Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r trosolwg newydd o anghenion gofal a chymorth pobl ledled Cymru yn torri tir newydd ac yn cynnig cipolwg ar fywydau'r rheini a allai fod angen gofal a chymorth i'w helpu i fyw bywyd i’r eithaf. Yn 2016, newidiodd Llywodraeth Cymru y gyfraith sy'n llywodraethu'r ffordd y mae gwasanaethau cymdeithasol yn helpu pobl i fyw bywydau llawn a’u galluogi i ganolbwyntio ar eu llesiant, a diogelu pobl rhag cael eu cam\-drin a'u hesgeuluso.O dan y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru), mae'n ofynnol i fyrddau iechyd ac awdurdodau lleol asesu ar y cyd ofynion gofal a chymorth y boblogaeth yn eu hardaloedd hwy. Mae'r asesiadau poblogaeth hyn hefyd yn dweud beth sydd ar gael i ddiwallu anghenion pobl. Maent yn ystyried beth arall sydd angen ei wneud i osgoi anghenion gofal a chymorth yn y lle cyntaf, ac i sicrhau bod pobl yn gallu parhau i fyw mor iach â phosibl. Mae’r asesiadau yn edrych ar ystod eang o bobl a chymunedau, o blant i bobl ifanc hyd at bobl hŷn.

Mae'r Adroddiad Asesiad Poblogaeth Cenedlaethol, a gafodd ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru a'i lunio gan Ofal Cymdeithasol Cymru, yn cynnwys prif ganfyddiadau'r adroddiadau asesiadau poblogaeth cyntaf i gael eu cyhoeddi gan y byrddau partneriaeth rhanbarthol yn gynharach eleni. 

Daeth yr Adroddiad i'r casgliad: 

* Mae pobl sy’n byw yng Nghymru (26%) yn fwy tebygol o gael anabledd neu salwch hirdymor sy’n eu cyfyngu na phobl sy’n byw mewn rhannau eraill o Brydain Fawr
* bydd 1 o bob 4 oedolyn yn wynebu problemau iechyd meddwl rywbryd yn ystod ei fywyd
* mae gan 1 o bob 10 plentyn broblem iechyd meddwl a allai gael diagnosis
* mae 1 o bob 5 person ifanc yng Nghymru yn adrodd bod ei lefelau boddhad bywyd yn isel
* mae 17% o oedolion yn adrodd eu bod yn teimlo'n unig
* roedd bron i hanner yr oedolion yng Nghymru wedi cael profiad niweidiol yn ystod plentyndod (ACE), ac mae 41% o oedolion sydd wedi cael profiad niweidiol yn ystod plentyndod yn awr yn byw gyda lefelau isel o iechyd meddwl
* mae gan 1 o bob 4 person, ar amcangyfrif, mewn ward ysbyty cyffredinol ddementia
* mae 75% o ofalwyr yn pryderu am yr effaith y bydd gofalu yn ei chael ar eu hiechyd dros y flwyddyn nesaf
* bydd gan 1 o bob 3 person dros 80 oed ddiffyg o ran ei olwg neu ei glyw
* mae gan 9 o bob 10 pensiynwr broblem iechyd meddwl a allai gael diagnosis a/neu broblem camddefnyddio sylweddau.

Dywedodd Huw Irranca\-Davies, y Gweinidog Gofal Cymdeithasol a Phlant:
> “Am y tro cyntaf erioed, mae gennym ni nawr drosolwg defnyddiol iawn o anghenion gofal a chymorth ledled Cymru. 
> 
> Ar sail yr hyn mae pobl wedi'i ddweud, yn ogystal â chanfyddiadau'r ymchwil a'r data, mae'r adroddiad yn rhoi cipolwg gwerthfawr inni ar fywydau pobl a allai fod angen gofal a chymorth i'w helpu i fyw bywyd yn y ffordd orau bosibl.  
> 
> Mae gweithredu'r Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant yn chwyldroi'r ffordd y mae gofal yn cael ei roi ym mhob cwr o Gymru. Bydd yr adroddiad cenedlaethol hwn, ynghyd â'r asesiadau poblogaeth rhanbarthol manylach, yn helpu'r gwasanaeth iechyd, gofal cymdeithasol a phartneriaid eraill i siapio polisi a'r ffordd y mae gwasanaethau yn cael eu darparu er mwyn rhoi'r gofal a'r cymorth sydd arnynt eu hangen i bobl, ar yr adeg pan fo'i angen."







Translation:


 
In 2016, the Welsh Government changed the law that governs the way social services help people to lead fulfilled lives and achieve wellbeing, and protect people from abuse and neglect.

Under the Social Services and Well\-being (Wales) Act, health boards and local authorities are required to jointly assess the care and support needs of people in their area. These population assessments also state what is available to meet people’s needs and what else needs to be done to prevent those needs from increasing or from arising in the first place. They look at a wide range of people and communities, from children and young people through to older age.

The National Population Assessment Report, which was commissioned by the Welsh Government and produced by Social Care Wales, brings together the main findings of the first population assessment reports published by the regional partnership boards earlier this year. 

It found: 

* People living in Wales (26%) are more likely to have a limiting long\-standing illness or disability than other regions of Great Britain
* 1 in 4 adults experience mental health problems in their lifetime
* 1 in 10 children have a diagnosable mental health problem
* 1 in 5 young people in Wales report low life satisfaction
* 17% of adults report feeling lonely
* Nearly half of adults in Wales experienced Adverse Childhood Experiences (ACEs), while 41% of adults in Wales who suffered four or more ACEs are now living with low mental well\-being
* An estimated 1 in 4 people in a general hospital ward have dementia
* 75% of carers in Wales are concerned about the impact of caring on their health over the next year
* 1 in 3 people over 80 will have sight or hearing loss
* 9 in 10 prisoners have a diagnosable mental health and/or substance misuse problem.

Minister for Children and Social Care, Huw Irranca\-Davies said:
> “For the very first time, we now have an extremely useful overview of the care and support needs across Wales. 
> 
> “Based on what people have said, as well as what the research and data tells us, the report gives us significant insight into the lives of people who may need care and support to help them lead the best lives they can.  
> 
> “The implementation of the Social Services and Well\-being Act is revolutionising the way care is delivered throughout Wales. Together with the more detailed regional population assessments, this national report will help the NHS, social services and other partners to shape policy and service delivery to provide people with the care and support they need, when they need it.”