Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, rwy'n falch o nodi bod Memorandwm Cyd\-ddealltwriaeth rhwng Llywodraeth Cymru a Sefydliad Iechyd y Byd, Ewrop wedi'i adnewyddu. 

Mae'r Memorandwm yn cwmpasu meysydd tegwch a hawliau iechyd; buddsoddi ar gyfer iechyd a lles a'r amodau sylfaenol sy'n hanfodol ar gyfer iechyd; a datblygu cynaliadwy a ffyniant i bawb. Mae ein partneriaeth eisoes wedi ein galluogi i feithrin dealltwriaeth fanylach o'r hyn sydd wrth wraidd anghydraddoldebau iechyd drwy Fenter Adroddiad Statws Tegwch Iechyd Cymru. Cymru oedd un o'r gwledydd cyntaf yn Ewrop i fabwysiadu'r fenter arloesol hon gan Sefydliad Iechyd y Byd.

Drwy ein gwaith gyda Sefydliad Iechyd y Byd, nodwyd y pum cyflwr hanfodol sydd eu hangen i sicrhau tegwch iechyd, gan gynnwys y system iechyd a gofal; diogelwch incwm a gwarchodaeth gymdeithasol; amodau byw; cyfalaf cymdeithasol a dynol; ac amodau cyflogaeth a gwaith. Mae'n taflu goleuni ar y bylchau sylweddol mewn iechyd a hunanadroddir rhwng y rhai sydd â sicrwydd ariannol a'r rhai sydd heb. 

Mae anfantais economaidd\-gymdeithasol, fel diweithdra ac incwm is, yn gysylltiedig â salwch ac mae'n fwy tebygol o ysgogi ymddygiadau nad ydynt yn iach, fel ysmygu.

Yn ogystal, mae pobl â salwch neu anableddau (corfforol a meddyliol) yn fwy tebygol o fod yn ddi\-waith neu fod â swyddi o ansawdd gwael gyda llai o gyfleoedd i ddatblygu. Mae hyn yn debygol o gael effaith ar eu plant.

Mae mynd i'r afael ag anghydraddoldebau sydd wedi'u gwreiddio mor ddwfn gan flynyddoedd o lai a llai o gyllid gan Lywodraeth y DU, a chyni am flynyddoedd yn sgil hynny, yn golygu bod rhaid inni wneud mwy gyda llai.

Wrth edrych ymlaen at 2024\-25, rhaid inni gydnabod y cyfyngiadau ar gyllid Llywodraeth Cymru: mae ein cyllideb yn werth tua £1\.3 biliwn yn llai mewn termau real na phan gafodd ei gosod yn 2021\. Golyga hyn fod angen inni feddwl yn wahanol. Rhaid addasu, ailosod ac ailfeddwl.

Mae hon yn her sylweddol, ond nid yw'n un amhosibl.

Er gwaethaf y pwysau ariannol arnom fel llywodraeth, rydym wedi ymrwymo i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb o bob math. Mae hyn yn hollbresennol yn ein Rhaglen Lywodraethu drwyddi draw. 

Rydym mewn sefyllfa unigryw yng Nghymru gan fod gennym fframwaith cyfreithiol i osod y gwaith hwn ynddo drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. Drwy osod ein huchelgeisiau yn erbyn y saith nod llesiant, rydym yn fwy tebygol o weld Cymru gyfiawn yn economaidd, yn gymdeithasol ac yn amgylcheddol, a Chymru y byddem am i'n plant a'n hwyrion ei hetifeddu oddi wrthym. Mae ein Deddf sy'n arwain y byd ac sy'n destun cenfigen yn sicrhau "dull Iechyd ym Mhob Polisi". 

Ond er ein bod yn falch o’r fframwaith rydym yn gweithio ynddo, rydym yn cydnabod bod ffordd bell i fynd o hyd a llawer i’w ddysgu. 

Rydym yn un o chwe llywodraeth sy'n rhan o Rwydwaith Llywodraethau'r Economi Llesiant. Drwy ein gwaith gyda Sefydliad Iechyd y Byd, rydym ni, ynghyd â gwledydd eraill, yn ystyried sut y gall y system iechyd a gofal helpu i greu economi sy'n gwasanaethu pobl a'r blaned. 

Bydd cyfleoedd i rannu profiadau a dysgu oddi wrth eraill yn cryfhau ein hymdrechion a'n heffaith. Dyna pam, fis nesaf, rwy'n bwriadu rhannu ein profiadau yng Nghymru â’n cydweithwyr Ewropeaidd. 

Bydd adnewyddu'r Memorandwm Cyd\-ddealltwriaeth yn helpu i gryfhau cysylltiadau rhyngwladol ac yn hwb mawr wrth inni anelu at greu Cymru iachach a mwy llewyrchus. 







Translation:


 
Today, I am pleased to highlight the renewal of a Memorandum of Understanding between the Welsh Government and the World Health Organisation, Europe. 

The MOU covers areas of health equity and rights; investment for health and wellbeing and the essential underlying conditions of health; and sustainable development and prosperity for all.  Our partnership has already enabled us to develop a deeper understanding of what drives health inequalities through the Welsh Health Equity Status Report Initiative (WHESRi). Wales was one of the first in Europe to adopt this ground breaking WHO initiative.

Our work with the WHO highlighted the five essential conditions needed to ensure health equity, including the health and care system; income security and social protection; living conditions; social and human capital; and employment and working conditions.  It shines a light on the significant gaps in self\-reported health between those who are financially secure and those who are not. 

Socioeconomic disadvantage, such as unemployment and lower income is associated with ill health and is more likely to trigger unhealthy behaviours such as smoking.

And people with ill health or disabilities (both physical and mental) are more likely to be unemployed or to have poor\-quality jobs with fewer opportunities for advancement and this is likely to have an impact on their children.

Tackling inequalities which are so deeply ingrained by years of depleting funding from the UK Government and the subsequent years of austerity means that we must do more with less.

Going into 2024\-25 we must recognise the limitations on Welsh Government funding, with our budget being worth around £1\.3bn less in real terms than when it was set in 2021\.  This means we need to think differently. To repurpose, to reframe and to rethink.

This is a significant, but not impossible challenge.

Despite the financial pressures we face as a government, we are committed to tackling inequality in all its forms. This sits as a ‘golden thread’ that runs through our Programme for Government. 

We are unique in Wales in that we have a legal framework in which to set this work through the Well\-being of Future Generations Act. Through setting our ambitions against the seven well\-being goals, we are more likely to see a Wales that is economically, socially, environmentally just, and a Wales we would want our children and grandchildren to inherit from us. Our world leading and much envied Act ensures a “Health in All Policies approach”. 

But whilst we are proud of the framework that we work within, we recognise that we still have a long way to go and much to learn. 

We are one of six governments which currently form the Wellbeing Economy Government Network. Our work with the WHO enables us, alongside other nations,to consider the health and care system’s role in delivering an economy designed to serve people and the planet. 

Providing an opportunity for sharing experiences and learning from others will strengthen our resolve and impact, this is why it is my intention next month to share our experiences in Wales with our European colleagues.

The renewal of the Memorandum of Understanding will help strengthen connections internationally and provide a strong lever to support us in achieving the goals of a healthier and more prosperous Wales.