AndyOnyango/KenTrans huggingface dataset:
O:  ING’OMBE
T:  NG’OMBE
O:  Nikhulomaloma khuing’ombe ino ni eisolo eya khuaruka mudala. Khasiilomalomanga dawe. T. 
T: Tukizungumzia kwa ng’ombe huyu ni mnyama tuliye fuga nyumbani. Huwa azungumzi kamwe
O:   Ing’ombe khurukiranga musidwoli, khasikhurukiranga munyumba khaba. Khuikasirianga sidwoli siayo ambi nende inyumba.
T:  Ng’ombe tunamfuga  kwenye zizi, hatumfugi kwa nyumba kamwe. Tunamtengenezea zizi yakekaribu na nyumba.
O:  Khurukanga tsing’ombe tsia kienyenji nende etsia sisuungu. Khutsing’ombe tsino khuri nende etsi amabeere nende inyama.
T:  Tunafuga ng’ombe wa kienyeji na wakizungu. Kwa ng’ombe hawa tunawale wa maziwa na nyama
O:   Etsia sisungu nitsio etsia khunywetsanga amabere netsa inyama nitsi etsia khuritsanga.
T:  Wakizungu ndio tunakunywa maziwa nawa nyama ndio tunaokula.
O:  Efwe khurukanga etsia kienyeji nitsio etsia khukheranga nikhungwa amabeere.
T:  Sisi hufuga wa kienyeji ndio tunaokama tukikunywa maziwa
O:   Imbolera ya tsing’ooombe ilangwangwa mbari masingo. Khubukulanga masiko kano nikhura alala nikabola. Imbolera eyo niindai kata khushira eya sisungu
T:  Mbolea ya ng’ombe inaitwa zamazi. Huwa tunachukua zamadi na tunaweka pamoja na yanaoza. Mblea hiyo ni nzuri hata kuliko ya kizungu.
O:   Noobusia amasingo kano kashira imbolre ya muduka. Noorakira amadimwa nikamera, ni nootsa khufuna noonyola tsingore.
T:  Ukisanya mbolea  hii inashinda ya duka. Ukipandia mahindi yanamea, na ukienda kuvuna unapata kubwa.
O:  Ifaida yindi eya tsing’ombe ni nibakhamala khusinja ing’ombe riseero riayo beekhonyeranga khukasia ebindu kama ingoma nende bilaro.
T:  Faida ingine ya ng’ombe ni wakimaliza kuchinja ng’ombe ngozi yake wanatumia kutengeneza vitu kama ngoma na viatu
O:  Ebindu bingi ebia khuekhonyeranga khukasirianga eriseero ria ing’ombe.
T:  Vitu vingi ambavyo tunatumia hutengenezwa kwa ngozi ya ng’ombe.
O:  Ing’ombe bora khuikasie bilayi iri nende tsifaida tsisabi. Nikhuruka ing’ombe khukhoyere khube nende bunyasi bua khuusirisia. Ing’ombe niindayi ni nikhuiruka iri nende tsifaida tsisabi.
T:  Ng’ombe bora tumtengeneze vizuri ana faida nyingi. Tukifuga ng’ombe tuwe na nyasi ya kumlisha ng’ombe ni nzuri tukumfuga ana faida nyingi.
O: O: ING’OMBE
T: NG’OMBE
O: Ing’ombe neisolo yarukwa mudala niruberesianga amabeere, inyama nende amapesa.
T: Ng’ombe ni mnyama aliyefugwa nyumbani hutupatia maziwa, nyama na pesa.
O:  Ing’ombe niisiri indidi khasiiritsanga bunyasi kata khandi khasiiritsaka amasafu khaba.
T: Ng’ombe akiwa akali mdogo huwa hali nyasi hata tena huwa hali matawi.
O: Efue baraga beebusi beefu barurumanga hutsie khuaye tsingombe kata nende khuiereesia amatsi. 
T: Sisi vijana wazazi wetu hututuma twende tuchunge ng’ombe hata na kuipea maji.
O: O: Beebusi befu baruboreranga mbari ing’ombe ni isolo iri nende sifune sikhongo kwani ing’ombe noobula mapesa ka khulipa musikuli ni bakusia ingombe ni banyola nga baliipa mapesa musikuli.
