Translate the text from Welsh to English.



 
Mae’r ddogfen a gyhoeddir heddiw gan Lywodraeth Cymru yn amlygu sut y mae polisi cyfiawnder penodol i Gymru wedi bod yn datblygu fwyfwy, yn seiliedig ar atal drwy fynd i’r afael â heriau cymdeithasol ac adsefydlu, yn hytrach na dull sy’n canolbwyntio’n fwy ar gosbi.


Yn ‘Sicrhau Cyfiawnder i Gymru’, dywed y Cwnsler Cyffredinol, Mick Antoniw, a’r Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol, Jane Hutt, mai dim ond drwy ddull ataliol, cyfannol a chynhwysol y gellir mynd i’r afael â’r rhesymau sylfaenol dros y pwysau sydd ar y system gyfiawnder.


Mae’r ddogfen yn dweud bod datganoli cyfiawnder i Gymru yn ‘anochel’, ac yn nodi elfennau craidd posibl system gyfiawnder ddatganoledig. Byddai hyn yn cynnwys:


* Canolbwyntio ar atal ac adsefydlu
* Lleihau maint poblogaeth carchardai drwy fynd ar drywydd dewisiadau eraill yn lle carchar pan fo’n briodol, megis rhaglenni i fynd i’r afael â materion iechyd meddwl a chymorth gyda thriniaeth ar gyfer camddefnyddio cyffuriau ac alcohol
* Mabwysiadu dull sy’n seiliedig ar hawliau wrth ddeddfu a llunio polisïau, a mynd ati i ehangu’r gwaith o ymgorffori safonau hawliau y cytunwyd arnynt yn rhyngwladol mewn cyfraith ddomestig


Mae ‘Sicrhau Cyfiawnder i Gymru’ hefyd yn nodi, wrth oruchwylio system gyfiawnder ddatganoledig, y byddai Llywodraeth Cymru yn rhoi’r flaenoriaeth uchaf i fynd i’r afael â’r argyfwng cenedlaethol o drais gan ddynion yn erbyn menywod, a’r lefelau syfrdanol o isel o euogfarnau am dreisio ac ymosodiadau rhywiol. Yn ddiweddarach heddiw, bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi strategaeth Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol wedi’i diweddaru, gan amlinellu beth fydd yn cael ei wneud i sicrhau mai Cymru yw’r lle mwyaf diogel i fod yn fenyw.


Byddai’r elfennau hyn yn adeiladu’n sylweddol ar yr hyn y mae Llywodraeth Cymru eisoes yn ei gyflawni o fewn y cyfyngiadau cyfansoddiadol presennol. Mae hyn yn cynnwys buddsoddi £22 miliwn ychwanegol y flwyddyn i ariannu 600 o Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu i atal troseddu; darparu 13 o gyfleusterau gwrandawiadau llys o bell ledled Cymru ar gyfer dioddefwyr trais yn erbyn menywod, cam\-drin domestig a thrais rhywiol; cynllun peilot Llys Teulu Cyffuriau ac Alcohol yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg; a buddsoddi yn y Gronfa Gynghori Sengl sydd wedi helpu 81,000 o bobl i ennill incwm ychwanegol o £32 miliwn ac i reoli dyledion gwerth dros £10 miliwn.


Wrth gyhoeddi’r ddogfen heddiw, dywedodd y Cwnsler Cyffredinol:



> “Yr unig ffordd gynaliadwy o wella’r system gyfiawnder yw lleihau nifer y bobl sy’n dod i gysylltiad â hi. Mae ein dogfen yn nodi’r ffyrdd arloesol yr ydym yn defnyddio’r pwerau sydd gennym, gan gynnwys ymyrraeth gynnar i arwain pobl oddi wrth y system cyfiawnder troseddol, a sut y byddem yn ceisio adeiladu ar hynny drwy system gyfiawnder gwbl ddatganoledig.
> 
> 
> “Ond mae polisïau llywodraethau olynol y Deyrnas Unedig ers 2010 wedi cyfyngu’n sylweddol ar fynediad at gyfiawnder, bygwth hawliau ac amddiffyniadau sylfaenol, a thorri’r cyllid hanfodol.
> 
> 
>  “Byddwn yn parhau i ddefnyddio’r ysgogiadau sydd ar gael inni i ddilyn dull system gyfan sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn ar gyfer cyfiawnder. A byddwn yn edrych ymlaen at ddatganoli cyfiawnder a phlismona i Gymru fel y gallwn gyflymu’r gwaith hwn a darparu system well i ddinasyddion, cymunedau a busnesau ledled Cymru.”


