ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Забони молдовӣ

Забони молдавӣ як забон мебошанд 2, дар ҳоле ки маъхазҳои дигар 3 4 5 забони молдоваро забон гурӯҳи аз забонҳои романи шарқӣ меҳисобанд 6. Ба ғайр аз Молдоваи муосир, забони молдовӣ дар Буковина ва дар минтақаи Одессаи Украина низ паҳн шудааст. Забони адабии молдавӣ дар асрҳои 16-17 ба шакл гирифтан шурӯъ кард, аммо он ниҳоят дар нимаи дуюми асри 19 ташаккул ёфт 7. Тафовути забонии забонҳои руминӣ ва молдавӣ дар асри 19, алахусус пас аз ташаккулёбии Руминия, вақте ки лотинкунонӣ ва ислоҳи забони руминӣ ба амал омад, ки калимаҳои славянӣ аз он фаъолона хориҷ карда шуданд, оғоз ёфт 8 9. Дар асрҳои 19-20 миқдори зиёди лотинизмҳои илмӣ ба луғати забони руминӣ ворид карда шуданд. Сохтмони забонии меъёри забони адабии молдовӣ, ки аз адабиёти руминӣ фарқ дорад, аз соли 1924 то 1932 ва аз соли 1938 то 1940 дар СССР идома дошт. Аз солҳои 50-ум, раванди баръакси наздикшавии меъёрҳои забоншиносии молдовӣ ва руминӣ ба амал омад ва дар охири солҳои 80-ум онҳо амалан фарқе надоштанд 10. Аз соли 1989, тибқи конститутсия, забони давлатии Молдова забони молдавӣ буд, ки дар асоси хатти лотинӣ фаъолият мекунад 11, де-юре 12 шабеҳ ба забони адабии руминии Руминия 13. 5 декабри соли 2013, Суди конститутсионии Молдова дар бораи тафсири моддаи 13 қисми 1 Конститутсия дар робита бо дебочаи Конститутсия ва Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Молдова қарор қабул кард, ки баъзе расонаҳо тавре пешниҳод карданд, ки гӯё суд забони расмии Молдоваро ҳамчун руминӣ дар асоси алифбои лотинӣ эътироф кардааст 14 15. Аммо, ин Қарор ба саволи кадом забон забони давлатӣ ҷавоб дода наметавонад ва танҳо изҳор мекунад, ки Эъломияи истиқлоли Ҷумҳурии Молдова бо Конститутсия як бутуни ягона аст. Гузашта аз ин, дар ақидаи ихтилофи додрас Аурел Байесу 16 ишора шудааст (сархати 19), ки дар санадҳое, ки блоки конститутсионӣ -ро ташкил медиҳанд, қоидаҳое, ки синтагмаи забони молдованиро муттаҳид мекунанд бартарӣ дорад. Тағироту иловаҳо ба Конститутсия дар ин масъала аз ҷониби парламент ворид карда нашудааст 17. Дар Гагаузия забони молдовӣ яке аз се забони расмӣ мебошад. Яке аз забонҳои расмии Ҷумҳурии эътирлфнашудаи молдовии назди дарёи Днестр забони молдавӣ мебошад, ки бар хати кириллӣ асос ёфтааст. Таърих Эзоҳ Адабиёт Пайвандҳои берунӣ.
Забони моғолӣ

Забони моғолӣ як забони моғолӣ аст, ки дар вилояти Ҳироти Афғонистон, дар деҳаҳои Кундуру Карези Мулло ҳарф мезанад. Нотикон Мардуми моғолӣ буданд, ки дар солхои 70-ум 2000 нафар аъзо доштанд. Онҳо аз боқимондаҳои лашкари моғолҳои Чингизхон дар асри 13 дар Афғонистон мустақар буданд.
Забони мунҷонӣ

Забони Мунҷонӣ дар водии Курон ва Мунҷони вилояти Бадахшони Афғонистон роиҷ аст ва баъзе аз муҳаққиқон онро бозмондаи забони Бохтарӣ шумурдаанд Грюнберг 1972; Стаблин-Каменский ОИЯ 1981, с. 314-346. Дар деҳаи Тавдем ва Тсорҷи ноҳияи Роштқаълаи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, дар шаҳри Хоруғ ва ҳамчунин дар ноҳия Ишкошим мунҷониҳое иқомат доранд, ки дар гузашта аз Мунҷон ба ин ҷо муҳоҷират кардаанд. Акнун мунҷониҳои солманди ноҳияи Роштқаъла ва шаҳри Хоруғ ба форсӣ-тоҷикӣ ва ҷавонону кӯдакон ба забони шуғнонӣ такаллум мекунанд. Дар ноҳияи Ишкошим бошад мунҷониҳо дар водии Ғорон ва маркази ноҳия ба форсӣ - тоҷикӣ ва дар деҳаи Рен ба забони Ишкошими такаллум мекунанд. 3 Адабиёт.
Забони муғулӣ

