Translate the text from Welsh to English.



 
Ar ddechrau mis Mai traddodais ddatganiad llafar ar adroddiad y Comisiwn Gwaith Teg, Gwaith Teg Cymru, a gyhoeddwyd ar 3 Mai.  Dywedais y byddwn i'n rhoi ymateb y Llywodraeth ar ôl i Weinidogion ystyried a thrafod yr adroddiad a'i oblygiadau i'w portffolios â'u swyddogion – roeddwn ni’n gobeithio gwneud hyn erbyn diwedd mis Mehefin.  


Gwnaeth y Comisiwn gyfanswm o 48 o argymhellion ar draws wyth maes gweithredu. Roeddent yn cynnwys chwe argymhelliad â blaenoriaeth â'r nod o ddangos ymrwymiad Llywodraeth Cymru i'r agenda gwaith teg, a gosod y cyfeiriad a'r sylfaen ar gyfer mynd â'r gwaith yn ei flaen. Roedd yn bleser gennyf gadarnhau yn fy natganiad llafar y byddai Llywodraeth Cymru yn derbyn y chwe argymhelliad â blaenoriaeth. Dyma nhw: 


* **Argymhelliad 1:** Bydd pob Gweinidog a swyddog Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am waith teg
* **Argymhelliad 2:** Bydd y diffiniad o waith teg yn cael ei fabwysiadu a'i ddefnyddio ar draws Llywodraeth Cymru wrth iddi hyrwyddo gwaith teg
* **Argymhelliad 10b:** Bydd canfyddiadau'r Comisiwn yn cael eu defnyddio i arwain y gwaith o ddatblygu'r Ddeddf Partneriaeth Gymdeithasol arfaethedig
* **Argymhelliad 26:** Bydd y canfyddiadau hefyd yn arwain y ffordd y bydd Llywodraeth Cymru yn hybu'r undebau llafur a chydfargeinio
* **Argymhelliad 35:** Bydd strwythur yn cael ei sefydlu o fewn Llywodraeth Cymru i gydlynu a hyrwyddo gweithgareddau gwaith teg – bydd y Gyfarwyddiaeth Partneriaeth Gymdeithasol a Gwaith Teg newydd o fewn Swyddfa'r Prif Weinidog a Brexit
* **Argymhelliad 42:** Bydd Gweinidogion yn monitro'r cynnydd y mae gwaith teg yn ei wneud o fewn eu meysydd i lywio adroddiad blynyddol gan Lywodraeth Cymru ar Waith Teg Cymru.


Mae gwaith teg yn cyd\-fynd â'r traddodiadau sydd wedi'u hen sefydlu yng Nghymru o gydsafiad a chydlyniant cymunedol. Mae'n hanfodol i fynd i'r afael ag anghydraddoldeb, y tlodi a'r heriau mewn perthynas â llesiant rydym yn eu hwynebu yng Nghymru yn yr unfed ganrif ar hugain. Rwy'n credu bod y Comisiwn wedi datblygu argymhellion y gellir eu cyflawni sy'n darparu ffordd ymlaen ymarferol i roi Gwaith Teg Cymru ar waith. 


Gwnaethom benodi'r Comisiwn Gwaith Teg i ystyried ein partneriaid cymdeithasol a gweithio gyda nhw i wneud argymhellion ar y ffordd y gall Llywodraeth Cymru hyrwyddo ac annog gwaith teg yng Nghymru. At ei gilydd cytunir bod y Comisiwn wedi paratoi adroddiad gwych y chymesur, a hoffwn i unwaith eto ddweud diolch ar ran Llywodraeth Cymru i aelodau'r Comisiwn am eu hymroddiad, eu harbenigedd a'u cyfraniadau sylweddol. I'r Cadeirydd, Yr Athro Linda Dickens, Sharanne Basham\-Pyke, Yr Athro Edmund Heery a Sarah Veale. Rydym hefyd yn ddiolchgar i'r Athro Alan Felstead a oedd yn cefnogi'r Comisiwn fel y Cynghorydd Arbenigol Annibynnol.   


Roeddem yn teimlo ei bod yn bwysig i'r Comisiwn fod yn annibynnol o'r Llywodraeth er mwyn iddynt fod yn wrthrychol ac yn rhydd i ddisgrifio'r sefyllfa fel yr oedd. Cafodd yr adroddiad ei ddrafftio gan y Comisiwn, heb unrhyw fewnbwn o ran golygu gan Lywodraeth Cymru. 


Gwnaethom ofyn am sylwadau gan ein partneriaid cymdeithasol er mwyn cynnwys eu safbwyntiau yn Ymateb y Llywodraeth, ac mae'n bleser gennyf ddweud bod yr adroddiad wedi caei ei groesawu gan y partneriaid hynny.  


Mae TUC Cymru wedi dweud eu bod wedi bod yn ymgyrchu ers blynyddoedd i wneud Cymru yn Genedl Gwaith Teg drwy bartneriaeth gymdeithasol, a bod Adroddiad y Comisiwn yn gyfraniad pwysig at gyflawni'r nod hwnnw.    


Mae Cydffederasiwn Diwydiant Prydain o'r farn bod Gwaith Teg Cymru yn adroddiad sydd wedi'i amseru'n dda ac ynddo dystiolaeth dda, a fydd yn helpu i lywio camau nesaf Llywodraeth Cymru, ond fe hoffent weld rhagor o waith yn cael ei wneud mewn rhai meysydd gweithredu.   


