ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Тақвим

Душанбе 28 Апрел 2025 мелодӣ 8 Урдибиҳишт 1404 хуршедӣ 29 Шаввол 1446 қамарӣ навсозӣ Тақвим (Солшуморӣ, Гоҳшуморӣ) — Системаи ташкили рӯзҳо барои мақсадҳои иҷтимои, динӣ, тиҷоратӣ ё маъмурӣ. Ин бо додани ном ба давраҳои вақт, рӯзҳои хос, ҳафтаҳо ва солҳо иҷро мешавад. 1 Системаҳои тақвим Истифодаи тақвим Тақвими Григорий Тақвими динӣ Тақвими миллӣ Тақвими молиявӣ Пайвандҳо.
Гоҳанбор

Гоҳанбор,, гоҳбора, гаҳанбор — дар гоҳшумории дини зардуштӣ шаш рӯз, ё шаш гоҳ (ҳангом, замон), ки гӯё дар ин муддат Худованд, Замин, Осмон ва тамоми мавҷудоту махлуқотро офаридааст. Тибқи китоби Занди зардуштиён Худо оламро дар шаш гоҳ (яъне шаш ҳангом) офарид ва ибтидои ҳар гоҳ ҷашни бузург ба муддати панҷ рӯз гирифта мешавад. Гоҳҳо ҳар яке соҳиби ном ва тавсифи худанд: Гоҳанбори аввал Маидйа заремайа ном дорад, ки рӯзи 15-уми урдубиҳиштмоҳи қадим (Хуршедрӯз) аст. Ривоятест, ки гӯё Худованд аз ибтидои ин рӯз то 40 рӯз Осмонро офарида ба охир расонд. Ин ҷашн панҷ рӯз аз рӯзи 11-ум то рӯзи 15-уми Урдибиҳишт (Дай ба Меҳр) давом меёфт. Чор рӯзи аввал омодагӣ ва рӯзи панҷум Ҷашни Бузург барпо мегардид. Мутобиқи тақвими имрӯзӣ ин ҷашн ба 4 май мувофиқ меояд. Гоҳанбори дуввум Маийушам (ба маънои миёнаи тобистон) ном дорад ва он 11-и Тирмоҳи қадим аст. Аз аввали оғози он то 60 рӯз Худо обро офарид. Аз 101-умин рӯзи сол оғоз ёфта то 105-умин рӯзи сол, аз моҳи Тир то Дай ба Меҳри ҳамин моҳ идома дорад. Ба тақвими ҳозира ин ҷашн 3 июл фаро мерасад. Гоҳанбори севвум Патйашҳим (яъне донаовар) ном дорад ва он аштод (ҳаштод) рӯз аст, ки оғози он ба 23-юми шаҳривармоҳи қадим рост меояд. Худованд аз ин рӯз то 75 рӯз Заминро офарид. Бо тақвими ҳозира ба 16 сентябр мувофиқ меояд. Гоҳанбори чорум Айасрем (Айсримабозгашт ба хона) ном дорад ва 80 рӯз аст ва оғозаш аз 26-уми меҳрмоҳи қадим аст, яъне аз Аштодрӯзи моҳи Меҳр то Анирон рӯзи ҳамин моҳ идома дорад. Парвардгор аз ин рӯз то 30 рӯз офариниши тамоми анвои рустаниҳо (гиёҳҳову дарахтон)-ро ба охир расонд. Ба гоҳшумории имрӯза ба 16 октябр мутобиқ аст. Гоҳанбори панҷум Маидйарем (Маидйоирйа-миёни сол) ном дорад ва он Меҳррӯз аст, ки аз 16 Баҳманмоҳи қадим оғоз мегардад. Дар рӯзҳои Дай ба Меҳр то ба Фаровардин рӯзи моҳи Дай фаро мерасад. Ҳақ таъоло аз ин рӯз то 80 рӯз 282 навъи ҳайвонот-парандаву чарандаву даранда офарид. Дар гоҳшумории ҳозира ба 4 январ мувофиқ меояд. Гоҳанбори 6-ум Ҳамаспадмадам (Ҳамаспадмаедайа ҳаракати сипоҳ) ном дорад. Он 11-и Даймоҳи қадим аст яъне ҷашнгирии он аз 25 то 29-уми Исфандмоҳ идома меёбад. Худо аз ибтидои ин рӯз то 75 рӯз инсонро офарид. Дар гоҳшумории имрӯза ба 20 март мувофиқ меояд. Пас аз ин ҷашн рӯзи 1-уми Фарвардинмоҳ (21 март) Наврӯз фаро мерасад. Бад-ин тартиб Худованд оламро дар шаш марҳала биёфарид. Ҷашнҳои панҷрӯзие, ки дар ибтидои ҳар гоҳ таҷлил мешуданд, аз ҳамдигар дар фосилаҳои мутафовит баргузор мегардиданд. Гоҳанбори Маидйа заремайа дар 45-умин рӯзи сол, Маийушам дар 105-умин рӯзи сол, Патйашҳим (шаҳим) дар 180-умин рӯзи сол, Айасрем (иётҳарим) дар 210-умин рӯзи сол, Маидйарем дар 290-умин рӯзи сол, Ҳамаспадмадан (ҳамспатҳдим) дар 365-умин рӯзи сол таҷлил мешуданд.
Грaнуэл Ликa