Забони муғулӣ (муғул. Монгол хэл) — забони давлатии Муғулистон.
Забони наҳуатлӣ

Забони наҳуатлӣ (наҳуатлӣ:, АФБ:.) — яке аз забонҳои Мексика аст.
Забони муоширати байни миллатҳо

Забони муоширати байни миллатҳо — забонест, ки расман ҳамчун воситаи муоширати халқҳо дар дохили мамлакат эътироф шудааст. Мувофиқи моддаи 2 Конститутсияи ҶТ "забони русӣ ҳамчун забони муоширати байни миллатҳо амал мекунад". Чунин меъёр дар қонунгузории дигар кишварҳо кам вомехӯрад. Конститутсияи Молдова соли 1994 забони муоширати байни миллатҳоро муайян накардааст, вале дар банди 3 моддаи 13 гуфта шудааст, ки "давлат барои омӯзиши забони муоширати байналхалқӣ мусоидат мекунад".. низ.
Забони ноғаӣ

Забони ноғаӣ (ногай тили, ногайша) — як забони қипчоқист.
Забони ормурӣ

Забони ормурӣ як забони эронии шарқист.
Забони ҳоландӣ

Забони ҳоландӣ, забони нидерландӣ — забон миллии Ҳоланд аз шохаи германии хонаводаи забонҳои ҳиндуаврупоӣ аст ва яке аз се забони расмии Белгия аст.
Забони озарбойҷонӣ

Забони туркии озарбойҷонӣ — забони давлатии Ҷумҳурии Озарбойҷон аст. Ба оилаи забонҳои туркӣ дохил мешавад. Бо ин забон дар кишварҳои Эрон (тақрибан 10 млн), Гурҷистон, Арманистон (пеш аз соли 1991), Русия, Туркия ва Ироқ мебошанд, гуфтугӯ мекунанд. Таснифот Фонология Садонокҳо Забони озарбойҷонӣ 9 садонок дорад. Ҳамсадоҳо Грамматика Морфология Синтаксис Луғат Системаи навиштан Таърих МисолҳоСарчашмаҳо.
Забони оромо

Забони оромоӣ (номи аслӣ —) — забони шохаи забонҳои кушии оилаи забонҳои афросӣ. Дар қисми шарқии Африқои шимолӣ, дар минтақаҳои нимҷазираи Сомалӣ, Эфиопия ва қисми шимолии Кения паҳн аст. Барои 25 миллион нафар (асосан — миллати оромо) забони модариаст. Дар вилояти Оромои Эфиопия дараҷаи расмиро дорад. Дар замонҳои пеш бо хатҳои ҳабашӣ ва арабӣ навишта мешуд. Аз соли 1991 бо алифбои лотинӣ навишта мешавад. Алифбои ҳозираи забони оромо:.
Забони норвегӣ

Забони норвегӣ Норвегия. Таснифот Тақсимоти ҷуғрофӣ Шеваҳо Фонология Садонокҳо Ҳамсадоҳо Грамматика Морфология Синтаксис Луғат Системаи навиштан Таърих МисолҳоСарчашмаҳо.
Забони оромӣ

Забони оромӣ — аз оилаи забонҳои Ҳомӣ-Сомӣ аст.
Забони паҳлавӣ

Забони портӣ — забони эронии мурдаи зергурӯҳи шимолу ғарб, паҳншуда дар ҳудуди Порт (ҳоз. Хуросон). Забони расмии империяи Ашкониён ва Сосониёни аввал (248 сол пеш аз милод — 224 милодӣ).
Забони осетӣ

Забони осетӣ (Ирон взаг) – ё забони осӣ забони эронӣ дар гурӯҳи забонҳои эронии шарқӣ ва забони расмӣ дар Русия (Осетияи Шимолӣ) ва Осетияи Ҷанубӣ аст.
Забони парачӣ

