Translate the text from English to Welsh.



 
Non\-domestic rates (NDR) is a local tax that raises more than £1\.1bn every year to help fund vital local government services. The Welsh Government is pursuing a range of reforms during the current Senedd term, which will make essential and positive changes to NDR in Wales.


Several elements of the NDR system work on a similar basis across Wales and England, and many businesses operate on both sides of the border. Some of the Welsh Government’s policy and legislative aims align to those of the UK Government. Businesses and other ratepayers in Wales benefit from a consistent operational approach and a similar landscape of NDR reliefs, tailored to reflect our unique tax\-base.


Some of the proposals in the Welsh Government’s recent consultation on *Reforming Non\-Domestic Rates in Wales*, including plans for more frequent revaluations and the measures required to support them are aligned with the UK Government’s reform agenda. Our proposals will be pursued through Welsh Government legislation, where a difference in the timing and scope does not risk disadvantaging ratepayers in Wales. In addition, we are working with the UK Government on the *Digitalising Business Rates* *Programme*, which will provide the Welsh Government with a new opportunity to use linked data to support the development of future NDR policy tailored to Wales.


There is an opportunity to use the UK Government’s Non\-Domestic Rating Bill to bring about certain reforms earlier than would otherwise be possible using our planned Local Government Finance (Wales) Bill and where new functions will be conferred on UK Government bodies (His Majesty’s Revenue and Customs (HMRC) and the Valuation Office Agency), to ensure ratepayers in Wales are not disadvantaged. Having considered the options and approach to delivering our wider NDR reform agenda, I have decided that it is optimal for certain provisions for Wales to be made within the UK Government’s Bill. 


The provisions extended to Wales include powers to establish new relief schemes and make certain reliefs applicable to properties on the central rating list which, if not included in the UK Government’s Bill would risk putting ratepayers in Wales at a comparative disadvantage. We have also sought provisions to enable information sharing between UK Government bodies and ratepayers on the same basis across Wales and England. Requiring the Valuation Office Agency to share more information with ratepayers will improve transparency and understanding of the NDR system.


In addition, provisions to facilitate the exchange of information between HMRC, ratepayers and billing authorities have been extended to Wales to ensure that we are able to benefit from the realisation of shared aims for the *Digitalising Business Rates Programme*. It will be operated by HMRC across England and Wales, so we are able to benefit from enhanced information when making policy decisions, including HMRC tax data, that we would not otherwise be able to access.


To help ensure that any reform fully reflects the Welsh Government’s policy priorities for NDR, my officials have been working closely with UK Government officials, to make sure the provisions reflect the policy intent for Wales. I will be laying a Legislative Consent Memorandum to be debated in the Senedd, to ensure proper scrutiny of these measures, and the consent of the Senedd will be required in due course.


In the meantime, we will continue to develop proposals for bringing about the wider reforms set out in our consultation, on which I will be updating members in due course.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.







Translation:


 
Treth leol yw ardrethi annomestig sy’n codi mwy nag £1\.1 biliwn bob blwyddyn i helpu i ariannu gwasanaethau llywodraeth leol hanfodol. Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio ar ystod o ddiwygiadau yn ystod tymor presennol y Senedd. Bydd y rhain yn gwneud newidiadau hanfodol a chadarnhaol i ardrethi annomestig yng Nghymru.


Mae sawl elfen o’r system ardrethi annomestig yn gweithio ar sail debyg ar draws Cymru a Lloegr, ac mae llawer o fusnesau’n gweithredu ar y ddwy ochr i’r ffin. Mae rhai o amcanion Llywodraeth Cymru, o ran polisi a deddfwriaeth, yn cyd\-fynd â rhai Llywodraeth y DU. Mae busnesau a thalwyr ardrethi eraill yng Nghymru yn elwa ar ddull gweithredu cyson a thirwedd debyg o ryddhadau ardrethi annomestig, wedi’u teilwra i adlewyrchu ein sylfaen drethu unigryw.