T: Wazazi wetu hutuambia kwamba ng’ombe ni mnyama ambaye ana sababu, kikubwa ni kwamba ng’ombe kama hauna pesa ya  kulipa shuleni wanauza ng’ombe na wanapata jinsi ya kulipa karo shuleni.
O: Kando nende ako ing’ombe ikhasi iri nende tsifaida tsingari khuluobera ilanyola inda alafu yiibule alafu ochake khukusiamabeere.
T: Kando na hayo ng’ombe wa kike ana faida kubwa kwa sababu anapopata ujauzito halafu ajifungue halafu uanze kuuza maziwa.
O:  Noonyola budinyu nga obere noobula muunyu nookusia sa mabeere nonyola nga okula munyu ni ing’ombe iba yakhakhukhonya. 
T: Ukipata ugumu kama hauna chumvi unauza tu maziwa naunapata jinsi ya kununua chumvi na ng’ombe atakuwa amekusaidia.
O: Khuitsurisie mbari ingombe iruberesianga inyama. Inyama ya ing’ombe niinulu nookaranga. Abaandu baiyanza.
T: Tukumbuke ya kwamba ng’ombe hutupa nyama, nyama ya ng’ombe nitamu ukikaanga . watu wanaipenda. 
O: Ing’ombe ni siindu sia maangalimu khubeera yosi irimanga mumikunda kiefu.
T: Ng’ombe ni kitu ya ajabu kwa sababu pia hulima kwa mashamba yetu
O: HuiItsurisia mbari ing’ombe iinisianga masero aka beekhonyeranga khukasia bilaro nende tsingoma. 
T: Nakukumbusha kwamba ng’ombe hutoa ngozi wanayotumia kutengeneza viatu na ngoma.
O: Ing’ombe niindayi Khulua khubera irubetsanga tsifaida tsisaabi lukari.
T: Ng’ombe ni mzuri kwa sababu hutupa faida nyingi sana
O: ING’OMBE
T: NG’OMBE
O: Ing’ombe niisolo iriya eya khurukanga mudala riefu. Ing’ombe ni isolo indayi munO: Olanyola tsingombe tsikabukhane.
T: Ng’ombe ni mnyama yule ambaye tunafuga nyumbani kwetu. Ng’ombe ni mnyama mzuri sana utapata kuwa ng’ombe wametofautiana.
O: O: Khuri nende tsing’ombe tsia igiredi, nende etsia kienyeji.
T: Tuko na ng’ombe wa gredi ambao na wa kienyeji.
O: Etsingombe tsiruberesianga amabeere nende einyama. Khandi kata ing’ombe iruberesianga   mang’ondO: 
T: Ng’ombe hutupa maziwa na nyama, tena ng’ombe hutupa pesa.
O: Olanyola abandu bangi bajama einyama eya ing’ombe. 
T: Utakuta watu wengi wanapenda nyama ya ng’ombe.
O: Kata kario, olanyola abandu bari nende tsimbeka tsikabukhane etsia bakhera khuria khu ing’ombe.
T: Hata hivyo, utakuta watu wakiwa na sehemu tofauti ambazo wanapenda kukula kwa ng’ombe.
O: O: Abandi bakhera khusamba ing’ombe mpaka yuume nibamala bairia. Inyama eyo inyala khumenya khu bikha birambi lukari.
T: Wengine wanapenda kuchoma ng’ombe hadi ikauke wakimaliza wanakula, nyama hiyo huweza kuishi kwa muda mrefu sana.
O: Khandi ing’ombe iruberesianga amabeere malayi. Mabeere ako kanyala khukobua biuma ni kamala kakasibua khungira ikabukhane.
T: Tena ng’ombe hutupa maziwa mazuri, maziwa hayo yanaweza pelekwa viwandani kisha yakatengenezwe kwa njia tofauti.
O: Kario kata mabeere akakasibuanga kaba nga busie. Omundu naakusia amabeere ako alanyola mapesa mangi lukari.
T: Kuna  maziwa ambayo hutengenezwa na kuwa kama unga. Mtu akiuza maziwa hayo atapata pesa mingi sana.
