ArabovMK/tajik-wikipedia-corpus huggingface dataset:
Зарари ҷисмонӣ

Зарари ҷисмонӣ — дар натиҷаи таъсири омилҳои беруна: механикӣ, физикӣ, химиявӣ, биологӣ, техникӣ, вайрон гардидани ягонагии анатомӣ ё физиологии узв ва бофтаҳои одам фаҳмида мешавад. Зарари ҷисмонӣ дар расонидани зарар ба саломатӣ ва дар вайрон ё суст гардидани вазифаҳои физиологии организми инсон ифода меёбад. Зарар вазнин, миёна ва сабук мешавад. Зарар ба саломатӣ мувофиқи Қоидаҳои судию тиббии муайянсозии дараҷаи вазнини зарари ҷисмонӣ аз 11 декабри 1978 муайян мегардад. Мувофиқи м. 110 КҶ ҶТ зарар зарари вазнин эътироф мешавад, агар: Зарари миёна ба саломатӣ зараре эътироф мешавад, ки барои ҳаёт хавфнок набуда, оқибатҳои дар боло номбаршударо ба миён наовардааст, вале боиси харобшавии тӯлонии саломатӣ ё ба таври устувору назаррас аз даст додани камтар аз сеяки қобилияти умумии меҳнатӣ шудааст. Зарари сабук бошад, зараре эътироф мешавад, ки боиси ба муҳлати кӯтоҳ хароб шудани саломатӣ ё андаке ба таври устувор аз даст додани қобилияти меҳнатӣ гардидааст (м. 112 КҶ ҶТ). низ.
Зараррасонии байналхалқӣ

Зараррасонии байналхалқӣ - ҳуқуқвайронкуние, ки аз тарафи субъекти ҳуқуқи байналхалқӣ содир шуда, асоси ба вуҷуд омадани ҷавобгарии байналхалқӣ мегардад.. низ.
Зарасп

Зарасп — писари Тӯс, ки ҳамроҳи падар дар набард бо Фуруди Сиювуш ширкат карда ва дар ин набард ба дасти Фуруд кушта мешавад.
Зарафо Қиёмзода

Зарафо Қиёмзода (Қиёмзода Зарафо феврали соли 1984, ноҳияи Шаҳритус, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик, муҳандис-систематехник, номзади илмҳои иқтисодӣ, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати. 1. Корнома Зарафо Қиёмзода 20 феврали соли 1984 дар деҳаи Қизил-Аскари (имрӯза Тусиён)-и ноҳияи Шаҳритуси вилояти Хатлон дар оилаи омӯзгор таваллуд шудааст. Соли 2003 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии 46 ба номи Набиев Мустафоқулро хатм намудааст. Соли 2003 ба факултаи биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил гардида соли 2008 донишгоҳи номбурдаро бомуваффаққият хатм намудаст, худи ҳамин сол ба аспирантураи Академияи илмҳои ҶТ дохил шуд. Соли 2011 аспирантураро хатм намуда, дар лабораторияи биологияи молекулавӣ ва биотехнологияи растаниҳои Институти физиология ва генетикаи растаниҳо ба ҳайси лаборанти калон ба кор оғоз намудааст. Соли 2012 ба вазифаи ходими илмии озмоишгоҳи биологияи молекулавӣ ва биотехнология гузаронида шудааст. Сентябри соли 2012 ба ҳайси ассистенти кафедраи физиологияи растаниҳои факултети биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолияти кориро оғоз намуд. Соли 2016 дар факултети биология ба вазифаи муовини декан оид ба илм ва робитаҳои байналмилалӣ таъин гардида, ҳамзамон иҷрокунандаи вазифаи дотсентии кафедраи физиологияи растаниҳо ва биотехнологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон -ро ба уҳда дошт. Соли 2017 котиби илмии Шӯрои диссертатсионии биология барои дарёфти унвони доктор таъин гардид. Соли 2019 ба вазифаи мудири кафедраи физиологияи растаниҳо ва биотехнологияи ДМТ гузаронида шуд. Соли 2020 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини раиси Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардида, соли 2021 бо Қарори ҲҶТ ба вазифаи муовини якуми раиси Кумитаи ҳифзи муҳит зист гузаронида шуд ва то январи соли 2025 дар ҳамин вазифа фаъолият кардааст. Аз соли 2013 узви Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон мебошад. 2 марти соли 2025 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардидааст. 2. Фаъолияти илмӣ Соли 2013 рисолаи номзадиашро дар мавзӯи "Хосиятҳои биохимиявии махсуси антикосидантии генотипҳои картошкаи ба намак устувор" ҳимоя намуда, ба унвони номзади илмҳои биологӣ мушарраф гардидааст. муаллифи зиёда 60 маводҳои илмии нашршуда ва 2 –монография, 1- дастури таълимӣ ва 1 ихтироот (патенти илмӣ). Мукофот.
Шинг (деҳа, н. Тоҷикобод)

