Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'n ddwy flynedd ers i Lywodraeth Cymru benderfynu y dylai Proffylacsis Cyn\-gysylltiad (PrEP) fod ar gael fel mater o drefn i bobl sydd mewn perygl o HIV drwy astudiaeth fonitro dair blynedd. Yn y ddwy flynedd yn dilyn y penderfyniad hwnnw, rydym wedi bod yn monitro argaeledd PrEP, a’r defnydd ohono, yn ofalus. Rwy'n falch o ddweud ei fod wedi dod yn rhan annatod o’r gwasanaethau iechyd rhywiol sydd ar gael ledled Cymru erbyn hyn a'i fod ar gael fel mater o drefn. Mae mwy na 1,000 o bobl wedi cael PrEP ers mis Gorffennaf 2017 ac rwy'n falch o ddweud nad oes unrhyw un yn y cohort hwn wedi dal HIV tra bônt yn cael PrEP. 


Yng Nghymru, rwy'n falch o ddweud bod pawb y ceir arwyddion clinigol y dylent gael eu trin â PrEP yn gallu ei gael. Wedi dweud hynny, mae tua 24% o'r rheini sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd rhywiol ac sy'n gymwys i gael PrEP yn ei wrthod. Mae'r rhesymau dros hyn yn gymhleth. Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru a Phrifysgol Caerdydd yn cynnal ymchwil yn awr i ddeall yn well pam mae rhai pobl yn gwrthod y cynnig o PrEP. Edrychaf ymlaen at weld canfyddiadau'r gwaith hwn pan fyddant ar gael ac ystyried pa gamau pellach y gallwn eu cymryd i amddiffyn pobl sydd mewn perygl o HIV.


Mae'r data diweddaraf yn dangos nad oedd 17% o'r bobl sy'n defnyddio gwasanaethau iechyd rhywiol sy'n gymwys i gael PrEP yn hysbys i'r gwasanaeth eisoes. Mae hyn yn golygu bod gennym gyfle i brofi pobl am HIV a heintiau a drosglwyddir yn rhywiol na fyddai fel arall wedi cael eu profi nac wedi cael diagnosis. Mae o leiaf wyth person wedi cael diagnosis o HIV yn sgil cael y profion sylfaenol a gynhelir cyn i'r claf allu cael PrEP. Drwy ddod o hyd i'r achosion hyn, gallwn gynnig triniaeth effeithiol i unigolion eraill sydd wedi cael eu heffeithio er mwyn gwella eu bywydau, a lleihau'r perygl y caiff yr haint ei throsglwyddo i bobl eraill. Wrth i'n hastudiaeth barhau, bydd gwasanaethau iechyd rhywiol yn gweithio gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru i sicrhau bod ganddynt ddealltwriaeth glir o ba mor dderbyniol yw triniaeth PrEP, a'i phatrwm defnydd, a byddant yn addasu'r gwasanaeth a ddarperir er mwyn sicrhau ei fod yn diwallu anghenion y grŵp cleientiaid. 


Yn sgil cynnal profion canfuwyd hefyd 380 o achosion o heintiau a drosglwyddir yn rhywiol ymhlith y rheini sy'n cymryd PrEP. Mae hyn yn cynnwys 176 o achosion o gonorea a 34 o achosion o siffilis. Yn ystod y degawd diwethaf, mae cynnydd wedi'i weld yn nifer y diagnosis o gonorea a siffilis yng Nghymru, gan adlewyrchu’r cynnydd cyffredinol mewn achosion o’r heintiau a drosglwyddir yn rhywiol hyn ar draws y DU gyfan. Mae'r cynnydd hwn wedi bod yn fwy sylweddol ers 2016\. Ymhlith pobl ifanc a dynion sy'n cael rhyw gyda dynion y mae'r heintiau hyn fwyaf cyffredin. Rhwng 2016 a 2018 roedd cynnydd o 79% yn nifer yr achosion o siffilis (o 138 i 247\) a chynnydd o 47% yn y diagnosis o gonorea (o 956 i 1,402\).  


O ystyried bod heintiau gonococaidd ag ymwrthedd i wrthfiotigau wedi dechrau dod i'r amlwg, mae unrhyw newid yn y patrwm o heintiau a drosglwyddir yn rhywiol yn peri gofid, ond nid ydym wedi gweld hyn hyd yma yng Nghymru. Mae'r Prif Swyddog Meddygol wedi gofyn i Iechyd Cyhoeddus Cymru ystyried beth arall sydd angen ei wneud i leihau'r peryglon a achosir gan yr heintiau hyn. Gwnaed amryw o argymhellion a byddant yn cael eu hystyried yng nghyfarfod nesaf Bwrdd y Rhaglen Iechyd Rhywiol yn yr hydref.


