Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw mae’n dda gen i gyhoeddi ein bod yn dyblu ein hymdrechion a’n momentwm parhaus wrth gyflwyno’r Cynnig Gofal Plant a ariennir gan Lywodraeth Cymru.   
  
Mae’r cynnig yn ymrwymo Llywodraeth Cymru i ddarparu 30 awr o addysg gynnar a gofal plant wedi’u hariannu gan Lywodraeth Cymru i rieni sy’n gweithio ac sydd â phlant 3 a 4 oed am 48 wythnos o’r flwyddyn. Mae hyn yn cynnwys darpariaeth yn ystod y tymor a’r gwyliau. Bydd y gwaith o ddatblygu a chyflwyno’r cynnig hwn yn seiliedig ar ddarpariaeth o ansawdd a mynediad cyfartal – o safbwynt cyrhaeddiad daearyddol ac iaith.   
  
Ym mis Medi 2017 aethom ati i gyflwyno rhaglen gofal plant wedi’i hariannu gan y llywodraeth gyda saith Awdurdod Lleol sy’n Weithredwyr Cynnar er mwyn ein helpu i ddechrau deall a sicrhau ein bod yn diwallu anghenion plant, rhieni a darparwyr pan gyflwynir y cynnig yn llawn ledled Cymru ym mis Medi 2020\. Ym mis Ebrill, cyhoeddais fod y rhaglen yn ehangu mewn pedwar o’r saith Awdurdod Lleol sy’n Weithredwyr Cynnar, ac o ganlyniad mae’r cynnig wedi’i gyflwyno ledled Ynys Môn, Gwynedd a Chaerffili, ac mewn wardiau ychwanegol yn Rhondda Cynon Taf. Mae’n dda gen i gadarnhau bod y cynnig wedi’i gyflwyno ledled Sir y Fflint bellach, a bod Abertawe yn parhau i gyflwyno’r cynnig fesul tipyn tan fis Ionawr 2019, pan fydd y cynnig ar gael ledled yr awdurdod. Bydd gwybodaeth am ardaloedd penodol ar gael ar eu tudalennau gwe Gwasanaethau Gwybodaeth i Deuluoedd.  
  
Ochr yn ochr â hyn, buom yn gweithio’n agos gydag awdurdodau lleol eraill ar raglen dreigl i weithredu’r cynnig yn ehangach. O ganlyniad i’r dull cydweithio hwn, ac er mwyn ein galluogi i ehangu a phrofi agweddau ar weithredu’r cynnig mewn awdurdodau lleol newydd, rwy’n cyhoeddi cynlluniau i gynnwys saith Gweithredwr Cynnar ychwanegol ym mis Medi 2018\. Yr awdurdodau lleol hyn yw Ceredigion, Wrecsam, Conwy, Casnewydd, Caerdydd, Castell\-nedd Port Talbot a Thorfaen. Hefyd, bydd hyn yn dyblu nifer y plant sy’n gymwys ar gyfer y cynnig. Rydym yn rhagweld y bydd y cynnig ar gael mewn rhai rhannau o leiaf o’r rhan fwyaf o awdurdodau lleol yng Nghymru erbyn mis Medi 2019\.  
  
Hefyd, rwyf wedi cytuno ar fodel gweithredu newydd ar gyfer y cam nesaf o weithredu’r cynnig yn gynnar. Mae’r model newydd yn canolbwyntio ar helpu awdurdodau i weithio mewn partneriaeth mewn rhanbarth consortia addysg, a bydd Gweithredwyr Cynnar newydd yn gweithio gyda’r Gweithredwyr Cynnar presennol i fanteisio ar ddysgu a sicrhau arbedion maint. Mae awdurdodau partner wrthi’n cadarnhau’r trefniadau, a byddaf yn cyflwyno rhagor o wybodaeth yn yr hydref am ddatblygiad y partneriaethau hyn. Dyma ragor o wybodaeth am y dull gweithredu sy’n cael ei fabwysiadu gan bob un o’r Gweithredwyr Cynnar newydd:    
  
Bydd Ceredigion yn gweithredu’r cynnig ledled yr awdurdod lleol cyfan ym mis Medi 2018\. Bydd hyn yn profi effaith y cynnig mewn awdurdod gwledig llai poblog, ac mae’r trefniadau’n mynd yn dda i gyflwyno’r cynnig ym mis Medi.       
  
