Translate the text from Welsh to English.



 
Bydd yr Aelodau yn ymwybodol bod datblygu Cynllun Gweithredu HIV a mynd i'r afael â'r stigma sy'n gysylltiedig â'r feirws yn ymrwymiadau yn ein Rhaglen Lywodraethu. Mae'n arbennig o briodol gwneud y datganiad cynnydd blynyddol cyntaf hwn ynglŷn â'r Cynllun Gweithredu HIV ar yr un diwrnod y mae'r Senedd yn nodi Diwrnod AIDS y Byd.


Ar 7 Mawrth eleni, lansiwyd y Cynllun Gweithredu HIV sy’n cynnwys 30 o gamau gweithredu i geisio cyflawni nod Sefydliad Iechyd y Byd o roi diwedd ar achosion newydd o HIV erbyn 2030\. Cafodd y Cynllun tair blynedd o hyd ei lunio ar y cyd â phartneriaid o'r GIG, y sectorau gwirfoddol a chymunedol ac, yn hollbwysig, bobl sy'n byw gyda HIV. Mae'r dull hwn o gydweithio wedi parhau wrth inni roi'r Cynllun ar waith. Hoffwn ddiolch i bartneriaid allweddol, yn arbennig y byrddau iechyd, Iechyd Cyhoeddus Cymru, Ymddiriedolaeth Terrence Higgins a Llwybr Carlam Cymru am eu cyfraniad gwerthfawr sy'n golygu bod nifer o'r 30 o'r camau gweithredu eisoes wedi'u cyflawni.


Mae llawer o'r gwaith o weithredu'r Cynllun wedi’i wneud gan bum grŵp yn y ffrydiau gwaith canlynol: Profi ac Atal, Hyfforddiant ac Addysg, Cymorth gan Gymheiriaid, sefydlu Llwybr Carlam Cymru, a Mesur Llwyddiant. Ers mis Mai, mae'r rhain wedi cyfarfod yn rheolaidd ac maen nhw'n adrodd i Grŵp Goruchwylio Gweithredu y Cynllun Gweithredu HIV.


Ers lansio'r Cynllun wyth mis yn ôl, mae cynnydd sylweddol eisoes wedi'i wneud. Hoffwn dynnu sylw at rai o'r camau allweddol sydd eisoes wedi'u cyflawni ac sy'n cael effaith drawsnewidiol ar y ffordd rydym yn ymdrin â HIV yng Nghymru:


* Rydym wedi sicrhau bod Cymru yn Genedl Llwybr Carlam sy'n golygu mai Cymru yw'r drydedd Genedl Llwybr Carlam yn y byd, ochr yn ochr â'r Alban a Gweriniaeth Iwerddon. Caiff Llwybr Carlam Cymru, sef rhwydwaith cydweithredol newydd, ei gynnal gan Pride Cymru.
* Mae tair clymblaid Llwybr Carlam arall wedi'u sefydlu sef Casnewydd, Abertawe a Gogledd Cymru. Mae pob un yn cynnwys gweithwyr iechyd, cynghorau lleol, academyddion, sefydliadau cymdeithas sifil a phobl sy'n byw gyda HIV, sydd wedi'u huno gan y dyhead i roi diwedd ar achosion newydd o HIV yng Nghymru. Ar 20 Tachwedd, ymunodd Casnewydd yn swyddogol fel yr ail Ddinas Llwybr Carlam yng Nghymru, gan wasanaethu ardal gyfan Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan.
* O dan arweiniad cydweithredol Iechyd Cyhoeddus Cymru‌, mae Wythnos Profi HIV Cymru a lansiwyd yr wythnos diwethaf yn hyrwyddo pwysigrwydd profi a gwella mynediad. Mae cael prawf yn golygu bod y rhai sydd angen triniaethau gwrth\-retrofeirysol, yn gallu cael gafael arnynt er mwyn byw bywyd iachach yn ogystal â pheidio â throsglwyddo'r feirws i eraill. Mae dangosyddion cychwynnol yn dangos bod yr ymgyrch wedi dod i gysylltiad â mwy o bobl nag erioed o'r blaen. Edrychaf ymlaen at gael crynodeb a dadansoddiad o'r ymgyrch maes o law.
* Mae'r gwasanaeth profi ar\-lein am ddim a sefydlwyd yn ystod y pandemig ar gyfer heintiau a drosglwyddir yn rhywiol a HIV yn parhau i wneud gwahaniaeth gyda'r nifer sy'n elwa ar y gwasanaeth yn cynyddu'n flynyddol. Mae'r gwasanaeth yn helpu nifer o unigolion a fyddai fel arall yn amharod i fynd i glinigau.
* Mae pob bwrdd iechyd wedi ymrwymo i fynd i'r afael â diagnosis hwyr o HIV. O dan gadeiryddiaeth uwch\-ymgynghorydd o Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro, mae'r byrddau iechyd yn bwriadu cyfarfod bob chwe mis i ystyried pob achos unigol o ddiagnosis hwyr yng Nghymru, ceisio deall pam y maen nhw'n digwydd, a thargedu adnoddau ar y strategaethau gorau i roi diwedd ar drosglwyddiadau pellach. Cynhaliwyd cyfarfod cyntaf y grŵp hwn ym mis Hydref ac ystyriwyd achosion o ddiagnosis hwyr a ddaeth i'r amlwg yn ystod hanner cyntaf 2022\. Bydd y grŵp hwn yn adrodd i'r Grŵp Goruchwylio Gweithredu ynghylch yr hyn a ddysgwyd.


