Utamaduni
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

UTAMADUNI

Kila kabila huwa na tamaduni zake. Tamaduni hizi ziliwekwa na vizazi
zakale. Hata hivyo zinapaswa kuhifadhiwa. Tamaduni hizi zinategemea
jamii husika. Hata hivyo. Tamaduni hizi zinaelekea kufifia. Jambo kuu
ambalo linachangia tamaduni hizi kudidimia. Ni kukimbilia mambo ya
kigeni. Kama vile kupapia mambo za uzunguni. Wazungu walipoingia nchini.
Walilalamika kuwa. Utamaduni zetu zilihusishwa na mambo ya giza. Kwa
hivyo walitaka kuutupilia mbali. Walitaka watu waachane na utamaduni.
Ili waige mambo yao. Hata hivyo. Jamii nyingi bado zinaendelea kukuza
utamaduni wao. Baadhi ya tamaduni hizo ni kama. Shughuli za tohara.
Katika jamii nyingi nchini. Bado wanakuza tamaduni hii. Tohara ni
shughuli ya maana sana. Katika maisha ya binadamu. Kabila tofautitofauti
huwa na aina yake ya tohara. Kwa kabila la luo. Wao walikuwa wakiwangoa
watu jino. Hili lilikuwa kama tohara. Hata hivyo. Kabila nyingi kama
vile. Maasai. Wakikuyu. Waluhya nakadhalika. Walikuwa wakitahiri vijana
Katika sehemu za siri. Tohara hizi zilikuwa zikisherekewa sana. Watu
waliandaliwa vyakula mbalimbali. Wageni walialikwa . Ili kufurahia
pamoja. Vijana wote walipaswa kupitia njia hii. Yeyote ambaye
hangetahiriwa. Ilisemekana kuwa hakuwa wa jamii hiyo. Kwa hivyo
alitengwa Katika shughuli za jamii. Shughuli ya tohara ni ishara kuwa.
Mtu amekuwa mzima. Na kwa hivyo anaweza kuufanya uamuzi mwenyewe. Tohara
bado inazingatiwa kuwa shughuli ya maana. Jamii nyingi bado zinakuza
tamaduni hii. Hata hivyo. Kuna jamii ambazo zinaendelea na tohara za
watoto wa kike. Isitoshe. Serikali pamoja na mashirika husika. Zinapiga
vikali jambo hili. Tohara za watoto wa kike. Ni dhuluma kwa jinsia hiyo.
Hii ni kwa sababu. Shughuli hiyo ni ukatili. Hata biblia hairuhusu
shughuli hiyo. Baada ya msichana kutajiriwa. Yeye hutarajiwa kuoleka.
Kwa hivyo hawezi kuendelea na masomo yake. Wasichana wengine. Huangamia.
Na wengine huwa na afya bofu kutokana na tohara. Jamii hizo zinapaswa
kuelimishwa kuhusu. Haki za watoto wasichana. Kwa kuwa hiyo ni ukiukaji
wa haki za watoto wasichana.

Kuna baadhi ya tamaduni zinazomdunisha mwanamke. Mwanamke anaonekana
kuwa chombo cha mwanamume. Hivyo basi. Mwanamume ana nguvu zozote. Zile
juu ya mwanamke. Mwanamke hapaswi kupata elimu. Kuliko mumewe. Wengine
wanasema kuwa. Ikiwa mwanamke ana elimu ya juu. Kuliko mumewe basi.
Hatamweshimu mumewe. Kwa hivyo Masomo ya mwanamke inakatizwa. Mwanamke
vilevile. Hapaswi kufanya kazi. Na kupata mapato yanayozidi mumewe.
Mwanamke hapaswi kujifanyia kazi. Baadhi ya tamaduni za kiafrika
hudunisha jamii. Kwa mfano. Katika jamii nyingi. Mtoto wa kwanza wa
kiume. Anapaswa kunyolewa kwa familia ya mume. Ukiukaji wa sheria hii.
Huonekana ni kama hatia. Watu wa jamii hii. Huamini ya kwamba.
Wasipofanya hivo. Kuna laana ambazo mtoto anaweza kurithi. Vilevile
wengine wanaamini kuwa. Watoto mapacha wanapozaliwa. Yule anayetangulia
kuzaliwa huuawa. Hii huonekana kuwa ishara mbaya. Katika familia.
Wanaamini kuwa hii isipofanyika. Watoto hao wanaweza kuleta mashida
nyingi.

Vilevile. Mimba za mapema zilikuwa zinakataliwa. Mhusika alikuwa
akiathibiwa vikali. Jambo hilo lilipotokea. Mhusika alipaswa kuoleka.
Kwa mtu mzee. Hii haikuwa uchaguzi wake. Ilikuwa ni amri. Iwapo
angekataa basi angefukuzwa Katika jamii. Hii ilihakikisha kwamba.
Wasichana wanakua makini. Na wenye maadili mema. Hadi watakapofika
kwenye ndoa. Mimba za mapema zilikuwa nadra sana kutokea. Kwa kuwa
hakuna aliyetaka kuathibiwa kiasi hicho.

Hata hivyo. Kuna mabadiliko mengi ambayo. Yamechangia utamuauni kufifia.
Ijapokuwa jamii nyingi . Bado zinakuza tamaduni zao. Baadhi ya tamaduni
hizi zimefifia. Mambo ambayo yamechangia tamaduni hizi kufifia. Ni kama.
Mambo za kigeni. Mambo za kigeni za wazungu sasa zinawavutia watu wengi.
Kwa hivyo wanapapia tabia hizi. Na kuyasahau tamaduni zao. Kama vile.
Mitindo za kimavazi. Zamani. Wanawake walikuwa wakivalia nguo. Ndefu
zenye heshima. Haikuwa rahisi kuona mwanamke. Akiwa amevalia nguo fupi.
Kwa sasa. Wanawake wanavalia nguo fupi. Yanayowabana. Nguo zenyewe huwa
hazina heshima. Hii imesababisha uovu Katika jamii. Visa vingi
vimetokea. Kutokana na mavazi haya. Kama vile ubakaji. Ndoa nyingi pia
zimevunjika. Kwa maana watu walio kwenye ndoa. Pia huvutiwa na mavazi
haya.

Maendeleo ya teknolojia ya kisasa. Hii pia imechangia tamaduni za kale
kufifia. Zamani. Mambo ya teknolojia haikuwa imejulikana. Kwa watu
wengi. Kwa hivyo mambo mengi hayakuwa. Teknolojia ya kisasa imesababisha
vitu vingi. Kwa mfano. Uhalifu umeongezeka kutokana na matumizi ya simu.
Wezi sasa wanaweza kupanga uhalifu . Wakitumia simu. Pia wanaweza
kuingia mitandaoni. Ili kupekuapekua sehemu za kufanyia uhalifu. Magaidi
vilevile. Wanaweza kujifunza kutengeneza vilipuzi Katika mitandao.
Baadaye wanatumia vilipuzi hizo. Kuangamiza watu.