Utenzi wa mwanambee wa kiume
Language: Swahili | Genre: Poetry

TENZI WA MWANAMBEE WA KIUME 

Njoo nakuita mwana wangu
Na chakula kumbi ukalie
Nina mengi ya kusimulia

Nimeeeka sasa kabisa
Sina muda tena duniani
Sikiliza nakupa wasia

Utamaduni wetu muhimu
Tafadhali usiupuuze
Takusaidia baadaye

Kwa vile sasa umetulia
Tuombe Mungu aturehemu
Kwa yote tuliyoyakosea

Baada ya kutaja Rahimu
Ni heri atupe na bidii
Ya kusema bila kuotea

Dunia yetu hii hudumu
Lakini binadamu hadumu
Sioni atakayesalia

Nakusihi sana sura yangu
Ili wasia wangu ushike
Na Mungu atakusaidia

Nimekupa upinde na ngao
Zote za utamaduni wetu
Ili upate kuzitumia

Napenda joho nikuvalishe
Na sura yako ibadilike
Cheo hicho nimekupatia

Ningependa nikupe mkaju
Wa wale wazee wamiliki
Heshima kubwa utalalia

Nimekwambia wasia wangu
Sio wa mchezo uushike
Na maouvu yataadimika.

Natangulia kabisa dini
Uyatimize yote ya dini
Ili Mungu akupe baraka.

Uwe na adabu na hekima
Ulimi siseme segemege
Na busara upate hakika.

Usitangamane sakubimbi
Uzingatie na haki pia
Puuza yale usiyoshika.

Aidha waheshimu wazee
Wenye mamlaka duniani
Na lila watendee marika.

Mkitagusana uinuke
Uwape mikono maskini
Ili usipate tena baka. 

Mcheshicheshi mwenye furaha
Hadhira kweli hupenda mambo
Yasiyoghasi yenye hakika.

Na useme nao kwa furaha
Tena mambo yakiwa karaha
Najua ulimi utashika.

Usiwe mpayukaji tena
Wacha majambo usoyajua
Masengenyo hayana baraka. 

Wapende watwana chipukizi
Tena wajakazi pia wote
Na ifichike siri hakika.

Nakwambia pulika mwanangu
Umwombe radhi Mola wetu
Na lila upate duniani. 

Omba Mola na mitume wake
Tena upende mama na baba
Hatimaye bibi wa moyoni.



Umpende na umridhishe
Ili msala usitafute
Hata awe mbachao nyumbani.

Ukafikiri  kabla yeye
Umuache radhi apate
Ya kulinda wanao shidani.

Ifikapo pia kwima kando
Wote wawili mtashikana
Furaha isiyo na kifani.

Ikiwa hamkutenda dhambi
Atawabariki Mola wenu
Na muingizwe wote peponi.

Uandamanaye heshimani
Pia simchape ovyoovyo
Na hataingia makosani. 

Uwe na imani mchumbako
Mfanye vyema yenu arusi 
Pakashume usiwe jamani.

Kipenzi muungwana faida
Bwana akimpenda kamili 
Na heshima avike imani

Tukutanami wakati wote
Anafuraha ten mapenzi
Na kwaheri ukenda kazini.

Ukirudi mbusu mkeo
Ili afurahikie ndoa
Mapenzi tele akuonyeshe.

Muulize habari nyumbani
Tena msaidiane sana
Kwa mawaidha mfurahishe.

Sitafute chakula vitani
Na pesa hukuacha kamili
Sifa mbaya usimuonyeshe.

Makonde mateke jamani
Vituko vya Salua hakika
Na mjadaa ukaribishe.

Usimharibie heshima
Eti teke mbili ya wanawe
Na tena aibu huioshe.

Bibi hapana kiumbe dunu
Anayo mengi yenye fahari
Na akosapo umfundishe.

Muda apate maongezini
Yeye apenda busara pia 
Na mambo mazuri azalishe.

Umsaidie akichoka
Afueni kazi tarejea
Utapumzika akulishe.