Mae rhai o’r cynigion yn ymgynghoriad diweddar Llywodraeth Cymru ar *Ddiwygio Ardrethi Annomestig yng Nghymru*, gan gynnwys cynlluniau ar gyfer ailbrisiadau amlach a’r mesurau angenrheidiol i’w cefnogi, yn cyd\-fynd ag agenda ddiwygio Llywodraeth y DU. Bydd ein cynigion yn cael eu datblygu drwy ddeddfwriaeth gan Lywodraeth Cymru, lle na fydd gwahaniaeth yn yr amseru a'r cwmpas yn peryglu rhoi talwyr ardrethi yng Nghymru o dan anfantais. Yn ogystal, rydym yn gweithio gyda Llywodraeth y DU ar y *Rhaglen Digideiddio Ardrethi Busnes*, a fydd yn rhoi cyfle newydd i Lywodraeth Cymru ddefnyddio data cysylltiedig i helpu i ddatblygu polisi ardrethi annomestig yn y dyfodol wedi'i deilwra i Gymru.


Mae cyfle i ddefnyddio Bil Ardrethu Annomestig Llywodraeth y DU i gyflwyno diwygiadau penodol yn gynharach nag a fyddai’n bosibl fel arall pe baem yn defnyddio ein Bil Cyllid Llywodraeth Leol (Cymru) sydd yn yr arfaeth, a lle bydd swyddogaethau newydd yn cael eu rhoi i gyrff Llywodraeth y DU (Cyllid a Thollau Ei Fawrhydi (CThEF) ac Asiantaeth y Swyddfa Brisio), i sicrhau na fydd talwyr ardrethi yng Nghymru o dan anfantais. Ar ôl ystyried yr opsiynau a'r dull o gyflawni ein hagenda ehangach ar gyfer diwygio ardrethi annomestig, rwyf wedi penderfynu mai’r dewis gorau yw gwneud rhai darpariaethau ar gyfer Cymru ym Mil Llywodraeth y DU.


Mae’r darpariaethau sydd wedi’u hestyn i Gymru yn cynnwys pwerau i sefydlu cynlluniau rhyddhad newydd a gwneud rhyddhadau penodol yn gymwys i eiddo ar y rhestr ardrethu canolog a fyddai, pe na bai’n cael ei gynnwys ym Mil Llywodraeth y DU, yn peryglu rhoi talwyr ardrethi yng Nghymru o dan anfantais gymharol. Rydym hefyd wedi ceisio darpariaethau i alluogi gwybodaeth i gael ei rhannu rhwng cyrff Llywodraeth y DU a thalwyr ardrethi ar yr un sail ar draws Cymru a Lloegr. Bydd ei gwneud yn ofynnol i Asiantaeth y Swyddfa Brisio rannu mwy o wybodaeth â thalwyr ardrethi yn gwella tryloywder a dealltwriaeth o’r system ardrethi annomestig.


Yn ogystal, mae darpariaethau i hwyluso cyfnewid gwybodaeth rhwng CThEF, talwyr ardrethi ac awdurdodau bilio wedi’u hestyn i Gymru i sicrhau ein bod yn gallu elwa ar wireddu’r amcanion a rennir ar gyfer y *Rhaglen Digideiddio Ardrethi Busnes*. Bydd yn cael ei gweithredu gan CThEF ar draws Cymru a Lloegr, fel y gallwn elwa ar wybodaeth fanylach wrth wneud penderfyniadau polisi, gan gynnwys data treth CThEF, na fyddem fel arall yn gallu cael mynediad atynt.


I helpu i sicrhau bod unrhyw ddiwygiadau’n adlewyrchu’n llawn flaenoriaethau polisi Llywodraeth Cymru ar gyfer ardrethi annomestig, mae fy swyddogion wedi bod yn gweithio’n agos gyda swyddogion Llywodraeth y DU, i sicrhau bod y darpariaethau’n adlewyrchu’r bwriad polisi ar gyfer Cymru. Byddaf yn gosod Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol ar gyfer dadl yn y Senedd, er mwyn sicrhau y craffir yn briodol ar y mesurau hyn, a bydd angen cydsyniad y Senedd maes o law.


Yn y cyfamser, byddwn yn parhau i ddatblygu cynigion i gyflwyno’r diwygiadau ehangach a nodwyd yn ein hymgynghoriad, a byddaf yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau am hynny maes o law.


Mae’r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau. Os bydd Aelodau am imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ar hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.