ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Микола Бажан

Николай (Микола 3) Платонович Бажан (Микола Платонович Бажан; дар солҳои 1920 тахаллуси шоири ояндагаро — Ник Бажан, Нік Бажан, 9 октябри ноябри 1983) — шоир, сенариянависи шуравӣ ва укроинӣ 3, тарҷумон, публисист, фарҳангшинос, донишноманигор, ходими ҷамъиятии Украина. Академики АИ Украина, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, ширкаткунандаи ҶБВ (1941–1945). Кор ва фаъолият Аз соли 1957 то охири умр сармуҳаррири Энсиклопедияи Советии Украина буд. Фаъолияти эҷодӣ Фаъолияти эҷодиаш аз соли 1923 оғоз ёфтааст. Корнамоиҳои ширкатдорони ҷанги шаҳрвандиро васф кардааст (маҷм. "Посбони ҳабдаҳум", 1926). Дар маҷмӯаҳои "Иморат", "Шумора" оид ба сохтмони ҷамъияти сотсиалистӣ дар Украина ҳикоят мекунад. Достони сегонае бо номи "Намиранда" (1937; дар бораи С. М. Киров) дорад. Дар силсилаҳои "Шеърҳои Гурҷистон", "Шеърҳои Ӯзбекистон", "Ҳикояҳои Бориславск", ки дар таассуроти сафар ба ин мавзеъҳо эҷод шудаанд, дӯстию ягонагиро васф кардааст. Аз қаҳрамонию ватандӯстӣ, фидокории аскарону мардуми советӣ дар маҷмӯаҳову шеърҳои дар давраи ҶБВ (1941–45) нигоштааш "Қасам", достони "Даниил Галитский", китоби "Дафтари Сталинград" (1943; Мукофоти давлатии СССР, 1946) сухан меравад. Ашъори баъдиҷангиаш саршор аз ғояҳои мубориза барои сулҳу озодӣ, дӯстию муҳаббат миёни халқҳо мебошанд ("Таассуроти сафари Англия", 1949; Мукофоти давлатии СССР, 1949; "Нишонаҳо", 1978; Мукофоти ленинӣ, 1982 ва ғ). Ба забони украинӣ ашъори шоирони латиш, тоҷик, гурчӣ, ӯзбек ва дигарро тарҷума кардааст. Робита бо Тоҷикистон Бажан ба Тоҷикистон ва баъзе аз аҳли адаби он робитаи дӯстӣ дошт. Баъзе шеърҳояш ба забони тоҷикӣ тарҷума шудаанд. Ҷоизаву ҷоизаҳо Барои тарҷумаи "Палангинапӯш"-и Руставели сазовори Ҷоизаи давлатии Гурҷистон ба номи Руставели гардид; барои тарҷумаи достони "Фарҳоду Ширин"-и Навоӣ унвони Шоири Халқии Ӯзбекистонро гирифт. Бо ордену медалҳои собиқ ИҶШС (мас., 5 ордени Ленин) мукофотонида шуда буд. Хонавода Поси хотир Ба шарафи Н. П. Бажан хиёбон дар Киев, ҳамчунин кӯча дар Харков номгузорӣ шудаанд. Дар Киев ҳуҷрае ки Николай Бажан зиндагӣ мекард хона-музей табдил дода шудааст. Нашри осор Эзоҳ Пайвандҳо Микола Бажан. Сайти "Герои Страны".
Баер (ноҳияи Чун, Иркутск)

Баер — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Чун, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Бадъу-л-амолӣ

"Бадъу-л-амолӣ" — қасидаи Сироҷуддин Алӣ ибни Усмон ал-Ӯшӣ-ал-Фарғонӣ (вафот 1179) роҷеъ ба асосҳои эътиқодоти дини ислом дар баёни ақидаи аҳли суннат ва ҷамоат. Он ба забони арабӣ ва бо қофияи "лом" аз 67 байт иборат буда, соли 1174 ба риштаи назм кашида шудааст. "Бадъу-л-амолӣ" ҳамчунин бо номҳои "Қасидату-л-амолӣ", "Қасидату яқулу-л-абд" ва "Ал-қасидату-л-ломия" машҳур аст. Қасида ба услуби бисёр сода, равон ва хеле мухтасар таълиф шуда, бо тавҳиди илоҳӣ оғоз ва бо охиратпарастӣ анҷом меёбад. Ба он шарҳи бисёре навишта шудааст.
Баженовское

Баженовское — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Байкаловский, вилояти Свердловск медарояд.
Василий Баженов

