Translate the text from Welsh to English.



 
Y diwydiannau creadigol yw un o feysydd yr economi yng Nghymru sy’n tyfu gyflymaf ers sawl blwyddyn.  Mae’r sector yn gwneud mwy na creu swyddi a chyfoeth, mae’n cyfrannu at y brand cenedlaethol ac yn helpu i hyrwyddo Cymru a’i diwylliant a’i doniau i’r byd. Gyda throsiant blynyddol o dros £2\.2 biliwn, ac yn cyflogi dros 56,000 o bobl yng Nghymru, mae datblygu a chefnogi’r sector yn flaenoriaeth allweddol i Lywodraeth Cymru.  Ym mis Ionawr, lansiwyd Cymru Greadigol gennyf fel asiantaeth fewnol Llywodraeth Cymru i hyrwyddo y diwydiannau creadigol yng Nghymru, yn benodol y sectorau ffilm a theledu; digidol; cerddoriaeth a’r sectorau cyhoeddi.  


Fodd bynnag, mae’r diwydiannau creadigol wedi dioddef llawer o COVID\-19\.  Drwy gydol y cyfnod hwn, mae Cymru Greadigol wedi gweithio’n galed gyda’n rhanddeiliaid i ddeall effaith y pandemig, ac i ymateb yn gyflym.  Rydym wedi cefnogi 72 o fusnesau gyda £1\.32 miliwn o gyllidebau Diwylliant, Chwaraeon a Thwristiaeth, a hyd yma wedi cymeradwyo 244 o grantiau y Gronfa Cadernid Economaidd i fusnesau creadigol gyda cyfanswm o oddeutu £3\.4 miliwn, ac wedi cefnogi bron 1,600 o swyddi yn y sector.  Rydym wedi gweithio gyda partneriaid i ystyried y ffordd orau o gefnogi gweithwyr llawrydd, sy’n rhan sylweddol o’r diwydiannau creadigol yng Nghymru ac sy’n wynebu heriau sylweddol.  Rydym yn edrych ar opsiynau i gefnogi hyfforddiant i’r gweithwyr llawrydd hyn wrth drafod gyda BECTU.  Rydym wedi cysylltu gyda darlledwyr gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru ar ein Cronfa Datblygu Teledu Brys, sydd wedi cefnogi 21 o brosiectau newydd, i ddatblygu syniadau newydd a chefnogi adferiad cydlynol.  Bydd y camau hyn yn helpu’r diwydiant ddod allan o’r argyfwng hwn mewn sefyllfa sydd mor gryf â phosibl. 


Ym mis Ebrill dyfarnwyd £150,000 yn ychwanegol i Gyngor Llyfrau Cymru i helpu i ymateb i anghenion y diwydiant cyhoeddi wrth wynebu argyfwng COVID\-19\.  Mae’r cyllid hwn yn helpu siopau llyfrau annibynnol y stryd fawr a chyhoeddwyr i gynnal eu busnesau dros y misoedd nesaf a bydd yn cynnig cymorth tymor byr i gyhoeddwyr llyfrau a chylchgronau sydd wedi gweld gostyngiad sylweddol mewn gwerthiant ac nad ydynt yn gymwys am  ffynonellau eraill o gyllid argyfwng. 


Wrth inni barhau i lacio’r cyfyngiadau coronafeirws yng Nghymru, mae ein gwaith gyda rhanddeiliaid wedi symud i ganolbwyntio ar adfer. Yr wythnos ddiwethaf, cyhoeddodd Cymru Greadigol ganllawiau i gynnig rhagor o eglurder ar y rheoliadau cyfredol yng Nghymru a sut y maent yn cael effaith ar y diwydiannau creadigol.  Mae'r canllawiau'n cydnabod, fel rhan o ddull graddol o wella, bod rhannau gwahanol o'r diwydiannau creadigol ar wahanol gamau, a bydd rhai is\-sectorau'n cymryd mwy o amser i ailddechrau nag eraill.  Mae ein canllawiau yn adlewyrchu hyn ac yn cyfeirio at adnoddau sydd wedi’u cynllunio i gynorthwyo gyda dychwelyd i’r gwaith yn ddiogel, yn unol â'r amserlenni hyn. Mae hon yn ddogfen fyw, fydd yn cael ei diweddaru yn rheolaidd, yn unol â chylch adolygu 21 niwrnod Llywodraeth Cymru o’r rheoliadau a datblygiadau o fewn y diwydiant. 


Bu’r diwydiant sgrîn yn llwyddiannus iawn ers blynyddoedd.  Bu i’r diwydiant sgrîn wario oddeutu £55 miliwn yng Nghymru yn 2018, gan gefnogi busnesau lleol, cyfrannu at dwristiaeth a chodi proffil Cymru ledled y byd. 


