Translate the text from Welsh to English.



 
Yn dilyn y cyhoeddiad heddiw am Gyllideb Derfynol Llywodraeth Cymru, rwy'n cyhoeddi manylion y dyraniadau cyllid craidd i awdurdodau lleol ar gyfer y flwyddyn ariannol sydd i ddod drwy’r Setliadau Refeniw a Chyfalaf Terfynol i Lywodraeth Leol ar gyfer 2023\-24 (y Setliad). Mae hyn yn gynnwys y dyraniadau cyllid craidd dangosol ar lefel Cymru ar gyfer 2024\-25\.


Wrth baratoi'r Setliad terfynol, rwyf wedi ystyried yn ofalus yr ymatebion a gefais i'r ymgynghoriad ar y setliad dros dro, a ddaeth i ben ar 2 Chwefror. Ni nodwyd yn yr ymatebion i’r ymgynghoriad unrhyw faterion y dylid newid y dull gweithredu a ddefnyddir mewn perthynas â hwy ar gyfer y Setliad terfynol. Wrth ymateb i'r ymgynghoriad, croesawodd Llywodraeth Leol y cynnydd cadarnhaol yn y Setliad tra'n cydnabod yr effaith y bydd lefelau uchel parhaus o chwyddiant yn ei chael ar benderfyniadau’r awdurdodau lleol ar gyllidebau a gwasanaethau.


O addasu ar gyfer trosglwyddiadau, bydd y cyllid refeniw craidd ar gyfer llywodraeth leol yn 2023\-24 yn cynyddu 7\.9%, ar sail gyfatebol, o'i gymharu â'r flwyddyn gyfredol. Ni fydd unrhyw awdurdod yn cael cynnydd sy’n llai nag 6\.5%. Yn 2023\-24, bydd awdurdodau lleol yn cael £5\.5bn gan Lywodraeth Cymru ar ffurf Grant Cynnal Refeniw ac ardrethi annomestig i'w gwario ar ddarparu gwasanaethau allweddol.


At hynny, rwy’n cyhoeddi gwybodaeth am y grantiau refeniw a chyfalaf a gynllunnir ar gyfer y dwy flynedd ganlynol. Ar gyfer 2023\-24, cyfanswm y rhain yw mwy na £1\.4bn ar gyfer refeniw a mwy na £989m ar gyfer cyfalaf.  Rydym yn darparu'r gwerthoedd grant dangosol hyn er mwyn i awdurdodau lleol allu cynllunio eu cyllidebau ac i gefnogi tryloywder. Ar gyfer 2024\-25 mae cyllid grant penodol dangosol dros £1\.2bn ar gyfer refeniw a thros £1bn ar gyfer cyfalaf. Ochr yn ochr â’r Setliad, rydym yn parhau i ddarparu cyllid i gefnogi llywodraeth leol i hepgor ffioedd ar gyfer claddedigaethau plant. Mae’r ymrwymiad hwn ar y cyd yn sicrhau ymagwedd deg a chyson ledled Cymru.


Y dyraniadau cyllid refeniw craidd dangosol ar lefel Cymru ar gyfer 2024\-25 yw £5\.69bn – sy'n cyfateb i gynnydd o £169m (3\.1%). Mae’r ffigur hwn yn ddangosol ac yn dibynnu ar ein hamcangyfrifon cyfredol o incwm ardrethi annomestig ac unrhyw gyllidebau yn y DU ar gyfer 2024\-25\. Bwriad darparu cyllid dangosol yw cefnogi llywodraeth leol yn eu cynllunio. Byddaf yn parhau i ymgysylltu â llywodraeth leol ar bwysau parhaus drwy ein Is\-grŵp Cyllid sefydlog (FSG), dan y Cyngor Partneriaeth statudol Cymru. Bydd hyn yn cynnwys ystyried pwysau ariannol drwy gydol y flwyddyn ac yn ystod y cyfnod cyn penderfynu ar gyllideb nesaf Cymru. Bydd trafodaethau penodol ar wasanaethau awdurdodau lleol hefyd yn cael eu cynnal rhwng gweinidogion perthnasol a’r CLlLC drwy'r grwpiau hyn ac hefyd drwy drefniadau portffolio dwyochrog.


Mae’n amlwg y byddai gorwel cynllunio hirach yn well a byddaf yn parhau i bwyso ar Lywodraeth y DU am fwy o sicrwydd ariannol drwy’r sianeli sydd ar gael, gan gynnwys drwy’r Cyllid: Pwyllgor Sefydlog Rhyngweinidogol (F:ISC) a chyfarfodydd dwyochrog â’r Prif Ysgrifennydd i y Drysorfa.