Usimpatie mimba nyingi
Mpango wa uzazi mfanye
Na maisha yenu uboreshe

Usimsumbue tafadhali
Kuzaa mmoja hadi kumi
Matumbo yako usiyachoshe.

Uyalinde maisha kamili
Kama ninavyolinda mamako
Sura safi ingawa ajuza.

Niliambiwa haya bayana
Pia babu yako mwana wangu
Tena hayo utasikiliza.

Na akiajiriwa pahali
Usimharibie jamani
Atajaribu pia kukaza.

Mpataneni wote mezani
Mithilli mchuzi kwa ugali
Ukimpata ameteleza.

Na atatubu makosa yake
Kuteleza siyo kuanguka
Bali safari kuendeleza.

Sichukue talaka jawabu
Kusikilizana kweli jambo
Ushirika wenu mtaweza.

Uchague mchumba wa sura 
Usisumbuke mwingine tena
Pakashume  itakupoteza.

Simtie alam jamani
Katika ngozi yake mpenzi
Ana sura inayopendeza.

Usigawe kitanda chumbani
Mshikaneni wote wawilli
Joto jingi litawatuliza.

Akilala zaidi mkeo
Usimwamshe kwa kelele
Bali pole pole tasikiza.

Na usimvunjie heshima 
Usimnajisi tafadhali
Ni yeye atajiamulia.

Ngozi yake iliyo nyororo
Hushibisha mwili asilani
Usijaribu kuichezea.

Ukimmuamsha asubuhi
Maneno umnongonezee
Maji moto takuchemshia.

Unawe vizuri uso wako
Pia ndevu zako ziwe safi
Mara anuwai kuzinyoa.

Na ujivalie nguo zako
Mkeo akuhakikishie
Kama kweli umejikwatua.

Kitaftahi utapatiwa
Na mkeo akichekacheka
Baadaye kazi kuingia.

Umtunze mithili kijana
Asiyejua hata kusema
Uangalie popote njia.

Mikonono mwako na amri
Lakini zingatia mipaka
Yake amri kumtendea.

Umkumbuushe kila wakati
Asafishe bafu asilani
Nguo kamili atazifua.

Jipigie marashi mazuri
Ili umnukie mzuri
Mapenzi atayaongezea.

Ujinadhifishe kila mara
Mithili mabwana arusini
Ili mkeo akutamani.

Na mkufu alokuvalisha
Heri iwe ya kumkumbuka
Ili mwingine usitamani.

Usitoe peteyo chandani
Ni ishara ya ndoa jamani
Ilofua dafu arusini.

Usiwahadae wanawake
Ukificha pete chini
Na umeoa kule nyumbani.

Usimchunge mkeo mwanangu
Usidhanie wamtafuta
Eti popote pale njiani.

Uipambe nadhifu nyumbani
Uvinunue vifaa vyote
Na bibi aipambe laini.

Moyo wake mchumba fahamu
Unampendeza wako pia
Heri umtunzie ini.

Usimtawale kiimla 
Utamvunja roho jamani
Apayukepayuke njiani.

Utakapo kuondoka mwana
Mueleze aujue safarini
Na aishi akikuamini.

Naye atakuomba ruhusa
Atakapo pia kuondoka
Kuwasalimia majirani.

Uchunge sawa sawa heshima
Na msala asikudanganye
Ukimvunjia ndoa mke.

Ulevi wenye kupindukia 
Urtupilie mbali jamani
Utasumbua na makeke.

Baa inayo mengi maovu
Yatakuangamiza bilashi
Mitato ikupige mateke.

Umtunzie sifa zake
Kuonyesha umuhimu wake
Ili aone heshima zake.

Raha zisizo na manufaa
Usitangamane mwanambee
Huwa karaha zenye mvuke.

Utakapo kulala mwanangu
Muambie akukaribishe
Akulaze vizuri chumbake.

Ujifurahie sifa zake
Kupnyesha umuhimu wake
Ili aone heshuma zake.

Pokea zawadi anuwai
Akikupatia hata duni
Simvunjie furaha zake.

Tazama usowe memetefu
Funua meno umchekeshe
Naye atulize moyo wake.

Umshike mkono imara
Na karibu akusogelee
Kuinoye umshikilie.

