Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy’n awyddus i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau am hynt y gwaith o ddatblygu Llwybr Canser Sengl. Mae hwn yn ddull blaengar yn y DU sydd wrth wraidd ein dull gweithredu cenedlaethol ar gyfer gwella canlyniadau canser yng Nghymru. Drwy Rwydwaith Canser Cymru, mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio gyda thimau canser i weld a oes ffordd well o fesur hyd yr amser y mae pobl yn aros i gael triniaeth ganser. Yn dilyn y gwaith hwn, canfuwyd bod achos cryf iawn dros fesur amseroedd aros am driniaeth ganser mewn modd gwahanol.


Nid yw system sy’n mesur dau amser aros am driniaeth ganser bob amser yn rhoi darlun digon cywir o daith y claf o’r adeg pan geir yr amheuaeth gyntaf bod ganddo ganser. Gwelwyd bod gwahanu pobl drwy eu rhoi ar ddau lwybr amser aros gwahanol – achosion brys pan geir amheuaeth o ganser ac achosion felly nad ydynt yn rhai brys – yn system sydd wedi ei chynllunio’n seiliedig ar y math o leoliad lle y gwelir y claf gyntaf. Nid oedd gan gyrff y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) y data na’r adnoddau gwybodaeth o fewn y system honno i gynllunio eu gwasanaethau’n briodol. Hefyd, gwelwyd bod gormod o amrywiadau yn y modd yr oedd llwybrau canser yn gweithredu, a bod hynny’n debygol o gyfrannu at wahaniaethau mewn canlyniadau.


Ym mis Tachwedd 2018, cyhoeddais y byddai GIG Cymru yn cyflwyno Llwybr Canser Sengl, a fyddai’n dechrau o’r union adeg y ceir amheuaeth o ganser gyntaf. Mae’r mesur amser aros 62\-diwrnod newydd hwn yn cynnwys cleifion sydd wedi cael eu cyfeirio ymlaen o ofal sylfaenol a chleifion y canfyddir bod ganddynt ganser wrth iddynt dderbyn gofal mewn ysbyty. Y peth pwysicaf am


y llwybr newydd yw bod y Llwybr Canser Sengl hwn yn dechrau ar yr union adeg pan geir amheuaeth o ganser gyntaf – sef y ‘pwynt amheuaeth’ – waeth ym mha leoliad y mae’r unigolyn yn ymwneud â’r system iechyd. Felly, mae’r Llwybr Canser Sengl yn ffordd lawer cywirach o fesur yr amser y mae cleifion yn aros i gael triniaeth yn ein system iechyd.


Cafwyd cymorth clinigol eang i’r newid hwn yn ogystal â chefnogaeth gan Gynghrair Canser Cymru, sy’n dod ag elusennau canser ynghyd.


Cafodd llawer o waith ei gyflawni ers mis Tachwedd 2018 i benderfynu sut y gellid cofnodi gwybodaeth am y mesur newydd hwn ac i roi ar waith y system adrodd ar ei gyfer. Fis Awst 2019, cafodd y ffigurau cyntaf eu cyhoeddi ac roedd y rhain yn rhoi gwell ddealltwriaeth inni o’r amser go iawn y mae’n ei gymryd i gleifion gael diagnosis a thriniaeth, ac felly sut y mae’r mesur hwn yn ei gwneud yn haws i’r system ymateb a gwella. Nid yw hyn yn helpu neb i guddio perfformiad – yn wir, mae’n fesur mwy heriol. Er mwyn sicrhau bod tryloywder llawn, mae GIG Cymru wedi parhau i gofnodi’r amseroedd aros gwreiddiol ar gyfer cael triniaeth ganser. Mae’n glir o’r metrigau hynny sut mae’r un daith gan y claf yn edrych ar y ddau lwybr gwreiddiol o’u cymharu â’r Llwybr Canser Sengl newydd. Mae’r gwahaniaeth yn y ffigurau’n darparu’r dystiolaeth bellach y mae ei hangen i gefnogi’r ddadl dros fabwysiadu Llwybr Canser Sengl. Bellach, gallwn weld yn fwy eglur nag erioed o’r blaen faint o amser y mae’n ei gymryd i achos lle y ceir amheuaeth o ganser gael ei gyfeirio at ddibenion ymchwilio, ac i’r driniaeth ddechrau.


Wrth inni yn awr ailddechrau cyhoeddi ystadegau swyddogol, rwyf wedi penderfynu, o fis Chwefror 2021 ymlaen, mai dim ond yn erbyn y Llwybr Canser Sengl y byddwn yn adrodd ac ni fyddwn yn adrodd y mesurau blaenorol mwyach. Wedi inni wrando ar glinigwyr, rwyf wedi penderfynu hefyd na fydd y Llwybr Canser Sengl yn cynnwys unrhyw addasiadau – byddwn yn adrodd ar yr amser aros gwirioneddol. Ar hyn o bryd, gellir addasu llwybrau pan fydd claf yn mynd ar ei wyliau, pan na all fynd i’w apwyntiadau neu os oes arno angen driniaethau sefydlogi. Bydd y ffactorau hyn yn cael eu cynnwys wrth adrodd yn awr felly bydd yr amseroedd aros yn adlewyrchu’r amser gwirioneddol a brofodd y claf.


