ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Ворухӣ

Ворухӣ — як навъ зардолуи маҳаллӣ. Дарахташ ҳирамшакл, серҳосил, то 200 кг самар овардааст. Ниҳоли пайвандиаш баъди 4 сол ба воя мерасад. Охирҳои март гул карда, мевааш аввали август мепазад. Самараш байзашакл, вазнаш 25-30 г, андозааш 34 х 34,633,3 мм; чоки паҳлуяш ноаён, пӯсташ тунуки сахт, пашмакдор, ба гӯшт сахт часпидааст; рангаш зарди қаймоқмонанд, холҳои зардтоб дорад. Гӯшти мевааш хамираки сершира, хуштаъму хушбӯ; дар таркибаш то 24 % моддаҳои хушк, 12 % қанд ва 1,3 гл туршӣ мавҷуд аст. Донакаш миёнаҳаҷм (22 х 17,6 х 10,6 мм), аз гӯшташ ба осонӣ ҷудо мешавад; мағзаш ширин. Думчамевааш сахт, қисми зиёди мевааш дар шохаҳо мехушкад. Самарашро асосан тар мехӯранд, мехушконанд (22 % баргак ва 34 % ғӯлинги зардча ҳосил мешавад). Ворухӣ бештар дар деҳаҳои Оббурдан, Пастиғав, Ревомутки ноҳияи Мастчоҳи Кӯҳӣ ва деҳаҳои Рарз, Дардар, Искодару Варзиманори ноҳияи Айнӣ мерӯяд. Дарахташ сармобардор аст. Ба меваи орухӣ асосан пармачӣ ва касалии оташак осеб мерасонад.
Ворсино (ноҳияи Родник, Иванов)

Ворсино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Родник, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Воруна

Воруна (ҳин. бос. 1) — яке аз куҳантарин ва тавонотарин худоёни эзадкадаи ориёӣ ва устураи ведоӣ, ки нигаҳбони низоми табиии кайҳонӣ ва фазилатҳои ахлоқӣ дониста мешуд. Дар забони қадимии юнонӣ маънои "Осмони соф"-ро дошт. Замину Осмон дар устураи мардуми ориёӣ падару модари кайҳонӣ шинохта мешуданд, аз ин рӯ, Осмон нахустин худои ориёӣ ба шумор мерафт. Бо мурури замон дар давраи ведоӣ Воруна ҳамчун худои осмонӣ мазҳари фазои олам дониста шуд. Оташе, ки дар шакли барқ аз осмон меояд (дар асотири халқҳои эронӣ — Озар), писари Воруна маҳсуб мешуд. Аз байни худоҳои нисбатан бузурги аҳди бостони ориёӣ (Воруна, Индра, Аноҳита, Меҳр ва ғайра) Воруна ҳамчун мазҳари қувваҳои моддии табиат, эзади некхоҳу меҳрубон ба шумор мерафт, ки аз рӯйи аҳаммияташ танҳо бо Индра баробар буд, зеро ҳар ду аз ҷумлаи худоёни мустабид буданд. Дар Ведаҳо ба Воруна сурудҳои ниёишии зиёд бахшида шудаанд. Эзадони ведоӣ ба се гурӯҳ — осмонӣ, фазоӣ ва заминӣ тақсим мешуданд. Воруна аз ҷумлаи худоёни осмонӣ ба шумор меравад. Он бо Худои аҳду паймон — Митра (Меҳр) сахт алоқаманд мебошад. Образи Воруна то пайдо шудани Ведаҳо ба худои обҳои баҳру бари хетиҳо дар тамаддуни хетию аккадии Аруна ва Аҳурои дини маздоии куҳан шабоҳат дошт. Номи Воруна ҳамроҳ бо Митра ва Индра дар паймони шоҳони Осиёи Пеши ҳазораи дуюми то м. сабт гардидааст. Бо вуҷуди он ки Воруна ва Митра нигаҳбони низоми кайҳонӣ пиндошта мешуданд, ба Воруна қувваю қудрати фавқулодаи соҳирӣ (майя), ҳамчунин масъулияти амали низоми оламро нисбат медоданд. Воруна худои обҳои кайҳонӣ низ дониста мешуд. Дар Ведаҳои навтар, ҳангоме ки Праҷапати эзиди офаринанда ва илоҳаи аъзам шинохта шуд, мақоми Воруна таназзул ёфта, ҷойи онро Индра гирифт. Баъди асри ведоӣ Воруна ба худои муқаррарии кишвари рӯшноӣ табдил ёфт. Дар асотири пуранӣ (баъдиведоӣ) омадааст, ки Воруна аз худои бартар ба илоҳаи уқёнусҳо, дугоники Нептун табдил ёфтааст. Дарёҳо, ки ба воситаи онҳо оби баҳру уқёнусҳо таъмин мегардид, хоҳарони Воруна маҳсуб мешуданд. Воруна муқобили обхезию туғёнҳои харобиовар мубориза мебурд. Дар уқнумнигории ҳиндуия Воруна ҳалқаи дор дар даст тасвир мешуд, ки рамзи худои мустабид будани ӯро ифода мекард. Баъди давраи ведоӣ ӯро ҳамчун илоҳае тасвир кардаанд, ки дар тахти алмосӣ дар бари ҳамсараш нишаста, дар атрофаш худоёни кучаки кӯлу дарёҳо гирд омадаанд.
Ворчани (ноҳияи Стародуб)

