Translate the text from English to Welsh.



 
As part of the Co\-operation Agreement with Plaid Cymru, the Welsh Government is working closely with local authorities to meet the commitment for every primary school pupil to receive a free school meal by 2024\.


Today’s announcement confirms the progress that has been made on the delivery and rollout of the scheme to date. The Welsh Government and Plaid Cymru are committed to implementing the scheme as quickly as possible in response to the rising cost\-of\-living crisis, and are working with local authorities to ensure the offer is rolled out as quickly as possible. £225m has been committed to secure its delivery over the next three years.


From September, Welsh Government will fund local authorities across Wales to begin rolling out their offer of a free, nutritious school meal, starting with their youngest learners. Most schools in Wales will be ready to commence the roll\-out in September to ensure that children across Wales can benefit from the offer as soon as possible.


This will mean that most children in Reception classes will start receiving universal primary free school meals from this September.  

By April 2023 the majority of children in Years 1 and 2 will also start receiving free school meals, with local authorities given the flexibility, support and funding to start delivering free school meals to those in Years 1 and 2 earlier than April if they can.


This first year of delivery will focus on building the capacity of schools to deliver this increased offer and will aim to ensure that, by the start of the Summer term, most pupils in Reception and Years 1 and 2 will be able to have a free school meal. Those in older years who are eligible for free school meals won’t be affected by the roll out of the universal scheme.


The Welsh Government and Plaid Cymru will continue to work with local authorities on plans to extend the scheme further into the 2023/24 academic year to meet the commitment for all primary school pupils to receive a free school meal by 2024\.


Jeremy Miles, the Minister for Education and the Welsh Language said:



> “No child should ever be at school hungry. Given the pressure so many families are under with the increases in the cost\-of\-living we are absolutely committed to taking practical measures to support our children and young people.
> 
> 
> “Our new programme of universal free school meals for primary children is one of the key ways we are looking to help families. Younger children are more likely to be living in relative income poverty, so we are starting with a decent free school meal for children in Reception from September, with most children in Year 1 and Year 2 also getting  free school meals by next April.
> 
> 
> “I want to thank our local authorities and schools for working with us so constructively over the past few months to help make this a reality.”


Designated Member Siân Gwenllian said:



> “This is the beginning of the roll\-out of a significant intervention that will make a real difference now and in the future – not only in terms of tackling child hunger and child poverty, but to progress our wider goals of local food production and supporting local economies.
> 
> 
> “No child should go hungry and our overriding objective is to reach as many pupils as quickly as possible, especially given the unprecedented cost\-of\-living crisis. From September thousands of additional children will receive free school meals.
> 
> 
> “This ambitious undertaking will be life\-changing for many and a significant help to families across the country – showing how by working together we’re delivering for Wales and making a real difference on the ground.”







Translation:


 
Fel rhan o’r Cytundeb Cydweithio Llafur/Plaid Cymru, mae Llywodraeth Cymru yn cydweithio ag awdurdodau lleol i weithredu’r ymrwymiad, sef bod holl ddisgyblion cynradd yn cael prydau ysgol am ddim erbyn 2024\.


Mae’r cyhoeddiad heddiw yn dangos y cynnydd sydd wedi ei wneud o ran cyflwyno a gweithredu’r cynllun hyd ym. Mae Llywodraeth Cymru a Plaid Cymru yn benderfynol o weithredu’r cynllun cyn gynted â phosibl, o gofio’r argyfwng costau byw, ac maent yn cydweithio ag awdurdodau lleol i sicrhau bod y cynnig yn cael ei gyflwyno cyn gyflymed ag y bo modd. Mae £225m wedi’i neilltuo ar gyfer hyn dros y tair blynedd nesaf.


O fis Medi, bydd Llywodraeth Cymru yn rhoi arian i awdurdodau lleol ledled Cymru i’w helpu i gychwyn cynnig prydau ysgol maethlon, am ddim, gan ddechrau gyda’r dysgwyr ieuengaf. Bydd y rhan fwyaf o ysgolion yng Nghymru yn barod i gychwyn y cynnig ym mis Medi, er mwyn sicrhau bod plant ar draws Cymru yn elwa ar y cynnig cyn gynted â phosibl.


