Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw rwy’n gosod rheoliadau yn y Senedd a fydd yn ymrwymo Cymru yn ffurfiol, am y tro cyntaf, i dargedau sydd wedi’u rhwymo’n gyfreithiol i gyrraedd y nod o allyriadau sero\-net.  Mewn cyngor a gafodd Llywodraeth Cymru gan ein hymgynghorydd statudol, y Pwyllgor Newid Hinsawdd yn 2017 a 2019, nid oedd eu dadansoddiad annibynnol o'r farn bod nod sero\-net ar gyfer economi Cymru yn gredadwy, yn ddichonadwy nac yn fforddiadwy. Erbyn hyn, ar sail tystiolaeth a dadansoddiadau pellach, mae'r farn hon wedi newid.


Yn benodol, argymhellodd y Pwyllgor Newid Hinsawdd:


* Cyllideb Garbon 2 (2021\-25\): gostyngiad cyfartalog o 37% gyda therfyn credyd (“gwrthbwyso”) o 0%
* Cyllideb Garbon 3 (2026\-30\): gostyngiad cyfartalog o 58%
* Targed 2030: gostyngiad o 63%
* Targed 2040 : gostyngiad o 89%
* Targed 2050: gostyngiad o 100% (sero\-net)


Rydym yn croesawu'r newid hwn mewn cyngor. Diolch i'r Pwyllgor Newid Hinsawdd a phawb sydd wedi cyfrannu at eu Galwad am Dystiolaeth bod gennym bellach y wyddoniaeth i gefnogi ein huchelgais ers amser o nod sero\-net i Gymru. Dim ond drwy graffu'n annibynnol ar y Pwyllgor Newid Hinsawdd, gan weithio gyda busnesau, y byd academaidd a chymdeithas sifil yng Nghymru, y gallwn sicrhau bod nodau hinsawdd a bennir gan y Llywodraeth yn uchelgeisiol ac yn seiliedig ar dystiolaeth, gan greu sylfaen gadarn ar gyfer adeiladu Cymru carbon isel.


Byddai'r llwybr lleihau allyriadau a argymhellir a bennwyd gan Y Pwyllgor Newid Hinsawdd yn eu cyngor yn golygu y byddai ein nodau yng Nghymru yn gyson â chyrraedd nod Paris o 1\.5°C. Bydd hyd yn oed y llwybr hwn, sy'n fwy uchelgeisiol nag unrhyw un y cytunwyd arno'n flaenorol mewn trafodaethau rhyngwladol ar yr hinsawdd, yn peri cryn risg, a byddem yn parhau i weld effaith tymheredd cynyddol, digwyddiadau tywydd dwys a phwysau eithafol ar yr amgylchedd naturiol am ddegawdau i ddod.


At hynny, mae'n dal yn wir bod ein llwybr byd\-eang ymhell oddi wrth ganlyniad o'r fath, a adroddwyd yn ddiweddar gan y Cenhedloedd Unedig i fod yn fwy na 3°C – lefel a allai weld hyd yn oed mwy o dywydd dinistriol na'r hyn sydd wedi distrywio cymunedau Cymru yn ystod y 12 mis diwethaf, dadleoli cannoedd o filiynau o bobl ledled y byd, a difrod na ellir ei ddad\-wneud i'r ecosystemau mwyaf eiconig a hanfodol yng Nghymru ac yn fyd\-eang.


Yn natganiad Llywodraeth Cymru o argyfwng hinsawdd yn 2019, bu inni ddatgan ein safbwynt bod difrifoldeb y bygythiad i'n cymdeithas a'n planed yn golygu na allwn fforddio derbyn y cyngor a gawn fel terfyn ein huchelgais ond yn hytrach rhaid i ni ei weld fel man cychwyn y mae'n ofynnol i ni wneud pob ymdrech i ragori arno. Mae hyn yn adlewyrchu'r egwyddor o ddilyniant sydd wedi'i ymgorffori yng Nghytundeb Paris yn ogystal â'r nod o Gymru sy'n Gyfrifol yn Fyd\-eang sydd wedi'i ymgorffori yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol.


