ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Музаффар Темурзода​

Музаффар Темурзода (Атахонов Музаффар Темурович; зод. 17 майи 1958, Душанбе) — омӯзгор, номзади илмҳои педагогика. Аълочии маорифи Тоҷикистон. Зиндагинома Музаффар Темурзода 17 майи соли 1958 дар шаҳри Душанбе, дар оилаи хидматчӣ ба дунё омадааст. Фориғуттаҳсили мактаби 7,, мактаби 60 шаҳри Душанбе, факултети индустриалию педагогии Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко. Корнома Муаллими мактаби миёнаи 83 ноҳияи Рӯдакӣ. Ассистент, аспирант, муаллими калони ДДОТ ба номи С.Айнӣ. Мушовир, мушовири калони Маркази таълимию методии Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Сардори шуъбаи Кумитаи давлатии саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Муовини садори Идора, сардори Идораи маълумоти ибтидоии касбӣ, директори Маркази ҷумҳуриявии хидмати илмию методии Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Сардори шуъбаи таҳлил ва рушди ислоҳоти соҳаи маорифи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон. Муовини мудири шуъбаи илм ва маорифи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон. Декани факултети муносибатҳои байналмилалии Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мудири кафедраи педагогика, психология ва рушди неруи инсонии Донишгоҳи давлатии Данғара Сардори шуъбаи илм ва муассисаҳои таълимии Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон. Корманди Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик (аз 2021). Фаъолияти илмӣ Муҳаррир ва таҷумони зиёда аз 20 номгӯй китоби дарсӣ ва дастурҳои таълимию методӣ, муаллифи беш аз 50 мақолаҳои илмию методӣ. Аз соли 2003 то соли 2021 дар таҳияи санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаи таҳсилот ва тарбияи томактабӣ, таҳсилоти миёна, соҳаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ, соҳаи раҳнамоии касбии хонандагон, аз ҷумла, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи маориф, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи таҳсилоти ибтидоии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Консепсияи раҳнамоии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва чандин барномаҳои соҳавӣ, аз ҷумла, Барномаи давлатии ислоҳот ва рушди муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои, Барномаи давлатии компютеркунонии муассисаҳои таҳсилоти умумии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Барномаи давлатии рушди соҳаи тарбияи томактабӣ барои солҳои дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, Барномаи давлатии тайёр кардани мутахассисони соҳаи фарҳанг, санъат ва табъу нашр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои ва ғайраҳо бевосита ширкат намудааст. Осор Ҷоизаҳо.
Атбулоқ

Атбулоқ Атбұлақ) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Қозиғурт ҷойгир аст. Аҳолӣ.
Атахон Сайфуллоев

Атахон Сайфуллоев (1 майи марти 2017, Хуҷанд) — адабиётшинос, нависанда, шоир, доктори илмҳои филологӣ, профессор. Ходими шоистаи фарҳанги ҶШС Тоҷикистон, узви Иттифоқи нависандагони ҶШС Тоҷикистон.
Атерома

Атерома (аз юн. — шӯла + — омос), ҳосилаи омосшакли бехавф — ба андозаи аз нахӯд то тухми мурғ, ки дар пӯст ё зери он пайдо мешавад. Сабаби пайдоиши атерома баста шудани маҷрои моддаҳоест, ки ғадуди чарбӣ ҷудо мекунад. Атерома аз чарб, холестерин, ҳуҷайраҳои пӯст иборат аст. Атерома варам ва мадда карда, ҳуснро коҳиш медиҳад. Бинобар ин, онро бо роҳи ҷарроҳӣ бартараф мекунанд.
Атиг (деҳа)

Атиг — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Нижнесергинский, вилояти Свердловск медарояд.
Атетоз

Атетоз (аз — нопойдор), рагкашӣ — худ аз худ кашиш хӯрдани рагҳои ангуштон, дасту по, баъзан рӯ ва дигарон қисмҳои бадан.
Атеф Обейд

