Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r Economi Sylfaenol, sy'n cyfrif am oddeutu 40% o swyddi Cymru, yn disgrifio'r sefydliadau, y BBaChau, y microfusnesau a'r mentrau cymdeithasol sydd â’u gwreiddiau mewn cymunedau lleol ac sy'n darparu'r nwyddau a'r gwasanaethau y mae ar bobl eu hangen.  
  
Gan amrywio o adeiladu a gofal plant, i ofal cymdeithasol a manwerthu, mae'r Economi Sylfaenol yn disgrifio'r swyddi sy'n darparu'r nwyddau a'r gwasanaethau y mae pobl ledled Cymru yn dibynnu arnynt.  
  
Mae Dirprwy Weinidog yr Economi, Lee Waters, yn cydnabod y cyfraniad y mae’r mathau hyn o gwmnïau'n ei wneud i lesiant a hunaniaeth cymunedau ledled Cymru.  
  
Gan adeiladu ar yr ymrwymiad yn y Cynllun Gweithredu ar yr Economi i greu cymunedau cryfach a mwy cadarn, mae am i'r cyllid hwn gefnogi prosiectau fydd yn ein helpu i ddeall y ffordd orau o feithrin a datblygu’r Economi Sylfaenol er mwyn dadwneud y dirywiad mewn amodau gwaith, atal arian rhag gadael cymunedau Cymru a lleihau’r costau amgylcheddol sy’n gysylltiedig â chadwyni cyflenwi estynedig.  
  
Y nod, drwy wneud hyn, yw helpu i sicrhau bod y manteision yn cyrraedd y cymunedau hynny lle mae, yn hanesyddol, wedi bod yn anodd denu cwmnïau mawr.  
  
Dywedodd Lee Waters:  



> "Mae gofal, tai, ynni ac adeiladu yn rhai o'r sectorau sy'n rhan o'r Economi Sylfaenol. Dyma'r diwydiannau a'r cwmnïau sydd yn ein cymunedau oherwydd bod ein pobl yno.
> 
> Mae'n cyfrif am oddeutu pedwar o bob deg swydd, ac am oddeutu £1 o bob £3 yr ydym yn eu gwario, ac mae'r cwmnïau hyn eisoes yn rhan sylweddol o'n heconomi.  Drwy eu meithrin a'u datblygu ymhellach, dwi'n credu y gallwn wneud llawer i wella llesiant a gwella ansawdd bywydau pobl, ac i fynd i’r afael â rhai o’r problemau a’r pryderon a fynegwyd gan lawer o gymunedau yn eu hymateb i’r refferendwm ar Brexit.
> 
> Bydd ein cronfa newydd gwerth £1\.5 miliwn yn profi ffyrdd arloesol o gefnogi a datblygu ein Heconomi Sylfaenol fel y gallwn rannu arferion da ledled Cymru. Dwi am iddo ariannu prosiectau arbrofol sy'n gydweithredol ac yn arloesol ac i herio'r ffyrdd confensiynol o wneud pethau.
> 
> Drwy roi lle a chefnogaeth i brosiectau sy'n herio'r sefyllfa fel y mae, dwi am rymuso llywodraeth leol, y cyhoedd yn ehangach a'r trydydd sector a busnesau i gydweithio er mwyn creu a chadw cyfoeth yn lleol.
> 
> Mae hwn yn fater o ddatblygu atebion creadigol i heriau lleol sydd wir yn diwallu anghenion ein cymunedau."

Cafodd yr £1\.5 miliwn ei sicrhau fel rhan o gytundeb cyllidebol dros 2 flynedd gyda Plaid Cymru a bydd ar agor ar gyfer ceisiadau yn y flwyddyn ariannol nesaf.  
  
Cyhoeddwyd hyn ar yr un diwrnod â'r digwyddiad, a gynhaliwyd gan y Dirprwy Weinidog, i ddod â phartneriaid ac arbenigwyr at ei gilydd i ystyried y ffordd orau o gefnogi Economi Sylfaenol Cymru.







Translation:


 
The Foundational Economy, which accounts for around 40% of jobs in Wales, describes the organisations SMEs, microbusinesses and social enterprises that are rooted in local communities and deliver the goods and services people need.  
  
From construction and childcare, through to social care and retail, the Foundational Economy describes the jobs that provide the goods and services that people across Wales rely on.  
  
Deputy Economy Minister, Lee Waters, recognises the contribution that these type of companies make to the wellbeing and identity of communities right across Wales.  
  
Building on the Economic Action Plan’s commitment to building stronger and more resilient communities, he wants this funding to support projects that will help us to understand how best to nurture and grow the Foundational Economy in order to reverse the deterioration of employment conditions, stop the leakage of money from Wales’ communities and reduce the environmental cost of extended supply chains.  
  
The intention is that this will help to spread benefits into communities where it has historically proven difficult to attract large companies.  
  
Lee Waters said:  



> “Care, food, housing, energy and construction are just some of the sectors that make up our Foundational Economy. They are the industries and firms that are in our communities because our people are there.
> 
> Accounting for around four in ten jobs, and around £1 in every three that we spend  these firms already make up a significant part of our economy.  By nurturing and growing them further, I believe we can go a long way towards increasing wellbeing and improving the quality of people’s lives, and addressing  some of the issues and concerns that were expressed by many communities in their response to the  Brexit referendum.
> 
> Our new £1\.5m fund will test innovative ways of supporting and growing our Foundational Economy so that we can spread good practice right across Wales. I want it to fund experimental projects that are collaborative and innovative and challenge the conventional ways of doing things.
> 
> By providing space and support for projects that challenge the status quo I want to empower local government, wider public and third sector and business to work together in order to drive and retain local wealth.
> 
> This is about developing creative solutions to local challenges that really do deliver for our communities.”

The £1\.5m was secured as part of a 2 year budget agreement with Plaid Cymru and will open for applications in the next financial year.  
  
It is announced on the same day as an event, hosted by the Deputy Minister, that brings together partners and experts to consider how  best to support Wales Foundational Economy.