ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Бағлисой

Бағлисй — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Бағилсой то маркази ноҳия 26 км, то маркази вилоят 240 км; роҳ автомобилгард, хокӣ. Аҳолиаш 218 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти ибтидоӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Бағӯш

Бағӯш — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қозидеҳи ноҳияи Ишкошим. Дар ҳудуди хоҷагии деҳқонии "Мамадамбаров", дар сари роҳи Хоруғ – Ишкошим ҷойгир аст. Аз Бағӯш то маркази ҷамоати деҳот 6 км, то маркази ноҳия 42 км ва то шаҳри Хоруғ 85 км. Аҳолиаш 316 нафар, тоҷикон. Деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: зироаткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз дарёчаи Бағӯш обёрӣ мешаванд.
Бақабулоқ

Бақабулоқ Бақабұлақ) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Қозиғурт ҷойгир аст. Аҳолӣ.
Бақанас (ноҳияи Балхаш)

Бақанас Бақанас) — деҳа, маркази маъмурии ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Бағу

Бағу — деҳа дар ҷамоати деҳоти Рӯшони ноҳияи Рӯшон. Дар ҳудуди хоҷагии деҳқонии Бағу ҷойгир аст. Аз Бағу то маркази ноҳия 18 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 171 нафар, тоҷикон. Бағу мактаби таҳсилоти умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ ва ғаллакорӣ. Заминҳо аз оби Бағудара обёрӣ мешаванд.
Бақайдгирӣ

Бақайдгирӣ — дар ҳуқуқ амал (санад)-и мақомоти салоҳиятдори давлатӣ ё шахси масъули мансабдорест, ки ҳолати расмии шахсият ё ҳуҷҷати муайянеро ба расмият медарорад. Дар ҳолатҳои гуногун, вобаста ба тарзу тариқаи масъалагузорӣ, ба чанд маъно истифода мешавад.
Бағлон (Қирғизистон)

Бағлон (Баглан) — деҳа дар ҳайати деҳистони Кулатови ноҳияи Навкати вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 2004 нафар дар соли 2023.
Бақбақтӣ

Бақбақтӣ Бақбақты) — деҳа дар ноҳияи Балхаши вилояти Алмаатои Қазоқистон.
Бақам

Бақм — дарахти хурди бодоммонанд, ки ранги сурх дорад ва бештар дар санъати наққошию рангмолӣ истифода мешавад. Паҳншавӣ Бақам дар мамлакатҳои Осиёи Марказӣ мерӯяд ва гулҳои майдаву меваи гирдаки сурхранг дорад. Пештар аз пӯстлох ва гули бақам ранги махсус омода намуда, дар рангубори матоъ ва нахи абрешим истифода мекарданд.
Бақия (мусиқӣ)

Бақия -ро ифода мекунад. Ба гурӯҳи фосилаи суғро дохил буда, аз пардаи мутлақ (сарпарда) ба қадри камтар аз ним лаҳн зиёд (баланд) мебошад (сенташ – 90) 1. Мусиқидонони гузашта дар байни пардаҳои қаторовоза пардаи мутлақ (сарпарда)-ро бо алиф ва нуқтаи ҳосилшавии ин фосиларо бо бе ишора намудаанд. Агар фосилаи байни "алиф"-у дол (до – ре) як лаҳни пурраро ифода намояд, бақия як ҳиссаи он аст. Дар истилоҳи мусиқии имрӯза бақия тақрибан ба до-диез баробар мебошад.
Бақишсой

Бақишсой Бақышсай) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Келес ҷойгир аст. Дар соли 2009 тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ 261 нафар аҳолӣ дошт.
Боқирлӣ

Боқирлӣ Бақырлы) — деҳа (ауыл) дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Сӯзоқ ҷойгир аст. Дар соли 2009 1154 нафар аҳолӣ дошт.
Бақои Мираконӣ

Бақо Мирбақохоҷаи Мираконӣ (қарни 19) — шоир и тоҷик. Зиндагинома Дар қасабаҳои наздики Бухоро, дар хонадони содот (саййидон), ба дунё омадааст. Дар мадрасаҳои Бухоро таҳсил карда, улуми мутадовилаи даврашро омӯхтааст. Тазкиранигор Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ аз ӯ чун шахси фозилу донишманд, дӯстдори мусоҳибати аҳли фазлу камол ёд мекунад. Монанди аҷдоди худ дар мансабҳои давлатӣ хидмат мекард. Ашъораш дар анвои шеърии қасида, ғазал, рубоӣ ва ғ. ба воситаи тазкираҳову баёзҳо боқӣ мондаанд. Абёти зерин аз ӯст: Оҳ аз савдои ҳасратмояи нобуди ман, Ҷуз зиён пайдо намегардад дигар аз суди ман! Як шарар дилгармие аз оташам пайдо нашуд, Оламеро ашки ҳасрат об кард аз дуди ман.
Усто Бақо

