Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy’n falch o roi’r wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd o ran y cynlluniau peilot etholiadol a gafodd eu cyflawni yng Nghymru fel rhan o etholiadau llywodraeth leol mis Mai 2022\.


Nod y cynlluniau peilot oedd dod â’r blwch pleidleisio yn nes at fywydau pob dydd y bobl. Roeddent yn gam tuag at sicrhau bod etholiadau yng Nghymru mor hygyrch ag y bo modd, a bod pawb sydd am bleidleisio yn gallu gwneud hynny. Cawsant eu cynllunio o fewn y fframwaith a amlinellais mewn datganiad ysgrifenedig ym mis Gorffennaf 2021: https://llyw.cymru/datganiad\-ysgrifenedig\-fframwaith\-ar\-gyfer\-diwygio\-etholiadol


Cafodd y cynlluniau peilot hyn eu datblygu drwy gydweithredu agos rhwng yr awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru, ynghyd â chyfraniad amhrisiadwy’r Comisiwn Etholiadol a’r gymuned etholiadol ehangach. Hoffwn ddiolch i bawb a gymerodd ran am eu holl waith caled, yn enwedig y pedwar awdurdod lleol a wnaeth gynllunio’r cynlluniau peilot a’u cynnal:


**Blaenau Gwent***–*roedd Parth Dysgu Glynebwy, sydd mewn lleoliad canolog, yn orsaf bleidleisio ymlaen llaw i holl breswylwyr y sir, gan gynnwys myfyrwyr y coleg a oedd yn gymwys i bleidleisio yn yr etholiadau. Roedd modd pleidleisio ymlaen llaw ar y dydd Mawrth a’r dydd Mercher cyn diwrnod yr etholiad;


**Pen\-y\-bont ar Ogwr**\- mewn rhai wardiau lle mae canran isel o bobl yn bwrw eu pleidlais, roedd gorsafoedd pleidleisio ar agor ar y dydd Mawrth a’r dydd Mercher cyn diwrnod yr etholiad fel y gellid pleidleisio ymlaen llaw. Hefyd, cafodd gorsaf bleidleisio ymlaen llaw newydd ei chreu mewn ysgol ar y dydd Mawrth cyn diwrnod yr etholiad, a hynny i fyfyrwyr cofrestredig yr ysgol honno a oedd yn gymwys i bleidleisio yn y wardiau o dan sylw;


**Caerffili**– roedd pencadlys y cyngor yn Ystrad Mynach yn orsaf bleidleisio ymlaen llaw ar gyfer holl breswylwyr y sir ar y penwythnos cyn diwrnod yr etholiad;


**Torfaen*****–*** roedd swyddfeydd y cyngor ym Mhont\-y\-pŵl yn orsaf bleidleisio ymlaen llaw ar gyfer holl breswylwyr y sir ar y penwythnos cyn diwrnod yr etholiad.


Mae’n ofynnol yn ôl y gyfraith i’r Comisiwn Etholiadol werthuso cynlluniau peilot etholiadol, ac yn arbennig a yw’r cynllun peilot:


* wedi helpu i’w gwneud yn haws pleidleisio neu gyfrif y pleidleisiau
* wedi helpu i gynyddu’r ganran a bleidleisiodd
* wedi helpu i hwyluso pleidleisio
* wedi arwain at ostyngiad neu gynnydd mewn twyll etholiadol
* wedi arwain at ostyngiad neu gynnydd yng nghost yr etholiad


O ganlyniad, mae’r Comisiwn Etholiadol wedi gwerthuso cynlluniau peilot mis Mai 2022, ac mae ei adroddiad, sydd wedi’i gyhoeddi heddiw, ar gael yma: 


https://www.electoralcommission.org.uk/cy/pwy\-ydym\-ni\-a\-beth\-rydym\-yn\-ei\-wneud/ein\-safbwyntiau\-hymchwil/ein\-hymchwil/gwerthusiad\-cynlluniau\-peilot\-pleidleisio\-ymlaen\-llaw


