Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, mae Llywodraeth Cymru yn lansio cronfa newydd, sef y Gronfa Arloesi i Arbed, a fydd yn gweithredu ochr yn ochr â’n cronfa lwyddiannus, Buddsoddi i Arbed.  
  
Mae hon yn fenter bwysig yng nghyd\-destun y Papur Gwyn ar Ddiwygio Llywodraeth Leol, a gyhoeddwyd y mis diwethaf. Ar adeg pan fo cyllidebau’n lleihau, mae newid yn rhywbeth angenrheidiol yn hytrach na ddewisol. Wrth fod adnoddau’n prinhau a’r galw’n cynyddu, rhaid i’r holl wasanaethau cyhoeddus feddwl a gweithio yn wahanol os ydym am barhau i ddarparu gwasanaethau ar y lefel y mae ei hangen ar ein dinasyddion.    
  
Bydd y gronfa newydd, Arloesi i Arbed, y mae Llywodraeth Cymru wedi neilltuo £5m ar ei chyfer, yn galluogi sefydliadau i ymchwilio i syniadau a’u treialu. Nid yw’r gronfa newydd hon yn disodli’r gronfa hynod lwyddiannus, Buddsoddi i Arbed, sydd wedi bod ar waith ers 2009 ac sydd wedi rhoi cymorth i fwy na 160 o brosiectau sydd â gwerth cyfanredol o £157m. Yn ogystal â’r £5m, a fydd ar gael drwy Arloesi i Arbed yn 2017\-18, bydd £15m pellach ar gael drwy’r Gronfa Buddsoddi i Arbed.       
  
Mae Arloesi i Arbed yn bartneriaeth unigryw rhwng Llywodraeth Cymru ac Y Lab – sydd ei hunan yn bartneriaeth rhwng Prifysgol Cymru a’r elusen arloesi, Nesta. Hefyd byddwn yn gweithio gyda Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru. Mae hon yn drefniadaeth a fydd yn tynnu ynghyd llywodraeth, sefydliad arloesi arweiniol, sefydliad y mae ei allu ymchwil yn cael ei gydnabod yn rhyngwladol, a’r trydydd sector yng Nghymru.   
  
Bydd y gronfa newydd yn darparu cyllid y mae’n rhaid ei ad\-dalu a chyllid nad oes rhaid ei ad\-dalu. Bydd yr elfen nad oes rhaid ei had\-dalu yn helpu sefydliadau i greu prototeipiau, a’u profi eu mwyn datblygu newidiadau cymhleth ac arloesol i’r ffordd y mae gwasanaethau’n cael eu darparu. Bydd Nesta a Phrifysgol Caerdydd yn gweithio’n agos gyda sefydliadau sy’n cyflwyno cynigion. Bydd yr adnoddau a’r profiad y byddwn yn tynnu arnynt yn caniatáu inni helpu i ddatblygu amrywiaeth ehangach o brosiectau arloesol nag sydd wedi digwydd yn y gorffennol.   
  
Bydd yr holl feysydd yn y sector cyhoeddus a’r trydydd sector yng Nghymru yn gymwys i wneud cais am gyllid gan y Gronfa Arloesi i Arbed. Rydym yn gobeithio gweld amrywiaeth o brosiectau yn cyflwyno ceisiadau, a fydd yn cynhyrchu arbedion sy’n rhyddhau arian ar gyfer ei ail\-fuddsoddi mewn gwasanaethau. Dylai’r ceisiadau fod yn rhai a fydd yn gwella canlyniadau i bobl, gan gynnwys gwella ansawdd eu bywyd, a dylent ymdrin â syniadau y gellid eu cyflwyno’n ehangach. Bwriedir iddo fod yn esiampl o sut y gallwn ddefnyddio ymchwil i ddatblygu dulliau gweithredu a ffyrdd o weithio newydd er mwyn creu newid yn y sector cyhoeddus.  
  
Rydym yn gobeithio cael mwy o brofiad o ran pa ymyriadau cymhleth sy’n gweithio a pha rai nad ydynt yn gweithio, er mwyn meithrin dealltwriaeth yn eu cylch. Defnyddir y gwersi a ddysgir o bob prosiect i lywio syniadau yn y dyfodol, a byddwn yn sicrhau bod unrhyw wybodaeth berthnasol ar gael yn rhwydd.     
  
Bydd cynrychiolwyr o bob un o’r sefydliadau partner yn dechrau gwaith ar y gronfa newydd ar unwaith. Byddaf yn rhoi gwybod i Aelodau’r Cynulliad ynghylch unrhyw ddatblygiadau yn y dyfodol.





Translation:


 
Today, the Welsh Government is launching a new Innovate to Save fund, which will operate alongside our successful Invest to Save fund.  

  

This is an important initiative in the context of the White Paper on Local Government Reform, which was published last month. At a time of reducing budgets, change is a necessity not a choice. More scarce resources and growing demand means all public services must think and work differently if we are to continue to provide the level of services which citizens need.    

  

The new Innovate to Save fund, which the Welsh Government will support with a £5m investment, will enable organisations to test and explore ideas. It does not replace the established and extremely successful Invest to Save fund, which has been operating since 2009 and has supported more than 160 projects with an aggregate value of £157m. In addition to the £5m, which will be available through Innovate to Save in 2017\-18, a further £15m will be available through Invest to Save.      

  

Innovate to Save is a unique partnership between the Welsh Government and Y Lab – itself a partnership between Cardiff University and the innovation charity Nesta. We will also work with the Wales Council for Voluntary Action. This is an arrangement which will bring together government, a leading innovation organisation, an organisation with an internationally\-recognised research capability and the third sector in Wales.  

  

The new fund will provide repayable and non\-repayable grant funding. The non\- repayable element will support organisations to prototype, test and develop complex and innovative changes to the way in which services are delivered. Nesta and Cardiff University will work closely with organisations submitting proposals. The resources and experience we will be drawing on will allow us to bring forward a wider range of innovations than has been the case in the past.  

  

All areas of the Welsh public and third sectors will be eligible to apply for Innovate to Save funding. We hope to see a range of projects coming forward, which will generate cash\-releasing savings to be re\-invested in services; improve outcomes for people, including quality of life and be able to be rolled out more widely. It is also intended to provide a lead in how we use research to develop and deliver new approaches and ways of working to create change in the public sector.  

  

We hope to gain more experience and understanding of which complex interventions work and which do not. Lessons learned from each project will help to shape future ideas and will be made widely available.    

  

Representatives from each of the partner organisations will start work on the new fund immediately. I will update Assembly Members about progress in the future.