ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Камолуддини Исфаҳонӣ

Камолуддин Исмоилибни Мущаммади Исфаҳонӣ, мутахаллис ба Халлоқулмаъонӣ (1, Исфаҳон — 1237 2, Исфаҳон 3) — шоир и форс-тоҷик, писари Ҷамолуддини Исфаҳонӣ. Зиндагинома Фанни шеърро дар наврасӣ аз падар омӯхт. Бино ба маълумоти тазкираҳо, дар 19-солагӣ ба омӯхтани илмҳои гуногун пардохт. Дар ашъораш истилоҳҳои соҳаҳои тиб, нуҷум, фалсафа, риёзиёт ва шатранҷро моҳирона истифода бурдааст. Тибқи маълумоти Анварӣ, Камолуддини Исфаҳонӣ дар заргарӣ низ устоди моҳир будааст. Умри худро асосан дар зодгоҳаш гузаронда, танҳо боре ба Хоразм сафари яксолаи бебарор доштааст. Камолуддини Исфаҳонӣ соли 1235 шоҳиди қатли омми Исфаҳон аз ҷониби лашкари муғул буд ва пас аз ду сол худи ӯ аз дасти сарбози муғул кушта шуд. Адабиётшиносон Камолуддини Исфаҳонӣ-ро охирин қасидасарои тавонманд ва барҷастаи адабиёти форс-тоҷик донистаанд. Шеъри ӯро метавон дебочае барои густариши сабки ироқӣ номид ва худи ӯ аз пешгомони ин сабк ба шумор меравад. Бо зуҳури Камолуддини Исфаҳонӣ дар адабиёти форс-тоҷик равнақи қасида коста мешавад ва мавқеи ғазал устувор мегардад; мазмуни ғазал аз содагии нахустин ба сӯи печидагӣ майл мекунад. Ғазалиёти ӯ бештар ҷанбаи дунёгароӣ ва айнӣ дорад ва камтар аз ғазалсароёни муосираш ба тавсифоти ғайривоқеӣ ё маънавӣ пардохтааст. Камолуддини Исфаҳонӣ ба арабӣ низ шеър месуруд, аммо ашъори арабиаш монанди осори мансураш аз байн рафтааст. Девонаш дар қолибҳои мухталифи шеърӣ, монанди қасида, ғазал, рубоӣ, қитъа, таркиббанд ва маснавӣ аст, ки тақр. 15 ҳазор байтро дар бар мегирад. Қисми бузурги девони ӯ аз ашъори орифона ва мадҳӣ таркиб ёфтааст. Камолуддини Исфаҳонӣ маддоҳи бузургон буд, вале дар миёни мадҳияҳо ба нукоти ҳикамӣ ҳам таваҷҷуҳ дошт. Аз ҷумла мамдуҳони ӯ Рукнуддини Масъуд (аз Оли Соиди Исфаҳон), писари Муҳаммади Хоразмшоҳ, Ҳисомуддин Ардашер (подшоҳи бовандии Мозандарон), Атобак Саъд ибни Зангӣ буданд. Бархе аз намояндагони Оли Хуҷандро низ мадҳ кардааст. Камолуддини Исфаҳонӣ дар таърихи адабиёти форс-тоҷик ҳамчун устоди қасида маъруф аст. Аксар қасидаҳои шоир тағаззул надоранд ва бевосита бо васфи мамдуҳон оғоз гардидаанд. Дар баъзе қасидаҳояш аз нобаробариҳои замон, беқадрии аҳли фазлу ҳунар ва ҷоҳилии зимомдорони давр шикоят кардааст. Камолуддини Исфаҳонӣ дар овардани маъниҳои дақиқ маҳорат дошт. Баробари чунин борикандешию диққат ӯ дар офаридани маъонӣ дар илтизомҳои душвор ва таъқид ва ба овардани радифҳои мушкил низ шуҳрат дорад, чунонки ба баъзе аз қасидаҳои ӯ, ки ба илтизомот ва қуюд суруда шуда, баъд аз ӯ ҷавоб гуфта натавонистаанд.
Камолиён (деҳа, н. Балхӣ)

Камолиён (то соли 2024 — Учқун 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҳалеварди ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 1332 нафар, тоҷикон.
Усмоналӣ Камолиён

