Translate the text from English to Welsh.



 
The project, now a UK\-wide initiative, seeks to transform patient care, encourage genomic discovery and drive a thriving genomics sector.


In an agreement between Cardiff and Vale University Health Board (CVUHB), Cardiff University and Genomics England (the company leading the Project across the UK), 420 whole genome sequences (WGS) have been commissioned for patients with rare diseases and their families, in Wales.


The 100,000 Genomes Project aims to sequence 100,000 genomes from 70,000 people with rare diseases and their families, as well as those with cancer. To date, more than 50,000 whole genomes have been sequenced, with the ultimate 100,000 WGS milestone due to be reached by the end of 2018\.


In the UK as a whole, many people are affected by a rare disease: over 3 million people across 6,000 rare diseases, with around half of these children. The 100,000 Genomes Project is already changing the lives of patients with a rare disease, with genome sequencing leading to new or more precise diagnosis or a different course of treatment.


Welsh rare disease patients and their families, who choose to participate in the 100,000 Genomes Project, may be provided with a diagnosis and spared years of uncertainty and distress (often known as the diagnostic odyssey). With more precise and rapid diagnosis, there is also the potential to reduce pressure on Welsh health and social care budgets.


Today’s announcement brings together the Welsh Government, AWMGS, CVUHB, Cardiff University, the Wales Gene Park, the Medical Research Council (MRC) and Genomics England to establish the first Genomic Medicine Centre (GMC) in Wales. This joins 13 other NHS GMCs in England, the Northern Ireland GMC and the Scottish Genomes Project. The Wales GMC, based at the University Hospital of Wales site in Cardiff, has been supported by the Welsh Government and the MRC, which contributed £2\.4 million and £1 million in funding respectively.Participation in the 100,000 Genomes Project supports the Welsh Government’s ‘Genomics for Precision Medicine Strategy’, which sets ambitious goals for genomic medicine, including the development of:


* internationally\-recognised medical and public health genetics services
* internationally recognised research in genomics and excellent platforms for precision medicine
* new strategic partnerships in genomics and precision medicine
* the NHS and research workforce to underpin the delivery of genomic medicine.


Health Secretary, Vaughan Gething said:



> “We are delighted that Wales has joined the 100,000 Genomes Project. The collaboration with Genomics England will enable patients with rare diseases in Wales to benefit from this exciting and transformational project, with the potential to bring quicker and more accurate diagnoses.”


The Director of the Division of Cancer and Genetics at Cardiff University School of Medicine and Honorary Consultant in Clinical Genetics with Cardiff and Vale University Health Board, Professor Julian Sampson, who leads the project in Wales, said:



> “Patients in Wales with rare conditions in whom routine testing failed to make a diagnosis now have a chance to access the most comprehensive genetic test available; sequencing of their entire genome. This will increase the chances of achieving a specific diagnosis to inform their health care. Wales’ participation in this UK\-wide project is helping to establish genomic medicine in the NHS.
> 
> 
> “This will have far\-reaching benefits for the understanding, diagnosis and treatment of many conditions.”


Chief Scientific Advisor for Health, Dr Rob Orford said:



> “A key component of the Welsh Government’s Genomics for Precision Medicine Strategy is the creation of the collaborative Genomic Medicine Centre (GMC). The GMC will act as a springboard for the translation of cutting edge genomic research into better services and treatments for people of Wales.”


Dr Nathan Richardson, head of molecular and cellular medicine at the MRC, said:



> “We welcome these very exciting developments that will help to establish a strong Wales\-England partnership, which brings together patient genomes to enhance our ability to tackle the biggest challenges in understanding the role of human genetics in disease. We are excited by the prospects of people in Wales – and throughout the UK – who are affected by a rare condition and will benefit hugely from a new era of genomic medicine.”


