Translate the text from English to Welsh.



 
As part of the commitment to create a more equal Wales, the First Minister confirmed the Welsh Government will introduce a public transport bill to reform the planning and delivery of local bus services.


The bill will seek to reverse some of the negative impacts of de\-regulation by enabling local authorities to franchise or run bus services directly.


It will be a key part of wider reforms to bus services and will help Ministers achieve their ambition of creating a truly integrated public transport network.


Ministers also will legislate to give the vote to 16 and 17\-year\-olds in local government elections as part of the Local Government and Elections (Wales) Bill.


The bill will also strengthen local authority democracy, accountability and performance and establish a consistent mechanism for collaboration and joint working, including arrangements for transport.


This will empower local authorities to deliver modern, accessible, high\-quality public services for – and with – the local communities they serve.


The Welsh Government will also legislate for:


* A **GP indemnity bill**, which will complement the current scheme introduced in April. The Bill will ensure all clinical negligence claims, whenever they are reported or incurred are covered
* A **curriculum and assessment bill** will set in statute the principles, freedoms and structures for Wales’ ground\-breaking new curriculum, which will be rolled out from September 2022
* A **tertiary education and training bill**, which will set up the Tertiary Education and Research Commission to replace the Higher Education Funding Council for Wales (HEFCW). This will ensure the post\-compulsory education and training system is better placed to bring the sector together to provide genuine life\-long learning and skills development.


The Welsh Government will also introduce a bill to place social partnership on a statutory footing, to enshrine the current social partnership model in law and ensure the agreements reached are clearly enforceable. The bill will be introduced by the end of the current Assembly term.


Last week, the Housing Minister launched a consultation setting out a series of proposals to extend the notice period landlords have to give before they can take back possession of a property. Depending on the outcome of the consultation, a bill to address no fault evictions could be introduced.


Ministers will continue to work on plans to modernise the licensing system for taxis and private hire vehicles – but the Welsh Government will not legislate in this area during this Assembly term.


First Minister Mark Drakeford said:



> “The Welsh Government I lead has a firm commitment to creating a more equal, fair and just society in Wales.
> 
> 
> “This final chapter of our legislative programme will help us tackle inequality, promote collaboration in the delivery of public services and deliver significant improvements to our education system.
> 
> 
> “This is a legislative programme which delivers progressive, positive change for the people of Wales.”


If the UK leaves the EU, further legislation may be needed to support the transition.


But specific bills, in agriculture and environmental principles and governance will not be taken forward in the final year of this legislative programme:


* A Welsh agriculture bill will be most effective if it is prepared in this Assembly term but introduced in the next Assembly term. This is an opportunity to be ambitious and wide\-ranging, going further than simply legislating for farm support schemes.


The Rural Affairs Minister launched Sustainable Farming and Our Land last week, which sets out ambitious proposals for the future, including paying farmers for the actions they take to respond to the climate emergency, reducing emissions and capturing carbon.


Using the results of this consultation, ministers will bring forward a white paper before the end of this Assembly.
* Ministers have consulted on environmental principles and governance in the event of the UK leaving the EU. This is an important but complex area and the Welsh Government is committed to addressing the governance gaps, which will arise post\-Brexit. The government is in ongoing dialogue with the UK government and the other administrations about the best way to achieve this – whether at a UK or Wales level.


It is important that whatever approach Wales takes, it must complement the existing accountability mechanisms, maintain and enhance Wales’ environment and respect Wales’ devolution settlement.






Translation:


 
Fel rhan o’r ymrwymiad i greu Cymru fwy cyfartal, mae’r Prif Weinidog wedi cadarnhau y bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno Bil Trafnidiaeth Gyhoeddus a fydd yn diwygio’r ffordd y mae gwasanaethau bysiau lleol yn cael eu cynllunio a’u darparu.


Nod y Bil fydd ceisio gwrthdroi rhai o effeithiau negyddol dadreoleiddio, drwy alluogi awdurdodau lleol i greu masnachfraint neu i drefnu gwasanaethau bysiau yn uniongyrchol.


Bydd hyn yn rhan allweddol o broses ehangach o ddiwygio gwasanaethau bysiau, a bydd yn helpu’r Gweinidogion i wireddu eu huchelgais o greu rhwydwaith trafnidiaeth gyhoeddus sy’n wirioneddol integredig.


Bydd y Gweinidogion yn deddfu hefyd i roi’r bleidlais i bobl ifanc 16 ac 17 oed mewn etholiadau llywodraeth leol fel rhan o Fil Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru).


Bydd y Bil hefyd yn cryfhau democratiaeth, atebolrwydd a pherfformiad awdurdodau lleol ac yn sefydlu dull cyson ar gyfer cydweithredu a chydweithio, gan gynnwys ym maes trefnu trafnidiaeth.


Bydd hyn yn grymuso awdurdodau lleol i allu darparu gwasanaethau cyhoeddus modern, hygyrch o safon uchel – a’r gwasanaethau hynny’n cael eu trefnu ar y cyd â’r cymunedau yn ogystal ag ar eu cyfer.


