Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Deddf Crwneriaid a Chyfiawnder 2009 yn caniatáu i grwner gyhoeddi Adroddiad Atal Marwolaethau yn y Dyfodol Rheoliad 28 i unigolyn neu sefydliad pan fo’r crwner yn credu y dylid cymryd camau i atal rhagor o farwolaethau. Mae adroddiad atal marwolaethau yn y dyfodol yn wahanol i ddyfarniad cwest. Atal amgylchiadau rhag codi neu barhau sy’n achosi perygl y bydd marwolaethau eraill yn digwydd, neu ddileu neu leihau’r perygl o farwolaeth a achosir gan amgylchiadau o’r fath a cheisio atal marwolaethau yn y dyfodol, felly, yw diben yr adroddiad.   

Mae unrhyw golled bywyd yn hynod drist ni waeth beth yw’r amgylchiadau. Fodd bynnag, pan fydd marwolaeth yn un y gellir ei hosgoi a bernir bod gweithredoedd y gwasanaeth iechyd wedi ei hachosi, neu wedi cyfrannu ati, mae'n hanfodol bod cyrff y GIG a llywodraethau yn dysgu o'r digwyddiadau hyn er mwyn gwella gwasanaethau iechyd a gofal, a'u bod hefyd yn cymryd pob cam angenrheidiol i sicrhau na chaniateir i'r amgylchiadau hyn godi eto ac i atal marwolaethau yn y dyfodol. 

Yn 2023, cyhoeddwyd tua 35% yn fwy o adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol gan grwneriaid yng Nghymru a Lloegr nag yn 2022 – y nifer uchaf ers 2019\. Cafodd y pandemig COVID\-19 effaith sylweddol ar system y crwneriaid, ac mae crwneriaid yng Nghymru a Lloegr wedi cymryd camau i fynd i’r afael ag unrhyw achosion a oedd yn weddill a helpu i sicrhau adferiad y system cyn gynted â phosibl.  

Yng Nghymru, ers 1 Ionawr 2023, mae crwneriaid wedi cyhoeddi adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol sy'n ymwneud â chyrff GIG Cymru mewn perthynas â 41 o farwolaethau. Mewn rhai achosion, cyhoeddwyd mwy nag un adroddiad mewn perthynas â'r un farwolaeth neu cafodd adroddiad ei gyhoeddi ar y cyd i fwy nag un o gyrff GIG Cymru a/neu i sefydliadau eraill y tu allan i GIG Cymru. 

Yn y cyfnod hwnnw, cafodd 27 o adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol eu cyhoeddi i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr; 10 i Ymddiriedolaeth Gwasanaethau Ambiwlans Cymru; chwech i Fwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan; dau i Fwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe; un i Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro; ac un i Addysg a Gwella Iechyd Cymru (AaGIC). 

Yn rhinwedd fy rôl fel y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, rwyf wedi cael chwe adroddiad atal marwolaethau yn y dyfodol ers mis Ionawr 2023, a oedd yn ymwneud ag amrywiaeth o wasanaethau GIG Cymru a phryderon iechyd y cyhoedd.

O'r 27 o adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol a gyhoeddwyd i Fwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr ers mis Ionawr 2023, mae pob un ond tri yn ymwneud â marwolaethau a ddigwyddodd cyn uwchgyfeirio'r Bwrdd Iechyd i fesurau arbennig, gan gynnwys un farwolaeth a ddigwyddodd yn 2016\.

Er mai Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr yw'r bwrdd iechyd mwyaf yng Nghymru, gan wasanaethu ychydig dros 20% o boblogaeth Cymru gyfan, mae nifer yr adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol y maent wedi'u derbyn dros y blynyddoedd diwethaf yn peri cryn bryder. Rwyf wedi pwysleisio fy mhryderon mewn datganiadau blaenorol i Aelodau'r Senedd, ac mewn adroddiadau cynnydd chwarterol ar drefniadau'r mesurau arbennig dros y 12 mis diwethaf.

Rwy'n cyfarfod yn rheolaidd â'r Cadeirydd a'r Bwrdd yn ehangach, gan ofyn cwestiynau heriol am sut y maent yn bwriadu gwneud y gwelliannau angenrheidiol i ddiogelwch, profiad a chanlyniadau cleifion er mwyn rhoi sicrwydd i bobl y Gogledd fod eu gwasanaethau iechyd yn ddiogel. Mae’r Dirprwy Weinidog hefyd yn cadeirio cyfarfod chwarterol â’r Bwrdd Iechyd i geisio sicrwydd ynghylch iechyd meddwl, gan ganolbwyntio’n benodol ar faterion diogelwch cleifion.