Бақ (соли тавааллуд ва вафоташ номаълум) — меъмор ва муҳандиси Қарохониён (асри 12). Меъморӣ Бо супориши Арслонхони Қарахонӣ Манораи Калони Бухороро сохтааст. Номаш дар танаи манора бо ҳарфҳои аз хишт чидашуда, дар қолаби "амали Бақо" сабт гардидааст. Осори дигараш маълум нест, вале ҳамин як амали Бақо гувоҳи равшани меъмори бузург будани ӯст.
Бақо, Мирзобобо

Бақо Мирзобобо (1831, Ҳисор — с. ваф. номаълум) — шоир ва насрнависи тоҷик. Эҷодиёт Дар шеърҳояш "Бақо" тахаллус кардааст. Пас аз касби камол, тақр. дар 20-солагӣ, барои таҳсили улуми мутадовилаи давр аз зодгоҳаш ба Бухоро рафт. Даҳ сол таҳсил карда, ба сабаби нодорию камбизоатӣ таҳсилро тарк карда, ба Ғиждувон рафт, аз мирзоӣ дар даргоҳи ҳокимон касби маош мекард. Аз ҳамин сабаб, баъди хатми мадраса ҳам ба корею мансабе таъйин намегардад ва охири умрашро дар зодгоҳаш ба сар бурд. Аз Б. асари мансуре боқӣ мондааст, ки аз ҷиҳати сабку тарзи нигориш ба "Бадоеъу-л-вақоеъ"-и Зайнуддин Маҳмуди Восифӣ шабоҳат дорад. Нусхае аз ин асар дар китобхонаи Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ ҶТ, андаруни ҷилди баёзмонанде мавҷуд аст, ки шартан "Ёддошт"-аш метавон гуфт (муаллиф ба он ном нагузоштааст). Дар ин асар бо забони пуртакаллуф, бо истифода аз калимаву ибораҳои саргузашти худро ҳикоя кардааст, дар бораи ҳокимону амалдорони давр, воқеаҳои иҷтимоию сиёсӣ, аҳволи зиёиён ва ғ. маълумоти ҷолибе дарҷ намудааст. Дар асар пораҳое аз ашъори Бақо — қасоиду ғазалиёт, маснавиҳои хурд, қитъаҳояш ҷой гирифтаанд. Абёти зерин намунае аз ашъори Бақо мебошанд: Агар бинӣ касеро соҳиби ҳилм, Зи афъоли салимаш гир таълим! В-агар ёбӣ ту марде дар ҷаҳолат, Макаш аз суҳбаташ ранҷи хиҷолат.. Биё, соқӣ, май андар соғарам рез, Ба дунони замон беҳуда мастез, Ки дунон ошиқи ду нон бошанд, Чу хар масрури коҳу дон бошанд. Ба май теғи забонамро бипардоз, Занам дурри сухан дар силки оғоз.
Бақо Содиқ

Бақо Содиқ (Содиқов Бақо Қодирович июли 1941, Бухоро, ҶШС Ӯзбекистон) — коргардони синамои синамои тоҷик ва ӯзбек, дорандаи ҷоизаҳои кинофестивалҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ. Узви Иттифоқи киноматографистони СССР. Дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ, Ходими шоистаи санъати Тоҷикистон 1. Зиндагинома Факултаи режиссёрии Донишкадаи театриву-мусаввирии Тошкандро хатм кардааст ва курсҳои олии сенаристон ва коргардони синамои Москваро хатм намудааст. Аз соли 1961 ба киностудияи "Узбеккфилм" дохил гардида дар нақши асосии филми "Панҷ нафар аз Фарғона" иштирок намудааст. Аз соли 1967 то 1993 дар "Тоҷикфилм" ба ҳайси коргардони синамо кор кардааст. Филмҳои таҳия намудаи ӯ: Гирдбод, Бухорои Шариф, Ҷосус, Ҷазира ва диг. Филмҳои ба навор гирифтаи Бақо Содиқов соҳиби ҷоизаҳои умумиитифоқӣ ва байналмилалӣ шудааст. Аз соли 1993 дар Узбекистон истиқомат мекунад 2. Ҷоизаҳо.
Бақо (тасаввуф)

