Translate the text from Welsh to English.



 
Roeddwn yn bresennol yn 33ain cyfarfod y Cyngor Prydeinig\-Gwyddelig yn Nulyn ar 15 Tachwedd. Roedd y Dirprwy Weinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn gwmni imi. Y Taioseach, Leo Varadkar TD, oedd yn cadeirio’r cyfarfod. Ymysg pobl eraill a oedd yno roedd y Gwir Anhrydeddus Julian Smith AS, Ysgrifennydd Gwladol Gogledd Iwerddon; y Gwir Anrhydeddus Nicola Sturgeon ASA, Prif Weinidog yr Alban; a Phrif Weinidogion Jersey, Guernsey ac Ynys Manaw. Roedd uwch\-weision sifil o Ogledd Iwerddon hefyd yn bresennol fel arsylwyr.


Roedd disgwyl y byddai Canghellor Dugiaeth Caerhirfryn, y Gwir Anrhydeddus Michael Gove AS, yn arwain dirprwyaeth Llywodraeth y DU, ond tynnodd yn ôl y diwrnod cynt. Mae’n siomedig fod y Prif Weinidog wedi methu bod yn bresennol eto. Fodd bynnag, cawsom ein sicrhau bod Mr Johnson, pe bai’n dychwelyd i’r swydd, yn edrych ymlaen at fod yn bresennol yn y dyfodol.


Thema’r cyfarfod hwn oedd Camddefnyddio Sylweddau. Mae’r Dirprwy Weinidog wedi bod mewn trafodaeth ryngweinidogol adeiladol a llawn gwybodaeth ar y pwnc hwn, ac fe wnaeth y Cyngor drafod y mater hefyd. Cytunodd y Cyngor bod hwn yn fater arbennig o briodol a defnyddiol i’r Cyngor Prydeinig\-Gwyddelig ei ystyried: mae’r heriau sy’n wynebu pob gweinyddiaeth yn debyg, ac mae manteision amlwg yn deillio o rannu ein dulliau gweithredu a’n profiadau.


Yn anorfod, roedd y drafodaeth ar Ddatblygiadau Gwleidyddol Diweddar yn canolbwyntio’n bennaf ar Brexit, sy’n parhau i achosi llawer o bryder i’r holl aelod\-weinyddiaethau mewn ffyrdd gwahanol. Wrth gyfrannu at y drafodaeth, cyflwynais dri phwynt:


* Dylai’r Cytundeb Ymadael a’r Datganiad Gwleidyddol terfynol gael eu cyfeirio at etholwyr Prydain er mwyn penderfynu arnynt mewn refferendwm, gan roi’r dewis iddynt rhwng ymadael yn unol â’r telerau a negodwyd neu barhau i fod yn aelod o’r Undeb Ewropeaidd. Yn y cyfamser, dywedais fy mod yn credu, ar sail y bleidlais a gafwyd ar 22 Hydref 2019, na fyddai Cynulliad Cymru yn rhoi cydsyniad deddfwriaethol i’r Bil Cytundeb Ymadael fel y’i cyhoeddwyd
* Beth bynnag fo’r penderfyniad ar Brexit yn y pen draw, byddai’r Deyrnas Unedig yn parhau i fod yn gymdeithas wirfoddol o bedair gwlad, a byddai gofyn ailstrwythuro cyfansoddiad y DU yn sylweddol pe bai am oroesi
* Byddai’r Cyngor Prydeinig\-Gwyddelig yn dal i fod yn elfen hanfodol o’n trefniadau cyfansoddiadol a’i bod hi yn awr, ugain mlynedd ar ôl cyfarfod cyntaf y Cyngor, yn adeg briodol i adolygu ei rôl, yn enwedig yng nghyd\-destun Brexit. Cytunodd y Cyngor â’r asesiad hwn, a gofynnwyd i’r Ysgrifenyddiaeth gyflwyno papur trafod ar gyfer ystyriaeth bellach


Hefyd o dan yr eitem hon ar yr Agenda, rhoddodd Ysgrifennydd Gwladol Gogledd Iwerddon adroddiad ar y trafodaethau rhynglywodraethol a rhyngbleidiol diweddaraf ynghylch adfer datganoli yng Ngogledd Iwerddon. Fe wnaeth atgoffa’r Cyngor bod 13 Ionawr 2020 yn ddyddiad cau statudol pwysig ar gyfer y trafodaethau hyn. Pe na fyddai modd cytuno erbyn y dyddiad hwnnw, yn gyfreithiol byddai hynny bron yn anorfod yn arwain at alw am etholiadau newydd yng Ngogledd Iwerddon.


Roedd hon yn gyfres werthfawr a phwysig o drafodaethau yr oedd yr holl aelod\-weinyddiaethau wedi cyfrannu ati.


Darllenwch y cyfathrebiad ar y cyd a gyhoeddwyd ar ôl y cyfarfod (ar britishirishcouncil.org)


Bydd y Cyngor yn cyfarfod eto yn yr Alban fis Mehefin nesaf.







Translation:


 
I attended the 33rd meeting of the British Irish Council in Dublin on 15 November. I was accompanied by the Deputy Minister for Health and Social Services. The Taioseach, Leo Varadkar TD, chaired the meeting. Other attendees included the Rt Hon Julian Smith MP, Secretary of State for Northern Ireland; the First Minister of Scotland, Rt. Hon Nicola Sturgeon MSP; and the Chief Ministers of Jersey, Guernsey and the Isle of Man. Senior civil servants from Northern Ireland also attended as observers.


It had been expected that the Chancellor of the Duchy of Lancaster, the Rt Hon Michael Gove MP, would lead the UK Government delegation, but he withdrew the day before. It remains a source of disappointment that the Prime Minister once again failed to attend; we were however assured that if Mr Johnson is returned to office, he looks forward to attending in the future.


The theme of this meeting was Misuse of Substances. The Deputy Minister attended a constructive and informative inter\-Ministerial discussion on this topic, and the Council also discussed the matter. The Council agreed that this was a particularly appropriate and useful matter for BIC consideration: the challenges facing each administration are similar, and there is clear benefit in our sharing approaches and experiences.


Inevitably the discussion on Recent Political Developments largely focused on Brexit, which in different ways remains a matter of major concern to all of the member administrations. In contributing to the debate, I made three points:


* That the Withdrawal Agreement and Political Declaration in final form should be remitted to the British electorate for decision in a referendum,  so providing a choice between the UK’s withdrawal in accordance with the negotiated terms or its continuing membership of the European Union. In the meantime, I gave it as my view that, based on the vote taken on 22 October 2019,the National Assembly would not give its legislative consent to the Withdrawal Agreement Bill as introduced;
* That, whatever might be the ultimate decision on Brexit, the United Kingdom remained a voluntary association of four nations, and that the UK required significant constitutional reconstruction if it was to survive; and
* That the British Irish Council would remain an essential component of our constitutional arrangements, and that now, twenty years after its first meeting, was an appropriate time to review its role, particularly in the context of Brexit. The Council agreed with this assessment, and the Secretariat has been asked to bring forward a discussion paper for further consideration.


Also under this Agenda item the Secretary of State for Northern Ireland reported on the latest inter\-government and inter\-party discussions about restoration of devolution in Northern Ireland. He reminded the Council that 13 January 2020 represented an important statutory deadline for these discussions, and that a failure to agree by that date would as a matter of law almost inevitably lead to the calling of new Northern Ireland elections.


This was a valuable and important set of discussions, to which all member administrations actively contributed.


Read the joint communiqué that was issued after the meeting (on britishirishcouncil.org)


The Council will meet again in Scotland next June.