ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Абдусамад Азимов

Абдусамад Азимов (1929, деҳаи Тегермӣ, ноҳияи Комсомолобод — 1975, ноҳияи Ленин) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Сардори звено, муовини раиси колхози ба номи Сталини ноҳияи Сталинобод, нозири комитети ноҳиявии комсомол, коргари раёсати "Энергострой" ва челонгари трести "Средазэлектромонтажизолятсия"-и ноҳияи Ленин. Дар соҳаи пахтакорӣ ба муваффақиятҳо ноил гардидааст. Ордену медалҳо Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Абдусалом Қодиров

Абдусалом Ҳафизович Қодиров — биологи тоҷик, номзади илмҳои биология, профессор.
Ислом Абдусаломов

Ислом Абдусаломов (13 феврали 1929, маҳаллаи Тайлоқи ноҳияи Самарқанд — 7 апрели 2014 1) — зоолог, эколог, зоогеограф (паррандашинос), доктори илмҳои биология академики Академияи илмҳои Тоҷикистон. Ходими хизматнишододаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, директори фахрии ИЗИП ба номи Е. Н. Павловскийи Академияи илмҳои Тоҷикистон (аз с. 2005) буд. Зиндагинома Ислом Абдусаломов 13 феврали соли 1929 дар маҳаллаи Тайлоқи ноҳияи Самарқанд ба дунё омадааст. Факултети биологияву хокшиноси Универститети давлатии Ӯзбекистон (ҳоло — Донишгоҳи давлатии Самарқанд ба номи А. Навои)ғро бо баҳои аъло хатм кардааст. Ходими илмӣ ва аспиранти назди ИЗИП ба номи Е. Н. Павловскийи Академияи илмҳои Тоҷикистон. Дар мавзӯи "Очерки экологӣ-фаунавии паррандаҳои Помир" рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Мудири шуъбаи экология, ҷонишини директор, директори ИЗИП ба номи Е. Н. Павловскийи Академияи илмҳои Тоҷикистон (—1992), раиси Президиуми Ҷамъияти ҷумҳуриявии ҳифзи табиати Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Соли 1972 дар мавзӯи "Биология ва хусусиятҳои ба тарзи амудӣ ҷойгиршавии паррандагони Тоҷикистон" рисолаи доктори ҳимоя намудааст. Муаллифи зиёда аз 360 асари илмӣ, аз ҷумла 7 монография, 5 китоби илмию оммавӣ, аз ҷумла Асарҳояш асосан ба мавзӯъҳои паррандашиносӣ, тернология, герпетология, масъалаҳои ҳифзи табиат ва захираҳои табиии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида шудаанд. Муҳарири масъул ва яке аз муаллифони "Китоби Сурхи Тоҷикистон". Фаъолияти илмию ҷамъиятӣ Бо ибтикори ӯ соли 2000 дар Помир мамнӯъгоҳи " Зоркӯл таъсис шудааст, ки дар он хелҳои ҳайвоноти нодир ва маҳвшаванда, аз ҷумла ғози кӯҳӣ ё ҳиндӣ сукунат доранд. Инчунин бо саъю кӯшиши ӯ дар шимоли Тоҷикистон "Парваришгоҳи Сирдарё" таъсис ёфт, ки дар он мурғони обию ботлоқӣ ва соҳилмақом таҳти ҳимоя гирифта шудаанд. Роҳбари илмии 2 рисолаи доктори илм ва 16 номзади илми биология аст. Сарвари ҷамъияти ғайриҳукуматии "Шӯрои ҷамъиятии экологии Ҷумҳурии Тоҷикистон" буд. Ҷоизаҳо.
Абдусамад Эрмуҳаммедов

