Translate the text from Welsh to English.



 
Ar 2 Rhagfyr, mabwysiadodd y Comisiwn Ewropeaidd Gynllun Gweithredu yr UE ar gyfer  economi gylchol i hybu cystadleuaeth fyd\-eang, meithrin twf economaidd cynaliadwy a chreu swyddi newydd.  Mae’r datganiad hwn, ar gyfer Aelodau’r Cynulliad a’r cyhoedd yn ehangach, yn pennu ymrwymiad Llywodraeth Cymru i ddatblygu economi mwy cylchol yng Nghymru.  Yn y datganiad hwn, byddaf yn egluro pam y mae’n bwysig i Gymru symud tuag at economi mwy cylchol, a’r manteision a ddaw gyda hyn i fusnesau a chymdeithas yn gyffredinol, yn enwedig mewn perthynas â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.  Byddaf yn egluro’n fyr pa gamau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymeryd i symud Cymru tuag at economi mwy cylchol.  

Mae defnyddio adnoddau naturiol drwy gynhyrchu, defnyddio a gwaredu nwyddau sydd yn cael eu prynu gan y cyhoedd, busnesau a’r sector cyhoeddus yn arwain at ganlyniadau economaidd, cymdeithaol ac amgylcheddol mawr.  Dywed gwyddoniaeth wrthym bod gor\-ddefnydddio adnoddau naturiol yn cael effaith sylweddol ar fioamrywiaeth byd\-eang a chynhesu byd\-eang. Mae cost a diogelwch y cyflenwad o adnoddau naturiol, sy’n cael eu defnyddio fel deunydd crai ar gyfer gweithgynhyrchu, yn golygu y bydd cyfyngu sylweddol ar ba mor gadarn fydd ein heconomi yn y dyfodol.  Gall cost bwyd ac eitemau eraill hefyd fod yn anhawster i’r rhai hynny sy’n ei chael hi’n anodd i gael dau ben llinyn ynghyd.  Mae cael gwared ar wastraff yn gost i fusnesau a chymdeithas, o ran gwerth y deunydd a waredir a chostau rheoli gwastraff yn ddiogel.   

Ein dull traddodiadol o reoli deunyddiau yw dull ‘llinellol’ y gellid ei ddisgrifio fel ‘cymeryd, gwneud, defnyddio a cholli’.  Mae gan ormod o lawer o ddeunyddiau oes fer, ac fe gollir eu gwerth o’r economi drwy eu gwaredu ar safleoedd tirlenwi.  Mae angen inni fod yn llawer mwy effeithiol yn ein defnydd o adnoddau a datblygu dull mwy cylchol o ddefnyddio deunyddiau yng Nghymru.  Mae economi gylchol yn golygu y gellir defnyddio deunyddiau’n gynhyrchiol eto ac eto ac felly greu mwy o werth a gyda hynny sawl mantais.  

Mae Tuag at Ddyfodol Diwastraff, ein strategaeth wastraff a gyhoeddwyd yn 2010, yn rhoi Cymru ar lwybr tuag at economi mwy cylchol.  Mae’n ail\-bwysleisio’r nod o ddefnyddio yr hyn sy’n cyfateb â gwerth un blaned o adnoddau’r erbyn 2050\. Roedd yn sefydlu targedau uchelgeisiol ar gyfer atal gwastraff ac ailgylchu i helpu i gyrraedd y nod o ddefnyddio gwerth un blaned o adnoddau.     

Mae astudiaethau sy’n amcangyfrif y manteision i Gymru o gael economi mwy cylchol yn cynnwys astudiaeth Sefydliad Ellen MacArthur/WRAP sy’n nodi arbedion economaidd posibl o hyd at 30,000 o swyddi newydd.  Bydd sicrhau economi mwy cylchol yn dod â nifer o fanteision eraill sy’n gysylltiedig ag amcanion llesiant, gan gynnwys:  

