Translate the text from English to Welsh.



 
The cost of living crisis is having a devastating impact, particularly on low income households. Current estimates suggest up to 45% of all households in Wales could be in fuel poverty following increases to the energy price cap in April. This will become worse in October when the next increase to the energy price cap takes effect.


Households on prepayment meters have been particularly affected. Those reliant on pre\-payment meters pay a more expensive tariff compared to standard credit meters. In some cases, standing charges which doubled in April continue to accrue when householders self\-disconnect because they are living in fear of the cost of energy. 


Households struggling with the cost of energy are not limited to electricity and mains gas domestic energy bills. In Wales, approximately one in ten households are reliant on heating oil, or liquid gas for their domestic space and water heating. In rural areas, this increases to 28% of households. These households also have to pre\-pay for their fuel. Many have reported the cost of heating oil has more than doubled over the past two months and there are reports of suppliers refusing to provide quotes for oil deliveries, setting the price on the day of delivery.


I am pleased to announce the launch of a Welsh Government fuel voucher scheme aimed at providing crisis help to those households that have to pay in advance for their energy and are unable to do so. The scheme provides top up vouchers for customers on prepayment meters and will see the launch of a new crisis service for households which are off the gas grid, and are unable to afford to buy gas bottles or fill their oil tank, log store or coal bunker.


In order to be eligible, households will be referred for support by one of a network of referral partners. They must be experiencing intense financial crisis and at immediate risk of self\-disconnection, or indeed have already self\-disconnected, or making choices which may cause significant detriment to ensure that energy is funded.


The scheme will be managed by the Fuel Bank Foundation, a national charity which has delivered support in Wales since 2015\. Their service to date has focussed on eight Fuel Bank centres which are funded through a mix of local donations and central Fuel Bank Foundation fundraising.


The Welsh Government is awarding grant funding to the Fuel Bank Foundation totalling £3\.952m to help it expand its operation in Wales so that it can become a national scheme. The funding will provide surety to the existing Fuel Bank centres that their services can continue. It will also support the setting up of a fuel bank in each local authority area in Wales.


This will be achieved by enhancing the existing network by approximately 40\-50 new partners which will significantly expand the footprint of the current scheme. This partner network will enable the Foundation to distribute approximately 49,000 vouchers (either £30 in summer months or £49 in winter) into prepayment households across Wales at risk of disconnection, providing support to approximately 117,000 individuals (depending on the size of households). There will be a maximum of three vouchers per household in a six month period but referral partners have some discretion.


The funding will also provide Fuel Bank Heat Fund support to help 2000 households living off the gas grid, which are reliant on unregulated heating oil and liquid gas for their domestic space and water heating. This will benefit some 4,800 individuals depending on the number of people living in the household.  


It will also fund expansion of the partner network to support a wrap\-around energy and savings advice to avoid dependency and repeat requests for help including onward referral as appropriate. Officials will ensure that FBF work alongside the Single Advice Fund providers.


While arrangements are put in place to enable the new centres to become operational – we expect these will be open from this autumn \- people who are struggling as a result of the cost of living crisis can speak to Advice Link Cymru to ensure they are receiving all the financial support they are entitled to. Our Discretionary Assistance Fund is also available for those experiencing extreme financial pressures.







Translation:


 
Mae'r argyfwng costau byw yn cael effaith ddinistriol, yn enwedig ar aelwydydd ar incwm isel. Mae'r amcangyfrifon presennol yn awgrymu y gallai hyd at 45% o holl aelwydydd Cymru fod mewn tlodi tanwydd yn dilyn y cynnydd i’r cap ar brisiau ynni ym mis Ebrill. Bydd hyn yn gwaethygu ym mis Hydref pan ddaw'r cynnydd nesaf i'r cap ar brisiau ynni i rym.


Effeithiwyd yn arbennig ar aelwydydd sydd ar fesuryddion talu ymlaen llaw. Mae'r rhai sy'n dibynnu ar fesuryddion talu ymlaen llaw yn talu tariff drutach o'i gymharu â mesuryddion credyd safonol. Mewn rhai achosion, mae taliadau sefydlog a ddyblodd ym mis Ebrill yn parhau i gronni pan fydd deiliaid tai yn hunan\-ddatgysylltu am eu bod yn pryderu am gostau ynni. 


Nid yw aelwydydd sy'n ei chael yn anodd talu costau ynni wedi'u cyfyngu i filiau ynni domestig trydan a nwy o’r prif gyflenwad. Yng Nghymru, mae tua un o bob deg aelwyd yn dibynnu ar olew gwresogi neu nwy hylifedig ar gyfer eu gofod domestig a gwresogi dŵr. Mewn ardaloedd gwledig, mae hyn yn cynyddu i 28% o aelwydydd. Mae'n rhaid i'r aelwydydd hyn hefyd dalu ymlaen llaw am eu tanwydd. Mae llawer wedi nodi bod cost olew gwresogi wedi mwy na dyblu dros y ddau fis diwethaf ac mae adroddiadau yn nodi bod cyflenwyr yn gwrthod darparu dyfynbrisiau ar gyfer danfoniadau olew, gan bennu'r pris ar y diwrnod y bydd yn cael ei ddanfon.


