Translate the text from Welsh to English.



 
Mae heddiw yn nodi Diwrnod Rhyngwladol y Menywod – diwrnod i ddathlu cyflawniadau menywod a merched yng Nghymru a ledled y byd. Ar yr un pryd, rydym yn cydnabod bod rhagor i’w wneud wrth inni weithio tuag at gydraddoldeb rhwng y rhywiau.  


Y thema eleni yw *Dewis Herio*. Byddwn yn amlygu anghydraddoldeb ac yn cyflwyno’r dystiolaeth sy’n bodoli i ddangos sut mae menywod yn cael eu trin yn annheg o hyd. Wrth wella cydraddoldeb i fenywod a merched, rhaid inni sicrhau bod y ffurfiau lluosog a rhyng\-gysylltiedig o anfantais a gwahaniaethu yn cael eu herio a’u hamlygu pan fyddwn yn tystio iddynt. Drwy wrthwynebu a herio rhagfarn ar sail rhywedd, achosion o wahaniaethu, anghydraddoldeb ac achosion o aflonyddu, mae gan bob un ohonom ran bwysig i’w chwarae i sicrhau newid cadarnhaol ac angenrheidiol.


Fis Mawrth y llynedd, lansiais ein cynllun Hyrwyddo Cydraddoldeb rhwng y Rhywiau yng Nghymru, sef cynllun gweithredu cam cyntaf yr Adolygiad o Gydraddoldeb Rhywiol. Nodais hefyd ein blaenoriaethau ar gyfer y tymor byr a’r tymor canolig. Roedd hi bryd hynny yn amhosibl rhagweld pa mor wahanol fyddai 2020 inni i gyd. Roedd hi hefyd yn amhosibl rhagweld yr heriau y byddem yn eu hwynebu wrth sicrhau nad yw effeithiau Covid\-19 yn dinistrio’r cynnydd rydym wedi’i wneud ar gyfer menywod a merched yng Nghymru.


Mae rhyngblethedd yn rhan allweddol o’r Cynllun hwnnw ac yn parhau i fod wrth wraidd ein gwaith. Gwyddom nad yw pobl yn cael eu diffinio gan faterion neu rwystrau unigol a bod angen pethau gwahanol arnynt i allu byw bywyd llawn yng Nghymru.


Rydym hefyd yn gwybod nad yw’r argyfwng hwn wedi effeithio ar bawb mewn modd cyfartal. Mae’r feirws yn cael yr effaith fwyaf ar y rhai sydd â’r lleiaf o bŵer ac mae wedi gwaethygu anghydraddoldebau sydd wedi hen sefydlu. Yn benodol, mae’r argyfwng wedi effeithio ar fenywod, pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig, pobl ifanc, gweithwyr hŷn, pobl anabl a’r rhai a chanddynt gyflyrau iechyd, yn ogystal â’r rhai ar gyflog isel ac sydd mewn swyddi nad ydynt yn gofyn am lawer o sgiliau.


Mae menywod yn parhau i fod ar y rheng flaen yn ystod y pandemig hwn. Gwyddom fod hyn wedi cael effaith anghymesur ar fenywod fel gofalwyr a mamau, gartref ac yn y gwaith. Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i amlygu rhywfaint o’r gwaith yr ydym yn ei wneud i gefnogi menywod a merched ledled Cymru.  


Mae pob un ohonom wedi gorfod treulio mwy o amser gartref. Fodd bynnag, nid yw pob cartref yn lle diogel. Gall cyfyngiadau pellter cymdeithasol a hunanynysu fod yn ofnadwy i’r rhai sy’n dioddef o drais ac yn cael eu cam\-drin. Gall y cyfyngiadau hyn roi mwy o bŵer a rheolaeth i’r rhai sy’n eu cam\-drin, gan gynyddu’r risg i’r dioddefwyr. Eleni, mae’r sector Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol wedi cael dros £4 miliwn o gyllid yn ychwanegol i ymdrin ag effaith COVID\-19\. Mae hyn yn gynnydd o 67% o gymharu â’r llynedd.


