Translate the text from Welsh to English.



 
Ers i mi gael fy mhenodi’n Weinidog dros Faterion Gwledig yn 2007, rwyf wedi ymrwymo i fynd ati i ddileu TB gwartheg o Gymru.  

Yn ystod y tair blynedd ddiwethaf, llwyddwyd i weddnewid y ffordd y mae TB gwartheg yn cael ei reoli yng Nghymru, a hoffwn ddiolch i bawb, yn enwedig ffermwyr gwartheg, milfeddygon, priswyr a’r gwasanaeth Iechyd Anifeiliaid yng Nghymru, sydd wedi cydweithio â ni yn ystod y cyfnod hwn.  
   
Rydym yn gweithredu’n eang, a dyma rai o’r camau sy’n cael eu cymryd:

* Gwell gwyliadwriaeth – gan gynnwys llai o esemptio o’r drefn Profi Cyn Symud, a chynnal profion blynyddol ledled Cymru.
* Gwell mesurau i reoli clefydau mewn gwartheg – gwneud y profion yn fwy sensitif, er enghraifft, wrth ddelio ac achosion lle mae canlyniadau’r profion yn amhendant, a defnyddio mwy ar y prawf gwaed gama interfferon.
* Cysylltu iawndal ag arferion da – er mwyn annog ymddygiad priodol wrth ffermio a sicrhau iawndal priodol.
* Camau gorfodi – cymryd camau llym i orfodi polisi TB, gan gynnal profion gorfodol, ac erlyn, lle bo angen.
* Gweithredu ar sail ranbarthol – gan gynnwys cyflwyno tri Bwrdd Rhanbarthol Dileu TB sydd wrthi’n datblygu mentrau priodol ar TB ar gyfer eu rhanbarthau.

Diben y rhan fwyaf o’r mesurau sydd wedi’u rhoi ar waith hyd yma yw lleihau’r risg o drosglwyddo TB rhwng gwartheg. Disgwylir i’r mesurau hyn gael effaith yn hyn o beth, ond mae’n rhy gynnar i ni fedru dweud mai’r mesurau hyn sydd i gyfrif am y gwelliannau a welwyd yn ddiweddar yn nifer yr achosion o TB. Mae angen i mi fod yn wyliadwrus hefyd oherwydd y patrwm cylchol a welwyd yn y gorffennol i’r newid yn nifer yr achosion o TB.

Heb unrhyw gamau i fynd i’r afael â’r prif ffynonellau heintio eraill, ni ddisgwylir i’r polisïau presennol arwain at ostyngiad cyson a fyddai’n golygu, yn y pen draw, y byddai TB gwartheg yn cael ei ddileu o ardaloedd o Gymru lle mae TB gwartheg yn endemig. Rwyf wedi dadlau bob amser bod angen gweithredu’n eang er mwyn dileu TB gwartheg, felly, rwyf yn falch heddiw o gael cyhoeddi dwy elfen arall –Gorchymyn Moch Daear (Ardal Reoli) (Cymru) 2011 a Gorchymyn Twbercwlosis (Cymru) 2011\.

Ar ôl rhoi ystyriaeth lawn i’r dystiolaeth a gyflwynwyd i mi, ac ar ôl ystyried yr ymatebion i’r ymgynghori hefyd, rwyf wedi penderfynu y byddai’n briodol i mi wneud y Gorchymyn Moch Daear (Ardal Reoli) (Cymru) 2011 o dan adran 21 o Ddeddf Iechyd Anifeiliaid 1981 er mwyn awdurdodi difa moch daear yn yr Ardal Triniaeth Ddwys (ardal lle mae TB gwartheg yn endemig ac sy’n cynnwys rhannau o Sir Benfro, Sir Caerfyrddin a Ceredigion).

Caiff y Gorchymyn ei osod heddiw gyda’r bwriad y bydd yn dod i rym ar 31 Mawrth 2011\.   
   
Bydd y Gorchymyn hwn yn galluogi’r llywodraeth i fynd ati i ddifa moch daear mewn modd a reolir yn yr Ardal Triniaeth Ddwys. Nid dyma’r unig gam a fydd yn cael ei gymryd – bydd y mesurau ychwanegol i reoli gwartheg a’r gwell mesurau bioddiogelwch sydd wedi bod yn eu lle er mis Mai 2010 yn parhau hefyd.

Gwn y bydd y penderfyniad hwn yn peri pryder gwirioneddol i rai, ond mae’n benderfyniad a wnaed ar ôl i mi roi ystyriaeth lawn i’r mater, gan gynnwys yr holl dystiolaeth wyddonol sydd ar gael, ac ar ôl i mi fynd ati’n ofalus i ystyried yr ymatebion i’r ymgynghoriad cyhoeddus. 

Hoffwn bwysleisio bod moch daear yn parhau i fod yn rhywogaeth a warchodir yng Nghymru a bod y gwaharddiadau yn y Ddeddf Gwarchod Moch Dear 1992 yn parhau i fod mewn grym. Ni fyddwn yn caniatáu unrhyw weithredu anghyfreithlon.  
Elfen arall ar y camau gweithredu cynhwysfawr hyn yw delio’n effeithiol â’r risgiau sy’n gysylltiedig â TB mewn anifeiliaid heblaw am wartheg. Mae Gorchymyn Twbercwlosis (Cymru) 2011 yn golygu bod y trefniadau ar gyfer atal a rheoli achosion o TB mewn camelidau, geifr a cheirw yn debyg i’r trefniadau sydd yn eu lle eisoes ar gyfer gwartheg. Bydd y gorchymyn yn cyflwyno mesurau rheoli i helpu i atal y clefyd rhag lledaenu ac yn darparu ar gyfer iawndal pan fo’r anifeiliaid hyn yn cael eu lladd am fod TB gwartheg arnynt. Dyma rai o nodweddion allweddol y gorchymyn:

* iawndal statudol am anifeiliaid y mae’n rhaid eu symud am eu bod wedi adweithio i’r prawf TB;
* cysylltiad rhwng cyfrifoldebau ceidwaid anifeiliaid ac iawndal er mwyn annog ceidwaid i weithredu mewn modd cadarnhaol i warchod eu hanifeiliaid rhag TB gwartheg;
* gofyniad i geidwaid gadw cofnodion am symudiadau eu hanifeiliaid ac i ddangos y cofnod hwnnw pan ofynnir iddynt wneud hynny.