Грнуэл Лик (22 октябри 1998) — футболбози Албанӣ, муҳофиз.
Игор Грабар

Игор Эммануилович Грабар (русинӣ: гор манулович Грабарь март 1871 1 2, ё, — 16 май 1960 3 4 5, Маскав 3 2 6) — рассом, муаррихи ҳунар ва ходими осорхонаи Рассоми халқии ИҶШС, узви ҳақиқии АИ ИҶШС ва Академияи рассомии ИҶШС. Зиндагинома Дар Академияи рассомии Петербург кор карда, бо маҳорати баланд асарҳои манзаравии "Барфи сентябр", "Осмони мусаффои феврал", "Барфи моҳи март" (1904 — ҳар се дар Нигористони Третяков) ва натюрмортҳо ("Мизи дарҳамбарҳам", 1907) офарид. Ҳамон вақт истеъдоди портретнигорӣ ва меъмории ӯ (дар Захаринои назди Маскав,) зоҳир гардид. Ӯ бо рассомон М. А. Врубел, В. А. Серов, И. С. Остроухов, коллексионерҳо С. И. Шукин, И. А. Морозов шинос шуд. Игор Грабар ҳамчун мунаққиди адабӣ дар маҷаллаҳои "Мир и искусства", "Старые годы", "Аполлон" фаъолона кор кард. Аз соли 1906 силсилаи монографияҳо дар бораи бузургтарин устодони санъати нави рус навишт нашр шуд. Солҳои 1913-25 роҳбари Нигористони Третяков буд. Бо ташаббуси Игор Грабар Устохонаи марказии таъмиргарӣ таъсис ёфт (солҳои роҳбар ва аз соли 1944 роҳбари илмии он буд), ки баъдан ба номи ӯ гузошта шуд. Дар даврони шӯравӣ Игор Грабар фаъолона ба рассомӣ машғул шуда, бештар ба манзараву портретнигорӣ майл кард, тасвирҳои расмӣ низ меофарид буд. Дар Донишгоҳи давлатии Маскав (аз 1921 профессор), Институти рассомии Маскав ба номи В. И. Суриков (1937-43 директор), Институти рассомию ҳайкалтарошӣ ва меъмории ба номи И. Е. Репин дар Ленинград (директор) омӯзгорӣ кардааст. Директори Институти таърихи санъати АИ ИҶШС (аз соли 1944) буд. Ҷоизаҳо Бо ду ордени Ленин, 2 ордени дигар ва медалҳо сарфароз гардидааст.
Роберт Граббс