Rydym wedi sicrhau dechrau ardderchog tuag at gyflawni'r 30 o gamau gweithredu. Gyda chydweithrediad parhaus ein rhanddeiliaid a'n partneriaid allweddol, gallwn sicrhau y byddwn yn cyflawni ein nod o roi diwedd ar achosion newydd o HIV erbyn 2030\.







Translation:


 
Members will be aware that the development of an HIV Action Plan and tackling HIV\-related stigma were commitments in our Programme for Government. It is especially apt and poignant to make this first annual HIV Action Plan progress statement on the day that the Senedd commemorates World AIDS Day.


The HIV Action Plan was launched on 7th March this year and contains 30 actions aimed at meeting the World Health Organization’s goal of zero new HIV infections by 2030\. The three\-year Plan was co\-produced with partners from the NHS, the voluntary and community sectors and, crucially, people who are living with HIV. This collaborative approach has extended to the delivery phase of the Plan and I would like to thank key partners, especially the health boards, Public Health Wales, the Terrence Higgins Trust, and Fast Track Cymru for their vital contribution to already turning many of the 30 actions into reality.


Much of the implementation and delivery work has been carried out within five workstream groups – Testing and Prevention, Training and Education, Peer Support, Fast Track Cymru establishment, and Measuring Success – which have met regularly since May and report to the HIV Action Plan Implementation Oversight Group.


Significant progress has already been made in the eight months since the launch of the Plan. I would like to highlight some of the key actions already delivered which are having a transformative impact on the way we approach HIV in Wales:


* We have established Wales as a Fast Track Nation making Wales only the third Fast Track Nation in the world, along with Scotland and the Republic of Ireland. Fast Track Cymru, a new collaborative network is hosted by Pride Cymru.
* Three more Fast Track coalitions have been established – Newport, Swansea, and North Wales – all involving health workers, local councils, academics, civil society organisations and people living with HIV, united in a desire to end new HIV diagnoses in Wales. Newport formally signed up on the 20th November as the second Fast Track City in Wales, covering the whole of Aneurin Bevan Health Board.
* Wales HIV Testing Week led collaboratively by Public Health Wales launched last week promotes the importance of testing and increasing access.  Getting tested means that those who need antiretroviral treatment, can access it to live a healthier life and not pass the virus to others. Initial indications are that the campaign has reached more people than ever before. I look forward to receiving a summary and analysis of the campaign in due course.
* The free online testing service for sexually transmitted infections and HIV established during the pandemic, continues to make a difference with the number using the service increases year\-on\-year and supports many individuals who would be reluctant to turn up at a clinic.
* All health boards have committed to tackle late HIV diagnosis. They are going to meet every six months under the chairmanship of a senior consultant from Cardiff and Vale Health Board, to look at each individual late diagnosis in Wales, to understand why they occur, and focus resources on the best strategies to end further transmission. The first meeting of this group took place in October and looked at late diagnoses in the first half of 2022\. This group will report its lessons learnt to the Implementation Oversight Group.


We have made an excellent start in the delivery of the 30 actions. With the continued collaboration of our key stakeholders and partners, we can ensure that we reach our goal of zero transmissions of HIV by 2030\.