Бақ (– ҷовидонӣ, абадӣ ва поянда) — дар тасаввуф зинаи охирини тариқат ё ҳадафи ниҳоию мақсади олии сайри маънавии суфиён, ё мақоми баъди фано 1. Таълимот Мувофиқи ин таълимот, барои ба мақоми бақо расидан солики роҳи ҳақиқат бояд худро аз тамоми олоиши дунявӣ ва сифати башарӣ озод сохта, омири нафси худ шуда, аз тамоми хислатҳои манфии инсонӣ вуҷуди худро пок карда, ба авсофи ҳамида ороста гардад. Дар натиҷаи ин, аз рӯйи таълимоти аҳли тасаввуф, дар табиати суфӣ ҷиҳати рӯҳонӣ бар ҳайвонӣ, ахлоқи ҳамида бар ахлоқи замима (бад) ғолиб меояд ва, бо ҳамин, мақоми фано ба охир расида, суфӣ ба мақоми бақо мерасад ва марҳалаи бақо баъд аз фано оғоз шуда, бақои абадӣ ҳосил мешавад. Мафҳум Аввалин касе, ки роҷеъ ба мафҳуми бақо ва нисбати он ба фано сухан гуфтааст, Абусаиди Харроз мебошад. Суфиён дар бораи бақо, вобаста ба дарку фаҳм ва ҳолоту чигунагии хусусиятҳои таълимоташон, таърифҳои гуногун додаанд. Масалан, Абулқосими Қушайрӣ бақоро иборат аз таҳсили авсофи писандида, чунонки фаноро зудудану фонӣ кардани авсофи мазмум муаррифӣ кардааст, парҳез аз афъоли накӯҳидаро, ки дар забони шариат фонӣ шудан аз шаҳват ном дорад, муолиҷаи хӯйи хеш аз ҳасад, кина, бухл, такаббур ва дигар авсофи нописандидаро муқаддимаи расидан ба сарманзили бақо донистааст, ки бо сидқу футувват ҳосил мегардад. Абдурраҳмони Ҷомӣ мегӯяд, ки "бақо иборат аз бидояти сайр фӣ-л-аллоҳ чӣ сайр-ил-аллоҳ вақте мунтаҳӣ шавад, ки бодияи вуҷудро ба қадами сидқ якборагӣ қатъ кунанд ва сайр фӣ-аллоҳ он гоҳ мутаҳақ-қақ шавад, ки бандаро баъд аз фанои мутлақи вуҷудӣ зоти пок аз он олудагиҳо ба даст оварад ва ба авсофи илоҳӣ мутассиф шавад". Назарияи фанову бақо, то андозае, урфу одат, баъзе аркони шариат, биҳишту дӯзахро инкор карда, роҳи ягонаи ба ҳақ наздикшавиро дар ишқу муҳаббат ва кӯшишу ғайрати ҳар як фарди алоҳида медид. Вале, азбаски ин таълимот мардумро ба гӯшанишинӣ ва зуҳду тақво даъват мекард, дар таърихи афкори ҷамъиятӣ нақши манфӣ бозидааст.
Бақодара

Бақодара — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лангардараи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Бақодара то маркази ҷамоат 13 км, то маркази ноҳия 80 км. Аҳолиаш 153 нафар, тоҷикон. Иқтисод Нуқтаи савдои хусусӣ ва осиёб дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз оби чашма обёрӣ мешаванд.
Бақоева, Наталя Павловна

Бақоева Наталя Павловна (1951, Душанбе) — биолог, доктори илмҳои биология, профессор. Зиндагинома Хатмкардаи УДТ. Солҳои 1975–1996 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба фаъолияти илмию омӯзгорӣ машғул буд. Аз соли 1997 мудири кафедраи химия ва биохимияи Академияи давлатии кишоварзии шаҳри Самараи Федератсияи Россия. Доир ба таъсири пешкишт, нуриҳо ва тарзи шудгору нарм кардани замин, нуриандозӣ, роҳҳои баланд бардоштани ҳосили гандуми баҳорӣ ва тирамоҳӣ дар шароити бешадашт ва ғ. пажӯҳишҳои назаррас анҷом додааст. Муаллифи беш аз 90 асару мақолаи илмист. Осор.
Облоқул Бақоев