Ворчани — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Стародуб, ки дар вилояти Брянск қарор дорад, дохил мешавад.
Ворятино (ноҳияи Комсомолск, Иванов)

Ворятино — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Комсомолск, ки дар вилояти Иванов қарор дорад, дохил мешавад.
Ворша (ноҳияи Собин)

Ворша — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа, дар ҳайати ноҳияи Собин, ки дар вилояти Владимир қарор дорад, дохил мешавад.
Қурбонназар Восеев

Қурбонназар Восеев (Восеев Қурбонназар Қувватович, мутахаллис ба Қурбон Тӯсафӣ; зод. 1 марти 1971, деҳаи Тӯсаф, ноҳияи Файзобод, ҶШС Тоҷикистон) — рӯзноманигори тоҷик. Зиндагинома Қурбонназар Восеев 1 марти соли 1971 дар деҳаи Тӯсафи ноҳияи Файзобод дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи таҳсилоти ҳамагонии рақами 21-и ноҳияро соли 1988 хатм кардааст. Солҳои дар сафҳои артиши Шӯравӣ дар Украина ва Узбакистон хидмат кардааст. Хатмкардаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. Корнома Фаъолияти кораишро дар идораи рӯзномаи ноҳиявии "Набзи Файзобод" ба ҳайси мусаҳҳеҳ ба фаъолият оғоз менамояд. Охири ҳамон сол мухбири рӯзномаи мазкур таъйин мегардад. Солҳои дар мактабҳои миёнаи рақамҳои 46 ва 21-и ноҳияи Файзобод ба ҳайси омӯзгор фаъолият намудааст. Солҳои дар шабакаи радиои "Садои Душанбе" 1 кор карда муаллиф ва муҷрии барномаҳои "Пайраҳаи мурод", "Суруд барои шумо", "Ки медонад?", "Ҳафт ахтар", "Инро шумо медонед?" буд 2. Солҳои дар Шабакаи якуми Телевизиони Тоҷикистон дар вазифаҳои гуногун — аз хабарнигор то муовини сармуҳаррир кор кардааст. Аксари бинандагони телевизион ӯро чун "Ҷаноби Сиёҳ" дар барномаи мубоҳисавии "Сафеду Сиёҳ" дар муқобили "Ҷаноби Сафед" (Раҳмоналӣ Миралазода) мешиносанд. Айни замон сардори Хадамоти матбуоти ҶСК "Тоҷиксодиротбонк" аст. Оиладор, соҳиби 4 фарзанд.
Восеъободи Калон

Восеъободи Калон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ. Аз Восеъободи Калон то маркази ноҳия 4 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 4140 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, 4 нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди ҷомеъ, Беморхонаи минтақавии зидди бемориҳои сил, 14 хоҷагии деҳқонии хурд, китобхона ва клуб дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри Кафтархона ва дарёи Панҷ ба воситаи насосҳои обкаш обёрӣ мешаванд.
Восеъободи Хурд

Восеъободи Хурд — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдӣ Авазови ноҳияи Восеъ. Аз Восеъободи Хурд то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 3 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1410 нафар, тоҷикон. Иқтисод Деҳа мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ, масҷиди панҷвақта ва 12 хоҷагии деҳқонии хурд дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри Кафтархона обёрӣ мешаванд.
Восид Шарипов

