O: virenge ukumanyia ndi no mundu wakolwa ku IMIIMA.
T: miguu kuonyesha kwamba ni mtu aliyefanyiwa TAMBIKO
O: Niva yali ni yang’aha amanya akomela, niva nivigingi vya mumigaa vimanya vileka, niiva nomundu uwali utivula dave, amanya atanga ilienya nokuva nolusaa lwo mkali.
T: Iwapo alikuwa amekonda, huwa anaanze kunenepa, iwapo ni mashetani yalikuwa yanamnyonganyonga huwa yanaacha, iwapo ni mtu aliyekuwa hazai, huwa anaanza kuhisi hamu ya kuwa na mwanamke.
O: Navutswa ILISWAKILA lialange ililago umundu aswakilwi ivindu vyatsia vivuli kwononyia umundu uyu, aviluki vulahi vugila kuminika ne miima javandu vakutsa kale.
T: Ila kufanya matambiko, ilikuwa ni lazima mtu afanyiwe tambiko na vitu ambavyo havingemzuru, ili akue bila kufinyika na itikadi za wafu.
O: LIUVA, MWELI, TSING’ERENG’ANI
T: JUA, MWEZI, NYOTA
O: Nyasaye uwalomba ILIUVA, yalomba iliuva liamihi umweli ne Tsing’ereng’ani.
T: Mungu mwumba wa jua, aliyeumba jua itawale mwezi na nyota.
O: Lifananyia lie LIUVA liveye kuli Nyasaye yalomba kutanga umundu Musatsa Adamu, yaga agamanyia ILIUVA niye musatsa wo Mweli guvalanga vudiku yigu.
T: Kufananisha kwa jua ni kama vile Mungu aliumba kwanza mwanaume Adamu, hii ikionyesha kwamba jua ndiye bwana wa huu mwezi unaoangaza usiku.
O: Ivindu vilombe ivya Nyasaye yalomba vyasuvila ku liuva nilio liene vunyali.
T: Viumbe vyote alivyoviumba Mungu huamini jua ndilo lenye mamlaka.
O: Liuva liakanga miyinzi jalio ni mbasu niliakamala malilekela umweli ne tsing’ereng’ani tsitwekitsi miyinzi jitagaye.
T: Jua huangaza na kutekeleza majukumu yake mchana, na likishamaliza linaachia mwezina nyota kukamilisha majukumu yaliyosalia.
O: Umweli guveye nemiyinzi mikekeke kuvudiku kigira gokola vutswa kutsisaa tsingekeke magutsia kusosa, ma umweli gulekela avana va gwo.
T: Mwezi una majukumu machache ya usiku kwa sababu huangaza kwa masaa machache na kisha kwenda kupumzika, Kisha mwezi unawawachia watoto wake.
O: Tsing’ereng’ani nitsiotsitwekitsa imiyinzi jitigaye.
T: Nyota ndizo hukamilisha majukumu yaliyosalia.
O: Ivindu vinyingi vikolekanga hasi he Liuva na Liuva nilyo Emoni ya Nyasaye kuvilombe vivye.
T: Vitu vingi hufanyikavyo chini ya Juan a Jua ndilo Jicho la Mungu kwa viumbe wake
O: Naïve umundu musatsa wamihi umukali wovo na vana vovo, anaho walindila vutswa umukali wovo akuyinzilili nakuletela na nulia.
T: Nawe mwanaume umtawale mkeo pamoja na watoto wako, ama ulikuwa unangojea tu mukeo akufanyie kazi akikuletea nawe ukila.
O: Singila kuli Liuva kigira liuva litula vutswa vulidiku kutula saa kumi na mbili tsio mugamba maliduka saa kumi na mbili ha mugolova.
T: Simama kama Jua kwa sababu jua hutoka kila siku kuanzia saa kumi na mbili asubuhi hadi saa kumi na mbili jioni.
O: Lievisa ku mumalesi mba.
T: Huwa halijifichi mawinguni.
O: UMWELI:
T: MWEZI
O: Umweli yigu nigwo mulina wo mundu mkali, vugila kuva soni dave, avana vo mundu vavola ndi; UMUKALI UTSIYI MUMWELI anaho UTULI MUMWELI.
T: Huu mwezi ni rafiki ya mwanamke, bila kuona haya, watoto wa mtu husema hivi; Mwanamke anayeona hedhi au ana aliye ona hedhi.
O: Umundu mukali uyu vaganila hayi no mweli?
