Janga la ukimwi
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

JANGA LA UKIMWI

UKIMWI ni Ukosefi wa Kinga Mwilini.Kirusi hiki ni hatari kwani kinaua
kwa rahisi na hakina tiba.Ugonjwa huu unawaathiri wanaogua,familia zao
na hata taifa kwa ujumla.Kuna watoto ambao huzaliwa nao,wale
wanaombukizwa wakiwa vijana au watu wazima.

Mwanzo kabisa Kuna njia tofauti ambazo ugonjwa hyo huambukizwa.Japo
ugonjwa huu huambukizwa haraka,Kuna njia tofauti ambazo zinaweza tumika
kujikinga kwani Kinga ni bora kuliko tiba. Njia ya kwanza ambayo ugonjwa
huu huambukizwa ni kupitia kufanya tendon LA ndoa na mtu ambaye
ameambukizwa bila kutumia Kinga.Viini vya virusi huweza kuingia mwilini
na kusambaa baada ya muda fupi.

Njia ya pili ni kutumia vifaa vyenye makali Kama vile wembe na sindano
na mtu aliyeambukizwa ugonjwa huu.Vifaa hivi ni hatari kusaidiana kwani
hubeba viini hivyo kwa muda mrefu.

Njia nyingine ambayo ugonjwa huu huambukizwa ni kupitia kwa mama Hadi
kwa mtoto wakati wa kujifungua.Wakati damu ya mtoto na mama
inapochanganyika basi mtoto huweza kuupata ugonjwa huo.

Ugonjwa huu unaweza pia kusambazwa wakati wa utoaji damu
hospitalini.Iwapo mgonjwa atahitaji damu na damu hiyo ikose kufanyiwa
vipimo vinavyohitajika basi Kuna uwezekano wa kuupata ugonjwa huo.

Wakati mtu ameambukizwa ugonjwa huu anapitia hatua nne kuu.Katika hatua
ya kwanza mgonjwa ataonekana mzima na buheri wa afya.Iwapo atapima hali
yake ya afya ataonekana Hana kirusi chochote .Hatua hii ndio hatari
kabisa kwa sababu maambukizo huwa juu.

Katika hatua ya pili mgonjwa atakua buheri wa afya.Lakini iwapo atapima
hali yake viini vya ugonjwa huu vitaweza kuonekana.

Katika hatua ya tatu,ishara za ugonjwa huu zitaweza kuonekana.Akipima
hospitalini ugonjwa huu utaweza kubainika.Mgonjwa ataonekana amedhoofika
kiafya na ataweza kupitia shida tele kutekeleza kazi zake.

Kwenye hatua ya mwisho mgonjwa atalemewa kabisa.Atakua hawezi ba Wala
te. Hapa familia yake ndiyo itapaswa kushughulikia majukumu yake.Hata
kupelekwa msalaani kujisaidia.Baada ya hatua hii mgonjwa huweza
kuyapoteza maisha yake.

Baaadhi ya ishara ambazo zinaweza kujitokeza iwapo mtu ataugua ugonjwa
huu ni Kama ifuatavyo.Mgonjwa anaweza kua na afya duni.Uwezo wa mwili
wake kupigana na ndwele zingine huwa chini.Hapa mgonjwa anapaswa
kutembelea hospitali mara kwa mara ili akasaidiwe.

Ishara nyingine ni kuwa mgonjwa anaweza anza kuharibika ngozi yake ya
mwili.Vipele vinaweza anza kujitokeza ambavyo atakua akihisi uchungu
Kila Mara.

Wakati mwingine mgonjwa anaweza anza kuendesha kwani viungo kwenye mwili
,vinaweza kosa kuambatana na vyakula ambavyo anavila hivo kupelekwa Hali
hiyo.

Ugonjwa huu una athari tele .Si kwa familia,jamii na hata taifa kwa
ujumla.Athari ya kwanza katika familia ni kwamba familia hiyo itatumia
hela nyingi kugharamia matibabu.Hali hii huziacha familia mingi zikiwa
maskino na zikiwa na madeni mengi wakati mtu huyu anapoyapoteza maisha.

Ugonjwa huu husababisha familia nyingi kuwapoteza wapendwa wao.Wakati
dawa zinazo punguza makali ya ugonjwa huu hukataa kufanya kazi,mgonjwa
hana budi ila kusalimu amri na kwenda kupumzika.Hivyo basi kuacha pengo
kubwa ambalo haliwezi kuzibwa.Wengine ambao ni wazazi huacha watoto
wakiwa mayatima . Watoto Hawa hupitia matatizo tele ili kupata mahitaji
yao ya Kila siku.

Katika jamii ambazo hazijapevuka familia hizi huweza kutengwa na
kubaguliwa.Mara nyingi watu hawapendi kujihusisha nazo.Hali hii
huchangia unyanyapaa.Wanao toka katika familia hizi huweza kuathirika
kinafsi na Hali hii huweza kuwaathiri kisaikolojia .

Kutokana na ugonjwa huu familia nyingi huweza kupoteza wale wanaotafuta
riziki.Familiq hizi huambulia matatizo tele.Wengi wa watoto ambao
huachwa nyuma hukatiza masomo yao.Wengi wao wakati mwingine huishia kuwa
watoto wa mitaani.

