Umasikini
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

UMASIKINI

Umasikini unafaa kupigwa teke. Katika jamii. Umasikini si jambo la
kusifiwa. Hakuna anayefaa kuzoea umasikini. Umasikini hufilisisha watu.
Hufanya watu kuyazoea. Umasikini huathiri jamii. Pakubwa. Jamii haiwezi
kuendelea. Madhara ya umasikini ni mengi. Kwanza. Umasikini hunyima
watoto. Fursa ya kupata elimu. Ni vigumu kupata elimu. Ikiwa unatoka
katika familia masikini. Kwa kuwa. Familia hiyo. Haiwezi kupata karo ya
shule. Wazazi watangangana tu. Kupata chakula. Kwa kuwa chakula ndicho
kitu muhimu. Zaidi katika maisha ya mtoto. Wazazi watangangana tu.
Kuwapa chakula. Elimu huzingatiwa kuwa. Ni ya gharama ya juu. Mtoto
anapokosa kupata elimu. Maisha yake ya baadaye. Huwa mbaya. Kwa kuwa.
Hakuna mtu anayeweza kumwajiri kazi. Familia masikini . Huwa haziwezi.
Gharama ya elimu. Ijapokuwa serikali ilikuwa imesema kwamba. Kuna masomo
ya bure. Hii si kweli. Kwani ukienda shuleni bila karo. Itabidi urudi
nyumbani. Watoto wanaotoka katika familia masikini. Huwa na taabu. Kwa
sababu. Wao hushinda njiani. Kwa kukosa karo. Kila wanaporudi shuleni.
Huwa wanafukuzwa. Wanaporejea nyumbani. Huwa hawana matumaini kabisa.
Umaskini umeathiri sana sekta ya elimu. Kutokana na umaskini. Wasichana
wengi. Huwa hawakamilishi masomo Yao. Wao huenda kuoleka. Kutokana na
ugumu wa maisha. Wao huoleka wakiwa na umri mdogo. Kisha baadaye
wanaanza kunyanyaswa. Umaskini pia . Umechangia mimba za mapema.
Kutokana na umaskini. Wasichana wengi. Hawawezi kupata vitu fulani
muhimu. Kwa hivyo. Wanadanganyika haraka. Wanatafuta msaada. Kutoka Kwa
wanaume. Ambao huwadanganya kwa muda. Baada ya kupata kile.
Wanachokihitaji. Wao huwakwepa. Hali hii huendeleza umaskini. Kwa
sababu. Kutokana na ujauzito. Msichana huyo. Hawezi kuendelea na masomo.
Kwa hivyo. Ataacha masomo. Anaporejea nyumbani. Huwa anakuwa tena.
Mtegemezi. Hali hii yq kutegemea wazazi. Huwa inaongeza umaskini.
Vilevile baada ya kujifungua. Huwa anaongeza mzigo nyumbani. Itawalazimu
wazazi wake. Kuwashughulikia yeye. Pamoja na watoto wake. Hii huwa mzigo
sana. Kwa wazazi wake. Ambao hawana kazi.

