Translate the text from Welsh to English.



 
Yn ystod yr wythnos ddiwethaf, gwelwyd cynnydd sylweddol o ran cyflymder ymateb ein gwasanaethau iechyd a gofal hanfodol ledled Cymru, a natur frys yr ymateb hwnnw, i'r heriau sy'n eu hwynebu o ganlyniad i bandemig COVID\-19\. Yn anffodus, rydym yn parhau i weld y cynnydd disgwyliedig mewn marwolaethau a nifer y bobl sy'n ddifrifol wael. Hoffwn estyn fy nghydymdeimlad dwys i bawb yr effeithiwyd arnynt yn ystod y cyfnod hynod anodd hwn. Rydym yn meddwl amdanynt.


Yr wythnos ddiwethaf, nodais amrywiaeth o ddatblygiadau sylweddol er mwyn sicrhau ein bod yn fwy parod ar gyfer COVID\-19\. Rydym yn parhau i ychwanegu at gynlluniau presennol Llywodraeth Cymru ar gyfer ymdrin â'r pandemig. Defnyddiwyd y cynlluniau hyn fel sail ar gyfer gwaith ein GIG a'n gwasanaethau gofal cymdeithasol er mwyn cynyddu capasiti gwasanaethau lleol, gwelyau a maint y gweithlu sydd ar gael. Mae'r ymyriadau cadw pellter cymdeithasol a gwarchod yn hollbwysig er mwyn lleihau a gwastadu brig yr haint. Mae hyn yn hanfodol er mwyn creu'r amser i'n GIG gyrraedd y lefelau parodrwydd gofynnol er mwyn gofalu am gleifion COVID\-19 yn ystod y diwrnodau a'r wythnosau nesaf. Os na fydd y cyhoedd yn parhau i gefnogi ymyriadau cadw pellter cymdeithasol a gwarchod, yna mae'n bosibl y caiff ein GIG ei lethu ac y bydd mwy o bobl yn marw'n ddiangen. Bydd pob cam a gymerir gan bob un ohonom yn gwneud gwahaniaeth wrth geisio achub bywydau.


Hoffwn dynnu sylw yn arbennig at nifer y gwelyau sy'n cael eu creu ar fyrder drwy bartneriaethau ym mhob rhan o'n GIG, y sector cyhoeddus a'r sector preifat a fydd yn cynnig capasiti ychwanegol o ryw 7,000 o welyau mewn ysbytai maes unwaith y byddant oll yn barod. Mae hyn yn gynnydd aruthrol i'n capasiti presennol, a hynny mewn cyfnod byr iawn o amser. Mae bellach yn hollbwysig sicrhau ein bod yn eu rhoi ar waith yn ddigon cyflym ac yn ddigon effeithiol i fodloni'r lefelau galw uchel a ddisgwylir.


Mae gan Fyrddau Iechyd ledled Cymru gynlluniau ar waith i gynyddu capasiti fel y nodir isod ac maent yn parhau i ystyried opsiynau eraill:


**Caerdydd a’r Fro** 


Rwyf eisoes wedi cyhoeddi y bydd Stadiwm Principality ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn darparu gofod ar gyfer hyd at 2,000 o welyau ychwanegol. Mae Caerdydd a'r Fro wedi sicrhau 60 o welyau pellach drwy bartneriaeth â Spire, gan greu cyfanswm o 2,060 o welyau.


**Aneurin Bevan**


Cyhoeddais yr wythnos ddiwethaf y caiff Ysbyty Athrofaol y Grange ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan ei agor yn gynharach na'r disgwyl, ac yn ystod yr wythnosau nesaf, bydd hynny'n creu 350 o welyau ychwanegol.  Mae'r bwrdd iechyd wedi sicrhau 36 o welyau pellach drwy ei bartneriaeth ag Ysbyty St Joseph's yng Nghasnewydd i greu cyfanswm o 386 o welyau ychwanegol.