. 113997352? -. - Роберт Граббс (феврал 1942 1 2 3,, Кентукки — 19 декабр 2021 4, Дуартӣ, Калифорния) — кимиёшиноси амрикоӣ. Узви Академияи илмҳои миллии ИМА, узви Академияи санъат ва илми Амрико. Зиндагинома Хатмкардаи донишгоҳҳои Флорида ва Колумбия. Соли 1969 дар Донишгоҳҳои Стэнфорд ва Мичиган кор карда, аз соли 1978 то ҳол ходими Институти технологии Калифорния мебошад. Роберт Граббс дар соҳаи кимиёи металлоорганикӣ ва кимиёи синтезӣ як силсила пажӯҳишҳо анҷом додааст. Ӯ дар таҳқиқи полимерҳо саҳми назаррас дорад. Барои хидматҳои бузургаш дар пешрафти кимиёи органикӣ, кимиёи металлоорганикӣ ва кимиёи полимерҳо бо медали Бенҷамин Франклин, Мукофоти Герберт Браун, медали Топман сарфароз гардонда шудааст. Барои ривоҷи усули метатезис дар синтези органикӣ сазовори мукофоти Нобел гаштааст (2005; ҳамроҳи Р. Шрок ва И. Шовен).
Грабовка (ноҳияи Сураж)

Грабовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Сураж, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Граборовка (ноҳияи Почеп)

Граборовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Почеп, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Иван Граве

Иван Платонович Граве (25 ноябр 1874, Қазон,,, Русияи подшоҳӣ 1 — 3 март 1960 1, Маскав, ҶШФСР, ИҶШС 1) — олими шӯравӣ дар соҳаи артиллерия, асосгузори мактаби баллистика (илмест дар бораи ҳаракати ҷисмҳо, ки ба фазо партофта шудаанд)-и шӯравӣ, доктори илмҳои техникӣ, профессор, узви ҳақиқии АИ-и артиллерӣ, генерал-майори умури муҳандисию техникаи ҳарбӣ. Зиндагинома Омӯзишгоҳи артиллерӣ ва Академияи артиллерии Михайловро хатм кардааст. Аз соли 1904 омӯзгори Академияи артиллерии Михайлов буд. Соли 1916 мушаки ҷангии борути бедуд — тимсоли тири ракетаро кашф намудааст. Иван Граве яке аз муассисони мактаби шӯравии баллистика буда, бо таҳқиқу асарҳои илмии худ ба рушди технологияи мушаксозӣ мусоидат кардааст. Ҷоизаҳо Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС. Бо орденҳои Станислави Муқаддас ва Аннаи муқаддас, Ленин, Байрақи Сурх, Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 1), Ситораи Сурх ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст. Ба танӯраи тарафи нонамоёни Моҳ номи Иван Граве дода шудааст.
Граборовка (ноҳияи Погар)

Граборовка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Погар, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Ҳаккокӣ

Ҳаккокӣ, гравюра — кандани нақш ё навиштор бар рӯйи сатҳи филиззӣ бо қалами фӯлодӣ ё бо тезобкорӣ ва низ намунаҳое, ки аз рӯйи ин сафҳа чоп мешавад.
Градатсия

Градатсия (— болоравии тадриҷӣ, аз — зина, дараҷа) — дар биология, дар ҷараёни филогенез зина ба зина аз сода ба мураккаб ташаккул ёфтани мавҷудоти зинда. Градатсияро Ж. Б. Ламарк дар таълимоти эволютсионии худ қайд кардааст. Градатсия ба шароити муҳит вобастагӣ надорад ва бинобар саъю кӯшиши ботини (дохили)-и организмҳо ба таклмилёбӣ амалӣ мегардад.
Градиент

Градиент (— роҳраванда) — мафҳуми таҳлили векторӣ ва назарияи инъикоси ғайрихаттӣ. Градиенти функсияи (1.,)-и тағйирёбанда дар ягон нуқтаи (о 1., о) вектори фазои -чена (координатӣ)-ии ҷузъҳояш (1.,) буда, дар нуқтаи баррасишавандаи ҳисоб карда шудаанд. Дар баъзе истилоҳи тағйирнопазир градиенти функсия коллектор (вектори ковариант) мебошад. Мафҳуми градиентро дар физика, метрология, уқёнусшиносӣ ва ғ. барои тавсифи суръати тағйири бузургиҳои гуногун истифода мебаранд. Мас., градиент и фишор, градиенти ҳаракат, градиенти рутубат, градиенти суръати бод, градиенти зичии оби баҳр. Градиенти потенсиали электрӣ шадидияти майдони электрӣ ном дорад.
Градетс-Кралове

