Pigo la ugonjwa wa saratani
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

PIGO LA UGONJWA WA SARATANI

Ugonjwa wa Sararani ni ugonjwa unaoadhiri damu mwilini. Ugonjwa huu
husababishwa kushikana kwa damu na hivyo kuleta ama kusababisha kumea
kwa uvimbe katika sehemu ya mwili iliyoadhirika. Kitambo kidogo,
iliaminika kuwa ugonjwa wa Sararani huadhiri watu wa umri wa miaka
hamsini kuenda juu na hasa watu walio na pesa. Isitoshe watu wengi
waliamini kuwa ugonjwa huu husababishwa na kujihusisha na watu walio
nao. Ila jinsi muda unavyozidi kusomga ndivyo tunavyozidi kugundua kuwa
ugonjwa huu unaweza ukamuadhiri yeyote bila kubagua umri na pia bila ya
kubagua jinsia , utabaka wala uhusiano baina ya walio wagonjwa na wasio
wagonjwa. Ugonjwa huu haiwezi kukadiria kwa kutumia kigezi Cha jinsia
kama vile ugonjwa wa ukimwi inavyokadiriwa kuwa zaidi katika jinsia ya
kike. Saratani upo kwa jinsia zote kwa usawa. Ugonjwa huu pia haina
wakati wake ama kipindi chake Cha kulipika kama ilivyo homa wakati wa
baridi ama lalaria wakati wa mvua. Saratani ni ya vipindi vyote.
Saratani imeleta pigo kubwa kwetu wote hata ingawa hatujaadhirika moja
kwa moja kwa njia zifuatazo.

Saratani huletwa vifo kwa jamii. Vifo vinapokusudiwa kwa jamii
husababisha majonzi kwa wenye jamii. Wanaoadhirika sana ni familia ya
mwendazake. Kifo husababisha maumivi hasa kwa watoto wanaomutegemea ama
wazazi ambao ni wazee na wanaomutegemea. Kutokana na hili ndoto nyingi
hazitimii. Waswahili husema mti mkubwa ukianguka basi ndege huwa
matatani na hili ndilo hutokea kifo kinapotokea. Sekta ya wafanyakazi
huathirika zaidi kwa kumpoteza mtu aliyekuwa na ujuzi maalum katika
uzalishaji wa kitu fulani. Kama ni mwalimu basi Tume ya kuwaajiri walimu
inabidiika kuanza tena kutafuta mwalimu mpya atakayechukua nafasi ya
aliyeaga. Serikali pia inapata Changamoto kwa kuwa ni lazima utumie pesa
na raslimali za kuwafunza watu wengine ili waweze kuchukua nafasi ya
mwendazake. Kifo hufanya mbo kusbaratika na hata wengine walioathirika
wanaposhindwa kustahimili basi wao humalizia kujiua a kuwa na magonjwa
ya kiakili. Kusema kweli baada ya kifoaosha huwa hayawi ya kawaida tena.

Ugonjwa wa Saratani husababisha umaskini. Kutibu ugonjwa wa Saratani ni
gharama kubwa sana. Hulu nchini magonjwa mengine katika hospitali za
umma kama vile malaria, TB, na pia kujifungua huwa mtu halipishwi
chochote. Isitoshe ugonjwa wa Ukimwi Tina huwa ni bila malipo ila
saratani ni malipo. Matibabu ya saratani hata wewe waweza kukadiria ni
mengi aje mpaka hakuna wafadhili wa nchi za kigeni wamejitolea kusimamia
kama wanavyosimamia ugonjwa wa ukimwi. Ugonjwa wa Saratani una vituo
mbalimbali nchini ambapo mtu anaweza akapata matibabu kwa kiwango
fulani. Vituo hivi viponkwa kaunti chache nchini. Sio kaunti zote
zimeweza kufikia ule uwezo wa kununua mashine za kupima na kutibu
ugonjwa huu na basic Cha he zilizonazo huwa gharama ni juu sana. Mara
nyingi wanaoendea matibabu haya huitisha mchango kutoka kwa marafiki na
wasamaria wema. Vilevile huitisha mchango kwa viongozi mbalimbali
serikali I kwa kuwa wenyewe hawawezi kukidhi matibabu hayo. Vilevile
wanapomaliza kuomba misaada wao hurudi na kuuza kila walichokuwa
wanakimiliki kwao ili wapate fedha za kuokoa maisha. Cha kushangaza ni
kuwa baada ya hatua hizi zote baadhi ya wagonjwa humalizia kuaga dunia.
Endapo atabaki hai basi huwa yeye ni mchovhole ajabu akiulizwa haungami
kwa kuwa alichokuwa nacho alikwisha kuuza kujitibu.