**Betsi Cadwaladr** 


Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi cytuno â Chyngor Bwrdeistref Sirol Conwy y caiff Venue Cymru yn Llandudno ei ddefnyddio i greu tua 350 o welyau. Mae ysbyty Spire yn Wrecsam yn cyfrannu 27 o welyau a bydd 246 o welyau ar gael yng Nghanolfan Hamdden Glannau Dyfrdwy. Yn ogystal, mae Prifysgol Bangor wedi darparu lle ar gyfer 250 o welyau pellach, gan greu cyfanswm o 873 o welyau ychwanegol yn y bwrdd iechyd.


**Cwm Taf Morgannwg**


Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg wedi sicrhau 27 o welyau yn ysbyty'r Vale yn Hensol a 270 o welyau yng nghanolfan adnoddau Undeb Rygbi Cymru yng ngwesty'r Vale. Cyfrannwyd 150 o welyau pellach yn Nhŷ Trevithick yn Abercynon a 462 o welyau mewn cartrefi gofal ac yn y gymuned, gan greu cyfanswm o 909 o welyau ychwanegol.


**Hywel Dda**


Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda yn gweithio gydag amrywiaeth o bartneriaid i ddatblygu safleoedd ledled y rhanbarth. Disgwylir i Barc y Scarlets ddarparu 368 o welyau a bydd 128 o welyau ar gael ar safle Bluestone yn Sir Benfro. Bydd 143 o welyau pellach ar gael yng Nghanolfan Selwyn Samuel yn Llanelli a bydd lle ar gyfer 30 o welyau yn ysbyty Werndale yng Nghaerfyrddin, gan greu cyfanswm o 669 o welyau ychwanegol.


**Powys**


Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Powys yn parhau i ystyried cyfleoedd i greu gwelyau ychwanegol yn ei gymunedau ac i gyfrannu at y cynnydd cyffredinol mewn capasiti brys.


**Bae Abertawe**


Mae BIP Bae Abertawe wedi cyhoeddi ei fod wedi dechrau gweithio i drawsnewid nifer o safleoedd allweddol. Byddant yn darparu cyfanswm o hyd at 1,489 o welyau. Bydd 360 o welyau ar gael yn Academi Chwaraeon Llandarcy; bydd 1080 o welyau pellach ar gael yn Stiwdios y Bae yn Abertawe a bydd Ysbyty Sancta Maria yn darparu 29 o welyau.


Mae'r cynnydd hwn mewn capasiti yn garreg filltir bwysig wrth sicrhau parodrwydd ein GIG, ond mae mwy i'w wneud. Mae opsiynau eraill o ran safleoedd yn cael eu hystyried o hyd wrth i ni fwrw ati ar fyrder i roi'r rheini a gadarnhawyd eisoes ar waith a dechrau eu defnyddio. Mae'r Byrddau Iechyd yn adolygu capasiti pellach ac yn parhau i ystyried opsiynau ym mhob rhan o Gymru, gyda nifer o gynlluniau yn cael eu hystyried ar hyn o bryd. Unwaith y bydd y cynlluniau'n cael eu cytuno, byddaf yn rhoi diweddariad pellach.


Yn ogystal â'r partneriaethau trawiadol hyn i ehangu capasiti gwelyau'r GIG, mae gwaith yr un mor drawiadol yn mynd rhagddo ym maes gofal cymdeithasol ac ar lefel gymunedol i ddarparu gofal i'r rheini y bydd angen cymorth arnynt yn lleol.


Hoffwn gydnabod rôl busnesau, ysbytai annibynnol a phartneriaid yn y sector preifat a'r sector gwirfoddol yng Nghymru am eu cyfraniad at yr ymdrech gyfunol anhygoel hon fel rhan o'r frwydr yn erbyn COVID\-19\.


Mae'n ffodus bod gennym gymorth logistaidd a chymorth cynllunio arbenigol gan y fyddin, sydd eisoes yn helpu i sicrhau trylwyredd, cyflymder a ffocws gwell byth wrth ymdrin â'r argyfwng iechyd y cyhoedd hwn. Bydd y fyddin yn helpu Llywodraeth Cymru, y byrddau iechyd, Ymddiriedolaeth GIG Felindre ac Ymddiriedolaeth Gwasanaethau Ambiwlans Cymru yn ystod y diwrnodau, yr wythnosau a'r misoedd nesaf.


