Namna mbalimbali za kupunguza ajali za barabarani nchini Kenya 
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

MJADALA KUHUSU NAMNA MBALIMBALI ZA KUPUNGUZA AJALI ZA BARABARANI NCHINI KENYA
Wengi mungeuliza ya kwamba ajali ni nini? Kwa upande wangu, ningewajibu kuwa ajali ni tukio linalodhuru na lililotokea kwa bahati mbaya. Kuna aina ainati za ajali. Kuna zile za kuanguka kwa kujikwaa, zile za barabarani, za angani na za baharini. Ajali zilizokithiri na kunoga nchini mwetu Kenya ni zile za barabarani. Kila pembe nchini Kenya ina sauti, vilio na malalamishi ya ajali zilizoenea na kushamiri kama moto jangwani. Baadhi ya sababu za ajali ni: 
Mihadarati ni chanzo cha kwanza ambacho huchangia katika ajali za barabara. Madereva wengi hutumia mihadarati kutokana na sababu mbalimbali. Sababu zenyewe zinaweza kuwa anasa za vijana, mawazo mengi au shinikizo la marika na anasa zinginezo. Madereva walevi waliotumia mihadarati hupata shida kutoa uamuzi wa haraka wakiwa usukanini. Akipita mtu ghafla husikika sauti ya breki skreeech! na ajali hutokea. 
Ujenzi wa matuta barabarani pia unaweza kupunguza ajali Madereva wengi hupenda kuendesha magari kwa mwendo wa kasi mno kwenye sehemu zenye watu wengi. Matuta haya yanaweza kupunguza ajali vipi? Kama nilivyosema awali madereva hupenda kuendesha magari kwa mwendo wa kasi basi wanapoyaona matuta mbele yao watapunguza mwendo huo na kuyavuka bila wasiwasi wowote na mwishowe kupunguza ajali barabarani. Ningependa kuisihi wizara ya uchukuzi na miundo msingi ijenge matuta.
Abiria pamoja na madereva ni lazima wafunge mishipi wakati wa mwendo. Kufunga mishipi huzuia mtikisiko na mwishowe kupunguza visa vya ajali barabarani katika mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa, kaunti ya Mombasa, serikali ilitoa amri ya kwamba adinasi wote wanaoishi humo ni lazima wafunge mishipi si asubuhi si jioni. Na yeyote atakaye ikiuka au kwenda kinyume na amri hiyo basi atapewa adhabu ya kufungwa gerezani kwa muda wa miezi sita na juu yake kupewa kazi ya sulubu na pia kutozwa faini ya milioni kumi kama fidia. 
Safari za usiku sana pia huchangia pakubwa kwa ajali kutokea kwa sababu huwa madereva hawaoni vizuri hata ikiwa mataa ya mbele ya gari yamewashwa, dereva anaweza kuigonga kitu chochote na hatimaye ajali kubwa kutokea. Kitu hicho kinaweza kuwa ni mlingoti wenye nyaya za umeme, na hata pia anaweza kuwa ni mnyama pori. Nchini Tanzania, kumewekwa kafyu ya kwamba magari ya abiria hayaendeshwi ifikapo saa nne usiku. Hivyo basi ni wajibu wa serikali ya Kenya kupiga marufuku safari za usiku ili kupunguza ajali.
Kutokana na Uviko-19, Kenya imeweka sheria ya magari ya abiria yasibebe watu zaidi ya watu saba ili kupunguza makali ya uwele wa corona. Lakini, sikio la kufa halisikii dawa. Baadhi ya magari hubeba watu zaidi na kupitisha kiwango kilichowekwa. Ama kweli msiba wa kujitakia hauna kilio. Maanake abiria wenyewe huabiri magari hayo kwa hiari yao wenyewe. 
Sita ni kuhusu kuwaelimisha madereva kuhusu umuhimu wa maisha. Tunaweza kuwaelimisha watu kwa kutumia njia tofauti tofauti kama vile tovuti 'Taifa Leo' na kadhalika. Ni lazima watu wajue umuhimu wa maisha hata kama yanawapeleka vibaya. Inaweza kuwa mtu anataka indilini 
mwake ikiwa ameghaflika mwishowe kuamua kuchukua hatua kubwa ambapo itabadilisha maisha yake kabisa ya kuamua kujiua. Lakini hajui kwamba atapoteza maisha ya watu wangapi kutokana na hatua ile ikiwa yeye ni dereva.
Waendeshao pikipiki na abiria wao wanastahili wachukue jukumu la kuvaa helmeti wakati wanapokuwa kwenye mwendo. Heri nusu shari kuliko shari kamili. Pindi wanapozivaa helmeti, hata ajali ikitokea hawataumia na basi kupunguza makali ya ajali. Endapo madereva na abiria watavaa helmeti basi kuna uwezekano mkubwa wa ajali za pikipiki kupunguka barabarani. 
Madereva lazima wahimizwe kuzingatia alama za barabara, salama za kivuko mto na mzunguko. Kwa mfano, madereva wengi hawapendi kuzingatia alama na taa za barabarani. Yaani ikiwa taa nyekundu imewaka barabarani basi hutuambia na kutuonya tusimame ili magari mengine yapate kupita. Lakini utawaona madereva wengi wanaanza kuiba njia na nafasi ya kupita na mwishowe kusababisha ajali kubwa ambayo huleta vifo nyingi mno. 
Je, kwanini ajali Marekani si nyingi kuliko hapa mjini Kenya? Ni kwa sababu madereva wao wanaosababisha ajali wanaadhibiwa vilivyo kwa kupokonywa vibali vya kuendesha magari. Ingelikuwa tunafanya hivi, je ajali zingekuwa za rikodiwa kila uchao asubuhi na mchana? Basi ningependa tuige mfano wa Marekani wa kuzuia vibali vya wanaosababisha ajali ili tupate kupunguza ajali hizo. 
Hali ya anga kubadilika huchukua nambari ya kwanza ya ajali kutokea. Ifikapo msimu wa mvua ya masika , barabara nyingi huharibika haswa zile za mchanga na za maramu. Magari mengi yanashindwa kwa kuenda kwa kusukama matopeni. Wajibu wa madereva waangalifu ni kusikiliza vyombo vya habari vinapotangaza ni siku gani mvua ya masika itanyesha na pia serikali ijenge barabara za lami kwani zinaweza kupeleka magari bila wasiwasi wowote na hivyo basi kupunguza ajali. 
Yote tisa, kumi nina matumaini ya kwamba mumeona jinsi ajali za barabarani umeshika usukani katika ongezeko la vifo, mikasa na simanzi miongoni mwa baadhi ya matatizo yaliyo nchini. Hivyo basi ningependa serikali itilie maanani yote niliyoyasema humu aghalabu kutilia kikomo la ongezeko la ajali barabarani nchini Kenya. Maana naamini ya kwamba kidole kimoja hakivunji chawa, kuandika kwa mate pekee hakutabadilisha ajali za barabara ila muhimu ni kufuatilia kilichosemwa ili kutafuta suluhisho mwafaka la kuondosha na kuadimisha ajali za barabarani kama kaburi la sahau.