Uchumi nchini
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

UCHUMI WA KENYA

Uchumi wa kenya umeadhirika pakubwa. Wananchi sasa hivi . Wanapitia
maisha magumu. Bei za bidhaa zimezidi kupanda. Kiasi cha kwamba.
Wananchi wa kawaida hawawezi kujimudu kimaisha. Ni jambo la kushangaza
kwamba. Umasikini unazidi kuwalemea watu. Huku matajiri wakiendelea
kutajirika. Hata hivyo. Serikali inapaswa kuangalia. Namna ya kuwaokoa
wananchi. Kuna sababu mbalimbali . Zinazochangia uchumi wa nchi
kuzorota. Sababu hizi zinwaweza kuwa za. Kijamii. Au za kitaifa.

Sababu ya kwanza ni. Idadi mkubwa ya watu. Takwimu za hivi Karibuni.
Zinaonyesha kuwa. Idadi ya wakenya ni bilioni hamsini. Hii ni idadi
kubwa. Ikilinganishwa na huduma chache. Ambazo zimo nchini. Huduma hizi
zimeadimika. Vilevile. Hazipatikani kwa urahisi. Idadi kubwa ya watu.
Inafanya hata serikali kushindwa kushughulikia. Wananchi ipasavyo. Kwa
mfano. Utakuta kuwa. Katika hospitali. Madaktari ni wawili. Ijapokuwa
idadi ya wagonjwa ni watu mia moja. Watu hawa hawatapokea huduma. Kwa
njia ipasavyo. Kwa Sababu. Madaktari hawawezi kuwashughulikia. Kwa njia
sawa. Kwa kuwa wako wengi. Madaktari hawa wataharakisha kupeana huduma.
Ili kila mmoja apokee huduma. Katika hospitali kubwa nchini. Wagonjwa
wengine hurudi nyumbani. Kabla ya kupokea matibabu. Kwa kuwa idadi kubwa
ya wagonjwa. Na vilevile. Madaktari wanapotazama idadi hiyo. Wao
hupoteza hamu ya kuwahudumia. Kwenye hospitali zingine. Lazima uwe
unajuana na mtu. Ndio upate huduma. Na si hospitalini tu. Hata kwenye
taasisi zingine. Vilevile shuleni. Ikiwa wanafunzi wako wengi. Huduma
huwa si nzuri. Masomo hayawezi kuendeshwa vyema. Ikiwa idadi ya
wanafunzi iko juu. Masomo yanapaswa kuendelea vyema. Ikiwa idadi ya
wasomi. Na walimu ina karibia kulingana. Hii itawezesha walimu kupata
muda. Unaofaa kushughulikia kila msomi. Pia itawapa muda ya kudurusu
kazi yao. Kisha kuwaelekeza vyema. Idadi kubwa ya watu. Pia inaathiri
sekta ya kupata kazi. Vijana wengi. Waliosoma hawajaweza kupata kazi.
Katika sekta nyingi. Hata katika serikalini. Kwa Sababu ya idadi kubwa
ya watu. Watu ambao wameajiriwa wako wengi. Pia. Wale wasioajiriwa wako
wengi. Uchumi hauwezi kuimarika. Ikiwa wategemezi ni wengi . Kuliko
wanaoleta faida. Kukosa ajira ni jinamizi kuu. Katika uchumi. Ikiwa
idadi hii itaongezeka. Basi idadi ya watu maskini. Nao pia utaendelea.
Serikali inaweza kutatua swala hili. Kwa kuunda viwanda. Na kujenga
makampuni. Kisha kuwapa ajira. Wale vijana wasio na kazi. Hii itatatua
swala la kukosa ajira. Kwa baadhi ya vijana. Kukosa ajira imesababisha
mambo mengi. Hasa kwa vijana. Wengine wameingilia wizi. Ili kujikimu
kimaisha. Wengine wanafanya biashara zisizo halali. Ndiposa waweze.
Kutia chakula mezani. Kwa kuingilia ulanguzi. Nakadhalika. Wengine
vilevile wamepoteza imani. Ya maisha mema. Na kuingilia madawa za
kulevya. Serikali inajukumu la kuwalinda vijana. Kutokana na maisha
mabaya.

