Translate the text from Welsh to English.



 
Wrth baratoi at gyfres o gyllidebau a fydd yn lleihau mewn termau real, aethom o’i chwmpas hi mewn modd sy’n unigryw i Gymru. Profwyd gwerth ein paratoadau yn barod. Credwn fod y toriadau sy’n deillio o lefel y DU yn mynd yn rhy bell a hynny’n rhy gyflym, ond rydym yn cyfrannu at leihau’r diffyg yng nghyllideb y DU. Mae ein cynlluniau cyllidebol yn adlewyrchu’r penderfyniadau anodd rydym wedi’u cymryd ac fe’u cefnogwyd gan amrywiaeth eang o bobl. Maent yn hyrwyddo blaenoriaethau Llywodraeth y Cynulliad sef amddiffyn gwasanaethau rheng flaen ym meysydd iechyd, ysgolion a sgiliau, gwasanaethau cymdeithasol, swyddi a hyrwyddo’r adfywiad economaidd. Yn sail i’r cynlluniau hynny hefyd mae pwyslais cryf ar dystiolaeth ac ymrwymiad i gydweithio.  


Mae’r penderfyniadau a wnaethom yn ystod y flwyddyn bresennol hefyd wedi bod o gymorth i’n gosod ar seiliau cadarn. Er enghraifft, rwyf eisoes wedi cyhoeddi inni lwyddo, drwy reoli ariannol gofalus, i ganfod y £113\.5 miliwn o refeniw yr oedd yn rhaid ei gwtogi eleni, heb dorri gwasanaethau, gan barhau i gynnal ein cyllideb gyfalaf hefyd ar gyfer 2010/11\.


Mae sawl gwedd i’r hyn a wnaethom hyd yn hyn ac mae hynny’n dangos pa mor gymhleth yw’r heriau a wynebwn. Yn y tymor byr, mae’n hollbwysig gwneud popeth yn y modd mwyaf effeithlon posibl, drwy reoli ein cyllid cyhoeddus yn dynn, er mwyn ceisio osgoi toriadau mympwyol. Ond rydym yn gweithio yr un mor galed fel y gallwn, yn y tymor hwy, wynebu’r her o newid a diwygio ein gwasanaethau cyhoeddus fel y byddant yn well, yn fwy cynaliadwy ac yn ymateb yn llawnach i anghenion pobl Cymru.


 


Mae ein gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu hailwampio mewn modd sylfaenol ac mae’r gwaith o adolygu gwasanaethau naill ai’n digwydd ar hyn o bryd neu wedi ei gwblhau mewn gwasanaethau cymdeithasol, addysg, llywodraeth leol, y GIG yng Nghymru, adfywio economaidd a Chyrff a Noddir gan y Cynulliad ym maes yr amgylchedd. Rôl y Bwrdd Effeithlonrwydd ac Arloesi, yr wyf i’n ei gadeirio, yw cefnogi’r adolygiadau hyn drwy ganolbwyntio ar ffyrdd trawsbynciol o arbed ar gostau a gwella gwasanaethau.


 


Trwy’r gyfres o Uwchgynadleddau Gwasanaethau Cyhoeddus a gynhaliwyd eleni a’r llynedd, gwelais drosof fy hun y cyd\-ymrwymiad i weithio gyda’n gilydd er mwyn darparu gwell gwasanaethau cyhoeddus. Mae dros 90 o arweinwyr ac uwch reolwyr o bob rhan o’r gwasanaethau cyhoeddus yn cyfrannu at yr agenda Effeithlonrwydd ac Arloesi a sicrhawyd momentwm cryf sydd yn helpu i sicrhau manteision gwirioneddol i’r gwasanaethau cyhoeddus.


 


Y Bwrdd Effeithlonrwydd ac Arloesi oedd un o’r camau ffurfiol cyntaf a gymerwyd mewn unrhyw ran o’r DU i ymateb i’r heriau ariannol a wynebwn. Cafodd y Bwrdd ei lansio ar ddechrau 2010 ac mae’n gweithio er mwyn galluogi pethau i ddigwydd gan hybu enillion effeithlonrwydd ac arloesi mewn gwasanaethau. Drwy hyn cefnogir adolygiadau’r sectorau wrth i’w canfyddiadau ddod yn hysbys.