Wrth wneud penderfyniadau am lefel y cyllid ar gyfer llywodraeth leol, rwyf wedi ymateb i'r angen i gefnogi gwasanaethau rheng flaen allweddol. Rwyf wedi cynnwys cyllid i alluogi awdurdodau i barhau i dalu'r costau ychwanegol a fydd yn deillio o gyflwyno'r Cyflog Byw Gwirioneddol i weithwyr gofal ac i gefnogi pwysau ym myd yr addysg. Rwyf wedi gwneud y penderfyniad eto i ddarparu'r holl gyllid sydd ar gael ymlaen llaw. Nid wyf wedi dal cyllid yn ôl ar gyfer cydnabyddiaeth yn ystod y flwyddyn o gytundeb cyflog yr athrawon 2023/24 a bydd rhaid i’r awdurdodau felly wneud rhagdybiaethau doeth fel rhan o'u cynllunio cyllideb ar hyn yn ogystal ag ar gyfer eu staff eraill. Mae trafodaethau’n parhau gydag Undebau’r Athrawon ynghylch cytuno ar drafodaethau cyflog blwyddyn academaidd 2022/2023 a byddaf yn parhau i drafod goblygiadau hyn i lywodraeth leol ar gyfer y flwyddyn ariannol 2023\-2024 gyda’r CLlLC.


Mae ardrethi annomestig (NDR) yn elfen bwysig o’r cyllid ar gyfer llywodraeth leol. Ar 28 Chwefror cymeradwyodd y Senedd y rheoliadau i rewi’r lluosydd ar gyfer 2023\-24\. Mae hyn yn golygu y bydd yn aros ar y lefel a osodwyd ers 2020\-21\. Mae hyn yn sicrhau y bydd swm yr ardrethi y mae busnesau a threthdalwyr eraill yn eu talu yn is nag y byddai fel arall. Mae'r rhewi yn cael ei ariannu'n llawn gan Lywodraeth Cymru. Rydym yn buddsoddi dros £100m yn flynyddol i dalu’r gost, felly ni fydd unrhyw effaith ar y cyllid a ddarperir ar gyfer gwasanaethau lleol, tra’n cynnal ffrwd sefydlog o refeniw treth ar gyfer gwasanaethau lleol.


Rwyf hefyd yn cyflwyno rhyddhad trosiannol gwerth £113 miliwn, a ariennir yn llawn, ar gyfer pob trethdalwr y bydd cynnydd o dros £300 yn ei filiau yn dilyn ymarfer ailbrisio ar y NDR, a ddaw i rym ar 1 Ebrill 2023\.


Yn olaf, mae'r pecyn cymorth ardrethi annomestig (NDR) hefyd yn darparu dros £140 miliwn o ryddhad ardrethi annomestig i fusnesau manwerthu, hamdden a lletygarwch yng Nghymru. Bydd trethdalwyr cymwys yn derbyn rhyddhad ardrethi annomestig o 75% drwy gydol 2023\-24, gyda chap o £110,000 fesul busnes ledled Cymru.


Mae tabl cryno wedi’i gynnwys gyda’r datganiad hwn sy'n nodi dyraniadau'r Setliad (Cyllid Allanol Cyfun) fesul awdurdod. Cyfrifwyd y dyraniadau gan ddefnyddio'r fformiwla y cytunwyd arni gyda llywodraeth leol gyda data sylfaenol sy'n cael ei ddiweddaru'n rheolaidd.  Mae'r tabl yn dangos cynnydd yn y dyraniadau cyllid o’r Setliad 2022\-23 gydag ystod dros yr awdurdodau lleol o 6\.5% i 9\.3%. Bydd fformiwla’r llywodraeth leol yn parhau i gael ei datblygu a'i gwella ar y cyd â llywodraeth leol. Mae data poblogaeth o gyfrifiad 2021 wedi’i ddefnyddio yn y dyraniadau fformiwla ar gyfer 2023\-24 a bydd data pellach yn cael ei ystyried drwy’r trefniadau llywodraethu sefydlog wrth iddo gael ei gyhoeddi fel rhan o gyhoeddiad treigl SYG. O ystyried y cynnydd sylweddol ac yn dilyn yr ymgynghoriad, nid wyf yn bwriadu cynnwys llawr eleni ac rwyf wedi dyrannu'r holl gyllid sydd ar gael yn y Setliad hwn.