* ‘Cymru Mwy Cadarn’ – helpu i leihau neu wyrdroi colldedion bioamrywiaeth drwy leihau y camddefnydd o adnoddau naturiol a lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr gyda’r gostyngiad yn y cynefinoedd sy’n cael eu colli o ganlyniad i hynny;
* ‘Cymru Iachach’ – diogelu a gwella iechyd drwy leihau allyriadau sy’n gysylltiedig â gwastraff a rheoli gwastraff;
* ‘Cymru Fwy Cyfartal’ – darparu swyddi, hyfforddiant, sgiliau ar draws ystod amrywiol o’r boblogaeth ac arbed arian drwy wastraffu llai o fwyd;
* ‘Cymru o Gymunedau Cydlynus’ – cynnwys a sicrhau bod cymunedau yn gysylltiedig â rheoli gwastraff yn gynaliadwy, gan gynnwys ailddefnyddio ac ail\-ddosbarthu bwyd sydd ar ôl;
* ‘Cymru â Diwylliant Bywiog lle mae’r Gymraeg yn Ffynnu’ – cynnwys ymddygiadau a diwylliant datblygu cynaliadwy o fewn cymdeithas, gan ddefnddio’r celfyddydau fel y bo’n briodol i helpu i godi ymwybyddiaeth a newid ymddygiad, a defnyddio’r Gymraeg wrth gyfathrebu; a
* ‘Cymru sy’n Gyfrifol yn Fyd\-eang’ – gwneud cyfraniad pwysig i’r nod o ddefnyddio adnoddau un blaned a helpu i leihau neu ddad\-wneud colli bioamrywiaeth byd\-eang.

Mae cwestiynau wedi’u holi ynghylch pa mor realistig yw i Gymru fod yn wirioneddol gylchol, neu mewn geiriau eraill yn hunan\-gynhaliol, yn ei defnydd o adnoddau naturiol.  Wrth gwrs, nid yw Cymru’n cynhyrchu na gweithgynhyrchu yr holl fwyd a’r cynnyrch arall y mae’n ei defnyddio – mae’n dibynnu ar fwyd a chynnyrch (neu wasanaethau) sy’n cael eu cynhyrchu, eu gweithgynhyrchu a’u prynu yn fyd\-eang.  Nid yw’n hunan\-gynhaliol chwaith yn yr adnoddau naturiol y mae ei phreswylwyr a’i busnesau yn eu defnyddio.  Felly, ar gyfer y dyfodol agos, ni all Gymru fod 100% yn gylchol.  Bydd ein nod o sicrhau ein bod yn defnyddio adnodd un blaned yn dibynu ar wledydd eraill hefyd yn cymeryd camau i fynd i’r afael â defnyddio adnoddau yn effeithiol a chreu eu dull eu hunain o fynd yn gylchol.  Ond gall Gymru fod yn llawer mwy cylchol a gall wneud llawer mwy i ddatblygu’r agwedd hon.   

O ran defnyddio adnoddau a’r cynnyrch sy’n cael eu gwerthu gan fanwerthwyr yng Nghymru, mae cylchoedd perthnasol neu gylchoedd ar wahanol lefelau daearyddol.  Mae rhai cynnyrch yn cael eu prynu a’u defnyddio yng Nghymru sy’n cael eu gwneud yng Nghymru yn unig.  Gellir creu cylch ailgylchu os oes modd i’r deunydd ailgylchu a ddaw o’r cynnyrch hyn wrth iddynt fynd yn wastraff gael eu rhoi yn ôl i fanwerthwyr o Gymru i’w defnyddio fel deunydd crai eilaidd yn lle y deunyddiau crai cynradd .  Mae rhai cynnyrch yn cael eu prynu a’u defnyddio yng Nghymru sydd wedi’u gwneud yn y DU, rhai wedi eu gwneud yn Ewrop a rhai yng ngweddill y byd.  Yma, yn syml, mae’r dull cylchol, o ran ailgylchu, yn golygu cael y deunydd eildro gwastraff yn ôl i’r ffynhonell cynhyrchu.  Mae’n bwysig bod nwyddau sy’n cael eu cynhyrchu dramor sy’n cael eu mewnforio i’w defnyddio yng Nghymru yn cynnwys cymaint â phosib o gynnwys wedi’i ailgylchu, ac mae hynny’n rhoi’r cyfle inni werthu deunydd eildro o Gymru i wledydd eraill sy’n gweithgynhyrchu.  

Er mwyn cyfrannu cymaint â phosib at amcanion llesiant ym maes ailgylchu, mae angen inni ddatblygu’r cylch ailgylchu cymaint â phosib.   Mae angen inni sicrhau bod cymaint â phosib o’r gwastraff sy’n cael ei gasglu yng Nghymru yn ailgylchu dolen gaeedig neu yn ail\-ddefnyddio ar gyfer cynnyrch sy’n cael eu gweithgynhyrchu yng Nghymru.  Mae angen inni sicrhau hefyd fod gan bob cynnyrch sy’n cael ei weithgynhyrchu yng Nghymru gynnwys wedi’i ailgylchu sydd mor uchel â phosib, a bod gweithgynhyrchwyr yn gallu dod o hyd i ddigon o ddeunydd ailgylchu crai o safon uchel o Gymru yn ogystal ag yn ehangach (pe na fyddai digon o gyflenwad o Gymru ar gyfer y galw am ddeunydd crai).  Mae angen inni hefyd greu mwy o alw am y cynnyrch hwn.  