 


Er enghraifft:


* Mae’r rhan fwyaf o’r awdurdodau lleol a nifer o gyrff eraill yn y sector cyhoeddus yn rhan o raglen ‘cyfnewidcymru’. Bwriad y rhaglen hon yw symleiddio prosesau caffael. Ar sail y gwaith da hwn, cyhoeddodd y Tasglu Caffael Cydweithredol yn ddiweddar ei adolygiad ‘Prynu’n Gallach mewn Cyfnod Anoddach’ ac mae’r argymhellion yn awr yn cael eu dilyn, gan ganolbwyntio ar safoni, symleiddio a rhannu sgiliau a thechnoleg er mwyn cryfhau gallu.
* Mae asedau’r sector cyhoeddus yn cael eu mapio’n drylwyr drwy gyfrwng cronfa ddata newydd o eiddo. O ddeall y sylfaen asedau bydd modd mynd ati’n fwy strategol i wneud defnydd o adeiladau’r sector cyhoeddus at y dyfodol, gan gynnwys cyd\-leoli a chyfuno safleoedd. Yn yr un modd, yn sgil cyhoeddi Protocol Trosglwyddo Tir mae’r broses a fu gynt yn gymhleth a chostus pan fyddai ar gyrff cyhoeddus angen trosglwyddo neu gael gwared ar dir, bellach yn cael ei symleiddio a’i rhesymoli.
* Mae gwahanol gyrff hefyd yn manteisio ar gyfleoedd sydd ar gael i Gymru gyfan ym maes TGCh, sef yr hyn a welir yn strategaeth TGCh y sector cyhoeddus, megis system band eang fwy effeithiol ar gyfer y sector cyhoeddus. Mae dull mwy strategol hefyd yn cael ei ddatblygu i hyrwyddo mwy o gyfannu ar systemau, swyddogaethau a gweithgareddau TGCh, gan ddechrau gyda gohirio sefydlu canolfannau data newydd.


Rydym yn cefnogi ymdrechion i symleiddio a rhesymoli prosesau busnes yn y gwasanaethau cyhoeddus, gan adeiladu ar lawer o’r arferion da sy’n digwydd yn barod ledled Cymru er mwyn gwella effeithlonrwydd a sicrhau, os gwelir unrhyw wastraff, fod hwnnw’n cael ei ddileu.


 


Er mwyn gwneud ein gwasanaethau corfforaethol yn fwy effeithiol ac effeithlon a chefnogi’r gwaith o gyflenwi gwasanaethau, mae’r gwaith newydd ddechrau ar gynllun peilot i rannu gwasanaethau yn y Gogledd. Yn y cynllun hwn fe ystyrir y perthnasau a’r cydweithio posibl rhwng llywodraeth leol, y GIG a’r heddlu.


 


Yn ogystal â chefnogi’r enillion effeithlonrwydd y gellir eu gwneud trwy wella prosesau busnes y gwasanaethau cyhoeddus, mae gwaith ar y gweill hefyd gyda rhanddeiliaid allanol i helpu’r gwasanaethau cyhoeddus i gyflawni canlyniadau yn fwy effeithiol ar gyfer pobl, gan ganolbwyntio i ddechrau ar bedwar maes allweddol:


* hyrwyddo annibyniaeth a lles poblogaeth sy’n heneiddio;
* canfod gwell ffyrdd o wella’r cyfle y mae teuluoedd agored i niwed yn ei gael mewn bywyd;
* sicrhau bod gennym lai o bobl ifanc nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth neu hyfforddiant; a
* mynd i’r afael â cham\-drin domestig.