Облоқул Бақоев (01.01.1957, Душанбе — 28.11.2013, Душанбе) — олим, номзади илмҳои илмҳои байторӣ (ветеринарӣ). Зиндагинома Облоқул Бақоев дар факултаи байтории Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон таҳсил кардааст (1974–1979). Ходими хурди илмии Ин.-ути тадқ. илмии байтории Тоҷикистон. Аспиранти Институти илмӣ-таҳқиқотии ветеринарии Тоҷикистон (1980–1983). Духтури ветеринарии совхози ба номи С.М. Кирови ноҳияи Рӯдакӣ, референти калони шуъбаи кадрҳои Совети Вазирони Тоҷикистон, директори генералии отряди ветеринарии санитарӣ ва "Тоҷикветснаб", раиси Шӯрои ҳифзи ҳайвонот, мушовир доир ба чорводории ташкилоти ҷамъиятии Маркази машваратӣ ва иттилоотӣ (1979–2010). Муаллифи 8 мақолаи илмӣ.
Бақои Тамошо

Бақои Тамошо ибни Мулло Қурбон — шоир и тоҷик. Зиндагинома Бо тахаллуси "Тамошо" ва "Маонӣ" шеър мегуфтааст. Шахси таҳсилдида, аз улуми мутадовили давр баҳраманд будааст. Дар маҳаллаи Мирсаид-Ошиқи Самарқанд зиста, ба касби баззозӣ (матоъфурӯшӣ) машғул будааст. Чун шоир ва шахси зарофатгӯй шуҳрат доштааст. Худро аз шогирдони Мирзо Бадеъи Ҷамолистонӣ (Ҷамолистон ба маънои Самарқанд аст) медонист. Дар давраи истилои Самарқанд аз ҷониби Анӯшахони урганҷӣ роҳи Ҳиндустонро пеш гирифта, баъдан ба Ҳиҷоз рафтааст. Аз вуҷуди девонаш иттилое дастрас нагардидааст. Абёти зерин намунае аз ашъори ӯянд: Аз хонақаҳ шитоб ба майхона дар баҳор, Сархуш нишин ба соқию паймона дар баҳор! Барги шукуфа нест, ки дар ҷустуҷӯйи шамъ Парвоз мекунад пари парвона дар баҳор. Чандон ки завқи хандаи миност дар дилам, Дорам хумори гиряи мастона дар баҳор! Чор аст рукни айши Тамошо, ҷуз ин махоҳ,– Ашъору боғу соқию майхона дар баҳор.
Бақоии Саҳорантпурӣ

Шайх Муҳаммад Бақоии Саҳорантпурӣ — шоир, адиб ва муаррихи форсизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Гузаштагонаш аз авлоди Абдуллоҳи Ансорӣ буданд, ки аз Ҳирот ба Ҳиндустон рафтаву маскан кардаанд. Таълими ибтидоиро дар назди падараш гирифтааст. Сипас дар назди донишмандони маъруфи он давр Нурулҳаққи Деҳлавӣ ва Абдуллоҳи Сарҳиндӣ илм омӯхтааст. Пас аз таҳсил худаш ба тадрис пардохт. Бо ташвиқи бародараш Муҳаммадризо ҳамроҳи хоҳарзодааш Муҳаммадшафеъ ва Бахтовархон ном муқарраби ҳукмрони давр Аврангзеб ба хидмати Аврангзеб дохил шуда, ба таърихнигорию дабирӣ машғул гардидааст. Аз Б. С. асари таърихие бо номи "Миръоти ҷаҳоннамо" (таърихи умумӣ) боқӣ мондааст, ки дар гирдоварӣ ва тадвини он бародараш Муҳаммадризо ва хоҳарзодааш Муҳаммадшафеъ иштирок кардаанд. Дар китоб бахши илҳоқие мавҷуд аст, ки дар он шарҳи ҳоли шоирон ва намунаҳое аз эҷодиёташон оварда шуда, ба ҳамин сабаб онро "Тазкират-уш-шуаро" ҳам гуфтаанд. Ҳамқалами Бахтовархон дар таълифи китоби таърихии "Миръот-ул- олам" будааст.
Бақоуллоҳ