Восид Абдухолиқович Шарипов (18.10.1957) Хучанд, вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои филологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1980 ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муаллимаи забон ва адабиёти рус Солҳои 1980 – 1981 – Муаллими мактаби таҳсилоти ҳамагонии 15 шаҳри Хуҷанд Солҳои 1981 1983 – Роҳбари гурӯҳи телеграфистони қисми ҳарбии шаҳри Муром, вилояти Владимир Солҳои 1983 – 1989 – Муаллими кафедраи инкишофи нутқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Солҳои 1989– 1993 – Муҳақиқ – коромӯз ва аспиранти Пажуҳишгоҳи тадқиқоти илмии таълимии забони русӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Солҳои 1993– 1994 – Мудири кафедраи кафедраи инкишофи нутқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Солҳои 1994 – 1998 – Дотсенти кафедраи инкишофи нутқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Аз соли 2008 то ҳол - Дотсенти кафедраи адабиёти рус ва хориҷии факултети филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
Восилии Бухороӣ

Мавлоно Восилии Бухороӣ — шоир и тоҷик (асри 16). Зиндагинома Аз нисбааш аён аст, ки дар Бухоро ба дунё омада, зиндагию эҷод кардааст. Девонаш дастрас нагардидааст. Намунаҳо аз осораш дар тазкираҳову баёзҳо вомехӯранд. Ин байт аз ӯст: Он гирдбод нест ба гирди сарои ту, Саргаштаест рақскунон дар ҳавои ту.
Восил ибни Амр ал-Қайсӣ

Восил ибни Амр ал-Қайсӣ — волии Бухоро дар замони истилои арабҳо. Табарӣ ду бор аз Восил ибни Амр ёд намудааст: бори аввал дар ҷанги арабҳо бо суғдиёну туркҳо ба ҳолати душвор афтода, бо сипоҳи худ аз пушт ба онҳо зарба зада ғолиб меояд. Бори дуввум соли 739 ҳангоми шарҳи кушта шудани бухорхудот Туғшода ва Восил ибни Амр аз дасти ду деҳқони бухороӣ, ки барои шикоят ба назди Наср ибни Сайёр омада буданд. Мутобиқи маълумоти Табарӣ Восил ибни Амр дар Бухоро зиста, якҷоя бо мардуми Бухоро дар назди деҳаи Зармони Самарқанд бо дастаи савораи туркҳо ҷангидааст. Восил ибни Амр ба ҷамъоварии хироҷу молиёт ва фаъолияти бухорхудот назорат мекард. Восил ибни Амр бо мардуми маҳаллӣ алоқа надошт ва хироҷ аз тарафи амалдорони маҳаллӣ ҷамъоварӣ мешуд.
Восилия

Восилия — гурӯҳе фосиқону фасодкорон ва бадахлоқону зишткирдорон, ки дар баробари анҷом додани рафтору амалҳои ношоиста худро орифу шайху суфӣ вонамуд карда, иддиои ба Ҳақ восил шудан (расидан) доштанд ва мегуфтанд, ки таклиф (фармуда)-ҳои шаръӣ аз зиммаашон соқит гаштаанд. Ба пиндошти онҳо, намозу рӯзаву закоту ҳаҷ ва аҳкоми дигарро аз баҳри он муқаррар кардаанд, ки шахс аввал бо ин умур машғул гашта, ахлоқи худро неку гардонад, то ӯро маърифати Ҳақ ҳосил шавад. Чун маърифат ҳосил шуд, восил бувад ва чун восил шуд, таклиф аз вай бархезад. Дигар ҳеч чиз аз фармудаҳои шариат бар вай воҷиб набошад; ҷумла муҳаррамот, аз хамру зинову ливоту моли мардум бар вай ҳалол буда, касе бар вай эътироз нанамояд, ҳар чӣ ӯ кунад, неку бувад. Ба андешаи пайравони восилия, агар яке аз онҳоро шаҳват ғолиб ояд ва аз дигаре муҷомаат талаб намояд, аммо он дигарӣ монеъ шавад, пас ӯ восил набошад ва манъ куфр бувад. Агар кӯдаке аз марде, ки аз восилон набошад, иҷобат кунад ва шаҳвати ӯ биронад, ин мард ба дараҷаи вилоят бирасад ва он кӯдак аз бузургон гардад. Пайравони восилия бо тасаввуф ҳеч гуна робитаву алоқамандие надоштанд, балки баръакс, андешаву амалҳояшон мухолиф бо таълимоти ирфонӣ ва арзишҳои волои ахлоқии он буданд ва бо чунин пиндору рафторҳои зишту ғайриахлоқии худ суфияро бадном мекарданд.
Муҳаммаднабӣ Восили Кобулӣ

