#34 Du thuyền - Trại tị nạn - Trại cấm ở HongKong Hôm nay tôi được gặp 1 nhân chứng đã từng vượt biên qua HongKong sống ở trại tị nạn và giờ đang ở bên này. Chú và gđ tôi đến nhà gđ bác tôi chơi, cao hứng nên chú kể về thời gian chú ở HongKong lúc xưa. Câu chuyện là tổng hợp lại những gì chú kể, cá nhân tôi thấy câu chuyện của chú rất thú vị. Đôi nét về chú, 1 con người phóng thoáng giờ đã tầm 60, sống cùng gia đình bên này, vui vẻ và ko thích cô đơn. Trại tị nạn và trại cấm. Theo lời chú kể, trại tị nạn được LHQ lập ra ở 1 số nước như HongKong hay Philipin để đón những người vượt biên từ các nước sang. Trước 21/6/1988, những ai vượt biên sẽ được đón vào trại tị nạn và có cơ hội đi sang các nước phát triển, còn sau mốc thời gian đó, những người vượt biên sẽ được đón vào trại cấm và ko có cơ hội đi nước ngoài. Trại tị nạn ở HongKong chỉ có người Việt, ko có người các nước khác, thế nên lý giải tại sao bên Anh này người Đông Nam Á rất ít, chủ yếu là người Việt. Trại tị nạn thì được chia ra thành khu dành cho gia đình, khu nữ và khu nam, ngoài ra người Nam và người Bắc sẽ ở 2 khu riêng biệt. Chú kể, lúc đấy 2 bên ko ưa gì nhau, đã có vài lần đánh nhau chết người và đốt trại, họ thấy ko ổn nên đã tách thành 2 khu riêng biệt. Chú cũng hay cùng anh em đi khịa và đánh nhau với đội kia, cũng buộc túi bóng vào chân con nhà người ta rồi đốt, chú bảo lúc đó thanh niên nên thích đánh nhau lắm. Hơn nữa, mấy ông gặp nhau là chửi nhau, em chú cũng bị đánh, nên đánh qua đánh lại, đánh đến nỗi mấy ông LHQ tách riêng mấy ông ra. Tôi ko lạm bàn về chính trị cũng ko ở hoàn cảnh lúc đó, nói chung rất may mắn là giờ đất nước thống nhất nên Bắc - Trung - Nam cũng là Việt Nam cả. Hành trình vượt biên Những người miền bắc sẽ đi theo lộ trình sát bờ biển Trung Quốc, trong khi những người miền nam hoặc trung sẽ đi thẳng qua đảo Hải Nam hoặc đi sang Philipine. Vì lý do này nên ở miền trong tỷ lệ tử vong cao hơn, các fen cứ tưởng tượng thuyền nhỏ ra giữa biển Đông thì nó có khác gì xung quanh toàn nước êi. Chú gặp 1 người đã đi theo tuyến ra biển Đông, họ kể: ra khơi rồi thuyền chết máy, mọi người phải thả trôi, chết dần chết mòn đúng nghĩa đen, ai chết thì khiêng vứt xuống biển để tránh mùi hôi thối. Ông đấy may mắn là người duy nhất còn sống và được cảnh sát biển cứu sống, giờ đang ở Úc thì phải. Thêm nữa, sóng biển và bão thì thuyền đấy nào chịu được, hành trình vượt biên đã chứng kiến cái chết của bao con người, biển khơi đã vùi lấp giấc mơ tìm miền đất hứa của những thanh niên. Chú lên thuyền cùng với em trai và vài người bạn với hành trang là những đồ dùng cần thiết như đồ ăn, nước uống, vài bộ quần áo, và vài chỉ vàng - vật trao đổi khi cần mua thức ăn hay có việc, ngoài ra vũ khí nóng (súng) cũng được mang theo để phòng thân. Thuyền lúc đấy phải nhà giàu mới có thuyền máy, còn lại là thuyền nan (chú mô tả thuyền vẫn có khung xương bằng gỗ, nhưng còn lại là đan bằng nan, cũng khá lớn, dùng mái chèo và có gắn động cơ nhỏ). Nhiều người đi thuyền nhỏ cũng bỏ mình ngoài biển khi thuyền ko chịu được sóng lớn hay bão. Họ đi dọc bờ biển TQ, khi thiếu đồ thì ghé vào các làng ven biển để mua thêm đồ và hỏi đường đi tiếp, một số người tàu thuyền hỏng cũng phải dừng lại 1 thời gian, sau đó nhảu tàu khác để đi. Có những người chuyên đưa người đi gọi là tài công, họ có thuyền lớn và quân của mình, thu tiền của những người vượt biên và đảm bảo họ tới nơi. Họ sẽ quy định với nhau 1 số điểm đến trên đường đi để có thể đón trả "khách". Chú bảo sau này nhiều người đi, đông vui như trảy hội, thuyền đi ngược, thuyền đi xuôi, vui lắm. Gặp ngư dân TQ Chú kể có lần chú vào 1 ngôi làng nhỏ ven biển TQ, gặp 2 cô người Việt bị bọn buôn người bán qua làm vợ từ lúc 17-18, nay đã 40-50 tuổi. Gặp được người Việt, 2 cô rất vui và tiếp đãi đoàn khách hậu hĩnh, rồi bảo đoàn ở lại vì đi như thế nguy hiểm bỏ cả mạng sống, ở đấy đi thuyền với con cái họ. Trai thì họ tìm vợ cho, còn con gái thì nhà cô có sẵn mấy thằng con trai đang ê sắc ế, sẵn sàng trao thân cho chị em Việt. Nhưng anh em trong đoàn không ai đồng ý cả, họ có mục tiêu nên tạm biệt nhau tại đây. Chú có hỏi 2 cô là có nhớ nhà ở đâu ko và có ý định về thăm quê ko, cả 2 cô đều muốn nhưng cũng ko nhớ giờ nhà ở đâu rồi, lâu quá rồi. Mấy ông VN cũng ma lắm, lợi dụng mấy ông ngư dân TQ thèm vợ, thế là toàn gạ tàu TQ kéo tàu VN đi, mấy ông TQ thì dại gái nên cứ kéo thôi, kéo mãi nhưng cũng chẳng được cô vợ nào. Biết bị lừa nên mấy lần sau cũng chẳng kéo nữa, nhưng cũng ko dám làm gì, vì những người vượt biên họ có còn sợ gì nữa đâu, họ cũng có cả hàng nóng hàng lạnh, và đặc biệt dân ở những vùng vượt biên này khá máu chiến. Lên bờ + vào trại Khi tới vùng biển HongKong, các đội tàu may mắn vượt qua vùng biển sẽ được các anh police "đón", nghe chú kể hài lắm, xâm phạm vùng biển họ thì họ bắt vào. Cảnh sát sẽ ko cho mang bất cứ đồ đạc, quần áo nào lên bờ để tránh các bệnh lây nhiễm, ngoài ra trai hay gái cũng bị cạo trọc đầu rồi bôi thuốc gì đó lên đầu. Và thế là những người này có 1 cuộc đời mới tại HongKong. Như ở phần trên, có 2 trại tị nạn và trại cấm, những ai may mắn sẽ được vào trại tị nạn rồi sẽ có cơ hội sang nước ngoài, những ai vào sau sẽ vào trại cấm và ko còn cơ hội nữa. Tuy nhiên, những ngừoi ở trại cấm vẫn có thể được đi nếu có ai chịu bảo lãnh. Mấy thanh niên ở trại tị nạn sẽ qua trại cấm "chọn" vợ, cô nào xinh xắn, cao ráo là đi trước - đẹp thì thời đại nào cũng luôn có giá trị của nó, ngoài ra thì ưu tiên cùng làng biết nhau, sau đó thì là tiếng sét ái tình gì đó, cái này là bảo lãnh, thế nên mấy ông trại tị nạn lại có giá. Lúc đầu trại cấm ở ngoài đảo, sau này thì mới cho vào đất liền nên người ở trại tị nạn mới có cơ hội để qua trại cấm. Trại cấm tức là họ ko được ra ngoài, bị nhốt luôn ở trong đó, ko như trại tị nạn. Lúc đấy lại sinh ra dịch vụ làm giả giấy tờ để được ra ngoài làm việc, nói chung là có muốn làm hay ko, muốn làm thì vẫn có cửa. Cũng một số người ở trại cấm được ra ngoài, chủ yếu là con gái chưa chồng, còn lại thì chính quyền HongKong họ đuổi về VN hết. Trong trại thì lúc đầu họ sẽ được chia về các khu riêng, cho ăn uống, và được cấp giấy tờ để có thể đi lại tự do trong trại và ngoài trại. Chú kể, sau này chú cũng ra ngoài kiếm việc, còn tối thì lại về trại ngủ, họ cũng khuyến khích việc đó. Chú ở HongKong đến 4-5 năm rồi mới qua được bên Anh này. Để đi được nước ngoài, sẽ có các phái đoàn của các nước tới và yêu cầu lên gặp và phỏng vấn, nội dung sẽ hỏi hiểu biết về đất nước sắp đi và hỏi xem họ có mong muốn qua đấy ko. Lúc này là các nước chọn người chứ ko phải họ được chọn đất nước muốn sang. Họ ưu tiên gia đình có trẻ nhỏ, sau đó mới tới các thành phần còn lại. Đặc biệt, ko được phạm tội ở HongKong. Chú kể, lúc đầu mới sang, cũng có mấy ông VN đi trộm cắp các thứ, cảnh sát họ bắt, tuy nhiên khi được hỏi, mấy ông mới kể khổ thế này thế kia, sau đó họ thương họ thả và bày cho cách để được đi nhanh. Nhưng sau này họ thấy nhiều quá, rồi các ông tái phạm nhiều lần, sau này họ ghét. Lúc đầu họ quý người Việt và ghét người đại lục, sau này họ ghét cả 2! Có nhiều người Việt gốc Hoa cũng biết chuyện này, nên để sang được nước ngoài, họ coi mình là người Việt. Nhưng cảnh sát đâu có ngu, họ hỏi về tình hình VN hiện tại, tiền tệ, chính trị...Mà những người này bị trục xuất từ những năm 1979 rồi thì sao họ biết được, thế nên tạch. Có gia đình họ cũng hỏi chú này nọ các thứ, theo chú đoán là họ bị tạch 1 lần rồi, giờ thấy mấy ông này dễ nên lân la hỏi chuyện, thế mà sau này cũng đi được Thuỵ Điển. Ra nước ngoài Sau vài năm xét duyệt và ở HongKong, chú cùng anh em cũng được đi sang Anh. Khi sang bên này, họ lại cho vào trại tị nạn ở Oxford, sau đó họ hỏi nhu cầu muốn về đâu, chú chọn London. Những người sang được đây đều được cấp nhà nhé các fen, ngoài ra còn được trợ cấp và tạo cơ hội việc làm nữa. Thế nên ko phải tự nhiên con người ta đánh đổi mạng sống để qua đây đâu, giờ thì tị nạn ở Anh họ ko còn tiếp đón nữa, họ sẽ vẫn nhận nhưng sau đó sẽ đưa về nước hoặc cho sang 1 nước khác (vẫn đang tranh cãi). Những năm 93-94, chú bảo bên này có ai đâu, nhà của coucil thì cứ thế mà vào ở, mọi thứ đơn giản lắm.