Шинг (то 2021 — Зарафшон) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зарафшони ноҳияи Тоҷикобод. Аз Шинг то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 1 км. Аҳолиаш 1550 нафар, тоҷикон.
Зарафшон (деҳа, н. Ваҳдат)

Зарафшон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Баҳори ноҳияи Ваҳдат. Аз Зарафшон то маркази шаҳр 8 км. Аҳолиаш 5088 нафар, тоҷикон.
Зарафшон (деҳа, н. Зафаробод)

Зарафшон (то 4 июли 2013 — Комсомол 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷомӣи ноҳияи Зафаробод. Аз Зарафшон то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 27 км. Аҳолиаш 1739 нафар.
Зарафшон (деҳа, н. Кӯшониён)

Зарафшон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сарвати Истиқлоли ноҳияи Кӯшониён. Аз Зарафшон то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 1952 нафар, тоҷикон.
Зарафшон (рӯзнома)

Зарафшон — нашрияи мақомоти ҳукумати маҳаллӣ дар ноҳияи Панҷакент мебошад 1 2. Нахустин бор ин рӯзнома дар соли 1932 дар шаҳри Самарканд аз чоп баромадааст, вале бо номи дигар: "Коммунисти Панҷакент" 3. Ҳоло сардабири рӯзномаи "Зарафшон" рӯзноманигори варзида Луқмонҷон Қурбонов аст 2.
Зарафшон (пирях)

Пиряхи Зарафшон — дар нишебии ҷануби қаторкӯҳи Зарафшон воқеъ аст. Пиряхи Зарафшон пиряхи дарахтмонанди водӣ дар Тоҷикистон буда, калонтарин дар Ҳисору-Олой аст. Тӯлаш 13,3 км, бараш м, масоҳаташ 22, 8 км мебошад. Ҳаҷми ях 1,43 км аст.. низ.
Зарафшон (деҳа, н. Ҷаббор Расулов)

Зарафшон — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сомониёни ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз Зарафшон то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 9 км. Аҳолиаш 4918 нафар. Мардум.
Зараррасонҳои занбӯри асал

Зараррасонҳои занбӯри асал, ҳашарот ва ҳайвоноте, ки ба занбӯри асал ва занбурпарварй зарар мерасонанд. Асосан ду гуруҳи зараррасонҳо мавчуд аст: зараррасонҳои паразит (дар оилаи занбур зиста, асосан аз маҳсули онҳо ғизо мегиранд) ва зараррасонҳои дарранда (дар атрофи кандуҳо ва маҳалли занбурпарварӣ зиста, занбурро дошта мехуранд). Зараррасонҳои паразит намудҳои гуногуни куя, кана, гамбуск мансубанд. Ба занбури асал хусусан зарарн мумкуяи калон, мумкуяи хурд, куяи чуб (-) ва куяи либос калон аст. Кирминаи мумкуяи калон ва хурд шоп, куяи чубу либос бошад, гарди гул ва шонро мехурад. Дар аснои бад будани нигоҳ,убин дар оилаҳои занбури асал гамбуски пустхур рангаш сиёҳ, дарозиаш то 7,7.см; кирминааш чашмаки шонро вайроя карда, гарди гулро мехурад) ва канаҳои гуногун (аз оилаи тироглифх,о, глицифагхр, тарзонемидхо ва.) пайдо мешаванд. Гамбуск ва канахо занбуру кирминаҳои мурда, гарди гул, шони асал ва руйпушх,ои кандуро мехуранд. Мушхо тирамох, ё зимистон ба канду даромада, лона мегузоранд, эахираҳои гарди гул ва асалро мехуранд, шонро вайрон ва занбурхоро ноором мекунанд. Тадбирҳои мубориза бо зараррасонх,ои паразит: парвариш кардани оилахри нурушвати занбури асал; аз кавдухо баровардани шонх,ои холй; гарм нигоҳ, доштани занбурхо; мунтазам тоза кардани кандухо; сухтани партов; дуд додани сулфур; бо мушкаппак ва мулухдои гуногун нест кардани мушхо ва ғайра. Зараррасонҳои дарранда баъзе паррандаҳои хашаротхур ва хашароти гуштхур мансубанд. Мае, эанбурхурак е орухураки муцаррарй ва шарқ,й (.) куркурикаррок (Ме-), чилмангуштак ва. Аз х,ашароти дарранда ба занбурн асал махсусан занбурхурак, якказанбур, занбури мукаррарй (-го) ва шарқй (.), сузанак зарароваранд. Занбурхурак ва орухо ба занбури асал дарафтода, онро мекушанд ва ба кирминаи худ медиханд. Сузанакхо занбури асалро села-села нобуд мекунанд. Хашароти диг. (мае, намудҳои гуногуни говзанбурхо, шапалаки ва г.) ба кандухо даромада, асалро мехуранд. Аксар вацт мурчахо низ ба оилахди заифи занбури асал дармеафтанд ва захирахри асалро барбод медиханд. Тадбирҳои мубориза бо зараррасонх,ои дарранда: нест намудани зараррасонхо, вайрон кардани лонаи онҳо, бо садои баланде гуреаондани парранда ва сузанакхо, иваз кардани чои кандуҳои занбури асал ва г. Нигаред.
Зарафшон (шаҳрак)