Mae ymateb y gweithwyr iechyd a gofal proffesiynol i'r ceisiadau a wnaed am eu cymorth wedi creu argraff eithriadol arnaf. Ymatebodd 1,300 o weithwyr proffesiynol a oedd wedi ymddeol yn ddiweddar, mae miloedd o hyfforddeion yn barod i gefnogi'r GIG a meddygon teulu ac mae 1,200 o feddygon teulu locwm cofrestredig oll yn rhan o'r ymgyrch i ymateb i'r sefyllfa ddigynsail hon. Mae hyn yn ein hatgoffa o ymroddiad anhygoel ein staff iechyd a gofal. Byddwn yn annog gweithwyr iechyd a gofal proffesiynol eraill a all gyfrannu i ystyried ailgofrestru neu i gysylltu â'u cyrff proffesiynol.


Yn ystod y cyfnod tywyll hwn, byddai'n hawdd anghofio yr hyn a gyflawnwyd o fewn wythnosau yn unig a'r cynnydd aruthrol a wnaed wrth baratoi ein GIG a'n gwasanaethau gofal cymdeithasol ar gyfer pandemig COVID\-19\. Bydd ein gwaith i baratoi ar gyfer y diwrnodau a'r wythnosau nesaf yn ddi\-baid, ond mae'n bwysig i ni gydnabod yr hyn a wnaed eisoes o ganlyniad i ymdrech genedlaethol ymroddedig.


Mae ein staff iechyd a gofal, gwirfoddolwyr a busnesau yng Nghymru, ac yn wir ledled y DU, yn dod at ei gilydd mewn ffyrdd eithriadol er mwyn ymateb i’r argyfwng eithriadol hwn i ofalu am bobl, paratoi gwasanaethau ac amddiffyn cymunedau. Bydd pob cyfraniad yn helpu i achub bywydau ac rwyf yn wirioneddol ddiolchgar i bawb sy'n rhan o'r gwaith.


Mae patrwm yn dod i'r amlwg bod coronafeirws yn lledaenu'n fras o'r dwyrain i'r gorllewin. O ganlyniad, mae'n bosibl y bydd rhai rhannau o Gymru yn cyrraedd brig y feirws yn gynharach na rhannau eraill o'r wlad. Serch hynny, mae'n bwysig ein bod yn parhau'n wyliadwrus lle bynnag yr ydym er mwyn amddiffyn y boblogaeth gyfan, ond yn arbennig er mwyn gwarchod y rheini sy'n wynebu'r risg fwyaf.


Diolch i bob un ohonoch yng Nghymru sy'n chwarae eich rhan yn y frwydr hon.


Helpwch i amddiffyn eich hun a'ch cymuned. Arhoswch gartref. Diogelwch y GIG. Achubwch fywydau.







Translation:


 
This week has seen a significant increase in the pace and urgency of the response from our vital health and care services across Wales to the imminent challenges posed by the COVID\-19 pandemic. Sadly, we continue to see the expected increase in deaths and people that are critically ill. My deepest condolences and thoughts continue to be with all those affected at this extremely difficult time.


Last week I set out a range of significant developments to enhance our COVID\-19 preparedness. We continue to build on the Welsh Government’s existing pandemic plans. The pandemic plans have been the basis of the work of our NHS and social care services to increase the capacity of local services, beds and workforce availability. The social distancing and shielding interventions are crucial to reducing and flattening the peak of infection. This is essential to creating the time for our NHS to reach the levels of readiness required in order to care for COVID\-19 patients over the coming days and weeks. If the public do not continue to support social distancing and shielding then our NHS could be overwhelmed and more lives needlessly lost. Every step that each of us take will make a difference to saving lives.


I particularly want to highlight the number of beds that are rapidly being created through partnerships across our NHS, public and private sectors that will create an additional capacity in the region of 7,000 beds in field hospitals once they are all established. This is a massive increase on our existing capacity in a very short period of time. It is now critical that we operationalise them with the pace and urgency needed to meet the expected high levels of demand.


Health Boards across Wales have plans in place for the following increases in capacity and continue to explore other options:


**Cardiff and Vale**


I have already announced that the Principality Stadium in Cardiff \& Vale University Health Board will provide space for up to 2000 additional beds. Cardiff and Vale have secured a further 60 beds through a partnership with Spire bringing their total to 2060 beds.


