Translate the text from English to Welsh.



 
I announced in a Written Statement on 7 May 2014 that the development of a primary grading model was underway along with a review of the performance measures currently included in secondary school Banding.


We know that using performance data to drive school improvement has made positive strides for many schools and learners. Since Banding was introduced we have seen schools in Band 4 and 5 make real progress year on year. Band 5 schools in 2012 have seen the overall percentage of pupils achieving the Level 2 threshold including English/Welsh First Language and Mathematics increase from 35\.0 per cent in 2012 to 45\.0 per cent in 2013\. Similarly Band 4 schools in 2012 have gone from 45\.8 per cent to 49\.5 per cent in 2013\.


Robert Hill’s report on ‘The future delivery of education services in Wales’ noted that regional consortia should achieve a common understanding on how to apply a four\-level categorisation to school performance. As part of the agreed National Model for Regional Working, work has developed to ensure a national approach in relation to how they categorise their schools. Officials and officers from local government, consortia and WLGA have worked together to bring all of these elements together.


We have listened to the feedback received since the introduction of Banding and we have built on this when developing a model for primary schools and in amending the secondary school measures. My department has also worked closely with local authorities, consortia and schools to ensure we develop a system\-wide approach to support and challenge schools, bringing together the principles of Banding with the Hill report recommendation. This new system is a system which is not purely data\-driven but also takes into account the leadership, teaching and learning that goes on in our schools. A system where the principles of Banding are embedded.


To build on the improvements achieved by Banding and to include primary schools, I am today announcing a new National School Categorisation System which will cover both primary and secondary schools and be based upon three steps. The new system will assess schools on the following intelligence:


* a range of performance measures provided by Welsh Government;
* robust self\-evaluation from schools on their ability to improve in relation to leadership, learning and teaching; and
* corroboration of the school’s self\-evaluation by education consortia Challenge Advisers.


 


The outcome of the performance data and self\-evaluation will generate a categorisation for each school. This will be determined by consortia, discussed with the school and moderated by a quality assurance and standardisation group to ensure consistency within and across consortia. My officials will attend each of these meetings.


The three steps of the system are:


**Step One**: consists of data in relation to standards and performance. The first step in the process identifies how well the school is performing. An agreed set of data measures will be generated by Welsh Government and used by each consortium as part of the process to categorise schools. The agreed set of measures will be used by consortia from September and verified by Welsh Government in December/January of each year. A judgement of 1\-4 will be generated in relation to standards.


**Step Two**: having made the first objective, data\-driven judgement on a school’s categorisation – based on the performance of pupils; the second judgment is based on the school’s ability and capacity to self\-improve. The process of coming to a judgement on its ability to bring about improvement will begin with the school’s own self\-evaluation, which it should already be undertaking on an annual cycle. The judgement on capacity to improve is to do with the school’s ability to drive its own improvement for the future and will focus on leadership, learning and teaching.


Following the self\-evaluation, consortia Challenge Advisers will have to be assured, and see evidence, that all school leaders use performance data robustly as part of effective school management and improvement. This will include governors, head teachers, middle and subject leaders. There must be evidence of the effective use of accurate data at individual pupil, class, group, cohort, subject and school level. Challenge Advisers will consider the performance of all learners and groups of learners and the quality of teaching and learning within the school. In particular, the performance of learners in receipt of free school meals will be reviewed and analysed – a school’s context will not be used as an excuse for poor performance. A judgement of A\-D will be generated.


**Step Three**: the combination of the two judgements will lead to a colour categorisation of the school which will trigger a bespoke programme of support, challenge and intervention. This will need to be agreed between the Local Authority and the regional school improvement service. The categorisation will be used to plan the targeting and deployment of resources by consortia and the Welsh Government in respect of national capacity building programmes.


A definition of each category is included at the end of this Written Statement.


**Primary Schools**


In the first year the National School Categorisation System for primary schools will operate on a pilot basis and will be reviewed if necessary. The performance data for Step One will include:


Overall achievement


* Proportion of pupils achieving the Foundation Phase Indicator at the end of the Foundation Phase and the Core Subject Indicator at the end of Key Stage 2\.


