Gwiji wa wiki - Dkt Khalid Kitoto
Language: Swahili | Genre: News

Dkt Khalid Omar Mohammed Kitito-mwalimu, mwandishi, mhadhiri na mtafiti wa Kiswahili.

zaidi ya kuzamia taaluma zao mbalimbali ipo haja  kwa vijana kujifundisha kazi mbalimbali za mikono. Hatua hii itawapa njia mbadala za kujipatia riziki hasa ikizingatiwa mabadiliko ya mara kwa mara katika mfumo wa maisha.  Ukiona vyaelea jua vimeundwa! Hakuna mafanikio utakayoyapata bila ya kujitolea, kustahimili na kuongozwa na imani ya dini. 
 Unapowaona wenzako wakiishi kwa raha  mustarehe, usishangae kugundua kwamba 
wamepitia panda-shuka chungu nzima kabla  ya kufikia hapo walipo. 
 Usiwahi kuwa na pupa ya kufanikiwa. Kila  jambo hufanywa hatua kwa hatua kwa mat 
 arajio kwamba milango ya heri itajifungua yenyewe kwa wakati mwafaka. Usithubutu 
kujenga nyumba yako kwa siku moja baada ya kutazama na kudondoshwa mate na kasri la jirani. Itaporomoka! 
 Huu ndio ushauri wa Dkt Khalid Omar Mohamed Kitito - mwalimu, mwandishi, 
 mhadhiri na mtafiti wa Kiswahili ambaye kwa sasa ni mratibu wa masuala ya lugha  
 na utamaduni katika Taasisi ya Mafunzo ya Turathi za Kitaifa (KHTI), Mombasa. 
 
Maisha ya awali Kitito alizaliwa mnamo 1969 katika mtaa  wa Floringi, eneo la Bondeni, Kisiwani Mombasa akiwa mtoto wa sita kati ya wanane Kitito ana katika familia ya marehemu Mzee Omar Mohamed na Bi Khadijah Mohamed. 

Alianza masomo yake ya chekechea katika Shule ya Msingi ya Tononoka mnamo 1975
kisha akajiunga na Shule ya Msingi ya Buxton ambayo kwa sasa inaitwa Shujaa Ronald 
Ngala, Mombasa Alijiunga baadaye na Shule ya Msingi ya Mtopanga, Mombasa akiwa mwanafunzi wa darasa la nne.
Huko ndiko alikofanyia mtihani wake wa kuhitimu Hati ya Masomo ya Msingi (CPE) mnamo 1982. Alama nzuri alizozipata katika mtihani huo zilimpa nafasi katika Shule ya Upili ya Allidina Visram, Mombasa kati ya 1982 - 1986. Baada ya kuufanya mtihani wa
kitaifa wa Kidato cha Nne (KCE), alihiari kuendeleza masomo yake ya kiwango cha 'A-Levels' katika shule hiyo hiyo kati ya 1987 na 1988. 
Mnamo 1989, Kitito alijiunga na Chuo Kikuu cha Moi, Eldoret kusomea taaluma ya ualimu(Kiswahili na Jiografia). Anasema waliomtia hamasa ya kukichangamkia Kiswahili akiwa mtoto wa umri mdogo ni kakaye Bw.Mohamed Omar na Mwalimu Onyango Oreje aliyemfundi sha shuleni Mtopanga. Kitoto anatambua pia ukubwa wa mchango wa Mwalimu Shake, Mwalimu Dambala na Mwalimu Mbatia ambao walimhimiza
 kujitahidi masomoni na kumpokeza malezi bora zaidi ya kiakademia. 
Wengine waliomchochea sana kwa imani kwamba Kiswahili ni kiwanda kikuu
ha maarifa, ajira na uvumbuzi ni Profesa Isaac Ipara Odeo, Dkt John Munyua na 
Mwalimu Wamakonji waliokuwa wahadhiri wake katika Chuo Kikuu cha Moi.
 Ualimu 
Mnamo 1991, Kitito alianza kufundisha Kiswahili, Jiografia na somo la Dini ya Kislamu (IRE) katika Shule ya Upili ya Lanet. Nakuru.
Kwa sababu wakati huo wanafunzi wakozi ya ualimu katika vyuo vikuu walikuwakifanya majaribio nyanjani mara mbili, Kitito alitumwa katika Shule ya Upili ya Sirisia, Bungoma kwa mafunzo zaidi nyanjani. 
Ilikuwa hadi mwaka wa 1993 ambapo aliajiriwa rasmi na Tume ya Huduma kwa
Walimu (TSC) ambayo ilimtuma katika  Shule ya Upili ya Moririshwa, Nakuru
Kitito aliwahi pia kufundisha katika Shule ya Upili ya Bombolulu, Mombasa kati ya 1993 na 1998 kabla ya kuhamia Shule ya Upili ya Mazeras, Kaunti ya Kwale. 
Haja ya kujiendeleza kitaaluma ilimpa msukumo wa kurejea katika Chuo Kikuu cha Moi mnamo 2004 kusomea shahada ya uzamili katika Kiswahili. Alifuzu mwishoni mwa 2006 na kurejea kufundisha katika Shule ya Upili ya Kwale Girls. 