Mae ein hymgyrchoedd cyfathrebu wedi canolbwyntio ar helpu pobl i aros yn ddiogel. Mae ein llinell gymorth Byw Heb Ofn yn wasanaeth 24/7 am ddim i bawb sydd wedi goroesi neu’n dioddef o gam\-drin domestig a thrais rhywiol, a’r rhai sy’n agos atynt, gan gynnwys teulu, ffrindiau a chydweithwyr. Mae’r llinell wedi parhau i fod ar agor, gan gynnig gwasanaeth llawn tra bo cyfyngiadau Covid\-19 ar waith. Gellir cysylltu â’r llinell gymorth drwy ei ffonio, neu gallwch gysylltu’n ddistaw drwy anfon neges destun, e\-bost neu neges ar y we. Mae gwybodaeth ar gadw’n ddiogel drwy gydol y pandemig ar gael ar wefan Byw Heb Ofn (https://llyw.cymru/byw\-heb\-ofn).


Rydym am i bawb sydd mewn sefyllfa i helpu ddod i wybod sut i adnabod arwyddion o gam\-drin a sut i helpu’n ddiogel, boed y rheini yn wirfoddolwyr sy’n cynorthwyo’r bobl fwyaf agored i niwed, yn gontractwyr brys, yn rhan o weithlu’r gwasanaethau post, neu’n gweithio mewn siop leol neu mewn archfarchnad. Ers inni ddarparu mynediad agored at ein modiwl e\-ddysgu Trais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol i aelodau o’r gymuned ddechrau mis Ebrill 2020, mae dros 50,000 o bobl wedi ymgymryd â’r cwrs – gan ddysgu rhagor am gam\-drin domestig a thrais rhywiol.


Ein nod yw creu diwylliant ledled Cymru lle mae pobl wedi’u grymuso i allu helpu i atal trais yn erbyn menywod, cam\-drin domestig a thrais rhywiol, diwylliant lle nad yw Cymru yn cadw’n dawel ynghylch achosion o gam\-drin. Mae gwybodaeth ynghylch sut i helpu yn ddiogel ar gael ar y wefan hefyd.


Mae’r dystiolaeth yn dangos bod y pandemig yn ehangu’r bwlch rhwng y rhywiau yn y gwaith a gartref. Yn gyffredinol, mae menywod yn tueddu i ysgwyddo rhagor o gyfrifoldebau, p’un a ydynt yn gweithio ai peidio. Mae’r dystiolaeth hefyd yn awgrymu bod menywod yn treulio mwy o amser na dynion yn gofalu am blant ac yn gwneud gweithgareddau cysylltiedig yn y cartref.


Mae ein Cynnig Gofal Plant yn darparu 30 o oriau o addysg gynnar a gofal plant i blant 3 a 4 oed y mae eu rhieni yn gweithio, am 48 o wythnosau y flwyddyn. Mae’r gwerthusiad o ddwy flynedd gyntaf y cyfnod gweithredu wedi dangos inni fod y Cynnig yn cael effaith gadarnhaol ar incwm gwario teuluoedd ac ar opsiynau cyflogaeth i rieni. Mae cyfran uwch o fenywod yn dweud eu bod yn gallu gweithio mwy o oriau ers iddynt ddechrau manteisio ar y Cynnig a bod ganddynt fwy o hyblygrwydd o ran y swyddi y gallant eu gwneud.


Er mwyn cynorthwyo rhieni sy'n gweithio yn ystod lefel rhybudd 4, gellir parhau i dalu ffioedd y Cynnig Gofal Plant i riant am gyfnod, er nad yw'r plentyn yn mynd i’r lleoliad gofal plant. Nod hyn yw helpu i gadw lle y plentyn yn y lleoliad a helpu i gynnal lleoliadau gofal plant, gan sicrhau bod gofal plant ar gael yn y tymor hir pan fydd cyfyngiadau Covid\-19 yn cael eu llacio.


