Translate the text from English to Welsh.



 
The Chancellor of the Exchequer today presented the much anticipated UK Budget at a critical juncture for the economy as we begin to take the first steps that are needed to begin recovery.  This Statement provides an update to Members on the immediate implications for Wales. 


Following the UK Government’s Spending Review in November, today’s Budget provides additional funding for Wales of £735m revenue, almost entirely as a result of covid measures in England.  On a like for like basis, the Welsh Government’s core budget for day to day spending in 2021\-22 is still 4% lower per head in real terms than it was in 2010\-11\.  Despite the Chancellor’s intentions for an investment led recovery he failed to provide the additional capital stimulus needed to lay the foundations, with not a single extra penny for capital spend in Wales next year.


The outlook for the economy, while still hugely challenging, looks better than it did at the time of the Office for Budget Responsibility’s (OBR) last forecast in November.  Even so, by 2026, the level of GDP is expected to be approximately 3\.0% smaller than the level expected pre\-pandemic reflecting the long term economic cost or scarring effect of the pandemic.  This will particularly penalise disadvantaged groups and young people as they try and get a foothold in the labour market.  


It is of great concern that the UK rate of unemployment is expected to increase from 5\.1% to 6\.5% this year.  While I welcome the action taken by the Chancellor to respond to our calls to extend UK Support Schemes including the Coronavirus Job Retention Scheme and Self Employed Income Support Scheme, it is essential these are only removed in a phased manner once recovery is well underway in all parts of the United Kingdom.


While the announcement to incentivise businesses to bring investment forward from future years and to hire more apprentices is also welcome, I am concerned that not enough is being done to incentivise businesses more generally to increase their workforces.  A temporary reduction in employer National Insurance Contribution’s would have provided such an incentive and today’s Budget is a missed an opportunity in this regard.


The OBR’s forecast shows that household disposable income, after taking inflation into account, will be lower this year than last year.  The Institute for Fiscal Studies has noted freezing the personal allowance is one of the least progressive ways of raising income tax.  It will drag many lower paid workers into the income tax system over the next few years and will have no impact on the highest earners.


The extension of the temporary uplift in Universal Credit is the very least that those struggling on low incomes needed from today’s Budget.  But it is temporary and therefore creates enormous insecurity for affected households as to their prospects when the uplift is removed.  Another key measure missing in today’s Budget was an increase in statutory sick pay to support controlling further virus outbreaks, particularly given the risk posed by new variants.


It is unfortunate the Chancellor has taken until now to confirm his plans for non\-domestic rates which has left us uncertain about the level of funding that we can rely on.  This measure has been crucial in protecting jobs and livelihoods and I do not believe the Chancellor has gone far enough.  I can confirm I intend to extend the Retail, Leisure and Hospitality Rates Relief scheme for properties up to a rateable value of £500k in Wales for a period of 12 months.  I will also be providing businesses in the leisure and hospitality sector with a rateable value of over £500k with 100% rates relief for 2021\-22\.  This is on top of the £200m I have set aside in the reserve at Final Budget for additional business support next year, building on the over £2bn made available this year as part of the most generous business support package across the UK.


I recognise many homebuyers in Wales seeking to benefit from the temporary tax reduction period for Land Transaction Tax (LTT) have encountered delays with the purchase of their home. To provide homebuyers that extra time to complete transactions I am announcing I will be temporarily extending the LTT temporary tax reduction period in Wales until 30 June.


We are**willing to work with the UK Government to explore the introduction of freeports in Wales on the condition** they are consistent with our values and priorities and receive the same benefits and funding as those in England**.**The decision to announce the Freeports in England ahead of concluding arrangements with devolved nations means that there is a significant risk that Freeports could displace economic activity from Wales to England.


