Бозии шоҳонаи Ур

Бозии шоҳонаи Ур ё тахтаи Ур — як бози тахтаи пойгаи стратегияи ду-навбат аз оилаи мизҳост, ки барои аввал дар Байнаннаҳрайни қадим дар аввали ҳазораи сеюм пеш аз милод бозӣ карда шудааст. Як тахта, ки аз ҷониби Осорхонаи Бритониё нигоҳ дошта мешавад, ба. 2600 - в. 2400 пеш аз милод, як аз қадимтарин тахтаҳои бозӣ дар дунё мебошад. Бозии шоҳонаи Ур баъзан ба бозии дигари қадимие, ки ба он зич шабоҳат дорад, ба Бозии бисту майдон баробар аст. Дар маркази маъруфияти худ, бозӣ аҳамияти рӯҳонӣ пайдо карда ва рӯйдодҳо дар бозӣ боварӣ доштанд, ки бозигарон инъикос мекунанд ва паёмҳои худро аз худоён ё дигар мавҷудоти ғайриоддӣ мерасонанд. Бозии Ур то замонҳои қадим маъмул буд, вақти ки он бозӣ карданро қатъ кард, эҳтимолан ба як шакли бозии мизи корӣ табдил ёфт ё онро иваз кард. Дар ниҳоят, он дар ҳама ҷо фаромӯш шуд, ба истиснои аҳолии яҳудии шаҳри Кочии Ҳиндустон, ки версияи онро бо номи Аша то солҳои 1950-ум, вақти ки онҳо ба Исроил муҳоҷират карданд, идома доданд. 2 Бозии Ур номи онро гирифтааст, зеро бори аввал бостоншиноси англис Сэр Леонард Вулли ҳангоми ҳафриёти қабристони шоҳона дар Ур байни солҳои 1922 ва 1934 дубора кашф кардааст. Нусхаҳои ин бозӣ аз ҷониби дигар археологҳо дар Шарқи Наздик пайдо шуданд. Тасвири қисман бо х хатти мехи қоидаҳои бозии Ур, ки дар асри дуюми пеш аз милод бозӣ мекард, дар лавҳаи гили бобулӣ, ки аз ҷониби котиб Итти-Мардук-балату навишта шудааст, нигоҳ дошта шудааст. Таърих Бозии Ур дар саросари Ховари Миёна маъмул буд, ва тахтаҳои он дар Ироқ, Эрон, Сурия, Миср, Лубнон, Шри-Ланка, Кипр ва Крит пайдо шудаанд. Дар қабри Тутанхамон чаҳор тахтаи бозӣ ёфт шуданд, ки ба бозии шоҳии Ур хеле монанданд. Ин тахтаҳо бо қуттиҳои хурд барои нигоҳ доштани зарҳо ва пораҳои бозӣ омада буданд ва бисёре аз онҳо тахтаҳои сенетӣ дар паҳлӯҳо доштанд, то ки ҳамон тахта барои бозии ҳарду бозӣ истифода шавад ва танҳо онро чаппа кардан лозим буд. 4 Бозӣ дар байни ҳама табақаҳои иҷтимоӣ маъмул буд. Варианти граффитои бозӣ, ки бо ашёи тез, эҳтимолан ханҷар кандакорӣ шудааст, дар яке аз посбонони дарвозаи гови болдори инсонӣ аз қасри Саргони (721–705 пеш аз милод) дар шаҳри Хорсобод кашф шудааст. Дар ниҳоят, бозии Ур аҳамияти хурофотӣ пайдо кард ва планшети Итти-Мардук-балату пешгӯиҳои норавшанро дар бораи ояндаи бозигарон, агар онҳо дар ҷойҳои муайян фуруд оянд, пешкаш мекунад, ба мисли Шумо хоҳед ёфт. дӯст, Ту мисли шер тавоно мешавӣ ё Шумо пивои хуб мекашед. Одамон муносибатҳои байни муваффақияти бозигар дар бозӣ ва муваффақияти онҳоро дар ҳаёти воқеӣ диданд. Ҳодисаҳои ба назар тасодуфӣ, аз қабили фуруд омадан ба майдони муайян, ҳамчун паёмҳо аз худоён, арвоҳҳои аҷдодони фавтида ё рӯҳи худи шахс шарҳ дода мешуданд. Дар таҳқиқоти соли 2013, тағйироти назар дар кушодаҳои таърихӣ дар Шарқи Наздик, бо ивази 1200 сол дар тарҳбандии квадратҳои тахта нишон дода шуд. Ин нишон даркор медиҳад, ки қоидаҳои бозӣ ва бозии бозӣ статикӣ нашуданд, балки бо ҷараёни замон тағйир ёфтаанд. Баъд аз таҳқиқот, нишон дода шуд, ки бозӣ тақрибан дар соли 1800 пеш аз милод аз Месопотамия ба Левант, ва аз Левант ба Миср