Gan gadw hyn mewn cof, 75% fydd ein targed mesur perfformiad cychwynnol tan fis Mawrth 2022\. Rwy’n disgwyl i’r targed hwn gael ei adolygu tuag at i fyny mewn blynyddoedd sydd i ddod.


Y Llwybr Canser Sengl yw’r llwybr cyntaf o’i fath yn y DU ar gyfer mesur amseroedd aros am driniaeth ganser, ond yn bwysicach na hynny, mae’n darparu platfform uchelgeisiol o ran trawsnewid gofal canser. Mae’r adnoddau gwybodaeth fusnes newydd, sy’n cefnogi’r Llwybr Canser Sengl, hefyd yn galluogi GIG Cymru i olrhain a rheoli pobl y mae amheuaeth bod ganddynt ganser, a hynny mewn modd llawer mwy manwl. Bydd hyn yn caniatáu i’r GIG sicrhau bod ei wasanaethau’n fwy ymatebol i anghenion y claf, a’i fod yn darparu gofal mewn modd mwy amserol. Mae cael gwared ar amrywiadau yn y gofal clinigol a ddarperir yn ganolog i’n dull gweithredu ar gyfer sicrhau ansawdd a chysondeb wrth wella canlyniadau clinigol. Er mwyn cefnogi’r Llwybr Canser Sengl, mae ein cymuned glinigol wedi dod ynghyd i gytuno ar y llwybrau cenedlaethol mwyaf effeithiol ar gyfer trin tiwmorau sy’n datblygu mewn gwahanol rannau o’r corff. Mae hynny’n golygu bod clinigwyr arbenigol wedi pennu’r hyn a ddylai gael ei ddarparu wrth drin canser y fron, canser y coluddyn, neu ganser yr ysgyfaint – waeth lle yng Nghymru y mae’r claf wedi cael diagnosis.


Mae’r llwybrau hyn, y credir eu bod y rhai mwyaf effeithlon posibl, wedi cael eu datblygu ar ôl cyrraedd consensws, a byddant yn caniatáu i wasanaethau ymuno’n raddol â ffordd fwy safonol o ddarparu gofal. Mae’r llwybrau hyn yn llwybrau darparu gofal ac iddynt amser penodedig uchelgeisiol iawn, a byddant yn cymryd amser i ymwreiddio. Byddwn yn defnyddio ein rhaglen adolygu gan gymheiriaid mewn perthynas â thriniaethau canser er mwyn gweld sut y maent yn cael eu gweithredu. Er mwyn cefnogi ymddiriedolaethau a byrddau iechyd wrth iddynt weithredu’r dull newydd hwn o wella gofal a chanlyniadau, rwyf hefyd wedi cyhoeddi cyllid ychwanegol o £3m y flwyddyn am bum mlynedd. Bydd y buddsoddiad £15m hwn yn helpu i roi’r llwybrau tra effeithlon hyn ar waith. Mae rhan fwyaf y buddsoddiad hwn yn canolbwyntio ar newid elfen ddiagnostig y llwybr – gan gyflymu’r broses o roi diagnosis drwy wneud mwy o ddefnydd o lwybrau sy’n symud yn syth at brofion, neu drwy ymgorffori proses o gyfeirio ymlaen ar unwaith.


Mae hwn yn blatfform pwysig i wasanaethau canser yng Nghymru adeiladu arno, er bod angen inni gydnabod maint y galw y mae GIG Cymru yn ei wynebu. Yn ystod y flwyddyn galendr ddiwethaf, roedd dros 120,000 o gyfeiriadau trywydd brys, sef cynnydd o fwy na 50,000 ar gyfer yr un cyfnod pum mlynedd yn ôl. Mae angen ymchwilio’n drwyadl i’r holl achosion hyn, er mwyn dod o hyd i’r 6\-7% o gleifion y mae ganddynt ganser. At ei gilydd, mae oddeutu 19,000 o bobl y flwyddyn yn cael diagnosis newydd, sy’n golygu bod angen iddynt gael gofal cymhleth, arbenigol, a sensitif. Rwy’n gwybod pa mor galed y mae ein staff yn gweithio i fodloni’r galw hwnnw.


Er bod y cyfraddau goroesi wedi gwella cyn COVID\-19, bydd y pandemig wedi cael effaith niweidiol ar ganlyniadau. Mae’n atgyfnerthu’r ffaith bod angen diwygio a gwella gwasanaethau ar draws GIG Cymru gan gynnwys gwasanaethau canser. Bydd y Llwybr Canser Sengl yn ein galluogi i fynd i’r afael ag amrywiadau, a gwella canlyniadau a phrofiad y claf.







