Translate the text from Welsh to English.



 
Mae grŵp Cyngor, Canllawiau ac Arbenigedd Iechyd y Cyhoedd (PHAGE), Asiantaeth Diogelwch Iechyd y DU (UKHSA) wedi cyflwyno tystiolaeth i'r pedwar Prif Swyddog Meddygol ynghylch hyd y cyfnod hunanynysu ar gyfer achosion o COVID\-19 a'r potensial i leihau'r cyfnod hwnnw drwy ailadrodd profion dyfeisiau llif unffordd (LFD). Cynghorwyd bod cyfnod o 7 diwrnod o hunanynysu ynghyd â dau brawf llif unffordd negatif yn cael fwy neu lai yr un effaith amddiffynnol i bobl â COVID\-19 â chyfnod o 10 diwrnod o hunanynysu heb brawf llif unffordd. Mae’r dull newydd yn seiliedig ar y dystiolaeth ddiweddaraf am ba mor hir y mae achosion o COVID\-19 yn trosglwyddo’r feirws i eraill. Mae hefyd yn ffordd o gefnogi gwasanaethau cyhoeddus hanfodol a chadwyni cyflenwi dros y gaeaf gan gyfyngu ar ledaeniad y feirws. 


Daw'r cyngor hwn yng nghyd\-destun y niferoedd o achosion sy'n cynyddu’n gyflym a'r materion staffio  a welir ar draws y gwasanaethau cyhoeddus hanfodol. Felly, rwyf wedi penderfynu ar sail cyngor iechyd y cyhoedd bod y cynnydd bach yn y risg y gallai pobl heintus gael eu rhyddhau o fod yn hunanynysu yn cael ei gydbwyso gan y manteision cymdeithasol ehangach a ddaw yn sgil lleihau’r cyfnod hunanynysu ynghyd â’r potensial i’r polisi hwn gynyddu’r parodrwydd i gydymffurfio â chanllawiau hunanynysu.


O 31 Rhagfyr, os yw person yn hunanynysu fel achos positif ar hyn o bryd neu os yw person yn profi'n bositif am COVID\-19, mae’n rhaid iddynt hunanynysu am saith diwrnod.  Ar ddiwrnod chwech o hunanynysu dylent gymryd prawf llif unffordd a phrawf arall 24 awr yn ddiweddarach. Os yw canlyniadau'r ddau brawf  yn negatif, mae'n debygol nad ydynt yn heintus. 


Fodd bynnag, os yw'r naill brawf neu'r llall  a gymerir ar ddiwrnod chwech neu ddiwrnod saith yn bositif dylai’r person barhau i hunanynysu hyd nes y cânt ddau brawf llif unffordd negatif neu tan ddiwrnod 10 \-  pa un bynnag sydd gyntaf.  Mae canlyniad positif ar ddiwrnod chwech neu ddiwrnod saith yn dangos bod y person yn debygol o fod yn heintus o hyd ac felly mewn perygl o drosglwyddo coronafeirws i eraill.  


Mae'n hanfodol bod pawb yn hunanynysu ac yn defnyddio profion llif unffordd yn y ffordd a gynghorwyd i sicrhau eu bod yn amddiffyn eraill rhag y risg o gael eu heintio.


Gallwch gael profion llif unffordd drwy:


* Eu casglu o fferyllfa neu bwynt casglu lleol: Dewch o hyd i'ch fferyllfa neu bwynt casglu agosaf a’r oriau agor (ar nhs.uk).
* Eu casglu o weithleoedd neu leoliadau addysg, sydd â threfniadau i ddarparu offer profi i staff a dysgwyr.
* Archebu ar\-lein i’w cludo i’r cartref: Archebu pecynnau prawf llif unffordd cyflym i’w defnyddio gartref ar GOV.UK. Gallwch archebu un pecyn profi yn y cartref (saith  prawf) ar y tro. Bydd yn cymryd un i ddau ddiwrnod i’w cludo i’r cartref.


Bydd newidiadau gweithredol i'n system olrhain cysylltiadau yn cael eu gwneud cyn gynted â phosibl er mwyn sicrhau bod achosion positif yn derbyn y cyngor a'r arweiniad priodol. Fodd bynnag, ni fydd hyn yn digwydd ar unwaith gan fod newidiadau i'r system yn cymryd amser i’w rhoi ar waith.  


Mae Ap COVID\-19 y GIG yn parhau i gefnogi ein system Profi Olrhain Diogelu a chaiff ei ddiweddaru gyda gwybodaeth i ddefnyddwyr yr ap i'w hysbysu am y newidiadau yng Nghymru.


Rydym yn ystyried goblygiadau'r newidiadau hyn ar gyfer ein Cynllun Taliadau Cymorth Hunanynysua  byddwn yn parhau i ddarparu cymorth ariannol a chymorth ehangach i'r sawl sydd angen cymorth i hunanynysu, gan gynnwys cael gafael ar fwyd a nwyddau fferyllol. 


Mae'r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau. Pe byddai'r aelodau'n dymuno imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau am hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
The UK Health Security Agency’s (UKHSA) Public Health Advice, Guidance and Expertise (PHAGE) group has presented evidence to the four chief medical officers regarding the duration of self\-isolation for COVID\-19 cases and the potential to reduce this period with support from repeat testing with lateral flow devices (LFDs).


This advised that a 7\-day isolation period alongside two negative LFD test results has nearly the same protective effect as a 10\-day isolation period without LFD testing for people with COVID\-19\. The new approach reflects latest evidence on how long cases transmit the virus for, and supports essential public services and supply chains over the winter, while still limiting the spread of the virus.


This advice comes in the context of rapidly rising case numbers and staffing issues that are being felt across essential public services. I have therefore decided, based on public health advice, that the small increased risk of infectious people being released from isolation is balanced against the wider societal benefits from reducing the isolation period and the potential for this policy to increase compliance with isolation.


From 31 December, if a person is currently self\-isolating as a positive case or a person tests positive for COVID\-19 they must self\-isolate for seven days. On day six of isolation, they should take a lateral flow test and another test 24 hours later. If both results are negative, it is likely they are not infectious. 


However, if either of the tests taken on day six or seven are positive, the person should remain in isolation until they have had two negative lateral flow tests or day 10 – whichever is sooner. A positive result on either day six or seven indicates the person is likely to still be infectious and therefore at risk of passing on coronavirus to others.  


It is essential everyone self\-isolates and uses lateral flow tests in the way advised to ensure they protect others from the risk of infection.


You can get lateral flow tests by:


* Collecting testing kits from a pharmacy or a local collection point: Find your nearest pharmacy or collection point and opening times (on nhs.uk).
* Collecting from workplaces or education settings, which have arrangements to provide testing kits for staff and learners.
* Ordering online for home delivery: Order rapid lateral flow home test kits on GOV.UK. You can order one home testing kit (seven tests) at a time. Delivery takes one to two days.


Operational changes to our contact tracing system will be made as soon as possible to ensure that positive cases receive the appropriate advice and guidance, however this will not be immediate as system changes have a lead in time.  


The NHS COVID\-19 App continues to support our Test Trace Protect system and will be updated with information for app users to alert them to the changes in Wales.


We are considering the implications of these changes for our Self Isolation Support Scheme and we will continue to provide financial and wider support for those who need help to self\-isolate, including access to food and pharmacy goods. 


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.