ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Пётр Багратион

Княз Пётр Иванович Багратион (гурҷӣ:, Петре Иванес дзе Багратиони июн (10 июл) 1765 (1765-07-10), Тифлис — 12 сентябри 1812, деҳаи Сима, губернияи Владимир) — княз, генерали қаҳрамони Ҷанги ватании соли 1812. Зиндагинома Аз оилаи полковник, аз авлоди князҳои қадимии гурҷӣ. Хидмати ҳарбиро соли 1782 дар Қафқоз оғоз намудааст. Дар ҷангҳои русҳову туркҳо сипаҳсолори дивизия ва дар Ҷанги русҳову туркҳо фармондеҳи лашкар буд. Солҳои 1806-10 фармондеҳи лашкари Молдавия, аз август соли 1811 сарварии лашкари Подолскийро ба уҳда дошт. Барои маҳорат ва шуҷоати ҷангӣ ба ӯ рутбаи генерал-лейтенант ва баъди ҷанг бо шведҳо генерали инфантерия (сипоҳи пиёдагард) доданд. Дар Ҷанги ватании соли 1812 дар муҳорибаи Бородино фармондеҳи лашкар буд. Дар ҳамин муҳориба захмӣ шуда, дар деҳаи Сими губернияи Владимир вафот кард. Соли 1839 бозмондаҳои ҷасади ӯ ба майдони Бородино оварда шуданд.
Багриново (ноҳияи Суздал)

Багриново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Суздал, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Бад-Рагатс

Бад-Рагатс — ҷамоат дар кантони Санкт-Галлен дар Швейтсария. Аз асри 19 чун курорт машҳур аст.
Иван Баграмян

4375473? (22 феврал 1968) Иван Христофорович (Ованес Хачатурович) Баграмян (арманӣ. декабри сентябри 1982) — лашкаркаши шӯравӣ, Маршали Иттиҳоди Шӯравӣ, ду бор Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Зиндагинома Аз соли 1915 ходими ҳарбӣ. Хатмкардаи мактаби прапоршикҳо. Ширкаткунандаи Ҷанги якуми ҷаҳонӣ ва Ҷанги шаҳрвандии Россия. Соли 1920 ба Артиш (Армия)-и Сурх дохил шуд (фармондеҳи эскадрони пулемётчиён, полки савора, сардори ситоди дивизияи савора). Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе, Академияи ҳарбии Ситоди генералиро хатм кард. Муаллими калони академияи Ситоди генералӣ, сардори шуъбаи фаврии ситоди махсуси Округи ҳарбии Киев. Аз ибт. ҶБВ дар вазифаи ҷонишини сардори ситоди Ҷабҳаи Ҷанубу Ғарбӣ дар ташкили мудофиаи Киев, тарҳрезӣ ва ҳуҷуми ҷавобӣ дар амалиёти ҷангии назди Ростов ва Елетск иштирок кард. Аз декабр 1941 сардори ситоди Ҷабҳаи Ҷанубу Ғарбӣ, аз июни 1942 фармондеҳи лашкари 16-ум, аз ноябри 1943 фармондеҳи сипоҳиёни Ҷабҳаи 1-уми Назди Балтика. Сипоҳиён таҳти фармондеҳии Баграмян дар муҳорибаи Курск, амалиёти Белоруссия ва ғ. ғолиб омадаанд. Соли 1945 Баграмян фармондеҳи гурӯҳи фаврии Земландск ва Ҷабҳаи 3-юми Белоруссия буда, душманро дар назди Кёнигсберг шикаст дод. Солҳои 1945-54 фармондеҳи Округи ҳарбии Назди Балтика, 1954-55 сарнозири Вазорати мудофиа, 1955-56 ҷонишини вазири мудофиа, 1956-58 сардори Академияи ҳарбии Ситоди генералӣ, 1958-68 сардори Ақибгоҳи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС, аз соли. 1968 нозири генералии Гурӯҳи нозирони генералӣ. Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 2-7). Хрдену медалҳо Бо 7 ордени Ленин, ордени Револютсияи Октябр, 3 ордени Байрақи Сурх, 2 ордени Суворов (дараҷаи), ордени Кутузов (дараҷаи) ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Бадавӣ, Шайхалӣ

