, шуъбаҳои наворбардорону коргардонҳои овоз ва танзими барномаҳо, бахши техникӣ фаъолият доранд. Намоишҳои шабака асосан бо забони тоҷикӣ таҳия гардида, аз рӯйи имкон якчанд намоиши омӯзишию маърифатӣ бо забонҳои русӣ ва англисӣ низ пешниҳод мешаванд. Барномаҳо - - дар сомонаи. Бойгонӣ шудааст 17 феврали 2017 сол.
Баҳористон (осоишгоҳ)

"Баҳористон" — осоишгоҳ дар вилояти Суғд. 22 майи 2011 дар соҳили обанбори Қайроққум сохта шудааст. Масоҳат 22 га. Масофа аз Гулистон то Баҳористон — 20 км. Табиат Иқлими маҳал континентӣ ва хушк буда, вобаста ба фаслҳо тағйир меёбад. Ҳарор. миёнаи январи — 4 — +10 °, июл 16-29 °. Дар ҳудуди "Баҳористон" 5 бинои замонавӣ қомат афрохтааст. Дар бинои асосии "Баҳористон" 61 утоқи зисти муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти зарурӣ, ҳамчунин китобхона, сартарошхона, машшотахона, толори билиардбозӣ ва ғ. қарор доранд. Бинои якум аз 46 утоқ иборат буда, дар он 92 нафар ҷой мешавад. Бинои дуюми "Баҳористон" барои фароғат ва муолиҷа пешбинӣ шудааст. Дар он утоқҳои табобат, ошхона, толори варзиш ва ғ. ҷойгиранд. Бахши муолиҷавии осоишгоҳ аз 5 утоқи муоинаву ташхис ва 17 утоқи табобати бемориҳо иборат аст; барои 96 нафар ҷойи зист дорад. Бинои табобатии Баҳористон бо таҷҳизоти замонавии физиотерапиявӣ муҷаҳҳаз аст. Дар ин ҷо ба беморон гиёҳчой ва доруҳои наботии тақвиятбахш низ медиҳанд. Дар варзишгоҳ ва толорҳои варзишии "Баҳористон" барои бозии футбол, баскетбол, теннис, шиноварӣ ва ғ. шароити мусоид фароҳам овардаанд. Маҷлисгоҳи "Баҳористон" дорои компютерҳои замонавӣ ва васоити электронӣ буда, дар мизи мудаввари он барои 30 нафар ҷойи нишаст мавҷуд аст. Дар "Баҳористон" ҳамчунин 2 бинои тобистона сохта шудааст, ки дар онҳо 104 нафар одамон ҷой дода мешаванд. Табобат Ба омилҳои табобатии "Баҳористон" мансубанд: гармишифоӣ (лойқашифоӣ, регшифоӣ, мумшифоӣ ва ғайра), барқшифоӣ (муолиҷа бо ултрасадо, электрофорез, индуктотерапия ва ғайра), лазершифоӣ, обшифоӣ (души мудаввар, обзани "марворидӣ", обзанҳои табобатӣ ва ғайра), намакшифоӣ, масҳ (аз ҷумла масҳи барқӣ), сӯзаншифоӣ ва ғ. Воситаи асосии муолиҷа лойқаи шӯри кӯли Сакии ш. Саки (Украина) мебошад. Лойқаи кӯл хосса барои муолиҷаи бемориҳои пӯст, селлюлит, мӯйрезӣ, нохун, артритҳо, остеохондроз, ниқрис, бенаслии зану мард, сусткамарӣ, простатит, псориаз, шукуфа, қубоъ, моҳипӯстӣ, неврит, радикулит, асабдард, дарди нимсара, сарчархӣ, ғамбеморӣ, бехобӣ, назла, гайморит, гулӯдард, пневмония, бронхит, зиқи нафас, пародонтоз, гингивит, стоматит, гепатитҳо, илтиҳоби талхадон, захми меъдаву рӯдаи дувоздаҳангушта, илтиҳоби рӯда, бемориҳои гӯшу даҳон ва ғ. муфид аст. "Б." тамоми сол фаъолият мекунад.
Баҳориёт

