Ugonjwa wa korona
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

UGONJWA WA KORONA.

Ugonjwa huu ulipovumbuliwa,ulikua tishio kwa kila mtu.Kila insi
aliingiwa hofu kuhusu mageni haya.Cha kutisha mno ni kuwa hata matabibu
wenyewe waliogopa ugonjwa huu.Kulikua na imani tofauti kuhusu ugonjwa
huu.Watu walitoa maoni tofauti kuhusiana na maradhi haya.Wengine
walisema ni kiboko kutoka kwa Mungu,wengine walisema ni mwisho was
dunia.Watafiti nao walisema ni janga kubwa kushinda ukimwi
limeibuka.Basi pakawa na mitazamo tofauti kwa wakristo na wanasayansi.

Makali yake yalipenyeza na kukolea.Hata hivi leo makovu yake
yangali.Watu wengi waliaga kutokana na maradhi haya,si mawaziri,
Viongozi, makasisi,matajiri kwa makabwela.Ugonjwa huu haukubaguwa wala
kutenga kundi fulani ulifyeka chochote kilicho mbele.Mataifa
yaliyoendelea yalifanya ganga ganga zake kunusuru uhai lakini
wapi.Yaliambulia patupu.Maisha ya binadamu yalibadili sana.Barakoa
zilichupukia hapa, kitakasa,mambo ambayo hapo awali
hayangeangaziwa.Waganga na waganguzi wa bandia wakachipukia.Dawa za
mitishamba.Mila na desturi zikaibuliwa.Waliofuta wakafuata,wa imani
tofauti wakasaza lakini maradhi yakawa ni yaleyale.

Kipindi kile mtu angekusikia ukichefua angekua na dukuduku kuhusu hali
yako,ikiwa uko sawa,vipima joto vilitiwa kila mahali kurekodi joto
mwilini.Ikiwa joto lako mwilini lingekuwa zaidi ya kiwango cha juu basi
ungefurushwa potepote pale ungetaka kuingia,iwe benki, shuleni.Kinaya in
kuwa pia hospitalini wahudumu wangekutoroka badala ya kukupa tiba.Hakuna
aliyetaka wageni kiholelaholela.Huenda ikawa labda wameleta maradhi
yao.Daah! Hata mume wako ama mke ungekutazama kwa hofu urejeapo toka
kazini.Watoto wakawa makini sana, wakazingatia sheria zilizowekwa na
wizara ya afya.

Lakini ugonjwa huu wa Korona ulileta mageuzo, madhara yapi au faida
zipi? Kwanza ug.onjwa wa Korona ulileta madhara mengi hasa.Vifo;kifo
ndicho maafa makubwa ambayo yaliwahi kusababishwa na ugonjwa
huu.Ukiangazia tanzia ya vifo ambayo yamewahi tokea toka japi
kulinganidha na hili basis utafahamu fika kuwa ugonjwa huu ulileta maafa
mengi zaidi.Kila kuchao kwenye vyombo ya
habari;runinga,televisheni,magazeti,mitandao.Ungesikia bayana jinsi watu
wanavyoaga dunia.Vilio vilisheheni kila mahali.Nchi ya Italiano ndio
baadhi za nchi zilizooadhirika na maafa haya sana.Walizika hadi kiasi
cha kuwa uwanja wa makaburini ukaisha?Jamani mazingaombwe haya ama nini?
Yatokeaje haya?Tokea lini kiwanja la wafu likawa nadra kupata? Ama
tuseme watu ndio walioizika ardhi.

Mayatima wakaongezeka,wajane.Wengi wakapoteza wandani wao was karibu kwa
ajili ya ugonjwa huu.Kwa majonzi na vilio tukaomboleza kama
mataifa,tukatoa misaada kukucha lakini hili halingeweza kuziba pengo la
wale tuliowapoteza.Dhamani yao haingeweza kulinganishwa hata Siku moja
na misaada yeyote tuliopata,lakini kama wasemavyo mipango ya Mungu
hakuna awezaye kupangua.Yeye aliyeumba ana uwezo wakuchukua.Akisema ni
leo basi in leo.Tukawaziba wenzetu katika kaburi la sahau.Tuliomboleza
na kuomba kwa mwenyezi Mungu atuepusha na janga hili liliokuwa linavunda
kweli kweli.Hivyo Mali na vitu vyote pale havikuwa na dhamana zaidi ya
uhai,waliokuwa wakwasi wakafahamu fika kuwa uhai hauwezi nunuliwa kwa
gharama yoyote ile.Afya njema maadamu ni baraka kutoka kwake maulana.