Парачӣ забони эронӣ аст. Ба забони парачи тақрибан 600 нафар аз гурӯҳи этникии парачи дар шарқи Афғонистон, асосан дар қисми болоии ноҳияи Ниҷроб, шимолу шарқи Кобул аз шумораи умумии этникии парачи ҳарф мезананд. ҳудуди 5000 нафар аҳолӣ. Он бо забони ормурии каниғурам дар Вазиристони ҷанубӣ, Покистон робитаи зич дорад. Парачӣ одатан ҳамчун узви гурӯҳи ҷанубу шарқии забонҳои эронии шарқӣ тасниф карда мешавад, 4, гарчанде ки ин гурӯҳи ареалӣ аст, на як гурӯҳи ирсӣ.
Забони панҷобӣ

Забони панҷобӣ иак Забони Ҳинду-Аврупоӣ аст, ки мардоми панҷоби дар Панҷоби Ҳиндустон ва Панҷоби Покистон гуфтоги мекунанд. Номи ин забон аз таркиби вожаҳои форсии "панҷ" ва "об (дарё)" сохта шудааст.
Пашту

Пашту, пахту (номи қавмӣ::,:,::) — забони ҳиндуаврупоӣ ва аз шохаи эронии шарқӣ, яке аз ду забони расмӣ дар Афғонистон дар канори забони дарӣ ва дувумин забони пургӯишвари Покистон аст 7. Дар адабиёти форсӣ гоҳ аз ин забон ба номи афғонӣ ёд шудааст 8 9 10 11. Паштунҳо гӯишварони пашту мебошанд, ки дар Покистон, Афғонистон, Ҳиндустон ва Эрон зиндагӣ мекунанд. Пашту пас аз қарни ҳафтуми мелодӣ вомвожаҳои зиёде аз забонҳои форсӣ ва ҳиндӣ гирифтааст.
Порсии бостон

Порсии бостон — яке аз забонҳои эронии бостонӣ аст. Порсии бостон ниёи бузурги забонҳои форсию тоҷикӣ аст ва дар тақсимбанди забоншиносӣ яке аз забонҳои шохаи ғарби забонҳои эронии бостонӣ маҳсуб мешавад.Чунин ки аз номаш бармеояд забони қадим парсиён буда ва бисёри катибаҳои шоҳони ҳахоманишӣ ба ин забон навишта шудааст. Порси бостон бо забони авестоӣ ва табъи он забони санскрит хешовандии наздикӣ дорад. Сарфу наҳв Ҷонишин (-) -ёфта нашуд Шахси якум Шахси дуюм он, онҳо Шумораи танҳо Шумораи ҷамъ ин, инҳо Шумораи танҳо Шумораи ҷамъ Адабиёт Ҳамчунин нигаред.
Забони олмонӣ

Забони олмонӣ (германӣ;, талаффуз:;, талаффуз:) — забони олмониҳо, утришиҳо, олмониҳои Швейтсария, лихтенштейниҳо, элзасиҳо ва лотарингҳо, инчунин симбрҳо ва моҳеноҳо (дар Итолиё). Забони расмӣ дар Олмон, Утриш, Лихтенштейн, яке аз забонҳои расмии Швейтсария, Люксембург, Белгия. Ҷуғрофиёи забон Ҳомилони забони олмонӣ бештар дар Аврупои Марказӣ (Руминия, Маҷористон, Чехия ва ғайра) зиндагӣ мекунанд. Дар Русия ва кишварҳои собиқ шӯравӣ, Фаронса (Элзас ва Лотарингия), Италия, Лаҳистон, Дания, ИМА, Канада, Бразилия ва ғ. низ мутакаллимон дорад. Шумораи умумии олмонизабонон — 99 млн нафар (2010; дар Олмон тақр. 78 млн, Утриш 7,5 млн, Швейсария 5,1 млн, ИМА 1,1 млн, Люксембург 474 ҳазор, Канада 623 ҳазор, Италия 333 ҳазор, Белгия 96 ҳазор, Лихтенштейн 35 ҳазор). Ба ғайр аз ин 80 млн нафар забони олмониро чун забони хориҷӣ медонанд. Шеваҳо Забони олмонӣ ба гурӯҳи ғарбии забонҳои олмонӣ, олмонии боло нисбат ба забони стандартӣ маъмултар аст. Хусусиятҳои забоншиносӣ Савтиёти забони олмонӣ хусусиятҳои зерро дорост: мавҷудияти садонокҳои дарозу кӯтоҳ вобаста ба ҳиҷо вомехӯранд. Истилоҳоти хешовандӣ дар забони олмонӣ "падар", "модар", "бародар", "хоҳар" ва ғ. дар забонҳои ҳиндуаврупоӣ аз як мабдаанд. Муҳаққиқон таърихи забони олмониро ба чор давра — олмонии болои қадим (асрҳои 8-9), олмонии болои миёна (асрҳои 12-13), олмонии болои аввалияи нав (асрҳои 14-16), олмонии болои нав (аз садаи) ҷудо кардаанд. Хат Дар асрҳои олмонизабонон дини масеҳиро қабул карданд ва дар асоси хатти лотинӣ алифбои забони олмонӣ таҳия гардид. Алифбои имрӯзаи забони олмонӣ чунин аст: Барои мустаҳкам гардидани мақоми забони адабии юнонӣ пайдоиши чопи китоб таъсир расонданд. Давраи ниҳоии рушди забони адабии олмонӣ ба нимаи дуюми садаи — давраи пайдоиши фалсафа ва зебоишиноси. Дастурҳои забони олмонии Ю. Г. Шоттел, И. Бедикер мутобиқан соли 1663 ва 1690, дар садаи дастурҳои И. К. Готшед бузург аст. Забони адабии муосири олмонӣ дар се кишвар — Олмон, Утриш, Швейтсария амал менамояд, ки аз ҷиҳати забони гуфтугӯӣ, меъёрҳои дастурӣ, калимасозӣ, таркиби луғавӣ, савтиёт аз ҳамдигар фарқ мекунанд. Соли 1964 дар Манҳейм Пажӯҳишгоҳи таҳқиқ ва иттилоот оид ба забони олмонӣ таъсис ёфт, ки дар он ҷо масоили рушди забони маданияти нутқ омӯхта мешавад. Ташкилоти ғайридавлатӣ — Пажӯҳишгоҳи ба номи Ё. В. Гёте (соли таъсис 1951) барои интишори забони олмонӣ дар кишварҳои хориҷӣ саҳмгузор аст. Шуъбаҳои он дар 92 кишвари дунё амал мекунанд.
Забони порсии миёна