Василий Иванович Баженов. Зиндагинома Дар мактаби Д. В. Ухтомский дар назди А. Ф. Кокоринов таҳсил кард. Солҳои 1760-64 барои таҷрибаомӯзӣ ба Фаронса ба назди Ш. де Вайи ва Итолиё рафта, асарҳои Витрувийро омӯхт. Корҳои асосии Б. бо Маскав (солҳои 1767-92 дар он ҷо зиндагӣ кардааст) марбут аст: лоиҳаи биноҳои азимеро, ки ба омезиши меъморӣ ва манзара асос ёфтаанд; баъзеяшон дар шакли нақша, тамсила ё нимсохт расидаанд: лоиҳаи таҷдиди Кремли Маскав; қӯрғони Саритсино бо услуби псевдоготӣ (1775-85, нимсохт); хонаи П. Е. Пашков. Соли 1792 ба Санкт-Петербург кӯчида, меъмори Адмиралтейство буд; барои император Павели лоиҳои бисёр кашидааст. Аз рӯи лоиҳаҳои Б. дар Кронштадт, Гатчин ва Павловск баъзе иморатҳо ва қасри Михайловск сохта шудаанд.
Баженовка (ноҳияи Эртил, Воронеж)

Баженовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Эртил, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Бажуково (деҳа)

Бажуково — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Нижнесергинский, вилояти Свердловск медарояд.
Бажир (ноҳияи Залари, Иркутск)

Бажир — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Залари, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Баженово (ноҳияи Верхнеландехов, Иванов)

Баженово — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Верхнеландехов, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Баз

Баз, базз — навъе аз матоъ, катон, қумош, шоҳӣ, газвор ва дигар анвои матоъҳои ғайриабрешимӣ аст, ки аз қадим дар фурӯши баззозон будааст. Решаи калимаи баззоз низ аз баз аст. Баз дар осори адибон ба маънии матоъ ё порча фаровон ба кор рафтааст: Ба бозоргонӣ бирафтам зи Ҷаз, Яке корвон дорам аз қаззу баз. Фирдавсӣ Дар китоби "Ҷомеъу-т-тамсил" матоъ ва қумошро ба маънии баз ба кор бурдаанд. Дар фарҳангҳо баз ба маъниҳои диг. низ омадааст: рабудан ва гирифтани чизе; ғолиб шудан, гирифтани чизе ба ситаму зӯр ва қаҳру ғазаб; расм, ойин, қоида, қонун, тарз, равиш. Дар "Фарҳанги Онандроҷ" дар бораи баз чунин ишорате аст: "Рашидӣ гуфта маънии ойин ва равишро аз баз, ки маънии қумоши арабӣ аст, гирифтаанд". Ҳамчунин баз ба таври мухтасар ба маънии базм, яъне маҷлиси айшу меҳмонӣ низ омадааст.
Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС

Базаи Тоҷикистонии АИ ИҶШС — якумин муассисаи илмии маҷмӯии Тоҷикистон. Таърих Баҳори соли 1932 ташкил шуд, 2 шуъба – геологию биологӣ ва комиссияи таҳқиқоти экспедитсионӣ дошт. Ноябри 1940 шумораи муассисаҳои илмии он ба 13 расид, аз ҷумла институтҳои ботаника, геология, зоология ва паразитология, таърих, забон ва адабиёт, озмоишгоҳи хокшиносию мелиоративии Вахш, озмоишгоҳи биологии Помир, Пойгоҳи озмоишии зилзиласанҷӣ, расадхона, озмоишгоҳи кимиёвии Суғд (Хуҷанд), шуъбаҳои хокшиносию гелиотехникӣ, ду боғи ботаникӣ дар Сталинобод (Душанбе) ва Ленинобод (Хуҷанд). Ба кори Б. олимони машҳури шӯравӣ – академикҳо С. Ф. Олденбург (1932–33), А. А. Рихтер, А. Е. Ферсман, Н. П. Горбунов, Е. Н. Павловский (1935–40) роҳбарӣ мекарданд. Фаъолияти илмии база ба таҳқиқи минбаъдаи қувваҳои истеҳсолкунанда, тақвияти алоқаи илм бо талаботи сохтмони сотсиалистӣ равона гардида буд. Мас., геоботаникҳо дар бобати беҳтар кардани базаи хӯроки чорво ва боз ҳам хубтар истифода намудани чарогоҳҳо корҳои илмӣ анҷом медоданд, дар пойгоҳи биологии Помир масъалаҳои ба иқлими баландкӯҳ мутобиқ кардани зироат ва физиологияи рустаниҳои баландкӯҳ таҳқиқ карда мешуд. Дар соҳаи тиббу паразитологияи байторӣ ва ҳашаротшиноси (энтомология)-и кишоварзӣ таҳқиқоти бисёре зери роҳбарии акад. Е. Н. Павловский анҷом дода шуданд. Таҳқиқоти геологҳо ба ташкили бунгоҳи ашёи хом барои тараққиёти саноати маъдан ва сӯзишворӣ, истеҳсоли масолеҳи маҳаллии сохтмон равона мегардид. Ба туфайли фаъолияти база таҳқиқоти таърихӣ низ ривоҷ ёфт. Алалхусус бозёфтҳои кӯҳи Муғ дар пешравии илми таърих аҳаммияти зиёд доштанд. Адабиётшиносону забоншиносон дар тартиб додани алифбои нави тоҷикӣ, луғатҳои русӣ-тоҷикӣ ва тоҷикию дар таҳқиқи грамматика, адабиёт ва фолклори тоҷик кори бисёреро ба анҷом расонданд. Охири солҳои 30 садаи Б. маркази асосии илмии Тоҷикистон шуд. Дар муассисаҳои он 127 ходими илмӣ, аз ҷумла 5 доктори илмҳои ва 22 н. и. кор мекарданд. База соли 1941 ба филиали АИ ИҶШС, соли 1951 ба АИ ҶШС Тоҷикистон табдил ёфт. Ҳамчунин нигаред Эзоҳ Адабиёт.
Надежда Базарова

