Translate the text from Welsh to English.



 
Cyn y Nadolig, ysgrifennais ar yr holl Aelodau ynghylch y sefyllfa yng Nghymru o ran y ffliw tymhorol. Mae'r datganiad hwn yn rhoi'r diweddaraf am y sefyllfa ac ar y galwadau ar y GIG yn sgil y ffactorau eraill sy'n peri pwysau y gaeaf hwn, fel norofeirws a'r Rhagfyr oeraf yng Nghymru ers dros ganrif.


Mae'r ffliw yn dal i fod ar gynnydd ledled y DU. Ffliw A H1N1 (2009\) a B yw'r feirysau pennaf sy'n cylchredeg, gydag ambell enghraifft o feirysau A (H3N2\) wedi dod i'r amlwg hwnt ac yma. Mae'r feirws math H1N1 (2009\) yn debyg iawn o ran firoleg ac epidemioleg i'r hyn a welwyd yn ystod y pandemig. Mae'r ffliw tymhorol wedi effeithio ar y DU rhyw fis ynghynt na'r arfer ac ymddengys bod mwy o achosion nag yn y blynyddoedd diweddar, er bod y cyfraddau presennol yn is nag yn ystod pandemig H1N1 2009 ac yn llawer is nag yn ystod yr achos o ffliw tymhorol yn 1999\-2000\.


Cafwyd cynnydd cyson drwy gydol mis Rhagfyr yng nghyfraddau'r rheini aeth i ymgynghori â'u meddyg teulu. Y gyfradd ymgynghori dros dro ar gyfer y ffliw yng Nghymru yn ystod wythnos 52 (yr wythnos oedd yn dod i ben 2/1/2011\), fel yr adroddwyd hi drwy'r Cynllun Sentinel i Feddygon Teulu ar gyfer Gwylio Heintiadau, yw 89\.2 ymgynghoriad fesul pob 100,000 o'r boblogaeth. Mae hyn o fewn y diffiniad o weithgarwch tymhorol arferol. Mae hyn yn ostyngiad bach ar y nifer yr ymgynghoriadau yn ystod yr wythnos flaenorol, sef 92\.1 fesul pob 100,000 o'r boblogaeth. Mae'r data gan feddygon gwasanaethau y tu allan i oriau arferol, yn ogystal â Galw Iechyd Cymru, yn ystod wythnos 52 yn awgrymu bod y ffliw yn dal i fod ar gynnydd yn y gymuned. Roedd y gyfradd ymgynghori uchaf ymysg y grŵp oedran 25\-34 oed (129\.2 fesul pob 100,000\).


Yn ôl Iechyd Cyhoeddus Cymru, efallai bod y cyfraddau ymgynghori yn sefydlogi ac y byddant yn dechrau gostwng dros yr wythnosau nesaf, er bod lefelau uwch o'r ffliw yn debygol am sawl wythnos i ddod. Dylai'r sefyllfa ddod yn fwy clir wythnos nesaf oherwydd gallai'r patrymau ymgynghori gwahanol dros gyfnod y Nadolig, a'r ffaith bod yr ysgolion ar gau bryd hynny, fod wedi effeithio ar weithgarwch y ffliw hyd at yr wythnos hon.


I'r mwyafrif, salwch ysgafn fydd y ffliw. Serch hynny, i nifer fach sydd â chyflyrau meddygol arnynt eisoes, gall y symptomau fod yn fwy difrifol a gall y salwch arwain at gymhlethdodau.


