ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Волоияти қонун

Волоияти қонун — асли бунёдӣ ва куллии қонуният, ки дар эътирофи қувваи олии ҳуқуқии қонун нисбат ба ҳамаи дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ ифода меёбад. Тамоми санадҳои меъёрӣ ва ғайримеъёрӣ бояд мутобиқи қонун содир гардида, ба қонун мухолифат надошта бошанд. Дар баробари ин маротиби қатъии ҳуқуқӣ муқаррар шудааст: қонунҳо бояд ба Конститутсия (Сарқонун)-и мамлакат мутобиқат намоянд, санадҳои меъёрии зерқонунӣ ба қонунҳо тобеъ бошанд ва дар мутобиқати том бо онҳо истифода шаванд; санадҳои истифодаи ҳуқуқ бояд ба санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ мутобиқат намоянд. Волоияти қонун дар низоми ҳуқуқӣ аз имтиёз ва ҳуқуқи истисноии қабули қонунҳо танҳо аз ҷониби мақомоти олии намояндагии давлат ё бевосита аз ҷониби сарчашмаи ҳокимият — халқ бармеояд. Волоияти қонун дар афзалияти санади меъёрие, ки мақомоти олии қонунгузории кишвар қабул мекунад, нисбат ба дигар санадҳои зерқонунӣ ифода меёбад. Зимнан волоияти қонун ҳамчун асли қонуният баррасӣ мешавад, ки таҳти он мутобиқати санадҳои меъёрии зерқонунӣ ва санадҳои истифодаи ҳуқуқ ба муқаррароти Конститутсия ва қонунҳо фаҳмида мешавад. Ин чунин маъно дорад, ки ҳеч санади зерқонунӣ наметавонад ба қонун мухолиф бошад ва санади истифодаи ҳуқуқ бояд дар мутобиқати том бо меъёрҳои қонун қабул карда шавад. Дар давлати ҳуқуқбунёд бояд волоияти қонун таъмин карда шавад, яъне тамоми муносибатҳои муҳимми ҷамъият бояд бо қонун ба танзим дароварда шаванд, на бо дигар санади ҳуқуқӣ. Қонун дорои эътибори олии ҳуқуқӣ буда, бояд фаъолияти мақомоти давлатӣ ба он мутобиқ бошад, ҳеч як санади ҳуқуқӣ, ки аз ҷониби субъектҳои ҳуқуқэҷодкунанда қабул карда мешаванд, набояд ба қонун мухолиф бошад. Қонуният маънои онро дорад, ки он бояд аз ҷониби тамоми шохаҳои ҳокимият бечунучаро риоя ва иҷро карда шавад. Давлат ва ҳамаи мақомоти он, шахсони мансабдор, шаҳрвандон ва иттиҳодияҳои онҳо вазифадоранд, Конститутсия ва қонунҳои мамлакатро риоя ва иҷро намоянд. Нигаред низ Эзоҳ Адабиёт.
Володинская (ноҳияи Тарног, Вологда)

Володинская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тарног, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волок (ноҳияи Вашкин, Вологда)

Волок — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волоконовка (ноҳияи Чернян)

Волоконовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Чернян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Волоконовка (ноҳияи Кантемиров, Воронеж)

Волоконовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кантемиров, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Волокобино (ноҳияи Южа, Иванов)

Волокобино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Южа, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Волоков Мост (ноҳияи Витегор, Вологда)

Волоков Мост — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Витегор, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волокославинский (ноҳияи Кириллов, Вологда)

Волокославинский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кириллов, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волоконовка (ноҳияи Волоконовск)

Волоконовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Волоконовск, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Волокославинское (ноҳияи Кириллов, Вологда)

Волокославинское — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кириллов, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волонковская (деҳа)

Волонковская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Верхнетоемский, вилояти Архангелск медарояд.
Волокушино

Волокушино — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Артинский вилояти Свердловск медарояд.
Волонга (ноҳияи Харовск, Вологда)

Волонга — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волоская (ноҳияи Каргополский)

Волоская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Волосков, Терентий Иванович