"Баҳориёт" ё "Ҳайвонотнома" — яке аз асарҳои мукаммали Сайидои Насафӣ буда, дар он беҳтарин ақидаҳои сиёсиву иҷтимоии шоир ифода ёфтаанд. Асар аз ҷиҳати сохт тамсилист, зеро персонажҳои он ҳайвонотанд. Аз тарафи дигар "Баҳориёт" аз рӯйи мазмун асари мунозиравӣ мебошад. Дар он ҳайвоноти гуногун бо Мам мунозира карда, аввал рақибашонро мазаммат карда, сониян худро ситоиш менамоянд. Дар таърихи адабиёти форсу тоҷик то Сайидо Мамин зайл асармо кам набуданд. Мунозира ҳанӯз аз давраҳои қадим аз эҷодиёти халқ.
Баҳоуддавла

Баҳоуддавла, Абунасри Фирӯз аз хонадони Оли Бӯя.
Баҳорӣ (деҳа, н. Балхӣ)

Баҳорӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳалеварди ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз Баҳорӣ то маркази ҷамоат 35 км, то маркази ноҳия 34 км. Аҳолиаш 450 нафар, тоҷикон.
Баҳористони сухан

"Баҳористони сухан" — асари донишманд ва ходими давлатии Ҳиндустон Мир Абдурраззоқ мулаққаб ба Самсомуддавла Шоҳнавозхон, ки тавсифи улуми адабӣ, зиндагиномаи шоирон ва намунаҳои ашъори онҳоро фаро мегирад. Таълифи асар соли 1747 ба поён расидааст. Баъдан писари муаллиф Мир Абдулҳай мукаммал намуд. Ин асар аз муқаддима, 12 боб ва хотима иборат аст. Дар бобҳои 1-7 аз таърихи пайдоиши каломи манзум ва шеъри форсию арӯзу қофия, санъатҳои бадеӣ ва муаммову луғаз сухан меравад. Дар бобҳои 8-11 муаллиф аз илми иншо, хат, қоидаҳои луғати форсӣ ва ғайра баҳс оростааст. Боби 12 ба шакли тазкира сохта шуда, шарҳи ҳол ва намунаҳои ашъори 130 нафар шоири пешин ва муосири муаллифро дар бар гирифтааст. Ин бобро муаллиф ба 5 табақа ва хотима тақсим кардааст. Бо номи Фирдавсӣ оғоз ёфта, бо қозӣ Муҳаммадсолеҳи Даканӣ анҷом ёфтааст. Муаллиф маълумотро дар бораи шоирон аз маъхазҳо (тазкираҳо)-и пешин гирифтааст. Шарҳи ҳоли аксари шоирон кӯтоҳ оварда шудааст. Аз шоирони маъруф намунаҳои камтар, аз шоирони нисбатан номаълум намунаҳои бештар овардааст. "Баҳористони сухан" соли 1958 дар Ҳиндустон ба табъ расидааст.
Баҳория

