Ujana
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

UJANA

Wahenga na wahenguzi hawakukosea waliposema ya kwamba ujana ni moshi. Na
si moshi tu, ukienda haurudi. Ujana ni sehemu muhimu katika maisha ya
binadamu. Enzi za mababu zetu vijana ndio watu waliokuwa wakiheshimika
zaidi katika jamii. Hii ni kwa sababu bila vijana, hakuna kizazi cha
kesho. Vijana walipofika umri unaotakikana, walifunzwa jinsi ya kuishi.
Walipewa mawaidha yafaayo. Walielezwa jinsi ya kukabiliana na shida
fulani. Walifunzwa kazi ainati. Wavulana walifunzwa ukulima, uvuvi,
uwindaji, kufinyanga vyungu, kutengeneza nyumba n.k. Wasichana
walifunzwa upishi, kufanya usafi, uleaji, jinsi ya kulinda waume zao,n.k

Ujana ulifurahiwa nyakati za kitambo. Ni kiwango cha maisha
kilichothaminiwa sana. Wengi wao hawakupotoka. Hii ni kwa sababu
walielekezwa na wakubwa wao. Wavulana walipata usaidizi kutoka kwa
mababu, baba zao na wajomba. Wasichana nao waliwaendea akina mama,
nyanya na mashangazi. Mawaidha haya yaliwasaidia katika maisha.
Walisaidiwa kutafuta suluhisho za shida zao.

Lakini tangu kuingia kwa usasa, mambo ni tofauti. Watu wengi wamehama
makwaona kwenda kuishi kwingine. Wengi wetu tumepotelea mijini. Mijini
kule hakuna familia ya kuwasaidia vijana. Akina babu na nyanya wanabaki
vijijini. Mashangazi na wajomba wanaishi mbalimbali. Sasa ulezi
umeachiwa wazazi. Lakini wazazi pia wamefeli. Hii ni kwa sababu ya kazi
ambazo zinahitaji wakati mwingi. Kwa hivyo vijana wengi wameachwa tu
wajielimishe wenyewe. Wengine wanatafuta mawaidha kwa marika wao.

Ujana siku hizi umejaa shida na majaribu chungu nzima. Ujana unakuja na
masaibu. Si kama kitambo ambapo watu wengi walifurahia ujana. Siku hizi
ujana hauna raha. Hakuna was kuwaongoza vijana wetu. Wa kuwaelekeza
hakuna. Ndio sababu wengi wamepotoka. Wengi wao wamedidimia kwenye dawa
za kulevya. Kila aina ya dawa za kulevya, si heroini, si bangi, si
kokeini, si sigara, si pombe, si miraa.Yaani Kila aina ya dawa za
kulevya. Wengine wanakunywa pombe na kuvuta sigara hadharani. Hawana
hata haya, hawana heshima. Na wakizitumia hawaoni shida yoyote. Eti
ukizitumia ndio utaonekana ya kuwa wewe ni wa kisasa. Dunia imegeuka na
kuwa saa mbovu. Hatujui tunakoelekea. BAYA zaidi ni ati hakuna wa
kuwakanya vijana wetu. Wakubwa wetu ambao wanafaa kutuelekeza pia wao
wamezama.

Kando na dawa za kulevya, wengine wameingilia usherati. Vijana
wanajihusisha na mambo ya ngono wakiwa wachanga sana. Wanalala ovyo ovyo
na yeyote tu ambaye wanapatana naye. Hawaheshimu miili yao kama kitambo.
Ndio maana visa vya magonjwa ya zinaa yanaongezeka Kila uchao. Ukimwi
umezambaa kila mahali. Vijana ndio wanaosambaza ugonjwa huu.
Kinachoniuma zaidi ni kwamba tumepoteza vijana wengi kwa ugonjwa huu.
Kinachoniliza ni kuwa wengi wanakufa kabla ya kutekeleza wajibu wao
duniani.

Pia vijana wengi ni wazembe sana. Kitambo vijana walifunzwa kazi na
kuelezwa wajibu wao. Lakini siku hizi wanaachwa tu hawaelekezwi. Kwa
hivyo, ili kupata pesa za kujiendeleza kimaisha, wanafanya chochote.
Liwe zuri au baya, wanalitenda tu. Wizi unaongezeka Kila uchao.
Wanaotekeleza wizi huu ni vijana. Wizi was mabavu ni tatizo sugu nchini
na wanajihusisha ni vijana. Katika maeneo ambapo kuna ufugaji, wizi wa
ng'ombe hutekelezwa na vijana. Vijana wamekuwa kero kwa wanajamii.
Wengine wamegeuka wabakaji. Wanabaka vijitoto vidogo. Vijitoto ambavyo
ubwabwa haujawatoka shingoni. Yaani wamegeuka hayawani. Hawaoni shida
kumwibia mkongwe, Bora tu wapate riziki yao. Wasichana pia hawajabaki
nyuma. Wamejiingiza katika mapenzi ya kiholelaholela na wazee. Na si
wewe wazee tu bali ni wazee rika za mababa na mababu zao. Bora tu wapate
hela. Wengine wamewachukua mabwana za wenyewe. Bora walipiwe kodi ya
nyumba, wanunuliwe nguo, wafanyiwe kila kitu ili maisha yao yawe rahisi.
Mambo wanayofanya vijana yametuacha vinywa wazi.

Vijana walitumiwa kufanya maendeleo katika jamii hapo kale. Lakini siku
hizi wanatumiwa kufanya uharibifu. Tunaona haya kupitia jinsi
wanavyotumiwa na wanasiasa kufanya vurugu. Katika vita vya kisasa,
vijana ndio wanaotumika. Wamevumbwa macho na wanasiasa. Hawaoni mbele.
Wanadanganywa ya kuwa wao ndio viongozi wa kesho na wanafaa
kujitayarisha. Lakini kutayarishwa kule ni kwa njia ya kutumiwa. Hawaoni
yale wayatendayo kuwa ni maovu. Wanavumbwa macho na vipeni vichache tu.
Hapo kitambo, vijana walifunzwa jinsi ya kuwa viongozi. Na si kuwa
viongozi tu bali viongozi wema wenye hekima. Walipewa nyadhifa
mbalimbali hapa na pale ili kuwatayarisha. Lakini siku hizi wanaambiwa
tu eti ni viongozi wa kesho. Kesho yenyewe huwa haifiki. Hii ni kwa
sababu walio juu hawataki kushuka wawape vijana nafasi.

Ili vijana wetu wakombolewe, ni lazima wazazi wafanye kazi yao. Kazi
wanayopaswa kufanya si kuwasonesha tu. Wanafaa kuwalea ipasavyo. Wawape
mawaidha yafaayo. Wawaongoze kwa kuwa mfano mwema kwao. Wawakaripie na
kuwarekebisha wakosapo. Wawape malezi bora ili wawe watu bora maishani.