Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r Gweinidog Iechyd Eluned Morgan wedi croesawu agor Canolfannau Diagnosis Cyflym mewn gwahanol rannau o Gymru.  

  

Mae'r canolfannau hyn yn rhan o raglen genedlaethol sy’n helpu’r byrddau iechyd i roi opsiwn ychwanegol i feddygon teulu ar gyfer ymchwilio i symptomau amwys a allai gael eu hachosi gan ganser. Gall y Ganolfan Diagnosis Cyflym roi sicrwydd yn gyflym i bobl sydd heb ganser, helpu i wneud diagnosis o amryw o gyflyrau iechyd cronig eraill neu gyfeirio pobl yn eu blaenau i gael triniaeth canser yn gyflymach.  

  

Dywedodd Eluned Morgan, y Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol: 



> "Gan fod un o bob dau o bobl yn datblygu rhyw fath o ganser yn ystod eu hoes, gwella canlyniadau i gleifion canser yw un o brif flaenoriaethau GIG Cymru.  
> 
>   
> 
> "Mae'n wych gweld gwaith arloesol o'r fath yn cael ei gyflwyno, gan gynnwys canolfannau diagnosis cyflym a rhaglenni eraill i gynyddu capasiti, cyflymu diagnosis a lleihau pryder i gleifion ar adeg yn eu bywydau sy’n gallu bod yn anodd.  
> 
>   
> 
> "Mae hwn wedi bod yn gyfnod heriol iawn i'n gwasanaeth iechyd ond rwy'n falch o weld gwaith yn cael ei wneud i ddatblygu gwasanaethau canser er gwell."


Dywedodd Dr Daniel Menzies, Ymgynghorydd Meddygaeth Anadlol yn Ysbyty Glan Clwyd:



> "Mae'r Clinigau Diagnosis Cyflym yn rhoi eglurder i'r claf a sicrwydd i'r meddyg teulu ac yn ein galluogi hefyd, gobeithio, i ganfod canserau yn gynt nag y byddem fel arfer.  
> 
>   
> 
> "Mewn amgylchiadau arferol, mae cleifion sy'n dod at eu meddyg teulu gyda symptomau amhenodol yn cael nifer o brofion i ddarganfod beth sy'n eu hachosi. Nawr mae'r cleifion hyn yn cael eu cyfeirio i'r Clinig Diagnosis Cyflym mewn ychydig o dan wythnos. Mae gwerthusiad diagnostig yn cael ei gynnal, gan gynnwys yr holl ddelweddu CT, ac rydyn ni’n rhoi ateb iddynt o fewn yr amserlen honno.  
> 
>   
> 
> "Mae'r clinigau'n rhi sicrwydd a diagnosis yn gyflym i gleifion os oes pryderon am ganser. Gorau oll os gallwn wneud y diagnosis yn gynt a chael y driniaeth gywir i’r cleifon yn gyflymach. Ac, ac yn yr un modd, os ydyn nhw’n poeni beth allai fod yn achosi eu symptomau –  colli pwysau er enghraifft – rydyn ni’n gallu rhoi eglurhad iddyn nhw a’u sicrhau onad oes problem sylfaenol ddifrifol."


Mae prosiect arall sy'n ceisio gwella'r amser y mae'n ei gymryd i roi diagnosis a thriniaeth wedi'i gyflwyno ym Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro fel rhan o'r Rhaglen Arloesi a Gwella ar gyfer Canser i drin gwaedu ar ôl y menopos.  

  

Mae'r Clinig Mynediad Cyflym newydd yn darparu gwasanaeth 'gweld a thrin' mewn un man i roi diagnosis cyflym i gleifion â symptomau gwaedu amwys ar ôl y menopos. Lle bo hynny’n bosibl, bydd gwasanaeth ar gael yr un diwrnod i’r rhai sydd angen archwiliad neu driniaeth bellach.   

  

Yn ogystal â sicrhau lleihad sylweddol yr amser cyfartalog y mae’n ei gymryd i gael diagnosis, mae'n lleihau'r pryder y mae cleifion yn deimlo wrth aros.


Dywedodd yr Athro Tom Crosby, Cyfarwyddwr Clinigol Cymru ar gyfer Canser: 



> "Mae gwasanaethau canser y GIG o dan bwysau na welwyd eu tebyg o'r blaen oherwydd effeithiau’r pandemig COVID a'r galw cynyddol cyn hynny am wasanaethau diagnostig a thriniaeth. Yn ogystal â’r angen am fuddsoddi mewn seilwaith ac, yn bwysicaf oll, y gweithlu canser, rhaid inni ddefnyddio’r cyfnod hwn i fynd i’r afael â phwysau ar wasanaethau er mwyn gwella ac arloesi yn y ffordd rydym yn cefnogi cleifion drwy lwybrau cymhleth."