Волосков Терентий Иванович (1729, Ржев — 1806, ҳамон ҷо) — ихтироъкори Зиндагинома Дар шаҳри Ржев зиндагӣ ва фаъолият намудааст. Якчанд соати худкори сохташон мураккаб, аз ҷумла соати калон сохта буд, ки онҳо на танҳо дақиқаву соат, балки рӯзҳо, рӯзҳои ид, ҳаракати Офтобро аз рӯйи бурҷҳои дувоздаҳгона ва солҳои кабисаро нишон медоданд. Терентий Волосков инчунин асбобҳои астрономии оптикиро офаридааст. Терентий Волосков дар ҷорӣ кардани истеҳсоли рангҳо дар Русия саҳми арзанда гузоштааст. Ба рангҳои тайёркардаи Терентий Волосков Академияи санъати бадеии Петербург баҳои баланд дода буд.
Волосово

Волосово — шаҳрест дар вилояти Ленинград дар Русия аст. ҳолиаш 11660 нафар аст.
Волосачево (ноҳияи Тейков, Иванов)

Волосачево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тейков, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Волосатово (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Волосатово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волосово (ноҳияи Петушин)

Волосово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Волосово (ноҳияи Уст-Кубин, Вологда)

Волосово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Кубин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волосово (ноҳияи Собин)

Волосово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Волосовская (ноҳияи Каргополский)

Волосовская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Волосово (ноҳияи Устюжен, Вологда)

Волосово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Устюжен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волости Виестурӣ

Волости Виестурӣ (латишӣ:) — воҳиди маъмурӣ дар вилояти Рундал, дар Латвия. Аҳолӣ — 880 нафар. Масоҳат — 81,70 км.
Волотово (ноҳияи Чернян)

Волотово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Чернян, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Волост

Волост — хурдтарин воҳиди ҳудудӣ-маъмурӣ дар Русия (асрҳои 19-20) ва солҳои аввали мавҷудияти Ҳокимияти шӯравӣ. Таърих Дар Руси Қадим волост ба маънои замини мулк истифода шуда, баъдан ҳамчун воҳиди ҳудудӣ-маъмурӣ заминҳои якчанд ҷамоаи деҳқониро муттаҳид мекард. Волостҳо бори аввал дар замони ҳукмронии Павели дар ҳайати уездҳо ташкил ёфтанд. Дар давраи ислоҳоти П. Д. Киселёв Волостҳо ба ҷамоатҳои деҳот тақсим шуда, дорои мақомоти худидоракунӣ буданд. Баъди забти Осиёи Марказӣ аз тарафи Русия дар ҳудуди генерал-губернатории Туркистон волостҳо ташкил ёфтанд. Тибқи Низомномаи идораи кишвари Туркистон Волост аз якчанд ҷамоати деҳот иборат буда, аз 1000 то 2000 хоҷагиро дар бар мегирифт. Масъалаи аз як уезд ба уезди дигар гузаронидани волост бо иҷозати генерал-губернатор ҳал карда мешуд. Сардори волост дар ҷаласаи намояндагони ҷамоатҳои деҳот ба муҳлати 3 сол интихоб ва аз ҷониби губернатори ҳарбӣ тасдиқ карда мешуд. Дар мавридҳои истисноӣ сардори Волостро шахсан генерал-губернатор таъйин мекард. Дар ҳудуди генерал-губернатории Туркистон 603 Волост вуҷуд дошт. Баъди барпокунии тартиботи шӯравӣ дар Ҷумҳурии мухтори Шӯравии сотсиалистии Туркистон мувофиқи тартиботи собиқ дар ҷумҳурӣ 473 волост мавҷуд буд. Пас аз тақсимоти ҳудудӣ-миллӣ дар Осиёи Миёна тарзи идоракунии волостӣ ба идоракунии шӯрои маҳаллӣ ё худ ноҳиявӣ иваз карда шуд. Волостҳо дар ҷараёни ислоҳоти маъмурӣ-ҳудудии солҳои 1923-29 дар ИҶШС барҳам дода шуданд.
Волостная (ноҳияи Кичменгско-Городетс, Вологда)

Волостная — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кичменгско-Городетс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волотн (ноҳияи Трубчев)

Волотн — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Трубчев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Волотово (ноҳияи Лежнев, Иванов)

Волотово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Лежнев, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Волост (Зачачьевский с/с ноҳияи Холмогор)