O: Khuri nende rstingombe tsiria etsikhonyanga abaandu khurima. Etsing’ombe etsio ni tsisurusi ni tsiamanya khurima lukari. Kata tsiruo etsikhonyanga khukinga ebiindu bisirO: Omundu ari nende tsingombe etsio anyala khunyola amang’ondO:
T: Tuna ng’ombe ambao husaidia watu kulima. Ng’ombe hao ni ndume na wanajua kulima sana, hata kuna wale ambao husaidia kubeba vitu nzito, mtu akiwa na ng’ombe hawa anaweza pata pesa.
O: Khandi tsing’ombe tsinyala khururerera eimbolera indayi. Mundu naari nende ing’ombe anyala khunyola imbolera eya khuraka ebiakhuria biaye. Niyakharaka ebiakhuria ebio 
T: Tena ng’ombe wanaweza kutuletea mbolea nzuri, mtu akiwa na ng’ombe anaweza pata mbolea ya kupandia vyakula vyake. Akipanda vyakula hivyO:
O: bikhulanga bilayi lukari nende khuinisia ebiakhuria bingi khandi ebilayi. Esie ndajama ing’ombe lukari.
T: Hutoka vizuri na kuto vyakula vingi tena vizuri mimi napenda  ng’ombe sana.
O:  ING’OMBE NENDE IMBUSI
T:  NG’OMBE NA MBUZI
O:  Ing’ombe nende imbusi ni biruke bia mudala. Inyanga ndala tsing’ombe tsiatsa khuaya ni tsimbusi tsiadong’a mudala. Tsimbusi tsiatsaka khuana nitsiinya khuria, lakini omundu khasiyariio owa khuaya. Tsing’ombe nga tsiamala khuaya ni tsimbusi tsiurera. Khalano khuari khukorirwe mbari tsimbusi tsiari nende obukora bundi awendio. Tsimbusi tsiakhalaka mukoye ni tsiekisa. 
T:  Ng’ombe na mbuzi ni mifugo wa nyumbani, siku moja ng’ombe walienda kuchunga na mbuzi wakabaki nyumbani, walianza kulia wakitaka kula, lakini mtu hakuwepo wa kuwachunga. Ng’ombe walipomaliza kuchunga na mbuzi wakanyamaza. Hivyo basi hatukuwa tumejua kuwa mbuzi walikuwa na ujanja mwingine hapo. Mbuzi walikata Kamba wakajificha.
O:  Abaana ba tsimbusia batsia nibatsaaka khununa tsing’ombe.Khuatsa nikhutsaka khukhera nikhukororue mbari ni sina esikera ing’ombe niirarusia amabeere. 
T:  Kimeme/kibuli wakaanza kunyonya ng’ombe tulienda tukaanza kukama hatukuwa tumejua ni nini kimemsababisha ng’ombe asitoe maziwa
O:  Khulula ao, bene tsimbusi bamanya mbari nakhoere batsiririe mani nibatsaka khutsiira musiairo.tsimbusi tiatsaka khumenya tsiong’ane nende tsing’ombe tsiosi tsiong’ane. Kata kario, tsimbusi nende tsing’ombe tsiaba tsajamana lukari. Bulayi bwa ing’ombe ni mbari iruberesianga amabeere, eriseero nende inyama. Imbusi yoosi iruberesianga inyama, amabeere, nende risero ria khukaasirianga mishipi, bilaro nende tsingoma. Miruko ekio kiosi ni milayi khu efwe bandu boosi.
T:  Kutoka hapo wenye mbuzi walijua kwamba wanastahili kuwapelekea maji malishoni, mbuzi wakaanza kuishi na ng’ombe wakawa wanapendana sana, uzuri wa ng’ombe ni kuwa hutupa maziwa na ngozi na nyama, mbuzi pia hutupa nyama maziwa na ngozi ambayo huwa tunatengenezea mishipi, viatu na ngoma mifugo hao wote ni wazuri kwa sisi wat wote.
O:  OMUNDU
T:  BINADAMU
O:  Binadamu ni silongi sia Nyasaye. Ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khusialo khuno. Binadamu ni silongi silayi khua khubera Nyasaye yasilonga khumikhono kiaye mungira ikabukhane. 
