Translate the text from English to Welsh.



 
I want to update you about the very latest situation in the four local authority areas where we have been closely monitoring rising rates of coronavirus:


* In Caerphilly
* Rhondda Cynon Taf
* Merthyr Tydfil
* Newport


The latest information we have suggests the situation in **Merthyr Tydfil** is stable and we are continuing to closely monitor the situation in **Newport**, analysing the latest testing results, information from the contact tracing teams and working with the local authority and public health experts.


I want to focus now on the developing situation in **Rhondda Cynon Taf**, where, unfortunately, we have continued to see a rapid increase in the number of cases. We are also now seeing evidence of community transmission.


* This is despite the measures the local authority asked residents to voluntarily take to control the spread of the virus.


The very latest figures we have, which are published this afternoon, show the rolling seven\-day new case rate is 82\.1 per 100,000 people in Rhondda Cynon Taf. Yesterday’s testing positivity rate was 4\.3% – this was the highest positivity rate in Wales.


Our contact tracing teams have been able to trace about half of these cases back to a series of clusters in the borough. The rest are evidence of community transmission.


There are a number of clusters in Rhondda Cynon Taf – two of which are significant. One is associated with a rugby club and pub in the lower Rhondda and the other with a club outing to the Doncaster races, which stopped off at a series of pubs on the way.


Just as in Caerphilly borough, we have seen a rapid increase in cases over a short period, which are mainly linked to people socialising without social distancing and meeting in each other’s homes. We have also seen some cases linked to people returning from summer holidays overseas.


The local authority has been proactive in visiting premises throughout the borough over the last week to check compliance with the law and the measures we all need to be taking to protect each other from coronavirus.


These checks have resulted in improvement notices being served on seven supermarkets, which have been complied with.


* A bar has been closed in Pontypridd after a series of breaches were captured on CCTV; a licensed premise was closed in Tonypandy and improvement notices for another bar in Pontypridd and a barbers in Tonypandy have also been issued.


A further 50 licensed premises were visited by council officers over the weekend and more enforcement action – either improvement notices or closure orders – are likely to follow.


Taken together, this rapid rise in cases with evidence of community transmission throughout Rhondda Cynon Taf and the evidence of non\-compliance in many licensed premises across the borough, mean we need to introduce local restrictions in the area to control and, ultimately, reduce the spread of the virus and protect people’s health.


As the cause of transmission is similar to what we have seen in Caerphilly borough, the restrictions will be similar.


Action will be taken to end the late night opening of all licensed premises in Rhondda Cynon Taf.


From 6pm tomorrow the following local restrictions will therefore come into effect for people living in Rhondda Cynon Taf:


* People will not be allowed to enter or leave the Rhondda Cynon Taf Council area without a reasonable excuse, such as travel for work or education.
* People will only be able to meet outdoors for the time being. People will not be able to meet members of their extended household indoors or form an extended household for the time being.
* All licensed premises will have to close at 11pm in Rhondda Cynon Taf.
* Everyone over 11 must wear face coverings in indoor public places – as is the case throughout Wales.


We will keep these measures under constant review and they will be formally reviewed in two weeks’ time.







Translation:


 
Hoffwn roi'r wybodaeth ddiweddaraf ichi am y sefyllfa yn y pedair ardal awdurdod lleol lle rydym wedi bod yn monitro'n agos y cynnydd mewn achosion o'r coronafeirws, sef:


* Caerffili
* Rhondda Cynon Taf
* Merthyr Tudful
* Casnewydd


Mae'r wybodaeth ddiweddaraf sydd gennym yn awgrymu bod y sefyllfa ym **Merthyr Tudful** yn sefydlog, ac rydym yn parhau i fonitro'r sefyllfa yng **Nghasnewydd** yn agos, yn dadansoddi canlyniadau’r profion diweddaraf, yr wybodaeth gan y timau olrhain cysylltiadau ac yn gweithio gyda'r awdurdod lleol ac arbenigwyr iechyd y cyhoedd.


Hoffwn ganolbwyntio nawr ar y sefyllfa sy'n datblygu yn **Rhondda Cynon Taf**, lle, yn anffodus, rydym wedi parhau i weld cynnydd cyflym yn nifer yr achosion. Rydym hefyd nawr yn gweld tystiolaeth o drosglwyddiad cymunedol.


* Mae hyn er gwaetha'r mesurau y gofynnodd yr awdurdod lleol i'r trigolion eu cymryd yn wirfoddol er mwyn rheoli lledaeniad y feirws.


