ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Маҳмуди Насафӣ

Маҳмуди Насафӣ (?, Насаф — 1540, Самарқанд) — хонанда, навозанда ва оҳангсози форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Насаф ба дунё омадааст. Фаъолияти эҷодии Маҳмуди Насафӣ дар ҳавзаҳои ҳунарии Бухоро, Насаф, Самарқанд, Ҳирот, Марв сурат гирифта, асосҳои шеъру мусиқиро назди Кавкабии Бухороӣ омӯхтааст. Маҳмуди Насафӣ бештар таҳти сарварии Хоҷа Ҷаъфари Қонунии Самарқандӣ асосҳои назарию амалии мусиқиро фаро мегирад. Ӯ муддате дар дарбори хонадони Темуриён (Султон Маҳмуд) хидмат карда, сипас тарки дарбор намуда, дар хидмати Султон Ҳусейн Бойқаро ба сифати мутриб ифои вазифа карда, сипас ба Бухоро, Марв сафар намуда, охири умр дар ҳавзаи ҳунарии Самарқанд фаъолият кардааст. Ӯ чун ҳофиз, оҳангсоз дар шаклу анвои мусиқӣ ("тарона", "савт", "амал", "қавл", "рехта") таснифоти рангин сохта, дар иҷрои "савт", "тарона", "рехта" сабки хоси иҷроӣ ворид намудааст. Таснифоти мусиқии Маҳмуди Насафӣ "Нақши Маҳмудӣ", "Амали Насаф", "Таронаи Насафӣ", "Пешрави хубон" ва ғ. дар ҳавзаҳои ҳунарии Бухорою Самарқанд, Ҳирот шӯҳрати зиёд касб кардаанд.
Маҳмуди Сиёвушонӣ

Хоҷа Маҳмуд ибни Исҳоқ Шаҳоби Сиёвушонӣ — хушнавис ва мусиқидони форс-тоҷик. Зиндагиномаа Падараш хоча Исҳоқи Шаҳобӣ, яке аз соҳибмансабони дарбори Дармешхон буд. Ҳангоми Ҳиротро фатҳ кардани Убайдуллохон оилаи Маҳмуди Сиёвуш ба Бухоро кӯчид.
Махнево

Махнево — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Алапаевский вилояти Свердловск медарояд. С 1 января 2009 года на основании Закона Свердловской области от 9 июня 2008 года 28-ОЗ в результате разукрупнения муниципального образования Алапаевское посёлок Махнёво становится центром Махнёвского муниципального образования.
Маҳмуди Рубобӣ

Маҳмуди Рубобӣ (? — 1496, Ҳирот) — навозанда, хонанда ва мусиқидони форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Марв буда, дар Ҳирот даргузашт. Бино ба эътирофи Иноятуллоҳи ("Туҳфату-л-адвор"). Маҳмуди Рубобӣ дар сози рубоб таснифоти зиёде дошт. Аз ин ҷост, ки номи ӯ ҳам Рубобӣ мебошад.
Махонкина (ноҳияи Бохан, Иркутск)

Махонкина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Махово (ноҳияи Чагодошен, Вологда)

Махово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чагодошен, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Махнов (ноҳияи Яковлев)

Махнов — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Яковлев, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Махотинка (ноҳияи Новооскол)

Махотинка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новооскол, ки дар вилояти Белгород қарор дорад, дохил мешавад.
Махоновка (ноҳияи Новозибков)

Махоновка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новозибков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Махровка (ноҳияи Борисоглебск, Воронеж)

Махровка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Борисоглебск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Махонино (ноҳияи Гус-Хрусталний)

Махонино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гус-Хрусталний, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Махра (ноҳияи Александров)

Махра — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Махсуда Раҳимова

Махсуда Аюбовна Раҳимова (07.03.1983) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд) — олим, номзади илмҳои физикаю математика, дотсент. Зиндагинома Махсуда Раҳимова соли 2005 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуровро хатм намудааст. Ихтисос – математикаи амалӣ.
Махсуда Самадова

Самадова Махсуда Абдуғафуровна - вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати Зиндагинома Эҷодиёт Нигаред низ Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Эзоҳ Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Махрутиён

