Translate the text from English to Welsh.



 
The fortnight\-long action is needed to save lives and prevent the NHS from being overwhelmed.


Speaking to the people of Wales, the First Minister said:



> “This is the moment to come together; to play our part in a common endeavour to protect the NHS and save lives. This will not be easy, but we will do it together.”


The fire\-break will start at 6pm on Friday 23 October and end on Monday 9 November. It will apply to everyone living in Wales and will replace the local restrictions which are in force in some parts of the country.


The Welsh Government will provide a package of almost £300 million to support businesses, which will complement wage\-support schemes available from the UK government.


Cases of coronavirus have been rising sharply in Wales as the virus has woken up for winter. While the national and local measures put in place across Wales have helped to keep the spread of the virus in check, there is a growing consensus that additional action is now needed.


Between October 9 and 15, there were 4,127 new confirmed cases of coronavirus recorded by Public Health Wales, based on positive test results but the real level of infections will be much higher. The number of people admitted to hospital with coronavirus symptoms is growing daily and sadly so too are the number of people dying with coronavirus.


The R number is currently between 1\.1 and 1\.4, meaning continued exponential growth in the number of cases and the seven\-day rolling incidence rate for Wales stands at more than 130 cases per 100,000 population.


The firebreak will be short but sharp to have a maximum impact on the virus.


* People must stay at home, except for very limited purposes, such as for exercise.
* People must work from home wherever possible;
* People must not visit other households or meet other people they do not live with either indoors and outdoors
* No gatherings will be allowed outdoors, such as Halloween or fireworks/Bonfire night or other organised activities
* All non\-food retail, hospitality businesses, including cafes, restaurants and pubs (unless they provide take\-away or delivery services), close contact services, such as hairdressers and beauticians, and events and tourism businesses, such as hotels must close
* Community centres, libraries and recycling centres will be required to close
* Face coverings must be worn in indoor public spaces, which remain open, including on public transport and in taxis.


During this time:


* Adults living alone or single parents will be able to join with one other household for support
* Primary and special schools will re\-open as normal after half\-term
* Secondary schools will re\-open after the half\-term for children in years seven and eight and most vulnerable children. Pupils will be able to come in to take exams but other pupils will continue their learning from home for an extra week.
* Universities will provide a blend of in\-person and online learning
* Childcare settings will stay open as normal
* NHS and health services will continue to operate
* Local parks, playgrounds and outdoor gyms will remain open.


Following the end of the firebreak, a new set of national rules will be introduced, covering how people can meet and how the public sector and businesses operate.


Businesses affected by the firebreak will be supported with a new £300 million fund, which will open next week:


* Every business covered by the small business rates relief will receive a £1,000 payment.
* Small and medium\-sized retail, leisure and hospitality businesses, which have to close will receive a one\-off payment of up to £5,000\.
* There will also be additional discretionary grants and support for smaller businesses, which are struggling.
* The £80 million fund announced last week to help businesses develop in the longer term, will be increased to £100 million, which includes £20 million ring\-fenced for tourism and hospitality.


Businesses will also be able to access the support available through the existing Job Retention Scheme or the new expanded Job Support Scheme.


The First Minister has written to the Chancellor to ask him to give Welsh businesses early access to the new expanded Job Support Scheme from Friday. The Welsh Government has offered to pay the extra costs to the UK government scheme to ensure businesses can retain staff.


First Minister Mark Drakeford said:



> “It is with a heavy heart that I once again ask everyone to stay at home and businesses to shut.
> 
> 
> “We are all tired of coronavirus and the many rules and regulations we all have to live with. We all want to see an end to this pandemic and our lives returned to us. Unfortunately, we do not yet have a vaccine, which will allow us to do that.
> 
> 
> “This fire\-break is our best chance of regaining control of the virus and avoiding a much longer – and damaging – national lockdown. We have a small window of opportunity to act.
> 
> 
> “To be successful, we need everyone’s help. Wales has shown throughout this pandemic that we can come together and take the actions to keep our families and our communities safe.
> 
> 
> “We must come together once again to stay ahead of this virus and to save lives.”