Градетс-Кралове (чехӣ:) — шаҳрест, ки дар давлати Чехия аст. Аҳолии ин шаҳр 94,000 ҳазор аст. Масоҳаташ 105 км мебошад. Градетс-Кралове аввалин маротиба дар 1073 ёдовар шудааст.
Градиентометри магнитӣ

Градиентометри магнитӣ — магнитометр барои андозагирии афзоиш (градиент)-и ташкилаҳои шиддатнокии майдони магнитӣ дар самти додашуда. Градиентометри магнитиро барои таҳқиқи сохти магнитосфераи Замин ва майдонҳои магнитии дигар ҷисмҳои кайҳонӣ, барои иктишофи сарватҳои зеризаминӣ (аз ҷумла ҳангоми аксбардории аэромагнитӣ), дар ташхиси дефектоскопии (нақсбинии) магнитӣ, барои андозагирии градиентҳои майдонҳои магнитӣ дар синхротронҳо ва дигар суръатфизоҳои зарраҳои барқанок истифода мебаранд.
Граматуха (ноҳияи Шелехов, Иркутск)

Граматуха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шелехов, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Градиенти бод

Градиенти бод — ивазшавии бузургии суръат ва (ё) самти бод ҳангоми дар минтақаҳои нисбатан хурди атмосфера сахт тағйир ёфтани онҳо. Ду намуди градиенти бод — уфуқӣ ва амудӣ мавҷуд буда, уфуқиаш, одатан, дар манотиқи фронтҳои атмосферӣ ва амудиаш дар сатҳи Замин бештар мушоҳида мешавад (ҳарчанд онҳо ҳам дар манотиқи ҷараёнҳои шарравии баланд ва ҳам дар қитъаҳои баланди фронталии бодҳо хеле бузург шуда метавонанд). Градиенти бод зуҳуроти микрометеорологӣ буда, фақат дар масофаҳои хурд ҷой дорад, вале метавонад бо равандҳои ҷадвалҳои мезо- ва синоптикӣ алоқаманд бошад. Аз ҷумла он бештар бо хатти тундбодҳое, ки шадидбодҳои кӯтоҳмуддати раъдубарқӣ ба вуҷуд меоранд, ҳаракати фронтҳои атмосферии бод, ҷараёнҳои шарравии сатҳашон паст, ноҳияҳои шамолҳои сахти маҳаллӣ алоқаманд аст. Градиенти бод ба парвозу фурудоии тайёраҳо таъсир расонида, дар авиатсия омили хеле хатарнок мебошад. Аз таъсири градиенти бод инчунин самти ҳаракати мавҷи садо тағйир меёбад. Градиентҳои пуршиддати бод ташаккулёбии сиклонҳои тропикиро фурӯ нишонда, ба ташаккули сиклонҳои берунитропикӣ мусоидат менамоянд ва давомоти раъду барқро зиёд мекунанд.
Градиентометри гравитатсионӣ

Градиентометри гравитатсионӣ, градиентометри ҷозибавӣ — асбоб барои андозагирии градиенти уфуқии шитоби қувваи вазнинӣ. Градиентометри гравитатсиониро барои таҳқиқи ҷузъии сохторҳое, ки боиси таҳти самти уфуқӣ тағйир ёфтани ҷозиба мегарданд, бештар дар конҳои маъдани оҳан ва нимфилиззот истифода мебаранд. Қисми ҳассоси градиентометри гравитатсионӣ системаи чархзанандаи меҳвари чархзаниаш амудӣ аст, ки аз шоҳини нӯгҳояш борчадор иборат аст. Градиентометри гравитатсионӣ 4 системаи чархзананда дорад, ки ҳар яки онҳо нисбат ба ҳамдигар таҳти кунҷи 90о ҷойгир шудаанд. Ин имкон медиҳад, ки ҳангоми мушоҳида дар ду азимут 2 қимати ба ҳам новобастаи ҳосилавӣ ба даст оварда шавад ва кори асбоб пайваста зери назорат бошад. Саҳеҳии градиентометри гравитатсионӣ этвеш (1 этвеш 1.10-9 с-2). Вақти мушоҳида дар ду азимут 6 дақ.-ро ташкил медиҳад. Нигар низ Градиент, Гравитатсия.
Град (ҳандаса)

