Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Llywodraeth Cymru wastad wedi bod yn glir ynghylch ei hymrwymiad i roi terfyn ar drais yn erbyn menywod a merched, cam\-drin domestig a thrais rhywiol. Mae’r rhain yn broblemau cymdeithasol, ac mae angen ymateb iddynt mewn modd cymdeithasol.


Rwy’n siŵr y byddwch i gyd yn ymwybodol o’r ffocws yn y cyfryngau dros y misoedd diwethaf ar aflonyddu a cham\-drin sy’n cynnwys sefydliadau proffil uchel, gan gynnwys rhai cyrff yn y sector cyhoeddus yng Nghymru. Rwy’n cydnabod bod yr adroddiadau hyn yn destun pryder mawr. Mae enghreifftiau brawychus o dorri ymddiriedaeth y cyhoedd gan rai mewn safleoedd o awdurdod wedi tynnu sylw at y peryglon a berir, nid dim ond i’r unigolion y mae pobl y dylent allu ymddiried ynddynt yn aflonyddu arnynt neu’n eu cam\-drin, ond hefyd i’r hyder ehangach bod sefydliadau cyhoeddus wedi ymrwymo i roi terfyn ar drais o bob math yn erbyn menywod.


I newid hyn, rhaid inni wynebu’r cam\-drin yn uniongyrchol, drwy gefnogi goroeswyr a herio agweddau a chredoau diwylliannol sy’n arwain at ymddygiad camdriniol.


Mae ein Rhaglen Lywodraethu yn ymrwymo i atgyfnerthu’r Strategaeth Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol i gynnwys ffocws penodol ar aflonyddu yn y gweithle, yn ogystal ag yn y cartref ac mewn mannau cyhoeddus, er mwyn sicrhau mai Cymru yw’r lle mwyaf diogel i fod yn fenyw.


Rydym wedi cyhoeddi ein Strategaeth Genedlaethol pum mlynedd newydd ar Drais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol ar gyfer 2022 i 2026, sy’n cynnwys ymrwymiad i fynd i’r afael ag “aflonyddu a thrais rhywiol, a’r ymddygiadau sy’n eu galluogi, ym mhob rhan o’n cymdeithas”. Bydd y Strategaeth yn cael ei chyflawni drwy ‘ddull glasbrint’ ar y cyd, sy’n dod ag awdurdodau perthnasol fel y’u diffinnir yn y Ddeddf at ei gilydd, yn ogystal â sefydliadau datganoledig a sefydliadau sydd heb eu datganoli. Mae’r dull hwn yn cryfhau’r bartneriaeth rhwng y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r sector arbenigol i helpu i sicrhau newid ar draws y gymdeithas gyfan.


Hefyd, creodd ein Deddf Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015, sy’n ddeddf arloesol, ddyletswyddau ar awdurdodau lleol a byrddau iechyd yng Nghymru i gyhoeddi a gweithredu strategaethau ar gyfer mynd i’r afael â’r materion hyn mewn cymunedau lleol. Mae’r strategaethau hyn yn cael eu hadolygu gan fy swyddogion a Chynghorwyr Cenedlaethol Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol.


Fel rhan o’r strwythur glasbrint, rwy’n cyd\-gadeirio’r Bwrdd Partneriaeth Cenedlaethol gyda Dafydd Llewelyn, sef prif Gomisiynydd Heddlu a Throseddu Cymru. Bydd y bwrdd yn goruchwylio’r gwaith o gyflawni’r Strategaeth a’r chwe llif gwaith glasbrint.


Un o’r llifoedd gwaith yw ‘Aflonyddu yn y gweithle’, a fydd yn cynnig ffocws ac arbenigedd ar gyfer dull arloesol o ymdrin â’r materion hyn, gyda’r nod o sicrhau bod gweithleoedd yn ddiogel i weithwyr. Bydd hefyd yn sicrhau bod gan gyflogwyr yr offer, y sgiliau, y strwythurau a’r arweinyddiaeth i ddelio ag achosion o dorri ymddiriedaeth pan fyddant yn digwydd. Bydd peth o’r gwaith hwn yn cynnwys partneriaid glasbrint gan sicrhau bod gennym y polisïau a’r prosesau cywir ar waith yn ein sefydliadau ein hunain.


Bydd y cynllun gweithredu ar gyfer y llif gwaith hwn yn cynnwys casglu tystiolaeth am yr hyn sy’n gweithio a hyrwyddo arferion rhagorol, cyfathrebu a chodi ymwybyddiaeth ar y cyd ac offer megis caffael cyhoeddus, er mwyn sicrhau bod polisïau adnoddau dynol yn effeithiol o ran lleihau aflonyddu yn y gweithle ac ymateb iddo. Drwy ein hymgyrchoedd *Byw Heb Ofn*, byddwn yn parhau i fynd i’r afael ag agweddau negyddol a chodi ymwybyddiaeth o stelcio, aflonyddu, cam\-drin a thrais yn erbyn menywod ym mhob agwedd ar fywyd, gan gynnwys yn y gweithle ac mewn mannau cyhoeddus. Mae’r ymgyrchoedd hyn yn rhoi cyngor ymarferol i’r rhai a all fod yn cael eu haflonyddu neu eu cam\-drin ac yn tynnu sylw at y cymorth sydd ar gael i alluogi ffrindiau, teulu a’r gymuned ehangach i adnabod achosion o gam\-drin a chymryd camau gweithredu diogel.


