Translate the text from Welsh to English.



 
Yn dilyn fy natganiad ysgrifenedig ar 2 Ebrill rwyf wedi cyfarfod â ffermwyr a’u cynrychiolwyr er mwyn trafod effeithiau difrifol y tywydd garw diweddar ar rai rhannau o Gymru. Rwyf hefyd wedi ymweld â nifer o ffermwyr y mae’r tywydd garw wedi effeithio arnynt er mwyn deall yn well yr anawsterau y maent yn eu hwynebu ar hyn o bryd, union natur yr anawsterau hynny a hefyd beth y gallwn ei wneud i geisio eu datrys.  

Rwyf hefyd wedi mynychu ein holl ddigwyddiadau ymgynghori diweddar ar draws Cymru ynghylch y PAC ac wedi croesawu’r cyfle i gyfarfod â ffermwyr wyneb yn wyneb. Bu’n gyfle i wrando ar eu pryderon a thrafod awgrymiadau ynghylch sut y gall y Llywodraeth gynnig rhagor o gymorth ymarferol yn awr, a hefyd ystyried heriau a chyfleoedd yn y tymor hwy.  

Hoffwn dalu teyrnged i’r unigolion sydd wedi gweithio’n ddiflino ddydd a nos er mwyn achub anifeiliaid yn yr ardaloedd a wynebodd y tywydd mwyaf garw a hefyd er mwyn ceisio cadw cymunedau gwledig a wynebodd eira trwm ar agor. Rwyf wedi clywed sawl stori unigol ynghylch yr anawsterau a wynebwyd a’r ymdrechion a wnaed a’r modd y gwnaeth teuluoedd, cymdogion a chymunedau lleol gefnogi ei gilydd er mwyn ceisio eu gorchfygu.    

Mae tri mater wedi dod i’r amlwg yn sgil fy nhrafodaethau dros y bythefnos ddiwethaf a’m cysylltiadau eraill o fewn y diwydiant. Y mater cyntaf yw’r ystyriaethau ymarferol ar lawr gwlad sy’n galluogi busnesau fferm i weithredu yn yr ardaloedd yr effeithiwyd arnynt. Yr ail fater yw’r modd y gallwn ni \- fel Llywodraeth, partneriaid eraill o fewn y sector cyhoeddus a’r sector gwirfoddol a’r diwydiant \- gefnogi’r rhai a wynebodd effeithiau gwaethaf y tywydd garw a’r trydydd mater yw’r dyfodol, sef effaith hirdymor y tywydd a sut y gallwn sicrhau y gall y sector ffermio, ac yn arbennig gynhyrchwyr da byw'r ucheldir, ymdopi’n well â digwyddiadau cyffelyb yn y dyfodol.

O safbwynt ystyriaethau ymarferol, dengys y cyngor gan fy nghynghorwyr milfeddygol a’r adroddiadau tywydd diweddaraf gan y Swyddfa Dywydd fod angen parhau i ganiatáu i ffermwyr gladdu eu hanifeiliaid ar y fferm, ond dim ond yn yr ardaloedd hynny a wynebodd yr effeithiau gwaethaf. Rwyf felly wedi estyn y cyfnod hyd ganol nos ar 16 Ebrill 2013, a bydd yn cynnwys yr un ardal ddaearyddol ynghyd â rhannau penodol o ogledd Ceredigion.

Mae’r Awdurdodau Lleol wedi fy hysbysu nad yw’r broblem yn gyson mewn unrhyw ardal ac o’r herwydd rwyf wedi gofyn i’m swyddogion gydweithio’n agos â’r Awdurdodau Lleol er mwyn addasu’r broses o lacio’r rheolau claddu yn sgil tywydd garw er mwyn sicrhau bod y plwyfi yr effeithiwyd arnynt waethaf yn cael eu pennu. Bydd y gwaith o sicrhau’r ffocws ychwanegol hwn yn mynd rhagddo'r wythnos nesaf a bydd yn sicrhau bod y rheolau ynghylch claddu yn cael eu llacio mewn modd cymesur sy’n uniongyrchol berthnasol. Yn y cyfamser byddwn yn annog unrhyw ffermwyr yr effeithiodd y tywydd garw arnynt i gysylltu â’u hawdurdod lleol er mwyn trafod eu sefyllfa hwy.

Ceir y canllawiau a’r wybodaeth ddiweddaraf gan Lywodraeth Cymru am lacio’r rheolau ynghylch claddu ar lein. Caiff y canllawiau hyn eu diweddaru fel y bo angen ac rydym yn cydweithio’n agos â phartneriaid eraill allweddol gan gynnwys awdurdodau lleol, Cyfoeth Naturiol Cymru a chasglwyr stoc trig ynghylch yr wybodaeth a’r cymorth y maent yn eu cynnig.

