Translate the text from Welsh to English.



 
Dŵr yw un o'n hasedau naturiol mwyaf ac mae'n rhan annatod o ddiwylliant, treftadaeth a hunaniaeth genedlaethol Cymru. Mae'n llunio ein hamgylchedd naturiol a'n tirweddau, gan gefnogi bioamrywiaeth a'n hecosystemau. Fel adnodd naturiol hanfodol, mae dŵr yn sail i'n heconomi a gweithrediad effeithiol seilwaith, gan gynnwys y cyflenwad ynni. Mae mynediad at gyflenwadau dŵr glân, diogel a gwydn yn hanfodol hefyd i gefnogi iechyd a lles pawb sy'n byw, yn gweithio ac yn ymweld â Chymru.


Mae Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru (2021\-2026\) yn nodi'r weledigaeth a'r uchelgais i fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a natur. Mae'n ymrwymo i sicrhau bod natur a'r hinsawdd ar agenda pob busnes yn y gwasanaeth cyhoeddus a'r sector preifat. Mae hyn yn gofyn am reoli adnoddau naturiol yn integredig er mwyn sicrhau'r manteision economaidd a chymdeithasol mwyaf posibl mewn ffordd deg tra'n diogelu pob ecosystem a'r amgylchedd. Mae amgylchedd dŵr ffyniannus yn hanfodol ar gyfer cefnogi cymunedau iach, busnesau llewyrchus a bioamrywiaeth. Rhaid inni weithredu'n awr i sicrhau bod rheoli ein hamgylchedd dŵr yn gynaliadwy o fudd i bobl a chymunedau Cymru heddiw ac i genedlaethau'r dyfodol.


Mae'r seilwaith yng Nghymru i ddelio â'n carthion o dan bwysau oherwydd newid yn yr hinsawdd, newidiadau o ran dwysedd a dosbarthiad y boblogaeth, a datblygiadau newydd. Heb weithredu, bydd y pwysau hyn yn cyfrannu at gynnydd yn y llif mewn gwaith trin, gyda’r risg o’r cynnydd yn nifer y gollyngiadau o orlif stormydd yn cael effaith andwyol ar ein hamgylchedd dŵr. Mae gweithredu cydgysylltiedig ar draws sefydliadau yn hanfodol os ydym am sicrhau newid a gwelliant i'r ffordd y rheolir a rheoleiddio'r amgylchedd ar orlifo yng Nghymru.


Gyda’i gilydd, mae Llywodraeth Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, Ofwat, Dŵr Cymru a Hafren Dyfrdwy (y sefydliadau partner) yn cydnabod yr angen hwn i weithredu ac wedi sefydlu Tasglu Ansawdd Afonydd Gwell (y tasglu) i werthuso'r dull presennol o reoli a rheoleiddio gorlifo yng Nghymru ac i nodi cynlluniau manwl i ysgogi newid a gwelliant cyflym. Mae Afonydd Cymru a'r Cyngor Defnyddwyr Dŵr yn rhoi cyngor annibynnol i'r tasglu, gan gynnig mewnwelediad a her o safbwynt rhanddeiliaid a chwsmeriaid.  


Mae nodau'r tasglu yn cynnwys


• Cefnogi Llywodraeth Cymru i gyflawni eu huchelgeisiau o ran yr amgylchedd a'r newid yn yr hinsawdd


• Lleihau effaith andwyol unrhyw ollyngiadau gorlif ar yr amgylchedd drwy dargedu buddsoddiad a chymryd camau rheoleiddio lle bo angen i sicrhau gwelliannau


• Gweithio o fewn y fframwaith rheoleiddio presennol i sicrhau bod cwmnïau dŵr a gwastraff dŵr yn rheoli ac yn gweithredu eu rhwydwaith o garthffosydd yn effeithiol.  Bydd rheoleiddwyr yn defnyddio eu pwerau presennol i yrru'r canlyniadau cywir a dwyn cwmnïau i gyfrif.


• Casglu mwy o dystiolaeth o'r effaith ar ein hafonydd drwy fonitro'r gollyngiad a'r dŵr derbyn yn well a thrwy'r ymgyrch hon tuag at rwydweithiau gwirioneddol glyfar gan wneud y defnydd gorau o dechnoleg a rheoli amser real.


• Gweithio gyda'r cyhoedd i fynd i'r afael â chamddefnyddio carthffosydd.