T:  Binadamu  ni kiumbe cha Mungu. Anaumuhimu kuliko kitu chochote ulimwenguni humu. Binadamu ni kiumbe kizuri kwa sababu Mungu alimuumba kwa mikono yake kwa njia tofauti
O:  Nyasaye yalonga mundu ili arinde indalo nende ebiindu biosi musialo muno. Nyasaye yaberesia omundu maani ka khukhola siosi siosi khusialo. 
T:  Mungu aliumba mtu ili alinde shamba na vitu vyote ulimwenguni humu. Mungu alipea binadamu nguvu ya kufanya chochote ulimwenguni
O:  Binadamu ari nende bulayi khushira esindu siosi siosi khubeera Nyasaye yamuberesia obuongo bwa khupara nende khukhola ebiindu ebia esisolo khasisiakhanyala khukhola bila khupara. Nyasaye yaboorera binadamu arinde ebindu biosi khubeera niye ari nende obunyala bua khubirinda.
T:  Binadamu ana uzuri kulioko kitu chochote kwa sababu Mungu alimpea akili ya kufikiria na kufanya vitu ambavyo mnyama yeyote hawezi kufanya bila kufikiria. Mungu aliambia binadamu alinde vitu vyote kwa maana yeye ndiye aliye na uwezo wa kuzilinda.
O:  Binadamu ari nende Bunyala bwa khukasia esiindu sia khukhola mirimo. Khuboola buadieri binadamu ni silongi siri nende Bunyala musialo.
T:  Binadamu ana uwezo wa kutengeneza kitu cha kufanya kazi, kusema ukweli binadamu ni kiumbe aliye na uwezo ulimwenguni
O:  INGOKHO
T:  KUKU
O:  Ingokho niindari iri nende obukhonyi bukhongo. Ingokho yoosi iri nende mabaya ka khuburukha. Ingokho yamenya nende abaandu mubialo bikabukhane, ni khandi irurereranga mabuyu nende bimwinyi.
T:  Kuku ni mzuri ako na faida kubwa. Kuku pia ana ubaya wake wa kufugwa. Kuku anaishi na watu sehemu tofautitofauti tena hutupa mayai na vifaranga.
O:  Abaandu baruka tsingokho khubera ibarereranga eriani. Mbole mbari abandu babula ingokho beekholanga sikhaya. Omundu yesiyesi owajama ingokho yeenyekhana khuiruka.
T:  Watu walifuga kuku kwa sababu huwaletea mboga niseme kuwa ambao hawana kuku wanajifanya bure. Mtu yeyote ambaye anapenda kuku anastahili kumfuga.
O:  Bimwinyi nibialulwa alafu bikhule olanyola nibakusia ili khunyola amapesa aka khurumikhira, ni khandi olaba nende amaani aka khukurira tsingokho ebiakhuria. Kata ebakeni nibeetsa noobasinjira sa. 
T:  Vifaranga wakiaguliwa alafu wakue unapata wakiuzwa ili tupate pesa ya kutumia na tena utakua na nguvu ya kununulia kuku chakula, hata wageni wakija unawachinjia tu.
O:  Sindu sindi esia ingokho ikhonyanga ni niwiirusibwe musikuli noonyola mbari mudala mapesa kabulao onyala wabukula ingokho ndala nootsia oikusia khusiiro ili khunyola amapesa ka khurungu musikuli.
T:  Kitu kingine ambacho kuku anasaidia ni ukifukuzwa shuleni na unapata kuwa nyumbani pesa haiku uneza chukua kuku moja na uuze sokoni ili upate pesa ya kulipa shuleni.
O:  Khandi mabuyu onyola bafukire busuma ni inyanga ibira endio. Ingokho ni indayi lukari, khuruke tsinyingi ili khumede ebindu bingi. Nikhukhola khurio buri sindu silatsia bilayi.
T:  Tena mayai ukipata wamepikia ugali na siku inapita hivyo. Kuku ni nzuri sana tufuge wengi ili tuongeze vitu vingi, tukifanya hivyo kila kitu kitaenda vizuri.
O:  INGOKHO
T:  KUKU
O:  Esie ndajama ingokho khubeera imberesianga Amatsi malayi mudala. Ingokho inyala khukhuberesia ebiindu bingi ebia weenya. Ingokho yeene ibulanga makhua mangi, esie nggandola ewe nga muruki onyala wanyola inganga ikhongo khurulana nende ingokho.
