Translate the text from Welsh to English.



 
Mewn araith i osod y cywair yng Nghynhadledd Cymru’r Gyfraith, cyferbynnodd y toriadau dinistriol o ran cymorth cyfreithiol â’r swm cywilyddus o arian sy’n cael ei wario gan Lywodraeth y DU ar garchardai, a galwodd am ffocws mwy ar ddod o hyd i ddulliau gweithredu gwahanol ac atal pobl rhag troseddu yn y lle cyntaf.


Mae ei sylwadau yn adlais o’r hyn a ddywedodd y Comisiwn annibynnol ar Gyfiawnder yng Nghymru yn 2019, a gadeiriwyd gan yr Arglwydd Thomas o Gwmgiedd. Canfu’r Comisiwn nad yw’r system gyfiawnder yn sicrhau chwarae teg i bobl, ac argymhellodd ddiwygiadau sylweddol.


Yn ei araith i’r gynhadledd heddiw, dywedodd y Cwnsler Cyffredinol a Gweinidog y Cyfansoddiad:



> “Yng Nghymru a gweddill y DU, rydyn ni’n mynd yn gynyddol i gyfeiriad system gyfiawnder dwy haen.
> 
> 
> “System lle mae gan y rheini sydd â’r adnoddau angenrheidiol fynediad at y system gyfiawnder, a lle nad oes gan eraill y mynediad hwnnw, sef y tlotaf a’r mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas fel rheol, ac i bob pwrpas mae’r rheini wedi’u cau allan, a’u diffyg hawliau yn gwneud iddyn nhw deimlo’n flin ac yn rhwystredig â’r system gyfiawnder a’r hyn y mae’n ei gynnig iddyn nhw.
> 
> 
> “Does gan Lywodraeth Cymru ddim y cyllid i gamu i mewn a llenwi’r bylchau hyn yn y ddarpariaeth cymorth cyfreithiol, er, fel y mae adroddiad Thomas yn ei gydnabod, rydyn ni wedi ceisio mynd i’r afael ag o leiaf rai o’r meysydd angen mwyaf dybryd.”


Gwnaeth Llywodraeth y DU i ffwrdd â chymorth cyfreithiol o rannau eang o gyfraith sifil, a chynhelir prawf modd ar gyfer achosion troseddol er mwyn lleihau cost flynyddol cymorth cyfreithiol.


Mae Cronfa Gynghori Sengl Llywodraeth Cymru yn cefnogi pobl sydd angen cyngor a gall helpu o ran cynrychiolaeth mewn llysoedd a thribiwnlysoedd. Ond nid cymorth cyfreithiol yw hyn.


Gan alw am ddull gwahanol o weithredu polisi cyfiawnder troseddol a dedfrydu, ychwanegodd y Cwnsler Cyffredinol:



> “Y broblem fwyaf gyda system gyfiawnder Cymru yw nifer y bobl sy’n mynd i’r carchar, a pha mor hir y maen nhw yno. Mae’r swm y mae Llywodraeth y DU yn ei wario ar garchardai yn gywilyddus, yn enwedig yng ngoleuni degawd o doriadau mewn cymorth cyfreithiol a chyllidebau llysoedd, erlynwyr, gwasanaethau prawf a sawl elfen arall o’r system gyfiawnder.
> 
> 
> “Pe bai gyda ni’r pŵer i bennu polisi cyfiawnder troseddol a dedfrydu, fe allen ni leihau nifer ein carcharorion a buddsoddi’r arbedion mewn opsiynau gwahanol yn lle cadw pobl yn y ddalfa, neu mewn atal pobl rhag troseddu yn y lle cyntaf.”


Mae Cynhadledd Cymru’r Gyfraith, a gynhelir yn Llyfrgell y Gyfraith yn Llysoedd y Gyfraith, Parc Cathays, yn darparu platfform i drafod datblygiadau cyfansoddiadol a chyfreithiol yng Nghymru.







Translation:


 
In a keynote speech to the Legal Wales conference, he contrasted the devastating cuts to legal aid with the “obscene” amount of money spent by the UK government on prisons and called for a greater focus on alternatives to custody and help to prevent people offending.


His comments echo those made by the 2019 independent Commission on Justice in Wales. Chaired by Lord Thomas of Cwmgiedd, it found people were being let down by the justice system and recommended significant reforms.


In his speech to the conference today, the Counsel General and Minister for Constitution said:



> “In Wales and in the rest of the UK we are heading towards an increasingly two tier justice system.
> 
> 
> “One where those with the necessary resources have access to the justice system and those without – usually the poorest and most vulnerable in our society – do not and are effectively excluded from it, often just becoming, disempowered, angry and frustrated victims of the justice system and whatever it delivers to them.
> 
> 
> “The Welsh Government is not funded to step in and fill these gaps in legal aid provision, although, as acknowledged in the Thomas report, we have attempted to at least meet some of the most desperate areas of need.”


The UK government removed legal aid from large areas of civil law, while criminal cases are subject to means testing, to reduce the annual cost of legal aid.


The Welsh Government’s Single Advice Fund supports people who need advice and can help with representation at court and tribunals, but it is not a replacement for legal aid.


Calling for a different approach to criminal justice policy and sentencing, the Counsel General added:



> “The single biggest problem with Wales’s justice system is the number of people going to prison, and the length of time they are spending there.
> 
> 
> “The amount the UK government spends on prisons is obscene, especially when contrasted with a decade of cuts to legal aid and of budgets for courts, prosecutors, probation services and many other elements of the justice system.
> 
> 
> “If we had the power to set criminal justice policy and sentencing, we could reduce the prison population and invest the savings in alternatives to custody, or in the things that stop people offending in the first place.”


The Legal Wales Conference, hosted at the Law Library at the Law Courts in Cathays Park, provides a platform for discussion on constitutional and legal developments in Wales.