Mae’r ffigurau diweddaraf yn dangos bod y gyfradd achosion newydd dros saith diwrnod yn awr yn 82\.1 ym mhob 100,000 o bobl yn Rhondda Cynon Taf. Ddoe, roedd y gyfradd a gafodd brawf positif yn 4\.3% – sef y gyfradd uchaf o achosion positif yng Nghymru.


Mae ein timau olrhain cysylltiadau wedi gallu olrhain tua hanner yr achosion hyn yn ôl i gyfres o glystyrau yn y fwrdeistref. Mae’r gweddill yn gysylltiedig â throsglwyddiad cymunedol.


Mae sawl clwstwr o achosion yn Rhondda Cynon Taf, a dau ohonynt yn rhai arwyddocaol. Mae un yn gysylltiedig â chlwb rygbi a thafarn yng Nghwm Rhondda isaf a'r llall yn gysylltiedig *â*![Image removed.](/core/misc/icons/e32700/error.svg "This image has been removed. For security reasons, only images from the local domain are allowed.") thaith clwb i rasys Doncaster, wnaeth alw mewn cyfres o dafarndai ar y ffordd.


Yn yr un modd â bwrdeistref Caerffili, rydym wedi gweld cynnydd cyflym yn nifer yr achosion dros gyfnod byr, sy'n bennaf yn gysylltiedig â phobl yn cymdeithasu heb gadw pellter cymdeithasol ac yn cwrdd yng nghartrefi ei gilydd. Rydym hefyd wedi gweld rhai achosion sy'n gysylltiedig â phobl yn dychwelyd o wyliau tramor.


Mae'r awdurdod lleol wedi mynd ati’n rhagweithiol i ymweld ag eiddo ledled y fwrdeistref dros yr wythnos ddiweddaf i weld a ydynt yn cydymffurfio â'r gyfraith a'r mesurau y mae angen i bob un ohonom eu dilyn er mwyn diogelu ein gilydd rhag y coronafeirws.


Mae'r gwiriadau hyn wedi arwain at roi hysbysiadau gwelliant i saith archfarchnad, sydd wedi cydymffurfio â'r hysbysiadau hyn.


* Caewyd bar ym Mhontypridd ar ôl i deledu cylch cyfyng gofnodi nifer o achosion o bobl yn torri'r mesurau; caewyd eiddo trwyddedig yn Nhonypandy, ac mae hysbysiadau gwelliant wedi cael eu rhoi i far arall ym Mhontypridd a siop barbwr yn Nhonypandy.


Aeth swyddogion o'r cyngor i 50 eiddo trwyddedig arall dros y penwythnos, ac mae'n debygol y bydd mwy o gamau gorfodi \- naill ai hysbysiadau gwelliant neu orchmynion i gau \- yn dilyn.


Gyda'i gilydd, mae'r cynnydd cyflym hwn yn nifer yr achosion gyda thystiolaeth o drosglwyddiad cymunedol ledled Rhondda Cynon Taf, a thystiolaeth nad yw nifer o eiddo trwyddedig yn y fwrdeistref yn cydymffurfio â'r mesurau, yn golygu bod angen i ni gyflwyno cyfyngiadau lleol yn yr ardal er mwyn rheoli'r feirws, ac yn y pen draw lleihau lledaeniad y feirws a diogelu iechyd pobl.


Gan fod achos y trosglwyddo yn debyg i'r hyn a welwyd ym mwrdeistref Caerffili, bydd y cyfyngiadau yn debyg.


Bydd camau'n cael eu cymryd i atal eiddo trwyddedig yn Rhondda Cynon Taf rhag aros ar agor yn hwyr.


O 6pm yfory, daw'r cyfyngiadau lleol canlynol i rym ar gyfer pobl sy'n byw yn Rhondda Cynon Taf:


* Ni fydd pobl yn cael dod i mewn i ardal Cyngor Rhondda Cynon Taf, na gadael yr ardal, heb esgus rhesymol, fel teithio i'r gwaith neu i gael addysg
* Dim ond yn yr awyr agored y bydd pobl yn cael cwrdd am y tro. Ni chaiff pobl gwrdd ag aelodau o’u haelwyd estynedig o dan do, na ffurfio aelwyd estynedig chwaith
* Bydd yn rhaid i bob eiddo trwyddedig gau am 11pm yn Rhondda Cynon Taf
* Bydd rhaid i bawb dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb mewn mannau o dan do – fel yng ngweddill Cymru.


Byddwn yn parhau i adolygu'r mesurau hyn yn gyson, a chânt eu hadolygu'n ffurfiol mewn pythefnos.