Махрутиён (или) — шохае аз анвоъи дарахтон ҳамешасабз ҳастанд аз радаи ножӯён. Махрутиён дарахтоне назири коҷ, сарв ва ғайра мебошанд, ки донаҳояшонро дар дохили махрутҳои чӯбӣ ба вуҷуд меоваранд. Дар ин гиёҳон гул вуҷуд надорад ва махрутҳои нару мода ҷудо аз ҳам буда ва гоҳе бар рӯйи ду дарахти ҷудо мерӯянд.
Махсум Олимӣ

Махсум Олимӣ (5 октябр 1956, Каздон, вилояти Суғд — 24 октябр 1992, Душанбе) — рӯзноманигор ва шоир и тоҷик. Зиндагинома Махсум Олимӣ 5-умм октябри соли 1956 дар деҳаи Каздони ноҳияи Айнӣ таваллуд шудааст 1. Соли 1974 мактаби миёнаи 5 деҳаи Дарғро тамом карда, ба Техникуми энергетикии Қӯрғонтеппа дохил шуда, соли 1978 бо дипломи аъло хатмаш кардааст. Солҳои дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ хизмати аскарӣ кардааст. Соли 1979 ба Институти адабиёти ба номи Максим Горкий (Москав) дохил шуда, соли 1983 ба итмом расондааст. Баъдан фаъолияти эҷодии мавсуф дар нашриёти "Ирфон" ва Радиои тоҷик идома ёфтааст. Сипас, то вопасин маҳзаҳои ҳаёт, дар Осорхонаи миллии Беҳзод ба сифати ходими калони илмӣ ифои вазифа намудааст. Аввалин маҷмӯаи ашъори шоир "Бӯйи умед" соли 1985 ба дасти хонандагон расидааст. Соли 2013 мунтахаби ашъораш бо номи "Парвози нотамом" нашр гардид. Соли 1992 дар шаҳри Душанбе ҳадафи тири нохалафон шуд.
Махсум Фозилов

Махсум Фозилов - ҳамзамон вакили Маҷлиси миллии Тоҷикистон буд, панҷ соли охир раиси ноҳияи Тоҷикобод буд. Ӯ дар синни 56-солагӣ аз дарди саратон даргузашт. Бино ба баъзе хабарҳо, ӯ чанд рӯз пеш аз маргаш аз Маскав аз муолиҷа баргашт ва дар манзилаш дар Тоҷикобод даргузашт. 19 июл, 2011 дар ноҳияи Тоҷикобод маросими хокусупории раиси ноҳия Махсум Фозилов баргузор шуд.
Махсумобод

Махсумобод — деҳа тобеи шаҳраки Бохтариёни ноҳияи Кӯшониён. Аз Махсумобод то маркази шаҳрак 4 км, то маркази ноҳия 20 км. Аҳолиаш 542 нафар, тоҷикон.
Музаффар Махсумов

Музаффар Махсумов — ахтаршинос, доктори илмҳои физикаву математика. Узви вобастаи Академияи илмҳои ҶТ. 1 Фарзанди Нусратулло Махсум. Зиндагинома Музаффар Нусратуллоевич Махсумов Донишгоҳи давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов ва аспирантураи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро соли 1965 хатм кардааст, ихтисос — "астрофизика". Директор, мудири шуъбаи сохтор ва динамикаи системаи ситораҳо, роҳбари гурӯҳи "Сохтор ва динамикаи системаи ситораҳо"-и Институти астрофизикаи Академияи илмҳои ҶТ. Фаъолияташ пурра дар Пажӯҳишгоҳи астрофизикаи АИ Тоҷикистон гузаштааст аз 2005 то поёни умр роҳбарии гурӯҳи омӯзиши сайёраҳои пажӯҳишгоҳи номрафтаро ба зимма дошт. Фаъолияти илмӣ Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: динамикаи системаи ситораҳо, физикаи галактикаҳо (масъалаҳои устуворӣ ва эволютсияи галактикаҳо). Таҳқиқоташ ба ҳаракати системаи ситораҳо дахл дошт, усулҳои назарияи кинетикии плазма ва асимтотикии лаппишҳои ғайрихаттиро дар ҳаракат ва эволютсияи системаи зарраҳо татбиқ намуда, кинетикаи ноустувории гравитасиониро дар системаи ситораҳо бар асоси таснифоти морфологии галактикаҳо омӯхтааст. Ба кашфи ноустувориҳои гравитасионӣ дар системаи ситоравии чархзананда даст ёфта, назарияи умумигардонидаи ошубҳои спиралшакли зичии ситораҳоро такмил бахшид, ноустувории қурсиҳои ситоравиро дар доираи ҳудудиашон ошкор кардааст. Теъдоди таълифоти илмиаш аз ҳафтод мегузарад. Осор.
Махфират Хидирова