Волост — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Волотская (ноҳияи Кадуй, Вологда)

Волотская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кадуй, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волотский (ноҳияи Чернишков, Волгоград)

Волотский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чернишков, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Волост (ноҳияи Холмогор)

Волост — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Холмогор, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 2. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Волохов (ноҳияи Яковлев)

Волохов — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Яковлев, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Волохнитса (ноҳияи Приморск)

Волохнитса — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Волохи (ноҳияи Почеп)

Волохи — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Волотской (ноҳияи Грязоветс, Вологда)

Волотской — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Грязоветс, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волошка (ноҳияи Каргополский)

Волошка — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Волошино (ноҳияи Острогожск, Воронеж)

Волошино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Острогожск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Волочек (ноҳияи Приморск)

Волочек — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Приморск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Волохово (ноҳияи Александров)

Волохово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Волск

Волск — шаҳрест дар вилояти Саратов дар Русия аст. ҳолиаш 71124 нафар аст.
Волошка (ноҳияи Коношский)

Волошка — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Волт-ампер

Волт-ампер — воҳиди иқтидори тамоми занҷири барқӣ дар Системаи байналмилалии воҳидҳо. Ба Ватт баробар аст. Ишораташ — ВА ё А. В. ба тавоноии занҷири барқӣ ҳангоми 1 В будани шиддат ва 1 А будани қувваи ҷараёни барқ баробар аст. Дар ҷараёни тағйирёбанда Волт-ампер иқтидорест баробари қиматҳои миёнаи квадратии шиддат ва қувваи ҷараён (1В, 1 А).
Волская (ноҳияи Коношский)

Волская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Волствиново (ноҳияи Юрев-Полский)

Волствиново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Юрев-Полский, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Волт бар метр

Волт бар метр — воҳиди шадидияти майдони электрӣ дар Системаи байналмилалии воҳидҳо; ишораташ Вм ё. 1 Вм — шадидияти майдони якҷинсаи электрӣ аст, ки ҳангоми пайдо шуданаш дар байни нуқтаҳои аз ҳам дар масофаи 1 м қад-қади хатти майдони шадидият хобида фарқи потенсиалҳои баробари 1 В ҳосил мешавад.
Волтасанҷ

Волтасанҷ, волтаметр — асбоб барои чен кардани миқдори электр аз рӯйи таъсири кимиёии ҷараён. Волтасанҷ бӯтаи (тигел)-и платинагии бо маҳлули обии 20-40%-аи нитрати нуқра пуркардашудаест (1 — катод), ки ба он мила ё қурси нуқраи холис (2 — анод) ғӯтонида шудааст. Ҳангоми аз волтасанҷ гузаштани ҷараёни электрӣ нуқра дар сатҳи дохилии бӯта (3 — истакони ҷудокунанда барои зарраҳои ба таври механикӣ ҷудошудаи нуқра ва ғашҳои тасодуфии дигар) таҳшин мешавад. Миқдори ҷараёни электриро аз рӯйи фарқи байни вазни бӯта то таҷриба 1 ва баъди таҷриба 2 ҳисоб мекунанд: 1-2 (— муодил ё эквиваленти электрокимиёӣ). Волтасанҷ дар амалия хеле кам истифода шуда, ҷойи онро қариб тамоман ҳисобкунаки ампер-соат гирифтааст. Вақти гузаштани ҷараёни электриро тавассути волтасанҷ ҳисоб карда, миқдори миёнаи онро муайян намудан мумкин аст.
Волт

Волт — воҳиди фарқи потенсиалҳо, шиддати барқӣ ва қувваи ҳаракатдиҳандаи барқ (ҚҲБ) дар Силсилаи байналмилалии воҳидҳо. Ба ифтихори олими итолиёӣ Александро Волта (1745 – 1827) номида шудааст. Ишораташ В. Волт шиддати барқиест, ки ҳангоми 1 Ватт будани тавоноӣ дар занҷир ҷараёни доимии қуввааш 1 Амперро ҳосил мекунад, яънеВ 1Вт1А. Инчунин Волт шиддат ё қувваи ҳаракатдиҳандаи барқе мебошад, ки дар ноқили муқовиматаш 1 Ом ҷараёни 1 Амперро ба вуҷуд меорад, яънеВ 1Ом 1А.
Волташ (ноҳияи Междуреченск, Вологда)