T:  Mimi napenda kuku kwa sababu ananipea maji mzuri nyumbani. Kuku anaweza kukupea vitu vingi unavyovitaka. Kuku mwenyewe hana maneno mengi, mimi ninavyo ona wewe kama mfugaji unaeza pata faida kubwa kutokana na kuku.
O:  Esikera niimbola mbari ingokho iruberesianga ebiindu bingi ni khubeera ingokho ngairi awo inyala khukhuberesia mabuyu aka khumekera obusuma. Khandi onyala khukusia amabuyu ako. Khandi onyala khukusia ingokho yene mana waria esiindu sinulu.
T:  Kinachofanya niseme kuku hutupa vitu vingi ni kwa sababu kuku alipohapo anaweza akakupa mayai ambayo tunamegea ugali. Tena unaweza uza mayai hayo tena unaweza uza kuku mwenyewe tena ule kitoweo.
O:  Sindu sianyala khuboola sibi khuingokho ni inyala khubotsa ebiakhuria bingi nikari mbu ori khuumbakha .
T:  Kitu ninachoweza kusema kibaya kwa kuku ni kuwa anaweza kula vyakula vingi ukiwa kwenye gumzo.
O:  Abaandu bangi bajama tsingokho khubeera niwakhanyola bakeni onyala khubukula ingokho yawo eyyendio noosinjira abakeni bao abo. Khandi noodekha ingokho khasiibukula ebikha birambi dawe, kata mukeni wao naari luangu anyala say aria obusuma buawo. Etsingokho netsilai, abaandu baruke tsingokho.
T:  Watu wengi wanapenda kuku kwa sababu ukipata wageni unaweza chukua kuku wako huyo na umchinjie wageni wako hao. Tena ukipika kuku haichukui muda mrefu kamwe. Hata mgeni wako akiwa haraka anaweza tu kula ugali wako. Kuku ni wazuri watu wafuge kuku.
O:  ING’OMBE
T:  NG’OMBE
O:  Ing’ombe ni isolo indayi khumundu. Mundu yenyekhana ashughulikire ing’ombe inyole oluwa ikona abundu andayi. Abaandu bajama khukurikha ing’ombe Ameera nga akefu. Ing’ombe yefu yajama khunywa amatsi malafu ni  khandi niindayi khumundu.
T:  Ng’ombe ni mnyama mzuri kwa mtu. Mtu anatakikana ashugulike ng’ombe apate jinsi anavyolala mahali pazuri. Watu wanapenda kubandika ng’ombe majina kama yetu. Ng’ombe wetu anapenda kunywa maji maji safi na tena ni mzuri kwa mtu.
O:  Ing’ombe yajama khuria ebiindu nga bunyasi, lusi, milabi ili nookhera onyolemo amabeere . Amabeere kagamiranga mundu tsisende ni kakhonyanga mundu naari mwana mudidi abe nende bulamu bulayi.
T:  Ng’ombe anapenda kukula vitu kama nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu ili unapo kama upate maziwa. Maziwa humletea mtu pesa na husaidia mtu akiwa na mtoto mdogo awe na afya bora.
O:  Ing’ombe ikhonyanga mundu lukari, oori nende budinyu akobanga akoobanga musiiro naakusia ni anyola mapesa niyeekhonyera. Ingombe ni siruke sikhongo sishira mundu ni shiri nende amakulu kane.
T:  Ng’ombe humsaidia mtu sana ambaye ana ugumu humpeleka sokoni anamuuza na anapata pesa na anatumia. Ng’ombe ni mfugo kubwa anayeshinda mtu na ana miguu minne.
O:  Ing’ombe yeefu eya igiredi ikonanga musiduwoli khurula itsuri mpaka ingolobe. Ebiakhuria biayo khuikooberanga nikhuamala khubikhenga khenga. Khuiberesianga amatsi ka khunyua koosi, khuretsangamo itsumbi ama isabuni. Amatsi niko bulamu khu buri sindu.
T:  Ng’ombe wetu wa gredi hulala zizini kutoka asubuhi hadi jioni. Vyakula vyake tunampelekea tukimaliza kukata. Tunampea maji ya kunywa pia, tunaweka ndani chumvi ama sabuni. Maji ndio uzima kwa kila kitu.
