Translate the text from English to Welsh.



 
In December 2018, we published the summary of responses to the consultation setting out our proposals for the restructuring of the delivery and funding of community based adult learning in Wales.  We had a good response to the consultation, and it was clear that adult learning is incredibly important to a number of people.  It was also clear how complex and diverse the sector is.


I have taken the time over the last few months to consider all of the responses to the consultation, and think about how it fits with my broader ambitions for education in Wales.  This statement sets out the Welsh Government’s formal response to the consultation and our next steps. 


Linked to this activity, and as stated in the Progressive Agreement between myself and the First Minister in December, we have committed to exploring how we could deliver a new Welsh right to lifelong learning.   I want everyone in Wales to have access and opportunity to learn throughout their lives. Community based adult learning is a part of this ambition.


The community based sector already does so much to be proud of. You only need to look at the Inspire Awards to see the impact of the work this sector does. It delivers across a wide range of subject and levels.  Learners can take courses in schools, in community centres, in FE Colleges, at Universities or at home. It is a sector that responds to the needs of learners and delivers provision in venues where learners, many of whom are the most vulnerable adults in our society, can feel safe and secure.


But the provision is not consistent, and it is not equitable across Wales.  The reality is that our adult learners currently face a postcode lottery whereby the provision they have available to them depends a great deal on where they live.


This is not acceptable.  In order to aid the development of a right to lifelong learning, I must first ensure that those systems that are already in place enable learners, wherever they are, to have equal access to our community based adult learning provision.


After considering all of the options available to me, I have decided that the most effective way of achieving equity is through a central, national body which has a strategic overview of community based adult learning across Wales, and can ensure a consistent and equitable offer for all. But this is not something that can be done overnight.  Therefore I am asking my officials to take community based adult learning forward in two important stages.


Stage one will focus on the planning and funding of existent community based adult learning provision across Wales.   We will: 


* Introduce a revised funding model that ensures an equitable distribution of funds across Wales – taking into account population density, and economic and educational disadvantage.
* Improve the planning of provision to bring it into line with wider FE planning, with a focus on the adult learning priorities of essential skills provision.
* Restructure existing community based adult learning partnerships, to align them with the Regional Skills Partnerships. This will provide a more robust focus on the economic and social demands of the country, feeding into the work of other providers in Further and Higher Education.


These actions will help us to address the immediate problems of equity of funding and provision, and also provide a stronger foundation on which to develop a national strategic body.


Stage two will focus on developing a National Strategic body for community based adult learning in Wales.  We will:


* Learn from current national organisations, including the National Centre for Learning Welsh and the Coleg Cymraeg Cenedlaethol, in order to consider how the National body will work.
* Undertake a feasibility study to determine whether an existing provider would be suitable for taking on this future role.
* Work with the sector to develop the remit for the National body ensuring it supports existing provision, builds on good practice and develops a strategic overview that encourages and strengthen the opportunities available for adult learners across Wales.


In time, the Commission for Tertiary Education and Research (CTER) will take responsibility for adult learning.  Once a National Body for adult learning is established, it will be funded, monitored, and quality assured by the CTER in accordance with the proposals for all other FEIs.  


I know that this will begin a period of upheaval, but I am confident that the changes I am introducing will ensure that we have a community based adult learning sector that is ready and willing to face the 21st Century head on and provide our people with the right to lifelong learning they deserve.







Translation:


 
Ym mis Rhagfyr 2018, cyhoeddwyd crynodeb o ymatebion i’r ymgynghoriad yn amlinellu ein cynigion ar gyfer ad\-drefnu trefniadau darparu ac ariannu dysgu oedolion yn y gymuned yng Nghymru. Cawsom ymateb da i’r ymgynghoriad, ac roedd hi’n glir bod dysgu oedolion yn hynod bwysig i nifer o bobl. Roedd hi’n glir hefyd pa mor gymhleth ac amrywiol yw’r sector.


Rwyf wedi neilltuo amser dros y misoedd diwethaf i ystyried pob un o’r ymatebion i’r ymgynghoriad ac i feddwl sut y mae’n cyd\-fynd â’m huchelgeisiau ehangach ar gyfer addysg yng Nghymru. Mae’r datganiad hwn yn amlinellu ymateb ffurfiol Llywodraeth Cymru i’r ymgynghoriad a’n camau nesaf. 


Yn gysylltiedig â’r gweithgarwch hwn, ac fel y nodwyd yn y Cytundeb Blaengar rhwng y Prif Weinidog a minnau ym mis Rhagfyr, rydym wedi ymrwymo i archwilio sut y gallem gyflwyno hawl newydd i ddysgu gydol oes yng Nghymru. Rwyf eisiau i bawb yng Nghymru gael cyfle i ddysgu gydol eu bywydau. Mae dysgu oedolion yn y gymuned yn rhan o’r uchelgais hwn.


