Translate the text from Welsh to English.



 
Amcangyfrifir bod oddeutu 111,000 o bobl yng Nghymru wedi colli eu golwg, a rhagwelir y bydd cynnydd o draean yn y nifer hwn erbyn 2030, ac y bydd yn dyblu erbyn 2050\. Mae’r dystiolaeth yn awgrymu bod oddeutu 10% o gleifion newydd yn wynebu risg o  golli eu golwg yn barhaol, o gymharu â thua 90% o gleifion sydd yn y broses o dderbyn gofal dilynol. 

Yn sgil y pryderon sydd wedi eu codi gan offthalmolegwyr ymgynghorol a’r trydydd sector, comisiynodd Llywodraeth Cymru grŵp o dan arweinyddiaeth y GIG i adolygu’r problemau sy’n wynebu cleifion ar y rhestrau aros, yn enwedig y rheini y mae angen triniaeth barhaus arnynt.

Bydd y buddsoddiad o £3\.3m yn caniatáu i fyrddau iechyd i ddechrau cyflwyno’r newidiadau y mae eu hangen i drawsnewid eu gwasanaethau.

Mae’r camau gweithredu’n cynnwys:

* ehangu gwasanaethau sydd ar gael eisoes er mwyn darparu gofal yn nes at gartrefi pobl, fel y gellir trin cleifion yn y lleoliad mwyaf priodol
* addasu llwybrau gofal fel eu bod yn gyson â’r rhai sydd wedi cael eu cytuno’n genedlaethol
* cyflwyno a datblygu rhith\-glinigau
* ehangu’r cymysgedd o sgiliau sydd gan y staff, i gynnwys nyrsys sy’n chwistrellwyr ac optometryddion, er mwyn rhannu’r gofal a ddarperir rhwng gweithwyr gofal iechyd proffesiynol yn yr ysbyty ac yn y gymuned.

O fis Ebrill 2019 ymlaen, bydd canllawiau newydd yn golygu y bydd yn ofynnol i wasanaethau gofal llygaid mewn ysbytai weithredu systemau sy’n sicrhau bod cleifion yn cael eu hasesiad neu eu triniaeth gan yr unigolyn mwyaf addas o fewn amser sy’n briodol yn glinigol. Dylai hynny arwain at lai o oedi wrth ddarparu triniaeth i’r rheini sy’n wynebu’r risg fwyaf o golli eu golwg, gan y byddant yn cael eu gweld yn gyflym oherwydd eu cyflwr. Mae’r mesurau’n seiliedig ar flaenoriaeth ac i ba raddau y mae angen gofal brys ar y claf. Mae’r flaenoriaeth yn dibynnu ar lefel y risg y gallai golwg y claf gael ei niweidio oherwydd y cyflwr sy’n effeithio ar ei lygaid, pe bai’r dyddiad targed ar gyfer apwyntiad yn cael ei golli. Mae penderfynu a yw achos yn un brys ai peidio yn seiliedig ar ba mor fuan y dylid gweld y claf o ystyried cyflwr presennol ei lygaid, neu’r posibilrwydd y gallai’r cyflwr hwnnw waethygu.

Cymru yw’r wlad gyntaf yn y DU i gyflwyno mesur o’r math hwn ar gyfer cleifion gofal llygaid. 

Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething: 


> “Mae’n hollbwysig sicrhau bod pobl yn cael gofal llygaid o ansawdd uchel, ac felly dydyn ni ddim am i bobl orfod wynebu’r risg y bydd eu golwg yn gwaethygu oherwydd aros am amser hir cyn cael apwyntiad dilynol ar ôl eu hasesiad cychwynnol.
> 
> “Bydd y buddsoddiad o £3\.3m dw i’n ei gyhoeddi heddiw yn caniatáu i fyrddau iechyd ar draws Cymru ddefnyddio’r cyllid y mae ei angen i ddechrau trawsnewid eu gwasanaethau gofal llygaid. Bydd hyn, ynghyd â’r mesur newydd a fydd yn cael ei weithredu, yn gwneud llawer i wella gwasanaethau i bobl yng Nghymru.”
> 
> “Ni oedd y llywodraeth gyntaf yn y byd i roi ar waith gynllun ar gyfer darparu gofal llygaid, a dw i’n falch o’r ffaith mai ni sy’n arwain y ffordd unwaith yn rhagor drwy fod y wlad gyntaf yn y DU i gyflwyno mesur ar gyfer perfformiad yn y modd yr ydyn ni’n darparu gofal llygaid.”