Хидирова Махфират Умаровна - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сохтори давлатӣ ва худидораи маҳаллӣ, аз 17 марти соли 2005. вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати Зиндагинома 6 сентябри соли 1973 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст. Нигаред низ Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Эзоҳ Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Мачди Хофи

Мачди Хофи - Номи пурраи адиб Мулло Мухаммад бинни хоча Мачмууддини Хофи буда, аз намояндагони адабиёти ниммаи аввали садаи мебошад.
Махшеват

Махшевад — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фондарёи ноҳияи Айнӣ. Аз Махшевад то маркази ҷамоат 9 км, то маркази ноҳия 38 км. Аҳолиаш 2051 нафар, тоҷикон.
Махфират Ҳамроқулова

Махфират Ҳамроқулова (11 апрели 1955, Душанбе) — овозхони эстрадаи тоҷик. Сарояндаи Дастаи эстрадии "Гулшан", Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон. Фаъолият Вақте ӯ узви ансамбли эстрадии "Гулшан" гардид, ҳамагӣ дар синфи 8 мехонд. Чун медонист эстрада кайҳонест, ки фатҳаш заҳмат мехоҳад, ҳамвора машқ мекард. Тақлидро беморӣ ҳисобид ва суруди худро хонд. Ҳар таронааш бо рақс, табассум ва нигоҳҳои маънидор оро ёфта, дар дили сомеъон ҷо мегирифт, зеро аз садои дил, аз ҷӯшу хурӯши зиндагӣ иборат буд. "Дили манӣ", "Боз бигирям", "Фарёди ишқ", "Сурудам", "Расми оштӣ", "Баҳори лолазори ман", "Тоҷикистон", "Умед", "Соҳиби эъҷоз", "Гули шафтолу", "Лабханди май", "Чашми кӯҳ", "Шаби ошиқон", "Духтари дарё", "Паймон", "Бо ман ҳама баробар", "Хоҳаракам", "Арчаи мо", "Ташна", "Чашми шӯх" аз беҳтарин таронаҳояш мебошанд. Муҳоҷират Солҳои 90 бо хонаводааш ба Русия кучида, як чанд сари сол зиндагӣ мекунад. Сипас сафар ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико карда, дар ҳамон ҷо бо оилааш сукунат мекунад.
Махфии Бадахшӣ

Сайида Махфии Бадахшӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Махфӣ дар хонаводаи номдори мирони Бадахшон соли 1877 дар мавзеи Хулми Тошқурғон, замоне ки падараш дар он ҷо бадарға буд, ба дунё омадааст 1. Падараш Мирмуҳаммадшоҳи Оҷиз шоир ва нависанда буда, асари дастнависи манзуму мансури ӯ ба номи "Чорбоғи шоҳӣ" боқӣ мондааст. Модараш Бибӣ Ҷаҳоноро ном дошта, духтари Оқсақол Баҳори Қалуғ буд. Бародаронаш Мирмуҳаммадшоҳ ва Суҳробшоҳ ҳарду аҳли завқ буда, бо тахаллуси Ғамгин ва Савдо шеър мегуфтанд. Номи аслиаш Саидат ё Саидатуннисо буда, Махфӣ тахаллуси шоириаш мебошад. Махфӣ дар зиндагӣ талхиҳои зиёдеро чашида ва тақрибан нисфи умри худро дар бадарға ва оворагӣ сипарӣ кардааст. Яксола буд, ки падараш вафот мекунад ва дар чорсолагӣ хонаводааш ба Бадахшон бармегардад. Аммо як сол нагузашта хонаводааш тавассути сардор Абдуллохони Тухӣ ба Кобул табъид мешавад. Як сол дар Қадаған зиста соли 1300 ба Кобул мерасанд. Вале се моҳ нагузашта, дар 8-солагӣ боқимондаи хонаводаашро ба Қандаҳор бадарға мекунанд ва онҳо 20 сол дар он ҷо мемонанд. Дар аввалҳои салтанати Амир Ҳабибуллохон (салтанат) зоҳиран иҷозати баргашт ҳосил намуда, ба Кобул меояд ва 16 сол дар пойтахт зиндагӣ мекунад. Соли 1914 дар 37-солагӣ ба Бадахшон баргашта дар деҳкадаи Қарақузи наздики Файзобод, дар канори дарёи Кукча сукунат ихтиёр намуд ва саранҷом баъди 87 соли умри пурранҷ соли 1964 аз ҷаҳон чашм пӯшид. Махфӣ тамоми умр муҷаррад, бо тақвою порсо зист ва чунон ки мегӯянд бо орифону олимон ва адибони муосири хеш аз пушти парда суҳбат мекард 1. Махфӣ на танҳо тахаллуси Зебуниссо(Махфӣ) гирифт, балки ба тарзи зиндагии вай низ пайравӣ намуда, охирҳои умрро бо узлатнишинӢ, дар як гӯшаи Бадахшони Афғонистон гузарондааст.
Мачеха (ноҳияи Киквидзен, Волгоград)

