Translate the text from English to Welsh.



 
* new vision sets out how the Welsh Government, the retail sector and trade unions will work together to develop a successful, innovative, sustainable and resilient sector
* retail is Wales’ biggest private sector employer, providing jobs to more than 114,000 people across the country
* vision sets out ambitions to ensure retail remains at the heart of Welsh communities by offering people fair work and real career opportunities
* includes measures to help the sector overcome workforce recruitment and retention challenges caused by the COVID\-19 pandemic and the UK’s exit from the EU, alongside the impact on operating costs and consumer habits caused by the cost\-of\-living crisis.


The shared strategic vision for the retail sector sets out how the Welsh Government, the sector and trade unions will work together in social partnership to ensure retail has a bright and sustainable future in Wales, which provides fair and rewarding career opportunities for its current and future workers.


The retail sector is hugely important to the Welsh economy. It is Wales’ largest private sector employer, providing jobs to more than 114,000 people, contributing 6% of Wales’ GVA.


The Welsh Government values the jobs, goods, community services and benefits the sector provides. Ministers are committed to working with partners to support a sustainable and prospering retail sector that remains at the heart of Welsh communities, which offers people fair work and real career opportunities.


The changing face of our town centres is vital to retail and in turn our town centres need a successful and resilient retail sector. 


The vision outlines the major challenges facing the sector, and defines the key areas where action is needed.


These include:


* improving career opportunities within retail, with a commitment to progressively improving pay, terms and conditions beyond statutory minimums, ideally through collective bargaining
* greater job security, particularly in ensuring workers being offered guaranteed hours and sufficient notice of changes in shift patterns.
* retail becoming an exemplar of workforce equality, diversity and inclusion – with proactive steps taken to address under\-representation, occupational segregation and pay gaps
* ensuring fair working conditions and a safe working environment, with retail workers having an effective voice in decisions that affect them and their working conditions
* ensuring Wales’ town centres and high streets are thriving, through interventions such as investment, including ‘Transforming Towns’ regeneration investment, support for non\-domestic rates and, through the Welsh Government’s Town Centre First approach, making these settings the preferred location for workplaces and services
* addressing skills shortages. Building on the Welsh Government’s Plan for Employability and Skills and in partnership with the sector and trades unions, Ministers are committed to helping to provide the sector with a future\-proofed workforce. The plan sets out actions to both upskill existing workers and attract new entrants to the sector
* helping retailers to seize the opportunities of decarbonisation and digitalisation by, for example, reducing their reliance on fossil fuels, minimising the carbon footprint of their supply chains and investing in and maximising the potential use of digital technology.


Economy Minister, Vaughan Gething and Deputy Minister for Social Partnership, Hannah Blythyn, are jointly launching the vision today during a visit to independent bookshop, Storyville and Boots the Chemist in Pontypridd town centre.


Economy Minister, Vaughan Gething said:



> “Retail in Wales is hugely important to our economy, our communities, and our well\-being as a nation. Retail is all around us in every part of Wales \- in every village, town and city. We very much value the jobs, goods, community services and benefits it provides.
> 
> 
> “Our appreciation of the retail sector, as a cornerstone of the foundational economy, has only grown through the COVID\-19 pandemic \- but we know a successful and resilient retail sector does not happen by accident. That’s why it is important we nurture the environment in which it can grow and adapt, especially in response to shift to a more circular economy.
> 
> 
> “The shared vision we are launching today commits the Welsh Government and the retail sector to an ongoing dialogue and close working to rise to the challenges ahead. We know there are no quick fixes, easy solutions, or infinite budgets. What we do have, however, is a willingness to work in social partnership, with the Welsh Government, employers, business representative bodies and trade unions working together to understand where we are now, where we want to get to, and how we can get there.
> 
> 
> “The Welsh Government is determined to improve the quality of life and the conditions that will make Wales an attractive place for individuals and businesses to plan their futures. I firmly believe the retail sector has a vibrant future, and will continue to be a key player within the Welsh economy.”