Rwyf wedi bod yn glir gyda'r Bwrdd Iechyd fod angen iddynt fynd at wraidd yr hyn sy'n gyfrifol am y digwyddiadau. Rhaid i'r Bwrdd Iechyd fynd i'r afael â'r materion ar draws y system gyfan sydd wedi'u hamlygu yn yr adroddiadau atal marwolaethau yn y dyfodol a gyhoeddwyd iddynt. Mae'r materion hynny fel a ganlyn:

* Ansawdd yr ymchwiliadau ac effeithiolrwydd y camau gweithredu
* Ansawdd y cynlluniau ar gyfer triniaeth a pharhad gofal, sydd wedi'u heffeithio gan ddiffyg systemau cofnodion iechyd electronig integredig
* Effaith oedi yn y system iechyd a gofal cymdeithasol ar amseroldeb yr ymateb gan wasanaeth ambiwlans Cymru

Rwyf wedi cael sicrwydd bod y Bwrdd Iechyd yn llwyr ymwybodol o'r materion a godwyd gan grwneriaid a'u bod yn ystyried y mater hwn yn un hynod ddifrifol. Mae'r Prif Weithredwr a'r Cyfarwyddwr Meddygol yn gweithio'n agos gyda chrwneriaid y Gogledd i sicrhau yr eir i’r afael â’u pryderon, ac maent yn ymroddedig i wella eu prosesau ar gyfer ymchwilio i ddigwyddiadau a dysgu ohonynt. 

Mae'r Bwrdd Iechyd wedi dechrau ar waith i wella gwasanaethau gan gynnwys gwella llif cleifion drwy’r ysbytai, ac allan ohonynt, a gwneud gwelliannau i'r seilwaith digidol. Maent hefyd wedi mynd ati i wella'r broses ymchwilio a gwella sicrwydd ynghylch y cynlluniau gweithredu presennol.

Mae'r Bwrdd Iechyd wedi sefydlu rhaglen ar gyfer dysgu o ymchwiliadau, sy'n cael ei harwain gan y Cyfarwyddwr Meddygol, a’i goruchwylio’n uniongyrchol gan y Prif Weithredwr a'r tîm gweithredol ehangach. Maent yn adrodd yn uniongyrchol i'r Pwyllgor Ansawdd, Diogelwch a Phrofiadau ac mae ganddynt broses uwchgyfeirio glir ar waith. Er bod y Bwrdd Iechyd wedi gwneud gwelliannau i'r broses ar gyfer cynnal cwestau, ac maent wrthi'n newid eu prosesau sy'n gysylltiedig â digwyddiadau a marwolaethau, mae nifer o achosion nad ydynt wedi'u rhestru gan grwneriaid eto sy'n ymestyn yn ôl dros sawl blwyddyn. Yn ôl amcangyfrifon y Bwrdd Iechyd, mae 350\-400 o achosion yn aros i gael eu rhestru ar gyfer cwest. Mae'r achosion hyn yn mynd yn ôl i 2019, er bod y mwyafrif yn berthnasol i 2022 ac wedi hynny. 

Mae'r Bwrdd Iechyd yn cynnal adolygiad o'r holl achosion sy'n agored i'r crwner ac mae camau unioni yn cael eu cymryd fel rhan o'r broses yn ôl yr angen. Mae newidiadau pellach hefyd yn cael eu hargymell i'r broses bresennol ar gyfer cynnal ymchwiliadau ac adolygu marwolaethau yn y dyfodol. 

At hynny, rwyf hefyd wedi cyfarfod â dau o uwch\-grwneriaid y Gogledd. Gwnaethant fynegi eu rhwystredigaeth ynghylch y diffyg gwersi a ddysgwyd yn y gorffennol, yn y sefydliad ei hun, a'r diffyg o ran y paratoadau ar gyfer cynnal cwestau. Mewn ymateb i'r pryderon difrifol hyn, comisiynodd fy swyddogion adolygiad annibynnol o bryderon diogelwch cleifion. Mae'r Bwrdd Iechyd wedi cael adroddiad yr adolygiad hwn erbyn hyn, er mwyn gweithredu arno, a bydd Gweithrediaeth y GIG yn gweithio gyda'r Bwrdd Iechyd i sicrhau bod systemau a gweithdrefnau llywodraethu ansawdd a diogelwch yn ymateb i'r materion.

Mae'r ddyletswydd ansawdd a'r ddyletswydd gonestrwydd newydd yn nodi gofynion newydd ar gyfer cyrff GIG Cymru i fod yn agored ac yn dryloyw gyda defnyddwyr gwasanaethau pan fyddant yn profi niwed wrth dderbyn gofal iechyd, i sefydlu systemau rheoli ansawdd effeithiol sy’n canolbwyntio ar ddysgu ac ymyrryd yn gynnar i atal niwed, ac i ystyried sut y bydd eu penderfyniadau yn gwella gofal iechyd yn y dyfodol.