**Aneurin Bevan**


I announced last week that the opening of Grange University Hospital in the Aneurin Bevan University Health Board has been brought forward and over the coming weeks will have created an additional 350 beds. The health board has secured a further 36 beds through their partnership with St Joseph’s Hospital in Newport to reach a total to 386 additional beds.


**Betsi Cadwaladr**


Betsi Cadwaladr University Health Board has agreed with the Conwy County Borough Council that Venue Cymru in Llandudno will be used to create approximately 350 beds. Spire hospital in Wrexham is contributing 27 beds, the Deeside Leisure centre will accommodate 246 beds and Bangor University has provided capacity for a further 250 beds. This is a total increase of 873 beds within the health board.


**Cwm Taf Morgannwg**


Cwm Taf Morgannwg University Health Board has secured 27 beds at the Vale hospital in Hensol and 270 at the Vale WRU resource centre. A further 150 beds at Ty Trevithick in Abercynon and 462 Care home and community beds have been contributed. This makes a total 909 extra beds.


**Hywel Dda**


Hywel Dda University Health Board is working with a range of partners to develop sites across the region.  Parc y Scarlets is set to accommodate 368 beds and Bluestone in Pembrokeshire 128 beds. The Selwyn Samuel Centre in Llanelli will provide capacity for a further 143 beds and Werndale hospital in Carmarthen will have space for 30 beds. These will create additional capacity of 669 beds in total.


**Powys**


Powys University Health Board is continuing to explore opportunities to create additional beds in its communities and to contribute to the overall increase in surge capacity.


**Swansea Bay**


Swansea Bay UHB has announced that it has started work on transforming a number of key sites. They will provide up to 1,489 beds in total. These will be at Llandarcy Academy of Sport with 360 beds; Bay Studios in Swansea will accommodate a further 1080 beds and Sancta Maria Hospital will provide 29 beds.


This increased capacity reflects an important milestone in our NHS preparedness but there is more to do. Other site options remain under consideration as we rapidly implement and operationalise those that are confirmed. Further capacity is being reviewed by Health Boards and they continue to explore options in all areas of Wales with a number of plans currently under consideration. Once plans are finalised I will provide a further update.


In addition to these impressive partnerships to expand NHS bed capacity there is equally impressive work going on in social care and at community level to provide care for those that need support locally.


I would like to acknowledge the role of businesses, independent hospitals, private and voluntary sector partners in Wales for their contribution to this amazing collective effort in the fight against COVID\-19\.


We are fortunate to have expert logistical and planning support from the military that is already helping to bring even greater rigour, pace and focus to deal with this public health emergency. The military will be supporting Welsh Government, health boards, Velindre NHS Trust and the Welsh Ambulance Services Trust in the days, weeks and months ahead.


I have been overwhelmed by the response of the health and care professionals to the calls we have made for their support. 1300 recently retired professionals responded, thousands of trainees are lining up to support the NHS and GPs and the 1200 registered GP locums are all being harnessed in this most unprecedented situation. This is a humbling reminder of the commitment of our health and care staff. I would urge other health and care professionals that can make a contribution to consider re\-registering or make contact with their professional bodies.


In these most sombre of times it would be easy to forget what has been achieved within just a matter of weeks and the huge progress that has been made in preparing our NHS and social care services for the COVID\-19 pandemic. We will be relentless in our preparations for the days and weeks ahead but it is important to recognise what has already been done as a result of a committed national effort.


Our health and care staff, volunteers and businesses in Wales, and indeed across the UK, are coming together in exceptional ways to meet this extraordinary crisis to care for people, prepare services and to protect communities. Every single contribution will help save lives and I am truly thankful to everyone involved.


We are seeing an emerging pattern of spread of coronavirus broadly from east to west. This may mean that some parts of Wales will see earlier peaks that elsewhere in the country. It is nevertheless important that we remain vigilant where ever we are to protect the entire population but particularly to shield those at greatest risk.


Thank you to everyone in Wales playing your part in this fight.


Please help to protect yourselves and the community around you. Stay at home. Protect our NHS. Save lives.