Translate the text from English to Welsh.



 
I want to take the opportunity to update Members on how Wales is planning to benefit from the development of new technologies in Covid\-19 testing.


New technologies may make it possible to test at far greater scale, frequency and speed. These developments potentially provide added armoury for our response to the pandemic and build on our existing PCR testing system.


New testing technologies could potentially:


* enable population surveillance;
* enable more active case finding;
* reduce turnaround times enabling contact tracing to commence at pace to isolate contacts faster; and
* utilise more regular testing as a means of enabling greater normality to life while preventing transmission.


We need to utilise the best of what these new technologies can offer, in ways which are trusted, safe and help achieve our overarching aims to save lives and livelihoods.


Together with the other Devolved Governments we are working with UK Government on the new technology developments as part of the mass testing programme. Wales will be allocated a population share of the new technologies available under the programme.  I want to ensure that we pilot and deploy new technology that will add value and provide greatest benefits.


In considering the appropriate use for Wales one of the most important metrics for new technologies are sensitivity and specificity. Sensitivity is the chance that the test gives a false negative; specificity the chance of a false positive. Other considerations in planning deployment are the validation processes and understanding end to end system impact.


The mass testing programme includes a number of lab developments. LAMP technology amplifies RNA and allows detection of the virus, usually more swiftly and more portably than PCR, albeit not quite as accurately. In addition more rapid testing with point of care and lateral flow devices are possible.


One of the lab developments within the UK\-wide programme provides a fully staffed and operational semi\-permanent laboratory within a container that can process up to 10,000 tests per day. Wales has one for the first phase roll\-out and this will be located at the Deeside Regional Test Site with a planned soft launch, subject to successful completion of the validation process, in early December.


Point of Care (POC) devices utilise technology in a small (shoe box size) machine that can be processed quickly and close to the patient. We are working with other Governments in the UK on the validation of point of care devices that can potentially be deployed in Wales.


Lateral flow devices (LFDs) normally involve a nasal and/or throat swab or saliva sample and results are read in a similar way to home pregnancy tests. Sensitivity is less than PCR but they can be effective in identifying individuals who are infectious. While less accurate than PCR, they offer point of care results in a less than an hour raising the opportunity to run regular mass testing and surveillance with specific groups with swift results. Provided these tests can be brought forward successfully, I have asked officials to work with the social care sector to consider ways in which tests could be deployed to advance the current pilots on mobile health and social care professionals who travel between people’s homes and support visits by family and friends in the care home sector.


A number of pilots utilising the new technology are currently under development or due to be rolled out, utilising LFDs, under the UK programme. I have asked officials to plan at pace opportunities to have pilots in Wales that allow us to test LFDs, the high level characteristics of the delivery models and the management of positive cases within each setting. The pilots will also enable us to examine the practicalities of throughput, test engagement, communications, supply and logistics, gauge user experience and importantly allow us to observe people’s positive and negative behaviours associated with regular screening.


There is a great deal of work to do to ensure that we can exploit the benefits of these technologies and minimise any potential adverse effects.  I will keep Senedd Members updated with progress.







Translation:


 
Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau ynglŷn â sut mae Cymru yn bwriadu elwa ar y broses o ddatblygu technolegau newydd ar gyfer profi am COVID\-19\.


Gallai technolegau newydd ei gwneud yn bosibl profi ar raddfa llawer uwch, yn amlach ac yn gyflymach. Mae’r datblygiadau hyn o bosibl yn cynnig arfau ychwanegol inni yn ein hymateb i’r pandemig ac yn adeiladu ar ein system brofi PCR presennol.


Gallai technolegau profi newydd:


* ein galluogi i gadw gwyliadwriaeth ar iechyd y boblogaeth
* ein galluogi i fod yn fwy gweithredol wrth ddod o hyd i achosion
* lleihau amseroedd dychwelyd canlyniadau, gan ganiatáu i’r broses olrhain cysylltiadau ddechrau’n ddi\-oed er mwyn sicrhau bod cysylltiadau’n cael eu hynysu’n gynt
* defnyddio profion mwy rheolaidd fel ffordd o sicrhau bywyd mwy normal tra'n atal trosglwyddiad yr haint.


Mae angen inni fanteisio i’r eithaf ar yr hyn y gall y technolegau newydd hyn ei gynnig, mewn ffyrdd sicr a diogel sy’n helpu i gyflawni ein nodau cyffredinol o achub bywydau a bywoliaethau.


Ynghyd â’r Llywodraethau Datganoledig eraill, rydym yn gweithio gyda Llywodraeth y DU ar ddatblygu’r technolegau newydd fel rhan o’r rhaglen profi torfol. Bydd Cymru yn cael canran a’r sail boblogaeth o’r technolegau newydd a fydd ar gael o dan y rhaglen. Rwyf eisiau sicrhau ein bod yn cynnal peilot ac yn defnyddio technoleg newydd a fydd yn ychwanegu gwerth ac yn cynnig y manteision mwyaf.