Атеф Муҳаммад Обейд (апрел 1932, Қоҳира — 12 сентябр 2014) — сиесатмадор ва ходими давлатии мисрӣ. Сарвазири Миср дар солҳои 1999-2004. Зиндагинома Соли 1955 Донишгоҳи Қоҳира ро хатм кардааст. Вай таҳсилро дар Донишгоҳи Иллинойс идома дод, ки дар он ҷо соли 1962 унвони доктори илмҳои иқтисоди ро гирифт. Пеш аз ба қудрат расидан Обейд профессор дар Донишгоҳи Қоҳира буд. Вай дар давраи ҳукумати сарвазир Азиз Сидқӣ вазири рушди дохилӣ буд. Дар давраи ҳукмронии сарвазир Камол Ҷанзур ӣ Обейд сардори вазорати банақшагирӣ буд. Соли 1999 Атеф Обейд сарвазир шуд ва дар ин вазифа Камол Ҷанзуриро иваз намуд. Дар давраи аз 20 июн то 6 июли соли 2004 иҷрокунандаи вазифа буд президенти Миср бо сабаби бистарӣ шудани президент Ҳуснӣ Муборак дар Олмон. 14 июли соли 2004 Обейд аз вазифаи сарвазирӣ бо сабаби норозигии афзояндаи ҷомеаи тиҷоратии Миср, ки суръат бахшидани раванди хусусигардонии моликияти давлатиро талаб мекард, истеъфо дод. Ба ҷои ӯ Аҳмад Назиф сарвазир таъин гардид. Ба моликяти Атеф Обейд Бонки байналмилали Араб дохил буд.
Атилио Гарсия

Атилио Сеферино Гарсия.
Атилио Маккароне

Атилио Маккароне (.1900?) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Атилиу Кремаски

Атилиу Кремаски Оярсун (марти 1923 (2007-09-03) Сентябр 3, 2007, Чили) — футболбози чилигӣ, ҳамлагар.
Атирcон

Атирон Массоли Э Оливэира — футболбози бразилӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофизи чап, вингери чап, муҳофиз, муррабӣ.
Атеросклероз

Атеросклероз (юн., шӯла +, сахт 1) — сахтшуди шараён, сахтшуди сурхраг, бемории музмини шараёнҳост, ки боиси тадриҷан танг шудани сурхраг ва ихтилоли фаъолияти онҳо мегардад. Дар он қисми девораи шараён, ки аз атеросклероз осеб дидааст, ғайр аз ҳуҷайраҳо ва торҳои бофтаи фиброзӣ (хадшавӣ), холестерин низ ҷамъ мешавад. Аз ин рӯ, холестеринро сабаби инкишофи атеросклероз мепиндоштанд. Вале омӯзиши амиқи хусусиятҳои атеросклероз собит намуд, ки холестерин сабаби ягонаи атеросклероз буда наметавонад. Дар организми одам холестерин ба табаддулот дучор шуда, дар натиҷа пайвастҳое ҳосил мегарданд, ки ба воситаи онҳо аз девораи сурхг (шараён) гузаштани худи холестерин осон мешавад. Дар ин ҳолат ғилзати холестерин дар зардоби хун меафзояд. Ғилзати зиёди холестерин (гиперхолестеринемия) дар хуни бисёр бемороне, ки ба атеросклероз гирифтор шудаанд, омили номатлуб буда, боиси авҷи беморӣ мегардад. Дар пайдоиш ва инкишофи атеросклероз тағйироте, ки дар бофтаву ҳуҷайраҳои девораи шараён рух медиҳанд, инчунин амалиёти биокимиёвӣ мавқеи муҳим ва ҳатто ҳалкунанда доранд. Хулоса, дигаргуниҳо дар қисмҳои алоҳидаи девораи шараён, нумӯи минбаъдаи бофтаҳои фиброзӣ ва ҷамъ шудани холестерину баъзе моддаҳои дигар ба инкишофи атеросклероз заминаи мусоид фароҳам меоранд. Азбаски атеросклероз суст, истеъмоли зиёди хӯроки серчарб ва серангиштоб, ки боиси фарбеҳшавӣ мегардад, камии витаминҳо дар хӯрок ва тамокукашӣ низ ба пайдоиши атеросклероз мусоидат мекунанд. Азбаски ҷигар ҷараёни мураттаби табаддулоти биокимиёвиро дар организм таъмин менамояд, барои кори муътадили он хӯрок бояд сервитамин бошад. Ғайр аз ин, дар баъзе мавридҳо парҳез лозим аст. Маҳз барои бартараф намудани таҳшинҳои атеросклерозӣ бештар истеъмол кардани равғани рустанӣ (офтобпараст, пахта, зайтун ва ғайра) муфид аст. Пайдоиш ва инкишофи атеросклероз ба баланд шудани фишори хун низ вобастагӣ дорад. Худмуолиҷа (бо мақсади паст кардани фишори хун) оқибати нохуш дорад, зеро якбора паст шудани фишори хуни одамоне, ки ба атеросклероз гирифторанд, кори майна, дил ва дигарон узвҳоро иллатнок (ба иллати бо хун нағз таъмин набудан) мекунад. Диабети қанд аз қабили ҳамон бемориҳост, ки хурӯҷи онҳо инкишофи Атеросклерозро осон мегардонад. Чунин беморон бояд таҳти назорати доимии духтур бошанд. Атеросклероз бемории ирсӣ нест ва аз падару модар ба насл намегузарад, вале майл доштан ба он дар ҳақиқат ҳодисаи меросӣ аст. Бинобар ин, шахсоне, ки падару модарашон дучори атеросклероз шудаанд, бояд ин бемориро, албатта, пешгирӣ кунанд. Атеросклерози умумӣ (ҳамаи рагҳо) бемории маъмул нест. Дар ин беморӣ аксаран рагҳои мағзи, дил, гурда ва пой бештар осеб меёбанд. Дар мавриди бағоят афзудани тағйироти атеросклерозӣ дар рагҳои мағзи ихтилоли шадиди гардиши хун ба амал меояд, ки эҳтимол дорад бо сактаи мағзи анҷом пазирад. Дар натиҷаи атеросклерози рагҳои иклилӣ ва камхунии мушакҳои дил ноқисии иклилӣ ба вуҷуд меояд. Дар заминаи он мумкин аст зиқи дил ва сактаи дил ва иллатҳое мисли ин инкишоф ёбанд. Ҳангоми ба склероз гирифтор шудани шараёни пой мушакҳои соқ дард карда, пой бемадор ва роҳгардӣ мушкил мешавад.
Атилио Эррера