Абдусамад Норматович Эрмуҳаммедов (30.03.1962) ноҳияи Шаҳристон, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1984 ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муаллими забон ва адабиёти ӯзбек. Солҳои 1984-1989 — Омӯзгор дар мактаби МТУ 35 ноҳияи Шаҳристон. Солҳои 1989-1992 — Муаллими кафедраи методикаи тарбияи коммунистӣ ДДОЛ ба номи С.М.Киров. Солҳои 1992-2001 — Муаллими кафедраи адабиёти ӯзбек факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 2001-2006 — Сармуаллими кафедраи адабиёти ӯзбек факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 2006-2010 — Дотсенти кафедраи адабиёти ӯзбек факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 1999-2009— Муовини декан оидба корҳои таълим, тарбия ва ғоибона факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 2012-2016 — Дотсенти кафедраи забон ва адабиёти ӯзбек ва методикаи таълими он-и дар факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Аз сентябри соли 2016 то ҳоло- Дотсенти кафедраи забон ва адабиёти ӯзбек ва методикаи таълими он дар факултети филологияи ӯзбеки Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
Абдусамад Ҳоҷибоев

Абдусамад Ҳоҷибоев - бозигари дастаи футболи "Равшан" Кӯлоб. Пайвандҳо.
Абдусамади Бадахшӣ

Абдусамади Бадахшӣ — шоири форс - тоҷик Зиндагинома Абусаид солҳои 50 садаи Бадахшонро забт карда, Абдусамади Бадахширо ба Ҳирот овард ва супориш дод, ки таърихи салтанатро дар китобе мураттабу танзим кунад. Дар тазкираҳои "Маҷолис-ун-нафоис"-и Алишери Навоӣ, "Музаккир-ул-аҳбоб"-и Хоҷа Ҳасани Нисорӣ дар хусуси ҳунару маҳорати шоирии Абдусамади Бадахшӣ сухан рафтааст. Нисорӣ ашъори ошиқонаи ӯро таърифу тавсиф кардааст. Намунаҳо аз нигоштаҳои Абдусамади Бадахши ба воситаи тазкираҳову баёзҳо то замони мо расидаанд. Ин байт аз ӯст: Бар сарири дилбарӣ маъшуқро сад гуна ноз, Ошиқи бечораро дар кӯи ғам рӯи ниёз. Абдусамади Бадахши бо Абдурраҳмони Ҷомӣ ва Алишери Навоӣ наздикӣ дошт.
Абдусамад Қодиров

Абдусамад Қодиров (01.02.1934, д. Маргзораки н. Хуҷанд — 29.01.2004, Хуҷанд) — таърихнигор, номзади илмҳои таърих, дотсент.
Абдусамад Самиев

Абдусамад Ҳасанович Самиев — фалсафашинос, доктори илмҳои фалсафа, профессор. Зиндагинома Абдусамад Ҳасанович Самиев - 22 апрели соли 1948 дар ноҳияи Рашт таваллуд шудааст, Соли 1972 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм намудааст. Ходими хурди илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири сектори материализми диалектикӣ ва таърихӣ, мудири шуъбаи фалсафаи иҷтимоии Пажуҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи АИ ҶТ. Аз соли 2000 профессори кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон (РТСУ). Муаллифи корҳои илмӣ доир ба проблемаҳои иҷтимои-фалсафӣ, рушди муосири иҷтимоӣ, ҳуввияти миллӣ, амнияти миллӣ ва китобҳои дарсӣ оид ба таърих ва фалсафаи илм. Иштирокчии якчанд конференсияву симпозиумҳои илмии минтақавӣ ва байналмилалӣ. 1 Ӯ 28 июни соли 2020 аз бемории дил дар шаҳри Душанбе даргузашт. Осор Адабиёт доир ба Абдусамад Самиев.
Абдусамадбеки Ҳофиз

Абдуссамадбеки Ҳофиз (1868, Бухоро — 1918, ҳамон ҷо) — мусиқидон, хонанда, хушнавис ва мусаввири тоҷик. Зиндагином Абдусамадбеки Ҳофиз асосҳои илмӣ, назарӣ ва амалии мусиқиро аз Қорӣ Каромати Дилкаши Танбӯрӣ, Ҳомидхоҷаи Савтӣ ва тарзу услуби иҷрои сурудҳои халқиро аз Устод Тӯла, Устод Эргаш ва дастаи созандагону маврихонон омӯхтааст. Ӯ махсусан дар иҷрои қисматҳои созиву овозии "Шашмақом" маҳорати том зоҳир намудааст. Қисмҳои мураккаби "Савт", "Намуд", "Талқин" ва "Тарона"-ҳоро ба сабки тоза иҷро мекард, ки ба ин муносибат аҳли мусиқӣ ӯро "Абдуссамадбеки Савтӣ" ном ниҳодаанд Абдусамадбеки Ҳофиз аз "Шашмақом" "Муғулчаи Дугоҳ", "Дугоҳ", "Баёт", "Савти Сарвиноз", "Уфари Ороми ҷон", "Ироқи Бухоро", "Сақили Султон" ва шӯъбаи мураккаби созиву овозии "Бузург"-ро ниҳоят моҳирона ичро мекардааст. Сарояндагони машҳури тоҷик (махсусан Домулло Ҳалим, Шодӣ Азизов, Бобоқул Файзуллоев, Шоҳназар Соҳибов) аз сабки ӯ истифода кардаанд.
Абдусамеъ Абдуқуддусзода

