Translate the text from Welsh to English.



 
Mae cryfhau a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol wedi bod yn elfen ganolog o waith Llywodraeth Cymru ers dechrau datganoli. Mae'r llywodraeth hon yn fwy penderfynol nag erioed o greu Cymru decach a Chymru fwy cyfartal. Heddiw, mae'n bleser gennyf ddweud bod yr Adroddiad Cryfhau a Hyrwyddo Cydraddoldeb a Hawliau Dynol yn cael ei gyhoeddi, sy’n gam pwysig ar y daith i wireddu’n breuddwyd. Mae hwn yn ddarn sylweddol o ymchwil a gomisiynwyd fel rhan o ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddatblygu dull gweithredu clir er mwyn sicrhau bod cydraddoldeb a hawliau dynol yn cael eu hystyried a'u diogelu'n llawn, yn enwedig yn sgil ymadawiad y Deyrnas Unedig â'r Undeb Ewropeaidd.


Arweiniwyd yr ymchwil, a ddechreuodd ym mis Ionawr 2020, gan Brifysgol Abertawe, mewn cydweithrediad â Phrifysgol Bangor, Diverse Cymru a Cymru Ifanc. Ei nod oedd ymchwilio i ffyrdd o gryfhau a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru, a gwneud argymhellion ar gyfer newidiadau deddfwriaethol, newidiadau polisi, newidiadau i ganllawiau neu unrhyw newid arall a fyddai’n cyflawni'r amcan hwn.


Roedd mwy o frys i’r gwaith yn sgil COVID\-19, oherwydd i’r pandemig dynnu sylw at anghydraddoldebau dybryd yn ein cymdeithas. Mae'r anghydraddoldebau hyn wedi cael eu harchwilio a'u cofnodi mewn adroddiadau pwerus gan is\-grŵp economaidd\-gymdeithasol y Prif Weinidog o’r Grŵp Cynghorol Pobl Ddu, Asiaidd ac Ethnig Leiafrifol ar COVID\-19 a'r Fforwm Cydraddoldeb Anabledd, ymhlith eraill.


Roedd COVID\-19 hefyd yn golygu bod angen newidiadau i'r cynllun ymchwil gwreiddiol, ac addasu rhai o'r prif ddulliau ymgynghori yn sgil cyfyngiadau’r cyfnodau clo. Er gwaethaf yr heriau hyn, llwyddodd y tîm ymchwil i barhau â'u gwaith pwysig. Y canlyniad yw adroddiad eang sy'n cynnwys adolygiad cynhwysfawr o ddeddfwriaeth, polisi a chanllawiau sy'n bodoli eisoes, gan ystyried pa mor gyson y maent â’i gilydd a’r ffydd y maent yn cael eu rhoi ar waith. Ystyriodd y tîm ymchwil nifer fawr o safbwyntiau rhanddeiliaid hefyd a llwyddodd i dynnu sylw at themâu a sylwadau allweddol a gododd o ganlyniad i hynny. 


Wrth i ni barhau i frwydro gyda realiti a chanlyniadau’r pandemig, mae amcanion llesiant Llywodraeth Cymru, a nodir yn ein Rhaglen Lywodraethu, yn canolbwyntio ar y meysydd lle mae angen gweithredu i'n helpu i adeiladu sylfaen gadarn ar gyfer y dyfodol. Mae'r adroddiad ymchwil hwn yn nodi'r ffordd mewn perthynas â diogelu a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol unigolion a chymunedau yng Nghymru, a gall helpu i lywio ein gwaith yn y dyfodol wrth i ni gyflawni'r amcanion hyn.


Bydd yr argymhellion yn yr ymchwil nawr yn cael eu hystyried yn fanylach i weld sut y gellid eu hintegreiddio i’r gwaith sydd eisoes yn digwydd a gwaith y dyfodol. Yn hyn o beth, mae rhai camau pwysig eisoes wedi'u cymryd yng Nghymru. Mae’n Rhaglen Lywodraethu yn nodi ein hymrwymiad i ymgorffori Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Ddiddymu pob math o Wahaniaethu yn erbyn Menywod a Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Pobl Anabl yng nghyfraith Cymru. Heb os, bydd yr adroddiad yn llywio'r ffordd orau o ddatblygu’r gwaith ymgorffori hwn.