Ychwanegodd y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol:



> “Casgliad clir y Comisiwn Cyfiawnder annibynnol yn 2019 oedd bod angen i bolisïau a phenderfyniadau ynghylch cyfiawnder gael eu gwneud, a’u cyflawni, yng Nghymru, fel y gallant gael eu cysoni â’r polisïau a’r gwasanaethau cymdeithasol, iechyd, cyfiawnder cymdeithasol ac addysg sy’n unigryw ac yn datblygu yng Nghymru, a chorff cynyddol cyfraith Cymru. Drwy gysylltu’r system gyfiawnder â gweddill y broses o lunio polisïau yng Nghymru gallwn wir ganfod ffyrdd effeithiol o leihau troseddu.
> 
> 
> “Mae ein gwaith ar y Glasbrintiau ar gyfer Cyfiawnder Ieuenctid a Throseddau Menywod, a thrais yn erbyn menywod, cam\-drin domestig a thrais rhywiol, yn dangos yr hyn y gellir ei wneud ar y cyd i ddatblygu gwasanaethau wedi’u teilwra yng nghyd\-destun Cymru.
> 
> 
> “Fel y mae, fodd bynnag, nid yw’r arbedion yr ydym yn eu gwneud ar gyfer llysoedd neu garchardai \- er enghraifft pan fo Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu yn llwyddo i atal troseddu \- yn cael eu hailfuddsoddi yng Nghymru. Rhaid i ddatganoli ddigwydd er mwyn gallu ailfuddsoddi’r holl arian hwn i ddiwallu anghenion brys Cymru.”


O ran cynlluniau i’r dyfodol ar gyfer diwygio cyfiawnder o fewn y cyfyngiadau presennol, cadarnhaodd y Gweinidogion y byddent yn:


* Ystyried yr achos dros Fil Hawliau Dynol i Gymru
* Gweithio mewn partneriaeth â Chyngor Cyfraith Cymru i wella cynaliadwyedd y sector cyfreithiol yng Nghymru, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig ac ôl\-ddiwydiannol
* Creu un system unedig sy’n annibynnol yn strwythurol ar gyfer tribiwnlysoedd yng Nghymru (fel yr argymhellwyd gan adroddiad Comisiwn y Gyfraith ym mis Rhagfyr 2021 ar dribiwnlysoedd datganoledig)






Translation:


 
A Welsh Government publication issued today highlights the increasing development of a distinct Welsh justice policy based on prevention through tackling social challenges and rehabilitation, instead of a more punitive approach.


In ‘Delivering Justice for Wales’, Counsel General, Mick Antoniw, and Minister for Social Justice, Jane Hutt, say that the underlying reasons for pressures on the justice system can only be addressed by taking a preventative, holistic and inclusive approach.


The publication says that devolution of justice to Wales is ‘inevitable’, and sets out the core components of what a devolved justice system would look like. This would include:


* Focusing on prevention and rehabilitation.
* Reducing the size of the prison population by pursuing alternatives to custody where appropriate, such as programmes to address mental health issues and support with treatment for drug and alcohol misuse.
* Taking a rights based approach to law and policy making, and expanding the incorporation of internationally agreed rights’ standards into domestic law.


‘Delivering Justice for Wales’ also states that in overseeing a devolved justice system the Welsh Government would give the highest priority to tackling the national crisis of male violence against women, and the shockingly low levels of convictions for rape and sexual assault. Later today the Welsh Government will publish an updated Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence strategy, outlining what will be done to make Wales the safest place to be a woman.


These components would build substantially on what the Welsh Government is already delivering within the current constitutional constraints. This includes additional crime prevention funding of £22 million annually for 600 PCSOs; the provision of 13 remote court hearing facilities across Wales for victims of violence against women, domestic abuse and sexual violence; a Family Drug and Alcohol Court pilot in Cardiff and the Vale of Glamorgan; and investment in the Single Advice Fund which has helped 81,000 people gain additional income of £32 million and manage debts totalling over £10 million.


Launching the publication today, the Counsel General said:



> “The only sustainable way to improve the justice system is to reduce the number of people coming into contact with it. Our publication sets out the innovative ways in which we are using the powers we have, including early intervention to steer people away from the criminal justice system, and how we would seek to build on that through a fully devolved justice system.
> 
> 
> “But the policies of successive UK governments since 2010 have firmly pulled the shutters down on access to justice, threatened fundamental rights and protections, and removed vital funding.
> 
> 
> “We will continue to use the levers at our disposal to pursue a whole\-system, person\-centred approach to justice. And we look forward to justice and policing being devolved to Wales so we can accelerate this work and deliver a better system for citizens, communities and businesses across Wales.”


The Minister for Social Justice added:



> “The clear conclusion of the independent Commission on Justice in 2019 was that policies and decisions about justice need to be determined and delivered in Wales, so they align with the distinct and developing social, health, social justice and education policy and services in Wales and the growing body of Welsh law. By joining up the justice system with the rest of Welsh policy making we can find truly effective ways of reducing crime.
> 
> 
> “Our work on the Youth Justice and Women’s Justice Blueprints, and violence against women, domestic abuse and sexual violence, show what can be done collaboratively to develop services tailored to the Welsh context.
> 
> 
> “As it stands, however, the savings we make for courts or prisons – for example through PCSOs being successful in crime prevention – are not being reinvested in Wales. Devolution must happen so all this money can be reinvested in meeting Wales’s urgent needs.”


On future plans for justice reform within the current constraints, ministers confirmed that they will:


* consider the case for a Welsh Human Rights Bill
* work in partnership with the new Law Council of Wales to improve the sustainability of the legal sector in Wales, especially in rural and post\-industrial areas.
* create a unified, single structurally independent system of tribunals in Wales (as recommended by the December 2021 Law Commission report on devolved tribunals)