Гурӯҳ:::Википедия:Статьи с малым количеством внутренних ссылок БАҲОРИЯ шурӯъ шудааст (дар адабиёти пешазисломӣ ашъори лирикӣ, мавзӯъ ва оҳангҳои лирикӣ ба назар намерасанд). Нахустин Баҳорияҳо ва ашъори наврӯзӣ ба қалами Рӯдакӣ тааллуқ доранд: Омад баҳори хуррам бо рангу бӯи тиб, Бо сад ҳазор нузҳату ороиши аҷиб. Шояд, ки марди пир бад-ин гаҳ шавад ҷавон, Гетӣ бадил ёфт шабоб аз пайи машиб.. Дар а. 11, ки давраи Унсурию Фаррухию Асҷадӣ ва дигар аст, ашъори Баҳория, васфи Наврӯз Қоонӣ, Баҳор ва дигар пайдо метавон кард. Дар пайравӣ аз Баҳорияҳои адабиёти классикии форс-тоҷик, инчунин шоирони муосири тоҷик бо илҳом гирифтан аз давру замони худ дар баробари ашъори дар мавзӯъҳои гуногун эҷодкардаашон ба Баҳория низ муроҷиат кардаанд. Баҳорияҳои хубу хушоҳанге дар эҷодиёти А. Лоҳутӣ, М. Турсунзода, А. Деҳотӣ, Ҳ. Юсуфӣ, Б. Раҳимзода, М. Раҳимӣ, М. Фарҳат, Муъмин Қаноат, Лоиқ, Меҳмон Бахтӣ, Бозор Собир, Гулназар, Раҳмат Назрӣ, Камол Насрулло, Аскар Ҳаким, Гулрухсор, Саидалӣ Маъмур ва дигар ба назар мерасанд. Намунаҳо аз Баҳорияҳои М. Турсунзода: Парда бикшод баҳор аз рухи зебоманзар, Баст сармои зимистон зи Ватан рахти сафар. Назар афтод маро сӯйи гулу лолаи боғ, Ҳама ороста дидам, ҳамаро тозаву тар. Бӯйи хуш медамаду боди сабо меорад Ба машоми ман аз он накҳати ҷонбахш хабар.. Баҳор омад, садои булбул омад, Насими фораму бӯйи гул омад. Либоси сабзро саҳро ба бар кард, Кулоҳи сап-сафед олу ба бар кард. Имрӯз (даҳаи якуми а. 21) Баҳория дар адабиёти муосири тоҷик вобаста ба ҷашни Наврӯз, ки аз ҷониби СММ ҷаши байналмилалӣ эълон гардидааст, ривоҷу равнақи тоза пайдо кард. Баҳория дар насри муосири тоҷик низ вомехӯрад. Тасвири манзараҳои табиат дар нигоштаҳои С. Айниро нахустин Баҳорияҳои мансури тоҷикӣ метавон гуфт. Дар эҷодиёти ҳар яке аз насрнависони тоҷик тасвири баҳор ба назар мерасад. Намунаи хуби Баҳория ба Ҳаким Карим тааллуқ дорад. Қаҳрамони яке аз ҳикояҳои ӯ ба баҳор ҳисси бадбинӣ ва нафрат дорад, чунки дар ин фасл падари гуруснааш дар сари замини кишт мефавтад. Вале пас аз он ки замона дигар мешавад, давраи серию пурӣ фаро мерасад, ӯ баҳорро хуш истиқбол мегирад: Биё, баҳор! Марҳабо! Биё, то ки ман акнун ба ту таронаи одами озод, таронаи саодатро суруда, заминҳои зарбахши колхозамонро биронам. Биё, ки офтоби тилогунат роҳи тракторамро равшан кунад!.. Баҳор! Марҳамат ба баҳористон! Дар адабиёти муосири тоҷик баъзе қаламкашон бо номи тарона ҳикояҳои хурди лирикӣ эҷод менамоянд, ки дар миёни онҳо таронаҳо дар васфи баҳор низ вомехӯранд. Адабиёт Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ. Ашъор. Д., 2007; Турсунзода М. Осори мунтахаб. Ҷ. 1. Д., 1981; Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д., 1988. Ҷ. Саидзода.
Баҳорӣ (навъи ангур)

Баҳорӣ — навъи ангури маҳаллии қадимӣ; селексияи халқист. Навдаҳои наврустааш ғафс (10–11 мм), сурхча (фосилаи байни буғумҳояш 7–9 см), 28–30 дарсадашон самаровар. Баргаш калони гирда, 5-парра, камчок, канорҳояш қифмонанд. Гулаш дуҷинс. Хӯшааш калон (400–625 г), махрутшакл. Ғужбаш (вазни 100-тоаш 535–541 г) калони лӯнда, зарди сабзтоб, бештар ба тоифии сафед шабоҳат дорад; ғужбаш тунук ва мустаҳкам. Мағзи мевааш хамирак, баъзан карсосӣ, сершираи хуштаъм, бӯйи анҷирро мемонад. Дар таркиби меваи комилан пухтааш 22–25% қанд ва 3,0–3,5 гл туршӣ мавҷуд аст. Моҳи август мепазад. Асосан барои тару тоза истеъмол кардан ва хушкондану мавиз кардан истифода мебаранд. Мавизаш мисли мавизи навъҳои ангури Каттақӯрғонӣ ва Султонӣ (ҷавз) хушсифат аст. Навъи серҳосил буда, ҳангоми аз рӯйи нақшаи 3,0 2,5 м шинондан аз ҳар га 200–230 сентнер ҳосил гирифтан мумкин. Бинобар тӯлонӣ буданӣ даври нашваш (165–170 рӯз) 40–45 дарсади навдаҳояш то охири тирамоҳ нарасида мемонад. Бештар дар токзорҳои куҳнабунёди ноҳияи Истаравшан ва Ғончии вилояти Суғд парвариш карда мешавад. Токаш ба гармӣ ва камобӣ тобовар аст. Бештар аз сармо ва касалии гарда зарар мебинад.
Баҳоуддавла Нурбахшӣ