Yn ei gyngor diweddaraf ym mis Rhagfyr 2020, mae’r Pwyllgor Newid Hinsawdd yn cadarnhau mai'r 2020au yw'r "ddegawd fydd yn penderfynu" a dylai ein cynllun ar gyfer yr ail gyllideb garbon a gyhoeddir yn 2021 ganolbwyntio ar yr angen i "berfformio'n well" na’r gostyngiad cyfartalog o 37% a argymhellir mewn allyriadau, gyda llwybr clir tuag at ostyngiad cyfartalog o 58% drwy'r drydedd gyllideb garbon hyd at 2030, er mwyn gosod Cymru ar y llwybr i sero\-net erbyn canol y ganrif hon, fel sy'n ofynnol gan bob gwlad gyfoethocach, ddatblygedig yn ôl telerau Cytundeb Paris.


Bydd cyrraedd y targedau newydd yn hynod heriol. Mae’n rhaid i’n hymdrechion fel Llywodraeth ganolbwyntio ar wneud y newid i sero net yn newid teg, pan fydd y costau a’r manteision yn cael eu rhannu’n deg ar draws ein cymdeithas.  Rydym wedi penderfynu cyflawni’r rhan fwyaf o’r camau gweithredu yn y 15 mlynedd nesaf er mwyn osgoi’r allyriadau cronnus a fydd yn cael eu hachosi wrth oedi, ac er mwyn anfon neges glir am yr angen i weithredu heddiw yn hytrach na gadael y gwaith caled i eraill.  Her ganolog o ran hyn yw gweld ble y gallai swyddi gael eu colli yng Nghymru a sut y gall llywodraeth gefnogi gweithwyr, mewn partneriaeth gymdeithasol â’n hundebau llafur a busnesau, i ddod yn rhan o weithlu carbon isel newydd.


Yn ogystal â’r newid hinsawdd yn dod yn thema gyson yn y papurau y mae Gweinidogion o bob portffolio yn eu cyflwyno i’r Cabinet, rwyf wedi ailgynnull y Grŵp Gorchwyl a Gorffen Gweinidogol i ganolbwyntio ar gyflawni’r Cynllun Carbon Isel nesaf, a fydd yn galw am gynnydd uniongyrchol a sylweddol yn yr ymdrech ar lefel Cymru\-gyfan.


Fel a fu yn wir yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r dadansoddiad yn awgrymu bod y posibilrwydd mwyaf o ran cyflymu y gostyngiad mewn allyriadau yng Nghymru yn seiliedig ar dystiolaeth sy’n awgrymu bod lleihad mwy yn bosibl o fewn y sectorau diwydiant a ynni.  Mae hyn yn adlewyrchu presenoldeb nifer o ffynonellau sydd ag allyriadau uchel yng Nghymru, megis gwaith dur Port Talbot. 


Ac eto, wrth dynnu sylw at arwyddocâd heriau technolegol a buddsoddi, mae’r Pwyllgor Newid Hinsawdd hefyd yn sylwi mai dim ond gyda newidiadau ym mywydau pob cymuned yng Nghymru y gellir cyflawni'r newid angenrheidiol, newidiadau a all ddod â manteision i bob un o'n dinasyddion os cânt eu cyflawni'n effeithiol.


Gwnaethom gyhoeddi ein cynllun cyflawnihaf diwethaf yn esbonio ein dull o gydweithio a chyfranogi drwy gydol 2020 a 2021, o ran sut yr ydym yn gweld pob corff cyhoeddus, busnes a dinesydd yng Nghymru yn gallu chwarae eu rhan wrth benderfynu sut rydyn ni’n cyrraedd nodau hinsawdd mwy uchelgeisiol. Gyda’n gilydd byddwn yn llunio sut rydym yn bwriadu cyflawni ein gweledigaeth sero\-net newydd yn ein Cynllun Cymru Gyfan nesaf, a fydd yn cael ei gyhoeddi cyn uwchgynhadledd hinsawdd y Cenhedloedd Unedig, COP26, sy’n cael ei chynnal yn Glasgow.


