Translate the text from English to Welsh.



 
In 2019, there were an estimated 7,600 deaths directly from infections resistant to antibiotics (similar to the number of deaths in the UK due to stomach cancer), as well as 35,200 deaths as an indirect result of infections resistant to antibiotics.  
  
Even if the patient survives, resistance makes infections far more serious and difficult to treat successfully.  
  
But simple steps to prevent infections and avoid the inappropriate use of antibiotics in humans and animals can help prevent some of these deaths.  
  
The UK antimicrobial resistance National Action Plan (NAP) 2024 to 2029 was launched today (Wednesday 8 May).  
  
It commits the UK to reducing the need for, and optimising the use of, antimicrobials – such as antibiotics, antifungals and antivirals – in humans and animals, strengthen surveillance of drug resistant infections before they emerge and incentivise industry to develop the next generation of treatments.  
  
In 2019, the Governments of the UK published a 20\-year vision to contain, control and mitigate Antimicrobial Resistance (AMR) by 2040\.  
  
Despite the coronavirus (COVID\-19\) pandemic, the UK has managed to reduce human exposure to antimicrobials by more than 8% since 2014 and reduced the use of antibiotics in food\-producing animals by 59% between 2014 and 2022\.  
  
In 2023 Wales prescribed 15% fewer antibiotics in general practice than 2014, through the hard work and diligence of prescribers, community pharmacists and health board teams working in the community.  
  
Chief Medical Officer for Wales Sir Frank Atherton said:


> We want to build on the achievements of the first five years of this plan and continue to raise awareness of what everyone can do to help fight AMR.  
>   
> Preventing infection in the first place is an important part of tackling AMR. Washing your hands regularly using soap and water can minimise the risk of becoming unwell and spreading harmful bacteria to other people.  
>   
> Taking antibiotics when you do not need them means they are less likely to work in the future. Not all infections need antibiotics, and many mild bacterial infections get better on their own.  
>   
> Antibiotics do not work for viral infections such as colds and flu, and most coughs and sore throats. When it comes to antibiotics, take your doctor's advice on whether you need them or not.

Chief Veterinary Officer for Wales Dr Richard Irvine said:


> Wales has made a significant contribution to the previous UK five\-year AMR NAP, thanks to excellent partnership working. We plan to build on this achievement, taking a One Health approach.  
>   
> Antibiotic use in animals and people is a major driver of AMR. We are committed to reducing the need to use of antibiotics in animals to ensure that these medicines continue to work in animals and prevent resistance spreading from animals to humans.  
>   
> Our work on AMR control addresses all kept animals. For farmed animals, a major priority is to promote high health production systems, which benefit animal welfare, productivity as well as reducing AMR risks. We plan to take forward the work we have done in Wales to encourage further control of AMR in the companion animal sector.  
>   
> I look forward to Wales making a major contribution to the UK’s five\-year AMR NAP.

Robin Howe, Consultant Microbiologist for Public Health Wales, said:


> Public Health Wales welcomes the launch of this next stage of a 20\-year plan to reduce resistance to antibiotics by 2040\.  
>   
> We can all play a role in helping to prevent anti\-microbial resistance. It is important we use antibiotics exactly as directed by a doctor, nurse or pharmacist. No\-one should save antibiotics for later or share them with family, friends or pets. If you have unused antibiotics you should return them to your local pharmacy. Throwing them in the bin or flushing them down the toilet leads to the contamination of rivers threatening human and animal health.  
>   
> Antibiotics are a precious resource we must protect.







Translation:


 
Yn 2019, yn ôl yr amcangyfrifon, roedd 7,600 o farwolaethau a gafodd eu hachosi’n uniongyrchol gan heintiau sy’n ymwrthod â gwrthfiotigau (nifer tebyg i’r marwolaethau yn y DU o ganlyniad i ganser y stumog). Roedd hefyd 35,200 o farwolaethau a gafodd eu hachosi'n anuniongyrchol gan heintiau sy’n ymwrthod â gwrthfiotigau.  
  
Hyd yn oed os bydd y claf yn goroesi, mae heintiau yn llawer mwy difrifol ac yn anoddach i’w trin yn llwyddiannus o ganlyniad i ymwrthedd i wrthfiotigau.  
  
Ond gall camau syml i atal heintiau ac osgoi’r defnydd amhriodol o wrthfiotigau mewn pobl ac anifeiliaid helpu i atal rhai o’r marwolaethau hyn.  
  
Heddiw (dydd Mercher 8 Mai), cafodd cynllun gweithredu cenedlaethol ymwrthedd gwrthficrobaidd y DU 2024 i 2029 ei lansio.  
  
O dan y cynllun, mae’r DU yn addo i leihau’r angen am gyffuriau gwrthficrobaidd – fel meddyginiaethau gwrthfiotig, gwrthffwng a gwrthfeirol – ac i’w defnyddio yn y ffordd orau bosibl, mewn pobl ac anifeiliaid. Mae'r cynllun hefyd yn golygu y bydd y DU yn cadarnhau’r trefniadau ar gyfer cadw gwyliadwriaeth ar heintiau ag ymwrthedd i gyffuriau cyn iddynt ddod i’r amlwg ac yn cymell y diwydiant i ddatblygu’r genhedlaeth nesaf o driniaethau.  
  