I wneud hyn yn effeithiol mae angen inni godi mwy o ymwybyddiaeth ar y cyd o fanteision yr economi gylchol i gwmnïau gweithgynhyrchu yng Nghymru, yn enwedig Mentrau Bach a Chanolig.  Mae angen inni hefyd sicrhau dull o weithio ar y cyd ar hyd y gadwyn gyflenwi, gan gynnwys gydag awdurdodau lleol a chwmnïau rheoli gwastraff sy’n casglu deunydd ailgylchu yng Nghymru.  Bydd darparu economi gylchol yng Nghymru yn llwyddiannus yn ei gwneud yn ofynnol i bawb sy’n cynhyrchu gwastraff, yn ei gasglu a’i ail\-brosesu i deilwra eu gweithgareddau i ddarparu cyflenwad cyson o ddeunydd ailgylchu o safon uchel i’r cwmnïau ail\-gylchu o Gymru all ei ddefnyddio.  Dyna pam ein bod wedi cyhoeddi’r Glasbrint Casgliadau i awdurdodau lleol eu mabwysiadu ble y bo’n ymarferol.  Hoffwn weld pob awdurdod lleol yng Nghymru yn mabwysiadu y dull Glasbrint.     

Mae gan Lywodraeth Cymru raglen eang i helpu i sicrhau economi mwy cylchol yng Nghymru.  Mae hyn yn cynnwys y darpariaethau arfaethedig ym Mil yr Amgylchedd i sicrhau bod busnesau a’r sector cyhoeddus yn ailgylchu mwy, y targedau ailgylchu statudol ar gyfer awdurdodau lleol yn y Mesur Gwastraff (Cymru) 2010, y grant gwerth £9\.5 miliwn a ddyfarnwyd ym mis Hydref fel cyllid craidd Rhaglen Weithredu’r Cynllun Gwastraff ac Ailgylchu Cymru, y £1\.186 miliwn a ddyfarnwyd hefyd ym mis Hydref i Adeiladu Arbenigrwydd yng Nghymru ar gyfer eu rhaglen ar gyfer rheoli gwastraff  cynaliadwy yn y sector adeiladu, a’r £13 miliwn a ddarparwyd i awdurdodau lleol o dan y Rhaglen Newid Gydweithredol er mwyn iddynt wella eu gwasanaethau ailgylchu.  Bydd y rhaglenni hyn yn helpu i sicrhau bod cyflenwad cyson o ddeunydd ailgylchu o safon uchel o bob ffynhonell, yn enwedig o gartrefi, y gellir eu defnyddio gan ailbroseswyr a gweithgynhyrchwyr yng Nghymru.  Bydd y rhaglen hefyd yn ceisio creu mwy o alw am nwyddau sydd â chynnwys ailgylchu uchel, ac rydym yn gweld caffael yn y sector cyhoeddus cynaliadwy yn chwarae rhan amlwg yma.     

Er mwyn i hyn weithio, mae angen dull cryf, integredig cyfun drwy gydol y gadwyn cyflenwi cynnyrch ailgylchadwy, o weithgynhyrchwyr a manwerthwyr, i’r rhai hynny sy’n casglu deunyddiau i’w hailgylchu wedi eu defnyddio, ac yna yn ôl i’r gweithgynhyrchwyr sy’n defnyddio’r deunyddiau ailgylchadwy fel deunydd crai newydd.  Dyna pam fy mod wedi gofyn i WRAP Cymru sefydlu ‘tasglu’ o brif sefydliadau y gadwyn gyflenwi i gyflawni hyn.  

Bydd angen inni fod y fwy arloesol yn ein dull o weithio.  Mae gan Gymru hanes da o arloesi o ran defnyddio adnoddau’n effeithlon, gyda llawer o waith rhagorol yn cael ei wneud ar draws sefydliadau academaidd yng Nghymru.  Mae angen inni ychwanegu at hyn ymhellach a sicrhau bod academia yn rhan o’r tasglu WRAP Cymru hwn.  Mae rhaglen newydd ERDF yr UE ar gyfer Cymru yn cynnwys blaenoriaethau ar gyfer arloesi a chymorth i BbaCh.  Mae’r cyllid a gyhoeddwyd yn ddiweddar ar gael hefyd ar gyfer yr economi gylchol o dan raglen Horizon 2020 yr UE – oddeutu £500 miliwn.   Mae angen inni sicrhau ar y cyd bod Cymru yn cael ei rhan o’r cyllid hwn. 