Mae Cynllun y DU i Ddileu TB yn nodi’r angen i fynd i’r afael â’r holl brif ffynonellau heintio. Rwyf yn falch o weld bod y dull hwn o weithredu ac, yn benodol, yr elfen o’r cynllun hwn sy’n ymwneud â Chymru, wedi cael sêl bendith y Comisiwn Ewropeaidd, pan gafodd y Cynllun Dileu Twbercwlosis (TB) ar gyfer 2011 ei gymeradwyo ym mis Rhagfyr 2010\. Mae’n bwysig nodi bod hyn yn golygu bod Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon yn cael cyfraniad ariannol o 23 miliwn Ewro.

Mae’n rhaid i ni barhau i weithredu’n eang er mwyn dileu TB gwartheg o Gymru. Yn fy marn i, mae’r cyhoeddiad hwn heddiw am yr Ardal Triniaeth Ddwys ac ar reoli anifeiliaid heblaw am wartheg, ynghyd a gwelliannau a wnaethpwyd dros y 3 blynedd diwethaf, yn sylfaen gadarn ar gyfer cyrraedd y nod hirdymor o gael gwared ar TB o Gymru.







Translation:


 
Since becoming Minister for Rural Affairs in 2007 I have committed to pursue the eradication of bovine TB from Wales.


Over the past three years the management of bovine TB in Wales has been transformed and I would like to thank everyone especially, cattle farmers, vets, valuers and Animal Health in Wales who have worked with us over this period.


Our approach is comprehensive and includes:


* Improved surveillance – including reduced Pre Movement Testing exemptions and annual testing across Wales.
* Improved cattle disease controls – increased sensitivity of testing regimes, for example in dealing with inconclusive test results and greater use of the gamma interferon blood test.
* Linking compensation to good practice \- to encourage appropriate farming behaviour and appropriate compensation payments.
* Enforcement \- rigid enforcement of TB policy with compulsory testing and prosecutions where necessary.
* Regional Approach – Including the introduction of three Regional TB Eradication Delivery Boards who are developing appropriate TB initiatives for their region.


The majority of measures implemented so far have been designed to reduce the risk of transmission of bovine TB between cattle.  They are designed to have an effect, but it is too early to say that these measures are the cause of the recent improvements in TB figures. I am also cautious as the incidence of bovine TB has changed on a cyclical pattern in the past.


Current policies alone are not expected to produce a sustained reduction that would ultimately lead to the eradication of bovine TB in areas of Wales endemic with bovine TB, whilst other main sources of infection remain unchecked. I have always maintained the need for a comprehensive approach to the eradication of bovine TB. Today’s announcement on the introduction of the Badger (Control Area) (Wales) Order 2011 and the Tuberculosis (Wales) Order 2011 are important elements of that approach.


After full consideration of the evidence presented to me, including consideration of the responses to the Consultation on Badger Control in the Intensive Action Area (IAA), I have reached the decision to make the Badger (Control Area) (Wales) Order 2011 under section 21 of the Animal Health Act 1981, authorising the destruction of badgers within the IAA (an area of Wales where bovine TB is endemic which includes parts of Pembrokeshire, Carmarthenshire and Ceredigion).


The Order will be laid before the National Assembly today with the intention of it coming into force on the 31 March 2011\.  

   

This Order will enable a government managed cull of badgers specifically in the Intensive Action Area. This will not be carried out in isolation but alongside the continued additional cattle controls and improved biosecurity measures that have been in place since May 2010\.


I am aware that this decision will cause some people genuine concern, but it is a decision that I have taken based on full consideration of the matter, including the substantial scientific evidence available and after careful consideration of the responses to the public consultation.


I would emphasise that the badger remains a protected species in Wales and the prohibitions in the Protection of Badgers Act 1992 remain much in place.  Any potentially illegal action will be reported to the relevant authority.


Another component of the comprehensive approach is dealing effectively with the risks associated with bovine TB in non\-bovines. The Tuberculosis (Wales) Order 2011 puts the prevention and management of incidents of bovine TB in camelids, goats and deer on a similar footing to the arrangements already in place for cattle. It will introduce controls to help prevent the spread of disease and will provide for compensation when these animals are slaughtered due to bovine TB.  Key features include:


* statutory compensation for animals removed as TB reactors;
* a link between the responsibilities of animal keepers and compensation in order to encourage positive action by keepers to protect their animals from bovine TB;
* a requirement that keepers keep a record of the movement of their animals and produce that record if required.


The need to deal with all main sources of infection is set out in the UK TB Eradication Plan.  I am please to see that this approach and specifically the Welsh element of this plan has received the endorsement of the European Commission, with the approval of the 2011 Bovine Tuberculosis (TB) Eradication in December 2010\. Importantly this brings with it a financial contribution of 23 million Euros between Wales, England and Northern Ireland.


We must continue to pursue a comprehensive approach towards the eradication of bovine TB from Wales. I believe that today’s announcement on the IAA and management of TB in non\-bovines together with the progress made over the last 3 years provides a solid foundation to achieve the long term goal of Wales being free of bovine TB.