Зарафшон — шаҳракест, ки дар қисми шимолии қаторкӯҳи Ҳисор ҷой гирифта дар ҳайати ноҳияи Айнӣ, вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил мешавад. То соли 1952 Ҷиҷикрӯд ном дошт. Аҳолӣ.
Зарафшон (деҳа, н. Турсунзода)

Зарафшон — деҳа дар ҷамоати деҳоти 10-солагии Истиқлолияти ноҳияи Турсунзода. Аз Зарафшон то маркази ҷамоат 11 км, то маркази ноҳия 34 км. Аҳолиаш 196 нафар, тоҷикон.
Зарб (ноҳияи Братск, Иркутск)

Зарб — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини Федератсияи Русия мебошад. Деҳа дар ҳайати ноҳияи Братск, ки дар вилояти Иркутск қарор дорад, дохил мешавад.
Ҳамлагар (футбол)

Ҳамлагар, муҳоҷим, бозикуни самти пеш (форвард) — мақоми бозигар дар футбол. Бозигар барои ҳуҷум.
Зараррасонҳои дарахти мева

Зараррасонҳои дарахти мева — ҷонваронеро гуянд, ки ба дарахтони мева зарар мерасонанд, Намудҳо Ба зараррасонҳои дарахти мева беш аз 500 намуди ҳашарот, кана ва хояндаҳо мансуб буда, такрибана 100 намуди онҳо зараррасоии хафноканд. 3араррасонҳо аз рун ғизогирй баргх ӯр, шоху танахур, решахур, мураву гулхур, мевахур мешаванд. Ба зараррасонҳои баргхур кирми дуло-нахурак, тиллоду-маки туркистонй (-са), хдлкамур, гамбукҳои нулдароз (-,. ва г.), намудх,ои гуногуни куя, ши-ринчах,о ва. мансубанд. Канаи себ, калан барг, ширинчаи себ, ширинчаи хунин, ширинчаи нок, зирехаки оунафш, зирехаки кали-форнй ва. ширай баргро мемаканд; дар наища барг печ хурда, рангаш тагй-ир меёбад. Зарари ширинча ва зире-хакхо махсусан ба дарахтони чдвон калан аст. Ба шоху танаи дарахтони мева ширинчахо, зирехакхо, кирмхо, заргинаки хокистарранг (Сарпо), чӯбхӯрак, деваки буин, пустлоххурак зарар мерасонанд. Ба зараррасрнх,ои мевахур мевахураки себ, мевахураки анор, кирминаи баъзе пулакчаболх,о (баргпечонаки сабз, баргпечонаки муғҷа), гамбускҳои нулдароз ва. мансубанд. Ба дарахтгонп мевак донакдо.р (олу, олуча, олуболу, бодом, шафтолу, зардолу) бештар кирминаи мевахураки олу, гафс-нояки зардолу, куяи мева зарар меоранд. Кирминаи гамбуски пул!дарозн бодом магзи бодомро мехурад. Решай длрахтони мева бештар аз ширинчаи хунин ва кирминаи гамбуски ҷавзо зарар мебинад. Муғҷаи дарахтони меваи тухмдор (себ,, биҳӣ, дулона)-ро гамбуски нулдарози гулхур, кирминаи пулакчаболх,о -раг,), баргпечак-х,о —, - (мугаро сурох карда, тори нозук метананд), инчунин хашароти макканда (ширинчах,о ва канаи барг) нобуд мекунанд. Ба гулмуга ва гул гамбускх,ои гулхур, кирчаи-наи баргпечакхр, канаи барг ва;. зарар меоранд. Гулх.ои зарардида гу-ра намсбанданд. Тадбирҳои мубориза Бар зидди зараррасонхр истифода бурдани паразитхо ва душманони онҳо: домгузорӣ; ба равшанӣ ё мулуҳ ҷалб карда куштан ва маҳви тухми ҳашарот; истифодаи зарбанак, моддаҳои заҳрӣ (акарисидҳо, ҳашаракушҳо, фумигантҳо).
Зарбдор

