ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Муқаддас Набиева

Муқаддас Набиева (7 январи 1950, ноҳияи Фархор — 30 сентябри 1979, ноҳияи Айнӣ) — овозхони тоҷик, ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон. Зиндагинома Муқаддас Набиева 7 январи соли 1950 дар ноҳияи Фархор таваллуд шудааст, вале тарбиятгирифтаи мактаб-интернати рақами 10-и шаҳри Душанбе мебошад. Азбаски аз ҷавонӣ духтараки чолок ва ҷасуру серғайрат буд, ӯро тез-тез ба чорабиниҳои варзишӣ ҷалб мекарданд. Пас аз хатми мактаб-интернат вай ба Институти тарбияи ҷисмонӣ дохил шуда, соли 1972 онро хатм намуд ва дар мактаби ибтидоии варзишии ноҳияи Фархор ба ҳайси тренер ба кор шурӯъ кард, аммо шавқу завқи сарояндагӣ ҳамоно қалбашро ором намегузошт. Ҳамин буд, ки Муқаддас дар баробари тренерӣ бо дастаи ҳаваскорони санъати хонаи маданияти Фархор пайваста, дар ҷашну чорабиниҳои мухталиф ширкат меварзид. Эҷодиёт Истеъдоди Худодод ва садои гуворою дилнишинаш, ки дар илми мусиқӣ онро сопранои лирикӣ мегӯянд, ба зудӣ ин духтараки резапайкарро шуҳратёр сохт ва овозаи Муқаддас аз Фархор то ба Душанбе расид. Соли 1973 нахустин озмуни эҷодиёти халқ — "Бӯстон-1" баргузор гардид ва Муқаддас Набиева дар он суруди "Республикаи ман"-ро иҷро кард. (Он замон аллакай хоҳари калонии Муқаддас Сабоҳат Қосимова ҳаёти худро бо Фаррух Қосимов пайваста, ҳар ду дар санъати тоҷик шуҳратёр шуда буданд.) Роҳбарияти ансамбли эстрадии "Гулшан", ки сарвараш Орифшо Орифов буд, истеъдоди волои ин духтараки ҷавонро дида, ӯро ба ҳайси яккахон ба кор қабул намуданд. 2 Муқаддас Набиева соли 1974 ба дастаи эстрадии "Гулшан" пайваста, дар як муддати кӯтоҳ дар ин ансамбл инқилоб кард. Муқаддас дар ҳунари сарояндагӣ, махсусан дар санъати эстрада роҳи наву сабки хоси сурудхонӣ кушод. Сурудҳои ӯ бо форамию салосат ва зарбу оҳанги дилнишинашон ба зудӣ дар хотири шунавандагон нақш мебастанд. "Кӯи ту", арманӣ ("Суруди ман"), қирғизӣ суруд хонда, дар саросари кишвари паҳновари Шӯравӣ шуҳратёр шуд. Дар ҳайати "Гулшан" Муқаддас соли 1975 ба Фаронса, соли 1977 ба Полшаю Эстония ва дигар давлатҳо сафари ҳунарӣ намуда, нисфи ҷаҳонро қоил кард. 2 Даргузашт Муқаддас Набиева соли 1979 ҳангоми сафар бо ҳамроҳи ҳамкоронаш ба вилояти Суғд даргузашт. Дар роҳ мошини онҳо сарозер шуд ва ин сарояндаи шуҳратёри тоҷикро, ки ҳамагӣ 29 сол дошт, аз миён бурд.
Фирдавс Муқаддасзода

Фирдавс Мукаддасзода (зод. 25 ноябри 1970, деҳаи Ворух, ноҳияи Исфара) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ, дотсент. Муовини сардори раёсати банақшагирии стратегӣ ва ислоҳоти Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Муқаддасзода Фирдавс Муқаддас 25 ноябри соли 1970 дар деҳаи Ворухи ноҳияи Исфараи Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст, миллаташ тоҷик, таҳсилоташ олӣ, Академияи иқтисодии Россия ба номи Г. В. Плеханов (Донишгоҳи иқтисодии Россия ба номи Г. В. Плеханов)-ро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм кардааст. Соли 1988 мактаби миёнаи рақами 22-и ноҳияи Исфара ва соли 1993 Академияи иқтисодии Россия ба номи Г. В. Плехановро хатм намуда, соли 2010 рисола оид ба дарёфти дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ ва соли 2018 рисола оид ба дарёфти дараҷаи илмии доктори илмҳои иқтисодиро дар мавзӯи "Рушди шарикии давлат ва бахши хусусӣ дар соҳаи хизматрасониҳои бозорӣ" дифоъ намудааст. Оиладор соҳиби се писар мебошад. Фаъолият Фаъолияти илмию эҷодӣ Муаллифи беш аз 65 асари илмӣ ва илмию методӣ мебошад, ки дар маҷаллаҳои бонуфузу тақризшавандаи ватаниву хориҷӣ ба нашр расидаанд. Осор Ҷоизаҳои Соли 2019 бо "Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон" қадрдонӣ шудааст.
Муқаддаси Ардабилӣ