O:  Abandu bajama khusinja ing’ombe inyanga lwa sikuku khubera ibetsanga inyanga indayi khu mundu. Sakira mundu yayijama khushira ebindu binbi biingi. Kata abaandu ba khare bari bajama eriseero ria ing’ombe.
T:  Watu wanapenda kuchinja ng’ombe siku ya sikukuu kwa sababu huwa siku nzuri kwa mtu. Ndio sababu mtu anampenda kuliko vitu vingine vingi. Hata watu wa zamani walikua wanapenda ngozi ya ng’ombe.
O:  ING’OMBE
T:  NG’OMBE
O:  Ing’ombe niisolo ya khuruka mudala. Inyala khurera inyama khandi inyala khurera mabere. Ing’ombe yoosi inyala khunyua matsi. Onyala khuiremera lusi. Nibilayi ing’ombe ninyola khuria  bilayi.
T:  Ng’ombe ni mnyama wa kufuga nyumbani. Anaweza leta nyama tena anaweza leta maziwa. Ng’ombe pia anaweza kunywa maji, unaweza mkatia mabingobingo. Ni vizuri ng’ombe akipata kula vizuri.
O:  Ingombe ni sindu silayi sinyala khukhonya mundu. Onyala khukusia ing’ombe wanyola amapesa kama tsielefu mia tsidaru. Mundu naari nende ing’ombe aikhorera bindu bilayi kama khuifura nende khuisirikha.
T:  Ng’ombe ni kitu kizuri kinaweza kusaidia mtu. Unaweza kuuza ng’ombe ukapata pesa kama elfu mia tatu. Mtu akiwa na ng’ombe anamfanyia vitu vizuri kama kumpuliza na kumtibu.
O:  Khare nende ako, ing’ombe inyala khurima indalo khandi onyala khurusiamo inyama.  Inyama ya ing’ombe ni indayi lukari. Inyama eyo niindayi khu abandu.
T:  Kando na hayo ng’ombe anaweza lima shamba tena unaweza toa nyama. Nyama ya ng’ombe ni nzuri sana, nyama hiyo ni nzuri kwa watu.
O:  Khuitsurisia ing’ombe inyala khusinjibwa au ikusibwe. Inyala khusinjibwa mu arusi. Ing’ombe ni siindu silayi, inyala khurera mabeere malayi lukari. Buri mundu anyale khurinda ing’ombe yaye.
T:  Kukukumbusha ng’ombe anaweza kusimamishwa ama auzwe. Anaweza kusimamishwa kwa arusi. Ng’ombe ni kitu kizuri. Anaweza leta maziwa vizuri sana. Kila mtu aweze kulinda ng’ombe wake.
O:  Ingombe ni indayi lukari khubera iri nende tsifaida.
T:  Ng’ombe ni nzuri sana kwa sababu ana faida.
O: Tsinjugu
T:  Njugu
O:  Yari yuula inyanga ya khurusia tsinjugu ni simuna sitsia khuiba mundalo ya bene tsinjugu nende
O: khurerera kukhu.
T:  Ilikuwa imefika siku ya kutoa njugu na kidiri akaenda kuiba kwa shamba ya wenyewe njugu na kuletea nyanya yake
O:  Inyanga ndala simuna yatsia khuiba naanyorekhana nende mwene indalo  kukhu yetsa yamanya mbari simuuna khhasisiatsa khuraka tsinjugu khaba.
T:  Siku moja kidiri alienda kuiba akapatikana na mwenye shamba nyanya alikuja kujua ya kwamba kidiri hakuenda kupanda njugu.
O:   Khurula inyanga eyo kukhu khasiyamwenya simuna khaba. Simuna ni isolo ya makesi mangi. Abulao mundu yesiyesi oonyala khuruka simuna.
T:  Kutokea siku hiyo nyanya hakumtaka kidiri. Kidiri ni mnyama wa akili mingi. Akuna mtu yeyote ambaye anaweza fuga kidiri.
O: SIMUNA NENDE KUKHU
T:  KIDIRI NA NYANYA
O:  Simuna ni isolo imenyanga musino. Bandu bangi basijama khulukhubera sibetsanga nisianula. 
