Translate the text from English to Welsh.



 
In his 2018 Labour Leadership Manifesto ‘21st Century Socialism’ the First Minister proposed the establishment of a new ‘Community Bank of Wales’, owned by its members, on a one\-member\-one\-vote basis, to ensure banking services are available across the country, including rural areas.


Traditional banks are retreating from communities across Wales at an increasing rate, which is leaving a serious gap in services for localities, especially for small business needing short\-term loans or overdrafts to help them survive and thrive, and citizens looking to access cash and banking services. The negative impact of the high street banks deserting our communities is being felt across the board but particularly in Rural Wales and by the most vulnerable groups in today’s society. 


Action taken by the commercial banking sector is likely to exacerbate regional inequality and this government is committed to ensuring that the public interest and wider society in Wales does not suffer consequently.


The National Assembly’s Economy, Infrastructure and Skills Committee has in the past week published its review ‘Access to Banking’ and the report captures many of the challenge facing banking in Wales and offers a wide range of persuasive recommendations which the Welsh Government will examine closely. The report is clear of the need for intervention, particularly as bank closures are likely to affect certain marginalised and financially disadvantaged groups disproportionally.


This Government has already provided significant support to ensure that both businesses and our citizens are able to continue to access banking services where they are lost within their communities through both Credit Unions and the Post Office network. Whilst these institutions provide much needed support they are of course limited in their ability to replace many of the services previously offered by the banks.


The Welsh Government is now actively supporting a partnership created between Banc Cambria and the Community Savings Bank Association (CSBA) to test the feasibility of establishing a community bank for Wales. The CSBA is a Co\-operative Society registered with the Financial Conduct Authority (FCA) and was created with the sole purpose of establishing a network of approximately 19 independent, customer owned, profitable, regional banks across the UK through a ‘bank in a box’ model and to act as a focal point for cooperation. There are currently 11 CSBA potential banks at various stages of progress, including Banc Cambria.


To reduce the risk, cost and timescale of establishing the network of banks, the CSBA has financed and led the preparation of the constitutional documents, IT Systems, branch designs, business plan, payment system links, product specifications and banking license application documents needed.


The process of launching a new bank takes time and is complex in terms of satisfying the regulatory framework established through the Prudential Regulatory Authority (PRA) and Financial Conduct Authority (FCA). This process is likely to take around two years to complete but is broken down into a number of manageable phases and involves close liaison with many external stakeholders as well as the PRA.


Banc Cambria is currently engaged in the first phase of work which includes a detailed project plan, stakeholder engagement, initial market assessment and feasibility study with the assistance of both the Development Bank of Wales and Cardiff University. This will help determine the potential scale of the Welsh market and initial feasibility to acquire a customer base of sufficient size that would support the financial viability of the bank.   


This initial work scheduled for completion by the end of 2019 and subject to satisfactory results and further due diligence will lead into a second, more comprehensive piece of market research that will include market and consumer testing. The outcome of this analysis will support the development of the bank’s business model and in particular the suite of products that it is likely to offer to its customers. 


Completion of this work will lead to Banc Cambria progressing its application for Authorisation with the PRA and FCA, this is expected to occur during summer 2020\. The CSBA will work with the Banc Cambria project team and Board in providing advice and guidance as it progresses towards applying to the PRA/FCA for its banking licence. The CSBA is already supporting three other regional community banks in England (London, South West and Avon) who are at a more advanced stage of development and this offers shared learning opportunities together with potential risk mitigation as Banc Cambria will be able to learn from any earlier hurdles faced by the others. 


It is important to note that a banking license will only be granted once the regulators are fully satisfied that the business model is sound and that Banc Cambria has secured the necessary minimum funds required to capitalise the bank from a potential combination of private, public or institutional investors. Authorisation by PRA/ FCA is structured and the due diligence process is extremely tough but one which gives extra confidence to public bodies and others who are likely to back this bank financially. If secured, Banc Cambria anticipates a launch date between mid 2021 and early 2022\. 