Ikawa funzo la kidini kuwa Mali na utajiri waeza kutoweka wakati
wote.Yapaswa tuishi kwa amani na upendo.

Pia janga hili lilichangia watu wengi kuachishwa kazi maadamu kwa kuwa
makampuni mengi yalifilisika na hayakuwa na pesa ya kustahimili malipo
ya wafanyakazi wote.Kwa yale makampuni ambayo hayakuwaachisha wajakazi
wake kazi yalipunguza mishahara yao kuhakikisha kila mtu angalau anapata
cha kutia mdomoni na kukimu familia yake.Isitoshe kuna zile biashara
zilizofungwa kabisa kutokana na uhaba wa wateja mfano;vyumba vya
kuchezea sinema,maeneo ya vilabu na maburudiko - makavazi,madimbwi ya
kuogelea.kwa kijumla jambo ambalo lingefanya watu kutangamana
lilikomeshwa papo hapo kuzuia usambazaji wa maambukizi haya.

Masomo yalikuwepo miongoni mwa shughuli ambazo zilikatizwa.Wakati ule
serikali haikiwa imeweka vizingiti ambazo zingefuatwa na wanafunzi.Haswa
changamoto liliotukia ni kwa wanafunzi wa chekechea.Ni fahamu fika kuwa
watoto hawa hawawezi kuzingatia kanuni zote ambazo wangepewa.Mfano ni
kama kubadili barakoa na wenzao,kutangamana na wenzao.Ugumu wa kutumia
kitakasa.Isitoshe ikiwa mtoto moja angeugua kisha mzazi adhani labda ni
joto mwingi mwilini kutokana na malaria hili lingechangia wanafunzi wote
kuambukizwa.Ugonjwa huu haukuwa na tiba wala hata hivi sasa hauna
tiba.Hivyo wakati huu watahaniwa ambao wangepaswa kufanya mitihani yao
ya kitaifa walisongezwa mbele.

Janga hili lilipoibuka halikuacha hata pengo lolote la kujiandaa hivyo
watahiniwa hawa hawakuwa na budi pasi kurejea makwao.Yale madarasa
yaliyopaswa kuingia hatua nyingine yalilemazwa pale.Hili lilichangia
kuharibika kwa mpangilio wa kimasomo.Mihula tofauti ilibadili na kuwekwa
mahali tofauti.Hii ni changamoto maana wakati za mapumziko ambayo
wanafunzi walikuwa na uzoefu nazo zilibadili.Wanafunzi walishindwa
kustahimili mengi hadi leo.Sababu nyingi zilizoibukia masomo ni ikiwemo
kusitishwa kwa tamasha za muziki,michezo,makongamano ya masomo.Mazoezi
haya yanapokuwa shuleni huchangamsha wanafunzi sana.Pia huwapa fursa ya
kupumzisha mawazo yao baada ya kipindi kirefu cha masomo.Huwawezesha
kutangamana na wanafunzi kutoka janibu tofauti.Wanafunzi hivi sasa
wamedumazwa na masomo maana hakuna la msingi sana ila
kusoma.Wanasaikolojia husema kuwa kusoma ipaswi iwe tu vitabuni.Masomo
ni mfumo changamano, maana inahusisha akili na viungo tofauti za
mwili.Tunaposoma tunahitaji zaidi ya kusoma darsani,tunahitaji ujizi
tofauti kutoka nyanjani na tunayoweza kutazama hasa.Hivi leo mashule
mengi yameshuhudia mikasa ya moto kutokea ovyo ovyo,hatuwezi jua tatizo
lipo wapi,wengi wanakisia kuwa labda wanafunzi wamechoshwa na masomo
tu.Wengine wanasema kuwa wanafunzi wanataka ratiba za shule zirudishwe
kama pale awali.Hivyo kuna maoni tofauti ambazo labda zafaa kuangaziwa
na kutiliwa maanani.Lakini swali ni kuwa ikiwa bado wanafunzi
wataendelea kuonyesha hisia zao kupitia kwa tabia tunazozishuhudia,je,
ni taifa gani la kesho tutakua tunalikuza?