Yn ogystal â'r gwasanaethau diagnosis cyflym hyn, mae byrddau iechyd yng Nghymru wedi cyflwyno amrywiaeth o ffyrdd arloesol o wella canlyniadau canser i gleifion, gyda chymorth Rhwydwaith Canser Cymru.  

  

Mae hyn yn cynnwys y modd y mae canolfannau canser yng Nghymru wedi ymateb i dystiolaeth wyddonol sy'n dod i'r amlwg er mwyn lleihau'n ddiogel nifer yr apwyntiadau sydd eu hangen i ddarparu radiotherapi.  

  

Dim ond pump neu saith sesiwn driniaeth y bydd angen i gleifion â chanser y fron a chanser y prostad eu mynychu, yn lle’r 15, 20 neu 37 o apwyntiadau triniaeth y byddent yn eu mynychu o’r blaen. Bydd hyn yn rhyddhau capasiti sylweddol i drin mwy o bobl yn gynt gydag uwch\-dechnegau radiotherapi.  

  

Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn buddsoddi'n helaeth mewn cyfarpar cynllunio a darparu radiotherapi newydd, megis peiriannau CT newydd ym mhob un o’r tair canolfan ganser a buddsoddiad o £8\.3m mewn cyflymyddion llinellol ledled Cymru i sicrhau bod y cyfarpar yn gyfredol, yn ddibynadwy ac yn gallu darparu'r uwch\-dechnegau diweddaraf.







Translation:


 
Health Minister Eluned Morgan has welcomed the opening of Rapid Diagnostic Centres (RDC) across Wales.  

  

These RDCs are part of a national programme supporting health boards in Wales to provide GPs with an additional option to investigate vague symptoms that may be caused by cancer. The Rapid Diagnostic Centre can provide quick reassurance to people with no cancer, help to diagnose a range of other chronic health conditions or refer people on for cancer treatment more quickly.


Minister for Health and Social Services Eluned Morgan said:



> “With one in two people developing some form of cancer in their lifetime, improving outcomes for cancer patients in Wales is one of NHS Wales’ top priorities.  
> 
>   
> 
> “It is fantastic to see such innovative work being introduced, including rapid diagnostic centres and other programmes to increase capacity, speed up diagnosis and reduce anxiety for patients at a potentially difficult time in their lives.  
> 
>   
> 
> “This has been a really challenging time for our health service but I am pleased to see work being carried out to improve cancer services for the better.”


Dr Daniel Menzies, Consultant in Respiratory Medicine at Glan Clwyd Hospital, said:



> “The Rapid Diagnosis Clinics provide clarity for the patient and certainty for the GP and hopefully allows us to pick up cancers earlier than we would normally.  
> 
>   
> 
> “Under normal circumstances patients who present to their GP with non\-specific symptoms take a number of tests to figure out what is causing them. Now these patients are referred into the Rapid Diagnosis Clinic in just under a week, undertake diagnostic evaluation including all the CT imaging and we provide an answer for them in that timeframe.  
> 
>   
> 
> “The clinics provide certainty and diagnosis quickly for patients where there are concerns about cancer. It can only be a good thing if we can make the diagnosis sooner and get patients onto the correct treatment quicker and similarly if they are worried what might be causing their symptoms, such as weight loss, we can provide some clarity and reassurance that there is not a serious underlying problem.”


Another project which aims to improve the time it takes to diagnose and treat has been introduced in Cardiff and Vale University Health Board as part of the Cancer Innovation and Improvement Programme (CIIP) to treat post\-menopausal bleeding.  

  

The new Rapid Access Clinic provides a one\-stop ‘see and treat’ service which quickly diagnoses patients with symptoms of vaginal bleeding after menopause. A same day service will be available to those who require further investigation or treatment where possible.  

As well as significantly reducing the average time taken to reach a diagnosis, it reduces the significant anxiety that patients experience while waiting.  

  

 Professor Tom Crosby, Wales’ Clinical Director for Cancer, said:



> “NHS cancer services are under unprecedented pressure due to the effects of the COVID pandemic and previous rising demand for diagnostic and treatment services. As well as requiring investment in infrastructure and most importantly the cancer workforce, we must also use this current time to service pressures to improve and innovate in the way we support patients through complex pathways.”


As well as these rapid diagnosis services, health boards in Wales have introduced a range of innovative ways to improve cancer outcomes for patients with the help of the Wales Cancer Network.  

  

This includes how cancer centres in Wales have responded to emerging scientific evidence to safely reduce the number of appointments required to deliver radiotherapy.  

  

Patients with breast and prostate cancer, who often require radiotherapy, will only need to attend five or seven treatments instead of 15, 20 or 37 separate treatment appointments previously. This will free up significant capacity to treat more people sooner with advanced radiotherapy techniques.  

  

The Welsh Government is also investing heavily in new radiotherapy planning and delivering equipment, such as new CT machines at all three cancer centres and £8\.3m in new linear accelerators to ensure equipment is up to date, reliable and can deliver the latest advanced techniques.