Deputy Minister for Social Partnership, Hannah Blythyn said:



> “The retail sector is heavily dependent on its workforce. A better deal for retail workers – better pay, better terms and conditions, better training and better career prospects will help the retail sector overcome workforce recruitment and retention challenges, particularly at a time of high employment. This will help project retail as a long\-term career of choice and equip the workforce to deliver even better levels of customer service. 
> 
> 
> “We must ensure retail workers have a genuine voice, predominantly through their trade unions, in helping to shape their working conditions and the future of work in the sector. Embedding the spirit of social partnership – where businesses and trade unions work together – must be a cornerstone of the retail sector of tomorrow.”


Sara Jones, Head of the Wales Retail Consortium said:



> “The retail vision provides welcome recognition of the retail industry, and our workforce, by the Welsh Government. The covid pandemic shone a spotlight on just how important a role our retailers play, as drivers of the economy and as community champions at the heart of our towns. The industry continues to face structural challenges that have only been accelerated over the last two years, however we know that there are opportunities to flourish and to create sustainable high streets and ensure retail remains a career of choice for many.
> 
> 
> “The sector has a strong tradition of innovating and being at the forefront of new ideas, to the benefit of Welsh customers, and we look forward to building on these foundations in a truly collaborative approach with policymakers and leaders at all levels. Whether it be through the industry’s Climate Action Roadmap, Diversity and Inclusion Charter, or our significant charitable giving, retailers are continuously looking at ways to promote equality and opportunity for our workforce, suppliers and our communities, and be an effective contributor to society. We look forward to the next stage of the retail vision and the WRC being a key partner in delivering on these aspirations.”


Nick Ireland, Usdaw Regional Secretary said:



> “We have been working with the Welsh Government and our social partners for some time on how we can together tackle long established issues in the retail industry and we are delighted with the vision that they have announced today. The industry as a whole was struggling before COVID\-19 with record numbers of shop closures and job losses, so the ongoing commitment to support high streets and regenerate town centres is crucial.
> 
> 
> “We not only need to secure jobs through helping the retail industry to prosper, but they must be good jobs with decent pay, that promote equality and bring an end to insecure contracts, which we have consistently called for in our ‘New Deal for Workers’ campaign. That is best achieved through collective bargaining with trade unions, which is an important part of this vision for retail in Wales.
> 
> 
> “Usdaw stands ready to build on the work we have done with the Welsh Government, business representative groups and  by engaging with retail employers and seeking to deliver a highly motivated, well\-trained and respected workforce. For too long retail work has been undervalued, this vision gives us the opportunity to change that and give Welsh retail staff the dignity they deserve.”


The strategic vision will be followed by a delivery\-focussed action plan in the coming months.







Translation:


 
* gweledigaeth newydd sydd yn nodi sut bydd Llywodraeth Cymru, y sector manwerthu ac undebau llafur yn cydweithio er mwyn datblygu sector cryf, cynaliadwy, arloesol a llwyddiannus
* manwerthu yw cyflogwr sector preifat mwyaf Cymru – yn darparu swyddi i fwy na 114,000 o bobl ar draws y wlad
* mae’r weledigaeth yn gosod uchelgeisiau i sicrhau bod manwerthu yn aros wrth wraidd cymunedau Cymru drwy gynnig gwaith teg a chyfleoedd gyrfa gwirioneddol i bobl
* mae’n cynnwys mesurau i helpu’r sector oresgyn yr heriau recriwtio a chadw staff a achoswyd gan bandemig Covid a’r DU yn ymadael â’r Undeb Ewropeaidd, yn ogystal â’r effaith ar gostau gweithredu ac arferion defnyddwyr o ganlyniad i’r argyfwng costau byw


Mae’r Weledigaeth Strategol a Rennir ar gyfer y Sector Manwerthu yn nodi sut bydd Llywodraeth Cymru, y sector ac undebau llafur yn cydweithio mewn partneriaeth gymdeithasol er mwyn sicrhau dyfodol disglair a chynaliadwy i’r sector manwerthu yng Nghymru, fydd yn darparu cyfleoedd gyrfa teg sydd yn rhoi boddhad i weithwyr presennol y sector, a gweithwyr y dyfodol.


