Watafuta mbinu za kisayansi kukausha mahindi shambani
Language: Swahili | Genre: News

Watafuta mbinu za kisayansi kukausha mahindi shambani

"Unyevu kwa mahindi kabla ya kuvunwa na kuhifadhiwa huenda kukaleta magonjwa hatari kwa wanadamu na mifugo kutokana na sumu ya aflatoxin."

Baada ya mvua ambayo ilizidi kiasi cha hana mwishoni mwa mwaka jana, kilimo cha mahindi na vyakula vigine vilionekana kunawiri vyema katika kaunti ya Embu. Lakini kuendeleo kwa mvua hiyo hadi sasa kunatishia mavuno ya mumea muhimu wa mahindi.

Hali mashambani zimekuwa nzuri kwa mumea wa mahindi ambao ni chakula muhimu kwa wakazi zikinawiri vyema kiasi cha kuletea tabasamu wakulima na hata wakazi wa kawaida.

Kilimo cha mahindi kinavuma katika kaunti ya Embu huku hata sawio wakulima wakifurahishwa na bei ya mahindi zilizoteremka hadi Sh 30 kwa bkebe wa kilo moja kutoka Sh200 wakati wa kiangazi. Kunapokuwa na mavuno mema wafanyibiashara huvuna sehemu nyingi na kununua mahindi na maharagwe kwa wingi kwa wakulima wa kawaida ambao mbali na kutegemea Githeri na sima kama chakula chao cha kawaida.

Mahindi yanavunwa kwa wingi kama inavyoelekea sasa wakulima wa kawaida hutumia fedha kutoka kwa mauzo ya mahindi kujinunulia bidhaa zingine muhimu na za kawaida manyumbani kama chumvi, sukari, mafuta ya kupikia na zinginezo.

Kuvuma kwa ukulima wa mahindi msimu huu kuliwafurahisha wengi hasa nyanda za chini kwani kwa miaka kadhaa iliyopita sasa zimekuwa zikikabiliwa na dhiki za kiangazi na hata kutovuna chochote hata baada ya juhudi na jasho mashambani.

Mvua kubwa ambayo si ya kawaida, kulingana na wataalamu wa hali ya anga, ilianza kunyesha punde tu mahindi yalipoonyesha kuanza kukauka baada ya mavuno ya maharagwe ambayo yalitatizwa na unyevu huku mengi yakioza.

"Kwa sasa mahindi yaliokuwa yameanza kukauka wakati jua la kama wiki mbili ilipochomoka na kuleta matarajio mema yanakabiliwa na kuoza moja kwa moja baada ya mvua kubwa na isiyo ya kawaida kuanza kunyesha kwa wingi", anasema mkulima wa mahindi Bw Benson Nduati ambaye mahindi yake yameshaanza kuoza.

Mkulima huyu ambaye anasema kuwa alipoteza kiasi cha haja cha maharagwe na ilhali haukuwa amewekea ukulima wake bima yoyote. Mkulima huyu anasema kuwa wengi wa wakulima baada ya mazoea ya kupoteza mimea
kwa kiangazi kwa muda wa miaka kama mitatu iliyopia sasa hawakuwa na matumaini na hivyo basi hawakuweka bima zilizotangazwa na makampuni kadhaa.

"Ingawa mahindi yalio shambani ni mengi na yakufurahisha tayari
yameshaanza kuonyesha kukabiliwa na kuoza na wadudu ambao si rahisi
kuwanyunyizia madawa yoyote hasa kwa sababu yamo tayari na yanasubiriwa kukauka tu", anasema Nduati mwenye ekari mbili za mahindi.

Mavuno anasema yanakabiliwa pia na mchwa na kuoza kwa sehemu zinazoshikilia mahindi kwa mchanga huku klasi kikubwa cha mahindi kikiendelea kubaki chini na kuvamiwa na mchwa na wadudu wengine.

Uvamizi wa nzige ambao haukufika sehemu za Embu karibu na mji wa Embu na ambao walivamia sehemu za Mutuavare huko Mbeere Kusini ilikuwa tisho kwa mavuno ya mahindi pia.

Hali ya wasi wasi inaendelea kwani kama nzige na watafiak sehemu za Manyatta ya chini basi huenda awaktatiza sana mavuno ya mahingi yanayotarajiwa kuwa ya kufurahisha.

Wengi wa wakulima kama vile Juliana Njue wa kijiji cha Gatondo ambay alitarajia mavuno mema kutoka kwa ekari zake mbili za mahindi wanashangaa kama kuna mbinu zozote za kisayansi wanazoweza kuzitumia kukausha wahindi yalioko masambani.

Bi Njue anasema kuwa hapo siku zilizopia walikuwa wanaonyeshwa jinsi za kutunza mahindi na nafaka zingine kutoharibika kutokana na unyevu na magonjwa yanayoletwa na unyevu huo lakini kuendelea kuweko kwa mvua inatatiza mahindi huku kuishi na jambo mpya kwa wakulima wa kawaida.

"Kwa kawaida sisi huwa na uwezo wa kukabiliana na wadudu wanaovamia mahindi baada yake kuvuna lakini je mahinid ya sasa ambayo bado hayajakauka yatahifadhiwa vipi yasiharibike na kutuletea njaa na ilhali tulijitahidi sana kuhakikisha tulifaulu katika kilimo", anasema Bii Njue.

Unyevu kwa mahindi kabla ya kuvunwa na kuhifadhiwa huenda kukaleta magonjwa hatari kwa wanadamu na mifugo kama vile aflatoxin ingawa viva vya ugonjwa huu havitawahi kuripotiwa kwa wingi katika kaunti ya Embu miaka iliyopita kwa ugonjwa ambao uansababisha kifo kwa muda mfupi.

Magonjwa mengi ya mahindi yaliovunwa kwa kawaida huanza kutokana na unyevu huku sehemu ya hindi ya juu ikionyesha unga unga jambo ambalo limeshaanza kujionyesha katika mahindi yalioko mashambani.

Wakazi wa Embu ambao walikuwa bila vyakula vyovyote katika maghala kabla ya msimu huu kwani mavuno yamekuwa mabaya kwa miaka kadhaa sasa wamekuwa wakitumia mahindi ambayo hayajakauka kvunwa kama chakula.