Атилио Эррера — футболбози чилигӣ.
Атилио Лопес

Ихинио Атилио Лопес Риверос (феврали 1925 (2016-07-14) 14 Июл 2016, Виларрика, Парагвай) — футболбози парагваӣ, зарбазананда (страйкер).
Ҷалолуддин Атиқии Табрезӣ

Ҷалолуддин ибни Қутбуддин Атиқии Табрезӣ — сӯфӣ 1, шоир ва воизи 2 барҷастаи форс-тоҷик дар давраи Элхониён, муаллифи китоби "Маҷолис".
Аткарск

Аткарск — шаҳрест дар вилояти Саратов дар Русия аст. ҳолиаш 27907 нафар аст.
Атиқаи Ҳофиз

Атиқаи Ҳофиз, Атиқа бинти Шуҷоъ — овозхон ва навозандаи машҳури мактаби мусиқии Бағдод. Аз муҳоҷирони эронитабор, сарояндаи ашъор, осори асотирӣ, таърихӣ ва ситоишӣ. Зиндагинома Асосҳои мусиқиро аз устодони эронитабори мусиқӣ Исҳоқи Мавсилӣ, Мансури Залзал ва дигарон омӯхтааст. Ӯ аввалин занест, ки ҳамчун сарвари Мактаби мусиқии Бағдод як силсила мутрибаҳо (Данонир, Олия, Ҳабиба, Салома ва ғайра)-ро тарбия намудааст. Антиқаи Ҳофиз сабки иҷроии хешро дар заминаи анъанаҳои мусиқии мардуми эронинажод устувор намуда, барои такмили ҳунараш бо мусиқидонони аҷамӣ қаринӣ дошт. Чанд муддат барои омӯзиши мусиқӣ ба кишварҳои Аҷам сафар карда, роҳу равиши созу овози мардуми онро меомӯзад. Аз муқаллидони сабки аҷамӣ аст, ки арабҳо ӯро "муқаллид-ул-аҷамӣ" номидаанд. Дастаи бонувони ҳунарвари таъсисдодаи ӯ низ аз муҳоҷирони эронӣ буданд. Антиқа дар мусиқӣ пайравони зиёде дошт.
Атлант

АТЛНТ, 1) дар асотири Юнони Қадим паҳлавони азимҷусса, яке аз фарзандони Уран ва Гея. Атлант дар муборизаи қавиҷуссаҳо ба муқобили худоён ширкат карда, барои ин гуноҳаш аз тарафи Зевс ҷазо гирифт ва бо амри ӯ ба сари китфонаш гунбази фалакро бардошт. 2) Дар санъати меъморӣ муҷассамаи мардест, ки бокитфонаш сари забаррав, тоқи шифти бино, пешайвон ва ғайраро нигоҳ медорад. Атлант аз давраи атиқа (Маъбади Зевси Олимпӣ дар Агриҷенто, Итолиё, садаи то милод) маъмул буда, дар меъмории асрҳои 17–19 инкишоф ёфтааст (Атланти бинои маъмурии шаҳри Тулон дар Фаронса, 1656–57, ҳайкалтарош П. Пюже; Атланти соботи Эрмитажи Санкт-Петербург, 1844–1849, ҳайкалтарош А. И. Теребенёв).
Атирау