Bydd Llywodraeth Cymru yn deddfu hefyd ar gyfer:


* Bil Indemniad Meddygon Teulu, a fydd yn ategu’r cynllun presennol a gyflwynwyd fis Ebrill. Bydd y Bil yn sicrhau bod pob hawliad am esgelustod clinigol, pryd bynnag y bydd yn digwydd neu yr adroddir amdano, yn cael ei gynnwys
* Bil Cwricwlwm ac Asesu, a fydd yn rhoi sail statudol i’r egwyddorion, y rhyddid a’r strwythurau ar gyfer cwricwlwm newydd arloesol Cymru a fydd yn cael ei gyflwyno o fis Medi 2022
* Bil Addysg a Hyfforddiant Trydyddol, a fydd yn sefydlu Comisiwn Addysg a Drydyddol ac Ymchwil i ddisodli Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru. Bydd hyn yn sicrhau bod y system addysg a hyfforddiant ôl\-orfodol mewn gwell sefyllfa i ddwyn y sector ynghyd i ddarparu cyfleoedd gwirioneddol ar gyfer dysgu gydol oes a datblygu sgiliau.


Bydd Llywodraeth Cymru hefyd yn cyflwyno Bil a fydd yn rhoi sail statudol i bartneriaeth gymdeithasol. Bydd hynny’n golygu bod y model presennol ar gyfer partneriaeth gymdeithasol wedi’i ymgorffori yn y gyfraith ac yn sicrhau eglurder o ran gorfodi’r cytundebau a gaiff eu llunio. Bydd y Bil yn cael ei gyflwyno cyn diwedd tymor presennol y Cynulliad.


Yr wythnos diwethaf, lansiodd y Gweinidog Tai ymgynghoriad sy’n nodi nifer o gynigion i estyn y cyfnod hysbysu y mae’n rhaid i landlordiaid ei roi cyn y gallant adennill meddiant o eiddo. Gan ddibynnu ar ganlyniad yr ymgynghori, mae’n bosibl y cyflwynir Bil sy’n ymdrin â throi tenantiaid allan heb fai.


Bydd y Gweinidogion yn parhau i weithio ar gynlluniau i foderneiddio’r system drwyddedu ar gyfer tacsis a cherbydau hurio preifat – ond ni fydd Llywodraeth Cymru yn deddfu yn y maes yn ystod tymor y Cynulliad hwn.


Dywedodd y Prif Weinidog, Mark Drakeford:



> “Rwy’n arwain Llywodraeth Cymru sydd ag ymrwymiad cadarn i greu cymdeithas fwy cyfartal, teg a chyfiawn yng Nghymru.
> 
> 
> “Bydd y bennod olaf hon o’n rhaglen ddeddfwriaethol yn ein helpu i fynd i’r afael ag anghydraddoldeb, yn hybu cydweithredu wrth ddarparu gwasanaethau cyhoeddus ac yn sicrhau gwelliannau sylweddol i’n system addysg.
> 
> 
> “Mae hon yn rhaglen ddeddfwriaethol a fydd yn sicrhau newidiadau blaengar a chadarnhaol ar gyfer pobl Cymru.”


Os bydd y DU yn ymadael â’r UE, mae’n bosibl y bydd angen rhagor o ddeddfwriaeth i helpu’r broses bontio.


Ond ni fydd Biliau penodol yn ymwneud ag amaeth ac ag egwyddorion a llywodraethiant amgylcheddol yn cael eu cyflwyno yn ystod blwyddyn olaf y rhaglen ddeddfwriaethol hon.


* Bydd Bil Amaeth i Gymru yn fwy effeithiol os caiff ei baratoi yn ystod tymor y Cynulliad hwn ond ei gyflwyno yn ystod y tymor nesaf. Mae cyfle yma i greu rhywbeth uchelgeisiol a chynhwysfawr, yn hytrach na dim ond deddfu ar gyfer cynlluniau cymorth i ffermwyr.


Lansiodd y Gweinidog Materion Gwledig y ddogfen Ffermio Cynaliadwy a’n Tir yr wythnos diwethaf. Ynddi fe nodir cynigion uchelgeisiol ar gyfer y dyfodol, gan gynnwys talu ffermwyr am y camau y byddant yn eu cymryd i ymateb i argyfwng yr hinsawdd, lleihau allyriadau a dal a storio carbon.


Gan ddefnyddio canlyniadau’r ymgynghoriad, bydd y Gweinidogion yn cyflwyno papur gwyn cyn diwedd y Cynulliad hwn.
* Mae’r gweinidogion wedi ymgynghori ar Egwyddorion a Llywodraethiant Amgylcheddol pe bai’r DU yn ymadael â’r UE. Mae hwn yn faes pwysig ond cymhleth ac mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i fynd i’r afael â’r bylchau mewn llywodraethiant a fydd yn codi ar ôl Brexit. Mae’r Llywodraeth yn trafod gyda Llywodraeth y DU a’r gweinyddiaethau eraill beth yw’r ffordd orau o gyflawni hyn – boed hynny ar lefel y DU neu ar lefel Cymru.


Pa bynnag drywydd y bydd Cymru yn ei ddilyn, mae’n bwysig bod hynny’n gydnaws â’r mecanweithiau atebolrwydd sy’n bodoli’n barod, ei fod yn cynnal ac yn gwella amgylchedd Cymru a’i fod yn parchu setliad datganoli Cymru.