Амад ибни Муҳаммади Ардабилӣ — ориф, муфассир ва мутакалими форс-тоҷик, муаллифи тафсири "Зубдату-л-баён".
Муқанчӣ (ҳавзаи деҳоти Муқанчӣ)

Муқанчӣ Мұқаншы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кӯксу ҷойгир аст. Дар соли 2009 267 нафар аҳолӣ дошт.
Шамсуддини Мақдисӣ

Шамсуддин Муҳаммад ибни Аҳмад ал-Мақдисӣ ё Муқаддасӣ (947, Байтулмуқаддас — баъди соли 1000) — ҷуғрофиёдон, тоҷир ва сайёҳӣ қарни даҳуми мелодӣ. 1 Ӯ барои навиштани китобаш аз соҳили Ҳинд то Андалус дар Испониё мусофират кард ва бештар навиштаҳояш бар пояи мушоҳидоти худи ӯ аст. Вай амиқан дар ҳама фаъолитҳои иқтисодӣ, динӣ ва бозаргонии мардумони ҳар ноҳия таҳқиқ мекард ва дар ибтидои китоби худ низ тавзеҳ додааст, ки китобаш танҳо ба шарҳи кӯҳҳо ва биёбонҳову рӯдҳо ва дарёҳои мамолики исломӣ напардохтааст. Зиндагинома Муҳаммад ибни Аҳмад Шамсуддин ал-Мақдисӣ дар Байтулмуқаддас зода шуд. Ӯ пас аз поён мусофиратҳояш ва дар чиҳилсолагӣ китоби Аҳсанултақосим фӣ маърифату-л-ақолим -ро навишт, ки дар навъи худ комилтарин ва ҷомеътарин китоб мебошад. Мақдисӣ дар аввали китоби худ бо диди интиқоди аз илми ҷуғрофиё дар назди аъроб то рӯзгори худаш суҳбат кардааст ва аз сахтиҳое, ки дар роҳи навиштани ин китоб кашида, сухан гуфтааст. Мақдисӣ барои ҷамъоварии иттилоот дар ҳар ноҳияе ба матни ҷомеаи онҷо нуфуз мекард, ба ин тартиб, ки бо қозии он нишаст ва бархост мекарда ва дар ҳар шаҳре ба бозаргони мепрдохта ва бо анвоъи одамҳо дар онҷо муошират менамудааст. Дар маҷолиси достонсароёни минтақа ҳузур меёфт ва ҳатто ба истихдоми волиён ва маликон онҷо низ дармеомад. Ҳамчунин, фосилаи ҳар шаҳр бо шаҳри дигарро ба даст меовард ва дар қавму нажод ва забону мазҳаби мардум ҳар минтақа таҳқиқ менамуд. Вай дар ҳама фаъолитҳои иқтисодӣ, динӣ ва бозаргонии мардумони ҳар ноҳия таҳқиқ мекард ва дар ибтидои китоби худ низ тавзеҳ додааст, ки китобаш танҳо ба шарҳ кӯҳҳо ва биёбонҳо ва рӯдҳо ва дарёҳои мамолики исломӣ напардохтааст.
Муқаннаъ

