Translate the text from Welsh to English.



 
Mae geneteg a genomeg yn feysydd sy'n datblygu'n gyflym, gyda thechnolegau newydd yn lleihau costau ac yn cyflymu'r broses o ddilyniannu DNA ac RNA. Mae hyn eisioes wedi achosi chwyldro yn y byd meddygol ac ym maes iechyd y cyhoedd, drwy ddarparu profion genetig manylach, cyflymach a mwy cost\-effeithiol.


Mae Cymru mewn sefyllfa dda i fanteisio ar y datblygiadau hyn, gyda darparwr unigol ar gyfer gwasanaethau labordy a geneteg glinigol y GIG, gwasanaethau gwybodeg iechyd o'r safon uchaf ym maes iechyd a chysylltiadau cryf â gwaith ymchwil o'r radd flaenaf ym meysydd geneteg a genomeg a gyflawnir mewn prifysgolion yng Nghymru.


Mae mwy a mwy o astudiaethau genomeg yn cael eu cyflawni ar raddfa fyd\-eang. Gyda'r gallu i ymchwilio ymhellach i DNA, mae'r tebygolrwydd o ganfod amrywiad na wyddom beth yw ei arwyddocâd yn cynyddu. Mae angen cydweithio ar lefel fyd\-eang os ydym am ddeall arwyddocâd clinigol posibl amrywiadau o'r fath ac mae'n rhaid inni sicrhau bod ein gwasanaethau geneteg a genomeg yn gallu cyfranogi'n llawn o fewn rhwydweithiau byd\-eang. Yn ogystal, er mwyn gwneud yn fawr o'n potensial i fod yn rym pwysig ar lefel ryngwladol ym maes genomeg a meddygaeth fanwl, mae angen i Gymru sefydlu partneriaethau strategol cryf yn y Deyrnas Unedig a ledled y byd.


I baratoi ar gyfer y dyfodol a manteisio i'r eithaf ar ddatblygiadau yn y DU a thu hwnt, mae'n hanfodol ein bod nawr yn datblygu strategaeth ar gyfer genomeg a meddygaeth fanwl yng Nghymru fel blaenoriaeth genedlaethol. I'r perwyl hwn, dros y 10 wythnos ddiwethaf mae Tasglu Genomeg dan Arweiniad Llywodraeth Cymru wedi llunio Datganiad o Fwriad. Mae'r datganiad o fwriad yn amlinellu'r gwaith a fydd yn cael ei gyflawni er mwyn gyrru'r strategaeth yn ei blaen ac yn argymell y dylid rhoi blaenoriaeth i ddatblygiad mewn pedwar prif faes, sef:


* Gwasanaethau clinigol a gwasanaethau labordy
* Ymchwil ac arloesi
* Partneriaethau strategol
* Y gweithlu


Drwy ddilyn y strategaeth, ein bwriad yw creu amgylchedd cynaliadwy, cystadleuol ar raddfa ryngwladol ar gyfer genomeg a meddygaeth fanwl i gefnogi'r gwaith o ddarparu gofal iechyd darbodus i bobl Cymru. Bydd hyn:


* yn seiliedig ar wasanaethau labordy a chlinigol ym maes geneteg a genomeg a ddarperir gan y GIG i Gymru gyfan, a fydd yn gweithio i safonau a gydnabyddir yn rhyngwladol, fel rhan o seilwaith clinigol ac academaidd integredig ar gyfer cymhwyso meddygaeth genomaidd.
* yn hyblyg ac yn gallu addasu i newid cyflym a thechnolegau newydd, gan ddatblygu cydberthnasau rhagorol yng Nghymru a thu hwnt, er mwyn manteisio i'r eithaf ar bosibiliadau cydweithio rhwng y GIG, iechyd y cyhoedd yng Nghymru, y byd academaidd, diwydiant a phobl Cymru.
* yn cynnwys cynlluniau i ddatblygu gweithlu'r GIG i gefnogi'r gwaith o ddarparu meddygaeth fanwl.
* yn creu fframwaith ar gyfer meithrin partneriaethau strategol newydd ym maes ymchwil / gyda diwydiant, i sicrhau'r buddion iechyd ac economaidd gorau posibl, cyn gynted â phosibl.
* yn amlinellu ein huchelgais i fod yn un o'r prif gyfranwyr ym maes genomeg yn y DU, gan gydweithio ar draws ffiniau i sicrhau ein bod yn cael y budd gorau a'r gwerth gorau am arian o ddatblygiadau mewn technolegau genomeg.
* yn manteisio ar botensial data genomaidd ar gyfer ymchwil a datblygu drwy gefnogi cyfraniad Cymru at ymchwil a threialon o'r safon uchaf yn y byd.


