Vita vya mwaka elfu mbili na saba hapa Kenya
Language: Swahili | Genre: Creative_writing

VITA VYA MWAKA ELFU MBILI NA SABA HAPA KENYA

Mwaka elfu mbili na Saba utabaki kumbukumbu kwa wakenya wote. Wale
waliokuwa wamezaliwa na wale bado ambao ni watoto au waliokuwa bado
hawajazaliwa. Ni Hadithi ambayo imenakiliwa kwa vitabu mbalimbali vya
kihistoria. Mataifa mengi yalishuhudia vita hivi. Mataifa mengi mpaka wa
Leo yanatumia vita hivi kama Mfano kwa mataifa yao. Kenya ikapoteza
urafiki na mataifa mengine kutokana na watu waliokuwa a kutokana na vita
hivi. Hadithi hizi zimehadithiwa kwa watoto waliokuwa hawajazaliwa enzi
hizo. Walibahatika wapo na kumbukumbu hizo kwa akili zao. Kila mtu yupo
na kidonda maalum kutokana na vita hivyo. Wapo mayalibadilikaisha yao
daima yasiwe kama yalivyo awali tena. Wapo ambao maisha yao yaliveuka na
kuwa shwari kabisa kinyume na walioumizwa. Idadi ya mayatima ikaongezeka
kutokana na mauwaji ya hapa na pale. Waumini katika kanisa mbalimbali
nchini Kenya waliuwawa wakiwa katikati ya maombi. Kila mahali palikuwa
hatari na hakuna palipokuwa pema pa kujisetiri. Kila aliyekuwa mpakani
na kabila lingine basi walifukuzwa. Makabila yakawa yanapigana kwa
misingi ya kisiasa. Biashara mbalimbali nchini Kenya ziliharibika
kutokana na vita hivi. Nyumba za watu nchini zikachomwa na kila
walichokuwa nacho kikaharibiwa pasibaki hata na ishara ya uwepo wa watu
kuwahi ishi hapo. Biashara mbalimbali zilifikishwa kikomo kutokana na
vita hivi. Kenya iligeuka na kubaki nchi ambayo haitamaniki tena na mtu
yeyote. Nchi iliyokuwa ya matamanio na watu wengi ikawa ni tambarare la
nchi hakuna mtu analitamani tena. Mikakati ya kuleta amani nchini ikawa
haizai matunda tena kwa kuwa hata kanisa zilizothaminiwa kuwa mafichoni
mwa waliotoroka ili kutafuta amani yalikuwa yanateketezwa. Askari wakawa
hawawezi tena kuwakabidhi watu waliokuwa wakitumia silaha mbalimbali
ghushi kuangamiza wakenya wenzao. Kenya iliyokuwa ya rangi ya kijani
kibichi ikageuka na kuwa na rangi nyekundu. Watu waliuwawa na kutupwa
mitonibkusije kukawa na maji safi ya kunywa tena. Kila mtu alikuwa na
silaha tusijue aliyewapea silaha hizo ni nani. Nchi zingine kamamarakani
walijaribu wawezavyo ili kuleta amani Kenya lakini hawakufanikiwa. Mama
wajawazito waliuwawa bila ya huruma wala kujali vizazi walivyokuwa
wanavibeba tumboni mwao. Watoto waliwatazama wazazi wao wakikishwa
risasi na kufungwa visu na kuachwa wajikufie wasiwe na namna ya
kuwaokoa. Wavulana waliwaona dada zao wakinajisiwa na wanaume mbele ya
macho yao wasijue la kufanya. Isitoshe watoto waliwaona mama zao
wakibakwa mbele yao bila hata kuwa na his za utamaduni kwa macho yao.
Waliokuwa wakiyatekeleza mauwaji na uharibifu mbalimbali hawakuwa na utu
hata chembe na ndio maana hata kilio Cha watoto wachanga hakikuwazuia
kuwauwa wazazi wao. Kuna vitu mbalimbali vilitokea baada ya vita hivi
ambavyo vitabaki kama kumbukumbu kwa akili za wengi. Mengine yanaweza
kubadilishwa ila mengine yamebaki kama makovu ambayo kila mara hadithi
hizi zikizumgumzkwa huwa zinafukua Yale makovu na kuyafanya yawe
mabichi.