Волташ — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Междуреченск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Волтерчигӣ

Волтерчигӣ — равияи пешқадами афкори маорифпарварӣ, ки заминаи онро нависанда, файласуф ва таърихнигори фаронсавӣ Волтер гузоштааст. Таърих Волтерчигӣ ҳамчун равияи маорифпарварӣ дар нимаи дуюми садаи ва нимаи дуюми садаи ташаккул ёфта, дар симои пайравонаи Дидро, Ламетри, Голбах, Бомарше, Марат, Робеспер ва дигарон ҷанбаҳои зиддидинӣ ва танқиди хурофотро густариш бахшид. Пайравони Волтерчигӣ бо идеологияи ҳукмрони замон, таассуби калисо ва хурофоти динӣ мубориза бурда, ғояҳои озодию инсонпарварӣ ва волоияти қонунро тарғиб мекарданд. Волтерчигӣ дар мубориза дар ин самт тадриҷан ба афкори деизм, пантеизм ва атеизм гаравида, ғояҳои "ҳукмронии хирад" ва ҷамъияти адолатбунёдро пуштибонӣ мекард ва барои ҳамаи табақаҳои ҷомеа озодӣ, баробарӣ, меҳнату роҳати осудаҳолона ва амали қонуни ягонаву боадолатро ҷонибдорӣ мекард. Волтерчигӣ аз як тараф ба қонуниятҳои инкишофи ҷамъият назари материалистӣ дошта, аз ҷониби дигар мавҷудияти илоҳиро ҳамчун қувваи такондиҳандаи материя эътироф мекард. Баъзе ғояҳои Волтерчигӣ дар осори маорифпарваронаи Аҳмади Дониш, хусусан дар назарияи танзими давлат, сиёсати мулкдорӣ, ислоҳоти сахти иҷтимоӣ, таҷдиди усули мактабу маориф ва густариши улуми дунявӣ бадеҳатан баён гардида, барои ташаккули афкори пешқадами сиёсиву иҷтимоии халқи тоҷик дар нимаи дуюми садаи муҳим буд.
Волтинизм

Волтинизм (— маротиба, дафъа) — соле як ё чанд бор насл овардани ҳашарот. Он ҳашаротеро, ки соле як бор насл медиҳад, моноволтӣ, ду бор насл оварад, биволтӣ ва агар се бор насл дода тавонад, поливолтӣ меноманд. Ба ҳашароти моноволтӣ кайки хок, малах, канаи ғалладона ва ғ. мансубанд. Мевахӯраки себ ва карамхӯрак дар нимкураи шимолӣ моноволтӣ ва дар нимкураи ҷанубӣ поливолтӣ мебошанд. Кирмаки абрешим соле аз 1 то 7-8 бор насл меорад. Ин аломати асосии муқаррар кардани зоти кирмак аст. Кирмаки абрешими биволтӣ зудрас ва пурбардошт буда, нисбат ба кирмаки абрешими моноволтӣ хурд ва пилааш низ пастсифат аст. Дар натиҷаи ҷуфтӣ кардани кирмакҳои биволтӣ ва моноволтӣ, (абрешимаш хушсифат аст) зоти нави кирмак ба вуҷуд оварда шудааст, ки пурбардошт буда, пилаи калон дорад.
Фрис Волф

Фрис Волф — шарқшинос -эроншиноси Шогирди Христиан Бартоломе. Зиндагинома Дар шҳои Мюних, Ҳейделберг, Берлин ва Ҳессен таҳсил кардааст. Унвони доктори илмро дар соҳаи эроншиносӣ соли 1907 дар шаҳри Ҳессен гирифт ба забони олмонӣ баргардон намуд ва он соли 1924 ба табъ расид. Пас аз омӯзиши "Шоҳнома"и Фирдавсӣ, соли 1910 ба тартиб додани "Фарҳанги Шоҳнома" даст зад ва пас аз 25 сол онро ба итмом расонд. Байти зеринро барои асараш чун эпиграф интихоб кардааст: Ман ин нома фаррух гирифтам ба фол, Ҳаме ранҷ бурдам ба бисёр сол. Фарҳанги Фрис Волф фарогири тамоми вожаҳои "Шоҳнома" буда, бо зикри мавриди корбурдашон шарҳу тафсир шудаанд. Фарҳанг беш аз ҳазор саҳифа аст. Дар 109 саҳифаи он феҳристи вожаҳо бо нишондоди ҷойи онҳо дар нашр-ҳои гуногуни "Шоҳнома" (Мокон, Вуллерс, Жул Мол) омадааст. Асари дигари Фрис Волф феҳристи таъйини ҷойи шавоҳиди вожаҳои "Шоҳнома"и Абдулқодири Бағдодӣ дар "Шоҳнома" аст. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Волтсанҷ