Ugonjwa wa Saratani vile vile unapofika katika lengo fulani huwa
hauyibiwi na mashine za huku nchini. Baadhi ya wagonjwa hutumiwa kule
nchini India ili waweze kufanyiwa matibabu. Baadhi ya wagonjwa
wanaposhbiri kupata Hela za kuenda kule wao huaga dunia.wengine huishi
kwa machungu wakiwa bado India wakisuburi kuhufumia. Ni Changamoto kwa
watu wote ambao Wana wagonjwa au ambao ni wagonjwa wa ugonjwa huh
hatari.

Ugonjwa wa Saratani vilevile husababishwa na vitu vingi kutokana na
utafiti wa wanasayansi. Ugonjwa huu husababishwa na vyakula. Vyakula
mbalimbali husababisha ugonjwa huu. Kwa Mfano endapo mtu hali vyakula
vya kujenge mwili kama vile mboga za majanijani na za kuongeza damu basi
mishipa hufunga a na kusababisha saratani kutokana na mafuta mengi na
chakula ambazo sio za kukuza afya. Vilevile maisha ya kila siku ya mtu
huchangia sana. Tunashauriwa kufanya mazoezi ili mwili upate nguvu na
damu ienee vyema. Mtu anaposhiriki katika mazoezi basimishipa hufunguka
na pia mifupa hupata nguvu na basi kumufanya mtu awe na afya njema. Vile
vile kemikali tunazotumia hata kwa mafuta ama chakula husababisha
ugonjwa huu. Ni ushairi wa wanasayansi kuwa tupunguze matumizi ya
kemikali kwa miwili yetu vilevile tunapoenda kufanya kazi kwa kemikali
hizi basi tuwe na mavazi ya kutukinga tusije tukawa waathiriwa. Vifaa
vya kielektroniki pia husababisha ugonjwa huu. Kwa Mfano kifaa kama
simu. Tunaarifiwa tusiwe wa kutumia simu kwa muda mrefu ama kulala nazo
kwa kuwa huwa zinatoa kemikali ambazo ni hatari kwa maisha ya binadamu.
Basi tukizingatia haya yote na mengine mengi basi tutakuwa tumejiondoa
kwa mtego waugonjwa huu.

Kuna aina mbali mbali za saratani. Kuna saratani ya matiti, na saratani
zingine nyingi. Saratani ya matiti huathiri wanaume na wanawake. Kwa
muda mrefu watu wamekuwa waliamini kuwa hii ni saratani ya kike tu ila
sio hivyo Bali ni ya jinsia zote. Vile vile saratani ya kibofu Cha
mkojo. Pia saratani ya damu na mifupa pia ni ya jinsia zote. Basi ni
sharti sisi wote tujitahidi na tujikinge. Ni vyema pia mtu kuenda
kufanyiwa vipimo vya mara kwa mara ili kubaini hali ya mwili wake.
Wanasayansi wameweza kusema kuwa endapo ugonjwa huu utatambulika mapema
basi matibabu yake huwa Rahisi ikilinganishwa na unapotambulika baada ya
kuenea mwilini zaidi. Isitoshe ugonjwa huu hiwashika hata watoto wadogo
hata wa mwaka mmoja na basic ni ugonjwa hatari sana. Nchi yetu imeweza
kununua baadhi ya mashine za kuuponya ugonjwa huu na basic hiyo ni
habari njema kwetu sisi wote. Basi tujilinde na endapo tunawapata
wagonjwa wa Saratani tuwatie moyo na kuwafariji pamoja na familia zao.