Бадавӣ, Шайхалӣ (таваллуд 1867 – даргузашт номаълум) — хушнависи маъруфи мисрӣ. Зиндагинома Дар Қоҳира таваллуд шудааст. Пас аз хатми ҳифзи Қуръон, итмоми таҳсилоти ибтидоӣ ва ёдгирии наҳв, тафсир, ҳадис, фиқҳ назди шайх Дусавқи Арабӣ ва шайх Қандил, аз олимони динии Қоҳира ва шайх Муҳаммади Зағлул, машҳур ба Росам, ба машқи хат пардохт. Сипас аз Муҳаммад Афандӣ Мунисзода, бузургтарин устоди хат дар Миср, иҷозатнома гирифт ва чанде баъд ба ҷиргаи хаттотони пешоҳанги Миср пайваст. Соли 189495 дар Мадрасаи амирияи Обидин ба унвони устоди хат ба кор қабул шуд ва эҳтимолан то соли 1940 (ба далели канорагирӣ ё даргузашт номе аз ӯ дар миён нест) дар мадрасаҳои бисёре ба кори худ идома дод. Аз Бадавӣ осори бисёре ба ҷой мондааст, аз ҷумла: Қуръони карим, ки барои Ҳусайнпошо китобат кардааст; ҷузвиёте, ки барои яке аз ғуломони озодшудаи Исмоилпошо – подшоҳи Миср нусхабардорӣ кардааст; мусҳафи шариф, ки баъдҳо ба Масҷиди Набавӣ ҳадя шудааст; ҷузваҳое аз Қуръон, ки барои яке аз сарватмандони мисрӣ китобат кардааст; хатҳое ба хатти сулси ҷалӣ, ки бар рӯйи дарҳои вуруди масҷидҳо ва ҷомеаҳои Миср навиштааст; лавҳаи номҳои хиёбонҳо, шаҳрҳо ва кӯчаҳои Қоҳира, ки теъдоди зиёде аз онҳо ба хатти ӯ мавҷуд аст; ояи каримаи "Ва ҷаъално мин ал-моъи кулла шайъин ҳаййи" ба шакли доира бар рӯйи чашмае, ки Фуоди якум дар Мино барои ҳоҷиён бино кардааст.
Бада (ноҳияи Братск, Иркутск)

Бада — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Братск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадай (ноҳияи Усолск, Иркутск)

Бадай — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Усолск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадагуй (ноҳияи Баяндай, Иркутск)

Бадагуй — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Баяндай, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадали насл

Бадли нсл — иваз гаштани давраи ҳаётии инкишофи ду насл: спорофит (насли ғайриҷинсии рустаниҳое, ки бо бадали насл инкишоф меёбанд; дар спорофит спорангияҳо ба вуҷуд омада, дар натиҷаи мейоз дар онҳо спораҳо ҳосил мешаванд) ба ғаметофит (ҷинси рустанӣ, ки аз спора ба вуҷуд омада, минбаъд ғаметофит ҳосил мекунад). Хромосомаҳои ҳуҷайраи спорофит диплоидӣ (дучанд), вале ҳуҷайраи ғаметофит гаплоидӣ мебошанд. Бадали насл бештар ба рустаниҳои олиташаккул хос аст; дар байни рустаниҳои дараҷаи паст фақат дар баъзе обсабзҳо муайян шудааст; Бадали насл — дар ҳайвонот (исфанҷҳо, рӯдаковокҳо, кирмҳо ва ғайра) муттасил бадал гаштани насли навъҳое, ки онҳо аз ҷиҳати морфологӣ, физиологӣ ва афзоиш аз ҳамдигар фарқ мекунанд (мас., дар полипҳои гидрашакл насли ғайриҷинсӣ полипҳо буда, насли ҷинсӣ медузаҳоянд). Ду навъи бадали насли ҳайвонот – гетерогония (наслҳои ҷинсӣ ҳамдигарро иваз мекунанд) ва метагенез (яке бо роҳи ҷинсӣ ва дигаре танҳо бо роҳи ғайриҷинсӣ афзоиш мекунад) маълум аст. Бадали насл ба паҳн шудани организмҳо ёрӣ мерасонад.
Багрино (ноҳияи Вологод, Вологда)

Багрино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Бадалшавӣ (забоншиносӣ)

