ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Зан ва мард (рӯзнома)

Рӯзномаи "Зан ва мард" Шаблон:Рӯзнома қуттӣ "Зан ва мард" (тоҷикӣ: Зан ва мард рӯзномаи иттилоотиву фарҳангӣ ва таҳлилӣ ба забони тоҷикӣ мебошад. Ҳозир яке аз нашрияҳои ҶДММ "Чархи гардун" мебошад. Муассис ва ношир - ҶДММ "Чархи гардун" аст. Мавзӯъҳои рӯзнома – Мақолаҳо аз ҳаёти занон ва мардон. Шарҳу таҳлили масъалаҳои ҳаёти оилавӣ, паҳлӯҳои гуногуни муносибати зану мард дар ҷомеаи муосир мебошад. Рӯзнома ба андозаи А – 3, дар 32 саҳифа дар як ҳафта 1 маротиба нашр мешавад. Таърих Сохтор.
Занаби Қитус

Занаби Қитус — бетта Наҳанг, Дифда, ситораи дурахшонтарини бурҷи Наҳанг, ки ба гурӯҳи азим ситораҳои КО дохил аст. Занаби Қитус дар марҳалаи охири таҳаввул куҳантарин ситораест, ки тақр. 100 млн сол умр дошта, массааш аз массаи Офтоб се баробар зиёдтар, қутраш 17 баробар бузургтар ва дурахшониаш 145 баробар фузунтар мебошад. Ҳарорати сатҳаш 4500°С буда, дар масофаи 96 с. р. дуртар аз замин қарор дорад. Фарози мустақим ва майли Занаби Қитус мутаносибан ба 00–43 35,37 –17 59 11,8, суръати самти назари он ба 13,32 кмс, қадри мутлақи ситоравӣ ба 0,3 ва қадри ситоравии зоҳириаш ба 2,04 баробар аст. Аз арзи Аврупо мушоҳида мешавад.
Занаби Уқоб

Занаби Уқоб, Занабу-л-уқоб (— думи уқоб; -Уқоб) — ҷуфтситораи бурҷи Даҷоҷа, ки гурӯҳе аз мунаҷҷимон бо роҳбарии Улуғбек онро номгузорӣ кардаанд. Қадри ситоравиаш 3.36, ба гурӯҳи тайфии 3 дохил аст. Радифи Занаби Уқоб бо қадри ситоравии 10.9 дар масофаи кунҷии 108.9 ҷойгир буда, аз Офтоб дар масофаи 49 с. р. дур воқеъ аст.
Занахдон

Занахдон (аз авестоии — занах) — занах, манаҳ, чона, зақан, поинтарин бахши рӯй, воқеъ дар зери лаби зерин. балъамӣ дар "Тарҷумаи "Таърихи Табарӣ" меорад, ки силоҳи Шамшуни Обид аз устухони з.-и шутур буд, бо душманон "бад-он ҳарб кардӣ ва эшонро ҳазимат кардӣ ва ҳамекуштӣ аз эшон бад-он занахдони шутур". Дар адабиёт ба маънои маҷозӣ ва кинояву ташбеҳ, ҳамчун тасвири бадеӣ фаровон истифода шудааст. Мас.: Чоҳи з., чоҳи занах, чоҳи зақан, чоҳи ғабғаб — фурӯрафтагии андаке, ки дар зақани зеборӯён аст: Обрӯйи хубӣ аз чоҳи занахдони шумо! Занахдон ба ҷайб фурӯ бурдан ё даст ба зери занах сутун кардан — ғарқи андеша будан, ба тафаккур фурӯ рафтан: ба зери занах даст карда сутун. Занахдон гушодан — намоиш додани ҳусну ҷамол: занахдон мегушоду зулф мебаст. Занахдон бар зону мондан — андуҳгин будан: Аз инам монда бар зону занахдон. Дар тасаввуф з. лутфи маҳбуб аст, аммо қаҳромез, ки соликро аз ҷоҳи ҷовидонӣ ба чоҳи зулмонӣ меандозад ("кашшофу истилоҳоти-л-фунун").
Занадвинский (ноҳияи Клетнян)

Занадвинский — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Клетнян, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Занаволок (ноҳияи Пинежск)

Занаволок — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Пинежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Зан