Bydd hyn yn golygu y bydd y rhan fwyaf o blant mewn dosbarthiadau Derbyn yn dechrau derbyn prydau ysgol am ddim mewn ysgolion cynradd o fis Medi.


Erbyn mis Ebrill 2023 bydd y rhan fwyaf o blant ym Mlynyddoedd 1 a 2 hefyd yn dechrau cael prydau ysgol am ddim, gydag awdurdodau lleol yn cael yr hyblygrwydd, y cymorth a'r cyllid i ddechrau darparu prydau ysgol am ddim i'r rhai ym Mlynyddoedd 1 a 2 yn gynharach nag Ebrill os oes modd. 


Bydd y flwyddyn gyntaf hon yn canolbwyntio ar feithrin gallu ysgolion i gyflwyno'r cynnig cynyddol hwn a bydd yn anelu at sicrhau, erbyn dechrau tymor yr haf, y bydd y rhan fwyaf o ddisgyblion yn y Dosbarth Derbyn a Blynyddoedd 1 a 2 yn gallu cael prydau ysgol am ddim. Ni fydd cyflwyno'r cynllun cyffredinol yn effeithio ar y rhai mewn blynyddoedd hŷn sy'n gymwys i gael prydau ysgol am ddim.


Bydd Llywodraeth Cymru a Plaid Cymru yn parhau i gydweithio ag awdurdodau lleol ar gynlluniau i ymestyn y cynllun ymhellach i flwyddyn academaidd 2023/24 i gyflawni'r ymrwymiad i bob disgybl ysgol gynradd gael pryd ysgol am ddim erbyn 2024\.


Dywedodd Jeremy Miles, Gweinidog y Gymraeg ac Addysg:



> “Ni ddylai plentyn fyth fod yn llwgu yn yr ysgol. Gyda llawer o deuluoedd yn teimlo’r esgid yn gwasgu oherwydd yr argyfwng costau byw, rydym wedi ymrwymo'n llwyr i gymryd camau ymarferol i gefnogi ein plant a'n pobl ifanc.
> 
> 
> “Mae ein rhaglen newydd o brydau ysgol am ddim i blant cynradd yn un o'r ffyrdd allweddol yr ydym yn ceisio helpu teuluoedd. Mae plant ifanc yn fwy tebygol o fod yn byw mewn tlodi incwm cymharol, felly rydym yn dechrau gyda phrydau ysgol am ddim i ddosbarth Derbyn o fis Medi, ac yna bydd y rhan fwyaf o blant Blwyddyn 1 a Blwyddyn 2 hefyd yn cael prydau ysgol am ddim erbyn mis Ebrill nesaf.
> 
> 
> “Hoffwn ddiolch i awdurdodau lleol ac ysgolion am gydweithio â ni mewn ffordd adeiladol dros y misoedd diwethaf i’n helpu i wireddu hwn.”


Dywedodd yr Aelod Dynodedig, Siân Gwenllian:



> “Dyma ddechrau’r gwaith o weithredu ymyriad sylweddol sy’n mynd i wneud gwahaniaeth go iawn nawr ac yn y dyfodol – nid yn unig o ran taclo llwgu ymysg plant a thlodi plant, ond mewn perthynas â’n nodau ehangach, sef cynhyrchu bwyd yn lleol a chefnogi economïau lleol.
> 
> 
> “Ni ddylai’r un plentyn lwgu, a’r nod gyffredinol o gyrraedd y nifer fwyaf o ddisgyblion â phosibl, cyn gynted â phosibl, yn enwedig yn sgil yr argyfwng costau byw nas gwelwyd mo’i fath o’r blaen. O fis Medi, bydd miloedd yn rhagor o blant yn cael prydau ysgol am ddim.
> 
> 
> “Bydd yr ymrwymiad uchelgeisiol hwn yn newid bywyd llawer o bobl ac yn help sylweddol i deuluoedd ledled y wlad, ac mae’n dangos sut y gallwn gyda’n gilydd wneud gwahaniaeth gwirioneddol ar lawr gwlad.”