Translate the text from Welsh to English.



 
Yn Symud Cymru Ymlaen, cyflwynasom ein bwriad i feithrin yr amodau sydd eu hangen i sicrhau bod ein busnesau a'n cymunedau yn ffynnu. Mae refeniw a godir o drethi lleol yn rhan bwysig o'r cyllid sydd ei angen i gynnal gwasanaethau cyhoeddus ac mae'n hanfodol bod y refeniw hwn yn dal i gael ei gasglu mor effeithiol a theg â phosibl.    
  
Mae ardrethi annomestig yng Nghymru yn codi dros £1 biliwn y flwyddyn i ariannu gwasanaethau llywodraeth leol a'r heddlu. Mae'r holl refeniw a gesglir drwy ardrethi annomestig yn cael ei ail\-ddosbarthu i helpu i dalu am y gwasanaethau – addysg, gofal cymdeithasol, rheoli gwastraff, trafnidiaeth, tai, amddiffyn y cyhoedd, hamdden ac amwynderau amgylcheddol a mwy – yr ydym ni oll yn ddibynnol arnynt. Heb y ffrwd refeniw hon, byddai'r gwasanaethau hyn ar eu colled ac mae'n hanfodol bod pob un yn cyfrannu'n deg.    
  
Fel yn achos unrhyw system drethi, mae rhai yn benderfynol o osgoi'r ardrethi annomestig y maent yn atebol i'w talu. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i dorri ar y cyfle i osgoi talu trethi a helpu sefydliadau i ymchwilio'n fwy effeithiol i achosion.  Efallai mai lleiafswm bach o drethdalwyr annomestig sy'n osgoi talu trethi, ond pan nad ydynt yn cyfrannu'n deg mae gwasanaethau lleol, y gymuned ehangach a threthdalwyr eraill ar eu colled.    
  
Rwy'n falch o gyhoeddi heddiw ymgynghoriad ar gyfres o syniadau a awgrymwyd imi a allai helpu i fynd i'r afael â'r rheini sy'n osgoi talu ardrethi annomestig.    
   
Rwyf wedi ystyried ystod eang o dystiolaeth gan gynnwys y dystiolaeth a gasglwyd yn ddiweddar wrth adolygu polisïau mewn ardaloedd eraill yn y Deyrnas Unedig (DU), yn ogystal â thystiolaeth gan awdurdodau lleol Cymru a sefydliadau eraill. Mae'r ymgynghoriad yn trafod sut y gallwn ni wrthbwyso anghenion awdurdodau lleol a busnesau ond hefyd weithio'n agos gydag asiantaethau eraill a Llywodraeth y DU i wneud gwelliannau.    
  
Wrth ystyried unrhyw newidiadau i'r trefniadau presennol, byddwn yn gwneud hynny yn unol ag Egwyddorion Trethi Llywodraeth Cymru: i godi refeniw mor deg ag sy'n bosibl; i fod yn glir, sefydlog a syml; i'w datblygu drwy gydweithredu ac ymwneud; a chyfrannu at nod Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol o greu Cymru sy'n fwy cyfartal.   
  
Mae heddiw'n nodi dechrau cyfnod ymgynghori 12 wythnos o hyd â threthdalwyr annomestig, cynrychiolwyr diwydiant, trethdalwyr eraill ac awdurdodau lleol. Rydym yn awyddus iawn i glywed eu barn ac i weithio'n adeiladol gyda nhw. Mae hwn yn gyfle i ystyried sut y gallwn ni wneud ein system ardrethi annomestig yn fwy teg ac effeithiol.  Edrychaf ymlaen at weld yr holl gyfraniadau ar y mater pwysig hwn. Fodd bynnag, i fod yn glir, er bod yr holl syniadau yn y ddogfen ymgynghori yn faterion i’w trafod, mae'r brif egwyddor sy'n sail iddynt yn sefydlog. Nid yw'n iawn o gwbl fod ymdrechion y mwyafrif llethol, i lynu wrth y rheolau a thalu'r hyn sy'n ddyledus ganddynt, yn cael eu tanseilio gan fwyafrif sy'n benderfynol o gamddefnyddio'r system. Bydd canlyniad yr ymgynghoriad hwn yn canolbwyntio'n bendant ar wneud y system yn fwy effeithiol, yn decach ac yn llai agored i gael ei chamddefnyddio.    
  


https://beta.llyw.cymru/mynd\-ir\-afael\-ag\-achosion\-o\-osgoi\-ardrethi\-annomestig\-yng\-nghymru

  
Mae’r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod yr egwyl er mwyn rhoi’r diweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau am i mi wneud datganiad arall neu ateb cwestiynau ar hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd ar ôl yr egwyl, rwy’n fwy na pharod i wneud hynny. 







Translation:


 
In Taking Wales Forward, we set out our intention to foster the conditions needed to ensure our businesses and communities thrive.  Local tax revenues form an important element of the funding needed to sustain public services and it is vital that these revenues continue to be collected as effectively and as fairly as possible.    

  

Non\-domestic rates in Wales raise more than £1 billion each year to fund local government and police services.  All the revenue raised through non\-domestic rates is redistributed to help pay for the services – education, social care, waste management, transport, housing, public protection, leisure and environmental amenities and more – on which we all rely.  Without this revenue stream, these services would suffer and it is vital that everyone makes their fair contribution.    

  

As with any tax system, there are those who set out to avoid their non\-domestic rates liability.  The Welsh Government is committed to reducing the opportunities for avoidance behaviour and to helping organisations investigate cases more effectively.  While avoidance may involve only a small minority of ratepayers, when they do not contribute their fair share it is to the detriment of local services, the wider community and other ratepayers.    

  

I am pleased to publish today a consultation on the range of ideas that have been suggested to me which could help to tackle avoidance of non\-domestic rates.    

  

I have considered a wide range of evidence including that collated by recent policy reviews elsewhere in the UK, as well as evidence from Welsh local authorities and other organisations.  The consultation discusses how we can balance the needs of local authorities and businesses but also work closely with other agencies and the UK Government to bring about improvements.    

  

In considering any changes to the current arrangements, we will do so in line with the Welsh Government’s Tax Principles of raising revenue as fairly as possible; clarity, stability and simplicity; collaboration and involvement; and contributing to the Well\-Being of Future Generations Act goal of creating a more equal Wales.    

  

Today marks the start of 12 weeks of consultation with ratepayers, industry representatives, other taxpayers and local authorities.  We are very keen to hear their views and to work with them constructively.  This provides an opportunity to consider how we can make our non\-domestic rates system fairer and more effective.  I look forward to receiving all contributions on this important matter.  To be clear, however: while all the ideas in the consultation document are for debate and discussion, the principle underlying theme is fixed.  It cannot be right that the efforts of the considerable majority, to abide by the rules and pay their dues, are under cut by a minority intent on exploiting or abusing the system. The outcome of this consultation will be clearly focused on making the system more effective, fairer and less vulnerable to misuse.    

 


https://beta.gov.wales/tackling\-avoidance\-non\-domestic\-rates\-wales


  

This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.