Зан — як инсони болиғи мода аст. Умуман духтареро, ки даврони булуғ ва навҷавонии худро тамом карда ва ба сине, ки дар аксари фарҳангҳо ва ҷавомеъ маъмулан 18-солагӣ мебошад бирасад, зан гӯянд, аммо ин таъриф метавонад дар ҳар фарҳанг, ҷомеъа, тамаддун ё қонун мутафовит бошад. Вожаи духтар барои инсон ноболиғи мода ва фарзанд мода ва гоҳе дар забони омиёна барои занони ҷавон ба кор бурда мешавад. Дар форсӣ вожаҳои "бону", "хонум" ва дар қадим "хотун" барои ишора муҳтарамона ба зан корбурд доранд. Ҳамчунин вожаи зан як ном ҳамагонӣ барои ишора ба инсони мода аст монанди "ҳуқуқ занон". Ба таври маъмул як зан тавоноии бордорӣ ва зоиш дорад. Ба зани дорои фарзанд модар гӯянд. Нигаред низ.
Занаволок (ноҳияи Няндомск)

Занаволок — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Няндомск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Замятино (ноҳияи Кинешем, Иванов)

Замятино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кинешем, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Сомбика

Сомбика, Занбақ (зод. асри) — шоҳдухти Сосонӣ, духтари шоҳ Пирӯзи ва хоҳари Пирӯздухту Қубоди.
Занбӯр

Занбӯр — номи умумии чанд гуна аз ҳашароти нешдор. Тақрибан 21 ҳазор намуди занбӯр маълум аст. Занбӯрҳо дар тамоми қитъаҳои олам ҳастанд. Бештар дар ноҳияҳои тропикӣ ва субтропикӣ маскунанд. Аксари занбӯрҳо фоиданок буда, ҳашароти зараррасонро нобуд ва растаниро гардолуд мекунанд. Баъзе занбӯрҳо ба занбӯрпарварӣ зарар меоваранд. Чанд оилаи ҳашароти дигар масалан,,, ва ғайра низ мансуби занбӯрҳоянд. Нигаред низ.
Занбӯрпарварӣ

Занбӯрпарварӣ - Асал, гард, прополис, шири модарзан бӯр ва заҳри занбӯри асал аз маҳсулоти серталаби ғизоӣ ва воситаҳои беҳтарини табобатӣ мебошанд. Таърих Дар ҳудуди ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла Тоҷикистон, ба занбурпарварӣ баъд аз таъсисёбии ҶШС Тоҷикистон шурӯъ намудаанд. Зарурати занбурпарварӣ ва истеҳсоли асал дар шароити иқлими кишвари куҳсор ва табиати бой имконият фароҳам меовард, ки ин намуди истеҳсолот инкишоф ёбад. Зарурати соҳаро ба эътибор гирифта, соли 2006 бо пешниҳоди Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон корхонаи воҳиди давлатии "Асали Тоҷикистон" таъсис дода шуд ва ҳамзамон "Барномаи барқарорсозӣ ва рушди минбаъдаи соҳаи занбӯрпарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои" ба тасвиб расид. Минбаъд дар радифи идҳои харбузаву зардолу гузаронидани "Иди асал" ҳам ба ҳукми анъана даромад. Соҳаи занбӯрпарварӣ соҳаи сердаромад баҳисоб рафта тибқи маълумотҳои оморӣ ба ҳолати 01.01.2024 дар ҳамаи шаклҳои хоҷагидории ҷумҳурӣ 266,7 ҳазор оилаи занбӯри асал парвариш ёфта, дар ин давра 4697 тонна асал истеҳсол карда шудааст, ки нисбати ҳамин давраи соли гузашта миқдори оилаҳои занбӯри асал 2,8 ҳазор оила ва истеҳсоли асал 132 тонна зиёд мебошад.. низ.
Занбӯруғкуш