 


Language


* Proportion of pupils achieving the expected outcome or above in Language, Literacy and Communication Skills (English or Welsh) at the end of the Foundation Phase and the expected level or above in English or Welsh First Language at the end of Key Stage 2 (where a pupil has been assessed in both English and Welsh First Language at the end of Key Stage 2, the highest of the two is counted);
* Proportion of pupils achieving the expected outcome plus one or above in Language, Literacy and Communication Skills (English or Welsh) at the end of the Foundation Phase and the expected level plus one or above in English or Welsh First Language at the end of Key Stage 2 (where a pupil has been assessed in both English and Welsh First Language at the end of Key Stage 2, the highest of the two is counted).


 


Mathematics


* Proportion of pupils achieving the expected outcome or above in Mathematical Development at the end of the Foundation Phase and the expected level or above in Mathematics at the end of Key Stage 2;
* Proportion of pupils achieving the expected outcome plus one or above in Mathematical Development at the end of the Foundation Phase and the expected level plus one or above in Mathematics at the end of Key Stage 2\.


 


Attendance


* Proportion of half\-day sessions attended.


 


Each of the measures will be placed into benchmark quarters based on their Free School Meal (FSM) group. The FSM groups will be the same groups as those in the All Wales Core Data Sets.


The benchmark boundaries calculated in the base year, to place schools in their quarters, will remain fixed for a period of three years. This is to ensure that schools will be able to demonstrate progress through the system, with their improvements reflected in their total score. This means that one school moving up in the system will not mean that another school will have to move down.


However, not all schools will be included in the model. Only schools with three years of performance data will be included.


**Secondary Schools**


The National School Categorisation System will also include secondary schools and will build on the success of Banding to deliver a more holistic approach to school improvement.


As with Banding, we will not waiver from using school performance data to make a judgement on a school through our new system. The principles of Banding remain an integral part of the wider National School Categorisation System. The new system will use this performance data to make a judgement on a school and also include a judgement of the school’s self\-evaluation on leadership, learning and teaching. The two judgements will result in one of four categorisation colours being given to the school in the same way I have described above for primary categorisation.  


As with primary schools, this will be an absolute model. This will mean that schools that can demonstrate improvement against their own baseline can move up in the system and will not mean that another school will have to move down in the system.  

Whilst work has been completed in relation to Step Two and Three, my officials continue to review the range of secondary data measures and I intend to make a further announcement in relation to this in October.


The new National School Categorisation System will have a relentless focus on those schools where groups of learners are underperforming or where teachers are not able to consistently ensure that all pupils fulfil their potential. Those schools will not be able to be categorised as ‘Green’. This is a step change where context cannot be used as an excuse and ‘coasting’ schools will not be tolerated.


Finally, consortia have a crucial role to play. Brokering support for schools will be a key function of the regional consortia, and I am very encouraged by the fact that head teachers of our best schools around Wales are already responding to the call for their schools to support schools that have identified areas for development.  I am also pleased that both national and regional training has taken place to support them. Estyn, as part of their inspection of consortia, will have a key role to ensure that regional implementation of the National School Categorisation System accurately reflects the position and direction of travel for each school.


Definition of categories:


**Green Categorisation** – these are our best schools who:


 


* know themselves well and identify and implement their own priorities for improvement;
* have resilience within the staff team;
* are rewarded by greater autonomy;
* will be challenged to move towards or sustain excellence; and
* have the capacity to lead others effectively (school to school support).


 


**Yellow Categorisation** – these are our good schools who:


 


* will know and understand most of the areas in need of improvement;
* have many aspects of the schools performance which are self\-improving; and
* will receive bespoke challenge and support deployed according to need.


 


**Amber Categorisation** – these are our schools in need of improvement who:


 


* do not know and understand all the areas in need of improvement;
* have many aspects of the schools performance which are not improving quickly enough;
* will receive bespoke challenge and intervention deployed according to need
* will receive an automatic letter from consortium;
* self\-evaluation and school improvement plan will be signed off by consortium;
* will be expected to remain in an amber category for only the short\-term; and
* will receive time limited, focused challenge and intervention to support improvement or and be at the risk of dropping to the red category.


 


**Red Categorisation** – these are our schools in need of greatest improvement who:


 


* will receive critical intervention;
* receive an automatic warning letter from LA and subsequent use of statutory powers where necessary;
* trigger intensive and effective collaboration between LA and consortium;
* trigger the all\-Wales common school causing concern arrangements; and
* will lose autonomy and be subject to a more directed approach.


 


Following the verification of data with Step One of the model, the categorisation of all schools will be published in January of each year.


