Translate the text from Welsh to English.



 
Bydd gofalwyr di\-dâl o bob oed yng Nghymru yn elwa o gronfa gwerth £9m er mwyn sefydlu cynllun seibiant byr cenedlaethol newydd.


Bydd y buddsoddiad tair blynedd o hyd yn cynyddu’r cyfleoedd i ofalwyr di\-dâl i gael seibiant o’u rôl gofalu, yn ogystal â chyflawni un o ymrwymiadau allweddol y Rhaglen Lywodraethu.


Gwasanaeth, cefnogaeth neu brofiad yw seibiant byr sy’n helpu i ofalwyr di\-dâl i gael amser i ffwrdd o’u cyfrifoldebau gofalu. Gallai hyn fod yn gyfle i fynd i’r gampfa, dysgu sgil newydd neu leddfu straen drwy fynd am dro neu ddarllen llyfr. Gall seibiant byr hefyd fod yn amser i ffwrdd o’r cartref gyda theulu neu ffrindiau a gallai hefyd gynnwys treulio amser gyda’r person y maent yn ei gefnogi neu’n gofalu amdano.


Mae gofalwyr di\-dâl wedi rhannu â mi yn gyson bod cael seibiant yn eu helpu i ymdopi â’r pwysau sy’n deillio o’u cyfrifoldebau gofalu. Mae eu profiadau yn ystod y pandemig wedi amlinellu’r angen brys am fodel newydd, arloesol o opsiynau seibiannau byr ar gyfer gofalwyr di\-dâl ymhellach.


Nod y cynllun newydd hwn yw trawsnewid y modd y mae gofalwyr di\-dâl yn cael gafael ar gefnogaeth seibiant byr yng Nghymru.


Mae rhywfaint o gynlluniau seibiant byr gwych ar waith mewn rhai ardaloedd eisoes, fodd bynnag, mae’r cyfleoedd sydd ar gael i bobl fanteisio ar gefnogaeth seibiant byr yn anghyson ledled Cymru. Er mwyn cefnogi’r gwaith o roi model llwyddiannus ar waith, rwyf wedi comisiynu NEWCIS (Gwasanaeth Gwybodaeth Gofalwyr Gogledd\-ddwyrain Cymru) i ddatblygu pecyn cymorth ac adnoddau sy’n seiliedig ar ei model o gynllun seibiant byr yn y gogledd sydd wedi ennill sawl gwobr. Bydd hyn yn galluogi i ragor o ofalwyr di\-dâl ledled Cymru i gael gafael ar y seibiant mwyaf addas iddyn nhw, ar yr adeg iawn.


Y flwyddyn ddiwethaf, comisiynais Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru a phrifysgolion Bangor ac Abertawe i archwilio’r opsiynau ar gyfer gweledigaeth newydd ynghylch seibiannau byr yng Nghymru. Cyhoeddwyd eu hadroddiad dilynol ‘*What a Difference a Break Makes’* ym mis Awst 2021\. Ystyriodd fy Ngrŵp Cynghori'r Gweinidog ar Ofalwyr Di\-dâl argymhellion yr adroddiad ac mae eu cyngor arbenigol wedi llywio datblygiad y cynllun newydd.


Bydd sefydliadau’r trydydd sector yn cael eu gwahodd i gyflwyno datganiadau o ddiddordeb ar gyfer rôl corff cydgysylltu cenedlaethol er mwyn sefydlu a goruchwylio’r cynllun seibiant byr. Bydd y corff cydgysylltu yn cydweithio â’r Byrddau Partneriaeth Rhanbarthol, awdurdodau lleol a’r trydydd sector ledled Cymru er mwyn annog arloesi a hyrwyddo arferion da.


Yn ogystal, bydd y corff cydgysylltu cenedlaethol yn sicrhau bod gofalwyr di\-dâl yn cael cyfleoedd cyfartal i ddefnyddio ystod o opsiynau addas i’w cefnogi i gael seibiant sy’n diwallu eu hanghenion. Un o egwyddorion craidd y cynllun yw bod unigolion yn cael eu gweld a bydd y ffocws ar gyflawni’r canlyniadau personol sy’n bwysig i ofalwyr di\-dâl.


Byddaf yn rhoi diweddariadau pellach wrth i’r gwaith o sefydlu’r cynllun nodedig fynd rhagddo. Drwy gydweithio, rwy’n hyderus y gallwn gefnogi gofalwyr di\-dâl o bob oed, o bob cefndir ac o bob rhan o Gymru i gael seibiant gwerthfawr o’u cyfrifoldebau gofalu.


Mae'r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau. Pe byddai'r aelodau'n dymuno imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau am y mater hwn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
Unpaid carers of all ages in Wales will benefit from a £9m fund to set up a new national short breaks scheme.


The three\-year investment will increase opportunities for unpaid carers to take a break from their caring role and will deliver a key Programme for Government commitment.


A short break is a service, support or experience, which helps an unpaid carer take time away from their caring responsibilities. It could be a chance to visit the gym, learn a new skill or de\-stress by going for a walk or reading a book. A short break could also be a trip away from home with family or friends and could also involve spending time with the person they support and care for.


Unpaid carers have consistently told me that taking a break helps them to cope with the pressures of their caring responsibilities. Their experiences during the pandemic have further underlined the urgent need for a new and innovative model of respite and short break options for unpaid carers.


This new scheme aims to transform the way unpaid carers access respite and short breaks in Wales.


There are some excellent short break schemes already operating in some areas, however access across Wales is inconsistent. To support the roll out of a successful model, I have commissioned NEWCIS to produce a toolkit and resources based on its award\-winning model of a short breaks fund in North Wales. This will enable more unpaid carers across Wales to have access to the right break for them, at the right time.


Last year, I commissioned Carers Trust Wales and Bangor and Swansea universities to explore options for a new vision for short breaks in Wales. The subsequent report *What a Difference a Break Makes* was published in August 2021\. My Ministerial Advisory Group on Unpaid Carers considered the report’s recommendations and their expert advice has shaped the development of the new scheme. 


Third sector organisations will be invited to submit an expression of interest for the role of a national coordinating body to establish and oversee the short breaks scheme. The coordinating body will work collaboratively with Regional Partnership Boards, local authorities and the third sector across Wales to encourage innovation and promote good practice.   


The national coordinating body will also ensure unpaid carers have equal access to a range of suitable options to support them to take a break that meets their needs. A core principle of the scheme is that individuals are seen and the focus will be on achieving the personal outcomes that matter to unpaid carers.


I will provide further updates as the work to establish this landmark scheme progresses. I am confident by working together we can support unpaid carers of all ages and backgrounds and in all parts of Wales to take a meaningful break from caring.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should Members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.