Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, 7 Tachwedd 2016, cyflwynais Fil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) (“y Bil”) a’i Femorandwm Esboniadol i’r Cynulliad Cenedlaethol.  
  
Mae’r Bil yn cadarnhau ymrwymiad Llywodraeth Cymru i arwain ym maes iechyd y cyhoedd a defnyddio deddfwriaeth fel ffordd o wella a diogelu iechyd pobl Cymru ymhellach. Mae’n eistedd ochr yn ochr â gwasanaethau, polisïau, rhaglenni ac ymgyrchoedd, yn ogystal â’r gwaith sy’n cael ei wneud ar draws adrannau’r llywodraeth i fynd i’r afael ag achosion afiechyd, fel rhan o agenda gynhwysfawr ar gyfer iechyd y cyhoedd.  
  
Nod y Bil yw gwneud gwahaniaeth cadarnhaol ac ymarferol mewn amryw o feysydd penodol, er budd grwpiau penodol yn ogystal â chymunedau cyfan. Mae’n cynnwys y cynigion gwreiddiol a gafodd eu hystyried gan y Cynulliad blaenorol heb y darpariaethau yn cyfyngu ar y defnydd o ddyfeisiau mewnanadlu nicotin mewn rhai mannau cyhoeddus. Mae’r Bil yn elwa hefyd o’r ffaith ei fod eisoes wedi bod yn destun craffu trylwyr ac mae’n cynnwys y newidiadau a gafodd eu gwneud i’w wella yn ystod y camau diwygio gwreiddiol.  
  
*Tybaco a chynhyrchion nicotin*   
  
Mae’r Bil yn ail\-ddatgan y cyfyngiadau presennol ar smygu mewn mannau cyhoeddus a gweithleoedd caeedig a sylweddol gaeedig ac mae’n ymestyn y cyfyngiadau hynny i gynnwys tir ysgolion, tir ysbytai a mannau chwarae cyhoeddus. Mae hefyd yn caniatáu ar gyfer gwneud mangreoedd eraill yn ddi\-fwg yn y dyfodol o dan amgylchiadau penodol.   
  
Bydd y Bil hefyd yn creu cofrestr genedlaethol o fanwerthwyr tybaco a chynhyrchion nicotin, a fydd yn helpu asiantaethau gorfodi i gynnal gwaharddiadau ar eu gwerthu ac atal plant a phobl ifanc rhag cael mynediad atynt. Bydd hefyd yn ei gwneud yn drosedd i roi tybaco neu gynhyrchion nicotin, gan wybod hynny, i blant sydd dan 18 oed er mwyn amddiffyn plant ymhellach rhag niwed.    
  
*Gweithdrefnau arbennig*  
Mae’r Bil yn creu system drwyddedu orfodol i ymarferwyr sy’n ymgymryd â gweithdrefnau arbennig – sef aciwbigo, tyllu’r corff, electrolysis a thatŵio. Bydd hyn yn helpu i ddiogelu pobl sy’n dewis cael y gweithdrefnau hyn o’r niwed a all ddigwydd os na fyddant yn cael eu cynnal yn iawn.    
  
*Rhoi twll mewn rhan bersonol o’r corff*   
  
Bydd y Bil yn gwahardd rhoi twll mewn rhan bersonol o gorff plentyn o dan 16 oed, gan gynnwys tyllau yn y tafod. Nod y cam pwysig hwn yw amddiffyn plant a phobl ifanc ymhellach rhag niwed posibl a rhag cael eu rhoi mewn sefyllfaoedd lle gallent fod yn agored i niwed.   
  
*Asesu’r Effaith ar Iechyd*  
Yn dilyn newid a wnaed yn ystod y broses graffu flaenorol, yn unol â’r Bil, bydd yn ofynnol i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau am y defnydd o asesiadau effaith ar iechyd gan gyrff cyhoeddus mewn amgylchiadau penodol. Bydd hyn yn helpu i sicrhau bod yr effeithiau posibl llawn ar iechyd corfforol a meddwl yn cael eu hystyried cyn i benderfyniadau allweddol gael eu gwneud.  
  
