Translate the text from Welsh to English.



 
Mae sefydlu Oriel Gelf Gyfoes Genedlaethol yn un o brif ymrwymiadau Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru a’r Cytundeb Cydweithio gyda Plaid Cymru.


Mae’r cynlluniau yn cynnwys:


* rhwydwaith o orielau ledled Cymru a fydd yn sicrhau mwy o fynediad i’r casgliad cenedlaethol ac yn dod â chelf gyfoes yn nes at gymunedau
* bydd Orielau Lletya, Amgueddfa Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, yn parhau i gynnal ac arddangos casgliad celf cenedlaethol Cymru
* oriel angor a fydd yn sicrhau wyneb cyhoeddus amlwg i’r oriel gelf gyfoes genedlaethol.


Mae’r gwaith i fwrw ati â’r ymrwymiad yn mynd rhagddo drwy gydweithio rhwng Cyngor Celfyddydau Cymru, Amgueddfa Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae’r tri phartner wedi bod yn gweithio gyda lleoliadau sy’n cael eu hystyried yn rhan o rwydwaith gwasgaredig o orielau ledled Cymru.


Mae naw lleoliad wedi cyrraedd y rhestr fer fel aelodau o’r rhwydwaith o orielau ledled Cymru lle gall pobl weld y casgliad cenedlaethol yn agos at eu cartrefi. Mae pob un o’r lleoliadau yn cael eu hasesu’n fanylach.


Dyma’r lleoliadau:


* Canolfan y Celfyddydau Aberystwyth
* Oriel Gelf Glynn Vivian, Abertawe
* MOSTYN, Llandudno
* Amgueddfa ac Oriel Gelf Casnewydd
* Oriel Davies, y Drenewydd
* Oriel Myrddin, Caerfyrddin
* Plas Glyn\-y\-Weddw, Pwllheli
* Canolfan Grefft Rhuthun
* STORIEL, Bangor


Bydd gwaith manylach yn awr yn llywio dull graddol ar gyfer pob galeri a fydd o bosibl yn ymuno â’r rhwydwaith.


Yr orielau lletya yw’r rheini sydd naill ai’n lletya’r casgliad cenedlaethol ar hyn o bryd neu’n bwriadu ei letya ac sy’n rhan o’r seilwaith presennol yng Nghymru. Yn eu plith mae  Amgueddfa Cymru Caerdydd, ac o bosibl yn Llanberis a Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth. Bydd eu cynnwys yn cynyddu mynediad pellach at gelf gyfoes o Gymru.


Mae gwaith hefyd yn mynd rhagddo i ganfod oriel angor posibl. Ym mis Medi 2022, cawsom gyfanswm o 14 o ddatganiadau o ddiddordeb gan y sector cyhoeddus i fod yn safle angor i’r Oriel Gelf Gyfoes Genedlaethol. Gwahoddwyd pum ardal awdurdod lleol: Wrecsam, Abertawe, Merthyr Tudful, Casnewydd a Chaerdydd, i ddatblygu eu cynlluniau ymhellach.


Yn ystod mis Chwefror 2023, gan adeiladu ar y gwaith gyda’r sector cyhoeddus, gwahoddwyd y trydydd sector hefyd yng Nghymru i gyflwyno datganiadau o ddiddordeb ar gyfer unrhyw safleoedd sy’n cyd\-fynd â’r meini prawf. Mae’r datganiadau o ddiddordeb hyn yn cael eu hystyried ar hyn o bryd.


Dywedodd Dawn Bowden, Dirprwy Weinidog y Celfyddydau, Chwaraeon a Thwristiaeth:



> Mae’r casgliad cenedlaethol yn perthyn i bawb yng Nghymru. Bydd y model newydd yn galluogi pobl i edrych ar y casgliad yn eu cymunedau eu hunain, gan hefyd sicrhau bod rhagor o bobl ledled Cymru, y DU a hyd yn oed yn rhyngwladol yn gallu cael gwell cyfleoedd i fwynhau’r casgliad cenedlaethol.
> 
> 
> “Bydd hyn yn fodd o hybu’r economi ymwelwyr a chefnogi busnesau a swyddi lleol gan roi Cymru ar y map yn rhyngwladol.”