Chuki. Chuki ni hali ya kutopenda kitu au mtu au hata hali kutokana na
jambo fulani. Watu huwa nachuki kwa vitu mbalimbali kama vile vita,
pombe , sigara na hata watu. Chuki hii husababishwa na mambo mbalimbali
au matokea ya vitu hivi vinavyochukiwa. Kwa Mfano ikiwa pombe ilifanya
mtu apoteze familia yake basi chuki ile itakuwaimejengeka kwa msingi wa
kuipoteza familia. Basi vita vya mwaka elfu mbili na Saba vikifanya
chuki mbalimbali zizuke baina ya watu, vitu na hata makabila. Wapo
waliobaki wakilaani makabila tofauti kutokana na vita hivi. Wapo
waliobaki wakichukia silaha zilizotumika kuwauwa wapendwa wao. Wapo
waliobaki wakichukia nchi nzima ya Kenya wasije wakawa na penzi kwao.
Wapo waliobaki wakilaani na kuwachukiwa walikuwa wanawania uongozi
wakati huo. Wapo waliiina kuwa Mungu alikuwa anawapa adhabu kutoka a na
jambo fulani na jambo hili likawafanua kuchukua Mungu kwa kuwa walihisi
Mungu hakuwaoenda tena kwani angekuwa anawaoenda basi hangewaruhusu
kupitia haya yote. Chuki hii ipo mpaka Leo hii. Luna alikuwa Rafiki
yangu aliyekuwa anaishi mjini Nairobi wakati wa vita hivi. Katika wakati
huu wa vita alikuwa anaishi na mama yake aliyekuwa mgonjwa mjini huku
akimtibu. Baada ya nchi kuvutugika basi mama yake akawa anakaa kwa
nyumba ilihali Kuna anaenda kutafuta chakula mjini kwa vibarua
mbalimbali. Mama yake alikuwa akibaki kila uchao akimwombea mwanamke
arejee akiwa buheri wa afya na pia awe mzima na vita vikome. Siku moja
Luna aliondoka asubuhi kama kawaida akaenda kutafuta Cha siku hiyo na
basic akamwacha mama yake maskini akiwa amelala. Alitenbea aste aste
moaka maeneo yake ya kazi. Alikuwa Binti wa bidii na basic kazi zote
alifanya ili aweze kupata kipato chema Cha kujikidhi yeye pamoja na mama
yake. Alimaliza kazi yake mapema siku hiyo na kurejea nyumbani.
Alipofika Karibu na nyumbani kwake alishtuka kuwaona watu wamejazana kwa
lango lao kila mmoja anadondokwa na machozi. Hakujua kilichokuwa
kinajiri ila alihisi mambo yote hayakuwa shwari. Alijaribu kuulizia
yaliyokuwa yanajiri ila hakuna aliyeweza kumujibu. Alielekea kwake na
alichokioata kiliyabadilisha maisha yake moaka hii Leo . Mama yake
alikuwa amelala Chali huku anatokwa na damu kila mahali. Jirani wake pia
alikuwa ameuliwa. Luna hakuweza kumuombolwza mama yake kwa kuwa hali
mbaya ya nchi haingeruhusu mazishi ya kiheshima. Mama ya Luna alizikwa
makaburini na maisha ayakaendelea. Luna alibaki akijiuliza hivi mbona
mtu auwe mtu maskini asiyejiweza hata kujipikia kwa risasi huku
anadondokwa na machozi. Ilikuwa ni muda mrefu kabla Kuna akubaliane na
hali yake ya maisha. Aliamua kukubali kuwa mama yake alikuwa hayupo ila
akaaoa kuwa kamwe hataioenda Kenya kama nchi yake. Baada ya vita
alipanga virago vyake na kuhama asije akarudi tena huku Kenya. Alienda
mbali alikohisi kuwa watu Wana utu kwa kuwa alihisi kuwa nchini Kenya
watu walikonda hata chembe Cha utu.

Umaskini. Watu wengi walibaki maskini hohehahe wakiulizwa hawaungami.
Maisha yalibadilika na umaskini ukawakumbatia kwa mapenzi makubwa.
