ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Агус Медина

Агустин Медина Делгадо (сентябри 1994, Барбера Дел Валс, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи рост, муҳофиз.
Агусти Пол

Агусти Пол (13 январи 1977) — футболбози андоррӣ, нимҳимоятгар.
Агуиналдо Роберто Галлон

Агуиналдо Роберто Галлон — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгар.
Оғстафо

Оғстафо (озарбойҷонӣ:) — шаҳр дар Озорбойҷон, маркази маъмурии ноҳияи Оғстафо. ҳолӣ — 88 379 нафар (1 январи 2020).
Агуаскалентес

Агуаскалентес — пойтахти иёлати Агуаскалентес аст. Ҷуғрофия Таърих Иқтисодиёт.
Агустин Але

Агустин Але Перего (феврали 1995, Лас Пиэдрас, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, муҳофизи марказӣ.
Агустин Алаес

Агустин Алаес (22 июли 1978) — футболбози аргентинӣ, муҳофизи марказӣ.
Агустин Балбуэна

Агустин Алберто Балбуэна.
Агустин Адорни

Агустин Андрес Адорни (18 июни 1990) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагар.
Агустин Алионе

Агустин Лионел Алионе (28 октябри 1994) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.
Агустин Абадия

Агустин Абадия Плана (апрели 1962, Бинефар, Испания) — футболбози испанӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Агустин Вилар

Агустин Вилар Эрнандо (июли 1982 (2013-07-26) 26 Июл 2013, Замора, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Баттипиэди

Агустин Эмилио Баттипиэди (01 сентябри 1989) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Брионес

Агустин Брионес — футболбози аргентинӣ.
Агустин Арансабал

Агустин Арансабал Алкорта (марти 1973, Бергара, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи чап, муҳофиз.
Агустин Валидо

Агустин Валидо (31 январи 1914 Шаблон:) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагар.
Агустин Гисасола

Агустин Гисасола Забала (июли 1952, Эибар, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофиз.
Агустин Гайнса

Агустин Гайнса Виканди (майи 1922 (1995-01-06) 6 Январ 1995, Басаури, Испания) — футболбози испанӣ, ҳамлагар, муррабӣ.
Агустин Вулетик

Агустин Вулетик (3 ноябри 1991) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагари марказӣ.
Агустин Гахате

Хосе Агустин Гахате Видрялес (марти 1958, Мондрагон, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи марказӣ.
Агустин Гомес Пагола

Агустин Гомес де Сегура Пагола 16 Ноябр 1975, Рентерия, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи чап, муҳофиз.
Агустин Гутйеррес

Мигел Агустин Гутйеррес де Леон — футболбози уругвайӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Гонсалес Тапия

Агустин Гонсалес Тапия (30 январи 1983) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгари рост, нимҳимоятгар.
Агустин Доффо

Агустин Доффо (25 майи 1995) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Агустин Делгадо

Агустин Хавйер Делгадо Чала (декабри 1974, Амбуки, Музофоти Имбабура, Эквадор) — футболбози эквадорӣ, ҳамлагар.
Агустин Каноббио

Агустин Каноббио Гравис (октябри 1998, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, зарбазананда (страйкер).
Агустин Каттанео

Агустин Каттанео — футболбози аргентинӣ.
Агустин Кардосо

Агустин Эсекӣел Кардосо (30 майи 1997) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Де Ла Канал

Агустин де Ла Канал (10 ноябри 1980) — футболбози аргентинӣ, муҳофиз.
Агустин Ируста

Агустин Эрнекто Ируста (19 июли 1942) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Коусилас

Агустин Себастян Коусилас (19 апрел 19 апрели 1990) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Ланата

Агустин Хосе Ланата (? 5, 1967) — футболбози аргентинӣ, муҳофиз.
Агустин Кастило

Алберто Агустин Кастило Галардо (майи 1963, Ика, Перу) — футболбози перуӣ, маснадашро анҷом додааст, нимҳимоятгар, муррабӣ.
Агустин Миранда