Бадалшавӣ — ҳодисаи фонетикӣ (савтист) дар забон, ки дар табдил ёфтани овозҳои нутқ дар таркиби як морфема сурат мегирад. Бадалшавӣ ба шароити гуногуни фонетикӣ – ҳамнишинии садонокҳо, ҳамсадоҳо ва ғ. вобаста аст. Бадалшавӣ дар забоншиносии тоҷик Дар забоншиносии тоҷик ду навъи бадалшавӣ – а) бадалшавии анъанавӣ ё таърихӣ ва б) бадалшавии зинда ё фонетикӣ вуҷуд дорад. Сабаби бадалшавии таърихиро танҳо аз ҷиҳати таърихӣ метавон муайян намуд. Фарқи бадалшавии таърихӣ аз фонетикӣ дар он аст, ки бадалшавии фонетикӣ вазифаи морфологӣ надорад. Аммо бадалшавии таърихӣ вазифаи морфологӣ доштан метавонад. Ин ҳодиса дар асосҳои феъл ба назар мерасад: паз – пухт, соз – сохт, хӯр – хӯрд ва ғ. Баъзе ҳодисаҳои бадалшавӣ бад-ин қароранд: Дар забони тоҷикӣ ду навъи бадалшавии зинда ё фонетикӣ ба назар мерасад: Бадалшавии зинда ё фонетикӣ хоси забони гуфтугӯӣ аст. Дар нутқи хаттӣ навиштани калимаҳои адабии бадалшуда ғалати имлоӣ ба шумор меравад.
Эргаш Бадалов

Эргаш Бадалов (Эргаш Турсунович Бадалов августи 1936, деҳаи Чукири ноҳияи Регар — 10 феврали 2007, Душанбе) — микробиолог, доктори илми ветеринарӣ (199.
Бадан

Бадан — ҷисми ҳайвон, инсон ба ғайр аз дастҳо, пойҳо ва сар. Ҳамчунин нигаред.
Бадам

Бадам Бадам) — деҳаи (ауыл) барҳамёфта дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сайрам ҷойгир буд. Дар соли 2014 қисме аз (маҳаллаи) шаҳри Чимканд шуд ва аз ҳисобҳо бароварда шуд. Дар соли 2009 3387 нафар аҳолӣ дошт.
Бадарма (ноҳияи Уст-Илимск, Иркутск)

Бадарма — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Илимск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадани инсон

Бадани инсон — сохтори ҷисмонии инсон, организми инсон. Бадани инсон аз ҳуҷайраҳои намудҳои гуногун ташкил карда шудааст, ба таври хос дар бофтаҳо ташкил карда шудаанд, ки узвҳоро ташкил медиҳанд, фосилаи байни онҳоро пур мекунанд ё берунро мепӯшонанд. Бадани одами калонсол тақрибан аз сӣ триллион ҳуҷайра иборат аст. Бадани инсон ба ин гурӯҳ тақсим мешавад: сар, гардан, тан, узвхои боло ва поён. Анатомияи муқаррарии инсон Бадани инсон ба системаҳои устухонӣ, мушакӣ, асабӣ, дилу рагҳо, роҳҳои нафаскашӣ, ҳозима, ихроҷ, репродуктивӣ, эндокринӣ, иммунӣ ва бофтаҳо тақсим мешавад. Миқдори узвҳои инсон Нишондиҳандаҳои миёнаи зерин барои як нафари 20-30 сола бо дарозии бадан 170 см, вазнаш 70 кг ва масоҳати сатҳи бадан 1,8 м мебошанд. Агар вазни умумии бадан 70 кг бошад, онгоҳ узвҳо дар алоҳидагӣ чунин вазн хоҳанд дошт: Таркиби кимиёвӣ Бадани инсон ба ҳисоби миёна аз 60% об, 34% моддаҳои органикӣ ва 6% моддаҳои ғайриорганикӣ иборат аст (таносубҳо барои синну соли гуногун тағир меёбанд). Унсурҳои асосии кимиёвӣ, ки моддаҳои органикиро ташкил медиҳанд, карбон (18%), оксиген (65%), ҳидроген (10%) ва нитроген (3%) мебошанд, илова бар ин, моддаҳои органикӣ инчунин фосфор (1%) ва сулфур (0,25%) доранд. Моддаҳои ғайриорганикӣ дар бадани инсон 22 унсури муҳими кимиёвиро дарбар мегиранд: хром, калсий, фосфор, оксиген, натрий, магний, сулфур, бор, хлор, калий, ванадий, Манган, оҳан, кобалт, никел мис, йод, Йод, Молибден, Фтор Силисий, Селен. Ҳамчунин нигаред Эҳоҳ.
Бадафзор