Занбӯруғкуш, қорчкуш, фунгисид (аз "занбӯруғ" + "мекушам") — моддаҳои кимиёист (моеъи бордо, хлороксиди мис, каптан, маҳлули оҳаку сулфур, коллоиди сулфур, формалин, грапозан ва ғайра), ки бар зидди касалиҳои занбӯруғии рустаниҳо истифода мешаванд. Фунгисидҳоро ба таркиби хок ворид месозанд, ба воситаи онҳо тухмиҳоро безарар мекунанд. Онҳоро ба рустаниҳо мепошанд ва рустаниҳоро ба воситаи онҳо гардолуд мекунанд 1. Ба рустанӣ, тухмӣ, кӯчат, хок, анборҳои сабзавот ва ғайра асосан маҳлули 0,-фоиза ва баъзан хокаи занбӯруғкушҳоро мепошанд. Ба зидди касалиҳои ниҳоли пахта, ҷуворимакка, нахӯд ва дигар лӯбиёиҳо моддаи ТМТД, барои ҳифзи тухмӣ бошад, асосад гранозан ва меркуранро истифода мебаранд.
Занбӯри асал

Занбӯри асал, ҳашарот, як намуди занбӯр, мансуби пардаболон. Дар аксари кишварҳои дунё паҳн шудааст. Аз занбӯри асал асал, муми асал, прополис, заҳри занбӯр ва шири шоҳзанбӯр мегиранд. Дар гардолудкунии рустаниҳо роли муҳим мебозад. Занбӯри асал оила шуда (баҳору тирамоҳ аз 15 - 20 ва тобистон аз 60 - 80 ҳазор) зиндагӣ мекунанд. Оилаи занбӯри асал аз модарзанбӯр (шоҳзанбӯр, малика), занбӯрҳои корӣ, нарзанбӯр иборат аст. Модарзанбӯр (дарозиаш то 25 мм) 2-3 сол муттасил тухм мегузорад, шаҳд ва гарди гул ҷамъ намекунад ва ғадудҳои мумҷудокунӣ надорад. Занбӯри корӣ (дарозиаш то 15 мм) наслҳоро тарбия карда, шон месозанд, шаҳду гард ҷамъ менамоянд, шаҳдро ба асал, гардро ба перга (гарди гули рустанӣ, ки занбӯр дар сурохиҳои шонҳо ҷой карда болояшро бо асал пӯшонидааст) табдил медиҳанд ва кандуро ҳимоя мекунанд. Тобистон 35-40 ва баҳору зимистон 6-8 моҳ умр мебинанд. Занбӯрҳои нар дар кандуҳо дар аввали тобистон пайдо шуда, баъди бордоршавии модарзанбӯр мемиранд. Занбӯрҳои нари боқимондаро занбӯрҳои корӣ охири тирамоҳ аз қанду меронанд. Оилаҳои нави занбӯр бо роҳи афзоиш пайдо мешаванд. Занбӯри асал навъ ва ҷинсҳои гуногун дорад. Занбӯрҳои ашхаби кавказӣ, украинӣ, итолиёӣ бештар паҳн шудаанд. Дар Тоҷикистон занбӯрпарварӣ аз занбӯрҳои ваҳшии кӯҳӣ (қаротоғӣ, варзобӣ, ғармӣ ва ғайра) ибтидо гирифтааст. Соли 1977 дар Тоҷикистон қариб 83600 оилаи занбӯри асал парвариш карда мешуд. Нигаред.
Занбӯруғҳо

Несистематическая группа высших грибов: Занбӯруғҳо (ё) — олами зиндаи табиат, муттаҳидшудаи организмҳои эукариотӣ, ки дар худ омехтаи баъзе нишонаҳои рустанӣ ва ҳам ҳайвонотро доранд.
Зангаи Шоварон

Занга, Зангаи Шоварон — паҳлавони эронӣ, писари Шовар ё Шопур. Дар ҷанги Дувоздаҳрух паҳлавони туронӣ Ахвостро кушта буд.
Зангибобо

Зангибобо — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лақай Қармишеви ноҳияи Темурмалик. Аз Зангибобо то маркази ҷамоат 23 км, то маркази ноҳия 25 км. Аҳолиаш 169 нафар, тоҷикон.
Занги тафриҳ

занги тафриҳ — яке аз филмҳои Эронӣ аст. Коргардон Аббос Киёрустамӣ буд. Филмро дар соли 1972 сохт.
Зангей (ноҳияи Алар, Иркутск)

Зангей — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Алар, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Канду