Mewn cydweithrediad â phartneriaid, nod y gwaith hwn yw gweld beth sy’n gweithio orau, helpu cyrff i ddeall a dadansoddi manteision ariannol ymyrraeth gynnar yn y meysydd allweddol hyn, ac annog pawb i fabwysiadu’r arferion gorau. Mae ymchwil ar y ddau faes cyntaf a enwyd eisoes wedi’i chyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cynulliad Cymru. Bwriedir cyhoeddi astudiaethau pellach yn y meysydd allweddol eraill yn y dyfodol.


 


Mewn cyfnod mor heriol, mae angen cefnogaeth ar yr arweinwyr eu hunain yn y gwasanaethau cyhoeddus fel y gallant reoli newid ymhlith holl weithlu’r gwasanaethau cyhoeddus. Hyd yn hyn, mae dros gant o arweinwyr eisoes wedi cymryd rhan mewn cyfres o weithgareddau gyda’r bwriad o ddysgu a datblygu, gan gynnwys seminarau arbenigol a chyrsiau rheoli newid.


 


Rydym yn gwerthfawrogi’r bobl sy’n gweithio yn y gwasanaethau cyhoeddus ac rydym wedi buddsoddi ynddynt dros gyfnod maith. Maent yn cynnig sgiliau ac ymroddiad i helpu pobl Cymru, yn enwedig mewn cyfnod anodd fel hyn. Yn ystod taith ‘Mae’r Gymuned yn Cyfri’ yr haf diwethaf, cefais gyfle i gwrdd â llawer o wahanol staff o’r sector cyhoeddus a gwrando arnynt a gwelais ymrwymiad a brwdfrydedd gwych gan bawb. Bydd rhai o’r pethau a wnaethom gyda’n partneriaid, fel llofnodi’r Memorandwm Cyd\-ddealltwriaeth rhwng yr awdurdodau lleol a Chyngres Undebau Llafur Cymru, yn fodd i helpu i warchod swyddi a gwasanaethau mewn llywodraeth leol.


 


Mae sefydliadau yn y gwasanaethau cyhoeddus yn gweithio’n galed er mwyn dod i ben ar adeg pan fo’r adnoddau’n dynn, gan geisio osgoi diswyddiadau gorfodol. Gwneir hyn trwy gyfrwng gwell strategaethau recriwtio, hyfforddi a datblygu a thrwy gynlluniau i ddileu swyddi’n wirfoddol.


 


Er na wyddom eto faint yn union o swyddi fydd yn cael eu colli yn y sector cyhoeddus, mae’n bwysig ein bod yn cefnogi’r rhai all fod ar y clwt. Cydnabu’r Bwrdd Effeithlonrwydd ac Arloesi hyn yn gynnar a than arweiniad y bwrdd fe ddatblygwyd ymateb arloesol o’r enw ‘Addasu’. Cynllun newydd yw hwn i helpu gweithwyr y sector cyhoeddus a gollodd eu swyddi i ddychwelyd at waith ac ennill sgiliau newydd i gael hyd i waith, gan adeiladu ar sail llwyddiant cynlluniau ProAct a ReAct sydd yn agored i’r sector preifat a’r trydydd sector ac sydd wedi helpu miloedd o bobl yn ystod y dirwasgiad. Mae hefyd yn cynnig cymhorthdal i gwmnïau sy’n cyflogi pobl nad oes gwaith ar eu cyfer mwyach.


 


Rydym wedi cydnabod y gall gweithio o fewn cyllideb lai olygu newidiadau pwysig yn y modd y mae’r rhai o’n partneriaid yn gweithio. Efallai y bydd angen buddsoddi’n benodol yn y tymor byr i reoli’r newid hwn. Dyna pam rydym wedi sefydlu pecyn gwerth £14 miliwn ar gyfer 2011/12  i gynorthwyo yn y cyfnod pontio, fel y gellir datblygu a chyflawni gwasanaethau cyhoeddus mwy effeithlon ac effeithiol. Mae tua £5 miliwn eisoes wedi’i ddyrannu ar gyfer rhaglen ‘Addasu’.