Бадафзор (— аз ва) — нармафзоре, ки барои тасаллут бар сомонаи омили роёна ё осеб расондан ба он, бидуни огоҳӣ ё таъйиди корбар, ба кор меравад.
Бадарминск (ноҳияи Уст-Илимск, Иркутск)

Бадарминск — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Уст-Илимск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадар (ноҳияи Тулун, Иркутск)

Бадар — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Тулун, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Баданки (ноҳияи Николск, Вологда)

Баданки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Николск, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Бадансозӣ

Бадансозӣ, бодибилдинг (аз — бадан ва — сохтан), мушакварзӣ, културизм (аз) — навъи варзиши бадан, ки фақат барои калону зебо шудани мушакҳои бадан карда мешавад. Дар бисёр кишварҳоҳо ба истилоҳи англисиаш, яъне бодибилдинг қабул карда шудааст. Дар Фаронса, Итолиё, Испания ва баъзе мамлакатҳои дигар истилоҳи фаронсавии он — "културизм" (мушакварзӣ)-ро ба кор мебаранд. Таърих Машқҳои вазнин барои инкишофи қувва ва зебоии бадан ҳанӯз дар Юнони Қадим ва Руми Бостон истифода мешуданд. Онҳо тадриҷан дар бисёр мамлакатҳо паҳн гардидандБадансозӣ бештар дар Амрико маъруфият пайдо кард. Бонуфузтарин озмуну мусобиқаҳо оид ба бадансозӣ дар Амрико "Марди зеботарини Амрико" ва "Марди зеботарини ҷаҳон" мебошанд. Дар с-ҳои 50 садаи 20 дар як қатор мамлакатҳои ҷаҳон бадансозии касбӣ маъмул шуд. Соли 1946 Федератсияи байналмилалӣ оид ба бадансозӣ ташкил карда шуд, ки 145 федератсияҳои миллиро муттаҳид менамояд. Бонуфузтарин мусобиқаҳои байналмилалӣ оид ба бадансозӣ "Марди зеботарини Олимпия" (барои мардон) ва "Зани зеботарини Олимпия" (барои занон) мебошанд, ки аз соли 1965 ҳар сол аз ҷониби Федератсияи байналмилалии бадансозӣ ташкил карда мешаванд. Дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ба мушакҳои мушакварзон аз рӯйи ҳаҷм, зебоӣ ва мутаносибӣ баҳо медиҳанд. Маъруфтарин чемпионҳои мусобиқаи байналмилалии "Марди зеботарини Олимпия" Ли Хейнӣ, Арнолд Шварсенеггер, Ронни Колеман мебошанд. Бадансозӣ дар Тоҷикистон Бадансозӣ солҳои охир дар Тоҷикистон низ маъмул гардид. Соли 2009 Федератсияи бодибилдинг ва пауэрлифтинги Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил карда шудБадансозӣ дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Турсунзода, Қӯрғонтеппа, Ваҳдат, ноҳияи Шаҳринаву Ҳисор ва ВМКБ инкишоф ёфтааст. Ҳар сол дар Тоҷикистон чемпионатҳои ҷумҳуриявӣ ва Ҷоми "Ширкати алюминийи тоҷик" (ТАЛКО) гузаронида мешаванд. Мушакварзони тоҷик аз соли 2009 дар чемпионатҳои ҷаҳон ва Осиё иштирок мекунанд. Азизов Азиз соли 2010 дар Бозиҳои дуюми соҳилии Осиё, ки зери сарпарастии Кумитаи олимпии Осиё баргузор шуд, ҷойи 3-юмро ишғол кард. Толибов Хуршед ссоли 2011 дар чемпионати ҷаҳон дар шаҳри Малако (Малайзия) ҷойи 8-умро соҳиб шуд.
Бадарға