Муқаннаъ, Ҳошим ибни Ҳаким — озодихоҳ, сарвари ҷунбиши Сапедҷомагон, аз фармондеҳони таҳти амри Абумуслими Хуросонӣ. Яке аз қаҳрамонони халқи Тоҷик ҳисоб меояд. Зиндагинома Ҳошим ибни Ҳаким дар деҳаи Козаи наздикии шаҳри Марв дар оилаи косиб ба дунё омадааст. Номи аслии ӯ Ҳошим ибни Ҳаким ва Муқаннаъ бошад, лақаби ӯст. Худи калимаи "Муқаннаъ" арабӣ буда, маъниаш "чодарпӯш" ва ё "ниқобдор" аст. Ин лақаб ба иллати он, ки Ҳошим ибни Ҳаким ҳама вақт ба рӯяш чодари сабз пӯшида мегашт, ба ӯ дода шудааст. Аз арабӣ тарҷумаи "Муқаннаъ" ҳамин маъниро дорад. Шӯриши афедҷомагон Шӯриши Муқаннаъ дар Мовароуннаҳр соли 776 оғоз ёфта, то соли 783 давом кардааст. Ин ҳаракати оммавиро "шӯриши сафедҷомагон" номидаанд. Муқаннаъ дар аввал ҳам муқобили Абумуслим ва ҳам муқобили Аббос буд. Бо сабаби таблиғоти зидди Аббосиён Муқаннаъро халифа Мансур дар Марв дастгир карда, ба яке аз зиндонҳои Бағдод партофт. Вале ӯ дере нагузашта, аз он ҷо гурехта, ба Марв баргашт. Баъд аз Марв ба Мовароуннаҳр омада, мардумро ба муборизаи зидди арабҳо даъват намуд. Дар ғоибии Муқаннаъ дар Мовароуннаҳр "шӯриши сафедҷомагон" васеъ паҳн шуда, қисми зиёди водиҳои Қашкадарё ва Зарафшонро фаро гирифт. Дере нагузашта шӯриш ба Бухоро ҳам омад. Сабаби дар зери парчами Муқаннаъ муттаҳидшавии мардуми Мовароуннаҳр он буд, ки баъди омадани арабҳо мардуми меҳнаткаш озодии худро аз даст доданд. Арабҳо кишоварзон ва ҳунармандонро бо андозҳои миёншикан қашшоқ карданд. Ғайр аз ин, арабҳо аҳолии Мовароуннаҳрро дар сохтмони иншоотҳои бинокорӣ, кандани ҷӯй, роҳҳо ва корҳои дигари ҷамъиятӣ бепул истифода мебурданд. Муқаннаъ ба Осиёи Марказӣ омада, ба тобеонаш фармуд, ки дар кӯҳи Санам қалъаи мустаҳкам созанд. Ин фармони Муқаннаъ бо тезӣ иҷро карда шуд. Халифа Маҳдӣ, ки дар Нишопур буд, ба муқобили Муқаннаъ артиш сершумору пурзӯри худро сафарбар кард. Халифа ба Нишопур барои он омад, ки дар мубориза бар зидди Муқаннаъ шахсан роҳбарӣ кунад. Маҳдӣ аксарияти фармондеҳони артишро барои беҷуръатию ноӯҳдабароӣ аз вазифа сабукдӯш карда, ба ҷои Онҳо дигаронро таъйин намуд. Сарфи назар аз ин дар ибтидо ӯ шӯриши "сафедҷомагон"-ро пахш карда натавонист. Ба Маҳдӣ лозим омад, ки барои ин кор 7 сол сарф кунад. Дар муҳорибаи охирин ҳам шӯришчиён қалъаи худро каҳрамонона муҳофизат мекарданд, гарчанде ки лашкари халифа аз онҳо чандин маротиба зиёд буд. Вақте ки Лашкари халифа қалъаро фатҳ мекунад. Муқаннаъ заҳр хӯрда, мемирад. Шӯриши "сафедҷомагон" шикаст хӯрд. Ҳамин тариқ, дар Мовароуннаҳр умри ҳокимияти Аббосиён боз якчанд дахсолаи дигар дароз шуд.
Муқан Тӯлебоев (деҳа)

Муқан Тӯлебоев Мұқан Төлебаев) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Сарқанд ҷойгир аст. Дар соли 2009 817 нафар аҳолӣ дошт.
Муқаррабун

Муқаррабун (— муқарраб ё мақрибун — чор фариштаи олитарин: Ҷабраил, Микоил, Азроил ва Исрофил. Онҳо дар муқоиса бо дигар фариштагон ба Аллоҳ наздиктаранд. Муқаррабун дар 172 ояти сураи Нисо зикр шудааст.
Муқанчӣ (ҳавзаи деҳоти Ҷарлиӯзек)

Муқанчӣ Мұқаншы) — деҳа дар вилояти Алмаатои Қазоқистон. Дар ноҳияи Кӯксу ҷойгир аст. Дар соли 2009 363 нафар аҳолӣ дошт.
Муқбилшо Аламшоев