Anfonir rhagor o fanylion at bob awdurdod lleol a'u cyhoeddi ar wefan Llywodraeth Cymru.


Eglurais y sefyllfa o safbwynt y cyllid cyfalaf ar gyfer Llywodraeth Cymru fel rhan o’m datganiad ar y Gyllideb. Roedd y setliad a gawsom gan Lywodraeth y DU yn siomedig ac nid yw'n ddigonol i fodloni ein huchelgeisiau i fuddsoddi yn nyfodol Cymru, gyda'n cyllideb gyfalaf gyffredinol 8\.1% yn is mewn termau real na'r flwyddyn bresennol. Mae’r cyllid cyfalaf cyffredinol ar gyfer llywodraeth leol yn 2023\-24 wedi’i gadarnhau ar £180 miliwn a bydd hyn yn parhau ar gyfer 2024\-25\. Hyd yn oed wrth i ni ateb yr heriau a berir gan chwyddiant, rhaid i ni beidio â cholli golwg ar yr angen i sicrhau pwyslais ar ymateb i'r argyfwng hinsawdd a natur a chyfrannu at gynllun Cymru Sero Net. Ar wahân i hynny, rwy'n darparu £20 miliwn o gyfalaf ym mhob blwyddyn i alluogi awdurdodau i ymateb i'n blaenoriaeth ar y cyd sef datgarboneiddio.


Cyfrifoldeb pob awdurdod unigol yw pennu cyllidebau ac, yn ei thro, y Dreth Gyngor. Bydd yr awdurdodau lleol yn ystyried yr ystod lawn o ffynonellau cyllid sydd ar gael iddynt, yn ogystal â'r pwysau a wynebir, wrth osod eu cyllidebau ar gyfer y flwyddyn i ddod. Gwn fod awdurdodau lleol wedi bod yn wynebu pwysau sylweddol ac wedi ceisio cydnabod effaith chwyddiant ar safonau byw'r rhai sy'n gweithio mewn llywodraeth leol yn ogystal â'r gymuned ehangach. Yn wyneb lefelau uchel parhaus o chwyddiant a’r galw cysylltiedig am wasanaethau cyhoeddus, rwy’n cydnabod eu bod yn gwneud penderfyniadau anodd wrth wneud hynny. Gobeithiaf fod y Setliad hwn, sy’n cynrychioli cynnydd sylweddol dros y ffigur dangosol a ddarparwyd yn y gyllideb flaenorol, yn eu galluogi i barhau i ddarparu’r gwasanaethau sydd eu hangen ar gymunedau yn ogystal â chefnogi uchelgeisiau cenedlaethol a lleol ar gyfer y dyfodol.


Mae dadl ar y cynnig i'r Senedd gymeradwyo Adroddiad Cyllid y Llywodraeth Leol (Rhif 1\) 2023\-24 wedi cael ei threfnu i’w chynnal ar 7 Mawrth 2023\.





### Dogfennau


* #### Setliad Terfynol y Llywodraeth Leol 2023\-24 \- Tabl Cryno,
 math o ffeil: pdf, maint ffeil: 129 KB



129 KB







Translation:


 
Following today’s announcement of the Welsh Government’s Final Budget, I am publishing details of the core funding allocations for local authorities for the forthcoming financial year through the Final Local Government Revenue and Capital Settlements for 2023\-24 (the Settlement). This includes Wales\-level indicative core funding allocations for 2024\-25\.


In preparing the Final Settlement, I have given careful consideration to the responses I received to the consultation on the provisional settlement, which closed on 2 February. The responses did not identify any matters which required a change of approach for the Final Settlement.  In responding to the consultation Local Government welcomed the positive increase in the Settlement whilst acknowledging the impact continuing high levels of inflation will have on local authority decisions on budgets and services. 


Adjusting for transfers, the core revenue funding for local government in 2023\-24 will increase by 7\.9% on a like\-for\-like basis compared to the current year. No authority will receive less than a 6\.5% increase. In 2023\-24, local authorities will receive £5\.5bn from the Welsh Government in Revenue Support Grant (RSG) and non\-domestic rates (NDR) to spend on delivering key services.


In addition to this, I am publishing information on revenue and capital grants planned for the following two years. For 2023\-24, these amount to over £1\.4bn for revenue and over £989m for capital.  We provide this information on indicative grant values at provisional and final settlements to aid local authorities in planning their budgets and to support transparency. For 2024\-25 indicative specific grant funding is over £1\.2bn for revenue and over £1bn for capital. Alongside the Settlement, we are continuing to provide funding to support local government to waive fees for child burials. This shared commitment ensures a fair and consistent approach across Wales.


