Asiyefunzwa na mamake hufunzwa na ulimwengu
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

ASIYEFUNZWA NA MAMAYE HUFUNZWA NA ULIMWENGU

Hii ni methali ya kiswahili yenye maana ya juu juu kuwa mama asipomfunza
mwanaye adabu basi mwanaye atamalizia kufunzwa na ulimwengu hasa kwa
kutumia Sheria Kali za ulimwengu. Methali hii Ina maana ya ndani kuwa ni
vyema mtu akijifunza adabu na mambo mengine kutoka kwa mazingira yake na
watu wanaomzunguka. Methali hii Ina mafunzo ya kuwa ni vyema watu
wajifunze kutoka kwa mazingira yao na watilie maanani wanayojifunza ili
wasije wakajipata kwa shida zaidi wakijaribu kufunzwa na ulimwengu au
watu wasiowafahamu. Methali hii inarandana na ile methali isemaho kuwa
samaki mkunje angali mbichi.

Bella alikuwa msichana wa kipekee kwenye familia yake. Mama ya Bella
alikuwa ni mwanahabari naye baba yake alikuwa mwalimu wetu shuleni. Wote
tulimpenda kwa kuwa alikuwa kila mara akifunza lazima atule kichekesho
au atuoe mambo mbalimbali ya kufurahisha. Isitoshe kil alipokuja
darasani alikuwa akija na peremende ili yeyote atakayejibu swali lake
basi anampa kama zawadi. Sababu hii ilipelekea siis kusoma mbele yake
ili akiuliza swali tunaweza kimjibu kwa uwazi na kwa haraka na upate
peremende. Bella naye hakuna siku alijaribu kujibu swali darasani na
tulipomuuliza alisema kuwa haina haha kwa kuwa mwishowe atapita mtihani
tu bila shaka. Sisi tulibaki kushangaa Bali yeye alikuwepo tu amerulia
hakuna mtu angejua alikuwa mwanaye mwalimu wetu. Mwalimu wetu alitusihi
kila mara tusome kwa bidii na kuteleza kuwa endapo tutakuwa wavivu basi
maisha yatatupiga vibaya. Kila uchao mwalimu wetu alitupa kazi ya ziada
ambayo tungeifanya kule nyumbani kisha tukaiwakilisha siku iliyofuata.
Kazi yetu kila mmoja liifanya kwa kuwa hakuna aliyetaka mwalimu
akakasirike. Hasira za mwalimu wetu tulizilinganisha na za joka la
mdimu. Angekasirika basi adhabu ambayo angeipea a haikuwa ya kurudhusha
na ndio sababu hakuna aliyetamaninadhabu yake. Mwalimu wetu alitupa
mawaidha ya kimaisha kila uchao nasi gukawa watoti wema tukayasikiza.
Bella yeye alikuwa tu yupo anasema kuwa Mali aliyonayo mama yake na baba
yake basi bila shaka yalikuwa yanatosha. Vilevile alikuwa anafahamu kuwa
kwa vyovyote vile yeye alikuwa mtito Bora kuliko mtoto yeyote. Alikuwa
amezoea maneno ya mama yake aliyokuwa anamwambia kila uchao kuwa hakuna
mtoto wa mtu anaweza akawa mbele yake daima. Alimwahidi kazi kubwa kubwa
punde tu amalizapo shule. Mama yake hakumutajia kuhusu kupasi mtihani
hata siku moja na ndio maana Bella hakujishughulisha sana na masomo.
Alijua gika kuwa alikuwa tayari na maisha mema na kwa hakuna chochote
kingemzuia kujifurahisha kwa hii maisha. Kazi ya ziada aliyopeana
mwalimu wetu Bella hakuthubutu kuifanya na alipoulizwa alikuwa akisema
kuwa alikuwa amechoka na basic akaambiwa na mama yake alale aweze
kupumzidha akili. Mwalimu alijaribu kumuadhibu na Bella hakubadilika.