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Турсун Тӯйчиеви ноҳияи Турсунзода. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 1237 нафар, тоҷикон.
Зарбдор (деҳа, н. Зафаробод)

Зарбдор — деҳа тобеъи шаҳраки Зафарободи ноҳияи Зафаробод. Аз Зарбдор то маркази шаҳрак 6 км, то маркази ноҳия 6 км. Аҳолиаш 599 нафар.
Зарбахш (деҳа, н. Балхӣ)

Зарбахш (то соли 2024 — Мичурин 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фрунзеи ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 1 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 1021 нафар, тоҷикон.
Зарбдор (деҳа, н. Вахш)

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати деҳоти 20-солагии Истиқлолияти Тоҷикистони ноҳияи Вахш. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 7 км, то маркази ноҳия 11 км. Аҳолиаш 433 нафар, тоҷикон.
Зарафшон (Ӯзбекистон)

Зарафшон - шаҳр дар вилояти Навоии Ӯзбекистон. Аҳолӣ — зиёда аз 80 000 нафар. Таърих Шаҳр дар охири солҳои 1960 - ум дар ҶШС Ӯзбекистон барои хидматрасонии корхонаҳои истихроҷи тило сохта шудааст, ки дар кони Мурунтау тақрибан 30 фоизи ҳаҷми умумии истеҳсоли тилои Иттиҳоди Шӯравиро ташкил мекард. Соли 1958 як гурӯҳи ҷустуҷӯии геологӣ аз Самарқанд ба омӯхтани ин минтақа шурӯъ кард (дар кӯҳҳои Букантау, Тамдитау ва Мурунтау). Пас аз кашфи як кони тило ва уран дар ин минтақа, Вазорати иқтисоди ИҶШС фавран дар бораи рушди минтақа дар Қизилқум фармон дод. Аз ин лаҳза таърихи шаҳр оғоз ёфт, ки таърихи расмии таҳкурсии он соли 1965 ба ҳисоб меравад. Дар як муддати кӯтоҳ аввалин иншооти гидрометаллургии ГМЗ-2 сохта шуд. Кони беназири маъдани тило пайваста кор мекард. Коргарон аз тамоми Иттиҳоди Шӯравӣ ба кор қабул карда шуданд ва танҳо баъзе аз онҳо корхонаро тарк намудаанд. Шавқи эҷодкорӣ дар шароити шадид нисбатан аз замимаҳои инсон, иқлим, табиат ва шароити зиндагӣ бартарӣ дошт. Ҷуғрофия Шаҳр дар биёбони Қизилқум, дар назди кони бузурги тило ва уран "Мурунтау" ҷойгир аст. Саноат Сохтори шаҳр Шаҳр дорои системаи беназири обтаъминкунӣ аз Амударё (тақрибан 250 км қубурҳо бо назорати доимӣ), 12 маҳаллаи истиқоматии бо тарроҳии замонавӣ мувофиқи тарроҳони он замон, муассисаҳои фарҳангӣ, варзишӣ (варсишгоҳ, ҳавзи шиноварӣ), тиббӣ ва дигар муассисаҳои давлатӣ, инчунин, дорои рустаниҳои сунъӣ ва боғҳои зебо буд. Варзиш Дар вақти охир дар Зарафшон як қатор намудҳои мусобиқаҳои варзишӣ баргузор шудаанд: Чемпионати Осиё оид ба пауэрлифтинг (соли 2003), Чемпионати Осиё оид ба вазнбардорӣ, мусобиқаи байналмилалии варзиши киштиронии бодбонӣ дар байни кишварҳои ИДМ ва бисёр дигар мусобиқаҳо. Танҳо дар соли 2004 дар Зарафшон 150 мусобиқаҳои варзишии сатҳҳои гуногун баргузор шуданд. Варзишгарони Зарафшон дар намудҳои гуногуни варзиш ба нишондиҳандаҳои баланд ноил шуданд. Шиноварон дар Бозиҳои олимпӣ баромад карданд ва мотоскроссменҳо дар мусобиқаҳои ҷумҳуриявӣ пешсаф буданд. Дастаи пауэрлифтинг - иштирокчии дар бисёр чемпионатҳои ҷаҳонӣ, натиҷаҳои назаррас ба даст оварда, ҷоизаҳои олиро соҳиб мегардад. Дастаи киштиронҳои бобонӣ низ ба натиҷаҳои хуб ноил шуданд. Онҳо дар бисёр мусобиқаҳои байналмилалӣ иштирок мекунад ва ҳамеша дар мавқеи пешсаф қарор дорад. Аз соли 2000 инҷониб, клуби футболи "Қызылқум" дар Лигаи олии Ӯзбекистон бозӣ мекунад (дастоварди баландтарин ҷои 3-юм дар мавсими 2002 мебошад). Дастаи варзиши парашют машҳуртар шуда истодааст. Гурӯҳи парашютчиёни Зар-Дан бисёр ҷоизаҳо, ҷоизаҳо ва дипломҳоро дорад. Дар мусобиқаҳо барои Ҷоми ИДМ, варзишгарони Зарафшон ба сегонаи беҳтарин дохил шуданд. Пайванд.
Зарбдор (деҳа, н. Кӯшониён)

