ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Андромеда (бурҷ)

Андромеда, Мусалсала, Имротулмусалсала (— "Зани занҷирӣ") — бурҷи Нимкураи Шимолии осмон. Масоҳаташ 722 градуси квадратӣ, зиёда аз 100 ситора дорад, ҳанӯз ба каталоги ситорагони "Алмаҷастӣ"-и Батлимуси Қализӣ (Клавдий Птоломей, 87 – 165) дохил карда шуда буд. Тибқи асотири юнонӣ андромеда духтари подшоҳи Ҳабашистон Кефей ва малика Кассиопея (Зотулкурсӣ) буд. Падараш андромедаро барои махлуқи обие, ки мамлакатро хароб мекард, ба қурбонӣ бурд, вале Персей (Ҳомили Расъу-л-ғул) наҷоташ дод. Пас аз вафот андромеда ба бурҷи осмонӣ мубаддал шуд. Дар "Қонуни Масъудӣ"-и Берунӣ ба номи "Андарумида" ва дар "Зиҷи Маликшоҳӣ"-и Умари Хайём бо номи "Мусалсала" омадааст. Андромеда се ситораи равшани қадри дуюм – Ал-фарас (Алферас, Сиррах), Мирақ (Мирах, Мизар) ва Ал-маак (Аламак) дорад, ки аз онҳо Аламак ситораи дуқӯша аст. Дар андромеда галактикаи спиралшакли Туманоти Андромеда (М31) бо ду радифи худ – галактикаҳои хурди М32 ва 205 воқеанд. Дар шаби бемаҳтоб галактикаи спиралшаклро дар масофаи кунҷии зиёда аз 1° ғарбии ситораи -и андромеда бе асбоб дидан мумкин аст. Ин галактикаро ҳанӯз дар соли 964 мунаҷҷими форсу тоҷик Абдурраҳмони Суфӣ мушоҳида карда, дар асари маъруфи худ "Китоб сувару-л-кавокиб ас-собита" ("Китоби тасвири ситорагони собита") "абри хурд" номида буд. Олимони Европа онро танҳо дар садаи мушоҳида карданд. Тавсифи андромеда аз тарафи Симон Мариус, ҳамзамону ҳамкасби Галилео Галилей амалӣ гардида буд. Донишманди дигари аврупоӣ – Ҷованни Батиста Одерна (1597 – 1660) ин туманотро соли 1653 кашф кард. Ин галактикаи спиралшакли наздиктарин ба Замин буда, дар масофаи 2,2 млрд соли рушноӣ воқеъ шудааст, қутраш 220 ҳазор соли рушноӣ ва қариб 300 млрд ситора дорад. Беҳтарин фасли мушоҳидаи андромеда тирамоҳ (сентябр, октябр) аст.
Андрониха (ноҳияи Родник, Иванов)

Андрониха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Родник, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Андронино (ноҳияи Вологод, Вологда)

Андронино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андрониха (русто дар ноҳияи Родник, Иванов)

Андрониха — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Родник, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Андроновская (ноҳияи Каргополский)

Андроновская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Каргополский, вилояти Архангелск медарояд.
Андроново (ноҳияи Бабаев, Вологда)

Андроново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Бабаев, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андроново (ноҳияи Великоустюг, Вологда)

Андроново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Великоустюг, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андроново (ноҳияи Кадуй, Вологда)

Андроново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кадуй, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андроновская (ноҳияи Красноборский)

Андроновская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Красноборский, вилояти Архангелск медарояд.
Андроново (ноҳияи Сокол, Вологда)

Андроново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Сокол, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андрюшино (деҳа)

Андрюшино — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Гаринский, вилояти Свердловск медарояд.
Андроново (ноҳияи Вологод, Вологда)

Андроново — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андрюшевка (ноҳияи Кантемиров, Воронеж)

Андрюшевка — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Кантемиров, ки дар вилояти Воронеж қарор дорад, дохил мешавад.
Андруково (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Андруково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Андронтсево (ноҳияи Вологод, Вологда)