Siku moja mwalimu aliamua kumuadhibu kwa hasira zake kama ilivyo
kawaida. Bella alishindwa Amelia siku hiyo. Keshoye hakuja shuleni. Lulu
alikuwa jirani wao kule nyumbani na basic alisema kuwa siku hiyo mama ya
Bella hakuwa amelala. Akishinda akimtupia baba yake Bella matusi kwa
kumuadhibu mwanao. Alilalamika uchao na keshoye akaamka na kuondoka na
mwanaye. Hakuna alikuwa anajua kule alikuwa ameenda na basic ndio sababu
Bella hakuja shuleni. Mwalimu wetu siku hiyo alionekana kuwa mwenye
mawazo sana. Hakuwa mchangamfi kama ilivyo kawaida yake ila hakuna
aliyetubutu kumuuliza swali hilo.

Mwalimu wetu alikusanya kazi yetu ya ziada na kuenda nayo akaisahihisha
kisha akaturejeshea. Bado ni siku ya tatu na Bella hajakuja shuleni na
hakuna anayejua sababu. Tuliamua kumuuliza mwalimu wetu kuhusiana na
Bella naye akasema kuwa Bella alikuwa mgonjwa kidogo na ndio maana
hakuweza kufika shuleni. Siku zilipita nasi hatukuwa na la kufanya basi
ila kusoma tu. Baada ya wiki moja Bella alirejea shuleni alikuwa na kila
kitu kipya na kila mtu alikuwa na hamu ya kujua alikuwa wapi wakati huu
wote kwa kuwa tulijua hakuwa mgonjwa kamwe. Bella alipofika alitupa kila
mmoja wetu peremende kwa kuwa alisema alikuwa ametupeza sana. Aliketi na
kuanza kutusimulia hadithi . Bella alikiri kuwa alikuwa ameenda
matembezi na mama yake kule Mombasa kwa sababu za kibiashara.
Tulipomuuliza kwa nini hakuona angepoteza mengi kwa kuwa hakuhudhuria
shule alibaki tu akisema kuwa hana tatizo kwani atasoma na atushinde
mtihani. Alituongesha baadhi ya picha alizopigwa akiwa na mamaye na
kusema kweli mtoto wa wenyewe alikuwa amejifurahisha vilivyo siku hiyo.
Tulijifunza kumuzoea Bella kwa kuwa hakuwa sawa nasi kwa vile kwao
walikuwa na kila walichohitaji basi hakuwa na tatizo llote kuishi maisha
atakayo kuishi. Jambo hili likinikimbusha hadithi za Luru kuwa Bella
hakufanya lolote kwao. Hata kocjo alilolivaa hakujua kulifia kwani kazi
hiyo yote ulifanywa na ma'am yake au na yaya wa kule kwao. Lulu aliwahi
kutuambia kuwa mama yake Bella hakutaka Bella asomee kwenye hii shule
yetu ila baba yake akapinga wazo hilo na kuamua kuwa angesomea kule
kwetu. Kila mara Bella alikuwa alilalamika kuhusu shule yetu lakini
hakuweza kupata uhamisho alivyokuwa anataka. Wakati mwingi aliona kuwa
baba yake anamkazia maisha na ndio sababu iliyomfanya atake kuishi na
mama yake ili awe anaishi maisha bila kisukumwa na yeyote. Bella ndiye
aliyefanya uhusiano wa mwalimu wetu na bi iye kudoroea kwa kuwa kila
mmoja alikuwa anataka kumlea .myito huyo kwa njia tofauti. Baba ya Bella
alitaka kumlea kwa kumpa picha halisi ya maisha kuk nje na kumfanya awe
mfanya bidii ila mama yake alitaka kumpa kila kitu ili asije akafikiria
Cha kufanya ndipo apate vitu hivyo. Jambo hili kilimkera sana mwalimu
wetu na mwishowe wakawa wanapigana na mkewe kutokana na tofauti zao.
Mwalimu wetu alijaribu kutuma watu mbalimbali wakaweze kuzungumza na
mama Bella kuhusu malezi ya mtoto ila mama Bella aliyakiuka yote. Kila
alichokifanya alikifanya huku akikiri kuwa alikuwa anamfabyia mwanaye
kule ambacho hakufanyiwa akiwa mtoto na basic hakukuwa na tatizo la
kufanya hivyo. Aliona kuwa baba ya Bella alikuwa anamwonea wivu jambo
ambalo halikuwa kusudi la baba Bella.