Dros gyfnod y Nadolig, ailadroddodd y Cyd\-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) ei gyngor blaenorol ar frechu rhag y ffliw tymhorol. Hynny yw, dylai pob unigolyn yn y grwpiau risg gael eu brechu cyn gynted â phosibl, yn enwedig y rheini o dan 65 mlwydd oed.  Hefyd, bu'n ystyried mater cynnig brechiad i blant iach, naill ai yn y grŵp oedran 0\-4 oed neu yn y grŵp oedran 5\-15 oed.  Er bod niferoedd uchel o salwch tebyg i'r ffliw yn y grwpiau oedran hyn ar hyn o bryd, roedd o'r farn bod cyfran sylweddol ohonynt yn sgil feirysau eraill fel y Feirws Syncytiol Anadlol (RSV). Ar sail epidemioleg achosion blaenorol o'r ffliw tymhorol, daeth y Pwyllgor i'r casgliad nad oedd o'r farn y dylid defnyddio'r brechlyn tymhorol neu bandemig ar gyfer y grwpiau hyn o bobl iach, na grwpiau eraill o bobl iach.


Bydd yr Aelodau yn ymwybodol o adroddiadau yn y cyfryngau o brinder brechlynau mewn unedau gofal sylfaenol ac unedau iechyd galwedigaethol. Mae fy swyddogion yn gweithio gyda'r Byrddau Iechyd Lleol yng Nghymru i gydgysylltu gwaith i ailddosbarthu'r stociau er mwyn sicrhau cyflenwad yn yr ardaloedd lle mae'r stociau'n isel. Gan ein bod wedi bod yn cynnal ymgyrch ers mis Hydref i annog grwpiau sy'n agored i niwed, fel menywod beichiog a'r henoed, i gael eu brechu, mae'n naturiol y bydd y stociau'n prinhau dros amser. Heddiw (6 Ionawr) mae'r Prif Swyddog Meddygol yn ysgrifennu at y Gwasanaeth i gefnogi clinigwyr sy'n defnyddio'r brechlyn pandemig Pandemrix fel dewis arall, os ydy'r cleifion yn cael gwybod eu bod yn derbyn brechlyn sy'n amddiffyn rhag y prif fath o feirws sy'n cylchredeg, yn unig.


Bydd clinigwyr yn cael eu hatgoffa ei bod yn bwysig rhoi triniaeth brydlon â chyffuriau gwrthfirysol i bobl mewn grwpiau sy'n agored i niwed, a hynny'n ddelfrydol o fewn 48 awr i ymddangosiad y symptomau, waeth beth yw statws y brechlyn. Y rheswm am hyn yw nad yw unrhyw frechlyn yn amddiffyn rhag y ffliw yn gyfan gwbl.


Cyn y cynnydd diweddar yn yr achosion o'r ffliw, gwnaethom gymryd camau i godi ymwybyddiaeth ymysg y cyhoedd o fanteision cael brechiad er mwyn amddiffyn rhag y feirws.   Cynhaliwyd ymgyrch gyhoeddusrwydd sylweddol ar y ffliw tymhorol yn ystod yr hydref a'r gaeaf, drwy sianeli fel y teledu a'r radio a thrwy bosteri mewn lleoliadau clinigol fel meddygfeydd a chartrefi gofal.  Roedd y deunyddiau yn targedu menywod beichiog. Hefyd, darparwyd gwybodaeth i elusennau a sefydliadau sy'n ymdrin â grwpiau agored i niwed, fel Sefydliad Prydeinig y Galon ac Asthma UK Cymru, ar gyfer eu cylchlythyrau, bwletinau a gwefannau.  Yn ogystal â hyn, darparwyd gwybodaeth drwy sianeli rhwydweithiau cymdeithasol a blogio fel YouTube a Twitter.


Drwy gyfrwng ymgyrchoedd diweddar yn y cyfryngau, mae Llywodraeth Cynulliad Cymru hefyd wedi parhau i hyrwyddo'r angen i grwpiau risg (fel menywod beichiog) gael eu brechu. Mae Swyddfa'r Prif Swyddog Meddygol wedi cyhoeddi canllawiau i feddygon teulu yn eu hannog i frechu'r grwpiau hyn. Nid yw'n rhy hwyr i'r grwpiau hyn i gael eu brechu, er bod diwedd y cyfnod pryd y gall y brechiad fod yn effeithiol ar gyfer y tymor ffliw hwn yn prysur agosáu. Gall triniaethau gwrthfeirysol yn ystod camau cynnar y ffliw leihau cymhlethdodau a hyd y salwch. Mae digon o gyffuriau gwrthfeirysol ar gael er bod y dosau hylif ar gyfer plant o dan 1 oed angen cael eu paratoi'n arbennig ac maent ar gael drwy fferyllfeydd ysbytai.