Усмоналӣ Камолиён (Камолов Усмоналӣ Нусратович, тахаллуси шоирӣ Беҳини Меҳрободӣ январи 1971, деҳаи Меҳробод, ноҳияи Ленин, ҶШС Тоҷикистон) — файласуф, донишноманигор ва шоири тоҷик. Зиндагинома Камолов Усмоналӣ Нусратович 12 январи соли 1971 дар деҳаи Меҳрободи ноҳияи Ленин ба дунё омадааст. Соли 1988 мактаби миёнаи 71-и ҳамин ноҳияро бо баҳои аъло хатм кардаст. Соли 1989 курси яксолаи муҳосиби, сипас ходими илмӣ ва баъдтар ходими калони илмии шуъбаи "Таърихи фалсафа"-и Пажӯҳишгоҳи фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ ҶТ кору фаъолият мекунад. Ҳамзамон муаллими калон, иҷрокунандаи вазифаи дотсент ва дотсенти кафедраи Донишгоҳи Давлатии Тиҷорати Тоҷикистон буд. Соли 2010 рисолаи номзадиашро таҳти унвони "Таълимоти Наҷмуддини Розӣ дар бораи ҳастӣ ва маърифат" дифоъ менамояд. Соли 2016 ёвари Президенти Академияи Илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мегардад. Аз январи соли 2015 токунун дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик ба ҳайси муҳаррири редаксияи Фалсафа, дин ва ҳуқуқ кору фаъолият дорад. Шоирӣ Усмоналӣ Камолиён шоир низ буда, бо тахаллуси Беҳини Меҳрободӣ шеър эҷод мекунад: Гули зебову хубу беназирам, Ба доми ҳалқаи зулфат асирам. Зи сар то пои ту нур асту нур аст, Бути номеҳрубону дилпазирам. Зи хӯи шӯху рафторам маяндеш, Ки ҷуз ту ман касе дар бар нагирам. Ба ҷон андар ниҳон аст меҳри покат, Ба мағзи устухону дар замирам. "Сарамро гар буранд бо ханҷари тез", Зи домони ту ҳаргиз даст нагирам. Ба оғӯшам шабонгаҳ танг мегир, Ҷавон гардам саҳаргаҳ, гарчи пирам. Агар сад ҷон ҳаме дорам ба дунё, Ба пеши пои ту ҳар шаб бимирам. Гадои даргаҳат Беҳин ҳамеша, Ба тахти шоҳиям ё худ вазирам. Ҷоизаҳо Бо нишони "Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон" ва ифтихорномаҳо қадрдонӣ шудааст. Осор.
Ҷалол Камолов

Камолов Ҷалол Асадович — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният, аз 17 марти соли 2005 то марти 2010. 23 ноябри соли 1959 дар шаҳри Панҷакент таваллуд шудааст. Зиндагинома 23 ноябри соли 1959 дар шаҳри Панҷакент таваллуд шудааст. Баъд аз хатми факултаи забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлитии педагогии шаҳри Душанбе фаъолияти кориашро аз мактаби миёнаи 8, ноҳияи Панҷакент оғоз намуда, сипас аз соли 1986 то соли 1995 дар вазифаи котиби масъули комиссияи кор бо ноболиғони комиҷроия, мудири шуъбаи умумӣ, идоракунандаи мудирияти корҳо, котиби комитети иҷроияи Шӯрои депутатҳои халқи шаҳри Панҷакент кор кардааст. Соли 1995 ба вазифаи роҳбари дастгоҳи Раиси шаҳр таъйин шуда, то соли 2005 дар вазифаҳои мудири шуъбаи шаҳрии фонди ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, мудири шуъбаи маорифи Ҳукумати шаҳри Панҷакент адои вазифа намудааст. Соли 2005 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳавзи интихоботии Панҷакент 21 интихоб шудааст. Соли 2011 ба вазифаи мушовири калони Комиссияи экологии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуда, аз моҳи июли соли 2012 дар вазифаи мудири шуъбаи умумии Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намуда истодааст. Оиладор, сохиби се фарзанд аст. Пайвандҳо.
Камолуддин Абдуваҳҳоби Мусаввир

Камолуддин Абдуваҳҳоби Мусаввир, машҳур ба Хоҷа Коко (1;? — қарни) — наққош, мусаввир ва ҷадвалкаши форс-тоҷик. Зиндагинома Санъати хаттотиву наққоширо дар зодгоҳаш Кошон омӯхта, барои такмили ҳунар ба ш-ҳои Табрезу Ҳирот сафар кардааст. Дар сиёҳқаламӣ (графика), ҷадвалкашӣ, ҳалкорӣ ва навиштани анвои хат моҳир буд. Ӯ девонҳои Ҳофиз, Саъдӣ, Аттор, Камоли Хуҷандиро китобат карда, оро додааст. Дар манзаранигориву сиёҳқаламӣ сабки хос ва пайравони бисёр дошт. Мусаввараҳояш дорои композитсияҳои муайян, нафосати хос ва рангубори дилчаспанд. Камолуддин Абдуваҳҳоби Мусаввир бештар ба сабку равияи мактабҳои минётурнигории Исфаҳону Шероз пайравӣ кардааст. Писараш Хоҷа Абдулазизи Мусаввир, ки аз шогирдони Камолуддини Беҳзод аст, муқаллиди сабки падар буд. Камолуддин Абдуваҳҳоби Мусаввир муддате дар китобхонаҳои Табрезу Ҳирот чун мусаввир хидмат карда, чандин девон, осори таърихӣ ва адабиро китобат ва музайян намудааст, ки беҳтарини онҳо "Хамса"-и Низомӣ, "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ ва девони Саъдӣ мебошанд.
Олим Камолов

