Translate the text from English to Welsh.



 
 


Further to the short debate on whistleblowing in January last year, I am now able to provide an update on the actions taken and further developments.


Whilst Employment Policy and Legislation is not devolved, the Welsh Government seeks to ensure high standards in public and corporate life in Wales and as such actively encourages individuals who believe that there is wrongdoing in their workplace to speak out and challenge. It is important that they feel assured and confident that their disclosure will be listened to and taken seriously without fear of detriment or victimisation.    


The Public Interest Disclosure Act, 1998 gives statutory protection for whistleblowers. Good practice means that organisations should do all they can to protect confidentiality of whistleblowers and to ensure that they are not adversely affected by their disclosures.


I welcome the UK Employment Relations Minister’s recent announcement that she intends to review whistleblowing legislation in light of the Mid Staffordshire NHS Foundation Trust Public Inquiry to ensure that it is fit for purpose and protects those who speak out. I will be writing to the Minister to ensure that Wales is consulted.


I am also aware that the charity Public Concern at Work has set up a whistleblowing Commission to examine the existing arrangements for workplace whistleblowing and make recommendations for change.  http://www.pcaw.org.uk and I urge individuals and organisations in Wales to engage in this debate.


The Welsh Government wants to provide leadership on the issue of whistle blowing in Wales. We seek to ensure that we are an exemplar of the whistleblowing process; that the bodies for which we have direct accountability have the proper processes in place; and we continue to work with the Wales Audit Office and others to promote the sharing of good practice.


In line with my commitment last year, I asked that whistleblowing was raised as an issue at the Public Service Workforce Partnership Council subgroups for the public sector and also at a meeting of a subgroup of the Economic Renewal Council. The Permanent Secretary also raised it as an issue at a meeting of the Welsh Government Sponsored Bodies.   

In addition the debate raised a number of issues in relation to children, social services and health and I stated it was important that we learn from these lessons. To help facilitate this I ensured that the record of the debate was shared with senior officials across the Welsh Government.


In further developments, the membership of the Welsh Government’s internal whistleblowing panel now includes a secondee from the Wales Audit Office and the panel’s remit has been widened to include cases brought to its attention where there are concerns about the way Welsh Government funds are being applied by its partners and grant recipients.


Furthermore, the Director General Corporate Governance Committees within the Welsh Government touched on the issue of whistleblowing at a recent training event and more work will be done with them to consider how they might help to seek assurance that appropriate and robust whistle blowing procedures are in place.


In light of the Francis Report following the Mid Staffordshire NHS Foundation Trust Public Inquiry the Welsh Government has sought assurance from the Chief Executives of the Local Health Boards and NHS Trusts that they all have Whistleblowing policies in place. Further to this, the Welsh Government’s Health and Social Services Corporate Governance Committee has considered the Francis Report and the lessons that might be learned.  


Whilst the Welsh Government is committed to providing leadership on the issue of whistleblowing in Wales, it would not be sensible or practical for the Welsh Government to become the whistleblowing conduit for the whole of Wales. It is the responsibility of each organisation to establish a robust, user friendly, whistleblowing policy and I would urge them all to take this responsibility seriously, as I know many of them do, so that we can achieve the high standards of public service delivery and a thriving economy that we all wish to see in Wales.


 







Translation:


 
Yn ychwanegol at y ddadl fer ar Chwythu’r Chwiban ym mis Ionawr y llynedd, rwyf bellach yn gallu rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi am y camau gweithredu a gymerwyd a’r datblygiadau pellach.

Er nad yw Polisi Cyflogaeth a Deddfwriaeth wedi’i ddatganoli, mae Llywodraeth Cymru yn ceisio sicrhau safonau uchel mewn bywyd cyhoeddus a chorfforaethol yng Nghymru ac fel y cyfryw mae’n annog unigolion sydd o’r farn bod camweithredu’n digwydd yn eu gweithle i leisio eu barn a herio’r sefyllfa. Mae’n bwysig eu bod yn teimlo’n sicr ac yn hyderus y caiff yr wybodaeth a ddatgelir ganddynt wrandawiad ac y caiff ei gymryd o ddifrif heb iddynt orfod ofni niwed nac erledigaeth.    

Mae Deddf Datgelu Lles y Cyhoedd 1998 yn rhoi amddiffyniad statudol i’r rhai sy’n chwythu’r chwiban. Mae arferion da yn golygu y dylai sefydliadau wneud eu gorau glas i amddiffyn cyfrinachedd y rhai sy’n chwythu’r chwiban a sicrhau na fydd yr wybodaeth a ddatgelir ganddynt yn effeithio’n andwyol arnynt.

