Translate the text from Welsh to English.



 
Er mwyn mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd, mae angen creu llawer mwy o goetir yng Nghymru.  Mae angen i ni blannu 43,000 hectar o goetir newydd erbyn 2030, a 180,000 hectar erbyn 2050 i gadw at y ‘llwybr cytbwys’ a ddisgrifir gan Gomisiwn Newid Hinsawdd y DU. Mae hynny’n cyfateb i blannu o leiaf 5,000 o hectarau’r flwyddyn.  Llynedd, dim ond 290 o hectarau gafodd eu plannu yng Nghymru ac nid oes mwy na 2,000 o hectarau wedi’u plannu mewn unrhyw flwyddyn ers 1975\.


Rhaid wrth weithredu os ydym am ysgwyddo’n hymrwymiad i fynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd.


Mae plannu mwy o goed yn hanfodol i osgoi newid trychinebus yn yr hinsawdd a gall esgor hefyd ar amrywiaeth eang o fanteision i Gymru, gan gynnwys creu swyddi ‘gwyrdd’, helpu i daclo’r argyfwng natur, gwella lles a lleihau problemau llifogydd ac ansawdd aer. Bydd llawer o’r coed a blennir yn dod yn rhan o’r Goedwig Genedlaethol newydd i Gymru.


Er mwyn gwireddu’r nod, rhaid wrth gynghrair o bartneriaid o blaid newid.  Cymunedau, ffermwyr a pherchenogion tir ym mhob rhan o Gymru fydd yn plannu’r rhan fwyaf o’r coetir newydd, nid Llywodraeth Cymru.  Bydd gofyn i ni harneisio brwdfrydedd cymunedau a chael hyd i atebion fydd yn gweithio er lles perchenogion tir, ond gan osgoi’r tir sydd fwyaf cynhyrchiol i ffermwyr.  


Bydd bod yn sero net, yn enwedig yn y sector adeiladu, yn golygu defnyddio llawer mwy o bren yng Nghymru.  Mae 80% o’r pren a ddefnyddir yn y DU yn cael ei fewnforio, a dim ond 4% o’r 1\.5 miliwn m3 o bren sy’n cael ei gynaeafu yng Nghymru sy’n cael ei brosesu i’w ddefnyddio fel pren o safon adeiladu. Mae cyfran is o bren yn cael ei ddefnyddio ar gyfer adeiladu yng Nghymru nag yn yr Alban ac Iwerddon. Mae yna wir gyfle i broseswyr a gweithgynhyrchwyr pren yng Nghymru gyfrannu at ‘economi bren’ yng Nghymru gan greu swyddi newydd yng nghefn gwlad yn ogystal â datblygu cadwyn gyflenwi arloesol ar gyfer defnyddiau hirach eu hoes sy’n ychwanegu at werth.


Mae cryn gytundeb ynghylch beth sy’n ein rhwystro rhag gwireddu’r nodau hyn.  Mae’r Tasglu Coed wedi nodi nifer o bethau y gellid eu gwneud yn gyflym i chwalu rhai o’r rhwystrau hyn.  Mae hefyd wedi nodi nifer o broblemau anoddach eraill sydd angen gwaith dilynol brys i fynd i’r afael â nhw.


Er mwyn plannu cymaint â hyn o goed, bydd gofyn i bob un ohonom weithredu mewn amrywiaeth o ffyrdd. Hoffem i bob teulu sydd â gardd blannu mwy o goed, a phob ysgol a grŵp cymunedol ymuno â chynllun coed am ddim Coed Cadw. Byddwn hefyd yn gweithio gyda chyrff cyhoeddus i fapio’u tir er mwyn gweld ble y gellir plannu mwy o goed, gan ddysgu gwersi prosiectau fel Belfast One Million Trees.


Mae angen i ni gydweithio’n well â chymunedau a pherchenogion tir sydd am blannu coed ac mae angen i ni ddysgu o arbenigedd cymunedau a pherchnogion tir. Y farn yw bod y canllawiau presennol yn gymhleth ac yn gyfyngus; nid yw'r rheini sydd am greu coetir newydd yn ei chael hi’n hawdd delio â’r systemau rheoleiddio ac ariannu. Byddwn yn cyhoeddi canllawiau newydd, symlach wedi'u hysgrifennu o safbwynt y dinesydd. Nododd y tasglu bod angen swyddogion coetiroedd a all helpu cymunedau i weithio gydag awdurdodau lleol ac CNC a byddwn yn ystyried sut i ddarparu hyn. Byddwn hefyd yn dechrau gweithio i neilltuo tir ar gyfer 30 o goetiroedd newydd a 100 o Goedwigoedd Bach fel rhan o raglen y Goedwig Genedlaethol.