Kuzoroteka kwa biashara pia ni jambo lingine ambalo limelikumba taifa
letu kijumla.Biashara nyingi za kitaifa zilikatizwa wakati ugonjwa huu
ulipotokea.Mipaka zilifungwa.Hakuna bidhaa ambazo zingeruhusiwa kupita
kutoka mpaka moja hadi mwingine.Tujuavyo uchumi wa taifa hujengwa na
mauzo tunayopata kutoka kwa mataifa mengine na hivyo kusitishwa kwa
biashara hizi zilifanya uchumi za nchi nyingi zikazoroteka.Mauzo duni
yalishuhudiwa.Hata hivyo kuna makampuni makubwa ambayo yalikuwa
yamefungwa hayangechukua bidhaa hizi.Kwanza,hazikuwa na wateja,pili
ziliwasimamisha wajakazi wao kuendelea na kazi zao hivi sasa hazingeweza
kununua bidhaa tofauti.

Swala la uzoroteshaji was uchumi uliibuka maana biashara zilozokuwa
zilinaleta mapato maradufu zilididimia.Ikasalia kupungua kwa
ushuru.Waendeshaji matatu pia walidhulumika maana wizara ya usafiri
ulitoa vizingiti ambavyo vilikuwa sharti vifwatwe.Kama kupunguza idadi
ya wasafiri kwa kila gari kuzuia maambukizi ya Korona.Japo kuwa walitoa
vizingiti hivi abiria waliwanyanyasa wahudumu wa magari kwa kutaka nauli
zisalie zilivyo.

Naam,swala la masilahi ya watoto ni jambo lingine pia lazima
tuliangazie.Watoto wa kike waliishia kupata mimba za mapema na
kuoleka.Wengine wakawa vijakazi.Mara watoto wengine wakaparamia dunia ya
vileo na anasa za dunia.Neno "masomo" likawa geni kenye kamusi.Watoto
hawakuwa wanambilika katu.Hawasikii la mwadhini wala mteka maji
kisimani.Hili lilichangia watoto wengi kuacha masomo yao kwa kuwa wengi
walikuwa wameiga mkondo mpya wa maisha kabisa.Pia wengi waliadhirika na
magonjwa ya zinaa.Walioolewa na kuoleka walijitoza kwa ndoa za
mapema.Idadi kubwa ya wanafunzi ikawa haihudhurii masomo kwa matokea
yaliyosalia.

Sekta ya utalii iliadhirika kutokana na janga hili.utaili ni moja wapo
ya njia ambazo zinaleta ushuru nchini Kenya.Kwa kuwa watalii wengi
wanaotalii nchini huwa watu kutoka mataifa mbali mbali.Kufungwa kwa
mipaka kuliwazuia watu kuingia na kutalii nchini.Wahudumu wa utalii
walikosa kazi kabisa maana hakuna la mno waliloweza kufanya kwenye kazi
zao.Idara ya utalii ikashindwa kukimu mahitaji yao.Wanyama pori wengi
waliaga dunia kutokana na ukosefu wa lishe bora na matibabu.

Viwanda Vingi vinavyounda vifaa vya kutumika shuleni vilianguka.Mfano ni
viwanda vinavyoshonesha sare za wanafunzi.Haikua haja kuunda sare wakati
hakuna matumaini yoyote ikiwa wanafunzi wangerejea shuleni.Pia viwanda
vya kuchapisha vitabu vya kuandikia.Maduka ya kuuza viatu na mabegi ya
wanafunzi.Hawakuwa na mahali pa kupata riziki yao sasa.Mambo yakazidi
kuwa magumu mno sana.

Wengine walioadhirika pia ni walimu.Walimu waliofunza katika shule za
kibinafsi hawakupata mishahara.Pia walimu ambao walifunza kwenye bodi za
shule ambazo huwalipwa zilikosa mishahara.Ni kinaya jinsi mwalimu ndio
upeo wa upevu kwa kila taaluma ila hana mapato yanaweza kumkidhi.Walimu
hawa hawakuwa na lao ila kufanya kazi za vijungu jiko.Hawangetulia
ilhali wengi wao wana majukumu ya kizazi ambayo yanawalenga.Swala hili
basi likawa changamoto kwa serikali.Serikali imejipanga vipi kuyapokea
maafa na majanga yanayoibuka pasi kutarajiwa?