Mae fy swyddogion yn parhau i gasglu tystiolaeth ar lawr gwlad ac rwy’n adolygu’r sefyllfa bob dydd.  Mae’n bwysig ein bod yn deall effeithiau penodol yr eira ar leoliadau penodol fel y gallwn ymateb yn briodol, gan gynnig cymorth ymarferol priodol ar gyfer y daliadau fferm y mae angen cymorth arnynt. Rydym yn barod i gydweithio ag undebau’r ffermwyr ac rydym yn croesawu cynlluniau fel banciau porthiant a rhwydweithiau dosbarthu porthiant. Rwy’n monitro’r sefyllfa o ran oriau gwaith gyrwyr lorïau a byddaf yn ceisio sicrhau bod y rheolau’n cael eu llacio ymhellach os bydd angen fel y gall porthiant a chynhyrchion eraill sydd eu hangen ar ffermydd barhau i gael eu dosbarthu. Hyd y gwn i nid oes unrhyw ardaloedd yng Nghymru sydd ar gau o hyd oherwydd yr eira ond mae fy swyddogion yn cysylltu â’r Lluoedd Arfog a gallwn drefnu cymorth ychwanegol ganddynt hwy mewn lleoliadau penodol os bydd angen.  

O safbwynt cymorth uniongyrchol, rwyf wedi gofyn i’r tîm Cyswllt Ffermio roi blaenoriaeth i geisiadau gan gynhyrchwyr yn yr ardaloedd yr effeithiwyd arnynt am gymorth un i un drwy Gynllun y Fferm Gyfan. Hoffwn annog y ffermwyr hynny sydd â diddordeb yn y gwasanaeth i gysylltu’n uniongyrchol â chanolfan gwasanaethau Cyswllt Ffermio. Ceir rhagor o wybodaeth a chyfarwyddyd ar gyfer ffermwyr ar wefan Llywodraeth Cymru ac ar wefan Cyswllt Ffermio. Mae gan Gyswllt Ffermio Ganolfan Gwasanaethau yn ogystal (08456 000 813\) a hoffwn annog ffermwyr i fanteisio ar y gwasanaethau hyn er mwyn sicrhau eu bod yn derbyn y cyngor gorau posibl o dan yr amgylchiadau anodd hyn.

Rwyf hefyd yn llwyr ymwybodol o’r elfen ddynol sydd ynghlwm wrth yr amgylchiadau anodd hyn ar ffermydd. Mae’r cymorth a’r cyngor cyfrinachol a gynigir gan y Sefydliad Lles Amaethyddol Brenhinol (RABI), y Rhwydwaith Cymunedau Fferm ac Ymddiriedolaeth Addington yn bwysig iawn ac maent yn cynnig gwasanaethau amhrisiadwy. Rwyf wrthi’n adolygu’r modd y gallai Llywodraeth Cymru gefnogi eu gwaith ymhellach yn ystod y cyfnod hwn gan y gwn fod eu hadnoddau o dan gryn bwysau. Byddaf hefyd yn cyfarfod â staff llywodraeth leol yn yr ardaloedd perthnasol ac yn cydweithio â chynrychiolwyr eraill o’r sector gwirfoddol er mwyn gweld pa gynigion eraill rhesymol o gymorth y gallai fod eu hangen yn y tymor byr.  

O safbwynt y dyfodol, bydd angen i ni asesu canlyniadau mwy hirdymor y tywydd diweddar i sector da byw Cymru, ac yn arbennig y farchnad ŵyn. Bydd angen i ni a’r diwydiant fonitro’r sefyllfa ehangach o ran y porthiant sydd ar gael ar draws Cymru gan fod y cyfleoedd pori wedi dod yn hwyr iawn eleni. Eto i gyd mae nifer o randdeiliaid wedi pwysleisio i mi dros y bythefnos ddiwethaf fod angen i ni hefyd ystyried gallu’r sector ffermio i wrthsefyll tywydd o’r fath ynghyd ag argyfyngau eraill a allai godi o bryd i’w gilydd. Mae hyn oll yn ymwneud â hyfywedd ariannol hirdymor y sector a’i gynaliadwyedd, ac yn arbennig yn ein hucheldiroedd.  