Yn 2019, cyhoeddodd pob llywodraeth yn y DU weledigaeth 20 mlynedd i ynysu, rheoli a lliniaru achosion o Ymwrthedd Gwrthficrobaidd (AMR) erbyn 2040\.  
  
Er gwaetha’r pandemig Covid, mae’r DU wedi llwyddo i leihau cysylltiad pobl â gwrthficrobau o fwy nag 8% ers 2014 a lleihau’r defnydd o wrthfiotigau mewn anifeiliaid sy’n cynhyrchu bwyd o 59% rhwng 2014 a 2022\.  
  
Yn 2023, cafodd 15% yn llai o wrthfiotigau eu rhoi ar bresgripsiwn mewn ymarfer cyffredinol yng Nghymru nag yn 2014\. Cafodd hyn ei gyflawni drwy waith caled a diwyd y presgripsiynwyr, fferyllwyr cymunedol a thimau byrddau iechyd sy’n gweithio yn y gymuned.  
  
Dywedodd Syr Frank Atherton, Prif Swyddog Meddygol Cymru:


> Rydyn ni am adeiladu ar lwyddiant pum mlynedd gyntaf y cynllun hwn a pharhau i godi ymwybyddiaeth o’r hyn y gall pawb ei wneud i helpu i drechu AMR.  
>   
> Mae atal heintiau yn y lle cyntaf yn rhan bwysig o fynd i’r afael ag AMR. Gall golchi eich dwylo’n rheolaidd gan ddefnyddio sebon a dŵr leihau’r risg o fod yn sâl a lledaenu bacteria niweidiol i bobl eraill.  
>   
> Mae cymryd gwrthfiotigau pan nad oes eu hangen nhw arnoch chi yn golygu eu bod nhw’n llai tebygol o weithio yn y dyfodol. Does dim angen gwrthfiotigau ar bob haint, ac mae llawer o heintiau bacterol ysgafn yn gwella ar eu pennau eu hunain.  
>   
> Nid yw gwrthfiotigau’n gweithio ar gyfer heintiau feirws fel annwyd a’r ffliw, a’r rhan fwyaf o beswch a dolur gwddf. O ran gwrthfiotigau, dylech wrando ar eich meddyg a fydd yn gallu dweud wrthych a oes eu hangen arnoch ai peidio.

Dywedodd Dr Richard Irvine, Prif Swyddog Milfeddygol Cymru:


> Diolch i drefniadau gweithio mewn partneriaeth rhagorol, mae Cymru wedi gwneud cyfraniad sylweddol i gynllun gweithredu cenedlaethol ymwrthedd gwrthficrobaidd pum mlynedd blaenorol y DU. Rydyn ni’n bwriadu adeiladu ar y llwyddiant hwn, gan ddilyn dull Iechyd Cyfunol.  
>   
> Mae defnyddio gwrthfiotigau mewn anifeiliaid a phobl yn un o’r prif achosion sy’n ysgogi AMR. Rydyn ni wedi ymrwymo i leihau’r angen i ddefnyddio gwrthfiotigau mewn anifeiliaid er mwyn sicrhau bod y meddyginiaethau hyn yn parhau i weithio mewn anifeiliaid, ac i atal AMR rhag lledaenu o anifeiliaid i bobl.  
>   
> Mae ein gwaith ar reoli AMR yn mynd i’r afael â phob anifail sy’n cael ei gadw. Un o’r prif flaenoriaethau yn achos anifeiliaid ar y fferm yw hybu systemau cynhyrchu hynod iach, sydd o fudd i les anifeiliaid ac i gynhyrchiant ac sydd hefyd yn lleihau risgiau AMR. Rydyn ni’n bwriadu bwrw ymlaen â’r gwaith rydyn ni wedi’i wneud yng Nghymru i annog mwy o reolaeth ar AMR yn y sector anifeiliaid anwes.  
>   
> Rwy'n edrych ymlaen at weld Cymru yn gwneud cyfraniad mawr i gynllun gweithredu cenedlaethol ymwrthedd gwrthficrobaidd pum mlynedd y DU.

Dywedodd Robin Howe, Microbiolegydd Ymgynghorol yn Iechyd Cyhoeddus Cymru:


> Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn croesawu lansio’r cam nesaf hwn o gynllun 20 mlynedd i leihau ymwrthedd i wrthfiotigau erbyn 2040\.  
>   
> Gall pob un ohonom chwarae ein rhan i helpu i atal ymwrthedd gwrthficrobaidd. Mae'n bwysig ein bod ni’n defnyddio gwrthfiotigau yn union fel y bydd meddyg, nyrs neu fferyllydd yn dweud wrthym. Ni ddylai gwrthfiotigau gael eu cadw gan unrhyw un i’w defnyddio rywbryd eto ac ni ddylai pobl eu rhannu â theulu, ffrindiau neu anifeiliaid anwes. Os oes gennych chi wrthfiotigau sydd heb eu defnyddio, dylech eu dychwelyd i’ch fferyllfa leol. Mae eu taflu yn y bin neu eu fflysio i lawr y toiled yn arwain at halogi afonydd gan fygwth iechyd pobl ac anifeiliaid.  
>   
> Mae gwrthfiotigau yn adnodd gwerthfawr y mae’n rhaid inni ei ddiogelu.