Град (гон),, градиан — воҳиди андозагирии кунҷи ҳамвор, ки дар Фаронса ҳангоми ҷорӣ кардани системаи ченакҳои метрӣ (охири асри 18) пешниҳод гардида буд. Ишораташ 1. Истилоҳи он дар Олмон, Шветсия ва кишварҳои дигари Аврупои Шимолӣ истифода мешавад. 1 град ба садяки кунҷи ҳамвор баробар аст. Воҳидҳои ҳиссавии град — дақиқаи метрӣ (1 ё 1 с) ба 1100 град ва сонияи метрӣ (1 ё 1 сс) ба 1100 дақиқаи метрӣ баробаранд. Таносуби байни град ва воҳидҳои дигари кунҷи ҳамвор чунин аст 0,01570796 радиан, 1 0,900 о (дараҷаҳои кунҷ) ё 1 о 1,111. Ҳоло град дар амал истифода намешавад, вале имконияти истифодабарии он дар микрокалкуляторҳо ва таъмини математикии барномаҳои компютерӣ вуҷуд дорад.
Грамм

Грамм — воҳиди асосии масса дар Системаи воҳидҳои см, г, с ва воҳиди ҳиссагии масса (0, 001 кг) дар Системаи байнулмилалии воҳидҳо (СИ). 1 г бо саҳеҳии то 0,2 % ба массаи 1см оби аз ҷиҳати кимиёӣ тоза дар ҳарорати +40 ° баробар аст.
Грайс Келлй

Ситора дар "Роҳрави фахрӣ"-и Ҳолливуд Грайс Келлй (англисӣ:) (12 ноябр, сентябр, 1982) ҳунарпешаи синамои ИМА аст. Вай дар соли 1954 ҷойизаи Оскар гирифт.
Грамм-молекула

Грамм-молекула, мол — массаи моддаи сода ё мураккаби кимиёӣ, ки бо граммҳо ифода ёфта, ададан ба массаи молекулаи он мусовӣ аст. Масалан, агар массаи молекулаи нитроген 2 ва кислотаи сулфат 2 4 мувофиқан 28,0134 ва 98,078 бошад, пас грамм-молекулаи онҳо ба 28,0134 г ва 98,078 г баробар аст Адади молекулаҳо дар як грамм-молекулаи ҳар як модда якхела ва мусовӣ ба адади Авогадро, яъне 6,0225210 23 аст. Грамм-молекулаи ҳар як модда, ки дар ҳолати гази идеалӣ қарор дорад, дар шароити муътадил 0°С ва фишори 101325 нм 2 (760 мм сут. сим.) тақр. ҳамон ҳаҷмеро ишғол мекунад, ки баробар ба 22,4 л (нигар Қонуни Авогадро) мебошад. Аз рӯи ин таносуб ҳаҷми ишғолкардаи ҳар миқдор газро муайян кардан мумкин аст, мас., 66 г 2 (массаи молекулааш 44) баробари 1,5 грамм-молекула аст ва ҳамин тавр, дар шароити муътадил ҳаҷми 22,4 л1,533,6 л-ро ишғол менамояд. Мафҳуми грамм-молекула (ҳамчунин килограмм-молекула, тонна-молекула) дар соҳаҳои кимиё, физика ва техника истифода мешавад.
Грамм-атом

Грамм-атом — адади граммҳои унсури кимиёӣ, ки баробар ба массаи атомии он аст. Масалан, грамм-атоми ҳидроген (массаи атомиаш 1,00797) баробар ба 1,00797 г, грамм-атоми уран (массаи атомиаш 238,03) баробар ба 238,03 г мебошад. Адади атомҳо дар як грамм-атоми ҳар як унсури кимиёӣ якхела ва мусовӣ ба адади Авогадро, яъне 6,0225210 23 аст. Дар ҳисобу китоби техникӣ бештар аз килограмм-атом ва тонна-атом истифода мекунанд (1 килограмм-атоми гидроген баробар ба 1,00797 кг аст). Ҳоло грамм-атом мувофиқи системаи воҳидҳои байналхалқӣ ба мол (атомҳо) иваз шудааст.
Грамм-эквивалент