Professor Mark Caulfield, Genomics England Chief Scientist, said:



> “Genomics is transforming healthcare and our ability to diagnose and treat rare disease and cancer. In joining the rare disease programme of the 100,000 Genomes Project, Wales has placed itself at the centre of genomic medicine revolution that will greatly improve patient outcomes, encourage exciting new discoveries and drive a world leading genomics industry.”







Translation:


 
Nod y prosiect sy’n fenter sy’n cael ei chynnal ar draws y Deyrnas Unedig (DU) erbyn hyn yw gweddnewid gofal i gleifion, ysgogi darganfyddiadau ym maes genomau a datblygu sector genomeg sy'n ffynnu. 

Mewn cytundeb rhwng Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro, Prifysgol Caerdydd a Genomics England (y cwmni sy'n arwain ar y Prosiect ar draws y DU), mae 420 o ddilyniannau genom cyfan wedi cael eu comisiynu ar gyfer cleifion sydd â chlefydau prin, a'u teuluoedd, yng Nghymru. 

Mae'r Prosiect 100,000 o Genomau yn ceisio creu dilyniannau genom o 70,000 o bobl sydd ag afiechydon prin a'u teuluoedd, yn ogystal â'r rheini sydd â chanser. Hyd yn hyn, mae dilyniannau mwy na 50,000 o genomau cyfan wedi cael eu creu, a bydd y garreg filltir dyngedfennol o 100,000 yn cael ei chyrraedd erbyn diwedd 2018\. 

Yn y DU yn gyfan, mae llawer o bobl yn cael eu heffeithio gan afiechyd prin: mwy na 300 miliwn o bobl ar draws 6,000 o wahanol afiechydon prin, a thua hanner o'r rheini yn blant. Mae bywydau cleifion sy'n byw gydag afiechyd prin eisoes yn cael eu gweddnewid gan y Prosiect 100,000 o Genomau, gan fod creu dilyniannau genom yn arwain at ddiagnosis newydd, neu sy'n fwy cywir, neu fath arall o driniaeth. 

Gallai cleifion afiechydon prin yng Nghymru a'u teuluoedd sy'n dewis cymryd rhan yn y Prosiect 100,000 o Genomau gael diagnosis, a byddant yn osgoi blynyddoedd o ansicrwydd a gofid (sy'n cael ei ddisgrifio fel y daith hir i ddiagnosis).  Gyda diagnosis mwy sydyn a chywir, mae'n bosibl hefyd y bydd llai o bwysau ar gyllidebau iechyd a gofal cymdeithasol Cymru. 

Mae'r cyhoeddiad heddiw yn dod â Llywodraeth Cymru, Gwasanaeth Geneteg Meddygol Cymru Gyfan, Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro, Prifysgol Caerdydd, Parc Geneteg Cymru, y Cyngor Ymchwil Feddygol a Genomic England ynghyd i sefydlu'r Ganolfan Feddygaeth Genomeg gyntaf yng Nghymru. Bydd y ganolfan hon yn un arall i’w hychwanegu at y rhestr o 13 o ganolfannau eraill o'r fath sydd gan y Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn Lloegr, Canolfan Feddygaeth Genomeg Gogledd Iwerddon a Phrosiect Genomau yr Alban. Mae Canolfan Meddygaeth Genomeg Cymru, a fydd wedi'i lleoli ar safle Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd, wedi cael cymorth o £2\.4 miliwn gan Lywodraeth Cymru a £1 miliwn gan y Cyngor Ymchwil Feddygol.

Mae cymryd rhan yn y Prosiect 100,000 o Genomau yn cefnogi 'Strategaeth Genomeg ar gyfer Meddygaeth Fanwl' Llywodraeth Cymru. Mae'r strategaeth hon yn pennu nodau uchelgeisiol iawn ar gyfer meddygaeth genomeg, gan gynnwys datblygu: 

* gwasanaethau genomeg meddygol ac iechyd y cyhoedd a gydnabyddir yn fyd\-eang
* llwyfannau rhagorol ar gyfer meddygaeth fanwl a gwaith ymchwil mewn genomeg a gydnabyddir yn fyd\-eang
* partneriaethau strategol newydd mewn genomeg a meddygaeth fanwl
* gweithlu'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol ac ymchwil i ddarparu'r sylfaen ar gyfer cyflenwi meddygaeth genomeg.