Anaglia uso makinifu
Ili uongeze maridadi
Ya urembo umuongezee.

Uzichane chane nywele zake
Zenye kumetameta kamili
Na furaha umzidishie.

Kiuno chake kiwe kiasi
Kushikikashikika vizuri
Na mapaja ujiaminie.

Uangalie miguu yake
Asitembee bila viatu
Kisha fashoni mnunulie.

Na nguo zake ziwe muhimu
Pia matambara asivae
Wasifa usimharibie.

Walinde sawa sawa watoto
Kwa chakula na mavazi tele
Ili wote wakuheshimie.

Tizama kila mara chakula
Usikikubali kipunguke
Na kamwe naa wasilalie.

Epukana midomodomo
Usimkaripie bibiyo
Ili majambo akuchangie.

Nilipomuoa mamako
Ya miaka thelathini huko
Hata hajalia makofi e!

Tulioana kwa furaha na 
Vichekesho na vigelegele
Hadi sasa hatujakosana.

Hata sifikirii siku moja
Hatujakosana naye kamwe
Mpaka sasa anatuona.

Tena alipokuwa mgonjwa
Nilimuuguza mama yako
Na kumlaza mithili mwana.

Alinifanyia hiyo hiyo
Nilipokuwa mgonjwa pia
Hadi afya kupatikana.

Mkisikilizana milele
Haitasahailika kamwe
Ila kila mara kupigana.

Umchukue pia muhimu
Tena mawaidha ya mkeo
Yana mengine yenye kufana.

Uwape marafiki heshima
Uwapende hata wa mkeo
Nao wakuheshimie sana.

Wote waburudishe nyumbani
Na usiwaonyeshe dharau
Najua mtaheshimiana.

Mawaidha muwapatiane
Muongezeni yenye busara
Nayo marika tangamana.

Anawaye mikono jamani
Hula wafalme chumbani
Na hiyo ni baraka sana.

Kula kwa kudonoadonoa
Na mawaidha yao upate
Ya kurekebisha pia yako.

Wapende wote waaminifu
Na uwapuuze wafitini
Balaa zisikufike kwako.

Usitangamane wenye ndeo
Natakaburi na mali yao
Yasisumbue fikira zako.

Umpende asiyekupenda
Labda hilo ndilo jawabu
La kuonyesha ujuzi wako.

Akuombae pesa zozote
Mawaidha pia kitu chako
Usimnyime kabisa kwako.

Usiyatumie kiyakinifu
Yatakusaidia mbeleni
Usipondeponde mali  yako.

Kila asubuhi na mapema
Shika jembe lako ukalime
Ili ipate mavuno yako.

Katika ulimwengu mwanangu
Hakuna mali bila majasho
Ufanye kazi ujenge kwako.

Umfunze pia mke wako
Wadhifa wako wote nyumbani
Ukiaga atalinda yako.

Sisahau kabisa elimu
Watoto wako wapate wote
Ili wapate tele mwamko.

Usiwabague kielimu
Uwafundishe wakike wote
Ili wasitaabike pote.

Epuka na ndoa za mapema
Sikate watoto wa kike
Hawa pia baraka zote.

Usikimbilie mali nyingi
Kwa matajiri uoze mwana
Waweza kuwapoteza wote.

Utengamane ukabila
Umuache ajichagullie
Kubali uchaguzi wowote.

Umuongoze uchaguzini
Na mvulana mwenye busara
Aidha mnunulie pete.

Uwaombee maisha Mola
Uwavalishe pete nadhifu
Watakupatiane mikate.

Simlinde naye kiume
Ajichagulie mpenziwe
Raha mstarehe apate.

Usimfukuzie mkewe
Eti sababu ni kabila
Lililotofautiana Pate.

Tamaduni zisikudanganye
Uongeze mabibi na wengine
Nayo balaa nyingi ulete.

Bibi mmoja yu toshelevu
Kusumbuka bilashi kwanini?
Na mkeo umemvisha pete.

Nakuomba aidha mwanangu
Na utamaduni uushike
Ufukuze pia dhorubaye.

