Translate the text from Welsh to English.



 
O dan y bartneriaeth newydd bydd Cadw yn ymuno â Chyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu, Gwasanaeth Erlyn y Goron a Historic England fel rhan o ARCH: Cynghrair i Leihau Troseddau yn erbyn Treftadaeth.  Mae’r fenter ar y cyd yn mynd i’r afael â throseddau yn systematig a’u lleihau megis lladrad pensaernïol, gan gynnwys dwyn metel a charreg, difrod troseddol ac yn benodol fandaliaeth, graffiti a thanau bwriadol, defnyddio datgelyddion metel yn anghyfreithlon ac ymddygiadau gwrthgymdeithasol fel niwsans cerbydau a dympio gwastraff.


Heddiw, mae’r Dirprwy Weinidog wedi llofnodi memorandwm cyd\-ddealltwriaeth gyda’r partneriaid sy’n rhan o’r fenter.


Mae datblygiadau diweddar wedi cynnwys:


* sefydlu Swyddogion Cyswllt Troseddau Treftadaeth penodol mewn heddluoedd ledled Cymru a Lloegr.
* cyhoeddi canllawiau dedfrydu diwygiedig fel y gall Llysoedd gydnabod effaith waethygol troseddau ar asedau treftadaeth ac eiddo diwylliannol.
* gwella prosesau casglu data a gwybodaeth, drwy sefydlu rôl Dadansoddwr Gwybodaeth Treftadaeth ac Eiddo Diwylliannol penodol.
* lansio llawer o gynlluniau Heritage Watch, sy’n rheoli’r angerdd am dreftadaeth mewn cymunedau, awdurdodau lleol a pharciau cenedlaethol.


Dywedodd Dirprwy Weinidog y Celfyddydau a Chwaraeon, Dawn Bowden:



> “Mae’r frwydr yn erbyn troseddau treftadaeth yn gofyn am gydweithio cryf rhwng yr heddluoedd yng Nghymru, Gwasanaeth Erlyn y Goron a Cadw.
> 
> 
> “Rydym yn cymryd troseddau treftadaeth o ddifrif yng Nghymru. Mae ein hamgylchedd hanesyddol a’n treftadaeth ddiwylliannol yn werthfawr ac yn ddigymar – rydym yn eu diogelu er budd pobl heddiw ac er lles ein cenedlaethau i’r dyfodol. Rwy’n croesawu ymestyn y fenter gydweithredol bwysig hon i Gymru, ac rwy’n edrych ymlaen at yr effaith gadarnhaol y bydd yn ei chael yma.”


Dywedodd Duncan Wilson, Prif Weithredwr Historic England:



> “Rydyn ni’n croesawu ein cydweithwyr o Cadw fel llofnodwyr y memorandwm. Ers llofnodi’r memorandwm gwreiddiol, mae cynnydd sylweddol wedi’i gyflawni i atal troseddau ac ymddygiadau gwrthgymdeithasol sy’n effeithio ar yr amgylchedd hanesyddol ac i ymchwilio iddynt.
> 
> 
> “Mae’r cynnydd hwn wedi bod yn bosibl drwy ddatblygu partneriaeth gadarn, ymroddedig ac effeithiol rhwng Historic England, Cyngor Cenedlaethol Penaethiaid yr Heddlu, Gwasanaeth Erlyn y Goron a’r miloedd o bobl sy’n berchen ar ein hadeiladau hanesyddol a’n safleoedd archeolegol ac sy’n gofalu amdanynt.
> 
> 
> “Mae troseddau treftadaeth yn dwyn o’n hanes ar y cyd ac mae’r digwyddiad heddiw yn nodi’r cam nesaf yn ein hymrwymiad i fynd i’r afael â’r broblem, lle bynnag y mae’n digwydd.”


Dywedodd Paul Stimson, dirprwy Brif Erlynydd y Goron, arweinydd CPS ar faterion treftadaeth a throseddau bywyd gwyllt:



> "Rwy'n croesawu unrhyw gyfle i weithio'n agos gyda'n partneriaid, ac mae'r memorandwm hwn yn enghraifft berffaith wrth i ni ei ymestyn i Gymru. Mae dyletswydd arnom i amddiffyn ein safleoedd treftadaeth a bydd y CPS yn chwarae ei ran. Pan fydd trosedd yn erbyn ased treftadaeth wedi'i chyflawni, ni fyddwn yn oedi cyn erlyn pryd bynnag y bydd ein prawf cyfreithiol yn cael ei fodloni."
> 
> 
> Dywedodd y Prif Gwnstabl Cynorthwyol Rachel Nolan, arweinydd Portffolio Troseddau Treftadaeth Cyngor Cenedlaethol yr Heddlu (NPCC): "Mae hyn yn dod â rhai o'r sefydliadau allweddol yn agosach at ei gilydd yn y frwydr ar y cyd yn erbyn Troseddau Treftadaeth. Mae'n ein cynorthwyo i warchod ein hamgylchedd hanesyddol ac i ddilyn troseddwyr sy'n ymwneud â dwyn neu ddifrodi asedau treftadaeth.”


