Translate the text from Welsh to English.



 
Dyma’r cam cyntaf wrth ddatblygu ymrwymiadau’r Rhaglen Lywodraethu a Chytundeb Cydweithio Plaid Cymru i wneud y dreth gyngor yn fwy teg.


Mae’r opsiynau sy’n cael eu hystyried y tymor hwn yn cynnwys cynnal proses ailbrisio, adolygu Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor, a gwerthuso gostyngiadau, diystyriadau, esemptiadau a phremiymau – gydag opsiynau ar gyfer diwygio mwy sylfaenol yn y tymor hwy.


Byddai diwygiadau i’r dreth gyngor yn cael eu dylunio i sicrhau bod cyfraniadau gan aelwydydd yn cael eu gwneud mor deg â phosibl, wrth gynnal ei rôl fel ffrwd refeniw sylweddol sy’n helpu i ariannu gwasanaethau cyhoeddus allweddol gan gynnwys addysg, gofal cymdeithasol ac ailgylchu.


Dywedodd Rebecca Evans, y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol:



> Rydyn ni eisiau moderneiddio system y dreth gyngor a’i gwneud yn fwy teg. Rydyn ni eisiau gwneud y dreth gyngor yn fwy graddoledig o ran ei dyluniad a’i darpariaeth.
> 
> 
> Bydd hwn yn ddarn pwysig o waith a bydd yn bwysig, drwy’r ymgynghoriad rydyn ni’n ei lansio’r flwyddyn nesaf, ein bod yn gwrando ar safbwyntiau pobl ac yn edrych ar yr hyn y gellir ei gyflawni yn ystod tymor y Senedd hon – yn ogystal â pheidio â diystyru’n llwyr y posibilrwydd ar gyfer diwygiadau eraill a mwy sylfaenol yn y tymor hwy.
> 
> 
> Rydw i wedi bod yn siarad â chydweithwyr mewn llywodraeth leol, sydd wrth gwrs yn bartneriaid allweddol wrth gyflawni ein nodau gwreiddiol. Mae’n bwysig ein bod yn cyd\-ddylunio gyda nhw yn ogystal â gweithio gyda phartneriaid yn y Senedd a ledled Cymru i ddod i gytundeb ar ddiwygio.
> 
> 
> Ni fydd newidiadau yn cael eu gwneud yn syth a bydd yn bwysig canolbwyntio gwaith ar y cerrig sylfaen cynnar sy’n ofynnol ar gyfer newid, gan gynnwys ailbrisio. Rydw i eisiau sicrhau diwygio ystyrlon, gyda syniadau sydd wedi’u hystyried yn ofalus a chyfle i bawb ddweud eu dweud arnyn nhw.


Bydd y gwaith yn cael ei gyflawni mewn cydweithrediad â Grŵp Senedd Plaid Cymru, fel rhan o’r Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru.


Dywedodd Sian Gwenllian, Aelod Arweiniol Dynodedig Plaid Cymru:



> Bydd Plaid Cymru yn gweithio’n agos gyda Llywodraeth Cymru a llywodraeth leol yng Nghymru i ddiwygio system drethu sy’n hen, yn annheg ac yn gamarweiniol. Rydyn ni wedi dadlau ers tro fod y system bresennol yn effeithio’n anghymesur ar ardaloedd tlotach ac mae’n hen bryd inni gael newid. Rydyn ni’n edrych ymlaen at ddatblygu system fwy teg a graddoledig wrth inni roi ein cytundeb cydweithio â Llywodraeth Cymru ar waith.


Bwriedir cynnal ymgynghoriad gyda’r nod o gyflwyno diwygiadau cychwynnol yn ystod tymor y Senedd hon.


Yn ystod y tymor diwethaf, gwnaeth Llywodraeth Cymru ddileu’r bygythiad o garchar i unigolion nad ydynt yn talu’r dreth gyngor, creu esemptiad newydd i bobl ifanc sy’n gadael gofal, gwella mynediad at ostyngiadau i bobl â nam meddyliol difrifol, a lansio ymgyrch genedlaethol i godi ymwybyddiaeth o gymorth gan gynnwys Cynllun Gostyngiadau’r Dreth Gyngor.


Mae Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru, a’r Cytundeb Cydweithio a fabwysiadwyd yr wythnos diwethaf, ill dau yn cynnwys ymrwymiadau i ddiwygio’r dreth gyngor i’w gwneud yn fwy teg.







Translation:


 
The move is the first step in progressing the Programme for Government and Plaid Cymru Co\-operation Agreement commitments to make Council Tax fairer.


Options being considered this term include revaluation, a review of the Council Tax Reduction Scheme, and an evaluation of discounts, disregards, exemptions and premiums – with options for more fundamental reform in the longer term.


Reforms to council tax would be designed to ensure contributions from households are made as fairly as possible, while maintaining its role as a significant revenue stream which helps to fund essential public services including education, social care, and recycling.


Rebecca Evans, Minister for Finance and Local Government, said:



> We want to modernise the council tax system and make it fairer. We want to make council tax more progressive in its design and delivery.
> 
> 
> This will be a significant piece of work and it will be important, through the consultation we launch next year, that we listen to people’s views and look at what can be practically achieved during this Senedd term \- as well as leaving open the potential for further and more fundamental reforms in the longer term.
> 
> 
> I have been speaking with colleagues in local government, who are of course key partners in delivering what we set out to achieve. It’s important we co\-design changes with them as well as work with partners in the Senedd and across Wales to find consensus on reform.
> 
> 
> Changes won’t be brought in immediately and it will be important to focus work on the early building blocks needed for change, including revaluation. I want to achieve meaningful reform, with carefully considered ideas that everyone gets a chance to have a say on.


This work will be carried out in collaboration with the Plaid Cymru Senedd Group, as part of the Co\-operation Agreement between the Welsh Government and Plaid Cymru.


Siân Gwenllian, Plaid Cymru Lead Designated Member said:



> Plaid Cymru will work closely with the Welsh Government and local government in Wales to reform what is an out of date, regressive and distortionary taxation. We have long argued that the current system disproportionately impacts poorer areas and change is long overdue. We look forward to developing a fairer and more progressive system as we put our co\-operation agreement with the Welsh Government into action.


A consultation is planned with a view to introducing initial reforms during this Senedd term.


In the last term the Welsh Government removed the threat of imprisonment for non\-payment of council tax, created a new exemption for young care\-leavers, improved access to discounts for people with severe mental impairments, and launched a national campaign to raise awareness of support including the Council Tax Reduction Scheme.


The Welsh Government’s Programme for Government, and the Cooperation Agreement which was adopted last week, both contained commitments to reform council tax to make it fairer.