Lakini wasemavyo wahenga hakuna kizuri kisicho na kasoro.Licha ya kuwa
ugonjwa huu wa Korona ulikuja na maafa mengi pia ilikua na upande angavu
kwake.Kwanza iliibua vibiashara tofauti tofauti ambavyo viliwapa watu
kazi.Uzaji wa barakoa ulikua ukingoni mwa haya.Kila mahali uendapo
ungepata wauzaji wa barakoa ambao walikua wamesimama kando ya
Baraste.Wauzaji wa vitakasa.Vitakasa ziliekwa kila mahali ambapo uhudumu
wowote ulikuwepo.Hata pia kwenye boma za watu.

Korona iliimarisha usafi.Unawaji wa mikono.Kila mahali uingiapo ilikua
sharti unawe ndiposa uingie.Ungewaona watu wakisafisha mikono yao kwa
utaratibu.Bila wao kujua walikuwa wanajiepusha na magonjwa mengi zaidi
ya Korona.Walikuwa wanajiepusha na magonjwa yaletwayo na uchafu kama
Taifodi.Pia vyakula vilifaa kupikwa kwa masaa marefu kabla ya
kuliwa.Kupika chakula kwa muda mrefu huua viini vibaya kwenye
chakula.Pia kupika vyakula kwa muda mrefu hutuepusha kutokana na
magonjwa ya saratani kwa kuwa vyakula vya kisasa huwa na kemikali
tofauti.Usafi wa nyumba uliimarishwa kwa kuwa virusi hivi vilisemekana
kupenda mazingira machafu. Hivyo kuimarisha usafi wa nyumba ilikua jambo
muhumi sana.Isitoshe unapopiga chafya ulihitaji kutumia kiwiko chako
kupiga chafya kupunguza usambazaji wa kitone vya mate ambavyo
vingesambaa.Virusi hivi vya korona vilipatikana kwenye mate,jasho.

Faida ingine iliyoletwa na maradhi ya Korona ni utumiaji wa mitandao
kiupana.Kwa kuwa shule nyingi zilifungwa basi mitandao ndizo zilikuwa
vielelezo vizuri vya kuendeleza masomo.Wanafunzi walijumuika kwenye
televisheni kutazama vipindi vya masomo.Pia waigizaji wengi waliingilia
mitandao kama nyezo ambazo wangesambaza filamu zao.Burudiko nyingi
zilifanywa kwenye mitandao.Sinema na vichekesho vyote zilipatikana
kwenye mitandao.Ujuzi mpya mpya uliibuka kwenye mitandao.Uliza jinsi ya
kupika,ungepata resipe kwenye mitandao.Uliza jinsi ya kufanya kazi za
kujikimu kipindi hiki cha Korona ungepata.

Wazazi nao walipata wakati wa kutosha kutangamana na watoto wao.Maana
sasa masaa ya kufanya kazi yalikatizwa.Wazazi walipata wakati mwafaka wa
kuuliza wanao matatizo yanayokumba wanao.Wangejua Tabia zao
kiundani.Haswa ukilinganisha na wakati ambapo mambo yalikuwa kawaida
waliondoka mafungulia ng'ombe na kurejea usiku.Hivi Leo wangedurusu
mienendo ya wanao nakuangalia ugemevu unapotokea.Walipata jukumu la
kizazi kuwapa ushauri wanao.

Pia watoto walipata kujua kufanya vyema kazi za nyumbani kama
kufagia.Kupiga deki.Kuosha vyombo na usafi was kimazingira.Watoto
waliwasidia wazazi wao kazi kwa kijumla.Hata hivyo tunapoangazia swala
la Korona twapaswa kuangalia kwa pande mbili tofauti.Ubaya was Korona na
uzuri was Korona.Ugonjwa huu ulikuja kama funzo kwetu.Kuanzia kwa
usafi.Uzazi.Mitagusano na watu mbali mbali.Uwajibikaji.Mipango ya
baadaye haswa kama mataifa na kifamilia.Hivyo Korona ilikuja kama funzo
na kiangaza mbele katika maisha yetu.