• Gweithio gyda'r cyhoedd a rhanddeiliaid i wella dealltwriaeth a rôl gorlifo yng Nghymru


Dim ond un o nifer o elfennau y mae angen mynd i'r afael â hwy yw mynd i'r afael â gorlif os ydym am wella ansawdd afonydd yng Nghymru. Yng Nghymru mae'r cwmnïau dŵr wedi bod yn gweithio dros nifer o flynyddoedd i wella asedau sy'n perfformio'n wael, mae hyn yn cynnwys gwella monitro i nodi ble mae angen cymryd camau pellach. Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu ar gyfer rhaglen waith gwerth miliynau o bunnoedd i wella ansawdd dŵr sy'n dod i gyfanswm o dros £40 miliwn dros y 3 blynedd nesaf. Rydym hefyd yn hyrwyddo cydweithio rhwng rhanddeiliaid a rheoleiddwyr, er enghraifft drwy'r tasglu hwn a'r byrddau rheoli maetholion. 


Nodwyd bod gorlifo wedi'i nodi fel rheswm sy'n cyfrannu at beidio â chael Statws Da mewn 3\.9% o'r cyrff dŵr ledled Cymru. Dyna pam mai ffocws uniongyrchol y Tasglu ar orlifo fydd y cam pwysig cyntaf ar y daith i weithredu cydgysylltiedig a phenodol mewn meysydd eraill a fydd yn sicrhau gwelliannau o ran rheoli'r amgylchedd dŵr yn gynaliadwy yng Nghymru. Mae'r gwaith hwn ar orlifo felly yn rhan o uchelgais ehangach i gyflawni gwelliannau hirdymor a chynaliadwy i ansawdd afonydd.  Ategir yr uchelgais hwn gan gamau gweithredu cydgysylltiedig i fynd i'r afael ag effeithiau eraill ar y sectorau, megis amaethyddiaeth, camddefnyddio carthffosydd, a llygredd o fwyngloddiau metel segur sy'n effeithio ar ansawdd dŵr yng Nghymru.


Mae'r tasglu wedi nodi 5 maes ar gyfer newid a gwella lle mae angen cymryd camau ychwanegol er mwyn sbarduno newid, gwelliant a buddsoddiad cyflym i gyflawni ein nodau. Mae'r cynlluniau hyn yn nodi amcanion clir a chanlyniadau mesuradwy ar gyfer cyflawni gwelliannau i reoli gorlif o'r cychwyn cyntaf hyd at y tymor hir.


**Gorlif stormydd**


Mae lleihau effeithiau gorlif stormydd yn bwysig. Mae arnom angen dull traws\-sectoraidd a chyfannol o gyflawni hyn. Mae Llywodraeth Cymru yn canolbwyntio ar atebion cynaliadwy sy'n seiliedig ar natur i ddargyfeirio a chael gwared ar gymaint o ddŵr wyneb â phosibl i ffwrdd o'r systemau carthffosiaeth i gynyddu capasiti'r rhwydwaith.


Mae gorlif stormydd yn darparu pwynt rhyddhad rheoledig ar adegau o law trwm. Gyda thywydd mwy eithafol yn digwydd, maent yn cyflawni rôl hanfodol o ran lleihau'r risg y bydd carthffosydd yn gorlifo mewn cartrefi a mannau cyhoeddus, gan atal carthion rhag gorlifo i gartrefi a busnesau.


Byddai cael gwared ar yr holl orlifiadau stormydd presennol yn brosiect carbon\-ddwys hirdymor gwerth biliynau o bunnoedd ac ni fyddai'r ffordd fwyaf effeithiol o wella ansawdd dŵr na gallu gwrthsefyll y pwysau cynyddol sy'n gysylltiedig â'r newid yn yr hinsawdd.


Rydym eisoes wedi cymryd camau i fynd i'r afael â gollyngiadau o orlifo. Mae hyn yn cynnwys gwneud systemau draenio cynaliadwy yn orfodol ar bron pob datblygiad adeiladu newydd. Bydd hyn yn helpu i leddfu'r pwysau ar y rhwydwaith drwy ailgyfeirio ac arafu'r cyflymder y mae dŵr wyneb yn mynd i mewn i'r system garthffosydd. Bydd yn helpu i sicrhau mai dim ond pan fetho popeth arall y defnyddir gorlif stormydd.


**Cydweithio**


Mae mynd i'r afael â gorlif yn un o elfennau allweddol y dull ehangach, cyfannol y mae Llywodraeth Cymru yn ei ddefnyddio i wella ansawdd dŵr. Rydym yn gweithio'n agos gyda phartneriaid cyflawni, rheoleiddwyr a'r sectorau perthnasol i nodi a gweithredu atebion cynaliadwy sydd nid yn unig yn cyflawni ansawdd dŵr dymunol ar gyfer canlyniadau gwell ond sydd hefyd yn cefnogi addasu i newid yn yr hinsawdd, gwella bioamrywiaeth a chyflawni yn erbyn ein targed sero net.