Umaskini pia. Imwathiri jamii pakubwa. Vijana wengi. Sasa wameingilia
ualifu. Na matumizi ya mihadarati. Pamoja na madawa za kulevya. Vijana
wanapokosa kusoma. Wao huanza kurandaranda kijijini. Wanaporandaranda.
Wao hukutana na vijana wengine. Walio na hulka ambazo. Si njema. Baadaye
wanaige tabia hizo. Wanapoanza kutumia mihadarati . Wao huhitaji pesa.
Ili kuvinunua . Wanapokosa pesa. Kwa sababu hawana kazi za maana. Wao
huanza kuwaibia watu. Wakati mwingine. Wao huwaangamiza watu. Ili kupata
pesa. Uhalifu umezidi. Kwa baadhi ya vijana. Vijana wengi wamekosa
ajira. Hii ikaongezea idadi ya vijana. Wanaporandaranda jijini. Uhalifu
huwakosesha wanajamii amani. Wafanyabiashara pia hulengwa. Vijana hao
huwahangaisha mno. Vilevile. Umaskini. Umefanya watu wengi. Kujihusisha
na biashara zisizo halali. Wao hufanya biashara hizo. Ili kujikimu
kimaisha. Wameingilia biashara kama. Za kimagendo. Na kuuza madawa za
kulevya. Ijapokuwa serikali imepiga marufuku. Biashara hizi. Watu wengi
sasa. Wanafanya biashara hizo. Ili kupata pesa za haraka. Hii imechangia
ongezeko za biashara zisizo halali. Jamii sasa inaangamia. Kutokana na
uhalifu. Na tabia zisizo tamanika. Ili kukabiliana na janga hili. La
madawa za kulevya. Vita Kali inafaa kupigwa. Dhidi yake. Washtakiwa wa
kosa hili. Wanapaswa kupewa adhabu Kali. Ili wale wanaokusudia
kuingilia. Biashara hizi wawe makini. Pia. Wakaguzi wa bidhaa.
Zinazoingia nchini. Wanapaswa kuwa maanani. Ili madawa hizo. Zisiingie
nchini. Wanapaswa kuwa makini. Na kushuku kila mmoja. Wale watu ambao
huonekana. Kuwa wapole na wanyenyekevu. Ndio huwa na hulka mbaya zaidi.
Umasikini. Pia umechangia vijana wengi. Kujiunga na kundi la ugaidi.
Katika miaka za hapo . Awali kidogo. Magaidi walikuwa walihangaisha watu
nchini. Ilisemekana kuwa. Walikuwa wakiteua watu. Na kuwa walikuwa
wakiwalipa fedha nyingi. Ili kufanya vitendo vya kigaidi. Vijana wengi.
Walijiunga na kikundi hicho. Usalama nchini ilizorota. Kwa kiasi
kikubwa. Watu wengi waliishi . Kwa woga. Tendo la kigaidi. Huwatatiza.
Hata na serikali. Kwa kuwa. Watu wengi huangamia. Wanapovamia eneo. Kwa
mfano. Shambulizi lililofanyika . Kule mjini Nairobi. Katika jengo
fulani la biashara. Watu mia moja kuendelea. Waliuawa. Baada ya miaka
kama miwili. Au mitatu hivi. Wakavamia Tena. Chuo kikuu cha garisa.
Ambapo wasomi wengi waliangamizwa. Umasikini unachangia pakubwa. Katika
shughuli hizi. Vijana waliotoka shuleni. Kwa sababu ya kukosa karo. Ndio
hutumiwa kutenda ugaidi.

Umasikini pia umechangia wasomi wengi. Kuenda kufanya kazi. Katika nchi
za nje. Idadi ya wasomi walio na shahada . Nchini. Iko juu sana. Hata
hivyo. Ni wachache sana. Ambao walibahatika kupata kazi. Wengine
wamejiajiri. Huku wakifany biashara. Madogo madogo. Huku wengine
wakikataa tamaa. Kabisa maishani. Vijana hao. Hukosa kuajiriwa kwa kuwa.
Ufisasi nako imepenya. Na kikita kambi. Ili kuajiriwa. Unapaswa kupeana
hongo. Vijana hao. Kutokana na kukosa fedha. Hawawezi kupeana hongo.
Hata katika taasisi za kiserikali. Si rahisi kupata ajira. Aidha. Ikiwa
unajuana na mtu huko . Inaweza kuwa rahisi. Kwa hivyo. Vijana hawa. Kwa
kukosa ajira. Wao hukaa mitaani. Itokeapo nafasi ya ajira. Katika nchi
zingine. Wao hukwachua . Na mikono miwili. Wanapofika pale. Huwa
wanaunganisha watu wa ukoo wao. Au hata majirani. Au marafiki. Kwa
hivyo. Nchi inakuwa na idadi kidogo ya wasomi. Vilevile. Kutokana na
umasikini. Kuna idadi kubwa ya watoto mayatima. Na watoto wanaoishi
mtaani. Kutokana na hali ngumu ya maisha. Wazazi wengi hawawezi kuwalea.
Watoto wao vyema. Kwa hivyo. Wengine huwatupa watoto wao. Huku wengine
wakiavya mimba. Vilevile. Idadi ya wazazi wanaofariki. Imeongezeka.
Wanapougua. Hawawezi kupata huduma za kimatibabu. Kwa hivyo wao huaga.
Wanapoaga. Wanaacha watoto wachanga wenyewe. Bila ya mtu yeyote.
Kuwalinda. Watoto hao. Kutokana na kuhangaika. Huwa wanaishia mtaani.