Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â'r elusen Global Action Plan i gefnogi Diwrnod Aer Glân, ac mae nifer o ddigwyddiadau a mentrau'n cael eu cynnal ledled Cymru er mwyn ceisio codi ymwybyddiaeth am yr hyn sy'n achosi llygredd aer ac am yr hyn y mae angen ei wneud i leihau'r allyriadau yr ydym ni ein hunain yn eu hachosi ac yn dod i gysylltiad â nhw.     

Trefnodd Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili ddigwyddiad dros bum diwrnod yng Nghastell Caerffili i ddathlu ac i hyrwyddo'r diwrnod. Defnyddiodd ysgolion yn y cyffiniau agos fws cerdded i ddod i'r digwyddiad a defnyddiodd ysgolion pellach i ffwrdd fws trydan.  


Nod y digwyddiad oedd codi ymwybyddiaeth am Ddiwrnod Aer Glân ac annog pawb i wneud newidiadau i'w bywydau beunyddiol er mwyn helpu i leihau llygryddion aer ac i wella ansawdd aer. 


Yn ogystal â'r digwyddiad yng Nghaerffili, mae nifer o fentrau a digwyddiadau wedi cael eu cynnal ym mhob cwr o Gymru i nodi Diwrnod Aer Glân. Mae Llywodraeth Cymru wedi cefnogi'r hyn sy'n digwydd ledled Cymru drwy ddarparu ystod o adnoddau dwyieithog ar gyfer ysgolion, busnesau, cymunedau a'r sector iechyd. Mae'r adnoddau hynny'n cynnwys taflenni, sticeri a chlipiau LED sy'n fflachio i'w rhoi ar esgidiau. Mae'r clipiau hyn yn hyrwyddo diogelwch ar y ffyrdd wrth i'r plant gerdded neu feicio i'r digwyddiad yng Nghastell Caerffili. 


Yn gynharach yn yr wythnos, mewn datganiad llafar yn y Senedd, bu Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig, Lesley Griffiths, yn amlinellu ymdrechion Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â llygredd aer ac i wella ansawdd aer. 


Mae Cynllun Aer Glân wrthi'n cael ei ddatblygu a bwriedir ymgynghori arno yn yr hydref, cyn mynd ati i greu Deddf Aer Glân i Gymru. Mae camau gweithredu uchelgeisiol yn cael eu datblygu i wella ansawdd aer ac i leihau cymaint â phosibl ar gysylltiad y cyhoedd ag ystod o lygryddion aer, gan gynnwys nitrogen deuocsid a deunydd gronynnol mân. 


Aeth Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig,  Lesley Griffiths, i Gastell Caerffili i gael gweld gweithgareddau Diwrnod Aer Glân drosti ei hun a dywedodd:



> “Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili wedi gwneud gwaith gwych wrth gefnogi a dathlu Diwrnod Aer Glân, gan helpu i addysgu plant ysgol am sut gallan nhw newid eu bywydau bob dydd er mwyn cael effaith enfawr ar ansawdd aer ar gyfer y cenedlaethau sydd i ddod.
> 
> 
> Dwi'n croesawu'r ffaith bod cynifer wedi dangos diddordeb a chymryd rhan yn y digwyddiadau a'r mentrau sy'n cael eu cynnal yn ystod Diwrnod Aer Glân i godi ymwybyddiaeth am y mater hynod bwysig hwn ac am beth allwn ni ei wneud i fynd i'r afael ag ef. 
> 
> 
> Rhaid i bob un ohonon ni feddwl am beth allwn ni ei wneud yn wahanol yn ein cartrefi, wrth deithio ac mewn mannau eraill, i annog pobl i leihau'r llygredd rydyn ni i gyd yn ei anadlu. 
> 
> 
> Hoffwn i annog pawb i addunedu i gefnogi'r ymgyrch aer glân er mwyn sicrhau bod ansawdd aer yn gwella'n gyson inni gael diogelu iechyd a llesiant y cyhoedd, bioamrywiaeth a'n hamgylchedd naturiol.


Dywedodd Chris Large, un o Uwch\-bartneriaid Global Action Plan:



> “Mae’r argyfwng llygredd aer sy'n ein hwynebu yn un gallwn ni ei ddatrys, a dylen ni ddefnyddio Diwrnod Aer Glân i feddwl hefyd am beth allwn ni ei wneud i wneud yn siŵr ein bod yn anadlu aer glân bob dydd. Mae llawer o bethau syml gallwch chi eu gwneud i ddiogelu'ch hun rhag llygredd aer, fel defnyddio strydoedd mwy tawel i ffwrdd o'r traffig, ac un o'r ffyrdd gorau o helpu i lanhau ein haer gwenwynig yw cerdded neu feicio yn lle defnyddio'r car. Mae mor bwysig ein bod yn gwneud dewisiadau glanach am y ffordd rydyn ni'n teithio.


Roedd Dirprwy Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili, y Cynghorydd Sean Morgan, yn y digwyddiad a dywedodd:



> “Mae Tîm Iechyd yr Amgylchedd Caerffili wedi bod yn gweithio ar brosiect ansawdd aer gydag ysgolion dros y misoedd diwethaf hyn i godi ymwybyddiaeth am beth sy'n achosi llygredd aer ac i hyrwyddo arferion da, yn y gobaith bydd hynny'n arwain at newid diwylliannol a fydd o fudd i genedlaethau'r dyfodol. Mae dros 600 o ddisgyblion wedi bod yn y digwyddiad dros y 5 diwrnod ac roedd hynny'n bosibl oherwydd inni fynd ati i weithio mewn partneriaeth ag eraill.