Jambo lingine ni ufisadi. Ufisadi imeathiri uchumi pakubwa. Ufisadi ni
tendo la kupokea hongo. Au kupeana hongo. Ili kupata huduma fulani. Au
kutendewa jambo fulani. Ufisafi una athari zake. Kwanza. Kupitia kwa
ufisadi. Bidhaa za ulaghai zinaingia nchini. Bidhaa kama vile madawa za
kulevya. Mihadarati . Nakadhalika. Madawa haya vijana wanapozitumia.
Wanakuwa dhaifu. Na hawawezi kufanya kazi. Vilevile wanakuwa wategemezi.
Ufisadi husababisha bidhaa zisizofaa. Kutengenezwa. Katika viwanda na
kampuni. Kemikali zinazotumiwa. Huathiri afya ya watumiaji. Bidhaa hizi
huwa si halali. Na kwa Sababu ya ufisadi. Bidhaa hizi. Zinapelekwa
sokoni. Na madukani. Zinapouziwa wananchi. Wao huathirika pakubwa.
Ufisadi hufanya maskini kumaskinika zaidi. Huku matajiri kuendelea
kutajirika. Hata hivyo. Wanaoongoza katika sekta hiyo. Ni viongozi.
Ambao wanapaswa kuwa mfano mwema. Kwa wananchi. Ufisadi pia husababisha.
Biashara zisizohalali kuendeshwa nchini. Wanaoendesha biashara hizi.
Huwa ni watu watajika. Walio tajiri kweli kweli. Wao huweka serikalini
mfukoni. Na kuendesha shughuli zao. Bila tatizo. Hakuna anayeweza
kuenda. Kinyume yao. Ufisadi pia husababisha. Magaidi kuingia nchini.
Wao huwapa walinzi wa nchi pesa nyingi. Kisha wanapata uhuru wao.
Kuingia nchini na kufanya shughuli zao. Ufisadi ni jambo linalopaswa.
Kupewa kipaumbele. Kwa kuwa serikali isipochukua hatua. Itakuwa vigumu
kuimarisha uchumi. Kwa Sababu. Watu wenye nguvu. Wataendelea kuendesha
nchi. Jinsi watakavyo wao.

Jambo lingine ni usalama. Swala hili huwafanya wakenya. Kuwa na hofu.
Kuna maeneo kama vile mandera. Isiolo na wajir. Ambapo wakenya huhofia
kufanya kazi. Wakenya huogopa maeneo hayo. Kwa Sababu ya usalama. Walimu
wanaoitiwa kazi katika maeneo hayo. Huomba radhi. Ya kupelekwa katika
kituo nyingine. Au vilevile wanasusia tu kuenda huko. Kuna kisa
kilichotokea. Ambapo walimu wengi walivamiwa. Kisha wakaangamizwa.
Wakiwa katika gari. Hili liliwatia jofu walimu . Na wakenya wote Kwa
jumla. Hakuna anayetaka kufanya kazi. Mahali ambapo usalama wake haupo.
Pia. Kuna baadhi ya shughuli za magaidi. Ambazo huwaogofya sana wakenya.
Ugaidi ni tendo la kuogofya. Matokea yake huwa mabaya. Watu wengi
huangamia. Matokea mengine pia huwa. Bidhaa za watu kuharibika. Majengo
huporomoka. Hii huwaacha wananchi wakiwa masikini tena. Watu
wanapotoroka eneo fulani. Kutokana na usalama. Wao hukosa kazi. Vilevile
wanapokosa kazi. Wanaanza kuwategemea watu. Magaidi hap pia huharibu
mali. Ya watu. Kisha wanabaki hohehahe. Serikali pamoja na sekta
inayosimamia usalama. Inapaswa kuzingatia usalama ya wananchi. Ndiposa
watu watafanya kazi kwa bidii. Wakiwa na amani.