Mae Ffederasiwn Busnesau Bach wedi croesawu'r adroddiad. Fel sefydliad y bydd gan ei aelodau rôl allweddol i'w chwarae yn y gwaith o gyflawni'r agenda hon, roeddwn i’n falch o weld y ffordd roedd casgliadau'r comisiwn yn ystyried profiadau byw llawer o fusnesau bach a chanolig yng Nghymru, a'r potensial yn y rhan hon o'r gymuned fusnes i roi gwaith teg ar waith. Er bod y Ffederasiwn Busnesau Bach wedi croesawu holl ganfyddiadau'r Comisiwn at ei gilydd, fel y mae Cydffederasiwn Diwydiant Prydain, mae'n teimlo bod nifer o feysydd a fydd angen rhagor o waith ac eglurhad. 


Felly, mae'n bleser gennym ddweud y byddwn ni'n derbyn, mewn egwyddor, y 42 o argymhellion eraill. Nawr mae angen inni edrych ar fanylion yr argymhellion er mwyn deall yr effaith y byddant yn ei chael ar y gwaith o ddatblygu a chyflawni  polisïau, ac oherwydd ehangder yr argymhellion a'r ffordd maent yn gorgyffwrdd, ystyried eu heffaith gronnus a sut byddant yn gweithio gyda'i gilydd. 


Byddwn ni hefyd yn gweithio i roi'r eglurder y mae ein partneriaid cymdeithasol yn ei geisio a gweithio gyda nhw i ddatblygu dull y cytunir arno i gyflawni Gwaith Teg Cymru.  


Y cam cyntaf yw sefydlu Cyfarwyddiaeth Partneriaeth Gymdeithasol a Gwaith Teg – rydym wrthi'n gwneud hyn. Un o amcanion cyntaf y Gyfarwyddiaeth newydd, pan fyddwn ni wedi'i sefydlu, fydd datblygu strategaeth a chynllun gweithredu ar gyfer argymhellion y Comisiwn – byddwn yn rhannu'r rhain â chi maes o law. Yn y cyfamser, ac yn unol ag Argymhelliad 41, byddwn ni’n adrodd ar ein cynnydd cyn diwedd y flwyddyn hon. 







Translation:


 
At the beginning of May I made an oral statement on the publication of the Fair Work Commission’s report Fair Work Wales which was published on 3 May. I said that we would be providing the Government response after ministers had considered and discussed the report and its implications for their portfolio areas with their officials which we had hoped would be at the end of June.


The Commission made a total of 48 recommendations across 8 areas for action, they included 6 priority recommendations designed to convey Welsh Government commitment to the fair work agenda and set the necessary direction and foundation for driving the work forward. I was pleased to confirm in my oral statement that Welsh Government would be accepting the 6 priority recommendations.


* **Recommendation 1:** Fair work will become the responsibility of all Welsh Ministers and officials
* **Recommendation 2:** The definition of fair work will be adopted and used across Welsh Government and in its promotion of fair work
* **Recommendation 10b:** The commission's findings will be used to inform the development of the proposed social partnership Act
* **Recommendation 26:** The findings will also inform how Welsh Government will promote trade unions and collective bargaining
* **Recommendation 35:** A structure is being established within Welsh Government to co\-ordinate and drive fair work activities – the new Social Partnership and Fair Work Directorate will be positioned within the Office of the First Minister and Brexit and
* **Recommendation 42:** Ministers will monitor how fair work is being advanced within their areas to inform an annual Welsh Government report on fair work Wales.


Fair work accords with the long\-established traditions in Wales of social solidarity and community cohesion. It is vital to addressing the inequality, poverty and well\-being challenges we face in a 21st century Wales. I believe that the commission has developed achievable recommendations that provide a practical route forward to deliver Fair Work Wales.


We appointed the Fair Work Commission to consider and work alongside our social partners to make recommendations on how Welsh Government can promote and encourage fair work in Wales. The Commission has produced, what is generally agreed to be, an excellent and measured report and I would like to convey once again the Welsh Government’s gratitude to the Commission members for their commitment, expertise and significant contributions. To the Chair, Professor Linda Dickens, Sharanne Basham\-Pyke, Professor Edmund Heery and Sarah Veale.  We are also grateful to Professor Alan Felstead, who supported the Commission as Independent Expert Adviser.


We felt it important for the commission to be independent of Government in order for it to be objective and feel able to call it as they see it. The report was drafted by the commission, free from editorial input from Welsh Government.


We sought comments from the social partners in order to incorporate their views within the Government Response and I am pleased to say that the Report has been well received by our social partners:


The Wales TUC has said that it has long campaigned to make Wales a Fair Work nation through social partnership and the Commission’s Report is a welcome contribution towards achieving that aim.


The CBI consider Fair Work Wales to be a well\-timed and well\-evidenced report which will help inform Welsh Government’s next steps on fair work but would wish to see further work undertaken in certain action areas.


The FSB has also welcomed the Report. As an organisation whose members will have a key role to play in the delivery of this agenda, it was pleased to see the Commission’s conclusions taking into account many of the lived experiences of SMEs in Wales and the potential within this section of the business community to deliver fair work. Whilst the FSB has broadly welcomed the Commission’s findings in their entirety, like the CBI, it feels that there are a number of areas which will require further work and clarification.


We are therefore pleased to say that we will be accepting, in principle, the remaining 42 recommendations. We will now need to go through the detail of the recommendations to understand their impact on policy development and delivery and given the breadth and overlap of the recommendations, consider their cumulative impact and how they will all hang together.


We will also work to provide the clarity sought by our social partners and work with them to develop an agreed approach to delivering Fair Work Wales.


The first step is to establish a Social Partnership and Fair Work Directorate which we are in the process of creating; one of the first objectives of the new Directorate, once established, will be to develop a strategy and implementation plan for the Commission’s recommendations which we will share with you in due course. In the intervening period and in line with Recommendation 41 we will be reporting on our progress before the end of this year.