Канду, кунду, занбӯрқуттӣ — хонаи занбӯри асал, ки одам месозад. Дар дохили канду шон гузошта мешавад. Дар чашмакҳои шон занбӯри асал насли худро парвариш мекунад ва асал ҷамъ меоварад. Аввалҳо одамон кандуро айнан чун лонаи табиии занбӯри асал (дар ковокии дарахтон) месохтанд ва барои ин ғӯлачӯбҳоро истифода мебурданд. Ҳамин тавр кандуҳои ғӯлачӯбӣ пайдо шуданд, ки даруни онҳо кофта гирифта шуда буд ва даричае низ доштанд. Сарпӯши даричаро гирифта, шонро аз назар гузаронидан мумкин буд. Кандуҳои ғӯлачӯбиро ба дарахт меовехтанд ё дар рӯи замин мегузоштанд. Занбӯрпарварон аз кандуҳои сабадмонанд (сапеткаҳо) низ истифода мебурданд. Чунин канду, ки аз пахол ё химча бофтаю бо гил андова карда мешуд, хеле сабук буда, корро осон мекард. Дар қисми болоии канду чорчиллик гузошта мешуд, ки ба он занбӯрҳои асал шонро мечаспониданд (шонҳо аз ҳамдигар дар масофаи 36-38 мм ҷой мегирифтанд). Дар ҳама гуна кандуҳое, ки ба қисмҳо ҷудо намешуданд, занбӯрҳои асал шонҳоро ба сақф ва девораи онҳо мечаспонданд. Ин нигоҳубини занбӯрҳо ва гирифтани асалро душвор мегардонд (барои гирифтани асал шонҳоро буридан лозим буд). Баробари рушди соҳаи занбӯрпарварӣ дар асри 19 кандуҳои чаҳорчӯбаӣ пайдо шуданд, ки то кунун истифода мешаванд. Соли 1814 занбӯрпарвари рус П. И. Прокопович кандуи чаҳорчӯбаиеро ихтироъ кард, ки онро ба қисмҳо ҷудо ва васл кардан мумкин буд. Баъдтар шаклҳои дигари канду пайдо шуданд. Кандуҳои ҳозира аз тана, таҳ, сарпӯш ва чаҳорчӯбаҳо иборатанд. Сохти канду ба қуттии чӯбӣ монанд аст (ғафсии девораҳояш тақр. 30-40 мм). Девораи пеши канду аз боло сӯрох дорад. Дар қисми болои девора зеҳ ҷудо карда, ба он чаҳорчӯбаҳои шондорро меовезанд. Байни девораи канду ва зеҳи паҳлуии чаҳорчӯба 7,5-8 мм ҷой мемонад, ки бо он занбӯри асал озод ҳаракат карда метавонад. Таги баъзе кандуҳо ҷудошаванда аст. Қисми пеши таҳи канду сӯрох карда мешавад (дар байни чорчӯбаҳо ва таҳи канду 20-30 мм ҷойи холӣ мавҷуд аст). Ба сақфи канду болиштак мегузоранд, ки он гармиро нигоҳ медорад. Дар девораҳои паҳлуии сарпӯши канду сӯрохиҳои ҳаводаро мавҷуданд. Сарпӯш баробари андозаи танаи канду сохта мешавад. Кандуҳо амудӣ (рост, дуқабата, бисёрқабата) ва уфуқӣ (хобида, кандуҳои павилионҳо) мешаванд. Барои васеъ кардани лонаи занбӯрҳо ба кандуҳои амудӣ аз боло чаҳорчӯбаҳои иловагӣ мегузоранд. Кандуҳои уфуқӣ аз паҳлу васеъ карда мешаванд. Дар Тоҷикистон бештар кандуҳои уфуқиро истифода мебаранд. Кандуро аз чӯби хушки шарбин, санавбар, девдор, коҷ, зирфун ва амсоли онҳо сохта, берунашро ранги сафед, зард ё кабуд мекунанд (занбӯрҳо чунин рангҳоро хуб мебинанд).
Зангбозӣ

Зангбозӣ - асари рақсию мусиқӣ буда, аз силсилаи суруду рақсҳо иборат мебошад. Тавсифи мухтасар Оҳанги мусиқии ин рақс бо зарбу усулҳои гуногуни шавқовар ва ҷалбкунанда иваз мешаванд. Сурудҳои "Як дона марворид", "Ширинзабонам, мӯрчамиёнам", "Ҳай, нозанин, имрӯз шумо ба сайли гулзор омадед" ва ғайра пайдарпай иҷро мегарданд. Зангулачаҳои биринҷӣ бо ду қатор дар миёнбанд ва тасмаи банди дастон ва пойҳо баста мешаванд. Маҳалли густариш Панҷакент, Шаҳринав, Турсунзода Вазъи имрӯзаи унсур Нимфаъол. 1 2 Манобеъ.
Зангории Самарқандӣ