Mae Cymru yn wlad fechan.  Gall hyn weithiau arwain at anfanteision o ran arbedion maint.  Fodd bynnag, fel gwlad fechan, mae gennym gyfle rhagorol i gyd\-dynu yn y cyfeiriad iawn.  Gallwn fanteisio ar ein cryfderau yma.  Ni fydd gweithio ar wahân yn sicrhau y math o economi gylchol yr ydym ei hangen – a’r swyddi ychwanegol a’r manteision economaidd y gallai ei gynnig.  Mae hyn yn arbennig o wir o ran casglu deunydd ailgylchu – o gartrefi, busnesau a’r sector cyhoeddus.  Mae angen inni gydweithio gyda phob rhanddeiliad i ddarparu gwasanaeth rheoli gwastraff mwy cyson a chynaliadwy ledled Cymru.  Bydd y manteision yn enfawr.  Mae’n rhaid inni fanteisio arnynt drwy wneud yr ymdrech sydd ei angen i newid pethau.       


  






Translation:


 
On 2 December the European Commission adopted an EU Action Plan for a circular economy to boost global competitiveness, foster sustainable economic growth and generate new jobs. This statement sets out for Assembly Members and the wider public the Welsh Government’s commitment to develop a more circular economy in Wales.  In this statement I will explain why it is important for Wales to move towards a more circular economy, and the benefits that this will bring to businesses and society as a whole, especially in relation to the Wellbeing of Future Generations Act. I will explain briefly what action the Welsh Government is taking to move Wales towards a more circular economy.


The consumption of natural resources through the production, use and disposal of goods bought by the public, businesses and the public sector has major economic, social and environmental consequences. Science tells us that the over exploitation of natural resources is having a major impact on global biodiversity and global warming. The cost and security of supply of our natural resources, used as raw materials for manufacturing, are major constraints on the future resilience of our economy. The cost of food and consumer items can also present difficulties for those struggling to make ends meet. The disposal of wastes is a cost to business and society as a whole, both in terms of the value of the materials disposed of and the costs of safe waste management.  


Our traditional approach to managing materials is a ‘linear’ one that can be described as ‘take, make, use, and lose’. Here, far too many materials have a short life of productive use, and their value is then lost from the economy through disposal to landfill. We need to be far more resource efficient and develop a more circular approach to the use of materials in Wales. A circular economy means that materials can be productively used again and again and hence create further value and with it generate multiple benefits.


Towards Zero Waste, our waste strategy published in 2010, effectively sets Wales on a path towards a more circular economy. It re\-emphasised the  goal of using the equivalent of one planet’s worth of resources by 2050\. It established ambitious targets for waste prevention and recycling to help meet the one planet resource use goal.  


Studies which estimate the benefits to Wales of achieving a more circular economy include an Ellen MacArthur Foundation/WRAP study that identified potential economic savings of over £2 billion each year, and a WRAP and Green Alliance study that predicts the potential creation of up to 30,000 new jobs. Achieving a more circular economy will deliver other multiple benefits in respect of the well\-being goals, including:  


 


* ‘A Resilient Wales’ \- helping reduce or reverse biodiversity loss through reducing the exploitation of natural resources and reducing greenhouse gas emissions with the reduction in consequential habitat loss;
* ‘A Healthier Wales’ \- protecting and improving health through reducing emissions associated with waste and its management;
* ‘A More Equal Wales’ \- providing jobs, training, skills across a diverse range of the population and saving money by reducing wasted food;
* ‘A Wales of Cohesive Communities’ \- involving and engaging communities in sustainable waste management, including reuse and surplus food redistribution;
* ‘A Wales of Vibrant Culture and Thriving Welsh Language’ \- further embedding sustainable development behaviours and cultures within society, using the arts as appropriate to help with raising awareness and behaviour change, and using the Welsh language in communications; and
* ‘A Globally Responsible Wales’ \- making an important contribution to the one planet resource use goal and helping reduce or reverse global biodiversity loss.