Mae’r sector manwerthu yn hynod bwysig i economi Cymru. Y sector hwn yw cyflogwr sector preifat mwyaf Cymru, yn darparu swyddi i fwy na 114,000 o bobl, ac yn cyfrannu 6% o Werth Ychwanegol Gros Cymru.


Mae Llywodraeth Cymru yn gwerthfawrogi’r swyddi, y nwyddau, y gwasanaethau cymunedol a’r buddiannau a gynigir gan y sector. Mae Gweinidogion wedi ymrwymo i weithio gyda phartneriaid i gefnogi sector manwerthu cynaliadwy a ffyniannus sydd yn parhau wrth wraidd cymunedau Cymru, ac sy’n cynnig gwaith teg a chyfleoedd gyrfa gwirioneddol i bobl.


Mae’r newid mawr yng nghanol ein trefi yn hanfodol i’r sector manwerthu, felly mae angen sector manwerthu cydnerth a llwyddiannus ar ganol ein trefi. 


Mae’r Weledigaeth yn amlinellu’r heriau sylweddol sy’n wynebu’r sector, ac yn diffinio’r meysydd allweddol lle mae angen gweithredu.


Mae’r rhain yn cynnwys:


* gwella cyfleodd gyrfa o fewn y sector manwerthu, gydag ymrwymiad i wella tâl, telerau ac amodau yn gynyddol y tu hwnt i isafsymiau statudol, yn ddelfrydol drwy gydfargeinio
* gwell sicrwydd swyddi, yn enwedig o ran sicrhau bod gweithwyr yn cael cynnig oriau wedi’u gwarantu a digon o rybudd os oes newid ym mhatrymau eu shifftiau
* y sector manwerthu yn dangos esiampl o gydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant ymhlith y gweithlu \- lle cymerir camau rhagweithiol i fynd i'r afael â diffyg cynrychiolaeth, gwahanu galwedigaethol a bylchau cyflog
* sicrhau amodau gwaith teg ac amgylchedd gwaith diogel, a rhoi llais effeithiol i weithwyr manwerthu mewn penderfyniadau sy’n effeithio arnyn nhw a’u hamodau gwaith
* sicrhau fod canol trefi a’r stryd fawr yng Nghymru yn ffynnu, drwy ymyraethau fel buddsoddiadau, gan gynnwys buddsoddiad adfywio ‘Trawsnewid Trefi’, cymorth ar gyfer ardrethi annomestig, a thrwy ddull gweithredu Canol Trefi yn Gyntaf Llywodraeth Cymru, gan sicrhau mai’r lleoliadau hyn yw’r lleoliadau a ffefrir ar gyfer gweithleoedd a gwasanaethau
* mynd i’r afael â’r bylchau mewn sgiliau. Gan adeiladu ar Gynllun Cyflogadwyedd a Sgiliau Llywodraeth Cymru ac mewn partneriaeth â’r sector ac undebau llafur, mae Gweinidogion wedi ymrwymo i gynorthwyo i ddarparu gweithlu sy’n barod ar gyfer y dyfodol i’r sector. Mae’r cynllun yn nodi camau gweithredu i uwchsgilio gweithwyr presennol a denu newydd ddyfodiaid i’r sector
* cynorthwyo manwerthwyr i fanteisio ar y cyfleoedd ddaw o ddatgarboneiddio a digideiddio drwy, er enghraifft, leihau eu dibyniaeth ar danwyddau ffosil, gan leihau ôl troed carbon eu cadwyni cyflenwi a buddsoddi mewn technoleg ddigidol a chynyddu’r defnydd posibl ohoni.
* mae Gweinidog yr Economi, Vaughan Gething a’r Dirprwy Weinidog Partneriaeth Gymdeithasol, Hannah Blythyn, yn lansio’r Weledigaeth ar y cyd heddiw yn ystod ymweliad â siop lyfrau annibynnol Storyville a siop Boots yng nghanol tref Pontypridd.