The UK Government’s aggressive approach to replacing EU Structural Funds by directly allocating funding in Wales on devolved matters via the UK Community Renewal Fund(the Shared Prosperity Fund pilot) and Levelling\-up fund is completely unacceptable.  It is forcibly taking decisions on devolved matters without being answerable to the Senedd on behalf of the people of Wales.  It has not engaged with us on its prospectuses published only three weeks until these funds begin, and undermines years of work we have undertaken with stakeholders to develop new regional investment arrangements.  Clearly, the people of Wales will also only benefit from a fraction of the funding Wales would have had from EU funding, demonstrating again the UK Government’s failure to invest adequately in Wales.


Whilst I welcome the support in the Budget for the Hydrogen Hub in Holyhead and the Global Centre for Rail Excellence on the border of Neath Port Talbot and Powys, today’s Budget doesn’t go far enough to recognise our priorities, including the long term remediation of coal tips and other industrial legacies and was silent on funding for the infrastructure and ongoing operations needed at the Welsh border following our exit from the EU.


The Chancellor did nothing today to ease my concerns in regards to his longer\-term approach over this Parliament term to bring the economy back on a stable footing or to provide the necessary funding to support our public services to recover from the crisis.  


The UK Government must still do more to deliver a comprehensive package of active labour market measures including more ambitious investment in training and skills, to ensure tax measures are progressive supporting the most vulnerable in our society and to take advantage of low interest rates to be more ambitious on capital infrastructure spending to stimulate recovery.  It will be by growing the economy that we will be best placed to bring the fiscal debt under control.  I will continue to use the levers at my disposal to take this approach to deliver a more prosperous, greener and equal Wales.


 







Translation:


 
Heddiw, mae Canghellor y Trysorlys wedi cyflwyno Cyllideb hirddisgwyliedig y DU ar adeg cwbl dyngedfennol i’r economi wrth inni ddechrau cymryd y camau cyntaf sydd eu hangen i ddechrau’r adferiad. Mae’r Datganiad hwn yn rhoi’r diweddaraf i’r Aelodau ynghylch y goblygiadau uniongyrchol i Gymru.


Yn dilyn Adolygiad o Wariant Llywodraeth y DU ym mis Tachwedd, mae Cyllideb heddiw yn darparu cyllid ychwanegol i Gymru ar ffurf £735m o refeniw, bron yn gyfan gwbl o ganlyniad i fesurau Covid yn Lloegr. Ar sail tebyg at ei debyg, mae cyllideb graidd Llywodraeth Cymru ar gyfer gwariant o ddydd i ddydd yn 2021\-22 yn dal i fod 4% yn is y pen mewn termau real nag yr oedd yn 2010\-11\. Er mai adferiad a fyddai’n cael ei arwain gan fuddsoddiad oedd bwriad y Canghellor methodd â darparu’r ysgogiad cyfalaf ychwanegol oedd ei angen i osod y sylfeini, ac ni chafwyd yr un geiniog yn ychwanegol ar gyfer gwariant cyfalaf yng Nghymru y flwyddyn nesaf.


Mae'r rhagolygon ar gyfer yr economi, er bod y sefyllfa dal yn heriol iawn, yn well nag yr oeddent adeg cyhoeddi rhagolwg diwethaf y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol ym mis Tachwedd. Serch hynny, erbyn 2026, disgwylir i lefel cynnyrch domestig gros (GDP) fod tua 3\.0% yn llai na'r lefel a ddisgwyliwyd cyn y pandemig – mae hyn yn arwydd o gost economaidd y pandemig a’r creithiau y bydd yn eu gadael yn y tymor hir. Bydd grwpiau difreintiedig a phobl ifanc yn arbennig yn cael eu cosbi wrth iddynt geisio sicrhau eu lle yn y farchnad lafur.


Mae'n destun pryder mawr fod disgwyl i gyfradd diweithdra'r DU gynyddu o 5\.1% i 6\.5% eleni. Rwy’n croesawu'r camau a gymerwyd gan y Canghellor i ymateb i'n galwadau i ymestyn Cynlluniau Cymorth y DU gan gynnwys y Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws a'r Cynllun Cymhorthdal Incwm i’r Hunangyflogedig drwy gyfnod y Coronafeirws. Fodd bynnag, mae'n hanfodol mai fesul dipyn, a dim ond pan fydd yr adferiad wedi hen gychwyn ym mhob rhan o'r Deyrnas Unedig, y caiff y cynlluniau hyn eu dileu.