Мачеха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Киквидзен, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Мачида

Мачида — яке аз шаҳрҳои префектураи Токио, Ҷопон аст.
Маҷнун

аҷнун (аз) каҳрамони асосии достонҳои ишқии адабиёти форсу-тоҷик вадигар халқҳои шарқ,ки бо унвони ЛАЙЛИ ВА МАЧНУН машҳуранд,аслан кайс ном дошт аишки лайли ба чунин (девонаги) гирифтораш кард.
Мачитон

Мачитон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Баҳори ноҳияи Ваҳдат. Аз Мачитон то маркази шаҳр 7 км. Аҳолиаш 3336 нафар, тоҷикон.
Маша ва Хирс

"Маша ва Хирс" ("Маша и Медведь") — сериоли мултипликатсионии Русия, ки студияи аниматсионии "Анимаккорд" сохта ба ҳамагон пешниҳод кардааст. Аз 7 январи соли 2009 намоиш дода мешавад. Ин мултфилм бо ёрии графикаи сеченака сохта шудааст. Дар нақши Маша ҳунарпеша Алина Кукушкина овоз медиҳад. Дар шабакаҳои телевизионии Русия; "Карусель", "Мульт", "Суббота" ва ғ. намоиш дода мешавад. Дар Тоҷикистон сериоли мултипликатсионии "Маша ва Хирс" аслан аз ТВ Баҳористон намоиш дода мешавад. Соли 2011 аввалин спин-офф бо номи "Афсонаҳои Маша", ки аз 26 сериол аз рӯи афсонаҳои халқи рус ва дигар афсонаҳо намоиш дода шуд. Соли 2014 дуюмин спин-офф, бо номи "Ҳайбатҳои Маша" намоиш дода шуд. Аз 31 майи соли 2019 фасли чорум, таҳти номи "Сурудҳои Маша" ба намоиш баромад. Аз 30 июли 2020, фасли панҷум дар шакли 4К намоишро оғоз кард. 16 июни соли 2021, намояндагони студияи "Анимаккорд" эълон кардаанд, ки то соли 2025 сохтани саргузашти "Маша ва Хирс"-ро ба роҳ мемонанд. 2 Нигаред.
Мачево (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Мачево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Машат (ноҳияи Сайрам)

Машат Машат) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сайрам ҷойгир аст. Дар соли 2009 777 нафар аҳолӣ дошт.
Машат (ноҳияи Тулкибос)

Машат Машат) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Тулкибос ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 1402 нафар аҳолӣ дошт.
Машиностроител (ноҳияи Петушин)

Машиностроител — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Петушин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Машиур Раҳмон

Машиур Раҳмон — сиёсатмадор ва арбоби давлатии Покистону Банглодеш, Сарвазири Банглодеш.
Машкино (ноҳияи Карачев)

Машкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Карачев, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Машкино (ноҳияи Лиски, Воронеж)

Машкино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Лиски, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Машкинская Горка (ноҳияи Каргополский)

Машкинская Горка — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Машина (ноҳияи Сураж)

Машина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сураж, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Машкинское Подгоре (ноҳияи Каргополский)

Машкинское Подгоре — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Машкинский (ноҳияи Новозибков)

Машкинский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Новозибков, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Машконак

Машконак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нусратулло Махсуми ноҳияи Рашт. Аз Машконак то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 905 нафар, тоҷикон.
Машково (ноҳияи Александров)

Машково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Александров, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Машраба

Машраба зарфи шишагӣ ё афолӣ барои нигоҳ доштани моеот ва нӯш обаҳо; суроҳӣ.
Машковская (ноҳияи Верховаж, Вологда)

