Translate the text from English to Welsh.



 
 


In January this year, I informed Assembly Members of the outcome of the consultation on proposals for the Welsh historic environment, The future of our past. Since then, work has been undertaken to refine the proposals and identify the most appropriate means to give them effect and it is timely to provide an update on progress. In some cases the proposals will require changes in legislation through the Heritage Bill.


Some of the consultation responses expressed frustration at the low number of successful prosecutions for unlawful damage to scheduled ancient monuments in Wales. Consequently, an additional six\-week consultation this spring sought views on a proposal for amendments to the Ancient Monuments and Archaeological Areas Act 1979 that would make it more difficult for a person accused of such damage to employ a defence of ignorance of the monument’s status or location.


That consultation closed on 14 April and 60 replies were received. There was strong support for the proposal, which was generally regarded as providing a proportionate deterrent that would assist in the protection of scheduled ancient monuments in Wales. The responses and a report on the consultation have been published today on the Welsh Government website.


The results of these two consultations have shaped the Heritage Bill’s proposals, which will contribute to three principal outcomes:


* more effective protection for listed buildings and scheduled ancient monuments;
* improved mechanisms for the sustainable management of the historic environment; and
* greater transparency and accountability in decisions taken on the historic environment.


The Bill will seek to give protection to the full range of nationally important archaeological sites in Wales and to create new measures that would allow Cadw to take prompt and effective action to prevent damage to scheduled ancient monuments. Other proposals aim to make it easier to take action against those who have damaged or destroyed monuments.


The Bill will also seek to enable authorities to act quickly if a listed building is under threat from unauthorised works and give them greater flexibility in dealing with historic buildings that are suffering from neglect.


Owners or developers who are considering sustainable new uses for unlisted historic buildings would benefit from the Bill’s proposals to relax the conditions for applications for certificates of immunity from listing.


The proposal to establish heritage partnership agreements in Wales would allow owners of historic assets to enter into voluntary arrangements with consenting authorities to create integrated plans for their management over a period of years. This would free owners and the authorities from the burden of repeated applications for similar works, while encouraging a more consistent and coherent approach to the management of the buildings or monuments.


The sustainable management of the entire historic environment would be improved by the proposal to place Wales’ historic environment records, which provide detailed information and advice to local planning authorities, on a more stable footing.


The existing structures for the designation of nationally important historic assets would be made more open and transparent by the proposed introduction of formal consultation with owners and the creation of mechanisms for the review of decisions.


Finally the Bill will include provision for an independent panel to advise on historic environment policy and strategy at a national level in Wales. In my written statement of 10 April, I announced that I was minded to establish the panel on a statutory basis through the Heritage Bill, and my officials have recently conducted a workshop with key stakeholders to inform the development of the legislative proposals.


The Heritage Bill will be complemented by non\-legislative policy, advice and guidance to form an integrated body of measures. This will include updated planning policy and advice on the historic environment. I am working with the Minister for Housing and Regeneration to bring about the revision of the historic environment chapter of Planning Policy Wales and the production of a new technical advice note (TAN) for the historic environment to consolidate and update current guidance. This will be the subject of public consultation in 2015\. Such cooperation will help to ensure that the Heritage and Planning Bills and supporting policy and advice embody common principles, encouraging and supporting development, while also affording the historic environment the protection it needs.


Further supporting guidance will also be developed by Cadw to encourage the positive management of the historic environment. Subjects to be treated will include historic assets of local importance, World Heritage Sites and the sustainable management of listed buildings.


The proposals for the Heritage Bill and the associated policy, advice and guidance will contribute to the achievement of the shared goals that will be contained in our proposed Future Generations Bill (working title), as well as complementing the proposals being developed in the wider legislative programme, including the Planning and Environment Bills.


Through the Heritage Bill and associated measures, the Welsh Government is taking the necessary steps to safeguard Wales’ rich historic environment for future generations and to promote its sustainable management so it can continue to deliver its many economic, social and environmental benefits.