Абдуққудусзода Абдусамеъ - шоир ва рӯзноманигор. Узви Иттифоци журналистони Тоҷикистон, Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Абдуққудусзода Абдусамеъ 3 апрели 1956 дар деҳаи Ворух -и ноҳияи Исфара) дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст, хатмкунандаи Университети давлатии Тоҷикистон. Корманди шуъбаи фарҳанг, радиои маҳаллӣ, рӯзномаи "Ҷавонони Тоҷикистон" ва аз соли 1988 мудири шуъбаи иттилооти радиои "Насими Исфара". Эҷодиёт Маҷмӯаҳои ашъораш "Хоки сабз" (бо сарсухани Г.Сафиева, 1987), "Сапедаҳои рзангез" (бо сарсухани В.Самад ва С.Аъзамзод, 1997), "Сангпайванд", "Ману устод" ба табъ расидаанд. Намунаи ашъори шоир: АШКИ ТОҶИК Қисмати тоҷикро аз арши аъло бозпурс, Кулфати тоҷикро аз ҷабри дунё бозпурс. Ҷӯяи обе, ки бинӣ дар заминаш, ашки ӯст, Ҳасрати тоҷикро аз оби дарё бозпурс. Устухонаш орд шуд дар осиёби рӯзгор, Заҳмати тоҷикро аз санги хоро бозпурс. Бо лаби ноне қаноат кардаву ҷон медиҳад, Тоқати тоҷикро аз кӯҳи барҷо бозпурс. Пора-пора мекунад худро ба дасти хештан, Ваҳдати тоҷикро з-имрӯзу фардо бозпурс. Ҷаннати имони ӯ бӯи ҷаҳаннам мекунад, Ҷаннати тоҷикро аз Моми Ҳавво бозпурс..
Абдусами Дадохоҷаев

Абдусами Абдуллоҷонович Дадохоҷаев (15.04.1988) ноҳияи Ғафуров, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои иқтисодӣ. Зиндагинома Соли 2010 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров -ро хатм кардааст. Ихтисос Баҳисобгирии муҳосибӣ, таҳлил ва аудит.
Абдусамӣ Абдувоҳидов