 







Translation:


 
Mewn Datganiad Ysgrifenedig ar 7 Mai 2014, cyhoeddais fod model yn cael ei ddatblygu ar gyfer graddio ysgolion cynradd a bod y mesurau perfformiad sy'n rhan o'r system bresennol ar gyfer Bandio ysgolion uwchradd yn cael eu hadolygu.

Rydym yn gwybod bod defnyddio data ar berfformiad i yrru gwelliannau mewn ysgolion wedi arwain at gamau cadarnhaol i lawer o ysgolion a dysgwyr. Rydym wedi gweld gwir gynnydd flwyddyn ar ôl blwyddyn ym mherfformiad ysgolion Band 4 a Band 5 ers cyflwyno'r system Bandio. Bu cynnydd yng nghanran gyffredinol y disgyblion mewn ysgolion Band 5 a gyflawnodd trothwy Lefel 2 gan gynnwys Cymraeg Iaith Gyntaf/Saesneg a Mathemateg, o 35\.0 y cant yn 2012 i 45\.0 y cant yn 2013\. Yn yr un modd, bu cynnydd ym mherfformiad ysgolion Band 4 o 45\.8 y cant yn 2012 i 49\.5 y cant yn 2013\.

Roedd adroddiad Robert Hill, yr ‘Adolygiad ar Ddarparu Gwasanaethau Addysg yng Nghymru yn y Dyfodol', yn dweud y dylai'r consortia rhanbarthol ddod i ddealltwriaeth rhyngddynt sut i ddefnyddio pedair lefel o gategorïau i fesur perfformiad ysgolion. Fel rhan o'r Model Cenedlaethol ar gyfer Gweithio'n Rhanbarthol, cafodd gwaith ei wneud i sicrhau bod dull cenedlaethol yn cael ei fabwysiadu wrth gategoreiddio ysgolion. Mae swyddogion o lywodraeth leol, y consortia a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru wedi gweithio gyda'i gilydd i ddod â'r elfennau hyn i gyd ynghyd.

Rydym wedi gwrando ar yr adborth a gafwyd ers cyflwyno Bandio ac rydym wedi datblygu ar hyn wrth lunio model ar gyfer ysgolion cynradd a diwygio'r mesurau ar gyfer ysgolion uwchradd. Mae fy adran i hefyd wedi gweithio'n agos gydag awdurdodau lleol, consortia ac ysgolion i sicrhau ein bod yn datblygu dull ar draws y system gyfan i gefnogi a herio ysgolion. Wrth wneud hyn, ystyrir egwyddorion Bandio ar y cyd ag argymhellion adroddiad Hill. Nid system sy'n llwyr seiliedig ar ddata yw'r system newydd hon. Mae'r arweinyddiaeth, yr addysgu a'r dysgu yn ein hysgolion hefyd yn cael eu hystyried. Mae egwyddorion Bandio yn rhan annatod o'r system.

I ddatblygu ar y gwelliannau a gyflawnwyd dan y system Bandio, ac er mwyn cynnwys ysgolion cynradd, rwy'n cyhoeddi heddiw fod System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion yn cael ei sefydlu a fydd yn berthnasol i ysgolion cynradd yn ogystal ag ysgolion uwchradd. Bydd tri cham i'r system newydd a bydd yn asesu ysgolion ar sail yr wybodaeth ganlynol:  


* ystod o fesurau perfformiad a ddarperir gan Lywodraeth Cymru
* hunanwerthuso cadarn gan yr ysgolion ar eu gallu i wella o ran arweinyddiaeth, dysgu ac addysgu
* cadarnhad gan Gynghorwyr Herio'r consortia addysg o’r hunanwerthuso a gynhaliwyd gan yr ysgolion.

Bydd pob ysgol yn cael ei gosod mewn categori yn seiliedig ar y data ar berfformiad a'r hunanwerthuso gan yr ysgol. Y consortia fydd yn penderfynu ym mha gategori y caiff pob ysgol ei gosod. Bydd y categorïau hefyd yn cael eu trafod â'r ysgolion a’u cymedroli gan grŵp sicrhau ansawdd a safoni er mwyn sicrhau cysondeb ym mhob consortiwm ac ar draws yr holl gonsortia. Bydd fy swyddogion i’n mynd i bob un o'r cyfarfodydd hyn.

