Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, rydym yn cyhoeddi'r manylion ynghylch sut y bydd gwasanaethau deintyddol ac iechyd y geg yn cyfrannu at y gwaith o wireddu ein gweledigaeth o sicrhau newid ar draws y system gyfan, er mwyn canolbwyntio ar iechyd a llesiant, ac atal afiechyd fel rhan hanfodol o'n ffordd o ddarparu gofal, fel y nodir yn ‘Cymru Iachach’  
https://gov.wales/topics/health/professionals/dental/?skip\=1\&lang\=cy  
  
Mae'r trywydd yr ydym yn ei ddilyn ym maes deintyddiaeth yn seiliedig ar egwyddorion gofal iechyd darbodus a'r ymrwymiadau a wnaed yn strategaeth genedlaethol Llywodraeth Cymru, Ffyniant i Bawb, i sicrhau bod y gwasanaethau yr ydym yn eu darparu yn helpu pobl Cymru i fyw eu bywydau mewn modd iach a ffyniannus.   
  
Mae ymateb y gwasanaethau deintyddol ac iechyd y geg i Cymru Iachach yn dod o Law yn Llaw at Iechyd: Cynllun Cenedlaethol Cymru ar gyfer Iechyd y Geg 2013\-18\. Mae'r cynllun hwn wedi llwyddo’n sylweddol yn ystod y 5 mlynedd ddiwethaf i wella a chynnal iechyd y geg a llesiant pobl yng Nghymru, ond serch hynny, mae'r heriau'n parhau ac mae rhagor i'w wneud.   
  
Mae iechyd y geg da yn rhan bwysig o lesiant pobl. Yn achos plant, mae'n cyfrannu at ddatblygiad corfforol, addysgol, a chymdeithasol. Yn achos oedolion, mae iechyd y geg da yn golygu bod pobl yn cymryd llai o amser i ffwrdd o'u gwaith oherwydd y ddannodd, a bod ansawdd eu bywyd yn well gan eu bod yn gallu bwyta a siarad heb fod hynny'n achosi poen nac embaras. O ganlyniad i'r rhaglen Cynllun Gwên, mae iechyd y geg ymysg plant ifanc yng Nghymru yn gwella ar draws yr holl grwpiau cymdeithasol. Plant sy'n mynychu ysgolion yn yr ardaloedd lle mae'r amddifadedd gwaethaf sy'n gweld y gwelliannau mwyaf o ran iechyd y geg.     
  
Rydym yn awyddus i barhau i ddatblygu gwasanaethau iechyd y geg a gwasanaethau deintyddol, er mwyn llesiant yr unigolyn a llesiant pawb, a fydd yn gallu bodloni anghenion heddiw ac yn y dyfodol. Mae hyn yn hanfodol ar gyfer sicrhau Cymru iachach a mwy cyfartal.   
  
Mae ymateb y gwasanaethau deintyddol ac iechyd y geg i Cymru Iachach yn seiliedig ar yr egwyddor bod cleifion a'r cyhoedd yn ganolog i bopeth yr ydym yn ei wneud. Mae'r gwasanaethau'n cael eu nodi o dan dair thema, sef: camu i lefel arall ym maes atal; gwasanaethau deintyddol sy'n addas ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol; a datblygu timau a rhwydweithiau deintyddol. Mae'r themâu hyn yn berthnasol i bawb sy'n gweithio ym maes deintyddiaeth, waeth beth yw eu rôl neu'r math o leoliad y maent yn gweithio ynddo.  
  
Mae'r ymateb hefyd yn berthnasol i weithredwyr Byrddau Iechyd, timau contractio Gofal Sylfaenol a gwasanaethau deintyddol, arweinwyr clinigol ym maes deintyddiaeth, arbenigwyr, academyddion, ymarferwyr cyffredinol, gweithwyr proffesiynol ym maes gofal deintyddol \- a hefyd i bractisau deintyddol, ysbytai, a gwasanaethau a rhaglenni cymunedol.      
  
Rydym wedi nodi pum blaenoriaeth allweddol ar gyfer 2018\-21 ac ar ôl hynny, o ran trawsnewid deintyddiaeth:   


* mynediad amserol at ofal deintyddol ataliol y GIG;
* newid y system gyfan a chynnal y newidiadau hynny, yn seiliedig ar ddiwygio contractau;
* timau sydd wedi eu hyfforddi a'u cynorthwyo i ddarparu gofal safonol sy'n seiliedig ar werth.
* gwella'r system yn seiliedig ar wybodaeth a thystiolaeth am iechyd y geg; a
* gwella iechyd a llesiant y boblogaeth.