Mae’r sector gymunedol eisoes yn gwneud llawer y gallwn ni fod yn falch ohono. Does dim ond angen i chi edrych ar y Gwobrau Ysbrydoli i weld effaith y gwaith mae’r sector hwn yn ei wneud. Mae’n cyflawni ar draws amrywiaeth eang o bynciau a lefelau. Gall dysgwyr ddilyn cyrsiau mewn ysgolion, mewn canolfannau cymunedol, mewn Colegau AB, mewn Prifysgolion neu gartref. Mae’n sector sy’n ymateb i anghenion dysgwyr ac yn darparu mewn lleoliadau lle gall dysgwyr, gyda llawer ohonynt ymhlith yr oedolion mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas, deimlo’n ddiogel.


Ond nid yw’r ddarpariaeth yn gyson, ac nid yw’n deg ledled Cymru. Y gwir yw bod ein dysgwyr yn wynebu loteri cod post ar hyn o bryd lle mae’r ddarpariaeth sydd ar gael iddynt yn dibynnu ar ble maen nhw’n byw.


Mae hyn yn annerbyniol. Er mwyn cynorthwyo datblygiad hawl i ddysgu gydol oes, rhaid i mi gychwyn trwy sicrhau bod y systemau hynny sydd eisoes ar waith yn galluogi dysgwyr, ble bynnag y maent, i gael mynediad cyfartal at ein darpariaeth dysgu oedolion yn y gymuned.


Ar ôl ystyried yr holl opsiynau sydd ar gael i mi, rwyf wedi penderfynu mai’r ffordd fwyaf effeithiol o sicrhau tegwch yw trwy gorff cenedlaethol canolog sydd â throsolwg strategol dros ddysgu oedolion yn y gymuned ledled Cymru ac sy’n gallu sicrhau cynnig cyson a theg i bawb. Ond nid yw hyn yn rhywbeth y gellir ei wneud dros nos. Felly, rwy’n gofyn i’m swyddogion ddatblygu dysgu oedolion yn y gymuned mewn dau gam pwysig.


Bydd cam un yn canolbwyntio ar gynllunio ac ariannu darpariaeth dysgu oedolion yn y gymuned ledled Cymru. Byddwn yn: 


* Cyflwyno model ariannu diwygiedig sy’n sicrhau bod cyllid yn cael ei ddosbarthu’n deg ledled Cymru – gan ystyried dwysedd poblogaeth ac anfantais economaidd ac addysgol.
* Gwella’r gwaith o gynllunio darpariaeth i sicrhau bod y ddarpariaeth yn cyd\-fynd â chynlluniau AB ehangach, gyda ffocws ar flaenoriaethau dysgu oedolion mewn perthynas â darpariaeth sgiliau hanfodol.
* Ad\-drefnu partneriaethau dysgu oedolion yn y gymuned i sicrhau eu bod yn cyfateb i Bartneriaethau Sgiliau Rhanbarthol. Bydd hyn yn darparu ffocws mwy cadarn ar ofynion economaidd a chymdeithasol y wlad, gan gyfrannu at waith darparwyr eraill mewn Addysg Bellach ac Uwch.


Bydd y camau gweithredu hyn yn ein helpu ni i fynd i’r afael â phroblemau’n ymwneud â thegwch o ran cyllid a darpariaeth ac yn darparu sail gryfach ar gyfer datblygu corff strategol cenedlaethol.


Bydd cam dau yn canolbwyntio ar ddatblygu Corff Strategol Cenedlaethol ar gyfer dysgu oedolion yn y gymuned yng Nghymru. Byddwn yn:


* Dysgu gan sefydliadau cenedlaethol presennol, gan gynnwys y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol a’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, er mwyn ystyried sut y bydd y Corff Cenedlaethol yn gweithio.
* Cynnal astudiaeth ddichonoldeb i bennu a fyddai darparwr presennol yn addas i gyflawni’r rôl hon yn y dyfodol.
* Gweithio gyda’r sector i ddatblygu’r cylch gwaith ar gyfer y Corff Cenedlaethol, gan sicrhau ei fod yn cefnogi’r ddarpariaeth bresennol, yn adeiladu ar arfer da ac yn datblygu trosolwg strategol sy’n annog a chryfhau’r cyfleoedd sydd ar gael i ddysgwyr ledled Cymru.


Ymhen amser, bydd y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil (CTER) yn ysgwyddo cyfrifoldeb dros ddysgu oedolion. Unwaith i Gorff Cenedlaethol ar gyfer dysgu oedolion gael ei sefydlu, bydd yn cael ei ariannu a’i fonitro, a bydd y CTER yn sicrhau ei ansawdd yn unol â’r cynigion ar gyfer pob SAB arall.  


Rwy’n gwybod y bydd hyn yn cychwyn cyfnod cythryblus, ond rwy’n ffyddiog y bydd y newidiadau rwy’n eu cyflwyno’n sicrhau bod gennym ni sector dysgu oedolion yn y gymuned sy’n barod i wynebu’r unfed ganrif ar hugain yn hyderus a darparu’r hawl i ddysgu gydol oes y mae ein pobl yn ei haeddu.