Translate the text from Welsh to English.



 
Mae amcangyfrifon o’r angen a’r galw am dai yn y dyfodol yn hollbwysig wrth ddatblygu cynlluniau a strategaethau cenedlaethol a rhanbarthol, a heddiw gallaf gyhoeddi trefniadau newydd ar gyfer cyfrifo’r angen am dai yng Nghymru.


Mae amcangyfrifon cywir a chyfredol o’r angen am dai yn cael effaith ar draws meysydd polisi Llywodraeth Cymru. Maent yn ganolog i’r broses o ffurfio polisïau tai yn y dyfodol ar draws fy mhortffolio, ond maent hefyd yn sail i feysydd megis y Fframwaith Datblygu Cenedlaethol, y mae disgwyl iddo gael ei gyhoeddi yn 2020\. Mae’r angen am dai hefyd yn sail i’r asesiadau llesiant lleol sy’n ofynnol dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru).


Cafodd yr amcangyfrifon diweddaraf o’r angen am dai yng Nghymru eu cyhoeddi gan y Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru ym mis Hydref 2015\. Roedd yr amcangyfrifon hynny’n dibynnu ar amcanestyniadau aelwydydd sydd wedi dyddio erbyn hyn ac y mae angen eu hailystyried, felly.


Mae deall yr angen am dai ychwanegol yn broses gymhleth a hynod dechnegol, a defnyddir gwahanol ddulliau asesu mewn gwahanol rannau o’r DU ar hyn o bryd. Dros y misoedd diwethaf, mae swyddogion Llywodraeth Cymru \- gan gynnwys ystadegwyr o Wasanaeth Ystadegol y Llywodraeth \- wedi mynd ati, ar fy nghais i, i gynnal adolygiad o’r trefniadau cyfredol. Rydym wedi cydweithio’n agos ag ymarferwyr profiadol o awdurdodau lleol yng Nghymru a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Rydym hefyd wedi bod yn casglu gwybodaeth am y dulliau a ddefnyddir gan lywodraethau eraill yn y DU i bennu’r angen am dai yn y dyfodol.


Yng ngoleuni’r cyngor yr wyf wedi’i gael o ganlyniad i’r gwaith hwn, rwyf wedi penderfynu y bydd Llywodraeth Cymru yn mabwysiadu’r adnodd angen a galw am dai a ddatblygwyd gan Lywodraeth yr Alban. Bydd yr adnodd yn ein galluogi i ddarparu amcangyfrifon o’r angen am dai yn y dyfodol ar sail amcanestyniadau o’r aelwydydd newydd sy’n cael eu ffurfio y bydd angen unedau tai ychwanegol ar eu cyfer, ynghyd, a’r angen sy’n bodoli ar hyn o bryd ond nas diwallwyd. Caiff yr amcangyfrif cyffredinol ei gyflwyno fesul deiliadaeth gan ddefnyddio rhagdybiaethau ynghylch incwm, prisiau tai a lefelau rhent yn y dyfodol. Gan y bydd amcangyfrifon o’r angen am dai yn y dyfodol yn cael eu ffurfio gan ddefnyddio amcanestyniadau a rhagdybiaethau, byddwn yn cyhoeddi ystod o wahanol senarios.


Mae’r adnodd a ddefnyddir yn yr Alban wedi’i hen sefydlu, ac yn y dyfodol fe’i defnyddir i baratoi amcangyfrifon o’r angen am dai yn genedlaethol ac yn rhanbarthol. Rydym yn ddiolchgar am y cymorth yr ydym wedi’i gael gan yr Alban yng nghyswllt y gwaith hwn. Y cam nesaf y bydd angen ei gymryd ar unwaith fydd addasu’r adnodd, trwy gydweithio rhwng swyddogion yng Nghymru a’r Alban, er mwyn iddo fodloni gofynion Cymru. 


Rwyf yn awyddus i’r ffynhonnell bwysig hon o ddata fod ar gael i lywio’r drafodaeth ehangach ynghylch tai yng Nghymru. Felly, yn y dyfodol bydd amcangyfrifon o’r ‘angen am dai’ yn cael eu cyhoeddi ar ffurf ystadegau swyddogol, a byddant yn cyd\-fynd â’r Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau. Rwyf yn disgwyl i’r amcangyfrifon cyntaf ar lefel Cymru a lefel ranbarthol gael eu cyhoeddi yn ystod chwarter cyntaf 2019\. Caiff penderfyniadau ynghylch methodoleg eu gwneud gan ystadegwyr Llywodraeth Cymru gyda chymorth grŵp o randdeiliaid allanol, a fydd yn cynnwys arbenigwyr o faes llywodraeth leol. 


Mae’n bwysig nodi na ddylai’r amcangyfrifon swyddogol hyn o’r angen a’r galw am dai gael eu hystyried yn darged ar gyfer nifer y cartrefi newydd y bydd yn rhaid eu hadeiladu yng Nghymru. Yn hytrach, mae’r amcangyfrifon hyn yn darparu tystiolaeth a fydd yn sail i ddatblygu targedau lleol neu genedlaethol, y mae angen iddynt hefyd ystyried polisïau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol ac ystyriaethau ymarferol, er mwyn dod i farn ynghylch faint o dai mewn gwirionedd y gellir eu darparu mewn ardal.