Надежда Павловна Базарова (28 январи 1904, Санкт-Петербург — 7 марти 1993, ҳамон ҷо) — ҳунарпешаи балет ва омӯзгор. Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон 1. Зиндагинома Омӯзишгоҳи хореографии шаҳри Ленинградро соли 1926 тамом карда, дар Театри опера ва балети шаҳри Харков фаъолият доштааст, чун актрисаи балет мақом ёфт. Солҳои устоди балети Омӯзишгоҳи хореографии шаҳри Ленинград буд. Саҳмаш дар тарбияи артистони балет барои ҷамохири собиқ шӯравӣ калон аст. Аз ҷумла хатмкунандагони ин Омӯзишгоҳ М.Собирова, Б.Исоева, С.Узоқова, Ш.Турдиева, К.Холов, С.Азаматова ва дигар устодони балети тоҷик аз ин омӯзгори ботаҷриба сабақ омӯхтаанд.
Пойгоҳи додаҳо

Пойгоҳи додаҳо, бонки иттилоъот, базаи маълумот — ба маҷмӯъае аз додаҳо бо сохтор муназзам ва сомонманд гуфта мешавад. Таъриф Пойгоҳҳо маъмулан дар қолабе, ки барои дастгоҳҳо ва роёнаҳои қобили хондан ва дастрасӣ бошад захира мешаванд. Албатта чунин шеваи захирасозии иттилоот танҳо равиши мавҷуд нест ва шеваҳои дигаре монанди захирасозии сода дар парвандаҳо низ истифода мегардад. Ончи захирасозии додаҳо дар пойгоҳҳоро муасир месозад вуҷуди як сохтори мафҳумӣ барои захирасозӣ ва равобити байни додаҳо аст.
База (ноҳияи Вожегод, Вологда)

База — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вожегод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Базалиома

Базалиома, карсиноид — омоси пӯст, ки аз эпидермис ва изофаҳои ғадуди пӯст ташаккул меёбад. Асосан дар одамони солхӯрда ба вуҷуд омада, бештар дар рӯй ҷой мегирад. Омос, одатан, танҳо буда, хеле суст. Дар мавриди саривақт муолиҷа кардани базалиома омос ба зудӣ сиҳҳат меёбад.
Базаи моддӣ-техникии ҷамъият