Dywedodd Gweinidog yr Economi, Vaughan Gething:



> “Mae manwerthu yng Nghymru yn hynod bwysig i'n heconomi, ein cymunedau a'n llesiant fel cenedl. Mae manwerthu o'n cwmpas ym mhob man, ym mhob rhan o Gymru, ym mhob pentref, tref a dinas – rydym yn gwerthfawrogi'r swyddi, y nwyddau, y gwasanaethau cymunedol a'r buddiannau a gynigir gan y sector. 
> 
> 
> “Yn sgil pandemig y coronafeirws, rydym yn gwerthfawrogi'r sector manwerthu hyd yn oed yn fwy fel un o gonglfeini yr economi sylfaenol. Fodd bynnag, gwyddom nad yw sector manwerthu llwyddiannus a chadarn yn cael ei greu drwy hap a damwain. Dyna pam mae'n bwysig ein bod yn meithrin amgylchedd lle gall ddatblygu ac addasu, yn enwedig mewn ymateb i'r newid i economi fwy cylchol.
> 
> 
> “Mae’r weledigaeth gyffredin rydym yn ei lansio heddiw yn ymrwymo Llywodraeth Cymru a’r sector manwerthu i ddeialog barhaus a chydweithio er mwyn mynd i’r afael â’r heriau sydd o’n blaenau. Rydym yn ymwybodol iawn nad oes unrhyw atebion cyflym, datrysiadau hawdd na chyllidebau diderfyn. Fodd bynnag, rydym yn barod i weithio mewn partneriaeth gymdeithasol â Llywodraeth Cymru, cyflogwyr, cyrff sy'n cynrychioli busnesau ac undebau llafur, gan gydweithio i ddeall ble rydym ar hyn o bryd, ble rydym am fynd a sut y gallwn gyrraedd yno.
> 
> 
> “Mae Llywodraeth Cymru yn benderfynol o wella safon byw a’r amodau fydd yn gwneud Cymru yn lle atyniadol i unigolion a busnesau gynllunio eu dyfodol. Rwy’n gwbl bendant bod gan y sector manwerthu ddyfodol llewyrchus, ac y bydd yn parhau i fod yn rhan allweddol o economi Cymru.”


Dywedodd y Dirprwy Weinidog Partneriaeth Gymdeithasol, Hannah Blythyn:



> “Mae'r sector manwerthu yn dibynnu'n sylweddol ar ei weithlu. Bydd gwell bargen i weithwyr manwerthu – cyflog gwell, telerau ac amodau gwell, hyfforddiant gwell a rhagolygon gyrfa gwell – yn helpu'r sector manwerthu i oresgyn heriau recriwtio a chadw gweithlu, yn enwedig yn ystod cyfnod o gyfradd cyflogaeth uchel. Bydd hyn o gymorth i hyrwyddo manwerthu fel dewis gyrfa hirdymor a galluogi'r gweithlu i ddarparu lefelau hyd yn oed yn well o wasanaeth cwsmeriaid. 
> 
> 
> “Rhaid inni sicrhau bod gweithwyr manwerthu yn cael llais gwirioneddol, yn bennaf drwy eu hundebau llafur, i gynorthwyo i lywio eu hamodau gwaith a dyfodol gwaith yn y sector. Rhaid i ysbryd partneriaeth gymdeithasol – lle mae busnesau ac undebau llafur yn gweithio mewn modd adeiladol i gyflawni eu hamcanion – fod yn un o gonglfeini sector manwerthu y dyfodol.”