 


Yn fwy diweddar hefyd, rwyf wedi cyhoeddi pedwerydd cylch y Gronfa ‘Buddsoddi i Arbed’. Ers ei sefydlu yn 2009, mae’r Gronfa eisoes wedi buddsoddi tua £37 miliwn mewn 42 o brosiectau. Bydd y cylch diweddaraf yn ailfuddsoddi’r £3\.6 miliwn a gafwyd trwy arbedion a sicrhaodd prosiectau blaenorol.


 


Yn y Datganiad hwn, rwyf wedi rhoi crynodeb o’r cynnydd a wnaethom tuag at lunio ymateb Cymru i’r heriau sy’n ein hwynebu. Mae’r ymateb yn seiliedig ar effeithlonrwydd ac arloesi, gan ganolbwyntio ar gynnal a gwella gwasanaethau. Yn fy Natganiad blaenorol y mis diwethaf ar y Gyllideb Derfynol, eglurais sut rydym yn gwarchod budd\-daliadau cynhwysol a gwasanaethau ar gyfer y rhai sydd fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas. Ein ffordd ni o fynd ati yw ceisio gwarchod y gwasanaethau cyhoeddus lle bynnag y bo’r modd heb wneud dim byd byrbwyll (a gorfod gwneud tro pedol wedyn) sef yr hyn a welsom yn digwydd mewn mannau eraill. Trwy warchod gwasanaethau yn y modd hwn, rwyf yn ffyddiog fod gennym rywbeth i’w gynnig i liniaru rhywfaint ar effeithiau gwaethaf y toriadau y bydd yn rhaid i Gymru eu hwynebu yn ei chyllideb. Ni all Cymru ddianc rhag y toriadau ac ni allwn addo dim, ond yma yng Nghymru rydym yn dilyn ein trywydd arbennig ni ac yn canolbwyntio ar wneud gwahaniaeth i fywydau pobl trwy gefnogi’r gwasanaethau cyhoeddus fel y byddant yn cydweithio mewn modd effeithlon ac effeithiol.


 







Translation:


 
We have taken a distinctive Welsh approach to preparing for a series of budgets that reduce in real terms. Our preparations have already stood us in good stead. We believe that the cuts instigated at the UK level are too far too fast, but we are playing a part in reducing the UK’s budget deficit. Our budget plans reflect the difficult decisions that we have taken, and they have been widely endorsed. They support the Assembly Government’s priorities to protect front\-line services in health, schools and skills, social services, jobs and to support the economic recovery. Those plans are also the result of a strong focus on evidence and a commitment to collaborative working.  


Decisions that we have taken in the current year have also helped to put us on a strong footing. For example, I have already announced that through careful financial management, we have been able to find the required £113\.5 million revenue reductions this year without making cuts to services, as well as preserving our 2010/11 capital budget.


Our approach to date has been multi faceted – reflecting the complexity of the challenges we face. Securing all possible efficiencies through tight management of our public finances is vital in the short term to help us avoid arbitrary cuts. But we are working equally hard on the longer term challenge of change and reform to make our public services better, more sustainable and more responsive to the needs of people in Wales.


Our public services are being fundamentally re\-shaped with service reviews either underway or completed in social services, education, local government, NHS Wales, economic renewal and environmental Assembly Government Sponsored Bodies. Supporting these reviews through focussing on cross\-cutting approaches for cost savings and service improvements is the role of the Efficiency and Innovation Board, which I chair.


Through the series of Public Services Summits this year and last, I have seen first\-hand the shared commitment to working collaboratively to provide better public services. With more than 90 leaders and senior managers from across the public services making a contribution to the Efficiency and Innovation agenda, a strong momentum has been established which is helping to deliver real benefits for public services.


The Efficiency and Innovation Board was one of the first formal responses anywhere in the UK to the financial challenges we face. Launched in early 2010, the Board works as an enabler in encouraging efficiency gains and service innovations to support the sector reviews as their findings emerge.


