Translate the text from Welsh to English.



 
Ar 29 Mawrth 2022, cyhoeddais ddatganiad a oedd yn nodi cynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer diwygio ardrethi annomestig yn ystod tymor presennol y Senedd. Yn ddiweddarach, lansiais ymgynghoriad ar amrywiaeth o gynigion i wella ardrethi annomestig yng Nghymru. Cynhaliwyd yr ymgynghoriad *Diwygio Ardrethi Annomestig yng Nghymru* rhwng 21 Medi a 14 Rhagfyr 2022\.  


Gofynnodd yr ymgynghoriad am safbwyntiau ar ystod eang o welliannau i’r system ardrethi annomestig yng Nghymru. Ymhlith ein cynigion mae’r canlynol:


* **Cylchoedd ailbrisio amlach**. Mae hwn yn newid y mae llawer o randdeiliaid wedi bod yn gofyn amdano er mwyn sicrhau bod prisiadau ardrethi yn adlewyrchu amodau diweddaraf y farchnad yn fwy cywir, ynghyd â mesurau ychwanegol sydd eu hangen i gefnogi hyn.
* **Gwella llif gwybodaeth** rhwng y llywodraeth a thalwyr ardrethi, gan gymryd mantais o wasanaethau digidol.
* Darparu **deddfwriaeth mwy hyblyg** i Lywodraeth Cymru ddiwygio gostyngiadau ac eithriadau yn y dyfodol.
* **Adolygiad o ostyngiadau ac eithriadau** er mwyn sicrhau bod y trefniadau’n cyd\-fynd ag ymrwymiadau ein Rhaglen Lywodraethu a bod y cymorth sydd ar gael wedi’i dargedu yn y ffordd fwyaf effeithiol.
* Darparu mwy o gwmpas i **amrywio’r lluosydd** er mwyn helpu i alinio’r cynnydd blynyddol gyda’n blaenoriaethau o ran datblygu’n economaidd.
* Gwella’r broses o **weinyddu swyddogaethau prisio a rhestrau ardrethi** er mwyn symleiddio prosesau a lleihau’r baich ar y llywodraeth a thalwyr ardrethi.
* Rhagor o fesurau i sicrhau y gallwn fynd i’r afael ag achosion o **osgoi**.
* Ystyried dull arall, fel **treth gwerth tir leol**, er mwyn codi trethi lleol yn yr hirdymor.


Cafodd yr ymgynghoriad 73 o ymatebion, gyda safbwyntiau manwl ac ystyriol yn cael eu cyflwyno gan amrywiaeth eang o grwpiau cynrychioliadol, awdurdodau lleol a sefydliadau unigol. Yn gyffredinol, roedd safbwyntiau’n cefnogi’r rhan fwyaf o gynigion Llywodraeth Cymru. Heddiw, rydw i wedi cyhoeddi crynodeb o’r ymatebion.


Yn dilyn yr ymgynghoriad, byddwn yn datblygu eich cynigion ymhellach ar gyfer ein Bil Cyllid Llywodraeth Leol arfaethedig. Yn benodol, byddwn yn parhau’n ymrwymedig i gyflwyno prosesau ailbrisio tair blynedd a’r mesurau sydd eu hangen i’w cefnogi. Byddwn hefyd yn parhau i ddatblygu’r cynigion eraill a nodir yn yr ymgynghoriad.


Yn fwy uniongyrchol, byddaf yn cyflwyno is\-ddeddfwriaeth, a ddaw i rym o 1 Ebrill 2023 ymlaen, er mwyn egluro pa faterion na ddylai arwain at newid mewn gwerth ardrethol rhwng prosesau ailbrisio. Bydd y ddeddfwriaeth hon yn adfer y safbwynt polisi a fwriadwyd ar gyfer cwmpas apeliadau sy’n nodi newid perthnasol mewn amgylchiadau, gan sicrhau bod y gyfraith yn glir ac yn deg.


Rwy’n nodi’r sylwadau a godwyd mewn perthynas â dulliau eraill o godi trethi lleol. Bydd y safbwyntiau cychwynnol a roddwyd gan dalwyr ardrethi a rhanddeiliaid yn helpu i lywio gwaith parhaus wrth ddatblygu syniadau yn y dyfodol o ran codi refeniw mewn ffyrdd gwahanol ar gyfer gwasanaethau lleol. Byddai unrhyw newid sylweddol i drethiant lleol yn gofyn am ddatblygiad pellach y tu hwnt i dymor presennol y Senedd.


Wrth i gynigion barhau i gael eu datblygu, byddwn yn gweithio’n agos gydag Asiantaeth y Swyddfa Brisio, llywodraethau lleol a rhanddeiliaid eraill. Hoffwn ddiolch i bawb a ymatebodd am eu cyfraniadau gwerthfawr fel rhan o’r broses ymgynghori – bydd hyn yn llywio gwelliannau pellach i’r system ardrethi annomestig yng Nghymru.


Gellir dod o hyd i’r crynodeb o ymatebion drwy ddilyn y ddolen hon:


Ymgynghoriad ar ddiwygio ardrethi annomestig yng Nghymru – crynodeb o’r ymatebion







Translation:


 
On 29 March 2022, I made a statement setting out the Welsh Government’s plans for the reform of non\-domestic rates (NDR) during the current Senedd term. I later launched a consultation on a range of proposals to improve NDR in Wales. The *Reforming Non\-Domestic Rates in Wales* consultation ran from 21 September to 14 December 2022\.  


The consultation sought views on a wide range of improvements to the NDR system in Wales. Our proposals include the following.


* **More frequent revaluation cycles**, a change which many stakeholders have been calling for to ensure that rates valuations more accurately reflect up\-to\-date market conditions, along with additional measures necessary to support this.
* **Improving the flow of information** between government and ratepayers, taking advantage of digital services.
* Providing the Welsh Government with **more flexible legislation** to amend reliefs and exemptions in future years.
* A **review of reliefs and exemptions** to ensure the arrangements align with our Programme for Government commitments and the available support is targeted in the most effective way.
* Providing greater scope to **vary the multiplier** to help align annual increases with our economic development priorities.
* Improving the **administration of valuation functions and rating lists** to streamline processes and reduce the burden on government and ratepayers.
* Further measures to ensure we can continue tackling **avoidance**.
* Consideration of an alternative approach, such as a **local land value tax**, to raising local taxes over the longer\-term.


The consultation received 73 responses, with detailed and considered views put forward by a wide range of representative groups, local authorities, and individual organisations. Views were generally supportive of most of the Welsh Government’s proposals. I have today published a summary of responses.


Following the consultation, we will further develop our proposals for our planned Local Government Finance Bill. In particular, we remain committed to introducing three\-yearly revaluations and the measures required to support them. We will also continue to develop the other proposals set out in the consultation.


More immediately, I will be bringing forward secondary legislation, to come into force from 1 April 2023, to clarify which matters should not result in a change of rateable value between revaluations. This legislation will reinstate the intended policy position for the scope of appeals citing a material change of circumstances and ensure the law is clear and fair.


I note the comments raised in relation to alternative approaches to local taxes. The initial views provided by ratepayers and stakeholders will help to inform ongoing work to develop future ideas for raising revenue for local services in a different way. Any substantial change to local taxation would require further development beyond the current Senedd term.


As proposals continue to be developed, we will work closely with the Valuation Office Agency, local government and other stakeholders. I thank all respondents for their valuable contributions as part of the consultation process – this will inform further improvements to the NDR system in Wales.


The summary of responses can be found at the following link:


Consultation on the reform of non\-domestic rates in Wales – summary of responses