Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy’n cyhoeddi’r Datganiad Ysgrifenedig hwn i roi’r newyddion diweddaraf i Aelodau am y Rhaglen Cymunedau yn Gyntaf newydd yng Nghymru.

Yn Nhachwedd 2011 cyhoeddwyd y byddai Cymunedau yn Gyntaf, o hynny ymlaen, yn Rhaglen Trechu Tlodi a fyddai’n canolbwyntio ar y gymuned ac yn anelu at dri chanlyniad strategol: Cymunedau Iach, Cymunedau Dysgu a Chymunedau Ffyniannus. Nod y rhaglen yw lleihau’r bylchau economaidd, y bylchau iechyd a’r bylchau addysg a sgiliau sy’n bodoli rhwng ein dinasyddion mwyaf difreintiedig a mwy cefnog drwy weithio gydag unigolion a chymunedau yn ardaloedd mwyaf difreintiedig Cymru.

Bydd y Rhaglen yn cael ei chyflawni o hyn ymlaen drwy lai o ardaloedd nag o dan yr hen drefniadau, ond bydd yr ardaloedd newydd yn fwy; gelwir yr ardaloedd newydd hyn yn ‘Glystyrau’ Cymunedau yn Gyntaf.

Fis diwethaf cyhoeddwyd bod yr olaf o’r 52 Clwstwr wedi cael cyllid, gan godi cyfanswm yr ymrwymiad i £75 miliwn tan fis Mawrth 2015\. Mae’r cyllid hwn yn darparu dros 900 o swyddi ac yn cynnal gwaith gwerthfawr yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig. Caiff llawer o’r gwaith hwn ei arwain gan drigolion lleol eu hunain, gan gynnwys miloedd o wirfoddolwyr.

Mae Cymunedau yn Gyntaf yn rhaglen newydd mewn sawl ffordd. Rydym wedi ymateb i’r ymgynghoriad a gynhaliwyd yn 2011 a hefyd i argymhellion Swyddfa Archwilio Cymru a’r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus yn eu hadroddiadau ar Gymunedau yn Gyntaf. Yn benodol, rydym wedi gwneud Llywodraethu Da, Cynnwys y Gymuned yn Gryf a Chyflawni Canlyniadau’n Effeithiol drwy waith partneriaeth yn ofynion hanfodol i bob Clwstwr.

Bydd y Clystyrau’n cael eu monitro’n barhaus a bydd yn ofynnol iddynt ddarparu tystiolaeth o’u cyflawniadau drwy’r system Atebolrwydd yn seiliedig ar Ganlyniadau. Am fod y ffocws ar ganlyniadau a chyflawni, mae gan bob Clwstwr Gynllun Cyflawni yn nodi sut y bydd yn cyfrannu at y tri chanlyniad strategol ac at y nod cyffredinol o Drechu Tlodi. Er enghraifft, bydd pob Clwstwr yn cynnal Clwb Gwaith neu fenter debyg ar ‘ddychwelyd i’r gwaith’, gan gynnig cyngor ar gyflogaeth a chymorth ar fater Diwygio Lles. Mae sawl Clwstwr yn cynnal cydweithfeydd bwyd, Undebau Credyd a phob math o weithgareddau eraill.  

Bydd y rhaglen newydd yn adeiladu ar gyflawniadau’r hen Raglen Cymunedau yn Gyntaf ac yn cadw ffocws cryf ar gynnwys y gymuned a’i chael i gymryd rhan.

Llywodraethir pob Clwstwr gan Gorff Cyflawni Arweiniol sy’n gyfrifol am sicrhau llywodraethu da ym mhob Clwstwr ac am wneud yn siŵr bod canlyniadau’n cael eu cyflawni’n effeithiol. Mae’r Corff Cyflawni Arweiniol hefyd yn gyfrifol am gyflawni’r rhaglen yn lleol, ac am ddiogelu rhan y gymuned ynddi.

I’r perwyl hwn, mae gan bob Clwstwr Gynllun Cyflawni sy’n nodi sut y bydd yn cyfrannu at drechu tlodi ar lefel leol yn ogystal â Chynllun Cynnwys y Gymuned sy’n amlinellu sut y bydd y gymuned yn cael ei chynnwys wrth roi’r rhaglen ar waith a sut y bwriedir ymgysylltu â grwpiau anodd eu cyrraedd.

I helpu’r Gweithlu Cymunedau yn Gyntaf i weithredu eu Cynlluniau Cyflawni a’u Cynlluniau Cynnwys y Gymuned, mae’n bleser gennyf gyhoeddi ein bod wedi dyfarnu Contractau Cymorth Cenedlaethol i CGGC, a fydd yn rhoi Hyfforddiant a Chyngor i staff a gwirfoddolwyr y rhaglen, ac i Ddatblygu Cymunedol Cymru, a fydd yn arwain y gwaith tymor hwy o ddatblygu’r Gweithlu Cymunedau yn Gyntaf. Bydd y cymorth a ddarperir gan y contractau hyn yn helpu i sicrhau pontio diffwdan i’r rhaglen newydd fel bod y cymunedau mwyaf difreintiedig yn parhau i gael gwasanaeth cyson ac effeithiol.