Bydd amaethyddiaeth bob amser yn ddibynnol ar yr hinsawdd ac awgryma’r pryderon a fynegwyd i mi ynghylch effeithiau cronnol y tywydd garw diweddaraf y gallai fod gwendid sylfaenol yng ngallu busnesau fferm (ar y cyd ac yn unigol) i ymdopi ag amgylchiadau anodd. Er enghraifft, mae’r sector ŵyn wedi profi cyfnod cymharol sefydlog o brisiau cyson neu uwch ac mae incwm wedi cynyddu yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae’r ffaith y gall un flwyddyn o brisiau is, ynghyd â’r tywydd anodd, achosi problemau economaidd mor ddifrifol i’r sector yn destun cryn bryder. Ni all cymhorthdal cyhoeddus ychwanegol ddatrys y problemau hyn, er gwaethaf rhai awgrymiadau, ond bydd y modd y byddwn yn darparu cymorth yn y dyfodol drwy’r PAC yn agwedd bwysig ar y sefyllfa. Mae’n rhaid i ni ddatblygu busnesau fferm effeithiol ar gyfer y dyfodol a all wrthsefyll digwyddiadau fel y rhain.

Rwyf wedi penderfynu sefydlu adolygiad annibynnol a fydd yn asesu ac yn cynghori ynghylch sut y mae’r sector yn gweithio â’i hun ac eraill er mwyn sicrhau cynlluniau wrth gefn a hefyd yn ystyried pa gamau y gallwn eu cymryd er mwyn sicrhau rhagor o gydnerthedd ar lefel busnes, sector ac ar draws Cymru. Bydd yr adolygiad hefyd yn ystyried rhai o’r modelau busnes sydd ar waith o fewn y diwydiant ar hyn o bryd, ac yn arbennig ymysg y sectorau da byw, ac yn pwyso a mesur a ydynt yn hyfyw yn y tymor hwy. Yn ddiamau bydd yr adolygiad hwn yn waith hollbwysig i’r Llywodraeth a’r diwydiant. Bydd yn sail i’n gwaith o ddatblygu trefniadau ynghylch y PAC yng Nghymru ar gyfer y saith mlynedd nesaf a hefyd yn ein cynorthwyo i lunio’r Cynllun Datblygu Gwledig nesaf. Bydd hefyd o gymorth wrth i ni ystyried ein cyfrifoldebau a rhannu costau a hefyd wrth i ni weithredu ein hagenda ar gyfer Hwyluso’r Drefn.

Rwyf wedi gofyn i Kevin Roberts, cyn Gyfarwyddwr Cyffredinol Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr yng Nghymru a Lloegr, a chyn Brif Weithredwr y Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth, sydd â chefndir ariannol a masnachol, i arwain yr adolygiad hwn. Rwy’n edrych ymlaen at gydweithio â Kevin ac â’r diwydiant er mwyn atgyfnerthu’r sector ffermio yng Nghymru ar gyfer y dyfodol.

Byddaf yn parhau i fonitro’r sefyllfa yn yr ardaloedd y mae’r tywydd garw yn parhau i effeithio arnynt ac rwy’n parhau’n llwyr ymrwymedig i gydweithio â’r sector amaethyddol yng Nghymru yn ystod y cyfnod anodd hwn. Byddaf yn cyflwyno datganiad pellach ynghylch y sefyllfa ddiweddaraf, ac yn cyflwyno rhagor o fanylion ynghylch adolygiad Kevin Roberts, yr wythnos nesaf.

Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau.  Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
 


 


Further to my written statement of 2 April, I have met with farmers and their representatives to discuss the serious effects that the recent adverse weather has had on certain parts of Wales. I have also visited a number of farms affected to gain a better understanding of the immediate difficulties being faced, where specifically they apply, and what collectively we can do to address them.


I have also attended all of our recent CAP consultation events across Wales and have very much welcomed the opportunity of meeting with farmers face\-to\-face, to listen to their concerns and discuss suggestions of how the Government can provide further practical support at this time, as well as considering challenges and opportunities for the longer term.


I pay tribute to all those who have worked day and night to save animals in those areas worst affected, and also to open up rural communities that had been inaccessible because of the snow.  I have heard a number of individual stories of the difficulties faced, and both of the efforts made and solidarity shown by families, farming neighbours, and local communities in helping overcome them.  


From my discussions over the last fortnight, and from wider contacts with the industry, three sets of issues have emerged.  The first relates to practical issues on the ground to enable farm businesses to operate in the areas affected; the second concerns how we – Government, other public and voluntary sector partners, and the industry – can support those worst affected through this period; and the third relates to the future \- the longer\-term impact of the weather, and how we can strengthen the resilience of the farm sector, and upland livestock producers in particular, to help meet future contingencies.


In relation to practical issues, following advice from my veterinary advisers and having forward weather reports from the Met Office, it is clear that the current derogation for on\-farm burial is still necessary for the time being, although its geographical coverage must remain closely targeted on the areas worst affected. I have therefore extended the derogation until midnight on 16 April 2013, covering the same geographic area plus specific parts of north Ceredigion.


