Ufahamu
Language: Swahili | Genre: Exam

UMOJA NI NGUVU UTENGANO NI UDHAIFU

Bila shaka wahenga na wahenguzi, waligonga ndipo walipoamba kwamba umoja ni nguvu utengano ni udhaifu. Ndimi hizi za kihenga zina maana wadhiha kabisa. Humaanisha kwamba umoja katika kutekeleza jambo hufanikisha jambo hilo. Hata hivyo, utengano huwa ni udhaifu. Methali hii huambiwa watu wasioona thamani ya umoja. Hutumika kuwaeleza kuwa ili kunawiri, ni sharti washirikiane. Aidha, nguzo moja haijengi nyumba. 

Kimya cha makaburi kulitanda katika bonde la Sahau. Hali ya eneo hilo haikuwa ni hali tena. Wakazi wengi walikuwa wakihamia kwingine. Sehemu ile haingeweza kuwaweka tena. Waja wengi walinuia kutafuta mahame. Kisa na maana ikiwa ni dhahiri shahiri. Tandabeluwa ilikuwa imezuka. 

Kilima Heri kilimilikiwa na jamii ya wavuzi katika upande huo mwingine wa bonde la Sahau, jamii ya Walahaula ilijaa. Wanawake wa maeneo yote mawili walijishika tama. Wanaume waliobaki, walibaki kujijutia. Naam, majuto ni mjukuu. 

Kila mja alizama katika bahari ya luja. Tukapiga darubini na kutanabahi siku zile za furaha na fahari, ambapo Wavuzi na Walahaula, waliishi kwa utangamano. Zama hizo, ndizo zilikuwa aali zaidi. Maisha yalikuwa bila kasoro yoyote. Makabila haya mawili hayakutambua, tofauti zao. Hizo ndizo siku walipojua kwamba mkono mmoja hauchinji ng'ombe .Ndizo zilikuwa siku za furaha ghaya.Kuna migunda iliyomilikiwa na makabila tofauti. Maarusi nao walikuwa ni wa makabila‘mseto. Ndoa za aina hizi ziliimarisha umoja zaidi ya kuleta furaha mpwitompwito. Ada na desturi za makabila yote mawili zilioana. Mila nazo hazikuachwa nyuma kwani kila mmoja alisadiki kuwa mwacha mila ni mtumwa. Makonde yalinawiri naye Mola akazidi kutubariki. 

Masumbufu na maumbufu yetu, yalianza wazee walipoanza kufa. Vijana.wakachukua uongozi wa watu muhimu katika kudumisha amani wakabugia chumvi wakawa hawana ngoma hawana maulidi. Vijana wasio hekima wakashika hatamu. Walipojitoa katika ulingo wa siasa, wakaanza kuwapikisha wakazi majungu. Mara leo Watahaula wamefanya huu, mara kesho Wavuzi, wamewafanyia wenzao unyama. Mambo yakachukua mkondo tofauti.
 
Maji yakazidi unga. Mambo yakaenda segemnege. Masalale! Sokomoko ikazuka. Nyumba zikateketezwa wakongwe wakasafirishwa jongomeo pasi nauli wala matwana. Idadi ya waja ikapungua. Methali isemayo amani haiji ili kwa ncha ya upanga,ikawapumbaza wengi. Mzana mzaha ukatunga usaha. 

Sasa, eneo hilo likawa ni duni. Ukame uliwatatiza wakazi. Mola hata naye alijawa na ghamidha za mkizi. Akalaani hali yetu ya anga. Mchanga uliozoa damu ya wakongwe na watoto wasio hatia ukakosa rutuba. Hatimaye tukabaki kujijutia. Kumbe tulikuwa tukijipalia makaa! Hata hivyo, huo ni msiba wa kujitakia usioambiwa pole.Maji yakimwagika, hayazoleki. Wakati ulikuwa umewadia ambapo sote tulifaa kuacha ya shetri na kushika ya gubeti. Naam, yaliyopita si ndwele tugange yajayo. Toka lini mafiga mawili yakainjika chungu. Ulikuwa ni wakati wa kusameheana. Tulikata shauri kurudiana madhali, tulikuwa tumetambua jambo muhimu- Umoja ni nguvu, utengano ni udhaifu.