Олим Аъзамович Камолов (03.05.1960, ш. Сталинобод (ҳоло – Душанбе) — рассом. Узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (аз с. 2003). Арбоби Шоистаи ҶТ. Зиндагинома Олим Камолов дар Омӯзишгоҳи рассомӣ. — Дар Душанбе асарҳои Олим Камолов ва духтарашро ба намоиш гузоштанд Аз соли 2002 – мусаввари китоб дар нашриёти "Адиб", с. 2010–2017 ҳаммуассис, ҷонишини директор, омӯзгори Маркази рассомии минётураи "Мино" – Клуби ЮНЕСКО ва аз с. 2014 – омӯзгори Ин.-ути давл. дизайн ва санъати тасвирии Тоҷикистон. Асарҳояш дар офиси ҳамкории Швейсария дар Тоҷикистон ва Ҳиндустон буд. Асарҳояш дар галереяҳои Русия, Ӯзбекистон, Қазоқистон, Финляндия, дар коллексияҳои хусусии ИМА, Фаронса, Олмон, Словакия, Украина, Швейсария ва Осорхонаи давлатии ш. Телемсени Алҷазоир маҳфузанд. Бо чандин Диплому Ифтихорномаҳои Фахрии соҳавӣ мукофотонида шудааст...
Саодат Камолова

Саодат Камолова (01.01.1947, шаҳри Душанбе) — пизишк. Номз. илми тиб. Узви Шӯрои ҷамъиятии Тоҷикистон. Зиндагинома Саодат Камолова дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино таҳсил кардааст (1959–1965). Ординатураи клиникӣ (1965–67), ассис. каф. амрози дохила Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1967–1982). Дар мавзӯи "Состояние показателей липидного обмена и центральной гемодинамики ӯ больных систолической гипертонией пожилого возраста при лечении термально-родоновым паром курорта Ходжа-Обигарм" рисолаи номз. дифоъ кардааст. Корм. хурди илмии ИТИ гастроэнтрологияи АИ Тоҷикистон (1990–1996). Аз соли 1996 – директори Маркази башардӯстонаи эҳёи "Одамият". Таҳсил дар ИМА аз рӯи барномаи "Роҳбарии ташкилоти ҷамъиятӣ ва пешдорӣ" ва сафари корӣ ба Швейтсария, Фаронса, Италия, Люксембург, Лихтенштейн, Австрия, Германия ва диг. кишварҳои Аврупо. Соли 2006 Маркази башардӯстонаи эҳёи "Одамият" ба Иттифоқи Ҷамъиятии "Маркази геронтологии Осиёи Марказӣ" табдил ёфт. Мақсад аз фаъолияти ин ҷамъият ҳалли мушкилоти мардуми солхӯрдаи Тоҷикистон аст. Фаъолияти илмӣ Муаллифи беш аз 70 таълифоти илмӣ, тавсияи методӣ ва дастури методӣ барои пизишкон, аз ҷумла, "Лечение сердечно-сосудистых заболевоний ӯ лиц пожилого возраста" (Д., 2005), "Национальное исследование старения населения в Таджикистане" (Д., 2010), "Демографические аспекты старения населения" Д., 2012), "Пособие по психосоциальной и медицинской работе с пожилыми людьми" (Д., 2012) ва дастурҳои методӣ барои мардуми солхӯрда: "Измени себя не изменяя себе", "Пособие по созданию групп самопомощи пожилыми людьми" (Д.,2012), "Университет третьего возраста" (Д.,2013), "Вы должны жить, а не доживать свой век" (Д., 2014), "Жить здорово – здорово" (Д., 2014) ва ғ.
Хуршед Камолов