Ni fyddwn yn gallu cyrraedd ein targedau ar gyfer creu coetiroedd heb arian y sector preifat. Rydym hefyd yn cydnabod risgiau buddsoddi a allai arwain at newidiadau annymunol mawr ym mherchnogaeth tir. Byddwn yn sefydlu gweithgor i ystyried modelau i ddenu buddsoddiad i greu coetiroedd heb amharu ar gymunedau a phatrymau perchenogaeth tir.


Ar ffermydd, mae angen i ni nid yn unig blannu coetiroedd newydd ond hefyd plannu perthi ac ymylon, megis coed ar hyd ffiniau caeau, coed gwasgaredig a lleiniau cysgodi a byddwn yn ceisio sicrhau bod y cymorth ar gyfer plannu coed yn annog yr opsiynau hyn wrth i ni newid i'r Cynllun Ffermio Cynaliadwy arfaethedig.


Cytunodd y Tasglu fod cyllid presennol Llywodraeth Cymru ar gyfer plannu coed wedi bod yn rhy anghyson ac anodd cael gafael arno. Er ei bod yn bwysig sicrhau bod coetir newydd yn cael ei blannu yn y mannau cywir ac yn y ffordd gywir, mae'r broses ar gyfer gwneud hyn yn rhy araf a biwrocrataidd.


Rydym yn cydnabod er mwyn taro’r targedau, y bydd yn rhaid rhoi blaenoriaeth i greu coetiroedd ac i sicrhau ein bod yn gallu neilltuo’r arian mawr fydd ei angen yn y dyfodol, gan gynnwys taliadau hirdymor i gynnal y coed. Byddwn yn esbonio’n gliriach yn y misoedd nesaf beth fydd cyllidebau’r dyfodol fel rhan o'r gwaith ar ein cyllideb datblygu gwledig ddomestig a Chyllideb ehangach Llywodraeth Cymru.


Mae rhai camau y gallwn eu cymryd ar unwaith. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo £17m i blannu coed dros y ddwy flynedd nesaf drwy gynllun Creu Coetir Glastir. Byddwn yn dechrau cyfnod ymgeisio newydd cyn gynted â phosibl er mwyn i fwy fedru ceisio am yr arian hwn a sicrhau bod y gyllideb lawn yn cael ei gwario. Byddwn yn newid y ffordd y mae CNC yn cymeradwyo cynlluniau i gyflymu'r broses, gan gynnwys ymarfer desg syml newydd ar gyfer cynlluniau coetir risg isel ac aildargedu adnoddau CNC i helpu perchenogion tir cyn ymgeisio.


Wrth i ni symud i’r cyfnod ar ôl y Rhaglen Datblygu Gwledig, byddwn yn cyflwyno cynllun ariannu newydd ar gyfer creu coetiroedd. Bydd hyn yn cynnwys cyllid ar wahân ar gyfer creu cynlluniau coetir newydd, i ddatblygu llif rheolaidd o brosiectau newydd ac i’n galluogi i fod yn fwy hyblyg wrth ddyrannu cyllid i blannu coed. Byddwn yn lansio cynllun peilot o'r system hon eleni, i helpu cynlluniau ar gyfer o leiaf 500 hectar o goetir yn y dyfodol.


Bydd ein cynllun newydd yn sicrhau bod cyllid ar gyfer creu coetiroedd ar gael yn gyson drwy gydol y flwyddyn yn hytrach nag mewn cyfnodau hwnt ac yma. Bydd yn cyflwyno system gydnabod fydd yn grymuso cynllunwyr coetiroedd i ddylunio coetiroedd cynaliadwy tra'n sicrhau bod archwiliadau priodol yn cael eu cynnal i sicrhau bod y coed yn cael eu plannu yn unol â Safon Coedwigaeth y DU.


Byddwn yn sicrhau bod unrhyw newidiadau i’r cymorth ar gyfer creu coetiroedd yn gyson â’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy arfaethedig ac yn gweithio i sicrhau cyfnod pontio trefnus na fydd yn gadael bwlch yn y cymorth i greu coetiroedd.


