Муносибатҳои Тоҷикистону Русия

Муносибатҳои Тоҷикистон бо Русия — муносибатҳои дуҷонибаи байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Русия. Робитаҳои дипломатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Русия дар марҳилаи навин аз 8 апрели соли 1992 роҳандозӣ шудааст, ки он нахустин солҳои соҳибистиқлолии ду давлати ба ҳам дӯсту бародар мебошад. 1 Ҳар ду кишвар узви ИДМ (СНГ), Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ, Созмони ҳамкории Шанхай мебошанд. Муносибатҳои байни Русия ва Тоҷикистон рушд дар самти шарикии стратегӣ ва манфиати мутақобила. Ин муносибати характеризуются сатҳи баланди боварии мутақобила, доимӣ стремлением ба гармоничному рушд ва иқтидори бузург барои ҳамкориҳои судманд, ки дар қонуни мазкур ва ҳам дар оянда. 2 Тоҷикистону русия муносибатҳои ҳамчунин дар пояндаву заминаи. Барои 30 сол аст, ҳамкории кишвар имзо зиеда аз 270 ҳуҷҷатҳои як ҳама муҳим соҳаҳо: сиесӣ, ҳарбӣ, ҳарбӣ-техникӣ, иқтисодӣ, туристическую, илмӣ-технологическую, фарҳангӣ-гуманитарную. 3 Таърихи робитаҳои дуҷониба Ҳамкории ҳарбӣ Азбаски Тоҷикистон осебпазиртарин кишвар дар баробари гурӯҳҳои террористӣ боқӣ мемонад, Русия пойгоҳи низомии 201-уми Русияро дар ин ҷумҳурӣ мустақар карда, тавоноии ҷангии худро пайваста афзоиш медиҳад. Федератсияи Русия низ ба артиши миллии Тоҷикистон сармоягузорӣ мекунад, то соли 2025 Русия бояд то 200 миллион доллар сармоягузорӣ кунад. Дар солҳои охир Тоҷикистон аз шарики худ чархболҳои Ми-8 ва Ми-24, беш аз 300 мошини зиреҳпӯш (танкҳои Т-72Б1, мошинҳои ҷангии БМП-2, зиреҳпӯш БТР-80, БТР-70 ва БРДМ-2М), тупҳои артиллерияи Д-30, тачхизоти мудофиаи хавой ва алока. 8 Пойгоҳи низомии 201-уми Русия 17 октябри соли 2004 маросими ифтитоҳи расмии пойгоҳи низомии Русия дар Тоҷикистон баргузор шуд. Дар чорабинӣ президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмонов ва президенти Федератсияи Русия Владимир Путин ширкат доштанд. Президенти Русия дар бораи ҳадафҳои пойгоҳи низомии 201-уми Русия: "Он ба манфиатҳои куллии ду халқ ҷавобгӯ буда, ба таҳкими кори сулҳу субот дар Осиёи Марказӣ ва амнияти тамоми Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил хидмат мекунад. Якҷоя бо пойгоҳи ҳавоии Қирғизистон дар шаҳри Кант пойгоҳи низомии Тоҷикистон як пайванди боэътимоди низоми ягонаи амнияти дастаҷамъӣ дар минтақа хоҳад шуд. Ин системаест, ки барои безараргардонии ҳамалоти террористӣ ва экстремистӣ дар саросари ИДМ ва Русия шароит фароҳам меорад, инчунин дар мубориза бо қочоқи маводи мухаддир ва ҷиноятҳои муташаккил мусоидат хоҳад кард, гуфт Владимир Путин. - Ба пойгоҳи низомии Русия нерӯҳои вижаи хуб омодашуда шомиланд. Дивизияи 201, ки дар заминаи пойгоҳи низомии Русия қарор дошт, нақши муҳимтарин василаи низомию сиёсӣ барои таъмини суботу амният дар минтақаро бозид. Умедворам, ки вай минбаъд низ иттиҳоди низомиро бо қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳким хоҳад дод". 9 Ҳамкории иқтисодӣ Русия шарики асосии тиҷоративу иқтисодии Тоҷикистон аст. Соли 2006 дар Душанбе Намояндагии тиҷории Федератсияи Русия ифтитоҳ ёфт, ки ба рушди равобити дуҷонибаи тиҷоративу иқтисодӣ такони қавӣ бахшид. Татбиқи пайгиронаи маҷмӯи тадбирҳои бисёрсатҳа имкон дод, ки тиҷорати дуҷониба мувофиқи хусусияти шарикии стратегӣ ба сатҳи сифатан нав бароварда шавад. Ба равобити иқтисодии Русия ва Тоҷикистон такони ҷиддӣ бахшид, ки моҳи январи соли 2017 баргузории Комиссияи байниҳукуматии Русияву Тоҷикистон оид ба ҳамкориҳои иқтисодӣ таҳти сарварии муовини аввали сарвазири Русия И.И.Шувалов буд. 10 Ҳамкории фарҳангӣ 17 октябри соли 2022 дар толори калони Хонаи синамогарони шаҳри Маскав бахшида ба рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия ва 93-юмин солгарди синамои тоҷик бо ташаббуси киностудияҳои давлатии Тоҷикистон "Суғдсинамо" ва "Тоҷикфилм", инчунин бо дастгирии Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия ва Иттифоқи синамогарони Русия, филми тоҷикӣ бадеии "Фортуна" ба намоиш гузошта шуд. 11 Нигаред Наворҳо аз расонаҳои хабарӣ.