Баҳоуддавла Нурбахшӣ — ориф, сӯфӣ, пизишк ва шоир и форс-тоҷик, намояндаи барҷастаи тариқати нурбахшия, набераи Нурбахши Хуросонӣ.
Баҳоуддин Соми III

Баҳоуддин Соми — султони хонадони Ғуриён, писар ва вориси Ғиёсуддин Маҳмуд.
Баҳоуддини Ҷувайнӣ

Баҳоуддин Муҳаммади Ҷувайнӣ — фармонравои Исфаҳон ва бахше аз Ироқи Аҷам 1 аз хонадони Ҷувайниён, падари Шамсуддин Муҳаммади Ҷувайнӣ ва Атомалики Ҷувайнӣ.
Баҳоуддин Соми II

Баҳоуддин Соми (асри, Бомиён — 1206) — чаҳорумин малики Бомиён аз хонадони Ғуриён, писари Шамсуддин Муҳаммад ибни Масъуд.
Ибни Исфандиёр

Баҳоуддин Муҳаммад ибни Ҳасан ибни Исфандиёр маъруф ба Ибни Исфандиёр — таърихнигор, дабир ва донишманди форс-тоҷики замони Салҷуқиён. Зиндагинома Дар аҳди ҳукмронии Ҳусомуддавла Ардашери ва писараш Насируддавла Рустами чанд муддат ходими дарбори Бовандиён буд. Соли 1210 ба Бағдод сафар карда, боқимондаи умрашро дар Рай, Мозандарон ва Хоразм гузаронд. Ибни Исфандиёр аз соли 1206 ба навиштани асараш "Таърихи Табаристон" машғул шуда, онро солҳои анҷом додааст. "Таърихи Табаристон"-и Ибни Исфандиёр қадимтарин асар дар бораи таъриху фарҳанги Табаристон буда, аз чор қисм иборат аст. Бахшҳои аввали китоб мазмуни асотирӣ дошта, баъзе маълумоти он оид ба омӯзиши таъриху ҷуғрофиёи асримиёнагии Табаристон, зиндагиномаи ходимони дарбор ва шоирони маҳаллӣ арзишманд аст. Қисми охири асар, ки ба таърихи давлатдории Бувайҳиён, Зиёриён ва ибтидои ҳукумати Бовандиён бахшида шуда буд, аз миён рафтааст. Ибни Исфандиёр ҳамчунин "Таърихи Говборгони Табаристон"-и Абулҳасан ибни Муҳаммади Яздодӣ ва тарҷумаи арабии "Номаи Тансар"-ро ба форсӣ тарҷума карда, дар асараш "Таърихи Табаристон" ҷой дод. Тавассути ин асар "Номаи Тансар" ба забони форсӣ то имрӯз расидааст ва матни форсии он дар Теҳрон бо таълиқоти А. И. Оштиёнӣ чоп шудааст.
Баҳоуддини Дарҷазинӣ

Баҳоуддини Дарҷазинӣ ибни Ҷалолуддин — хаттот ва хушнависи а. 18. Аз осори вай як нусха маҷмӯаи ламаоти Ироқӣ, таҳқиқоти шайх Сафиюддин ва ғ. боқӣ мондаанд, ки ба хатти настаълиқи миёна китобат шудаанд.
Баҳоуддин Қутбиолам