Mae gwerthusiad y Comisiwn Etholiadol yn adlewyrchu’r ffaith bod y cynlluniau peilot arloesol hyn wedi’u rhedeg yn dda ac nad oedd unrhyw fater wedi codi o’u cynnal. Roedd y cofrestrau electronig a gafodd eu treialu yn gweithio’n dda ac yn galluogi’r gweinyddwyr i ddarparu gorsafoedd pleidleisio â sawl lleoliad ar yr un pryd. Yn ôl y disgwyl, ni wnaeth y cynlluniau peilot gynyddu’r ganran a bleidleisiodd yn sylweddol, ond gwnaethant ddangos bod modd darparu ffyrdd hyblyg a mwy cyfleus o bleidleisio drwy ddulliau diogel a chan ennyn hyder pleidleiswyr.


Bydd y gwersi sydd wedi’u dysgu o’r cynlluniau peilot a’r gwerthusiad yn llywio gwelliannau yn y tymor hwy i’r ffordd y mae pobl yn pleidleisio, ac yn helpu i leihau’r diffyg democrataidd. Rwy’n edrych ymlaen at ymgynghori ar ein cynigion yn y misoedd nesaf.


Mae’r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau. Os bydd yr Aelodau am imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
I am pleased to be able to provide an update on progress on the Electoral Pilots that were delivered in Wales as part of the Local Government Elections in May 2022\.


The pilots aimed to bring the ballot box closer to people’s day\-to\-day lives. They were a step to ensuring that elections in Wales are as accessible as possible and that everyone who wants to vote can vote. They were designed within the framework that I set out in a written statement in July 2021 https://gov.wales/written\-statement\-framework\-electoral\-reform


These pilots were developed in close collaboration between the local authorities and the Welsh Government, with invaluable input from the Electoral Commission and the wider electoral community.  I want to thank everyone involved for all their hard work, in particular the four local authorities that designed and hosted the pilots:


**Blaenau Gwent***–*the centrally\-located Ebbw Vale Learning Zone was used as an advance polling station for all residents of the county, including students of the college who were eligible to vote at the elections. Advance voting was available on the Tuesday and Wednesday before election day;


**Bridgend**\- polling stations in certain low turnout wards were open for advance voting on the Tuesday and Wednesday before election day.  A new advance polling station was also created in a school on the Tuesday before election day for use by students registered at that school who were eligible to vote in those wards;


**Caerphilly**– the council’s headquarters at Ystrad Mynach was used as an advance polling station for all residents of the county on the weekend before election day;


**Torfaen*****–*** the council offices at Pontypool was used as an advance polling station for all residents of the county on the weekend before election day.


The Electoral Commission is required by law to evaluate electoral pilot schemes, in particular whether the pilot scheme has:


* helped to make voting or counting the votes easier;
* helped to improve turnout;
* helped to facilitate voting;
* led to a reduction or increase in electoral fraud; and
* led to a reduction or increase in the cost of the election.


As such, they have evaluated the pilots undertaken in May 2022 and have today published their report which can be accessed here: 


https://www.electoralcommission.org.uk/who\-we\-are\-and\-what\-we\-do/our\-views\-and\-research/our\-research/advance\-voting\-pilots\-evaluation


The Electoral Commission’s evaluation reflects that the pilots were well run and that no issue arose because of undertaking these innovative pilots.  The electronic registers that were trialled worked well and enabled administrators to deliver multiple venue polling stations simultaneously.  As expected, the pilots did not increase turnout dramatically but demonstrated that flexible and more convenient ways of voting can be provided securely and with voters’ confidence.


The learning from the pilots and the evaluation will be used to inform longer term improvements to the way people vote and to help reduce the democratic deficit.  I look forward to consulting on our proposals in the coming months.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.