Ufahamu
Language: Swahili | Genre: Exam

HOTUBA KUHUSU AJALI ZA BARABARANI

“Waziri wa usalama, waziri wa uchukuzi na mawasiliano, kamanda wa trafiki, polisi, wenye magari ya usafiri, madereva, mabibi na mabwana. Asalaam Aleikum! Leo ni siku mahususi kwa kila mmoja wetu. Ninatoa fursa hii hewala ili tuangazie kwa kina jinamizi ambalo limesababisha mafarakano ya waja katika sayari ya tatu.

Ajali za barabarani zimepokonya nchi hii watu muhimu sana na kuturudisha nyuma sana, kimaendeleo. Kwa mfano watoto wengi wamebaki viokote baada ya wazazi wao kuangamia kwenye ajali za barabarani. Watoto wale sasa wanasononeka na kulia kwa kite na simanzi kwa kukosa mambo ya kimsingi kama vile elimu na lishe bora. Si ajabu wengi wamevamiwa na magonjwa kama vile utapia mlo na mengine mengi.

Ajali hizi za barabarani husababishwa na mambo ainati. Ningependa kueleza baadhi yake. Kama tujuavyo ulimwengu wa sasa umepiga hatua mbele kiteknolojia. Simu tamba zimekuwa chanzo kikubwa cha maafa barabarani. Utapata kwamba dereva yuko usukani huku akiongea kwa simu. Baadaye mawazo yake hutekwa nyara na kukolea katika maongezi. Baadaye husahau kwamba anaendesha gari na hapo ndipo ajali hutokea. Ni vyema kukubali ya wazee wa Kongamawe kwamba mwangata mbili moja humponyoka. Inakuwa hawezi kulimudu gari hapo ndipo gari lile hugonga jingine ana kwa ana na kubingirika bingiri bingiri. Maisha ya watu wasio na hatia hukatizwa ghafla bin vuu. Wakubwa kwa wadogo hufa kwani kifo hakijali, yakini ajali haijali.

Jambo jingine linalosababisha ajali hizi ni magari kuendeshwa kwa mwendo wa arubii. Inakuwa vigumu kwa dereva kulidhibiti gari iwapo linaendeshwa kati ya mwendo wa kilomita mia moja na hamsini kwa saa iwapo jambo la dharura litatokea. Je, haraka hii ina manufaa gani kwetu? Kumbukeni kuwa pole pole ya kobe humfikisha mbali . Kasi hii itawafikisha watu wasikokuwa wakielekea.

Magari mabovu yakitumika barabarani ni tishio kwa usalama wa wasafiri na wananchi kwa jumla. Magari hayo hutoa mawingu mazito ya moshi ambao huwa kero kwa wengine. Moshi huo huzuia madereva kuona mbele na kwa hivyo ajali hutokea. Magari yaya haya huharibikia barabarani na pengine ghurufani. Mengine hayana taa na usiku ufikapo dereva hawezi kuona mbele vilivyo vile vile dereva hawezi kuonyesha ishara iwapo anataka kupiga kona. Haya yote husabibisha ajali.

Magari mengine hubeba abiria kwa kuwasomba kama mashehena ya mizigo. Magari yanapobeba abiria zaidi huwa hatari kwao. Dereva hawezi kulimudu gari lile. Wakati mwingine magurudumu hupasuka kwa uzani wa juu. Hapo mioyo mingi huelekea jongomeo papo hapo.

Kukosa mikanda ya usalama pia huchangia kuongezeka kwa ajali barabarani. Tatizo dogo linapotokea, abiria ambao hawajajifunga mikanda ya usalama huumia na kupata majeraha.

Barabara mbovu huwa chanzo cha ajali barabarani. Barabara mbovu ambazo zina mashimo husababisha magari kugongana yanapojaribu kuepuka mashimo. Mengine huwa materezi kunaponyesha. Barabara nyingine hazina alama au ishara za barabarani. Ishara za barabara hutahadharisha dereva anaposafiri kwa jambo ambalo limo mbele.

Ni lazima pawe na mipango kabambe kukabiliana na janga hili kwa jino na ukucha ili nduli huyu asiye na huruma aangamizwe faya kun faya. Njia zifuatazo zitachangia pakubwa katika kujinasua na utando huu wa mauti na maafa.

Kwanza kabisa ni sharti kila dereva ajiepushe na tabia ya kutumia simu anapoendesha gari. Iwapo ni lazima azungumze kwa simu basi aliegeshe gari lake kisha aendelee na safari baadaye. Adhabu kali ni sharti ichukuliwe kwa madereva ambao watakiuka sheria hii na kuhatarisha maisha ya umma. Abiria wanaombwa kupiga ripoti kwa polisi kuhusiana na madereva kama hao.

Madareva walevi pia wasiruhusiwe kuendesha magari wakiwa walevi. Haiwezi kuruhusiwa kwamba kutowajibika kwa mtu mmoja kuletea wengine balaa. Kumbuka mtego wa panya huwanasa waliokuwamo na wasiokuwamo. Polisi wawajibike kutumia kifaa cha kukagua kiwango cha pombe katika mwili wa dereva. Atakayepatikana akiwa mlevi, atiwe mbaroni. Hivi tutakomesha janga hili. Kumbukeni hili ni jukumu la kila mmoja wetu, kwani umoja ni nguvu utengano ni udhaifu.

Magari yote ya abiria yawekwe vidhibiti mwendo na mikanda ya usalama. Magari yakiwa na vidhibiti mwendo bila shaka yataenda kwa mwendo salama ambao si hatari katu. Mikanda nayo itaongeza starehe kwa abiria na kuwakinga na madhara iwapo ajali ndogo itatokea. Abiria watakaopinga kujifunga mikanda hii watachukuliwa hatua za kisheria. Magari ambayo yatakosa vidhibiti mwendo na mikanda hii yapigwe marufuku barabarani. Kumbukeni sheria hizi huvunjwa na wananchi na ndio watasizingatia kwani mjenga nchi ni mwananchi na mvunja nchi ni mwananchi.

Mambo haya yakizingatiwa yatachangia pakubwa kuondoa uovu barabarani. Ni sharti polisi wa trafiki wawajibike katika kazi zao. Wajiepushe na tabia ya kupokea chai na kuwachukulia hatua wavunja sheria za barabarani. Magari mabovu yasiruhusiwe barabarani kamwe.

Kwa hayo ninaomba kufika tamati nikiomba kila mmoja awajibike kuondoa ajali hizi. Kila mmoja ana uwezo maridhawa. Pamoja tutaweza kuafikia mengi, mwaka huu bila shaka tunakusudia kwamba mambo yatachukua mkondo mwingine. Azma yetu ni kuwa na barabara salama. Pamoja tuungane kupinga ajali barabarani. Shukrani.”