Гурӯҳ:::Википедия:Статьи с малым количеством внутренних ссылок БАҲОУДДЍН Қутбиолам Абумуҳаммад Абдуллоҳ (1388, ш. Учаи Покистон – 1454, Батуҳи Аҳмадобод), яке аз намояндагони машҳури силсилаи тасаввуфии Суҳравардия дар Зиндагинома Набераи Ҷалолуддин Махдуми Ҷаҳониёни Бухорӣ ва аз ин рӯ, дар баъзе маъхазҳо бо лақаби Махдуми Ҷаҳониёни Сонӣ ёд шудааст. Хонадони ӯ аз аҳли Бухоро буданд ва насабаш низ ба Ҷаъфари Мусанно (бародари Имом Ҳасани Аскарӣ) рафта мерасид. Дар Покистон ба мадраса рафт, дар 10-солагӣ аз падар ятим монд ва сарпарастии ӯро амаки падараш Шоҳ Раҷуҳаттол ба уҳда гирифт. Соли 1399 озими ш. Патна шуд ва дар он ҷо ба яке аз муридони бобояш Музаффаршоҳи ошноӣ пайдо кард. Улуми зоҳирию ботиниро аз Алишери Гуҷаротӣ фаро гирифт, сипас муриди Шайх Аҳмади Паҳтов шуд ва ҳамин муршид ба Баҳоуддин хирқа пӯшонда, лақаби "Қутби олам"-ро дод. Баҳоуддин дар назди дигар бузургон, ба мисли Махдум Ҳусайнии Бухороӣ, Садруддин ибни Аҳмади Ачӣ, Нуриддин Абулфутӯҳи Шерозӣ ва дигар донишу биниши худро дар силсилаи тасаввуфии Суҳравардия такмил намуд. Соли 1411 аз Патна ба Аҳмадобод омада, дар Патуҳ ном деҳи он шаҳр иқомат ихтиёр кард. Дар мадраса дарс медод ва дар ҳамон ҷо вафот кард. Оромгоҳаш маҳалли зиёрати мардум гашта буд. Подшоҳони темурии Ҳинд низ борҳо ба зиёрати мазораш омадаанд. Пас аз ваф. Баҳоуддин писари калонаш Шоҳиолам халифа ва ҷонишини вай гардид. Адабиёт....
Баҳоуддин Соми I

Баҳоуддин Соми — султони давлати Ғуриён, бародар ва ҷонишини Сайфуддини Сурӣ ва писари Иззуддин Ҳусайни Ғурӣ. Зиндагинома Пас аз он ки бародараш султон Сайфуддини Сурӣ дар соли 1149 ба тахти подшоҳӣ нишаст, Баҳоуддинро ҳокими Сангаи вилояти Ғур таъйин намуд. Дар аҳди ҳукмронии падараш Изуддин Ҳусайн байни Ғуриён ва Ғазнавиён мухолифатҳо вуҷуд надоштанд, аммо Баҳодуршоҳи Ғазнавӣ писари ӯ — Қутбуддин Муҳаммадро, ки ҳокими Фирӯзкӯҳ буд, заҳр дода ҳалок кард ва мухолифати миёни ду хонадон оғоз ёфт. Баҳоуддин ба Фирӯзкӯҳ омад ва с. 1149 ҳокими он ҷо шуд. Султон Сайфуддини Сурӣ барои гирифтани интиқоми бародараш Қутбуддин Муҳаммад ба Ғазнӣ ҳамла оварда, баъди шикасти Ғазнавиён зимоми роҳбарии он ҷоро ба дасти Баҳоуддин супурд. Баҳоуддин замони салтанаташ барои ободии давлати Ғуриён — ш. Фирӯзкӯҳ талош намуд ва дар атрофи Ғур чаҳор қалъаи устувор бино кард. Ӯ ду писар — Ғиёсуддин Муҳаммади Сом ва Муъиззуддин Муҳаммади Сом дошт, ки баъдан ҳар ду бузургтарин султонони имперотурии Ғуриён шуданд. Таърихнигорони асримиёнагӣ Баҳоуддинро шоҳи фарҳангдӯст ва ҳомии фозилону шоирон муаррифӣ кардаанд. Баҳоуддин Соми (. таваллуд номаълум — вафот 1205), подшоҳ аз хонадони Ғуриён. Фарзанди Шамсуддин Муҳаммади Ғурӣ ва набераи духтарии Баҳоуддин Соми. Соли 1192 ҳокимиятро дар Бомиён ба даст оварда, баъди вафот ҳокими турктабори Балх Озия, ки тобеъ ва хироҷгузори Қарохитоиён буд, с. 1197 ш. Балхро ҳам ба тасарруфи худ даровард. Сипас дар муддати кӯтоҳе тамоми Тахористонро тобеъ намуд. Тадриҷан ҳудуди давлатдории Баҳоуддин аз Шарқ то Кашмир, аз Ғарб то Тирмизу Балх, аз Шимол то Қошғар, аз Ҷануб то Ғуру Ғарҷистон доман паҳн кард. Баҳоуддин бо лашкари азим с. 1205 барои тасарруфи Ғазнӣ кӯшид, вале дар роҳ бар асари беморӣ даргузашт. Баҳоуддин Соми (с. таваллуд номаълум — вафот 1221), подшоҳ аз хонадони Ғуриён. Писари Ғиёсуддин Муҳаммади Ғурӣ ва набераи Баҳоуддин Соми. Дар 14-солагӣ бо ёрии амирони турк ва ғурӣ дар Фирӯзкӯҳ ба тахти подшоҳӣ нишаст, аммо амалан модараш ҳоким буд. Модари Баҳоуддин бо мадади туркҳо иддае аз душманони салтанатро қисман қатл кард ва бархеро зиндонӣ намуд. Амакзодаи Баҳоуддин Алоуддини Отсиз — писари Алоуддини Ҷаҳонсӯз, ки дар хидмати султон Муҳаммади Хоразмшоҳ буд, бо иҷозати султон ба Фирӯзкӯҳ лашкар кашид ва пас аз ду рӯзи набард Баҳоуддинро шикаст дод. Баҳоуддинро дастгир карда, ҳамроҳи модар, бародар ва хоҳаронаш ба Хоразм бурданд. Онҳоро то ҳамлаи Чингизхон дар дарбори Муҳаммади Хоразмшоҳ нигоҳ доштанд ва с. 1221 Баҳоуддин ва бародараш бо фармони модари Султон Муҳаммади Хоразмшоҳ — Турконхотун дар дарёи Ҷайҳун ғарқ карда шуданд.
Баҳоуддин Хурамшоҳӣ