Камолзода Хуршед Маҳмадисоқ (Камолов Хуршед Маҳмадисоқович) — номзади илмҳои филология, дотсенти кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Зиндагинома 13-уми июни соли 1976 дар ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғд ба дунё омадааст. Соли 1993 мактаби миёна, соли 1998 шуъбаи рўзонаи факултети филологияи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон (ҳозира ДМТ) ва соли 2007 шуъбаи рўзонаи аспирантураи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм намудааст. Соли 2007 дар мавзуи "Ибораҳои изофӣ дар "Таърихи Табарӣ"-и Балъамӣ" рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Камолзода Хуршед Маҳмадисоқ аз соли 1999 то имрӯз омӯзгори донишгоҳи мазкур аст. Аз соли 1999 ассистенти кафедраи таърихи забон ва типология, аз соли 2002 муаллими калон ва аз соли 2010 дотсени кафедраи мазкури ДМТ. Барои хизматҳои бенуқсон дар соҳаи маориф бо "Ифтихорнома"-и ДМТ, "Ифтихорномаи"-и Вазорати маориф ва илми ҶТ, нишони Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон қадрдонӣ гардидааст. Мавсуф ҳунари хушнависӣ дорад ва китоби дарсии "Алифбои арабии тоҷикӣ ва имлои он" (муаллиф Қосимова М. Н., 2002)-ро хаттотӣ намудааст. Фаъолияти ҷамъиятию роҳбарӣ: танзимгари Маркази омўзиши забонҳои ДМТ, мудири Маркази омўзиши забонҳои ДМТ, муовини декани факултети филологияи ДМТ дар самти масоили тарбиявӣ, раиси Кумитаи иттифоқи касабаи факултети филологияи ДМТ. Аз моҳи феврали соли 2022 то имрӯз мудири кафедраи таърихи забон ва типологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст. Осор "Ибораҳои изофӣ" - монография), "Забони давлатӣ". Барои хонандагони синфи 4 таълимашон бо забони қирғизӣ), барномаҳои таълимӣ, бештар аз 40 мақолаи илмӣ. (дастури методӣ).
Камолуддин Абулхайр

Камолуддин Абулхайр — шоир ва хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Балх. Дар мадрасаҳои Балх ва Ҳироту Бухоро таҳсили илм кардааст. Дар шеър "Ошиқ" тахаллус доштааст. Дар тазкираҳо аз ашъораш (ғазалҳо, рубоиёт) намунаҳо оварда шудаанд. Дар пайравии "Шоҳ ва Дарвеш"-и Бадруддини Ҳилолӣ маснавие эҷод карда будааст. Дар рубоиёташ оҳангҳои озодандешӣ ба назар мерасанд. Камолуддин Абулхайр хатти настаълиқро хуб менавиштааст. Намунае аз эҷодиёти ӯ: Эй сабза ба гирди суманат ғолияомез В-аз ғолияат оташи савдозадаҳо тез. Гуфтам, ки бибандам зи рухаш дида ба ноком, Бо дил чӣ кунам дар хами он зулфи диловез Фарҳод ба дил кӯҳи ғам аз хотири Ширин, Осуда аз ин бори гарон хотири Парвез. Бар талхии ҷон кандани аҳбоб далелест, Ин хандаи ширини ту з-он лаъли шакаррез. Гуфтӣ, зи бутон кист балои дили ошиқ? Он руста ба гирди суманаш сабзаи навхез.
Камолуддин Зиёӣ

Камолуддин Зиёӣ (қарни) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Бухоро ба дунё омадааст. Бино ба маълумоти Нисорӣ, ӯ "маънии хубро дар ибороти марғуб нав менамуда, суханони пурсӯзи дилафрӯз дошта". Аз намунаҳои парокандаи ашъораш аён мешавад, ки ӯ дар сурудани ғазал маҳорату шуҳрат доштааст. Намунае аз ашъори ӯ: Ваҳ, ки дилам кабоб шуд, з-оташи бевафоият, Сӯхт маро ба ҳар касе гармии ошноият. Банд зи банди ман ҷудо гаштаву ҳар ғаме зи ту Мекушадам ҷудо-ҷудо хосса ғами ҷудоият. Дил ба каманди бехудӣ сӯи ту мекашад маро, Эй, шуда шуҳрати ҷаҳон, қиссаи дилрабоият. Шайх ту покдоманӣ, лек ба чашми мо бувад, Кам зи палоси майкада хирқаи порсоият. Хотири нозуки ту хӯ карда ба айшу хуррамӣ, Ҳеч аҷаб набошад ар нисбати ғам Зиёият!.
Рустамалии Хуросонӣ