Бадарға, табъид — аз маҳалли истиқомат маҷбуран дур намудани маҳкумшуда. бадарға дар қисме аз мамлакатҳои дунё як навъи ҷазо буда, дар ҳаққи маҳкумшудагоне татбиқ мегардад, ки додгоҳ зиндагӣ кардани онҳоро дар ҷойи истиқоматашон барои ҷамъият хатарнок медонад. Навъҳо Бадарға ду навъ мешавад: Бадарға ба ҷойи муайян аз он иборат аст, ки маҳкумшуда аз ҷойи истиқоматаш ронда, ҳатман ба ҷойи муайян кӯчонда мешавад. Бадарға аз ҷойи муайян аз он иборат аст, ки шахси маҳкумшуда аз ҷойи истиқоматаш ронда, истиқомат кардан дар ҷойҳои муайян ба вай манъ карда мешавад. Бадарға ба ҷойи муайян ва бадарға аз ҷойи муайянро ба сифати ҷазои асосӣ ва ҳам ҷазои иловагӣ ба муддати аз 2 то 5 сол таъйин кардан мумкин аст. Бадарға ба ҷойи муайян ва бадарға аз ҷои муайян дар ҳаққи касоне, ки то содир кардани ҷиноят 18-сола нашудаанд, татбиқ карда намешавад. Бадарға ба ҷойи муайян ба занони ҳомила ва заноне, ки дар нигоҳубини худ фарзанди то синни 8-сола доранд, низ татбиқ карда намешавад. Тартиб, ҷой ва шароити адо кардани муҳлати бадарға ба ҷойи муайян, инчунин тартиб ва шароити бадарға аз ҷойи муайянро қонунгузории давлат муқаррар менамояд.
Бадахш (фармондеҳ)

Бадахш, Питиахш — фармондеҳи низомии Сосонӣ дар замони Қубоди. Ӯ дар канори Боресмонас ва Пирӯз дар Набарди Доро ширкат дошааст.
Бадахшон (деҳа, н. Дӯстӣ)

Бадахшон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷиликӯли ноҳияи Дӯстӣ. Аз Бадахшон то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 2 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1406 нафар 1, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: сабзавоткорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз дарёи Вахш обёрӣ мешаванд.
Бадахшон (рӯзнома)

"Бадахшон" (Шаблон:- — ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони тоҷикӣ мебошад. Муассис ва ношир - Мақомоти иҷроияии маҳаллии хокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст. Мавзӯъҳои рӯзнома – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, иҷтимоӣ-ҳуқуқӣ ва ҳаёти иҷтимои ва фарҳангии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон мебошад. Рӯзнома ба андозаи А – 3 дар 8 саҳифа ба забони тоҷикӣ ва дар як ҳафта 1 маротиба нашр мешавад. Нишонӣ, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ш.Хоруғ, кӯчаи Иброҳим Исмоилов, 46 Таърих Сохтор.
Муҳаммад Масҷидии Бадахшонӣ

Бадахшонӣ Муҳаммад Масҷидӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоир и тоҷик (нимаи дуюми садаи – ибтидои садаи). Мувофиқи маълумоти тазкираи "Баҳори Бадахшон" Б. аз зодгоҳаш барои таҳсил ба Бухоро омад ва аз улуми мутадовила дониш андӯхта, чун шоиру донишманд шуҳратёр гардид. Дар замони амир Олимхон ба мартабаи охундӣ расида буд. Ба дарбор низ қаробат доштааст. Аз ашъораш, ки дар замони зиндагиаш дар байни мардуми Бухоро интишор ёфта, машҳур буданд, намунаҳо ба тавассути тазкираҳову баёзҳо расидаанд.
Саййидҷалоли Ҳусайнии Бадахшонӣ

Бадахшонӣ Саййидҷалоли Ҳусайнӣ (1941, вилояти Бадахшон, Афғонистон) — файласуф, шарқшинос. Фаъолияташ аз муовини директори Китобхонаи марказии Донишгоҳи Фирдавсии Машҳад оғоз шуда, баъдҳо директори китобхонаи Институти таҳқиқоти исмоилӣ (аз соли 1979) буд. Соли 1989 рисолаи докториро дар бахши фалсафаи Ислом дар Донишгоҳи Оксфорд дифоъ карда, аз он вақт то ҳол корманди пешбари илмии Институти таҳқиқоти исмоилӣ мебошад. Ба Тоҷикистон бори нахуст соли 1991 омада буд. Аз ҳамин сол Б. узви Ҷамъияти байналхалқии ҳамватанони бурунмарзии "Пайванд", аз соли 1993 узви кумитаи иҷроияи он мебошад. Б. доир ба таърихи фалсафа, таърихи дин ва ҷанбаҳои алоҳидаи фарҳанги мардуми Шарқ таҳқиқоти ҷолибу арзишманд дорад: китобҳои "Биниш ва амал", "Шарҳи ҳоли равони уламои мусулмон", тарҷумаи англисии "Сайру сулук" ва "Равзат-ут-таслим"-и Насируддини Тусӣ ва амсоли инҳо. Б. "Девони қиёмат"-и Ҳасан Салоҳи Муншӣ (аз шуарои низории давраи Аламут), тарҷумаи нави "Оғозу анҷом", "Таваллову табарро" ва "Матлубу-л-муъминин"-и Насируддини Тусиро ба нашр омода кардааст.
Бадахшон (нашрия)