 


Questions have been asked about how realistic it is for Wales to become truly circular, in other words self\-sufficient, in its use of natural resources.  Of course Wales does not produce or manufacture all of the food and other products it consumes – it relies on the global production, manufacture and trade of food and goods (and services). Neither is it self\-sufficient in the natural resources consumed by its residents and businesses. Therefore, for the foreseeable future, Wales cannot create 100% circularity. Our aim to achieve one planet resource use will depend upon other countries also taking action to address resource efficiency and create their own circular approach.  But Wales most certainly can become a lot more circular and can do a lot more to drive this approach.


In terms of consumption and the products sold by retailers in Wales, there are material cycles or circles at different geographical levels.  There are some products bought and consumed in Wales that are only made in Wales.  A recycling circle can be created if the recyclate derived from these products when they become waste can be supplied back to Welsh manufacturers to use as a secondary raw material in the place of primary, virgin raw materials.  There are some products bought and consumed in Wales that are made in the UK, some made in Europe and some made in the rest of the world.  Here, in simple terms, the circular approach, in respect of recycling, means getting the waste recyclate back to the source of production. It is important that goods manufactured abroad and imported for use in Wales have as high a recycled content as possible, and that gives us an opportunity to sell recyclate from Wales to other manufacturing countries.  


In order to maximise the contribution to the well\-being goals in respect of recycling, we need to grow the Welsh recycling circle as far as we can.  We need to ensure that as much waste as possible collected in Wales is closed loop recycled or ‘upcycled’ in products manufactured in Wales. We also need to ensure that all products manufactured in Wales have as high a recycled content as possible, and that manufacturers are able to source enough high quality recyclate feedstock, from both Wales and wider afield (should the supply from Wales be insufficient to meet the demand for raw materials). We also need to create a greater demand for these products.


To do this effectively we need to collectively raise more awareness of the benefits of the circular economy to Welsh manufacturing companies, especially to Small and Medium Enterprises. We also need to ensure a joined up approach along the supply chain, including with local authorities and waste management companies who collect recyclate in Wales.  The successful delivery of a circular economy within Wales will require all those who produce waste, collect it and reprocess it to tailor their activities to provide a consistent supply of high quality recyclate to those Welsh manufacturing companies who can use it.  That’s why in 2011 we published the Collections Blueprint for local authorities to adopt where practicable.  I would like to see all local authorities in Wales adopt the Blueprint approach.  


The Welsh Government has an extensive programme in place to help deliver a more circular economy in Wales. This includes the proposed provisions in the Environment Bill to achieve more recycling by businesses and the public sector, the statutory recycling targets set for local authorities in the Waste (Wales) Measure 2010, the £9\.5 million grant awarded in October as core funding of the Waste and Resources Action Programme Cymru, the £1\.186 million awarded also in October to Constructing Excellence in Wales for their programme for sustainable waste management in the construction sector, and the £13 million provided to local authorities under the Collaborative Change Programme for them to improve their recycling services.  These programmes will help ensure the consistent supply of high quality recyclate from all sources, especially from households, that can then be used by Wales based reprocessors and manufacturers. The programme will also seek to create a greater demand for goods with a high recycled content, and we see sustainable public sector procurement playing a key role here.  


For it all to work, there needs to be a strong, integrated joined\-up approach throughout the product and recyclable material supply chain, from manufacturers and retailers, through to those who collect recyclable materials after consumption, and then back to manufacturers who use the recyclable materials as a new raw material. That’s why I have asked WRAP Cymru to set up a ‘task force’ of key supply chain organisations to achieve this.  


We will need to be more innovative in our approach.  Wales has a good track record of innovation in terms of resource efficiency, with a lot of excellent work being carried out across the academic institutions in Wales. We need to build on this further and ensure that academia is part of this WRAP Cymru task force. The new the EU ERDF programme for Wales contains priorities for innovation and SME support. There is also the recently announced funding for the circular economy under EU Horizon 2020 programme – around £500 million.  We need to collectively ensure that Wales gets its share of this funding.


Wales is a small country. This can sometimes bring disadvantages in respect of economies of scale.  However, as a small country we have an excellent opportunity to all pull together in the right direction.  We can play to our strengths here. A fragmented approach will not deliver the type of circular economy we need – and the extra jobs and economic benefits it could yield.  This is especially true in respect of recyclate collection – from households, businesses and the public sector.  We need to work collaboratively with all stakeholders to deliver a more consistent and sustainable waste management service across Wales. The benefits will be huge. We must grasp them by putting in the necessary effort to change.