Аламшоев Муқбилшо Мирзовафоевич (15 июли 1956, деҳаи Миденшаври ноҳияи Шуғнон) — забоншиноси тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор. Солҳои фаъолият Хатмкардаи Институти давлатии педагогии Душанбе. Дар кафедраи забонҳои Шарқи Донишгоҳи давлатии Хоруғ низ кор мекунад. Муҳаққиқи забони шуғнонӣ (ҷонишинҳои ин забон дар муқоиса бо дигар забонҳои помирӣ, лексикаи чорводорӣ аз нигоҳи этнолингвистӣ ва муқоисавии таърихӣ ва ғайра). Муаллифи "Алифбои шуғнонӣ" ва дастурҳои таълимст.
Муқим Воҳид

Муқим Воҳид — нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон Зиндагинома Муқим Воҳид 9 апрели соли 1950 дар шаҳри Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Баъди хатми мактаби миёна, соли 1967, вориди факултаи таъриху филологияи Донишкадаи давлатии педагогии Хуҷанд гашта, соли 1971 ба итмом расондааст. Фаъолияти омӯзгориро моҳи августи соли 1971 дар мактаби миёнаи 1 шаҳраки Табошар (ҳозира Истиқлол) оғоз намудааст. Аз моҳи ноябри соли 1972 то даъват шуданаш ба хидмати ҳарбӣ дар рӯзномаи вилоятии "Ҳақиқати Ленинобод" мусаҳҳеҳӣ кардааст. Аз соли 1992 дар Литсейи физикӣ- математикии 1 ба номи академик Осимии шаҳри Хуҷанд омӯзгорӣ ва маҳфили "Адибони ҷавон"-ро роҳбарӣ мекунад. Ҳамзамон, солҳои зиёдест, ки масъули филиали Хуҷанди Академияи хурди илмҳои Тоҷикистон мебошад. Соли 1994 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст. Эҷодиёт Фаъолияти адабиаш аз ҳамон сол оғоз ёфта, ҳикояҳояш муттасил дар рӯзномаҳои "Ҳақиқати Ленинобод", "Ленинабадская правда", "Бо роҳи Ленинӣ", "Маориф ва маданият" ва "Газетаи муаллимон" ба дасти чоп расидаанд. Соли 1991 қиссаи нахустини ӯ "Оби зулол" аз ҷониби нашриёти "Адиб" интишор ёфтааст. Соли 2003 китоби дувуми худ "Ашки ишқ", соли 2008 маҷмӯаи қиссаву ҳикояҳои "Дунёи бевафо"-ро манзури хонандагон гардондааст. Ҷоизаҳо.
Муқим Ашӯров

Муқим Ҷӯрабоевич Ашӯров (30.05.1962) шаҳри Хуҷанд, вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1984 факултети Рассомӣ-графикии ДДОЛ ба номи С.М.Киров -ро хатм кардааст. Ихтисос, муаллими расм, нақшакашӣ ва таълими меҳнат Солҳои 1988 - 1990- коромӯз-тадқиқотчии кафедраи Санъати тасвирии ДДОМ ба номи В. И Ленин Солҳои 1990-1993 - аспиранти кафедраи Санъати тасвирии ДДОМ ба номи В. И Ленин. Солҳои 1993-1996 - сармуаллими кафедраи Расм ва мусавирии факултети Рассомӣ-графикӣ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 1996 -2005 - дотсент, мудири кафедраи Санъати ороишӣ-амалии факултети Рассомӣ-графикӣ. Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 2005- 2012 - мудири кафедраи Санъати тасвирӣ ва маҳорати актёрии факултети санъат. Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Солҳои 2012- 2017 - муовини декан оид ба таълими факултети Санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров Аз 09.2017-11.2017 - и.в. мудири кафедраи санъати тасвирӣ ва маҳорати актёрии факултети санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Аз 11.2017 то ҳол - мудири кафедраи санъати тасвирӣ ва маҳорати актёрии факултети санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.
Муқим Ҳомидов

Муқим Ҳомидов (3.03.1940) ноҳияи Бекобод — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1969 ДДОЛ ба номи С.М.Кировро хатм кардааст. Ихтисос муаллими математика.
Муқим Каримов

