Translate the text from Welsh to English.



 
Cynhaliwyd Pythefnos Masnach Deg 2023 rhwng 27 Chwefror a 12 Mawrth. Y thema eleni yw sut mae gwneud y newid bach i Fasnach Deg yn cefnogi cynhyrchwyr i ddiogelu dyfodol rhai o'n hoff fwydydd a'r blaned.


Mae newid hinsawdd yn gwneud cnydau fel coffi, bananas a siocled yn anoddach i'w tyfu ac yn sgil hynny maent yn llawer drutach i'w prynu. Mae hyn, ynghyd ag arferion masnach hynod annheg, yn golygu bod cymunedau sy'n tyfu'r cnydau hyn yn cael eu gwthio i'r dibyn. Ond os bydd mwy o bobl yn dewis Masnach Deg mae hynny'n golygu incwm, pŵer a chymorth ychwanegol i'r cymunedau hynny sy'n helpu i gefnogi cynhyrchwyr i ddiogelu dyfodol y cnydau hyn a'r blaned.


Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i fasnach deg ac mae Cymru wedi bod yn genedl masnach deg ers 2008\. Rydym wedi gweld y manteision y mae'n eu cynnig i ffermwyr sy'n cael eu cefnogi drwy gyllid Llywodraeth Cymru yn Uganda. Mae hyn wedi caniatáu i fentrau dan arweiniad y gymuned, yng Nghymru ac yn Uganda, gael effeithiau gwirioneddol ar eu cymunedau.


Cafodd Jenipher Sambezi a Nimrod Wambette o Fenter Gydweithredol Cymunedau Amaeth\-goedwigaeth Mynydd Elgon (MEACCE) eu hariannu gan ein rhaglen Cymru ac Affrica i ymweld â Chymru o'u cartrefi yn nwyrain Uganda ar gyfer Pythefnos Masnach Deg, ac maent yn parhau i fod yn aelodau blaenllaw ar gyfer y mudiad. Drwy eu menter gydweithredol maent yn cynhyrchu coffi Masnach Deg o safon, sef ‘Jenipher's Coffi’ sy'n cael ei werthu yng Nghymru drwy bartneriaeth gyda Ferrari’s o Bont\-y\-clun.


Mynychais nifer o ddigwyddiadau i nodi Pythefnos Masnach Deg. Yn gyntaf, ymwelais â Phrifysgol Metropolitan Caerdydd ar Ddydd Gŵyl Dewi. Mae'r corff dan arweiniad myfyrwyr yn parhau i fod yn enghraifft o'r gwaith rhagorol sy'n digwydd ledled Cymru. Yn ddiweddar, dyfarnwyd y safle cyntaf i'r Brifysgol yng Nghynghrair Prifysgolion Pobl a'r Blaned ar gyfer blwyddyn 2022/23\. Roedd hyn allan o 153 o brifysgolion y DU.


Ymwelais hefyd â siop masnach deg Sussed ym Mhorthcawl. Mae'r siop hon, a sefydlwyd gan yr elusen Cymru Gynaliadwy, ac sy’n cefnogi’r elusen honno, yn fenter gydweithredol sy'n eiddo i'r gymuned ac sy'n cael ei staffio'n gyfan gwbl gan wirfoddolwyr. Mae’n fan lle mae gan bawb lais cyfartal, gan hyrwyddo democratiaeth yn y gweithle.


Croesewais Jenipher Sambezi a Nimrod Wambette yn Nhŷ Hywel, a buont yn trafod masnach deg a'r effaith gadarnhaol y mae'n ei chael ar eu cymuned, gyda nifer fawr o Aelodau o'r Senedd.  Mae Jenipher a Nimrod yn parhau i greu argraff fawr ar y rheini sy'n dod ar eu traws, drwy’r gwaith y maen nhw'n ei wneud a'r effaith maen nhw'n ei gael ar eu cymuned.  


Ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod siaradais mewn digwyddiad a gynhaliwyd gan dîm Cymru ac Affrica Llywodraeth Cymru, a oedd yn dathlu'r pedwar prosiect grymuso menywod yn Uganda a Lesotho a ariannwyd drwy ein partneriaid yn Hub Cymru Affrica. Tynnwyd sylw at bwysigrwydd masnach deg yn y digwyddiad hwn hefyd a sut y gall newid i gynhyrchion Masnach Deg gael effaith enfawr ar gynhyrchwyr bach yn y gwledydd hyn. 


Wrth inni agosáu at ben\-blwydd Cymru yn 15 oed fel cenedl masnach deg, rydym yn gweithio tuag at ddatblygu meini prawf mwy uchelgeisiol i gadw Cymru ar flaen y gad yn y mudiad hwn. Bydd cyhoeddiad am y meini prawf newydd yn cael ei wneud yr haf hwn i nodi'r achlysur.  







Translation:


 
Fairtrade Fortnight 2023 took place between 27 February and 12 March. The theme this year is how making the small switch to Fairtrade supports producers in protecting the future of some of our most loved food and the planet. 


Climate change is making crops like coffee, bananas and chocolate harder to grow so in turn much more expensive to buy. This, combined with deeply unfair trade practises, means that communities growing these crops are being pushed to the brink. But if more people choose Fairtrade that means extra income, power and support for those communities which help support producers in protecting the future of these crops and the planet. 


The Welsh Government is committed to fair trade and Wales has been a fair trade nation since 2008\. We have seen the benefits it brings to farmers who are supported through Welsh Government funding in Uganda. This has allowed community led initiatives, both in Wales and Uganda, to make real impacts on their communities.


Jenipher Sambezi and Nimrod Wambette from the Mount Elgon Agroforestry Communities Cooperative (MEACCE) were funded by our Wales and Africa programme to visit Wales from their homes in Eastern Uganda for Fairtrade Fortnight and they continue to be real figureheads for the movement. Through their cooperative they produce quality fairtrade coffee, ‘Jenipher’s Coffi’ that is sold in Wales through a partnership with Ferraris of Pontyclun.


I attended a number of events to mark Fairtrade Fortnight. Firstly, I visited Cardiff Metropolitan University on St David’s Day. The student led body continue to be an exemplar of the excellent work taking place throughout Wales. The University was recently awarded first place in the People and Planet University League for year 2022/23\. This was out of 153 UK universities.


I also visited the fair trade shop Sussed in Porthcawl. This shop, founded by and supporting the charity Sustainable Wales, is a community owned cooperative staffed entirely by volunteers, a place where everyone has an equal say, promoting workplace democracy.


I hosted both Jenipher Sambezi and Nimrod Wambette in Ty Hywel where they discussed fair trade and the positive impact it is having on their community with a large number of Senedd Members.  Those who encounter Jenipher and Nimrod continue to be impressed by the work they do and the impact they have on their community.   


On International Women’s Day I spoke at an event hosted by the Welsh Government’s Wales and Africa team, which celebrated the four women’s empowerment projects in Uganda and Lesotho that were funded through our partners in Hub Cymru Africa. The importance of fair trade was also highlighted at this event and how switching to fairtrade products can have a massive impact on small producers in these countries.


As we approach Wales’s 15\-year anniversary as a fair trade nation we are working towards developing more ambitious criteria to keep Wales at the forefront of this movement. An announcement on the new criteria will be made this summer to mark the occasion.