Восили Кобулӣ, Мирзо Муҳаммаднабихон ибни Мирзо Ҳошимхон (май 1892) — шоир ва хаттоти форс-тоҷик. Зиндагинома Бо лақаби "Дабиру-л-мулк" низ машҳур аст. Таълимоти ибтидоиро дар назди Мулло Раҳмдилхони мударрис дар қаряи Муродхонии Кобул гирифта, баъд аз он ҳунари хаттотиро омӯхтааст. Дар шеъргӯӣ шавқ ва табъи баланд доштааст. Восили Кобулӣ шахси соҳибиззату обрӯманд будааст. Дар Кобул бо сардабири дафтари шоҳӣ Мирзо Муҳсинхон шинос шуда, дар дарбори Шералихон ба кор даромад. Баъди сафири Афғонистон дар Русия таъйин гардидани Мирзо Муҳсинхон вазифаи муншӣ, дабир ва сардабирии дарборро ба уҳда гирифт. Дар замони ҳукмронии Абдураҳмонхон низ Восили Кобулӣ аз аҳли дарбор будааст. Эҷодиёт Восили Кобулӣ шоири ғазалсарост. Ғазалҳояш дар пайравӣ аз ғазалҳои Ҳофиз ва бо сабки ироқӣ эҷод шудаанд. Дар девони ашъори Восили Кобулӣ анвои гуногуни назм — қасида, қитъа, рубоӣ, тарҷеъбанд ва ғ. фароҳам омадаанд. Як девони иборат аз мухаммасҳо низ доштааст. Ин ғазал аз ӯст: Май хӯр ба савти фохта имшаб, ки субҳдам Аз андалеби ин чаман овоз нашнавӣ. Ай сарви навбаромада, ин саркашӣ чаро, Чун як-ду рӯзи дигар аз ин боғ меравӣ? Гар Ҷам шавӣ ба ҳашмату Доро ба кибру ноз, Охир ба тахта ҷо шавӣ аз тахти хусравӣ. Подоши нек неку мукофоти бад бад аст, Дирӯз ҳар чӣ киштаӣ, имрӯз бидравӣ. Шайхони шаҳри мо ҳама арбоби нахватанд, Ҳон, ай писар, ба зоҳири ин қавм награвӣ! Шукри Худо, ки далқи майолуди пири мо Аз моли вақф нест чу дастори мавлавӣ.
Восилии Табрезӣ

Восилии Табрезӣ — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар зодгоҳаш абрешим мефурӯхт ва баъдан комилан тоҷир шуд. Ба замми касби асосиаш шеър низ мегуфт. Аз девон доштанаш иттилоъ дода нашудааст. Матлаъи зерин аз ӯст: Мушкиле ҳаст зи сирри даҳанат дар дили мо, То нагӯӣ сухане, ҳал нашавад мушкили мо.
Восилии Марвазӣ

Восилии Марвазӣ — шоир и фосизабони Ҳиндустон. Зиндагинома Дар Балх таҳсил карда, ба камол расид. Дар манбаъҳои адабӣ, аз ҷумла, "Тазкирату-ш-шуаро"-и Мутрибии Самарқандӣ аз ӯ чун шоири хушгӯй ва машҳуре ёд шудааст. Аз ин шоир дар тазкираҳои "Ҳафт иқлим", "Рӯзи равшан", "Нигористони сухан", "Шоми ғарибон", "Гулзори ҷовидон", "Арафоту-л-ошиқин" ва ғ. низ ёд шудааст. Қаландариро пеша карда буд. Муддате дар шаҳри Ҳирот зист, баъдан ба Қазвин рафта дар дарбори Таҳмоспи (ҳукмронӣ 1524-76) хидмат кард. Дар либоси қаландарӣ ба Ҳиндустон рафт ва муддате дар хидмати дарбори Насриддин Муҳаммад Ҳумоюн (ҳукмронӣ) буд. Пас аз сафари ҳаҷ ба Фарорӯд баргашт ва дар ҳамин ҷо аз олам даргузашт. Аз эҷодиёти Восилии Марвазӣ ғазалҳо, қитъаҳо ва абёти пароканда тавассути тазкираҳову баёзҳо расидаанд. Ғазалҳояш ишқӣ-ирфониянд. Абёти зерин намунае аз эҷодиёти ӯянд: Ин лоларӯй ғолия аз мушки Чин кашид, Ё бар баёзи моҳ хатти анбарин кашид. Дил сайди чашми ӯ, ки зи мижгон кашид тир, Қурбони абрӯяш, ки камон аз камин кашид. Ман сина чок кардаам, ӯ хашмнок шуд, Ман рӯйи дил намудаму ӯ теғи кин кашид. Афтод акси оина бар хоки мақдамаш, Ё офтобро маҳи ман бар замин кашид. Ҷоне, ки дошт Восилӣ аз ишқ ёдгор, Мардонавор дар раҳи мардони дин кашид.
Восит