Муқим Каримович Каримов (2 июни 1934, шаҳри Хуҷанд) — пизишк, докторӣ илмҳои тиб, профессор. Аълочии мактаби олӣ, Аълочии нигахдории тандурустии ИҶШС, Ходими шоистаи илму техникаи ҶТ.
Муқаттаъа

Оятҳо: Бисмиллоҳ Муташабиҳот Ояталкурсӣ Таблиғ Насх Викианбор Викииқтибос Муқаттаа (— "ҷудошуда ҳарфҳо") ё Фавотиҳ (— "кушоянда ҳарфҳо") — тарзҳои ҳарф, ки аз онҳо 29 сураи Қуръон оғоз мегиранд. Аз 28 ҳарфи алифбои арабӣ чордаҳтоаш ҳамчун муқаттаа баромад мекунанд, ягона ва ё бо тарзҳои гуногун аз ду, се, чор ё панҷ ҳарф. Ҳарфҳои муқаттаа дар ибттидои баъзе сураҳо Яке аз гӯшаҳои эъҷози балоғӣ ва хусусиятҳои назми номида мешавад. Бисту ҳашт ҳарфи алифбои забони арабӣ дар маҷмӯъ аз чаҳордаҳ шакл ба вуҷуд омадаанд. Яъне пеш аз марҳалаи нуқтагузорӣ ва шаклгирии ҳарфҳо дар алифбои арабӣ онҳо ба чаҳордаҳ шакл навишта мешуданд. Масалан ҳарфҳои,, ва ба шакли (бо)-и бенуқта ва ҳарфҳои, ва ба шакли навишта мешуд. Ба ин тартиб, тамоми ҳарфҳои алифбо шаклан дар ибтидои бисту нуҳ сураи Қуръон оварда шудаанд. 1 Рӯйхати сураҳое, ки ҳарфҳои муқаттааро доранд Ҳарфҳои муқаттаа дар се сура якҳарфа, дар нуҳ сура дуҳарфа, дар сездаҳ сура сеҳарфа, дар ду сура чорҳарфа ва дар ду сура панҷҳарфа омадаанд: Айн Син Қоф Тафсир Дар баёни маонӣ ва мақсуди зикри ҳарфҳо на дар Қуръони карим ва на дар суннати Расули Худо чизе наомадааст. Аз табақаи муфассирони саҳоба, ки бузургтарини онҳо дар илми тафсир даҳ нафар буданд, аз нуҳ нафари онҳо, умуман дар бораи ҳарфҳои муқаттаа чизе гуфта нашудааст. Танҳо аз Али (р) ва Ибни Масъуд (р) дар як мавриди он ҳарфҳо як ривоятӣ нақл шудааст. Дигар тамоми он чи, ки ба сурати баёни маонӣ ва ё тавҷеҳоти назарӣ дар бораи он ҳарфҳо ривоят шудааст, ҳама ба Ибни Аббос (р) бармегарданд.
Муқимои Шерозӣ

Муқимои Шерозӣ (қарни) — шоир и форс-тоҷик. Зиндагинома Дар асри 17 зиндагӣ кардааст. Бо пешаи хайётӣ рӯз мегузаронид ва ба шеъру шоири шавқу ҳанаси зиёде дошт. Девонаш то замони мо нарасидааст, вале ашъори парокандааш дар таазкираву баёзҳо дарҷ гардидааст. Дар пайравии шоирони маснависарои форс-тоҷик достони "Юсуф ва Зулайхо"-ро назм кардааст. Мавзӯи ашъори парокандаи ӯ шикоят аз носозиҳои замона ва ҳасби ҳол, ишқ ва ғайра аст. Намунае аз шеъри Муқимои Шерозӣ: Якчанд ба қайди нангу ном уфтодам, Чанде ба забони хосу ом уфтодам, Бадномонро ташт бияфтод аз бом, Таштам чу набуд, худ зи бом уфтодам.
Хуррам Муқимова

Муқимова Хуррам (31.12.1922, ш. Самарқанд – ваф. маълум нест), биолог, номзади илмҳои биологӣ, дотсент. Зиндагинома Соли 1949 факултети биологияи Донишгоҳи давлатии ба номи А. Навоии ш. Самарқандро хатм кардааст. Солҳои 1949–1950 ассистенти кафедраи зоологияи Донишгоҳи давлатии Ӯзбекистон дар ш. Самарқанд, 1959– 1953 аспиранти кафедраи зоологияи донишгоҳи номбурда буд. Солҳои 1953–1956 ба ҳайси мудири шуъбаи ғоибонаи Донишкадаи хоҷагии қишлоқи ш. Самарқанд, 1956–1957 муаллими калони Донишкадаи занонаи ш. Сталинобод кор кардааст. Солҳои 1957–1999 ҳамчун дотсент ва дар ин байн солҳои 1958–1963 мудири кафедраи зоологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко кор кардааст. Дар давоми фаъолияти зиёда аз 40 солаи омӯзгориаш дар факултети географияи донишгоҳи омӯзгорӣ дар тайёр кардани бисёр мутахассисон саҳми калон гузоштааст. Пайвандҳо.
Муқова