Бақоуллоҳ фарзанди Ҳофиз Лутфуллоҳи Қурайшии Акбарободӣ (? — 1804 05) — ориф ва хушнависи ҳиндустонӣ (а. 19). Шеър мегуфту "Бақо" тахаллус мекард. Хатти настаълиқро хуш менавишт. Аз осори хаттотии Бақоуллоҳ чизе пайдо нашуд.
Ҷӯра Бақозода

Ҷӯра Бақозода (Бақозода Ҷӯра Ҳамидович июли 1937, Самарқанд — 28 апрели 2012, Душанбе, Тоҷикистон) — мунаққид ва адабиётшиноси тоҷик, номзади илмҳои филология, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон, Корманди шоистаи Тоҷикистон. Писари Ҳамид Бақозода. Зиндагинома Университети давлатии Самарқандро. Аспиранти Институти адабиёти ҷаҳони АИ ИҶШС, мудири кафедраи назария ва адабиёти навини форсии тоҷикии ДМТ. Аз соли 2002 дотсенти ҳамин кафедра. Фаъолияти илмӣ Нахустин мақолаҳои илмию танқидиаш соли 1963 дар саҳифаҳои матбуот пайдо шуданд. Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмию танқидӣ, монография ва рисолаҳои илмӣ. Аксари мақолаҳои Б. марҳалавию ҷамъбастианд. Дар онҳо масъалаҳои муҳимми адабиёти муосири тоҷик аз қабили хусусияти қиссаҳо, фардияти адиб, хусусиёти миллӣ ва байналмилалии адабиёти тоҷик, ҷустуҷӯҳои эҷодии адибони ҷавон, эҷоди устодон ва ҷараёни адабӣ, насри муосири тоҷик (с-ҳои 70-80 садаи 20) ва ғ. мавриди таҳлилу баррасӣ қарор гирифтаанд. Дар бораи эҷодиёт ва осори алоҳидаи Айнӣ, М. Турсунзода, С. Улуғзода, Ҷ. Икромӣ, Р. Ҷалил, П. Толис, Ф. Муҳаммадиев, Ӯ. Кӯҳзод, С. Турсун, Гулназар, А. Самад, К. Мирзо ва диг. мақолаҳо нигошта, дастовардҳои эҷодии ононро холисона ва дақиқбинона таҳлилу баррасӣ кардааст. Афкору андешаҳои Б. дар монография ва рисолаҳои "Ҷустуҷӯҳои эҷодӣ дар насри муосири тоҷик", "Нависанда ва идеали замон", "Андеша ва чеҳраҳои адабӣ", "Абдулҳамиди Самад ва инкишофи ҳикоя", "Гузашти айём ва таҳаввули адабиёт" ва ғ., ки дар адабиётшиносию нақди тоҷик нуфузу эътибори арзанда доранд, ҷамъбаст гардидаанд. Б. дар мураттабсозии маҷм. "Муосири бузурги мо" (дар бораи М. Шолохов), осори А. Деҳотӣ дар 5 ҷилд, ҷ. 2-юми "Таърихи адабиёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо" ва ғ. ширкат варзидааст. Пйесаи "Боғи олболу" ва баъзе ҳикояҳои А. П. Чехов, романи В. Яковенко "Шербачаҳои партизан", романи нависандаи туркман Н. Байрамов "Роҳи тақдир"-ро ба тоҷикӣ гардондааст. Ҷоизаҳо Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст. Осор.
Наримон Бақозода