Андронтсево — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Юрий Андропов

Юрий Владимирович Андропов (2 июн 1914 (1914-06-15) 6 7, стансияи 8 Нагутская 9, кишвари Ставропол — 9 феврали 1984, Маскав) — ходими сиёсӣ ва давлатии шӯравӣ, роҳбари ИҶШС дар солҳои. Котиби генералии КМ ҲКИШ. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ. Генерали артиш. Зиндагинома Аз оилаи хизматчии роҳи оҳан. Омӯзишгоҳи нақлиёти обии Рибинск ва факултети таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Карелияро хатм кардааст. Фаолияти корӣ Фаолияти кориаш аз соли 1930 оғоз гардидааст. Аввал коргар ва сипас корманди ташкилоти комсомол, солҳои котиби якуми кумитаи вилоятии ВЛКСМ, котиби якуми ЛКСМ РАСС Карелия ва дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ ташкилотчии ҳаракати партизанӣ дар РАСС Карелия буд. Аз соли 1944 дар дастгоҳи Ҳизби коммунистӣ фаолият намудааст. Солҳои котиби 2-юми КМ ПК (б) РАСС Карелия, сафири СССР дар Маҷористон. Аз апрели 1957 мудири шуъбаи робитаҳои КМ Ҳизби коммунистии мамлакатҳои сотсиалистӣ. Солҳои котиби КМ КПСС. Аз майи 1967 то майи соли 1982 раиси Комитети бехатарии давлатии Иттифоқи Советӣ буд. Аз июни соли 1967 номзад ба узвият ва аз апрели 1973 узви Бюрои сиёсии КМ КПСС. Яке аз ташаббускорони ба Афғонистон ворид кардани аскарони Иттифоқи Советӣ. Аз моҳи майи 1982 котиби КМ КПСС. Баъди фавти Л. И. Брежнев аз 12. 11. 1982 Котиби Генералии КМ КПСС ва ҳамзамон аз 16 июни 1983 раиси Президиуми Шӯрои Олии СССР. Андропов Юрий Владимирович вакили Шӯрои Олии СССР (даъватҳои 3 ва). Ордену ҷоизаҳо Бо 3 ордени Ленин, 4 ордени дигар ва медалҳо сарфароз гардидааст. Осор Эзоҳ Адабиёт.
Андрюшино (ноҳияи Куйтун, Иркутск)

Андрюшино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Куйтун, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Андудаи галванӣ

Андудаи галванӣ — қабати металлиест, ки аз ҳиссаҳои мкм то ба ҳиссаҳои даҳии мм ғафсӣ дорад. Онро бо роҳи таҳшини электролитӣ ба сатҳи маснуоти металлӣ рӯкаш мекунанд. Андудаи галванӣ асосан бо мақсади зиёд намудани устувории маснуот бар зидди коррозия, инчунин бардавомии муҳлати истифода ва зеби маснуот ба кор бурда мешавад. Масалан, маснуоти пӯлодӣ бо руҳ, қалъагӣ, никел, мис ва хром; асбобҳои дақиқи электрикӣ ва тиббӣ бо нуқра, тило, платина, палладий ва радий андуда мешаванд. Баъди андудаи галванӣ сатҳи маснуот хосиятҳои махсуси физикавӣ ва химиявӣ пайдо мекунад.
Андрюшинская (ноҳияи Красноборский)

Андрюшинская — деҳаест дар Русия, ки дар ҳайати ноҳияи Красноборский, вилояти Архангелск медарояд.
Андрюшниково (ноҳияи Вичуг, Иванов)

Андрюшниково — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вичуг, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Ғам

Андуҳ ё ғам — навъи эҳсос аст, ки дар натиҷаи аз даст додани тавоноӣ ё баъд аз эҳсоси зарар эҷод мешавад. Ғам маъмулан бо ашк, кам шудани энергия ва инзиво ҳамроҳ аст. Вуҷуди эҳсоси ғам дар афрод як амри табиӣ аст, аммо афзоиши ин эҳсосот ҳамроҳ бо танишҳо ва авомили стресовар метавонад табдил ба афсурдагӣ шавад, ба шакле, ки фарди афсурда рӯзҳо ва ҳафтаҳо дорои як эҳсоси ғамгинӣ ва нохушоянд аст, ки ин эҳсос мӯҷиби ихтилол дар равобити иҷтимоӣ ва таҳсилӣ мешавад. Андуҳ, метавонад боиси барҳам задани халқу хуй ва эҷоди афсурдагӣ, ҳамчунин беангезагӣ ё навмедӣ шавад. Аз омилҳои эҷоди ғам метавон ба мушкилоти хонаводагӣ, аз даст додани дӯстон ё аъзои хонавода, танҳоӣ, камбуди муҳаббат, сархӯрдагии иҷтимої, фақр, шикаст дар ишқ ва ғйра ном бур.
Андудаҳо