Dyma dri cham y system:

Cam Un: yn cynnwys data ar safonau a pherfformiad. Ystyried pa mor dda y mae ysgol yn perfformio fydd y cam cyntaf yn y broses. Bydd set o fesurau data y cytunwyd arni yn cael ei llunio gan Lywodraeth Cymru i bob consortiwm ei defnyddio fel rhan o'r broses o gategoreiddio ysgolion. Bydd y set o fesurau yn cael ei defnyddio gan bob consortiwm o fis Medi ymlaen ac yn cael ei gwirio gan Lywodraeth Cymru ym mis Rhagfyr/Ionawr bob blwyddyn. Bydd y safonau yn cael eu dyfarnu o 1\-4\.

Cam Dau: ar ôl bodloni'r amcan cyntaf, dyfernir categori ysgol ar sail data – yn seiliedig ar berfformiad y disgyblion; bydd yr ail benderfyniad yn seiliedig ar allu'r ysgol i wella ei hunan. Bydd y broses o ddod i ddyfarniad ar ei gallu i wneud gwelliannau ei hunan yn dechrau gyda chanlyniadau’r hunanwerthuso gan yr ysgol, a ddylai fod yn digwydd yn flynyddol eisoes. Bydd y dyfarniad ar allu pob ysgol i wella yn seiliedig ar allu'r ysgol i yrru ei gwelliannau ei hunan ar gyfer y dyfodol, a bydd pwyslais ar yr arweinyddiaeth, yr addysgu a'r dysgu.

Yn dilyn yr hunanwerthuso gan yr ysgol, bydd rhaid sicrhau Cynghorwyr Herio y consortia, a gweld tystiolaeth, fod pob arweinydd ysgol yn defnyddio data ar berfformiad mewn modd cadarn fel rhan o'r broses o reoli a gwella ysgolion yn effeithiol. Bydd hyn yn cynnwys llywodraethwyr, penaethiaid, athrawon, arweinwyr canol ac arweinwyr pwnc. Rhaid bod yna dystiolaeth o ddefnydd effeithiol o ddata cywir ar lefel disgybl, dosbarth, grŵp, cohort, pwnc ac ysgol. Bydd Cynghorwyr Herio yn ystyried perfformiad pob dysgwr a grŵp o ddysgwyr yn ogystal ag ansawdd yr addysgu a'r dysgu yn yr ysgol. Bydd perfformiad dysgwyr sy'n derbyn prydau ysgol am ddim yn arbennig yn cael ei adolygu a'i ddadansoddi. Ni fydd cyd\-destun unrhyw ysgol yn esgusodi perfformiad gwael. Bydd hyn yn arwain at ddyfarniad o A\-D.

Cam Tri: bydd y ddau ddyfarniad yn cael eu hystyried ar y cyd i rannu'r ysgolion yn gategorïau lliw. Bydd hyn yn arwain at raglen o gefnogaeth, her ac ymyrraeth wedi'i deilwra'n benodol ar gyfer pob ysgol. Bydd angen i'r awdurdod lleol a'r gwasanaeth gwella ysgolion rhanbarthol gytuno ar hyn. Bydd y categorïau yn cael eu defnyddio i gynllunio'r modd y caiff adnoddau'r consortia a Llywodraeth Cymru eu targedu a'u defnyddio yng nghyd\-destun rhaglenni meithrin gallu cenedlaethol.

Ceir diffiniad o bob categori ar ddiwedd y Datganiad Ysgrifenedig hwn.

Ysgolion Cynradd

Yn achos ysgolion cynradd, bydd y System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion yn cael ei threialu am y flwyddyn gyntaf, ac yn cael ei hadolygu yn ôl yr angen. Bydd y data ar berfformiad ar gyfer Cam Un yn cynnwys:

Cyflawniad cyffredinol  


* Cyfran y disgyblion sy'n cyflawni Dangosydd y Cyfnod Sylfaen ar ddiwedd y Cyfnod Sylfaen a'r Dangosydd Pynciau Craidd ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2\.