Тоҳир Зангории Самарқандӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Самарқанд ба дунё омада, таҳсили илм карда. ба камол расидааст. Ба қавли тазкиранигорон шеърро неку мегуфтааст. Ин матлаъ аз ӯст: Мекушӣ гоҳею гоҳе узрхоҳӣ мекунӣ, Подшоҳи мулки ҳуснӣ, ҳар чӣ хоҳӣ мекунӣ.
Зангиён

Зангиён — дудмоне аз туркумонон буданд, ки аз соли 506 то 638 ҷалолӣ бар сарзаминҳое фармон ронданд, ки имрӯз дар шимоли Ироқу Сурия воқеъ аст. Пойтахташон нахуст Ҳалаб ва аз соли 1154 мелодӣ Димишқ буд.
Зангилон

Зангилон (озарбойҷонӣ:) — шаҳр дар ҷанубу ғарби Озарбойҷон воқеъ мебошад, маркази маъмурии ноҳияи Зангилон аст. Ҷуғрофия Шаҳр дар соҳили рости дарёи Оқчучой ҷойгир аст. То соли 1990 хатти сарбастаи роҳи оҳани Минҷивон - Капан, ки ҳангоми ҷанг хароб шуда буд, аз шаҳр мегузашт. Таърих Дар даврони салтанати Илхонҳо тақрибан соли 1300, дар минтақаи Зангилон Верҷаван ном ҷойнишасте буд, ки воқеъ дар ҳудуди Кавсакан, минтақаи таърихӣ-ҷуғрофии Суюники Арманистон буд. Зангилон дар шакли Зангиён дар асари Нузҳат ал-кулуб-и Ҳамдаллоҳ Казвинӣ, ки соли 1340 навишта шудааст, зикр гардидааст 1 2. Дар асри, пас аз вуруди ин минтақа ба Русия, Зангилон (он замон Пирчивон ном дошт) ба ноҳияи Зангезури губернияи Елизаветпол дохил шуда буд 3. Мувофиқи маълумотҳо аз 1 январи соли 1933, Пирчивон ҷамъияти ҳамшафати деҳоти ноҳияи Зангилони ҶШС Озарбойҷон будааст. Аҳолӣ - 574 нафар дар 95 хонавода буд. Тамоми аҳолии шӯрои деҳа, ки онҳо низ аз деҳаҳои (Генлик, Малаткешин, Перчиван, Тагли) иборат буданд, 98,7% туркҳо (озарбойҷониҳо) буданд 4. Бо фармони Президиуми Совети ОлииҶШС Озарбойҷон аз 31 августи соли 1957, деҳаи Перчиван 5, маркази ноҳияи Зангилон, ба категорияи шаҳракҳои навъи шаҳрӣ бо номи Зангилон таъсис ёфта буд. Мақоми шаҳр ба шаҳраки аҳолинишин дар соли 1967 дода шуда буд 5. Дар шаҳр истгоҳи роҳи оҳан дар шохае аз хатти Боку - Наҳҷувон, инчунин совхози токпарварӣ мавҷуд буд. 29 октябри соли 1993, дар давраи ҷанги Қарабоғ, қаламрави минтақаи Зангилонро нерӯҳои Арманистон ишғол карданд ва аз он вақт мақомоти Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ ба он роҳбарӣ мекард. Дар солҳои 1993-2020, ин шаҳр як қисми ба истилоҳ камарбанди амнияти Қарабоғи Кӯҳӣ буд, ки берун аз қаламрави ибтидоӣ эълоншудаи Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ буд, аммо таҳти назорати ҶҚК қарор дошт, ки тибқи топонимияи нав он бо номи Ковсакан (арманӣ.) гирифта буд. Тибқи қатъномаҳои Шӯрои Амнияти СММ Зангилонро артиши Арманистон ба тасарруф гирифтааст. 6 7 8. То соли 2005, аҳолии шаҳр камтар аз 400 нафарро ташкил медод. Озарбойҷон моҳи октябри соли 2020 ҳангоми ҷанги дуввуми Қарабоғ назорати шаҳрро ба даст овард 9. 20 октябри соли 2020 Президенти Озарбойҷон Илҳом Алиев эълон кард, ки нерӯҳои мусаллаҳи Озарбойҷон назорат дар шаҳрро барқарор кардаанд 9 10. 23 декабри соли 2020 Президенти Озарбойҷон Илҳом Алиев ба ин шаҳр ташриф овард ва парчами Озарбойҷонро дар Зангилон барафрохт 1.
Зангула