Ychwanegodd:



> “Rydyn ni wedi ymrwymo i fod yn awdurdod niwtral o ran carbon ac rydyn ni'n cymryd camau cadarnhaol er mwyn helpu i sicrhau'r newid hwnnw.


Dywedodd Joseph Carter, Cadeirydd Aer Iach Cymru:



> “Mae llygredd aer yn achosi risg ddifrifol i iechyd y cyhoedd, yn enwedig grwpiau agored i niwed fel plant, yr henoed a phobl â chyflwr sy'n effeithio ar gylchrediad y gwaed neu ar yr ysgyfaint. Ond gan ei bod bron yn amhosibl gweld y llygredd hwn, mae'n hawdd anghofio'r effaith mae'n ei chael o ddydd i ddydd. Yn yr un ffordd ag ’rydyn ni'n ystyried bod dŵr budr yn annerbyniol, mae angen gweithredu ar fyrder i atal aer budr rhag gwneud rhagor o niwed i iechyd y cyhoedd ac i'r amgylchedd.
> 
> 
> Mae Diwrnod Aer Glân yn gyfle gwych inni, ac i Lywodraeth Cymru, edrych ar y newidiadau cadarnhaol gallwn ni i gyd eu gwneud i sicrhau bod yr aer mor lân â phosibl. Gan amrywio o deithio ar droed neu ar feic, i ddefnyddio'r car yn ddoeth, mae llawer o newidiadau bach gallwn ni eu gwneud i wella'n aer yn lleol.







Translation:


 
Welsh Government has partnered with the Global Action Plan charity to support Clean Air Day, with a number of events and initiatives taking place across Wales, as part of efforts to raise awareness about the causes of air pollution and actions needed to reduce personal emissions and personal exposure. 


Caerphilly County Borough Council organised a five\-day event at Caerphilly Castle celebrating and promoting the day, with schools nearby using a walking bus to attend and those based further away using an electric bus.


Caerphilly County Borough Council organised a five\-day event at Caerphilly Castle celebrating and promoting the day, with schools nearby using a walking bus to attend and those based further away using an electric bus. 


The event aimed to raise awareness of Clean Air Day and encourage everyone to make changes in their day to day life to help reduce air pollutants and improve air quality. 


As well as the Caerphilly event, a number of initiatives and events have been run across Wales to mark Clean Air Day. The Welsh Government has supported action across Wales through providing a range of bilingual resources for schools, businesses, communities and the health sector. This includes Clean Air Day leaflets, stickers and flashing LED shoe clips which promote road safety when walking or cycling for all of the children attending the Caerphilly Castle event.


Earlier in the week Minister for Environment, Energy and Rural Affairs, Lesley Griffiths, outlined Welsh Government efforts to tackle air pollution and improve air quality in an oral statement in the Senedd.


A Clean Air Plan is currently being developed and is set to be consulted on in the autumn, ahead of the creation of a Clean Air Act for Wales. Ambitious actions are being developed to improve air quality and minimise levels of public exposure to a range of air pollutants, including nitrogen dioxide and fine particulate matter.


Minister for Environment, Energy and Rural Affairs, Lesley Griffiths, attended Caerphilly Castle to see first\-hand the Clean Air Day activities and said:



> “Caerphilly County Borough Council have done a sterling job supporting and celebrating Clean Air Day, helping teach schoolchildren how they can change their everyday life to make a massive impact on air quality for future generations to come.  
> 
> 
> “I welcome the high level of participation and interest in events and initiatives being held as part of Clean Air Day to raise awareness of this incredibly important issue and what we can do to tackle it.
> 
> 
> “We must all think, individually, about what we can do differently at home, through our travel and elsewhere, to encourage people to reduce the amount of pollution we are all breathing in. 
> 
> 
> “I would urge everyone to pledge to support the clean air day campaign to ensure sustained improvements in air quality to protect public health and well\-being, biodiversity and our natural environment.”


Chris Large, Senior Partner at Global Action Plan, said:



> “Our air pollution crisis is solvable, and we should use Clean Air Day to also think about what we can do to breathe clean air every day. There are so many simple things you can do to protect yourself from air pollution, such as using quieter streets away from traffic, and one of the best ways you can help clear up our toxic air is to walk or cycle instead of using the car. It’s so important to make cleaner choices about the way we travel.


Caerphilly County Borough Council’s Deputy Leader, Cllr. Sean Morgan attended the event and commented:



> “Caerphilly’s Environmental Health Team have been working on an air quality project with schools over the last few months to raise awareness of the causes of air pollution and promote good practice in the hope that it will embed a cultural change which will benefit future generations. The event has seen more than 600 pupils attend over the 5 days which was made possible as a result of key partnership working.


He added:



> “We are committed to becoming a carbon neutral authority and we are taking positive steps to support this change.


Joseph Carter, Chair of Healthy Air Cymru said:



> “Air pollution poses a serious risk to public health, especially to vulnerable groups such as children, the elderly and people who have a circulatory or lung condition. But with it being almost impossible to see, it’s easy to forget the day\-to\-day impact. In the same way that we find dirty water unacceptable, we need urgent action to prevent further damage to public health and the environment as a result of dirty air.
> 
> 
> “Clean Air Day is a great opportunity for us, alongside Welsh Government, to look at the positive changes we can all make to achieve the cleanest air possible. From travelling by foot or bike, to making smarter car journeys, there are many small changes we can make to improve our local air.