I understand from Local Authorities, within the areas identified, that the problem is not uniform in any one area, and I have therefore asked my officials to work closely with Local Authorities to fine tune the application of the severe weather derogation process to ensure the worst affected parishes are identified.  Work to provide this additional focus will be progressed over the next week and will ensure any further application of the derogation remains proportionate and directly relevant. In the meantime I would encourage any affected farmers to contact their local authority to discuss the use of the derogation on a case\-specific basis.


Those wishing to access the latest Welsh Government guidance and details of the derogation should go to the website. This guidance will continue to be updated as required, and we are liaising closely with other key partners,  including local authorities, Natural Resources Wales and fallen stock collectors, regarding the information and support that they are providing.


My officials are continuously gathering evidence from the ground, and I am reviewing the situation on a daily basis.  It is important that we understand the specific locational impacts of the snow, so that we can respond as necessary with focussed practical support for those farm holdings in most need.  We are ready to work with the farming unions on welcome initiatives such as fodder banks and fodder distribution networks.  I am monitoring the position on lorry drivers’ hours, and will seek further derogations if these are needed to keep supplies of feed and other farm inputs moving.  I am not aware of any areas within Wales that remain wholly cut off by the snow, but my officials are in touch with colleagues in the Armed Forces should we find that heavy logistical support is needed in particular places.  


In terms of direct support, I have asked Farming Connect to prioritise applications from producers in the affected areas for one\-to\-one support via the Whole Farm Plan. I encourage those farmers interested in the service to contact the Farming Connect service centre directly. Further information and guidance for farmers can be found on both the Welsh Government and Farming Connect websites. There is also the Farming Connect Service Centre, (Contact 08456 000 813\) and I urge farmers to take advantage of this to ensure they are receiving the best advice possible in these difficult circumstances.


I am also acutely conscious of the human element in these difficult on\-farm circumstances.  The confidential help and advice offered by the Royal Agricultural Benevolent Institution (RABI), Farm Community Network (FCN) and the Addington Trust are very important and welcome services in this context.  I am currently reviewing how Welsh Government could further support their work during this period where their resources are under significant pressure. I will also be meeting with colleagues from local government in the areas affected, and working with wider representatives of the voluntary sector to see what other reasonable offers of help may be needed in the near term.


With regard to the future, we will need to assess the longer\-term consequences of the recent weather for the Welsh livestock sector and particularly for the lamb market.  Together with the industry we will also need to monitor the wider situation on availability of feed across Wales, given that opportunities for grazing have already been significantly delayed this year.  But, as a number of stakeholders have said to me in the last fortnight, we also need to review the farming sector’s ability to withstand weather events of this sort, and other emergencies that from time to time arise.  This in turn plays into the long\-term financial viability and wider sustainability of the sector, particularly in our uplands.


Agriculture will always be reliant on the climate, and concerns raised with me about the cumulative impacts of this latest episode of severe weather suggest there may be an inherent underlying weakness in farm businesses’ resilience (individually and collectively) to cope when difficult circumstances arise. The lamb sector, for example, has experienced a relatively steady period of stable or increasing prices and growing incomes in recent years. It is a matter of great concern if a single year of reduced prices, together with the difficult weather, causes such apparent economic disruption to the sector.  These problems cannot simply be remedied by providing further public subsidy, as some have suggested, although how we shape future CAP support is clearly an important part of the picture.  It is crucial that we develop effective and resilient farm businesses for the future.


I am therefore establishing an independent review to assess and advise me on these issues, how the sector works with itself and others to meet contingencies, and what might be done to strengthen resilience at business, sector and cross\-Wales level.  The review will also consider some of the business models that presently apply in the industry, particularly among the livestock sectors, and whether they are actually viable in the longer term.  This will be an important piece of work both for Government and for the industry.  It will help inform our work in developing CAP arrangements in Wales for the next seven years, and how we shape the next  Rural Development Plan. It will also feed into our work on responsibility and cost\-sharing, and on taking forward our Working Smarter agenda.  


I have asked Kevin Roberts, former Director General of the NFU in England and Wales, and former Chief Executive of the Agriculture and Horticulture Development Board, who has both a financial and commercial background, to lead this review.   I look forward to working with Kevin and with the industry to help strengthen the farming sector in Wales for the future.


I will continue to monitor the situation for those areas still affected by the adverse weather, and I remain fully committed to working with the agricultural sector in Wales through this difficult time.  I will make a further statement on the weather situation next week, and will also set out further details regarding Kevin Roberts’ review.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed.  Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.