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати Ориёни ноҳияи Кӯшониён. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 11 км, то маркази ноҳия 7 км. Аҳолиаш 323 нафар, тоҷикон.
Зарбдор (деҳа, н. Кӯлоб)

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Зарбдори ноҳияи Кӯлоб. Аз Зарбдор то маркази ноҳия 5 км. Аҳолиаш 2605 нафар, тоҷикон.
Зарбдор (деҳа, н. Ҷайҳун)

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Панҷи ноҳияи Ҷайҳун. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 8 км, то маркази ноҳия 12 км. Аҳолиаш 3010 нафар, тоҷикон.
Зарбалиқ

Зарбалиқ (Зарбалик) — деҳа дар деҳистони Ҷооши ноҳияи Қаросуви вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 1969 нафар дар соли 2023.
Зарбдор (деҳа, н. Панҷ)

Зарбдор — деҳа дар ҷамоати деҳоти Намунаи ноҳияи Панҷ. Аз Зарбдор то маркази ҷамоат 5 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 1950 нафар, тоҷикон.
Зарбдорон

Зарбдорон (то 30.08.2024 — Қизил Байрақ 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Меҳнатободи ноҳияи Кӯшониён. Аз деҳа то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 2 км. Аҳолиаш 1759 нафар, тоҷикон.
Зарб

Зарб — дар математика, яке аз чор амали асосии арифметикӣ. Мас., а х вс Натиҷаи амали зарб с ҳосили зарб ва объектҳои зарбкунӣ а ва в ҳамзарбшавандаҳо номида мешаванд. Ишорати амали зарбро бо х бори аввал соли 1631 риёзидони англис У. Оутрел ва олими олмонӣ Г. Лейбнитс ба илм дохил кардаанд (нигар Аломатҳои математикӣ). Зарб ба адади бутун чунин маъно дорад, ки амали ҷамъкунии чанд бор такроршавандаро ба таври кӯтоҳ навиштан мумкин аст. Мас., 7+7+7 21-ро чунин навиштан мумкин астх321. Дар сурати бо ҳарфҳо ишорат намудани ҳамзарбшавандаҳо ба ҷои а х в ё ав мухтасар ав менависанд. Ё ава+а+а.. +а (ин ҷо ҷамъшаванда в-то аст). Дар ин ҷо адади а зарбшаванда ва адади в зарбкунанда номида мешавад. Зарби ададҳои касрӣ аз рӯи баробарии зерин ҳисоб карда мешавад:. Ҳосили зарби ду адади ратсионалӣ ададест, ки қимати мутлақи он ба ҳосили зарби қиматҳои мутлақи ҳамзарбшавандаҳо баробар буда, агар ҳамзарбшавандаҳо дорои аломати якхела бошанд, ҳосили зарб мусбат (+) ва агар онҳо аломатҳои гуногун дошта бошанд, аломати манфӣ (–) мегирад. Зарб-и ададҳо хосиятҳои коммутативӣ (авва), ассотсиативӣ а(вс)ав(с) ва дистрибутивӣ диа(в+с) ав+ас доранд. Агар ададро бо сифр зарб кунем, он ҳамеша ба сифр баробар мешавад: мас., 7х00. Агар ададро ба як зарб занем, он ҳамеша баробари худи адад астх14. Агар ҳамзарбшавандаҳо зиёд бошанд, онҳоро бо бисёрнуқта иваз мекунанд. Мас., ҳосили зарби ададҳои аз 1 то 100-ро чунин ифода мекунанд23.. 99100. Инчунин ҳангоми бо ҳарфҳо ишорат кардани зарб рамзи зеринро истифода кардан мумкин аст: Хусусиятҳои амали зарб дар алгебраи умумӣ, назарияи гурӯҳҳо ва ҳалқаҳо омӯхта мешавад. Ҳамчунин нигаред.
Зарби қадим