Грамм-эквивалент — миқдори граммҳои унсур ё пайвасти кимиёӣ, ки ададан ба массаи эквиваленти кимиёии он баробар аст. Масалан, грамм-эквиваленти оҳан (массаи атомиаш 55,847)-и 2-валента 27,92 г ва 3-валента 18,62 г мебошад. Грамм-эквиваленти кислота — миқдори кислота бо граммҳо, ки як грамм-эквиваленти ҳидроген дошта, қодир аст бо филизз иваз шавад ва намак ҳосил бикунад. Грамм-эквиваленти асос — миқдори асос бо граммҳо, ки барои таъсири куллӣ бо як грамм-эквиваленти кислота зарур аст. Грамм-эквиваленти намак — миқдори намак бо граммҳо, ки як грамм-эквиваленти филиз дорад. Мафҳуми грамм-эквивалент дар таҳлили ҳаҷмӣ фаровон истифода мешавад.
Граммофон

Граммофон (аз юн. "сабт" + "овоз") — асбоб барои аз қартаи граммофон тавассути асбобҳои механикӣ такроран шунавонидани овоз. Дар ИМА аз тарафи Эмил Берлинер дар асоси фонографи Томас Эдисон ихтироъ шудааст. Граммофон аз ду қисм иборат аст: қисми аввал ҷузъ (механизм)-и пружинадорест, (фанардор)-е, ки қартаро давр мезанонад: қисми дуюм сӯзани ба мембрана васлшуда мебошад. Ҳангоми кори граммофон нӯги сӯзан дар рӯйи рахҳои қартаи даврзананда ҳаракат карда, лапишҳоро ба мембрана мегузаронад ва карнай (рупор) ин лапишҳоро тақвият мебахшад. Граммофон то солҳои 20 ва навъи бештар паҳншудаи он — патефон то солҳои 40 асри 20 маъмул буданд.
Зеноб Теофил Грамм

Зеноб Теофил Грамм (- апрел 1826 1 2 3,, — 20 январ 1901 1 2 3, -) — электротехники белгиягӣ. Зиндагинома Дар Фаронса фаъолият кардааст. Соли 1869 тарҳи лангараки ҳалқашакли мошинҳои динамоэлектриро кашф намуд, ки имкони истеҳсоли саноатии қувваи барқро ба вуҷуд овард. Соли 1870 "Ҷамъияти истеҳсоли мошинҳои Грамм" таъсис дода шуд, ки мошинҳои электрии гуногуни дорои лангараки ҳалқашакл мебаровард. Зеноб Теофил Грамм соли 1871 нахустин динамомошинро ба АИ-и Порис пешниҳод кардааст. Соли 1876 мошинҳои Зеноб Теофил Грамм бори аввал барои равшансозии хиёбонҳои Порис истифода шуданд.
Дастури забони тоҷикӣ

Дастури забони тоҷикӣ - дар ин мақола ба шарҳи дастур, яъне грамматикаи забони адабии тоҷик ва унвони гуфторӣ ва навишторӣ дар Тоҷикистон аст. Ба таври кул, дастури забони тоҷикӣ мутаносиб бо навъи таҳлилӣ аст. Каме боқимонда аз системаи мавриди равобити дастурӣ дар дараҷаи аввал аз тариқи, низоми калимаҳо ва дигар созаҳои таҳлилӣ баён шудааст. Монанди гунаҳои дигар лаҳҷаҳои дастури забони тоҷикӣ тақрибан яксон аст бо дастури забони форси классикӣ, агарчи тафовути дар бархе аз замонҳои феъл вуҷуд дорад. Исм Шумора Сифат Феъл.
Гран (ноҳияи Павловск, Воронеж)

Гран — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Павловск, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Гран

Гран (— дон, гард, зарра) — воҳиди қадимии ченкунии масса дар асоси вазни донаи миёнаи ҷав. Дар Русия то ҷорӣ шудани системаи метрии воҳидҳо дар соҳаи дорусозӣ истифода мегардид. 1 гран ба 62,2 мг баробар аст. Дар системаи англисии воҳидҳо 1 грани тиҷоратӣ, дорусозӣ ва тройӣ (барои баркашидани филиззоти гаронарзиш) 64,8 мг-ро ташкил медиҳад. Дар ИМА ва Британияи Кабир то ҳол грани тройиро (ишораташ) дар соҳаи ҳарбӣ барои чен кардани вазни тиру зарядҳои борутдор истифода мебаранд. Бо гран баъзан вояи доруро низ ишора мекунанд.
Грамотино (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Грамотино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Гранд Валли (Блек Филд)

