Translate the text from Welsh to English.



 
Bob blwyddyn, mae Diwrnod Hawliau Gofalwyr yn gyfle i ddathlu’r rôl mae gofalwyr di\-dâl yn ei chwarae wrth ddarparu cefnogaeth hanfodol i’r bobl hynny maent yn gofalu amdanynt, a chefnogi’r system iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru. Yn ogystal, mae Diwrnod Hawliau Gofalwyr yn gyfle i godi ymwybyddiaeth ynglŷn â’u hawliau.


Gall dod yn ofalwr i ffrind neu berthynas ddigwydd yn raddol dros amser. Gall gofalwyr beidio â rhoi sylw i’w hanghenion eu hunain gan flaenoriaethu’r person maent yn gofalu amdano. Rwy’n awyddus i bawb sydd â chyfrifoldebau gofalu yng Nghymru sylweddoli bod adnabod eu hunain fel gofalwyr yn gallu bod yn gam cyntaf tuag at gael cefnogaeth a chymorth a chefnogaeth gwerthfawr.


Gwnaeth ein hymgyrch hawliau gofalwyr annog pobl sydd â chyfrifoldebau gofalu i gysylltu gyda’u hawdurdodau lleol a chael gwybod pa gefnogaeth sydd ar gael iddynt. Rydym wedi cydweithio â gofalwyr o bob oed ledled Cymru ac mae ein hadborth cychwynnol wedi dangos bod mwy o ofalwyr yn cymryd camau i gael y cymorth mae ganddynt yr hawl iddo.


Mae’r pandemig yn parhau i roi gofalwyr di\-dâl yng Nghymru o dan bwysau ac mae nifer angen cefnogaeth ar frys.


Ynghyd â rhai grantiau llai i fudiadau sy’n cefnogi gofalwyr di\-dâl, rydym yn sicrhau bod £10m o gyllid ychwanegol ar gael i gefnogi gofalwyr di\-dâl yn 2021\-22\.


Rydym yn sicrhau bod £5\.5m o gronfa Cynllun y Gaeaf ar gael i awdurdodau lleol er mwyn cynorthwyo gofalwyr di\-dâl i ofalu am eu hiechyd meddwl a’u hiechyd corfforol. Bydd awdurdodau lleol yn defnyddio ystod o ddulliau i ddarparu’r gefnogaeth, gan gynnwys defnyddio taliadau uniongyrchol.


Rydym hefyd wedi dyrannu £3m i awdurdodau lleol i gynyddu’r cyfleoedd i ofalwyr gael seibiant o’u rôl gofalu. Mae ystod o opsiynau newydd ac arloesol yn cael eu datblygu ochr yn ochr â gwasanaethau sy’n fwy traddodiadol megis gwasanaethau seibiant preswyl a chanolfannau dydd. Er enghraifft:


* Mae Cyngor Gwynedd yn sefydlu cynllun ‘seibiantgarwch’ i gynnig gwyliau rhatach i ofalwyr di\-dâl. Maent hefyd yn uwchraddio bwthyn seibiant.
* Yn Nhorfaen, mae’r cyllid yn cefnogi clwb bowlio i ofalwyr di\-dâl a thripiau undydd.
* Yn Abertawe, mae gwasanaeth seibiant yn y cartref ymateb cyflym yn caniatáu i ofalwyr fynd i apwyntiadau iechyd neu i gael seibiant. Yn ogystal, gall y gwasanaeth hwn roi blas i ofalwyr sy’n ystyried cael cefnogaeth gan eu hawdurdod lleol.
* Yng Nghonwy, mae rhaglen gwnsela chwech wythnos yn cael ei chynnig i ofalwyr sy’n profi straen a gorbryder. Mae’r cyngor hefyd yn prynu eitemau megis dodrefn tu allan, cyfrifiaduron llechen, offer ymarfer corff neu aelodaeth o gampfa i ofalwyr.
* Mae 1,400 o ofalwyr a gofalwyr ifanc yn Sir Fynwy wedi ymgeisio am daleb £10 i’w wario mewn canolfannau garddio, siopau teganau, neu i brynu pizza tecawê neu de prynhawn.
* Mae gofalwyr ifanc yn Ynys Môn yn gallu cael ystod o ddarpariaethau seibiant \- mae nifer wedi profi gweithgareddau newydd.