The indicative Wales\-level core revenue funding allocation for 2024\-25 is £5\.69bn – equating to an uplift of £169m (3\.1%). This figure is indicative and dependent on both our current estimates of NDR income and any 2024\-25 UK budgets. Provision of indicative funding is intended to support local government in their planning. I will continue to engage with local government on ongoing pressures through our standing Finance Sub\-Group (FSG) of the statutory Partnership Council for Wales. This will include consideration of financial pressures throughout the year and during the run up to the determination of the next Welsh budget. Specific discussions on local authority services will also take place between relevant ministers and the WLGA both through these groups and via bilateral portfolio arrangements.


A longer planning horizon would clearly be preferable and I will continue to press the UK Government for greater financial certainty through the available channels, including through the Finance: Interministerial Standing Committee (F:ISC) and bilateral meetings with the Chief Secretary to the Treasury.   


In making decisions about the level of funding for local government I have responded to the need to support key front\-line services. I have included funding to enable authorities to continue to meet the additional costs of introducing the Real Living Wage for care workers and to support pressures in education. I have again taken the decision to provide all the available funding up front.  I have not held back funding for in\-year recognition of the 2023/24 teachers’ pay deal and authorities must therefore make prudent assumptions as part of their budget planning on this as well as for their other staff. Discussions are continuing with the Teaching Unions over agreement on the 2022/2023 academic year pay negotiations and I will continue to discuss with the WLGA the implications of this for local government for the financial year 2023\-24\. 


NDR are an important element of the funding for local government. On the 28th of February the Senedd approved the regulations to freeze the multiplier for 2023\-24\. This means it will remain at the level set since 2020\-21\. This ensures the amount of rates businesses and other ratepayers are paying will be lower than it would otherwise be. The freeze is fully funded by the Welsh Government. We are investing over £100m annually to cover the cost, so there will be no impact on the funding provided for local services, while maintaining a stable stream of tax revenue for local services.


I am also introducing a £113m, fully funded, transitional relief for all ratepayers whose bills increase by more than £300 following the NDR revaluation, which takes effect on 1 April 2023\.


Finally, the NDR support package also provides over £140m of relief for retail, leisure, and hospitality businesses in Wales. Eligible ratepayers will receive 75% NDR relief for the duration of 2023\-24, capped at £110,000 per business across Wales.


Attached to this statement is a summary table setting out the Settlement allocations (Aggregate External Finance (AEF)) by authority. The allocations are derived using the formula agreed with local government with underpinning data which is updated regularly.  The table shows the increase in funding allocations over the 2022\-23 settlement with a range across authorities of 6\.5% to 9\.3%. The local government formula will continue to be developed and improved jointly with local government.  Population data from the 2021 census has been used in the formula allocations for 2023\-2024 and further data will be considered through the standing governance arrangements as it is published as part of the ONS rolling publication.  Given the significant increases and following consultation, I am again not including a floor this year and have allocated all the available funding in this Settlement. 


Further details will be sent to all local authorities and published on the Welsh Government’s website.


I set out the position on capital funding for the Welsh Government as part of my budget statement. The settlement we received from the UK Government was disappointing and is not sufficient to meet our ambitions to invest in Wales’ future, with our overall capital budget 8\.1% lower in real terms than the current year. General capital funding for local government for 2023\-24 is confirmed at £180m and will remain at £180m for 2024\-25\. Even as we meet the challenges posed by inflation, we must not lose sight of the need to maintain our focus on responding to the climate and nature emergency and contributing to the Net Zero Wales plan. Separately, I am providing £20 million capital in each year to enable authorities to respond to our joint priority of decarbonisation.


The setting of budgets, and in turn council tax, is the responsibility of each local authority.  Local authorities will be taking account of the full range of funding sources available to them, as well as the pressures they face, in setting their budgets for the coming year. I know that local authorities have been facing significant pressures and have sought to recognise the impact of inflation on the living standards of those who work in local government as well as the broader community. In the face of continuing high levels of inflation and associated demand for public services, they are having to make tough decisions in setting their budgets. I hope that this Settlement, which represents a significant increase over the indicative figure provided in the previous budget enables them to continue to deliver the services communities need as well as supporting national and local ambitions for the future. 


The motion for the Senedd to approve the Local Government Finance Report (No.1\) for 2023\-24 is scheduled for debate on 7 March 2023\.





### Documents


* #### Final Local Government Settlement 2023\-24 \- Summary Table,
 file type: pdf, file size: 85 KB



85 KB