Гранд Валли (Блек Филд)  — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як бонди фуруди чаман дорад, ва тӯли бонди он 701 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 482 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Гранд-Эст

Гранд-Эст ё Минтақаи Бузурги Шарқӣ, (собиқ Эльзас — Шампан — Арденн — Лотарингия, ---, мухтасар ё 3) — минтақаи Фаронса, ки дар натиҷаи ислоҳоти ҳудудии соли 2014 ташкил ёфтааст 4 Санаи таъсисёбии минтақаи нав 1-уми январи соли 2016 ҳисобида мешавад 5. Шаҳри калонтарини минтақа — Страсбург, ки маркази минтақа аст 6. Мавқеи ҷуғрофӣ.
Гранино (ноҳияи Пучеж, Иванов)

Гранино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Пучеж, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Гранитизатсия

Гранитизатсия — маҷмӯъи равандҳои табиъӣ, ки ҷинсҳои кӯҳии бо сабабҳои гуногун пайдошуда (таҳшинӣ, оташфишонӣ, метаморфӣ)-ро ба ҷинсҳои таркибашон гранитодию минералӣ ва кимиёӣ табдил медиҳад. Ба ақидаи як гурӯҳ олимон гранитизатсия дар натиҷаи ба ҷинсҳои кӯҳӣ таъсир расондани газу моеъҳо ба амал меояд. Гурӯҳи дигари олимон чунин ақида доранд, ки гранитизатсия ба туфайли ба ҳам даромехтани ионҳои ҷинсҳои сахт ҳосил мешавад. Гранитизатсия асосан дар амиқтарин минтақаҳои геосинклиналҳо дар ғафсии ҷинсҳои метаморфӣ, бештар дар давраи амфиболитии умқӣ дар як вақт ё каме дертар аз давраҳои чинҳосилшавӣ инкишоф меёбад. Миқёси гранитизатсия гуногун мешавад. Дар минтақаҳои инкишофи ҷинсҳои кристаллии қадимии токембрий гранитизация метавонад минтақавӣ бошад (масоҳати васеъро фаро гирад), дар қабатҳои нисбатан ҷавон — мавзеӣ (қитъаҳои хурд дар робита ба интрузивҳо). Гранитизатсияро дар ҳудуди Карелия, Моварои Байкал (Забайкале) Украина ва дар ҷойҳое, ки ҷинсҳои метаморфӣ амиқ хобидаанд, мушоҳида кардан мумкин аст.
Гранада (Никарагуа)

Сантяго-де-Гранада — шаҳр дар ҷанубу ғарби Никарагуа, маркази маъмурии департаменти Гранада, бандар дар соҳили шимолу ғарбии кӯли Никарагуа (Косиболка). Аҳолиаш 84000 нафар. Таърих Соли 1524 аз тарафи испониёиҳо ба шарафи ш. Гранадаи Испания бунёд ёфтааст. Яке аз шаҳрҳои қадимтарини Амрикои Марказӣ, ки солҳои 1665-70 роҳзанҳои баҳрӣ онро ғасб намуда буданд. Дар давраи мустамликадорӣ маркази муҳимми тиҷорат бо бандарҳои соҳили Атлантика буд. Дар нимаи 1-уми асри 19 барои ба пойтахти мамлакат табдил ёфтан бо ш. Леон рақобат дошт. Гранада маркази сайёҳӣ аст. Фурӯши чӯбу тахта, истеҳсоли равғани рустанӣ ва шакар тараққӣ кардааст. Дар музофоти Гранада плантатсияҳои қаҳва, найшакар, какао, банан мавҷуданд. Кӯчаҳояш рости камбар. Дар Гранада иморатҳои сершумори давраи мустамликадорӣ, аз ҷумла Каса де лос Лионес ҷойгир аст.
Гранито-гнейс