Iaith  


* Cyfran y disgyblion sy'n cyflawni'r deilliant disgwyliedig neu uwch mewn Sgiliau Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu (Cymraeg neu Saesneg) ar ddiwedd y Cyfnod Sylfaen a'r lefel ddisgwyliedig neu uwch mewn Cymraeg Iaith Gyntaf neu Saesneg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2 (pan fo disgybl wedi cael ei asesu mewn Cymraeg Iaith Gyntaf a Saesneg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2, yr un uchaf fydd yn cyfrif)
* Cyfran y disgyblion sy'n cyflawni'r deilliant disgwyliedig ac un yn uwch, neu sy'n cyflawni'n uwch na hynny, mewn Sgiliau Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu (Cymraeg neu Saesneg) ar ddiwedd y Cyfnod Sylfaen a'r lefel ddisgwyliedig ac un yn uwch, neu sy'n cyflawni'n uwch na hynny, mewn Cymraeg Iaith Gyntaf neu Saesneg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2 (pan fo disgybl wedi cael ei asesu mewn Cymraeg Iaith Gyntaf a Saesneg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2, yr un uchaf fydd yn cyfrif)

Mathemateg  


* Cyfran y disgyblion sy'n cyflawni'r deilliant disgwyliedig neu uwch mewn Datblygiad Mathemategol ar ddiwedd y Cyfnod Sylfaen a'r lefel ddisgwyliedig neu uwch mewn Mathemateg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2
* Cyfran y disgyblion sy'n cyflawni'r deilliant disgwyliedig ac un yn uwch, neu sy'n cyflawni'n uwch na hynny, mewn Datblygiad Mathemategol ar ddiwedd y Cyfnod Sylfaen a'r lefel ddisgwyliedig ac un yn uwch, neu sy’n cyflawni’n uwch na hynny, mewn Mathemateg ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 2\.

Presenoldeb

* Cyfran presenoldeb disgyblion mewn sesiynau hanner diwrnod.

Bydd yr holl fesurau yn cael eu rhannu yn chwarteri meincnodi yn seiliedig ar y grwpiau Prydau Ysgol am Ddim (FSM). Yr un grwpiau â'r rheini yn Setiau Data Craidd Cymru Gyfan fydd y grwpiau FSM.

Bydd terfynau'r meincnodau a gaiff eu cyfrifo yn y flwyddyn sylfaen, i osod ysgolion yn eu chwarteri, yn parhau yn sefydlog am gyfnod o dair blynedd. Bydd hyn yn sicrhau bod ysgolion yn gallu dangos cynnydd drwy'r system, gyda'r gwelliannau yn cael eu hadlewyrchu yng nghyfanswm eu sgôr. Mae hyn yn golygu na fydd raid i ysgol symud i lawr yn y system os bydd ysgol arall yn symud i fyny yn y system.

Fodd bynnag, ni fydd pob ysgol yn cael ei chynnwys yn y model. Dim ond ysgolion sydd â thair blynedd o ddata ar berfformiad a fydd yn cael eu cynnwys.

Ysgolion Uwchradd

Bydd y System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion hefyd yn cynnwys ysgolion uwchradd a bydd yn datblygu ar lwyddiant Bandio i gynnig dull mwy cyfannol o wella ysgolion.

Fel yn achos Bandio, ni fyddwn yn rhoi'r gorau i ddefnyddio data ar berfformiad ysgolion wrth ddod i ddyfarniad ynghylch ysgol drwy ein system newydd. Mae egwyddorion Bandio yn dal yn rhan annatod o'r System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion. Bydd y system newydd yn defnyddio'r data hwn ar berfformiad i ddod i ddyfarniad ynghylch ysgol a bydd hefyd yn cynnwys dyfarniad ynghylch hunanwerthuso gan yr ysgol o ran arweinyddiaeth, dysgu ac addysgu. Bydd y ddau ddyfarniad yn arwain at rannu'r ysgolion i un o bedwar categori lliw, a bydd hyn yn cael ei wneud gan ddilyn yr un drefn a ddisgrifiais uchod ar gyfer ysgolion cynradd.  

Fel yn achos ysgolion cynradd, bydd hwn yn fodel absoliwt. Bydd hyn yn golygu y gall ysgolion ddangos eu gwelliant yn erbyn eu llinellau sylfaen eu hunain. Bydd hefyd yn golygu y gall ysgolion symud i fyny yn y system ac ni fydd hynny'n golygu bod rhaid i ysgol arall symud i lawr yn y system. Mae'r gwaith ar Gamau Dau a Thri wedi'i gwblhau, ond mae fy swyddogion yn dal i adolygu'r ystod o fesurau data uwchradd ac rwy'n bwriadu gwneud cyhoeddiad arall ynglŷn â hyn ym mis Hydref.