Агустин Миранда — футболбози парагваӣ, муҳофиз.
Агустин Парра

Агустин Парра Репетто (октябри 1989, Валпарайсо, Чили) — футболбози чилигӣ, муҳофиз.
Агустин Ластагарай

Агустин Мария Ластагарай Толедано (8 октябри 1981) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагар.
Агустин Пелетиэри

Агустин Даниэл Пелетиэри (17 майи 1982) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгари пойгоҳӣ.
Агустин Маркесин

Агустин Федерико Маркесин (16 марти 1988) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Ортега

Агустин Леонардо Ортега (29 декабри 1992) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Пасториза

Агустин Эмануэл Пасториза Какабелос (31 январи 1996) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгари ҳуҷумкуни канорӣ.
Агустин Родригес Сантяго

Агустин Родригес Сантяго (сентябри 1959, Марин, Понтеведра, Испания) — футболбози испанӣ, дарвозабон.
Агустин Росси (футболбоз)

Агустин Даниэл Росси (21 августи 1995) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Пеня

Алехандро Агустин Пеня Монтеро (майи 1989, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, муҳофизи рост, муҳофиз.
Агустин Санчо

Но Медалс — футболбози испанӣ.
Агустин Сандона

Агустин Сандона (1 майи 1993) — футболбози аргентинӣ, муҳофиз.
Агустин Сехас

Агустин Марио Сехас (22 марти 1945 (2015-08-14) 14 Август 2015) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Салватиерра

Агустин Салватиерра — футболбози чилигӣ.
Агустин Рохел

Агустин Максмиляно Рохел Пайта (октябри 1997, Монтевидео, Уругвай) — футболбози уругвайӣ, муҳофиз.
Агустин Силва

Агустин Силва (28 июни 1989) — футболбози аргентинӣ, дарвозабон.
Агустин Сауто Арана

Агустин Сауто Арана.
Агустин Фонтана

Кристиан Агустин Фонтана (11 июни 1996) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагар.
Агустин Торасса

Агустин Гонсало Торасса (20 октябри 1988) — футболбози аргентинӣ, ҳамлагари дуюм.
Агустин Фернандес Чарро

Агустин Хавйер Фернандес Чарро (марти 1982, Мерида, Испания) — футболбози испанӣ, муҳофизи марказӣ.
Агустин Фаряс

Карлос Агустин Фаряс (25 декабри 1987) — футболбози аргентинӣ, нимҳимоятгар.
Агустин Эйсагирре

Но Медалс — футболбози испанӣ.
Агустин Хара

Агустин Хара (1 июни 1992) — футболбози аргентинӣ, муҳофиз.
Леонид Агутин

Леонид Николаевич Агутин. Зиндагинома 16 июли соли 1968 дар Маскав дар оилаи мусиқидон Николай Петрович ва омӯзгор Людмила Леонидовна Агутин (то издивоҷ — Школникова) ба дунё омадааст.
Агустин Энрике Эррера

Агустин Энрике Эррера Осуна (марти 1985, Лос Мокис, Синалоа, Мексика) — футболбози мексикагӣ, зарбазананда (страйкер).
Агут (дарё)

Агут — номи дарёе аст, ки дар давлати Фаронса равон аст.
Агуштпона

Агуштпона, ангуштвона, ангуштбона — афзорест, ки ҳангоми дарздӯзӣ ба сари ангушт мепӯшонанд. Таърих Агуштпонаро дар садаи заргари амстердамӣ Николай Бентонен ихтироъ кардааст (мувофиқи ривояте заргаре агуштпонаро барои озор наёфтани ангуштони маҳбубаашон, ки гулдӯз буд, сохтааст). Дар байни халқҳои Осиёи Миёна анъана шудааст, ки дар бисоти духтар (арӯс) ҳатман ангуштпона мегузоранд. Инчунин ба хайёте, ки сару либоси арӯсро медӯзад, ангуштпона туҳфа мекунанд. Агуштпонаро аввалҳо аз тило месохтанд. Ҳоло аз филизоти арзонбаҳо месозанд. Сохт Агуштпона махрутшакл буда, барои налағжидани сӯзан сатҳи берунааш чуқурак дорад. Агуштпонаро, одатан, ба ангушти миёна мепӯшанд ва ҳангоми дӯхтани кӯрпа, тоқӣ, либос ва матоъи дурушт истифода мебаранд.
Агустин Хулио