Translation:


 
I would like to update members on the development of the Single Cancer Pathway. This is a ground breaking approach within the UK at the heart of our national approach to improving cancer outcomes in Wales. The Welsh Government worked with cancer teams, through the Wales Cancer Network, to determine if there was a better way of measuring the length of time people wait for cancer treatment. Following this work I agreed that there is a compelling case to measure cancer waiting times differently.


Our two cancer waiting times were not always capturing the patient’s journey from when cancer was first suspected. We found that separating people into two different waiting time pathways – urgent and non\-urgent suspected cancer – was more designed to suit the system based on where the patient presented. NHS bodies didn’t have the data and the system intelligence tools to properly plan their services. In addition, we found there was too much variation in how cancer pathways operate and that this is likely to contribute to differences in outcomes.


In November 2018, I announced that NHS Wales would introduce a Single Cancer Pathway, starting from the moment a cancer is first suspected. This new 62\-day waiting time measure includes patients referred from primary care or found to have cancer in hospital care. But most importantly of all, this new Single Cancer Pathway starts when cancer is first suspected – at the ‘point of suspicion’ – no matter how a person presents to the health system. The Single Cancer Pathway is therefore a much more accurate way of measuring the times to treatment our patients are experiencing in the health system.


There has been widespread clinical support for this change and support from the Wales Cancer Alliance which brings cancer charities together.


A lot of work has gone on since November 2018 to determine how this new measure could be recorded and to put in place the means of reporting it. In August 2019, the first figures were published. These gave us a much better understanding of the real time it is taking for our patients to be diagnosed and treated. This measure provides a much greater opportunity for the system to respond and improve. This is not about hiding performance – indeed it is a more challenging measure. To ensure there is complete transparency, NHS Wales has continued to report the original cancer waiting times. It is clear from these metrics what the same patient journey looks like on the original two pathways compared to the new Single Cancer Pathway. The difference in those figures provided further evidence to support the adoption of the Single Cancer Pathway. We can now see more accurately than ever before how long it takes for a suspected cancer to be referred, investigated and for treatment to be started.


As we now restart the publication of official statistics I have decided that from February 2021, we will report only against the Single Cancer Pathway and will no longer report the previous measures. Having listened to clinicians I have also decided that the Single Cancer Pathway will not include any adjustments – we will report the real wait. At present pathways can be adjusted when a patient takes a holiday, is unable to attend their appointment or needs stabilising treatment. These will now be included in the reporting so the waits reported will reflect the real wait that the patient experienced.


With this in mind our starting performance measure until March 2022 will be 75%. I expect the performance measure to be revised upwards in subsequent years.


The Single Cancer Pathway is a UK first for measuring waiting times for cancer but more importantly it provides an ambitious platform for transforming cancer care. The new business intelligence tools underpinning the Single Cancer Pathway will allow NHS Wales to track and manage people with suspected cancer in much greater detail. This will allow the NHS to plan its services much more around the needs of the patient and provide more timely care. Tackling variation in how clinical care is delivered is at the heart of our approach to quality and to consistently achieving better clinical outcomes. In order to support the Single Cancer Pathway, our clinical community has come together and agreed nationally optimised pathways of care for tumours developing in various parts of the body. This means that expert clinicians have set out what should be delivered for breast or bowel or lung cancer – no matter where in Wales someone is diagnosed.


These ‘optimised pathways’, developed through clinical consensus, will allow services to gradually converge on a more standardised way of delivering care. These are highly ambitious, timed pathways of care which will take time to embed. We will use our cancer peer review programme to see how these are being implemented. To support health boards and trusts in this new method of improving care and outcomes I have announced an additional £3m allocation per year for five years. This £15m investment will assist in the implementation of these optimised pathways. Most of this investment has been focused on changing the diagnostic element of the pathway – shortening it by making greater use of straight\-to\-test pathways or building in immediate onward referral – in order to speed up the diagnostic phase.


This is an important platform for cancer services in Wales to build on but we must recognise the scale of demand that NHS Wales faces. During the last calendar year there were over 120,000 urgent route referrals, an increase of more than 50,000 for the same period five years ago. These all need to be thoroughly investigated to find the 6\-7% of these people who actually will have cancer. Altogether, around 19,000 people per year are being newly diagnosed and requiring complex, expert and compassionate care. I know how hard our staff are working to meet that demand.


Whilst survival rates improved prior to covid\-19, the pandemic will have an adverse impact on outcomes. It reinforces the need to reform and improve services across NHS Wales including cancer services.  The Single Cancer Pathway will enable us to tackle variation, improve outcomes and deliver better experience for patients.