Волтсанҷ, волтметр (волт + юн. "чен мекунам") — асбоб барои бевосита чен кардани шиддат ё қувваи электрҳаракатдиҳанда (ҚЭҲ)-и занҷирҳои электрӣ. Волтсанҷ ба бор ё манбаи энергияи электрӣ ба таври амудӣ васл карда мешавад. Нахустин волтсанҷ дар ҷаҳон "нишондиҳандаи қувваи электрӣ" аст, ки онро физики рус Г. В. Рихман кашф кардааст. Тарзи кори ин асбоб дар волтсанҷи электростатикӣ истифода шудааст. Аз рӯйи амали худ волтсанҷҳо электромеханикӣ (магнитоэлектрӣ, электромагнитӣ, электродинамикӣ, электростатикӣ, ростгар, гармоэлектрӣ) ва электронӣ (шабеҳӣ ва рақамӣ), мувофиқи таъйиноташон волтсанҷҳои ҷараёни доимӣ, ҷараёни тағйирёбанда, импулсӣ, ба фаза ҳассос, интихобӣ (селективӣ), умумӣ (универсалӣ), аз рӯйи сохт ва тарзи истифодаашон лавҳавӣ, интиқолӣ ва собит мешаванд. волтсанҷҳои электромеханикӣ аз механизми андозагир ва таҷҳизоти нишондиҳанда иборатанд. Барои зиёд кардани ҳудуди санҷиш дар чунин волтсанҷ муқовимати иловагиро истифода мебаранд. волтсанҷҳои электромагнитӣ одисохту арзон ва барои истифода мувофиқ буда, одатан, чун асбоби собит ба лавҳаҳои тақсимотии неругоҳҳои барқию корхонаҳои саноатӣ ва аҳёнан ба асбобҳои озмоишӣ васл мегарданд. Волтсанҷҳои магнитоэлектрӣ ҳассосу саҳеҳтар бошанд ҳам, фақат барои чен кардани шиддати занҷирҳои ҷараёни доимӣ корбаст мешаванд. Вале барои чен кардани шиддати занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда волтсанҷҳои магнитоэлектриро дар маҷмӯъ бо табдилдеҳи гармоэлектрӣ, нимноқилӣ ё электронию лампавӣ ба кор мебаранд, ки волтсанҷҳои ростгар, гармоэлектрӣ ва электронӣ ном доранд. Волтсанҷҳои ростгар аз маҷмӯи асбоби санҷишии (ченкунанда) ба ҷараёни доимӣ ҳассос ва олати ростгар иборат мебошанд. волтсанҷи гармоэлектрӣ асбобест, ки дар он ҚЭҲ-и як ё якчанд ҷузъи гармоҳассос — гармоҷуфт (термопара)-ро (ки бо ҷараёни сигнали воридотӣ гарм мешаванд) истифода мебаранд. Бо волтсанҷҳои электронӣ шиддати занҷирҳои радиоэлектрониро чен мекунанд. Волтсанҷи электронии шабеҳӣ аз табдилдеҳи электронӣ, микросхемаҳои интегралӣ ва санҷишгари магнитоэлектрӣ, волтсанҷи электронии рақамӣ аз табдилдеҳи шабеҳии рақамӣ ва индикатори рақамӣ иборат аст. волтсанҷҳои электронӣ муқовимати вурудии зиёд дошта,, микроволтметр шиддати хеле паст (камтар аз 1 мВ), милливолтметр шиддати паст (аз 1 то садҳо мВ), волтсанҷ шиддати муқаррарӣ, киловолтметр шиддатҳои хеле баландро (бештар аз 1 кВ) чен мекунанд.
Волтурара-Ирпина

