Matatizo yanayowakumba wanafunzi katika shule ya upili nchini 
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

MAELEZO KUHUSU MATATIZO MBALIMBALI YANAYOWAKUMBA. WANAFUNZI KATIKA SHULE ZA UPILI NCHINI 
Changamoto ni, jambo linalomtia mtu, ari  Wanafunzi wengi katika shule za upili hukumbwa na changamoto nyingi shuleni  Changamoto zinazo shuhudiwa, katika shule za upili huweza kusababisha wanafunzi kuacha shule na hata kusababisha matokeo cluni katika mitihani yao ya kitaita .Baadhi ya matatizo mbalimbali yanayowakumba wanafunzi o Katika shule za upili nchini ni kama vile? u Awali, shule.nyingi, za upili, hazina: walimu wa kutosha Shule, nyingi za upilzmeshuhudiwa kukosekana kwa walimu wa kutosha shuleni, kuendeleza masomo. Tatizo hili linasababisha walimu, wengi kutohudhuria baadhi ya madarasa na kutundisha: Jambo hili linasababisha wanafunzi, kutotundishwa masomo mengine kwa kukosekana kwa walimu shuleni - Jambo hili pia linaweza kuwafanya wanafunzi wasimalize mitaala yao shuleni, kabla ya kufanya mtihani wao wa mwisho. Palio wanafunzi wengi bado wanapata changamoto ya kifedha. Ingawa ada imetolewa mashuleni, wanafunzi maskini bado hawana uwezo wa kuenda shule kwa sababu ya gharama zingine za kielimu- klazazi, wao. qu walezi wao hawana uwezo wa kuwalipia nauli ya kuenda shule, sare na mahitaji mengine kama vitabu Endapo shule za Sekondari zinapokua mbali, wanafunzi wakati mwingine inabidi wapange kwenye hostil binafs au wakae. mabwenini karibu na shule. Familia zeneye umaskini, haziwezi kumudu hili.Hii inakua changamoto kubwa kwa watoto kutoka familia ya maskini : 
Aidha, adhabu kali ni tatizo sugu katika shule za sekondari. Viongozi na walimu katika shule nyingi, mara kwa mara, huishia kutoa adhabu kali sana , muzoea ambavyo bacho ni halali ila ni pukiukaji wa wajibu wao kimataifa. Wanafunzi wengi wanakabiliwa ha ukatili wa unyanyasaji wa kisaiko ja indiyopelekea kuledheheshwa ha udhalilishaji. Baadhi ya walimu wanawachapa wanafunzi kwa 
kutumia fimbo za miti, nkono yao na vitu vingine . fr suhaba wa miundombinu katika shule za upili nchini ni changamoto inayowakumba, wanafunzi wengi katika shule za upili. Baadhi ya shule za upili hazina madarasa ya kutosha kwa 'wanafunzi hivyo basi kuwalazimu wanafunzi wengine kusomea chini ya mti klanatunzi pia hawana madawati ya kukalia na kulazimika kukaa Chini klandfunzi wanaosomea nje, kwa mfano hulazimika kukaa nyumbai wakati wa mvua kwa sababu hawataweza kusoma k Vilevile, migano ya mara kwa mara yanashuhudwa, nchini kuwa mion changamoto inayowakumba, wanafunzi katika shule za upili. Wlalmu. wanapogoma, huathiri katika maendeleo ya elimu, shuleni' na kusababisha wana'unzi kubakia nyumbani kwa siku kadhaa kwa njia hii wanatunz huwalaweza kumaliza mitaala yao kwa muda waliokuwa. Hata hivyo, ukosefu wa vitabu shuleni ni changamoto, yanayowakumba wanafunzi katika shule za upili hapa nchini - Asilimia themanini ya wanafunzi katika shule za upils'hawang, vitabu vya kusoma na hata vya kuandikia. Hii ni kwa sababu wqvyele wao hawawezi kukimu gharama ya vitabu hasa vya kusomea kura sababu ya ufukara. Tatizo hili huathiri sana wanafunzi wakati wa marudio na hivyo basi kusababisha kutofaulu kwa wanafunzi wengi shuleni. uhaba mkubwa wa walimu wa sayansi na wataalamu wa maabara kwa ajili ya kufundisha masomo ya sayansi, katika shule sa sekondari baddhi ya walimu wa sayansi wenye sifa na shahada ya uzamilifu katika masomo ya sayansi na hisabati hupelekwa kufundishwa katika shule za kawaida elimu ya kawaida badala ya kuwapanga kufundisha elimu ya juu a sekondari 
Minghairi ya hayo, mtihani wa kitaifa kwa shule ya msingi unaz Wanafunzi wanaojiunga na elimu ya sekondari, kwa kutegemea upatikanaji wa elimu ya sekondari Serikali inachibile idadya wa m?ihani wa kitaifa unaofanyika ili kuhitimu shule ya msingi Serikali inaruhusu wanafunzi waliofaulu tu, kuendelea, na elimu ya sekondari na hakuna nafasi ya kurudia mtihani huo. Hi ni changamoto kubwa kwa wanafunzi wengi wanaotaka kununga na shule ya upil Hali kadhalika , kuna uhaba wa usafiri  Wanafunzi wengi hupata changamoto kubwa katika usafiri wanapoelekea shuleni. Baadhi ya shule za upili ziko mbali na hulazimika kutembea kwa muda mrefu na hata wengi wao, kuchelewa kufika shuleni kwa muda unaotakikan hivyo basi kukosa baadhi ya masomo wanapochelewa kufika shuleni. la baadhi ya wanafunzi. ud kimaskini hawawezi kumudu nauli ya usafiri, jambo ambalo ni changamoto sana kwa wanafunzi wa Shule za upili. Mabinti wanakumbana na unyanyasaji, wa kijasia , ubaguzi na kufukuzwa shule kwa sababu ya kuolewa Wasichana wengi, wanaoingia shule ya sekondari. huhitimi: wasichana wengi wanakumbu ha unyanyasaji wa kijinsia kutoka kwa walimu wao.Wengine hunuaniaswa kijinsia na madereva wa mabasi, ya shule ya watu wazima ambao hutaka ngono baada ya kuwapa zawadi, lifti au pesa wakati wakiwa njiani kuelekea shule. Baadhi ya shule, viongozi huo, hawatoi ripoti ya kesi za unyanyasaji wa kijinsia

Nikimalizia ningependa serikali, walimu, na jami. wote kwa jumla waweze kushirikiana pamoja kwani umoja ni nguvu na utengano ni udhaifu kupambana na matatizo hayo na kuyatia kabuli la sahau ili wanafunzi wasipate changamoto hizo abada na waweze kujiendeleza katika elimu yao.