Sunrise evaluation exams kidato cha nne-2021
Language: Swahili | Genre: Exam

SUNRISE EVALUATION EXAMS KIDATO CHA NNE-2021 JINA: ________________________________________NAMBARI: ____________________ SAHIHI: _______________________________________TAREHE: ___________________ 
102/3 
KISWAHILI 
KARATASI 3 
FASIHI 
MUDA: SAA 2 1/2 
Hati Ya Kuhitimu Elimu Ya Sekondari  
KISWAHILI KARATASI YA 3 
KIDATO CHA NNE 
OKTOBA, 2021 
Maagizo 
(a) Jibu maswali manne pekee. 
(b) Swali la kwanza ni la lazima. 
(c) Maswali mengine matatu yachaguliwe kutoka sehemu zilizosalia yaani. (d) Usijibu maswali mawili kutoka sehemu moja. 
(e) Kila swali lina alama ishirini (20) 
(f) Majibu yaandikwe kwa lugha ya Kiswahili. 
(g) Watahiniwa ni lazima wahakikishe kwamba kurasa zote za karatasi hii zimepigwa  chapa sawasawa na kuwa maswali yote yamo.
Page 1 of 5 FOR MARKING SCHEMES
SEHEMU YA A: TAMTHILIA 
P.Kea:Kigogo 
1. Lazima 
(a)Jadili jinsi kumi ambazo maudhui ya ukatili yanajitokeza katika Tamthilia ya Kigogo (alama 10) 
(b)Eleza mifano kumi ya matumizi ya kinaya katika Tamthilia ya Kigogo. (alama 10)  SEHEMU YA B 
RIWAYA: CHOZI LA HERI 
(Assumpta K. Matei) 
Jibu swali la Pili au la Tatu 
2. Watu husema kuwa binadamu hawawi sawa ila kifoni 
 a) Eleza muktadha wa maneno haya. (alama 4)
 b) Tambua mbinu moja ya lugha iliyotumiwa katika dondoo hili. (alama 2)
 c) Eleza sifa na umuhimu wa mzungumzaji wa maneno haya. (alama 6)
 d) Thibitisha kuwa hakuna usawa baina ya wanadamu. (alama 8) 
Au  
3. Jadili nafasi ya sehemu zifuatazo katika riwaya ya Chozi la Hari:
(a) Hotuba (alama 10)
(b) Uozo katika jamii (alama 10)
SEHEMU C 
HADITHI FUPI 
(Mtihani wa maisha) 
Leo mwalimu mkuu atajua kwamba mdharao biu hubiuka 
(a)Eleza muktadha wa maneno haya. (Alama 4)
(b)Taja mbinu ya lugha iliyotumika katika mktadha huu. (Alama 6)
(c)Eleza wasifu wa mzungumzaji wa maneno haya. (Alama 2) 
 (d)Jadili maudhui ya elimu kama yanavyojitokeza katika hadithi hii. (Alama 8) (Ndoto ya mashaka (Ali Abdulla) 
 (5) Kusema kweli lakini hata mimi sikuwa na nadhari katika kumpenda msichana  huyu  Nilimpenda kufa! Lakini! Kwao bure tu! 
(a) Eleza mkutadha huu. (Alama 4)
(b)Taja mtindo wa lugha uliotumika katika mkutadha huu. Alama 4
(c) Taja sifa mbili za mzungumzaji. (Alama 2)
(d) Onyesha maudhui ya umaskini katika hadithi fupi ya Ndoto ya mashaka. 
SEHEMU YA D 
USHAIRI 
Jibu swali 6 au 7 
(6) USHAIRI 
Soma shairi lifuatalo kisha ujibu maswali 
Daima alfajiri na mapema  
Hunipitia na jembe na kotama  
Katika njia iendayo kondeni  
Kama walivyofanya babuze zamani;  
Nimuonapo huwa anatabasamu 
Kama mtu aliye na kubwa hamu  
Kushika mpini na kutokwa jasho  
Ili kujikimu kupata malisho. 
Anapotembea anasikiliza  
Videge vya anga vinavyotumbuiza  
Utadhani huwa vimemngojea  
Kwa usiku kucha kuja kumwimbia;  
Pia pepo baridi kumpepea  
Rihi ya maua zikimletea  
Nao umande kumbusu miguu;  
Ni miti yote hujipinda migongo  
Kumpapasa, kumtoa matongo;  
Na yeye kuendelea kwa furaha  
Kuliko yeyote ninayemjua 
Akichekelea ha ha ha ha ha ha ha   
Na mimi kubaki kujiuliza  
Kuna siri gani inayomliwaza?  
Au ni kujua au kutojua?  
Furaha ya mtu ni furaha gani  
Katika dunia inayomhini?  
Ukali wa jua wamnyima zao  
Soko la dunia lamkaba koo;  
Dini za kudhani zamsonga roho  
Ayalimia matumbo ya waroho;  
Kuna jambo gani linamridhisha?  
Kama si kujua ni kutokujua  
Laiti angalijua, laiti angalijua!  
(a)Eleza matatizo manne yanayompata mzungumziwa. (Alama 4)
(b)Eleza mtindo wa lugha uliotumiwa na mshairi na utoe mifano. (Alama 8
 (c)Taja nafsineni katika shairi hili. (Alama 1)
(d)Eleza toni ya shairi hili. (Alama 1 ) 
(e)Taja mbinu mbili za uhuru wa kishairi uliotumika na utoe mifano. ( Alama 2)
(f) Andika ubeti wa kwanza kwa lugha ya nathari. (Alama 4)

(7)Soma shairi lifuatalo kisha ujibu maswali. 
Leo kitaka nifike, natamani, ila wauma mwili  
Kwa kazi nihusike, samahani, unahiliki mwili  
Napenda nihesabike, makundini, ila huwezi mwili  
 Vitisho pamwe kelele, ninavicha, kwa nafsi na mwili  
Ila ugonjwa utimile, umechacha, na kuudhili mwili  
Msikose simile, magalacha, si gurudumu mwili. 
Vingekuwepo viraka, kuutia, ngeushuruti mwili  
Kifundi kivipachika, kuingia, hata kuridhi mwili  
Upya ukaungilika, kuvutia, roho na wake mwili. 
Lakini kamwe haiwi, kuvipata, vipande vyake mwili  
Sihofu kupata mawi, sitajua, kupigania mwili  
Hata kufutwa sikawi, nitakita, kidete nao mwili. 
Kazi ninaithamini, ni hakika, akilini na mwili  
Ila kamwe siamini, kusagika, damu, jasho na mwili  
Uwele hususani, kioneka, nguvu hitishi mwili. 
(a)Liweke shairi hili katika bahari tatu. (Alama 3)
(b)Eleza dhamira ya mshairi. (Alama 2)
(c) Eleza muundo wa shairi hili. (Alama 4) 
 (d) Toa mifano ya uhuru wa kishairi uliotumika. ( Alama 4)
 (e)Eleza kwa kifupi maudhui matatu yanayojitokeza katika shairi hili. (Alama 3)
 (f) Andika ubeti wa kwanza kwa lugha ya nathari. (Alama 4)
  SEHEMU D 
FASIHI SIMULIZI 
A(i) Miviga ni nini? (Alama 2)
(ii) Eleza sifa nane za miviga. (Alama 8)
B (i) Ulumbi ni nini? (Alama 2)
(ii)Eleza sifa nane za ulumbi (Alama 8)