Wakawa ndio wanaoweza kusema sura halisi ya umaskini na hata
wakauwakilisha kwa mchori vyema sana. Wengi wa watu Hawa ni watu ambao
walibaki kuwa maskini wengi wao ni wale ambao mashamba yalinyakuliwa na
baadhi ya biahsra yao kuteketezwa. Wengine walifukuzwa kutoka makwao
wasiweze kurejea tena. Wengine waliporwa kila kitu na kubaki maskini
hohe hahe. Wengine waliokuwa wanaishi kwa makabila mengine kwa minajili
ya biashara pia walifukuzwa bila hata kilicho Chao na basic ikawabidi
waanzie sufuri kujipanga jambo lililosababisha umaskini kuwa moja kwa
moja na bega kwa bega nao. Rosa alikuwa mfanya biashara mkubwa kule
mjini Eldoret. Kwao halali ilikuwa kisumu ila alipapenda Eldoret
kutokana na uwezo wa kufanya biashara yake vyema. Vile vile alipapenda
kwa kuwa watoto wake walikuwa wakisona shule za huko na hivyo akaonelea
ni vyema aweze kuishi na familia yake mahali pale. Alihamisha watu wao
kutoka kijijini na kuwafungilia biashara kule mjini Eldoret na basic
wakawa qanapata kipato Chao kutoka huko. Baada ya muda basi vita hivi
viliwapata kule Eldoret na wao ni baadhi ya waathiriwa wakubwa wa vita
hivi. Mali zao zilitekwtwzwa moto wasije wakabaki hata na Senti moja.
Baada ya haya yote kufanyika ni kama watendaji hawakutisheka na basic
wakarejea na kuwafurusha mbio kutoka mahali pale wakiwambia kuwa
walikuwa wanahitajika wahamie makwao ili wenyeji wa mahali pale. Rosa
hawakuwa na jinsi. Nyumba yao waliyokuwa wamejenga iliteketezwa wasiweze
kuokoa hata nguo moja. Ardhi waliyokuwa wameinunua mahali pale ilibaki
kuwa ya wenyewe na wao wakaambiwa warudi makwao bila huruma Rosa na
familia yake walipanda gari lilokuwa linazunguka huku likiwabeba watu
mtaani na kuwarejeaha nyumbani na basi wakrwjeshwa nyumbani
kwao.walioofika nyumbani haki ilikuwa sio haki tena. Kila walichokuwa
nacho kilikuwa hakioo. Nyumba yao ilikuwa imezeeka na basic ikawa kifogo
itaanguka. Iliwabidi waingie ndani na wanze maisha kwa kuwa hawakuwa na
jinsi ila kuanza kutengeneza pesa pale walipo. Watoto wao iliwabidi
waende shule za kule nyumbani bila hata dare ya shule. Walikuwa wameacha
kuwa matajiri na basic wakawa ni maskini tena . Kijijini watu walikuwa
wanawapa mshaada wa vyakula na nguo kutokana na you gufu waliokuwa nao.
Rosa alijaribu awezavyo ila alishindwa kurudi kwa daraja ambalo alikuwa
hapo awali na basi. Hii Leo bado Rosa ni maskini kutokana na kukata
tamaa apamoja na majukumu mengi aliyokuwa kwa muda huo. Leo hii Rosa ni
mwomba misaada kila mahali na umri pia umemkaba shingo asiweze kufanya
kazi kwa bidii tena.

Uchumi. Uchumi wa nchi ukirudi chini kutokana na vita hivi. Kwa kuwa
biahsara wakati huo havikuwa vinafanyika basi mambo mengi yalisimama na
kuwa kwa Kituo. Kila kitu kulikuwa kimesimama kutokana na ukosefu wa
usalama katika nchi wakati huo. Waliokuwa wanafanya biashara ya
kuhamisha vitu kutoka nje na kuviuza wakawa hawawezi kufanya biashara
hivyo kwa kuwa soko lilikuwa halipo tena. Nchi zingine ziliacha kuuzia
nchi ya Kenya bidhaa yao kwa kuhofia kukosa malipo kufuatia vita
vilivyokuwa vinajiri nchini Kenya. Wafanyabiashara w anchi zingine kama
vile India basi walirejea makwao kwa kuhofia usalama wao. Wengine
wakiondoka nchini na Mali ya Kenya kwa kuwa wakati huo kulikuwa na uwoga
kila mahali na basi watu hawakuweza kufanyiwa utafiti kabla ya kuondoka
nchini. Baadhi ya bidhaa zilizokuwa na bei kabla ya vita vilishika bei
kutokana na ukosefu wa wateja kisa na maana uwoga wa kununua kutokana na
hali ya nchi. Baadhi ya bidhaa za wafanyabiashara kutoka nje ya nchi ya
Kenya ziliharibika wakati wa vita na basic likawa ni jukumu la serikali
kulipawe ye bidhaa zao kwa kuwa walikuwa wamekata bima ya bidhaa hivyo.