Bydd y strategaeth yn arwain at lawer o fanteision i gleifion, teuluoedd a phobl Cymru. Mae'r rhain yn cynnwys:


* gwasanaeth gofal iechyd mwy effeithlon a darbodus, sy'n defnyddio adnoddau lle mae'r angen mwyaf amdanynt a lle maent fwyaf effeithiol.
* diagnosis cynharach a chywirach, fel bod modd ymyrryd yn gynnar a chynnig triniaeth sydd wedi'i thargedu'n well. Bydd yn golygu bod pobl yn ymateb yn well i driniaeth, yn gwella'n gyflymach ar ôl salwch ac yn dioddef llai o sgil\-effeithiau.
* gwell strategaethau atal a rheoli heintiau, a rheoli clefydau heintus yn fwy effeithiol mewn lleoliadau gofal iechyd ac yn y gymuned.
* grymuso cleifion drwy ddarparu gwybodaeth fanylach, a chyfleu'r wybodaeth honno mewn modd priodol, fel bod ganddynt well dealltwriaeth o'u hiechyd eu hunain a'u bod yn cymryd mwy o gyfrifoldeb am eu hiechyd eu hunain.
* rhagor o gyfleoedd i gleifion gymryd rhan mewn treialon clinigol ac astudiaethau ymchwil arloesol eraill a chyfrannu at ddarganfyddiadau a fydd yn gwella iechyd a gofal iechyd.


Bydd y tasglu genomeg nawr yn datblygu strategaeth lawn sy'n seiliedig ar yr egwyddorion a blaenoriaethau allweddol hyn. Cadeirydd y tasglu fydd Dr Andrew Goodall, Prif Weithredwr GIG Cymru, ac mae'n anelu at adrodd yn ôl ar gynnydd i Lywodraeth Cymru ym mis Medi 2016, yn dilyn trafodaethau gyda rhanddeiliaid allweddol o bob cwr o Gymru a thu hwnt.





### Dogfennau


* #### Datganiad o fwriad,
 Saesneg yn unig,
 math o ffeil: pdf, maint ffeil: 320 KB


Saesneg yn unig

320 KB







Translation:


 
The fields of genetics and genomics are rapidly evolving, with new technologies driving down the costs and increasing the speed of DNA and RNA sequencing. This is already revolutionising medicine and public health by providing more accurate, rapid and cost\-effective genetic tests.


Wales is well positioned to take advantage of these developments with a single provider of NHS laboratory and clinical genetics services, a universal and powerful health informatics capability and strong links with internationally renowned genetics and genomics research at Welsh universities.


Genomics studies are increasingly becoming a global endeavour. With the ability to delve deeper into DNA, the likelihood of identifying variation of unknown significance increases. Understanding the potential clinical significance of such variants requires global collaboration and we must ensure that our genetics and genomics services are able fully to participate within global networks. Moreover, in order fully to exploit its potential to be a major international force in genomics and precision medicine, Wales needs to establish strong strategic partnerships within the United Kingdom and across the world.


In order to prepare for the future, and capitalise on recent developments in the UK and beyond, it is vital that we now develop as a national priority a strategy for genomics and precision medicine in Wales. To prepare for this, over the last 10 weeks a Welsh Government\-led Genomics Taskforce has developed a Statement of Intent. The statement of intent outlines the work that will be undertaken to progress the strategy and recommends 4 key priority areas for development:


* Clinical and laboratory services
* Research and Innovation
* Strategic partnerships
* Workforce.


Through the strategy, we aim to create a sustainable, internationally\-competitive environment for genomics and precision medicine to support the delivery of prudent healthcare for the population of Wales. This will:


* be based on all\-Wales NHS genetics and genomics laboratory and clinical services, working to internationally\-recognised standards, as part of an integrated clinical and academic infrastructure for translational genomic medicine
* be flexible and able to adapt to rapid change and new technologies, building on excellent relationships, within and beyond Wales, to capitalise on the potential of collaborative working between the NHS, public health in Wales, academia, industry and the citizens of Wales
* contain plans to develop the NHS workforce to support the delivery of precision medicine
* create a framework to forge new strategic research / industry partnerships, to maximise and accelerate health and economic benefits
* outline our ambition to be a major contributor to the UK genomics capacity, working collaboratively across borders to obtain the maximum benefit and value for money from developments in genomic technologies
* capture the potential of genomic data for R\&D through supporting Wales’ involvement in world\-leading clinical research and trials.


The strategy will bring many benefits for patients, families and the population of Wales, including:


* a more efficient and prudent healthcare service, directing resources to where they are most effective and needed
* earlier, more accurate diagnosis, supporting early intervention and better targeted treatments, resulting in better responses to treatment, fewer side effects and quicker recovery from illness
* better infection prevention and control strategies and more effective management of infectious diseases in healthcare settings and the community
* patients will be empowered through more detailed information, appropriately communicated, allowing them to have a greater understanding of, and take greater responsibility for, their own health
* patients will have greater opportunities to take part in clinical trials and other innovative research studies and contribute to future discoveries that will improve health and healthcare.


The genomics taskforce will now move to develop the full strategy based on these key principles and priorities. It will be chaired by Dr Andrew Goodall, Chief Executive NHS Wales and aims to report back to Welsh Ministers on progress in September 2016, following engagement with key stakeholders, across Wales and beyond.





### Documents


* #### Statement of intent,
 file type: pdf, file size: 320 KB



320 KB