"Бадахшн" — нашрияи мақомоти ҳокимияти давлатии ВМКБ. Аз 2 сентябри 1931 нашр мешавад. То соли 1955 "Бадахшони сурх", солҳои "Бадахшони Советӣ" ном дошт ва ҳафтае се маротиба ба забонҳои тоҷикию русӣ ба табъ мерасид. Аз соли 1991 "Бадахшон" ном гирифт ва ҳафтае як маротиба ба забони тоҷикӣ чоп мешавад. Аз ҳаёти сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва адабии ВМКБ хабар, очерку мақола, лавҳа нашр менамояд.
Мавлоно Муҳаммади Бадахшӣ

Мавлоно Муҳаммади Бадахшӣ. Дар Бадахшон савод бароварда, пас таҳсилашро дар Ҳирот давом додааст. Дар Ҳирот бо Навоӣ ва Ҷомӣ шинос шуда, аз суҳбати онҳо файзёб гардидааст. Мавлоно Муҳаммади Бадахшӣ дар фанни муаммо ва гуфтани таърих моҳир будааст. Ин рубоӣ аз ӯст:.
Саййидсӯҳроби Валии Бадахшонӣ

Бадахшонӣ Саййидсӯҳроби Валӣ (соли таваллуд ва вафот номаълум) — нависандаи маъруф ва орифи низории давраи баъд аз Аламут. Зиндагинома Дар бораи шарҳи ҳолу зиндагии Б. маълумоти кофӣ дастрас нест. Аз мушаххасот ҳамин маълум аст, ки дар ибтидои садаи дар минтақаи Кӯҳистони Бадахшон дар аҳди имомони муҳаммадшоҳӣ — Тоҳир ибни Разиюддин ва Разиуддини зиндагӣ кардааст. Б. дар масири фаъолияти эҷодиаш китобҳои мазҳабии ҷолибе таълиф карда, ки "Сию шаш саҳифа", "Равзату-л-мутааллимин", "Асрор-ун-нутфа", "Рисолаи ҳудудия" аз зумраи онҳоянд. Бахусус китоби "Сию шаш саҳифа" (китобҳои диг. Б. ҳанӯз дастраси муҳаққиқин нагардидаанд), ки ба номи "Саҳифат-ун-нозирин" низ маълум аст, дар байни исмоилиёни Бадахшони Тоҷикистону Афғонистон, шим. Покистон (вил-ҳои Ҳунзо ва Читрол) хеле маъруфият дорад ва нусхаҳои хаттии он дар дасти мардум бисёранд. Дар ин китоб дар бораи офариниш, кайҳоншиносӣ, ақли кулл, нафси кулл ва диг. матлабҳои вобаста ба фалсафаи мовароуттабиа, мабдаъ ва маод, биҳишту дӯзах, таъвилот, нубувват ва имомат сухан меравад, ки барои таҳқиқи ақидаҳои низории баъди давраи Аламут маълумоти арзишманд дорад. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Нуруддин Ҷаъфари Бадахшӣ

