Translate the text from English to Welsh.



 
The ambition of Welsh Government remains to create a sustainable integrated public transport network, including community transport, across Wales. We therefore must act now to ensure that when we reach the other side of the current COVID\-19 pandemic we will have a viable public transport network to allow us to achieve this.


Our rail franchise provider, together with bus companies and community transport operators, many of whom are SMEs or charities, are facing a significant and unprecedented challenge. Travel demand has reduced significantly following the advice for everyone to stay at home unless in specific circumstances, the need for social distancing, widespread working from home, and the closure of schools and colleges.


The public transport network in Wales should now only be used by key workers, such as health professionals, in providing essential support for our communities, and those without a car to get to shops for essential food and medical supplies.


As a result of this evolving COVID\-19 response and ours and the UK Government’s advice for the public to confine itself to all but essential travel, I have made a series of decisions to help safeguard public transport across Wales.


Firstly, the coronavirus pandemic has already had a profound impact on the railway in Wales. Passenger numbers have plummeted as a result of our advice to socially distance or self\-isolate and not travel unless journeys are essential.


We therefore must act now to safeguard the future of services. I have agreed a package of support, worth up to £40m over the next few months to allow us to give certainty to passengers. This funding will assure the skeleton service we are now operating, and will safeguard the future of rail service operations in Wales and the Borders.


We are working closely with our partners in Transport for Wales (TfW) and TfW Rail Services on the details of the mechanism, which I expect to evolve further over the coming weeks. I intend to provide more details to members on the specifics of the package in further announcements.


Secondly, the coronavirus pandemic has created uncertainty and challenge across all industries and sectors and the bus industry is no exception.


Following discussions with businesses and stakeholders to understand the impacts of the COVID\-19 pandemic, including a 90% reduction in the usual patronage on some TrawsCymru routes, it is clear that the industry needs immediate support in order to remain viable even for the next few months, while longer\-term measures are developed.


My recent letter with the Welsh Local Government Association recommending that local authorities continue to pay a minimum of 75% of the contract value for school and other contracted local passenger services was the start of the process for stabilising the industry.


The next step will help bus operators through the inevitable uncertainty of the next 3 months, through an injection of £29m. Our on\-going financial support to the bus industry, delivered through grants administered by local authorities, will be paid monthly up\-front until we are able to put a more sustainable solution in place or the end of the first quarter of the financial year, whichever is the earlier. During this time, payments will be based on the value of previous payments of the Bus Services Support Grant, Mandatory Concessionary Fare reimbursement and payments under the MyTravelPass scheme which were determined by number of passengers and route distances in normal times. All operators, including community transport operators, who have qualified for these payments in the previous two quarters will be eligible.


In return for this support, all operators who receive it will commit to the following for the next three months:


* Scheduled services will operate a foundation timetable (contracts to be agreed with local authorities), sufficient to allow key workers to get to work and those without a car to get to shops for essential food and medical supplies
* No bus will carry more than 50% of its maximum capacity
* To match the offer announced on our train services, all NHS workers who use a scheduled bus service will travel free of charge
* Each operator will provide us and our partners in the local authorities with a weekly report showing how every bus in its fleet has met its obligations. Setting out what routes have been run, what times it arrived at each stop, how many passengers alighted, what the fare each passenger paid, etc.


We have made clear that as well as these commitments, we expect the bus operators to minimise running costs, for example using the UK Government’s Job Retention Scheme for staff who are not needed to run the reduced service.


I hope that this will give operators some short\-term resilience to continue to deliver services, pay employees and sub\-contractors, while we work with them to develop the comprehensive package of measures, called for by the scale of the crisis, to secure an efficient, sustainable, and robust bus network.


In addition, during this period when we are asking people to travel only for essential purposes, we will be temporarily withdrawing the offer of free weekend travel on the Traws Cymru network, and allowing all NHS staff to travel from free on the TrawsCymru network throughout the week from Monday. I will update members on when free weekend travel may be able to return.


This announcement, together with the specialist support for bus operators available through Business Wales, the Welsh Government’s business rates relief, and the wage subsidy offer available from the UK Government, will go some way towards helping the industry.