Баҳоуддин Хуррамшоҳӣ — нависанда, мутарҷим, рӯзноманигор, танзпардоз, фарҳангнавис, ҳофизпажӯҳ ва шоири эронӣ 2. Зиндагинома Таҳсилоти ибтидоӣ ва мутавасситаро дар Қазвин гирифт. Сипас ба таҳсил дар риштаи пизишкӣ пардохт, аммо таҳсил дар ин риштаро дар соли сеюм нимакора раҳо кард ва ба ҳамроҳи Комрони Фонӣ, Саъид Ҳамидиён ва Қадамалии Саромӣ ба таҳсил ба риштаи адабиёти форсӣ пардохт. Сипас аз Донишгоҳи Теҳрон фавқулисони китобдориро гирифт. Аз устодони вай дар риштаи адабиёти форсӣ метавон ба Сайид Манучеҳри Муртазавӣ, Забеҳулло Сафо, Маҳдии Муҳаққиқ, Сайид Ҷаъфари Шаҳидӣ, Парвиз Нотили Хонларӣ, Сайид Содиқи Гавҳарин, Абулҳасани Шуаронӣ ва Абдулҳамид Бадеъуззамонии Курдистонӣ ишора кард. Ӯ тавфиқи худро дар масири пажӯҳишҳои қуръонӣ, мадюни китоби "Қонуни тафсир" ва муаллифаш Сайидалӣ Камоли Дизфулӣ медонад. Қуръоншиносӣ Хуррамшоҳӣ яке аз қуръонпажӯҳон ва мутарҷимони Қуръони карим ба забони форсӣ аст. Фаъолитҳои қуръонпажӯҳии вайро метавон ба се ҳавза тақсим кард; нахуст китобҳо ва мақолаҳои умумӣ, дувум нигориши мақолаҳои интиқодӣ ва нақди тарҷумаҳои мавҷуди Қуръон ва севум тарҷумаи Қуръони карим. Хуррамшоҳӣ Қуръонро бо насри равон, имрӯзӣ ва дар айни ҳол адабӣ тарҷума кардааст. Илова бар тарҷума ва тафсири ин асар дорои пайвастҳои шомили гуфтори мутарҷим, мақолаҳое бо унвонҳои Қуръон ва қуръонпажӯҳӣ, таҳрифнопазирии Қуръон, фаҳми Қуръон бо Қуръон, калимаҳои форсӣ дар Қуръони маҷид ва вожанома аст. Ҳофизшиносӣ пажӯҳиш дар шеър ва зиндагии Ҳофизи Шерозӣ ҳавзаи тахассусии кори пажӯҳишии Хуррамшоҳӣ аст. Хуррамшоҳӣ то кунун беш аз дувоздаҳ китоб дар бораи Ҳофиз навишта ва дар он миён китоби "Ҳофизнома" дар заминаи шарҳи алфоз, эълом, мафҳумҳои калидӣ ва байтҳои душвори Ҳофиз беш аз ҳама шуҳрат дорад. Осор.
Баҳоуддини Марвазӣ

