Translate the text from Welsh to English.



 
Maen nhw hefyd yn galw am weithredu i fynd i’r afael â’r argyfwng costau byw ac i helpu cartrefi gyda biliau sy’n codi.


Fis diwethaf, o ganlyniad i wariant yn Lloegr, cyhoeddodd y Trysorlys y byddai’n darparu rhagor o gyllid i fynd i'r afael â COVID. Cafodd £270m ei roi i Lywodraeth Cymru, £440m i Lywodraeth yr Alban, a £150m i Weithrediaeth Gogledd Iwerddon. Mae’r Llywodraethau Datganoledig yn poeni efallai na fyddant yn cael caniatâd i gario unrhyw daliadau canlyniadol hwyr ymlaen i gyllidebau’r flwyddyn nesaf – er gwaetha’r ffaith bod yr hyblygrwydd hwn wedi’i ddarparu yn 2021/22\.


Mae'r Gweinidogion Cyllid hefyd wedi ailadrodd yr alwad y dylai'r Trysorlys ddarparu cymorth i Gymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon os bydd y sefyllfa iechyd y cyhoedd ym mhob gwlad yn galw am hyn, ac nid dim ond pan fydd y cymorth yn cael ei gynnig yn Lloegr.


Maen nhw’n galw hefyd ar y Trysorlys i wneud mwy i gefnogi cartrefi sy’n wynebu argyfwng costau byw. Ym mis Hydref, tynnodd Llywodraeth y DU y cynnydd o £20 yr wythnos mewn Credyd Cynhwysol yn ôl – toriad yr oedd pob un o’r tair gwlad ddatganoledig yn ei wrthwynebu. Y mis diwethaf, daeth cadarnhad bod chwyddiant wedi codi i 5\.1% – y gyfradd uchaf mewn degawd – gyda’r cynnydd ym mhrisiau bwyd, trafnidiaeth a dillad yn cyfrannu at filiau cartref uwch. Gan Lywodraeth y DU y mae’r pŵer yn bennaf i helpu cartrefi i dalu costau byw, ac mae Gweinidogion Cyllid y tair gwlad ddatganoledig yn galw ar y Trysorlys i wneud mwy ac i roi rhagor o gymorth i gartrefi.


Dywedodd Rebecca Evans, Gweinidog Cyllid Llywodraeth Cymru:



> "Rydym am weld y Trysorlys yn cymryd camau brys i helpu pobl sy’n wynebu biliau a chostau byw cynyddol. Mae prisiau ynni domestig yn peri pryder yn benodol ar hyn o bryd, gyda mwy a mwy o bobl yn byw mewn tlodi tanwydd. Y gaeaf hwn, cafodd £51m ei fuddsoddi gan Lywodraeth Cymru yn ein Cronfa Cymorth i Gartrefi i helpu cartrefi. Ond, yn nwylo Llywodraeth y DU y mae'r rhan fwyaf o'r pwerau a'r adnoddau cyllidol sydd eu hangen i fynd i'r afael â’r argyfwng costau byw. Mae'n rhaid i'r Trysorlys wneud mwy. Byddai cymorth ychwanegol drwy gynlluniau wedi’u targedu ar gyfer y DU gyfan fel y Gostyngiad Cartrefi Clyd a thaliadau tanwydd gaeaf eraill yn ysgafnhau’r baich ar gartrefi sy’n ei chael hi’n anodd cael dau ben llinyn ynghyd.
> 
> 
> Mae angen i’r trefniadau ar gyfer cyllid COVID newid hefyd. Fis diwethaf, wrth i'r amrywiolyn Omicron ddechrau gafael, oedodd y Trysorlys cyn rhoi cyllid i Gymru i ymateb i'r heriau. Pan gafwyd cyllid, chawson ni ddim sicrwydd o gwbl na fyddai angen ei ddychwelyd. Rhaid i'r Trysorlys gydnabod pwysigrwydd cefnogi’r gwledydd datganoledig yn llawn i helpu i ddiogelu ein busnesau a diogelu ein pobl."


Dywedodd Kate Forbes, Ysgrifennydd Cabinet Llywodraeth yr Alban dros Gyllid a'r Economi:



> "Rwy'n croesawu'r drafodaeth heddiw a'r dull adeiladol a fabwysiadwyd gan bawb.
> 
> 
> "Fodd bynnag, ynghyd â'r gweinyddiaethau datganoledig eraill, mae Llywodraeth yr Alban yn parhau i fod yn bryderus y gallai swm y cyllid ychwanegol rydym wedi’i gael er mwyn lliniaru effaith yr amrywiolyn Omicron gael ei leihau yn y dyfodol. Heb y gallu i fenthyca, gallai'r ansicrwydd parhaus gael effaith niweidiol sylweddol ar ein hymateb i COVID a gallai hefyd effeithio ar ein gallu i gefnogi gwasanaethau cyhoeddus yn yr Alban.
> 
> 
> "Yn fwy sylfaenol, mae'r sefyllfa'n amlygu unwaith eto nad oes modd cyfiawnhau mai dim ond ar sail penderfyniadau iechyd y cyhoedd yn Lloegr y bydd cyllid yn cael ei ryddhau. Mae angen system sy'n cefnogi penderfyniadau pob gweinyddiaeth ddatganoledig ac nad yw'n ddibynnol ar y penderfyniadau sy’n cael eu gwneud mewn un rhan o'r DU yn unig.
> 
> 
> "Mae Llywodraeth yr Alban wedi nodi amryw o gamau gweithredu uchelgeisiol – o fewn ein hadnoddau cyfyngedig – i gefnogi cartrefi a lleihau anghydraddoldebau. Mae hyn yn cynnwys ein hymrwymiad i ddyblu’r cymorth a ddarperir o dan y cynllun hwnnw sydd wedi gwneud gwahaniaeth sylweddol, Taliadau Plant yr Alban, i £20 y plentyn yr wythnos. Ond rydym yn wynebu argyfwng costau byw ac mae'n rhaid i Lywodraeth y DU ymyrryd ar frys yn awr. Ym mis Hydref, er gwaethaf ein sylwadau ninnau, lleihaodd Llywodraeth y DU y cynnydd mewn Credyd Cynhwysol – cynnydd a oedd wir yn achubiaeth i rai."