Базаи моддӣ-техникии ҷамъият — маҷмӯи шароити моддӣ ва шайъии қувваҳои истеҳсолкунанда, ки барои ташаккул ва рушди ин ё он форматсияи ҷамъиятию иқтисодӣ ногузиранд. База қисми таркибии қувваҳои истеҳсолкунанда буда, дар назди мабдаи асосии он — коргар оид ба пешравии маданӣ, зеҳнӣ ва тахассусии ӯ талаботи муайян пеш мегузорад. Бинобар ин, базаи моддӣ-техникии ин ё он форматсияи ҷамъиятию иқтисодӣ аз пешинааш миқдоран ва сифатан фарқ мекунад. Тағйироти сифатӣ вақте мушоҳида мешавад, ки дар пешравии истеҳсолот табаддулоти назарраси монанд ба инқилоби истеҳсолӣ рух диҳад. Ҳар як ин гуна ҷаҳиш ба ҷамъият, умуман инсоният, имкон фароҳам меоварад, ки дар масъалаи шакли меҳнат ва дараҷаи ҳосилнокии он ба зинаи сифатан нав барояд. Ҷаҳиши сифатии нахустин дар ҷамъияти ибтидоӣ, вақте ки инсоният гудохтани филиззот, пеш аз ҳама оҳан ва аз он сохтани олоти меҳнатро омӯхт, рух дод. Ва ин ҳамвора бо зироаткорӣ ва ром (хонагӣ) кардани ҳайвонот, имконияти ба даст овардани маҳсулоти изофа ва истисмори одам аз ҷониби одамро ба вуҷуд оварда, ба пайдоиши давраҳои мутазод (форматсияҳои антагонистӣ) — сохти ғуломдорӣ ва феодализм асос гардид. Асоси ҳар як базаро олати кори аз ҷониби коргар истифодашаванда ва маҳорати малакаи дар меҳнати дастӣ зоҳирмекардаи ӯ ташкил медиҳад. Ҷаҳиши сифатии дуюм дар соҳаи истеҳсолоти моддӣ дар давраи ба ном "табаддулоти саноатӣ" воқеъ гашта, саноати калони хусусӣ базаи моддӣ-техникии капитализмро ба вуҷуд овард. Асоси саноати калонро техникаи мошинӣ, ки дар натиҷаи татбиқи кашфиёти илмӣ ба истеҳсолот ба вуҷуд омад, ташкил медод. Тараққии саноати калон (яъне истисмори бештари коргарон) барои сар задани инқилобҳои сотсиалистӣ шароит фароҳам меоварад ва он минбаъд ба сифати базаи иқтисодии сохтмони ҷамъияти сотсиалистӣ хидмат мекунад. Тарзи сотсиалистии истеҳсолот аз капиталистӣ на бо ашёву моли истеҳсолшаванда, балки бо ҳолати коргар, коргари озод аз истисмор ва шариксоҳиби воситаҳои истеҳсолии моликияти ҷамъиятӣ будани ӯ фарқ мекунад. Ҷаҳиши сифатии сеюм (аз нимаи садаи шурӯъ шуд) бо истилоҳи (ибораи) Инқилоби илмию техникӣ ифода мешавад, ки он қувваҳои истеҳсолкунанда, яъне базаро куллан тағйир дод (зуҳури техника ва технологияҳои навтарин).
Базеево (ноҳияи Кинешем, Иванов)

Базеево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Баззоз

Баззоз — тоҷири газворфурӯш (фурӯшандаи матоъи абрешимӣ, порчафурӯш, ҷомафурӯш ва ғайра). Яке аз касбҳои қадими тоҷирӣ. Таърих Дар замонҳои пеш дар бозорҳои Осиёи Марказӣ дуконҳои матоъфурӯшии баззозҳо хеле бисёр буданд. Баззозҳо матоъ ё порчаҳои газворро ба аспу ароба бор карда, ба деҳаҳои дурдаст мебурданд ва талаботи мардумро ба фурӯши чит, сатин ва дигар матоъҳои пахтагин қонеъ мекарданд. Тавассути баззозон матоъҳои мухталиф аз аз шарқ ба ғарби олам ва баръакс бурда мешуданд. Дар асрҳои гузашта баззоз ҳамчун савдогар дар ҳаёти иқтисодии мардум мавқеи хос дошт ва дорандагони ин пеша аз он ифтихор мекарданд. Дар адабиёти классикӣ низ аз истилоҳи баззоз фаровон ёдовар шудаанд. Дар баъзе манбаъҳо калимаи баззозона истифода мегардад, ки ба баззоз нисбат дода шудааст. Бизозат пешаи баззозӣ, яъне шуғли баззоз буда, баззозистон бозори баззозҳо буд. Дар гузашта шахсиятҳои маъруфи адабие буданд, ки тахаллуси "Баззоз", ё "баззозӣ" доштанд, ин бар он маънӣ буд, ки эшон бад-ин ҳунар ё машғулӣ доштаанд ва ё аз аҳли чунин хонадонҳо буданд. Бо мурури замон ин маслак барҳам хӯрд. Ҳоло ба ҷойи дуконҳои баззозӣ мағозаҳо (давлатию, хусусӣ) фаъолият доранд.
Базидиомитсетҳо