Зарби қадим иборат аст. Сохтори зарбии он чунин аст: тан танан дира дим тан дирно дир тан дир тананӣ (танано). Дар таълифоти назарии мусиқӣ Зарби қадим ба ҳафт зарби маъмули мусиқӣ тавзеҳ ва дар анъанаи эҷодию иҷроии мусиқӣ хуб пазируфта шудааст. Бисёр устодони мусиқӣ, аз ҷумла Хоҷа Абдулқодири Гӯянда, Хоҷа Ризвоншоҳ, Устод Шодӣ, Ғулом Шодӣ ва дигарон бо такя ба сохтори зарбии Зарби қадим таснифоти зиёд эҷод намудаанд.
Зарбу-л-фатҳи дугоҳ

Зарбу-л-фатҳи дугоҳ — зарби мусиқӣ, ки оҳангсоз ва сарояндаи тоҷик Хоҷа Юсуфи Андиҷонӣ (охири асри 14 – аввали асри 15) тасниф намудааст. Зарбу-л-фатҳи дугоҳ мусиқии нафис ва зариф буда, хосса барои базму маҳфилҳо эҷод шудааст ва то асрҳои 17–18 дар мусиқии тоҷик маъмул буд.
ҶСК «Зарбед»

Зарбед — ҷамъияти саҳомии кушода (ҶСК), ки октябри 1999 дар ш. Конибодом таъсис ёфтааст. Ҷамъият бо корҳои сохтмону таъмири биноҳо машғул буд. ҶСК "Зарбед" соли 2004 самти фаъолияти худро дигар намуда, ҳоло оби маъдании "Кучкак" ва нӯшокиҳои ташнагишиканро ба аҳолии ҷумҳурӣ пешниҳод мекунад. ҶСК "Зарбед" дар озмунҳои маҳсулоти беҳтарин иштирок карда, соҳиби ҷоизаи махсуси "Саломат бошед" ва ҷоизаи "Тамғаи мардумӣ" (2014–16) гардидааст. Соли 2016 дар ҷамъият 16 коргари доимӣ ва 14 коргари мавсимӣ кор мекарданд.
Зарбоғ

Зарбоғ 1 2 (то марти 2022 — Ҷонқирғиз, Чонқирғиз) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Нурафшони ноҳияи Лахш. Аз Зарбоғ то маркази ҷамоат 12 км, то маркази ноҳия 16 км. Аҳолиаш 1645 нафар, тоҷикон.
Зарбулфатҳ

Зарбулфатҳ – номи авзон ва зарби маъмул дар мусиқии мардумони эронӣ; Шохаи созӣ дар мақоми Дугоҳ (маҷмӯъи мақомҳои хоразмӣ) ва навои мусиқӣ, ки баъд аз Сақили Фирӯз иҷро мешавад (мақомҳои хоразмӣ). хонандагӣ дорад. Адабиёт Нигаред низ.
Зарводӣ

Зарводӣ (то соли 2024 — Роҳи Ленин 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Фрунзеи ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ. Аз деҳа то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 8 км. Аҳолиаш 5891 нафар, тоҷикон.
Зарбуз

Зарбуз — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лангардараи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Зарбуз то маркази ҷамоат 14 км, то маркази ноҳия 74 км. Аҳолиаш 114 нафар, тоҷикон.
Зарбону