Абдусамӣ Абдувоҳидов — энергетики хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Ҳолнома Абдусамӣ Абдувоҳидов 15-уми июни соли 1943 дар деҳаи Мулломири ноҳияи Ашт дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Падараш Набиев Абдувоҳид дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ соли 1943 ҳалок гардидааст. Абдувоҳидов Абдусамӣ то соли 1955 дар мактаби нопурраи деҳааш таҳсил намуда, баъдан соли 1962 мактаби миёнаи ба номи Садриддин Айнӣ -и деҳаи Бободархони ҷамоати Понғозро хатм менамояд. Соли 1963 ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват шуда, соли 1966 бо рутбаи лейтенанти калон ба зодгоҳаш бармегардад. Фаъолияти кориашро ба сифати колхозчии колхози ба номи Карл Маркс соли 1955 оғоз намудааст. Абдувоҳидов Абдусамӣ соли 1967 курси шашмоҳаи сохтмончиёни Омӯзишгоҳи касбӣ-техникии шаҳри Ленинободро хатм намуд. Баъд дар идораи таъмиру сохтмони Вазорати сохтмони ҶШС Тоҷикистон дар ноҳияи Ашт (солҳои 1967-1968), энергетики совхози ба номи Тӯйчӣ Эрйигитов (солҳои 1968-1970), энергетики идораи сохтмону монтажи Трести сохтмону электриконии деҳоти Вазорати электриконии ИҶШС воқеъ дар вилояти Ленинобод (соли 1971) ва дар Идораи барқи ноҳияи Ашт ҳамчун электрик, назоратчӣ, усто, диспетчер ва дигар вазифаҳо фаёолияти кориашро давом додааст. Ӯ дар давоми фаъолияти кориаш ихтисосашро дар курсҳои кӯтоҳмуддат пайваста такмил медод. Вай мутахассиси варзида, коргари ҳалолкору ҷамоатчии фаъол ва соҳиби обрӯву эътибори хосе дар байни аҳолии ноҳия ва ҳамкасбону ҳамкоронаш буд. Хизматҳои шоёни ӯ бо медали "20-солагии ғалаба дар ҶБВ", нишонҳои "Зарбдори меҳнати коммунистӣ", "Зарбдори панҷсолаи даҳум", "Зарбдори панҷсолаи ёздаҳум", "Ғолиби мусобиқаи сосиалистӣ дар соли 1978", дипломи Саридораи Барқи Комитети республикавии коркунони барқи Тоҷикистон, якчанд грамотаҳои фахрӣ, инчунин унвони Энергетики хизматнишондодаи Тоҷикистон аз тарафи давлат қадрдонӣ карда шудааст. Абдувоҳидов Абдусамӣ соли 2012 аз сабаби беморӣ ин дунёро падруд гуфт.
Абдусаттор Саидов

Абдусаттор Саидов (Саидов Абдусаттор Самадович; зод. 1 апрел 1961, Пахтакор, ноҳияи Восеъ) — зистшинос, доктори илмҳои биология, узви вобастаи АМИТ 1. Зиндагинома Абдусаттор Саидов 1 апрели соли 1961 дар деҳаи Пахтакори ноҳияи Восеъ ба дунё омадааст. Факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Хуҷандро дар соли 1983 хатм намудааст. Дар солҳои аспиранти Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ буд. Корнома Ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ, котиби илмӣ, ҷонишини директор доир ба корҳои илмӣ, директори Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ. Саркотиби илмии АМИТ, Ноиби Президенти АМИТ, Раиси Шуъбаи илмҳои биология ва тибби АМИТ (аз соли 2017 то ҳол). Фаъолияти илмӣ Муаллифи беш аз 120 корҳои илмӣ, аз ҷумла 5 монография. Муҳаррири масъули нашри дуюми Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон (қисми ҳайвонот, 2015, 2017). Сармуҳаррири маҷаллаи "Ахбори Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Шуъбаи илмҳои биология ва тиб" (аз соли 2017). Ҷоизаҳо Ба медали "20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон",, нишони "Аълочии маорифи Тоҷикистон" қадрдонӣ шуда, барандаи Ҷоизаи байналмилалии Созмони ҳамкории иқтисодӣ (ЭКО) дар соҳаи илм ва технология мебошад.
Абдусаттор Назаров (деҳа, н. Ҷаббор Расулов)

Абдусаттор Назаров (собиқ Янги Кишлак) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулхонаи ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз деҳа то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 3 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 852 нафар. Дар деҳа тоҷикон, инчунин ӯзбекҳо ва қирғизҳо зиндагонӣ мекунанд. Иқтисод Деҳа бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ ва чойхона дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз Шабакаи обёрии Хоҷабоқирғон обёрӣ мешаванд.
Абдусаттор Мирзоев

Абдусаттор Мирзоев (19.05.1932, деҳаи Хамчашмаи ноҳияи Балҷувон – 01.03.2009, Душанбе) — доктори илмҳои филологӣ, Корманди шоистаи Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино. Зиндагинома Абдусаттор Мирзоев соли 1957 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро хатм намуда, дар Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон фаъолияташро шурўъ намуда, то охири умр дар ин боргоҳи илм заҳмат кашид. Вазифаҳои лаборанти калон, ходими илмӣ, ходими пешбари илмӣ, мудири шуъбаи забони адабиро адо намудааст. Ҳамзамон солиён дар кафедраи забони тоҷикии ДДОТ ба номи С. Айнӣ ва Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ дарс додааст. Таҳқиқоташ дар се бахши забоншиносии тоҷик-иборашиносӣ, грамматика ва имло сурат гирифтааст. Бо иштироки фаъолонааш китобҳои "Қоидаҳои асосии имлои забони тоҷикӣ", "Имлои забони тоҷикӣ" омода шуда, дар таълифи китобҳои "Забони адабии ҳозираи тоҷик", "Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик" (се ҷилд, 1985, 1986, 1989) ва ғайра ширкат варзидааст. Дар ҳаммуаллифӣ "Луғати имло" ва китоби дарсии "Забони тоҷикӣ" (барои синфи 6) омода кардааст. Осор Пайвандҳо.
Абдусаттор Раҷабов

