Translate the text from Welsh to English.



 
Wrth siarad yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Sir Conwy, bydd y Gweinidog Brexit yn rhybuddio nad oes amheuaeth y gallai Brexit caled neu un heb gytundeb chwalu’r Undeb.


Bydd yn galw ar Lywodraeth y DU i gydnabod yr angen am newid radical yn nhrefniadau cyfansoddiadol y DU er mwyn ei gwneud yn addas ar gyfer y 21ain ganrif os byddwn yn gadael yr UE neu beidio, a bydd yn dweud y bydd Cymru ar ei hennill o fod yn rhan o Undeb ddiwygiedig.


Bydd Jeremy Miles yn dweud:



> “Mae’n ymddangos i mi mai prif flaenoriaeth y Prif Weinidog newydd yw paratoi i adael heb gytundeb. Ond mae’n ymddangos nad yw’n ymwybodol o’r ffaith na all unrhyw baratoadau wir liniaru effeithiau ymadael trychinebus heb gytundeb.
> 
> 
> “Mae ei daith fawreddog o’r cenhedloedd datganoledig, a’r ffocws cyhoeddus amlwg a’r cyflymdra y mae’n paratoi ar gyfer ymadawiad y DU, wedi hoelio sylw nid yn unig ar y Brexit caled neu’r un heb gytundeb y mae’n ei arddel, ond hefyd ar gwestiwn dyfodol yr undeb. 
> 
> 
> “Yn gynyddol – yn bendant yma yng Nghymru, a nawr yn ehangach i raddau – gwelwyd diddordeb newydd yn yr hyn fyddai Cymru yn ei wneud petai Brexit caled yn golygu y byddai cenhedloedd eraill yn gadael yr Undeb, ac yn wir mewn unrhyw sefyllfa ôl\-Brexit – petai canlyniadau Brexit heb gytundeb mor drychinebus ag yr ydym yn credu y byddant.
> 
> 
> “Rydym yn credu mai cymdeithas wirfoddol o genhedloedd yw’r DU, ac felly mae’n dilyn ein bod hefyd yn cydnabod bod rhai cydrannau o’r Deyrnas Unedig efallai yn dewis peidio â bod yn rhan ohoni bellach. A phetai hynny’n digwydd, byddai’n rhaid i unrhyw lywodraeth synhwyrol ailasesu safle Cymru yn y DU newydd.
> 
> 
> ”Felly gadewch i mi fod yn glir ynglŷn â sefyllfa Llywodraeth Cymru. Rydym yn parhau i gredu yn yr Undeb. 
> 
> 
> “Mewn byd sy’n globaleiddio fwy a mwy, nid ydym yn credu ei fod yn synhwyrol i roi’r gorau i wneud i’r berthynas rydym wedi’i hetifeddu gyda’n cymdogion agosaf weithio er lles pob un ohonom – rydym yn credu bod rhannu’r peryglon a’r gwobrau rhwng y pedair cenedl er lles i’n holl ddinasyddion. Rydym am i’r Undeb weithio, a gweithio’n well.
> 
> 
> “Ein blaenoriaeth yw aros a diwygio, – o fewn undeb y Deyrnas Unedig ac o fewn yr Undeb Ewropeaidd  \- i wneud y defnydd gorau o’r pwerau datganoledig sydd gennym, i bwyso o blaid rhai newydd, ond y cyfan o fewn y Deyrnas Unedig sy’n parhau i gynnig i Gymru y manteision rydym yn eu derbyn ar hyn o bryd drwy fod yn aelod ohoni. 
> 
> 
> “Mae hyn yn gofyn am raglen helaeth o newid.”


Mae Llywodraeth Cymru wedi bod ar y blaen yn dadlau dros y newid hwnnw.


Dwy flynedd yn ôl, cyhoeddwyd ‘Brexit a Datganoli’ gan Weinidogion Cymru, ymateb Llywodraeth Cymru i oblygiadau Brexit ar y setliad datganoli, i’r cysylltiadau rhwng llywodraethau, ac i gyfansoddiad y DU. Mynegodd eu gweledigaeth ar gyfer dyfodol datganoli a chysylltiadau rhynglywodraethol.


Galwodd y Gweinidogion am y canlynol:


* Cyngor Gweinidogion y DU, ac am well trefn o ddatrys anghydfod;
* Ysgrifenyddiaeth annibynnol, efallai wedi’i seilio ar yr hyn sydd eisoes yn bodoli gyda Chyngor Prydain ac Iwerddon;
* Confensiwn cyfansoddiad y DU, i roi sylw i’r cwestiwn sut mae angen i gyfansoddiad y DU newid.