  
Dyma flaenoriaethau uchelgeisiol sy'n adlewyrchu newidiadau mewn cyfeiriad polisi, ac sy'n cynorthwyo'r gwaith o ddarparu gwasanaethau a diwygio contractau deintyddol drwy newid y system.   
  
Bydd angen newid os ydym am gyflawni'r blaenoriaethau hyn, ac mae bwrw ymlaen â'r gwaith o ddiwygio contractau yn rhan hanfodol o'r newid hwnnw. Mae pob un o'r saith bwrdd iechyd yn cymryd rhan yn y rhaglen diwygio contractau deintyddol, ac mae 22 o bractisau deintyddol (rhyw 5% o'r cyfanswm ar draws Cymru gyfan) yn casglu ac yn defnyddio asesiadau o anghenion a risg clinigol mewn perthynas ag iechyd y geg er mwyn iddynt allu cynllunio gofal, darparu cyngor ataliol sydd wedi ei deilwra ar gyfer yr unigolyn, a chytuno ar y cyfnodau rhwng apwyntiadau rheolaidd a fyddai fwyaf addas i fodloni anghenion yr unigolyn.  Rwy'n awyddus i weld y rhaglen ar gyfer diwygio gwasanaethau deintyddol yn camu yn ei blaen, a disgwylir i'r byrddau iechyd sicrhau bod o leiaf 10% o bractisau deintyddol yn eu hardaloedd yn cymryd rhan ynddi o fis Hydref 2018 ymlaen.  
  
Byddaf yn rhoi rhagor o wybodaeth am hynt y rhaglen diwygio gwasanaethau deintyddol yn nes ymlaen yn y flwyddyn.  
  






Translation:


 
Today we are publishing details of the contribution oral health and dental services will make in achieving the vision of a whole system change, focused on health and wellbeing and a preventive approach to care that is set out in ‘A Healthier Wales’ https://gov.wales/topics/health/professionals/dental/?lang\=en.   

  

The path we are taking for dentistry builds on the principles of prudent healthcare and the commitments made in Welsh Government’s national strategy, Prosperity for All, to ensure the services we provide support people in Wales to live healthy, prosperous lives.  

  

The oral health and dental services response to A Healthier Wales emerges from Together for Health: A National Oral Health Plan for Wales 2013\-18\. This has made good progress over the last 5 years in improving and maintaining the oral health and wellbeing of people in Wales, but challenges remain and we have more to do.  

  

Good oral health is an important part of wellbeing. In children, it contributes to physical, educational and social development. In adults, good oral health means people take less time off work due to toothache and they experience a better quality of life as they can eat and speak without discomfort or embarrassment. Due to the impact of the Designed to Smile programme the oral health of young children in Wales is improving across all social groups. Children attending schools in the most deprived areas are seeing the greatest improvements in oral health.  

  

We want to continue to develop oral health and dental services which promote the prevention of dental disease, for both individual and collective wellbeing, and are ready to meet the needs now and in the future. This is essential to bring about a healthier and more equal Wales.  

  

The oral health and dental services response to A Healthier Wales is set out under the principle that patients and the public are at the heart of everything we do. The services are also set out under three themes, namely: a step up in prevention; dental services fit for future generations; and developing dental teams and networks. These themes are relevant to everyone who works in dentistry, regardless of the role they play or the setting they work in.  

  

This response is also for Health Board executives, Primary Care and dental contracting teams, dental clinical leads, specialists, academics, generalists, dental care professionals \- and also for dental practice, hospital, community services and programmes.  

  

We have set out five key priorities for 2018\-21 and beyond for transforming dentistry:


* timely access to prevention focussed NHS dental care;
* sustained and whole system change underpinned by contract reform;
* teams that are trained, supported and delivering value\-based quality care;
* oral health intelligence and evidence driving improvement; and
* improved population health and wellbeing.


  

These are ambitious priorities, which reflect a shift in policy direction, supporting delivery  

and reform of the dental contract via system change.  

  

We need change to achieve these priorities and progressing contract reform is a vital element of that change. All seven health boards are participating as part of the dental contract reform programme and 22 dental practices (some 5% of the all\-Wales total) are collecting and using clinical oral ‘need and risk’ assessment to plan care, give personalised preventive advice and agree appropriate recall intervals with patients to meet individual needs. I want to see the dental reform programme expand at pace and expect health boards to have a minimum of 10% of dental practices in their area taking part from October 2018\.  

  

I will provide further information on the development and progress of the dental reform programme later on in the year.