Агустин Хулио Кастро (октябри 1974, Картахена, Боливар Департмент, Колумбия) — футболбози колумбӣ, маснадашро анҷом додааст, дарвозабон, муррабӣ.
Агустин Элдуаен

Агустин де Карлос Элдуаен — футболбози испанӣ, дарвозабон.
Адcон Да Силва Нерй

Адон да Силва Нерй — футболбози бразилӣ, нимҳимоятгари пойгоҳӣ.
Сураи Ад Духон

Ад Духон (— Дуд) — чилу чорум сураи Қуръон. Сура дар Макка нозил шудааст ва иборат аз 59 оят аст. Мундариҷа Тафсир Эзоҳ.
Адаб

Адаб — ахлоқ ва кирдору рафтори нек; шарти адаб меъёри ахлоқу одоб; адаб додан а) одоб омӯхтан, ахлоқ омӯхтан; б) маҷ. танбеҳ кардан, ҷазо додан; адаб ёд додан ба касе одобу ахлоқ омӯхтан; адаби касеро додан касеро танбеҳ додан, ҷазо додан ба касе; бо ду дасти адаб супурдани чизе бо камоли риояти адаб додани чизе (ба касе), боадабона оварда супурдани чизе (ба касе). Адабро дар гузашта маъмулан аз 12 қисм (ҳашт усул ва чаҳор фурӯъ) иборат медонистанд: усулҳои луғат, сарф, иштиқоқ (калимасозӣ), наҳв, маонӣ, баён, арӯз, қофия ва фурӯъҳои расму хат, нақдушшеър, иншои хату расоил ва мазоҳарат. Маҷмӯи донишҳои мансуби аъмоли инсонанд, ки ду ҷиҳати кирдори ӯро фаро мегиранд: яке рафтори холӣ аз халал ва аъмоли зишту бад, дигаре касби илму ҳунар ва маориф, фаъолияти инсон, ки аз нияту дархост (қалбӣ ё ботинӣ) ва амалу рафтору кирдораш муайян мешавад. Пас, ахлоқи инсон аз ҳамин ҷиҳатҳои зоҳирию ботинии афъолаш таркиб ёфтааст. Шахсеро, ки дар илмҳои Адаб тахассус пайдо мекунад, адиб меноманд. Адиби комил шахсест, ки зоҳиру ботинаш як бошад ё худ қавлаш ба амалаш ва рафтору кирдору гуфтор ба нияташ мувофиқат кунад. Аз ин рӯ, дар илми ахлоқ одобро таҳзиби зоҳиру ботини инсон мешуморанд. Аксари муҳаққиқони асрҳои миёна вобаста ба ҳаёти иҷтимоию фарҳангӣ рафтору одобро ба таври гуногун дарк кардаанд. Масоҳаташ, баъзеҳо Адабро дар муомилат мебинанд. Дар илми А. (наср ва каломи мавзун) одоби адибон дар риояи балоғату нафосату фасоҳат зоҳир мешавад. Аҳли шариат таҳсили улуми шаръӣ ва риояи одоби диниро таблиғ мекарданд, аҳли тасаввуф силсилаи одоби суфияро тартиб дода, риояи онро барои камолоти маънавии инсон зарур мешумориданд. Адаб ишора ба касби улум ва маорифи куллии инсон мебошад, ки.
Ада Лавлейс