Rydym yn edrych ar ba gymorth ariannol sydd ar gael i rieni mewn addysg a hyfforddiant neu i rieni sy’n ceisio gwaith, gyda'u costau gofal plant. Bydd adroddiad annibynnol sy'n edrych ar y ddarpariaeth i’r rhieni hyn yn cael ei gyhoeddi cyn bo hir.


Mae ein cefnogaeth i ofalwyr di\-dâl yn cynnwys £1\.295 miliwn (2020/21\) i gefnogi gweithgarwch penodol sy'n mynd i’r afael â’n tair blaenoriaeth genedlaethol i ofalwyr: helpu i fyw yn ogystal â gofalu; adnabod a chydnabod gofalwyr; a darparu gwybodaeth, cyngor a chymorth. Rydym hefyd yn ariannu sefydliadau gofalwyr drwy ein Grant i’r Trydydd Sector ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol Cynaliadwy. Ar gyfer 2020\-23, rydym wedi ymrwymo hyd at £2\.6 miliwn i bedwar prosiect dan arweiniad Fforwm Rhieni a Gofalwyr Cymru Gyfan, Gofalwyr Cymru, Age Cymru ac Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru.


Mae’r 'prosiect Llesiant a Grymuso Gofalwyr’ a gynhelir gan Gofalwyr Cymru yn gweithio gyda Chwarae Teg i ddarparu hyfforddiant ar y cyd, o fis Mawrth 2021 ymlaen, i gefnogi gofalwyr benywaidd di\-dâl i gael gwaith / dychwelyd i'r gwaith.


Yn y gweithle, mae menywod yn aml mewn swyddi cyflog isel, rhan\-amser ac ansefydlog. Mae’r pandemig wedi arwain at rai newidiadau, fel arferion gweithio mwy hyblyg, sydd wedi cael effaith gadarnhaol ar lawer o fenywod a'u teuluoedd. Er hyn, mae anghydraddoldeb yn parhau i fodoli yn y gweithle.


Mae'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau yn parhau i fodoli. Yn 2020, roedd rhywfaint o welliant ac roedd y bwlch cyflog rhwng y rhywiau i weithwyr amser llawn yng Nghymru wedi gostwng i 4\.3%. Dyma’r gwerth isaf sydd wedi’i gofnodi ac mae’n llai na'r bwlch cyflog rhwng y rhywiau yn y DU. Serch hynny, mae'n dal yn annerbyniol fod y bwlch yn bodoli.


Ni fu ein rôl o ran helpu menywod i gael gwaith, i gadw eu gwaith ac i ddychwelyd i’r gwaith erioed yn bwysicach ac rwyf wedi tynnu sylw at rai o'r ffyrdd yr ydym yn darparu'r cymorth hwn isod.


Cyflwynwyd y Cyfrifon Dysgu Personol y llynedd yn dilyn canlyniadau cadarnhaol cynnar y rhaglen beilot, a oedd yn cynnwys cyllidebu ar sail rhywedd. Mae'r cyfrifon hyn yn rhoi cymorth i bobl gyflogedig, gweithwyr ar ffyrlo neu unigolion y mae COVID\-19 wedi effeithio'n negyddol arnynt. Maent yn helpu pobl i ennill sgiliau a chymwysterau lefel uwch mewn sectorau blaenoriaeth, gan greu rhagor o gyfleoedd i bobl newid gyrfaoedd neu uwchsgilio. Mae unigolion yn cael cynllun ymarferol sy’n cyd\-fynd ag ymrwymiadau presennol o ran teulu a gwaith er mwyn eu helpu i gyflawni eu nodau gyrfa yn y dyfodol.


Mae’r arwyddion cynnar yn dangos bod hyblygrwydd y cyfrifon hyn yn apelio at ystod ehangach o bobl, yn enwedig menywod sy'n ennill sgiliau a chymwysterau mewn sectorau anhraddodiadol fel peirianneg ac adeiladu, a dynion mewn sectorau sy'n gysylltiedig â gofal. Mae Llywodraeth Cymru wedi dyrannu £5\.4m yn ychwanegol yng Nghyllideb Ddrafft 2021\-22 i gefnogi hyn. 