Natamatisha wangu wasia
Nitaje sasa Bismilahi
Dua langu alipokeleye.

Nashukuru Mungu Muweza
Ninaomba wasia wangu
Na mwana aone uboraye.

Nakuomba kuwa ewe Rabi
Niliyotaja si toshelevu
Niliyosahau nijaziye.

Umuongoze ewe jalali
Ili naye pia mwanawangu
Na aheshimike duniaye.

Umlinde mwanangu Razuku
Mkeo pia watoto wake
Busara nyingi umpatiye.

Aidha awe mcha wewe ewe
Mwenye-Enzi Mungu Mrehemu
Na ayatende uyatakaye.

Nimekuachia mwana wangu
Umlinde ewe Rahmani
Na umuongoze mpenziye.

Nikutanishe na mwana wangu
Nabi ifikapo kwima kondo
Ili nisalimiane naye.

Na umhurumie Rahemi
Kwa kumuongoza barazani
Apate kamili fahariye.

Sikomi kuomba maridhawa
Wewe ndiye Mufariji wangu
Aliyeumba dunia nzima.

Tena nipe busara kamili
Nimpatie mtoto wangu
Ewe Allah mwenye uzima.

Niondolee madhambi zangu
Ewe Rabbahumlindaji
Niwe theluji mbele salama.

Niondolee mizigo yangu
Hakimu kwako huo mwepesi
Nipate alama ya uzima.

Aidha nakuomba Latifu
Uondoe uwoga moyoni
Na niwalinde wanangu vema.

Uanifu Mwenye Kurehemu
Niwe safi mithili theluji
Na pia mcha wewe salama.

Ewe bwana ewe bwana wangu
Jibu dua langu tafadhali
Na kwako mola nitasimama.

Nakuomba pia Ngome langu
Na majina yasohesabika
Unisanifishe roho mapema.

Ninaamini kuwa Ghafuri
Niombapo tayari majibu
Ushniwekea ya salama.

Na uniondolee mitato
Matatizo yangu asilani
Niongezee na kichelema.

Na uniondoe mashakani
Mema mengine kuniambia
Madoa mazuri niyapake.

Unitimishie pia Mungu
Majambo yote niyatakayo
Na Ibilishi asiniteke.

Usiniweke katika nyumbako
Yenye furaha pia natija
Ili shetani aghadhabike.

Niandikie katika kitabu
Chako cha uzima wa milele
Niende peponi naye mke.

Nimeutunga utenzi huu
Ili mwanangu apate tena
Kuielewa dunia yake

Nimeutunga mintarafu
Ya muda wake unaofika
Ule kupata kuoa mke.

Sikutaka awe mithili ya 
Wanaume walopiga bibi
Bure bilashi tena mateke.

Nataka awe mfano wangu
Apendaye sana mke wake sana 
Na hadi kufariki kufike.

Nataka pia kumhimiza
Aishi vizuri na mkewe
Amani baraka ziwafikie.

Someni nyote enyi wangwana
Wavulana pia waasichana
Tena mjue natija zake.

Pateni wasia wa fahari
Na mtimize yaelezwapo
Muwapatie watoto pia.

Mwenye kutii na kuwaheshimu
Amueleze tena mwenziwe
Afya njema atalalia.

Mimi ndiye mtunzi hodari
Mwenye haja ya marekebisho
Wavunja ndoa nawaguzia.

Furaha zote ulimwenguni
Zikituzidi huwa karaha
Nina wapatieni wasia.

Chungeni vizuri wachumba
Na wenye busara anuwai
Tena Mungu atawapatia.

Msiyakimbilie maisha 
Yana matumbawe na dhoruba
Nyingi yenye maovu alia.

Mkalime mashamba makubwa
Toeni jaaasho mfaidike
Ili baadae kutolia.

Ninamaliza utenzi wangu
Apendaye kuusikiliza
Apate kitanda kulalia.

Dunia hii imechafuka 
Hivyo kila mama kila baba
Muwapatie wana wasia.

Kwaherini wote wanangu
Tuombee Mwene-Enzi Mungu
Mpaka mwisho wake dunia.