Mae cynyrchiadau proffil uchel megis *Brave New World* (NBCUniversal), *Doctor Who* (BBC), *His Dark Materials* (Bad Wolf) a *Sex Education* (Netflix) wedi cadarnhau enw da Cymru yn rhyngwladol fel canolfan ragoriaeth. Mae cynyrchiadau llwyddiannus megis *Y Gwyll, Un Bore Mercher* a *Craith* wedi cynnwys ein hunaniaeth ddiwylliannol gref. 


Mae Cymru ar agor ar gyfer ffilmio, yn unol â'r rheoliadau a chanllawiau cyfredol coronafeirws. Mae ein canllawiau ar gyfer y diwydiannau creadigol wedi'u cynllunio i gefnogi hyn. Byddwn cyn bo hir yn croesawu cynyrchiadau gan gynnwys y drydedd gyfres o’r ddrama boblogaidd ar Netflix, *Sex Education* a thrydedd cyfres *A Discovery of Witches* sydd ar hyn o bryd yn paratoi i ail\-ddechrau ffilmio yn y misoedd nesaf.


Mae Sgrîn Cymru, y gwasanaeth gan Cymru Greadigol sy’n cynnig cymorth ymarferol a logisteg i gynyrchiadau sy’n ffilmio yng Nghymru, wedi gweld cynnydd mewn ymholiadau yn yr wythnosau diwethaf.  Mae hyn yn dangos bod gobaith newydd y bydd y diwydiant yn gallu dod yn ôl ar ei draed unwaith eto. 


Mae busnesau digidol creadigol yng Nghymru yn brysur yn cynhyrchu cynnwys o safon byd\-eang ac wedi parhau i wneud hynny yn ystod y pandemig.  Mae Fictioneers, consortiwm sy’n cynnwys Tiny Rebel Games, Sugar Creative a Prifysgol De Cymru yn adeiladu ‘The Big Fix Up – profiad realaeth ychwanegol (AR) newydd Wallace and Gromit’; mae Cymru Ryngweithiol wedi lansio ‘The Complex’ – gêm rhyngweithiol ar y platfformau mawr i gyd.  Mae nifer o’r busnesau hyn wedi defnyddio cymorth y Gronfa Datblygu Digidol Brys yn llwyddiannus, a nifer o rai eraill yn rhan o raglen Ymchwil a Datblygu Clwstwr, gydag arian cyfatebol gan Lywodraeth Cymru, sy’n darparu dros £10 miliwn o gymorth ar gyfer gweithgarwch benodol i gefnogi’r sector yng Nghymru. 


Rwy’n gwybod bod y sector gwasanaethau creadigol, gan gynnwys hysbysebu, marchnata ac asiantaethau digidol, yn cynllunio yn fanwl ar gyfer dychwelyd i’r gwaith, ac rydym yn awyddus i’w cefnogi yn y misoedd nesaf.    


Rydym wedi darparu mwy na £400 mil o gymorth i 22 o fusnesau cerddoriaeth ar lawr gwlad yng Nghymru.  Mae’r diwydiant cerddoriaeth yn cydnabod ei fod yn debygol y bydd yn un o’r sectorau diwethaf i allu dychwelyd i unrhyw fath o weithgarwch “arferol” ac mae’n cydweithio’n agos gyda ni ac Ymddiriedolaeth Lleoliadau Cerddorol ar fenter o’r enw REVS i edrych ar opsiynau ar gyfer caniatáu i ail\-agor lleoliadau yn ddiogel yn y dyfodol.


Yn ystod y pandemig, mae’r sector wedi croesawu technoleg ac arloesedd, sydd wedi galluogi iddo barhau i ddarparu amrywiaeth eang o berfformiadau.  Ddydd Gwener diwethaf, er enghraifft, roedd PYST /AM, yn cynnal cynhyrchiad theatr byw gan y Fran Wen o Ogledd Cymru gyda mwy na 30 o bobl ifanc yn cymryd rhan, tra bod dros 6,500 o bobl wedi gwylio gŵyl Tafwyl yn fyw ar y platfform ar yr un pryd â dau o gynyrchiadau byw gan National Theatre of Wales. 


Rwyf yn hyderus y gall Gymru ffynnu unwaith eto fel y lle ar gyfer creadigrwydd, troi dychymyg yn ddiwydiant, a sicrhau ein huchelgeisiau ar gyfer y diwydiannau creadigol yng Nghymru.   