Bydd y Cwnsler Cyffredinol hefyd yn dweud:



> “Hyd yn oed heb Brexit, mae’n amlwg bod yn rhaid i agwedd Llywodraeth y DU tuag at ddatganoli newid yn sylfaenol. Ar hyn o bryd, mae’n ymddangos ei bod yn hynod ansicr o hyd ynghylch datganoli. Neu yn waeth, agwedd os byddwn ni’n bihafio, bydd Llywodraeth y DU oherwydd ei mawrfrydigrwydd, yn caniatáu ychydig o bwerau cyfyngedig o hunan lywodraeth i ni. Rhyw fath o ddatganoli ‘cymerwch beth sy’n cael ei gynnig’.
> 
> 
> “Rhaid i hynny newid. Rhaid ymdrin â datganoli ar sail parch at ein gilydd, cydraddoldeb parch a chyfranogi rhwng yr amrywiol lywodraethau, yn hytrach na’r datganoli “gras a ffafr” sydd gennym ar hyn o bryd. 
> 
> 
> “Os yw’r Undeb am oroesi ac os mai’r Undeb fydd yn parhau y dewis gorau er lles Cymru – nawr yw’r amser i egwyddorion cydraddoldeb rhwng y cenhedloedd a chyfrifolaeth gael eu hymgorffori’n gwbl ganolog yn ein cyfansoddiad.”







Translation:


 
Speaking at the National Eisteddfod in Conwy, the Brexit Minister will warn that a hard or no deal Brexit is certainly capable of dismantling the Union.


He will call for the UK government to recognise the need for radical change in the UK’s constitutional arrangements to make it fit for the 21st century whether we leave the EU or not, whilst saying that Wales is best placed as part of a reformed union.


Jeremy Miles will say:



> “It would seem to me that no deal preparation is our new Prime Minister’s top priority. But he seems oblivious to the fact that no level of preparation can properly mitigate the effects of a catastrophic no deal exit.
> 
> 
> “His grand tour of the devolved nations, and the markedly public focus and pace he has brought on preparing the UK to leave, has brought centre stage not only the hard or no deal Brexit he espouses but also the question of the future of the union.
> 
> 
> “Increasingly – certainly here in Wales, and now to some extent more broadly – there has been a renewed interest in what Wales would do if a hard Brexit brought about the departure from the Union of other nations, and indeed in any post\-Brexit scenario – if the consequences for us of a no deal Brexit are as catastrophic as we believe they would be.
> 
> 
> “We believe that the UK is a voluntary association of nations, so it follows that we also recognise that some component parts of the United Kingdom may no longer choose to be part of it. And if that were to happen, any sensible government would have to reassess Wales's place in a changed UK.
> 
> 
> ”So let me be clear about the Welsh Government’s position. We continue to believe in the union.
> 
> 
> “In an increasing globalised world, we do not think it makes sense to give up on making the relationship we have inherited with our closest neighbours work to our mutual advantage – we believe that the sharing of risk and reward across the 4 nations is to the benefit of all our citizens. We want the Union to work, and to work better.
> 
> 
> “Our priority is to remain and reform \- within the union of the United Kingdom as with the European Union \- make the best use of the devolved powers we have, press the case for new ones, but all within a United Kingdom that continues to offer Wales the advantages we currently enjoy through its membership.
> 
> 
> “This involves a major programme of change.”


The Welsh Government has been in the vanguard in arguing for that change.


2 years ago, Welsh Ministers published ‘Brexit and Devolution’, the Welsh Government’s response to the implications of Brexit for the devolution settlement, for relations between the governments, and for the constitution of the UK. It set out their vision for the future of devolution and intergovernmental relations.


Ministers called for:


* A UK Council of Ministers, and for better dispute resolution
* An independent secretariat, perhaps based on what already exists for the British Irish Council
* A UK constitutional convention, to address the question of how the UK’s constitution needs to change.


The Counsel General will also say:



> “Even without Brexit, it is clear that the attitude of the UK government to devolution needs to change fundamentally. Currently, it seems still to have a profound ambivalence about devolution. Or worse, an attitude that if we behave ourselves, the UK government will out of the goodness of its heart, allow us some limited powers of self\-government. A ‘get what you’re given’ type of devolution.
> 
> 
> “That needs to change. We need an approach to devolution based on mutual respect, parity of esteem and participation between the various governments, rather than the ‘grace and favour’ devolution we currently have.
> 
> 
> “If the union is going to survive and if Wales’ best interests are going to continue to be served by the union – it is time now for the principles of equality between the nations and subsidiarity to be enshrined at the very heart of our constitution.”