Translation:


 
The Coroners and Justice Act 2009 allows a coroner to issue a Regulation 28 Prevention of Future Deaths (PFD) Report to an individual or organisation where the coroner believes that action should be taken to prevent further deaths. A prevention of future deaths report is distinct from an inquest verdict. The purpose is to prevent the occurrence or continuation of circumstances that create risks that other deaths will occur or to eliminate or reduce the risk of death created by such circumstances thereby seeking to prevent future deaths.

Any loss of life is extremely sad under any circumstances, but when a death is preventable and deemed to have been caused or contributed to by actions of the health service, it is essential that NHS bodies and governments learn from these incidents to improve health and care services and take all necessary action to ensure these circumstances cannot be allowed to be repeated and prevent future deaths. 

In 2023, coroners across England and Wales issued around 35% more prevention of future deaths reports than 2022 \- the highest number since 2019\.  The COVID\-19 pandemic had a significant impact on the coronial system and coroners in England and Wales have taken steps to deal with any outstanding cases and help the system to recover as quickly as possible.

In Wales, coroners have issued prevention of future deaths reports regarding NHS Wales bodies in relation to 41 deaths since 1st January 2023\. In some cases, more than one report was issued in relation to the same death or issued jointly to more than one NHS Wales body and/or other organisations outside NHS Wales. 

In that period, 27 prevention of future deaths reports were issued to Betsi Cadwaladr University Health Board; 10 to the Welsh Ambulance Services Trust; six to Aneurin Bevan University Health Board; two to Swansea Bay University Health; one to Cardiff and Vale University Health Board and one to Health Education and Improvement Wales (HEIW).  

As Minister for Health and Social Services, I have been issued with six prevention of future deaths reports since January 2023, relating to a range of NHS Wales services and public health concerns.

Of the 27 prevention of future deaths reports issued to Betsi Cadwaladr University Health Board since January 2023, all but three relate to deaths that occurred before the escalation to special measures, including one death which occurred in 2016\.

Whilst Betsi Cadwaladr UHB is the largest health board in Wales, with just over 20% of the all\-Wales population, the number of prevention of future deaths reports it has received over recent years is of significant concern.  I have highlighted my concerns in previous statements to Members of the Senedd, and in quarterly progress reports on special measures arrangements over the past 12 months.

I meet regularly with the chair and the wider board, where I ask some very challenging questions about how they plan to make the necessary improvements to patient safety, experience, and outcomes to provide the people of north Wales with the reassurance that their health services are safe.  The Deputy Minister also chairs a quarterly meeting with the health board to seek assurance about mental health, with a specific focus on patient safety concerns.

I have been clear with the health board that they need to understand the root causes of incidents and address the systemic issues that are apparent in the prevention of future deaths reports issued to the health board. These are:

* The quality of investigations and effectiveness of actions;
* The quality of treatment plans and continuity of care impacted by lack of an integrated electronic health record systems; and
* The impact of delays in the health and social care system on the timeliness of responses by the Welsh ambulance service.

I have received assurances that the health board is fully aware of the issues raised by coroners and is taking this matter extremely seriously.  The chief executive and medical director are working closely with both north Wales coroners to ensure that their concerns are addressed, and they are committed to improving their processes for investigating and learning from incidents. 

The health board has commenced work to make service improvements including improving the flow of patients through and out of its hospitals, and improvements to the digital infrastructure.  It has also established work to improve its investigation process and improve the assurances it can take on existing action plans.

The health board has established a learning from investigations programme, which is led by the medical director, with direct oversight from the chief executive and the wider executive team and reports directly to the Quality, Safety and Experience Committee with a clear escalation process in place. Whilst the health board has made improvements to its inquest process and is making changes to its incident and mortality processes, there are a number of cases yet to be listed by coroners, going back over several years.  The health board estimates that there are 350\-400 cases awaiting listing for inquest. These cases go back to 2019 although the majority relate to 2022 onwards. 

The health board is undertaking a review of all cases that are open to the coroner with the process taking corrective action where necessary, and recommending further changes to the current process for future investigations and mortality reviews. 

I have also met with both of the north Wales senior coroners, when they have expressed their frustration about an historic lack of learning within the organisation and poor preparation for inquests. In response to these serious concerns, my officials commissioned an independent review of patient safety concerns. The report from this review is with the health board for action and the NHS Executive will be working with the board to ensure that the quality and safety governance systems and procedures respond to these issues.

The new duties of quality and candour set out new requirements for NHS Wales bodies to be open and transparent with service users when they experience harm whilst receiving health care, to establish effective quality management systems that focus on learning and early interventions to prevent harm, and to consider how their decisions will improve health care in the future.