Translation:


 
   Ym mis Ionawr eleni, rhoddais wybod i Aelodau’r Cynulliad am ganlyniadau’r  ymgynghoriad ar y cynigion ar gyfer amgylchedd hanesyddol Cymru, Dyfodol ein gorffennol. Ers hynny, rydym wedi bod wrthi’n mireinio’r cynigion hynny gan nodi’r dulliau mwyaf priodol o’u rhoi ar waith, ac mae bellach yn amser priodol i roi’r diweddaraf ichi am hynt y gwaith hwn. Mewn rhai achosion, bydd y cynigion yn golygu bod angen newid y ddeddfwriaeth drwy’r Bil Treftadaeth.

 Roedd rhai o’r ymatebwyr i’r ymgynghoriad wedi mynegi eu rhwystredigaeth oherwydd bod cyn lleied o bobl yn cael eu herlyn yn llwyddiannus ar ôl gwneud difrod anghyfreithlon i henebion rhestredig yng Nghymru. O ganlyniad, yn ystod y gwanwyn eleni cynhaliwyd ymgynghoriad ychwanegol a barodd am chwe wythnos. Roedd yr ymgynghoriad hwnnw’n gwahodd sylwadau am gynnig i ddiwygio Deddf Henebion a Mannau Archaeolegol 1979\. Byddai’r cynnig yn ei gwneud yn anoddach i rywun, a gyhuddir o wneud difrod o’r fath, amddiffyn ei hunan drwy honni nad oedd yn ymwybodol o statws neu leoliad heneb. 

 Caeodd yr ymgynghoriad hwnnw ar 14 Ebrill, a daeth 60 o ymatebion i law. Roedd cefnogaeth gref o blaid y cynnig, a oedd ar y cyfan yn cael ei weld fel rhywbeth a fyddai’n sicrhau modd cymesur o atal difrod, gan helpu i ddiogelu henebion rhestredig yng Nghymru. Heddiw, rydym wedi cyhoeddi’r ymatebion i’r ymgynghoriad a’r adroddiad cysylltiedig ar wefan Llywodraeth Cymru.

 Mae’r ymatebion i’r ddau ymgynghoriad wedi dylanwadu ar y cynigion sy’n gysylltiedig â’r Bil Treftadaeth. Bydd y cynigion hyn yn:

 * ei gwneud yn bosibl inni ddiogelu adeiladau a henebion rhestredig yn fwy effeithiol;
* sicrhau ein bod yn gallu gwella’r mecanweithiau ar gyfer rheoli’r amgylchedd hanesyddol mewn modd cynaliadwy; a
* sicrhau bod mwy o dryloywder ac atebolrwydd wrth wneud penderfyniadau am yr amgylchedd hanesyddol.

 Nod y Bil yw diogelu’r holl amrywiaeth o safleoedd archaeolegol sydd o bwys cenedlaethol yng Nghymru, gan greu mesurau newydd a fydd yn caniatáu i Cadw gymryd camau prydlon ac effeithiol i atal difrod i henebion rhestredig. Nod cynigion eraill yw ei gwneud yn haws cymryd camau yn erbyn y rheini sydd wedi difrodi neu ddinistrio henebion.

 Hefyd bydd y Bil yn galluogi awdurdodau i weithredu’n gyflym pe bai adeilad rhestredig dan fygythiad oherwydd gwaith nad yw wedi ei awdurdodi, a rhoi iddynt fwy o hyblygrwydd wrth ymdrin ag adeiladau hanesyddol sy’n dirywio oherwydd esgeulustod. 

 Byddai perchnogion neu ddatblygwyr sy’n ystyried gwneud defnydd newydd cynaliadwy o adeiladau hanesyddol nad ydynt yn rhestredig yn elwa ar gynigion y Bil ar gyfer llacio’r amodau sydd ynghlwm wrth geisiadau am dystysgrifau imiwnedd rhag rhestru. 

 Er mwyn creu cynlluniau integredig ar gyfer rheoli’r asedau dros gyfnod o flynyddoedd, byddai’r cynnig i sefydlu cytundebau partneriaethau treftadaeth yng Nghymru yn caniatáu i berchnogion asedau hanesyddol gytuno i drefniadau gwirfoddol gyda’r awdurdodau sy’n rhoi caniatadau. Byddai hynny’n rhyddhau’r perchnogion a’r awdurdodau rhag y baich o orfod ymdrin â’r un math o geisiadau dro ar ôl tro mewn perthynas â gwaith tebyg. Ar yr un pryd, byddai’n hyrwyddo’r defnydd o ddulliau gweithredu mwy cyson a chydlynus ar gyfer rheoli’r adeiladau neu’r henebion. 