Maisha ilizudi kuwa hivyo na basic baba Bella hakuwa na jinsi ila
kukubali ana na madai ya bibiye. Kwa kuwa alikuwa amejaribu awezavyo
kurekebisha tabia za mwanaye ila bibiye akawa anampinga kila uchao na
hata kumfanya mtoto mwenyewe akaanza kumudharau aliamua kuachana na
maisha ya bibiye na mwanaye. Aliamua na kuanza maisha na bibi wa pili na
basic wakawa wanaishi pamoja na mama Bella ila nyumba tofauti. Bibi wa
pili alikuwa hana vingi kama alivyo mama Bella ila hili halikumzuia
kupendwa na mwalimu wetu. Baada ya miaka michache walikuwa na watoto ila
Bella alikuwa mkubwa zaidi yao. Mwalimu wetu aliwaviringa kama alivyoona
inafaa na basic wakawa wamelainika kitabia. Mama Bella alipoona hivi
aliona kuwa mumewe alikuwa na usgamba na taasubi za kiume na ndio maana
mara nyingi aliona ni vyema kuwakazia watoto wasije wakajipa raha kama
inavyofaa. Kila mara alidai kuwa mwalimu wetu aliona here aliipoona
wanake wanaishi maisha amema kuliko Yale aliyolelewa kwa ujana wake na
ndicho chanzo Cha yeye kuwa mkali hivyo kwa wanawe. Baba Bella alikuwa
amekwisha choka naye na kila alichobaki akimkumbusha ni kuwa mtoto
asioofunzwa na mama yake basi ulimwengu utamoa mafunzo na kwa njia ya
machungu na alimwambia kuwa alikuwa namwombea maisha marefu ili aone
mtoto wake akifunzwa na ulimwengu. Maisha yakawa hivyo wanake Mwalimu
wetu wa bibi wa pili wakahitimu na pia Bella akahitimu. Bella kwa kuwa
mama yake alikuwa tayari na kazi aliyokuwa amempangia basi alimakiza
shule kama ghafla ameenda kazini na kuanza kutengeneza pesa. Akiwa
kazini alikuwa ameanza kunywa pombe na basic kama hiilivyo chovya chovya
humaliza buyu la asali akawa bado anachovya buyu la pombe. Alipokuwa
ameketi ofisini hapangekosa pombe. Kwa kuwa meneja wake alikuwa Rafiki
mkubwa wa mama yake hakuna siku aliyowahi muukiza kuhusu namna ya
kujibeba akiwa kule kazini. Bella alikuwa amemea tabia mbaya kiasi kuwa
alikuwa anawajibiza wafanyakazi vibaya kw akuwa alijua kamwe hakuna mtu
angeweza kumuuliza kuhusu hizo tabia zake hasi. Wana wake mwalimu wetu
wa mke wa pili mwishowe walibahatika na kuajiriwa pia. Kinyume na dada
yai Bella walikuwa wameyatilia maanani mafunzo ya baba yao na basic
wakawa kazini wanaifanya kwa moyo mkunjufu na kuifanya wakiifanya vyema.
Meneja wait alikuwa kila mara akipiga simu anamshukuru mwalimu wetu kwa
kazi nzuri ya kumpa wafanyakazi wenye bidii na roho nzuri hivyo. Kila
mara kampuni waliyokuwa wakiifanyia kazi ilipoenda mashindano na kampuni
zingine kampuni hiyo ilikuja nambari moja kutokana na utendakazi wa
watoto wa mwalimu wetu na kisha uwezo wao wa kubuni vitu mbalimbali
vilivyofanya waweze kuoewa alama kwa wingi.

Baada ya. Bella kufanya kazi kwa kampuni yake kila uchao ndipo
alivyozidi kumea pembe. Kila uchao wafanyakazi waliteta kwa meneja wait
ila hakuwa na lolote lakufanya kwa kuwa alikuwa ni rafiki mkubwa wa mama
ya Bella. Pesa za kampuni badi Bella akaamua kuwa ni yeye atakuwa
anashika n la awe anazipangia na kuzipa majukumu kule kwa kampuni.