For example:


* Most local authorities and a number of other public sector organisations are involved in the ‘xchangewales’ programme, which is designed to streamline procurement processes.  Building on this good progress, the Collaborative Procurement Taskforce recently published its review ‘Buying Smarter in Tougher Times’ and its recommendations are now being taken forward, focussing on standardisation, simplification and sharing skills and technology to strengthen capability.
* Public sector assets are being extensively mapped through a new property database.  Understanding the asset base will enable more strategic decision\-making on the future use of public sector buildings, including co\-location and consolidation of sites.  Similarly, through the publication of a Land Transfer Protocol, the previously complex and expensive process of transferring or disposing of land by public bodies is being simplified and streamlined.
* Organisations are also taking advantage of Wales\-wide ICT opportunities, identified through the public sector ICT strategy, such as a more efficient public sector broadband system.  A more strategic approach is also being developed to encourage greater integration of ICT systems, functions and activities, starting with a moratorium on new data centres.


We are supporting moves to streamline and simplify business processes in public services, taking much from the good practice that already exists across Wales to improve efficiency and ensure that any waste found is eradicated. 


To make our corporate services more effective and efficient in supporting service delivery, work has just started on a shared services pilot in North Wales, which will consider the relationships and potential collaborations between local government, the NHS and the police.


As well as supporting the efficiency gains to be made by improving public service business processes, work is also underway with external stakeholders to help public services become more effective in delivering outcomes for people, focussing initially on 4 key areas:


* promoting independence and well\-being for an ageing population;
* finding better ways to improve the life chances of vulnerable families;
* reducing the number of young people not in education, employment and training; and
* tackling domestic abuse.


In collaboration with partners, this work is not only seeking to identify what works best, help organisations understand and analyse the financial benefits of early intervention in these key areas, and encourage adoption of best practice. Research on the first 2 areas has already been published on the Welsh Assembly Government website. Further studies in the other key areas are planned for future publication.


In such challenging times, public services leaders themselves need support to manage change across the public services workforce.  To date, more than 100 leaders have already taken part in a series of learning and development activities including expert seminars and change management courses.


We value the public service workforce in which we have invested over a long period of time and who provide the skills and commitment to support the people of Wales, especially in these tough times. During my ‘Community Counts’  tour last summer, I met and listened to a wide range of public sector staff, all of whom demonstrated high levels of commitment and enthusiasm.  Actions we have taken with our partners, such as the signing of the Memorandum of Understanding between local authorities and the Wales TUC, will help to protect local government jobs and services. 


Public service organisations are working hard to manage within tight resources and avoid compulsory job losses – through better recruitment strategies, training and development and voluntary redundancy programmes.


Whilst the number of actual public sector job losses is not yet known, it is important that we support those who might be displaced. This was recognised early on by the Efficiency and Innovation Board, under whose leadership a innovative response, ‘Adapt’, has been developed. ‘Adapt’ is a new scheme to help public sector employees who have lost their jobs to return to work and gain new skills to find employment, building on the success of the Pro\-Act and Re\-Act schemes which are open to the  private and third sectors and have helped thousands of people during the recession. It also provides a subsidy to companies who take on people who have been made redundant.


We have recognised that for many of our partner organisations, moving to smaller budgets may mean some significant changes to how they operate – which could require some short term, targeted investment in managing this transition. That is why we have established a £14 million transitional support package in 2011/12 to develop and deliver more efficient and effective public services. Some £5 million has already been allocated to the ‘Adapt’ programme.


I have also more recently announced the fourth round of the ‘Invest to Save’ Fund. Introduced in 2009, the Fund has already invested some £37m in 42 projects. This latest round will re\-invest the £3\.6 million available from savings generated by previous projects.


In this Statement, I have summarised the progress we have made in shaping a Welsh response to the challenges ahead: a response driven by efficiency and innovation, and focussed on sustaining and improving services. My previous Statement last month on the Final Budget set out how we are protecting universal benefits and services for the most vulnerable in society. Our approach is to seek to protect public services wherever possible without the knee jerk reactions (and subsequent U\-turns) we have seen elsewhere. By protecting services in this way, I am confident that we have gone some way towards mitigating the worst effects of the budgetary cuts imposed on Wales. Wales is not immune and no guarantees can be offered, but our distinctive ‘Welsh way’ has focused on making a difference to people’s lives through supporting public services to work collaboratively, efficiently and effectively.