Гранито-гнейс — ҷинси қӯҳии варақсангии комилан кристаллшуда, ки мисли гранит аз кварс, шпати даштии калийдор, плагиоклази турш ва абрақ (бештар биотит) иборат аст. Аксар муҳаққиқон гранито-гнейсро ҳамчун гранитҳое, ки дар қаъри қишри замин ҳангоми хунук шудани гудозаи магмавӣ ба кристалл табил ёфтаанд, баррасӣ намудаанд. Гранито-гнейсро аз гнейсҳои метаморфӣ фарқ кардан ниҳоят душвор аст. Бинобар ин баъзан гранито-гнейсро гнейсҳои кристаллҳояш бузург ва аз маводди гранитӣ ғанӣ меноманд.
Гранка

Гранка — навъе аз тасҳеҳот, нусхаи чопӣ дар шакли сутун бо шумораи озоди сатрҳо ва сафҳабандинашуда, ки нашриёт аз чопхона (матбаъа) мегирад. Дар раванди таҳияву нашр ин усулро асосан ҳангоми ба нашр омода кардани осори аз лиҳози чоп мураккаб истифода мебаранд. Дар умури нашаротии муосир, вақте ки матнҳо тавассути роёна ҳуруфчинӣ мешаванд, тарзи ғайригранкавии тасҳеҳот маъмул гашт, аммо ҳангоми зарурат барои муносиб будани таҳрир дар марҳалаи мобайнӣ имкон дорад, ки ба шакли гранка чоп карда шавад.
Граничная (ноҳияи Бохан, Иркутск)

Граничная — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бохан, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Лев Гранов

Гранов Лев Григоревич (1906, Минск — 1984, Ижевск) — ҷарроҳ, доктори илмҳои тиб, профессор, Корманди шоистаи илми Бошқирдистон. Зиндагинома Хатмкардаи факултаи тиббии Донишгоҳи давлатии Белорус. Дар Комиссариати ҳифзи саломатии Белоруссия хидмат намуда, солҳои 1936-41 аспирант, ассистент ва дотсенти Донишкадаи тиббии Минск, 1941-45 ҷарроҳи ҳарбӣ буд. Соли 1946 ба Тоҷикистон омада, мудири кафедраи амалиёти ҷарроҳӣ буд ва аз соли 1952 дар вазифаи ноиби ректор оид ба илму таълими Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино, 1952-54 мудири шуъбаи ҷарроҳии Беморхонаи вилоятии ш. Хоруғ кор кардааст. Аз соли 1955 фаъолияташро дар Донишкадаи тиббии ш. Ижевски Русия давом додааст. Пажӯҳишҳояш ба паҳлуҳои гуногуни ҷарроҳӣ, аз ҷумла дармони ҷароҳат дар шароити баландкӯҳ, беҳиссӣ ва таъсири он ба организми инсон, ҷарроҳии умумӣ бахшида шудаанд. Беш аз 48 таълифоти илмӣ дорад. Осор.
Рагнар Гранит

(28 апрел 1960) Рагнар Артур Гранит — донишманди суэдӣ, корандомшиноси аъсоб, доктори илмҳои тиб. Зиндагинома Хатмкардаи Мактаби олии Шветсия ва Донишгоҳи Хелсинки. Профессури Донишгоҳи Хелсинки ва Институти Королин, директори шуъбаи нейрофизиологияи Институти тиббии Нобел дар Стокголм, ҳамзамон президенти АИ Шоҳигарии Шветсия. Оид ба физиологияи узвҳои ҳис пажӯҳиш анҷом додааст. Соли 1967 ҳамроҳи Ҷ. Ҳолд ва Ҳ. Ҳартлайн барои кашфи таълимоти танзими марказии ҳассосияти даррок (ретсептор)-ҳои мушак сазовори ҷоизаи Нобел гардидааст.
Гранодиорит

Гранодиорит — ҷинси кӯҳии интрузивию магмавиест, байни гранит ва диорити кварс, ки дар онҳо плагиоклазҳои асостаркиб (лабрадор) мавқеи асосӣ доранд. Аз кварс, шпатҳои даштӣ (асосан плагиоклазҳо), биотит ва пироксен таркиб ёфтааст. Сохтораш кристаллӣ. Гранодиорит бо магмаи санги хоро, захира ва пайдоиши маъданҳои тило, нуқра, волфрам, қалъагӣ, молибден ва дигар филиззоти ранга (сурб, руҳ) алоқамандӣ дорад.