Translate the text from Welsh to English.



 
Cyn toriad yr haf, rydw i am roi’r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau am waith y Grŵp Rhyngweinidogol ar Dalu am Ofal Cymdeithasol, a sefydlwyd i ystyried sut rydym yn ymateb i'r angen cynyddol \- a'r gost gynyddol \- sy'n gysylltiedig â gofal cymdeithasol.    


Cafodd y Grŵp ei sefydlu yn benodol i edrych ar ddichonoldeb cyflwyno ardoll, neu opsiwn arall, i godi cyllid ychwanegol yn y tymor canolig i'r tymor hir i helpu i fodloni'r galw cynyddol, gan ddefnyddio syniad yr Athro Gerry Holtham ar gyfer ardoll, fel sylfaen. Bydd y Grŵp hefyd yn edrych ar sut rydym yn darparu'r gwasanaethau gofal cymdeithasol rydym am eu gweld, fel y'u nodir yn nogfen *Cymru Iachach*. 


Rwy'n gadeirydd ar y Grŵp, sy'n cynnwys y Gweinidog Cyllid a’r Trefnydd, y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol a'r Dirprwy Weinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, ac mae'n cael ei gefnogi gan swyddogion polisi perthnasol. Bydd yn cynnal asesiad cychwynnol erbyn dechrau 2020 am ba mor hyfyw ac effeithiol fyddai cyflwyno ardoll neu opsiwn arall, fel ffordd o godi arian i gyfrannu at y cyllid ychwanegol y bydd ei angen ar ofal cymdeithasol.


Dros y chwe mis diwethaf, mae'r Grŵp wedi comisiynu tri darn o ymchwil i ddarparu sylfaen gadarn o dystiolaeth i lywio ei benderfyniadau.  


Y cyntaf oedd i gynnwys cyfres o gwestiynau am ofal cymdeithasol yn yr arolwg omnibws rheolaidd, a gynhelir gan Lywodraeth Cymru. 


Dangosodd y canlyniadau, er bod gan y mwyafrif o bobl (70%) a gafodd eu cyfweld bryderon am y gofal cymdeithasol y gallai fod ei angen arnynt yn y dyfodol \- y gost, yr ansawdd a faint fydd ar gael \- llai na hanner (42%) oedd yn gwneud unrhyw ddarpariaeth erbyn y byddant yn hŷn. Dangosodd yr arolwg o 1,000 o bobl hefyd fod mwy na 70% yn credu y dylai pobl wneud darpariaeth erbyn y byddant yn hŷn pan fyddant yn ifanc ac yn gweithio, ond dim ond 27% oedd yn cynilo ar gyfer y gofal cymdeithasol y gallai fod ei angen arnynt yn y dyfodol. 


Yn olaf, daeth yr arolwg i'r casgliad mai dim ond chwarter o bobl (27%) oedd yn teimlo eu bod yn gwybod llawer am y system gofal cymdeithasol yng Nghymru. Mae'r canlyniadau hyn yn cadarnhau bod angen gwella dealltwriaeth pobl o ofal cymdeithasol yng Nghymru ac annog pobl i gynllunio ar gyfer y gofal y gallai fod ei angen arnynt yn y dyfodol. 


Mae canlyniadau'r arolwg ar gael yn: https://llyw.cymru/talu\-am\-ofal\-ymchwil\-mawrth\-2019


Bydd yr ail ddarn o ymchwil yn nodi'r galw a'r pwysau ariannol, a maint y galw a'r pwysau hynny, mewn perthynas â darparu gofal cymdeithasol yn y tymor byr i'r tymor canolig. Bydd hwn ar gael i'r Grŵp Rhyngweinidogol yn ddiweddarach yn yr haf, a bydd yn cyfrannu at ei waith yn y cyfamser tra ei fod yn ystyried yr opsiynau ar gyfer y dyfodol. 


Bydd y trydydd darn o ymchwil yn dadansoddi'r gwariant ar iechyd a gofal cymdeithasol yn ystod y tymor canolig i'r tymor hir, a'r berthynas rhwng y ddau. 


Dros y chwe mis diwethaf, bydd blaenoriaethau'r Grŵp yn cynnwys codi proffil a chynyddu dealltwriaeth o ofal cymdeithasol, a gwneud gwaith pellach i ystyried a mireinio'r opsiynau ar gyfer ardoll neu ddull ariannu arall i dalu am ofal cymdeithasol.


Mae gofalu am boblogaeth sy'n heneiddio yn her, ac yn un y mae gwledydd ledled y byd yn ei hwynebu. Mae'n bwysig ein bod yn dechrau'r sgwrs nawr ac yn gweithio gyda'n gilydd i edrych ar sut fodel fydd y model gofal cymdeithasol yng Nghymru yn y dyfodol. 


Byddaf yn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau yn yr hydref wrth i waith y Grŵp ddatblygu.







Translation:


 
Ahead of summer recess, I am updating Members about the work of the Inter\-Ministerial Group (IMG) on Paying for Social Care, which was set up to consider how we respond to the increasing need – and cost – for social care.    


The group was explicitly set up to explore the feasibility of introducing a levy, or alternative, to raise additional funding in the medium to long term to help meet the growing demand, using Professor Gerry Holtham’s idea for a levy as a basis. The group will also look at how we deliver the social care services we aspire to in *A Healthier Wales*. 


I chair the IMG, which includes the Minister for Finance and Trefnydd, the Minister for Housing and Local Government and the Deputy Minister for Health and Social Services, supported by relevant policy officials. It will undertake an initial assessment by early 2020 of the viability and effectiveness of introducing a levy or an alternative, as a means of raising a contribution to the additional funding social care will require.


Over the course of the last six months, the IMG has commissioned three pieces of research to provide a strong evidence base to inform its decisions.  


The first was to include a series of questions about social care in the periodic omnibus survey, which the Welsh Government undertakes. 


The results showed that although the majority (70%) of people interviewed were concerned about the social care they may need in the future – its cost, quality and availability – fewer than half (42%) were making any provision for their old age. The survey of 1,000 people also showed more than 70% believed people should make provision for their old age when they are young and in work but only 27% were actually saving for future social care they may need. 


Finally, the survey found only a quarter of people (27%) felt they knew a great deal about the social care system in Wales. These results reaffirm  that there is a need to improve people’s understanding of social care in Wales and to encourage people to plan for the care they may need in the future. 


The results of the survey are available at: https://gov.wales/paying\-care\-research\-march\-2019


The second piece of research will identify and quantify the overall demand and funding pressures on social care in the short to medium term. This will be available to the IMG later this summer and will inform its work in the interim while it considers the options for the future. 


The third piece of research will analyse health and social care spending over the medium to long term and the relationship between the two. 


Over the next six months, the priorities for the IMG will include raising the profile and understanding of social care and further work to consider and refine the options for a levy or alternative funding mechanism to pay for social care.


Caring for an ageing population is a challenge, which faces all nations throughout the world. It is important we start the conversation now and work together to explore what a future social care model will look like in Wales. 


I will update Members further in the autumn as the IMG work progresses.