Aliyekuwa mweka hazina akawa ameachishwa kazi na basi Bella akawa
anifanya kazi yake. Biashara ya kampuni ilidorora ajabu. Meneja ilimbidi
aingee na mama yake Bella ili amushauri mwanaye kuhusu biashara ila mama
yake alikuwa hayupo tayari kufanya hayo. Bella alizidi kuwa Simba na
hadi akasahau kuwa meneja wake ni mkubwa kwake. Kila uchao alizidi
akiwarushia wafanyakazi wengine matusi na kuwafuta wengine kazi ovyo
ovyo. Meneja alishindwa kustahimili machungu haya kwa kuwa aliona
kampuni I aanguka na haitaweza kurudi tena kama ilivyo hapo awali. Basi
aliwapigia wahariri ili waje wakahariri hesabu za kampuni. Alimujuvya
Bella na kisha akatulia. Baada ya siku mbili wahariri walikuja na kuomba
rekodi ya pesa za kampuni. Rekodi haikuwa I aweza kutoshelezwa kwa njia
yeyote. Pesa za kampuni zilikuwa hazipo na zilipokuwa zineenda Bella
hakuweza kueleza. Aliyekuwa mweka hazina wa kwanza aliitwa na
kuiwasilisha vitabu vyake vya fedha. Vitabu vyake vilikuwa vimeoangika
vyema na kila pesa ilikuwa inaonekana kama ilivyokuwa inetumika. Bella
alibaki akiwa amebungaa asiweze kuelezea kuhusu pesa za kmaouni. Mkuu wa
kampuni hiyo aliamrisha kushikwa kwa Bella kwa makosa ya fedha za
kampuni, kuwafuta wafanyakazi ovyo na kuwadhulumu wengine kimatusi na
kadhalika. Bella alipelekwa mahakamani na kufunguliwa madhtaka. Kortini
alikuwa bado na lugha ya matusi jambo kililoprlejea shindwe kujitetea na
apoteze kesi. Mama yake alijaribu ili amtie ndani ila akashindwa Bella
alifunguwa jela kwa kifungo Cha miaka miwili. Mama Bella alijutia kumlea
bila maadili na kasikia sauti ya .baba Bella ikijaribu kumueleza namna
ya jukea mtiti vyema. Aliamua kuenda kumueleza baba Bella kuhusu
yaliyotokea ila baba Bella hakuwa na la kufanya alijaribu kumtia ndani
pia akashindwa na basi ikabidi wanginje amalize kigungi chake kule
gerezani ndipo wamwone. Ama kweli mtoto asioofunzwa na mmaye hufunzwa na
ulimwengu. Bella alikuwa anafunzwa maadili ambayo alikosa kufunzwa na
mamaye kule gerezani kwa miaka miwili huku dada zake wakiwa raha
mustarehe na kazi zao . Bella alimaliza kifungo chake na kurejea
nyumbani. Alikuwa amebadilika ajabu hakuna aliyedhani kuwa Bella anaweza
akawa moole hivyo tena. Alikuwa na maeni ya heshima mdomoni mwake jambo
ambalo lilikuwa limenshinda kufanya akiwa mdogo mpaka sasa hivi zaidi ya
miaka ishirini. Mama yake Bella alifurahi kumwona mwanaye tena alianza
kumtafutia Ajira ili arejee maisha yake ya awali. Siku moja akiwa kwenye
safari yake ya kwenda kutafuta kazi alipata ajali na akaaga dunia. Bella
alibaki na baba yake baba yake naye alijaribu kutafuta kazi ila alama za
Bella zilikuwa chache na basic akakosa Ajira . Baada ya siku chache pia
yeye aliaga dunia na basic Bella akawa ni yatima hakuwa na pa kwenda .
Alibaki kwao na kuanza kuwafanyia ndugu zake kazi ya nyumba ili aweze
kupata Hela . Laiti angefuata maagizo ya baba yake sahii angekuwa kama
nduguze lakini daima asiyefunzwa na mama yake hufunzwa na ulimwengu
chambilecho wahenga.