Golden elite educational publishers maswali ya tumbo 2021
Language: Swahili | Genre: Exam

SEHEMU A  
1. 
(a) Lakini nakwambia tena, kula kunatumaliza. Thibitisha ukweli wa kauli iliyopigiwa mstari  ukirejelea hadithi nzima husika. [alama 14] 
(b) Eleza mchango wa Mzee Mago katika kupigania haki za watu wa madongoporomoka.  [alama 6]  
2. Kidege 
 Ingawa vingi , sauti havina sauti zavyo zinamezwa tu na mipumuo. 
(a) Eleza muktadha huu (alama 4) (b) Onyesha namna maudhui ya ukatili yanajitokeza katika hadithi hii. (alama 16) 
3. Shibe inatumaliza; Salma Omar 
(a) Jazanda ni mojawapo ya mbinu za lugha zilizotumiwa kwa ukamilifu. Ukirejelea hadithi shibe  inatumaliza fafanua mifano kumi. (alama 10) 
4. Mame Bakari Mohammed Khelef 
(b) Athari za ubakaji ni donda sugu katika jamii. Thibitisha  
kauli hii kwa mujibu wa hadithi hii. (alama 10) 
5. Sasa nimechoka mja. Nimechoka hata naradua kufa kuliko kuishi. 
(a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
(b) Taja mbinu mbili za lugha katika dondoo hili. (alama 4) 
(c) Mzungumzaji alikuwa na haki ya kuradua kufa. Thibitisha. (alama 12) 
6. Ukirejelea hadithi zozote nne katika diwani ya Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine, eleza jinsi  maudhui ya Mapenzi na ndoa yanavyojitokeza (alama 20) 
7. Tulipokutana Tena (Alifa Chokocho) 
 (a) Halikuwa jambo la kawaida maana maji yalikuwa hayapatikani karibu pale kijijini petu. Sharti  mtu aende masafa marefu kuyatafuta. Na sabuni? Sabuni ilikuwa kitu cha anasa kwa familia yetu. Wazazi  wangu hakuwa na uwezo wa kununua Sabuni. Labda mara moja moja siku za sikukuu. 
(i) Eleza muktatha wa dondoo hili. (alama 4)
(ii) Eleza majukumu mawili ya takriri katika dondoo hili. (alama2) (iii) Kwa kurejelea hadithiTulipokutana Tena jadili jinsi haki za watoto zinavyokiukwa.(alama 6) 
(b) Jadili changamoto zinazokumba asasi ya ndoa ukirejelea hadithi zifuatazo: (alama 10) (i) Masharti ya Kisasa 
(ii) Ndoto ya Mashaka 
8. Safari ya elimu ni kama ua la waridi ambalo licha ya upendezaji wake, huzingirwa na miiba. Jadili  adha za safari hii kwa hoja tano tano kutoka kwa kila mojawapo wa hadithi fupi zifuatazo: Mapenzi  ya Kifaurongo, Mame Bakari, Mwalimu Mstaafu na Mtihani wa Maisha.  
9. MTIHANI WA MAISHA  
Pesa aliyonipa baba tuseme imekwenda bure? Imekwenda kama chendacho kwa mganga kisichokuwa 
 na marejeo? 
 a. Yaweke maneno haya katika muktadha wake. (al 4) b. Taja mbinu nne za lugha zilizotumika katika dondoo hili (al 4) c. Fafanua sifa zozote nne za mzungumzaji (al 4) d. Kwa kurejelea hadithi mtihani wa maisha tathmini changamoto zozote zinazokumba 
sekta ya elimu. (al 8) 

SEHEMU B  
 1. Alifa chokocho na Dumu Kayanda: Tumbo Lisiloshiba na hadithi nyingine  Doa ndio kawaida inayobainisha maisha ya mwanadamu.Onyesha ukweli wa kauli hii kwa mujibu wa  hadithi za: Shogake Dada ana Ndevu, Mame Bakari, Shibe Inatumaliza na Mtihani wa Maisha. (alama  20)  
2. Na kwa nini hazitaki kuukemea mfumo huu wa maisha? Mfumo wa mwenye nacho kuendelea kupata na  msinacho kuendelea kukosa? 
a) Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4) 
b) Fafanua maudhui mawili yanayodhihirika katika dondoo hili (alama 4) 
c) Tambua na ueleze sifa sita za msemaji (alama 6) 
     d) Eleza athari ya  msinacho kuendelea kukosa katika jamii husika (alama 6) 3. Fafanua jinsi suala la elimu limeshughulikiwa katika Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine kwa  kurejelea hadidhi zifuatazo: 
a) Mapenzi ya Kifaurongo alama 5)  
b) Shogake Dada ana Ndevu (alama 5) 
c) Mtihani wa Maisha (alama 5) 
d) Mwalimu Mstaafu (alama 5) 
4.  Basi niache nitafute pesa. Muhimu mniunge mkono 
(a) Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4) 
(b) Fafanua sifa zozote nne za mzungumziwa (alama 4) 
    (c) Fafanua athari ya vitendo vya mzungumzaji wa maneno haya katika jamii (alama 12) 5. Jadili suala la uozo wa maadili katika jamii huku ukirejelea hadithi zozote nne katika diwani ya Tumbo  Lisiloshiba na Hadithi Nyingine (alama 20) 
6. Eleza nafasi ya vijana katika jamii ukerejelea hadithi fupi zifuatazo. 
 a) Mapenzi ya kifa urongo (alama 5) b) Shogake Dada anaDevu (alama 5)
  c) Mame Bakari (alama10) 7. Ndoto ya mashaka: Ali Abdalla Ali 
 Sasa nimechoka mja. Nimechoka hata naradua kufa kuliko kuishi. Hadilini haya mashaka ya  kutengenezwa? Mashaka ya mashaka! 
 a) Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4) b) Tambua mbinu mbili za lugha zilizotumika (alama 4) 
c) Fafanua mambo sita yanayomfanya mrejelewa aradue kufa. (alama12) 
8. Kwetu tunapigania mikono ielekee vinywani. Mzoea vya sahani, vya vigae haviwezii a) Eleza muktadha wa dondoo hili (al 4) 
b) Tambua tamathali mbili za usemi zinazojitokeza katika dondoo hili  
c) Fafanua sifa nne za msemaji (al 4) 
d) Jadili maudhui ya utabaka ukirejerea hadithi husika (al 10) 
9. Jadili maudhui ya usaliti katika hadithi; 
a) Mapenzi ya kifaraurongo (al 10)  
b) Mame Bakari (al 10)  
10. Madhila ya mtoto mvulana katika karne ya ishirini na moja ni mengi. Tetea kauli hii kwa hoja ishirini  ukirejelea hadithi ya Mapenzi ya Kifaurongo, Masharti ya Kisasa na Ndoto ya Mashaka.  (alama 20) 
11. Salma Omar: Shibe Inatumaliza 
(a) Sijali lawama mnonilaumu 
(i) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
(ii) DJ na wenzake wanaonekana kufurahia maudhui ya wimbo huu. Thibitisha. (alama 6)  (b) Alifa Chokocho: Shogake Dada ana Ndevu 
 tumshukuru kwa jinsi alivyomwongoza na kumwelekeza kwenye njia iliyonyooka Ukirejelea wasifu  wa Safia, tetea na upinge kauli hii. (alama 10)  
 12. Kwa kurejelea hadithi ya mapenzi ya kifaurongo, onyesha jinsi jamii imegawanyika kitabaka  kuegemea. 
i. Kielimu 
ii. Kikazi 
iii. Kiuchumi (alama 20)  
13. SHIBE INATUMALIZA  
Ndugu yangu kula kunatumaliza 
Kunatumaliza au tunakumaliza 
a) Eleza muktadha wa dondoo hili (al. 4) 
b) Fafanua maana kitamathali katika kauli Kula tunakumaliza (al. 10) 
c) Kwa mujibu wa hadithi hii, kwa namna gani wasemaji wanadai kula kunawamaliza? (al.6) 14. MAME BAKARI
 Kwa mujibu wa hadithi hii, ubahaimu anaotendewa mwanamke unakuwa na athari mbaya kwake,  onyesha kwa mifano mwafaka. (al. 10) 
 MASHARTI YA KISASA 
 ............... mapenzi ni mateso, ni utumwa, ni ukandamizaji, ni ushabiki usio na maana. Thibitisha ukweli wa kauli hii kama unavyojitokeza kwenye hadithi. (al. 10) 
15. Jadili jazanda za anwani katika hadithi zifuatazo 
a) Shibe Inatumaliza (alama8) 
b) Mtihani wa maisha (alama6) 
c) Mkubwa (alama 6) 
16. MAPENZI YA KIFAURONGO 
 Kutazama shule za vijijini kumwibua bingwa katika mtihani wa kitaifa ni kama kutarajia kupata  maziwa kutoka kwa kuku. 
a. Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4) 
b. Tambua mbinu moja ya lugha kwenye dondoo hili. (alama 2) 
c. Jadili maudhui yafuatayo katika hadithi hii 
i) Mabadiliko (alama 5) 
ii) Uozo (alama 5) 
17. ... maendeleo yanadai mchango wa kila mtu, maskini na tajiri 
a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
b) Taja na ueleze sifa nne za msemaji katika dondoo hili. (alama 4) 
c) Mambo yepi mengine ambayo msemaji huhojiana na wenzake wanapokutana ? (alama 6) d) Taja na ueleze maudhui matatu yanayojitokeza katika dondoo hili.(alama 6) 
18.Kwa kurejelea hadithi zozote tano katika diwani ya, Tumbo lisiloshiba na hadithi nyingine. Jadili  maudhui ya nafasi ya wazazi katika malezi. (alama 20) 
19. ..ilmuradi mawazo yanamwadhibu sasa 
a. Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
b. Fafanua sifa za anayerejelewa katika dondoo hili. (alama 6) 
c. Onyesha mawazo yanayomwadhibu anayerejelewa na dondoo hili. (alama 10  
20. 
a.  Mamangu siku ile aliniamsha mapema. 
i) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) ii) Tathmini umuhimu wa usimulizi wa mzungumzaji katika kuendeleza dhamira ya hadithi hii. (a  8) 
 b. Onyesha jinsi mashaka linavyomwafiki mhusika mwenyewe katika hadithi ya Ndoto ya  Mashaka(alama 8) 
21. i) Sekta ya elimu ina changamoto nyingi.Thibitisha kwa kurejelea hadithi zifuatazo :(alama 20)  a) Mapenzi ya Kifaurongo 
b) Shogake dada ana Ndevu 
c) Mwalimu Mstaafu 
d) Mtihani wa maisha 
22  Hakikubakia hata chakula kidogo cha sadaka ya mwenye njaa  
i)Thibitisha ukweli wa kauli hii kwa hoja kumi ukirejelea hadithi ya Tumbo Lisiloshiba (al  10) 
ii) Jadili uhalisia wa hadithi ya Tumbo Lisiloshiba katika jamii ya leo kwa kutoa hoja kumi. (al  10) 
23. "Mame Bakari" (Mohamed Khelef Ghassany)  
 "Dunia we' dunia. Dunia ya mwenye nguvu, si ya mimi dhaifu wa nguvu. Dunia ya msumari  moto juu ya donda bichi."  
(a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (Alama 4) 
(b) Ni mbinu ipi iliyotumika katika dondoo hili? (alama 2) 
 (ch) Taja baadhi ya maamuzi ya maana yaliyofanywa na msemaji wa dondoo.(alama 6) 24. "Tulipokutana Tena" (Alifa Chokocho) 
"Hivi ndivyo maisha yapasavyo kuwa-huru kabisa."  
(a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4)  
 (b) Ukirejelea hadithi, thibitisha kuwa mmoja wa wahusika hawa hakuishi maisha  ya awali inavyopasa. (alama 16) 
25. Fafanua maudhui ya umaskini yanavyojitokeza katika hadithi Tumbo Lisiloshiba na Tulipokutana  Tena. Zingatia hoja nne nne kwa kila hadithi. (alama 20)  
26.. "Shogake Dada ana Ndevu" (Alifa Chokocho)  
Halindwi, hujilinda yeye mwenyewe. Hujilinda ndani sikwambii nje."  
(a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
(b) Onesha tamathali mbili za usemi kwenye dondoo. (alama 2) 
(ch) Fafanua sifa saba za anayerejelewa katika kauli hii. (alama 14) 
27. Kwa kurejelea hadithi zozote tatu katika diwani ya Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine, jadili vile  waandishi walivyoshughulikia suala la mapuuza katika jamii. (alama 20) 
28. "Mtihani wa Maisha" (Eunice Kimaliro) 
ilmuradi mawazo yanamwadhibu sasa.  
(b) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4) 
(c) Fafanua sifa sita za anayerejelewa katika dondoo hili. (alama 6)  
(d) Taja mambo mbalimbali yanayochangia adhabu ya mrejelewa wa dondoo hili. (alama 10) 
29..Kwa kurejelea hadithi zozote tatu katika Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine, onesha vile  waandishi walivyotumia mbinu ya taswira. (alama 20) 
30. "Kauli yake ni kama maji ya moto yasiyoweza kuchoma nyumba."  