Er mwyn datblygu atebion dalgylch sy'n seiliedig ar dystiolaeth, mae angen gwell gwybodaeth am ansawdd gollyngiadau o orlifo a'r effaith ar ansawdd y dŵr derbyn. Bydd monitro elifiant yn well ar safleoedd wedi'u targedu, ynghyd â monitro hyd digwyddiadau sydd eisoes ar waith, yn gwella'r dystiolaeth sydd ar gael ac yn galluogi targedu a blaenoriaethu camau gweithredu'n effeithiol. Rhaid i fonitro gorlifo ar hyn o bryd ac yn y dyfodol hefyd weithio ochr yn ochr â rhaglenni monitro ar gyfer ffynonellau llygredd o amaethyddiaeth, sectorau gwasgaredig a sectorau eraill.


Yr wyf wedi bod yn glir bod angen inni fabwysiadu dull dalgylch integredig sy'n canolbwyntio ar gydweithredu aml\-sector ac atebion sy'n seiliedig ar natur i ysgogi gwelliannau i ansawdd dŵr. Drwy fabwysiadu'r dull hwn a gwella ymgysylltu â'r gymuned, byddwn mewn sefyllfa well i ystyried amgylchiadau a blaenoriaethau lleol. Bydd hyn yn helpu i fynd i'r afael â gollyngiadau o orlif stormydd tra hefyd yn mynd i'r afael ag achosion eraill o ansawdd dŵr gwael.


Gall dinasyddion a grwpiau lleol chwarae rhan allweddol wrth helpu i fynd i'r afael â llygredd ansawdd dŵr drwy ddarparu gwybodaeth fonitro ac ymwybyddiaeth y cyhoedd. Bydd y tasglu'n gweithio gyda gwyddonwyr dinasyddion i ddeall sut y gall eu gwaith gefnogi a llywio gwell dealltwriaeth o effaith gollyngiadau ar ddyfroedd derbyn.


Bydd yn rhaid i'r cynlluniau hyn addasu i dystiolaeth newydd a thystiolaeth sy'n dod i'r amlwg, a disgwyliadau'r cyhoedd Ni ellir tanamcangyfrif yr heriau a wynebwn. Bydd hwn yn brosiect hirdymor, ond mae angen i ni weithredu nawr. Rhaid i bob parti weithio gyda'i gilydd a mabwysiadu dull 'Tîm Cymru' y gallwn fynd i'r afael â'r risgiau lluosog sy'n effeithio ar ein llynnoedd, ein hafonydd a'n nentydd a sicrhau gwelliannau gwirioneddol i ansawdd ein dyfrffyrdd tra'n cynyddu ein defnydd o ffyrdd naturiol o reoli ein dŵr gwastraff. Y tryloywder, y natur agored a'r hyblygrwydd hwn yw'r union ymateb sydd ei angen arnom i broblemau ansawdd dŵr sy'n ein hwynebu yng Nghymru


Rwy'n croesawu gwaith y Tasglu Ansawdd Afonydd Gwell ac yn diolch i'r aelodau am eu cyfraniadau sydd wedi arwain at gyhoeddi cynlluniau gweithredu sy'n nodi amcanion a chanlyniadau mesuradwy ar gyfer cyflawni gwelliannau i reolaeth a rheoleiddio amgylcheddol gorlif stormydd yng Nghymru.


http://llyw.cymru/tasglu\-gwella\-ansawdd\-afonydd\-cymru


 







Translation:


 
Water is one of our greatest natural assets and an integral part of Wales’ culture, heritage and national identity. It shapes our natural environment and landscapes, supporting biodiversity and our ecosystems. As a vital natural resource, water underpins our economy and the effective operation of infrastructure, including energy supply. Access to clean, safe and resilient water supplies is essential also in supporting the health and well\-being of everyone who lives, works and visits Wales.


The Welsh Government Programme for Government (2021\-2026\) sets out the vision and ambition to address the climate and nature emergency. It commits to ensuring that nature and the climate are on the agenda of every public service and private sector business. This requires the integrated management of natural resources to maximise economic and social benefits in an equitable way while protecting all ecosystems and the environment. A thriving water environment is essential for supporting healthy communities, flourishing businesses, and biodiversity. We must act now to ensure that the sustainable management of our water environment benefits the people and communities of Wales today and for future generations.


The infrastructure in Wales to deal with our sewage is under pressure from climate change, changes in population density and distribution, and new development. Without action, these pressures will contribute to an increase in the flows at treatment works, risking an increase in the number of spills from storm overflows the potential to adversely impact on our water environment. Coordinated action across organisations is essential if we are to achieve a change and improvement to the management and environmental regulation of overflows in Wales*.* 


Together, Welsh Government, Natural Resources Wales, Ofwat, Dŵr Cymru and Hafren Dyfrdwy (the partner organisations) recognise this need for action and have established a Better River Quality Taskforce (the taskforce) to evaluate the current approach to the management and regulation of overflows in Wales and to set out detailed plans to drive rapid change and improvement. Afonydd Cymru and Consumer Council for Water are providing independent advice to the taskforce, offering insight and challenge from a stakeholder and customer perspective.