Dywedodd Sara Jones, Pennaeth Consortiwm Manwerthu Cymru:



> “Mae’r Weledigaeth Manwerthu yn gydnabyddiaeth dderbyniol gan Lywodraeth Cymru o’r diwydiant manwerthu a’n gweithlu. Dangosodd y pandemig inni rôl mor bwysig mae’n manwerthwyr yn ei chwarae, fel gyrwyr yr economi a hyrwyddwyr cymunedol wrth wraidd ein trefi. Mae’r diwydiant yn parhau i wynebu heriau strwythurol sydd wedi cynyddu dros y ddwy flynedd ddiwethaf, fodd bynnag rydym yn gwybod bod cyfleoedd i ffynnu a chreu stryd fawr gynaliadwy, ac i sicrhau bod manwerthu’n parhau’n ddewis gyrfa i nifer o bobl.
> 
> 
> “Mae traddodiad cryf o arloesi ac arwain ar syniadau newydd yn y sector, er budd cwsmeriaid Cymru, ac rydym yn edrych ymlaen at adeiladu ar y sylfeini hyn drwy gydweithio â gwneuthurwyr polisi ac arweinwyr ar bob lefel. Boed trwy Gynllun Gweithredu ar Hinsawdd y diwydiant, y Siarter Amrywiaeth a Chynhwysiant, neu drwy ein cyfraniadau elusennol sylweddol, mae manwerthwyr yn edrych ar ffyrdd o hyrwyddo cydraddoldeb a chyfleoedd ar gyfer ein gweithlu, ein cyflenwyr a’n cymunedau yn barhaus, a ffyrdd o gyfrannu’n effeithiol at gymdeithas. Edrychwn ymlaen at gam nesaf y Weledigaeth Manwerthu ac at fod yn bartner allweddol wrth gyflawni’r dyheadau hyn.”


Dywedodd Nick Ireland, Ysgrifennydd Rhanbarthol USDAW:



> “Rydym wedi bod yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru a’n partneriaid cymdeithasol am gryn amser ar sut gallwn gydweithio i daclo problemau sydd wedi hen sefydlu yn y diwydiant manwerthu ac rydym yn falch iawn o’r Weledigaeth maent wedi ei chyhoeddi heddiw. Roedd y diwydiant cyfan yn ei chael hi’n anodd cyn Covid\-19, gyda niferoedd mwy nag erioed o siopau yn cau a swyddi’n cael eu colli, felly mae’r ymrwymiad parhaus hwn i gefnogi’r stryd fawr ac i adfywio canol trefi yn hollbwysig.
> 
> 
> “Rhaid inni ddiogelu swyddi drwy helpu’r diwydiant manwerthu i ffynnu, ond  rhaid iddynt hefyd fod yn swyddi da gyda chyflog teg, sy’n hyrwyddo cydraddoldeb ac yn rhoi terfyn ar gontractau ansefydlog, sef yr hyn rydym wedi ymgyrchu droso yn barhaus yn ein hymgyrch ‘Bargen Newydd i Weithwyr’. Y ffordd orau o wneud hynny yw cydfargeinio gydag undebau llafur, sy’n rhan bwysig o’r Weledigaeth hon ar gyfer manwerthu yng Nghymru.
> 
> 
> “Mae USDAW yn barod i adeiladu ar y gwaith rydym wedi ei wneud gyda Llywodraeth Cymru, grwpiau cynrychioli busnesau a thrwy ymgysylltu gyda chyflogwyr manwerthu a cheisio darparu gweithlu llawn cymhelliant sydd wedi ei hyfforddi yn dda, ac sydd yn cael ei barchu. Does dim digon o werthfawrogiad wedi bod o waith manwerthu ers amser maith, mae’r Weledigaeth hon yn rhoi cyfle inni newid hynny a rhoi i staff manwerthu Cymru yr urddas maent yn ei haeddu.”


Bydd cynllun gweithredu sy’n canolbwyntio ar gamau gweithredu yn dilyn y Weledigaeth Strategol yn y misoedd nesaf.