Dywedodd Conor Murphy, Gweinidog Cyllid, Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon:



> "Wrth inni barhau i ddelio â'r heriau sy'n codi yn sgil Omicron, nid yw’r ansicrwydd ynghylch y cyllid COVID a ddarperir gan y Trysorlys yn helpu’r sefyllfa o gwbl. Mae hefyd yn peri pryder enfawr na fydd y Trysorlys yn caniatáu i gyllid gael ei gario i'r flwyddyn nesaf, hyd yn oed os caiff cyllid ychwanegol ei gadarnhau mor hwyr ei fod yn cael ei atal rhag cael ei ddefnyddio'n fwyaf effeithiol. Rydym wedi galw ar y Trysorlys i adfer y Cynllun Cymhorthdal Incwm Hunangyflogedig a'r cynllun ffyrlo ar sail wedi ei dargedu lle bo angen. Mae'n siomedig nad yw'r Trysorlys yn fodlon rhoi cymorth i weithwyr a'u teuluoedd. Byddem yn gofyn i'r Trysorlys ailystyried y sefyllfa ar frys.
> 
> 
> "Mae’r argyfwng costau byw yn achosi caledi i deuluoedd ac i fusnesau. Rydw i wedi bod yn galw ar y Trysorlys i atal dros dro y TAW ar filiau ynni er mwyn rhoi rhywfaint o seibiant yn ystod cyfnod anodd y gaeaf. Mae'n bryd i'r Trysorlys weithredu nawr."







Translation:


 
They are also calling for action to tackle the cost of living crisis and help households with rising bills.


Last month, as a result of spending in England, the Treasury announced it would provide additional funding to tackle Covid, with the Scottish Government allocated £440 million, the Welsh Government £270 million, and the Northern Ireland Executive £150 million. Devolved governments are concerned they may not be granted permission to carry over into next year’s budgets any late consequential payments – despite this flexibility being provided in 2021/22\.


The finance ministers re\-iterated a request for the Treasury to provide support to Scotland, Wales and Northern Ireland if the public health situation in each nation demands it, not just when the assistance is applied in England.


They are also urging the Treasury to do more to support households facing a cost\-of\-living crisis. In October, the UK government withdrew the £20\-a\-week uplift to Universal Credit, a cut that was opposed by all three devolved nations. Last month it was confirmed that inflation had risen to 5\.1% \- the highest rate in a decade – with increasingly expensive food, transport and clothing contributing to higher household bills. Powers to help households meet the cost of living lie mainly with the UK government, and the 3 finance ministers in the devolved nations are calling on the Treasury to step up and deliver more support to households.


Rebecca Evans, Welsh Government Finance Minister, said:



> “We need to see urgent action from the Treasury to help people with rising bills and living costs. Domestic energy prices are of particular concern at the moment with more and more people living in fuel poverty. This winter the Welsh Government invested £51 million in our Household Support Fund to help households, but most of the powers and the fiscal resources needed to address the cost\-of\-living crisis are in the UK government’s hands. The Treasury must step up. Additional support through targeted UK\-wide schemes such as the Warm Home Discount and other winter fuel payments would lessen the burden on hard pressed households.
> 
> 
> “Arrangements for Covid funding also need to change. Last month, as the omicron variant took hold, the Treasury hesitated before providing Wales with funding to meet the challenges. When funding did come, we received no guarantee that it would not need to be returned. The Treasury must recognise the importance of fully supporting devolved nations to help protect our businesses and protect our populations.”


Scottish Government Finance and Economy Secretary Kate Forbes said:



> “I welcome today’s discussion and the constructive approach taken by all parties.
> 
> 
> “However, along with the other devolved administrations, the Scottish Government remains concerned that the additional funding we have received to mitigate the impact of the Omicron variant may be subject to future deductions. Without the ability to borrow, the continuing uncertainty could have a substantial damaging impact on our COVID response and impact our ability to support public services in Scotland.
> 
> 
> “More fundamentally, the situation highlights once again that it is not tenable for funding only to be triggered by public health decisions in England. A system is required that supports the decisions of each devolved administration and is not beholden to the decisions of one part of the UK.
> 
> 
> “The Scottish Government has set out a range of ambitious actions \- within our limited resources, to support households and reduce inequalities, including our commitment to double the game\-changing Scottish Child Payment to £20 per child per week. But we are facing a cost of living crisis and the UK Government, which reduced the lifeline Universal Credit uplift in October despite our representations, must now urgently intervene.”


Conor Murphy, Minister of Finance, Northern Ireland Executive said:



> “As we continue to deal with the challenges posed by Omicron the uncertainty surrounding the Covid funding provided by Treasury is unhelpful. It is also hugely concerning that Treasury may not permit funding to be carried into next year even if additional funding is confirmed at such a late stage that it prevents it being used most effectively. We have been calling on Treasury to reinstate the Self Employed Income Support Scheme and furlough scheme on a targeted basis where necessary. It is disappointing that Treasury is unwilling to provide support to workers and their families. We would ask Treasury to urgently reconsider this position.
> 
> 
> “The cost of living crisis is causing hardship for families and businesses. I’ve been calling on Treasury to suspend VAT on energy bills temporarily to provide reprieve during the difficult winter period. It is time for Treasury to act now.”