Biashara iliyokuwa inawaleta wageni wa nchi zingine nchini Kenya ya
utalii ikarudi chini na basic mapato ya serikali ya Kenya yakarudi chini
na kufanya u himi wa nchi ya Kenya kudoroea ajabu. Shuke za msingi na
upili zilifungwa kote nchini kwa kuhofia usalama wa watoto na kwa
kupitia hali hii basi shuke hazikuweza kufanya malipo yanayofaa kwa
serikali kama ilivyo kawaida yao na basic kupelekea udororaji wa uchumi.
Biashara mbalimbali zilikuwa zimekuwa kw akituo na basiwatu wakawa
hawatii ushuri kwa serikali. Enzi hiyo hata barabara hazikuweza
kurekebisha kwa kuwa Hela zilikuwa chache mno kwenye akaunti ya
serikali. Maisha yakawa magumu kwa kuwa kila kitu kilipanda bei huku
kila kitu kinajaribu kuona ikiwa kitaketa faida ambayo haijalengwa kwa
baadhi ya siku zilizopita. Maisha yakawa sio ya akwaida tena. Waliokosa
kumudu maisha hayo walibaki wakiwa maskini huku walioweza kununua
wakiwasaidia kwa kuwamegea ty machache. Biashara nyingi zilishindwa
kuinuka kutokana na hali mbaya ya uchumi. Kila kitu kilikuwa bei ghali
na basic kila mtu alikuwa anajikaza nagalau kupata Cha kulamba kwa kuwa
mkono mtuou haulambwi na daima MCHUMIA juani HULIA kivulini.

Ukabila. Ukabila ulikuwa mkubwa na kuzidi kuwepo licha ya wanasiasa kwa
muda mrefu kujaribu kuupiga marufuku kupitia njia mbalimbali. Wakati wa
vita endapo wewe ni WA kabila tofauti na mahali ulipokuwa unaisho basi
ulikuwa unafukuzwa na kuagizwa urehee kwenu. Baadhi ya watu waliouwawa
walikuwa ni watu waliokuwa wanaishi kwenye makabila ya wenyewe
yasiyokuwa ni kwao na basic watu wakawa qamefahamu umoja ni kwa maneno
tu ila vitendo haoana umoja wowote . Mimi na familia yangu nilikuwa
naishi kule Nakuru. Nilikuwa mwalimu wa shule ya upili na basic
nikoanelea heri niweze kuleta familia yangu tuweze kuishi nao. Tuliishi
nao kwa muda mrefu sana na kila mmoja alipapenda mahali hapo. Mimi na
familia yangu tuliamua basi angalau tununue kijishamba ili tuweze kulima
na kuoanda baadhi ya mimea vile vile tuweze kujenga makazi yetu ili
kuounguza mzigo wa kulipa Kodi kila uchao.nilihakimisha mshahara wangu
ninaeka visenti vichache mpaka nilipotoshanisha basi na nikaweza kununua
ardhi kule Nakuru. Baada ya muda mfupi nilijenga jemgo langu na nikaanza
kuishi na kama ayangu tulikuwa hapo wakati wa vita vya mwaka elfu mbili
na Saba basi sisi kwa kuwa tulikuwa miongoni mwa kabila la wenyewe
tulihamishwa na kuamurishwa kurudi kwetu. Kila kilicho chetu kiki aki
kule . Wenzangu waliokuwa wa kabila la huko walibaki kule huku sisi
tukatumwa kwetu. Hakuna mtu wa kabila letu alibaki kule ila wote
walirejeahwa nyumbani kwao. Binafsi nilihisi bado ukabila ulikuwa ni
janga kubwa kenya yetu. Nilihisi kuwa hata uongozi tulikuwa tunaufabya
kwa misingi ya kikabila na ndio maana kila uchao tulizidi kuteta kuwa
maisha yalikuwa magumu na maendeleo yalikuwa hayaoo tusijue tuliwachagua
viongozi kwa misingi ya kikabila na wala sio kwa misingi ya bidii na
uwezo wao qa kuongoza kwa busara na umoja na usawa . Jambo hili
lilipelwkea baadhi ya makabila huku nchini Kenya kuwa maskini huku
makabila mengine yakibaki kuwa matajiri. Hakuna aliyeweza namna ya
kumaliza ukabila huu na viongozi wote walikuwa tu wanatudanganya huku
wakifika ofisini wanaupalikia zaidi ukabila huo. Nililipenda kabila
langu na kisha nikaanza kufanya maendeleo ili angalau niwekze kukuza
kwetu kwa kuwa iwe namna gani nitarudi kule kwa kuwa huko ndipo siwezi
kubaguliwa tena kama nilivyo aguliwa kwa wenyewe.

