Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion, rwyf yn lansio’r Comisiwn Cymunedau Cymraeg. Cyhoeddais fy mwriad i sefydlu Comisiwn o’r fath yn gynharach eleni.


Bydd y Comisiwn yn ein helpu i ddatblygu polisïau’r dyfodol ar gyfer cynnal yr iaith yn y cymunedau hynny a ystyrir yn draddodiadol fel ei chadarnleoedd. Dyw hyn ddim yn ymwneud â sefydlu corff newydd, mae'n grŵp o arbenigwyr mewn amryw o feysydd a fydd yn rhoi barn hollol onest i ni am sut mae'r economi, penderfyniadau polisi a demograffeg yn effeithio ar y Gymraeg ar lawr gwlad.


Mae cryfhau seiliau cymunedol ein hiaith yn wyneb newidiadau sosio\-economaidd a chymdeithasol yn hanfodol er mwyn cynnal a chynyddu defnydd o’r Gymraeg yn y cymunedau hyn, ac felly yn ganolog i weledigaeth *Cymraeg 2050*\-*Miliwn o siaradwyr*. Er mwyn i'r Gymraeg ffynnu mae angen cymunedau cynaliadwy a chyfleoedd gwaith da yn yr ardaloedd lle mae'n cael ei siarad yn eang.


Mae sefydlu’r Comisiwn hefyd yn adlewyrchu’n hymrwymiad i brif\-ffrydio’r Gymraeg ar draws pob elfen o’n gwaith ni yn Llywodraeth Cymru. Sicrhau fod y Gymraeg yn cael ei hystyried yng nghyd\-destun gwaith pob tîm, ym mhob adran ar draws y Llywodraeth, bob tro.


Bydd y Comisiwn Cymunedau Cymraeg yn cyhoeddi adroddiad cyn pen dwy flynedd. Bydd yr adroddiad hwn yn gwneud argymhellion polisi ac yn ystyried pa ymyraethau allai fod yn fuddiol o ran ymateb i gyd\-destunau sosio\-economaidd, cymdeithasol ac addysgol sydd yn effeithio ar gynaliadwyedd y Gymraeg fel iaith gymunedol. Gall hefyd gynnig argymhellion o ran polisi iaith mewn modd mwy uniongyrchol.


Yn ogystal, bydd y Comisiwn yn cynnig dadansoddiad o ganlyniadau cyfrifiad 2021 yn ein cymunedau Cymraeg. Bydd hyn yn ein cynorthwyo i ddeall yn well beth yn union yw sefyllfa gyfredol ein hiaith. Bydd y gwaith hwn yn adnabod ardaloedd o sensitifrwydd ieithyddol lle y gall fod angen ymyrraeth polisi benodol er mwyn cefnogi a chryfhau’r Gymraeg fel iaith gymunedol.


Yn dilyn cyflwyno argymhellion i’r Llywodraeth ynghylch y Gymraeg fel iaith gymunedol mewn ardaloedd o sensitifrwydd ieithyddol, bydd y Comisiwn wedyn yn ystyried dyfodol y Gymraeg fel iaith gymunedol mewn ardaloedd eraill o Gymru.


Bydd y Comisiwn yn cael ei gadeirio gan Dr. Simon Brooks. Rwy’n falch heddiw o gyhoeddi enwau aelodau’r Comisiwn i gyd. Bydd yr aelodau yn gwasanaethu yn ystod y cyfnod pan ystyrir y Gymraeg fel iaith gymunedol mewn ardaloedd o sensitifrwydd ieithyddol. Dyma’r aelodau:


* Talat Chaudhri
* Lowri Cunnington Wynn
* Cynog Dafis
* Meinir Ebbsworth
* Delyth Evans
* Dafydd Gruffydd
* Myfanwy Jones
* Shan Lloyd Williams
* Cris Tomos
* Rhys Tudur


Fel rwyf wedi dweud sawl gwaith, mae’r Gymraeg yn perthyn i ni i gyd—felly hefyd y cyfrifoldeb am ei dyfodol hi. Bydd rhaid i ni neud rhai newidiadau dewr a pheidio bod ofn mynd i'r afael â materion sydd weithiau’n anodd gyda'n gilydd.  Rwy'n siŵr y gallai peth o'r hyn y bydd y Comisiwn yn ei ddweud wrthym fod yn eithaf heriol \- ond yn hollbwysig, dyna fydd yn ein helpu i lunio'r camau gweithredu mwyaf effeithiol".


Mae’r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r aelodau. Os bydd aelodau am imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ar hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn falch o wneud hynny.







Translation:


 
Today, at the Ceredigion National Eisteddfod, I am launching the Commission for Welsh\-speaking communities. I announced my intention to establish such a Commission earlier this year.


The Commission will help us develop future policies to sustain the language in those communities traditionally considered its heartlands. This isn’t about setting up a new body, it’s a group of experts in a range of fields who will give us a completely candid view about how the economy, policy decisions and demographics are affecting the Welsh language on the ground.


It is imperative that we strengthen the community base of our language in the light of socio\-economic and societal changes, so that we maintain and increase the use of Cymraeg in these communities. This work is therefore central to our vision *Cymraeg 2050*\-*A Million Welsh speakers*. For the Welsh language to thrive we need sustainable communities and good job opportunities in the areas where it is widely spoken.


Establishing this Commission also reflects our commitment to mainstreaming Cymraeg as a policy consideration across all areas of our work in the Welsh Government. Making sure Welsh is considered in the context of every team’s work, in every department across Government every time.


The Commission for Welsh\-speaking Communities will publish its report within two years. The report will make policy recommendations and consider interventions that may be beneficial in terms of responding to the socio\-economic, societal and educational contexts which affect Cymraeg as a community language. It may also make recommendations more directly in terms of language policy.


The Commission will also offer an analysis of the results of the 2021 census in our Welsh\-speaking communities which will help us better understand the exact current situation of our language. This work will identify areas of linguistic sensitivity which may require particular policy interventions to support and strengthen Cymraeg as a community language.


After its submission of recommendations to the Welsh Government about Cymraeg as a community language in areas of linguistic sensitivity, the Commission will also consider its future as a community language in other areas of Wales.


The Commission will be chaired by Dr. Simon Brooks. Today, I am announcing the names of the entire Commission. The members will serve during the period in which the Commission considers Cymraeg as a community language in areas of linguistic sensitivity. The members are as follows:


* Talat Chaudhri
* Lowri Cunnington Wynn
* Cynog Dafis
* Meinir Ebbsworth
* Delyth Evans
* Dafydd Gruffydd
* Myfanwy Jones
* Shan Lloyd Williams
* Cris Tomos
* Rhys Tudur


As I have often said, Cymraeg belongs to us all—as does the responsibility for its future. We are going to have to be bold and not be afraid to tackle sometimes difficult issues together. I am sure that some of what the Commission will tell us may be pretty challenging \- but crucially, that is what will help us come up with the most effective actions”.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.