Meddai Cyfarwyddwr RNIB Cymru, Ansley Workman: 


> “Mae apwyntiadau clinig llygaid sy’n cael eu canslo a’u gohirio yn golygu risg i gleifion o golli eu golwg yn barhaol. Ddylai neb golli eu golwg oherwydd cyflwr a allai gael ei drin. Dyna pam mae hi mor bwysig bod pob bwrdd iechyd yn cyflawni’r amserlen o weithredu’r Mesurau newydd erbyn mis Mawrth 2019, gan flaenoriaethu cleifion yn dibynnu ar eu risg o ddioddef niwed.
> 
> “Mae’r buddsoddiad yma gan Lywodraeth Cymru yn hanfodol, ac fe ddylai weddnewid gwasanaethau ar draws y wlad, gan wneud yn siŵr bod y rhai sy’n wynebu’r risg fwyaf o golli eu golwg yn barhaol yn cael eu trin yn gyflym ac yn effeithiol.
> 
> “Fe hoffen ni ddiolch i Lywodraeth Cymru am eu hymrwymiad parhaus i wella iechyd llygaid pobl Cymru. Mater i fyrddau iechyd ym mhob rhan o’r wlad nawr yw gwneud i’r newid yma ddigwydd er mwyn eu cleifion, gan arwain y ffordd ar gyfer gwledydd eraill Prydain.”







Translation:


 
It is estimated around 111,000 people in Wales are living with sight loss. This is predicted to increase by a third by 2030 and double by 2050\.  Evidence suggests around 10% of new patients are at risk of irreversible sight loss compared to about 90% of follow\-up patients. 

Following concerns raised by consultant ophthalmologists and RNIB, the Welsh Government commissioned an NHS\-led group to review the issues facing patients on waiting lists, particularly those who require ongoing treatment.

The £3\.3m investment will allow health boards in Wales to start the necessary changes to transform their services.

Actions include:

* expanding services already established to move care closer to home, to ensure patients are seen in the most appropriate setting
* redesigning pathways to those nationally agreed
* introducing and further development of  virtual clinics
* expanding the skill mix of staff, to include nurse injectors and optometrists to safely share care between community and hospital eye care professionals.

From April 2019, new guidelines will require hospital eye services to have procedures in place ensuring patients receive their assessment or treatment by the most suitable person within a clinically appropriate time. This means that those high risk patients who need be seen quickly due to their condition, should experience fewer delays. The measures are based on priority and urgency of care required by each patient. Priority is the risk of harm associated with the patient’s eye condition if the target appointment date is missed. Urgency is how soon that patient should be seen given the current state and/or risk of progression of the condition.

Wales is the first UK nation to introduce a measure of this kind for eye care patients. 

Health Minister, Vaughan Gething said: 


> “Ensuring good eye care is absolutely vital, so we do not want people to risk their sight by having to wait a long time for a follow up appointment after having initial assessment.
> 
> “The £3\.3m investment I’m announcing today will allow health boards across Wales to make the necessary investments to start to transform eye care services. This and the new measure we are putting in place will go a long way to improving services for people in Wales.”
> 
> “We were the first government in the world to have an eye care delivery plan, and I’m pleased we are leading the way again by being the first country in the UK to introduce a performance measure of this kind for eye care.”

RNIB Cymru’s Director Ansley Workman said: 


> “Cancelled and delayed eye clinic appointments can leave patients at risk of irreversible sight loss. No one should lose their sight because of a treatable condition. That’s why it’s so important that all health boards meet the March 2019 deadline for implementing the new Measures and prioritise patients based on their risk of coming to harm.  
> 
> “This investment from Welsh Government is vital and should transform services across Wales, making sure that those at greatest risk of permanent sight loss are treated quickly and effectively.
> 
> “We want to thank Welsh Government for their continued commitment to improving eye health in Wales. Now it is up to health boards across the country to make this positive change happen for their patients and lead the way for the rest of the UK.”