Андудаҳо — қабати ба рӯи мавод рӯкашшаванда барои беҳтар намудани хосиятҳои сатҳи он (намуди зоҳирӣ, адгезия, таршавӣ, қобилияти гузарондани ҷараёни электрикӣ, тобоварӣ нисбати зангзанӣ, фарсудашавӣ, ҳарорат ва ғайра). Андудаҳо дар ҳолати сахт, моеъ ва газмонанд рӯкаш карда мешаванд. Андудаҳо намуди зоҳирии маснуотро беҳтар намуда, металлҳоро аз зангзанию фарсудашавӣ эмин медоранд ва муҳлати истифодаи онҳоро дароз мекунанд. Маснуот бо плёнкаҳои тунук, металлҳо (хром, алюминий, руҳ, фосфат, галваника ва ғайра), рангубор (олиф, лок, ранг, эмал, лаълоб), хокаҳо ва полимерҳо (тефлон) андуда мешаванд.
Андрюшино (ноҳияи Шекснин, Вологда)

Андрюшино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Шекснин, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Анело Алварадо

Анело Алварадо — футболбози чилигӣ.
Анел Каналес

Анел Алехандро Каналес Мадрид (марти 1978, Панама, Панама) — футболбози панамӣ, зарбазананда (страйкер).
Клод Ане

Клод Ане — нависанда, рӯзноманигор ва тарҷумони франсавӣ. Зиндагинома Солҳои 20 садаи оид ба воқеаҳои дар Русия рӯйдода, "Соҳили Осиё" ва ғайраро хонандагон хуш пазируфта буданд. Ане Клод муҳаққиқ ва мутарҷими осори Умари Хайём мебошад. Соли 1920 дар Париж 144 рубоии Умари Хайём дар тарҷумаи Ане Клод ва Мирзо Муҳаммад ном донишманди эронӣ ба забони франсавӣ ба табъ расид. Рубоиҳо ба тарзи шеъри озод тарҷума шудаанд.
Аневризма

Аневризма — васеъ шудани рагҳои хун ё ҷавфи дил, ки дар натиҷаи ёзидан ва дамидани девораҳои он ба вуҷуд меояд. Аневризмаро чун оризаи сактаи дил, атеросклероз, сифилис ва дигар бемориҳо, ҳамчунин натиҷаи захм (аневризмаи захмӣ) медонанд. Нуқси модарзоди девораи г низ метавонад боиси пайдоиши аневризма (бештар дар рагҳои майна) гардад. Вобаста ба мавзеъ аневризма шараёнӣ, варидӣ, шараёнию варидӣ мешавад. Намудҳои дукшакл ва халташакли аневризма бештар вомехӯранд. Аневризмаи шоҳраг бештар дар мардоне мушоҳида мешавад, ки гирифтори атеросклерозанд. Аневризмаи дил оқибати нохуши сактаи қалб буда, одатан, дар девораи меъдачаи чап ба вуҷуд меояд. Зуҳуроти аневризма ба мавқеъ, андоза ва дигар омилҳои марбути он вобаста аст. Беморӣ басе дуру дароз ва ноаён (беаломат) мегузарад. Аневризма боиси ихтилоли хунгирии бофтаҳо мешавад. Ҳангоми аневризма бисёр вақт фаъолияти дил халал меёбад; ҳар қадар аневризма ба мушаки дил наздик ҷойгир шуда бошад, ихтилоли кори дил ҳамон қадар барвақт ба вуқӯъ мепайвандад. Кафидани аневризма ва хунравии ҳалокатбор аз имкон берун нест. Беморони гирифтори аневризма ба муолиҷаи духтур ва назорати махсус эҳтиёҷ доранд.
Анемофилия