Зарбону — зани ҷангҷӯи эронӣ, духтари Рустам 1 ва хоҳари Бонугушасп.
Заргар

Заргар — совхози тухмипарварӣ дар ш. Ваҳдат. Соли 1984 таъсис ёфта буд. Заргар дар ибтидо 593 га замини корами обӣ, 50 га замини лалмӣ, 233 га чарогоҳ ва ферма (130 гов), 5 трактори тасмачарх, 10 трактори навъи МТЗ дошт. "З." солҳои 1984–97 совхоз ва 1998–2003 колхоз буд. Дар асоси қарори раиси ш. Ваҳдат 346 аз 29.08. 2003 Заргар ба хоҷагиҳои деҳқонии Заргар, Табарбой, Раҳматулло, Қурбониён ва ғ. ҷудо шуд.
Заргар (деҳа, н. Ваҳдат)

Заргар — деҳа дар ҷамоати деҳоти Абдулло Абдулвосиеви ноҳияи Ваҳдат. Аз Заргар то маркази шаҳр 7 км. Аҳолиаш 3112 нафар, тоҷикон.
Зарбулмасал

Зарбулмасал, матал, масал, мақол — матни кӯтоҳи ҳикматомез ва яке аз густардатарин жанрҳои хурд дар фолклори тоҷик ба шумор меравад. Зарбулмасал матни мӯҷази таърихан ба вуҷудомада ва аз нигоҳи семантикию грамматикӣ устувор мебошад, ки дар он бо образҳои равшан афкори умум, ҳикмат ва таҷрибаҳои чандинасраи мардум дар контекстҳои таърихӣ-географӣ, ҷамъиятӣ-сиёсӣ ва фарҳангӣ хулоса шудаанд. Вазифаи асосии зарбулмасалҳо тасдиқи сухан мебошад. Мардум дар гуфтори худ кӯшиш менамоянд, ки дар мавридҳои муайян, барои тасдиқи фикру суханони хеш баъзе зарбулмасалҳоро баён кунанд. Зарбулмасалҳо барои тарбияи инсон, ба вижа насли ҷавон ва танқиди хислатҳову рафтору гуфтори номатлуби баъзе ашхоси ҷомеа мавқеи муҳим доранд. Аз ин рӯ бисёре аз донишмандон ба ҷиҳати тарбиявию ахлоқии зарбулмасалу мақол таваҷҷуҳи махсус зоҳир кардаанд. Ҳангоми суҳбат мардум зарбулмасалу мақолҳоро ҳамчун ороишу зевари гуфтор низ ба кор мебаранд. Дар нутқи гӯянда матни зарбулмасал на танҳо суханро зебову дилкаш мекунад, балки онро қувват медиҳад, тасдиқ мекунад. Ҳамин тавр, тавассути зарбулмасалу мақол одамон муносибат ва мубодилаи афкор менамоянд. Забони зарбулмасалҳо мӯҷазу ихчам буда, фикр ба тариқи маҷоз баён мегардад. Маънӣ ва мазмуни зарбулмасалу мақолҳоро дар контексти гуфтор, инчунин дар дохили матни хаттӣ комилан дарёфтан мумкин аст. 1 Мақолҳо Нигаред Пайвандҳо.
Заргар (деҳа, н. Кӯшониён)

Заргар — деҳа дар ҷамоати деҳоти Заргари ноҳияи Кӯшониён. Аз Заргар то маркази ноҳия 25 км. Аҳолиаш 1357 нафар, тоҷикон.
Заргар (Ӯш)

Заргар (Зергер) — деҳа (айыл) дар ҳайати деҳистони Заргари ноҳияи Ӯзгани вилояти Ӯш, Ҷумҳурии Қирғизистон. Аҳолӣ — 1454 нафар дар соли 2023.
Заргар (деҳа, н. Ховалинг)

Заргар — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Заргар то маркази ҷамоат 24 км, то маркази ноҳия 23 км. Аҳолиаш 419 нафар, тоҷикон.
Заргариён

Заргариён (то соли 2024 — Одинабой 1) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Саричашмаи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз деҳа то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 73 км. Аҳолиаш 996 нафар, тоҷикон.
Заргулдор

Заргулдор, залғам, зарғилдоқ - оилаи паррандаҳо аз оилаи гунҷишкҳо.
Заргӯшшаклҳо ва хояндаҳо