Yn ystod tymor y ffliw, mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cyhoeddi adroddiad ffliw wythnosol i Gymru. Mae hwn ar gael ar wefan yr Is\-adran Diogelu Iechyd yn Iechyd Cyhoeddus Cymru o'r ddolen: Data gwylio'r ffliw tymhorol i Gymru


Yn ystod yr adeg hon o'r flwyddyn, mae Norofeirws (neu salwch chwydu'r gaeaf) hefyd yn her i ysbytai ac ysgolion.  Yn gynharach yr wythnos hon, ailadroddodd y Prif Swyddog Meddygol ei gyngor ynghylch rheoli norofeirws ac osgoi ei drosglwyddo o un i'r llall. Roedd y cyngor yn atgoffa pobl y dylent osgoi fynd i'r ysbyty neu at eu meddyg teulu os ydynt yn sâl, oherwydd bydd y byg yn ymledu'n gyflym i gleifion eraill ac i staff.


Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi dweud mai prin yw'r dystiolaeth bod norofeirws yn cylchredeg yn y gymuned drwyddi draw.


Yn ogystal â'r achosion o'r ffliw tymhorol a D\&V, mae'r tywydd oer ynghyd â'r rhew a'r eira wedi achosi cynnydd yn nifer yr achosion trawma a byddwn yn disgwyl cynnydd yn nifer yr achosion o drawiad ar y galon, strôc a niwmonia. Mae'r achosion hyn yn cyfrannu at y patrwm o farwolaethau ychwanegol y gaeaf. Gwyddom fod cydberthyniad rhwng hyn a chyfnodau estynedig o dymheredd isel.


Mae fy swyddogion yn cynnal galwadau cynadledda bob dydd â'r Byrddau Iechyd Lleol i rannu gwybodaeth, monitro'r galw a monitro nifer y gwelyau sydd ar gael, gan gynnwys mewn gofal critigol. Yn gyffredinol, mae'r GIG yng Nghymru yn brysur tu hwnt, ond mae'n ymdopi'n dda â'r galw trymach yn sgil y pwysau ychwanegol sydd yn y gaeaf.


Byddaf yn rhoi'r diweddaraf unwaith eto i'r Aelodau yn nes ymlaen yn y mis. 







Translation:


 
Before Christmas I wrote to Members about the situation in Wales in respect of seasonal influenza. This statement updates on the latest position and on the demands on the NHS of other winter pressures such as norovirus and the coldest December in Wales for over 100 years.


Influenza activity continues to increase across the UK.  Influenza A H1N1 (2009\) and B are the predominant circulating viruses with few, sporadic A (H3N2\) viruses detected. The H1N1 (2009\) virus strain is virologically and epidemiologically similar to that seen during the pandemic. Seasonal influenza has hit the UK about a month earlier than normal and appears more prevalent than in recent years, although the current rates remain lower than during the 2009 H1N1 pandemic and much lower than the 1999\-2000 seasonal flu outbreak.


The consultation rates rose consistently throughout December. The provisional consultation rate for influenza in Wales in week 52 (week ending 2/1/2011\) reported through the GP Sentinel Surveillance of Infections Scheme, is 89\.2 consultations per 100,000 population, which is within the definition of normal seasonal activity. This represents a slight decrease in the number of consultations, from 92\.1 per 100,000 the previous week. Surveillance data from Out of Hours doctors and NHS Direct collected during week 52 suggests that influenza activity in the community may still be increasing. Consultation rates were highest in the 25\-34 year age\-group (129\.2 per 100,000\).