 







Translation:


 
The creative industries have been one of the fastest growing parts of the Welsh economy for a number of years. The sector doesn’t just create jobs and wealth, it contributes to a strong national brand and helps to promote Wales and its culture and talent to the world. With an annual turnover of more than £2\.2 billion, and employing more than 56,000 people in Wales, growing and supporting the sector is a key priority for Welsh Government. In January, I launched Creative Wales as an internal Welsh Government agency to champion the creative industries in Wales, specifically film and TV; digital; music and publishing sectors.


However, the creative industries have been hit hard by the COVID\-19 pandemic.  Throughout this period, Creative Wales has worked hard with our stakeholders to understand the impact, and to respond rapidly.  We have supported 72 businesses with £1\.32m from Culture, Sport and Tourism budgets and to date, approved 244 Economic Resilience Fund grants to creative businesses totalling circa £3\.4m and supporting close to 1,600 jobs in the sector. We have worked with partners to consider how best to support freelancers, who make up a large proportion of the creative industries in Wales and are facing significant challenges.  We are exploring options to support training for these freelancers in discussion with BECTU.  We have liaised with public service broadcasters in Wales on our Emergency TV Development Fund, which has supported 21 new projects, to develop new ideas and support a co\-ordinated approach to recovery. These actions will help the industry emerge from this crisis in as strong a position as possible.


In April, we awarded an additional £150,000 to the Books Council of Wales to help respond to the needs of the publishing industry in the face of the COVID\-19 crisis.  This funding is helping independent high street book shops and publishers sustain their business over the coming months and will provide short\-term support to books and magazine publishers which have experienced a significant drop in sales and are not eligible for other sources of emergency funding. 


As we continue to ease the coronavirus restrictions in Wales, our work with stakeholders has moved to a focus on recovery. Last week, Creative Wales published guidance to offer further clarity on the current regulations in Wales and how they affect the creative industries. The guidance recognises that as part of a phased approach to recovery, different parts of the creative industries are at different stages, and some sub\-sectors will take longer to resume than others. Our guidance reflects this and signposts to resources designed to support a safe return to work, in line with these timescales. This is a live document, which will be updated on a regular basis, in line with the Welsh Government’s 21\-day review cycle of the regulations and industry developments.


For years the screen industry has been a particular success story. Film and TV companies spent around £55m in Wales in 2018, supporting local businesses, contributing to tourism and raising the profile of Wales across the world.


High profile productions such as *Brave New World* (NBCUniversal), *Doctor Who* (BBC), *His Dark Materials* (Bad Wolf) and *Sex Education* (Netflix) have cemented Wales’ international reputation as a centre of excellence. Successful productions such as *Hinterland, Keeping Faith* and *Hidden* have been ingrained with our strong cultural identity.  


Wales is open for filming, in line with the current coronavirus regulations and guidance. Our creative industries guidance is designed to support this. We will soon to welcome productions, including the third series of popular Netflix drama *Sex Education* andthe third series of *A Discovery of Witches* currently preparing to resume filming in the coming months.


Wales Screen, the Creative Wales service providing practical and logistical support to productions filming in Wales, has seen an increase in enquiries in recent weeks. This demonstrates there is renewed hope that the industry will get back on its feet again.


Creative digital businesses in Wales are busy producing world class content and experiences and have continued to do so during the pandemic. Fictioneers, a consortium including Tiny Rebel Games, Sugar Creative and University of South Wales are building ‘The Big Fix Up – a new Wallace and Gromit augmented reality (AR) experience’; Wales Interactive has recently launched ‘The Complex’ – an interactive game, on all major platforms. Many of these businesses have successfully applied for Emergency Digital Development Fund support, and many others are actively engaged with the Clwstwr R\&D programme, match funded by the Welsh Government, delivering over £10m of focussed activity supporting the sector in Wales.


I know the creative services sector, including advertising, marketing and digital agencies, is undertaking detailed planning for returning to work, and we are keen to support it in the coming months.


We have provided more than £400K of assistance to 22 grassroots music businesses in Wales. The music industry recognises it is likely to be one of the very last sectors able to return to any form of “normal” activity and is working closely with us and theMusic Venue Trust on an initiative called REVS to explore options for allowing safe reopening of venues in the future.


During the pandemic, the sector has embraced technology and innovation, which has enabled it to continue to provide a wide variety of performances. Last Friday for example saw PYST /AM, host a live theatre production by Fran Wen from North Wales with more than 30 young people taking part, while Saturday saw the Tafwyl festival viewed live on the platform by 6,500\-plus people at the same time as two live National Theatre of Wales productions.


I am confident Wales can once again prosper as the place for creativity, turning imagination into industry, and deliver our ambitions for the creative industries in Wales.