T:  Kidiri ni mnyama anayeishi msituni. Watu wengi wanampenda kwa sababu huwa tamu.
O:  Khare khare khuario nende simuna nende kukhu. Kukhu yari niyajama simuna. Simuna yari mukesi khushira kukhung’ene. Kalano yari inyaga ya khuraka madimwa, kukhu yari nende indalo ingerekha. Kukhu yari yeenya khutsia khuraka ingerekha lakini kwari nende mwalo mukhongo.
T:  Zamani za kale paliondokea kidiri na nyanya. Nyanya alikuwa anampenda kidiri, kidiri alikuwa mwerevu kumliko nyanya yake. Sasa ilikuwa siku ya kupanda mahindi, nyanya alikuwa na shamba ng’ambo.nyanya alikuwa anataka kwenda kupanda ng’ambo lakini kulikuwa na mto mkubwa
O: Kharano kukhu yatsia khuborera simuna batsie khusiiro bakule tsinjugu. Nga babakhusiro kukhu yasia khukula tsinjugu nende riani nende tsimbegu tsia misala.
T:  Sasa nyanya alienda kumwambia kidiri waende sokoni wnunue njugu. Walipokuwa sokoni nyanya alienda kununua njugu, mboga na mbegu ya miti.
O: Yari yakhoola tsinyanga tsia khuraka tsinjugu, simuna siaborera kukhu mbari niwiinya tsinjugu etsio tsimere bilayi, bukula tsinjugu etsio okarange alafu obukule matsi orokosie, oreemo majani nende isukari.
T:  Ilipowadia siku za kupanda  njugu, kidiri alimwambia nyanya kuwa ukitaka njugu hizo zimee vizuri, chukua njugu hizo ukaange, kisha uchukue maji utokoshe, uwekemo majani na sukari
O: Kukhu ngayamala yamuveresia simuna tsinjugu atsie arake. Simuna siabukula tsinguju nende ichai naachake tsimbiro khutsia mundalo. Kumbe simuna siatsia khunina musaala mukhongo nisitsaka khuria tsinjugu. Simuuna siaria tsinjugu mpaka tsiamala. 
T:  Nyanya alipomaliza alimpea kidiri njugu aende apande. Kidiri alichukua njugu na chai akaanza mbio kwenda shambani. Kumbe kidiri alienda kupanda mti mkubwa akaanza kula njugu,kidiri alikula njugu hadi akamaliza.
O: S.Simuuna siakalukha mudala niyeebakhire riloba. Yakadia kukhu mbari amarire khuraka
T:  Kidiri alirudi nyumbani akiwa amejipaka udongo. Alidanganya nyanya kuwa amemaliza kupanda.
O: Tsinjugu
T:  Njugu
O:  Yari yuula inyanga ya khurusia tsinjugu ni simuna sitsia khuiba mundalo ya bene tsinjugu nende
O: khurerera kukhu.
T:  Ilikuwa imefika siku ya kutoa njugu na kidiri akaenda kuiba kwa shamba ya wenyewe njugu na kuletea nyanya yake
O: Inyanga ndala simuna yatsia khuiba naanyorekhana nende mwene indalo  kukhu yetsa yamanya mbari simuuna khhasisiatsa khuraka tsinjugu khaba.
T:  Siku moja kidiri alienda kuiba akapatikana na mwenye shamba nyanya alikuja kujua ya kwamba kidiri hakuenda kupanda njugu.
O:   Khurula inyanga eyo kukhu khasiyamwenya simuna khaba. Simuna ni isolo ya makesi mangi. Abulao mundu yesiyesi oonyala khuruka simuna.
T:  Kutokea siku hiyo nyanya hakumtaka kidiri. Kidiri ni mnyama wa akili mingi. Akuna mtu yeyote ambaye anaweza fuga kidiri.
O:  Liseero. Nooba nende tsing’ombe tsinyingi oli nende mapesa masabi. Khandi tsing’ombe tsino tsirukhonyanga khurima tsindalo tsiefu, nori nende tsindalo tsikhongo irakho sa ijoki niweerakho khutsirimia.