Восит — шаҳр дар Ироқ. География Иқлим.
Восил ибни Ато

Абуҳузайфа Восил ибни Ато ал-Басрӣ ал-Ғаззол — яке аз мутакаллимон ва бунёдгузорони муътазила. Зиндагинома Муддате дар Басра шогирди Ҳасани Басрӣ буд ва дар маҷлиси дарси ӯ иштирок мекард. Дар он ҳангом мардум дар бораи мусулмонони гунаҳкор гуфтугузор мекарданд ва азориқа соҳибони гуноҳи кабираро кофир мешумурданд. Аз нигоҳи Ҳасани Басрӣ ва ҷумҳури аҳли суннат мусулмоне, ки ба ягон гуноҳи бузург даст задааст, агар ба Худо ва китобҳои осмонӣ имон дошта бошад, фосиқ аст ва бинобар фисқаш аз имону ислом хориҷ намешавад. Аммо Восил ибни Ато гуфт, ки мусулмони фосиқ на муъмин аст ва на кофир, балки дар миёни он ду ҷой дошта, фисқ мартабаи байни имон ва куфр аст. Ҳасани Басрӣ барои чунин суханон Восил ибни Ато-ро аз маҷлиси худ ронд. Восил ибни Ато аз ҷамъият канора гирифта, дар бари сутуне аз сутунҳои масҷиди Басра нишаст. Аз ҳамон рӯз пайравонаш ба "муътазила" ("канорагирифтагон") маъруф шуданд. Восил ибни Ато ҳеч кадоме аз ҷонибҳои даргирро дар ҷангҳои Ҷамал ва Сиффин ба таври мушаххас гунаҳгор надониста, бар хилофи хавориҷ ва мурҷиа дар ин маврид мавқеи таваққуфро ишғол намуд ва гуфт, ки бояд яке аз он ду даста фосиқ бошанд, вале инро наметавон дуруст (би айниҳи) дақиқ кард. Восил ибни Ато ба каломи муътазилӣ оғоз бахшида, ба илоҳиёти муътазила замина гузошт. Андешаҳои худошиносии ӯ дар заминаи усули хамсаи муътазила қарор гирифтанд. Восил ибни Ато бар зидди мушаббиҳа баромада, таъбирҳои қуръониро дар ин маврид таъвил менамуд. Чунончи, ба андешаи ӯ, таъбири "бо дастони Худ офарид" ба маънои "ба ҳукми Худ" аст, ҳамон тавре ки дасткушодӣ рамзи саховат ва дасти баста рамзи бахилӣ аст. Ба қавли Муҳаммади Шаҳристонӣ, таълимоти Восил ибни Ато ва пайравонаш дар бораи сифоти илоҳӣ таҳти таъсири бевоситаи аҳкоми масеҳии Юҳаннои Димишқӣ ва фалсафаи юнонӣ қарор дошт. Тибқи маълумоти Ҷоҳиз, Восил ибни Ато нахустин касест, ки гурӯҳҳои мулҳидон, хавориҷ, ғулоти шиа ва ҳашвияро табақабандӣ кардааст. Восил ибни Ато осори зиёд тасниф намудааст. "Аснофи мурҷиа", "ал-Манзилату байна-л-манзилатайн", "ат-Тавҳиду ва-л-адл", "Маъонӣ-л-Қуръон", "Табақоту аҳли-л-илми ва-л-ҷаҳл", "ас-Сабилу ило маърифати-л-ҳақ" аз ҷумлаи таснифоти ӯянд. Асари ахир дар таърихи фиқҳи исломӣ нақши муассир дошта, дар он Восил ибни Ато чор тарз (вуҷуҳ)-и маърифати ҳақро муайян намуд: тавассути Китоби нотиқ, хабари муҷмаъ алайҳ, ҳуҷҷати ақл, иҷмоъи уммат. Восил ибни Ато фасоҳати беназир дошт, вале ҳарфи "р"-ро "ғ" талаффуз мекард, аз ин рӯ ҳангоми гуфтугӯ калимаҳоеро, ки ҳарфи "р" доштанд, истифода накарда, ба ҷои онҳо дигар калимаҳои муродифашонро ба кор мебурд. Пайравони Восил ибни Ато дар маъхазҳо бо номи восилия низ ёд мешаванд.
Воситаи ахбори омма

