Translate the text from English to Welsh.



 
This statement meets our Programme for Government commitment to report regularly on progress being made in Delivering a Digital Wales.  We wish to be transparent and accountable for our actions, I have therefore published the latest progress report today.


Published in 2010, Digital Wales is the Welsh Government’s ten year strategy for making Wales a truly digital nation.  It sets out five key objectives \- to tackle the digital divide, to grow our digital economy, to improve digital skills, to provide better online public services and to deliver faster broadband across Wales.  


We have made substantial progress in all these areas however; this is a complex and fast moving agenda in which activity across all five themes is highly cross\-cutting.  For example decisions on which public services should be enhanced through digital delivery needs to consider both the availability of broadband and the digital skills of people wishing to access those public services.    This makes the need to closely track progress and continually refresh our plans in the light of developments all the more important.  


This approach was exemplified in June when the Minister for Communities and Tackling Poverty published a revised Digital Inclusion Delivery Plan.  We have made real progress in tackling digital exclusion over the last 3 years with the percentage of adults in Wales not regularly using the internet falling from 34% in 2010 to 21% in May 2014\.  Our part European funded digital inclusion programme, Communities 2\.0, has played a key part in this, helping over 52,000 of our most digitally excluded people to get online.  Communities 2\.0 has worked in partnership with organisations across the public, private and third sectors to embed digital inclusion in their working practices, enabling more people to benefit from digital inclusion support.  Additional European and Welsh Government funding has also allowed the programme to be extended to cover all of Wales in its final year.  The revised plan sets ambitious new targets for the next three years and highlights the need to continue to identify and bring on board partners across all sectors to ensure everyone has the opportunity to benefit from the digital world.


The digital economy has continued to grow throughout the economic downturn.  It accounts for over half of UK GVA and technology will underpin the majority of future job creation across all sectors of our economy.  Encouragingly, the percentage of SMEs in Wales with a website has increased from under 50% in 2004 to 72% in 2014 (UK average is 69%), with a majority (81%) using the internet to order goods and services.  However, we still need to help our businesses make more sophisticated use of the internet as a minority of them are using the internet for marketing and sales or integrating digital capabilities into their core processes.


We have strong and vibrant ICT and creative industry sectors in Wales, recent announcements include CGI bringing 620 jobs to Bridgend and Alert Logic’s new Security Operations Centre launch in Cardiff.  These inward investments to Wales act as an important enabler of the digital economy.  


To support this growth it is vital we ensure the supply of people with digital skills into all parts of the economy.  The 2013 UK Employer Skills Survey found that many Welsh employers are still reporting a significant lack of both basic computer literacy and advanced IT skills amongst their employees.  That is why the new Skill Implementation Plan that was announced in July prioritised the improvement of ICT skills of working adults to at least level 2\.  This will build on existing measures that are supporting the growth of digital skills such as the Learning in Digital Wales Grant and Hwb programmes.


Through the Learning in Digital Wales Grant over £39 million has been invested in uplifting the internet connection to our schools.  I can confirm that 987 primary schools, pupil referral units, middle schools and special schools have been connected at 10Mbps, whilst 179 secondary schools are connected at 100Mpbs allowing safe, secure and fast broadband services.


The Hwb, our National Digital Content Repository for Wales and Hwb\+, a secure online virtual learning environment is being provided free of charge for every school in Wales.  Hwb\+ has been made available to 1,615 primary, special and secondary schools in Wales.  Over 1,845 teachers from 1,334 schools have received training to ensure they can effectively use it.


Of course the digital economy is not just about the private sector, the public sector also has a huge opportunity to use technology to provide better and more cost efficient services.  Many parts of the public sector are doing just that.  A prime example is the digital transformation of the rural payments system which was used by 32% of the 18,000 customers to apply for annual payments in the first year of operation and aiming to be 100% digital in 2016\.


However, as highlighted in the recent report from the Commission on Public Service Governance our long\-term goal must be to work together and to act as ‘one public service’, rather than as separate organisations.  Technology has a huge role to play in achieving this ambition both as a driver of change, for example through the introduction of shared services such as HR and finance services and, more importantly, as an enabler of innovation whereby technology is used to transform the delivery of public services.


We should not underestimate the challenge this presents.  There will be both technical and cultural barriers to overcome including getting autonomous bodies to collaborate and to commit to common ICT standards, improving digital skills across the public sector workforce and developing a national capability to create solutions to shared ICT problems.  I want Wales to be the first part of the UK to tackle these barriers and in doing so transform the delivery of local online services.  This will make Wales one of the best and most innovative providers of online services in the world.  


Finally much of the focus in the first three years of Digital Wales has been on infrastructure and our Superfast Cymru programme investment is key to supporting future economic growth in Wales.  I can report that the roll\-out, which began in January 2013, has already reached in excess of 278,000 premises and is on target to enable superfast broadband access to 96% of premises by 2016\.


The combined investment in fibre broadband in Wales, including the Superfast Cymru programme and BT’s commercial roll\-out is around £425m comprising £90m from the European Regional Development Fund, £58m from the Welsh Government, £57m from BDUK  and £220m from BT.


We announced on 16 October that work will have started in every telephone exchange in Wales by the end of September 2015 bringing superfast internet speeds to even more villages and towns across the country.  Communities where work is set to begin before the end of September 2015 as part of the Superfast Cymru programme include Aberdaron in Gwynedd, Capel Curig and Dolgarrog in Conwy, Brechfa in Carmarthenshire and Skenfrith in Monmouthshire. Take up figures for cabinets that have been in place for over one year is around 19% and the current average speed resulting from the programme is 61Mbps – more than twice the contractual minimum speed and 44Mbps above the UK Broadband average.


The rollout of Superfast Cymru, has in itself, created over 250 new skilled jobs, over 110 new apprenticeships, is providing work experience opportunities to 900 people and protects over 300 existing jobs in Wales.


It is perhaps no co\-incidence that the telecoms industry has recently decided to build an internet exchange in Wales. This critical piece of infrastructure will transform the way in which Welsh businesses connect to the internet.


Going forward, the challenge facing us all is the need to rapidly exploit our infrastructure investment.  Making Wales one of the best connected countries in the world is just the start.  The time is right to build on this infrastructure to grow our economy, to expand R\&D and innovation, to transform public services and to improve the lives and prospects of the people of Wales as we deliver a truly digital nation.


 







Translation:


 
Mae'r datganiad hwn yn cyflawni ymrwymiad y Rhaglen Lywodraethu i gyflwyno adroddiadau rheolaidd ar hynt y gwaith o gyflawni Cymru ddigidol. Dymunwn fod yn dryloyw ac yn atebol am ein camau gweithredu ac felly rwyf wedi cyhoeddi’r adroddiad diweddaraf ar gynnydd heddiw.

Cymru Ddigidol, a gyhoeddwyd yn 2010, yw strategaeth 10 mlynedd Llywodraeth Cymru i wneud Cymru'n genedl wirioneddol ddigidol.   Mae'n amlinellu pum amcan allweddol, sef trechu'r bwlch digidol, tyfu ein heconomi ddigidol, gwella sgiliau digidol, darparu gwell gwasanaethau cyhoeddus ar\-lein a darparu band eang cyflymach ledled Cymru.  

Rydym wedi gwneud cryn dipyn o gynnydd yn yr holl feysydd hyn ond mae hon yn agenda gymhleth, sy'n symud yn gyflym lle mae gweithgarwch o fewn y pum thema yn drawsbynciol iawn.  Er enghraifft, mae angen i benderfyniadau ynghylch pa wasanaethau cyhoeddus a ddylai gael eu gwella drwy ddarpariaeth ddigidol ystyried argaeledd band eang a sgiliau digidol pobl sydd am ddefnyddio'r gwasanaethau cyhoeddus hynny. Mae hyn yn golygu bod yr angen i olrhain cynnydd yn ofalus a mireinio ein cynlluniau yn barhaus yn sgil datblygiadau hyd yn oed yn bwysicach.  

Gwelwyd hyn ar waith ym mis Mehefin pan gyhoeddodd y Gweinidog Cymunedau a Threchu Tlodi Gynllun Cyflawni Cynhwysiant Digidol diwygiedig. Rydym wedi gwneud cynnydd gwirioneddol wrth drechu allgáu digidol dros y tair blynedd diwethaf, gyda chanran yr oedolion yng Nghymru, 'nad ydynt yn defnyddio'r rhyngrwyd yn rheolaidd', yn gostwng o 34% yn 2010 i 21% ym mis Mai 2014\.  Mae ein rhaglen cynhwysiant digidol, Cymunedau 2\.0, a ariennir yn rhannol gan arian Ewropeaidd, wedi chwarae rhan allweddol yn hyn gan helpu dros 52,000 o’r bobl hynny sydd wedi'u hallgáu'n ddigidol i'r graddau mwyaf fynd ar\-lein. Mae Cymunedau 2\.0 wedi gweithio mewn partneriaeth â sefydliadau ar draws y sectorau cyhoeddus a phreifat a’r trydydd sector i ymgorffori cynhwysiant digidol yn eu harferion gwaith, gan alluogi mwy o bobl i elwa ar gefnogaeth i fynd ar\-lein. Mae cyllid ychwanegol gan Ewrop a Llywodraeth Cymru hefyd wedi caniatáu i’r rhaglen gael ei hehangu i bob rhan o Gymru yn ei blwyddyn olaf. Mae'r cynllun diwygiedig yn pennu targedau newydd uchelgeisiol ar gyfer y tair blynedd nesaf ac yn tynnu sylw at yr angen i barhau i nodi a chynnwys partneriaid ar draws pob sector i sicrhau bod pawb yn gallu elwa ar y byd digidol.

Mae'r economi ddigidol wedi parhau i dyfu drwy gydol y dirwasgiad economaidd.  Mae'n cyfrif am fwy na hanner GYC y DU a thechnoleg a fydd yn sail i'r rhan fwyaf o swyddi a gaiff eu creu yn y dyfodol ymhob sector o'r economi.  Mae'n galonogol bod canran y BBaChau yng Nghymru sydd â gwefan wedi cynyddu o lai na 50% yn 2004 i 72% yn 2014 (69% yw cyfartaledd y DU) gyda mwyafrif (81%) yn defnyddio'r rhyngrwyd i archebu nwyddau a gwasanaethau.  Fodd bynnag, mae angen i ni helpu ein busnesau i wneud defnydd mwy soffistigedig o'r rhyngrwyd o hyd gan mai lleiafrif ohonynt sy'n defnyddio'r rhyngrwyd at ddibenion marchnata a gwerthu, neu sy'n integreiddio galluoedd digidol yn eu prosesau craidd.  

Mae gennym sectorau TGCh a chreadigol cryf a bywiog yng Nghymru.  Ymhlith y cyhoeddiadau diweddar mae CGI yn dod â 620 o swyddi i Ben\-y\-bont ar Ogwr ac yn lansio Canolfan Gweithrediadau Diogelwch newydd Alert Logic yng Nghaerdydd. Mae’r fath fewnfuddsoddi yng Nghymru yn ffactor pwysig sy’n sbarduno’r economi ddigidol.

Er mwyn cefnogi'r twf hwn rhaid i ni sicrhau bod gan bobl sgiliau digidol ymhob rhan o'r economi.  Nododd Arolwg Sgiliau Cyflogwyr 2013 y DU fod llawer o gyflogwyr yng Nghymru yn dal i sôn am ddiffygion sylweddol mewn llythrennedd cyfrifiadurol sylfaenol ac uwch sgiliau TG ymhlith eu cyflogeion.  Dyma pam y mae'r Cynllun Gweithredu newydd ar gyfer Sgiliau a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf yn rhoi blaenoriaeth i well sgiliau TGCh oedolion sy'n gweithio i lefel 2 o leiaf.  Bydd yn adeiladu ar fesurau presennol sy'n cefnogi twf sgiliau digidol fel rhaglen Grant Dysgu yn y Gymru Ddigidol a rhaglen Hwb.

Drwy Grant Dysgu yn y Gymru Ddigidol buddsoddwyd dros £39 miliwn yn y gwaith o wella cysylltiad rhyngrwyd ein hysgolion.  Gallaf gadarnhau bod gan 987 o ysgolion cynradd, unedau cyfeirio disgyblion, ysgolion canol ac ysgolion arbennig gysylltedd 10Mbps, tra bod gan 179 o ysgolion uwchradd gysylltedd 100Mpbs sy'n golygu bod modd derbyn gwasanaethau band eang diogel a chyflym.

Mae Hwb, Storfa Ddigidol Genedlaethol Cymru a Hwb\+, sy'n amgylchedd dysgu rhithwir diogel, yn cael eu darparu am ddim i bob ysgol yng Nghymru.  Mae Hwb\+ ar gael i 1,615 o ysgolion cynradd, arbennig ac uwchradd yng Nghymru.  Mae dros 1,845 o athrawon o 1,334 o ysgolion wedi cael hyfforddiant i sicrhau eu bod yn gallu ei defnyddio'n effeithiol.

Wrth gwrs, mae'r economi ddigidol yn golygu mwy na dim ond y sector preifat. Mae cyfle enfawr gan y sector cyhoeddus hefyd i ddefnyddio technoleg er mwyn darparu gwasanaethau gwell a mwy cost\-effeithiol. Ac yn wir mae sawl rhan o'r sector cyhoeddus yn gwneud hynny. Enghraifft wych o hynny yw gweddnewidiad digidol y system taliadau gwledig, a ddefnyddiwyd gan 32% o’r 18,000 o gwsmeriaid i wneud cais am daliadau blynyddol yn ei blwyddyn gyntaf. Y nod yw cyrraedd 100% yn 2016\.