Mayatima. Watoto walibaki bila wazazi kw akuwa wazazi wao. Watoto wengi
waliwaona wazazi wao wakioigwa risasi kwa nyuso zao na kuachwa wakiwa
hali mahututi na wengine wakaaga dunia. Hakuna aliyeweza kuchukua nafasi
za wazazi wao. Wengi waliokuwa kule mijini walibaki na kuwa mayatima
wasijue oa kuenda wala pa kuishi. Waliomboleza na wakazoea maisha yao
magumu. Wengi walibaki wakiwa omba omba kule mjini na wengine wakawa
watoto wa mitaani. Hii Leo ukipita mjini na uwaoate watoto wa mjini na
kuwauliza kilichoelekea wao kuwa kule mjini. Baina yao wengi walijipata
kule mjini ikiwa tu ndio jinsi iliyobaki wao kuishi nayo.wengu walibaki
hohehahe na wengine wakaaga dunia. Wapo waliobaki vijijini kwa misaada
ya majirani hukuwakisukima maisha yao ya kila siku. Wengi wao wapo
mashule I wakisoma na kujaribu kubadilisha maisha waliyoachiwa na wazazi
wao. Wengine wao waliachwa na watoto nyuma yao wa kuwalea jambo
linalowafanya waishi maisha ya shida angalau waone kuwa wdogo wao
wnaoata maisha. Bina ni msichana mwenye umri wa makamu. Yeye anaishi
mtaa wa dandora. Anaishi na wadogo wake wawili msichana na mvulana.
Wadogo wake pamoja na yeye waliachwa na wazazi wao wakati wa vita vya
mwaka elfu mbili na Saba hapa Kenya. Bina alikuwa akifanya biashara ya
nipe nikupe ili kuwalisha wanao. Kila usiku alikuwa anaenda Koinange ili
angalau apate mwanamume na aweze kupata angalau sukari ya watoto wao.
Mara kwa mara alikuwa akiharibu kutafuta wanaume ili wamsaidie kulisha
wanao wasije wakateseka. Alikuwa amejitolea angalau kutumiwa angalau
awalisge wanao. Siku moja alienda Koinange kutafuta mwanamume ili
angalau ajioatie Hela. Alipatana na mwanamume mmoja aliyekuwa ana haja
naye na akakubali kuenda naye kwa chumba alichokuwa anakitimia kwa
biashara yake. Alienda na mwanamume huyo na mwanamume huyo akafanya
shughuli zake ila malipo ikawa duni. Mwishowe mwanamume huyo akampiga
vita na kisha kumubaka zaidi ya jinsi walikuwa wameelewana. Siku hiyo
Bina alichoka na baada ya muda mfupi akawa mgonjwa. Alienda hospitali na
basic akaambiwa kuwa ilimfaa akatishe biashara yake ili Aishi maisha
marefu. Bina alibadilisha biashara yake na kuanza kufanya kazi ya uuzaji
nguo angalau asukume maisha. Maisha kama haya ndiyo maisha ambayo
mayatima wengi wanaishi kutokana na vita hivyo vya mwaka elfu mbili na
Saba.