I will continue to keep Assembly Members updated on progress.







Translation:


 
Yn ei Faniffesto ar gyfer Arweinyddiaeth y Blaid Lafur yn 2018, 'Sosialaeth yr 21ain Ganrif', gwnaeth Prif Weinidog Cymru gynnig sefydlu 'Banc Cymunedol’ newydd yng Nghymru, sy'n eiddo i'w aelodau, ar sail un aelod, un bleidlais, i sicrhau bod gwasanaethau bancio ar gael ledled y wlad, gan gynnwys mewn ardaloedd gwledig.


Mae banciau traddodiadol yn cilio fwyfwy o gymunedau ledled Cymru, gan adael bwlch difrifol o ran gwasanaethau mewn ardaloedd lleol, yn enwedig ar gyfer busnesau bach sydd angen benthyciadau tymor byr neu orddrafftiau i'w helpu i oroesi a ffynnu, a dinasyddion sy’n chwilio am fynediad at arian parod a gwasanaethau bancio.  Bydd effaith negyddol banciau'r stryd fawr yn cefnu ar ein cymunedau yn cael ei theimlo ymhob man ond yn arbennig yng nghefn gwlad Cymru a chan y grwpiau sydd fwyaf agored i niwed yn y gymdeithas heddiw. 


Mae camau gweithredu a gymerir gan y sector bancio masnachol yn debygol o waethygu anghydraddoldeb rhanbarthol ac mae'r Llywodraeth hon yn ymrwymedig i sicrhau nad yw budd y cyhoedd a'r gymdeithas ehangach yng Nghymru yn dioddef o ganlyniad i hynny.


Yn ystod yr wythnos ddiwethaf, mae Pwyllgor yr Economi, Seilwaith a Sgiliau'r Cynulliad Cenedlaethol wedi cyhoeddi ei adolygiad 'Mynediad at Fancio' ac mae'r adroddiad yn nodi nifer o'r heriau sy'n wynebu'r byd bancio yng Nghymru ac mae'n cynnig amrywiaeth eang o argymhellion sy'n llawn perswâd y bydd Llywodraeth Cymru'n eu harchwilio'n fanwl.  Mae'r adroddiad hwn yn glir bod angen ymyrryd, yn enwedig gan fod cau banciau'n debygol o effeithio ar rai grwpiau ymylol a grwpiau sydd o dan anfantais ariannol mewn modd anghymesur.


Mae'r Llywodraeth hon eisoes wedi rhoi cymorth sylweddol i sicrhau bod busnesau a'n dinasyddion yn gallu parhau i gael mynediad at wasanaethau bancio pan fyddant wedi diflannu o'u cymunedau drwy Undebau Credyd a rhwydwaith Swyddfa'r Post. Er bod y sefydliadau hyn yn rhoi cymorth sydd ei angen yn fawr mae'r rhain wrth gwrs wedi'u cyfyngu o ran eu gallu i gymryd lle llawer o'r gwasanaethau a gynigiwyd gan fanciau cyn hyn.


Mae Llywodraeth Cymru bellach yn weithredol o ran cefnogi partneriaeth a grëwyd rhwng Banc Cambria a'r Community Savings Bank Association (CSBA) i brofi dichonolrwydd sefydlu banc cymunedol i Gymru.  Mae'r CSBA yn Gymdeithas Gydweithredol a gofrestrwyd gyda'r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA) a chafodd ei greu gyda'r unig ddiben o sefydlu rhwydwaith o oddeutu 19 banc annibynnol, proffidiol, rhanbarthol sy'n eiddo i gwsmeriaid, ledled y DU, drwy fodel 'banc mewn bocs' ac i weithredu fel canolbwynt ar gyfer cydweithredu.  Ar hyn o bryd mae 11 banc posibl CSBA sydd ar gamau gwahanol o ran eu datblygiad, gan gynnwys Banc Cambria.