Er bod y cyhoeddiad i gymell busnesau i symud buddsoddiad a gynlluniwyd ar gyfer y dyfodol ymlaen ac i gyflogi mwy o brentisiaid i'w groesawu hefyd, mae’n destun pryder imi nad oes digon yn cael ei wneud i gymell busnesau'n fwy cyffredinol i gynyddu eu gweithluoedd. Byddai gostyngiad dros dro yng Nghyfraniad Yswiriant Gwladol cyflogwyr wedi eu cymell i wneud hynny ac, yn hyn o beth, collwyd cyfle gyda’r Gyllideb heddiw.


Mae rhagolwg y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn dangos y bydd incwm gwario aelwydydd, ar ôl ystyried chwyddiant, yn is eleni na'r llynedd. Mae'r Sefydliad Astudiaethau Cyllid wedi nodi mai rhewi'r lwfans personol yw un o'r ffyrdd lleiaf blaengar o godi treth incwm. Bydd yn llusgo llawer o weithwyr sy’n ennill cyflogau is i mewn i’r system treth incwm dros y blynyddoedd nesaf ac ni fydd yn cael unrhyw effaith ar y rhai sy'n ennill y cyflogau uchaf.


Cafodd y cynnydd dros dro mewn Credyd Cynhwysol ei ymestyn. Ond roedd angen llawer mwy na hynny o’r Gyllideb heddiw ar y rheini ar incwm isel sy’n ei chael hi’n anodd cael dau ben llinyn ynghyd. Rhywbeth dros dro yw’r estyniad ac felly mae'n creu ansicrwydd aruthrol i aelwydydd yr effeithir arnynt o ran beth fydd eu tynged pan na gynigir y taliadau cynnydd hyn mwyach. Mesur allweddol arall na gafwyd yn y Gyllideb heddiw oedd cynyddu tâl salwch statudol i helpu i reoli achosion pellach o’r feirws, yn enwedig o ystyried y risg a achosir gan amrywiolynnau newydd.


Mae'n anffodus bod y Canghellor wedi cymryd tan yn awr i gadarnhau ei gynlluniau ar gyfer ardrethi annomestig. Mae hynny’n golygu ein bod wedi bod yn ansicr ynghylch lefel y cyllid y gallem ddisgwyl ei gael. Mae'r camau hyn wedi bod yn hollbwysig o ran diogelu swyddi a bywoliaeth pobl ac nid wyf yn credu bod y Canghellor wedi mynd yn ddigon pell.  Gallaf gadarnhau fy mod yn bwriadu estyn y cynllun Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch ar gyfer eiddo sydd â gwerth ardrethol o hyd at £500,000 yng Nghymru am gyfnod o 12 mis. Bydd busnesau yn y sector hamdden a lletygarwch sydd â gwerth ardrethol o fwy na £500,000 hefyd yn cael rhyddhad ardrethi o 100% ar gyfer 2021\-22\.  .  Mae hyn ar ben y £200m rwyf wedi'i neilltuo yn y gronfa wrth gefn yn y Gyllideb Derfynol ar gyfer cymorth busnes ychwanegol y flwyddyn nesaf, gan adeiladu ar y £2bn a rhagor a ddarparwyd eleni fel rhan o'r pecyn cymorth busnes mwyaf hael yn unman yn y DU. 


Rwy'n cydnabod bod llawer o brynwyr tai yng Nghymru, a oedd yn gobeithio elwa yn ystod cyfnod y gostyngiad dros dro yn y Dreth Trafodiadau Tir, wedi wynebu oedi wrth brynu eu cartrefi. Er mwyn rhoi’r amser ychwanegol hwnnw i brynwyr tai allu cwblhau’r broses, rwy'n cyhoeddi y byddaf yn ymestyn cyfnod gostyngiad dros dro y Dreth Trafodiadau Tir yng Nghymru tan 30 Mehefin.