Rydym hefyd wedi dyrannu £1\.25m i Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru i ymestyn y Gronfa Cymorth i Ofalwyr i’r flwyddyn ariannol hon. Y flwyddyn diwethaf, cynorthwyodd y gronfa hon bron i 6,500 o ofalwyr di\-dâl i ymdopi ag effeithiau ariannol y pandemig.


Rwy’n gwerthfawrogi cefnogaeth gofalwyr di\-dâl a’u cynrychiolwyr yn fawr i’n cynorthwyo i ddeall yr heriau maent yn eu hwynebu. Rwyf hefyd yn gwerthfawrogi’r modd maent yn cydweithio â ni i weithredu i wneud gwahaniaeth i’w bywydau.


Mae’r dull hwn o bartneriaeth am barhau, ac wedi’i seilio ar y *Strategaeth ar gyfer Gofalwyr Di\-dâl*, a’r cynllun cyflawni rwy’n ei lansio heddiw.


Gyda’n gilydd, rwy’n hyderus y gallwn godi ymwybyddiaeth a gwella bywydau gofalwyr di\-dâl ledled Cymru.







Translation:


 
Every year, Carers Rights Day is an opportunity to celebrate the role unpaid carers play in providing vital support to the people they care for and the health and social care system in Wales. It is also a chance to raise awareness of their rights and entitlements.


Becoming a carer for a friend or relative can happen gradually over time and carers can overlook their own needs out of concern for the person they are caring for. I want everyone in Wales who has caring responsibilities to recognise that identifying as a carer can be a first step towards accessing valuable help and support.


Our carers’ rights campaign encouraged people with caring responsibilities to get in touch with their local authority to see what support is available. We have worked with carers of all ages across Wales and our early feedback has told us more carers are taking steps to access the support they are entitled to.


The pandemic is continuing to place unpaid carers across Wales under pressure and many are in urgent need of support.


Alongside grants to organisations supporting unpaid carers, we are making £10m of extra funding available to support unpaid carers in 2021\-22\.


We are making £5\.5m of the Winter Plan funding available to local authorities to support unpaid carers to manage their mental and physical health. Local authorities will use a range of methods to deliver support, including via direct payments.


We have also awarded £3m to local authorities to increase opportunities for unpaid carers to take a break. A range of new and innovative options are being developed, alongside more traditional residential and day centre respite services. For example:


* Gwynedd Council is setting up a ‘respitality’ scheme to offer cheaper holidays to unpaid carers and upgrading a respite cottage.
* In Torfaen, the funding is supporting an unpaid carers’ bowling club and day trips.
* A rapid response respite\-at\-home service in Swansea is allowing unpaid carers to attend health appointments or take a break. This service can also provide a taster session for carers considering accessing support from their local authority.
* A six\-week programme of counselling is being offered to unpaid carers in Conwy who are experiencing stress and anxiety. The council is also purchasing items such as outdoor furniture, tablets, exercise equipment or gym membership for carers.
* 1,400 unpaid carers and young carers in Monmouthshire have applied for a £10 voucher to spend in garden centres, toy shops, pizza takeaways and for afternoon tea.
* In Anglesey, young carers can access a range of respite provision – many have experienced new activities.


We have also awarded £1\.25m to Carers Trust Wales to extend the Carers Support Fund into this financial year – last year, it helped almost 6,500 unpaid carers to cope with the financial impact of the pandemic.  


I greatly value the support of unpaid carers – and their representatives – in helping us to understand the challenges they are experiencing and working with us to take action to make a difference to their lives.


This partnership approach will continue, underpinned by the *Strategy for Unpaid Carers* and its delivery plan, which I am launching today.


I am confident that together we can raise awareness and improve the lives of unpaid carers across Wales.