Атирау Атырау; то соли 1991 — Гурйев 2) — шаҳр дар Қазоқистон, маркази маъмурии вилояти Атирау. Он дар қисмати ғарбии кишвар, дар соҳили дарёи Урал ҷойгир шудааст (дар пояаш дар маҷрои дарё баҳри Каспий ҷойгир буд, вале дар натиҷаи паст шудани сатҳи оби Каспий дарё аз он дур шудааст). Аҳолиаш 218,1 ҳазор нафар. Таърих Соли 1640 таъсис ёфтааст. 4 октябри 1991 ба Атирау табдили ном кардааст. Иқлим Иқлимаш континенталии хушк. Ҳарорати миёнаи ҳаво январ — 9,4°С, июл +26,8°С. Миқдори бориши солона — 177 мм. Иқтисод Фурудгоҳ, бандари дарёӣ ва р. о. дорад. Атирау тавассути р. о. бо Осиёи Миёна (Душанбе, Тирмиз, Бухоро, Чорҷӯ, Нукус,) мепайвандад. Маркази муҳимми саноати нафту кимиёи мамлакат аст. Аз ҳудуди Атирау лӯлаи нафти Гурев — Орск ва Узен — Куйбишев мегузарад. Дар Атирау заводҳои нафт, кимиё (истеҳсоли полимерҳо), инчунин заводи автомобилсозӣ, таъмири киштӣ, комбинатҳои консерви моҳӣ, гӯшт, масолеҳи бинокорӣ мавҷуданд. Соли 1999-ум 100-солагии дарёфти нафт дар Қазоқистон ҷашн гирифта шуд, ки дар он Атирау сазовори унвони "пойтахти нафтии Қазоқистон" гардид. Маорифу фарҳанг Донишкадаи нафт ва газ, Донишгоҳи давлатии ба номи Х. Досмухаммедов, донишкадаи омӯзгорӣ, Донишкадаи гуманитарӣ-муҳандисии Атирау, коллеҷҳои политехникӣ, бизнес ва ҳуқуқ, кишоварзӣ, коллеҷи серсоҳаи "Болашак", омӯзишгоҳҳои тиббӣ, мусиқӣ, осорхонаи кишваршиносӣ ва театри драма дорад.
Атлантида

АТЛАНТЍДА (юн.) — ҷазира (архипелаг ё қитъа)-и афсонавие, ки дар Уқёнуси Атлантик воқеъ буда, гӯё дар натиҷаи офати табиӣ (заминларза ва обхезӣ) бо аҳолиаш ғарқ шудааст. Ин қисса бори аввал дар рисолаҳои Афлотун ("Тимоус" ва "Куртиёс") бо ишора ба ривоятҳои қадима оварда шуда, замони ҳалокатро 9000 сол пеш (яъне 9500 сол то милод) нишон додааст. Мутаассифона, ҳанӯз ҳам собит нашудааст, ки Атлантида воқеан вуҷуд дошт ё на. Донишмандон дар хусуси мавқеи ҷойгиршавии Аталнтида ихтилофи зиёд доранд. Сабабҳои нопадид шудани ин ҷазира низ ба дурустӣ маълум нест.
Атеизм