Воситаи ахбори омма (ВАО) – василаҳои паҳнкунии ахбор барои омма – нашрияи даврии чопӣ, радио, телевизион, видео, аудио, кинохроника, оҷонсии иттилоотӣ, сомонаҳои интернетӣ; воситаҳои ахбори омма (матбуот, радио, телевизион, ҳамчунин сомонаҳои интернетӣ), ки фаъолияти рӯзноманигорон тавассути онҳо амалӣ мегардад. ВАО вазифаҳои гуногунро иҷро мекунад: иттилоотӣ, таълиму тарбиявӣ, танқид ва назорат, тарзи иҷрои хоҳишҳои иҷтимоӣ, сафарбаркунӣ, яъне ташвиқ ба амали муайяни сиёсӣ. ВАО имкони бузурги таъсир ба ақлу эҳсоси одамон ва рафтори сиёсиро дорад. Дастрасӣ ба ВАО шароити муҳиммест дар ташаккули рақобат ва таъмини демократия дар ҷомеа.
Воситаи иттилооти оммаи мунитсипиалӣ

Воситаи иттилооти оммаи мунитсипиалӣ – воситаи иттилооти оммавие, ки аз ҷониби мақомот (ё мақомотҳо)- и маҳаллӣ ё ташкилотҳои онҳо таъсис дода шудаанд ва аз тарафи ташкилоти ғайритиҷоратии мунисипиалӣ истеҳсол карда мешаванд...
Воситаҳои андозагирӣ

Воситаҳои андозагирӣ — воситаҳои техникие, ки барои ченакгирӣ истифода шуда, дорои хусусиятҳои меъёрбандишудаи метрологӣ мебошанд ва воҳиди бузургиҳои физикавиро таҷдид ва (ё) ҳифз менамоянд. Ба воситаҳои андозагирӣ меъёрҳои бузургиҳои физикавӣ, асбобҳои ченакгирӣ, табдилдеҳҳои ченкунанда (санҷишӣ) дохил мешаванд. Инчунин дастгоҳҳои ченакгирӣ, системаҳои санҷишӣ ва маҷмӯъҳои санҷишию ҳисоббарорӣ, ки аз ҷамъи воситаҳои андозагирии зикрёфта, ҲМЭ (ҳисобмошинҳои электронӣ) ва дигар васоити техникӣ, аз ҷумла олоти ёрирасон иборатанд, воситаҳои андозагирӣ маҳсуб меёбанд. Бинобар зиёд будани навъҳои бузургиҳои ченшаванда тарзи кори воситаҳои андозагирӣ низ гуногун аст. воситаҳои андозагирӣ дар асоси падидаҳои механикӣ, электрӣ, электронӣ, магнитӣ, оптикӣ, гармӣ, кимиёӣ ва ғ., инчунин дар асоси маҷмӯи баъзе аз онҳо амал мекунанд. воситаҳои андозагирӣ худкор (автоматӣ) ва дастӣ, стандартӣ ва ғайристандартӣ шуда, барои чен кардани ҳарорат, фишор, миқдор, вазн, ғилзати маҳлулҳо, сатҳ ва ғ. истифода мегарданд. воситаҳои андозагирӣ-ро инчунин дар асбобҳои санҷишӣ, сигналдиҳӣ, батанзимдарорӣ, дар идоракунии равандҳои истеҳсолот, барои ҷамъ кардани иттилооти гуногун, ки ба тавассути ҳисобмошинҳои электронӣ коркард мешаванд, кор мефармоянд.
Воситаҳои ахбори оммаи махсус-гардонидашуда

Воситаҳои ахбори оммаи махсус-гардонидашуда – воситаҳои ахбори оммае, ки дар Қонун "Дар бораи матбуоти даврӣ ва дигар воситаҳои ахбори омма" дар бораашон қоидаҳои махсус ҷудо карда шудааст...
Воситаҳои баёни журналистика

Воситаҳои баёни журналистика – воситаҳои махсуси ифодаи матлаб, ки дар журналистикаи амалӣ истифода мешаванд. Ҳар як журналист дар баёни фикр ва ё матлаб аз воситаҳои гуногун: фактоварӣ, ташреҳ, тарзи таҳлил ва амсоли ин истифода мебарад...
Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ

Воситаҳои ахбори оммаи давлатӣ – воситаҳои ахбори омма, ки аз ҷониби мақомоти давлатӣ ва ё зерсохтори он таъсис шудааст, ё аз ҷониби созмони ғайритиҷоратии давлатӣ нашр ва аз буҷаи давлат маблағгузорӣ карда мешавад. Назорати он, аз ҷумла мазмуни барномаҳо дар ихтиёри давлат аст...
Воситаҳои бурдани амалиёти ҷангӣ