Машковская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верховаж, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Машково (ноҳияи Почеп)

Машково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Машковская (ноҳияи Харовск, Вологда)

Машковская — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Машриқии Машҳадӣ

Мирзомалик Машриқии Машҳадӣ (1;? — 164042) — донишманд ва шоир и форс-тоҷик, муншӣ ва надими Шоҳ Аббос. Зиндагинома Аз олимон ва фозилони номвари за монаш буда, сарфу наҳви мантиқ, илмҳои диния ва адабро хуб медонист. Аз илми мусиқӣ низ бохабар будааст. Муддате дар Хуросон зиндагй ва бо шоирони ин ҷо ҳамкорӣ дошт. Пас ба Исфаҳон рафта, ба хидмати Шоҳ Аббос даромад. Бино бар маълумоти муаллифи "Ништари ишқ" ашъорашро 11 ҳазор байт шумурдаанд, ки аз ғазалу қасида ва рубоию китъаҳо иборат будааст.
Машрабов Имом (деҳа, н. Панҷ)

Машрабов Имом — деҳа дар ҷамоати деҳоти Озодагони ноҳияи Панҷ. Аз Машрабов Имом то маркази ҷамоат аз 1 км камтар, то маркази ноҳия аз 1 км камтар. Аҳолиаш 2200 нафар, тоҷикон.
Машриқӣ (шоир)

Машриқӣ — шоир ва хушнависи форс-тоҷик. Зиндагинома Аз ҷумлаи фозилон ва олимони барҷастаи аҳди Темуриён будааст. Дар зодгоҳаш шащри Ҳирот зиндагь ва эҷод кардааст. Илмҳои расмии замонро аз бар карда, дар фанни шеъру адаб машщури умум гардид. Ба маълумоти тазкираи Навоӣ ("Маҷолису-н-нафоис") Машриқӣ дар хушнависӣ, низ даст дошт; "маншаташ аз ҳусни хат таъмин мешуд". Ба анвои ои мухталифи назм шеър мегуфта, алалхусус ғазалро. Ин байт аз ст: Гавҳари ашк нисори раҳи ёре кардам, Шодам аз ошиқии хеш, ки коре кардам.
Устоқадам Машрабов

Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон Устоқадам Машрабов (15 апрел 1935, ноҳияи Дӯстӣ — 30 январ 1984, Душанбе) — овозхон, ширинкор. Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе ва Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро соли 1979 ғоибона хатм кардааст. Бештар бо таххаллуси Усто машҳур буд. Фаъолияташ дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон гузаштааст. Дар ҳамкорӣ бо Мастибек Паллаев (Масто) саҳначаҳои ҳаҷвӣ, этюдҳо, интермедияҳо, сурудҳои ҳаҷвӣ замзама менамуданд. Хидматашон дар ривоҷи услуби сарояндагии ҳаҷвӣ ниҳоят калон аст. Симои афроди фориғбол, майпараст, корбезор, олуфтасатанг, мунофиқ, худписанд, дурӯғгӯю оилабезорро бо таронаҳои ҳаҷвӣ мекушоданд. Саҳнаҳои "Эшон Шаҳристон рафтанд", "Муфаттиш", "Мудири анбор", "Тақсими кор", "Аз мо чӣ ҳосил?", "Усто ризо, Масто ризо", "Қалин", "Мода шуд" ва ғайраҳо ҳаводорони зиёд пайдо карданд.
Машриқ

Машриқи арабӣ, ё ба ихтисор Машриқ — сарзамине, ки дар ибтидо шомил (ба гуфтаи ҷуғрофиёдонон дар дараҷа аввал Ибни Хурдодбеҳ) тамом сарзаминҳои шарқим шинохташуда дар қарнҳои 9 то 10 мелодӣ, аз ҷумла Ҳинд, Чин, теъдоде ҷазоир дар Уқёнуси Ҳинд ва Уқёнуси Ором то Ҷопон буд. Дар ҳоли ҳозир "ал-Машриқ" истилоҳест, ки тавассути аъроб барои ишора ба бахши шарқии Ҷаҳони араб, воқеъ дар Осиёи Ғарбӣ ва шарқи Африқои Шимолӣ истифода мешавад. Ин минтақа шомили кишварҳои арабӣ Баҳрайн, Миср, Ироқ, Урдун, Кувайт, Лубнон, Умон, Фаластин, Қатар, Арабистони Саудӣ, Судон, Сурия, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Яман аст 1 2. Дар вожаи шоирона "машриқ" ба маънои "маҳалли баромадани офтоб" ва аз шарқи ("дурахшиш, равшан, тобиш" ва "ру ба афзоиш") ва бо ишора ба шарқ, ки дар он Хуршед боло меравад баргирафта шудааст 3 4. Ин шароити ҷуғрофиёӣ аз густариши аввалияи таърихи исломӣ ба вуҷуд омада ва ин минтақа мушобеҳи манотиқ Билоду-ш-шом ва Байнаннаҳрайн аст, ки таркиб шудааст 5. То таърихи 2014, Машриқ маҳалли зиндагӣи 1,7 % аз мардуми ҷаҳон аст 6 7 8 9 10.
Подшоҳии машрута