Порсии миёна ба шумор меравад. Порсии миёна бештар ба хатти Паҳлавӣ навишта мешудааст. Порсигӯёни Монавӣ ин забонро бо хатти монавӣ ҳам менавиштанд. Таърих Дар радабандии забонҳои Эронӣ, даврони миёнаи садаи сеюми пеш аз милод (замони инқирози сулолаи Ҳахоманишиён) то садаи ҳафтуми милодӣ (замони инқирози сулолаи Сосониён) ба шумор меравад. Яке аз забонҳои ин даврон Порсии миёна аст, ки идомаӣ Порсии бостон ба шумор меравад. Тафовутҳо Фарзанди имрӯзини Порсии миёна Форсӣ аст. тағйироти забони Порсии миёна аз авохири даврони миёна то авойили даврони Форсӣ дарӣ басиёр тадриҷи будааст, ба гунаи, ки дар садаҳои даҳум ва ёздаҳум матнҳои Порсии миёна барои гӯйишварони забони Форсӣ қобили фаҳм будааст. Ҳарчанд ки тағйироти равшане то он замон байни ин ду забон рух дод.
Забони португалии бразилӣ

Забони португалии бразилӣ (Алифбои овонигории байналмилалӣ ё Алифбои овонигории байналмилалӣ) ин гурӯҳи лаҳҷаҳои забони Португалӣ, ки бисёртар дар Бразилия истифода бурда мешавад. Бо ин забон беш аз 200 млн. нафар гуфтугӯ мекунанд.
Забони непалӣ

Забони непали — як забони ҳиндуориёӣ аст, ки дар Бутан ва бахшҳое аз Ҳинду Миёнмор такаллум мешавад. Шумори гӯишварони ин забон ҳудуди 30 миллиюн баровард мешавад, ки 22 миллиюн нафарашон онро дар мақоми забони модарӣ такаллум мекунанд.
Забони питкэрнӣ