Mae deddfwriaeth newydd, Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru), yn ei gamau olaf drwy’r Senedd. Pan ddaw’n gyfraith, bydd y ddeddfwriaeth gydgrynhoi hon yn disodli’r Deddfau presennol er mwyn diogelu henebion, adeiladau rhestredig ac ardaloedd cadwraeth yng Nghymru. Bydd yn darparu ailddatganiad hygyrch, cwbl ddwyieithog, newydd o’r deddfau presennol, a fydd yn eu gwneud yn haws eu deall a’u defnyddio er mwyn diogelu amgylchedd hanesyddol Cymru yn well.


Yn y cyfamser, bydd Heddluoedd Cymru yn mynd ar drywydd y dull cyson o blismona troseddau treftadaeth a ddangoswyd drwy lansiad Ymgyrch Dreftadaeth Cymru y llynedd. Mae hyn yn anelu at fwy o gysondeb ledled Cymru, yn enwedig o ran adrodd am droseddau, meithrin gwybodaeth a chodi ymwybyddiaeth y cyhoedd. Mae Cadw yn cefnogi’r fenter hon drwy roi hyfforddiant a chymorth arbenigol i swyddogion sy’n ymchwilio i achosion troseddau treftadaeth.







Translation:


 
The new partnership will see Cadw join with the National Police Chiefs’ Council, Crown Prosecution Service and Historic England as part of ARCH: Alliance to Reduce Crime against Heritage. The joint initiative is set to systematically tackle and reduce offences such as architectural theft, including the theft of metal and stone, criminal damage in particular vandalism, graffiti and arson, unlawful metal detecting and anti\-social behaviours such as vehicle nuisance and the dumping of waste.


The Deputy Minister has today, at Chepstow Castle, signed a memorandum of understanding with the partners involved in the initiative.


Recent developments have included:


* dedicated Heritage Crime Liaison Officers have been established in police forces across England and Wales.
* revised sentencing guidelines have been published so that Courts can recognise the aggravated impact of offences on heritage and cultural property assets.
* data collection and intelligence gathering have been improved, with the establishment of a dedicated Heritage and Cultural Property Crime Intelligence Analyst.
* and many Heritage Watch schemes, which harness the passion for heritage in communities, local authorities and national parks, have been launched.


Deputy Minister for Arts and Sport, Dawn Bowden, said:



> “The fight against heritage crime requires strong collaboration between the police forces in Wales, Crown Prosecution Service and Cadw. 
> 
> 
> “We take heritage crime very seriously in Wales. Our historic environment and cultural heritage are precious and irreplaceable – we protect them for the benefit of people today and for our future generations. I welcome the extension of this important collaborative initiative into Wales, and I look forward to the positive impact that it will have here.”


Duncan Wilson, Historic England Chief Executive said:



> “We welcome our colleagues from Cadw as signatories to the memorandum. Since the signing of the original memorandum, significant progress has been made to prevent and investigate crime and anti\-social behaviour affecting the historic environment.
> 
> 
> “This progress has been made possible by the development of a robust, committed and effective partnership between Historic England, the National Police Chiefs’ Council, the Crown Prosecution Service and the thousands of people who own and care for our historic buildings and archaeological sites.
> 
> 
> “Heritage crime robs us of our collective history and today’s event marks the next stage in our commitment to tackle it, wherever it occurs.”


Deputy Chief Crown Prosecutor Paul Stimson, CPS lead for heritage and wildlife crime, said:



> “I welcome any opportunity to work closely with our partners and this memorandum is a perfect example as we extend it into Wales. We have a duty to protect our heritage sites and the CPS will play its part. Where an offence against a heritage asset has been committed, we will not hesitate to prosecute whenever our legal test is met.”
> 
> 
> Assistant Chief Constable Rachel Nolan, lead for the National Police Chief’s Council (NPCC) Heritage Crime Portfolio, said: “This brings some of the key organisations closer together in the joint fight against Heritage Crime. It assists us with protecting our historic environment and to pursue offenders that are involved in stealing or damaging heritage assets."


New legislation, The Historic Environment (Wales) Bill, is in its final stages of passage through the Senedd. When it becomes law, this consolidated legislation will replace the existing Acts for the protection of monuments, listed buildings and conservation areas in Wales. It will provide a new accessible, fully bilingual restatement of the existing laws, which will make them easier to understand and use for the better protection of the Welsh historic environment.


In the meantime, Welsh Police Forces will be pursuing the consistent approach to policing heritage crime demonstrated by the launch of Operation Heritage Cymru last year. This aims for greater consistency across Wales, particularly in crime reporting, building knowledge and raising public awareness. Cadw is supporting this initiative by providing training and specialist support to officers investigating heritage crime cases.