Наримон Бақозода (Наримон Бақоев январи 1935, Самарқанд — 26 январи 2009, Душанбе) — шоири тоҷик. Аълочии маорифи Тоҷикстон, Корманди шоистаи фарҳанги Тоҷикистон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Наримон Бақозода, 26 январи соли 1936 дар шаҳри Самарқанд, дар оилаи Абулато Бақозода, рӯзноманигори маъруфи "Овози тоҷик" зода шудааст. Замони тифлии шоир дар Самарқанд, дар гаҳвораи тамаддуни тоҷикон гузаштааст. Факултети таъриху филологияи УДТ ба номи В. И. Ленин ро хатм кардааст. Ходими адабӣ, мудири шуъбаи рӯзномаи "Тоҷикистони Советӣ", мудири шуъбаи адабиёти бачагон ва наврасони Нашриёти давлатии "Ирфон", таҳсил дар мактаби кинодраматургии назди Киностудияи "Тоҷикфилм", сардабири шуъбаи филмҳои ҳуҷҷатии "Тоҷикфилм", сармуҳар. Комитети давлатии Тоҷикистон оид ба кинематография, котиби масъули маҷаллаи "Машъал", муовини аввали раиси Комитети Тоҷикистнии муҳофизати сулҳ ва мудири Тоҷикистнии Хазинаи сулҳ 1. Эҷодиёт Аз соли 2003 то охири умр ба корҳои эҷодӣ машғул буд. Барои кӯдакону наврасон як силсила шеъру достон офаридааст, ки дар маҷмӯаҳои "Гулдара", "Шеърҳо, афсонаҳо, чистонҳо", "Сурнайчӣ", "Оши ҳалол", "Чӣ хуш аст?", "Дафтари мо — кони панҷ" ва ғ. фароҳам омаданд. Наримон Бақозода рӯҳу равони кӯдаконро мефаҳмид, ба завқашон муносиб рафтор менамуд. Асарҳое меофарид, ки завқи кӯдакони синни томактабӣ ва хурди мактабхонро ангехта тавонанд. Аввалин либреттои операи бачагонаи тоҷик "Хонаи заргӯшбибӣ", радиопйесаи "Истиқболи Барфибобо", драмаи телевизионии "Кадри ҳавоӣ" аз силсилаи намоишномаҳоеанд, ки дар саҳнаи театрҳои ҷумҳурӣ — Душанбе, Хуҷанд, Чкаловск ва ғ. ба намоиш гузошта шудаанд. Чандин асари нависандагони шӯравӣ — "Доктор Айболит"-и К. Чуковский, шеърҳои С. Маршак, ҳикояву афсонаҳои А. Гайдар ва диг.-ро ба забони тоҷикӣ гардонидааст. Ба забони русӣ маҷмӯаҳои Наримон Бақозода "Хандаляк", "Ишь ты, озорной", "Что всегда слаще?", ба забони узбекӣ маҷмӯаи шеърҳои "Гулсара" ба табъ расидаанд. Ҷоизаҳо Бо медали "Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин", "Нишони Фахрӣ"-и Кумитаи сулҳхоҳони Олмон ба номи Жолио Кюри, медали тилои Федератсияи байналхалқии хазинаи сулҳ сарфароз гардидааст. Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон, Ходими шоистаи фарҳанги Тоҷикистон буд. Узви ИН Тоҷикистон аз соли 1974.
Бақоҷон Ҳабибов

Бақоҷон Ҳабибов – мутриби Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷўраев, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Нигаред.
Гулчеҳра Бақоева

Гулчеҳра Бақоева (15 декабри 1908, Қӯқанд — 17 марти 1975, Душанбе) — ҳунарпешаи тоҷик. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон. Фаъолият Фаъолияташ соли 1927 дар театри сайёри Бухоро оғоз ёфта, дар Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ давом мекунад. Бақоева дар саҳнаи театр садҳо образи занони ҷассури мубориз ва софдилро офаридааст. Ролҳояш: Марина Мнищек ("Борис Годунов"-и А. Пушкин,1937), Леди Мильфорд ("Мак рва муҳаббат"-и Ф.Шиллер, 1937), Ҷаннатхон ("Тӯҳмат"-и С. Саидмуродов ва И. Исмоилов, 1938), Қумрӣ ("Калтакдорони сурх"-и С. Улуғзода,1941), Таҳмина ("Рустам ва Суҳроб"-и Пирмуҳаммадзода ва В.Волькенштейн,1941), Эмилия, доя "Отелло", "Ромео ва Ҷулйетта"-и У. Шекспир, 1941, 1947), Огудалова ("Духтари бебисот"-и А. Островский, 1948), Белина ("Бемори қалбакӣ"-и Ж. Мольер,1944), Ховархола ва Мӯҳтола ("Дили модар" ва "Шаби бисту ҳаштум" Ҷ. Икромӣ, 1943. 1946), Ганна Лихта ("Сӯиқасди маҳкумон"-и Н. Вирта, 1949), кампири мутаассиб Иқлимбону ("Саодат"-и С. Саидмуродов ва М. Рабиев, 1948), Ҷаҳонхола ("Оршин-мололон"-и У. Ҳоҷибеков, 1948), Дунька ("Любовь Яровая"-и К. Тренёв 1955), Модари Ҷамила ("Бой ва хидматгор"-и Ҳ.Ҳамза,1957),Модар ("Тӯй"-и С.Ғанӣ,1958) ва ғ. Бақоева ролҳои занонро дар радиопьесаҳо ва сенарияҳои телевизионӣ низ иҷро кардааст. Дар дубляжи филмҳо ба забони тоҷикӣ ширкат дошт 1. Ҷоизаҳо Бо 2 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ордени "Нишони Фахрӣ", медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.
Бақоии Самарқандӣ