Vita vya mwaka wa elfu mbili na Saba vilisababisha kusambaeatika kwa
familia. Familia mbalimbali zilisambaeatishwa na wenzao huku wenzao
wakikimbilia usalama wao na wengine wakauwawa wakati wa vita hivyo. Wapo
familia zao ziliuliwa na wengine kutokana na kutorokea usalama wao
waliwaacha wenzao na kwenda wasiweze kurudi tena. Rono ni kijana wa umri
wa makamu. Yeye yupo hapa mjini nasi na kwa wakati mrefu amekuwa
akifanya biashara ya kuuza chai. Nikija mjini nilimkuta akiishi kwa
kibanda na bibi mwingine. Mimi mwanzo mwanzo nilidhani alikuwa anaishi
na bibi yake ila baadae nilikuja kugundua kuwa huyo alikuwa ni msamaria
mwema aliyejitilea kuishi naye kwa niaba ya wazazi wake. Hii Leo Rono
anauza chai na mahamri kwa wafanya kazi huku mtaani na hiyo ndio njia ya
kipekee ya kujipati ariziki. Rono alikuwa bado anaishi kwa kike kibanda
Cha bibi yule ingawa bibi yule alikuwa ashahama tayari. Rono alikuwa
kijana mchangamfi na mara nyingi alikuwa anaelewana na watu wengi.
Binafsi nilitamani sana kumuelewa na kujua chanzo Cha yeye kuwa na
maisha yake binafsi kwa umri huo mdogo bila wazazi. Siku moja nilienda
kwake baada ya kazi na kuanza kuzungumza kuhusu maisha yake. Hakuwa wa
Rahisi kunielezwa kuhusu historia yake. Alinieleza kuwa yeye alikuwa
anaishi na wazazi wake kule mtaani maoaka vita vya mwaka wa elfu mbili
na Saba ambapo yeye na familia yake walisambaratishwa. Alinieleza kuwa
ulikuwa usiku wa manane na basic mlango wao ukabishwa. Baba yake aliamua
kifungua ili ajue ni nani alikuwa anabisha. Mara ya kwanza qalidhani
kuwa ni jirani wao alikuwa amekuwa mgonjwa na labda ndio maana alikuwa
wanabishiwa. Alipofungua mlango alipata wanaume ambao walikuwa na
vijembe mikononi. Mama alipoona hivyo alipiga kamsa na basic kuingia
chini ya kitanda. Mimi nilibaki kitandani na kuingia kwa gunia la
manguo. Baba aligongwa na akatorokea nje asiweze kuonekana tena. Sijui
jinsi mama aliondoka pale na kuenda nje. Baada ya wanaume hao kumaliza
shughuli wakiondoka na mimi nikabaki peke yangu. Sikujua kule ambapo
wazazi wangu walikuwa wameenda na basic ikabidi niende zangu pia. Tangu
hapo sikuwahi kujua ikiwa mama aliaga na baba pia aliaga na ndugu zangu
sijui waliendaje. Tangu hapo sijawahi kuona familia yangu na hapo
ilibidi nijifunze kuishi maisha yangu binafsi.

SIASA ni jambo kenye matokeo mengi sana. Matokeo haya huwa na madhara
mbalimbali kwa watu. Wapo wanosherehekea matokeo ya SIASA na wapo
wanaolia kwa sababu ya SIASA hizo. Ni kwa sababu hiyo ndio maana tuna
hisia tofauti kuhusiana na kura za mwaka wa elfu mbili na Saba. Hii Leo
kila mmoja ana sababu na hisia zake kuhusu vita hivyo. Wapo bado ambao
hawajasoma kutokana na SIASA hizo na badi wanazidi kupalilia SIASA
mbaya. Yapo mambo mbalimbali yaliyochangia vita vya mwaka wa elfu mbili
na Saba. Baadhi ya sababu hizo ni kama ifuatavyo. Ukabila. Kutokana na
utofauto wa kikabila baina ya watu ndilo jambo kuu la kusababisha vita
hivi. Walo waliohisi kuwa kabila lao lilifaa kuongoza na sio kabila
jingine. Wapo waliovmchukua nafasi hii kuhamisha watu waliokuwa sio wa
kabila lao kutoka makwao na kuiba Mali zao na kuzifanya zao. Wapo
waliotembea nchini Kenya wakiwauwa watu wa makabila mengine ili angalau
idadi ya kabila Hilo irudi chini ikilinganishwa na yao. Wengine walihisi
kuwa wlaiokuwa wanahisi kuwa wengine wa kabila jingine walikuwa
wameendelea zaidi yao na basic walifaa kutibiwa baadhi ya Mali zao.
