Translate the text from English to Welsh.



 
In September 2017, we began delivery of our Childcare Offer in seven early implementer local authorities across Wales. Our offer, which commits to providing 30 hours of early education and childcare for working parents of 3 and 4 year olds for 48 weeks of the year, is an ambitious one. This programme of early implementation is central to ensuring the offer meets the needs of children, parents and providers once rolled out across Wales in September 2020\.


I would like to update Assembly Members on the progress across our early implementers, and outline some of our next steps in developing the offer.


Early implementation is currently underway in Anglesey, Gwynedd, Blaenau Gwent, Caerphilly, Flintshire, Rhondda Cynon Taff and Swansea. Blaenau Gwent is the only one piloting the offer across the whole authority. In the others, the offer is available in agreed areas, enabling us to test a range of aspects and issues impacting delivery and take\-up. Learning from these early implementers will be important in helping us fine\-tune policies and systems prior to a wider roll\-out. This is why we appointed NatCen and Arad back in August to undertake a rigorous and independent evaluation of the early implementation.


Interest in the offer from parents has been strong, with 50% of anticipated autumn term applications received by the end of September. Initial feedback from eligible parents accessing the offer and childcare providers has generally been positive. Parents are reporting that it is already making a difference to their lives, reducing the strain on family income and helping ensure childcare is not a barrier to them taking up employment or increasing their hours.


This is a new offer and will take time to fully establish itself. The early implementer local authorities have been promoting and raising awareness of the offer and targeting those parents who have not already applied. We are also working closely with them to better understand some of the reasons behind parents’ decisions not to access the offer. However, given the demand led nature of this new offer, it is crucial that we test, learn and adapt accordingly as we look to expand and roll\-out the offer over the coming years. Having closely reviewed the take\-up rates over recent months, I have decided that we are in a position to expand the current eligible areas in order to maximise the learning and spend from the first year of implementation. Following detailed discussions with the early implementer local authorities over which areas, numbers of children and cost, I am pleased to inform members that we are planning to extend the offer to the following areas over the coming months:


 




| Early implementer local authority | Expansion areas | Receiving applications from: | Delivery from: |
| --- | --- | --- | --- |
| Anglesey | Includes following areas; Valley 2, Trearddur 1 and 2, Llanfihangel Esceifiog, Brynteg, Llanbedrgoch, Pentraeth, Amlwch rural, Bodorgan, Llanfair yn Neubwll 1 and 2, Aberffraw and Rhosneigr 1, Parc ar Mynydd, Llaneilian, Moelfre, Llanfaethlu, Mechell | December 2017 | January 2018 |
| Gwynedd | Well\-being area of Caernarfon. Includes following wards; Bethel, Bontnewydd, Cadnant, Clwt y Bont, Cwm y Glo, Deiniolen, Groeslon, Llanberis, Llandwrog, Llanllyfni , Llanrug, Llanwnda, Menai (Caernarfon), Peblig (Caernarfon), Penisa’r waun, Pen\-y\-groes, Seiont , Talysarn, Waunfawr, Clynnog. | November 2017 | December 2017 |
| Well\-being area of Penllyn, which includes Bala, Llandderfel, and Llanuwchllyn | November 2017 | January 2018 |
| Caerphilly | Wellbeing Area of Caerphilly Basin wards: Aber Valley; Bedwas; Trethomas; Machen; Llanbradach; Morgan Jones; Penyrheol; St James; and St Martins. | November 2017 | January 2017 |
| Wellbeing Area of Lower Islwyn, wards: Abercarn; Crosskeys; Risca East; Risca West; and Ynysddu. | November 2017 | January 2017 |
| Flintshire | Wards of Connah’s Quay South, Connah’s Quay, Wepre, Flint Castle, Flint Coleshill, Flint Oakenholt, Flint Trelawny, Holywell East, Holywell West, Saltney Mold Junction, Saltney Stonebridge | November 2017 | November 2017 |
| Wards of Hope, Caergwrle and Higher Kinnerton | December 2017 | January 2017 |
| Swansea | We are working with Swansea on potential expansion areas. Further details will be published on the Local Authority, and Welsh Government’s webpages in due course. | To be confirmed – will be announced on the local authority’s website | January 2018 |
| Rhondda Cynon Taf | Wards of Ynyshir and Pontyclun | December 2017 | January 2018 |


 


I am very grateful to the early implementer local authorities for their hard work to date. They have worked with us to develop and deliver the policy, including the eligibility criteria for parents, the application process, and the payment methods for childcare providers.


I would also like to thank the childcare sector for their support including the positive way they have worked with us to ensure there is a good awareness of the childcare offer and the feedback on their experience so far of delivering the offer.  The second phase of our successful \#TalkChildcare campaign is about engaging further with childcare providers, through online questionnaires, focus groups and direct consultation.