Yn y cyd\-destun hwn, rydym yn croesawu'r newyddion fis diwethaf y bydd Blaenau Gwent yn cynnal Cynulliad Dinasyddion cyntaf Cymru ar yr Hinsawdd, menter sydd wedi derbyn cefnogaeth Llywodraeth Cymru fel rhan o'n hymgyrch i gefnogi creu cymunedau carbon isel enghreifftiol wrth ehangu'r ddarpariaeth o dai cymdeithasol o ansawdd uchel. Bydd cyrraedd nodau hinsawdd mwy uchelgeisiol yn gofyn am lawer mwy o fentrau lleol o'r fath, sy’n ystyrlon ac yn hygyrch i ddinasyddion, fel rhan o'n hymdrech genedlaethol.


Fel y mae ymdrechion lleol yn hanfodol fel sail i’n hymdrech ar y cyd genedlaethol yng Nghymru, mae’r camau rydyn ni’n eu cymryd yma yn rhan annatod o gyflawni allyriadau net\-sero ledled y DU.  Yn yr un modd ag y mae cymorth gan Lywodraeth Cymru yn galluogi gweithredu lleol o fewn ein ffiniau, mae’n hanfodol, er mwyn cyrraedd allyriadau net sero, bod y DU yn chwarae ei rhan.  Heddiw, rwy’n gobeithio y bydd holl aelodau’r Senedd yn ymuno â ni wrth alw ar Lywodraeth y DU i ymateb i’r her a chymeryd y camau rydyn ni eu hangen i sicrhau newid cyflym, cyfiawn a theg tuag at ddyfodol carbon isel. 


Byddwn yn annog pawb sy'n rhannu ein hymrwymiad i ymateb sy'n arwain y byd i'r argyfwng hinsawdd yng Nghymru i ystyried drostynt eu hunain gyngor y Pwyllgor Newid Hinsawdd a'r heriau brys i Gymru sydd ynddo, i weithio gyda ni i gyflymu ein camau gweithredu ar yr hinsawdd ac i weithio gyda ni i nodi'r meysydd hynny lle gallwn fynd ymhellach fyth drwy ymdrech ar y cyd.







Translation:


 
Today I am laying regulations in the Senedd which will formally commit Wales, for the first time, to legally binding targets to deliver the goal of net\-zero emissions. In advice Welsh Government received from our statutory advisor the Climate Change Committee (CCC) in 2017 and 2019, a net zero goal for the Welsh economy was not considered by their independent analysis to be credible, feasible or affordable. Now, on the basis of further evidence and analysis, this view has changed. Specifically, the CCC recommended:


* Carbon Budget 2 (2021\-25\): 37% average reduction with credit (“offset”) limit of 0%
* Carbon Budget 3 (2026\-30\): 58% average reduction
* 2030 target: 63% reduction
* 2040 target: 89% reduction
* 2050 target: 100% reduction (net zero)


We welcome this change in advice. It is thanks to the CCC and all those who have contributed to their Call for Evidence, we now have the science to support our long held ambition of a net zero goal for Wales. It is only with the independent scrutiny of the CCC, working with business, academia and civil society in Wales, we can ensure climate goals set by Government are ambitious and evidence\-based, creating a solid foundation on which to build a low carbon Wales.


The recommended emissions reductions pathway set by CCC in their advice would mean our goals in Wales would be consistent with meeting the Paris 1\.5°C goal. Even this pathway, more ambitious than any previously agreed in international climate negotiations, carries a very significant degree of risk and we would continue to see the impact of rising temperatures, intense weather events and extreme pressures on the natural environment for decades to come.