These are difficult times and we need to work together to ensure bus companies are able to deliver these vital services. We will continue to work closely with the industry to develop further support measures and I hope to be able to make additional announcements very soon.


Finally, looking to the aviation sector. The pandemic and ongoing adaptions to the way we need to live our lives for the foreseeable future, means the aviation market has been significantly hit with many passengers rightly choosing not to fly. Many airlines have already suspended a number of their commercial services, and for services that are still operating, the majority of passengers are simply not turning up to travel. As a result of this, after discussions with Eastern Airways, I have suspended the Cardiff \- Anglesey Public Service Obligation (PSO) air service for an initial period of up to three months.


The suspension of the Cardiff\-Anglesey air service will be reviewed in line with the ongoing and unpredictable development of the COVID\-19 pandemic. My officials will work with the relevant authorities and the airline operator to determine the best approach to re\-starting services in the safest way possible, but only when the time is right.


The impact of COVID\-19 on airports and the aviation industry has been hugely significant. The industry has already seen the failure of Thomas Cook and Flybe, and is now facing a reduction in flying of virtually 100% across all UK airports. The whole sector is affected as airlines and passengers follow our and UK Government advice not to travel. I will say more about Cardiff Airport in the next few days. 


In all cases we will require any public transport operators seeking our support to explore and exhaust all other options for financial support available from the UK Government.


 


 







Translation:


 
Uchelgais Llywodraeth Cymru o hyd yw creu rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus integredig, gynaliadwy, gan gynnwys trafnidiaeth gymunedol, ar draws Cymru. Felly rhaid i ni weithredu nawr i sicrhau y bydd gennym rwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus hyfyw pan fydd y pandemig COVID\-19 presennol wedi dod i ben, er mwyn gwireddu'r uchelgais honno.


Mae ein darparwr masnachfraint rheilffyrdd, ynghyd â chwmnïau bysiau a gweithredwyr trafnidiaeth gyhoeddus, sy'n fusnesau bach a chanolig neu'n elusennau gan fwyaf, yn wynebu her sylweddol na welwyd erioed ei thebyg o'r blaen. Gwelwyd gostyngiad sylweddol yn y galw am deithio yn dilyn y cyngor diweddaraf i bawb aros gartref oni bai fod amgylchiadau eithriadol yn codi, yr angen i gadw pellter cymdeithasol, a'r ffaith bod cynifer yn gweithio gartref a'r ysgolion a’r colegau wedi cau.


Dim ond gweithwyr allweddol, megis gweithwyr iechyd proffesiynol, i ddarparu cymorth hanfodol i'n cymunedau, a'r rheini heb gar i fynd i'r siop am fwyd hanfodol a nwyddau meddygol, ddylai ddefnyddio'r rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru bellach.


O ganlyniad i'r ymateb datblygol hwn i COVID\-19, a'n cyngor ni a Llywodraeth y DU i'r cyhoedd beidio â theithio o gwbl os nad yw'n hanfodol, rwyf wedi gwneud cyfres o benderfyniadau ynghylch trafnidiaeth gyhoeddus ar draws Cymru.


Yn gyntaf oll, mae'r pandemig coronafeirws eisoes wedi cael effaith ddifrifol ar y rheilffyrdd yng Nghymru. Mae nifer y teithwyr wedi syrthio cryn dipyn o ganlyniad i'n cyngor i gadw pellter neu hunanynysu a pheidio â theithio os nad yw'r siwrnai yn hanfodol.


Rhaid inni weithredu nawr i ddiogelu dyfodol gwasanaethau. Rwyf wedi cytuno i becyn o gymorth, werth hyd at £40 miliwn dros y misoedd nesaf i ganiatáu inni roi sicrwydd i deithwyr. Bydd y cyllid hwn yn sicrhau y gwasanaeth mwy cyfyng yr ydym bellach yn ei gynnig, a bydd yn diogelu dyfodol gwasanaethau rheilffyrdd yng Nghymru a’r Gororau.


Rydym yn cydweithio’n agos gyda’n partneriaid yn Trafnidiaeth Cymru a Gwasanaethau Rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru ar fanylion y dull o weithio, yr wyf yn disgwyl i ddatblygu ymhellach dros yr wythnosau nesa. Rwy’n bwriadu rhoi rhagor o fanylion i aelodau ar fanylion penodol y pecyn mewn cyhoeddiadau pellach.


