Translate the text from Welsh to English.



 
Fel is\-adran o’r Llywodraeth, mae Cadw wedi canolbwyntio cryn dipyn dros y blynyddoedd diwethaf ar amrywio ei apêl, gan ddod yn fwy cynaliadwy yn economaidd a gwella’r ‘10 atyniad mawr’. Dyma rywbeth sydd wedi talu ar ei ganfed, mae’r nifer uchaf erioed o ymwelwyr wedi ymweld â hwy yn 2017\. Mae hyn yn gynnydd o 8\.4% ar nifer yr ymwelwyr yn ystod yr haf cynt.


Yn gynharach eleni, cyflwynwyd adroddiad grŵp llywio (Cymru Hanesyddol \- Ar drywydd Llwyddiant, Cadernid a Chynaliadwyedd ar gyfer Treftadaeth Cymru). Ynddo, roedd argymhelliad penodol ynghylch llywodraethu Cadw yn y dyfodol, ac y dylid bwrw ymlaen ag achos busnes a fyddai’n nodi’r opsiwn orau.


Ystyriodd yr achos busnes argymhellion y grŵp llywio. Argymhellwyd y dylai Cadw fod yn gorff elusennol neu’n asiantaeth weithredol y tu allan i Lywodraeth Cymru. Ystyriwyd hyn o gymharu â chadw pethau fel y maent ar hyn o bryd, a chynhaliwyd dadansoddiad manwl o swyddogaethau Cadw a’r ysgogwyr am newid.


Aethpwyd â’r achos gerbron y Cabinet fis Hydref, ac roedd Dafydd Elis\-Thomas yn hapus i roi’r penderfyniad ar waith i dderbyn yr argymhelliad mai’r ffordd orau o adeiladu a datblygu llwyddiannau Cadw yw cadw’r asiantaeth o fewn y Llywodraeth.  


Dywedodd y Gweinidog Diwylliant:



> “Rwyf wedi edmygu gwaith da Cadw ers peth amser. Maent yn gweithio yn ddiflino i arddangos y dreftadaeth wych sydd gan ein gwlad, a sicrhau bod modd i bawb fwynhau hynny.
> 
> 
> “Gwnaed hyn o fewn y Llywodraeth y rhan fwyaf o’r amser. Er ei bod yn briodol edrych ar yr opsiynau, yn y cyswllt hwn, ynghylch sut i adeiladu ar y llwyddiant hwn, rwy’n falch o allu gweithredu penderfyniad y Cabinet. Rwy'n derbyn argymhelliad clir yr achos busnes, sef bod Cadw yn aros yn rhan o Lywodraeth Cymru.  
> 
> 
> “Ond, mae’n hanfodol bwysig bod Cadw yn edrych am gyfleoedd i ddatblygu, wrth fanteisio ar arferion gorau a meddu ar yr hyblygrwydd a’r dewrder i wneud y penderfyniadau gorau i’w holl randdeiliaid ac i filoedd o safleoedd hanesyddol sy’n creu ein hamgylchedd hanesyddol unigryw ni.
> 
> 
> “Yn hynny o beth, rwy’n falch hefyd o dderbyn argymhellion sy’n ymwneud â rhagor o ymreolaeth mewn perthynas â rhai agweddau ar Cadw. Mae'r rhain yn cynnwys sefydlu system ffurfiol o ddirprwyo a rhyddid mewnol, gwneud y gorau o bartneriaethau strategol rhwng sefydliadau cenedlaethol a sefydlu bwrdd gweithredu mewnol.
> 
> 
> “Bydd yr argymhellion hyn yn gwneud y mwyaf o’r cyfraniad y gall Cadw ei wneud i sicrhau bod amgylchedd hanesyddol Cymru yn hygyrch ac yn cael ei ddiogelu'n iawn. Yn benodol, byddant yn helpu i sicrhau bod y cyhoedd yn gallu parhau i fwynhau henebion, atyniadau a digwyddiadau o ansawdd uchel.”


 


Cadw yw gwasanaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol, ac mae'n gweithio i sicrhau bod amgylchedd hanesyddol Cymru yn hygyrch ac yn cael ei ddiogelu'n iawn. Mae’n edrych ar ôl 129 o henebion ledled Cymru ac yn eu hagor i’r cyhoedd. O’r rheini, mae 29 yn safleoedd sydd wedi eu staffio ac mae’r gweddill yn safleoedd rhad ac am ddim ac agored. 







Translation:


 
As a government division, Cadw has put a greater focus on diversifying its appeal over recent years, becoming more economically sustainable and improving its ‘big 10’ attractions – something which has paid dividends, with record attendance numbers in 2017, up 8\.4% on the previous summer.


Earlier this year a steering group report (Historic Wales – A roadmap towards Success, Resilience and Sustainability for the Heritage of Wales) included a specific recommendation relating to the future governance of Cadw. A robust business case was then taken forward to identify the best option.


The business case considered the steering group’s recommendations that Cadw should become ‘a charitable body or an executive agency outside of Welsh Government’. This was measured against the status quo, undertaking an in depth analysis of the functions of Cadw and the drivers for change.


The case was taken to Cabinet colleagues in October, with Dafydd Elis\-Thomas happy to implement the decision to accept its core recommendation that the successes of Cadw are best built on and developed from within Government.  


The Culture Minister said:



> “I have long admired the good work done by Cadw in showcasing some of the magnificent heritage we have here in Wales, opening it up for all to enjoy.
> 
> 
> “This has been done largely from within Government, and whilst it was appropriate at this juncture to explore all avenues as to how we can build on this success, I’m pleased to implement Cabinet’s decision to accept the business case’s clear recommendation that Cadw should remain part of Welsh Government.  
> 
> 
> “But it is also imperative that Cadw looks to evolve and progress, keeping up with best practices and having the flexibility and courage to make the best decisions for all its stakeholders and for the thousands of historic sites that comprise our unique historic environment.
> 
> 
> “On this basis, I’m equally pleased to accept recommendations relating to increased autonomy for Cadw in certain aspects. These include establishing a formal system of delegation and internal freedoms, making best use of strategic partnerships between national organisations and establishing an internal operating board. 
> 
> 
> “These recommendations will maximise the contribution that Cadw can make to an accessible and well\-protected historic environment for Wales. In particular they will help ensure that the public continues to have the best possible quality monuments, attractions and events to enjoy.”


Cadw is the Welsh Government’s Historic Environment Service, working for an accessible and well\-protected historic environment for Wales. It looks after and opens to the public 129 monuments across Wales. Of these, 29 are staffed sites and the remainder are free open\-access sites.