Камолуддин Рустамалӣ — хушнавис, музаҳҳиб, мусаввир ва чеҳранигори тоҷик, хоҳарзодаи Камолуддин Беҳзод. Зиндагинома Дар Ҳирот таваллуд шуда, дар Қазвин вафот кардааст. Санъати наққоширо аз Камолуддин Беҳзод ва Оқо Мирак омӯхтааст. Дар ҳунари тазҳиб "бебадали замон" будааст. Муддате дар китобхонаи Ҳусайни Бойқаро вазифаи сармузаҳҳибиро ба зимма доштааст. Девонҳои Ҷомӣ, Навоӣ ва Ҳотифиро ҷадвалкашию лаввоҳӣ кардааст.
Камолуддин Мирмуҳаммад

Камолуддин Мирмуҳаммад — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш Байҳақи Хуросон. Маълумоти ибтидоиро аз падараш Мирмуҳаммади Байҳақӣ, ки адиб ва мусиқишиноси номии замон буд, гирифтааст. Дар тазкираҳо чун шахси фозилу донишманд ёд шудааст, ки дар либоси дарвешӣ умр ба сар мебурдааст. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳо сабт гардидаанд. Абёти зер аз нигоштаҳои ӯст: Он ғунча, ки нашкуфад ба гулшан, лаби мост, Коме, ки раво намешавад, матлаби мост. Дар ишқ ду чиз аст, ки поёнаш нест, Аввал сари зулфи ёру охир шаби мост. Эй сина, биё тарҳи фиғон андозем, Афсонаи ишқ дар миён андозем. То аз дили мо хабар расонанд ба ёр, Дил бар сари роҳи корвон андозем.
Камолуддини Козирунӣ

Камолуддини Козирунӣ — мусиқидон, донишманд, шоир, хаттот ва нависанда и форс-тоҷик. Зиндагинома Улуми риёзиёт, адабиёт ва мусиқиро дар зодгоҳаш фаро гирифт. Дар назарияи мусиқӣ дониши амиқ дошт. Муддате шогирди Насируддини Тӯсӣ будааст. Камолуддини Козирунӣ устод ва амаки Қутбуддини Шерозӣ буда, дар навиштани қисми мусиқии "Дуррату-т-тоҷ ли-ғуррати-д-Диббоҷ" ("Дар илми мусиқӣ") ӯро роҳнамоӣ кардааст. Ба "Китобу-л-мусиқа-л-кабир"-и Абунасри Форобӣ ва "Рисолату-ш-шарафия"-и Абдулмуъмини Урмавӣ тафсир навишта, осори мусиқии Форобӣ, Ибни Сино ва дигаронро намунаи хуби баррасии таркиботи илмию амалии мусиқӣ донистааст. Ӯ назарияи кайҳоншиносии пифагориёнро интиқод ва носаҳеҳ будани ақидаи онҳоро дар масъалаҳои бадеӣ ва ахлоқиву лирикӣ ошкор кардааст. Хулосаҳои илмиву таҳлилии Камолуддини Козирунӣ дар мавриди шинохти хусусиятҳои бадеию зебоишиносии шеъру мусиқӣ дар қисми мусиқии бисёр донишнома ва рисолаҳои мусиқии асрҳои 13-15 такмил ёфтаанд. Дар таҳриру такмили "Равзату-л-атиббо", "Нузҳату-л-ҳукамо", "Туҳфату-с-сайидия"-и Қутбуддини Шерозӣ саҳм гузоштааст.
Камолуддини Форсӣ

Камолуддин Ҳасан ибни Алӣ ибни Ҳасани Форсӣ — риёзидон, ахтаршинос, кимиёдон ва физикдон и форс-тоҷик. Зиндагинома Аҳли Форс буд. Назди Қутбуддини Шерозӣ дарс хонд ва мавриди таваҷҷуҳи вай қарор гирифт. Дар ҷавонӣ ба сафарҳо рафт ва аз дарсу баҳси бузургон баҳраи бисёр бурд. Форсӣ осори тоза ва мондагоре дар риёзиёт ва нуршиносӣ аз худ ба ҷо гузоштааст. Ғиёсуддин Ҷамшеди Кошонӣ аз вай бо унвонҳои Имом, Фозил ва Муҳаққиқ ёд мекунад. Муҳимтарин асари риёзии Форсӣ рисолаи "Тазкирату-л-аҳбоб фӣ баёни-л-тиҳоб" аст. "Асосу-л-қавоид фӣ усули-л-фиқарот", рисолаи "Баҳс дар зовия" (дар риёзиёт), китоби "Танқеҳу-л-манозири лазвии-л-абсор ва-л-басоир" ва китоби "ал-Басоир фӣ илми-л-манозир" (дар нуршиносӣ) аз дигар осори ӯ ҳастанд. Форсӣ китобҳои нуршиносии худро бо роҳнамоии устодаш Қутбуддини Шерозӣ навишта аст. "Танқеҳу-л-манозири лазвии-л-абсор ва-л-басоир" ба нақд, баррасӣ ва ислоҳи назариёти нуршиносии Ибни Ҳайсам ихтисос дорад.
Камолуддин Ғаффор