T: Je, huyu mwanake ana uhusiano gani na mwezi?
O: Amativuli gavola ndi, Nyasaye walomba umundu mukali yamulomba vudiku ulwa Adamu yali navaye mutsindolo na umweli gwali nigutuli ma Nyasaye na alomba Hawa mukali wa Adam.
T: Jibu ndilo hili; Mugu alipomuumba mwanamke, alimuumba usiku wakati Adamu alikuwa amelala nao mwezi ukawa umeandama naye mungu akamuumba Hawa, bibiye Adam.
O: Sihali ho no mukali unyala kuhelitsa umwana nivatagani no mweli ku umweli gumusalisi mulihelitsa lilie mba.
T: Hamna mwanamke yeyote awezae kupata ujauzito bila kuona hedhi kila mwezi ili mwezi umutakase katika kupata ujauzito.
O: Umukali na maliyi kutula mu mweli avetsa usaalisiywi no mukali munene.
T: Mwanamke akisha maliza kipindi cha hedhu huwa ametakasika kwa kwa hisani ya mmwanamke mkuu
O: “MWELI” ku atsie kuhelitsa.
T: “ Mwezi” ndio aende kushika mimba.
O: Naye umundu mukali sia nyala kuhelitsa umwana natagani no mundu musatsa mba.
T: Naye mwanamke hawezi kushika mimba bila kujamiana na mwanamume.
O: Na umweli sigunyala kuvala nigutagani ne LIUVA mba.
T: Vivyo hivyo mwezi  hauwezi angaza pasipo kukutana na JUA.
O: Ulwe liuva limala miyinzi jagwo vudiku guyekanga imadioli munyanza.
T: Punde Jua limalizapo majukumu yake usiku, huwa inatua baharini upande wa magharibi.
O: Na vyosindio vitula ivuugwe ma vitsia imadioli wa vigona nivihulitsana ku miyinzi jiavo.
T: Nazo zote huchomoza mashariki na kutua magharibi amboko hulala zikiafikiana ju ya majukumu yao
O: Sikili ho kali kindu kilala ekekoleka vugila kilala nikitamanyi mba, miima jo mieli nijo jiveye mumundu mkali, navo naviko avanene ligali
T: Hamna chochote hata kimoja kinachoweza fannyika bila kingingine kujua, tabia ya mwezi ni sawa na ile ya mwanamke, nao mwezi na mwanamke ni wa ukoo wa karibu sana.
O: TSING’ERENG’ANI:
T: NYOTA
O: Tsing' ereng'ani navana vo mweli gwivula.
T: Nyota ni watoto waliozaliwa na mwezi
O: Tsing'ereng'ani tsitulamu mweli.
T: Nyota hutoka kwa mwezi
O: Umweli mulala govele ho gwivula Tsing’ereng’ani tsinyingi ligali nu gundi gwivula tsingekeke vutswa.
T: Baadhi ya mieza huzaa nyota wengi ilihali miezi nyingine huzaa nyota chache.
O: Tsing’ereng’ani tsiene tsio kwigulu yitsi tsikutsa ku kuli avana vo mundu mukali vakutsa.
T: Hawa nyota wa angani hufa kama vile watoto waliozaliwa na mwanamke hufa.
O: Kandi Tsing'erengani tsio kwigulu tsiveye na VISUKULU ne VISUKULWI.
T: Tena nyota wa angani wako na WAJUKUU  VITUKUU.
O: Visukulu ne visukululwi nivyo ivyamulola hasi vudiku mu ing'inga ye kisundi.
T: Wajukuu na vitukuu ndio muwaonao angaza chini usiku wakati kuna giza.
O: Kwigulu koveye yo na vami vandi ave Tsing'ereng'ani naye ni kuli iyakulanganga IYASULI.
T: Kule mbinguni kuna baadhi ya nyota ambao huwatawali wengine majawapo akiwa anaitwa IYASULI
O: Iyasuli niyo iyamiha Tsing'ereng'ani tsindi kuli PRESINDENT yamiha kivala cha hasi hano.
T: Iyasuli huwatawala nyota nwengine kama vile RAIS wa nchi hutawala hapa ulimwenguni.
O: Tsing'erengani tsio kwigulu tsilwala ma tsikutsa kuli avana va vandu valwalanga ma vakutsa. Noveye vudiku.
T: Nyata wa angani huugua hadi kufa sawia ilivyo na watoto wa watu ambao huugua na hata kufa