Er bod yr ymarfer hwn wedi canolbwyntio ar chwalu’r rhwystrau i blannu coed, mae’n bwysig peidio â’i ystyried fel pwnc ar ei ben ei hun. Mae hefyd yn bwysig bod coed a choetiroedd yn cael eu rheoli’n dda ar ôl eu plannu a bod ein coetiroedd a'n coed hynafol yn cael eu diogelu a’u gwarchod.


Mae'r Tasglu hefyd wedi ystyried pa newidiadau sydd eu hangen ar draws y gadwyn cyflenwi pren i annog y maes adeiladu i ddefnyddio mwy o bren a ffibr o Gymru. Yn groes i rai canfyddiadau, mae Cymru'n gallu tyfu pren o ansawdd uchel ac mae cyfle i gynyddu faint o bren o Gymru a ddefnyddir mewn meysydd uwch eu gwerth. Mae hyn yn gofyn am fwy o gydgysylltu ar draws y gadwyn gyflenwi er mwyn sicrhau bod cyflenwad sefydlog o bren o Gymru, bod gennym sector prosesu arloesol, a bod galw sefydlog gan ddefnyddwyr terfynol fel Cymdeithasau Tai. 


Bydd trafodaethau’r ‘archwiliad dwfn’ hwn yn fan cychwyn ar gyfer datblygu strategaeth ddiwydiannol ar gyfer pren i Gymru. Bydd yn adeiladu ar lwyddiant y Strategaeth Dulliau Adeiladu Modern a phrosiect ‘Cartrefi o Bren Lleol’ Woodknowledge Wales.  Bydd yn cynnwys edrych ar rôl CNC, sydd wedi ymrwymo i werthu hyd at 30% o'u pren drwy fodel gwahanol i’r model presennol sy'n canolbwyntio ar sicrhau’r gwerth ariannol uchaf yn unig. O safbwynt y galw, cam cyntaf pwysig tuag at ysgogi mwy o alw yw dadansoddi cylch bywyd y carbon mewn adeilad, gan gynnwys y 'carbon corfforedig' mewn deunyddiau adeiladu.


Ceir rhagor o fanylion yn y Cynllun Gweithredu ar Goetir i Gymru, a gyhoeddir yn ddiweddarach eleni. Cyn bo hir, byddwn yn penodi Panel Cynghori Strategol newydd ar Goetiroedd, gydag arbenigwyr annibynnol yn aelodau ohono, i fonitro a chynghori ar y camau hyn.


Rwy'n ddiolchgar iawn i holl aelodau'r panel sydd wedi’n helpu i gynnal yr 'archwiliad dwfn’ hwn ac am roi o’u hamser a'u hymroddiad i chwalu’r rhwystrau i blannu coed.







Translation:


 
Wales needs a step change increase in woodland creation to tackle the climate emergency. We need to plant 43,000 hectares of new woodland by 2030, and 180,000 hectares by 2050 to meet the ‘balanced pathway’ set out of the UK Climate Change Commission. That is equivalent to planting at least 5,000 hectares per year. Last year, just 290 hectares of woodland was planted in Wales and annual woodland creation has not exceeded 2,000 hectares since 1975\.


Meeting our climate change commitment requires a call to arms.


Planting more trees is not only essential to help avoid catastrophic climate change but will provide a wide range of other benefits to Wales, including creating ‘green’ jobs, helping to address the nature emergency, increasing well\-being, and mitigating flooding and air quality issues. Many of the trees planted will contribute to the new National Forest for Wales.


Delivering this will require an alliance for change involving many partners. The vast majority of new woodland will not be planted by the Welsh Government, but by the communities, farmers and other landowners across Wales. Our approach will involve both harnessing the enthusiasm of communities and finding solutions which work for landowners, while avoiding land most productive for farmers.


Meeting net zero, particularly in the construction sector, will also mean using much more timber in Wales. 80% of the timber used in the UK is imported and only 4% of the 1\.5 million m3 of harvested Welsh timber is processed to be used as construction graded timber. A lower proportion of timber is used in all forms of construction in Wales than in Scotland or Ireland. There is real opportunity for timber processors and manufacturers in Wales to contribute to a ‘wood economy’ in Wales, creating new jobs in rural Wales as well as building an innovative supply chain for high value added, longer life uses.


There is a large degree of consensus about the barriers to achieving these aims. The Trees Task Force have identified a number of actions which can be taken quickly to address some of these barriers. It has also identified a number of more difficult issues which require urgent follow up work.


