Translate the text from Welsh to English.



 
Yr wythnos nesaf byddaf yn cyhoeddi'r bandiau terfynol ar gyfer ysgolion uwchradd. Rwyf eisiau nawr nodi’r dull o weithredu ar gyfer ysgolion cynradd. 

 Mae'n bwysig ein bod ni'n ystyried holl daith ein plant drwy'r system addysg a sicrhau ein bod yn cynnig darpariaeth o safon o oedran cynnar a bod y ddarpariaeth honno yn parhau yn gyson uchel i bobl disgybl hyd nes y byddant yn gadael byd addysg. Dyna'r rheswm paham y mae angen i ni fandio ysgolion cynradd yn ogystal ag ysgolion uwchradd. Y mae'r un egwyddorion yn gymwys. Mae'n rhaid i ni edrych yn wrthrychol ar ansawdd y ddarpariaeth ym mhob ysgol a nodi'r perfformiadau hynny y gallwn ddysgu ohonynt yn ogystal ag edrych ar awdurdodau lleol a chonsortia i weld a oes angen iddynt roi cefnogaeth ychwanegol neu beidio i'r ysgolion hynny sy'n tangyflawni.

 Wrth fynd ati i ddatblygu system fandio ar gyfer ysgolion cynradd, yr wyf felly eisiau sicrhau dull o weithredu sy'n wrthrychol, sydd mor gyson â phosibl â'r dull o weithredu ar gyfer ysgolion uwchradd ac sy'n canolbwyntio ar fy mlaenoriaethau ar gyfer gwella llythrennedd, rhifedd a lleihau effaith amddifadedd ar ddeilliannau addysgol.

 O'u cymharu â'r model ar gyfer ysgolion uwchradd, mae'r heriau ar gyfer datblygu model gwrthrychol ar gyfer ysgolion cynradd yn fwy o lawer. Yr her fwyaf oll yw'r ffaith bod llawer mwy o ysgolion lle mae nifer llai o ddisgyblion.

 Mewn ysgolion bach, ychydig iawn o ddisgyblion, os o gwbl, fydd yn cyfrannu at y mesurau perfformiad a gaiff eu defnyddio i gyfrif y bandiau. Golyga hynny y bydd mesurau perfformiad ysgolion bach yn amrywio'n aruthrol o flwyddyn i flwyddyn, a gallai'r newid fod mor eithafol â 100% a 0% mewn unrhyw flwyddyn, gan ddibynnu ar allu 1 disgybl neu griw bach o ddisgyblion.   

 Am y rheswm hwn bydd yr ysgolion lleiaf o ran maint yn cael eu heithrio o'r system fandio. Yn syml, nid yw'n bosibl llunio mesur cadarn a gwrthrychol o safbwynt ystadegau ar gyfer ysgolion mor fach â hyn. I ddechrau, byddwn yn edrych ar ddatblygu dull o weithredu ar gyfer eithrio ysgolion sydd â llai na deg o ddisgyblion sy’n cyfrannu at y mesurau perfformio a gaiff eu defnyddio i fandio. Mae hynny'n gyfystyr â thua 30% o'r ysgolion.

 Bydd gan y mwyafrif o awdurdodau lleol ddull o weithredu eisoes ar gyfer pennu lefel y gefnogaeth y maent yn ei rhoi i'w hysgolion cynradd. Byddaf yn disgwyl i gonsortia dynnu holl ddulliau gweithredu'r awdurdodau lleol yn eu hardaloedd at ei gilydd a defnyddio'r wybodaeth am fandio ar gyfer yr ysgolion mwyaf ochr yn ochr â'r dulliau gweithredu ar gyfer yr ysgolion lleiaf. Er mwyn helpu'r consortia, byddwn yn darparu proffil sy'n seiliedig ar y mesurau perfformiad a ddefnyddiwyd ar gyfer bandio pob ysgol gynradd \- gan gynnwys yr ysgolion hynny sy'n rhy fach i gael band wedi'i gyfrif ar eu cyfer.

 Bydd angen i ni hefyd ystyried defnyddio cyfartaleddau 3 blynedd er mwyn sicrhau nad ydym yn defnyddio ffigurau sy'n amrywio'n fawr ar gyfer cyfrif y bandiau.

 Rwyf hefyd yn ymwybodol iawn y gallai'r band ar gyfer ysgolion cynradd sydd â chanolfannau adnoddau ar gyfer plant ag Anghenion Addysgol Arbennig fod yn is na'r hyn y byddent yn ei ddisgwyl pe na bai ganddynt ganolfan o'r fath. Mae hwn yn fater llawer mwy amlwg yn y sector cynradd na'r sector uwchradd oherwydd ar y cyfan, bydd nifer y disgyblion yn y ganolfan adnoddau yn gyfran llawer uwch o gyfanswm  nifer y disgyblion.

 Rwyf eisiau sicrhau bod y mater hwn yn cael ei gydnabod a dyna paham y byddwn yn sicrhau y bydd yr ysgolion hynny sydd â chanolfan adnoddau yn cael eu dynodi fel ysgolion o’r fath pan fyddwn yn cyhoeddi bandiau'r ysgolion cynradd. Mae swyddogion Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda'r awdurdodau lleol ar hyn o bryd er mwyn nodi pa ysgolion sydd â chanolfannau adnoddau.

 Ar hyn o bryd mae gennym tua 150 o ysgolion sydd naill ai'n ysgolion babanod yn unig neu’n ysgolion iau yn unig. Dim ond mesurau perfformiad ar gyfer naill ai Cyfnod Allweddol 1 neu 2 fydd yn gymwys ar eu cyfer hwy. Caiff y bandiau ar gyfer yr ysgolion hynny eu cyfrif drwy gymharu'r wybodaeth o'r Cam Allweddol perthnasol â pherfformiad yr holl ysgolion cynradd eraill yn unol â'r mesurau hynny.    