Зангула – номи наво ва оҳанги маъмул дар мусиқии классикии тоҷик; Мақоми ҳаштум дар маҷмӯъи "Дувоздаҳмақом" буда, дар табақоти адвор доираи 45 аст (Маҳмуди Ҳусайнӣ,ас.15, "Қонуни илмӣ ва амалии мусиқӣ" Зангуларо доираи 42-и табақоти адвор дониста). Фосила ва равиши эҷоди қаторовозҳои Зангула дар сози уд чунин аст: А+Д+В+Ҳ+Й+ЙҶ+ЙҲ+ЙҲТ-Ҷ-Ҷ-Т-Ҷ-Т Дар маҷмӯъи "Шашмақом" бо номи Зангула шоха, гӯшаи созию овозӣ амал надорад. Адабиёт Нигаред низ.
Зангормоҳӣ

Зангормоҳӣ — рулёна, моҳии баҳрӣ, мансуб ба оилаи моҳиҳои ғафслаб. Дарозиаш 15 см, вазнаш 290 г. Рангаш сабзтоб, тахтапушташ сиёҳгун; тан ва болҳои шиновариаш доғҳои сурху кабуд ва аз паҳлуҳо ду рахи дарозрӯя доранд. З. дар маҳалҳои наздисоҳилии уқ. Атлантика (аз халиҷи Бискай то соҳилҳои Марокко, ҳамчунин дар баҳри дохилӣ, аз ҷумла б. Сиёҳ ва б. Азов) дар минтақаҳои наздисоҳилӣ, дар умқи то 50 м, дар байни сангу харсангҳои бо обсабзҳо пӯшондашуда зиндагӣ мекунад. Дар лагуна (халиҷ ё кӯли аз баҳр ҷудошуда)-ҳои шӯр кам ба назар мерасанд. З. то 15 сол умр мебинад. То 58 ҳазор тухм мегузорад. Ғизои З. ҷонварони бемуҳра, хосса нармбаданҳо мебошанд. Ҳаваскорони моҳидорӣ онро сайд мекунанд.
Занди Авесто

"Занди Авесто" Занд - (дар Авесто Занти ё Озаинти, ба маънии гузориш, тафсиру огоҳӣ), дар навиштаҳои паҳлавӣ мақсуд аз ин вожа матнҳои Авестоӣ ва ба вижа гузориши паҳлавии онҳост ва гоҳ барои равшании бештар "Занди Авесто" менависанд. Занди паҳлавӣ аз рӯи ривоятҳо аз ҷониби Адурбад Махраспандан дар асри баъд аз мураттаб шудани матнҳои Авесто эҷод карда шудааст. Навиштаҳои Занди паҳлавӣ ба ҷойи алифбои қадимаи авестои ба миён омада буд. Бархе аз пажуҳандагон вожаи муарраби зиндиқ-ро аз ҳамин реша донистаанд.
Зангорқалъа

Зангорқалъа — димна, ёдгории қадимии Хоразм дар болооби Ҷонидарё. Аз диж, шаҳристон ва работ иборат аст. Тарҳи дижи Зангорқалъпа чоркунҷаи баробарпаҳлу буда, деворҳои истеҳкомиаш 7 бурҷи нимдоира доранд. Атрофи шаҳристон (тарҳаш мудаввар, қутраш 300 м) девори алоҳидаи истеҳкомӣ дошт. Диж дар бахши шимолии шаҳристон ҷойгир аст. Зангорқалъа то ҳол ҳафр нашудааст. Сафолпораҳои атрофи Зангорқалъа ба асрҳои 9–10 нисбат дода мешаванд.
Зангут (ноҳияи Баяндай, Иркутск)

Зангут — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Баяндай, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Занданиёӣ, Ҳоким Абулфаворис