Забони питкэрнӣ — забони мардуми ҷазираҳои Питкэрн аст. Забонҳои креолӣ, ки дар заминаи забони англисии асри бо унсурҳои забони таитӣ ташаккул ёфтааст. Онро камтар аз 100 сокини ҷазира истифода мебарад. Ба забони наздик забони норфолкӣ чандсад нафар ҳарф мезанад. Сарфи назар аз он, ки ҷазираҳо дар уқёнуси Ором ҷойгиранд, баъзе муҳаққиқон ин забонҳоро ба гурӯҳи забонҳои креолӣ мансубияти атлантикӣ тасниф мекунанд 5. Таърих Пас аз шӯриш дар Баунтӣ, маллоҳони шӯришии бритониёӣ дар Таитӣ таваққуф карда, 19 полинезиягиро, ки аксаран занон буданд, гирифтанд ва бо онҳо дар ҷазираи дурдасти Питкэрн маскан гирифтанд. Дар аввал таитиҳо амалан забони англисӣ гап намезаданд ва маллоҳони англис забони таитиро аз ин ҳам бадтар медонистанд. Дар инзивои ҷазира онҳо маҷбур шуданд, ки бо ҳамдигар муошират кунанд. Бо гузашти вақт, ин ба ташаккули забони нави креолӣ оварда расонд, ки дар он забони соддакардашудаи англисӣ бо калимаҳо ва шаклҳои забонҳои таитӣ омехта карда шуд. Ба забони Питкэрн лаҳҷаҳои мухталифи англисӣ ва лаҳҷаҳои мусофирони "Баунтӣ" таъсир расонидааст. Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ, аксари маллоҳон аз Ҷазираҳои Ғарбӣ омадаанд. Яке аз онҳо бо лаҳҷаи қарибӣ сӯҳбат мекард, дигаре шотландӣ. Ҳадди ақал як нафар, пешвои шӯриш Флетчер Кристиан, як марди бомаърифат буд, ки ба забон таъсири калон дошт. Баъзе ибораҳо ва калимаҳо ба лаҳҷаҳои шимолӣ ва ғарбии Англия бармегарданд (масалан, " аз " – ғизо, таъминот). Бисёр ибораҳое, ки дар забони англисии муосир нопадид шудаанд, дар Питкэрн зинда мондаанд. Дар байни онҳо калимаҳои истифодаи баҳрӣ аз замони шиноварӣ мавҷуданд. Инчунин, таъсири миссионерони калисои адвентистии рӯзи ҳафтум ва забони Библияи шоҳ Яков (тарҷумаи англисии Библия дар асри) назаррас аст. Дар миёнаи асри як қисми аҳолии Питкэрн ба ҷазираи Норфолк кӯчид. Баъдтар баъзеи онҳо баргаштанд. Аксари сухангӯёни Питкэрн имрӯз насли бозгаштагон мебошанд. Суханронии онҳое, ки дар Норфолк мондаанд, ба забони ба ҳам наздики норфолкӣ табдил ёфт. Забонҳои норфолкӣ ва питкэрнӣ ба ҳамдигар фаҳмоанд ва баъзан ҳамчун як забон баррасӣ мешаванд. Имло стандарткунонӣ карда нашудааст. Якчанд китобҳо дар Питкэрн навишта шудаанд. Махсусан ашъори Ҷей Уоррен, мири Питкэрн аст. Муқоисаи забони питкэрнӣ бо англисӣ.
Забони расмӣ дар парлумон

Забони расмӣ дар парлумон — забоне, ки бо он аъзои парлумон баромад мекунанд ва парлумон фаъолият мекунад. Бештар вақт ин ё он забон аст, вале аз ин истисно низ бисёр аст. Ҳоло дар зиёда аз 20 кишвар ду забони расмӣ мавҷуданд. Дар Конго, Шри-Ланка, Швейтсария, Зимбабве, Фиҷҷи аъзои парлумон бо се забон баромад карда метавонанд, дар Зоир бо чор забон, дар собиқ Югославия бо зиёда аз чор забон, дар собик ИҶШС аз оиҳо зиёдтар забонҳо ба кор бурда мешуданд. Шумораи забонҳое, ки тавассути оиҳо ҳуҷҷатҳои иарлумон интишор мегарданд, на ҳамеша бо забони кории он мувофиқ меояд. Мувофиқи Дастури Маҷлиси миллӣ 10 ноябри соли 2000 иҷлосияи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии ҶТ бо забони давлатӣ бурда мешавад. Интихоби забон барои нотиқон маҳдуд карда намешавад. Ба шахсоне, ки забони давлатиро намедонанд, тарҷума таъмин карда мешавад (моддаи 23). Айнан чунин меъёрро Дастури Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҶТ аз 7 ноябри соли 2001 пешбинӣ намудааст (моддаи 57). Лоиҳаи қонунҳо ба Маҷлиси намояндагон бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ пешниҳод мешаванд (банди 7 моддаи 96). низ.
Забони португалӣ

Забони португалӣ - забони расмӣ дар Ангола, Бразилия, Димоғаи Сабз, Тимори Шарқӣ, Гвинеяи Экваторӣ, Гвинея-Бисау, Мозамбик, Португалия, Сан-Томе ва Принсипи.
Забони рошорвӣ

