Translate the text from Welsh to English.



 
Nod Rhaglen Coed Mbale \- a sefydlwyd gan fenter hirsefydlog Cymru ac Affrica \- yw plannu 25 miliwn o goed erbyn 2025 mewn ardal fryniog, wedi'i datgoedwigo'n drwm yn nwyrain Uganda mewn ymgais i alluogi cymunedau i wrthsefyll effeithiau newid hinsawdd.


Gan weithio gydag elusen Maint Cymru, mae'r fenter Tyfu Coed Mount Elgon (METGE) a phedwar corff anllywodraethol lleol arall, yn dosbarthu egin coed am ddim i ffermwyr ac ysgolion lleol i gael eu plannu ar dyddynnod a thir yn y gymuned.


Mae'r rhaglen plannu coed yn cael effaith sylweddol ar yr ardal. Mae delweddau lloeren wedi dangos bod y gwaith o blannu coed newydd o fewn 5km i safleoedd meithrin saith gwaith yn uwch nag ymhellach i ffwrdd


Mae hefyd yn lleihau'r angen i dorri coed aeddfed, sefydledig ar ymylon coedwigoedd ymhellach i ffwrdd, gan gynnwys Parc Cenedlaethol Mount Elgon, yn ogystal â darparu ffynhonnell gynaliadwy o bren tanwydd.


Mae manteision y rhaglen plannu coed hefyd yn cynnwys: cynhyrchu ffrwythau i wella maeth ac iechyd teuluoedd lleol, darparu meddyginiaeth i deuluoedd lleol a phorthiant ar gyfer anifeiliaid, darparu cysgod a lloches i gnydau, ysgolion a ffermdai, sefydlogi llethrau a darparu porthiant ar gyfer gwenyn a phryfed peillio eraill.


Mae'r rhaglen hefyd yn helpu i osod stofiau sy'n effeithlon o ran tanwydd i leihau'r angen am goed tân ac yn gweithio gyda menywod i gynyddu eu cyfraniad at waith gweithredu ar newid hinsawdd ar draws y rhanbarth.


Mae'r rhaglen, sy'n anelu at blannu dros 3 miliwn o goed y flwyddyn, yn helpu cymunedau sy'n byw ar reng flaen yr argyfwng hinsawdd i addasu a gwella eu bywoliaeth.


Mae dros 100 o staff wedi cael eu recriwtio ac mae 50 o feithrinfeydd coed dan arweiniad cymunedau wedi cael eu creu.


Mae'r prosiect yn cysylltu â Chynllun Plannu! Llywodraeth Cymru, sy’n plannu dwy goeden ar gyfer pob plentyn sy'n cael ei eni neu ei fabwysiadu yng Nghymru \- un yn Uganda ac un yma yng Nghymru.


Cyfarfu'r Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol, Jane Hutt, gyda chynrychiolwyr o METGE a Maint Cymru yn y Deml Heddwch yn gynharach yr wythnos hon (7 Tachwedd) i'w llongyfarch ar hynt y gwaith a thrafod dyfodol y rhaglen plannu coed.


Dywedodd:



> Nid mater o blannu coed yn unig yw hyn, mae'n golygu ymgysylltu â phobl o bob oedran yng Nghymru ac Affrica ar newid hinsawdd a phwysleisio pwysigrwydd coed a choedwigoedd fel rhan o'r ateb.
> 
> 
> Rydym wedi cyflawni cynnydd rhyfeddol yn y blynyddoedd diwethaf, gan agosáu at ein targed uchelgeisiol o blannu 25 miliwn o goed erbyn 2025, a hynny er lles yr amgylchedd a hefyd er lles bywoliaeth llawer o bobl.


Dywedodd y Gweinidog Newid Hinsawdd, Julie James:



> Mae Rhaglen Planhigion Coed Mbale a Plannu! yn tystio i’n hymrwymiad i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd, gan godi ymwybyddiaeth o broblemau datgoedwigo a sut y gallwn fynd i'r afael â hi.
> 
> 
> Mae cyrraedd y garreg filltir o blannu 20 miliwn o goed yn Uganda wrth i arweinwyr y byd baratoi i ddod ynghyd ar gyfer COP27 ac i nodi Diwrnod Datgarboneiddio. Mae’n dangos sut y gall dyfalbarhad a chydweithio gyflawni gwahaniaeth gwirioneddol.
> 
> 
> Bydd ein haddewid i blannu tair miliwn yn rhagor o goed bob blwyddyn am y pum mlynedd nesaf yn arwain at fuddion sylweddol, nid yn unig i bobl sy'n byw yn rhanbarth Mbale, ond yn llawer ehangach gan y bydd yn cael cryn effaith ar newid hinsawdd.