Bydd Aelodau’n ymwybodol bod yr angen am dai wedi’i nodi hefyd yn ffrwd waith â blaenoriaeth gan y panel annibynnol sy’n cynnal Adolygiad o’r Cyflenwad o Dai Fforddiadwy. Bydd yr  amcangyfrifon o’r angen am dai yn y dyfodol ar gael i’w defnyddio ochr yn ochr â chanfyddiadau’r Adolygiad o’r Cyflenwad o Dai Fforddiadwy er mwyn datblygu polisi a chynigion ym maes tai yn y dyfodol.


Nid oes gennyf unrhyw gynlluniau yn syth i newid y gofynion ynghylch yr Asesiadau o’r Farchnad Dai Leol, a gaiff eu datblygu gan awdurdodau lleol i bennu’r gofynion o ran tai yn lleol. Heddiw, rwyf wedi ysgrifennu at awdurdodau lleol i ddweud wrthynt y dylent barhau â’r gwaith hwn. Rwyf yn bwriadu adolygu’r penderfyniad hwn yn unol ag unrhyw argymhellion sy’n deillio o’r Adolygiad o’r Cyflenwad o Dai Fforddiadwy ac wrth i’r dull newydd o amcangyfrif yr angen am dai yn y dyfodol, yn genedlaethol ac yn rhanbarthol, fwrw gwreiddiau.


Rwyf yn falch ein bod wedi adnabod methodoleg gadarn ar gyfer amcangyfrif yr angen a’r galw am dai yn y dyfodol yng Nghymru. Mae hwn yn faes gwaith pwysig sy’n ategu ein huchelgais i ddarparu 20,000 o gartrefi yn ystod cyfnod y llywodraeth hon. Yn hanfodol, mae hefyd yn gam pwysig sy’n paratoi’r ffordd i ni weithio gyda’n partneriaid ym maes tai i ddatblygu persbectif mwy hirdymor eto ynghylch yr her barhaus o adeiladu mwy o dai, a thai gwell, ar sail yr amcangyfrifon gorau posibl o’r angen yn y dyfodol.







Translation:


 
Estimates of future housing need and demand are essential when developing plans and strategies at a national and regional level, and today I am able to announce new arrangements for calculating housing need in Wales.


Accurate and up to date estimates of housing need have an impact across Welsh Government policy areas. They are central to the formulation of future housing policy across my portfolio, but they also inform areas such as the National Development Framework (NDF), which is due to be published in 2020\.  Housing need also informs the assessments of local well\-being required under the Well\-being of Future Generations (Wales) Act. 


The latest estimates of housing need in Wales were published by the Public Policy Institute for Wales in October 2015\. Those estimates relied on household projections which are now out of date and therefore need to be revisited. 


Understanding the need for additional housing is a complex and highly technical exercise, and different assessment mechanisms are currently in use in different parts of the UK. Welsh Government officials \- including statisticians from the Government Statistical Service \- have, at my request, conducted a review of current arrangements over recent months.  We have worked closely with experienced practitioners from Welsh local authorities and the Welsh Local Government Association (WLGA).  We have also gathered information about the approaches used to determine future housing need by the other UK Governments. 


In light of the advice I have received as a result of this work, I have decided that the Welsh Government will adopt the housing need and demand tool developed by the Scottish Government.  The tool will enable us to provide estimates of future housing need based on projections of newly forming households that will require additional housing units and existing unmet need. The overall estimate will be broken down by tenure using assumptions about future income, house and rent prices. As estimates of future housing need are formed using projections and assumptions we will publish a range of different scenarios.


The tool used in Scotland is well established, and in future this will be used to prepare estimates of housing need at both a national and regional level. We are grateful for the support we have received from Scotland throughout this work.  As an immediate next step the tool will now be adapted, through collaboration between Welsh and Scottish officials, to meet Welsh requirements. 


I am anxious that this important source of data should be available to inform the wider debate surrounding housing in Wales.  In future, therefore, the estimates of ‘housing need’ will be published as official statistics and will adhere to the Code of Practice for Statistics.  I expect the first estimates at a Wales and regional level to be published in the first quarter of 2019\. Methodological decisions will be taken by Welsh Government statisticians with the support of an external stakeholder group which will include experts from local government. 


It is important to note that these official estimates of housing need and demand should not be interpreted as a target for the number of new homes required to be built in Wales. Rather, what these estimates provide is evidence to inform the development of local or national targets which also need to take account of national, regional and local policy and practical considerations to reach a view on the level of housing that can actually be delivered within an area.


Members will be aware that housing need has also been identified as a priority work stream by the independent panel undertaking the Review of Affordable Housing Supply. The estimates of future housing need will be available to be used alongside the findings of the Review of Affordable Housing to develop future housing policy and proposals.


I do not have any immediate plans to change the requirements surrounding Local Housing Market Assessments which are developed by local authorities to determine local housing requirements. I have, today, written to local authorities to advise them that they should continue with this work. I intend to review this decision in line with any recommendations coming from the Review of Affordable Housing Supply and as the new method of estimating future housing need, at a national and regional level, beds in.


I am pleased that we have identified a robust methodology for estimating future housing need and demand in Wales. This is an important area of work which supports our ambition to deliver 20,000 homes during this term of government.  Crucially, it is also an important building block paving the way for us to work with our housing partners to develop an even longer term perspective on the continuing challenge to build more and better homes firmly based on the best possible estimates of future need.