Furthermore, it remains the case our global trajectory is a way off such an outcome, recently reported by the United Nations to be more than 3°C – a level that could see even more destructive weather events than those which have devastated Welsh communities in the last 12 months, displacement of hundreds of millions of people around the world, and irreparable damage to the most iconic and vital ecosystems in Wales and globally.


In the Welsh Government declaration of a climate emergency in 2019, we stated our position that the seriousness of the threat to our society and our planet means we cannot afford to simply accept the advice we receive as the limit of our ambition but instead must see it as a starting point that we are required to make every effort to exceed. This reflects the principle of progression enshrined in the Paris Agreement as well as the goal of a Globally Responsible Wales enshrined in the Wellbeing of Future Generations Act.


In its most recent advice in December 2020, CCC confirm that the 2020s are the “decisive decade” and our plan for the second carbon budget to be published in 2021 should focus on the need to “outperform” the recommended 37% average reduction in emissions with a clear line of sight to a 58% average reduction through the third carbon budget up to 2030, in order to set Wales on the path to net zero by the middle of this century, as required of all richer, developed nations by the terms of the Paris Agreement.


The new targets will be extraordinarily challenging to meet. Our efforts as a Government must focus on making the transition to net zero a just transition, where the costs and benefits are shared fairly across our society. We have chosen to front\-load action in the next 15 years to avoid the cumulative emissions which delayed action would incur, and to send a strong signal about the need to take action today rather than leaving the hard\-work for others. A central challenge in this respect is to identify where jobs may be lost in Wales and how government can support workers, in social partnership with our trades unions and businesses, to become a part of the new low carbon workforce.  


As well as climate change being a consistent theme in the papers that Ministers in every portfolio bring to Cabinet, I have reinstated the Ministerial Task and Finish Group to focus on the delivery of the next Low Carbon Plan, which will require an immediate and substantial increase in effort on an All\-Wales basis.


As has continued to be the case over recent years, the analysis suggests the most significant potential to accelerate emissions reductions in Wales is based on evidence suggesting greater abatement is possible in the industry and power sectors. This reflects the presence of a small number of high\-emitting point sources in Wales, such as Port Talbot steelworks.


Yet whilst highlighting the significance of technological and investment challenges, CCC also observe that the necessary change can only be delivered with changes in the lives of every community in Wales, changes which if delivered effectively can bring benefits to every one of our citizens.


Last summer we published an engagement plan explaining our approach to collaboration and involvement throughout 2020 and 2021, as to how we see every public body, business and citizen in Wales as being able to play their part in determining how we meet increasingly ambitious climate goals. Together, we will set out how we intend to deliver our new net zero ambition in our next All Wales Plan, which we will publish in advance of the United Nations climate summit, COP26, which is being held in Glasgow.


In this context, we welcome the news last month that Blaenau Gwent will host Wales’ first Citizen’s Assembly on Climate, an initiative which has received Welsh Government support as part of our drive to support the creation of exemplar low carbon communities in the course of expanding the provision of high quality social housing. Reaching more ambitious climate goals will require many more such local initiatives, meaningful and accessible to citizens, as part of our national effort.


Just as local efforts are essential to underpin our collective national effort in Wales, the actions we take here are an integral part of delivering net zero emissions across the UK. Just as support from Welsh Government enables local action within our borders, it is vital that to reach net zero emissions the UK must play its part. Today, I hope all members of the Senedd will join us in calling on UK Government to step up to the challenge and take the actions we need to ensure a swift, fair and equitable transition to our low carbon future.


I would urge all those who share our commitment to a world\-leading response to the climate emergency in Wales to consider for themselves the CCC advice and the urgent challenges to Wales contained in it, to work with us to accelerate our action on climate and to work with us to identify those areas where through collective effort we can go even further.