Yn Wrecsam, bydd y cynnig ar gael yn wardiau Llai, Dwyrain a De Gwersyllt, Gogledd Gwersyllt, Gorllewin Gwersyllt, Brychdyn Newydd, Coedpoeth, Ponciau, Dwyrain a Gorllewin Gresffordd, Yr Orsedd, Merffordd a Hoseley, Holt, Bronington, Owrtyn a Brymbo. Bydd y wardiau hyn yn helpu i brofi prosesau gweithio trawsffiniol a gweithredu’r cynnig gydag awdurdod partner fel Sir y Fflint ac awdurdodau cyfagos yn Lloegr.   
  
Yng Nghonwy, bydd y cynnig ar gael yn wardiau Betws\-y\-Coed, Betws yn Rhos, Caerhun, Eglwysbach, Gele, Gogarth, Gower, Crwst, Bae Cinmel, Llanddulas, Llangernyw, Llansannan, Llanfair TH, Pentrefoelas, Mostyn, Tywyn, Trefriw, Uwch Conwy, Uwch Aled, Pen\-sarn, Pentre Mawr a Thudno.  Bydd hyn yn sicrhau bod plant cymwys o aelwydydd incwm is yn gallu manteisio ar y cynnig. Hefyd, bydd yn cynnwys ardal ddaearyddol eang o’r sir er mwyn profi’r galw am ofal plant a’r ddarpariaeth sydd ar gael mewn ardaloedd trefol a gwledig.   
  
Yng Nghasnewydd, bydd y cynnig ar gael yn yr ardaloedd canlynol o fis Medi ymlaen: Tŷ Du, Llisweri, Malpas, St Julians, Stow Hill, Shaftesbury, Maesglas a’r Gaer. Mae’r ardaloedd hyn yn amrywiol iawn o safbwynt cyflogaeth a sgiliau, ac mae’r boblogaeth gyflogedig yn tueddu i fod yn gynrychioladol o holl drigolion Casnewydd. Mae’r tirweddau’n cynnwys proffiliau gwledig, maestrefol a chanol dinas, a bydd yr ardaloedd sydd wedi’u dewis yn helpu i brofi capasiti’r farchnad gofal plant, yn enwedig darpariaeth Gymraeg, a chysylltiadau trawsffiniol.     
  
Bydd y broses o weithredu’r cynnig yn gynnar yng Nghaerdydd yn canolbwyntio ar ardaloedd yn ne’r ddinas, gan gynnwys wardiau: Grangetown, Butetown, Glan yr Afon, Adamsdown, Cathays, Plasnewydd, Caerau, y Sblot, Trelái a Llanrhymni. Mae Caerdydd wedi rhoi blaenoriaeth i ardaloedd sydd â’r ganran uchaf o blant dibynnol a phlant tair a phedair oed sy’n byw ar aelwydydd lle mae pobl yn gweithio ac yn hawlio credydau treth gwaith. Y nod yw targedu teuluoedd sy’n gweithio ac a allai fod yn gymwys, ond sydd ar incwm is.   
  
Bydd Castell\-nedd Port Talbot yn profi’r cynnig fesul tipyn, gan ddechrau yn y wardiau etholiadol canlynol ym mis Medi: Tai\-bach, Resolfen, Baglan, Aberafan, Pontardawe, Blaengwrach, Onllwyn, De Bryn\-coch, Glyncorrwg, Gwauncaegurwen, Cymer a Brynaman Isaf. Bydd Castell\-nedd Port Talbot yn pwyso a mesur galw am y cynnig gyda chroestoriad o’r awdurdod er mwyn darparu cymorth a datblygu capasiti ar gyfer y sector gofal plant. Mae’r wardiau sydd wedi’u dewis yn cynnwys ardaloedd â lefelau cyflogaeth uchel ac isel, gan sicrhau bod darpar blant cymwys o aelwydydd incwm is yn gallu manteisio ar y cynnig.  
  
Bydd Torfaen yn gweithredu’r cynnig ledled yr awdurdod lleol cyfan ym mis Medi 2018\.    
  
Bydd y Gweithredwyr Cynnar newydd yn gwahodd ceisiadau cyn bo hir, gan roi cyfle i rieni wneud cais a sicrhau cyllid cyn i’w plant ddechrau derbyn gofal plant o dan y cynnig ym mis Medi. Bydd gan bob awdurdod ei broses ei hun ar gyfer ceisiadau, a bydd gwybodaeth ar gael i rieni ar wefan pob awdurdod.   
  
