Translate the text from Welsh to English.



 
Roedd Ffyniant i Bawb: y strategaeth genedlaethol yn pwysleisio pwysigrwydd sicrhau bod y maes tai yn flaenoriaeth i Weinidogion Cymru. Mae 15% o'r stoc o anheddau yng Nghymru yn rhan o'r sector rhentu preifat. Mae polisïau Llywodraeth Cymru yn ceisio sicrhau bod y ddeiliadaeth honno’n opsiwn ar gyfer tenantiaid presennol a darpar denantiaid.   
  
Ar 19 Gorffennaf 2017, yn dilyn cyhoeddiad gan y Prif Weinidog yn natganiad deddfwriaethol y mis blaenorol, roedd Ysgrifennydd y Cabinet ar y pryd dros Gymunedau a Phlant, wedi nodi ei bryderon bod ffioedd a godir ar denantiaid yn achosi problemau i bobl sydd am rentu llety yn y sector rhentu preifat. Fe lansiodd ymgynghoriad i geisio deall lefel y ffioedd a godir, beth mae'r ffioedd hynny yn ei gynnwys, a pha broblemau, os o gwbl, y byddai cael gwared ar yr hawl i godi'r ffioedd hynny yn eu creu i asiantau gosod, landlordiaid, tenantiaid ac unrhyw drydydd partïon sy'n ymwneud â'r sector rhentu preifat.  
  
Daeth yr ymgynghoriad i ben ar 27 Medi 2017, a derbyniwyd bron 700 o ymatebion gan amrywiaeth o denantiaid, landlordiaid ac asiantau gosod. Mae hynny'n dangos bod cryn ddiddordeb yn y maes hwn. Er nad ydw i mewn sefyllfa i gyhoeddi ymateb manwl i'r ymgynghoriad (bydd hynny'n dilyn yn y Flwyddyn Newydd), mae'r gwaith dadansoddi cynnar yn dangos bod cefnogaeth gref o blaid gweithredu yn y maes hwn, ac roeddwn am roi gwybod i'r aelodau y newyddion diweddaraf am fy nghynlluniau cyn gynted ag y bod modd.   
  
Mae'r gwaith dadansoddi'n dangos bod y mwyafrif o'r ymatebwyr, gan gynnwys nifer sylweddol o landlordiaid, o blaid gwahardd codi ffioedd ar denantiaid. Felly, heddiw, rwy'n ailddatgan ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gymryd camau i wahardd codi ffioedd ar denantiaid yn y sector rhentu preifat.   
  
Rwy wedi gofyn i'm swyddogion barhau â'r cynlluniau i ddatblygu deddfwriaeth. Bydd swyddogion y Llywodraeth hefyd yn dechrau rhaglen ymgysylltu â rhanddeiliaid i rannu gwybodaeth a'n helpu i lunio cynlluniau manwl am sut y byddai deddfwriaeth arfaethedig at y dyfodol yn gweithio'n ymarferol.   
  
Mae maint cynyddol y sector rhentu preifat sydd bron â bod wedi dyblu yn ystod y 10 mlynedd ddiwethaf, yn ei wneud yn rhan hynod bwysig o'r farchnad dai. Felly, rwy am gydweithio â landlordiaid ac asiantwyr i sicrhau bod y sector yn gryf, yn dryloyw ac yn hygyrch.  
  
Mae gormod o denantiaid yn adrodd bod lefel y ffioedd a godir yn creu rhwystr rhag cael cartref diogel o ansawdd da. Mae'r dystiolaeth yn cefnogi'r farn bod ffioedd asiantwyr ac eraill wedi gwneud y sector rhentu preifat yn anfforddiadwy ac yn anhygyrch i rai unigolion a theuluoedd, yn enwedig y rheini sydd ag incwm isel ac sy’n hawlio budd\-daliadau. Gall y costau ychwanegol, fel canlyniad i ffioedd a godir ar denantiaid, ei gwneud yn anodd i symud o fewn y sector, hyd yn oed i'r rheini sydd eisoes yn rhentu.   
  
Yn ystod cyfnod pan fo angen inni weithio ar draws pob sector i ddiwallu anghenion ein dinasyddion o ran tai, rhaid inni chwalu'r rhwystrau hyn. Bydd cael gwared ar ffioedd a sicrhau bod tenantiaid yn gallu cael hyd i lety yn y sector rhentu preifat – o wybod nad oes perygl y byddent yn talu mwy na'u rhent a'u blaendal ar y cyfan – yn gam allweddol.   
  
Byddaf yn nodi manylion pellach ein cynlluniau mewn perthynas â ffioedd a godir ar denantiaid yn y Flwyddyn Newydd.





Translation:


 
Prosperity for All: the national strategy reiterated the importance of housing as a key priority for Welsh Ministers.  15% of dwelling stock in Wales sits within the private rented sector (PRS); Welsh Government policy seeks to make this a tenure of choice for current and future tenants.    

  

On 19 July 2017, following an announcement by the First Minister in the previous month’s legislative statement, the then Cabinet Secretary for Communities and Children set out his concern that fees charged to tenants caused problems for people seeking to secure accommodation in the PRS.  He launched a consultation to understand the extent of the fees charged, what those fees covered, and what issues, if any, the removal of the ability to charge these fees to tenants would cause to letting agents, landlords, tenants and any third parties involved in the PRS.  

  

The consultation closed on 27 September 2017, having attracted almost 700 responses from a range of tenants, landlords and letting agents.  This demonstrates the considerable interest there is in this issue.  While I am not yet in a position to publish a detailed response to the consultation (this will follow in the New Year), early analysis indicates strong support for action in this area and I wanted to update members on my plans at the earliest opportunity.  

  

The analysis shows that the majority of respondents, including a significant number of landlords, support a ban on fees being charged to tenants.  Today, therefore, I am re\-affirming the Welsh Government’s commitment to take action to ban fees being charged to tenants in the private rented sector.    

  

I have therefore instructed my officials to proceed with plans to develop legislation.  Officials will also begin a programme of engagement with stakeholders to share information and help us shape detailed plans about how future legislation would work in practice.  

  

The growing size of the private rented sector, which has almost doubled in the last 10 years, makes it a vitally important part of the housing market and I want to work with landlords and agents to ensure the sector is strong, transparent and accessible.  

  

Too many tenants report that the level of fees charged creates a barrier to them accessing good quality, secure housing. The evidence supports the view that agents’ and other fees have made the private rented sector unaffordable and inaccessible for some individuals and families, particularly those on lower incomes or benefits.  Even for those currently renting, the additional costs resulting from fees to tenants can make movement within the sector difficult.        

  

At a time when we need to work across all sectors to meet the housing needs of our citizens, we need to break down these barriers.  Removing fees and ensuring that tenants can access the PRS, safe in the knowledge that their rent and tenancy deposit should, for the most part, be all they have to pay will be a significant step.  

  

I will set out further details of our plans in respect of tenant fees in the New Year.