Translate the text from English to Welsh.



 
The final budget is published on St David’s Day and comes ahead of a vote in the Senedd next week.


Nearly £2bn of targeted green investment will strengthen Wales’ response to the climate and nature emergencies.


The Welsh NHS will receive £1\.3bn in direct funding, helping its recovery from the pandemic and its ability to provide effective services in the long\-term.


Almost £0\.75bn extra is being invested in local authorities. This funding will strengthen social care, and support schools and the other vital services provided in local communities by local councils.


The quality of school buildings will be improved through £900m of capital funding, while an additional £320m will continue the long\-term programme of learning and education reform.


For the first time, the budget includes a series of funding commitments to reflect the three\-year Co\-operation Agreement between the Welsh Government and Plaid Cymru.


The publication of the final budget follows scrutiny of the draft budget, which was published in December. Ministers will be responding to the wide range of recommendations made by Senedd Committees.


Rebecca Evans, Minister for Finance and Local Government said:



> This budget will help Wales tackle the climate and nature emergencies while strengthening the NHS, social care, local government, the education system and a range of vital services. It is a budget for a stronger, fairer, greener Wales and one I am proud to publish.
> 
> 
> A three\-year budget helps to puts public services on a longer\-term footing, helping us recover and rebuild from the pandemic.
> 
> 
> Between the draft budget and the final budget we committed an extra £330m in a support package covering 2021\-22 and 2022\-23 to help people deal with the cost\-of\-living crisis.
> 
> 
> The UK Government’s upcoming Spring Statement is an opportunity for it to deliver meaningful support of its own to help people pay bills and put food on the table.
> 
> 
> Funding has been allocated to deliver the policy commitments contained within the Co\-operation Agreement.


This includes an additional £200m over the next three years to deliver the commitment to extend free school meals to all primary school pupils in Wales.


Lead Designated Member Siân Gwenllïan MS added:



> As a package, this is a budget that shows how working together can make a real difference to the lives of people and communities in every part of the country. There are a series of investments that address social inequalities, tackle climate change, and build back from the pandemic as we face the major challenges of the future together.
> 
> 
> I’m delighted that at the heart of this final budget, there is an investment worth hundreds of millions of pounds in free school meals for every primary school pupil. Ensuring that no child goes hungry is one of our top priorities, especially as more and more families struggle with the rising costs of living. It is a tangible and practical demonstration of our commitment to help the most vulnerable in our society; putting our principles into action through this national budget.


A further £60m will be spent to meet the commitment to expand free childcare to all two\-year\-olds, with a particular focus on providing and strengthening Welsh\-medium provision.


An additional £48m revenue and total investment of £102m capital will help improve flood management and mitigation measures and the budget allocates a further £14m in revenue to support improvements to Coleg Cymraeg Cenedlaethol and the National Centre for Learning Welsh. The culture and broadcasting sector will receive an extra £27m of financial support, and £11m has been allocated for the second phase of Arfor.







Translation:


 
Cyhoeddir y gyllideb derfynol ar Ddydd Gŵyl Dewi a daw cyn pleidlais yn y Senedd yr wythnos nesaf.


Bydd bron i £2 biliwn o fuddsoddiad gwyrdd wedi’i dargedu yn cryfhau ymateb Cymru i’r argyfwng hinsawdd a’r argyfwng natur.


Bydd GIG Cymru yn cael £1\.3 biliwn mewn cyllid uniongyrchol, gan helpu ei adferiad yn dilyn y pandemig a’i allu i ddarparu gwasanaethau effeithiol yn y tymor hir.


Mae bron i £0\.75 biliwn yn ychwanegol yn cael ei fuddsoddi mewn awdurdodau lleol. Bydd y cyllid hwn yn cryfhau gofal cymdeithasol ac yn cefnogi ysgolion a gwasanaethau hanfodol eraill a ddarperir mewn cymunedau lleol gan gynghorau lleol.


Bydd ansawdd adeiladau ysgolion yn cael ei wella drwy £900 miliwn o gyllid cyfalaf, tra bydd £320 miliwn yn ychwanegol yn cael ei ddarparu i barhau â’r rhaglen tymor hir o ddiwygio dysgu ac addysg.