Mae achosion o aflonyddu, cam\-drin a thrais yn digwydd yn ddyddiol i fenywod ac maent wedi effeithio ar eu bywydau am lawer rhy hir. Rydym wedi ymrwymo i herio a mynd i’r afael â’r agweddau a’r ymddygiadau niweidiol hyn yn uniongyrchol. Byddwn yn parhau i weithio gyda’n cynghorwyr rhanbarthol a’n partneriaid ym maes troseddu a chyfiawnder i lunio ac i ariannu gwasanaethau i’r rhai sy’n arddangos yr ymddygiadau niweidiol hyn; gan ddarparu cyfleoedd i newid ac i roi terfyn ar y cylchoedd hyn o gam\-drin. Mae ein hymgyrchoedd *Dim Esgus* a *Byw Heb Ofn*, yn ogystal â chefnogi goroeswyr, wedi gweld cynnydd cyson mewn galwadau gan bobl sy’n gofyn am gefnogaeth i roi terfyn ar eu hymddygiad camdriniol eu hunain.


Mae gan fenywod a merched yr hawl i fod yn saff ym mhob agwedd ar eu bywydau. Dylent deimlo’n saff wrth adrodd am aflonyddu neu gam\-drin, a theimlo eu bod yn cael eu cefnogi wrth wneud hynny. Dylent fod yn saff ym mhob man cyhoeddus. Dylent fod yn saff gartref, yn y gwaith, ac yn yr ysgol neu’r brifysgol. Dylent fod yn saff yn ystod y dydd ac yn ystod y nos. Ni ddylai fod angen i fenywod newid eu hymddygiad. Camdrinwyr ddylai fod yn newid eu hymddygiad nhw. Bydd dull Llywodraeth Cymru o fynd i’r afael â thrais yn erbyn menywod ar draws y gymdeithas gyfan ar sail atal ac ymyrraeth gynnar yn ein helpu i herio a newid yr ymddygiadau hyn yn uniongyrchol.


Rydym wedi ymrwymo i herio a mynd i’r afael â chasineb at fenywod ac anghydraddoldebau strwythurol hirsefydlog, agweddau negyddol ac ymddygiadau niweidiol yn uniongyrchol, mewn partneriaeth â phartneriaid allweddol yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r sector arbenigol, fel y gall pob menyw a merch yng Nghymru fyw heb ofn.







Translation:


 
The Welsh Government has always been clear about its commitment to end violence against women and girls, domestic abuse and sexual violence. These are societal problems which require a societal response.


I am sure you will all be aware of the media focus in recent months on harassment and abuse involving high profile organisations, including some Welsh public sector bodies. I recognise that these reports are a matter of deep concern. Shocking examples of breaches of public trust by some in positions of authority have highlighted the dangers posed, not only to the individuals who are harassed or abused by those who they should be able to trust, but also to wider confidence that public institutions are committed to ending violence against women in all its forms.


To change this, we must confront the abuse directly, by supporting survivors and challenging cultural attitudes and beliefs that lead to abusive behaviours.


Our Programme for Government commits to strengthening the Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (VAWDASV) Strategy to include a specific focus on workplace harassment, as well as the home and in public places, in order to make Wales the safest place to be a woman.


The Welsh Government published our new five\-year VAWDASV National Strategy 2022\-2026, which includes a commitment to tackle “sexual harassment and violence, and the behaviours which enable it, in all parts of our society.” The Strategy will be delivered through a collaborative ‘blueprint approach’ which brings together relevant authorities as defined in the Act, as well as devolved and non\-devolved organisations. This approach strengthens the partnership between public, private and specialist sectors to help bring about a whole\-society change.


Our ground\-breaking Violence Against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015 also created duties on local authorities and health boards in Wales to publish and implement strategies for addressing these issues in local communities. These strategies are kept under review by my officials and the VAWDASV National Advisers.


As part of the blueprint structure, I co\-chair the National Partnership Board with Dafydd Llewelyn, lead Police and Crime Commissioner for Wales. The board will oversee the Strategy’s delivery and the six blueprint workstreams.


One of the workstreams is ‘Workplace Harassment’, which will provide a focus and expertise for an innovative approach to these issues, aiming to ensure that workplaces are safe for employees. It will also ensure employers have the tools, skills, structures, and leadership to deal with breaches when they do happen. Some of this work will involve blueprint partners ensuring we have the right policies and processes in place in our own organisations.


The action plan for this workstream will involve gathering evidence of what works and promoting excellent practice, shared communications and awareness raising and tools such as public procurement, to ensure that HR policies are effective at reducing and responding to workplace harassment. Through our *Live Fear Free* campaigns, we will continue to tackle negative attitudes and raise awareness of stalking, harassment, abuse and violence against women in all aspects of life including the workplace and public places. These campaigns provide practical advice for those who may be suffering harassment or abuse as well as highlighting the support available to enable friends, family, and the wider community to recognise abuse and take safe action.


Harassment, abuse and violence are daily occurrences for some women and have conditioned their lives for far too long. We are committed to challenging and addressing these damaging attitudes and behaviours head on.  We will continue to work with our regional advisors and crime and justice partners to shape and fund services for those who display these harmful behaviours; providing opportunities for change and to end these cycles of abuse.  Through our *Call Out Only* and *Live Fear Free* campaigns, as well as supporting survivors, have seen a steady rise in calls from people seeking support to end their own abusive behaviours.


Women and girls have the right to be safe in all aspects of their lives. They should feel safe and supported when reporting harassment or abuse. They should be safe in all public spaces. They should be safe at home, at work, and at school or university. They should be safe in the day and safe at night.  It is not for women to modify their behaviour; it is for abusers to change theirs. Welsh Government’s whole\-society approach to tackling violence against women based on prevention and early intervention will help us to directly challenge and change these behaviours.


We are committed to challenging and addressing misogyny and long\-standing structural inequalities, negative attitudes and harmful behaviours head on, in partnership with key partners in public, private and specialist sectors, so that all women and girls in Wales can live fear\-free.