Анемофилия (аз — шамол, — ишқ, дӯстӣ) — ба воситаи шамол дутарафа гардолуд шудани гули рустаниҳо. Қариб аз даҳ як қисми рустаниҳои пӯшидатухм (хӯшаиҳо, ғешаиҳо, бангдона, розак, тӯс, булут, сафедор, чормағз, роздор ва ғайра) ба воситаи шамол гардолуд мешаванд. Гули чунин рустаниҳо, одатан, хурди бенур буда, сохти махсус дорад. Масалан, торҳои гардбаргаи газна, ки дар дохили ғунча печутоб хӯрдаанд, ҳангоми шукуфтани гул якбора бошиддат рост мешаванду гардро аз гарддонҳои кафида пош медиҳанд; гарддони хӯшаиҳо, бангдона ва ғайра дар гардбаргҳои дарозе ҷойгиранд, ки алвонҷ хӯрда меистанд; хӯшагули наринаи тӯс, финдиқ, сиёҳбед мисли гӯшвора мебошад. Гарди ин гуна рустаниҳо хушк ва ниҳоят бисёр аст (масалан, тӯғи наринаи ҷуворимакка қариб 50 млн гард дорад). Рустаниҳои анемофил, одатан, зич сабзида, навбаҳорон пеш аз барг баровардан гул мекунанд (баъзан якбора барг бароварда гул карданашон ҳам мумкин). Ин имкон медиҳад, ки гарддон гардро дошта гирад. Гард бо шамол метавонад ба масофаи зиёда аз 60 км паҳн гардад.
Анемохория

Анемохория (аз юн. — шамол ва — меравам, паҳн мешавам) — ба воситаи шамол паҳн шудани спора, тухм ва меваи рустаниҳо. Тухму меваҳое, ки ба воситаи шамол паҳн мегарданд, ҳаҷман хурд мебошанд (масалан, сӯҳлабиҳо, шумгиёҳ, аксар халанҷиҳо) ё мӯяк (масалан, бед, сафедор, аксар рустаниҳои мураккабгул), қанотак (масалан, сада, тӯс, санавбар, шилха, коҷ ва ғайра), сӯк (масалан, ковил), ҳавопарда ва ғайра доранд. Чунин тухму меваҳоро шамол то 40 км паҳн карданаш мумкин аст. Ушна, гулсанг, аксар занбӯруғҳо, сарахс, бактерияҳо ва ғайра низ ба анемохорҳо мансуб мебошанд.
Андрюшино (ноҳияи Вологод, Вологда)

Андрюшино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Вологод, ки дар вилояти Вологда қарор дорад, дохил мешавад.
Анер Москера

Анер Луис Москера Кордоба (январи 1987, Истмина, Колумбия) — футболбози колумбӣ, муҳофиз.
Анероид

Анероид (юн. — ҳиссачаи инкорӣ + — "об", яъне бе моеъ коркунанда), барометр –анероид — асбобест барои чен кардани фишори атмосферӣ. Қисми ҳассоси анероид қуттии устувонашакли металлиест, ки аз дохилаш ҳаво хориҷ карда шудааст. Ҳангоми зиёд шудани фишори атмосферӣ қуттӣ фишурда шуда, пружинаи ба он насбшударо мекашад; ҳангоми кам шудани фишор қуттӣ дамида, пружинаро тела медиҳад. Ҷойивазкунии канори пружина ба воситаи фишангҳо ба ақрабак таъсир мерасонад ва он дар рӯи ҷадвали асбоб фишори атмосфериро нишон медиҳад. Ба ҷадвали анероид инчунин ҳароратсанҷи камоншаклро насб кардан мумкин аст, ки он барои ворид кардани тағйироту иловаҳо ба нишондодҳо нисбати ҳарорат зарур мебошад. Барои муайян намудани нишондодҳои ҳақиқии фишор, нишондодҳои анероид ба тағйироту иловаҳо ниёз доранд, ки ин мақсад бо муқоисаи нишондодҳои барометри симобӣ амалӣ мегардад. Хатои ченкунии анероид 1 – 2 мбар аст. Анероид андозаи начандон калон дошта, дар сафарҳо ва ҳаёти ҳаррӯза васеъ истифода мешавад. Анероидро инчунин барои чен кардани баландӣ истифода мебаранд. Дар ин ҳолат ҷадвали анероидро ба метрҳо тақсим мекунанд. Барометр-анероид яке аз асбобҳои асосии пешгӯӣ кардани обу ҳавои рӯзҳои наздик мебошад, чунки тағйироти он аз фишори атмосферӣ вобаста аст.
Бодсанҷ