Воситаҳои бурдани амалиёти ҷангӣ - ин силоҳ ё техникаи ҳарбӣ мебошад, ки баҳри несгу нобуд сохтани воситаҳои моддӣ ё қувваи зиндаи душман аз ҷониби нерӯҳои мусаллаҳи тарафи даргир истифода шудаанд. Воситаҳои бурдани амалиёти ҷангӣ ба манъшуда (ё қисман манъшуда) ва манънагардида ҷудо мешаванд. Манъ нагаштани воситаҳои бурдани амалиёти ҷангӣ ба ҷонибҳои даргир дар мавриди ҳама гуна низоъҳои мусаллаҳона ҳуқуқ медиҳад, ки воситаҳои бурдани ҷангро интихоб намоянд, вале онҳо номаҳдуд нестанд. Воситаҳои манъшудаи пешбурди амалиёти ҷанг, ки қобилият доранд харобиҳои аз ҳад зиёд ё азобу шиканҷаҳои беандоза оваранд ё мақсади осеб расонидан доранд ё чй тавре ки интизор шудан мумкин аст, ба муҳити табиат зарари бузург, тӯлонӣ ва ҷиддӣ мерасонанд. Амалияи ҳуқуқи байналхалқӣ дар бурдани амалиётҳои ҷангӣ исгифодаи воситаҳои зайлро манъ кардааст: Нигаред низ.
Воситаҳои назорати техникӣ

Воситаҳои назорати техникӣ — маъмурияти муассисаи ислоҳӣ ба мақсади пешгирии фирори маҳкумшудагон ва дигар ҷиноятҳо, вайронкунии қоидаҳои адои ҷазо ва гирифтани маълумоти зарурӣ оид ба рафтори маҳкумшудагон аз паси онҳо бо воситаҳои назорати аудиовизуалй, электронӣ ва дигар воситаҳои техникӣ мушоҳида менамояд. Маъмурияти муассисаи ислоҳӣ дар бораи истифода бурдани воситаҳои назораги техникӣ ва дар бораи аз кор баровардани онҳо, ки боиси хавф ба ҳаёт ва саломатӣ аст, маҳкумшудагонро бояд огоҳ созад.. низ.
Воситаҳои манъшудаи пешбурди амалиёти ҷанг

Воситаҳои манъшудаи пешбурди амалиёти ҷанг - ҳуқуқи байналхалқӣ истифода намуданашонро манъ мекунад ва онро ҷинояти ҳарбӣ ва ҷинояти зидди инсоният эътироф менамояд. Истифода бурдани силоҳ, тирҳои тӯпҳо, моддаҳо ва усулҳои гузаронидани амалиётҳои ҳарбиеро, ки қобилияти харобиҳои аз ҳад зиёд ё азобу шиканҷаҳои беандоза овардан доранд, инчунин истифода бурдани усулҳо ва воситаҳое, ки мақсади осеб расонидан доранд, ё ба муҳиги табиат зарари ҷиддй мерасонанд, ҳуқуқи байналхалқӣ манъ кардааст. Амалияи ҳуқуқи байналхалқӣ дар бурдани амалиётҳои ҷангӣ истифодаи воситаҳои зайлро манъ кардааст: Нигаред низ.
Воситаҳои нақлиёт дар робитаи байналхалқӣ

Воситаҳои нақлиёт дар робитаи байналхалқӣ - тибқи Конвенсияи Вена оид ба ҳаракати роҳ воситаи нақлиёт дар ҳолати ҳаракати байналхалқй ба қаламрави ягон давлат ҳисобида мешавад, агар: а) ба шахси воқей ва ҳуқуқие, ки ҷои истиқомати доимиаш берун аз ин давлат бошад; б) дар ин давлат ба қайд гирифта нашудааст; в) муваққатан ба ин давлат дохил шудааст.. низ.
Воситаҳои нашъадор