T:  Ngozi. Ukiwa na ng’ombe wengi unapesa mingi, tena ng’ombe hawa hutusaidia kulima mashamba yetu ukiwa na mashamba makubwa unaweka fao  na unawaweka kulima
O:  Abaandu baruke tsing’ombe tsisaabi khubera tsing’ombe tsiri nende bulayi bukhongo. Ndajama tsing’ombe.
T:  Watu wafuge ng’ombe wengi kwa sababu ng’ombe wana umuhimu kubwa. Napenda ng’ombe.
O:  ING’OMBE
T:  NG’OMBE
O:  Ing’ombe ni isolo indayi muno. Ing’ombe ino noorairisia siyakhakhomera dawe. Isolo ino okhoyere khuiba biakhulia nga bunyasi, lusi, milabi, masakara ka madimwa nende busie bwa madimwa. Khandi ing’ombe okhoyere oiberesia amatsi malafu akalimo itsumbi.
T:  N’gombe ni mnyama mzuri sana ng’ombe usipomlisha hawezinona kamwe. Mnyama huyu anafaa kupewa vyakula kama vile nyasi, mabingobingo, mbegu ya viazi vitamu, muhindi na unga wa mahindi. Tena ng’ombe unafaa kumpea maji ambayo yana chumvi.
O:  Ing’ombe niindayi mubulamu bwa mundu. Ing’ombe niwiinya ikhule bilayi nooyumbakhira inyumba yayo eilwangwa mbari siduoli. Sisduoli esio siinyikhana sibe silafu lukari. Khandi siinyikhana babukulange bilayi. Khandi ingombe yenyekhana isingwe bilayi bulinyanga. Ingombe eyo iri nende tsifaida tsiayo. Iruberesianga inyama eya baandu bakusianga mubutsa. Khandi iruberesianga mabeere nende inyama. Imbolera eya tsing’ombe khuretsanga mumadimwa kefu. Amasingo ka ing’ombe koosi karukhonyanga khuumbakha tsinyumba tsia bunyasi.
T:  Ng’ombe ni mzuri kwa maisha ya mtu ng’ombe ukitaka akuwe vizuri unamjengea nyumba yake ambayo inaitwa zizi, hiyo inatakikana iwe safi sana. Tena inatakikana tena inatakikana ichukuliwe vizuri. Tena ng’ombe anafaa aogeshwe vizuri kila siku. Ng’ombe huyo anafaida zake. Hutupea nyama ambayo watu huuza kwenye duka la kuuzia nyama. Tena hutupea maziwa na nyama. Mbolea ya ng’ombe tunaweka kwa mahindi yetu. Zamadi ya ng’ombe pia hutusaidia kujenga nyumba za nyasi.
O:  Obulayi bwa ing’ombe ni khuruberesia
T:  Uzuri wa ng’ombe ni kupeana.
O: ING’OMBE
T: NG’OMBE
O: S.Ing’ombe ni siruke silayi. Esiruke sino siberesianga abaandu inyama nende ebiindu bindi.
T:  Ng’ombe ni mfugo mzuri. Mfugo huyu huwapea watu nyama na vitu vingine.
O: S. Ing’ombe ni sindu sia maana khu bulamu bua omundu.
T:  Ng’ombe ni kitu cha maana kwa maisha ya mtu.
O: Ing’ombe ino ikhonyanga mundu abundu wa ari nende bundinyu bukhongo.
T: Ng’ombe humsaidia mtu mahali ambapo ana shida kubwa.
O: Tsiruo tsing’ombe tsia aina tsibili, tsing’ombe tsia igiredi nende etsia kawaida.
T: Kuna ng’ombe wa aina mbili, ng’ombe wa gredi na ng’ombe wa kawaida
O:  Ing’ombe eya igiredi iri nende emirimo misabi. Ni khandi iri nende mirimo misabi khuluakhuba iritsanga bunyasi bungi ni khandi yinyikhana khuria bilayi.
T:  Ing’ombe wa gradi ana na kazi mingi. Tena ana kazi mingi kwa sababu hula nyasi mingi na tena anafaa kula vizuri.
O:  Sindu sia abaandu bajama khusialo ni ing’ombe. Abaandu bajama ing’ombe khubera ibarereranga tsifaida tsisabi.
T:  Kitu ambacho watu wanapenda ulimwenguni ni ng’ombe.watu wanapenda ng’ombe kwa sababu huwapea faida mingi.