Баҳоуддини Марвазӣ — риёзидон, ахтаршинос ва ҷуғрофиёдони форс-тоҷик, муаллифи "Мунтаҳию-л-идрок фӣ тақсиму-л-афлок" ва "Китобу-т-табсира".
Баҳоуддини Соваҷӣ

Баҳоуддини Соваҷӣ (1;? — қарни) — шоир и ғазалсарои соҳибдевони форс-тоҷик.
Баҳоуддини Матту

Баҳоуддини Матту — шоир, орифи форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Аз хонадони уламои Кашмир. Дар ҷавонӣ ба тасаввуф таваҷҷуҳ намуд. Донишҳои диниро дар назди Мулломаҳмуди Балхӣ омӯхт ва баъдан худаш ба муаллимӣ машғул шуд. Дар таърихи адабиёт ва дин ӯ чун тазкиранигори мутасаввифони мазҳабҳои гуногун ва муфассири ақоиди ирфонӣ маъруф аст. Ба қалами ӯ 5 маснавӣ тааллуқ дорад:.
Баҳоуддини Марғинонӣ

Баҳоуддини Марғинонӣ 1133) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Марғинони Фарғона ба дунё омада касби камол намудааст. Аз шоирони дарбори Қутбиддин Анӯштегини Хоразмшоҳ (ҳукмр.) буд. Дар манбаъҳои адабӣ (тазкираи "Арафоту-л-ошиқин"-и Тақиуддини Авҳадӣ, "Ҳафт иқлим"-и Амин Аҳмади Розӣ ва диг.) чун шоири ширинбаён, соҳиби унвони Маликулкалом Баҳоуддин ёд шудааст. Дар тазкираҳо аз осораш қасидаҳо, ғазалҳо, қитъаҳо ва ғ. сабт гардидаанд. Як қасидааш бо матлаъи "Эй зулфи тобдори ту печида бар камар" машҳур аст.
Баҳоуддини Марғинонӣ (ваф. 1271)

Баҳоуддини Марғинонӣ — шоир ва давлатмарди форс-тоҷик. Зиндагинома Дар ноҳияи Марғинони Фарғона ба дунё омада, ба камол расидааст. Аз хонадони шайхулисломи Фарғона (аз сӯйи падар) ва аз сӯйи модар аз Туғонхотун — ҳукмрони Фарғона буд. Вазири дарбори Чағатой (ҳукмр.) Ҳабаш Амидулмулк ӯро ба хидмати Яйсу — фарзанди Чағатой гумошт. Баҳоуддини Марғинонӣ хидмати шоҳзодаро содиқона ба ҷой меовард ва соҳиби обруву эътибори баланд гардида буд. Ба қавли Атомалики Ҷувайнӣ муаллифи "Таърихи Ҷаҳонкушой", ки бо Баҳоуддини Марғинонӣ ҳамсуҳбат будааст, обрӯю эътибори Баҳоуддини Марғинонӣ боиси рашку ҳасад ва кинварзии дарбориён, аз ҷумла Ҳабаш Амидулмулк гардид ва баъди аз хонӣ барафтодани Яйсу ӯро ба тарзи намадмол ба қатл расондаанд. Баҳоуддини Марғинонӣ шахси адабдӯст будааст. Дар даргоҳи ӯ шоирону адибон ҷамъ меомаданд ва маҳфили адабӣ меоростанд. Аз осори адабии Баҳоуддини Марғинонӣ ашъори дар анвои гуногуни адабӣ сурудааш ба тавассути тазкираҳо ва осори таърихӣ (мас., "Таърихи Ҷаҳонкушой") расидаанд.
Баҳоуллоҳ