Bydd ffocws diwyro gan y System Genedlaethol newydd ar gyfer Categoreiddio Ysgolion ar ysgolion lle ceir grwpiau o ddysgwyr sy'n tangyflawni neu le nad yw athrawon yn gallu sicrhau bob amser fod pob disgybl yn cyflawni ei botensial. Ni fydd modd rhoi'r ysgolion hynny yn y categori 'Gwyrdd'. Mae hwn yn newid mawr na fydd yn caniatáu i gyd\-destun gael ei ddefnyddio fel esgus ac ni fydd ysgolion sy'n gorffwys ar eu rhwyfau yn cael eu hesgusodi ychwaith.

Yn olaf, bydd y consortia yn chwarae rôl hanfodol. Bydd broceru cefnogaeth i ysgolion yn un o swyddogaethau allweddol y consortia rhanbarthol. Mae'n destun cryn galondid imi fod penaethiaid ein hysgolion gorau ym mhob cwr o Gymru eisoes yn ymateb i'r cais i'w hysgolion gefnogi ysgolion sydd wedi nodi meysydd i'w datblygu. Rwy'n falch hefyd fod hyfforddiant cenedlaethol a rhanbarthol wedi'i gynnal i'w cefnogi. Fel rhan o'i arolygiad o'r consortia rhanbarthol, bydd gan Estyn rôl allweddol i'w chwarae i sicrhau bod y System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion yn cynnig adlewyrchiad teg o sefyllfa bob ysgol a'i chyfeiriad at y dyfodol.

Diffiniad o'r categorïau:

Y Categori Gwyrdd \- ein hysgolion gorau yw'r rhain:

* maent yn adnabod eu hunain yn dda ac yn penderfynu ar eu blaenoriaethau eu hunain ar gyfer gwella ac yn eu gweithredu
* maent yn wydn o ran eu tîm o staff
* maent yn cael eu gwobrwyo gyda mwy o ymreolaeth
* byddant yn cael eu herio i symud ymlaen neu i gynnal rhagoriaeth
* mae ganddynt y gallu i arwain eraill yn effeithiol (cefnogaeth ysgol i ysgol).

Y Categori Melyn – ein hysgolion da yw'r rhain:

* maent yn gwybod am y rhan fwyaf o feysydd y mae angen eu gwella ac yn eu deall
* maent yn gwella llawer o agweddau ar berfformiad yr ysgol eu hunain
* byddant yn cael her a chefnogaeth wedi'u teilwra'n benodol ar eu cyfer a fydd yn cael eu rhoi yn ôl yr angen

Y Categori Oren – ein hysgolion sydd angen gwella yw'r rhain:

* nid ydynt yn gwybod am yr holl feysydd y mae angen eu gwella nac yn eu deall
* mae llawer o agweddau ar berfformiad yr ysgolion nad ydynt yn gwella'n ddigon cyflym
* byddant yn derbyn her ac ymyrraeth wedi'u teilwra'n benodol ar eu cyfer a fydd yn cael eu rhoi yn ôl yr angen
* byddant yn derbyn llythyr yn awtomatig oddi wrth y consortiwm
* bydd hunanwerthuso gan yr ysgol a chynllun gwella yr ysgol yn cael eu cymeradwyo gan y consortiwm
* bydd disgwyl mai am y tymor byr yn unig y bydd ysgolion yn aros yn y categori oren
* byddant yn cael her ac ymyrraeth a fydd yn para am gyfnod penodedig, ag iddynt ffocws pendant,  i'w helpu i wella neu/a byddant mewn perygl o syrthio i'r categori coch.

Y Categori Coch  – ein hysgolion sydd angen gwella fwyaf yw'r rhain:

* byddant yn derbyn ymyrraeth feirniadol
* byddant yn derbyn llythyr rhybuddio awtomatig oddi wrth yr ALl a gwybodaeth am y pwerau statudol a gaiff eu harfer lle bo angen
* byddant yn sbarduno camau cydweithio dwys ac effeithiol rhwng yr ALl a'r consortiwm
* byddant yn sbarduno cychwyn y trefniadau ar gyfer ysgolion sy'n peri gofid sy'n berthnasol i Gymru Gyfan
* byddant yn colli ymreolaeth ac yn destun mwy o gyfarwyddyd.

Yn dilyn dilysu’r data yn ystod Cam Un y model, bydd categorïau pob ysgol yn cael eu cyhoeddi ym mis Ionawr bob blwyddyn.