Раҷабов Абдусаттор - узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005. 25 апрели соли 1951 дар ноҳияи Совет таваллуд шудааст. Пайвандҳо МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН.
Абдусаттор Нуралиев

Абдусаттор Нуралиев (22 августи 1941, ноҳияи Қушробод, вилояти Самарқанд, ҶШС Ӯзбакистон — 20 марти 2020, Душанбе, Тоҷикистон) — адабиётшинос ва рӯзноманигор и тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор. Аълочии маорифи Тоҷикистон. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон. Корманди фахрии макотиби олии касбии Федератсияи Россия. Раиси ҷамъияти дӯстии "Тоҷикистон-Қазоқистон". Зиндагинома Абдусаттор Нуралиев — (22 августи соли 1941, деҳаи Кушрабоди ноҳия Кушрабоди вилояти Самарқанди Узбекистон), Факултети журналистикаи Донишгоҳи давлатии Қазоқистонро хатм намуда, ба Шуъбаи журналистикаи факултети филологии тоҷикии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба кор омад. Фаъолияти омӯзгорӣ ва илмиву эҷодиаш дар факултети филология ва факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷараён ёфтааст. Аз соли 1993 то ба соли 1996 декани факултети журналистика, солҳои мудири кафедраи журналистика ва адабиёти хориҷии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Аз сентябри соли 2002 мудири кафедраи журналистикаи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон ва минбаъд профессори кафедраи номбурда буд. 1 Абдусаттор Нуралиев 20 марти соли 2020 дар ш. Душанбе даргузашт. Фаъолияти илмӣ Самти пажӯҳиши Нуралиев масъалаҳои равобити адабии тоҷику қазоқ ва журналистика мебошад. Ба қалами ӯ зиёда аз 200 мақолаву рисолаҳои илмӣ ва илмӣ-оммавӣ таалуқ доранд. Мақолаи "Журналистикаи миллатҳои шӯравӣ" дар китоби "Советская многонациональная журналистика" — М., 1975 доир ба журналистика ва матбуоти тоҷик ҷой дода шудааст. Осор Инчунин рисолаҳову монографияҳои зер аз нигоштаҳои ӯянд: Ҷоизаҳо Адабиёт Донистаниҳо Абдусаттор Нуралиев дар фильми мустанади "Мо донишгоҳро таъсис намудаем" дар бораи таърихи таъсиси Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон суханронӣ намудааст. Нигаред: "Мы создали университет" Бойгонӣ шудааст 21 апрели 2021 сол. Пайвандҳо.
Абдушукури Абдусаттор