Камолуддин Ғаффор — наққош, хаттот ва китоборои машҳури давраи сафавӣ. Зиндагинома Дар Исфаҳон ба дунё омада, дар Шероз вафот кардааст. Асосҳои санъати хаттотӣ (катибанависӣ)-ро аз падараш омӯхта, баъдан назди Мавлоно Абдуллоҳи Шерозӣ такмил кардааст. Камолуддин Ғаффор дар ҷадвалкашӣ, зарҳалнигорӣ, сиёҳқаламӣ сабки хосса дошта, яке аз ҳунармандони моҳири замони хеш маҳсуб мешуд. Бино бар тавзеҳи Қозӣ Аҳмади Қумӣ дар "Гулистони ҳунар", Камолуддин Ғаффор дар сиёҳқаламӣ, ҳалкориву лаввоҳӣ камназир будааст. Асарҳои "Хамса"-и Низомӣ, девонҳои Ҳофиз ва Саъдиро хаттотӣ ва лаввоҳӣ кардааст. Катибаҳои Масҷиди Модари шоҳ (Исфаҳон) низ маҳсули ҳунари ӯст.
Камолуддин Ҳоҷии Табрезӣ

Камолуддин Ҳоҷии Табрезӣ — ходими дин, шоир ва адиби форс-тоҷик, ҳамзамони Восифӣ. Зиндагинома Шайхулисломи шаҳри Табрез буд. Аз таъқиби шиаҳои мутаассиб гурехта, ба Хуросон ва баъдан ба Мовароуннаҳр — Бухорову Самарқанд омад. Дар Самарқанд дар мадрасаи Хоҷа Аҳрор мударрис таъйин гардид, вале бо иғвову туҳмати ҳасудон (ӯро ба ташайуъ гунаҳгор карданд) дучор омад ва фаъолияташ халалдор шуд. Бо туҳмате ҳабс гардид, вале бо далолати Восифӣ, ки дар назди шайхулисломи Самарқанду Бухоро ва ҳукмронони вақт обрӯву эътибор дошт, аз таъқибот озод шудааст. Шеър низ мегуфтааст. Дар манбаъҳои адабӣ намунаҳое аз эҷодиёташ сабт гардидаанд.
Камолуддин Ҳусайн Хоразмии Фонӣ

Камолуддин Ҳусайн Хоразмии Фонӣ — шоир, қозӣ ва донишманди форс-тоҷик ва муаллифи "Шарҳи шавоҳиди Муғанию-л-лабиб" ва "Ҳошияи шарҳи Таҷрид". Зиндагинома Дар Хоразм таҳсил карда, нашунамо ёфтааст. Қозии Хоразм буд. Тазкиранависон ӯро чун шахси фозилу донишманд тавсиф кардаанд. Аз осораш абёти парокандаи ғазалиёташ боқӣ мондаанд, ки мазмуни ишқӣ доранд. Масалан: Ёқути обдори лабат қуввати ҷон диҳад, Лабташнаро ба Чашмаи Қайвон нишон диҳад. Рисолаҳои "Шарҳи шавоҳиди муғанниюллабиб", "Ҳошияи шарҳи таҷрид" ва "Шарҳи матолеъ"-ро ба ӯ нисбат додаанд.
Камолуддин Ҳусайни Рафеъӣ

Камолуддин Ҳусайни Рафеъӣ — хаттот, мусаввир ва китоборои маъруфи форс-тоҷик. Зиндагинома Дар Ҳирот таваллуд шуда, фаъолияти ҳунариаш дар зодгоҳаш ва баъдан дар Машҳад ҷараён гирифтааст. Асосҳои санъати наққошӣ ва хаттотиро дар назди Камолуддин Беҳзод ва устодони мактаби Ҳирот омӯхтааст. Барои такмили ҳунар ба Ироқ сафар карда, баъдан Қумро ҷои сукунат қарор додааст. Дар Қум бо хаттот ва наққош Мир Ҳусайни Муншӣ шиносоӣ пайдо карда, аз ӯ дарси маҳорат андӯхт. Чандин девон ва асарҳои таърихӣ, аз ҷумла 3 нусхаи девони Ҳофиз, Аттор, Ҷомӣ, Ҷалолуддини Балхӣ ва "Ҳабибу-с-сияр"-и Хондамирро китобат, ҷадвалкашию ҳалкорӣ ва лаввоҳӣ кардааст. Бино ба маълумоти Қозӣ Саид Аҳмади Қумӣ дар санъати мутрибӣ низ соҳибҳунар будааст. Камолуддин Ҳусайни Рафеъӣ дар Қум бо дархости Иброҳим-мирзо корҳои китобороиро анҷом додааст. Ороиш (катиба, хаттотӣ)-и Масҷиди ҷомеи Исфаҳон низ ҳунари Камолуддин Ҳусайни Рафеъӣ аст.
Камолуддин Ҷамол