Августа Ада Кинг (дар хурдӣ Августа Ада Байрон), граф Лавлейс, машҳур ба Ада Лавлейс (10 декабр 1815 (1815-12-10), Лондон, Бритониёи Кабир — 27 ноябри 1852, Лондон) — риёзидони инглис, нависанда ва нахустин барномасози роёна. Зиндагинома Ада Лавлейс 10 декабри соли 1815 ягона духтари қонунии шоири англис Ҷорҷ Байрон ва зани ӯ Анна Изабелла Байрон ба дунё омад. Бақия фарзандон лорд Байрон хориҷ аз чаҳорчуби издивоҷ ва аз занони дигар мутаваллид шуда буданд. Байро як моҳ пас аз таваллуд Ада аз ҳамсараг ҷудо шуд ва чаҳор моҳ баъд барои ҳамеша Инглистонро тарк кард ва саранҷом ба далели як беморӣ дар Ҷанги истиқлоли Юнон даргузашт. Он ҳангом Ада ҳашт сол дошт. Модари Ада аз лорд Байрон, ки ба шеър алоқаманд буд кинадор монд ва барои Ада риёзиёту мантиқро ташвиқ кард ва саъй кард монеъи парвариши ончӣ ӯ девонагии падараш мепиндошт шавад вале алорағми ин мавзӯъ Ада алоқаманди падараш дар шеър боқӣ монд (ва ҳатто бо дархост вай дар канори падараш дафн шуд).
Адаб (маҷалла)

"Адаб" — маҷаллаи илмию маърифатӣ ва таълимию методии Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон ки бо мақсади амалӣ намудани Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи забони давлатӣ" (22 -юми июли 1989 қабул шуда буд) ва кумак расондан ба омӯзгоромӯзгорони забон ва адабиёти тоҷикӣ 73 шумора (аз моҳи июли 1991 то феврали 2006) нашр шудааст. Вазифаи сардабирии маҷаллаи "Адаб"-ро Ш. Исломов ва Ш. Шокирзода ба ӯҳда доштанд. Дар саҳифаҳои "Адаб" нигоштаҳои донишмандон, адибон, омӯзгорони Тоҷикистон ва хориҷи кишвар оид ба адабиёт, таърих, фалсафа, ахлоқ, динҳо, омӯзишу парвариш, омӯзиши алифбои ниёгон, забонҳои хориҷӣ, инчунин асарҳои донишмандону адибони гузаштаву муосири тоҷик ва ҷаҳон ба табъ расиданд. Яке аз самтҳои асосии кори маҷаллаи "Адаб" инъикоси шеваи таълиму тадрис дар кӯдакистон, мактабҳои миёнаву олӣ буд. Сарлавҳаи фаслҳои асосии маҷаллаи "Адаб": "Пешинаи тоҷикон ва қавми тоҷик", "Пажӯҳиш", "Аз Рӯдакӣ то имрӯз", "Қонуни забон", "Роҳнамои хирад", "Минбари омӯзгор", "Дурнамои мактаби миллӣ", "Шеваи омӯзиш" ва ғайра буданд. Солҳои маҷалла замимаеро бо номи "Ганҷи адаб" бо ҳуруфи арабиасоси форсии тоҷикӣ нашр намуд. Ба ифтихори ҳазораи "Шоҳнома"-и Фирдавсӣ, 120-солагии Иқбол, 1100-солагии давлатдории Сомониён, 960- солагии Умари Хайём, 1000-солагии Носири Хусрав, 80-солагии шаҳри Душанбе, соли тамаддуни ориёӣ ва ғайра шумораҳои махсуси "адаб" ба табъ расиданд. Бо мақсади васеътар намудани доираи фаъолияти нашрия, бо қарори ҳайати мушовараи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (12. 1. 2006, 11) номи маҷалла ба "Маорифи Тоҷикистон" табдил ёфт. Маҷаллаи "Адаб" соли 2007 ба гирифтани Дипломи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон мушарраф гардид.
Адабиёти Маҳҷар

Намояндагони адабиёти Маҳҷар:.
Ада (забони барномасозӣ)