Ugonjwa huu pia unagharimu hela nyingi kutoka kwa serekali.Dawa zinazo
tumiwa kupunguza makali ya ugonjwa huu hununuliwa nje .Hela nyingi
hutumiwa ili kuzinunua na kizisafirisha dawa hizo.Hela hizo Kama ugonjwa
huu haungekuwepo zingetumika kufanya miradi ingine ambayo ingeleta
manufaa tele kwenye nchi.

Janga hili pia hufanya idadi ya watu katika nchi kuenda chini.Hii ni kwa
sababu ya visa vya vifo vinavyoshuhudiwa Kila Mara.

Janga hili la UKIMWI pia huweza kufanya taifa lipoteze vijana walio na
maarifa.Maarifa haya ndiyo yangetumika kuleta maendeleo kwenye
nchi.Ugonjwa huu umekithiri hasa kwa vijana.Hali hii husababisha
kupoteza vijana wenye nguvu ambao ndio tegemeo LA nchi.Janga hili
limesababisha kupoteza ndoto ambazo hazijaweza kutimizwa.

Janga hili limeweza kufanya sehemu nyingi za kazi kuachwa wazi .Wale
wanaofariki huwa na uzoefu na maarifa ya juu kuhusu kazi hizo.Hivyo basi
wakati sehemu zao zinapowachwa wazi inakua vigumu kupata wale walio na
maarifa Kama yale.Wamiliki wa kazi hizo hupitia hali ngumu kabla ya kazi
hizo kurejelea Hali ambazo zilikua.

Ugonjwa huu wa UKIMWI pia hufanya Kinga ya mwili kiwa chini.Virusi
ambavyo huleta ugonjwa huu hudhoofisha na kuathiri Kinga ya mwili.Hali
hii huchangia Kinga ya mwili kushindwa kupambana na magonjwa ya kawaida
hata homa.

Baaadhi ya watu huzingumza mambo ambayo hawayaelewi kuhusu ugonjwa
huu.Kwa mfano wengine huamini kuwa hatupaswi kula na wale ambao
wameambukizwa ugonjwa huu.Huu ni uongo kwani ugonjwa huu hausambazwi
tunapokula pamoja.

wengine huamini kuwa ugonjwa huu huweza kuponywa iwapo mtu atashiriki
tendo LA ndoa na mtu ambaye ni bikira.Kauli hii ni ya uongo kwani
ugonjwa huu hauna tiba .Kitendo hiki ni kiyahatarisha maisha ya wengine.

Binadamu wengine pia huamini kuwa ugonjwa huu ni laana .Ni ukweli kuwa
ugonjwa huu upo na unaua binadamu wengi.Si wazee,si vijana,si kina
mama,si kina baba.

Baadhi ya watu pia huamini wagonjwa wanaogua UKIMWI hatupaswi kutumia
vyombo sawa nao.Kauli hii ni potovu kwani iwapo vyombo vitaoshwa
hakutakua na tukio lolote la kuhofia.

Wale wote wanaogua UKIMWI tunapaswa kuwapenda ,kuwashauri na kuwatia
moyo.Hali hii itasaidia kuimarisha maisha yao na haya wataweza kuwa na
nguvu ya kusaka matibabu na ushauri wadaktari.

Ugonjwa huu wa UKIMWI unaweza kuzuia kwa njia tofauti Kama
ifuatavyo.Sote tunapaswa kutolishiriki tendo LA ndoa hadi umri
unaofaa.Wale walio kwenye ndoa wanapaswa kuwa waaminifu na wasishiriki
kwenye mapenzi ya nje kiholela.

Pili ugonjwa huu unaweza kabiliwa iwapo tutaacha kutumia vifaa vya
kukatia na vyenye makali na wengine.Tatu wakati mgonjwa anapo hitaji
damu hospitalini,uchunguzi na vipimo vya kutosha vinafaa kufanyika.Hili
litasaidia kuhakikisha kuwa damu hiyo ni salama kwa mgonjwa husika.

Tunaweza kuukabili ugonjwa huu iwapo wakati wa kujifungua, mama mjazito
anasaidiwa na mkinga aliyebobea kuhakikisha kuwa hakuna kuchanganyika
kwa damu ya mama na mtoto.

Kwa sababu ugonjwa huu umekithiri na kuenea miongoni mwa
vijana,wanapaswa kupewa mashauri.W

swa kupewa wasia kuhusu ugonjwa huu.Njia za kuambukizwa,athari zake na
hata jinisi ya kujikinga.Hali hii itasaidia kupunguza idadi ya vijana
wetu wanao angamia.

Iwapo yeyote atahisi kuwa katika hatari ya kuambukizwa ugonjwa huu
anapaswa kutembelea hospitali ambako atapewa dawa zitakazo saidia
kusambaa kwa ugonjwa huu.Anapaswa kufanya hivi Kabla ya masaa ya sabini
na mbili Kutamatika.

Ni jukumu letu sote kuhakikisha kuwa tunalikabili hili jinamizi la
UKIMWI.Tunapaswa kuwashika mkono na kuwahimiza wasake matibabu Kila
wakati wanapohisi vibaya.Tuhakikishe kuwa wanapata lishe ilio bora.Wale
ambao hawajaambukizwa wanapaswa kuwa makini kuepukabugonjwa.Watumie
mbinu dhabiti za kujikinga.Wale ambao wameathirika wanapswa kuchukua
dawa za kupunguza makali.Ni jukumu la Kila mmoja kujilinda asipatwe na
ugonjwa.Pamoja tuangamize UKIMWI.