Yn ogystal, mae cychwyn y Ddyletswydd Economaidd\-Gymdeithasol yng Nghymru ym mis Mawrth 2021 yn darparu mecanwaith allweddol i gefnogi’r gefnogi adferiad Cymru o Covid\-19, ac yn sicrhau ein bod yn cymryd camau pwysig i ailadeiladu Cymru sy’n decach ac yn fwy cyfartal. Mae'r adroddiad hwn yn nodi opsiynau ychwanegol ar gyfer cryfhau’r gwaith hwn a’r gwaith ar gydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru.


Pan fo opsiynau ar gyfer modelau deddfwriaethol newydd ddod i'r amlwg o ganlyniad i'r ymchwil, bydd Llywodraeth Cymru yn ymgynghori ar y rhain, ac yn trafod ag unrhyw gyrff cyhoeddus y gallai'r newidiadau arfaethedig effeithio arnynt.


Mae cael gafael ar yr ymchwil hwn yn gam pwysig arall ar ein taith yn y gwaith hanfodol o gryfhau a hyrwyddo cydraddoldeb a hawliau dynol yng Nghymru. Heb os, bydd yn ysgogi llawer iawn o drafodaethau a chamau gweithredu, er mwyn sicrhau ein bod yn cyflawni ein huchelgais i lunio dull unigryw Gymreig o greu cymdeithas gyfiawn a chyfartal, lle gall pobl fwynhau ac arfer eu hawliau o fewn Cymru gryfach, decach a mwy cyfartal.


Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
The strengthening and advancement of equality and human rights has been a central focus of every Welsh Government since the beginning of devolution. This government is more determined than ever in its focus and determination to create a fairer more equal Wales. As a step on that journey, I am pleased to announce the publication today of the Strengthening and advancing equality and human rights in Wales research report. This is a significant piece of research that was commissioned as part of the Welsh Government’s commitment to developing a clear approach in Wales to ensuring equality and human rights are fully considered and protected, particularly in light of our exit from the European Union.


The research, which began in January 2020, has been led by Swansea University, in collaboration with Bangor University, Diverse Cymru and Young Wales. Its aims were to investigate mechanisms to strengthen and advance equality and human rights in Wales, and to make recommendations for legislative, policy, guidance, or other reforms to meet this objective.


COVID\-19 brought increased urgency to the need for this work, by bringing into focus the continuing existence of deep\-rooted inequalities in our society.  These inequalities have been further explored and articulated in powerful reports by the First Ministers’ Socio\-economic subgroup of the COVID\-19 Black, Asian and Minority Ethnic Advisory Group and the Disability Equality Forum, amongst others.


COVID\-19 also necessitated changes to the original research plan, and the adaptation of some of the main consultation methods to take account of lockdown restrictions. Despite these challenges, the research team were able to carry on with their important work. The result is a wide\-ranging report which includes a comprehensive review of existing legislation, policy and guidance, as well as consideration of their alignment and implementation. The research team also considered a large number of stakeholder perspectives and was able to highlight key themes and comments that arose as a result.


As we continue to battle with the realities and the fallout of the pandemic, the Welsh Government’s well\-being objectives, set out in our Programme for Government, focus on the areas where action is needed to help us build a stable foundation for the future. This research report points the way in relation to safeguarding and promoting equality and human rights of individuals and communities in Wales and can help inform our future work as we deliver these objectives.


The recommendations in the research will now be considered in greater detail to explore how they might be integrated into ongoing and future work. Some important steps have already been taken in this regard in Wales. Our Programme for Government sets out our commitment to incorporate the United Nations Convention for the Elimination of all forms of Discrimination against Women and the United Nations Convention on the Rights of Disabled People into Welsh law. The report will undoubtedly serve to inform how such incorporations can be best progressed.


Additionally, the commencement of the Socio\-economic Duty in Wales in March 2021 provides a key mechanism in supporting Wales’s recovery from the impact of Covid\-19 and in ensuring we take important steps to rebuild a fairer and more equal Wales.  This report identifies additional options for strengthening this and further equality and human rights in Wales.


Where options for new legislative models may emerge as a result of the research, the Welsh Government will consult on these, including with any public bodies which may be affected by the proposed changes.


Receiving this research represents another important stage in our journey in the vital work of strengthening and advancing equality and human rights in Wales. It will undoubtedly stimulate a good deal of discussion and action, to ensure that we achieve our ambition to forge a distinctly Welsh approach to creating a just and equal society, where people can enjoy and exercise their rights within a stronger, fairer and more equal Wales.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.