Translate the text from Welsh to English.



 
Mae’r mesurau amddiffynnol angenrheidiol a gymerwyd yn ystod pandemig y coronafeirws (COVID\-19\), ee golchi dwylo, gwisgo masgiau, cadw pellter cymdeithasol, yn golygu y cafodd rhai feirysau anadlol cyffredin sy’n effeithio ar blant eu difodi bron yn llwyr, gan gynnwys feirws syncytiol anadlol (RSV). Golyga hyn fod y garfan bresennol o blant ac oedolion yn y DU nad ydynt wedi dod i gysylltiad â RSV gryn dipyn yn uwch na’r arfer. Amharwyd ar batrwm epidemig tymhorol arferol RSV yng Nghymru y llynedd a nifer bach o achosion yn unig a welwyd yn ystod 2020 ac ar ddechrau 2021\. 


Wrth i bobl ddechrau cymysgu yn gymdeithasol unwaith yn rhagor, disgwyliwn i’r tymor RSV ddigwydd yn gynharach nag yn ystod y blynyddoedd a aeth heibio. Mae data cadw gwyliadwriaeth ar iechyd Iechyd Cyhoeddus Cymru eisoes yn dangos bod lefelau actifedd RSV yng Nghymru wedi rhagori ar y trothwy a fyddai’n dangos bod y tymor RSV wedi dechrau. Mae’r wybodaeth gwyliadwriaeth yn dangos bod samplau positif haint RSV yng Nghymru wedi cynyddu dros y pedair wythnos ddiwethaf yn olynol, o 1\.9 y cant i 9\.9 y cant.


Mae’n hynod debygol hefyd y bydd y tymor RSV o ddwyster uwch na’r blynyddoedd a aeth heibio. O ganlyniad, mae’n bosibl y gallai gwasanaethau pediatrig gael eu rhoi o dan fwy o bwysau. Profwyd cynnydd mewn lefelau actifedd RSV y tu allan i’r tymor arferol mewn gwledydd eraill yn Hemisffer y Gogledd, gan gynnwys yr Unol Daleithiau a Ffrainc, yn ystod gwanwyn 2021\.


RSV yw’r haint anadlol fwyaf cyffredin yn ystod plentyndod a bydd y rhan fwyaf o blant wedi cael RSV erbyn iddynt gyrraedd dwy oed. Mae risg benodol i blant ifanc iawn a phlant sy’n agored i niwed (y rheini sy’n iau na 3 mis oed fel arfer) o orfod cael eu derbyn i ofal critigol pediatrig oherwydd bod eu llwybrau anadlu yn llai a, phan fyddant wedi mynd yn llidus (bronciolitis), gall hyn olygu eu bod yn ei chael hi’n anodd anadlu. Mae’r cynnydd a welir fel arfer mewn heintiadau RSV yn yr hydref / gaeaf (gyda’r brig yn nifer yr heintiadau tua mis Rhagfyr fel arfer) yn rhoi pwysau sylweddol ar gapasiti gofal sylfaenol, unedau argyfwng, derbyniadau i’r ysbyty, gofal critigol a llawdriniaethau dewisol. 


Mae’r babanod hynny y nodir bod mwy o berygl iddynt pe baent yn dal RSV yn gymwys i gael eu brechu gyda palivizumab, sy’n cael ei roi fel pigiad mewngyhyrol, i’w diogelu rhag yr haint a lleihau’r perygl y bydd rhaid iddynt gael eu derbyn i’r ysbyty. Fel arfer, bydd angen pum dos o palivizumab ar gyfer y tymor RSV nodweddiadol. Os bydd y tymor RSV yn para am gyfnod hwy na thymor nodweddiadol, gall hyd at saith dos gael eu rhoi.


Rydym wedi sefydlu grŵp, sy’n cael ei gadeirio ar y cyd gan y Dirprwy Brif Swyddog Meddygol a’r Prif Swyddog Nyrsio Dros Dro, i oruchwylio’r gwaith cynllunio a’r ymateb i ymchwydd yn nifer y plant a fydd yn dal RSV. Mae’r camau a gymerwyd hyd yma yn cynnwys:


* datblygu llwybr gofal bronciolitis i Gymru gyfan
* datblygu – gan bob bwrdd iechyd lleol – gynlluniau i greu rhagor o welyau pediatrig a chynyddu eu capasiti i edrych ar ôl plant sydd angen gofal mwy acíwt
* rhoi cynlluniau ar waith i ddyblu nifer y gwelyau gofal critigol gyda chymorth anadlu mewnwthiol Lefel 3 yn yr uned gofal critigol pediatrig yn Ysbyty Plant Cymru
* darparu rhagor o hyfforddiant i staff y gallai fod angen iddynt gael eu hadleoli neu gynyddu eu sgiliau
* parhau â’r gwaith o sicrhau bod rhagor o offer ar gael os bydd eu hangen
* dechrau ar y gwaith o feithrin imiwnedd goddefol rhag RSV drwy ddefnyddio palivizumab mewn babanod sy’n cael eu geni cyn amser sydd mewn perygl, fel y diffiniwyd gan y Cyd\-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu
* Mae’r Gell Cyngor Technegol wedi gwneud gwaith modelu ar yr ymchwydd yn nifer yr achosion o RSV y disgwylir ei weld a’r effaith debygol – defnyddir hwn i helpu i wneud penderfyniadau a chynllunio.


Rydym yn gweithio’n agos gyda chydweithwyr ledled y DU, a chyda NHS England yn benodol i sicrhau bod cymaint o gapasiti gofal critigol pediatrig ar gael ag sy’n bosibl – mae’r gwaith hwn yn arbennig o berthnasol i Ogledd Cymru, sy’n defnyddio gofal critigol pediatrig Lefel 3 yn Lloegr. 


Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cadw golwg ar y sefyllfa mewn perthynas â RSV mewn plentyndod, ac mae lefelau actifedd RSV yn cael eu hadrodd ym mwletin gwyliadwriaeth ffliw wythnosol Iechyd Cyhoeddus Cymru.


Cafodd datganiad i’r wasg ei gyhoeddi gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ar 23 Gorffennaf 2021 a oedd yn tynnu sylw at y cynnydd mewn heintiadau anadlol mewn plentyndod yng Nghymru. Anogir rhieni i gadw golwg am symptomau o haint difrifol mewn plant sydd mewn perygl. Mae’r symptomau’n cynnwys gwres uchel o 37\.8°C neu’n uwch (twymyn), peswch sych a pharhaus, trafferth wrth fwydo, ac anadlu cyflym neu swnllyd (sŵn gwichian).


Gall rhai plant iau na dwy oed, yn enwedig y rheini sydd wedi’u geni yn gynnar neu sydd â chyflwr ar y galon, ddioddef canlyniadau mwy difrifol yn sgil yr heintiadau cyffredin hyn, fel bronciolitis, haint lidiol ar y llwybrau anadlu isaf – gall fod yn anodd iddynt anadlu o ganlyniad.  


Golchi dwylo â sebon a dŵr neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo yn rheolaidd, cael gwared ar hancesi papur sydd wedi’u defnyddio yn y ffordd gywir, a chadw arwynebau yn lân a’u diheintio yw’r ffordd orau o ddiogelu rhag RSV. Rydym am i bob rhiant a phawb sy’n gofalu am fabanod a phlant ifanc fod yn ymwybodol o arwyddion RSV. Yn y rhan fwyaf o achosion, ni fydd unigolion yn cael salwch difrifol a byddant yn gwella yn fuan.  


Cyhoeddir y datganiad hwn yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau. Os bydd yr aelodau am imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
Necessary preventative measures e.g. hand\-washing, masks, social distancing, taken during the COVID\-19 pandemic, have resulted in an almost complete elimination of common respiratory viruses affecting children, including respiratory syncytial virus (RSV). This means that the current UK cohort of children and adults who have not been exposed to RSV is considerably higher than normal. The usual seasonal epidemic pattern of RSV was disrupted in Wales last year with only small numbers of cases seen during 2020 and early into 2021\.


As social mixing restarts, we expect the RSV season to occur earlier than in previous years.  Public Health Wales surveillance data already shows RSV activity in Wales has exceeded the threshold that would indicate onset of seasonal activity of RSV. The surveillance shows positive samples for RSV infection in Wales have increased over the last four consecutive weeks from 1\.9 per cent to 9\.9 per cent.


It is also likely the RSV season will be of higher intensity than in previous years, potentially putting increased pressure on paediatric services. Other countries within the northern Hemisphere, including USA and France, reported unseasonal increases in RSV activity during the spring of 2021\.


RSV is the most common childhood respiratory infection and most children will have had RSV by their second birthday. Very young children and vulnerable children (usually under 3 months of age) are at particular risk of paediatric critical care (PCC) admission because their airways are smaller and when inflamed (bronchiolitis) can cause breathing difficulties. The typical autumn / winter rise in RSV infections (with a peak usually occurring around December) results in significant pressures on primary care, emergency units, hospital admissions, critical care and elective surgical capacity.  


Infants identified as being at highest risk from RSV are eligible to be immunised with palivizumab, administered as an intramuscular injection, to provide protection against infection and to decrease the risk of hospitalisation. Five doses of palivizumab are usually required to cover the typical RSV season. If the RSV season was to run for longer than a typical season, up to seven doses may be given.


We have set up a group, jointly chaired by the Deputy Chief Medical Officer and Interim Chief Nursing Officer, to oversee the planning and response to a surge in the number of children contacting RSV.  Actions taken so far include:


* an all\-Wales bronchiolitis pathway has been developed
* each health board has developed a plan to surge the number of paediatric beds and increase their capacity to look after children who need more acute care
* plans to double the number of level 3 invasively ventilated critical care beds at the paediatric critical care unit in the Children’s Hospital for Wales.
* additional training provided to staff who may need to be redeployed or upskilled
* ongoing work to ensure additional equipment is available if required
* commenced the roll out of palivizumab passive immunisation against RSV in at risk pre\-term infants, as defined by the Joint Committee for Vaccination and Immunisation.
* The Technical Advisory Cell has undertaken modelling on the expected RSV surge and the likely impact, which will help inform decision\-making and planning


We are working closely with colleagues on a UK wide basis, and with NHS England in particular to maximise the available paediatric critical care capacity, particularly in relation to North Wales who access level 3 paediatric critical care in England.


Public Health Wales undertake childhood RSV surveillance, and RSV activity is reported in the Public Health Wales weekly flu surveillance bulletin.


A press statement was issued by Public Health Wales on 23 July 2021 highlighting the rise in childhood respiratory infections in Wales. Parents are being encouraged to look out for symptoms of severe infection in at\-risk children, including a high temperature of 37\.8°C or above (fever), a dry and persistent cough, difficulty feeding, rapid or noisy breathing (wheezing).


Some children under two, especially those born prematurely or with a heart condition, can suffer more serious consequences from these common infections such as bronchiolitis, an inflammatory infection of the lower airways – which can make it hard to breathe.


The best way to prevent RSV is to wash hands with soap and water or hand sanitiser regularly, dispose of used tissues correctly, and to keep surfaces clean and sanitised.


We want all parents and carers of babies and young children need to be aware of the signs of RSV. In the vast majority of cases these illnesses won’t be serious and they will soon recover.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.