Заргӯшшаклҳо ва хояндаҳо дандонҳои пеши иканашакл доранд, ки барои ҳоидани чизи сахт ва кофтани чуқуриашон гуногун мувофиқанд. Дар Тоҷикистон намудҳои гуногуни заргӯшшаклҳо ва хояндаҳо дучор меоянд.
Зард

Зард — ранге, ки ҳангоми ҳисси он ҳубобчаҳои навъҳои ва -и чашм ба кор медароянд. Пуркунанда ё давоми ранги кабуд дар низоми мебошад. Ранги зарди монохромӣ дар ҳудуди дарозии мавҷи электромагнитии 550-590 нм ҷой гирифтааст.
Зардакӣ

Зардакӣ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ғаффор Мирзои ноҳияи Ховалинг. Аз Зардакӣ то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 10 км. Аҳолиаш 918 нафар, тоҷикон.
Зардак

Сабзӣ, бехӣ, зардак ё газар — пӯсташро ҳамчун хӯроки чорво истифода мебаранд.
Зардолу (ноҳияи Бодканд)

Зардолу (Зардалы) — деҳа дар ноҳияи Бодканди вилояти Бодканд, Қирғизистон.
Зардалӣ

Зардалӣ Зерделі) — деҳа дар вилояти Туркистони Қазоқистон. Дар ноҳияи Ҷетисой ҷойгир аст. Аҳолӣ Дар соли 2009 1037 нафар аҳолӣ дошт.
Зардаҷӯш

Зардаҷӯш — ҳисси туршӣ ва сӯзишест, ки бештар дар қисми поёнии сурхрӯда дар натиҷаи ба он гузаштани шираи меъда ба вуҷуд меояд. Сабабҳо Сабаби зардаҷӯш аз ҳад зиёд ангезиш ёфтани луобпардаи сурхрӯда, ихтилоли кори меъда ва ғайра мебошад. Зардаҷуш бештар ҳангоми барзиёдии туршии шираи меъда рӯй медиҳад, аммо дар аснои норасоӣ ва ҳатто дар таркиби шираи меъда набудани кислотаи хлорид низ мушоҳида мешавад. Зардаҷӯш иллати алоҳида набуда, аломати бемориҳои меъдаю рӯда (решмарази меъда, гастрит ва ғайра), илтиҳоби талхадон, чураи диафрагма ва ғайра аст. Баъзан ба мизоҷи одам мувофиқат накардани ғизо ё ҳатто ҳомилагӣ низ сабаби зардаҷӯш мешавад. Рафъ Барои рафъи зардаҷӯш бемории асосиро табобат мекунанд. Истифодаи дуру дароз моддаҳои ишқорӣ (оби маъдании ишқорнок, сода ва ғайра) барои муолиҷаи зардаҷуш зарар дорад. Ҳангоми пайдоиши зардаҷӯш аз тановули ғизои тезу тунд, турш (занҷабил, қаламфур, зира, мурч, оби лиму ва ғайра) бояд даст кашид, чунки онҳо боиси афзудани ихроҷи шираи меъда мегарданд.
Зардолу (деҳа, н. Ваҳдат)

Зардолу — деҳа дар ҷамоати деҳоти Карим Исмоилови ноҳияи Ваҳдат. Аз Зардолу то маркази шаҳр 19 км. Аҳолиаш 1253 нафар, тоҷикон.
Зардолубоғ

Зардолубоғ — деҳа дар ҷамоати деҳоти Миралӣ Маҳмадалиеви ноҳияи Восеъ. Аз Зардолубоғ то маркази ҷамоат 3 км, то маркази ноҳия 19 км. Аҳолиаш 1018 нафар, тоҷикон.
Зардолувак

Зардолувак — деҳа дар ҷамоати деҳоти Шӯроободи ноҳияи Шамсиддин Шоҳин. Аз Зардолувак то маркази ҷамоат 15 км, то маркази ноҳия 15 км. Аҳолиаш 57 нафар, тоҷикон.
Зардолудашт (деҳа, н. Ховалинг)

Зардолудашт — деҳа дар ҷамоати деҳоти Лоҳутии ноҳияи Ховалинг. Аз Зардолудашт то маркази ҷамоат 24 км, то маркази ноҳия 47 км. Аҳолиаш 300 нафар, тоҷикон.
Зардолудашт

Зардолудашт — деҳа дар ҷамоати деҳоти Сайф Раҳими ноҳияи Балҷувон. Аз Зардолудашт то маркази ҷамоат 10 км, то маркази ноҳия 40 км. Аҳолиаш 536 нафар, тоҷикон.