Бақоии Самарқандӣ — шоир и тоҷик. Зиндагинома Дар илми мусиқӣ ва ҳунари хаттотӣ машҳур будааст. Дар манбаъҳои адабӣ, масалан, тарҷумаи "Маҷолису-н-нафоис"-и Алишери Навоӣ, аз ӯ чун шахси фозилу донишманд ёд шудааст. Маъхазҳо, аз девон доштанаш иттилоъ медиҳанд, вале нусхае аз он то ҳол дастрас нагардидааст. Пораҳои ашъораш дар тазкираву баёзҳо омадаанд. Ин байт аз эҷодиёти ӯст: Қадам, ки дар раҳи ишқ аст, бештар монам, Ба мулки ишқ расам, ё ба роҳ сар монам.
Бақоӣ (деҳа, н. Турсунзода)

Бақоӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Навободи ноҳияи Турсунзода. Аз Бақоӣ то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 12 км; роҳаш асфалтпӯш. Аҳолиаш 2011 нафар, тоҷикон. Иқтисод Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, китобхона, сартарошхона, осиёб ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ, чорводорӣ ва зироаткорӣ. Заминҳо аз дарёи Ширкент обёрӣ мешаванд.
Ҳамид Бақозода

Ҳамид Бақозода (5 майи 1910, Самарқанд – 16 сентябри 1943, дар оромгоҳи деҳаи Русинои ноҳияи Корочевскийи вил. Орлови Федератсияи Россия мадфун аст) — публитсист, омӯзгор ва муҳаққиқи тоҷик. Зиндагинома Дар ҶБВ (1941–45) ба шаҳодат расидааст. Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, дар Донишкадаи омӯзгории Самарқанд ва Дорулмуаллимини тоҷикии Тошканд таҳсил кардааст. Фаъолияти корӣ Аз 14-солагӣ ба кори рӯзноманигорӣ ва омӯзгорӣ машғул шудааст. Фаъолияти омӯзгории Ҳамид Бақозода солҳои 30 садаи 20 дар мактаби миёнаи собиқ вил. Ӯротеппа, "Машқҳои имлоӣ" (барои синфҳои 3 мактабҳои ибтидоӣ, 1937–40), "Забони тоҷикӣ. Грамматика ва орфография" (барои мактабҳои чаласаводон, ҳамроҳи Ҳ. Каримов, 1941), "Китоби дарсии забони тоҷикӣ. Грамматика ва имло" (қ., барои синфҳои 4-и мактабҳои ибтидоӣ, 1941) ва ғ. ба қалами ӯ тааллуқ доранд. Аз зумраи аввалин равшанфикрони тоҷик буд, ки баъди таъсиси "Рӯзи Рӯдакӣ" зарурати ҷашни умумихалқии Рӯдакиро қатъӣ ба миён гузошт: "Ҷашни шоири бузурғамон Абулҳасани Рӯдакӣ кай мешавад?", "Барои муассиси адабиётамон ҷашн лозим аст". Дар бораи устод С. Айнӣ, А. Лоҳутӣ ва диг. адибони ҷавони тоҷик, масъалаҳои забон ва тарҷумаи бадеӣ дар ҳамон давра як силсила мақола навиштааст. Ҷоизаву ҷоизаҳо Соли 1935 барои нишон додани фаъолиятмандӣ дар мубориза барои интизом ва сифати хуби таълим бо Ифтихорномаи Комб. педагогии Самарқанд ва унвони фахрии "Зарбдори панҷсолаи 2" мукофотонида шудааст. Расми Б. дар албоми аввалин хатмкардагони Техникуми педагогии тоҷикии ба номи Баумани Комиссиариати халқии маорифи ҶШС Ӯзбекистон дар Самарқанд (1931–34), дар қатори муаллимони беҳтарин ҷой гирифтааст.
Муҳаммадориф Бақоии Бухороӣ