The goals of the taskforce include


* Supporting the Welsh Government to achieve their environment and climate change ambitions
* Reducing the adverse impact of any overflow discharges on the environment by targeting investment and taking regulatory action where required to deliver improvements
* Working within the existing regulatory framework to ensure water and wastewater companies effectively manage and operate their network of sewers.  Regulators will use their existing powers to drive the right outcomes and hold companies to account.


* Gathering greater evidence of the impact on our rivers through improved monitoring of both the discharge and the receiving water and through this drive towards truly smart networks making best use of technology and real time control.
* Working with the public to tackle sewer misuse.
* Working with the public and stakeholders to improve the understanding and role of overflows in Wales


Tackling overflows is only one of many elements that need to be addressed if we are to improve river quality in Wales. In Wales the water companies have been working over a number of years to improve poorly performing assets, this includes improving monitoring to identify where further action is required. The Welsh Government has made provision for a multi\-year multi\-million\-pound programme of works to improve water quality totalling over £40 million over the next 3 years. We are also driving forward collaborative working between stakeholders and regulators, for example through this taskforce and the nutrient management boards.  


Overflows have been identified as a contributing reason for not achieving Good Status in 3\.9% of waterbodies across Wales. This is why the Taskforce's immediate focus on overflows will be the first important step on the journey to coordinated and focused action in other areas that will ensure improvements in the sustainable management of the water environment in Wales. This work on overflows therefore forms part of a wider ambition to achieve long term and sustainable improvements to river quality.  This ambition will be supported by co\-ordinated action to address other areas and sector impacts, such as agriculture, sewer misuse, and pollution from disused metal mines that impact water quality in Wales.


The taskforce has identified 5 areas for change and improvement where additional action is required in order to drive rapid change, improvement, and investment to meet our goals.These plans set out clear objectives and measurable outcomes for delivering improvements to overflow management from the immediate through to the long term.


**Storm overflows**


Reducing impacts from storm overflows is important. We need a cross sectoral, holistic approach to achieve this. The Welsh Government is focusing on sustainable, nature based solutions to divert and remove as much surface water as possible away from the sewerage systems to increase network capacity.


Storm overflows provide a controlled point of relief at times of heavy rainfall. With more extreme weather events occurring, they perform a crucial role in reducing the risk of sewers flooding homes and public spaces, preventing sewage from flooding homes and businesses.


Removing all existing storm overflows would be a long\-term multi\- billion pound carbon intensive project and would not be the most effective way of improving water quality or be resilient to the increasing pressures from climate change.


We have already taken steps to tackle discharges from overflows. This includes making sustainable drainage systems (SuDS) mandatory on almost all new building developments. This will help relieve pressure on the network by redirecting and slowing down the speed at which surface water enters the sewer system. It will help ensure storm overflows are only used as a last resort.


**Working together**


Tackling overflows is one of the key components of the wider, holistic approach the Welsh Government is taking to improve water quality. We are working closely with delivery partners, regulators and the relevant sectors to identify and implement sustainable solutions which not only deliver on desired water quality for improvement outcomes but also support climate change adaptation, improved biodiversity and deliver against our net zero target.


To progress evidence\-based catchment solutions, better information is required about discharge quality from overflows and the impact on the receiving water quality. Improved effluent monitoring at targeted sites, together with event duration monitoring already in place, will enhance evidence available and enable effective targeting and prioritisation of action. Current and future overflow monitoring must also work in parallel with monitoring programmes for pollution sources from agriculture, diffuse and other sectors.


I have been clear that we need to take an integrated catchment approach focussing on multi\-sector co\-operation and nature\-based solutions to drive water quality improvements. By taking this approach and improving community engagement we will be better able to take account of local circumstances and priorities. This will help to address storm overflow discharges while also tackling other causes of poor water quality.


Citizens and local groups can play a key role in helping tackle water quality pollution through providing monitoring intelligence and public awareness. The taskforce will actively work with citizen scientists to understand how their work can support and inform a better understanding of the impact of spills on receiving waters.


These plans will have to adapt and adjust to new and emerging evidence, and public expectations The challenges we face cannot be under\-estimated. This will be a long\-term project however we need to take action now. All parties must work together and take a ‘Team Wales’ approach that we can tackle the multiple risks impacting our lakes, rivers and streams and deliver real improvements to the quality of our waterways whilst increasing our use of using natural ways of managing our wastewater. This transparency, openness and adaptability is exactly the response we need to water quality issues we face in Wales


I welcome the work of the Better River Quality Taskforce and thank the members for their contributions which has led to the publication of action plans setting out objectives and measurable outcomes for delivering improvements to the management and environmental regulation of storm overflows in Wales.


https://gov.wales/wales\-better\-quality\-river\-taskforce