Занданиёӣ, Ҳоким Абулфаворис Абдулмалик ибни Муҳаммад ибни Закариёи Насафӣ (1037, Занданиё, Насаф — 1102, Самарқанд) — ровии ҳадис. Зиндагинома Аз қозӣ Абунаср Аҳмад ибни Муҳаммади Баладӣ ҳадис шунидааст ва Умар ибни Муҳаммади Насафӣ аз ӯ ҳадис ривоят кардааст. Нисбаи ӯ баргирифта аз номи деҳаи қадимаи Занданиё дар Насаф мебошад.
Занива (ноҳияи Коношский)

Занива — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Коношский, вилояти Архангелск медарояд.
Занина (ноҳияи Алар, Иркутск)

Занина — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Алар, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Занина

Занина — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Байкаловский, вилояти Свердловск медарояд.
Занино (ноҳияи Кадуй, Вологда)

Занино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кадуй, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Занино (ноҳияи Вашкин, Вологда)

Занино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вашкин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Занино (ноҳияи Бабаев, Вологда)

Занино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Занҷон

Занҷон — шаҳрест дар устони Занҷон, Эрон аст. Шумораи аҳолии ин шаҳр дар саршумории соли 2006, 367,464 нафар будааст.
Занхи

Занҳӣ 1 — як рустоест дар ноҳияи Шомил, шаҳристони Бандар Аббос, Устони Ҳурмузгон, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, ҷамъияти он 42 нафар ва дар 12 оила буд.2 Иқтибосҳо:.:..0138522.
Қалъаи зангкӯб

Қалъаи зангкӯб 1 2 (то марти 2022 — Занкон) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Наврӯз ноҳияи Лахш. Аз Қалъаи зангкӯб то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 3 км. Аҳолиаш 1452 нафар, тоҷикон.
Занковка (ноҳияи Стародуб)

Занковка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Стародуб, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Занутрино (ноҳияи Гус-Хрусталний)

Занутрино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Гус-Хрусталний, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Занон дар Тоҷикистон

Нақши зан — модари тоҷик дар ҳифзи музаффариятҳои даврони соҳибистиқлолӣ ва таҳкими пояҳои навини давлатдории миллӣ бузургу беназир арзёбӣ гардидааст. Давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз солҳои нахустини соҳибистиқлолӣ рисолати инсонофариву ҳаётбахшии занонро ҳамеша қадр намуда, ба сиришти поку номи нек ва заҳмату фидокориҳои онҳо дар ҳама соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ҳамеша арҷ мегузорад. Зан дар фарҳанги Тоҷикистон Тоҷикистон — дар Осиёи Марказӣ кишварест, ки асосан тоҷикон (84,3%), ӯзбекҳо (13,8%), инчунин қирғизҳо, русҳо, туркманҳо, тоторҳо ва арабҳо иборатанд. То соли 2015 танҳо 26,8% аҳолӣ дар шаҳрҳо зиндагӣ мекарданд. Дар солҳои 90-ум, пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ, ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-97 ба иқтисодиёт зарари ҷиддӣ расонд. Аксарияти аҳолии Тоҷикистонро (тақрибан 90%) мусулмонони суннӣ ташкил медиҳанд 1. Дар Тоҷикистон занон, сарфи назар аз ҷомеаи патриархалӣ, сатҳи саводнокии баланд — 99,7% (то соли 2015) доранд. Бо вуҷуди ин, дар баробари ин, истифодаи усулҳои муосири пешгирии ҳомиладорӣ дар кишвар паст аст — танҳо 27,9% занон аз он истифода мекунанд (дар соли 2012) 1. Дар маҷмӯъ, сатҳи таваллуд дар Тоҷикистон паст буда, ба як зан 2,71 кӯдак рост меояд (ба ҳисоби тахминии 2015) 1. Таърих Дар солҳои ҷанги дуюми ҷаҳон кори занон берун аз хона хеле афзуд. Азбаски бештари мардон ба фронт даъват шуда буданд, норасоии қувваи кориро занон ҷуброн мекарданд. Аммо баъд аз ҷанг дар саноат шуғли занон торафт зиёд мешуд. Дар авоили солҳои 80-ум занон 51 дарсади ҷамъияти Тоҷикистонро ташкил медоданд. Онҳо инчунин 52%-и коргаронро ташкил доданд қувваи коргарӣ дар колхозҳо, 38 %-и қувваи коргарии саноат, 16 %-и коркунони нақлиёт, 14 %-и коркунони алоқа ва 28 % хизматчиёни давлатӣ. Аммо равшан кардан лозим аст, ки ин маълумотҳо занони рус ва дигар миллатҳои ба халқҳои Осиёи Миёна алоқаманд нестанд. Дар миёнаҳои солҳои 1980 тақрибан нисфи занон дар деҳоти Тоҷикистон танҳо дар хона кор мекарданд.
Занҷири дар