Dywedodd Vaughan Gething, yr Ysgrifennydd Iechyd:  

> “Rydyn ni wrth ein boddau bod Cymru wedi ymuno â'r Prosiect 100,000 o Genomau. Drwy gydweithio â Genomics England, bydd cleifion ag afiechydon prin yng Nghymru yn gallu elwa ar y prosiect cyffrous ac arloesol hwn, sydd â'r potensial i ddod â diagnosis cyflymach, sy'n fwy cywir."

  
Dywedodd Cyfarwyddwr yr Is\-adran Canser a Geneteg yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Caerdydd ac Ymgynghorydd Er Anrhydedd mewn Geneteg Clinigol gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro, yr Athro Julian Sampson, sy'n arwain ar y prosiect yng Nghymru:   
  

> “Mae gan gleifion yng Nghymru sydd ag afiechydon prin ac sydd wedi methu â chael diagnosis drwy gael y profion arferol gyfle nawr i gael mynediad at y prawf geneteg mwyaf cynhwysfawr eto, sef cael dilyniant o'i genom cyfan. Bydd hyn yn cynyddu'r cyfle o gael diagnosis penodol i lywio eu gofal iechyd. Mae Cymru yn cymryd rhan yn y prosiect hwn ar gyfer y DU gyfan i sefydlu meddygaeth genomeg yn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol.   
> “Bydd manteision pellgyrhaeddol i’r ddealltwriaeth o lawer o gyflyrau, yn ogystal  â diagnosis a thriniaeth.”

  
Dywedodd Dr Rob Orford, y Prif Gynghorydd Gwyddonol Iechyd:   
  

> “Mae creu Canolfan Meddygaeth Genomeg gydweithredol yn rhan allweddol o Strategaeth Genomeg ar gyfer Meddygaeth Fanwl Llywodraeth Cymru. Bydd y ganolfan yn sbarduno gwaith ar gyfer troi ymchwil genomeg arloesol yn wasanaethau a thriniaethau gwell i bobl Cymru."

  
Dywedodd Dr Nathan Richardson, pennaeth gwyddoniaeth molecwlaidd a cellog yn y Cyngor Ymchwil Feddygol:  
  

> “Rydyn ni'n croesawu'r datblygiadau hynod gyffrous hyn a fydd yn helpu i sefydlu partneriaeth gadarn rhwng Cymru a Lloegr. Bydd y gwaith yn dod â genomau cleifion ynghyd er mwyn inni allu delio'n well â'r heriau mwyaf sy'n ein hwynebu wrth inni geisio deall rôl geneteg ddynol mewn clefydau. Rydyn ni'n llawn cyffro o ystyried y posibilrwydd y bydd pobl yng Nghymru – a ledled y DU – sydd wedi'u heffeithio gan gyflwr prin yn elwa'n fawr o gyfnod newydd o feddygaeth genome."

Dywedodd yr Athro Mark Caulfield, Prif Wyddonydd Genomics England:  

> “Mae genomeg yn gweddnewid gofal iechyd a'n gallu i roi diagnosis ar gyfer afiechydon prin a chanser, a'u trin. Wrth ymuno â'r rhaglen clefydau prin sy'n rhan o'r Prosiect 100,000 o Genomau, mae Cymru wedi rhoi ei hunan wrth galon chwyldro meddygaeth genomeg a fydd yn gwella canlyniadau i gleifion yn sylweddol. Bydd hefyd yn ysgogi mwy o ddarganfyddiadau cyffrous ac yn sbardun ar gyfer diwydiant genomeg a fydd yn ar flaen y gad ar lefel fyd\-eang."