Utangamano wa elimu, lugha na utamaduni ni ufanisi kwa jamii
Language: Swahili | Genre: News

Utangamano wa elimu, lugha na utamaduni ni ufanisi kwa jamii

Lugha imekuwapo tangu miaka na mikaka na imefungamana na utamaduni na mila za kila aina kutoka maeneo mbalimbali. Kila jamii ina utamaduni wake ambao unakwenda sawia na lugha yake. 
Lugha nayo imetumika kama chombo madhubuti cha kuwaunganisha wanajamii mbali na kutumika kama chombo cha mawasiliano miongoni mwa jamii husika. Akina mama wamehusika pakubwa kama walezi watunzaji wa utamaduni kwani wao ndio wanaowalea watoto wakiwa wachanga na kuwaelekeza kwenyematamshi ya lugha husika.
Pindi wanapochuchuka kidogo na kuyajua matamshi ya lugha husika,basi huwa ni jukumu la baba kuendeleza makuzi ya matumizi ya lugha kwa mtoto na kuzidi kumwelekeza kwenye utamaduni. Utamaduni umekuwa kama gundi katika jamii zetu umemeza kutumiwa kurudi mienendo mibaya katika jamii. Zipo tamaduni ambazo zimekuwa kama adhabu kwa wale wanaokiuka maadili ya jamii kama vile kuwa na macho ya nje au kuzini nje ya ndoa.
Tamaduni zilitumika katika kuongoza shughuli za mazishi, kumpokea mtoto alipozaliwa katika jamii ,shughuli za mavuno, matambiko na hata kafara ili kuepuka baadhi ya majanga.
Kuna baadhi ya tamaduni ambazozimekuwa potovu na kuhusika pakubwa katika kuyafanya maadili kupombojea na hata kusababisha mimba za  mapema miongoni mwa wasichana wadogo wadogo..Tamaduni kama zile za kuhudhuria harusi usiku na disco matanga, zimechangia pakubwa.
Tangu Lugha ya Kiswahili kupitishwa kuwa Lugha rasmi na Lugha ya taifa, mwaka elfu mbili na kumi ,sasa hata baadhi ya shule zimeruhusu matumizi ya lugha zote mbili yaani 
Kiswahili na Kngereza kinyume na jinsi ilivyokuwa hapo awali ambapo shule nyingi zilikuwa zimesisitizia wanafunzi wao kuzungumza kwa Kiswahili pekee. 
Kwa sasa Kiswahili kinatumika katika vikao na mikao mbalimbali duniani kama chombo cha mawasi liano kinyume na ilivyokuwa hapo awali. Kupitishwa kwa Kiswahili na  kupenyezwa kwenye katiba ya Jamhuri ya Kenya kama mojawapo ya lugha rasmi ya taifa, kumeipa nchi ya Kenya hadhi miongoni mwa mataifa ya maziwa makuu, kwani kumerahisisha mawasiliano miongoni mwa wananchi wa Jumuiya ya Afrika Mashariki.Utamaduni nao umezidi kupanuka,harani Tamasha za kitaifa za muziki na densi chini ya wakfu wa Wizara ya elimu, zimehakikisha kwamba nyimbo za kitamaduni, ngoma za kienyeji pamoja na densi za kiasili zimeweza kuhusishwa katika tamasha hizi.
Zikianzia kwenye magatuzi madogo, magatuzini, maeneoni hadi taifani, ni jambo linalofanya hata wanafunzi wasiozungumza lugha hizo inabidi wajifunze na waweze kujua matamshi na maana ya maneno mbali na kujifundisha lugha mpya huku wakijifundisha densi na mitindo mbalimbali ya densi kutoka maeneo mbalimbali nchini jambo ambalo linaleta umoja na kuendeleza mshikamano.

Kwa hivi sasa lugha za kiasili na kienyeji zinafundishwa katika vyuo vikuu, jambo ambalo linawafanya wanafunzi wasio wa asilia za jamii hizo kuzifahamu na hata kuzizungumza vizuri kwa minajili ya kuwa wakufunzi ama hata wafasiri na watafsiri wa lugha hizo za kienyeji kutoka kiingereza hadi Kiswahili na hata hadi lugha zao za kiasili.
Suala hili limesaidia sana katika utafsiri wa Biblia kutoka Kiingereza hata lugha zao za Kiasili, jambo ambalo limerahisisha kuwafikia watu wengi katika masuala ya kupitisha ujumbe wa dini na imani kwa watu wengi zaidi. Katika mahubiri pia wafasiri wa lugha mbalimbali za kienyeji wanapatikana kwa minajili ya kuurahisisha ujumbe kwa wafuasi.
Taasisi nyingi tu zinazotumia Kiswahili kama chombo cha mawasiliano na hata mabunge yote mawili ya Jamhuri ya Kenya. Juzi juzi tu kumekuwa na mchakato wa kuzitafsiri kanuni za bunge kutoka Kiingereza.
uwiano wa kitamaduni baina ya mataifa yanayotumia Kiswahili kama chombo cha kupitisha ujumbe. Lugha nayo henda pacha pacha na utamaduni hivyo basi kuwawezesha watumizi wa Kiswahili kuuchangamkia utamaduni wa Kiswahili.
Itakumbukwa kwamba jambo la matumizi ya Kiswahili Tanzania, ndilo lililofanya Nchi hiyo kuwa thabiti na kusimama kidete dhidi ya migawanyiko ya kikabila. Kila baada ya uchaguzi nchini Kenya kumekuwa na tafrani hapa na pale huku kila kabila likivutia upande wa kwake.
Idhaa za lugha za kikabila huenda pia zimechangia hamasa na uchochezi kama ilivyokuwa mwaka 2008 nchini Kenya baada tu ya Uchaguzi Mkuu. Wanajamii huamini sana wanayoyasema viongozi wao najambo la muhimu ni kuwaunganisha wanajamii kwa kutumia utamaduni pamoja na lugha ya Kiswahili.
Wapo wanafunzi wengi wasioelewa lugha zao za kiasili bali wao hutumia Kiswahili na Kiingereza katika kuwasiliana. Wanafunzi, mbali na kuuhifadhi utamaduni wao ni vema wakitumie Kiswahili katika shughuli zao za kila siku kama njia mwafaka ya hata kujiendeleza kiajira kwa kuwa waandishi wanaotumia lugha ya Kiswahili kwenye magazeti na majarida.
Wanaweza kusomea taaluma ya uanahabari kwenye vyombo vya mwengoya na runinga. Wanafunzi hawa wanaweza kuwa waandishi wa vitabu vya hadithi kwa lugha ya Kiswahili. Wanaweza kuwa wafasiri bungeni na kuwa wapiga chapa wa maamuzi ya mahakimu mahakamani.