Rydym yn parhau i gefnogi amrywiaeth o raglenni sy'n helpu menywod i gael gwaith ac i wneud cynnydd yn y gweithle. Mae'r rhain yn cynnwys:


* prosiect Cenedl Hyblyg 2 sy'n hyrwyddo cydraddoldeb rhwng y rhywiau drwy helpu menywod i symud ymlaen yn eu gyrfaoedd, gan weithio gyda chyflogwyr i wella eu strategaethau cydraddoldeb ac amrywiaeth
* nod y rhaglen Limitless, sy'n gweithio gyda menywod y mae cam\-drin domestig a thrais rhywiol yn effeithio arnynt, yw helpu dros 800 o gyfranogwyr cyflogedig, gyda 75% yn ennill cymhwyster a 30% yn sicrhau gwell sefyllfa yn y farchnad lafur
* ein Rhaglenni Cyflogadwyedd Cymunedol sy'n darparu cymorth sydd wedi’i addasu i bobl ifanc nad ydynt mewn cyflogaeth, addysg na hyfforddiant, ac i oedolion di\-waith ac economaidd anweithgar sydd bellaf o'r farchnad lafur. Mae Llywodraeth Cymru wedi dyrannu £6m yn ychwanegol ar gyfer 2021\-22 i wella'r cymorth a ddarperir drwy Cymunedau am Waith a Mwy


Dim ond tua chwarter y bobl sy'n gweithio mewn Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM) yn y DU sy'n fenywod, yn ôl ffigurau am y gweithlu o ymgyrch WISE ar fenywod mewn STEM, a dim ond 17% o rolau technoleg sy'n cael eu llenwi gan fenywod ar hyn o bryd. 


Rwy'n Cadeirio'r Bwrdd Menywod mewn STEM sy'n gweithio i wella cydraddoldeb rhwng y rhywiau ar draws cymuned STEM Cymru. Mae 20 o aelodau ac mae’n cynnwys y Gweinidog Addysg a Gweinidog yr Economi. Yn ddiweddar, cyhoeddwyd ymchwil annibynnol gennym ar gydraddoldeb rhwng y rhywiau mewn STEM yng Nghymru. Mae’n cynnwys 14 o argymhellion ar gyfer cyflymu’r broses o sicrhau cydraddoldeb rhwng y rhywiau. Mae is\-grwpiau gwaith y Bwrdd Diwydiant ac Addysg yn gweithio ar gynllun i fynd i'r afael â'r rhain.


Mae gan bobl ifanc gryn dipyn mwy o ddiddordeb mewn gyrfa STEM ers y pandemig. Drwy rannu straeon am fodelau rôl benywaidd, gallwn ysbrydoli a chymell mwy o ferched a menywod i astudio pynciau STEM. Ym mis Rhagfyr, tynnais sylw at rai o'r menywod anhygoel hyn a hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i wneud hynny eto: https://llyw.cymru/datganiad\-ysgrifenedig\-modelau\-rol\-benywaidd\-mewn\-stem\-yn\-ystod\-pandemig\-covid\-19.


Mae Diwrnod Rhyngwladol y Menywod yn ddiwrnod i ddathlu llwyddiannau menywod a merched ledled y byd. Mae cynifer o enghreifftiau o fodelau rôl benywaidd yng Nghymru sydd wedi dod i’r amlwg yn ystod pandemig Covid\-19\. Hoffwn dalu teyrnged i'w holl waith anhygoel yn ystod cyfnod mor heriol. Gall y menywod hyn ysbrydoli'r genhedlaeth hon a chenedlaethau i ddod, a byddant yn gwneud hynny.


Er ein bod yn gwybod bod rhagor i'w wneud cyn y gallwn honni ein bod wedi creu dyfodol cyfartal, mae gan fenywod a merched Cymru – menywod a merched y gorffennol, y presennol a'r dyfodol \- lawer i fod yn falch ohono. Rydym wedi ymrwymo i'w helpu i ddyheu, i gyflawni ac i wireddu eu potensial – beth bynnag fo hynny.