Нуруддин Ҷаъфари Бадахшӣ — ориф, сӯфӣ, нависанда ва донишманди форс-тоҷик, шогирди барҷастаи Мирсайид Алии Ҳамадонӣ 1. Зиндагинома Аз даврони кӯдакӣ ва овони ҷавонии ӯ маълумоте дастрас нест. Дар айёми ҷавонӣ Бадахшӣ бо ташвиқи яке аз дӯстонаш Ахӣ Алӣ Ҳақҷӯй ба дидори Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ ба деҳаи Алишоҳиён рафт ва минбаъд шефтаи ӯ шуд. Аммо Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ шояд омода будани ӯро барои байъат ҳанӯз напазируфта буд, ки қабул кардани ӯро ба таъвиқ андохт ва саранҷом дар Иди Фитр Бадахшӣ-ро ба шогирдӣ пазируфт. Аз он давр то вафот Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ, Нуруддин Ҷаъфар мулозими ӯ буд ва таҳти таълиму тарбияти ӯ қарор гирифт. Тадриҷан Бадахшӣ назди Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ эътибор пайдо карда, яке аз шогирдони хосси ӯ гашт, то ҳадде, ки шайх дар ҳузури худ ба ӯ иҷозаи байъат дод ва мардумро ба байъат бо ӯ ташвиқ менамуд. Ҳамчунин ҳангоми ба сафар рафтанаш вазифаи тадрис ва иршоди муридонро ба уҳдаи Бадахшӣ мегузошт. Ҳатто, вақте ки сафари ҳаҷ дошт, Бадахшӣ-ро дар деҳаи Алишоҳиён ба маснади худ нишонд ва ба ӯ қабули тавбаи талабагон ва таълими зикрро ба муридон иҷоза дод ва пӯстину офтобаи таҳоратии худро ба ӯ бахшид. Бадахшӣ ҳангоми фавти Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ дар хонақоҳи Фатҳободи деҳаи Рустоқбозор истиқомат дошт ва бо шунидани ин хабар ба Хатлон омада, дар хонақоҳи бузурги он шаҳр сокин шуда, ба ёдбуди устоди равоншодаш ба таълифи китоби "Хулосату-л-маноқиб" шурӯъ намуд. Бадахшӣ аз худ мероси ғании ирфонӣ боқӣ гузоштааст, ки "Хулосату-л-маноқиб", "Истилоҳоти суфия" ва Шарҳи "Авроди фатҳия" аз ҷумлаи онҳоянд. Муҳимтарин асари Бадахшӣ "Хулосату-л-маноқиб" буда, дар маноқиби Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ таълиф шудааст. Ин китоб куҳантарин ва пурарзиштарин манбаи маълумот дар бораи Мирсаййид Алии Ҳамадонӣ ба ҳисоб меравад, зеро муаллиф муддати тӯлоние мулозими шайх буд ва ҳикоятҳову қавлҳои ӯро аз забонаш шунида, рӯйи сафҳа овардааст. Дар "Истилоҳоти суфия" муаллиф муҳимтарин мафҳумоти ирфонӣ ва истилоҳоти тасаввуфиро шарҳ додааст.
Бадбинӣ

Бадбинӣ ё пессимизм — нигоҳи манфӣ ба зиндагӣ. Баръакси бадбинӣ (пессимизм) — хушбинӣ (оптимизм) аст. Ҳамчунин нигаред.
Мулло Камоли Бадахшӣ

Мулло Камоли Бадахшӣ — шоир и форс-тоҷики доираи адабии Самарқанд. Зиндагинома Дар Самарқанд зиндагӣ ва эҷод кардааст. Тибқи маълумоти Навоӣ дар "Маҷолису-н-нафоис" ва Давлатшоҳи Самарқандӣ дар "Тазкирату-ш-шуаро" дар суханварӣ мартабаи олӣ дошта, аз саромадони шуарои он рӯзгор ба шумор мерафт. Шоири соҳибдевон. Дар миёни анвои ашъори девонаш, ки то ҳол дастрас нагардидааст, махсусан қасидаҳояш некӯ будаанд. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳову баёзу ҷунгҳо ба назар мерасанд. Абёти зерин аз ӯст: Машшотае, ки мӯи туро шона сохта, Арбоби ақлро ҳама девона сохта. Аз қиссаи Сикандару Доро магӯ, ки чарх Бисёр аз ин ҳикояту афсона сохта Паймона гиру соғару саҳбо талаб, ки давр Сарҳо шикаста, соғару паймона сохта Чашми Бадахшӣ аз пайи осори мақдамат Ҳар дам ҳазор гавҳари якдона сохта.
Сангмуҳаммади Бадахшӣ