Am y tro cyntaf, mae’r gyllideb yn cynnwys cyfres o ymrwymiadau cyllido i adlewyrchu’r Cytundeb Cydweithio dros dair blynedd rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru.


Cyhoeddir y gyllideb derfynol yn dilyn craffu ar y gyllideb ddrafft, a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr. Bydd y Gweinidogion yn ymateb i ystod eang o argymhellion a wnaed gan Bwyllgorau’r Senedd.


Dywedodd Rebecca Evans, y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol:



> Bydd y gyllideb hon yn helpu Cymru i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a’r argyfwng natur wrth gryfhau’r GIG, gofal cymdeithasol, llywodraeth leol, y system addysg ac ystod o wasanaethau hanfodol. Mae’n gyllideb ar gyfer Cymru gryfach, decach a gwyrddach ac yn un rwy’n falch o’i chyhoeddi.
> 
> 
> Mae cyllideb tair blynedd yn helpu i roi gwasanaethau cyhoeddus ar sylfaen tymor hwy, gan ein helpu i adfer ac ailadeiladu yn dilyn y pandemig.
> 
> 
> Rhwng y gyllideb ddrafft a’r gyllideb derfynol, rydym wedi ymrwymo £330 miliwn yn ychwanegol mewn pecyn cymorth sy’n cwmpasu 2021\-22 a 2022\-23 i helpu pobl i ddelio â’r argyfwng costau byw.
> 
> 
> Mae Datganiad y Gwanwyn sydd i ddod gan Lywodraeth y DU yn gyfle iddi ddarparu cymorth ystyrlon ei hun i helpu pobl i dalu biliau a rhoi bwyd ar y bwrdd.


Mae cyllid wedi cael ei ddyrannu yn y gyllideb i gyflawni’r ymrwymiadau polisi sydd o fewn y Cytundeb Cydweithio.


Mae hyn yn cynnwys £200 miliwn yn ychwanegol dros y tair blynedd nesaf i gyflawni’r ymrwymiad i ymestyn prydau ysgol am ddim i bob plentyn ysgol gynradd yng Nghymru.


Ychwanegodd Siân Gwenllïan AS, Aelod Arweiniol Dynodedig:



> Fel pecyn, mae’r gyllideb yn dangos bod gweithio gyda’n gilydd yn gallu gwneud gwir wahaniaeth i fywydau llawer o gymunedau a phobl ar hyd a lled y wlad. Mae yna gyfres o fuddsoddiadau sy’n unioni anghyfiawnderau cymdeithasol, mynd i’r afael â newid hinsawdd, ac adeiladu yn ôl o’r pandemig wrth i ni wynebu heriau mawr y dyfodol gyda’n gilydd.
> 
> 
> Rwyf wrth fy modd gweld wrth galon y gyllideb derfynol y buddsoddiad gwerth cannoedd o filiynau o bunnau mewn prydau ysgol am ddim i bob plentyn ysgol gynradd. Mae sicrhau nad oes eisiau bwyd ar yr un plentyn yn un o’n blaenoriaethau pennaf, yn bwysicach byth wrth i fwy a mwy o deuluoedd gael trafferth gyda chostau byw cynyddol. Dyma dystiolaeth ymarferol o’n hymroddiad i gynorthwyo’r mwyaf anghenus yn ein cymdeithas; dyma ni yn rhoi ein hegwyddorion ar waith drwy gyfrwng cyllideb genedlaethol.


Bydd £60 miliwn arall yn cael ei wario ar gyflawni’r ymrwymiad i ymestyn gofal plant am ddim i bob plentyn dwy oed, gyda ffocws penodol ar ddarparu a chryfhau darpariaeth cyfrwng Cymraeg.


Bydd £48 miliwn o refeniw ychwanegol a chyfanswm buddsoddiad o £102 miliwn o gyfalaf yn helpu i wella mesurau rheoli a lliniaru llifogydd. Yn ogystal, mae’r gyllideb yn dyrannu £14 miliwn o refeniw ychwanegol i gefnogi gwelliannau i’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol a’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol. Bydd y sector diwylliant a darlledu yn cael £27 miliwn o gymorth ariannol ychwanegol ac mae £11 miliwn wedi cael ei ddyrannu ar gyfer ail gam rhaglen Arfor.