Абдушукури Абдусаттор (тахаллус Беҳрӯз апрели 1954, Конибодом, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 22 марти 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — адабиётшинос, мунаққид ва шоири тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Абдушукур Абдусаттор (Абдусатторов) 28 апрели соли 1954 дар шаҳри Конибодом ба ҷаҳон омадааст. Соли 1976 бахши арабии факултаи шарқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм намудааст. Баъди хатми донишгоҳ дар давоми солҳои, ба ҳайси омӯзгори забон ва адабиёти тоҷик дар мактабҳои миёнаи Ҳисору Конибодом, муҳаррир ва мудири шуъбаи Маркази методии ҷумҳуриявии эҷодиёти халқ ва корҳои маданию маърифатӣ, котиби масъули маҷаллаи "Адаб" адои вазифа намудааст. Аз соли 1994 то соли 2021 дар кафедраи таърихи адабиёти тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Эҷодиёт Аз солҳои ҳаштодуми қарни бистум мақолаву гузоришоти ӯ дар масъалаҳои мухталифи адабиёти гузашта ва муосири тоҷик мунтазам чоп шудааст. Беҳтарин навиштаҳояш дар китобҳои "Руъияти Қуръон дар шеър", "Ҷилои ситораҳо", "Арабият ва адабиёти аҳди Ғазнавиён", "Равобити адабии Арабу Аҷам дар асри ", "Асрори шеъри марғуб" ва ғ. фароҳам омадаанд. Таъдоде аз мақолаҳояш дар Эрону Афғонистон ба табъ расидаанд. Дар таҳлил ва нашри осори шоирони аҳди Сомониён, мунтахаботи Сӯзании Самарқандӣ, мухтасари осори илмии Забеҳуллоҳи Сафо, баргузидаи рубоиёти шоирони форсу тоҷик саҳми назаррас гузоштааст. 1 Фаъолияти илмӣ Муаллифи зиёда аз 300 мақола ва рисолаҳои илмӣ-оммавӣ оид ба масъалаҳои адабиёти гузашта ва муосири тоҷик: "Фазоили Қуръон" ва "Мунтахаби девон"-и Сӯзании Самарқандиро ба чоп расонидааст. Шоирӣ Ӯ бо тахаллуси Беҳрӯз шеър ҳам эҷод мекунад, ки дар рӯзномаву маҷаллаҳо ва маҷмӯаҳои "Навсафар", "Кокули бом", "Хордаста", "Сарчашмаи бадбахтиҳо", "Нешханд", "Эй нашъа балои ҷон шудастӣ" ва ғайра ба табъ расидаанд. Даргузашт Абдушукури Абдусаттор 22 марти 2021 дар синни 67-солагӣ бар асари сактаи дил даргузашт.
Зулфиқор Абдусатторов

Абдусатторов Зулфиқор (26.12.1935, Исфара -04.01.2000, Исфара), муҳандис-механик, номзади илмҳои техникӣ, дотсент. Аз оилаи деҳқон. Донишкадаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон. Абдусатторов фаъолияти кориашро соли 1958 ҳамчун бригадири парки трактории колхози ба номи Сталини ноҳияи Исфара оғоз кардааст. Омӯзгор, омӯзгори калон, мудири кафедра, декани факултаи ИПТ, директори техникуми саноати хӯрокворӣ, ректори МОТТИ, директори КТИ. Таҳти рохбарии Абдусатторов 2 нафар рисолаҳои докторӣ ва 10 нафар номзадӣ ҳимоя намудаанд. Дар бунёди пойгоҳи моддию техникии мактаби олии Исфара (МОТТИ)саҳми беандоза дорад. Муаллифи зиёда аз 40 рисолаву мақолаҳои илмӣ ва илмиву методӣ мебошад. Депутати Шӯрои шаҳрӣ ва Шӯрои Олии ҶТ даъвати дувоздаҳум интихоб шудааст. Хидматҳояш бо медалу ифтихорномаҳо қадр гардидаанд. Китоби М. Пӯлодзода "Марди қолабшикан" дар бораи рӯзгор ва фаъолияти кории А. нақл мекунад. Дар КТИ лавҳаи ёдгорӣ гузошта шудааст.
Абдусаттор Абдуҷаббор