a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (Alama 4) 
b) Taja na ueleze umuhimu wa tamathali moja ya usemi iliyotumika katika dondoo. (Alama 2) c) Fafanua sifa za wapuuzaji wa kauli iliyotolewa. (Alama 8) 
d) Jadili dhima sita za mrejelewa katika dondoo. (Alama 6)  
31 "Shibe Inatumaliza" (Salma Omar Hamad)
kwa majibu ya maswali haya piga simu/whatsapp/tuma ujumbe fupi kwa 0724351706 
 "Ubadhirifu unaotendeka katika jamii unatokana na uzembe na mapuuza ya wanajamii. Onesha ufaafu wa  kauli hii kwa kurejelea hadithi: Shibe Inatumaliza 
32. "masharti ya kisasa" (alifa chokocho)  
 "...nataka ujue kwamba mimi ni mwanamke wa kisasa, na mwanamke wa kisasa hutafuta mwanamume  wa kisasa."  
(a) Eleza muktadha wa maneno haya. (Alama 4) 
(b) Anayesema haya alikuwa na sifa zipi? (Alama 8) 
(ch) Anayeambiwa maneno haya alijua maana ya usasa? Thibitisha. (Alama 8) 
33. "Nasema nizikeni hapa."  
a) Eleza muktadha wa dondoo hili. (alama 4)  
b) Taja na uelezee sifa za mnenaji wa dondoo hili. (alama 6) 
 c) Fafanua maudhui yoyofe matano yanayoshughulikiwa katika hadithi hii, (alama 10) 34. a) Mashaka ni jina la kimajazi katika hadithi ya "Ndoto ya Mashaka". Jadili. (alama 10) a) Onyesha namna asasi ya ndoa ilivyoshughulikiwa katika hadithi hii. (alama 10) 35."Kumekucha na makuchakucha yake."  
 i. Fafanua ukweli wa kauli hii ukirejelea hadithi ya "Ndoto ya Mashaka" (alama 14) ii. Eleza umuhimu wa mhusika Mashaka. (alama 6) 
 36.Sekta ya elimu imekumbwa na changamoto katika jamii. Fafanua kauli hii ukirejelea diwani ya  Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine. (alama 20) 
37.'Jazanda inatumika katika hadithi ya "Kidege ".' Fafanua. (alama 20)  
38. 'Maudhui ya mapenzi yameshughulikiwa vilivyo katika diwani ya Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine.' Thibitisha kauli hii. (alama 20) 
39."Umdhaniye ndiye kumbe siye." Thibitisha ukweli wa kauli hii ukirejelea hadithi zozote tano katika  diwani ya Tumbo Lisiloshiba na Hadithi Nyingine. (alama 20) 
40. Kesho kama sote tutaamka salama.kama tutafungua milango ya nyumba zetu. (a) Eleza muktadha wa dondoo hili (alama 4) (b) Eleza tamathali mbili za lugha zilizotumiwa katika dondoo hili. (alama 4) (c) Eleza sifa sita za msemaji wa maneno haya. (alama 6) (d) Hadithi hii inaakisi mambo mengi yanayotendeka katika bara la Afrika. 
Taja mambo sita (alama 6) 
41 .Ukengeushi huzorotesha maendeleo ya kijamii. Jadili kauli hii ukirejelea hadithi ya Mkubwa. (alama 20) 
42. Kwa kuzingatia hadithi zozote tano eleza uozo wa jamii kama unavyojitokeza katika tumbo lisiloshiba  (Diwani) (alama 20)
 43 Kesho panapo majaaliwa. Kesho kama sote tutaamka.. kama tutafungua milango ya nyumba  zetu zinazosimamia juu ya ardhi hii adhimu 
 a) Eleza muktadha wa dondoo hili (al. 4) b) Eleza sifa nne za msemaji (al. 4) c) Taja mbinu zozote mbili za lugha zinazojitokeza katika dondoo hili (al. 2) d) Kwa kurejelea hadithi nzima onyesha namna jamii ya kisasa ina tumbo lisiloshiba (al. 10) 
44. Rasta twambie bwana! 
a) Weka dondo katika muktadha (ala 4) 
b) Taja mbinu zilizotumiwa na mwandishi katika dondoo hili (ala 2) 
c) Ni kwa vipi mzungumziwa anamchukulia mwalimu mkuu kama hambe? (ala 4) d) Je, mtihani wa maisha ni amwani faafu ya hadithi hii. (ala 10 ) 
45. Usiteketeze umati kama kuni zinavyoteketeza moto.Rudi rudi kwa mola wako. 
a. Eleza muktadha wa dondoo hili. 
b. Fafanua sifa za msemewa 
c. Tambua tamathali ya usemi iliyotumika hapo juu. 
d. Ni kwa nini msemewa anatakikana kurudi kwa mola wake?