Coronavirus circuit break: frequently asked questions







Translation:


 
Mae angen y cyfnod gweithredu a fydd yn para pythefnos er mwyn achub bywydau a sicrhau na fydd gormod o bwysau ar y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG). 


Wrth gyfarch pobl Cymru, dywedodd y Prif Weinidog:



> “Dyma’r foment inni ddod at ein gilydd a chwarae ein rhan mewn ymdrech ar y cyd i ddiogelu’r GIG ac achub bywydau. Fydd hon ddim yn dasg hawdd, ond fe fyddwn ni’n bwrw ati gyda’n gilydd.”


Bydd y cyfnod atal byr yn dechrau am 6pm ddydd Gwener 23 Hydref ac yn dod i ben ddydd Llun 9 Tachwedd. Bydd yn berthnasol i bob un sy’n byw yng Nghymru a bydd yn dod yn lle’r cyfyngiadau lleol sydd ar waith ar hyn o bryd mewn rhai rhannau o’r wlad.


Bydd Llywodraeth Cymru yn darparu pecyn o bron i £300m i gefnogi busnesau, a bydd y cyllid hwn yn cyd\-fynd â’r cymorth cyflogau sydd ar gael oddi wrth Lywodraeth y DU.


Mae achosion o’r coronafeirws wedi bod yn cynyddu’n sydyn yng Nghymru oherwydd bod y feirws wedi deffro ar gyfer y gaeaf. Er bod y camau cenedlaethol a lleol sydd wedi bod ar waith ledled Cymru wedi helpu i reoli lledaeniad y feirws, mae consensws yn datblygu hefyd fod angen cymryd camau pellach yn awr.


Rhwng 9 a 15 Hydref, cafodd 4,127 o achosion newydd o’r coronafeirws a gadarnhawyd eu cofnodi gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, ar sail canlyniadau profion positif ond bydd lefel wirioneddol yr heintiadau lawer yn uwch. Mae nifer y bobl sy’n cael eu derbyn i’r ysbyty gyda symptomau o’r coronafeirws yn cynyddu bob dydd – yn anffodus, mae hyn hefyd yn wir am nifer y bobl sy’n marw o’r coronafeirws.


Mae’r rhif R rhwng 1\.1 \- 1\.4 ar hyn o bryd, gan olygu bod twf cyflymach a chyflymach yn nifer yr achosion, ac mae’r gyfradd amlder dreigl saith diwrnod ar gyfer Cymru hefyd yn fwy na 130 o achosion fesul 100,000 o’r boblogaeth.


Bydd y cyfnod atal yn un byr ond llym er mwyn sicrhau bod cymaint o effaith â phosibl ar y feirws.


* Ar wahân i ddibenion cyfyngedig iawn, er enghraifft i gael ymarfer corff, rhaid i bobl aros gartref
* Rhaid i bobl weithio gartref lle bynnag y bo hynny’n bosibl
* Ni fydd hawl gan bobl ymweld â chartrefi eraill na chyfarfod â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw, o dan do nac yn yr awyr agored
* Ni fydd hawl gan bobl ymgynnull yn yr awyr agored, er enghraifft i ddathlu Calan Gaeaf neu noson tân gwyllt nac ar gyfer unrhyw weithgareddau eraill a drefnwyd
* Rhaid i bob busnes nad yw’n gwerthu bwyd, busnes lletygarwch, gan gynnwys caffis, bwytai a thafarndai (oni bai eu bod yn darparu gwasanaeth cludfwyd), gwasanaethau cysylltiad agos, fel siopau trin gwallt a harddwch, a digwyddiadau a busnesau twristiaeth, fel gwestai, gau
* Bydd rhaid i ganolfannau cymunedol, llyfrgelloedd a chanolfannau ailgylchu gau
* Bydd rhaid gwisgo gorchudd wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do, a fydd yn aros ar agor, gan gynnwys ar drafnidiaeth gyhoeddus ac mewn tacsis.