Забони рошорвӣ ё орошорӣ — забони гуфтугӯии сокинони мавзеи Рошорв дар соҳилҳои болооби рӯди кӯҳии Бартанг мебошад, ки ба забони бартангӣ наздик аст ва аз ин рӯ, онро таҳти истилоҳи "бартангӣ-рошорвӣ" низ ҳамчун яке аз забонҳои гурӯҳи шуғнӣ-рӯшонӣ тавсиф намудаанд. Бархе аз муҳаққиқон онро ҳамчун забони алоҳидаи гурӯҳи шуғнӣ-рӯшонӣ шарҳ додаанд. Деҳоти саргаҳи водии Бартанг, ки сокинонаш бо гӯиши наздик ба рошорвӣ такаллум мекардаанд, бар асари зилзилаи соли 1911 зери об монда, дар ин мавзеъ кӯли Сарез пайдо шудааст. Аз ин рӯ, сокинони ин деҳот ба дигар маҳалҳои Помири Ғарбӣ ва аксаран ба мавзеи Сариқӯли музофоти Шингони Чин кӯч баста буданд. Гуфтори зодагони деҳоти минтақае, ки бар асари зилзилаи соли 1912 зери об монд ва дар ҷои он кӯли Сарез пайдо шуд, низ яке аз гӯишҳои забони рошорвӣ будааст 1 2. Адабиёт.
Забони румониёӣ

Забони румониёӣ — яке аз забонҳои румӣ, ки миёни 24 то 28 миллион гӯишвар дорад, ки дар асл аз Руминия ва Молдова ҳастанд. Румониёӣ забони расмии Руминия, Молдова ва низ устони худгардони Воеводино дар Сербистон аст. Дар Молдова ин забони молдовиёӣ хонда мешавад, ки ҳамон забони расмии Руминия аст, аммо ихтилофҳои кӯчаке дар дастури ҳиҷоӣ дорад. Румониёӣ ҳамчунин забони расмӣ ё идории бархе аз анҷуманҳо монанди Иттиҳодияи Лотин ва Иттиҳодияи Аврупо аст.
Забони сакоӣ

Забони сакоӣ — яке аз забонҳои эронии шарқӣ аст.
Забони рӯшонӣ

Забони рушонӣ дар ноҳияи Рӯшони Тоҷикистон (аз резишгоҳи рӯди кӯҳии Бартанг, деҳаи Йемс дар соҳили рости дарёи Панҷ то деҳоти Вознавд ва Шиз) густариш ёфтааст. Тафовутҳои диалектологии дохили ин забон хеле кам ба назар мерасанд. Дар асри ХХ ҷиҳати ободонии водии Вахш бархе аз сокинони ноҳияи Рӯшонро ба ин водӣ кӯчонданд, ки ҳолозодагони ин муҳоҷирони рӯшонӣ дар ноҳияи Қумсангири вилояти Хатлон зиндагӣ мекунанд. Ба ин забон гуфтори мардумони водии Хуфи ноҳияи Рӯшон хеле наздик аст, аммо агар бархе аз муҳаққиқон онро ҳамчун як лаҳҷаи забони рӯшонӣ баррасӣ карда бошанд, бархе дигар онро "забони хуфӣ" номидаанд 1. Забони рӯшонӣ, ягона забони зергурӯҳи шимолии Забонҳои Помирӣ ҳаст, ки ба тамоми забонҳои ин гурӯҳ аз ҷумла Шуғнӣ, Язгуломӣ, Ванҷии Куҳан, Сариқулӣ, ва Бартангӣ аз лиҳози луғат ва граматика наздикии бузург дорад 2. Адабиёт.
Забони русӣ дар Исроил

Забони русӣ дар Исроил Аз ҷониби шумораи зиёди шахсон истифода мешавад, ки шумораи нотиқон он дар соли 1989 20 фоизи аҳолиро ташкил мидод. Аксари онҳо муҳоҷироне буданд, ки дар авоили солҳои 1990 ва баъд аз он аз Иттиҳоди Шӯравии собиқ ба Исроил омадаанд. Забони русӣ яке аз маъмултарин забонҳои хориҷӣ дар Исроил аст ва ҳамарӯза дар бисёр ҷанбаҳои зиндагӣ истифода мешавад. Забони русӣ бузургтарин забони модарии ғайрирасмӣ дар Исроил аст. Ҳукумат ва корхонаҳо аксар вақт ба забони русӣ маълумот пешниҳод мекунанд ва ҳатто дар баъзе минтақаҳое ки шумораи зиёди муҳоҷирони яҳудиёни рус доранд, забони русӣ нимрасмист. Дар соли 2013 пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ 1 миллиону 231 ҳазору 303 нафар аз кишварҳои пасошӯравӣ ба Исроил муҳоҷират кардаанд. Дар соли 2017 аз шумораи умумии аҳолии 8,7 миллион нафар исроилиёни русзабон тақрибан 1,5 миллион нафар буданд.
Забони санглечӣ