Вольтурара-Ирпина - коммунаи Италия, ки дар вилояти Кампания, дар музофоти Авеллино ҷойгир аст. Аҳолӣ Ҷуғрофия Маъмурияти коммуна Пайвандҳо.
Волфурт

Волфурт — ҷамоат дар Утриш, дар замини федералии Форарлберг. Ба ҳавзаи Брегентс дохил аст. Аҳолӣ — 7 983 (31 декабри соли 2005). Масоҳат — 10.000 км. Рамзи расмӣ —.
Волхов

Волхов — шаҳрест дар вилояти Ленинград дар Русия аст. ҳолиаш 46596 нафар аст.
Волфрамит

Волфрамит — минерал, формулаи кимиёиаш 4. Волфрамит соли 1758 дар таркиби минерали шеелит кашф шуд. Кристаллбандиаш моноклинӣ. Асоси сохтори кисталлҳояшро занҷирчаҳои каҷукилеби 6 ва октаэдрҳои 6 ташкил медиҳанд. Кристаллҳояш призмашакли дарозу кӯтоҳ, сандуқчамонанд буда, дуқуллаанд. Рӯяҳои кристаллҳояш рахдор. Ранги волфрамит – сиёҳи дорчинӣ, ферберит – сиёҳ, гюбнерит – қаҳваӣ. Вазни хоссаш 7100–7600 кгм 3. Манбаи асосии унсури волфрам. Хӯлаҳои сахти аз волфрам (3–15%), хром (25–35%), кобалт (45–65%) ва карбон (0,5–2,7%) таркибёфтаро барои рӯйпӯши бели экскаваторҳо, плугҳо, паррачархи турбинаҳо, қайчиҳо ва ғ. истифода мекунанд. Филиззи волфрамро барои истеҳсоли лампаҳои барқӣ, асбобҳои гармкунанда (то 3000°С), дар филиззкорӣ (металлургия)-и сиёҳ барои истеҳсоли пӯлодҳои махсус, дар саноати асбобсозӣ ва дигар соҳаҳо ба кор мебаранд. Конҳои В. дар Тоҷикистон, Хитой, Қазоқистон, Русия, Боливия, Ҷопон, Алания мавҷуданд.
Волфрам

Волфрам, унсури кимиёӣ аз гурӯҳи ҷадвали даврии Менделеев; рақами тартибиаш 74, массаи ат. 183,85. Филиззи сафеди нуқрагуни хеле душворгудоз (3400 0 С); ҷӯшишаш 5900 0 С, зичиаш 19,3 гсм 3 волфрам 5,5 10 -4 %-и массаи қишри заминро ташкил медиҳад. Муҳимтарин минералҳои волфрам волфрамит 4, шеелит 4, тунгсит 3 2, ферберит 4, гюбнерит 4 ва штолсит 4 мебошанд. Соли 1781 олими швед Шееле волфрамро дар шакли оксиди 3 аз минерали шеелит ҷудо намуд. волфрам-и холисро соли 1783 олимони испаниягӣ бародарон Ф. ва Х. Д-Элюар аз оксиди 3 ҳосил карданд. Маъданҳои асосии волфрам дар Хитой, Кореяи Шимолӣ, ИМА, Боливия ва Аргентина мавҷуданд. волфрам-и табиӣ аз 5 изотопи собит иборат аст. В аз нигоҳи кимиёӣ нофаъол мебошад. Дар пайвастҳояш дараҷаҳои оксидшавии +2, +3, +4, +5 ва +6 дорад истифода мегарданд. Волфраматҳои скандий, индий, лантан ва дигар унсурҳои нодир ба таркиби моддаҳои лазерӣ дохил мешаванд. Олимони Институти кимиёи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон синтез ва пайвастҳои хлордори волфрам-ро таҳқиқ мекунанд. Волфрам ва пайвастҳои он заҳрнок мебошанд. Волфрам бо номи "тунгстен" низ маъмул аст.
Волхова Антонина

Волхова Антонина – ҳунарпешаи Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Нигаред Адабиёт Шаблон:Шахс-нопурра.
Волочаниново (ноҳияи Вологод, Вологда)

Волочаниново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.