Translate the text from Welsh to English.



 
Dros yr wythnos ddiwethaf, datganwyd dau achos o COVID\-19 mewn safleoedd prosesu cig a bwyd yng Nghymru. Mae’r datganiadau hyn yn dilyn patrwm a welir ar draws y byd yn ystod y pandemig byd\-eang presennol o’r sector prosesu bwyd yn agored i COVID\-19, sydd wedi arwain at ddau fan problemus o ran yr haint.


Tra bo’r camau angenrheidiol yn cael eu cymryd i reoli ac atal y feirws rhag lledaenu o berson i berson, hoffwn bwysleisio nad oes tystiolaeth bod y coronafeirws yn gallu goroesi mewn bwyd.


Mae achosion o’r coronafeirws yn parhau i ostwng ar y cyfan ar draws Cymru – rydym wedi gweld llai na 100 o achosion y dydd yn dod i’r amlwg yn ystod yr wythnosau cyntaf o fis Mehefin. Fodd bynnag, gallwn ddisgwyl gweld cynnydd yn nifer yr achosion o ganlyniad i’r brigiadau hyn. Maent yn dangos bod angen inni gyd barhau i ystyried y coronafeirws o ddifrif – nid yw wedi diflannu.


Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cadeirio cyfarfodydd y Timau Rheoli Achosion yn ddyddiol ac mae’n gweithio mewn partneriaeth â gweithwyr, awdurdodau lleol, yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch, yr Asiantaeth Safonau Bwyd, a’r Byrddau Iechyd  i sicrhau bod yr holl gamau angenrheidiol o ran iechyd y cyhoedd yn cael eu cymryd. Mae’r achosion a ddatganwyd yn cael eu rheoli yn unol â’n Cynllun ar gyfer Achosion o Glefydau Trosglwyddadwy i Gymru sydd wedi’i brofi.


Gwelwyd yr achos cyntaf yn ffatri 2 Sisters yn Llangefni, Ynys Môn. Hyd yn hyn, mae 200 o achosion wedi’u cadarnhau ac mae’r rhan fwyaf ymhlith aelodau staff y ffatri. Mae rhai ohonynt yn perthyn i’r un aelwyd â’r gweithwyr hynny. Mae mwy na 450 o brofion wedi’u gwneud. Mae 89 o bobl yn dal i aros am brawf ac rydym yn mynd ati’n rhagweithiol i fynd ar drywydd hynny. Mae’r cyflogwr wedi cau’r ffatri a dim ond pan fydd mesurau effeithiol wedi’u rhoi yn eu lle y bydd yn ailagor. Mae cysylltiadau pawb sydd wedi dal y feirws yn cael eu profi ac mae’r holl bobl hynny yn hunanynysu.


Darganfuwyd yr ail achos yn ffatri Rowan Foods yn Wrecsam. Hyd yn hyn, mae 97 o achosion wedi'u cadarnhau a thros 1,000 o brofion wedi’u gwneud. Mae’r ffatri yn dal i weithredu. Bydd ymweliad â’r safle yn cael ei gynnal yn nes ymlaen yr wythnos hon. Mae cysylltiadau pawb sydd wedi dal y feirws yn cael eu profi ac mae’r holl bobl hynny yn hunanynysu.


Mae pob achos sy’n uniongyrchol gysylltiedig â phobl sy’n gweithio yn y ffatrïoedd hyn wedi’i nodi drwy ein system Profi, Olrhain, Diogelu. Rwy’n ddiolchgar iawn i’n timau POD lleol a rhanbarthol ar hyd a lled y wlad sy’n gweithio er mwyn Diogelu Cymru.


Mae yna hefyd ymchwiliad wrthi’n cael ei gynnal i’r sefyllfa yn ffatri Kepak Food Group ym Merthyr Tudful. Mae’n bosibl bod 33 o achosion wedi bod ymysg gweithwyr y ffatri ers mis Ebrill ond nifer bach yn unig o’r rhain sydd wedi digwydd ers mis Mehefin. Mae’r ymchwiliad yn parhau ac nid oes brigiad wedi’i gyhoeddi. Bydd rhagor o fanylion am amseriad yr heintiau yn ogystal ag archwiliad o’r safle yn ein helpu i ddeall a gafodd y feirws ei drosglwyddo yn y ffatri neu yn y gymuned ehangach. Bydd cyfarfod arall o’r Tîm Rheoli Digwyddiadau, wedi’i gadeirio gan Iechyd Cyhoeddus Cymru a chan gynnwys pob partner allweddol, yn cael ei gynnal ddydd Gwener.


Yn ôl y gyfraith yng Nghymru, rhaid i weithleoedd gymryd pob cam rhesymol i gydymffurfio â’r ddyletswydd cadw pellter corfforol o 2m er mwyn diogelu gweithwyr ac ymwelwyr rhag y coronafeirws. Yn gyffredinol, mae gweithleoedd wedi bod yn cydymffurfio’n dda ac mae yna enghreifftiau gwych i’w gweld ledled Cymru.