Подшоҳии машрута, монархияи конститутсионӣ — навъе аз ҳукумати подшоҳӣ, ки дар он (бар хилофи подшоҳии муталлақа) қудрати подшоҳ мутлақ нест (балки "машрут" аст). Ҳукумати салтанатии машрута дорои қонуни асосӣ буда ва барои идораи кишвар ниҳоди интихобӣ (монанди маҷлисҳои авом ё хавос) дорад.
Машқи шаб

Машқи шаб — яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Аббос Киёрустамӣ буд. Филмро дар соли 1989 сохт.
Машшота

Машшота зане, ки мӯйи арӯсонро оро медиҳад; ороишгар, шоназан.
Машқ

Машқ — Дар таълим Такрори мунтазами фаъолияти фикрӣ ё амалӣ, ки мақсади пухта кардан дорад. Машқ дар таълим барои ҳосил кардани маҳорат ва малака мавқеи калон дорад. Барои он ки машқ натиҷаи дилхоҳ диҳад, ба ҳисоб гирифтани шароити мавҷуда, фаҳмидани саҳву нуқсонот ва донистани роҳҳои ислоҳи онҳо зарур аст. Машқ он вақт фоида мебахшад, ки аз иҷрои амали сода ба иҷрои амали мураккаб тадриҷан гузашта шавад. Илова бар ин, ташкили дурусти такрор лозим, чунки такрори барзиёд ба хастагӣ ва такрори кам ба канда шудани алоқаҳои таркиб ёфта боис мегардад. Дар аввалҳои таълим бештар ва дар охирҳои он камтар такрор кардан ба мақсад мувофиқ аст. Машқи мактабӣ, одатан ҳар фан ва корҳои берун аз синф ва берун аз мактаб хос аст. Машқ барои кори мустақилона ва инкишофи қобилияти эҷодии хонандагон ёрии ҷиддӣ мерасонад. Машқ дар корҳои тарбия низ истифода мешавад. Дар мусиқӣ Машқ тайёрии махсусест, ки созанда ва хонанда оҳанг ва сурудро мувофиқи нишондоди устод аз худ ва иҷро мекунанд ва маҳорати худро меафзоянд. Оҳангҳое, ки бо асбоби алоҳида ё аз тарафи дастаи навозандагон иҷро карда мешавад, низ Машқ ном дорад. Масалан: машқи Дилхироҷ, машқи Наврӯзи Аҷам ва ғайраҳо. Роҳҳои навозиши сурудҳо низ Машқ номида мешавад. Созандагонро машшоқ, яъне машқкунандагон мегӯянд. Нигаред.
Машъал

Машъал 1 — намуди чароғест, қодир ба таъмини нури дароз ва пуршиддат дар ҳавои кушод дар ҳама гуна обу ҳаво, одатан як чӯби кӯтоҳ бо мӯяк дар як канори он барои равшанӣ ё фурӯзон кардани чизе.
Машъал (деҳа, н. Вахш)

Машъал — деҳа дар ҷамоати деҳоти Машъали ноҳияи Вахш. Аз Машъал то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 49 км. Аҳолиаш 1124 нафар, тоҷикон.
Маъбуд Муслимов