Мирзо Сангмуҳаммади Бадахшӣ (қарни — қарни) — таърихнигор ва шоири форс-тоҷик. Зиндагинома Оид ба аҳволи зиндагии Сангмуҳаммади Бадахшӣ маълумоти кофӣ дастрас нест, вале аз баъзе ишораҳояш дар китоби таълифнамудаи ӯ "Таърихи Бадахшон" маълум мешавад, ки дар соли 179697 — соли чоруми ҳукмр. Муҳаммадшоҳ ба Файзобод (пойтахти вақти Бадахшон) омада, дар дарбори ӯ ба гурӯҳи "аҳли қалам" пайваст. Дар ин ҷо ба вазифаи мирзоӣ таъйин гардида, дар шеър низ "Мирзо" тахаллус мекард. Ки ӯ мир шуд, ман шудам мирзо, Бувад хуш Худоят, Муҳаммад ризо. Дар соли 16-уми ҳукмронии Муҳаммадшоҳ Сангмуҳаммади Бадахшӣ навиштани солномаи сулолавии "Таърихи Бадахшон"-ро ба итмом расондааст. "Таърихи Бадахшон" ғайр аз баёни салтанати амирони Бадахшон (асосан сулолаи Ёрбек), ҳамчунин, баъзе давраҳои ҳаёти маданӣ ва адабии ин диёрро низ фаро мегирад ва ба андешаи профессор А. Н. Болдирев ягона асари хаттиест, ки дар асоси асноди таърихӣ ва ривоёти маҳаллӣ таълиф гардидааст. Ин асар маъмулан байни аҳли адаб бо номи "Таърихи Бадахшони Фазлалибеки Сурхафсар" машҳур аст, зеро қисмати дуюми онро муаллифи сонӣ навиштааст: "Ва бандаи камтарин муаллифи сонӣ — Мирзо Фазлбек Ҳоҷии Сурхафсар ба қадри ҳунари беҳунарии худ аз ҷойи расиду мавқуфгузошти муаллифи аввал ибтидо карда, татиммаи ӯро ба татиммаи худ ба такмил расонда". Осор.
Бадеъи Балхӣ

Бадеъи Балхӣ — шоир и тоҷик (асри 10 – ибтидои садаи). Зиндагинома Аз шоирони давраи Сомониён аст, ки дар Чағониён зиндагӣ ва эҷод кардааст. Аз осори ӯ қасидаҳо дар мадҳи амири Чағониён Абуяҳё Тоҳир ибни Фазл ибни Абубакр ба Абуалӣ ибни Сино нисбат дода мешавад. Абёти зерин аз нигоштаҳои Бадеъи Балхӣ мебошанд: Чӣ пӯшӣ ҷавшани ғафлат, ки рӯзе Ту бошӣ тири меҳнатро нишона. Амал бо умрат андар неҳ ба меъёр, Нигаҳ кун, то куҷо гардад замона.. Дидори манотро садаф хоҳам кард, Охир ба мудоро-т ба каф хоҳам кард. Ё он ки туро ба меҳри худ ром кунам, Ё умр ба ишқи ту талаф хоҳам кард. Адабиёт.
Бадгумонӣ

Бадгумонӣ — мафҳуми равоншиносӣ, ки шахс ба одамон бовар намекунад, дар амалҳои шарикон мавҷуд будани фиребу найрангро гумон мебарад. Одамони бадгумон аз тарафи ҷамъият мазаммат карда мешаванд, чунки бо шубҳаҳои худ шарикони ростқавлу дурусткорашонро меранҷонанд. Дар натиҷа шахси бадгумон ба диг. бовар накарда, ба фиребу найранг майл доштанашро ба онҳо интиқол медиҳад. Б.-и бемаъно ва қатъӣ, хусусан, Б.-и бо рашку таъқиб алоқаманд девонаавзоӣ (параноя) ном дошта, ҳамчун бемории рӯҳӣ баҳо дода мешавад, яъне шахс ҳамаи ҳақиқатҳои ба васвос мухолифро рад карда, ҳар касеро, ки ақидаҳои ӯро тарафдорӣ намекунад, душман мешуморад. Баръакс, зудбоварии аз ҳад зиёд низ хислати манфӣ маҳсуб мешавад. Б. дар Авесто, осори пандуандарзӣ ва эҷодиёти шоирони форс-тоҷик ҳамчун хислати бади инсонӣ мазаммат шудааст:.
Бадеъии Самарқандӣ

Мавлоно Юсуф Бадеъии Самарқандӣ (1;? — 1485, Сарахс) — адиб ва суханвари тоҷик. Зиндагинома Аз зиндагонӣи ӯ иттилоот андаке бар ҷой мондааст 2. Аслан аз Андиҷон буда, дар Самарқанд касби камол кардааст. Дар замони салтанати Ҳусайни Бойқаро (ҳукмр.) ба Ҳирот рафта, ба ҳалқаи наздикони Навоӣ ворид гардид. Бадеъӣ дар арӯз, бадеъ ва муаммо устоди комил буд. Дар баёни қоидаҳои муаммо рисолае таълиф кардааст. Мувофиқи гуфтаи Навоӣ қабраш дар хонақоҳи Шайх Нуъмон будааст.