 Byddai’r cynnig i greu sylfaen gadarn ar gyfer cofnodion amgylchedd hanesyddol Cymru, sy’n darparu gwybodaeth fanwl a chyngor i awdurdodau cynllunio lleol, yn sicrhau y byddai’r amgylchedd hanesyddol cyfan yn cael ei reoli mewn modd mwy cynaliadwy.

 Byddai’r strwythurau presennol ar gyfer dynodi asedau hanesyddol sydd o bwys cenedlaethol yn fwy agored a thryloyw pe byddem yn cyflwyno proses o ymgynghori’n ffurfiol â pherchnogion a chreu mecanweithiau ar gyfer adolygu penderfyniadau.

 Yn olaf, bydd y Bil yn cynnwys darpariaeth ar gyfer creu panel annibynnol i roi cyngor ar bolisïau a strategaeth sy’n ymwneud â’r amgylchedd hanesyddol ar lefel genedlaethol yng Nghymru. Yn fy natganiad ysgrifenedig ar 10 Ebrill, cyhoeddais fy mod yn awyddus i sefydlu’r panel ar sail statudol drwy’n Bil Treftadaeth, ac mae fy swyddogion wedi cynnal gweithdy yn ddiweddar, gyda’r prif randdeiliaid, er mwyn helpu i ddatblygu’r cynigion deddfwriaethol. 

 Bydd y Bil Treftadaeth yn cael ei ategu gan gyngor, canllawiau a pholisïau anneddfwriaethol, a fydd yn creu corff integredig o fesurau. Bydd hynny’n cynnwys diweddaru’r  polisïau a chyngor cynllunio cyfredol sy’n ymwneud â’r amgylchedd hanesyddol. Ar hyn o bryd, rwy’n gweithio gyda’r Gweinidog Tai ac Adfywio i sicrhau bod y bennod ar yr amgylchedd hanesyddol yn ‘Polisi Cynllunio Cymru’  yn cael ei hadolygu, ac y bydd nodyn cyngor technegol newydd (TAN) ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol yn cael ei gynhyrchu i sicrhau bod y canllawiau yn gyfredol ac yn gynhwysfawr. Bydd hyn yn destun ymgynghoriad cyhoeddus yn 2015\. Drwy gydweithredu fel hyn, gallwn sicrhau bod y Biliau Treftadaeth a Chynllunio, ynghyd â’r polisïau a’r cyngor ategol, yn ymgorffori egwyddorion cyffredin, ac yn hybu ac yn cefnogi gwaith datblygu gan sicrhau ei bod yn bosibl cymryd y camau y mae eu hangen i ddiogelu ein hamgylchedd hanesyddol. 

 Bydd Cadw yn datblygu canllawiau ategol pellach i annog pobl i reoli’r amgylchedd hanesyddol mewn modd cadarnhaol. Bydd y pynciau y rhoddir sylw iddynt yn cynnwys asedau hanesyddol sydd o bwys lleol, Safleoedd Treftadaeth y Byd a sicrhau bod adeiladau rhestredig yn cael eu rheoli mewn modd cynaliadwy. 

 Mae’r cynigion ar gyfer y Bil Treftadaeth, ynghyd â’r canllawiau, y cyngor a’r polisïau cysylltiedig, yn ein helpu i gyflawni’r amcanion sydd gennym yn gyffredin, fel y’u nodir yn ein Bil arfaethedig, Cenedlaethau’r Dyfodol (teitl dros dro). Hefyd maent yn ategu’r cynigion sy’n cael eu datblygu o dan y rhaglen ddeddfwriaethol ehangach, gan gynnwys y biliau Cynllunio ac Amgylchedd.

 Drwy ei Bil Treftadaeth a’r mesurau cysylltiedig, mae Llywodraeth Cymru yn cymryd y camau y mae eu hangen i ddiogelu amgylchedd hanesyddol cyfoethog Cymru ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol, ac i hyrwyddo dulliau cynaliadwy o reoli’r amgylchedd hwnnw fel y bydd yn parhau i ddod â llu o fanteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol.