Translate the text from Welsh to English.



 
Wrth annerch y Siambr, dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet:


> Mae fy mhortffolio newydd Tai, Llywodraeth Leol a Chynllunio yn dwyn ynghyd yr elfennau allweddol sydd eu hangen i gyflawni fy mlaenoriaethau uchaf; mynd i'r afael â digartrefedd a'r ymrwymiad i ddarparu 20,000 o gartrefi ychwanegol i'w rhentu yn y sector cymdeithasol.

Er mwyn cyflawni'r blaenoriaethau hyn, mae Ysgrifennydd y Cabinet yn bwriadu ffurfioli'r berthynas strategol rhwng llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru.

Mae'r Rhaglen Lywodraethu yn amlinellu targed uchelgeisiol Llywodraeth Cymru o ddarparu 20,000 o gartrefi ar gyfer rhent cymdeithasol fforddiadwy yn ystod tymor y Senedd.

Mae'r cynllun datblygu cenedlaethol, Cymru'r Dyfodol, yn nodi y bydd angen tua 110,000 o gartrefi newydd yng Nghymru dros y cyfnod 2019\-2039\.

Trwy weithio'n agosach ac yn fwy effeithiol gyda llywodraeth leol a pharhau i gryfhau gwytnwch gwasanaethau cynllunio, gallwn fanteisio i'r eithaf ar ein siawns o ddarparu cartrefi y mae mawr eu hangen yng Nghymru.

Aeth Ysgrifennydd y Cabinet yn ei blaen:


> Gyda system gynllunio gryfach, fwy gwydn, a pherthynas fwy strategol gydag awdurdodau lleol, rwy'n hyderus y gallwn wneud y mwyaf o'n cyfleoedd a darparu mwy o dai fforddiadwy yng Nghymru.

Mae ystadegau diweddar yn dangos bod darpariaeth tai fforddiadwy gan bartneriaid awdurdodau lleol yn 2022\-23 wedi treblu yn ystod y pum mlynedd diwethaf.

Mae cymorth i ddarparu cartrefi fforddiadwy wedi cael ei ddarparu drwy fuddsoddiad mwy nag erioed yn y Grant Tai Cymdeithasol, buddsoddiad ychwanegol a hyblygrwydd drwy'r Rhaglen Gyfalaf Llety Trosiannol a'r cynnydd mawr ei angen i'r Grant Cymorth Tai.

Mae systemau cynllunio gwydn yn hanfodol i ddarparu cartrefi fforddiadwy ac mae gwaith eisoes ar y gweill i wella gwasanaethau cynllunio ac adnoddau.

Bydd Ysgrifennydd y Cabinet yn ymgysylltu â Chyd\-bwyllgorau Corfforaethol i fynd i'r afael ag adnoddau a gwella gwydnwch.

Anogwyd awdurdodau lleol hefyd i adolygu eu Cynlluniau Datblygu Lleol mewn modd amserol i gryfhau gwytnwch gwasanaethau cynllunio a chyflymu prosesau.

Mae sicrhau diogelwch cartrefi yn flaenoriaeth allweddol arall ac yn ddiweddar cyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet lwybr tuag at waith adfer ar gyfer pob adeilad preswyl dros 11 metr, os oes cladin neu beidio. 

Mae Ysgrifennydd y Cabinet hefyd yn bwriadu cyflwyno deddfwriaeth i sefydlu system reoleiddio newydd yng Nghymru, creu llinellau atebolrwydd cliriach a gosod ystod o ddyletswyddau statudol ar "ddeiliaid dyletswydd" perthnasol adeiladau preswyl amlfeddiannaeth.







Translation:


 
Addressing the Chamber, The Cabinet Secretary said:


> My new portfolio of Housing, Local Government and Planning, brings together the key elements required to deliver my top\-most priorities; tackling homelessness and the commitment to deliver 20,000 additional homes for rent in the social sector.

To achieve these priorities, the Cabinet Secretary intends to formalise the strategic relationship between local government and the Welsh Government.

The Programme for Government outlines the Welsh Government’s ambitious target of delivering 20,000 homes for an affordable social rent this Senedd term.

The national development plan, Future Wales, identifies that over the period 2019\-2039 around 110,000 new homes will be required in Wales.

By working more closely and effectively with local government and continuing to strengthen the resilience of planning services, we can maximise our chance of delivering much\-needed homes in Wales.

The Cabinet Secretary continued:


> With a stronger, more resilient planning system, and a more strategic relationship with local authorities, I am confident we can maximise our chances and deliver more affordable homes in Wales.

Recent statistics show that in 2022\-23, the delivery of affordable housing by local authority partners tripled in the last five years.

Support to deliver affordable homes has been provided through a record investment in the Social Housing Grant, additional investment and flexibility through the Transitional Accommodation Capital Programme and the much\-needed uplift to the Housing Support Grant.

Resilient planning systems are essential to delivering affordable homes and work is already underway to improve planning services and resourcing.

The Cabinet Secretary will be engaging with Corporate Joint Committees to address resourcing and to improve resilience.

Local authorities were also encouraged to review their Local Development Plans in a timely manner to strengthen the resilience of planning services and speed up processes.

Ensuring the safety of homes is another key priority and the Cabinet Secretary recently announced a route to remediation for every residential building over 11 metres, irrespective of the presence of cladding. 

The Cabinet Secretary also plans to introduce legislation to establish a new regulatory system in Wales, create clearer lines of accountability and impose a range of statutory duties on relevant “duty\-holders” of multi\-occupied residential buildings.