Маъбуд Умедхоҷаевич Муслимов — забоншинос, номзади илмҳои филологӣ, дотсенти кафедраи забони тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома Муслимов Маъбуд хатмкардаи шуъбаи арабии факултети шарқшиносии ДМТ, аспирантураи ДМТ. Аз соли 1996 омӯзгори ҳамин донишгоҳ. Соли 2006 таҳти унвони "Воҳидҳои фразеологии забони адабии муосири тоҷик бо унсурҳои луғавии арабӣ" рисолаи номзадиашро дифоъ намудааст. Соли 2007 муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ барои ихтисосҳои ғайрифилологӣ ва аз соли 2011 то ҳол дотсенти кафедраи мазкур. Муаллифи 1 монография, 3 дастури таълимӣ ва зиёда аз 20 асару мақолаи илмӣ-методӣ ва оммавӣ мебошад. Осори илмӣ Воҳидҳои фразеологии забони адабии муосири тоҷик бо унсурҳои луғавии – Душанбе, 2009; Забони тоҷикӣ (Замимаи китоби дарсӣ барои донишҷӯёни факултетҳои геология ва кимиё). – Душанбе: "ЭР-граф", 2009 (ҳаммуаллиф); Маҷмӯаи саволҳои тестӣ аз фанни забони тоҷикӣ. –Душанбе, 2009 (ҳаммуаллиф); Забони тоҷикӣ (китоби дарсӣ барои донишҷӯёни факултети кимиё).–Душанбе, 2012 (ҳаммуаллиф).
Одинамуҳаммад Маъдан

Одинамуҳаммад Маъдани Понғозӣ (1761, Шайдон, Ашт — 1838, Ашт) — шоири форсизабон. Зиндагинома Соли 1761 дар деҳаи Понғоз, Ноҳияи Ашт ба дунё омадааст. Маъдан аз ҳисоби набудани шароити оилавӣ, барои дарёфти бурдаи ноне дар дасти бойҳои маҳаллӣ чупонӣ мекард. Бо мурури замон ба назди муаллими шинохтаи ҳамон давр Мулло Муҳаммад Амин Хоҷӣ меравад. Дар солҳои хондан ба шеър навиштан сар кард. Айёми донишҷӯӣ ба шеъргӯӣ оғоз кард. Аввал тахаллуси эҷодиаш Камина буд ва баъдтар тахаллуси Маъданро интихоб кардааст. Маъдан ҳарчанд ҳаёти вазнин дошт, бо вуҷуди ин сӯҳбаторою рӯҳбаланд буд. Дар ҷамъомадҳо бо сухандонию ҳазлу латифаҳояш табъи мардони ҳамсӯҳбаташро болида мекард. Дар яке аз чунин нишастҳо вақте аз вай дархост карданд, ки бо истифодаи калимаҳои аз ҳамдигар аз ҷиҳати маъно дури гул, шамшер, нон ва танбӯр шеъре бигӯяд, дарҳол рубоии зайлро эҷод кард: Ҳарчанд ӯ аз ҳудуди ноҳияи Ашт берун набаромада бошад ҳам, бо тахаллуси Маъдани Понғозӣ дар доираи адибони Хуқанд маъруф буд. Мерос Бо Забони тоҷикӣ ва Забони узбекӣ эҷод кардааст. 1 Аз рӯи маълумотҳои Фазлии Намангонӣ Маъдан девоне тартиб дода буд, вале девони зикршударо ҳамчун гумшуда меҳисобиданд. Муддати дароз танҳо қисме аз шеърҳояш дастрас буд, ки дар антологияи Фазли Намангонӣ ҷойгир шудаанд ва бархе аз маҷмуи шеърҳои ӯ, дар шаҳри Тошкент маҳфузанд. Соли 1962 тайи таҳқиқоти филологӣ дар зодгоҳаш деҳаи Понғоз якчанд девони шоир ёфт шуд, ки мазмунан аз ҳамдигар фарқ мекард. Танҳо қисме аз шеърҳои дар ин девонҳо буда ба нашр расида буданд. Маъдан чун дигар шоирони замони худ бо ду забон тоҷикӣ ва узбекӣ менавишт. Дар шеърҳои тоҷикии шоир таъсири асарҳои Ҷомӣ, Ҳилолӣ ва Бедил ба назар мерасад. Ҳамчунин дар шеърҳои узбекӣ низ таъсири асарҳои Навоӣ ва Фузулӣ дида мешуд. Маъдан якчанд мухаммас ба ғазалҳои Навоӣ навиштааст, ғазали маъруфи ӯ "Менга номеҳрибон ёр" аз ин гуфтаҳо шаҳодат медиҳанд. Шеърҳои Маъдан ба мероси назми адабиёти тоҷику ӯзбек дохил мешавад.
Машутиха (ноҳияи Харовск, Вологда)

Машутиха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Харовск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.