Камолуддини Ҷамол (1075, Марв — 1118, Марв) — овозхон, барбатӣ, хаттот ва шоири форс-тоҷик. Зиндагинома Зодаи Марв ва бинобар ба ахбори манобеи хаттӣ дар зодгоҳаш фавтидааст. Аз овони ҷавонӣ ба сознавозӣ, омӯзиши асосҳои назарии мусиқӣ пардохта, бинобар ба ахбори "Лубобу-л-албоб" (Муҳаммад Авфии Бухороӣ) "дар сознавозӣ ва овозхонӣ аъҷуби даҳр ва нодири Мовароуннаҳр". Муддате дар дарбори хонҳои салҷуқӣ Барқиёруқ чун хаттот ва ромишвар хидмат кардааст. Низо-мии Арӯзии Самарқандӣ ("Чаҳор мақола") ҳам ӯро аз нобиғони мусиқӣ (барбатӣ) дониста, дар мусиқии илмӣ (дар илми назарӣ вуқуфи тамом дошта) ба таълифоти мусиқии Уқлидус, Форобӣ, Ибни Сино тавзеҳоти ҷолибе ҳам доштааст.
Камолуддин Ҳусайни Хоразмӣ

Камолуддин Ҳусайни Хоразмӣ (1, Хоразм — 1551) — нависанда, шоир ва орифи форс-тоҷик. Зиндагинома Зодгоҳаш шаҳри Кошон. Камолуддини Кубравӣ пайрави силсилаи кубравия буда, нисбаташ ба Наҷмуддин Куброи Хоразмӣ мерасад. Камолуддини Кубравӣ ҳикмат, фиқҳ, забони мантиқ, тасаввуф, ҷуғрофия ва тиббу нуҷумро омӯхта, донишманди фозил ва орифи комил гардида буд 2. Таълифоте андар тасаввуф аз қабили "Мақсаду-л-ақсо фӣ тарҷумати-л-Мустақсо" ва ду шарҳ ба "Маснавӣ"-и Ҷалолуддини Балхӣ бо унвони "Ҷавоҳиру-л-асрор ва завоҳиру-л-анвор" ва "Кунузу-л-ҳақоиқ фӣ насоеҳи-л-аброр" ва ғайра дорад. Девони қасоиду ғазалиёташро саҳван ба Мансури Ҳаллоҷ нисбат додаанд. Барои бо аркону аҳкоми маъмули дини Ислом мутобиқат накардани андешаҳояш ҳомиёни дин ӯро ба куфру илҳод айбдор кардаанд 2. Осор ва ашъори сӯфиёнаи Камолуддини Кубравӣ дар ташаккулу такомули баъдии силсилаи кубравия ва тарғиби ғояҳои тасаввуф аҳаммият доштанд.
Камолуддини Бухороӣ

Камолуддини Бухороӣ — мусиқидон, хонанда, навозанда, оҳангсоз ва мусаннифи форс-тоҷик. Зиндагинома Мусиқӣ, шеър, хаттотӣ, ҷадвалкашӣ ва ҳалкориро аз падараш омӯхтааст. Сипас дар назди Наҷмиддин Кавкабии Бухороӣ -ро эҷод карда, дар ҳавзаҳои эҷодию иҷроии Бухоро, Марв, Самарқанд, Миёнколот шуҳрат ёфта буд. Ғазалу рубоӣ ва маснавиро неку мегуфт. Муддате дар хидмати Абдуллохони Шайбонӣ буд.
Камолуддини Маръашӣ

Камолуддини Маръашӣ (1;? — 1398) — шоир, риёзидон, ахтаршинос, фақеҳ ва подшоҳ аз дудмони Маръашиёни Табаристон, падари Сайид Алии Сорӣ.
Камолуддини Абевардӣ