Er mwyn lleihau'r risg, y gost a'r amserlen o ran sefydlu'r rhwydwaith o fanciau, mae'r CSBA wedi ariannu ac arwain y gwaith paratoi ar gyfer dogfennau cyfansoddiadol, systemau TGCh, cynlluniau cangen, cynllun busnes, dolenni systemau talu, manylebau cynnyrch a'r dogfennau cais am drwydded fancio angenrheidiol.


Mae'r broses o lansio banc newydd yn cymryd amser ac mae'n gymhleth o ran bodloni'r fframwaith rheoleiddio a sefydlwyd drwy Awdurdod Rheoleiddio Prudential (PRA) a'r Awdurdod Ymddygiad Ariannol (FCA).  Mae'r broses hon yn debygol o gymryd oddeutu dwy flynedd i'w chwblhau ond mae wedi'i rhannu'n sawl cam hylaw ac mae'n cynnwys cysylltiad agos â llawer o randdeiliaid allanol yn ogystal â'r PRA.


Ar hyn o bryd mae Banc Cambria yn cymryd rhan yng ngham cyntaf y gwaith sy'n cynnwys cynllun prosiect manwl, ymgysylltu â rhanddeiliaid, asesiad marchnad cychwynnol ac astudiaeth ddichonoldeb gyda chymorth Banc Datblygu Cymru a Phrifysgol Caerdydd. Bydd hyn yn helpu i benderfynu ar raddfa posibl marchnad Cymru a'r dichonoldeb cychwynnol o ran caffael sylfaen cwsmeriaid sy'n ddigon mawr i gefnogi hyfywedd ariannol y banc.   


Mae'r gwaith cychwynnol hwn ar y gweill i'w gwblhau erbyn diwedd 2019, ac yn amodol ar ganlyniadau boddhaol a diwydrwydd dyladwy pellach bydd yn arwain at ail ddarn mwy cynhwysfawr o waith ymchwil i’r farchnad a fydd yn cynnwys profi'r farchnad a'r defnyddwyr. Bydd canlyniad y dadansoddiad hwn yn cefnogi datblygu model busnes y banc ac yn arbennig y gyfres o gynnyrch y mae'n debygol o gynnig i'w gwsmeriaid. 


Bydd cwblhau'r gwaith hwn yn arwain at Fanc Cambria yn datblygu ei gais am Awdurdodiad gyda'r PRA a'r FCA, a disgwylir y bydd hyn yn digwydd yn ystod haf 2020\.  Bydd y CSBA yn gweithio gyda thîm prosiect a Bwrdd Banc Cambria i ddarparu cyngor ac arweiniad wrth iddo fwrw ati i wneud cais i'r PRA/FCA am ei drwydded fancio. Mae'r CSBA eisoes yn cefnogi tri banc cymunedol arall yn Lloegr (Llundain, de\-orllewin Lloegr ac Avon) sydd wedi datblygu ymhellach a bydd hwn yn cynnig cyfleoedd dysgu cyffredin ynghyd â lliniaru risg posibl gan y bydd Banc Cambria yn gallu dysgu o unrhyw rwystrau cynnar a wynebwyd gan y lleill. 


Mae'n bwysig nodi y bydd trwydded fancio ond yn cael ei rhoi pan fydd y rheoleiddwyr yn hollol fodlon bod y model busnes yn gadarn a bod Banc Cambria wedi diogelu'r isafswm cyllid angenrheidiol sy'n ofynnol i gyfalafu'r banc o gyfuniad posibl o fuddsoddwyr preifat, cyhoeddus neu sefydliadol. Mae awdurdodiad gan y PRA / FCA wedi'i strwythuro ac mae'r broses diwydrwydd dyladwy yn heriol iawn ond mae'n un sy'n rhoi hyder ychwanegol i gyrff cyhoeddus ac eraill sy'n debygol o gefnogi'r banc hwn yn ariannol. Pe bai'n cael ei ddiogelu, mae Banc Cambria'n rhagweld dyddiad lansio rhwng canol 2021 ac yn gynnar yn 2022\. 


Byddaf yn parhau i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau'r Cynulliad am hynt y gwaith hwn.