Rydyn ni’n barod i weithio gyda Llywodraeth y DU i ymchwilio i’r posibilrwydd o gyflwyno porthladdoedd rhydd yng Nghymru, ar yr amod eu bod yn gyson â'n gwerthoedd a'n blaenoriaethau ac yn cael yr un manteision a chyllid â'r rhai yn Lloegr.  Mae'r penderfyniad i gyhoeddi'r porthladdoedd rhydd yn Lloegr cyn cwblhau’r trefniadau gyda’r gwledydd datganoledig yn golygu bod risg sylweddol y gallai’r porthladdoedd hyn olygu bod  gweithgarwch economaidd yn symud o Gymru i Loegr.


Mae dull ymosodol Llywodraeth y DU o fynd ati i wneud trefniadau yn lle Cronfeydd Strwythurol yr UE drwy ddyrannu cyllid yn uniongyrchol yng Nghymru ar faterion datganoledig drwy Gronfa Adfywio Cymunedol y DU (cynllun peilot y Gronfa Ffyniant Gyffredin) a’r Gronfa Codi’r Gwastad (*Levelling\-up fund*) yn gwbl annerbyniol.  Mae'n mynnu gwneud penderfyniadau ar faterion datganoledig, a hynny heb fod yn atebol i Senedd Cymru ar ran pobl Cymru. Nid yw wedi cysylltu â ni o gwbl i drafod y prosbectysau a gyhoeddwyd dair wythnos yn unig cyn i’r cronfeydd hyn ddechrau, ac mae'n tanseilio blynyddoedd o waith yr ydym wedi'i wneud gyda rhanddeiliaid i ddatblygu trefniadau buddsoddi rhanbarthol newydd.  Yn amlwg, ni fydd pobl Cymru ond yn elwa ar gyfran fach o'r cyllid y byddai Cymru wedi'i gael o gyllid yr UE, gan ddangos eto fethiant Llywodraeth y DU i fuddsoddi'n ddigonol yng Nghymru.


Er fy mod yn croesawu'r gefnogaeth yn y Gyllideb ar gyfer y Hyb Hydrogen yng Nghaergybi a'r Canolfan Ragoriaeth Fyd\-Eang ar gyfer Rheilffyrdd ar y ffin rhwng Castell\-nedd Port Talbot a Phowys, nid yw’r Gyllideb heddiw yn mynd yn ddigon pell i gydnabod ein blaenoriaethau, gan gynnwys y gwaith tymor hir o adfer tomenni glo a materion eraill ôl\-ddiwydiannol. Doedd dim gair ychwaith am gyllid ar gyfer y seilwaith a’r gweithgarwch parhaus y bydd ei angen ar ffin Cymru yn dilyn ein hymadawiad â’r UE.


Ni wnaeth y Canghellor ddim heddiw i leddfu fy mhryderon ynglŷn â’i fwriadau hirdymor,  yn ystod y tymor Seneddol hwn yn San Steffan, o ran mynd ati i ailsefydlogi’r economi ac i ddarparu'r cyllid angenrheidiol i helpu ein gwasanaethau cyhoeddus i adfer yn sgil yr argyfwng.  Rhaid i Lywodraeth y DU wneud mwy o hyd i ddarparu pecyn cynhwysfawr o fesurau gweithredol ar gyfer y farchnad lafur, gan gynnwys buddsoddiad mwy uchelgeisiol mewn hyfforddiant a sgiliau, sicrhau bod mesurau treth yn rhai blaengar gan gefnogi'r rhai mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas, a manteisio ar gyfraddau llog isel er mwyn bod yn fwy uchelgeisiol wrth wario ar  seilwaith cyfalaf i ysgogi adferiad.  Drwy dyfu'r economi y byddwn yn y sefyllfa orau i reoli'r ddyled ariannol.  Byddaf yn parhau i ddefnyddio'r dullau sydd ar gael imi i fynd ati yn y modd hwn i sicrhau Cymru sy’n fwy ffyniannus, yn wyrddach ac yn gyfartal.