Атеизм, бехудоӣ (— "инкори Худо" 1, "бехудоӣ"; аз — "бе" + — "Худо" 2) — як навъи эътиқодест, ки вуҷуди Худо ва мавҷудоти фавқуттабииро рад мекунад. Атеизм дар мавридҳои гуногун вобаста ба матн (қарина) метавонад падидаҳои гуногун, аз ҷумла озодандешии динӣ (озодфикрӣ), шак овардан ба маърифати Худо (агноститсизми динӣ), қатъан рад кардани Худо (атеизмии радикалӣ) ва ғайраро ифода кунад. Атеизм ба мисли дигар инкорҳо ба объекти инкор ё худ теизм бастагӣ дорад ва аз ин рӯ, он худ ба таври мустақилона вуҷуд дошта наметавонад. Атеизм бар ҳайси "танқид"-и дин муқобили он намебарояд, балки муносибаташро нисбат ба таърихи динҳо дар шаклҳои гуногун вобаста ба қаринаҳои таърихию фарҳангӣ муайян мекунад. Атеизм ҳамчун падидаи иҷтимоӣ-фарҳангӣ на фақат ба муқобили объекти инкор (дин) мебарояд, балки он ба маҷмӯи тамоми омилҳои ҳаёти иҷтимоӣ равона гардида, бештар дар шакли донишҳои дунявии фалсафӣ, илмӣ, сиёсӣ ва ғайра зоҳир мешавад. Дар фалсафаи атиқаи юнонӣ онҳоеро атеист меномиданд, ки парастиши худоҳои расмиро рад мекарданд. Ҳатто аввалин масеҳиёни Румро низ ба атеизм айбдор мекарданд, зеро яккахудойи (монотеизм)-и насронӣ бисёрхудойи (политеизм)-и мавҷударо, ки мебоист ҷойгузини он мешуд, рад карда буд. Таърих Агар ба таърихи қадимтарини теизм назар андозем, аввалин унсурҳои андешаи зиддидинӣ дар осори адабӣ ва фалсафии сумериён (шумериён), бобилиён, Эрони бостон ва Ҳинду Мисри Қадим дар ҳазораҳои 3-2 то милод — "Гуфтугӯи хоҷа бо ғулом", "Суруди уднавоз", "Суҳбати маъюс бо рӯҳи худ", ақидаҳои зарвонию даҳрӣ ва локаята, ки моҳиятан ба эътиқод ба қувваҳои фавқуттабиӣ мухолиф буданд, ба назар мерасид. Ҳамаи ин таълимоти дорои унсурҳои атеистӣ бештар хусусияти "арзёбии масъала" доштанд ва аксар афроде, ки атеист номида мешуданд, на ба маънои томи калима атеист буданд. Файласуфони табиатгаро то аҳди Суқрот худро инкоркунандаи Худо намедонистанд, вале онҳо аз назари дониши суннатии асотирӣ "бехудо" тасвир мешуданд. Зеро онҳо офариниши оламро на аз тариқи асотир, балки ба таври нахустмодда шарҳу таъбир менамуданд. Дар Юнони Қадим баъзе файласуфон, аз ҷумла Демокрит (Зимиқротис), софистон (Протагор, Гортий), Эпикур ва намояндагони мактаби ӯ дар мавқеи мустаҳками атеизм истода буданд. Дар асрҳои миёнаи ибтидоии Ғарб ҷой барои теизм вуҷуд надошт. То вақте ки низоми аҳкоми догматикии яккахудойии масеҳият дар ақидаҳои кайҳоншиносӣ бартарӣ дошт ва асоси фарҳангии ягона дониста мешуд, онҳое ки ба тарзи дигар фикр мекарданд, дар чаҳорчӯби теизм монда буданд. Ба муқобили дини ҳақиқӣ "ортодоксҳои дурӯғин" — мулҳидон меистоданд. Вақте ба воситаи ақл дарки Худовандро имконпазир шумурданд (Анселми Контербери ва Фомаи Аквинӣ) худоношиносӣ мазмуни инкори мавҷудияти офаридгор ба унвони "сабаби аввалин ва ғайримоддӣ"-и олами ҳастиро ба худ касб кард. Дар асрҳои миёнаи Шарқ, ақидаҳои зиддидинӣ ва озодандешӣ, хусусан танқиди хурофотпарастӣ дар ақоиду афкори файласуфону мутафаккирон, аз ҷумла дар байни мардумони ориёие, чун Ибни Ровандӣ (Дар оғоз аз бузургтарини имомон шинохта мешуд, вале баъдан ҳамчун бузургтарин бехудои торих, машҳур бо номи Риндӣ, Ринд (- ин истилоҳ аз номи ӯ.
Уқёнуси Атлас

Уқёнуси Атлантик — баъди Уқёнуси Ором аз рӯи ҳаҷмаш дар ҷаҳон ҷои дуюмро ишғол мекунад. Масоҳаташ бо баҳрҳо 91,6 млн. км, ҳаҷмаш 329,7 млн. км, чуқурии миёна — 3600 м, ҷои аз ҳама чуқуртаринаш — 8742 м (Пуэрто-Рико).
Атлас Ҷет

Атлас Ҷет — як ширкати ҳавопаймоӣ аст ки дар 1994 таъсис ёфта аст. Қутби Атлас Ҷет дар Фурудгоҳи байнулмилалии Шереметйево ҷойгир аст. Ин ширкати ҳавопаймоӣ дар Фурудгоҳи байнулмилалии Шереметйево, Маскав ҷойгир аст.
Атлас (матоъ)