Забони санглечӣ як забони эронии шарқист. Нигаред низ.
Забони сарғуломӣ

Забони сарғуломӣ як забони эронии нобудшуда аст ки дар дехаи Саргуломи Вилояти Бадахшони Афгонистон бад-он сухан гуфта мешуд. 1 Профессори рус Иван Зарубин дар солҳои 1920 ин забонро сабт кардааст.
Забони сарикӯлӣ

Забони сариқӯлӣ — дар минтақаи Тошқӯрғони ноҳияи худмухтори Ӯйғуристони Чин мустаъмал аст ва ба забонҳои бартангӣ ва рошорвӣ қаробат дорад. Чунонки Т.Н Пахалина зикр кардааст, ба ин забон ҳудуди 10 ҳазор нафар аҳолии ин макон такаллум мекунанд ва се гӯиши он роиҷ аст. Теъдоде аз сарикӯлиҳо дар ноҳияи Мурғоби дар ҳудуди Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшони Тоҷикистон зиндагӣ мекунанд. Забони қирғизӣ дар гуфтори сариқӯлиёни Мурғоб таъсири зиёде бар ҷой гузоштааст. 3 Адабиёт.
Забони словенӣ

Забони словенӣ — забони словенҳо, аз забонҳои славянӣ, забони кишвари Словения.
Забони силзиёӣ

Забони силзиёӣ забоне мебошад, ки аз тарафи сокинони вилояти Силесиаи Болоӣ дар Лаҳистон ва инчунин дар Чех ва Олмон истифода мешавад. Дар соли беш аз 509 000 3 забони силезиёиро ҳамчун забонии модарии худ эълон намуданд, аммо шумораи онҳое, ки бо ин забон ҳарф мезананд қариб ба 1 250 000 мерасад. Забони Силезиёи ба забони лаҳистони алоқаманд аст, аз ҳамин сабаб ин забонро бархе аз забоншиносон ҳамчун яке аз лаҳҷаҳои забони лаҳистонӣ мешуморанд. Алифбо Дар забони силезиёӣ алифбое вуҷуд надорад. Барандагони забони силезиёӣ ҳуруфи забони лаҳистониро истиода мебаранд. Дар соли 2006 алифбои нави силезиёӣ ихтироъ шуд, дар асоси ҳамаи навиштаҳои силезиёӣ (10 намуди навиштаҷон мавҷуд аст). Дар Интернет васеъ истифода мешавад, инчунин дар Википедиаи Силезиёӣ. ва якчанд дунависаҳо:.
Забони словакӣ

Забони словакӣ - забони словакҳо - сокинони Словакия (қисми шаркии Чехословакия). Словакизабонон дар ШМА, Венгрия, Югославия, низ хастанд. Забони Словакӣ ба забони чехӣ (махсусан аз чихати сохти грамматики ва лексика) каринтар аст. Аз се шева: (гарбисловаки, миёнасловаки ва шаркисловаки) таркиб ёфтааст.
Забони сербӣ

Забони сербӣ (српски језик) — забони забони давлатии кишвари Сербия.
Забони сомалӣ

Забони сомалӣ (ё сомалиёӣ) — забони мансуб ба забонҳои кушии шохаи оилаи забонҳои афросӣ. Забонҳои наздик ба Сомалӣ оромо ва афарӣ мебошанд. Ин забон на танҳо дар Сомалӣ, балки дар кишварҳое мисли Ҷибути (аксарияти аҳолӣ), Эфиопия ва Кения ҳарф мезанад паҳн шудааст. Аз сабаби ҷанги шаҳрвандӣ дар Сомалӣ, чун забони модарӣ дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Шумораи дақиқи гуфтугӯкунандагони забони сомалӣ маълум нест, аммо тақрибан 15-25 миллион нафар гуфта мешавад. Дар забон иқтибосҳо аз арабӣ мавҷуданд — аксар вақт дар байни истилоҳоти динӣ. Иқтибосҳо аз забонҳои англисӣ ва итолиёӣ аз замонҳои мустамликадорӣ боқӣ мондаанд. Шумораҳо Навишт Барои забони Сомалӣ се намуди хат истифода мешуд: алифбои арабӣ, лотинӣ ва алифбои онҳо — осмония. Пеш аз давраи мустамлика алифбои арабӣ истифода мешуд, ки истифодаи он бо паҳншавии ислом дар Сомалӣ алоқаманд буд. Нависандаи Сомалӣ дар соли 1920 пайдо шуд, аммо дере нагузашта (дар 1972), пас аз табаддулоти низомӣ дар соли 1969, он таҳти мамнӯъияти ногуфта қарор гирифт ва дар ниҳоят лотинӣ ҳамчун навиштаи расмӣ қабул карда шуд.
Забони сурёнӣ