Dywedodd Cyfarwyddwr Maint Cymru, Nicola Pulman:



> Mae'r rhaglen hon yn bwysig ar gyfer yr hinsawdd fyd\-eang a lleol. Mae cyflawni’r garreg filltir o blannu 20 miliwn o goed yn bwysig ac yn dyst i ymdrechion y cymunedau a sefydliadau lleol ym Mbale, sydd wedi gweithio'n ddiflino gyflawni hyn.
> 
> 
> Mae'r rhaglen hon wedi dod yn adnabyddus ledled y rhanbarth ac mae'n newid agweddau pobl at goed. Bydd hyn o fudd nid yn unig i'r amgylchedd, ond i genedlaethau'r dyfodol yn ogystal.


Dywedodd George M. Sikoyo, Cyfarwyddwr Gweithredol Menter Tyfu Coed Mount Elgon (METGE):



> Mae cyflawni’r garreg filltir o blannu 20 miliwn o goed yn newyddion gwych! Mae'n dilysu'r bartneriaeth ac yn pwysleisio pa mor benderfynol yw METGE a Maint Cymru, gyda chymorth cyllid gwerthfawr gan Lywodraeth Cymru, i wrthdroi dirywiad amgylcheddol a chynyddu gwydnwch yn yr hinsawdd yn ardal Mount Elgon yn Uganda.
> 
> 
> Mae'r rhaglen plannu coed yn chwarae rhan annatod wrth adfer tir a'i gwneud yn fwy cynhaliol i ffermwyr, eu cymuned a'u holl dirweddau.
> 
> 
> Mae'r manteision cyfunol hyn o goed yn helpu i wella diogelwch bwyd, hunanddibyniaeth, datblygiad economaidd yn ogystal â gwytnwch i’r newid yn yr hinsawdd a’r penderfyniad i adfer yr amgylchedd.







Translation:


 
The Mbale Trees Programme \- orchestrated by the long\-standing Wales and Africa initiative – aims to plant 25 million trees by 2025 in the hilly, heavily deforested area of eastern Uganda in a bid to increase community resilience to the impacts of climate change.


Working with the charity Size of Wales, the Mount Elgon Tree Growing Enterprise (METGE) and four other local NGOs, distribute free tree seedlings are distributed to local farmers and schools to be planted on smallholdings and land in the community.


The tree planting programme is having a significant impact on the area. Satellite imagery has shown tree gain within 5km of nursery sites is seven times higher than further away


It is also reducing the need for logging of mature, established trees at the edges of forests further away, including the Mount Elgon National Park, as well as providing a sustainable fuel wood source.


Benefits from the tree planting programme also include: producing fruit to improve nutrition and health of local families, providing medicine for local families and fodder for animals, providing shade and shelter for crops, schools and farmsteads, stabilising slopes, and providing forage for bees and other pollinators.


The programme also helps install fuel efficient stoves to reduce the need for firewood and works with women to increase their participation in climate change action across the region.


The programme, which aims to plant more than 3 million trees a year, is helping communities living on the front line of the climate crisis adapt and improve their livelihoods.


More than 100 staff have been recruited and 50 community\-led tree nurseries have been created.


The project links with the Welsh Government’s Plant! Scheme, planting two trees for every child born or adopted in Wales – one planted in Uganda and one planted here in Wales.


Minister for Social Justice Jane Hutt met with representatives from METGE and Size of Wales at the Temple of Peace earlier this week (November 7\) to congratulate them on their progress and discuss the future of the tree planting programme.


She said:



> This isn’t just about planting trees, it’s about engaging people of all ages in Wales and Africa on climate change and the importance of trees and forests as part of the solution.
> 
> 
> We have made phenomenal progress in recent years, edging towards our ambitious target of 25million trees planted by 2025, benefitting not just the environment but many people’s livelihoods too.


Minister for Climate Change Julie James said:



> The Mbale Trees programme and Plant! show our commitment to tackling the climate emergency, by both raising awareness of the plight of deforestation and how we can tackle it.
> 
> 
> Reaching the milestone of planting 20 million trees in Uganda just as world leaders are preparing to gather for COP27 and to mark Decarbonisation Day, shows how through persistence and working together we can make a real difference.
> 
> 
> Our pledge to plant three million more trees every year for the next five years will deliver substantial benefits, not just for people living in the Mbale region, but much wider as it will have a considerable impact on climate change.


Director of Size of Wales, Nicola Pulman, said:



> This programme is important for both the global and local climate. The landmark of 20 million trees is an important one and is a testament to the efforts of the communities and local organisations in Mbale, who have worked tirelessly to make it happen.
> 
> 
> This programme has become well\-known across the region and is changing peoples’ attitudes to trees. This will benefit not just the environment, but future generations to come.


George M. Sikoyo, Executive Director at the Mount Elgon Tree Growing Enterprise (METGE), said:



> Hitting the 20 million trees landmark is great news! It authenticates the partnership and determination that METGE and Size of Wales have and with funding from the Welsh Government, which is highly appreciated, to reverse environmental degradation and increase climate resilience in the Mount Elgon region of Uganda.
> 
> 
> The tree planting programme is playing an integral role in land restoration and making it more sustaining for farmers, their community and entire landscapes.
> 
> 
> These collective benefits of trees help to enhance food security, self\-reliance, economic development besides resilience to climate change and environmental restoration.