Атлас як навъи матоъи абрешимӣ мебошад, ки он матоъро аз давраи хеле қадим тоҷикони мо ба бар мекарданд. Ин матоъ матоъи тоҷикӣ буда, то ҳол дар тани духтари тоҷик бо тахти шинам дӯхта мешавад. Лавозимоти атласро солҳои аввали баромаданашон, ранги онро аз давлати Ҳиндустон мегирифтанд, ки ин ранг намерафт. Ҳоло бошад ҳамаи маҳсулотро аз давлати худамон Тоҷикистон истифода карда мебарорем. Дар Тоҷикистони мо бошад ҳоло якчанд намуд атлас истеҳсол карда мешавад аз қабили; атлас, адрас, заратлас, хонатлас ва ғайраҳо. Новобаста аз ин ки асри Х1Х давраи мушкилии санҷиш барои абрешимбофӣ мебошад, абрешим дар низоми фарҳанги маънавии мардуми тоҷик яке аз рамзҳои фарҳанг ба ҳисоб рафта, меъёри зебоиписандии муайяншуда ба ҳисоб меравад. Дар даҳсолаҳои охири асри ХХ дар атласбофӣ намудҳои: "Пирӯзӣ", "Ҳамроҳ", "Кайҳон", "Кремл", "Олимпиада", "Чашма", "Ҷашнӣ", "50-сол", "Шодиёна", "Гули баҳор", "Ҷонона", "Одмӣ", "Мурғобӣ", "Лола", "Гули намошом", "Гули шоҳмот" ва ғайра ба миён омадаанд. Дар солҳои охир дар шаҳри Хуҷанд "Иди атлас" ва озмуни "Атласи тоҷик" баргузор мегардад, ки дар он беҳтарин навъҳои атлас бо тарҳу дўхти либосҳо ба намоиш гузошта мешаванд. 1 2 Намунаҳо аз нигораҳои матоъи абрешимӣ бо наққошиҳои абрӣ дар либоси тоҷикона "Осорхонаи" суннатии абрешими "Ардси-Сура"-и Институти илмӣ-тадқиқотии санъатшиносии Хуҷанд шуморо бо ҷодуҳои наққошӣ ва рангомезиҳои матоҳои абрӯии мардуми тоҷик дар қарни Х1Х ва ХХ ошно мегардонад. Адабиёт Нигаред низ.
Атланта

Шаблон:Шаҳрҳои ИМА АТЛНТА (анг.) — шаҳр дар ИМА, пойтахти иёлати Ҷорҷия. Атланта дар пуштакуҳи Пидмонт, доманкӯҳи Аппалачи ҷойгир аст. Маркази муҳимми тиҷоратию саноатӣ дар ҷануби ИМА. Масоҳаташ 343 км 2, аҳолиаш 520 ҳазор нафар, бо агломератсия (ҳаволӣ) зиёда аз 5,5 млн нафар. Аҳолӣ Аҳолӣ аз 61,1% амрикоиҳои африқоинажод, 33,61% сафедпӯстон, 2,93% осиёиҳо, 0,18% ҳиндиёни таҳҷоӣ ва ғайра иборат аст. Иқтисодиёт Атланта дорои шабакаи калони роҳи оҳан, се шоҳроҳи автомобилии байнииёлатӣ низ дар Атланта қарор дорад. Меъморӣ Биноҳои асосии Атланта пештар камошёна буданд, аз солҳои 60 садаи маркази шаҳр бо услубҳои замонавии "ҳайтэк", модерн ва постмодерн бино шуда, маҷмӯи иморатҳои "осмонхарош": марказҳои тиҷоратии Пичтри-Сентр-1 (67 ошёна), Уэстин-Пичтри-Плаза (71 ошёна) ва ғайра қомат афрохтанд. Бинои Бонки Американ-Плаза 312 метр баландӣ дорад. Фарҳанг Дар Атланта Маркази миллӣ-таърихии М. Л. Кинг (бо хона ва марқадаш), Осорхонаи инфиродии нависанда Д. Ч. Ҳаррис, донишгоҳҳои Эморӣ, Атланта, Оглеторп, донишкадаи технологӣ, Маркази илмии Фернбанк, осорхонаи санъати нафиса, осорхонаи Кока-Кола, толори мусиқии симфонӣ, маркази санъати муосири "Нексус" ва ғайра ҷойгиранд. Соли 1996 дар Атланта Бозиҳои тобистонаи олимпӣ (ба муносибати 100-солагии ҳаракати олимпӣ) баргузор гардид. Марти 2008 дар Атланта тӯфони шадиди навъи -2 рух дода, ба Филипп-Арена, Парки олимпӣ, Маркази ва Конгресс-Сентр зарари калон расонд. Дар наздикии Атланта сахраи бузурги Стоун-Маунтин ҳаст, ки дар он симоҳои пешвоёни конфедератсияи давраи Ҷанги шаҳрвандии с-ҳои 1861–1865 ҳаккокӣ шудаанд.
Атласи ҷуғрофиёӣ

