Translate the text from Welsh to English.



 
Cafodd yr her ei chyhoeddi gan y Prif Weinidog Mark Drakeford ym mis Mawrth 2023 pan ddywedodd y byddai'n neilltuo cyllid ar gyfer o leiaf tri phrosiect i ymchwilio i dechnoleg morlynnoedd llanw.

Mae'r tri sefydliad arwain llwyddiannus wedi'u henwi:

* Prifysgol Abertawe yng nghategori'r Amgylchedd
* Offshore Renewable Energy Catapult yn y categori Peirianneg a Thechnoleg
* Prifysgol Caerdydd yng nghategori'r Economi\-gymdeithasol a Chyllid

Wrth siarad heddiw yng nghynhadledd Ynni Morol Cymru, dywedodd y Gweinidog Newid Hinsawdd, Julie James: 


> "Rydym yn frwd o blaid ynni morol a'r cyfleoedd anhygoel y mae arfordir Cymru'n eu cynnig. 
> 
> "Llongyfarchiadau i bob un o'r prosiectau hyn. Rwy'n cyffroi wrth feddwl sut y bydd yr ymchwil yn helpu sector y lagŵn llanw yng Nghymru drwy ddatblygu'r cynlluniau hyn, gan gydnabod hefyd werth posibl y gwaith hwn er lles diwydiannau morol eraill.

Ychwanegodd un o'r enillwyr, Cyfarwyddwr Prosiect Prifysgol Abertawe, Dr David Clarke: 


> "Dyma newyddion gwych. Byddwn yn defnyddio'r arian i astudio symudiadau eogiaid, sewin a gwangod sydd â thagiau acwstig wedi'u rhoi arnyn nhw er mwyn deall peryglon ynni adnewyddadwy morol i'r rhywogaethau hyn.    
>   
> "Bydd hefyd yn ein helpu i ddatblygu a mireinio technegau lliniaru – atalfeydd acwstig \- er mwyn diogelu'r asedau naturiol pwysig hyn yn well."

Yn y gynhadledd, cyhoeddodd y Gweinidog hefyd y bydd hyd at £1m o arian cyfatebol yn cael ei roi gan Awdurdod Porthladd Aberdaugleddau i gynnal gwaith paratoi er mwyn gallu rhoi prosiectau gwynt arnofiol ar y môr ar waith yn y dyfodol o Benfro.  
  
Mae hyn yn adeiladu ar grant tebyg o arian cyfatebol i Associated British Ports ar gyfer gwaith dechreuol ym Mhort Talbot a gyhoeddwyd ym mis Ionawr 2023\. 

Dywedodd Tom Sawyer, Prif Weithredwr Porthladd Aberdaugleddau:


> "Mae croeso mawr i'r gefnogaeth hon gan Lywodraeth Cymru a bydd y buddsoddiad yn helpu Porthladd Aberdaugleddau yn ei genhadaeth i sicrhau bod Sir Benfro yn parhau'n geffyl blaen yn y maes trawsnewid ynni. Mae'n hanfodol gwybod pa fath a faint o gerrig, graean a siltiau sydd yma os ydym am ddeall beth fydd yn gysylltiedig â pheiriannu'r cam nesaf yn esblygiad Porthladd Penfro.
> 
> "Mae ynni adnewyddadwy ar y môr yn gyfle unwaith mewn oes i ddod â thwf economaidd cynaliadwy a gyrfaoedd gwerth chweil ar gyfer cenedlaethau heddiw ac yfory.
> 
> "Mae'r gwaith paratoi hwn yn gam cyntaf pwysig ar gyfer gwireddu ein huchelgais i greu porthladd ym Mhorthladd Penfro sy'n barod am ynni'r dyfodol, gan roi'r blaen i'r rhanbarth yn y ras fyd\-eang i groesawu datblygwyr technoleg gwynt arnofiol ar y môr.
> 
> "Rydyn ni'n gwybod y bydd angen cyfleusterau dŵr dwfn helaeth ar ddatblygwyr i osod a chynnal a chadw ffermydd gwynt arnofiol yn y Môr Celtaidd. Gyda'r buddsoddiad ychwanegol hwn mewn seilwaith, Porthladd Penfro fydd y porthladd dyfnaf, mwyaf cysgodol, agosaf sydd â’r adnoddau gorau ar gyfer datblygwyr ffermydd gwynt arnofiol yn y Môr Celtaidd.  Ar y cyd â chlwstwr peirianneg trwm Sir Benfro, seilwaith trawsyrru a dosbarthu ynni sy’n barod yn ei le, a chlwstwr busnes sydd o fri rhyngwladol gynyddol, gyda chymorth Ymchwil a Datblygu, mae potensial enfawr ar gyfer twf.







Translation:


 
The challenge was announced by First Minister Mark Drakeford in March 2023 where he said the funding would be made available for at least three research projects working on tidal lagoon technology.

The three successful lead organisations have been named as:

* Swansea University in the Environment category
* Offshore Renewable Energy Catapult in the Engineering and Technical category
* Cardiff University in the socio\-economic and finance category

Speaking today at the Marine Energy Wales conference, Climate Change Minister Julie James said: 


> “We are a strong supporter of marine energy and the incredible opportunity presented by Wales’s coastline.   
>   
> “Congratulations to each of these projects. I am excited how the research will help to move the tidal lagoon sector in Wales forward by developing the tidal lagoon schemes whilst also recognising the potential value of this work for other marine industries.”

One of the winners, Swansea University project Director Dr David Clarke added: 


> “This is great news, the funding will support migration studies looking at movements of acoustically tagged Atlantic salmon, sea trout and twaite shad, enabling us to understand the risks of marine renewables to these species.    
>   
> “It will also enable us to develop and refine mitigation techniques – acoustic fish deterrence\- to better protect these important natural assets.”

At the conference, the Minister also announced that up to £1m will be match funded by Milford Haven Port Authority for preparatory work to enable future floating offshore wind projects to deploy from Pembroke.

This builds on a similar match\-funded grant made to Associated British Ports for early\-stage work at Port Talbot announced in January 2023\. 

Tom Sawyer, Chief Executive at the Port of Milford Haven, said:


> “This welcome investment support from Welsh Government will help the Port of Milford Haven in its mission to make sure Pembrokeshire remains in the driving seat of the energy transition. Knowing the type and extent of rock, gravel and silts here is vital if we are going to understand what will be involved in engineering the next evolution of Pembroke Port.  
>   
> “Offshore renewable energy offers a once in a lifetime opportunity to bring sustainable economic growth and rewarding careers for our current and future generations.  
>   
> “This early\-stage, preparatory work is an important first step in realising our ambition to create a future energy ready port facility at Pembroke Port, helping our region get a head\-start in the global race to host developers of floating offshore wind (FLOW) technology.  
>   
> “We know FLOW developers will need extensive deep\-water dockside facilities to support installation and maintenance of wind farms in the Celtic Sea. With additional investment in infrastructure, Pembroke Port would be the best equipped, deepest, most sheltered, and closest port for FLOW developers in the Celtic Sea.  Combined with Pembrokeshire’s heavy engineering cluster, energy transmission and distribution in situ, and a growing globally renowned business cluster backed by R\&D, there is massive potential for growth.