Муқова - рӯйпӯши китоб, ҳуҷҷатҳо ва ғайра, инчунин унсури ороиши бадеии онҳо. ин мафҳумро ҷилд низ мегуянд. Мақсад Муқова одатан варақи коғази ғафс ё картони нармест, ки бо чарм, чарми маснуъӣ ва ё коғаз рукаш шуда, дар атрофи блоки китоб (маҷмуаи коғазҳои бо ҳам духташуда ва ё ширешшуда) насб мешавад. Муқова барои ҳифзи китоб аз фарсудашавӣ хидмат мекунад. Баъд аз рӯйи кор омадани таҷҳизоти ҷопгар, баробари васеъ шудани бозори хонандагон ва шиддат гирифтани рақобат, муқова вазифаҳои иттилоотӣ ва таблиғотиро ба даст овард. Намудҳои сарпӯш Аз рӯи анъана 2 навъи муқоваро вуҷуд дорад: муқоваи сахт ва муқоваи нарм 1: Муқоваи сахт: Муқоваи нарм: Қайдҳо Адабиёт.
Муқимиён

Муқимиён (то 2024 — Фрунзе 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фрунзеи ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 4265 нафар, тоҷикон.
Муқимӣ Набизода

Муқимӣ Набизода (Муқимӣ Раҳимҷон Набизода 26 июни соли 1962, ноҳияи Рашт) — арбоби давлатии тоҷик, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Мукофот.
Муқтадо-ас-Садр

Муқтадо ас-Садр (дар 1973) — сарвари радикалии шиаҳои Ироқӣ мебошад.
Муҳaмeт Виля

Муҳмт Виля — футболбози Албанӣ.
Муқур

Муқур (Мукур) — деҳа дар вилояти Ҷалолободи Қирғизистон. Ба деҳистони Афлотуни ноҳияи Оқсӣ дохил аст. Аҳолӣ Аҳолӣ — 2210 нафар дар соли 2022.
Муҳaмeт Дибрa

Муҳмт Дибр (31 октябри 1923 (1998-01-01) 1 Январ 1998) — футболбози Албанӣ, муҳофиз.
Муҳаббат

Муҳаббат — меҳр, дӯстдорӣ, нағздидан; ишқ. Муҳаббат ба Худо Дӯстдори яке аз ибодатҳои Аллоҳ аст, пас мусулмони муъмин воҷиб аст, ки пеш аз ҳама Аллоҳро дӯст дорад. Илова бар ин, ҳар як мусалмон вазифадор аст, ҳамаи одамонеро, ки аз ҷониби Худо писанд аст, дӯст дорад. Агар ишқ ба зану фарзанд инсонро ба дурӣ аз фармудаҳои Худо водор накунад, ин гуноҳ ҳисоб намешавад 1. Мафҳуми муҳаббати мутақобилаи Худо ва инсон дар ояти Қуръон омадааст: "Аллоҳдумеро биёварад, ки онҳоро дӯст медорад ва Ӯро дӯст доранд..". Баъзе суфиён иддао доранд, ки маҳз муҳаббате, ки аз ҷониби Худо дода шудааст, боиси офариниши олам шудааст.
Муҳeдин Тaргaй

Муҳдин Тргй (19 марти 1955) — футболбози Албанӣ, маснадашро анҷом додааст, муҳофизи марказӣ, муррабӣ.
Муҳаббат Ғозибекова