Атласи ҷуғрофиёӣ — маҷмӯаи мураттаби харитаҳои ҷуғрофиёӣ, ки дар шакли китоб ё албом нашр шудааст. Бори нахуст номи "Атлас"-ро харитасоз Меркатор соли 1595 ба шарафи Атлас – шоҳи афсонавии Либиё, ки гӯё глобуси аввалини осмонро сохтааст, истифода бурд. Атласҳои ҷуғрофиёӣ аз рӯи мазмун, таъйинот ва ҳаҷм гуногунанд. Онҳо ба атласҳои дунё, мамлакатҳои алоҳида, вилоят, кишварҳо, Атласҳои умумии ҷуғрофиёӣ, Атлас – харитаҳои махсус, атласҳои мураккаб (ҷомеъ), сайёҳӣ, сафарӣ ва ғайра ҷудо мешаванд. Атласи мураккаб – "Атласи ҶШС Тоҷикистон" ("Атлас Таджикской ССР") таҳти роҳбарии узви пайвастаи АИ ҶШС Тоҷикистон И. Қ. Нарзиқулов соли 1968 ба табъ расидааст. Соли 2010 дар назди АИ ҶТ Сарредаксияи "Атласи миллии Тоҷикистон" таъсис ёфт, ки вазифаи он нашри нави пурраи "Атласи миллии Тоҷикистон" бо дар назар доштани дигаргуниҳои иқтисодӣ, фарҳангӣ ва таърихии давлат дар солҳои истиқлол аст.
Атлетика

АТЛЀТИКА — маҳорати афзун гардондани қувва, чолокӣ ва ғайра ба воситаи машғулиятҳои ҷисмонӣ. Мафҳуми атлетика аз калимаи юнонии гирифта шуда, маънояш паҳлавон, варзишгар, шахси тануманди пурқувват аст. Дар тарбияи ҷисмонии муосир истилоҳи атлетика расман атлетикаи сабук ва атлетикаи вазнин номгузорӣ шудааст. Аммо атлетика ба ҳамаи навъҳои варзиш хос мебошад. Навъи санъати сирк. Ба барномаҳои сирк машқҳое, ки қувва ва чусту чолокиро талаб мекарданд, дар ибтидои садаи дохил шудаанд.. низ.
Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)

"Атлетик" Билбао — яке аз бошгоҳи футболи испониёӣ, ки дар шаҳри Билбао қарор дорад. "Атлетик" Билбао яке аз се дастаест, ки дар қатори тимҳои "Барселона" ва "Реал Мадрид" ҳеч гоҳ дивизиони олии Испониёро тарк накардааст 1. Таърих Ҳайати ҳозира Эзоҳ Портал:Футбол.
Атмосфера (воҳиди ченак)

АТМОСФЀРА — воҳиди ғайрисистемавии фишор, ки тақрибан ба фишори атмосферӣ дар рӯии Замин (дар сатҳи Уқёнуси Ҷаҳонӣ) баробар аст. Атмосфера ду навъ аст:.
Атмосфера

Атмосфера (юн. — бухор ва — кура). Атмосфера сарҳади аниқ надорад. Бо вуҷуди он ки атмосфера дар тарқишҳои Замин ва ковокиҳои ҷинсҳои кӯҳӣ мавҷуд аст, ҳудуди поёнии онро сатҳи Замин меҳисобанд. Сарҳади болоӣ хеле ҳам ноаён аст ва онро шартан баландии 3000 км ҳисобидаанд Ҳамчунин нигаред.
Атняшка (деҳа)

Атняшка — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Нижнесергинский, вилояти Свердловск медарояд.
Гули патунӣ