тақрибан дар соли 1600 пеш аз милод мигузард, ки дар он ҷо навовариҳои калон дар тарҳрезии тахта ва аз Миср ё Левант ба Кипр ва Нубия гирифта шуданд. Баъзе навовариҳои зоҳирӣ ноком дар тарҳрезии тахта низ пайдо шуданд. Маълум нест, ки бо ҳар камтарин таъҳир вазифаи бозии Ур дар давраи охири антиқа шудааст. Як назария дар бораи ин мавқеъ мавҷуд аст, ки он ба намуди нард табдил ёфтааст; дар ҳолоти ки таназзулҳои барвақти нард дар бозии Ур роҳ дарёфтанд, ин ба маъруфияти фаро гирифтааст, ки бозигарон дар ниҳоят бозии кӯҳнавро фаромӯш кунанд. Дар баъзе лаҳзаҳо пеш аз инкӯ ки бозӣ дар Ховари Миёна маъруфиятро аз даст надиҳад, онро як гурӯҳи тоҷирони яҳудӣ ба шаҳри Кочии Ҳиндустон муаррифӣ карданд. Аъзои аҳолии яҳудии Кочи то ҳол як шакли шинохташавандаи Бозии Урро бозӣ мекарданд, ки онро Ааша меномиданд, 2 вақте ки онҳо дар солҳои 1950-ум пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ба Исроил муҳоҷират карданд. 5 Варианти Кочи бозӣ, мисли нусхаи аслии Байнаннаворӣ бист мураббаъ дошт, аммо ҳар як бозигар на ҳафт дона дувоздаҳ дона дошт ва ҷойгиркунии бист мураббаъ каме фарқ мекард. Бозёфтҳои муосир Дар давраи кофтукови қабристони шоҳона дар Ур миёна солҳои 1922 ва 1934, бостоншиноси бритониёӣ Сэр Леонард Вуллӣ панҷ тахтаи бозии бозии Урро кашф кард. Аввал, ин бозӣ дар қабристони шоҳонаи Ур кашф шуд ва он бо номи Бозии шоҳонаи Ур шеносоҳ карда шуд, аммо баъдтар бостоншиносон нусхаҳои бозиро аз маконҳои Шарқи Наздик даҳиданд. Тахтаҳое, ки Вулли кашф кардааст, мутобиқ ба тақрибан 2,600-2,400 сол пеш аз милод ҳастанд. Хамаи панҷ тахтаи навъи якхела буданд, лекин аз масолехи гуногун сохта шуда, ороишоти гуногун доштанд. Вулли тасвирҳои ду аз ин тахтаҳо дар китоби худ, ки дар соли 1949, Марҳилаҳои аввал таҷдид кардааст. Яке аз ин маҷмӯаҳои нисбатан соддаест, ки замина аз дискҳои ҷилди дорои марказҳои кабуд ё сурх, ки дар битуми бо ҳезум пӯшида гузошта шудааст, иборат аст. Дигараш як чизи мукаммалтарест, ки пурра бо лавҳаҳои қаҳваранг фаро гирифта шудааст, ки бо оҳаксанги сурх ва лапис лазулӣ пӯшонида шудааст. Лавҳаҳои бозӣ аксар вақт бо тасвирҳои ҳайвонот кандакорӣ карда мешаванд. Бозӣ Бозсозй Вақте ки бозии Ур бори аввал кашф шуд, ҳеҷ кас намедонист, ки он чӣ гуна бозӣ мекунад. Сипас, дар аввали солҳои 1980-ум, Ирвинг Финкел, куратори Осорхонаи Бритониё, як лавҳаи гилинро, ки. 177 пеш аз милод аз ҷониби котиботи бобулӣ Итти-Мардук-Балату тавсиф мекунад, ки чӣ гуна бозӣ дар ин давра дар асоси тавсифи қаблии қоидаҳо аз ҷониби котиби дигаре бо номи Иддин-Бел тасвир шудааст. Ин лавҳа дар замони пастравии тамаддуни Бобил, хеле пас аз замони бори аввал бозӣ кардани бозии Ур навишта шудааст. Он соли 1880 дар харобаҳои Бобил кашф шуда, ба Осорхонаи Бритониё фурӯхта шуд. Финкел инчунин аксҳои планшети дигареро, ки қоидаҳоро тавсиф мекунад, истифода бурд, ки дар коллексияи шахсии граф Аймар де Лидекерке-Бофорт буд, аммо дар давоми Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ нобуд карда шуд. 6 Лавҳаи дуюм таърихро намонад, аммо ба ақидаи бостоншиносон, чанд аср пеш аз лавҳаи Итти-Мардук-Балату навишта шудааст ва аз шаҳри Урук.