Забони сурёнӣ — аз оилаи забонҳои Ҳомӣ-Сомӣ аст.
Забони суғдӣ

Забони суғдӣ яке аз забонҳои эронии шарқӣ буд 1. Таърих Дар замони пеш ба ин забон суғдиён гап мезаданд, ки дар Сарзамини Суғд зиндагӣ мекарданд 2. Давоми ин забони матрук забони яғнобӣ мебошад 1. АдабиётЭзоҳот.
Забони таиландӣ

Забони таиландӣ Таиланд.
Забони яҳудӣ-тотӣ

Забони яҳудӣ-тотӣ ё тотии ҷуҳурӣ забони анъанавӣ аст аз Яҳудиёни кӯҳӣ, ки асосан дар Озарбойҷон, Доғистон ва Исроил ҳарф мезананд. Ҷуҳурӣ ё яҳудӣ як лаҳҷаи яҳудоӣ-форсӣ аст, ки аз ҷониби яҳудиёни кӯҳистонӣ таърихан гуфтугӯ мекунанд. Ин забон ба гурӯҳи ҷанубу ғарбии эронӣи забонҳои ҳиндуаврупоӣ мансуб аст, ҳарчанд бо таъсири шадиди Дар замони Таърихнигории Шӯравӣ яҳудиёни кӯҳистонӣ иштибоҳан бо тотҳои мусулмони Озарбойҷон хешутаборӣ медонистанд. Бо вуҷуди ин, онҳо як мероси муштараки забонӣ надоранд, зеро яҳудиёни кӯҳӣ забони модарии худро нигоҳ медоштанд, дар ҳоле ки тотҳои мусалмон дар ниҳоят забони форсиро қабул карданд. Калимаҳои ва ҳамчун яҳудӣ ва яҳудӣ тарҷума мешаванд. Яҳудӣ-тотӣ дорои семитӣ дар ҳама сатҳҳои забоншиносӣ мебошад. Яҳудӣ-тотӣ садои семитии дорад, дар ҳоле ки ҳеҷ забонҳои ҳамсоя онро надоранд. 5 Яҳудӣ-тотӣ як забони нобудшаванда аст 6 аз рӯи Атласи забонҳои ҷаҳон дар хатар ҳамчун ҳатман зери хатар тасниф шудааст. 7 Маълумотномаҳо.
Забони тибетӣ

Забони тибетӣ - забон Тибет Ин забон дар райони автономии Тибет ва дигар минтақаҳои Ҷумҳурии Халқии Чин, инчунин дар Ҳиндустон, Непал ва Бутан паҳн шудааст. Шумораи барандагони забони тибетӣ тақрибан 6 млн нафар мебошанд. Ба зершохаи тибетӣ-бирманӣ ва шохаи сино-тибетӣ таалуқ дорад.
Забони тотории қримӣ

Забони тотории қримӣ, онро қримӣ низ меноманд (тили, къырым тили,), Забони туркии қипчоқӣ аст, ки дар Қрим ва диаспораи тотории қримӣ гуфтугӯ мекунанд. Узбекистон, Туркия, Румыния ва Булгория, инчунин ҷамоатҳои хурд дар Иёлоти Муттаҳида ва Канада. Онро бо тоторӣ, ки дар Тотористон ва минтақаҳои ҳамсояи Русия ҳарф мезананд, набояд омехта кард; ин ду забон бо ҳам алоқаманданд, вале ба зергурӯҳҳои гуногуни забонҳои қипчоқӣ тааллуқ доранд, дар ҳоле ки дараҷаи назарраси якдигарфаҳм нигоҳ дошта мешаванд. Забони тоторҳои Қрим зери таъсири гӯишҳои оғузҳои оғузӣ ба таври густурда қарор гирифта, бо онҳо ба дараҷаҳои гуногун ҳамфикр аст. Истинод.
Забони тоторӣ

Забони татарӣ (татар теле, татарча) - забони давлатии Ҷумҳурии Тотористон аст. Ба оилаи забонҳои кипчаки ва ба груҳи забонҳои туркӣ дохил мешавад.
Забони туркии куҳан

Забони туркии куҳан забони туркии нобудшуда аст.