Абдусаттор Абдуҷаббор — арбоби давлатӣ, иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, академики Академияи илмҳои байналмилалии мактабҳои олӣ, Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Абдусаттор Абдуҷаббор (Ҷабборов) 24 декабри 1948 дар Панҷакент ба дунё омадааст, Хатмкардаи Донишгоҳи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон ва Мактаби олии Ҳизбии коммунистӣ дар шаҳри Тошкент. Сармуҳандиси идораи кишоварзӣ (1974 – 1975), мудири шуъбаи саноату нақлиёти Комитети Ҳизби коммунистӣ (1977 – 1981), раиси Комитети назорати халқӣ, муовин ва раиси Комитети иҷроияи Совети депутатҳои халқи шаҳри Панҷакент (1986 – 1990), даъвати 12 (1990 – 1995), раиси Комиссия оид ба масъалаҳои кори шӯроҳои вакилони халқ ва худидораи маҳаллии Шӯрои Олии ҶТ (1990 – 1992), аввалин Мушовири давлатии Президенти ҶТ, Вазири Вазорати таъминоти иҷтимоии ҶТ (1992 – 1994), Вазири Вазорати ҳифзи иҷтимоии аҳолии ҶТ (1994 – 2005). Аз соли 2005 раиси Фонди ғайридавлатии нафақаи "Оянда". Абдусаттор Абдуҷаббор бо фаъолияти педагогӣ ва илмӣ низ машғул аст: профессори кафедраи "Молия ва қарз"-и Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон (аз соли 2005), ҷонишини раиси Шӯрои диссертатсионии комиссияи аттестатсионии Вазорати маориф ва илми Федератсияи Россия дар назди Институти иқтисодиёт ва демографияи АИ ҶТ ва узви Шӯрои диссертатсионии комиссияи аттестатсионии Вазорати маориф ва илми Федератсияи Россия дар назди Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон (аз соли 2005). Фаъолияти илмӣ Ӯ яке аз мутахассисони варзидаи соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ ва аз ҷорикунандагони илми ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар ҷумҳурӣ мебошад. Муаллифи 18 рисола ва 115 мақолаи илмию оммавӣ оид ба масъалаҳои мухталифи соҳаи ҳифзи иҷтимоӣ. Иштирокдори симпозиуму семинарҳои байналхалқӣ дар Бостон, Брюссел, Вена, Манила, Полша, Ҳиндустон, Туркия, Эрон, Чехия, Словакия, Булғория ва як қатор давлатҳои узви ИДМ. Депутати Шӯрои Олии ҶТ (даъвати 12), вакили Маҷлиси намояндагони Шӯрои Олии ҶТ (даъвати 2). Ҷоизаҳо Бо нишонҳои "Аълочии ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон", "Аълочии маорифи халқи Ҷумҳурии Тоҷикистон", медали ҷашнии 10-солагии Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии ҶТ, Ҷоизаи байналхалқии ба номи Анри Дюнан (Женева, 1998) сарфароз гардидааст. Узви ИЖ Тоҷикистон аз соли 1996. Осор Эзоҳ Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: тахм. 25 ҷ. сармуҳаррир А. Қурбонов. — Д.: СИЭМТ.
Абдуссамади Шерозӣ

Хоҷа Абдуссамади Шерозӣ — рассом, минётурнигор ва хушнависи форс-тоҷик. Зиндагинома Тақрибан соли 1540 дар Шероз таваллуд шудааст 1. То соли 1544 Абдуссамад дар Шероз, баъд дар Табрез зиндагӣ кардаст.
Абдуссаттор

Абдуссаттор — арбоби давлатӣ ва сиёсии Бангладеш, президенти кишвар дар солҳои 1981-1982. Абдуссаттор дар интихоботи президентии соли 1981 дар Банглодеш бо 65,5% овозҳо пирӯз шуд. 3 Дар натиҷаи табаддулоти давлатие, ки 24 марти соли 1982 сарфармондеҳ Ҳуссейн Муҳаммад Иршод ташкил кардааст, аз ҳокимият дур карда шудааст. Абдуссаттор 5 октябри соли 1985 дар Дакка вафот кардааст.
Абдусаттор Қобилов

Абдусаттор Ёқубович Қобилов - (1915 - 06.08.1973, Хуҷанд), таърихнигор, номзади илмҳои таърих, дотсент. Иштирокчии ҶБВ, капитани гвардия. ДДОЛ ба номи С.М.Киров ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст. Донишҷӯи факултаи аграрии Донишкадаи кишоварзии Ленинобод. Дар маъракаи маҳви бесаводӣ дар Тоҷикистони ҷанубӣ иштирок намудааст. Дар вазифаи сардори хадамоти кимиёвии қисми ҳарбӣ ва сардори сиёсии баталён дар муҳорибаҳои назди Ленинград, соҳили Балтика, муҳосираи Кениксберг ва Пиллау иштирок кардааст. Ассистент, муаллими кафедраи марксизм-ленинизми ДДОЛ, мудири шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲК Тоҷикистон, аспиранти Академияи улуми ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ, ноибректори қисми таълим ва сипас қисми илмии ДДОЛ ба номи С.М.Киров -, мудири кафедраи асосҳои марксизм-ленинизм, дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ, ректори ДДОЛ ба номи С.М.Киров. Муаллифи бештар аз 30 асари илмӣ оид ба таърихи ҲК Тоҷикистон ва таърихи ҲКИШ.
Абдуссаъиди Ёркасӣ

Ёркасӣ, Абулмузаффар Абдуссаъид ибни Абдуссалом ибни Муҳаммад ибни Аҳмад ибни Кундур — ровии ҳадис ва қории Қуръон. Зиндагинома Аввал як муддат сокини Самарқанд буд, сипас чанд сол дар Кошғар зист ва баъдан соли 1126 ба Самарқанд баргашт. Ёркасӣ дар Кошғар аз шайхаш Абуалӣ Абдуллоҳ ибни Абдурраҳмон ал-Банокатӣ истимоъи ҳадис карда, аз тариқи ӯ ҳадис ривоят намудааст.
Абдуссалом Атобоев

Абдуссалом Атобоев (тахаллус Атозода.04.1934, Ноҳияи Исфара — 28.04.1985, Душанбе) — нависанда ва драматурги тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аз соли 1974. Зиндагинома Абдуссалом Атобоев хатмкардаи Институти давлатии педагогии Душанбе. Солҳои гуногун дар рӯзномаи "Тоҷикистони советӣ", маҷаллаҳои "Занони Тоҷикистон", "Садои Шарқ", "Машъал" ва Вазорати фарҳанги ҶТ кор кардааст. Нахустин очерку ҳикояҳои Атобоев Абдуссалом солҳои 60 садаи чоп шудаанд. Аммо ӯ бештар чун драматург машҳур аст. Ӯ 28 апрели 1985 вафот кардааст. Эҷодиёт Пйесаҳои ӯ асосан дар мавзӯъҳои таърихӣ таълиф ёфтаанд. Пйесаи "Суруди нотамом" аз тақдири фоҷиавии шоираи тоҷик Робиаи Балхӣ (асри 10) ва "Фоҷиаи инсон" дар бораи воқеаҳои аҳди қадими сарзамини Бохтар (асри 6 то милод) ҳикоят мекунад. Дар пйесаи публитсистии ӯ "Қиёми Лоҳутӣ" аз рӯзгори инқилобии А. Лоҳутӣ сухан меравад. Мазҳакаи "Иллоанта", пйесаҳои "Бонги хатар", "Парвози уқоб" (бо ҳамроҳии Ғ. Абдулло, 1975), пйеса барои театри лухтак "Қиссаи аввалин" (бо ҳамроҳии Е. Абрамян, 1978) ва ғайра низ ба қалами Атобоев Абдуссалом тааллуқ доранд. Пйесаҳои Атобоев Абдуссалом дар маҷмуаҳои ӯ "Суруди нотамом", "Шамшери меросӣ" ва дар "Тазкираи адабиёти бачагон" (ҷилди 5) ба табъ расидаанд.
Абдуфаттоҳ Аҳмадҷонов

Абдуфаттоҳ Аҳмадҷонов (5.03.1955, д. Кулбаи н. Самарқанди вилояти Самарқанд), иқтисодшинос. Номзади илмҳои иқтисод, дотсент. Зиндагинома Абдуфаттоҳ Аҳмадҷонов 5 марти соли 1958 дар д. Кулбаи ноҳияи Самарқанди вилояти Самарқанд ба дунё омадааст. Дар факултети иқтисоди УДТ ба номи В. И. Ленин таҳсил кардааст. Ассистенти каф. баҳисобгирии бухгалтерӣ ва таҳлили фаъолияти хоҷагӣ, аспиранти Ин.-ути молияи Москва, ассис., дотсенти, и. в. мудири кафедраи Баҳисобгирии бухгалтерӣ ва таҳлили фаъолияти хоҷ. УДТ ба номи В. И. Ленин. С. 1994 ба зодгоҳаш шаҳри Самарқанд кӯчидааст. Муал. калони Коллеҷи иқт. Самарқанд. Аз с. 2003 – дек. шуъбаи баҳисобгирии бухгалтерӣ ва аудит. Муаллифи чандин рисола дар бораи баҳисобгирии бухгалтерӣ, аудит, таҳлил ва китоби дарсию дастурамалҳо.