Гули патунӣ - навъи рустании бисёрсола; гули маъруф. Дар натиҷаи гардолудонии навъҳои. ва. рӯёнда шудааст. Тавсифоти гиёҳшинохтӣ Пояаш рост (20–80 см қад мекашад), сершох, мӯякдор. Баргаш серпашмаки махмалин, сафед, гулобӣ, сурх, арғавонӣ, бунафш (қутраш 5–12 см). Самараш ғӯзаи дуқабата. Тухмаш майдаи дорчинӣ (вазни 7500 донааш 1 г). Аз моҳи июн то октябр гул карда, тухм мебандад. Гули патунӣ аслан аз Амрикои Ҷанубист. Аввалҳои асри 20 онро ба Аврупо бурданд. Ҳама анвои мазрӯи гули патунӣ ба ду гурӯҳи калон тақсим карда мешаванд: кӯтоҳпояи резагул (.) ва дарозрӯяи калонгул (.). Солҳои охир бештар дурагаҳои ҳетерозисии гули патунӣ, ки сергул буда, бармаҳал мешукуфанд, парвариш меёбанд. Гули патунӣ дар Тоҷикистон барои сабзкории боғу гулгаштҳо ва кӯчаву хиёбонҳо истифода мешавад. Бештар анвои бунафш ("Какаду"), кабуд ("Шапараки кабуд"), сурх ("Команш", "Ҷашни тилоӣ"), сафед ("Абри сафед") ва гулоби ("Ҷавоҳирот", "Маркткнёнигин")-и онро мекоранд. Гули патуниро дар тубакҳо низ мепарваранд. Аз тухму қаламча афзоиш меёбад. Тухмиро моҳҳои март – апрел ва охирҳои тирамоҳ, қаламчаро аввал дар қутӣ, сипас, баъди 3–4 ҳафта, дар замини кушод мешинонанд. Гули патунӣ баъди 60–80 рӯзи кӯчат мешукуфад. Дар замини ҳосилхез беҳтар нашъунамо меёбад. Гули патунӣ рустании рӯшноидӯст буда, ба камобӣ тобовар аст. Аз ширинча, тосаки хокистарӣ, решатосак, доғзанӣ ва касалиҳои вирусӣ осеб мебинад.
Атмосфераи Миррих

Атмосфераи Миррих — қишри газии ҳудуди тақрибан 110 км буда, бо таркиб ва нишондодҳои физикии худ аз атмосфераи Замин ба куллӣ фарқ мекунад. Дар сатҳи он фишор 0,7–1,155 кПа-ро ташкил медиҳад, ки ба 0,009 ҳиссаи фишори заминӣ ё муодили фишори заминӣ дар баландии даҳҳо км аст. Миррих ва Зуҳра майдони магнитии ниҳоят суст (дар муқоиса бо Замин) доранд ва аз ин сабаб боди офтобӣ атмосфераи онҳоро ба Кайҳон мебарад. 95 дарсади атмосфераи Миррих аз гази карбон ва омехтаи газҳои нитроген, аргон, оксиген ва ғайра иборат аст. Дар он инчунин изи метанро пайдо намудаанд, ки далели мавҷуд будани ҳаёт дар сайёра аст (чунки вулканҳои амалкунандаи метанро хориҷкунанда ёфт нашудаанд). Аз сабаби ниҳоят тунук будани атмосфера ҳарор. рӯзона дар хатти истиво аз +30С то –80С дар шаб тағйир меёбад, ки сабаби он афканиши бемумониати энергияи ҳароратӣ ба Кайҳон мебошад. Массаи атмосфера дар давоми сол аз сабаби конденсатсия (дар зимистон) ва бухоршавии (дар тобистон) миқдори зиёди гази карбон дар қутбҳо (кулоҳҳои қутбӣ) тағйир меёбад. Сохтори атмосфераи Миррих чунин аст: атмосфераи поёнӣ (0–45 км), атмосфераи миёна (45–110 км) ва термосфера (110–200 км).
Атмосфераи Моҳ

Атмосфераи Моҳ аз қишри тунуки газӣ иборат буда, зичиаш назар ба зичии атмосфераи Замин миллионҳо маротиба кам аст (фишор дар сатҳи он 10 нПа) ва асосан аз ҳидроген, гелий, неон ва аргон иборат мебошад. Он ба Моҳ таъсире намерасонад ва ба зиндагии инсон мутобиқ нест. Манбаи атмосфера равандҳои дохилӣ (хориҷ шудани газҳо аз қаъри Моҳ ва вулканҳо) ва беруна (афтиши шиҳобҳо, боди офтобӣ) мебошанд. Ба сабаби қувваи ҷозибаи суст Моҳ газҳои аз сатҳаш хориҷшударо нигоҳ дошта наметавонад ва қисми зиёди онҳо ба Кайҳон паҳн мешаванд. Таҳқиқи атмосфераи Моҳ нишон дод, ки дар он атомҳои натрий ва калий низ вуҷуд доранд. Ғаноиши зарраҳо дар 1 см 3 сатҳи Моҳ шабу рӯз фарқ дошта, аз нишондоди Замин хеле кам аст.