Fodd bynnag, fel y pwysleisiwyd yn yr adroddiad diweddar gan y Comisiwn ar Lywodraethu Gwasanaethau Cyhoeddus, yn yr hirdymor rhaid i ni anelu at gydweithio a gweithredu fel 'un gwasanaeth cyhoeddus', yn hytrach na sefydliadau ar wahân.  Mae gan dechnoleg rôl enfawr i'w chwarae yn y gwaith o gyflawni'r uchelgais hon, fel ffactor sy'n sbarduno newid, er enghraifft drwy gyflwyno gwasanaethau a rennir fel adnoddau dynol a chyllid ac, yn bwysicach, fel ffactor sy'n galluogi arloesedd lle defnyddir technoleg i weddnewid y broses o ddarparu gwasanaethau cyhoeddus.

Ni ddylem danamcangyfrif yr her a gyflwynir gan hyn.  Bydd angen goresgyn rhwystrau technegol a diwylliannol, gan gynnwys cael cyrff annibynnol i gydweithredu ac ymrwymo i safonau TGCh cyffredin, gwella sgiliau digidol ar draws gweithlu'r sector cyhoeddus a chreu'r gallu cenedlaethol i ddatblygu atebion i broblemau TGCh a rennir.   
Fy nymuniad yw mai Cymru fydd y rhan gyntaf o'r DU i drechu'r rhwystrau hyn ac, wrth wneud hynny, weddnewid y ffordd y darperir gwasanaethau ar\-lein yn lleol.  Bydd hyn yn golygu mai Cymru yw un o ddarparwyr gorau a mwyaf arloesol gwasanaethau ar\-lein y byd.  

Yn olaf, bu cryn dipyn o'r ffocws yn ystod tair blynedd gyntaf Cymru Ddigidol ar seilwaith ac mae ein buddsoddiad yn rhaglen Cyflymu Cymru yn allweddol i gefnogi twf economaidd Cymru yn y dyfodol. Gallaf gyhoeddi fod y gwaith cyflwyno, a ddechreuodd ym mis Ionawr, 2013, eisoes wedi cyrraedd dros 278,000 o safleoedd ac rydym ar y trywydd iawn i alluogi 96% o safleoedd erbyn 2016\.

Buddsoddwyd cyfanswm o oddeutu £425 miliwn mewn band eang ffeibr yng Nghymru, gan gynnwys rhaglen Cyflymu Cymru a phroses gyflwyno fasnachol BT, sy’n cynnwys £90 miliwn o Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop, £58 miliwn gan Lywodraeth Cymru, £57 miliwn gan BDUK a £220 miliwn gan BT.

Cyhoeddwyd ar 16 Hydref y bydd gwaith wedi’i ddechrau ym mhob cyfnewidfa ffôn yng Nghymru erbyn diwedd 2015, gan gan ddod â chyflymder rhyngrwyd cyflym iawn i fwy o bentrefi a threfi nag erioed ym mhob cwr o’r wlad. Mae’r cymunedau lle bwriedir dechrau’r gwaith cyn diwedd Medi 2015 fel rhan o raglen Cyflymu Cymru yn cynnwys Aberdaron yng Ngwynedd, Capel Curig a Dolgarrog yng Nghonwy, Brechfa yn Sir Gâr ac Ynysgynwraidd yn Sir Fynwy. Mae'r ffigurau defnydd ar gyfer cabinetau sydd wedi bod ar waith ers dros flwyddyn oddeutu 19% a 61Mbps yw'r cyflymder cyfartalog sy'n deillio o'r rhaglen ar hyn o bryd \- dros ddwywaith y cyflymder gofynnol cytundebol a 44Mbps yn uwch na chyfartaledd Band Eang y DU.

Mae'r broses o gyflwyno Cyflymu Cymru, ynddi'i hun, wedi creu dros 250 o swyddi medrus newydd a thros 110 o brentisiaethau newydd; mae'n rhoi cyfleoedd profiad gwaith i 900 o bobl ac mae'n diogelu dros 300 o swyddi a fodolai eisoes yng Nghymru.

Efallai nad cyd\-ddigwyddiad yw'r ffaith bod y diwydiant telathrebu wedi penderfynu adeiladu cyfnewidfa rhyngrwyd yng Nghymru yn ddiweddar. Bydd y darn hanfodol hwn o seilwaith yn trawsnewid y ffordd y mae busnesau Cymru yn cysylltu â'r rhyngrwyd.

Wrth symud ymlaen, yr her sy'n wynebu pob un ohonom yw'r angen i fanteisio i'r eithaf ar ein buddsoddiad mewn seilwaith yn gyflym.  Dim ond dechrau fyddwn wrth sicrhau mai Cymru yw un o wledydd mwyaf cysylltiedig y byd.  Nawr yw'r amser i adeiladu ar y seilwaith hwn er mwyn tyfu ein heconomi, ehangu meysydd ymchwil a datblygu ac arloesedd, gweddnewid gwasanaethau cyhoeddus a gwella bywydau a rhagolygon pobl Cymru wrth i ni greu cenedl wirioneddol ddigidol.