Serch hynny, rydym hefyd yn gwybod bod y coronafeirws yn ffynnu mewn amgylcheddau oer, llaith a’i fod yn goroesi’n hirach o dan do ac yn enwedig ar arwynebau llyfn – her fawr i’r sector prosesu cig. Rydym yn gwybod yn ogystal fod llawer o bobl sy’n gweithio yn y sector hwn ar isafswm cyflog sylfaenol ac mae lefelau tâl salwch statudol yn golygu bod llawer yn teimlo nad oes ganddynt ddewis ond parhau i weithio pan fyddant yn sâl.


Yn gynharach yr wythnos hon, cefais gyfarfod gydag undebau sy’n cynrychioli gweithlu’r ddwy ffatri yn y Gogledd a chytunwyd ar set o gamau ehangach, yn canolbwyntio ar les y gweithwyr. Bydd cyfarfod yn cael ei gynnal yn nes ymlaen yr wythnos hon gyda’r sector, undebau a chyflogwyr i drafod budd\-daliadau gweithwyr.


Byddwn hefyd yn datblygu canllawiau ehangach i’r sector, ar y cyd ag Iechyd Cyhoeddus Cymru ac asiantaethau eraill, gan gynnwys yr Asiantaeth Safonau Bwyd a’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch. Bydd y cynllun ehangach hwn yn cynnwys:


* Mapio ac asesu risg y diwydiant prosesu cig a bwyd yng Nghymru ac ymweld â rhai safleoedd
* Camau ynghylch y gweithlu
* Camau rheoleiddiol a chyfreithiol gan gynnwys gorfodi
* Cyfathrebu â sector y diwydiant gan gynnwys yr angen am ganllawiau pellach
* Cyfathrebu â’r cyhoedd


Byddwn yn parhau i gadw golwg agos iawn ar yr achosion hyn ac mae’r holl gamau angenrheidiol i ddiogelu’r cyhoedd yn cael eu cymryd, a bydd hynny’n parhau hefyd.







Translation:


 
Over the last week, two COVID\-19 outbreaks have been declared centred around meat and food processing sites in Wales. These declarations follow a UK and worldwide pattern during the current global pandemic of the meat and food processing sector being susceptible to COVID\-19, which has resulted in local hotspots.  

  

Whilst all necessary action is being taken to control and prevent the spread of the virus from person to person, I would like to emphasise that there is no evidence that coronavirus survives in food.  

  

Cases of coronavirus are generally continuing to fall across Wales – we have seen fewer than 100 cases each day in the first few weeks of June. However we can expect to see some increases in cases as a result of these outbreaks. These outbreaks show that we all need to continue to take coronavirus very seriously – it has not gone away.


Public Health Wales is chairing daily Outbreak Control Teams and is working in partnership with the employers, local authorities, the Health and Safety Executive (HSE), the Food Standards Agency (FSA), and Health Boards to ensure all necessary public health action is taken. The declared outbreaks are being managed in line with our tried and tested Communicable Disease Outbreak Plan for Wales.


The first outbreak is centred on the 2 Sisters plant in Llangefni, in Anglesey. So far there are 200 confirmed cases and the majority are staff members at the plant. Some are household contacts. More than 450 tests have been taken. 89 people are still to be tested and these are being actively followed up. The factory has been closed by the employer and will only re\-open once effective controls have been put in place. All contacts of cases are being followed up and tested and all cases and contacts are self\-isolating.


The second outbreak is centred on the Rowan Foods plant in Wrexham. So far there are 97 confirmed cases and over 1,000 tests have been taken. The factory remains operational. A site visit will take place later this week.  All contacts of cases are being followed up and tested and all cases and contacts are self\-isolating


All cases directly linked to people working in these factories have been identified through our Test, Trace, Protect system. I am very grateful to our local and regional TTP teams across the country who are working to Keep Wales Safe.


There is also an incident centred on the Kepak Food Group plant in Merthyr Tydfil which is currently being investigated. 33 cases have potentially occurred in workers at the plant since April but only a small number of these have occurred since June. Investigations are continuing and an outbreak has not been declared. Further detail on the timings of infections as well as a site inspection will inform us whether transmission occurred at the site or part of the wider community. A further Incident Management Team meeting chaired by Public Health Wales and involving all key partners is due to take place on Friday.


The law in Wales says workplaces must take all reasonable measures to comply with the 2m physical distancing duty to protect people working and visiting premises from coronavirus. Compliance with this has been generally good and there are some very good examples around Wales.


However, we also know coronaviruses thrives in cold, damp environments and it survives for longer indoors and particularly on smooth surfaces – a particular challenge for the meat processing sector. We also know that many people employed in this sector are on basic minimum wage and levels of statutory sick pay mean many people feel they have no choice but to carry on working when they are ill.


Earlier this week, I met unions representing the workforce at the two North Wales plants and agreed a set of wider actions, focusing on workforce wellbeing. A meeting will be held later this week with the sector, unions and employers to discuss worker benefits.


We will also develop wider guidance for the sector, working with Public Health Wales and other agencies, including the Food Standards Agency and the Health and Safety Executive. This wider plan will cover:


* Mapping and risk assessing meat and food processing industry in Wales and selected visits to premises
* Workforce measures
* Regulatory and legal actions including enforcement
* Communications to industry sector including need for further guidance
* Communications to public


We are keeping these outbreaks and incidents under very close observation and management and all necessary action to protect the public is and will continue to be taken.