Fel rhan o weithredu’r cynnig yn gynnar, buom yn glir bob amser am yr angen i ddysgu ac addasu’r cynnig lle bo angen. Un maes sydd wedi peri pryder i rieni a darparwyr yw’r ffaith nad yw gwarchodwyr plant cofrestredig yn gallu derbyn cyllid am ofalu am berthynas o dan y cynnig. Mae gwarchodwyr plant yn gwneud gwaith hanfodol wrth sicrhau bod y sector gofal plant yn gallu gweithredu’r cynnig, ac wrth ddarparu’r gofal cofleidiol sydd ei angen yn aml fel bod rhieni’n gallu manteisio ar hawl eu plentyn i addysg gynnar a gofal plant ychwanegol. Yn dilyn sylwadau gan rieni, darparwyr, sefydliadau ac Aelodau Cynulliad, rydym wedi gwrando a chwblhau adolygiad o’r polisi yn ymwneud ag ariannu gwarchodwyr plant i ddarparu gofal ar gyfer perthynas, gan ystyried tystiolaeth o’r sector ac yn pwyso a mesur manteision ac anfanteision unrhyw newid.      
  
Wedi pwyso a mesur, rwyf wedi penderfynu newid polisi’r Cynnig Gofal Plant er mwyn caniatáu i warchodwyr plant cofrestredig dderbyn cyllid am ofalu am blentyn sy’n perthyn iddynt. Cyflwynir y newidiadau hyn ym mis Medi 2018 i gyd\-fynd â’r broses o ehangu’r cynnig. Bydd y canllawiau’n nodi bod angen i warchodwyr plant gael eu cofrestru gydag Arolygiaeth Gofal Cymru cyn gallu manteisio ar y Cynnig, ac nad oes modd darparu’r gofal yng nghartref y plentyn. Yn fwy hirdymor, bydd angen i ni ddiwygio Gorchymyn Eithriadau Gwarchod Plant a Gofal Dydd (Cymru) 2010\. Fodd bynnag, mae’n bosibl y bydd angen ystyried rhannau eraill o’r Gorchymyn, a byddai’n well gen i sicrhau bod hynny’n digwydd mewn ffordd ystyrlon yn hytrach na diwygio’r Gorchymyn ar sail ad hoc.   
  
Mae’r cyhoeddiad heddiw ynglŷn ag ehangu’r Cynnig Gofal Plant ym mis Medi yn amlygu datblygiad a momentwm gwirioneddol. Mae’r broses o weithredu’r cynnig yn gynnar yn ein helpu i sicrhau ei fod yn diwallu anghenion rhieni ac yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau rhieni sy’n gweithio ledled Cymru. 







Translation:


 
 


Today I am pleased to announce a doubling of our efforts and continued momentum in the delivery of the Welsh Government funded Childcare Offer.  

  

Our offer commits the Welsh Government to providing 30 hours of government\-funded early education and childcare for working parents of 3 and 4 year olds for 48 weeks of the year. This includes term time and holiday provision. Key to our work in developing and rolling out this offer will be quality of provision and equity of access – both in terms of geographical reach and language.  

  

In September 2017 we began a programme of government funded childcare with seven Early Implementer Local Authorities (ELIAs), to help us to begin to understand and ensure that we meet the needs of children, parents and providers when the offer is fully rolled out across Wales from September 2020\.    In April, I announced an expansion within four of the seven EILAs and this has enabled the delivery of the offer across the whole of Anglesey, Gwynedd and Caerphilly, with Rhondda Cynon Taf including additional wards.  I am pleased to confirm the offer has since been rolled out across the whole of Flintshire, and Swansea is continuing with a phased approach until January 2019, when the offer will be available authority wide. Details of exact areas will be available on their Family Information Services webpage.  

  

Alongside this, we have been working closely with other local authorities on a rolling programme of delivery for further early implementation.    As a result of this collaborative approach, and in order to allow us to expand and test aspects of the delivery of the offer in new local authorities, I am announcing plans to bring on board an additional seven EILAs from September 2018\.  These are Ceredigion, Wrexham, Conwy, Newport, Cardiff, Neath Port Talbot and Torfaen. This also doubles the total amount of children eligible for the offer.   We anticipate that the offer will be delivered in at least some parts of most local authorities in Wales by September 2019\.  