Муҳаббат Ҳайдаровна Ғозибекова (14.05.1955) — иқтисодчӣ, номзади илмҳои иқтисодӣ. Зиндагинома Муҳаббат Ҳайдаровна Ғозибекова хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Рисолаи номзадиро дар мавзуи "Масоили иҷтимоӣ-иқтисодии саноати Тоҷикистон дар давраи гузариш ба иктисоди бозорӣ" дифоъ намудааст. Фаъолиятро дар комбинати шоҳибофии ш. Хуҷанд аз вазифаи иқтисодчӣ оғоз намуда, солҳои 1984-1987 муаллими илмҳои иқтисодӣ дар техникуми кооперативии Ленинобод, 1988-1994 дар техникуми кооперативии Душанбе дар вазифаи муаллими асосҳои илмҳои ҷамъиятӣ, 1994-2020 муаллими калони кафедраи назарияи иқтисодии 186 ДДТТ ва аз 2020 ҳамчун дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии назарияи иқтисодӣ Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият дорад. Номбурда муаллифи беш аз 20 мақолаи илмию методӣ аст Пайвандҳо Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ.
Муҳаббат Сатторӣ

Муҳаббат Сатторӣ (1 январ 1967, ноҳияи Фархор — 24 август 2023, Душанбе) — ҳунарпешаи театр ва коргардони филм. Аълочии кинематографияи Тоҷикистон. Зиндагинома Муҳаббат Сатторӣ 1-уми январи соли 1967 дар ноҳияи Фархор ба дунё омадаааст. Соли 1988 Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзодаро хатм карда, дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ ҳунар озмуда, дар чандин намоишнома нақши хурду калон бозидааст 1. Ӯ яке аз коргардонҳои "Тоҷикфилм" ва директори ширкати филмбардории "Суҳайл-Синамо" мебошад. Филмҳо Коргардонӣ Таҳиякунандагӣ Даргузашт Муҳаббат Сатторӣ 24 августи соли 2023 дар синни 56-солагӣ дар Душанбе аз олам чашм пӯшид 2. Ҷоизаҳо Аълочии фарҳанги Тоҷикистон, Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон ва Аълочии кинематографияи Тоҷикистон буда, ҳамчунин Корманди шоистаи Тоҷикистон аст.
Муҳаббатшо Рӯзадор

Муҳаббатшо Рӯзадор - аз Ҳавзаи интихоботии Ванҷ 40 Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон - вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати. низ.
Хушнуд Муҳаббатов

Муҳаббатов Хушнуд Қурбонович (17.11.1971, ноҳияи Ҳамадонӣ), физик, номзади илмҳои техникӣ, дотсент. Зиндагинома Солҳои 1989–1994 дар факултети физикаи Донишгоҳи давлатии ш. Қурғонтеппа ба номи Носири Хусрав таҳсил кардааст. Солҳои 1990–1994 лаборант, 1994–1995 лаборанти калон, 1995–1997 ассистент, 1997–1998 муаллими калони кафедраи физикаи умумии донишгоҳи номбурда, 1999– 2001 аспиранти шуъбаи рӯзона, 2002–2004 муаллими калони кафедраи физикаи назариявӣ ва кафедраи физикаи экперименталӣ, 2004–2005 муовини декани факултети физика оид ба тарбия, 2005–2006 муаллими калони кафедраи физикаи эксперименталӣ, 2007–2008 муаллими калони кафедраи физикаи назариявӣ ва эксперименталии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ, 2008 сармутахассиси шуъбаи аттестатсия, аккредитатсия ва иҷозатномадиҳии муассисаҳои олӣ ва баъдидипломии Хадамоти давлатии назорат дар соҳаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2008–2009 мудир ва дотсенти кафедраи физикаи назариявӣ ва эксперименталии донишгоҳи омӯзгорӣ буд. Аз соли 2009 декани факултети физика ва дотсенти кафедраи физикаи назариявӣ ва эксперименталии донишгоҳи омӯзгорӣ аст. Оид ба хосиятҳои гармофизикии маъданҳои ба гармо тобовар кори илмӣ бурдааст. Муаллифи якчанд корҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад.
Холназар Муҳаббатов