Воситаҳои нашъадор — маводди сунъӣ ё табиӣ, шаклҳои дорувории онҳо ва рустаниҳое, ки бо мақсади ҳифзи саломатии аҳолӣ, амнияти давлатӣ ва ҷамъиятӣ, пешгирии нашъамандию токсикомандӣ ва расонидани ёрии наркологӣ ба шахсони гирифтори нашъамандӣ ва токсикомандӣ муомилоташон манъ ё маҳдуд карда шудааст. Воситаҳои нашъадор зери назорати давлат қарор дошта, дар конвенсияҳои байналмилалӣ ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии дахлдори Ҷумҳурии Тоҷикистон айнан гурӯҳбандӣ шудаанд. Номгӯй, шакл ва сохти воситаҳои нашъадор дар асоси Конвенсияи ягонаи СММ оид ба воситаҳои нашъадор, Конвенсияи СММ оид ба мубориза бар зидди муомилоти ғайриқонунии воситаҳои нашъадор ва моддаҳои психотропӣ, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо", Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи тасдиқи Рӯйхати миллии воситаҳои нашъадор, моддаҳои психотропӣ ва прекурсорҳо" (390 аз 21 сентябри 2000; бо тағйироти воридшуда ба Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 333 аз 31 августи 2002) муайян ва ба танзим дароварда мешаванд. Дар Рӯйхати миллӣ се номгӯйи воситаҳои нашъадор зикр шудаанд: Эзоҳ Адабиёт.
Воситаҳои нақлиёт

Вобаста ба намуди роҳҳо воситаҳои нақлиёти зерин вуҷуд доранд: Ба ин ҷо ҳам нигаред.
Воситаҳои радиоэлектронӣ

Воситаҳои радиоэлектронӣ – воситаҳои техникие, ки аз як ва ё якчанд дастгоҳи ба радио интиқолдиҳанда, таҷҳизоти радиоӣ ё якчанд чунин дастгоҳ ва масолеҳи ёрирасон, ки барои қабули мавҷ ихтисос дода шудааст; исташани радиоӣ, телефони радиоӣ, системаи дарёгардӣ, ташхиси радио, системаи телевизиони радиоӣ ва дигар таҷҳизоте, ки ҳангоми ба кор даровадан аз лаппиши электромагнитии зиёда аз 9 кгу истифода мебаранд.
Воситаҳои муҳофизатии мудофиаи гражданӣ

Воситаҳои муҳофизатии мудофиаи гражданӣ — ашё ва иншооте, ки дар давраи ҷанг ва замони осоишта дар ҳолатҳои фавқулода ҳайати шахсӣ ва аҳолиро аз моддаҳои радиоактивӣ, заҳрнок, бактериологӣ ва зарбаҳои ҳавоию рӯйизаминӣ, обиву зериобии душман ва ғ. эмин медоранд. Воситаҳо ду навъ мешаванд: фардӣ ва умумӣ. Ба воситаҳои ҳифозати фардӣ ниқоби зидди газ, респиратор, либосҳои махсуси ҳифозатӣ ва баста (пакет)-ҳои зиддикимиёӣ дохил мешаванд (нигар Воситаҳои ҳифозати фардӣ). Воситаҳои муҳофизатии умумӣ барои ҳифзи аҳолӣ, ҳайати шахсӣ, қувваҳои барои наҷотдиҳии аҳолӣ омодашуда, техника ва амвол аз таъсири яроқи қатли ом, инчунин садамаҳо дар минтақаҳои хатарноки кимиёӣ пешбинӣ шудаанд. Ба воситаҳои муҳофизатии умумӣ дохил мешаванд: иншооти муҳофизатии махсус сохташуда, иншооти барои паноҳгоҳ ва гурезгоҳ мувофиқкарда (аз нав таҷҳизонида), паноҳгоҳҳои одӣ. Иншооти муҳофизатии махсус сохташуда гурезгоҳҳои мудофиаи гражданӣ ва аз таъсири радиатсия ҳифзкунанда мебошанд. Иншооти барои паноҳгоҳ ва гурезгоҳ мувофиқкарда (аз нав таҷҳизонида): конҳои кӯҳӣ, ғорҳои табиӣ, метрополитенҳо, гузаргоҳҳои зеризаминӣ, нақбҳои нақлиётӣ, таҳхонаи иморатҳо ва манзилҳои иқоматӣ, фазои зеризаминии шаҳрҳо. Паногоҳҳои одӣ инҳоянд: сӯрохҳои кушода ё болопӯшида, тоқчаҳо, хандақҳо, чоҳбунҳо, ҷарҳо, блиндажҳои болопӯшида, заминканҳо ва ғ. Иншооти муҳофизатӣ барои дар вақти ҷанг аз таъсири силоҳи қатли ом муҳофизат намудани аҳолӣ, ҳайати шахсии мақомоти идоракунӣ, марказҳои алоқа ва дигар объектҳо, инчунин дар замони осоишта барои аз таъсири омилҳои дуюми зараровар дар ҳолати офатҳои табиӣ, садамаҳо, фалокатҳо муҳофизат кардани аҳолӣ пешбинӣ шудаанд ва дар замони осоиш бояд барои эҳтиёҷоти хоҷагӣ ва хидматрасонӣ ба аҳолӣ истифода бурда шаванд.