Er mwyn symud ymlaen ag un o'r argymhellion a gafwyd gan yr adolygiad o iechyd rhywiol a gynhaliodd Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ddiweddar, cyhoeddais ym mis Medi 2018 fod Llywodraeth Cymru yn mynd i gyllido cynllun peilot chwe mis ar gyfer profi ar\-lein am heintiau a drosglwyddir yn rhywiol yn ardal Bwrdd Iechyd Hywel Dda. Rwy'n falch o ddweud bod y cynllun peilot hwnnw wedi bod yn llwyddiannus a bod defnyddwyr gwasanaethau wedi ymateb yn gadarnhaol. Mae canran y bobl a gafodd profion cadarnhaol am clamydia ymhlith y rheini a ddefnyddiodd y gwasanaeth profi ar\-lein yn debyg i'r hyn a welwyd ymhlith y rheini a aeth i glinig iechyd rhywiol. Mae hyn yn dangos bod profi ar\-lein yn wasanaeth gwerthfawr i gleifion na fyddai fel arall yn defnyddio gwasanaethau iechyd rhywiol. Rwyf wedi cymeradwyo cyllid felly ar gyfer ymestyn y cynllun peilot am chwe mis arall er mwyn gallu cynnal gwerthusiad cadarn. Rwyf hefyd wedi cytuno i gyllido cynllun peilot hunanbrofi ar gyfer clamydia, gonorea a siffilis yng ngharchardai Cymru. Cynhelir y cynllun peilot gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, gan weithio gyda gofal iechyd carchardai. Disgwylir i gapasiti gwasanaethau iechyd rhywiol mewn carchardai gynyddu yn sgil y gwaith hwn. Bydd hefyd yn gwella mynediad at wasanaethau i'r boblogaeth carchardai, ac yn helpu i godi safon gwasanaethau carchardai i'r un lefel â'r rheini sydd ar gael i'r boblogaeth gyffredinol. Bydd y ddau gynllun peilot hwn yn darparu cipolwg gwerthfawr o ba mor dderbyniol ac ymarferol y mae profi ar\-lein ac hunanbrofi a byddant yn helpu i lywio datblygiadau yn narpariaeth gwasanaethau iechyd rhywiol yng Nghymru yn y dyfodol. 







Translation:


 
It has been two years since the Welsh Government took the decision to make Pre\-Exposure Prophylaxis (PrEP) routinely available for people at risk of HIV through a three\-year monitoring study. In the two years following that decision we have been closely monitoring the availability and use of PrEP. I am delighted it is now fully embedded within and routinely available from sexual health services across Wales.  Over 1,000 people have accessed PrEP since July 2017 and I’m pleased to say that no one in this cohort has contracted HIV whilst receiving PrEP.


I am proud that all those for whom PrEP is clinically indicated are able to access it in Wales.  That said, around 24% of those attending sexual health services who are eligible for PrEP decline it; the reasons for this are complex.  Public Health Wales and Cardiff University are now conducting research to better understand why some people decline the offer of PrEP.  I look forward to seeing the findings of this work when they are available and considering what further action we can take to protect people at risk from HIV.


The latest data shows that 17% of people attending sexual health services who are eligible for PrEP were not previously known to the service. This means we have had the opportunity to test people for HIV and sexually transmitted infections (STIs) who may otherwise have gone untested and undiagnosed. At least eight people have been diagnosed with HIV by the baseline tests conducted before any patient is able to receive PrEP. Finding these cases allows us to offer affected individuals effective treatment which improves their lives and reduces the risk of transmission to others. As our study continues, sexual health services will work with Public Heath Wales to get a clear understanding of the acceptability and pattern of use of PrEP and to adapt service provision to ensure it meets the needs of the client group.


Tests have also identified 380 episodes of STIs amongst those taking PrEP. This includes 176 cases of gonorrhoea and 34 cases of syphilis. In the last decade, there has been an increase in gonorrhoea and syphilis diagnoses in Wales reflecting the general increase in these STIs across the UK. This increase has been more pronounced since 2016\. Infections are most common amongst young people and men who have sex with men (MSM). Between 2016 and 2018 there was a 79% increase in cases of syphilis (from 138 to 247\) and a 47% increase in gonorrhoea diagnoses (from 956 to 1,402\).  


Any change in the pattern of STIs is of concern particularly given the emergence of antibiotic resistant gonococcal infections, but we have not as yet seen this in Wales. The Chief Medical Officer has asked Public Health Wales to consider what more needs to be done to minimise the risks posed by these infections. A number of recommendations have been put forward and they will be considered at the next meeting of the Sexual Health Programme Board in the autumn.


To take forward one of the recommendations from Public Health Wales’ recent sexual health review, I announced in September 2018 that the Welsh Government would fund a six\-month pilot for online STI testing in the Hywel Dda health board area. I am pleased to say that the pilot has been successful and positively received by service users. The percentage of people testing positive for chlamydia in those who used the online testing service is comparable to that found amongst sexual health clinic attenders. This demonstrates that online testing provides a valuable service for patients who may not otherwise attend sexual health services. I have therefore approved funding for the pilot to be extended for a further six months in order that a robust evaluation can be undertaken. I have also agreed to fund a pilot for self\-testing for chlamydia, gonorrhoea and syphilis in Welsh prisons. The pilot will be conducted by Public Health Wales, working with prison health care. It is anticipated that this will increase capacity of sexual health services in prisons; improving access to services for the prison population; and helping to raise the standard of prison services to that available to the general population. Both of these pilots will provide valuable insight into the acceptability and practicalities of online and self\-testing and will help inform future developments in sexual health service provision in Wales.