We have committed to fully roll\-out the Childcare Offer by September 2020\. As part of the Draft Budget, the funding to support the childcare offer increases to £25m in 2018\-19, and to £45m in 2019\-20\. This will allow us to expand and test aspects of the delivery of the offer in other local authorities from September 2018 onwards. As part of this, I will be expecting those new local authorities coming on board to work with either existing or neighbouring local authorities in delivering the offer to build on best practice and ensure economies of scale.


I look forward to continued joint working as we expand and deliver this offer to parents and children across Wales.







Translation:


 
Ym mis Medi 2017, gwnaethom ddechrau cyflwyno ein Cynnig Gofal Plant mewn saith awdurdod lleol ar draws Cymru sy'n weithredwyr cynnar. Mae ein cynnig, sy'n ymrwymo i ddarparu 30 awr o addysg gynnar a gofal plant i rieni sy'n gweithio, ac sydd â phlant 3 a 4 mlwydd oed, am 48 wythnos y flwyddyn, yn un uchelgeisiol.  Mae'r rhaglen hon o weithredu cynnar yn hollbwysig er mwyn sicrhau bod y cynnig yn diwallu anghenion plant, rhieni a darparwyr pan fydd yn cael ei gyflwyno'n llawn ar draws Cymru ym mis Medi 2020\.

Hoffwn roi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau'r Cynulliad am y cynnydd a wnaed hyd yn hyn yn yr awdurdodau lleol sy'n weithredwyr cynnar, ac amlinellu rhai o'n camau nesaf i ddatblygu'r cynnig.

Ar hyn o bryd, mae'r cynnig ar waith yn Ynys Môn, Gwynedd, Blaenau Gwent, Caerffili, Sir y Fflint, Rhondda Cynon Taf ac Abertawe. Blaenau Gwent yw'r unig un sy'n treialu'r cynnig ar draws yr awdurdod cyfan. Yn yr awdurdodau eraill, mae'r cynnig ar gael mewn ardaloedd penodedig er mwyn i ni allu profi ystod o agweddau a materion sy'n effeithio ar y broses o gyflwyno'r cynnig a'r niferoedd sy'n manteisio arno. Bydd dysgu wrth brofiad y gweithredwyr cynnar yn bwysig i'n helpu i fireinio ein polisïau a’n systemau cyn eu cyflwyno’n ehangach. Dyna pam y penodwyd NatCen ac Arad ym mis Awst i fynd ati i gynnal gwerthusiad annibynnol trylwyr o'r broses gychwynnol hon.

Mae nifer fawr o rieni wedi dangos diddordeb yn y cynnig, gyda 50% o'r ceisiadau a ragwelwyd yn nhymor yr hydref wedi dod i law erbyn diwedd mis Medi. Cafwyd adborth cychwynnol cadarnhaol ar y cyfan gan rieni cymwys sy'n defnyddio'r cynnig a darparwyr gofal plant. Yn ôl rhieni, mae'r cynnig eisoes yn gwneud gwahaniaeth mawr i'w bywydau gan leihau'r straen ar incwm a helpu i sicrhau nad yw gofal plant yn eu rhwystro rhag gweithio neu gynyddu eu horiau.

Mae'n gynnig newydd ac felly bydd yn cymryd amser i wreiddio’n llawn. Mae'r awdurdodau lleol sy'n weithredwyr cynnar wedi bod yn hyrwyddo a chodi ymwybyddiaeth o'r cynnig a thargedu'r rhieni hynny nad ydynt eisoes wedi gwneud cais.  Rydym hefyd yn cydweithio â nhw er mwyn deall yn well pam y mae rhai rhieni'n penderfynu peidio â defnyddio'r cynnig. Fodd bynnag, o ystyried  natur y cynnig newydd hwn – hynny yw ei fod yn cael ei arwain gan y galw – mae’n hanfodol ein bod yn profi ac yn dysgu, ac yna’n addasu’n unol â hynny wrth inni fynd ati i ehangu’r cynnig a’i gyflwyno dros y blynyddoedd i ddod.

Ar ôl adolygu'r niferoedd sydd wedi manteisio ar y cynnig dros y misoedd diwethaf, rwyf wedi penderfynu y gallwn ehangu'r ardaloedd cymwys presennol er mwyn dysgu gymaint â phosibl o'r flwyddyn gyntaf a chynyddu'r gwariant. Yn dilyn trafodaethau manwl gyda'r awdurdodau lleol sy'n weithredwyr cynnar ynghylch ardaloedd, nifer y plant a chostau, mae'n dda gennyf roi gwybod i'r aelodau ein bod yn bwriadu ehangu'r cynnig i'r ardaloedd canlynol dros y misoedd nesaf:



| Awdurdod Lleol sy'n Weithredwr Cynnar | Ardaloedd newydd | Derbyn ceisiadau: | Gweithredu: |
| --- | --- | --- | --- |
| Ynys Môn | Yn cynnwys yr ardaloedd canlynol: Y Fali 2, Trearddur 1 a 2, Llanfihangel Esceifiog, Brynteg, Llanbedrgoch, Pentraeth, Amlwch wledig, Bodorgan, Llanfair yn Neubwll 1 a 2, Aberffraw a Rhosneigr 1, Parc ar Fynydd, Llaneilian, Moelfre, Llanfaethlu, a Mechell | Rhagfyr 2017 | Ionawr 2018 |
| Gwynedd | Ardal llesiant Caernarfon. Yn cynnwys y wardiau canlynol: Bethel, Bontnewydd, Cadnant, Clwt y Bont, Cwm y Glo, Deiniolen, Groeslon, Llanberis, Llandwrog, Llanllyfni, Llanrug, Llanwnda, Menai (Caernarfon), Peblig (Caernarfon), Penisa’r waun, Pen\-y\-groes, Seiont, Talysarn, Waunfawr, a Clynnog. | Tachwedd 2017 | Rhagfyr 2017 |
| Ardal llesiant Penllyn, sy'n cynnwys y Bala, Llandderfel a Llanuwchllyn | Tachwedd 2017 | Ionawr 2018 |
| Caerffili | Ardal llesiant Basn Caerffili Wardiau: Cwm Aber; Bedwas; Tretomos; Machen; Llanbradach; Morgan Jones; Pen\-yr\-heol; Sant Iago; a Martin Sant. | Tachwedd 2017 | Ionawr 2018 |
| Ardal llesiant Gwaelod Islwyn. Wardiau: Abercarn; Crosskeys; Dwyrain Rhisga; Gorllewin Rhisga; ac Ynysddu. | Tachwedd 2017 | Ionawr 2018 |
| Sir y Fflint | Wardiau De Cei Connah, Gwepra Cei Connah, Castell Fflint, Cwnsyllt y Fflint, Oakenholt y Fflint, Trelawny y Fflint, Dwyrain Treffynnon, Gorllewin Treffynnon, Saltney Cyffordd yr Wyddgrug, a Saltney Stonebridge | Tachwedd 2017 | Tachwedd 2017 |
| Wardiau yr Hob; Caergwrle a Kinnerton Uchaf | Rhagfyr 2017 | Ionawr 2018 |
| Abertawe | Rydym yn gweithio gydag Awdurdod Lleol Abertawe i bennu ardaloedd ehangu posibl. Caiff rhagor o wybodaeth ei chyhoeddi ar wefannau'r Awdurdod Lleol a Llywodraeth Cymru maes o law. | I’w gadarnhau – caiff cyhoeddiad ei wneud ar wefan yr Awdurdod Lleol | Ionawr 2018 |
| Rhondda Cynon Taf | Wardiau Ynyshir a Phont\-y\-clun | Rhagfyr 2018 | Ionawr 2018 |

  
Rwy'n ddiolchgar iawn i'r awdurdodau lleol sy'n weithredwyr cynnar am eu gwaith caled hyd yn hyn. Maent wedi gweithio â ni i ddatblygu a gweithredu'r polisi, gan gynnwys y meini prawf cymhwysedd i rieni, y broses ymgeisio a’r dulliau o dalu darparwyr gofal plant.

Hoffwn ddiolch hefyd i'r sector gofal plant am eu cefnogaeth ac am gydweithio â ni mewn ffordd mor gadarnhaol i sicrhau bod pawb yn ymwybodol o'r cynnig gofal plant. Hoffwn ddiolch iddynt hefyd am eu hadborth ar eu profiad hyd yma o gyflwyno'r cynnig. Yn ail gam ein hymgyrch lwyddiannus \#TrafodGofalPlant, byddwn yn ymgysylltu ymhellach â darparwyr gofal plant drwy holiaduron ar\-lein, grwpiau ffocws ac ymgynghori uniongyrchol.

Rydym wedi ymrwymo i roi’r Cynnig Gofal Plant ar waith yn llawn erbyn mis Medi 2020\. Yn y Gyllideb Ddrafft, mae'r cyllid i gefnogi’r cynnig gofal plant yn cynyddu i £25m yn 2018\-19 ac i £45m yn 2019\-20\. Bydd hyn yn caniatáu i ni ehangu a phrofi rhai agweddau ar ddarparu’r cynnig mewn awdurdodau lleol eraill o fis Medi 2018 ymlaen. Fel rhan o hyn, byddaf yn disgwyl i’r awdurdodau lleol newydd sy’n ymuno â ni gydweithio â naill ai'r awdurdodau lleol presennol neu awdurdodau lleol cyfagos wrth roi’r cynnig ar waith, er mwyn adeiladu ar arferion gorau a sicrhau arbedion maint.

Rwy’n edrych ymlaen at barhau i gydweithio â chi wrth i ni ehangu'r cynnig hwn a'i ddarparu i rieni a phlant ledled Cymru.