Базидиомитсетҳо — як синфи занбӯруғҳои дараҷаи олӣ, ки узвҳои махсуси афзоиш – базидияҳо доранд. Ҳаёт Базидия дорои 4 спораи якҳуҷайра (базидиоспораҳо) буда, онҳо дар нешҳои махсус – стерагмаҳо ҷой гирифтаанд. Дар натиҷаи сабзиш дар ҳар як базидиоспора митселияҳои гаплоидӣ, яъне танаи занбӯруғ ҳосил мешавад. Сипас дар аксари базидиомитсетҳо ҳуҷайраҳои ҳамин митселий ё митселияҳои гуногун омезиш ёфта, митселияҳои диплоидӣ ҳосил мекунанд. Минбаъд дар базидияҳо мейоз рӯй медиҳад ва он бо ҳосил шудани чор ядро ба анҷом мерасад. Намудҳо Базидиомитсетҳо зиёда аз 15 ҳазор намудро дар бар мегиранд. Бисёрии онҳо ғизоӣ (мас., дили барра, карнайзанбӯруғ ва ғайра), баъзеашон заҳрнок (телпаки қозӣ, сиёҳак ва ғайра) мебошанд. Базидиомитсетҳое низ дучор мешаванд, ки дарахтро мепӯсонанд, ба зироат зарар мерасонанд. Базидиомитсетҳо ба ду зерсинф тақсим мешаванд: холобазидиомитсетҳо ва фрагмобазидиомитсетҳо.
Базисное (деҳа)

Базисное — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Шимановский, вилояти Амур медарояд.
Базалт

Базалт (эфиопӣ — санги оҳандор) — ҷинси кӯҳии оташсӯз. Сохтор Зичиаш аз 2520 кгм 3 (бо ғашҳо) то 3300 кгм 3 (тоза). Рангаш сиёҳтоб. Асосан аз плагиоклаз (лабрадор) иборат буда, ба миқдори кам авгит, оливин, магнетит, илменит дорад. Базалти пурра кристаллбастаро долерит мегӯянд. Гудохтаи базалтӣ аз тарқишҳои бузурги тектоникӣ ба рӯйи замин рехта, майдонҳои хеле васеъ (садҳо ва ҳазорҳо км)-ро фаро мегирад, ки онро пуштакӯҳи базалтӣ — трапп меноманд. Базалти сардшудаи кафида шакли сутунҳои панҷ ё шашпаҳлуро мегирад. Базалт вобаста ба таркиби кимиёӣ тасниф карда мешавад. Вобаста ба миқдори 2 базалтҳо ба се гурӯҳ тақсим мешаванд: асосӣ (миқдори 2 то 42 %; базалтҳои аз Моҳ овардашуда ба ҳамин гурӯҳ дохил мешаванд), нейтралӣ (миқдори 2 аз 43 то 46 %; шпати даштӣ ба ҳамин гурӯҳ дохил мешаванд) ва турш (миқдори 2 аз 46 % зиёд), базалт дар раванди ҳидротермалӣ зуд тағйир меёбад. Зери оби баҳр базалт тез тағйир меёбад, чунки об бисёр аносир (элементҳо)-и онро мешӯяд. Ин раванд барои тавозуни геокимиёии баъзе аносир аҳаммияти фаровон дорад. Мас., миқдори зиёди манган бо ҳамин роҳ ба оби уқёнус ворид мешавад. Базалт дар табақаҳои ҷинсҳои вулкании давраҳои гуногунбисёр дучор меояд. Аз вулканҳои ҳозира ҳам базалти гудохта ҷорӣ мегардад (Россия, ҷазираҳои Исландия ва ғайра). Базалт масолеҳи хуби бинокорӣ буда, аз гудохтаи он изолятори барқӣ, асбобҳои кимиёии ба кислота тобовар ва ғ. тайёр мекунанд.
Базилика

Базилика яке аз базиликаҳои калони Рум ба шумор меравад. Дар Руми Бостон базиликаҳо барои маҷлисҳои суд ва муомилоти тиҷоратӣ пешбинӣ шуда буданд, инчунин яке аз навъҳои асосии калисои қадимии насрониён ҳисоб меёфтанд. Базилика баъдтар дар меъмории византиҳо, романиҳо, готҳо такмил ёфт. Калисоҳои базиликашакл дар меъмории давраи Эҳё ва барокко низ вомехӯранд.
Базиликата