  

I have also agreed to a new delivery model for this next phase of the early implementation.  The new model focuses on maximising partnership working between authorities within an education consortia region and sees new EILAs working with existing EILAs to maximise learning and deliver economies of scale.  Arrangements are currently being finalised between partner authorities and I will provide a further update in the autumn on how these partnerships are progressing.  The following provides further information about the approach being taken in each of the new EILAs:    

  

**Ceredigion** will implement the offer across the whole local authority from September 2018\.  This will test the impact of the offer in a sparsely populated rural authority and arrangements are well advanced for September roll\-out.    

  

In **Wrexham**, the offer will be available in the wards of Llay, Gwersyllt East and South, Gwersyllt North, Gwersyllt west, New Broughton, Coedpoeth, Ponciau, Gresford East and west, Rossett, Marford and Hoseley, Holt, Bronington, Overton and Brymbo.   These wards will help test cross border working and implementation of the offer with a partner authority such as Flintshire and neighbouring English authorities.  

  

In **Conwy**, the offer will be available in the wards of Betws\-y\-Coed, Betws yn Rhos, Caerhun, Eglwysbach, Gele, Gogarth, Gower, Crwst, Kinmel Bay, Llanddulas, Llangernyw, Llansannan, Llanfair TH, Pentrefoelas, Mostyn, Towyn, Trefriw, Uwch Conwy, Uwchaled, Pensarn, Pentre Mawr and Tudno.  This will ensure eligible children from lower income households can take advantage of the offer. It will also provide a good geographical coverage of the county to ensure demand and corresponding capacity within the childcare market is tested in both urban and rural areas.  

  

In **Newport**, the offer will be available in the following areas from September: Rogerstone, Lliswerry, Maplas, St Julians, Stow Hill, Shaftesbury, Maesglas and Gaer.  These areas offer a mix of employment professions and skills and the employed populations are broadly representative of all Newport residents.  The landscapes include rural, suburban and city centre profiles and the areas chosen will facilitate testing of childcare market capacity, particularly welsh language provision, and will test cross boarder relationships in delivery.  

  

Early implementation in **Cardiff** will be focused on the southern arc of the city, including the wards of: Grangetown, Butetown, Riverside, Adamsdown, Cathays, Plasnewydd, Caerau, Splott, Ely and Llanrumney.   Cardiff have prioritised areas where the percentage of dependent children and three and four year olds living in working households claiming working tax credits are highest, targeting families that are in work and potentially eligible but on lower incomes.  

  

**Neath Port Talbot** will test the offer on a phased approach with delivery in the following electoral wards from September: Tai\-Bach, Resolven, Baglan, Aberavon, Pontardawe, Blaengwrach, Onllwyn, Bryn\-coch South, Glyncorrwg, Gwaun\-Cae\-Gurwen, Cymer and Lower Brynamman. Neath Port Talbot will ascertain demand for the offer with a cross section of the authority in order to be able to provide support and build capacity for their childcare sector.  The wards chosen include areas of both high and low employment, ensuring potential eligible children from lower income households can access the offer.        

**Torfaen** will implement the offer across the whole local authority from September 2018\.    

  

The new EILAs will be open for applications soon to allow for parents to apply and secure funding ahead of children taking up childcare under the offer from September. Each authority will have its own process for doing so and parents will be directed to information on each authority’s web site.  

  

As part of the early implementation, we have always been clear about the need to learn and adapt the offer where necessary. One area where concerns have been raised by parents and providers has been in relation to registered childminders being unable to receive funding for the care of a relative under the offer.  Childminders are vital to ensuring there is capacity in the childcare sector to deliver the offer and in providing the wrap\-around care often needed to allow parents to access both their child’s early education entitlement and additional childcare.  As a result of representations from parents, providers, organisations and Assembly Members, we have listened and undertaken a review of the policy around funding childminders to provide care for a relative, drawing on evidence from the sector and weighing up the pros and cons of any change.    

  

On balance, I have decided to change the policy for the Childcare Offer to allow registered childminders to receive funding for the care of a child who is also a relative.  These changes will be made from September 2018 to coincide with the expansion of our offer.  The guidance will set out that childminders must be registered with CIW to be able to access the Offer and that the care cannot be provided in the child’s home.  In the longer term, we will need to amend the Child Minding and Day Care Exceptions (Wales) Order 2010\.  However, there are other parts of the Order which may need consideration and I would prefer that to be done in a coherent way rather than amending the Order on an ad hoc basis.  

  

Today’s announcement regarding further expansion from this September demonstrates progress and real momentum around our Childcare Offer.  This early implementation is helping us shape an offer which meets the needs of parents and it is making a real difference in the lives of working parents throughout Wales.