Translation:


 
Today marks International Women’s Day – a day when we celebrate the achievements of women and girls in Wales and around the globe whilst also recognising there is more to do as we work towards gender equality. 


This year’s theme is *Choose to Challenge*. Shining a spotlight on inequality and presenting the stark evidence that exists to show how women are still being treated unfairly. In advancing equality for women and girls we must ensure that the multiple, intersecting forms of disadvantage and discrimination are challenged and called out where we witness them. By standing up and challenging gender bias, discrimination, inequality and harassment, we each have an important part to play in bringing about positive and necessary change.


Last March I launched our Advancing Gender Equality in Wales plan, which is the first phase implementation plan of the Gender Equality Review and set out our priorities for the short and medium term. It was impossible then to predict how different 2020 would be for us all, and the challenges we would face to ensure that the impact of Covid\-19 does not roll back the clock on the progress we have made for women and girls in Wales.


Intersectionality is a key part of that Plan and remains central to our work. We know that people are not defined by single issues or barriers and require different things to enable them to participate fully in Welsh life.


We also know the impact of the crisis has not fallen equally.  The virus is having the greatest impact on those with least power and has exacerbated entrenched inequalities. Groups particularly affected include women, Black, Asian and Minority Ethnic people, young people, older workers, disabled people and those with health conditions, as well as those in low skill and low pay occupations.


Women continue to be on the frontline during this pandemic. We know that women have been disproportionately affected as carers, mothers, at home and in the workplace.  I would like to take this opportunity to highlight some of the work that we are doing to support women and girls across Wales.  


We have all had to spend more time at home. However, not every home is a place of safety. Social distancing restrictions and self\-isolation can be frightening for victims of violence and abuse. These restrictions can amplify abusers’ power and control and increase the risk to victims. This year the Violence Against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (VAWDASV) sector has received over £4 million of additional funding to deal with the impact of COVID\-19\.  This is an extra 67% compared with last year.


We have focused our communication campaigns on helping people to stay safe.  Our Live Fear Free helpline is a free, 24/7 service for all victims and survivors of domestic abuse and sexual violence and those close to them, including family, friends and colleagues.  It has remained open, offering a full service while Covid\-19 restrictions are in place. The helpline can be contacted by phone or silently through text, email or web chat. Information on keeping safe throughout the pandemic is available on our Live Fear free website (https://gov.wales/live\-fear\-free).


We also want anyone who is in a position to help to be able to recognise the signs of abuse and know how they can help safely, whether that is one of the thousands of volunteers assisting our most vulnerable, an emergency contractor, postal services workforce, local shops, or a supermarket employee. Since providing open access to our VAWDASV E\-Learning module to community members at the beginning of April 2020, over 50,000 people have taken the course – being more informed about domestic abuse and sexual violence


Our aim is to create a culture across Wales where people are empowered to actively help prevent violence against women, domestic abuse and sexual violence, a culture where Wales is not a bystander to abuse. Information on how to help safely is also available on the website.


Evidence shows the pandemic is exacerbating the gender gap in work and at home. Overall, women tend to be taking on more childcare responsibilities whether they’re working or not. Evidence also suggests women are spending more time looking after children and doing associated household activities than men.


Our Childcare Offer provides 30 hours of early education and childcare to 3 and 4 year olds whose parents are in work, for 48 weeks per year. The evaluation of the first two years of implementation has showed us that the Offer is having a positive impact on families’ disposable income and employment options for parents, with a greater proportion of women reporting that they are able to work more hours since taking up the Offer and that they have more flexibility in the jobs they can do.


To assist working parents during alert level 4, a parent’s Childcare Offer fees may continue to be paid for a period of time, although the child is not attending. This is to help secure the child’s place and help sustain childcare settings, ensuring long\-term availability of childcare for when Covid\-19 restrictions are eased.