Rwyf yn croesawu’r cyhoeddiad diweddar gan Weinidog Cysylltiadau Cyflogaeth y DU ei bod yn bwriadu adolygu deddfwriaeth Chwythu’r Chwiban yng ngoleuni’r Ymchwiliad Cyhoeddus i Ymddiriedolaeth Sylfaen GIG Mid Staffordshire i sicrhau ei bod yn addas at ei diben ac yn amddiffyn y rhai sy’n dweud eu dweud. Ysgrifennaf at y Gweinidog i sicrhau yr ymgynghorir â Chymru.

Rwyf yn ymwybodol hefyd fod yr elusen Public Concern at Work wedi sefydlu Comisiwn Chwythu’r Chwiban i archwilio’r trefniadau presennol ar gyfer Chwythu’r Chwiban yn y gweithle ac i wneud argymhellion am newid.  http://www.pcaw.org.uk a hoffwn annog unigolion a sefydliadau yng Nghymru i gymryd rhan yn y ddadl hon.

Mae Llywodraeth Cymru am roi arweiniad ar fater chwythu’r chwiban yng Nghymru. Rydym yn ceisio sicrhau ein bod yn esiampl o’r radd flaenaf o ran y broses ar gyfer chwythu’r chwiban; bod gan y cyrff y mae gennym atebolrwydd uniongyrchol amdanynt brosesau priodol yn eu lle; ac rydym yn parhau i weithio gyda Swyddfa Archwilio Cymru ac eraill i hybu rhannu arferion da.

Yn unol â’m hymrwymiad y llynedd, gofynnais fod Chwythu’r Chwiban yn cael ei godi fel mater yn is\-grwpiau Cyngor Partneriaeth Gweithlu’r Gwasanaeth Cyhoeddus ar gyfer y sector cyhoeddus a hefyd mewn cyfarfod is\-grŵp o’r Cyngor Adnewyddu Economaidd. Cododd yr Ysgrifennydd Parhaol y mater hefyd yn un o gyfarfodydd Cyrff Cyhoeddus a Noddir gan Lywodraeth Cymru. 

Yn ogystal cododd y  ddadl nifer o faterion mewn perthynas â phlant, gwasanaethau cymdeithasol ac iechyd a dywedais ei bod yn bwysig i ni ddysgu o’r gwersi hyn. I helpu i hwyluso hyn sicrheais fod y cofnod o’r ddadl yn cael ei rannu ag uwch swyddogion ar draws Llywodraeth Cymru.

  
Mewn datblygiadau pellach, mae aelodaeth panel mewnol Llywodraeth Cymru ar Chwythu’r Chwiban bellach yn cynnwys secondai o Swyddfa Archwilio Cymru ac mae cylch gwaith y panel wedi cael ei ehangu i gynnwys achosion sydd wedi dod i’w sylw lle mae pryderon am y ffordd y mae cronfeydd Llywodraeth Cymru’n cael eu defnyddio gan ei phartneriaid a derbynwyr grant.

Ymhellach, trafododd Pwyllgorau Llywodraethu Corfforaethol y Cyfarwyddwyr Cyffredinol yn Llywodraeth Cymru fater chwythu’r chwiban mewn digwyddiad hyfforddiant yn ddiweddar ac fe gaiff mwy o waith ei wneud gyda hwy i ystyried sut y gallent helpu i geisio sicrwydd bod gweithdrefnau priodol a chadarn wedi’u sefydlu.

Yng ngoleuni Adroddiad Francis yn sgil yr Ymchwiliad Cyhoeddus i Ymddiriedolaeth GIG Mid Staffordshire mae Llywodraeth Cymru wedi gofyn am sicrwydd gan Brif Weithredwyr y Byrddau Iechyd Lleol ac Ymddiriedolaethau’r GIG fod gan bob un ohonynt bolisïau ar gyfer Chwythu’r Chwiban. Ymhellach, mae’r Pwyllgor Llywodraethu Corfforaethol Gwasanaethau Cymdeithasol wedi ystyried Adroddiad Francis a’r gwersi a allai gael eu dysgu.

Er bod Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i ddarparu arweiniad ar fater chwythu’r chwiban yng Nghymru, ni fyddai’n synhwyrol nac yn ymarferol i Lywodraeth Cymru ddod yn gyfrwng ar gyfer  chwythu’r chwiban i Gymru gyfan. Cyfrifoldeb pob sefydliad yw sefydlu polisi cadarn, hawdd ei ddefnyddio ar gyfer chwythu’r chwiban  a hoffwn eu hannog i gyd i gymryd y cyfrifoldeb hwn o ddifrif, fel y gwn fod llawer ohonynt yn ei wneud , er mwyn i ni gyflawni’r safonau uchel o ran cyflenwi gwasanaethau cyhoeddus ac economi ffyniannus y mae pob un ohonom am eu gweld yng Nghymru.