Mae'n bleser gennyf gyhoeddi lansiad cynllun talebau tanwydd Llywodraeth Cymru, a fydd yn darparu cymorth argyfwng i'r aelwydydd hynny sy'n gorfod talu ymlaen llaw am eu hynni ac sy'n methu gwneud hynny. Mae'r cynllun yn darparu talebau i gwsmeriaid sydd ar fesuryddion talu ymlaen llaw a bydd gwasanaeth argyfwng newydd yn cael ei lansio ar gyfer aelwydydd nad ydynt ar y grid nwy, ac nad ydynt yn gallu fforddio prynu poteli nwy neu lenwi eu tanc olew, eu storfa goed neu eu byncer glo.


Er mwyn bod yn gymwys, bydd aelwydydd yn cael eu hatgyfeirio am gymorth gan un o rwydwaith o bartneriaid atgyfeirio. Rhaid iddynt fod mewn argyfwng ariannol dwys ac mewn perygl uniongyrchol o hunan\-ddatgysylltu, neu yn wir eisoes wedi hunan\-ddatgysylltu, neu'n gwneud dewisiadau a allai achosi niwed sylweddol i sicrhau bod ynni'n cael ei ariannu.


Bydd y cynllun yn cael ei reoli gan y Sefydliad Banc Tanwydd, elusen genedlaethol sydd wedi darparu cefnogaeth yng Nghymru ers 2015\. Mae eu gwasanaeth hyd yma wedi canolbwyntio ar wyth canolfan Banc Tanwydd sy'n cael eu hariannu drwy gymysgedd o roddion lleol ac ymgyrchoedd codi arian canolog gan y Sefydliad Banc Tanwydd.


Mae Llywodraeth Cymru yn dyfarnu cyfanswm o £3\.952m o gyllid grant i’r Sefydliad Banc Tanwydd i'w helpu i ehangu ei weithrediad yng Nghymru fel y gall ddod yn gynllun cenedlaethol. Bydd y cyllid yn rhoi sicrwydd i ganolfannau presennol y sefydliad y gall eu gwasanaethau barhau. Bydd hefyd yn helpu i sefydlu banc tanwydd ym mhob ardal awdurdod lleol yng Nghymru.


Cyflawnir hyn drwy ehangu’r rhwydwaith presennol gyda thua 40\-50 o bartneriaid newydd a fydd yn cynyddu ôl troed y cynllun presennol yn sylweddol. Bydd y rhwydwaith hwn o bartneriaid yn galluogi'r sefydliad i ddosbarthu tua 49,000 o dalebau (naill ai £30 yn ystod misoedd yr haf neu £49 yn y gaeaf) i aelwydydd sy’n talu ymlaen llaw ledled Cymru ac sydd mewn perygl o ddatgysylltu, gan roi cymorth i tua 117,000 o unigolion (yn dibynnu ar faint yr aelwydydd). Bydd uchafswm o dair taleb i bob aelwyd mewn cyfnod o chwe mis ond mae gan bartneriaid atgyfeirio rywfaint o ddisgresiwn.


Bydd y cyllid hefyd yn darparu cymorth o dan gynllun ‘Cronfa Wres’ y Sefydliad Banc Tanwydd i helpu 2000 o aelwydydd nad ydynt ar y grid nwy ac sy'n dibynnu ar olew gwresogi a nwy hylifedig heb eu rheoleiddio ar gyfer eu gofod domestig a gwresogi dŵr. Bydd hyn o fudd i tua 4,800 o unigolion, yn dibynnu ar nifer y bobl sy'n byw ar yr aelwyd. 


Bydd y cyllid hefyd yn ariannu’r gwaith o ehangu'r rhwydwaith partneriaid i roi cyngor cofleidiol ar ynni ac arbedion er mwyn osgoi dibyniaeth a cheisiadau niferus am gymorth, gan gynnwys atgyfeirio ymlaen fel y bo'n briodol. Bydd swyddogion yn sicrhau bod y Sefydliad Banc Tanwydd yn gweithio ochr yn ochr â darparwyr y Gronfa Gynghori Sengl.


Er bod trefniadau'n cael eu rhoi ar waith i alluogi'r canolfannau newydd i ddod yn weithredol – rydym yn disgwyl y bydd y rhain yn agor yn yr hydref \- gall pobl sy'n ei chael yn anodd o ganlyniad i’r argyfwng costau byw siarad ag Advice Link Cymru i sicrhau eu bod yn cael yr holl gymorth ariannol y mae ganddynt hawl iddo. Mae ein Cronfa Cymorth Dewisol hefyd ar gael i'r rhai sy'n profi pwysau ariannol eithafol.