Бодсанҷ 1, шамолсанҷ 2, анемометр (аз — бод ва — чен мекунам) — асбобест барои чен кардани суръати бод. Анемометр аз фирфираки палладори, сипас суръати миёнаи бодро меёбанд ва дар охир масофаро ба вақт тақсим мекунанд. Дар анемометри индуксионӣ паллаҳо бо тахометри индуксионии электрикӣ пайвастанд, ки суръати бодро бе ҳисобкунии иловагӣ ҳамон замон нишон медиҳад ва имконияти мушоҳида намудани тағйирёбии суръати бодро дорад. Барои фаврӣ муайян намудани суръати бод аз анемометри ҷайбӣ истифода мекунанд. Намуди содатарини анемометр — анемометри палладор мебошад, ки аз чор паллаи шак-лашон нимдоира иборат аст. Онро соли 1846 Ҷ. Ромни дар расадхонаи Арма (Ирландияи Шимолӣ) сохтааст. Анемометри паррадор ба боднамо монандӣ дорад. Бо иваз шудани самти бод тир ба ҳамон самт давр мезанад. Анемометри ҳароратӣ фарқи ҳароратҳоро дар "қабати ёридиҳанда" ҳисоб мекунад. Ин бузургӣ ба зичии сели ҳароратӣ мутаносиб аст. Фарқи ҳароратҳо ба воситаи пайванди тасмашакле, ки дар дохили "қабати ёридиҳанда" ҷойгир аст, чен карда мешавад.
Анерико Мартинс Перейра Жуниор

Анерико Мартинс Перейра Жуниор — футболбози бразилӣ, муҳофиз.
Анестезиология

Анестезиология (- — ҳиссачаи инкорӣ, — ҳассосӣ ва — омӯзиш) — як фасли тибби амалист, ки масъалаҳои рафъи дард ва идора кардани фаъолияти ҳаётан муҳими организм (нафаскашӣ, гардиши хун, мубодилаи моддаҳо ва ғайра)-ро таҳия месозад. Таърих Баъзе усулҳои одии анестезиология аз замонҳои қадим маълуманд, масалан, табибони халқӣ бо мақсади беҳис гардондан аз маводи мухаддир, шароб, тарёк ва ғайра истифода мебурданд. Усулҳои асосии рафъи дард, наркоз ва карахтсозии ҷузъӣ садаи кашф шуда, минбаъд тараққӣ ва такмил ёфтанд. Анестезиология чун илм аз солҳои 50 садаи ба вуҷуд омадааст. Дар ин муддат усулҳои нави рафъи дард кашф шуданд, асбобу олоти наркоздиҳӣ таҳия гаштанд, ки фаъолияти ҳаётан муҳими организмро назорат карда, ихтилоли онҳоро саривақт пешгирӣ менамоянд; доруҳои нав ҳосил карда шуданд. Ҳамаи ин боиси костани хавфи амалиёти ҷарроҳӣ гашта, баҳри ҷарроҳии дарозмуддати дил, шуш ва дигар узвҳо заминаи мусоид фароҳам оварданд. Анестезиология пайваста бо дастовардҳои физиология, фармакология, биохимия ва техника ривоҷ меёбад. Он ба ҷарроҳон имкон медиҳад, ки мураккабтарин амалиёти ҷарроҳиро бомуваффақият иҷро кунанд. Дар Тоҷикистон Дар Тоҷикистон анестезиология солҳои аввали Ҳокимияти Шӯравӣ ба вуҷуд омадааст. Сараввал ба масоили илмӣ ва амалии анестезиология ҷарроҳон машғул мешуданд. Минбаъд дар ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино тарбияи анестезиологҳо ба роҳ монда шуд. Дар аксар беморхонаҳои шаҳрӣ ва ноҳиявӣ шуъбаҳои анестезиологӣ ташкил ёфта, бо таҷҳизоти замонавӣ ва мутахассисон таъмин карда шуданд. Олимони ҷумҳурӣ дар ҳалли усулҳои анестезиологияи кӯдакон ва мубориза бо танқисии нафаскашӣ тадқиқоти амиқ гузарондаанд. Онҳо дар шароити баландкӯҳҳо тариқи ба кор бурдани карахтсозӣ ва ҷараёни онро омӯхта, дафъатан анестезиологияи баландкӯҳиро ривоҷ доданд. Саҳми анестезиологҳои тоҷик хоса дар бобати омӯзиши таъсири беҳиссозӣ ва амалиёти ҷарроҳӣ ба фаъолияти ҳаётан муҳими организми кӯдак ва саривақт ислоҳ кардани он, ба синну соли кӯдакон мувофиқ кардани доруҳои беҳиссозандаи этанол, сиклопропан, фторотан ва хлороформ, дарёфти аналгезияи бардавоми пас аз ҷарроҳӣ, омодагии пеш аз ҷарроҳӣ ва ҳифзи анестезиологии кӯдакони гирифтори нуқси рӯдаи ғафс ва ғайра назаррас мебошад.
Беҳушӣ