Занҷири дар — ҷузви дару дарвоза, силсилае, ки аз ҳалқаҳои филиззии бо ҳам пайваст иборат аст. Занҷири дар, ки аз 3 то 4–5 ҳалқа дошт, дар берун ва даруни дар насб мегардид ва маъмулан ду вазифаро адо мекард: яке барои бастани дар (аз дарун ё берун) ва дигаре ба хотири огоҳ кардани соҳибони хонавода аз ташрифи касе. Чун Занҷири дарро ба тахтачӯби дар мезаданд, он садои зангӯламонанде мебаровард ва соҳибхона аз омадани шахси бегона ё худӣ огоҳ шуда, дарро мекушод.
Занюхча (ноҳияи Пинежск)

Занюхча — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Пинежск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Занҷири электрӣ

Занҷири электрӣ – маҷмӯи сарбастаи олоту унсурҳое, ки дар он ҷараёни электрӣ ҷорӣ шуда, равандҳои электромагнитӣ тавассути мафҳумҳои қувваи ҷараён ва шиддат тавсиф дода мешаванд. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик: тахм. 25 ҷ. сармуҳаррир А. Қурбонов. — Д.: СИЭМТ.
Занҷабили обӣ

Занҷабили обӣ — рустании доруворӣ. Дар илми тиб истифода бурда мешавад. Тавсиф ва сифат Занҷабили обӣ — рустании яксола буда, баландиаш 20-70 см бо таъми тезӣ мебошад. Пояаш — ростистодаи сабз буда, дар тирамоҳ сурх мешавад. Баргҳояш — ҷойгиршавиашон пайдарҳам, дарозрӯяи борик, дарозиашон 3-10 см ва пањниаш 0,4-1,7 см мешавад. Гулҳояш — майдаи нишаста буда, дар нӯгҳои навда ҷорӯбакҳои гандумшаклро ташкил медиҳанд, ки дарозиашон 1-12 см буда, рангашон сафед ва ё сафеди сурхчатоб мебошанд. Меваҳояш — донакҳои сиёҳи тухмшакли рангашон малла ё ҷигарии торик бо дарозии 2-3,5 мм мебошад. Вазни 1000 дона тухмӣ 1,5-3,02г. мебошад. Макон Занҷабили обӣ дар бехи ҷӯйборҳо мерӯяд. Гулкуниаш аз моҳи июн то сентябр мегузарад. Хосиятҳои доруӣ Занҷабили обӣ аз даври қадим ҳамчун доруворӣ маълум мебошад. Дар Рум ва Юнони қадим занҷабили обиро ҳамчун дорувории захмтозакун ва варамро нест мекардагӣ истифода мебурданд. Инчунин занҷабили обиро ҳамчун хунманъкун ва зидди дарунронӣ истифода мебурданд. Дар тибби халқи тоҷик занҷабили обиро зидди касалии бавосир (геморой) истифода мебаранд. Қиммаи нав кардаи аз баргҳои занҷабили обиро ба захмҳо мемоланд. Дар тибби илмӣ алафи занҷабили обиро дар намуди ширеши обӣ (водный настой) бо 1 қошуқи ошӣ 3 бор дар як рӯз ҳамчун хунманъкун дар вақти хунравии бачадон истифода мебаранд. Занҷабили обӣ ба таркиби шамҳои зидди геморой "анастезол" ва "анузол" дохил мебошад. Қисмҳои болоии занҷабили обӣ дар таркиби худ чунин моддаҳоро доранд: ҳастанд:.
Заовраже (ноҳияи Котлаский)

Заовраже — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Котлаский, вилояти Архангелск медарояд.
Заозере (деҳа дар ноҳияи Мезенск)

Заозере — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Мезенск, ки дар вилояти Архангелск қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад 1. Ҷуғрофия Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои Шимолгони Русия дохил мешавад.
Заовраже (ноҳияи Красноборский)

Заовраже — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Красноборский, вилояти Архангелск медарояд.