 Bydd y mesurau perfformiad yn seiliedig ar asesiadau'r athrawon yng Nghyfnodau Allweddol 1 a 2\. Rwy'n ymwybodol iawn fod yna bryderon o ran cysondeb yr asesiadau hyn a'r prosesau cymedroli sy'n gysylltiedig â hwy. Dros y 2 i 3 blynedd nesaf byddwn yn adolygu'r asesiadau ac yn cyflwyno profion darllen a rhifedd newydd sy'n fwy cadarn. Tan hynny, byddwn yn defnyddio asesiadau'r athrawon yn sail ar gyfer cyfrif y bandiau gan eu bod yn ddigon cadarn i gynnig llawer o wybodaeth i ni. Byddai aros am ddwy flynedd i gael gwybodaeth well yn esgeulus oherwydd y gallwn fynd ati ddefnyddio'r wybodaeth sydd ar gael gennym nawr i wella addysg ein plant. Am y rhesymau hynny, bandiau interim fydd y bandiau ar gyfer ysgolion cynradd am y ddwy flynedd gyntaf.  

 Bydd swyddogion yn gweithio'n agos gyda'r rhanddeiliaid allweddol, gan gynnwys awdurdodau lleol, consortia, athrawon, undebau athrawon, llywodraethwyr a rhieni yn gynnar yn y flwyddyn newydd i ddatblygu'r model ar gyfer bandio ysgolion cynradd. Bydd yr ysgolion yn derbyn eu bandiau dros dro cyn y Pasg. Byddwn wedyn yn darparu'r bandiau terfynol yn ystod tymor yr Haf.    

 Unwaith eto, rwy'n pwysleisio NAD proses ar gyfer labeli ysgolion, enwi a chodi cywilydd na chreu tabl cynghrair a allai achosi rhwyg rhwng ysgolion yw'r system ar gyfer bandio ysgolion. Diben bandio yw grwpio ysgolion ar sail gwahanol ffactorau er mwyn pennu blaenoriaethau ar gyfer y mathau gwahanol o gymorth a phennu’r rhai y gall y sector ddysgu ohonynt.  








Translation:


 
Next week I shall be publishing the final bands for secondary schools. I now want to set out my approach to banding primary schools.


It is important that we consider the whole passage of children through the education system and ensure that we have quality provision at an early age which remains consistently high for all pupils until they leave education.  That is why we have to band primary schools as well as secondary schools. The same principles apply. We need to look objectively at the quality of provision in each school and identify leading performance from which we can learn as well as look at whether local authorities and consortia need to provide additional support to those schools which are underperforming.


In developing banding for primary schools, I therefore want to put in place an approach which is objective, as consistent as possible with the approach for secondary schools and which focuses on my priorities of improving literacy, numeracy and reducing the impact of deprivation on educational outcomes.


There are greater challenges in developing an objective model for primary schools compared to secondary schools. The greatest of these is the large number of schools which have a small number of pupils.


When schools are small there will be very few pupils, or even sometimes no pupils, who contribute to the performance measures which are used in the calculation of banding. This means that a small school’s performance measures will fluctuate markedly from year to year, and this could be as extreme as 100% or 0% in any year, depending on the capability of 1 or a handful of pupils.  


For this reason I shall be excluding the smallest schools from banding. It is simply not possible to produce a statistically robust and objective measure for schools this small. Initially we look at developing an approach of excluding schools who have fewer than ten pupils contributing to the performance measures used in the banding. This represents around 30% of schools.


Most local authorities will already have an approach for deciding the level of support which they provide to their primary schools. I will expect consortia to draw together the approaches in the local authorities in their area and use the banding information for the larger schools alongside the approaches for the smaller schools. To help consortia, we shall provide a profile based on the performance measures used for banding for all primary schools – including those who are too small to have a band calculated for them.  

We will also need to look at using 3\-year averages to ensure that we are not using overly fluctuating figures to calculate the banding.


I am also very aware that the band for primary schools with resource bases for children with special educational needs may be lower than if they did not have such a base. This is far more of a significant issue in the primary sector than the secondary sector as the number of pupils in resource bases will generally be a much higher proportion of the total number of pupils.


I want to ensure that this is recognised and that is why we shall ensure that primary schools with resource bases will be denoted as such when we publish the bands of primary schools. Officials in the Welsh Government are currently working with local authorities to identify which schools have resource bases.


Currently we have around 150 schools which are either only infant or junior schools. Only the performance measures for either Key Stage 1 or 2 will therefore apply to them. The band for those schools will therefore be calculated by comparing the information from the relevant Key Stage with all other primary schools’ performance on those measures.   


The performance measures will be based on teacher assessments at Key Stage 1 and 2\. I know there are concerns over the consistency of these assessments and the associated moderation processes. Over the next 2 to 3 years we shall be reviewing assessments and introducing new reading and numeracy tests which will be more robust. Until that time, we will use the teacher assessments as the basis for the calculation of bands as it is sufficiently robust to give us a lot of information. To wait for two years for better information will be negligent of us when we could be using this information now to improve the education of our children. We shall be classing the bands produced for primary schools in the first two years as interim for these reasons. 


Officials will be working closely with key stakeholders, including local authorities, consortia, teachers, teaching unions, governors and parents early in the New Year to develop the model for primary banding. Schools will be provided with a provisional band before Easter. We shall then provide the final band in the Summer Term.   


I will reiterate that banding is NOT about labelling schools, naming and shaming or creating a divisive league table. It is about grouping our schools according to a range of factors to establish priorities for differentiated support and identifying those from whom the sector can learn.