Беҳушӣ, анестезия (юн. — "беҳиссиётӣ") — раванди паст шудани ҳассосияти бадан ё як қисми он то пурра қатъ гардидани дарки иттилоот дар бораи муҳити зист ва ҳолати худ. Тасниф Беҳушӣ вақте ба амал меояд, ки дарк ё интиқоли импулси ҳассосии асаб дар сатҳҳои гуногун халалдор мешавад: Ҳамчунин нигаред.
Анзоб (чашмаи оби маъданӣ)

Анзоб — чашмаи обаш сарди минералӣ, дар ағбаи Анзоб, дар баландии 3179 м аз сатҳи баҳр воқеъ аст. Масрафаш (дебиташ) 0,5 лс, минералнокиаш 1,3 гл. Оби анзоб дар таркиби худ гидрокарбонати калсий, магнию натрий дорад. Истифодаи саноатиаш ҳоло ба роҳ монда нашудааст.
Анжелик Рокас

Анжелика Рокас — ҳунарпешаи юнонӣ, ки дар Африқои Ҷанубӣ таваллуд шудааст ва алҳол дар Лондон зидагонӣ мекунад. Ҳамчун пионерҳои намоишҳои бисёрмиллӣ дар солҳои 1980-уми асри бист дар Лондон шинохта шудааст. Номи ширкати ӯ Театри байналмилалӣ (пештар номи "Театри байналмилалии нав"). 2 3 4 5.
Анзор Даурбеков

Анзор Магомедович Даурбеков — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Анзоб (деҳа, н. Айнӣ)

Анзоб — деҳа дар ҷамоати деҳоти Анзоби ноҳияи Айнӣ. Аз Анзоб то маркази ҷамоат 22 км, то маркази ноҳия 63 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1636 нафар 1, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, дорухона, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, клуб ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чорводорӣ. Заминҳо аз дарёи Яғноб обёрӣ мешаванд.
Анзор Дзамихов

Анзор Ратмирович Дзамихов — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, зарбазананда (страйкер), муррабӣ.
Анзор Санайа

Анзор Зурабович Санайа — футболбози русӣ, зарбазананда (страйкер).
Анзурат Ҷӯрабекова

Анзурат Ҳалимбековна Ҷӯрабекова (27.09.1949, ш. Душанбе) — омӯзгор. Корманди шоистаи маорифи халқи Тоҷикистон. Зиндагинома Дастпарвари Омӯзишгоҳи тиббии ш. Душанбе. Як сол дар Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино таҳсил намуда, бинобар вазъи оилавӣ ба факултаи психологияи (равоншиносӣ) ИПД ба номи Т.Г. Шевченко таҳсилро давом дода, онро соли 1973 хатм кардааст. Мураббияи кӯдакистони 83 "Бунафша", китобдор. Аз соли 1985 – омӯзгори фанни педагогогика, равоншиносӣ, анатомия, гигиена дар Колеҷи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон. Барои такмили ихтисос борҳо ба кишварҳои хориҷӣ сафар кардааст. Корманди шоистаи маорифи халқи Тоҷикистон. Бо ҷоизаҳои соҳавӣ қадр карда шудааст.
Анзоур Нафаш

Анзор Надимович Нафаш — футболбози русӣ, нимҳимоятгар.
Анзур Садиров

Анзур Умамудинович Садиров — футболбози русӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофиз, муррабӣ.
Ани

Ани (арманӣ.; юн.) — арк дар Арманистон, арки асри миёнаи Арманистон. Дар соҳили рости дарёи Аҳурян (ҳудуди ҳозор Туркия) воқеъ аст. Аниҳои 5 – 8 мулки князии Камсараканҳо ва баъдтар Багратиониён буд ва дар аҳди онҳо пойтахти подшоҳии Ани шуд (аз соли 961). Ани асрҳои 10 – 13 ба маркази сиёсӣ, иқтисодӣ ва мадании Арманистон табдил ёфт. Соли 1045 Византия, соли 1064 Салчуқиён Аниро истило ва хароб намуданд. Охири садаи ва аввали садаи Ани барқарор карда шуд. Соли 1236 онро муғулҳо забт ва хароб намуданд. Дар садаи чун деҳа зикр мешавад. Соли 1878 ба Русия ҳамроҳ гардид ва баъди Ҷанги якуми ҷаҳонӣ ба ихтиёри Туркия гузашт. Харобаҳои Ани гувоҳӣ медиҳанд, ки ин ҷо яке аз марказҳои намоёни санъати меъмории арман дар асрҳои 10 – 14 будааст. Дар Ани вайронаҳои қаср, меҳмонхона, маъбад, масҷид, ҳайкалҳо ёфт шуданд.
Ани Варданян

Ани Варданян (арманӣ. майи 1991, Ереван, Арманистон) — яхмолабози арманӣ. Вай соли 2005 барандаи медали нуқраи миллии Арманистон мебошад. Муҳимтарин рақобатҳо.
Анзурат Саидмуродова

Анзурат Саидмуродова (25.09.1945, шаҳри Самарқанд – 20.10.2007, Душанбе) - пизишки амрози ҷигар. Пизишки терапевт ва эндоскописти дараҷаи олӣ. доктори илми тиб Зиндагинома Анзурат Саидмуродова 25.09.1945, д.Туркманқишлоқи шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст, Ҳамсари профессор Неъматулло Усмонов. Инстиути давлатии тиббии Самарқанд ба номи И.П. Павловро хатм кардааст. Аспиранти кафедраи ҷарроҳии госпиталии Инстиутути давлатии тиббии Самарқанд, ки баъдан ба Институти тадқиқиқотии илмии гастроэнтерологияи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон равон карда шудааст. Ходими хурди илмӣ, ходими калони илмии шуъбаи эндоскопияи Институти мазкур, ассистенти кафедраи пропедевтикаи бемориҳои дарунии 1, ассистенти кафедраи "Духтурони дорои таҷрибаи умумӣ"-и Донишгоҳи давлатии тиббии Самарқанд, мудири шуъбаи Лабораторияи эндоскопия ва тибби лазерии Институти тадқиқиқотии илмии гастроэнтерологияи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон. Фаъолияти илмӣ Дар мавзӯи "Характеристикаи эндоскопии ҳолати сурхрӯдаи беморони мубталои сиррози ҷигар ва гипертензияи порталӣ" таҳти роҳбарии илмии академики Фарҳангистони улуми Тоҷикистон профессор Мансуров Ҳ.Ҳ. рисолаи номз. ва соли 2004 дар мавзӯи "Эндоскопияи комплексии ташхис ва табобати патологияи системаи панкреатобилиарӣ" таҳти роҳбарии академики Фарҳангистони улуми Тоҷикистон Мансуров Ҳ.Ҳ. ва Меъроҷов Ғ.К. рисолаи доктори ҳимоя кардааст. Муаллифи зиёда аз 90 асару мақолаи илмӣ. Иштир. фаъоли конгрессу симпозиум ва конф. ватанӣ ва хориҷӣ, ки Институти тадқ. илмии гостроэнтрология Фарҳангистони улуми Тоҷикистон ташкил кардааст.
Анибал Алсате

Анибал Алсате Соса (январи 1933 (2016-03-31) Март 31, 2016, Колумбия) — футболбози чилигӣ.
Анибал Годой

Анибал Сесис Годой (феврали 1990, Панама, Панама) — футболбози панамӣ, нимҳимоятгари пойгоҳӣ.
Анибал Гонсалес

Анибал Сегундо Гонсалес Эспиноса (марти 1963, Навидад, Рапел, Чили) — футболбози чилигӣ, ҳамлагар.
Анзур

Анзур, пиёзи анзур, ансал, ансур, пиёзи кӯҳӣ — номи умумии чанд навъ пиёзи худрӯй. Дар кӯҳҳои Тоҷикистони Шимолӣ, Марказӣ ва Ҷанубӣ мерӯяд. Як гулпоя ва 4 – 6 барги сабзи кабудтоб (дарозиаш 30 – 50 см, бараш 5 – 20 мм) дорад. Гулпояаш дукшакл, то 80 см қад мекашад. Хӯшагулаш (дар интиҳои гулпоя ҷойгир аст) курашакл буда, аз поён бо пардаи тунук пӯшида шудааст. Гулаш назаррабо, бунафш, гулобиранг. Апрел – май гул карда, май – июн мева мебандад; ғӯзааш 6-тухма. Анзур баҳорон аз пиёзак месабзад. Пиёзакаш (2 – 3 см) қабат-қабат (5 – 6 см) пӯст ҳосил мекунад. Онро дар зимистон ҳам сармо намезанад. Анзур, одатан, дар нишебиҳои кӯҳ, зардхок ва заминҳои регу сангрезадор мерӯяд. Анзури тару тоза (.)-ро чорво мехӯрад. Барг ва пиёзаки анзур сервитамин ва иштиҳоовар буда, таъми сирро дорад. Пиёзаки анзурро баъди 5 – 7 соли сабзиш меғундоранд. Тоҷикон анзурро аз қадимулайём тару тоза ё дар хӯрок истифода мекунанд. Анзур рустании доруист. Пиёзи онро дар хамир ё латтаи тар печонда, дар қӯри оташ бипазанду бо шаш миқдори он намак ва каме равған даромехта, 8 г аз он ба дили наҳор бихӯранд, исҳол меорад, ба бемориҳои лисарғус (летаргия), саръ, молихулиё, дарди нимсара, чарх задани сар, сиёҳ задани чашм, паридани аъзо, нотавон гаштани узвҳо, фолиҷ (шал шудани нимаи бадан), каҷ шудани рӯ, нисён (фаромӯшхотирӣ) шифо мебахшад; чашмро қавӣ ва тез мекунад; ба даруни гавҳарак фуромадани зардобро, ки чашмро нобино мегардонад, манъ месозад; дарди гӯш, зиқи нафас, сурфаи куҳна, дамкӯтаҳӣ ва дағалии узвҳои даруни синаро ба эътидол меоварад; меъда ва ҳалқумро қувват мебахшад; хун қай карданро манъ ва хӯрокро ҳазм мекунад; барои зардпарвин, истисқо, сахтии сипурз, дарди рӯдаҳо, дарди буғумҳо ва ирқуннасо (радикулит) даво мебошад; санги хичакро майда карда мерезонад, захмҳои ботиниро шифо мебахшад, дарди асабҳоро таскин медиҳад, ба ҷойҳои танга-танга мӯйрехтаи сар ва риш мӯй мерӯёнад. Бехи очорондаи анзур хеле хуштаъм аст. Истеҳсоли саноатии анзур ("Пиёзи анзур") дар Тоҷикистон соли 1965 сар шуд.
Анибал Зурдо

Анибал Зурдо Родригес (декабри 1982, Вилаэрмоса, Мексика) — футболбози мексикагӣ, зарбазананда (страйкер).
Анибал Карвало

Ҷозеф Анибал Карвало Торрес (майи 1989, Лота, Чили) — футболбози чилигӣ, ҳамлагар.