Byddwn hefyd yn mynd ymlaen gydag ymrwymiad Llywodraeth Cymru i barhau â Chronfa Ymddiriedolaeth Cymunedau yn Gyntaf drwy sefydlu Cronfa newydd ar gyfer Grantiau Bach i Drechu Tlodi, sydd hefyd yn cynnwys cyllid ar gyfer grantiau bach mewn ardaloedd nad ydynt yn rhai Cymunedau yn Gyntaf a oedd yn arfer cael ei ddarparu drwy’r Rhaglen Cyfleusterau a Gweithgareddau Cymunedol. Bydd cyfanswm y cyllid ar gyfer y Gronfa hon yn £3\.5 miliwn y flwyddyn o leiaf; bydd 75% o’r cyfanswm yn cael ei ddyrannu i ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf a bydd y 25% sy’n weddill yn mynd i ardaloedd nad ydynt yn rhai Cymunedau yn Gyntaf.

Bydd yn rhaid i geisiadau i’r Gronfa newydd hon ddangos cysylltiad pob prosiect neu fenter arfaethedig â’r agenda Trechu Tlodi a sut y bydd yn helpu i adeiladu cymunedau ffyniannus, cymunedau iach a chymunedau dysgu. Mewn ardaloedd Cymunedau yn Gyntaf, bydd gan aelodau o’r gymuned fwy o lais nag o’r blaen yn y ffordd y dyrennir y grant a byddant yn cael eu cynnwys yn uniongyrchol ar lefel leol yn y gwaith o ddatblygu rhai prosiectau arfaethedig allweddol.

Un o’r prif heriau a’n hwynebodd oedd sicrhau bod cysylltiadau cryfach rhwng Cymunedau yn Gyntaf a darparwyr gwasanaethau eraill ac adrannau Llywodraeth Cymru. Rydym eisoes yn gwneud cynnydd go iawn trwy broses Canlyniadau Cyffredin, ac mae nifer o ymyriadau eraill yn cael eu datblygu i gynorthwyo Clystyrau Cymunedau yn Gyntaf. Mae’r rhain yn cynnwys ehangu gwaith y Ganolfan Byd Gwaith ar Gynghori Rhieni ar Gyflogaeth i gwmpasu 12 Clwstwr, ac ym mhob achos symud Cynghorydd Canolfan Byd Gwaith i weithio yn y gymuned yn rhan o’r tîm cyflawni Cymunedau yn Gyntaf. Rydym hefyd yn treialu ffordd o gysylltu Cymunedau yn Gyntaf a Thwf Swyddi Cymru yn uniongyrchol drwy gyflogi Mentoriaid Cyflogaeth Ieuenctid mewn 10 Clwstwr Cymunedau yn Gyntaf. Mae mwy o waith yn cael ei gyflawni gydag ystod o wasanaethau cynghori i sicrhau bod pob Clwstwr Cymunedau yn Gyntaf yn cael cyngor o ansawdd uchel ar les.

Rydym wedi bod yn datblygu ffordd integredig o weithio gyda mentrau trawsadrannol llwyddiannus, er enghraifft y Grant Amddifadedd Disgyblion (GAD) lle’r ydym yn cydweithio’n agos â chydweithwyr yn yr Adran Addysg a Sgiliau i gyfateb y dyraniad GAD ag arian Cymunedau yn Gyntaf ac i annog gwaith partneriaeth cryfach rhwng ysgolion a Chlystyrau Cymunedau yn Gyntaf er mwyn lleihau’r bwlch rhwng cyrhaeddiad plant sy’n cael Prydau Ysgol am Ddim a chyrhaeddiad eu cyfoedion.

Nid dyna o bell ffordd ddiwedd ein huchelgeisiau am gydweithio o’r fath, ac rydym yn parhau i ddatblygu cynigion ar draws Llywodraeth Cymru a thu hwnt, yn canolbwyntio ar iechyd, addysg, adfywio a swyddi yn benodol. Byddaf yn gwneud mwy o gyhoeddiadau am y gwaith hwn yn y dyfodol agos.

Mae ein Rhaglen Lywodraethu yn nodi’n glir y byddwn yn parhau i fuddsoddi yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig er mwyn datblygu rhaglen hyblyg ac ymatebol sy’n ceisio mynd i’r afael ag effeithiau tlodi yn ogystal ag achosion tymor hwy tlodi yng Nghymru. Trwy barhau i fuddsoddi yn y rhaglen Cymunedau yn Gyntaf, a thrwy adeiladu ar y gwaith trawsbortffolio hyd yma, gallwn ddod ynghyd i gyflawni hyn.  