Yn ail, mae'r pandemig coronafeirws wedi achosi ansicrwydd a chryn dipyn o her ar draws pob sector a diwydiant gan gynnwys y diwydiant bysiau.


Yn dilyn trafodaethau gyda busnesau a rhanddeiliaid i ddeall yr effeithiau’r pandemig COVID\-19, gan gynnwys gostyngiad o 90% yn nifer y bobl sy’n defnyddio rhai o lwybrau TrawsCymru fel arfer, mae'n amlwg bod angen cymorth ar unwaith ar y diwydiant i barhau'n hyfyw hyd yn oed am yr ychydig fisoedd nesaf, wrth i fesurau tymor hirach gael eu datblygu.


Anfonais lythyr yn ddiweddar at Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn argymell y dylai awdurdodau lleol barhau i dalu 75% o leiaf o werth contractau gwasanaethau ysgolion a gwasanaethau teithwyr lleol eraill sydd wedi'u contractio, fel man cychwyn ar gyfer sefydlogi'r diwydiant.


Bydd y cam nesaf yn helpu gweithredwyr bysiau yn ystod ansicrwydd anochel y 3 mis nesaf trwy ariannu o £29m. Bydd ein cymorth ariannol parhaus i'r diwydiant bysiau, drwy grantiau wedi'u gweinyddu gan awdurdodau lleol, yn cael ei dalu ymlaen llaw nes ein bod yn gallu rhoi datrysiad mwy cynaliadwy ar waith neu ddiwedd chwarter cyntaf y flwyddyn ariannol, pa un bynnag yw'r gynharaf. Yn ystod yr amser hwn, bydd taliadau ar sail gwerth taliadau blaenorol y Grant Cynnal Gwasanaethau Bysiau, ad\-daliadau Pris Siwrnai Consesiynol Gorfodol a thaliadau dan y cynllun Fy Ngherdyn Teithio sydd yn cael eu pennu yn ôl nifer y teithwyr a phellter y teithiau mewn adegau arferol. Bydd pob gweithredwr oedd yn gymwys i gael y taliadau hyn yn y ddau chwarter blaenorol, gan gynnwys gweithredwyr cludiant cymunedol, yn gymwys.


Yn gyfnewid am y cymorth hwn, bydd pob gweithredwr sy'n ei dderbyn yn ymrwymo i'r canlynol am y tri mis nesaf:


* Bydd gwasanaethau yn dilyn amserlen sylfaenol (contractau i'w cytuno gyda'r awdurdodau lleol), sy'n ddigonol i ganiatáu i weithwyr allweddol gyrraedd y gwaith ac i'r rhai heb geir gyrraedd y siopau i gael bwyd a chyflenwadau meddygol hanfodol.
* Ni fydd unrhyw fws yn cludo dros 50% o uchafswm ei gapasiti.
* Er mwyn cyfateb i'r cynnig a gyhoeddwyd ar gyfer ein gwasanaethau trên, bydd pob gweithiwr gyda'r GIG sy'n defnyddio gwasanaeth bws yn teithio am ddim.
* Bydd pob darparwr yn rhoi adroddiad wythnosol i ni a'n partneriaid yn yr awdurdodau lleol, i ddangos sut mae pob bws yn y fflyd wedi bodloni'r gofynion. Bydd angen dweud pa deithiau gafodd eu cynnal, faint o'r gloch y cyrhaeddodd pob man aros, faint o deithwyr ddaeth ymlaen, pa ffi dalodd y teithiwr ac ati.


Rydym wedi nodi’n glir, yn ogystal â’r ymrwymiadau hyn, ein bod yn disgwyl i’r gweithredwyr bysiau leihau costau rhedeg, er enghraifft defnyddio Cynllun Cadw Swyddi Llywodraeth y DU ar gyfer staff nad oes eu hangen i redeg y gwasanaeth gostyngedig.