Yn ystod y cyfnod hwn:


* Bydd oedolion sy’n byw ar eu pennau eu hunain neu rieni sengl yn gallu ymuno ag un cartref arall i gael eu cefnogi
* Bydd ysgolion cynradd ac ysgolion arbennig yn ailagor fel arfer ar ôl y gwyliau hanner tymor
* Bydd ysgolion uwchradd yn ailagor ar ôl y gwyliau hanner tymor ar gyfer plant blynyddoedd saith ac wyth a phlant sydd fwyaf agored i niwed. Bydd disgyblion yn gallu dod i’r ysgol i sefyll arholiadau ond bydd disgyblion eraill yn parhau i ddysgu gartref am wythnos arall
* Bydd lleoliadau gofal plant yn aros ar agor fel arfer
* Bydd prifysgolion yn darparu cyfuniad o ddysgu wyneb yn wyneb ac ar lein
* Bydd y GIG a gwasanaethau iechyd yn parhau i weithredu
* Bydd parciau lleol, mannau chwarae a champfeydd yn yr awyr agored yn aros ar agor


Ar ôl diwedd y cyfnod atal byr, cyflwynir set newydd o reolau cenedlaethol, yn cwmpasu sut y gall pobl gyfarfod a sut mae'r sector cyhoeddus a busnesau'n gweithredu.


Bydd busnesau y mae'r cyfnod atal yn effeithio arnynt yn cael eu cefnogi gan gronfa newydd gwerth £300m, a fydd yn agor yr wythnos nesaf:


* Bydd pob busnes a gwmpesir gan y cynllun rhyddhad ardrethi i fusnesau bach yn cael taliad o £1,000
* Bydd busnesau manwerthu, hamdden a lletygarwch bach a chanolig eu maint, y mae rhaid iddynt gau, yn cael taliad untro o hyd at £5,000
* Bydd grantiau dewisol ychwanegol a chymorth i fusnesau llai hefyd, sy'n cael pethau’n anodd
* Bydd y gronfa o £80m a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf i helpu busnesau i ddatblygu yn y tymor hwy yn cynyddu i £100m, sy'n cynnwys £20m sydd wedi'i neilltuo ar gyfer twristiaeth a lletygarwch


Bydd busnesau hefyd yn gallu cael gafael ar y cymorth sydd ar gael drwy'r Cynllun Cadw Swyddi presennol neu'r Cynllun Cefnogi Swyddi newydd sydd wedi cael ei ehangu.


Mae'r Prif Weinidog wedi ysgrifennu at y Canghellor i ofyn iddo roi mynediad cynnar ar gyfer fusnesau Cymru at Gynllun Cefnogi Swyddi wedi’i ehangu newydd o ddydd Gwener ymlaen. Mae Llywodraeth Cymru wedi cynnig talu'r costau ychwanegol i gynllun Llywodraeth y DU er mwyn sicrhau y gall busnesau gadw staff.


Dywedodd y Prif Weinidog Mark Drakeford:



> “Gyda chalon drom rydw i’n gofyn unwaith eto i bawb aros gartref ac i fusnesau gau.
> 
> 
> “Rydyn ni i gyd wedi blino ar y coronafeirws a'r llu o reolau a rheoliadau y mae rhaid i bob un ohonom fyw gyda nhw. Rydyn ni i gyd am weld diwedd ar y pandemig hwn a chael ein bywydau yn ôl. Yn anffodus, nid oes gennym frechlyn eto, a fydd yn caniatáu inni wneud hynny.
> 
> 
> “Y cyfnod atal byr hwn yw ein cyfle gorau i gael rheolaeth dros y feirws unwaith eto ac osgoi cyfnod cyfyngiadau llawer hirach – a niweidiol – yn genedlaethol. Mae gennyn ni gyfle i weithredu a hynny o fewn cyfnod byr.
> 
> 
> “Er mwyn llwyddo, mae arnom angen cymorth pawb. Mae Cymru wedi dangos drwy gydol y pandemig hwn y gallwn ni ddod at ein gilydd a chymryd y camau i gadw ein teuluoedd a'n cymunedau'n ddiogel.
> 
> 
> “Rhaid i ni ddod at ein gilydd unwaith eto i aros ar y blaen o ran y feirws hwn ac i achub bywydau.”


Cyfnod atal y coronafeirws: cwestiynau cyffredin