Wrth ystyried y defnydd priodol i Gymru, rhai o’r metrigau pwysig ar gyfer technolegau newydd yw sensitifrwydd a phenodolrwydd. Ystyr sensitifrwydd yw’r siawns y bydd y prawf yn rhoi canlyniad negatif anghywir ac ystyr penodolrwydd yw’r siawns y bydd yn rhoi canlyniad positif anghywir. Pethau eraill i’w hystyried wrth gynllunio i ddefnyddio’r technolegau hyn yw’r broses ddilysu a dealltwriaeth o effaith y system o’r dechrau i’r diwedd.


Mae’r rhaglen profi torfol yn cynnwys nifer o ddatblygiadau labordy. Mae’r dechneg LAMP yn mwyhau RNA ac yn caniatáu i’r  feirws gael ei ganfod, yn gynt na’r system brofi PCR fel arfer, er nad yw mor gywir â’r system honno. Yn ogystal â hynny, mae modd cynnal profion cyflymach gan ddefnyddio dyfeisiau pwynt gofal a llif unffordd.


Mae un o’r datblygiadau labordy yn y rhaglen ar gyfer y DU gyfan yn darparu labordy gweithredol, lled\-barhaol sydd wedi’i staffio’n llawn mewn cynhwysydd sy’n gallu prosesu hyd at 10,000 o brofion bob dydd. Mae gan Gymru un o’r rhain ar gyfer y cam cyntaf yn y broses o’u cyflwyno a bydd yn cael ei lleoli yn Safle Profi Rhanbarthol Glannau Dyfrdwy. Disgwylir y bydd yn cael ei lansio’n dawel, yn amodol ar gwblhau’r broses ddilysu yn llwyddiannus, ddechrau mis Rhagfyr.


Mae dyfeisiau Pwynt Gofal yn defnyddio technoleg mewn peiriant bach (maint bocs esgidiau) sy’n gallu prosesu profion yn gyflym ac yn agos at y claf. Rydym yn gweithio gyda Llywodraethau eraill y DU i ddilysu dyfeisiau pwynt gofal y gellir eu defnyddio o bosibl yng Nghymru.


Mae dyfeisiau llif unffordd fel arfer yn golygu cymryd swab o’r trwyn a/neu’r gwddf neu sampl o boer a darllenir y canlyniadau mewn ffordd debyg i brofion beichiogrwydd cartref. Maent yn llai sensitif na’r profion PCR ond gallant fod yn effeithiol wrth nodi unigolion heintus. Er nad ydynt mor gywir â’r profion PCR, maent yn cynnig canlyniadau yn y man lle rhoddir gofal mewn llai nag awr, gan gynnig cyfle i gynnal profion gwyliadwriaeth a phrofion torfol rheolaidd ar grwpiau penodol, gyda chanlyniadau cyflym. Os gellir cyflwyno’r profion hyn yn llwyddiannus, rwyf wedi gofyn i swyddogion weithio gyda’r sector gofal cymdeithasol i ystyried ym mha ffyrdd y gellid defnyddio’r profion i ddatblygu’r cynlluniau peilot presennol ar gyfer gweithwyr gofal iechyd a gofal cymdeithasol symudol sy’n teithio rhwng cartrefi pobl ac ymweliadau cymorth gan deulu a ffrindiau yn y sector cartrefi gofal.


Mae nifer o gynlluniau peilot sy’n defnyddio’r dechnoleg newydd wrthi’n cael eu datblygu neu ar fin cael eu cyflwyno, gan ddefnyddio dyfeisiau llif unffordd, o dan raglen y DU. Rwyf wedi gofyn i swyddogion gynllunio cyfleoedd yn ddi\-oed i gynnal cynlluniau peilot yng Nghymru sy’n caniatáu inni brofi dyfeisiau llif unffordd, nodweddion lefel uchel y modelau cyflawni a’r gwaith o reoli achosion positif ym mhob lleoliad. Bydd y cynlluniau peilot hefyd yn ein galluogi i ystyried ymarferoldeb y gyfradd brosesu, ymgysylltu â phrofion, dulliau cyfathrebu, cyflenwi a logisteg, mesur profiad y defnyddiwr ac yn bwysig iawn, yn ein galluogi i arsylwi ar ymddygiad positif a negyddol pobl sy’n gysylltiedig â sgrinio rheolaidd.


Mae llawer iawn o waith i’w wneud i sicrhau y gallwn elwa ar y manteision o ddefnyddio’r technolegau hyn a lleihau unrhyw effeithiau anffafriol posibl.  Byddaf yn parhau i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau’r Senedd ynglŷn â’r cynnydd yr ydym yn ei wneud.