Базиликата - вилояти маъмурӣ дар Италия. Хусусияти физикӣ-ҷуғрофӣ Мавқеи ҷуғрофӣ Базиликата дар ҷануби Италия ҷойгир аст, дар халиҷи баҳри Таранто-Ион. Масоҳат - 9995 км. Аҳолӣ - 576,194 нафар. Пойтахт - Потенса. Вилоят ба ду музофот тақсим мешавад - Потенса ва Матера. Дар таърихи Базиликата бо номи Лукания маълум аст. Таърихан, он бо минтақаҳои ҳамсоя, ки онҳо ба империяи Рум дохил буанд, алоқаманд аст. Аз замони ғалабаи Норман, он аз соли 1861 як қисми Шоҳигарии Ҳардуи Ситсилияҳо, Шоҳигарии Неапол, Шоҳигарии Италия буд ва баъдан ба Ҷумҳурии Италия шомил шуд. Аз соли 1932 то 1947, қаламрав расман Лукания номида шуд ва баъдан боз номи ҳозираи худро гирифт. Аммо, мардум ҳоло ҳам минтақаи худро Лукания меноманд. Базиликата дар шимол бо Апулия, дар шарқ бо Пуглия ва Баҳри Ион, дар ҷануб бо Калабрия ва дар ғарб бо баҳри Тиррен ва Кампания ҳамсарҳад аст. Релеф 47% қаламрави Базиликата бо кӯҳҳо фаро гирифта шудаанд. Қисман масофаи Поллино ба ин ҷо ворид мешавад, ки баландтарин нуқтаи он Долседорм 2267 м аст ва дар ин ҷо массиви Сирино, бо қуллаҳои Монте Папа, 2004 м, Монте Рапаро, 1764 м ва системаи кӯҳии Маддалена бо қуллаи Монте Волтурино, 1836 м. дар бар мегирад, дар ин минтақа вулқони Спенто ҷойгир аст. 8% ҳудудҳо аз замини даштӣ аст. Аксари онҳо дар соҳили баҳр ҷойгир шудаанд. Аз дарёҳо Брадано, Базенто, Агри, Синнива Кавоне маълумтаранд. Иқлим Иқлим субтропикии Миёназаминӣ аст. Дар минтақаи соҳилӣ, одатан баҳрӣ ва ҳамон қадар дарунтар ба дохили Базиликата - континенталӣ, Базиликата яке аз вилоёти Италия аст, ки аз олами набототу ҳақвонот бой аст ва боғҳои гуногуни табиӣ дорад. Таърих Тақсимоти маъмурӣ Ба вилоят дохил мешаванд, музофотҳои зер: Ин минтақаи камбизоаттарини Италия аст. ММД Базиликата 0,7% ММД-и Италия аст, ки он 10 539,3 миллион евро мебошад. ММД ба сари аҳолӣ - 17 781,9 евро. Дар соҳаи кишоварзӣ асосан зироатҳои киштшаванда - гандум, ҷуворимакка, ҷав, овёс. Базиликата дар мамлакат барои истеҳсоли ин зироатҳо пешсаф аст. Дар теппаҳо токзорҳо, плантатсияҳои мева - олу, шафтолу, нок, киви ва ситрусӣ мавҷуданд. Парвариши чорвои калони шохдор, гӯсфанд, хук, буз. Моҳигирӣ суст рушд ёфтааст (танҳо дар соҳили баҳри Ион). Нигористон.
Базел

Базел — севумин шаҳри пурҷамъияти кишвари Суис аст.
Базиси геодезиявӣ

Базиси геодезиявӣ — хатти рости дарозиаш тақрибан 8–15 км, ки бо нишонҳои махсуси геодезиявӣ муҷаҳҳаз буда, дар маҳал бо ченакҳои дарозии саҳеҳиаш баланд чен карда шудааст. Базиси геодезиявӣ барои сохтани шабакаи асосӣ (базисӣ) бо усули секунҷаҳо (триангулятсия) истифода мешавад, ки он дар навбати худ барои тартиб додани харитаҳои топографӣ ва ҷуғрофиёӣ зарур аст.
Базки (ноҳияи Серафимович, Волгоград)

Базки — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Серафимович, ки дар вилояти Волгоград қарор дорад, дохил мешавад.
Базми карнаю сурнай