Хоҷа Муҳаммадорифи Бақоӣ (? — қарни) — шоир ва тазкиранависи форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш Бухоро таҳсил карда, касби камол намудааст. Соли 1571 озими Ҳиндустон шуда, муддате дар Бангола, баъдан дар Дакан зистааст. Дар дарбори ҳукмронони ин шаҳрҳо хидмат кардааст. Шоири тоҷик Абдурраҳмони Мушфиқиро устоди худ мешумурд. Аз осори Бақоӣ маснавии "Гулшани ашъор" (дар вазни "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ) боқӣ мондааст. Тазкираи умумии "Маҷмаъ-ул-фузало" доштанашро ҳам таъкид кардаанд. Ин байт аз эҷоди ӯст: Дар он хона аз сурати беравон Чароғе барафрӯхт аз нури ҷон.
Бақӣ ибни Махлад

Абуабдураҳмон Бақӣ ибни Маҳлади Қуртубӣ — муҳаддис ва муфассири машҳури андалусӣ. Зиндагинома Таҳсилоти ибтидоиро дар маҳфили муҳаддисони Андалус оғоз карда, сипас роҳии сарзаминҳои дигари шим. Африқо, Миср, Ҳарамайн, Димишқ ва шаҳрҳои Ироқ гардид. Бақӣ ибни Махлад бо тӯшаи пурборе аз ҳадису фиқҳ ба Андалус баргашта, ҳамроҳи дӯсташ Муҳаммад ибни Ваззоҳ он сарзаминро пойгоҳе барои нашри ҳадис гардонид. Ибни Ҳазм ӯро дар заминаи ривояти ҳадис ҳампойи Имом Бухорӣ арзёбӣ кардааст. Бақӣ ибни Махлад тафсире дошт, ки ба гуфтаи Ибни Ҳазм аз "Тафсири Табарӣ" бартар буда, ҳамчунин, муснаде таълиф намудааст, ки аҳодис дар он дар зайли номи саҳобагон ва ба тартиби мавзӯъу ҳуруфи алифбоӣ танзим ёфта будаанд.
Баққабозӣ

Баққабозӣ, қурбоқабозӣ Ду нафар бачаҳо яктогӣ санг ё устухони ҳайвонро, ки онро "баққа" меномиданд, дар даст мегиранд. Яке аз бозингарон сангро дар замин ба пеш ҳаво медиҳад. Бозингари дуюмӣ бояд бо санги худ санги ҳарифашро нишон гирифта занад. Агар санги ҳарифашро зада тавонад, пас бозингари якум ӯро ба пушташ "савор" карда, то ба ҷое, ки сангҳо бархӯрдаанд, мебарад. Дар Рашту Дарвоз нимфаъол аст. 1 Адабиёт 1. Нурджанов Н. Игры Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.3, Д., 1976. Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.1. Д., 2015. Нигаред Манобеъ.
Баққолӣ

Баққолӣ — дукони фурӯши маводи хӯрокворӣ (аз қабили орд, сабзавот, равғану биринҷ ва ғайра. Пешаи савдогарии замонҳои пешин. Соҳиби онро "баққол" мегуфтанд, ки дар дукони назди хона ё ҳавлии худ мева, сабзавот, дорувор, ширинӣ, ғаллаву дона ва чизҳои барои рӯзгор зарурро мефурӯхт. Харидорон метавонистанд аз баққолӣ чизҳои заруриро ба нася гиранд. Таърих Баққолӣ дар шаҳрҳо ва баъзе ноҳияҳои Осиёи Миёна то нимаи аввали садаи вуҷуд дошт. Баъдтар, бо мурури замон, қариб аз байн рафт. Дар байни мардум истилоҳи "баққолии фалонӣ" ё "фалонча баққол" низ мавҷуд буд. Дар асрҳои пешин тахаллус ва лақаби баққолӣ бисёр буд. Баққолҳоеро, ки дар баробари баққолӣ шеър мегуфтанд, "баққолӣ" ё "баққол" меномиданд. Баққолӣ ҳоло ҳам дар кишварҳои Эрону Афғонистон маъмул аст. Баққолиро дар кишварҳои Аврупо "бакалея" меноманд. Баққолӣ дар даврони шӯравии Тоҷикистон қариб аз байн рафта бошад ҳам, пас аз истиқрори истиқлол дар саросари кишвар дубора пайдо шуда, ки ҳамон вазифаи пешинаи Баққолиро адо мекунад.
Баҳла

БАҲЛ, дасткаши чармини шикорӣ.