Indications from Public Health Wales are that the consultation rates may now be levelling out and will begin to reduce in the next few weeks, although elevated influenza activity is likely for several weeks to come. The situation should become clearer next week as activity up to this week may have been affected by different consultation patterns and by schools being closed for the Christmas holiday.


For the majority, the flu is mild, however, for a small number with pre\-existing medical conditions, the symptoms can be more severe and lead to  complications.


Over the Christmas period, the Joint Committee on Vaccination and Immunisation (JCVI) strongly reiterated its previous advice on seasonal influenza vaccination, i.e that all individuals in risk groups should be vaccinated as soon as possible, particularly those aged less than 65 years.  It also considered the issue of offering vaccination to healthy children either 0\-4 years and/or 5\-15 years of age. It considered that, although there is a high incidence of influenza\-like illness currently in these age groups, a significant proportion of this is due to other viruses such Respiratory Syncytial Virus (RSV). Based on previous seasonal influenza epidemiology, the Committee concluded that it did not believe that seasonal or pandemic vaccine should be used for these or other healthy person groups.


Members will be aware of media reports of vaccine shortages in primary care and occupational health units. My officials are working with Local Health Boards in Wales to co\-ordinate the redistribution of stocks to cover areas where stocks are low. Given that we have been running a campaign since October to encourage vulnerable groups such as pregnant women and the elderly to get vaccinated, it is natural that stocks will run down over time. The Chief Medical Officer is writing today (6 January) to the Service to support clinicians using the pandemic vaccine Pandemrix as an alternative, with patients’ being informed that they are receiving a vaccine that only protects against the dominant circulating strain.


Clinicians will be reminded it is important to treat people with antivirals in at\-risk groups promptly, preferably within 48 hours of symptom onset, regardless of vaccination status, as no vaccine gives full protection against influenza.


In advance of the recent increase in influenza activity, we took steps to raise awareness among the public of the benefits of vaccination to protect against the virus. A substantial seasonal flu publicity campaign was rolled out during the autumn and winter, through channels such as TV and radio, and posters aimed at clinical settings like GP surgeries and for care homes. Materials were produced aimed at pregnant women and charities and organisations related to at\-risk groups, such as the British Heart Foundation and Asthma UK Cymru, were supplied with information for their newsletters, bulletins and websites. Information was also sent out through social networking and blogging channels such as YouTube and Twitter. 


Through recent media activity WAG has also continued to promote the need for risk groups (such as pregnant women) to be vaccinated. The Chief Medical Officer’s Department has also issued guidance to GPs encouraging them to vaccinate these groups. It is still not too late for these groups to become vaccinated, although the window of opportunity for vaccination to be effective during this flu season year is now becoming smaller. Antiviral treatment in the early stages of influenza can reduce complications and the length of illness. Antivirals are widely available although liquid doses for under 1 year olds need special preparation and are available through hospital pharmacies.


During the flu season, Public Health Wales publishes a weekly flu report for Wales which is available from the Public Health Wales Health Protection Division website from the link: Seasonal influenza surveillance data for Wales


At this time of year, Norovirus (or winter vomiting disease) also provides challenges to hospitals and schools. Earlier this week, the Chief Medical Officer reiterated advice about how to manage norovirus and how to avoid passing it on. The advice reminded people that if they are unwell, they should avoid coming into hospital or visiting the GP, as the bug will spread quickly to other patients and staff.


Public Health Wales have reported that there is little evidence of a community\-wide outbreak of norovirus.


In addition to the seasonal flu and D\&V outbreaks, the cold weather with ice and snow has caused an increase in trauma cases and we would expect an increase in cases of heart attacks, stroke and pneumonias. These cases contribute to the pattern of excess winter deaths and we know there is a correlation with prolonged low temperatures.


My officials are holding daily conference calls with Local Health Boards to share information, monitor demand and bed capacity including critical care. Overall, the NHS in Wales is extremely busy but coping well with the increased demands of the winter pressures.


I will provide Members with a further update later this month.