Базми карнаю сурнай - ҷамъомаде, ки бо садои баланди карнаю сурнай барпо мегардид ва аз оғози ягон тантана дарак медод. Базми карнаю сурнай пеш аз ҷашнҳо ва гоҳе дар мобайни ҷашнҳо баргузор мешуд. Базми карнаю сурнай имрӯз ҳам дар Тоҷикистон ҳангоми ҷашнҳои бузурги миллӣ, арӯсӣ ва хатнасур роиҷ аст, ки баробари баланд шудани садои карнаю сурнай ҳозирин чанд лаҳза хушҳолӣ, кафзанӣ ва рақсу шодмонӣ мекунанд. Нигаред низ Адабиёт.
Базми дойрахабар

Базми дойрахабар (Базми сафолак дар Бухоро) - ҷамъомаде, ки бо садои баланди дойра барпо мегардид ва аз оғози ягон тантана дарак медод. Ин Базми умумӣ буда, ҳар кас метавонист дар он иштирок кунад. Базми дойрахабар дар асрҳои пешин дар тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ маъмул буд. Ин Базм бо садои баланди дойра сурат мегирифт ва маъмулан дойранавозон бо навохтани дойра хабар медоданд, ки дар ҷое ҷашн, сур ё дигар навъи хурсандӣ, яъне Базм баргузор мешавад. Дар Бухоро Базми дойрахабарро Базми сафолак низ меноманд. Мардуми Бухоро истилоҳи "сафолак"-ро ба дойрадасти мумтоз Собири Сафолак (1845 – 1905) мансуб медонанд ва он ба иштироки 3 – 4 дойрадаст барпо мегардид. Онҳо дойраро баланд навохта, ҳунар нишон медоданд ва барои раққос лаҳзаи мусоиди пурхурӯш муҳайё менамуданд. Дар ин Базм танҳо мерақсиданд. Базми сафолакро охири асри ва аввали асри бештар Собири Сафолак, эшони Набихўҷа ва Раҷаби Сиёҳ ташкил мекарданд. Нигаред низ Адабиёт.
Базла

Базла (— сухани хушу шӯхомез, аския) — дар адабиёт як навъ мутоиба, каломест мухтасару муҷаз, шӯхиомез. Дар адабиёт Дар анвои гуногуни шеър — ғазал, рубоӣ, қитъа, байт ва осори мансури тоҷикӣ ба таври алоҳида ё дар матни шеърҳо, ҳикоёту латифаҳо ва ғайра оварда мешавад. Як навъ сухани хушу марғуберо, ки дар вақти суҳбат бадоҳатан (дар посух) гуфта мешавад, базла меноманд. Аз латифаҳои адабию халқӣ бо ҳаҷми кӯтоҳи худ фарқ мекунад. Базлагӯӣ бештар дар маҳфилу нишаст ва мусоҳибаи аҳли адаб, гуфтугӯи мардуми хушсухану закӣ барпо мегардад. Унсури танқид мазамматро дар бар намегирад. Хонанда аз содалавҳӣ ё ҷавоби нишонраси қаҳрамони базла ба завқ меояду механдад. Аз ҷумла, дар эҷодиёти Убайди Зоконӣ ба назар мерасад: Касе ба ҷанги шер мерафт. Наъраву тиз медод. Гуфтанд: "Наъра чаро мезанӣ?" Гуфт: "То шер битарсад". Гуфтанд: "Чаро тиз мезанӣ?" Гуфт: "Ман низ метарсам". Шахсе бо дӯсте гуфт: "Панҷоҳ ман гандум доштам, то маро хабар шуд, мушон тамом хӯрда буданд". Ӯ гуфт: "Ман низ панҷоҳ ман гандум доштам, то мушонро хабар шуд, ман тамом хӯрда будам". Дар яке аз базлаҳои тоҷикӣ ривоят шудааст: Муаззине азон мегуфту медавид. Пурсиданд, ки чаро медавӣ? Гуфт: "Мегӯянд, ки овози ту аз дур хуш аст. Медавам, то овози худро аз дур бишунавам". Вобаста ба базла дар забону адабиёти тоҷикӣ истилоҳоти "базлагӯ"-ю "базлахон" маъмул гаштаанд. Дар "Тазкирату-ш-шуаро"-и Давлатшоҳи Самарқандӣ омадааст, ки: "Хоҷа Ҳофиз базлаву латифаи бисёр гуфтӣ". Худи Ҳофиз дар ин маънӣ фармудааст: Хона беташвишу соқӣ ёру мутриб базлагӯ(й), Мавсими айш асту даври соғару аҳди шабоб.
Базми меҳмонхонагӣ