Мирзо Ҳусайн Алии Нурӣ, мулаққаб ба Баҳоуллоҳ — поягузори ҷараёни баҳоия. Зиндагинома Ӯ аз ҳамон ибтидо даъвати Бобро қабул кард ва дере нагузашта яке аз тавонотарин ривоҷдиҳандагони он шинохта шуд. Соли 1852 баъд аз эъдоми Боб, Содиқ ном ҷавоне аз бобиён ба хотири хунбаҳо аз мавлои худ ба шоҳ сӯиқасд намуд. Шоҳ осеби сатҳие бардошт, вале он ҷавон дар маҳалли сӯиқасд ба қатл расонда шуд. Ба дунболи ин сӯиқасди нофарҷом шоҳ дастури куштор ва ҳабси бобиёнро содир кард, ки бар асоси он шуморе аз бобиён кушта ва теъдоде зиндонӣ гардиданд. Ӯ бо иддае аз бобиён муддати чаҳор моҳ дар зиндони Сиёҳчоли Теҳрон ба сар бурд. Россияи подшоҳӣ ба ин масъала дахолат намуда, аз тариқи сафираш дар Теҳрон ба бегуноҳӣ ва даст надоштани ӯ дар тарҳи сӯиқасд шаҳодат дод ва маротиби нигаронии мақомоти Россияро дар сарнавишти Б. ва диг. баҳоиён ба ҷониби эронӣ расонд. Ҳукумати Эрон, ки таҳти фишори Россия қарор гирифта буд, ноилоҷ ҳукми қатлро ба табъиди ӯ ба Бағдод иваз намуд. Иқдомҳои дигаре низ аз тарафи сафорати Россия анҷом дода шуданд, вале Б. ба муддати даҳ сол дар Ироқ, ки дар он рӯзгор ҷузъе аз қаламрави империяи Усмонӣ ба шумор мерафт, ба интишори ақоиди худ машғул шуд. Вақте хатари ӯ нисбат ба дини ислом дар мавзеъгириҳои Б. ба мушоҳида расид ва хатароти сиёсӣ нисбат ба низоми ҳоким афзоиш ёфт, Эрон аз давлати Усмонӣ хост, ки ба ин масъала расидагӣ намоянд. Усмониҳо низ бо эҳсоси хатар аз ақоиди мунҳадимсозанда ва хатарофарини ин ҷараён Б.-ро бо пайравонаш ба Истанбул фаро хонд. Б. бо ҳаммаслаконаш ҷиҳати омодагӣ ба сафар дар хориҷи Бағдод дар боғи Наҷибпошшо хайма зад. Охири апр. – авв. майи 1863, яъне нуздаҳ сол баъд аз даъвои Боб (ба пайғамбарӣ), Б. дар миёни ҷамъи ҳамроҳонаш даъвои пайғамбарӣ намуда, ба пайравонаш башорат дод, ки мавъуди мунтазаре, ки Боб қаблан аз омаданаш хабар дода буд, ман юзҳируҳуллоҳ ва мавъуди тамоми пайғамбарон он кас мебошад. Ҳоло он боғ дар назди баҳоиён ба номи Боғи Ризвон маъруф аст ва он дувоздаҳ рӯз ҳамчун оғози нузули ваҳй ба Б. ҳар сол ба номи иди Ризвон тавассути баҳоиён ҷашн гирифта мешавад. Пас аз ба Истанбул расидан Б. бо ҳамроҳонаш ба шаҳри Адерна бадарға шуд. Онҳо наздик ба панҷ сол дар он шаҳр низ ба таблиғи ақоиди худ идома доданд. Баъд Б. ба шаҳри Аккои Фаластин табъид шуд ва дар ҳамон ҷо вафот кард. Оромгоҳи Б. бо фосилаи чанд километрӣ аз қабри Боб дар ҳамон кӯҳи Кармал воқеъ ва ба равзаи муборакаи Б. шуҳрат дорад. Дар охирин асараш – "Аҳд" васият карда, ки писари бузургаш Абдулбаҳо сарварии баҳоиёнро ба уҳда гирад.