Ukweli ni kuwa licha ya wanasiasa na makanisa nchini kutangaza umoja na
kuacha ukabila bado watu walikuwa hawtii jambo hili. Watu bafo walikuwa
na hisi za kikabila na ndio maana bita hivi vilizuka. Ndio maana watu
wakakosa manyumba na kupoteza makwao. Waliokuwa wamejenga kwa wenyewe au
kwa makabila jirani walihamishwa kamambwa jambo kililoprlejea watu Hawa
kukosa makazi na kubaki omba omba. Maisha yalibadilika na kuwa mabay
akwasababu y ukabila. Ni kupitia kwa mambo haya ndipo tuliona picha
halisi ya madhara ya ukabila kwa taifa. Ingawa hata sasa kuna ukabila
bado watu wanaweza wakaeleza madhara ambayo ukabila unaweza ukaleta kwa
nchi na ndio maana kila uchao tunaombwa tuuzike na tuishi kwa umoja na
upendo kama ndugu.

SIASA na kura pia zilisababisha vita vya mwaka wa elfu mbili na Saba kwa
kiwango kikubwa. Ndio maana hii Leo kila uchao basi tuanaombwa kufanya
SIASA kwamakuni sana. SIASA ya uchichezi haikubaliwi kwa kuwa
inawagharimu sio tu watu Bali hata taifa kwa ujumla. Kila uchao
wanasiasa wanaonywa dhidi ya maneno ya kuwaudhi watu wa maeneo fulani
kwa kuwa mambo haya ndio ualiyosababisha machafuko ya mwaka elfu mbili
na Saba. Jamii moja au mbili kujiona kuwa hawaonwi kama watu au huwa
hawaheshimiwi basi hupelekea kuleta machafuko baina ya makabila.
Vilevile ukosefu wa uwazi katika kura za Kitaifa na basic kupelekea
chama fulani kuhisi kuwa kuna mahali wanafinywa au kutofanyiwa haki.
Hapo ndipo time ya uchaguzi iliyoteuliwa yenye imejisimamaimia na basic
haiskilizi upande wowote kufanya maamuzi yake kwa kuwa ni tume tegemezi.
Tume hii pia ina uwazi kaa watu wote ili mtu asije akasema kuwa
alifichwa na jambo fulani. Vile vile tume hij imeweza kuleta Sheria kuwa
yeyote asiyetishka kuhusu matokeo ya kura anaweza akaenda na basic
kupinga kwenye mahakamani na ikiwa atashunda basi kura zitarudiwa jambo
ambalo limefanya watu waone uwelo wa haki katika kura za sikuhizi.

Baada ya machafuko ya mwaka huo basi aliyekuja kumsaidia ili mambo yawe
laini ni kofgi Annan alikuja na kuleta serikali ya nusu mkate na hapa
ndipo kiongozi wa upinzani akaamua kuleta amani nchini. Alitangaza umoja
na upendo ukasmabaa. Nchi ilirudi jinsi ilipokuwa hapo awali na basic
serikali ikaanza kazi yake ingawa Baada ya uongozi huu Katiba
ilibadilishwa na basic kukawa hakuna atena serikali ya nusu mkate bado
maisha yaliendelea. Niombi la kila mjenga kuwa jambo kililofanyika mwaka
elfu mbili na Saba lisifanyike tena huku nchini. Hii ndio maana na
sababu ya Sheria m alimbaki kuteuliwa kuongoza SIASA ili kuzuia
machafuko kama Yale. Machafuko hayo yalikuwa funzo kwetu sote na ndio
maana kila mtu hii Leo analinda laini yake katika uwanja wa SIASA.