Базми меҳмонхонагӣ - дар гузашта пас аз ба поён расидани тӯй, баъди рафтани мардум хешовандон ва наздикони соҳиби маърака дар меҳмонхона базм ороста, аз сарояндагон сурудҳо мешуниданд, рақсу бозию шухӣ мекарданд. Ҳофизон бештар сурудҳои маъмули "Яккақарс", "Чорчиллик", "Баҳри тавил", "Ироқ", "Ҳусайнӣ" ва ғайраро месуруданд. Сурудхонӣ 2 – 3 соат давом мекард. Сипас навозандаи дар миёна нишаста зарберо бо дойра баланд зада, ба қисми рақсӣ ибтидо мегузошт. Раққос аз ҷой бархеста ба рақс медаромад. Ин гуна Базмҳо гоҳо то дамидани субҳ идома доштаанд. Дар шаҳрҳои калон ба монанди Душанбе, Кӯлоб, Хуҷанд, Исфара, Бухоро, Самарқанд ва ғ. то ба имрӯз Базмҳо дар меҳмонхонаҳо баргузор мешавад, ки он чун анъана аз замонҳои пеш боқӣ мондааст. Нигаред низ Адабиёт.
Базми хоса

Базми хоса — маҳфиле, ки дар манзили шоҳон, амалдорон. ҳокимон ва шахсони мансабдор баргузор мешуд. Дар он як гурӯҳи махсуси ҳунарии созандагону рақскунандагон даъват мешуданд, ки аз нафар иборат буданд. Ҳайати чунин гурӯҳи ҳунарӣ аз дойрадастон, дуторнавоз, рубобнавоз, ғиҷҷакнавоз, найнавоз, танбӯрнавоз, сатонавоз, нақоранавоз ва қобузнавоз иборат буд (теъдоди навозандагон вобаста ба маҳфил буд). Баъзан ба ҳавои ансамбл раққос ҳунарнамоӣ мекард. Се найчӣ, ду дойрадаст ва раққос мавригихонӣ низ мекарданд. Нигаред низ Адабиёт.
Базми чавкӣ

Базми чавкӣ - Ин базми калони кӯчагӣ маъмулан бегоҳиҳо дар кӯчаҳо, боғҳо ва майдони васеи Бухоро, Самарқанд, Хуҷанд ва дигар шаҳрҳои калони тоҷикнишин барпо мешуд. Одатан дар чанд ҷойи майдон ҳезум ё кунҷора оташ мегиронданд, ё дар даруни деги калон (ё даври ӯғур) каме равғани зағир рехта, дар лаби дег пилтаҳои ғафси карбосӣ гузошта оташро рӯшан мекарданд ва дар равшании он шодию сурур барпо менамуданд. Дар Бухоро базми чавкӣ ё худ "даври ӯғур" асосан дар ҷашни Наврӯз барпо мегардид. Дар он гурӯҳи калони ҳофизон, раққосон, масхарабозон ва зарофатгӯён ҳунарнамоӣ мекарданд. Дар байни тоҷикони Бадахшони Афғонистон "базми қарсакӣ" низ шуҳрат дорад, ки дар баробари навохтану сароидану рақсидан ҳамагон қарс мезананд. Дар аксари минтақаи Тоҷикистон пеш аз ҷашни арӯсӣ базми духтарон низ баргузор мешавад, ки дар он фақат духтарон ва занони хешованди арӯс иштирок намуда, дар партави сурудҳо рақсу шодӣ мекунанд. Зарфи чанд соли охир Ҳукумати Тоҷикистон ба баргузории ҷашнҳои милливу мардумӣ таваҷҷуҳи хоса зоҳир кард ва маҳз ҳамин таваҷҷуҳ буд, ки аз сол ба соли дигар Наврӯз барин ҷашни миллӣ шаҳомати ба худ хос касб мекунанд. Ҳукумати кишвар бо назардошти аҳамияти вижаи Наврӯз ва густарда будани ҷуғрофиёи он талош дорад барои бошукуҳтар баргузор кардани он тадбирҳои иловагӣ андешад. Бо ташаббуси шахсии Президенти Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон анъанаи миллии доштани Наврӯзгоҳ эҳё шуд ва ҳоло як майдони ба масоҳат бузурге, ки пештар мавзеъи аспдавонӣ буд, ба Наврӯзгоҳ табдил дода шуд. Акнун ҳар сол сокинони Душанбе ҷашни асосиро дар ҳамин Наврӯзгоҳ бо ширкати ҳама ақшори ҷомеа таҷлил мекунанд.. низ Адабиёт.