Translation:


 
 


 


 


I am providing this Written Statement to update Members on the new Communities First (CF) Programme in Wales.


In November 2011, it was announced that, going forward, Communities First would be a Community Focussed Tackling Poverty Programme with three strategic outcomes: Healthy Communities, Learning Communities and Prosperous Communities. The aim of the programme is to narrow the economic, health and education and skills gaps between our most deprived and more affluent citizens by working with individuals and communities in the most deprived areas across Wales.


The Programme will now be delivered through fewer, larger areas than under the previous arrangements; these new areas are known as Communities First ‘Clusters’.


Last month it was announced that the last of the 52 Clusters had been granted funding, taking the total commitment up to £75 million until March 2015, providing over 900 jobs and supporting valuable work in our most deprived communities, much of it led by local people themselves, including thousands of volunteers.


  

CF is now a new programme in many respects.  We have responded to the consultation undertaken in 2011 and to the recommendations by the Wales Audit Office and Public Accounts Committee in their reports on CF.  In particular, we have made Good Governance, Strong Community Involvement and Effective Delivery of Outcomes through partnership working essential requirements for each Cluster.


The Clusters will be subject to ongoing monitoring and required to provide evidence of delivery through the Results Based Accountability system. With a focus on outcomes and delivery, each Cluster has a Delivery Plan describing the contribution that it will make to the three strategic outcomes as well as to the overall aim of Tackling Poverty.  For example, every CF Cluster will be running a Work Club or a similar ‘back to work’ initiative, offering employment advice as well as support on the issue of Welfare Reform. Many Clusters are supporting food co\-ops, Credit Unions and a wide variety of other activity.  


The new programme will build on the achievements of the previous CF Programme while retaining a strong focus on community involvement and engagement.


Each Cluster is governed by a Lead Delivery Body (LDB) which is not only responsible for ensuring the good governance and effective delivery of outcomes within each Cluster but is also  responsible for delivering the programme locally, including safeguarding community involvement.


To this end, each Cluster not only has a Delivery Plan which details the contribution they will make to tackling poverty at a local level but also a Community Involvement Plan which outlines how the community will be involved in taking the programme forward and how hard to reach groups will be engaged.


To support the Communities First Workforce in implementing their Delivery Plans and their Community Involvement Plans, I am pleased to announce that we have been able to award National Support Contracts to WCVA who will provide Training and Advice to programme staff and volunteers, and to Community Development Cymru who will lead on the longer term development of the Communities First Workforce. The support provided by these contracts will help to ensure a smooth transition into the new programme so that the most deprived communities continue to receive a consistent and effective service.


We will also be delivering on the Welsh Government commitment to continue the Communities First Trust Fund by setting up a new a Tackling Poverty Small Grants Fund, which also includes funding for small grants in non Communities First areas which was previously provided through the Community Facilities and Activities Programme. The total pot for this Fund will be at least £3\.5 million per year, 75% of which will be allocated to Communities First areas with the remaining 25% allocated to non CF areas.


Applications to this new Fund will have to demonstrate how every proposed project or initiative links to the Tackling Poverty agenda and will help to build prosperous, healthy and learning communities. In CF areas, community members will have a greater say than previously in how the grant is allocated and will be directly engaged at a local level in developing some key prospective projects.


One of the main challenges we have faced was to ensure that there are stronger links between Communities First and other service providers and Welsh Government departments.  We are already making real progress through a Shared Outcomes process, with a number of further interventions being developed to support CF Clusters. These include the expansion of the Jobcentre Plus Parent Employment Advice work to now cover 12 Clusters, in each case moving a JCP Advisor to work in the community as part of the CF delivery team.  We are also piloting an approach to directly link CF and Jobs Growth Wales by employing Youth Employment Mentors in 10 CF Clusters.  Further work is being undertaken with a range of advice services to ensure all CF Clusters have access to high quality welfare advice.


We have been developing an integrated approach to work with successful cross departmental initiatives, for example the Pupil Deprivation Grant (PDG) where we are working closely with colleagues in the Department for Education and Skills to match fund the PDG allocation with CF funding and encourage stronger partnership working between schools and CF Clusters wit the aim of reducing the attainment gap between children in receipt of Free School Meals and their peers.


This is not by any means the end of our ambitions for such joint working, and we are continuing to develop proposals across Welsh Government and beyond, focussing on health, education, regeneration and jobs in particular.  I will be making further announcements about this work in the near future.


Our Programme for Government makes it clear that we will continue to invest in our most deprived communities to develop a flexible and responsive programme which seeks to tackle the impacts of poverty as well as the longer term causes of poverty in Wales. Through continued investment in the Communities First programme and by building on cross portfolio work to date, we can come together to achieve this.