Translate the text from Welsh to English.



 
Gyda chymorth buddsoddiad gan y cynllun i ariannu adferiad y GIG, mae byrddau iechyd yng Nghymru yn gwneud gwaith arloesol i wella mynediad at ofal llygaid. Er gwaethaf y pwysau parhaus ar y GIG, rhwng mis Tachwedd 2021 a mis Rhagfyr 2021, gostyngodd nifer y cleifion offthalmoleg risg uchaf sy'n aros am apwyntiad claf allanol ychydig dros 2,000\.


Er mwyn darparu ar gyfer y nifer cynyddol o gleifion sydd angen gofal llygaid, gweithiodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro mewn partneriaeth â Phrifysgol Caerdydd i ailystyried sut y darparwyd gofal llygaid i boblogaeth Caerdydd a'r Fro. Mewn 100 diwrnod yn unig, sefydlwyd Canolfan Gofal Llygaid Prifysgol GIG Cymru yng Nghaerdydd i wella mynediad at ofal llygaid a chefnogi'r broses o adfer gwasanaethau i lefelau cyn y pandemig.


Gyda'r galw am wasanaethau gofal llygaid yn tyfu, mae Canolfan Gofal Llygaid Prifysgol GIG Cymru yng Nghaerdydd yn un enghraifft o sut y mae GIG Cymru yn lleihau'r amser aros i bobl sydd ag anghenion gofal llygaid brys neu gymhleth gael eu gweld yn yr ysbyty. Mae’n gwneud hynny drwy gynnal triniaethau gofal llygaid mewn lleoliad gofal sylfaenol.


Mae Canolfan Gofal Llygaid Prifysgol GIG Cymru yn darparu hyfforddiant ychwanegol i uwchsgilio Optometryddion i'w galluogi i weld amrywiaeth ehangach o bobl a fyddai'n draddodiadol wedi gorfod cael eu gweld yn yr ysbyty. Mae'r Ganolfan, ar y cyd â'r Ysgol Optometreg a Gwyddorau'r Golwg ym Mhrifysgol Caerdydd, ar hyn o bryd yn darparu hyfforddiant i naw Optometrydd ennill y cymwysterau uwch mewn dulliau trin Glawcoma. Wrth fynychu'r clinig un diwrnod yr wythnos, mae'r Optometryddion sy'n astudio ar gyfer y cymhwyster yn gweld dros 35 o gleifion yr wythnos mewn lleoliad clinigol wrth iddynt weithio tuag at eu dyfarniad. Yn dilyn llwyddiant yr hyfforddiant, disgwylir i ddeuddeg Optometrydd arall ddechrau hyfforddi i ennill y Dystysgrif Uwch mewn Retina Meddygol ym mis Mawrth. Bydd y myfyrwyr hyn yn gweld dros 50 o gleifion yr wythnos. 


Mae'r gwasanaeth gofal llygaid cynaliadwy hwn wedi caniatáu i fwy o gleifion gael eu trin yn effeithlon, derbyn gofal yn lleol iddynt ac o fewn amserlen na fydd yn eu rhoi mewn perygl o golli eu golwg ymhellach. O fis Medi ymlaen, bydd 2,700 o gleifion eraill yn cael eu gweld yng Nghanolfan Gofal Llygaid Prifysgol GIG Cymru bob blwyddyn.


Yn ogystal, bydd dwy theatr lawfeddygol newydd yn benodol ar gyfer llawdriniaethau cataract yn cael eu cwblhau'r mis hwn ac yn weithredol ym mis Mawrth 2022\. Bydd y theatrau newydd hyn yng Nghaerdydd, sydd wedi'u hariannu gan £1 miliwn gan Lywodraeth Cymru, yn cynyddu nifer y llawdriniaethau cataract i 427 y mis, o 60 y mis ar gyfartaledd ar hyn o bryd. Bydd y capasiti cynyddol yn golygu y bydd 227 yn llai o bobl y mis ar restrau aros am ofal llygaid.


Mae Ysbyty Singleton yn Abertawe hefyd wedi cyhoeddi y bydd theatr llawdriniaethau newydd yn benodol ar gyfer llawdriniaethau offthalmoleg yn agor yn yr haf. Bydd y theatr fodiwlaidd newydd yn galluogi'r bwrdd iechyd i gynnal tua 200 o lawdriniaethau ychwanegol y mis.


Mae clinigau cymunedol wedi cael eu sefydlu ym Mwrdd Iechyd Cwm Taf Morgannwg a Bwrdd Iechyd Hywel Dda. Mae'r clinigau cymunedol hyn wedi lleihau'r angen i rai pobl fynd i'r ysbyty a’u galluogi i gael triniaeth yn nes at eu cartrefi.  Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi galluogi mwy o gleifion i gael eu gweld yn nes at adref drwy gefnogi gwasanaethau ychwanegol yn y gymuned gan ddefnyddio sgiliau ac arbenigedd staff mewn practisau optometreg.


Dywedodd y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, Eluned Morgan:



> Mae cynnydd sylweddol wedi bod yn y galw am wasanaethau offthalmoleg dros y blynyddoedd diwethaf. Dydyn ni ddim eisiau i bobl fod mewn perygl o golli eu golwg oherwydd bod rhaid iddyn nhw aros am amser hir am driniaeth. Mae gwella mynediad at driniaeth yn hanfodol os ydym am leihau amseroedd aros a sicrhau bod gwasanaethau gofal llygaid yn addas ar gyfer y dyfodol.
> 
> 
> Mae'n wych gweld y gwaith arloesol y mae byrddau iechyd yn ei wneud a'r cynnydd sy'n cael ei wneud i sicrhau bod y rhai sydd â'r risg uchaf o glefyd llygaid yn cael y driniaeth a'r gofal parhaus rheolaidd sydd eu hangen arnyn nhw. Rydyn ni wedi nodi ers tro ein huchelgais i drawsnewid y ffordd rydyn ni’n darparu gwasanaethau i ateb y galw yn y dyfodol. Mae clinigau cymunedol, y theatrau ychwanegol a Chanolfan Gofal Llygaid Prifysgol GIG Cymru yng Nghaerdydd a'r Fro yn enghraifft wych o'r weledigaeth hon.