Mnamo 2010, Kitito aliajiriwa kuwa mwalimu wa Kiswahili, mtafiti na mratibu wa masuala ya lugha na utamaduni katika Taasisi ya Utafiti wa taaluma za kiswahili afrika mashariki mnamo 2018 alijiunga na chuo kikuu cha kabianga kusomea shahada ya uzamilifu (phD) Anatazamia kufuzu mwaka ujao chini ya usimamizi na uelekezi wa uelekezi wa Profesa Issa Yusuf Mwarzandi na Dkt. Ramadhan Karama. 
Kitito aliyewahi kufundisha kozi za tafsiri katika vyuo vikuu vya Moi na Kenya Methodist (KEMU), aliwahi pia kuwa mhadhiri wa Kiswahili katika Chuo Kikuu cha St. Lawerence ,Amerika .
 Uandishi ni sanaa iliyoanza kujikuza ndani ya Kitito tangu akiwa mtoto wa umri mdogo. Alikuwa mtunzi mzuri wa  mashairi na insha alizoziandika kwa kiwango kikubwa cha ubunifu zilimzolea tuzo nyingi za haiba kutoka kwa walimu wake; akala na kushiba sifa kutoka kwa  wanafunzi wenzake. 
 Kupitia uandishi wake, Kitito amewasaidia wanafunzi wengi wanaolenga 
kujitosa katika ulingo wa Kiswahili na  kuzizamia taaluma za ukalimani, ualimu, tafsiri, uandishi na utangazaji. 
- Ameandika msururu wa vitabu vya Kiswahili ambavyo kwa sasa vinatumiwa   kufundishia shule za msingi na upili nchini Uganda na Tanzania. 
 Kitito amekuwa akishirikiana na watunzi wa mashairi ya jadi kutoka Kaunti ya Lamu kama vile Ustadh Maua 
kuandika kazi nyingi za kibunifu. Kwa  sasa anashirikiana na waandishi wengine   kuutajirisha wasifu wa marehemu Profesa Sheikh Ahmed Mohamed Nabhany  uliowahi kuandikwa na Mama Amira Msellem.



Zaidi ya kuchangia kazi nyingi za kitaaluma katika majarida mbalimbali ya
kimataifa, Kitito anajivunia kuwasilisha makala katika makongamano mengi ya 
Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA)
 Aliwahi kushiriki mafunzo kamilifu kuhusu namna ya kuwafundisha wageni
Kiswahili kupitia Chama cha Walimu waLugha za Kiafrika (ALTA) kati ya 2015 na 
2018. Amewahi pia kushiriki utafiti kuhusu matumizi ya Kiswahili nchini Canada baada ya kupata ruzuku kwa hisani ya Chuo Kikuu cha St Lawrence, Amerika. 
Anajivunia kupata mialiko ya kuhudhuria na kuchangia makala katika makongamano tofauti tofauti ya kimataifa yanayohusu makuzi ya lugha. Miongoni mwa makongamano hayo ni lile la kufundisha Kiingereza kama Lugha ya Pili (TESOL) lililoandaliwa jijini Dakar, Senegal mnamo Mei 4-6, 2018.
kwa pamoja na mkewe Bi Asha Kassim, wamejaliwa watoto wanne:  Adila Khalid,
Tanzila Khalid, Adili Khalid na Tanzil Khalid.