*Gwasanaethau fferyllol*   
  
Mae’r Bil yn gwneud newidiadau pwysig i’r ffordd mae gwasanaethau fferyllol yn cael eu cynllunio, drwy ddefnyddio asesiadau o anghenion fferyllol. Bydd y newidiadau hyn yn helpu i sicrhau bod y system yn diwallu anghenion iechyd y cyhoedd ehangach cymunedau yn well.   
  
*Darparu toiledau*    
  
Mae’r Bil yn gosod dyletswydd ar awdurdodau lleol i baratoi a chyhoeddi strategaethau lleol ar gyfer toiledau yn eu hardaloedd. Y nod yw gwella’r ffordd y mae darpariaeth yn cael ei chynllunio a’r mynediad at doiledau sydd ar gael i’r cyhoedd eu defnyddio. Bydd gwneud hyn o fudd i gymunedau cyfan yn ogystal â grwpiau fel pobl hŷn.   
  
  
Byddaf yn gwneud datganiad llafar ar y Bil i’r Cynulliad yfory, 8 Tachwedd 2016\.  
  
Mae manylion y Bil ar gael ar wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru \- www.cynulliad.cymru

    








Translation:


 
I have introduced the Public Health (Wales) Bill (“the Bill”) and its Explanatory Memorandum into the Assembly today, 7 November 2016\.  

  

The Bill affirms the Welsh Government’s commitment to taking a lead in public health and using legislation as a way of further improving and protecting the health of people in Wales.  It forms part of a comprehensive public health agenda alongside services, policies, programmes and campaigns, as well as work across government to address the causes of ill health.  

  

The Bill seeks to make a positive and practical difference in a number of specific areas, for the benefit of particular groups as well as whole communities. It contains the original proposals considered by the previous Assembly but without the provisions restricting the use of nicotine inhaling devices in some public places. The Bill also benefits from already having received rigorous scrutiny and includes the changes which were made to improve it during the original amending stages.  

  

*Tobacco and nicotine products*  

  

The Bill re\-states existing restrictions on smoking in enclosed and substantially enclosed public and work places, and extends them to cover school grounds, hospital grounds and public playgrounds. It also allows for further settings to be made smoke\-free in the future in certain circumstances.  

  

The Bill will also create a national register of retailers of tobacco and nicotine products, which will help enforcement agencies to uphold restrictions on their sale and prevent access by children and young people. It will also create an offence of knowingly handing over tobacco or nicotine products to under 18s to further protect children from harm.  

  

*Special procedures*  

  

The Bill creates a mandatory licensing system for practitioners who carry out special procedures – namely acupuncture, body piercing, electrolysis and tattooing. This will help to protect people who choose to have these procedures from the harm that can occur if they are poorly carried out.    

  

*Intimate piercing*  

  

The Bill will prohibit the intimate body piercing of children under the age of 16, including tongue piercings. This important step aims to further protect children and young people from potential harm and being placed in vulnerable situations.  

  

*Health impact assessments*  

  

Following a change made during the previous scrutiny process, the Bill will require Welsh Ministers to make regulations about the use of health impact assessments by public bodies in certain circumstances. This will help ensure that before key decisions are made, they are informed by a full consideration of the potential effects on physical and mental health and wellbeing.  

  

*Pharmaceutical services*  

  

The Bill makes important changes to the way in which pharmaceutical services are planned, through the use of pharmaceutical needs assessments. These changes will help ensure the system better meets the broader public health needs of communities.  

  

*Provision of toilets*  

  

The Bill places a duty on local authorities to prepare and publish local toilets strategies for their areas. This aims to improve planning of provision and access to toilets available for use by the public, and will benefit whole communities as well as groups such as older people.  

  

  

I will make an oral statement on the Bill to the Assembly tomorrow, 8 November 2016\.  

  

Details of the Bill are available on the National Assembly for Wales website – www.assembly.wales