Ада — забони барноманависӣ, солҳои дар натиҷаи як лоиҳаи Вазорати дифоъи ИМА бо ҳадафи корбурди забони ягонаи барноманависӣ барои системҳои якҷоя сохта шудааст. Имелись в виду, прежде всего, бортовые системы управления военными объектами (кораблями, самолётами, танками, ракетами, снарядами и т. п.). Перед разработчиками не стояло задачи создать универсальный язык, поэтому решения, принятые авторами Ады, нужно воспринимать в контексте особенностей выбранной предметной области. Хусусиятҳои забон Ада — ин забони барномасозии таркибӣ, модулӣ, объектии аломатдор буда воситаҳои равандҳои барномасозии баландзинагиро доро мебошад. Синтаксиси Ада аз намуди забони ё ин ки Паскал гирифта шудааст. Он фаррох буда, каме сахт ва мантиқан беҳтар сохта шудааст. Ада — забон бо намуди сахт кунонида шуда мебошад. Дар он кор бо объектҳо, ки ба намуди додаҳо алоқаманд нестанд истисно карда шудаанд. Барои қонеъ гардонидани талаботҳои эътимоднок забон чунон сохта шудааст, ки ҳангоми талфифа (компиляция) шумораи хатогиҳо муайян гардонида мешавад. Ба ғайр аз ин яке аз талаботҳои асосӣ ҳангоми коркарди забон, хониши матни барнома ниҳоят осон гардонида шудааст, ки ҳатто ба навиштани одӣ зарар овардааст. Натиҷаи чунин наздикшавӣ якчанд синтаксисӣ "калонҳаҷм" ва маҳдудиятҳои зиёд гардид, ки аз ҷониби барномасозони кордон ҳамчун "нолозим" ва "аблаҳона" шуморида шуда буданд Шаблон:.
Адабиёт оид ба фарҳанг ва ҳунари Ҷумҳурии Тоҷикистон (Китоб)

. — Душанбе — 2014. — С. 445. Мундариҷа Адабиёт оид ба фарҳанг ва ҳунари Ҷумҳурии Тоҷикистон: Феҳристи адабиёти солҳои 2008-2013 Мураттибон Ҷӯрабой Раҷабов, М. Маҳмадназарова; Зери назари умумии академик Н. Салимов; Пажӯҳиши библиографии С. Исмоилова, М. Мамадназарова, Қ. Сафарова, Ҷ. Раҷабов, Д. Ҳакимова, Ю. Мӯсоев; Муҳаррир Ҷ. Раҷабов; КМТ. – Душанбе, 2014. – 445 с. – Матн ба забонҳои тоҷикӣ ва Солҳои 2008-2013, дар саҳифаҳои матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, теъдоди зиёди китобу мақолаҳо ба забонҳои тоҷикию русӣ бахшида ба соҳаи фарҳанг ва ҳунар рӯи чоп омадаанд, ки шиносоӣ бо онҳо сатҳи фарҳангию тарбиявӣ ва иттилоотии мардумро васеъ намуда, онҳоро бо вазъи кунунии фарҳангу ҳунари мамлакати тоҷикон аз наздик ошно месозанд ва моро дар арсаи ҷаҳонӣ муаррифӣ мекунанд. Феҳристи мазкур идомаи рӯйхати библиографии "Адабиёти нав доир ба фарҳанг ва санъати ҶШС Тоҷикистон" мебошад. Дар феҳристи мазкур беш аз 3680 номгӯи китобу мақолоти матбуот ба масоили соҳаҳои фарҳангу ҳунари ҷумҳурӣ, ки солҳои 2008-2013 ба забонҳои тоҷикию русӣ ба табъ расидаанд, инъикос гардидаанд. Феҳристи мазкур барои кормандону пажӯҳишгарони соҳаи фарҳангу ҳунар, васоити ахбори омма (матбуоти даврӣ ва садову симо), синомагарону кормандони сирк, рӯзноманигорон ва гурӯҳи васеи муштариёну дилбохтагони фарҳангу ҳунари тоҷик таҳия шудааст. Тақризҳо Донистаниҳо Китоби Адабиёт оид ба фарҳанг ва ҳунари Ҷумҳурии Тоҷикистон Матн: Феҳристи адабиёти солҳои 2008-2013 Душанбе, 2014. – 445 с. – Матн ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст. 1 Пайванди беруна.
Адабиёти Осиёи Миёна

Адабиёти Осиёи Миёна, газетае буд, ки баъди ташкили Комитети ташкилии ин Итиҳоди Шӯрави ҳамчун органи бюрои ташкилии Осиёи Миёна -гии ин Итиҳоди Шӯрави аз 7 ноябри соли 1933 то сентябри соли 1934 дар Тошкент мебаромад. Ба ҳайати таҳририяи "Адабиёти Осиёи Миёна" М. Алексеев (муҳаррири масъул),С.Трегуб (ҷонишини муҳаррир), Ашӯров, Лоҳутӣ, Мачидӣ, Тукумбоев, Чориев, Семёнов, Круковский, Моначинков, ки намояндагони адабиёти тоҷик, ӯзбек, кирғиз ва туркман буданд, дохил мешуданд. Дар сахифаҳои "Адабиёти Осиёи Миёна" тарҷумаи чандин асарҳои бадеии адибони тоҷик, хабару макола ва хулосаву материалҳои гуногун доир ба ин адабиёт ҷой гирифтаанд. Дар газета табрики Садриддин Айнӣ ба муносибати интишори "Адабиёти Осиёи Миёна" ва достони у "Октябри 16-сола" чоп гардидааст. Дар "Адабиёти Осиёи Миёна" оид ба Садриддин Айнӣ, А. Лохутӣ, Рабиӣ, Саидалӣ, Вализода, Муллодуст Қандзодаи ёгедӣ ва дигарҳо мақолахо чоп шудаанд. Газета рочеъ ба рафти Съезди -уми нависандагони Тоҷикистон (май 1934) маълумот дода, қисми маърузаю нутқдои раисн фахрии Комитети ташкилии ин Тоҷикистон А. Лохутӣ, раиси Комитет Носиров, С. Айнӣ, Фитрат, Поль Низан (Франция), Обид Исматӣ, Ғанӣ Абдулло, Алихуш, Р. Налил, Юртаев, Мирзо Турсунзода Рабиӣ, Бектош, Расулӣ, Музаффара, Дайламӣ, Хаким Карим ва дигарҳо адибонро дастраси хонандагон намудааст.
Адабиёти даҳанакӣ

"Адабиёти даҳанакӣ" — аввалин маҷмӯаест, ки дар он намунаҳои эҷодиёти даҳанакии мардуми тоҷик фароҳам омадаанд. Мураттиби он Обид Исматӣ мебошад. Соли 1934 ба ҳуруфоти лотинӣ чоп шудааст. Муҳтаво Пешгуфтори маҷмӯа "Фолклор чист ва барои чӣ онро мо меомӯзем?" ном дошта, дар он роҷеъ ба моҳияти омӯзиш ва пажӯҳиши фолклори тоҷик сухан рафтааст. Бахши аввали китоб "Адабиёт" ном дорад, ки дар он асосан шеърҳои шоирони халқии Бадахшон, аз ҷумла сурудаҳои шоирон Шофутур, Муҳаммад Сайидзодаи Мағмуми Дарвозӣ, Авлиё Ҳусайни Мағмуми Дарвозӣ сабт шудаанд. Мавзӯи ашъори дар "Адабиёти даҳанакӣ" ҷойгирифта мутобиқи талаботи ҳамон давра – васфи Инқилоби Октябр, ифодаи хушиву хурсандӣ аз ташкили мактабҳо, муассисаҳои фарҳангию маърифатӣ, ба озодӣ ва баробарҳуқуқӣ расидани занҳо ва ғайра мебошад. Инчунин дар ин бахши китоб шеъру ғазалҳои ошиқона, сурудҳои маросимӣ ва ғайра ҷой гирифтаанд. Дар бахши дуюми "Адабиёти даҳанакӣ" "Чистонҳо"-и манзуму мансури гуногунмавзӯъ фароҳам омадаанд. Ҳафт чистони сурудаи Абулқосими Лоҳутӣ дар ин бахш ҷой гирифтаанд. Дар бахши сеюми "Адабиёти даҳанакӣ" мураттиб зарбулмасалҳоро ҷой додааст. "Адабиёти даҳанакӣ" чун нахустин маҷмӯаи эҷодиёти даҳанакии халқи тоҷик, ки омӯзишаш охири солҳои 20 – ибтидои солҳои 30 садаи оғоз ёфтааст, аҳамияти арзанда дорад.
Адабиёти илмии бадеӣ

Адабиёти илмии бадеӣ, як навъи махсуси адабиёт, ки дар он аз илму пажӯҳишҳо, гуногунадешиҳои илмӣ, тақдири кашшофон – донишмандон сухан меравад.Адабиёти илмии бадеӣ аз ҷиҳати мундариҷаву мазмун, услуби эҷод дар доираи адабиёти бадеӣ, ҳуҷҷатӣ публитсистӣ ва илмии оммавӣ қарор дорад, бо ин навъҳои адабиёт алоқаманд аст, дорои ҷиҳатҳои ахлоқӣ, таълимӣ, тарбиявӣ, зебоишиносӣ, ороста ба воситаҳои тасвири бадеӣ ва ғайра мебошад. Нависандаи Адабиёти илмии бадеӣ ба воситаи тахайюлу тафаккури бадеӣ ин ё он лаҳзаи воқеиро, ки асоси он санадҳои илмӣ аст, мавриди таҳлили бадеӣ қарор медиҳад. Андешаи бадеии хешро барасоси маводи илмӣ дар қолабӣ бадеӣ баён менамояд. Истилоҳи Адабиёти илмии бадеӣ дар садаи пайдо шуда, ба адабиётшиносии тоҷик бо таъсири адабиёти рус ворид гардидааст, вале асарҳои дар ин навъи адабиёт эҷодшуда дар адабиёти атиқа (Юнон ва Руми Бостон), адабиёти Европа ("Метаморфозаи рустаниҳо"-и И. В. Гёте), адабиёти русу собиқ шӯравӣ баназар мерасанд. Дар адабиёти асрҳои миёнаи форс-тоҷик низ нишонаву аломатҳои Адабиёти илмии бадеиро дарёфтан мумкин аст. Дар адабиёти муосири тоҷик асарҳои дар навъи таърихӣ эҷодшуда, аз ҷумла "Восеъ" ва "Фирдавсӣ"-и С. Улуғзода, "Ситорае дар тирашаб", "Парвози Шоҳин"-и Р. Ҳодизода, "Якрӯзи дароз, рӯзи бисёр дароз"-и Ӯ. Кӯҳзод, "Ҷонбагарав"-и Ш. Ҳаниф, "Куруши Кабир"-и Б. Абдураҳмон, "Девори Хуросон"-и М. Солеҳва ғайраро метавон ба навъи Адабиёти илмии бадеӣ шомилсохт. Адабиёт Таърихи адабиёти советии тоҷик. Инкишофи жанрҳо, ҷ. 1, Д., 1980; Мусулмониён Р., Назарияи адабиёт, Д., 1990; Шарифов Х., Назарияи наср, Д.,.
Адабиёти дидактикӣ

Адабиёти дидактикӣ (аз — таълимӣ, насиҳатӣ) — яке аз анвоъи адабӣ, ки дар онҳо шакли бадеӣ барои ифодаи маводи ғайрибадеӣ (ахлоқӣ, ҳикмати амал, фалсафӣ, динӣ, илмӣ) ба кор бурда мешавад.
Адабиёти атиқа

Адабиёти атиқа, адабиёте, ки дар ду давлати қадимӣ ва машҳури дунё — Юнон ва Рим аз садаи то мелоди то садаи офарида шудааст. Атиқа аз калимаи лотинии гирифта шуда, маънояш (даври) "бостон", "қадим" аст. Таърихи пайдоиши атиқа Офарандагони адабиёти атиқа, гузаштагони мустақими адабиёт, фарҳангу маданияти кишварҳои Европаи муосир мебошанд. Тасаввурот оид ба мавқеи инсон дар табиат, оид ба мавқеи адабиёт дар ҷомеа, оид ба тақсимбандии адабиёт ба намудҳо — эпос, лирика, драма ва навъҳои (жанрҳои) адабиёт, оид ба санъатҳои бадеӣ, авзони шеър, хусусиятҳои забони адабиёт ва ғайра, ки дар Юнони Қадим бунёд ёфта, ба Руми Бостон дода шуданд, дар асрҳои миёна дар Европа маъмул гардиданд. Ин тасаввурот, анъанаҳои адабӣ аз Рум ба Европаи Ғарбӣ, аз Константинополи Юнон ба Европаи Ҷанубу Шарқӣ ва ба Россия густариш ёфтанд. Осори Адабиёти атиқа дар Европа на танҳо мутолиа ва омӯхта мешуданд, балки намунаи эҷоди бадеии мукаммали идеалӣ ба шумор мерафтанд ва дар давраи Эҳё ва класситсизм намуна барои тақлид буданд. Намудҳои атиқа Дар ҳамин давра мафҳумҳои "санъати атиқа", "таърихи атиқа", "фалсафаи атиқа", "маданияти атиқа" ба миён омаданд. Осори пурарзиши дар ин соҳаҳо офаридашуда барои тамоми башарият аҳамияти калон доштанд. Адабиёти атиқа бо навъи адабии эпос шаробу ишқ, хушгузаронии умр, Пиндар (то м.) зиндагии хирадмандона, шоири румӣ Горатсий (65 то м. — 8) эзидон ва қаҳрамононро васф мекарданд. Навиштаҳои ин шоирон барои сурудан таъйин гардида буданд. Шеърҳо — хитобаҳоро, ки барои шунавандагон мехонданд, "элегия" меномиданд. Ин навъ ашъор, ки шоирони румӣ Тибули (то м.), Проперсий (таваллуд 50 то м) ва Овидий эҷод кардаанд, мазмунҳову мавзӯъҳои ишқиро дар бар мегирифтанд. Элегияи хурд "эпиграмма" ("катиба") ном дошт. Шоир Марсиал эпиграммаҳои ҳаҷвӣ менавишт. Осори мансур дар Адабиёти атиқа нисбат ба осори манзум камшумор буд ("Дафнис ва Хлоя"-и Лонг, "Сатирикон"-и Петроний, "Хари тилоӣ"-и Апулей ва ғайра). Ин навъ осорро насри ғайриҷиддии барои мардуми одӣ таъйингардида медонистанд. Насри ҷиддӣ, орӣ аз хаёлоти бадеӣ осори таърихнигорон Ҳеродот, Фукидид (то м.), Тит Ливий (59 то м. — 17), Татсит ба шумор мерафтанд. Осори дигари мансурро, ки хусусияти андарзӣ, ахлоқомӯзӣ дошт, файласуфони Юнони Қадим Афлотун, Плутарх (таърихнигор ҳам буд) эҷод кардаанд. Осори мансури бо санъатҳои бадеӣ ороста, бо забони ширину бадеияти баланд эҷодшуда нигоштаҳои нотиқон (ораторҳо; воизон) буд, ки машҳуртаринашон Ситсерон мебошад. Дар Адабиёти атиқа инсон, воқеияти табиӣ, муносибатҳои иҷтимоӣ, муносибати инсону табиат, масъалаҳои муҳимми давр, тазодҳо, эҳсосот инъикос ёфтаанд. Адибон шуҷоату диловарӣ, ватандӯстӣ ва одамиятро васф кардаанд. Инсони тасвирнамудаи онҳо ҷисман пурзӯр аст, маънавиёти бой дорад. Адибони Европа дар тамоми давраҳои эҷоди худ ба Адабиёти атиқа муроҷиат намудаанд ва ин анъана идома дорад. Таъсири Адабиёти атиқа ба адабиёти Шарқ аз асрҳои миёна шурӯъ шуда, имрӯз ҳам қатъ нагардидааст. Адабиёти атиқа ба фалсафа намунае аз онҳо мебошад.