Dywedodd Siân Gwenllian, yr Aelod Dynodedig:



> Mae'r argyfwng costau byw parhaus yn dangos pa mor bwysig yw hi ein bod yn gwneud ein casgliad cenedlaethol o gelf yn hygyrch i bobl mewn cymunedau ledled ein gwlad. Dylai celf wych fod i bawb ac mae ein hymrwymiad ar y cyd i sefydlu Oriel Gelf Gyfoes Genedlaethol yn ymwneud â chreu mwy o fynediad i bawb wrth arddangos ein hartistiaid talentog tu hwnt.


Mae tri phenodiad newydd hefyd wedi’u gwneud er mwyn datblygu’r gwaith ymhellach. Mae Mandy Williams\-Davies wedi’i phenodi yn Gadeirydd Annibynnol y Bwrdd Prosiect, mae Gillian Mitchell wedi’i phenodi yn Gyfarwyddwr y Prosiect ac mae Ceri Jones wedi’i phenodi yn Gyfarwyddwr Creadigol.







Translation:


 
Establishing a National Contemporary Art Gallery is a key commitment of the Welsh Government’s Programme for Government and the Co\-operation Agreement with Plaid Cymru. 


The plans include:


* a network of galleries across Wales that will provide increased access to the national collection and bring contemporary art closer to communities
* host galleries, Amgueddfa Cymru and National Library of Wales, will continue to hold and display Wales’ national art collection
* an anchor gallery that will provide a prominent public face for the national contemporary art gallery.


The commitment is being made possible through a collaboration between the Arts Council of Wales, Amgueddfa Cymru and the National Library of Wales. The three partners have been working with different venues which are being considered as part of the dispersed network of galleries across Wales. 


Nine venues across Wales have been shortlisted to be members of the network of galleries, these will be places where people can view the national collection closer to their homes. Each of the venues are now undergoing a more detailed assessment.


These are:


* Aberystwyth Arts Centre, Aberystwyth
* Glynn Vivian Art Gallery, Swansea
* MOSTYN, Llandudno
* Newport Museum \& Art Gallery, Newport
* Oriel Davies, Newtown
* Oriel Myrddin, Carmarthen
* Plas Glyn\-y\-Weddw, Pwllheli
* Ruthin Craft Centre, Ruthin
* STORIEL, Bangor


More detailed work will now inform a phased approach to each of the galleries potentially joining the network.


Host galleries are those which either currently host, or plan to host the national collection, and are part of the current infrastructure in Wales. They include National Museum Cardiff,  potentially the National Slate Museum in Llanberis and the National Library of Wales in Aberystwyth. Their inclusion will further increase access to contemporary Welsh art.


Work is also underway to find a potential anchor gallery. In September 2022, 14 expressions of interest were received to become the anchor site for the National Contemporary Art Gallery. Five local authority areas: Wrexham, Swansea, Merthyr Tydfil, Newport and Cardiff, were invited to develop their plans further.


In February 2023, the third sector in Wales were also invited to submit expressions of interests for any sites that match the criteria. These expressions of interest are currently being considered.


Deputy Minister for Arts, Sport and Tourism, Dawn Bowden said:



> The national collection belongs to everyone in Wales. The new model will allow people to explore the collection within their own communities, whilst also ensuring more people across Wales, the UK and even internationally can have improved access to the national collection.
> 
> 
> It will help to boost the visitor economy, support local businesses and jobs, and put Wales on the map internationally.


Designated Member, Sian Gwenllian, said:



> The ongoing cost\-of\-living crisis shows how important it is that we make our national collection of art freely accessible to people in communities across our country. Great art should be for everyone and our joint commitment to establish a National Contemporary Art Gallery is about creating greater access for all whilst showcasing our talented immensely talented artists.


Three new appointments have also been made to take the work forward. Mandy Williams\-Davies has been appointed as Independent Chair of the Project Board, Gillian Mitchell has been appointed Project Director and Ceri Jones as Creative Director.