Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r dŵr yn nyfnderoedd hen lofa Caerau yn cael ei gynhesu'n naturiol gan y ddaear ac mae Cyngor Pen\-y\-bont ar Ogwr wrthi'n ymchwilio sut y gellir ei godi i'w ddefnyddio i gynhesu 150 o gartrefi yn yr ardal trwy ddefnyddio technoleg pwmpio gwres a rhwydwaith o bibelli. Dyma'r cynllun mwyaf o'i fath yn y DU a byddai'n defnyddio'r rheiddiaduron sydd eisoes yn y tai heb ddod â dŵr y lofa ar gyfyl y tai. Ceffyl blaen y byd y math hwn o dechnoleg yw'r Iseldiroedd a agorodd y pwerdy dŵr glofa cyntaf yn y byd yn 2008 yn Heerlen \- ardal lofaol lle caewyd y lofa olaf yn y 1970au. Meddai Ysgrifennydd y Cabinet dros Ynni, Cynllunio a Materion Gwledig, Lesley Griffiths: 
> "Ein huchelgais yw gwneud Cymru'n arweinydd byd o ran arloesi ag ynni carbon isel. Dyma fodel blaengar ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy o ffynhonnell lân, gan fanteisio ar ein hanes fel gwlad cynhyrchu glo. Yn ogystal â denu rhagor i fuddsoddi yn yr ardal, bydd yn cyfrannu at drechu tlodi tanwydd trwy dorri biliau ynni ac mae potensial ei gymhwyso i weddill Cymru a thu hwnt. "Mae'r cynllun hwn yn cael ei ariannu gan yr UE a bydd yn creu swyddi wrth ei adeiladu ac yn y gadwyn gyflenwi yn ogystal â chynnig hyfforddiant ac addysg mewn maes arloesol iawn."

Disgwylir gweld canlyniadau astudiaeth sy'n edrych a yw'r dŵr yn ddigon cynnes i gynhesu cartrefi tua diwedd mis Chwefror. Mae hyn yn dilyn gwaith drilio i'r hen lofa o dan yr Hen Fragdy yng Nghaerau a ddatgelodd fod y lofa'n llawn dŵr hyd at ddyfnder o 230m. Mae Arolwg Daearegol Prydain wedi bod yn profi tymheredd, cemeg a chyfaint dŵr y lofa. Disgwylir i'r dŵr fod tua 20\.6 gradd Celsius \- hynny yw, yn ddigon cynnes i'r cynllun lwyddo. Dywedodd y Cynghorydd Richard Young, Aelod o Gabinet y Cyngor dros Gymunedau: 
> "Mae dyfnder y dŵr a'i dymheredd yn golygu bod y cynllun yn bosib, a nawr ein bod wedi cael £6\.5m o arian Ewropeaidd oddi wrth Lywodraeth Cymru, y cam nesaf yw edrych beth yw sgôp y cynllun a chael popeth yn ei le i gynnal prosiect blaengar yng Nghwm Llynfi. Bydd hefyd yn gatalydd ar gyfer buddsoddi mewn prosiectau ynni eraill, o bosib trwy'r Fargen Ddinesig a chynlluniau eraill."

Er mai dim ond 150 o gartrefi a'r ysgol a'r eglwys leol fydd yn cael eu cynhesu yn y lle cyntaf, efallai bod potensial i'r cynllun gynhesu hyd at fil o gartrefi lleol yn y pen draw. Bwriedir cynnal arddangosfa yng ngwanwyn 2018 pan gaiff canlyniadau'r astudiaeth ei rhannu â phobl Caerau ac ag unrhyw rai eraill allai fod â diddordeb. Bydd y gwaith adeiladu'n dechrau yn 2020\. Bydd hwn yn brosiect arddangos o dan Raglen Systemau Clyfar a Gwres Llywodraeth y DU. Llywodraeth y DU, Energy Systems Catapult a Chyngor Pen\-y\-bont ar Ogwr fydd yn talu'r arian sy'n weddill ar gyfer y cynllun £9\.4m hwn. Y partneriaid eraill yw: BGS, Kensa, Egnida, SPECIFIC, Carreg Las, Cyfoeth Naturiol Cymru a'r Awdurdod Glo. 





Translation:


 
Water in the underground mine workings of the former Caerau colliery has been naturally heated by the earth, and as a geothermal source of energy, Bridgend County Borough Council is investigating how it could be extracted, using heat pump technology and a network of pipes, to warm around 150 nearby homes.

The scale of the scheme will be the first of its kind in the UK and would use existing radiators to heat homes without mine\-water ever entering residents’ properties. Among the global leaders in using this type of technology is Holland, which opened the world’s first mine\-water power station in 2008 in the town of Heerlen – a Dutch coal\-mining area that closed its last mine in the 1970s.

Cabinet Secretary for Energy, Planning and Rural Affairs, Lesley Griffiths, said: 


> “Our ambition is for our nation to be a world leader in pioneering low carbon energy. This is a cutting\-edge model of generating a clean source of renewable energy, drawing on the legacy of our coal mining heritage. It will not only attract further investment to the area, but also addresse fuel poverty by cutting energy bills and has the potential to be rolled out to Wales and beyond. 
> 
> “This EU\-funded scheme will also create jobs both within the initial construction period and the ongoing supply chain, as well as offering training and educational opportunities in a very innovative area.”

The findings of a feasibility study to determine if the water is warm enough to heat homes are expected by the end of February. This follows test drilling into the mine workings under the Old Brewers site in Caerau which found that the mining void is full of water to a depth of 230m. 

The British Geological Survey has since been testing the temperature, chemistry and volume of the mining\-water, with the temperature expected to be around 20\.6 degrees celsius – warm enough for the scheme to be a success. 

Councillor Richard Young, the council’s Cabinet Member for Communities, said:


> “The volume of water and its temperature makes the scheme possible and now we have been awarded £6\.5m of EU funds from the Welsh Government, the next phase is to work through the full scope of the scheme and put everything in place to deliver a trailblazing project for the Llynfi Valley. It will also act as a catalyst for other energy project investments, possibly through the City Deal and other investment.”

While the initial heat network will involve 150 properties, and the nearby school and church, there may be potential for the scheme to eventually warm up to a thousand local homes. 

An exhibition is planned for spring 2018 when findings from the feasibility study will be shared with Caerau residents and any other parties who are interested in the project. Construction work will begin in 2020\. 

The scheme is a demonstrator project for the UK Government led Smart System and Heat Programme. The remaining funds for the £9\.4m scheme will be made up by the UK Government, Energy Systems Catapult and Bridgend County Borough Council. Other partners include: BGS, Kensa, Egnida, SPECIFIC, Carreg Las, Natural Resources Wales and The Coal Authority.