Dywedodd Pennaeth Ysgol Optometreg a Gwyddorau'r Golwg, Prifysgol Caerdydd, yr Athro John Wild:



> Mae hon yn enghraifft gyffrous o sut y mae Cymru yn ymateb i heriau'r galw cynyddol am ofal llygaid. Mae Ysgol Optometreg a Gwyddorau'r Golwg, Prifysgol Caerdydd yn helpu i leihau’r rhestr aros bresennol ac, ar yr un pryd, yn falch o fod ar flaen y gad o ran gwella addysg optometrig drwy gynnig cyfleoedd dysgu unigryw yn y clinigau arbenigol hyn. Bydd y gweithlu optometrig presennol ac yn y dyfodol yn gallu rheoli cleifion sydd â chlefyd llygaid sy'n bygwth eu golwg yn eu practisau ledled Cymru. Mae'r datblygiad arloesol hwn yn darparu ateb cynaliadwy ac nid ateb tymor byr yn unig.


Dywedodd Sharon Beatty, Cynghorydd Optometrig i Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro:



> Mae'r bartneriaeth greadigol a newydd hon rhwng y Bwrdd Iechyd a Phrifysgol Caerdydd yn dangos sut y gall cydweithio arwain at ofal llygaid gwell i gleifion.







Translation:


 
Backed by investment from the NHS recovery funding’ health boards in Wales are undertaking innovative work to improve access eye care. Despite continuing pressures on the NHS Between November 2021 and December 2021 the number of highest risk patients waiting for an ophthalmology outpatient appointment fell by just over 2,000\.


To accommodate the growing number of patients requiring eye care, Cardiff and Vale University Health Board worked in partnership with Cardiff University to re\-think how eye care was delivered to the population of Cardiff and the Vale. In just 100 days, the NHS Wales University Eye Care Centre was established in Cardiff to improve access to eye care and support the recovery of services to pre\-pandemic levels.


With demand for eye care services growing, the NHS Wales University Eye Care Centre in Cardiff is one example of how NHS Wales is reducing the wait for people with urgent or complex eye cases to be seen in hospital, by carrying out eye care treatments within a primary care setting.


The NHS Wales University Eye Care Centre provides additional training to upskill Optometrists to allow them to see a wider variety of people who traditionally would have needed to been seen in hospital. The Centre, in collaboration with the School of Optometry and Vision Sciences at Cardiff University, is currently providing training for nine Optometrists to attain the higher qualifications in the delivery of Glaucoma. Attending the clinic one day per week the Optometrists undertaking the qualification see over 35 patients per week in a clinical setting as they work towards their award. Following the success of the training, a further twelve Optometrists are due to commence training to attain the Higher Certificate in Medical Retina in March, and will be seeing over 50 patients per week.  


This sustainable eye care service has allowed more patients to be treated efficiently, receive care locally to them and within a timeframe which will not risk further sight loss. From September a further 2,700 patients will be seen in the NHS Wales University Eye Care Centre every year.


In addition, two new surgical theatres dedicated to cataract treatment will be completed this month and operational in March 2022\. Funded by £1 million from Welsh Government, the new theatres in Cardiff will increase cataract activity to 427 treatments per month from 60 per month on average. The increased capacity will result in eye care waiting lists falling by 227 people a month.


Singleton Hospital in Swansea has also announced a new operating theatre dedicated to ophthalmology procedures will open in the summer. The new modular theatre will enable the health board to carry out around 200 additional operations a month.


Community clinics to reduce the need for some people to attend hospital and receive treatment closer to home have been set up in Cwm Taf Morgannwg, and Hywel Dda Health Boards. Betsi Cadwaladr University Health Board has enabled more patients to be seen closer to home by supporting additional services within the community using the skills and expertise of staff within optometry practices.


The Minister for Health and Social Services, Eluned Morgan said:



> Ophthalmology services has seen a significant increase in demand over recent years and we don’t want people to risk their sight by having to wait a long time for treatment. Improving access to treatment is vital if we want to cut waiting times and ensure eye care services are fit for the future.
> 
> 
> It is fantastic to see the innovative work health boards are doing and the progress being made to ensure those at the highest risk of eye disease get the treatment and regular ongoing care they need. We have long set out our ambition to transform the way we deliver services to meet the demand of the future. Community clinics, the additional theatres and Cardiff \& Vales’ NHS Wales University Eye Care Centre are an excellent example of this vision.


The Head of School, School of Optometry and Vision Sciences, Cardiff University, Professor John Wild said:



> This is an exciting example of how Wales is rising to the challenges of increased demand for eye care. The School of Optometry and Vision Sciences, Cardiff University is helping to clear the current waiting list and at the same time is pleased to be at the forefront of enhancing optometric education by affording unique learning opportunities in these specialist clinics. The current and future optometric workforce will be able to manage patients with sight threatening eye disease in their practices across Wales. This innovation is providing a sustainable solution and not just short\-term answer.


Sharon Beatty, Optometric Advisor to Cardiff and Vale University Health Board said:



> This creative and new partnership between the Health Board and Cardiff University demonstrates how collaborative working can lead to improved patient eye care.