Gobeithio y bydd hyn yn rhoi rhywfaint o sicrwydd i weithredwyr yn y tymor byr i barhau i ddarparu gwasanaethau a thalu gweithwyr ac isgontractwyr wrth i ni weithio gyda nhw i ddatblygu pecyn cynhwysfawr o fesurau, sy'n angenrheidiol yn sgil maint yr argyfwng, i sicrhau rhwydwaith bysiau effeithiol, cynaliadwy a chadarn.


Ar ben hynny, yn ystod y cyfnod hwn pan fyddwn yn gofyn i bobl beidio teithio oni bai fod hynny'n hanfodol, byddwn yn atal dros dro y cynnig o deithio am ddim ar y penwythnos ar rwydwaith Traws Cymru, ac yn caniatáu i holl staff y GIG deithio am ddim ar y rwydwaith drwy gydol yr wythnos o ddydd Llun ymlaen.  Byddaf yn rhoi gwybod i'r aelodau pan fydd modd ailddechrau teithio am ddim ar benwythnosau.


Bydd y cyhoeddiad hwn, ynghyd â chymorth arbenigol i'r gweithredwyr bysiau sydd ar gael drwy Busnes Cymru, rhyddhad ardrethi busnes Llywodraeth Cymru, a'r cynnig o gymhorthdal cyflog sydd ar gael gan Lywodraeth y DU, yn gwneud cryn dipyn i helpu'r diwydiant.


Mae'n gyfnod anodd, a rhaid i ni gydweithio er mwyn sicrhau bod modd i gwmnïau bysiau ddarparu'r gwasanaethau hanfodol hyn. Byddwn yn parhau i gydweithio'n agos gyda'r diwydiant i ddatblygu mesurau cymorth pellach, ac rwy'n gobeithio medru gwneud cyhoeddiadau eraill cyn hir.


Yn olaf, rhaid edrych ar y sector hedfanaeth. Mae'r pandemig a'r ffordd y mae'n rhaid i ni addasu ein ffordd o fyw am y dyfodol agos wedi effeithio'n sylweddol ar y farchnad awyrennau, ac mae nifer o deithwyr yn gwneud y penderfyniad cywir i beidio â hedfan. Mae nifer o gwmnïau hedfan eisoes wedi atal nifer o'u gwasanaethau masnachol, ac ar gyfer y gwasanaethau sy’n parhau i weithredu, nid yw’r mwyafrif o deithwyr am deithio.


O ganlyniad i hynny, ar ôl trafod gydag Eastern Airways, rydym wedi penderfynu atal dros dro gwasanaeth awyr y Rhwymedigaeth Gwasanaeth Cyhoeddus rhwng Caerdydd ac Ynys Môn am gyfnod cychwynnol o hyd at dri mis.


Bydd y penderfyniad i atal y gwasanaeth rhwng Caerdydd ac Ynys Môn dros dro yn cael ei adolygu wrth i ddatblygiad parhaus ac anrhagweladwy'r pandemig COVID\-19 fynd rhagddo. Bydd fy swyddogion yn gweithio gyda'r awdurdodau perthnasol a gweithredwr y cwmni awyrennau er mwyn penderfynu ar y ffordd orau i ailddechrau'r gwasanaeth yn y ffordd fwyaf diogel posib, pan fydd yn briodol gwneud hynny.


Mae COVID\-19 wedi cael effaith sylweddol ar feysydd awyr a’r diwydiant hedfanaeth. Mae’r diwydiant eisoes wedi gweld Thomas Cook a Flybe yn mynd i’r wal, ac mae bellach yn wynebu gostyngiad o 100% yn y niferoedd sy’n teithio ar draws holl feysydd awyr y DU. Mae’r sector i gyd yn teimlo’r effaith hon wrth i gwmnïau hedfan a theithwyr gydymffurfio â chyngor Llywodraeth y DU i beidio â theithio. Byddaf yn dweud mwy am Faes Awyr Caerdydd yn ystod y diwrnodau nesaf.


Ym mhob achos, byddwn yn galw ar gwmnïau trafnidiaeth gyhoeddus sydd am dderbyn cymorth gennym i edrych ar bob opsiwn arall o ran y cymorth ariannol sydd ar gael gan Lywodraeth y DU.