Муҳаббатов Холназар (25. 06. 1945, деҳаи Шули ноҳия Ғарм) — иқтисоддон ва географи тоҷик, доктори илмҳои география, профессор, аъзои Иттифоқи журналистони ИҶШС, аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон. Зиндагинома Солҳои дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил кардааст. Солҳои лаборанти калон ва ходими хурди илмии Совети тадқиқоти қувваҳои истеҳсолкунандаи (СОПС) Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон, 1970-9173 аспиранти Академияи илмҳо ва Совети тадқиқоти қувваҳои истеҳсолкунандаи назди Госплани ИҶШС дар шаҳри Москва, ходими хурди илмӣ, ходими калони илмӣ, мудири сектор, мудири шуъбаи захираҳои табии СОПС-и АИ ҶШС Тоҷикистон, раиси Комитети иттифоқҳои касабаи АИ Тоҷикистон, мудири шуъбаи география ва экологияи назди Президиуми АИ Тоҷикистон, мудири сектори Институти геологияи АИ Тоҷикистон, докторанти Институти географияи АИ Федератсияи Россия, мудири шуъбаи Институти геологияи АИ Тоҷикистон, мудири шуъбаи иқтисодиёти минтақавии Институти тадқиқотӣ- иқтисодии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Аз соли 2007 инҷониб ҳамчун мудири кафедраи туризм ва методикаи таълими географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ кор мекунад. Солҳои ҳамчун муаллими ҳамкор дар кафедраи географияи иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, дар кафедраи географияи иқтисодии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев фаъолияти омӯзгорӣ бурдааст. Фаъолияти илмӣ Муаллифи 15 асар, зиёда аз 250 мақолаи илмӣ ва илмию оммавӣ, ҳаммуаллифи 5 китоби дарсӣ, муҳаррири масъули 8 китоби илмӣ, дарсӣ ва илмию методӣ мебошад. Оид ба масъалаи истихроҷи манбаъҳои муҳими ашёҳои минералӣ, ҷангал, обу гидроэнергетика, захираҳои табиии кӯҳистони Тоҷикистон аз нигоҳи иқтисодӣ-географӣ корҳои илмӣ бурда, роҳҳои самаранок истифода бурдани сарватҳои табииро бо назардошти ҳифзи муҳити зист нишон додааст. Дар давоми фаъолияти корияш дар тартиб додани Атласи ҶШС Тоҷикистон иштирок намудааст. Дар тадқиқ ва тартиб додани "Нақшаи ҷойгиронии қувваҳои истеҳсолии Тоҷикистон барои солҳои" ва "Нақшаи комплекси территориявӣ-истеҳсолии Тоҷикистони Ҷанубӣ" саҳми худро гузоштааст. Дар ҳамкорӣ бо кормандони Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати ҳифзи муҳити зист, Сарраёсати "Тоҷикгеология" ва дигар вазорату идораҳои ҷумҳурӣ дар таҳияи "Барномаи давлатии комплекси прогресси илмӣ-техникии Тоҷикистон барои солҳои" ва "Барномаи рушди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи то соли 2015" ширкат варзидааст. Дар 26 симпозиуму конференсияҳои илмӣ ва илмию амалии ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ дар шаҳрҳои Москва, Санкт-Петербург, Киев, Минск, Амстердам, Деҳлӣ, Вашингтон, Анқара, Теҳрон, Урумчӣ ва ғайра маърӯза ва гузоришҳо намудааст. Ӯ аъзои раёсати Ассотсиатсияи Байналмилалии Академияи илмҳо (МААН) ва иштирокчии лоиҳаҳои зиёди байналхалқӣ, аз ҷумла Лоиҳаи байналхалқии ҳавзаи баҳри Арал мебошад. Бо нишони сарисинагии "Аълочии маорифи Тоҷикистон", ифтихорномаҳои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Комитети иттифоқҳои касабаи коркунони илму маорифи ИҶШС сарфароз шудааст. Осор.
Муҳамадулло Шерализода

Муҳамадулло Шерализода (Шерализода Муҳамадулло Умар, 5 майи соли 1975, ноҳияи Варзоб, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби давлатӣ, тоҷик, вакили Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Зиндагинома Муҳамадулло Шерализода 5 майи соли 1975 дар ноҳияи Варзоб, ҷд Лучоб, деҳаи Косатароши боло ба дунё омадааст. Соли 1997 Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С. Осимиро хатм намудааст. Ихтисос:"Сохтмони саноатӣ ва гражданӣ" бо тахассуси муҳандис - сохтмончӣ.
Муҳсин Муҳаммадиев

ҲамномҳоМӯҳсин Мӯҳсин Муҳамадиев (Мӯҳсин Муслимович Муҳаммадиев октябри 1966, Душанбе) — футболбози Шӯравӣ, Тоҷикистон ва Русия, нимҳимоягар, ҳамлагар. Устоди варзиши СССР. Зиндагинома Нахустин мураббӣ — Войнов Николас Алексеевич. Оила Занаш Моҳира, фарзандон Муслима, Маҳбуба ва Марям.