Камолуддин Ҳусайни Абевардӣ (1;? — 1514, Абевард) — шоир и форс-тоҷики доираи адабии Ҳирот. Зиндагинома Камолуддин дар ҷавонӣ аз Бовард ба Ҳирот шуд ва мулозамати кучик Мирзо гузид, сипас ба ҳаҷ рафт ва дар бозгашт дар Табрез мулозими Султон Яъқуб гашт ва пас аз чанд сол ба Ҳирот омада мулозими Мир Алишер шуд. Намунаҳои ашъораш дар тазкираҳо оварда шудаанд.
Камолуддини Ҳусайнӣ

Камолуддини Ҳусайнӣ — навозанда, мусанниф, сароянда ва мусиқидони тоҷик- Зиндагинома Асос ва назарияи мусиқиро аз донишмандону устодони созу овози Ҳироту Самарқанд Маҳмуд Ҳусайнӣ, Мавлоно Алишоҳ, Амир Муртаз, Хоҷа Юсуфи Бурҳон, Хоҷа Абдуллоҳи Марворид, Абулвафои Хоразмӣ, Хоҷа Шаҳобуддини Марворид омӯхтааст. Дар сознавозиву сарояндагӣ ва таснифи оҳанг маҳорати фавқулода дошт. Дар шаклу анвои шеърию мусиқии "амал", "савт", "кор", "рехта", "саҷъ", "нақш", "қавл", усулҳои "Барафшон", "Уфар", "Шодиёна", "Мухаммас", "Чанбар" ва мақомҳои "Ҳусайнӣ", "Рост", "Бузург", "Ушшоқ" асарҳои созию овозӣ эҷод кардааст. Дар доираҳои ҳунарии Ҳирот, Марв, Бухоро ва Самарқанд шуҳрат пайдо карда буд. "Нақши Ҳусайнӣ", "Амали Равона", "Сунбулии Ҳусайнӣ", "Савти Ҳиротӣ" аз таснифоти машҳури ӯ мебошанд.
Камолуззамони Удӣ

Камолуззамони Удӣ — шоир, мусиқидон, оҳангсоз, навозанда ва хонандаи форс-тоҷик дар даврони Салҷуқиён. Зиндагинома Зиндагӣ ва фаъолияти эҷодии Камолулзамон дар замони Салҷуқиён ҷараён гирифта, дар мусиқии илмӣ ва амалӣ, риёзиёт, фалсафа ва шеър дониши баланд дошт. Созҳои мусиқӣ, удро дар камоли устодӣ навохта, дар ин соз ихтирооти зиёд намуда, барои Султон Санҷар таснифоти зиёди мусиқӣ сохта, мартабаи ӯ дар боргоҳи Салҷуқиён мисли Рӯдакӣ, ки дар амирони Сомонӣ буд, эътибори баланд дошт. Камолулзамони Удӣ сарварии ромишгарони дарбори Салҷуқиёнро муддати тӯлонӣ ба уҳда дошт, барои нақорачиён таснифоти зиёд сохта, дар шеър ҳам ашъори рангин гуфтааст.
Камолҷон Маҳмудов

Маҳмудов Камолҷон Бурҳонович — номзади илмҳои ветеринарӣ дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон.
Кемп Бастион

Кемп Бастион — фурудгоҳи аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Афғонистон қарор дорад.
Камонгарони Боло

Камонгарони Боло — деҳа дар ҷамоати деҳоти Баҳори ноҳияи Ваҳдат. Аз Камонгарони Боло то маркази шаҳр 6 км. Аҳолиаш 2787 нафар, тоҷикон.
Камонгарон

Камонгарон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Баҳори ноҳияи Ваҳдат. Аз Камонгарон то маркази шаҳр 6 км. Аҳолиаш 2151 нафар, тоҷикон.
Камондор

Камондор (Камандар) — деҳа дар тобеияти шаҳри Ҷалолободи вилояти Ҷалолобод, Қирғизистон. Аҳолӣ Аҳолӣ — 1231 нафар дар соли 2022.
Кемп Макол

Кемп Макол — фурудгоҳи низомӣ бо Коди ИОТОи аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1524 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 115 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
Кампала

Кампала (англисӣ:) — яке аз шаҳрҳои Африқо аст. Пойтахти Уганда аст.
Камонча

Камонча - як навъ сози мусиқии тордор. Аз косаи рӯяш пӯсткашида шуда ва даста иборат буда, 3-4 тор дорад. Инчунин торҳои камончаро чун ҷузъи иловагӣ дар паҳлӯи танбӯр кашида, амсоли ғижжак менавохтанд. Бештар дар байни халқҳои Осиёи Миёна, Қафқоз, ва Шарқи Наздик маъмул буд. Ҳоло шакли такмилёфтаи камонча барои навохтани ғижжак, скрипка, алт, виолончел, контрабас, қобуз ва ғайраҳо истифода мешавад.