Planting this many trees will require a range of interventions and actions by all of us. We would like every family with a garden to plant more trees, and every school and community group to sign up to the Woodland Trust free tree scheme. We will also be working with public bodies to map land they own to proactively identify where more trees can be planted, learning lessons from approaches like Belfast One Million Trees.


Better engagement is needed with communities and landowners who want to plant trees and we need to learn from community and land owner expertise. Current guidance has been found to be complicated and appears restrictive; it is not easy for those who want to create new woodland to navigate regulatory and funding systems. We will publish new, simpler guidance written from a citizen’s perspective. The task force identified a clear need for woodland officers who can help communities to navigate interactions with local authorities and NRW, we will explore how to provide this. We will also begin work to identify areas for 30 new woodlands and 100 Tiny Forests as part of the National Forest programme.


Meeting our woodland creation targets will not be possible without attracting private sector funding. We also recognise the risks of investment which could potentially lead to undesirable large scale changes in land ownership. We will establish a working group to consider models to attract investment in woodland creation without disrupting existing communities and patterns of landownership.


On farms we need not just planting of new woodlands but also planting of ‘hedges and edges’, such as trees along field boundaries, scattered trees and shelterbelts and we will look to ensure support for tree planting encourages these options as we transition to the proposed Sustainable Farming Scheme.


The Task Force agreed that current Welsh Government funding for tree planting has been too inconsistent and difficult to access. While it is important to ensure that new woodland is planted in the right places and in the right way, the process for doing this is too slow and bureaucratic.


We recognise that meeting our targets will require us to prioritise woodland creation and to ensure we can provide the significant future funding required, including a long\-term commitment of maintenance payments for trees. We will set out more clarity on future budgets in the coming months as part of work on our future domestic rural development funding and the wider Welsh Government Budget.


There are some actions we will take straight away. Welsh Government has committed £17m to tree planting over the next two years through our Glastir Woodland Creation scheme. We will open a new window as soon as possible to allow more applications for this funding and ensure the full budget is spent. We will make changes to the way NRW approve plans to speed up delivery, including a new simple desk\-based exercise for low risk woodland plans and re\-focussing NRW resource on up\-front pre\-application support for landowners.


As we move beyond the Rural Development Programme we will introduce a new woodland creation funding offer. This will include separate funding for creating new woodland, to develop a regular stream of new projects and enable us to be more agile in allocating funding to tree planting. We will launch a pilot of this system this year, making support available for at least 500 hectares of future woodland plans.


Our new scheme will make funding for woodland creation available consistently through the year rather than in unpredictable windows. It will introduce a system of earned recognition which empowers woodland planners to design sustainable woodlands while ensuring there are appropriate checks that trees are planted in line with the UK Forestry Standard.


We will ensure that any changes to woodland creation support are now consistent with plans to transition to the proposed Sustainable Farming Scheme and work to ensure a well\-managed transition which does not leave a gap in woodland creation support.


While this exercise has focussed on removing barriers to tree planting, we recognise that it should not be considered in isolation. It is also important to ensure good ongoing management of trees and woodlands and that there are continued strong protections for our ancient woodlands and trees.


The Task Force has also considered what changes are required across the timber supply chain to encourage greater use of Welsh timber and fibre in construction. Contrary to some perceptions, Wales is capable of growing high quality timber and there is an opportunity to increase the amount of Welsh wood used in higher value added areas. This requires a strategic approach to coordination across the supply chain to ensure there is a stable supply of Welsh timber, an innovative processing sector, and stable demand from end users such as Housing Associations.


The discussions of the deep dive will form a starting point for the development of a timber industrial strategy for Wales. This will build on the success of the Modern Methods of Construction Strategy and the Home\-Grown Homes project led by Woodknowledge Wales. It will include looking at the role of NRW, who have committed to selling up to 30% of their timber through alternatives to the current model focussed on sale for highest financial value. On the demand side, an important first step to stimulating greater demand is enabling lifecycle analysis of the carbon in a building, including ‘embodied carbon’ in construction materials.


Further detail will be set out in a new Woodland for Wales Action Plan later this year. We will shortly appoint a new Strategic Advisory Panel of Woodlands, made up of independent experts, to monitor and advise on delivery of these actions.


I am very grateful to all of the members of the panel who helped conduct the ‘deep dive’ for their time and commitment to remove barriers to tree planting.