We are looking at what financial support is available to parents in education and training or on the cusp of work, with their childcare costs. An independent report looking at provision for these parents will be published shortly.


Our support for unpaid carers includes £1\.295 million (2020/21\) to support specific activity that takes forward our three national priorities for carers: supporting a life alongside caring; identifying and recognising carers; and providing information, advice and assistance. We also fund carers’ organisations via ourThird Sector Sustainable Social Services grant. For 2020\-23, we have committed up to £2\.6 million to four projects led by All Wales Forum for Parents and Carers, Carers Wales, Age Cymru, and Carers Trust Wales.


The Carers Wales ‘Carer Wellbeing and Empowerment project’, is working with Chwarae Teg to deliver joint training, from March 2021, to support female unpaid carers enter employment / return to work.


In the workplace, women often occupy low\-paid, part\-time and insecure jobs. Whilst the pandemic has brought about some changes, such as more flexible working practices, which have been positive for many women and their families, the workplace remains a place of inequality.


The gender pay gap remains a stubborn and persistent issue. In 2020, there was some improvement and the gender pay gap for full\-time employees in Wales narrowed to 4\.3%, the lowest value on record and smaller than the gender pay gap for the UK. Nevertheless, it remains unacceptable that it endures.


Our role in supporting women to enter, remain and return to the workplace has never been more important and I have highlighted some of the ways we provide this support below.


The Personal Learning Accounts (PLA) was rolled out last year as a result of the pilot programme’s early positive results, which included gender budgeting. The PLA provides support to employed people, furloughed workers or individuals that have been negatively impacted by Covid\-19\. It helps people gain higher level skills and qualifications in priority sectors, further opening up the opportunities for people to switch careers or upskill. 


Individuals are provided with a workable plan that can be managed around existing family and work commitments to help them achieve their future career goals.


Early indications highlight that the flexibility of the PLA offer appealed to a wider range of people, especially women gaining skills and qualifications in non\-traditional sectors such as engineering and construction and men in care\-related sectors.  The Welsh Government has allocated an additional £5\.4m in the 2021\-22 Draft Budget to support this. 


We continue to support a range of programmes which support women to enter and progress in the workplace. These include:


* the Agile Nation 2 project which promotes gender equality by supporting women to advance in their careers and works with employers to improve their equality and diversity strategies.
* The Limitless programme, which works with women affected by domestic abuse and sexual violence, is aiming to help over 800 employed participants, with 75% gaining a qualification and 30% gaining an improved labour market situation.
* Our Community Employability Programmes which provide tailored support to young people who are not in employment, education or training and unemployed and economically inactive adults who are furthest from the labour market. The Welsh Government has allocated an additional £6m for 2021\-22 to enhance support provided through Communities for Work Plus.


Only around a quarter of people working in STEM in the UK are female, according to workforce figures from the WISE female STEM campaign, and just 17% of tech roles are currently filled by women. 


I Chair the Women in STEM Board that works to improve gender equality across the Welsh STEM community.  Membership is 20 strong and includes the Ministers for Education and the Economy. We recently published independent research on gender equality in STEM in Wales which includes 14 recommendations for accelerating gender parity. Working sub\-groups of the Board for Industry and Education are working on a plan to address these.


Young people are considerably more interested in a STEM career since the pandemic. By sharing stories of female role models, we can inspire and motivate more girls and women to study STEM. In December, I highlighted some of these amazing women and I would like to take this opportunity to do so again: https://gov.wales/written\-statement\-stem\-female\-role\-models\-during\-covid\-19\-pandemic.


International Women’s Day is a day to celebrate the achievements of women and girls around the globe. There are so many examples of female role models in Wales who have come to prominence during the Covid\-19 pandemic and I want to pay tribute to all their amazing work during what has been such a challenging time. These women can and will inspire the current generation and the ones which follow.


Whilst we know there is more to do before we can claim to have created an equal future, the women and girls of Wales – past, present and future \- have much to be proud of. We stand committed to supporting them to aspire, achieve and fulfil their potential – whatever that may be.