Translate the text from English to Welsh.



 
This Statement provides members with a progress report on our commitments set out in Chapter 7 of our Programme for Government, Safer Communities for All.  


Our commitment to fund an additional 500 Community Support Officers (CSOs) was achieved ahead of schedule in October 2013\. The Universities Police Sciences Institute (UPSI) research indicated the presence of the CSOs has made a real difference in helping people in Wales feel safer in their communities, with the percentage of respondents who had seen CSOs on patrol increased from 76% in 2012 to 90% in 2014\.


The CSOs are highly visible in their communities, engaging with people, providing reassurance and tackling low level anti\-social behaviour.  For example the Gwynedd South Neighbourhood Policing Team has seen Pwllheli experience a 29% decrease in anti social behaviour.  In South Wales, CSOs joined forces with the Fire Crime Practitioners to provide a visible presence in the area and give public reassurance to local residents. This followed a number of incidents, including some small deliberate fires in communal areas of blocks of flats. The CSOs engaged with young people to involve them in diversionary activity, and distributed flyers with prevention messaging through the Schools Liaison Officers.


The Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence (Wales) Act 2015 received Royal Assent on 29 April.  The Act is a landmark piece of legislation.  Its overarching purpose is to improve the public sector response in Wales to gender\-based violence, domestic abuse and sexual violence.  One of the first provisions of the Act to come into effect will be the appointment of a National Adviser, expected to be in post by the autumn.  


The 10,000 Safer Lives Project specifically addresses a key Programme for Government commitment to ensure ‘all relevant service providers and organisations are able to identify the signs of domestic abuse and are able to effectively support individuals experiencing Domestic abuse.   Between April 2011 and March 2015, over 14,000 individuals considered themselves to be safer, or to feel safer, as a result of the direct support from specialist organisations funded by the Welsh Government. In 2014\-15, we ran campaigns in relation to Making a Stand, White Ribbon, a TV advert around Christmas and in February called ‘Cross the Line’ and Targeting Perpetrators.  Four Cymru have been awarded a contract to develop and deliver three campaigns for 2015\-16\.  


We have made significant achievements on preventing and diverting children and young people away from offending with a 54% reduction in the number of first time entrants into the youth justice system between 2010\-11 and 2013\-14\.  The number of children and young people in custody has reduced by 57% over the same period. Children and Young People First, our joint strategy with the Youth Justice Board (YJB), brings together the Welsh Government and YJB’s vision and commitment to improve services for children and young people from Wales at risk of becoming involved in, or who are in, the youth justice system. In 2015\-16 the Welsh Government has maintained the level of funding in the Youth Crime Prevention Fund at £5 million to support projects which contribute to preventing offending and reoffending by young people.


Slavery is an extremely emotive issue which has seen some high profile cases in recent months and tackling this requires co\-ordinated action. The response in Wales has been strengthened by the appointment of the Anti\-Slavery Co\-ordinator to co\-ordinate the best possible support for survivors.


An example of this support is the delivery of a specialist training programme for 50 Senior Investigating Officers (SIOs) and Crown Prosecution Service Prosecutors. Another example is the development of a ‘Survivor Care Pathway’ which, after being piloted in Cardiff, is being rolled\-out across Wales.


Recently we saw the landmark Forced Marriage case heard in Merthyr Tydfil resulting in a 16 year prison sentence.  This highlights that these ‘hidden’ crimes are happening in Wales and there is more work to be done to ensure we can effectively tackle them, with our partners, and make people safer.


There continues to be strong progress in reducing the dangers of fire to citizens, communities and businesses.  Since responsibility for fire was devolved in 2004\-05, the overall incidence of fire has fallen by over 50%, with the number of dwelling fires down by over 25% and the number of deliberate fires down by over 60%.  In addition, casualties from fires have fallen by over 20%, deaths by almost 40% and the Fire Service has provided home fire safety checks to almost 600,000 households in Wales.


Through the Wales Resilience Forum we have a means of directly engaging with senior officers from the emergency services, Local Authorities and other agencies to work collectively to identify and respond to risks. A key example of this was the North Atlantic Treaty Organisation (NATO) Summit held in Newport last September, which saw one of the largest security and safety operations ever held in the UK. The preparations for that event built upon the existing response infrastructure and the command and control arrangements we have developed here in Wales.


In the current climate, we are all aware of the prevalence of terrorism and extremism. We are supporting new and proposed UK Government legislation to tackle these issues through well\-established partnerships to ensure implementation takes into account the devolved landscape in Wales. There are good examples of positive partnership work taking place in Wales including anti\-extremism awareness events which have taken place in Cardiff over recent months with a particular focus on women and young people. Nevertheless, even with the proactive, preventative work taking place, Wales is not immune to the threats posed by terrorism and extremism.  I have therefore agreed capital and revenue funding to ensure there are National Resilience and Marauding Terrorist Fire Arm capabilities within Wales.


Tackling substance misuse remains a priority for the Welsh Government and we have continued our significant investment in a range of actions as part of our 10 year strategy “Working Together to Reduce Harm”. We are liaising with the UK Government over the new psychoactive substances bill being proposed and the debate on the need for the European Union to have a new alcohol strategy.







Translation:


 
Mae’r datganiad hwn yn rhoi’r newyddion diweddaraf i aelodau ar ein hymrwymiadau a nodwyd ym Mhennod 7 o’n Rhaglen Lywodraethu, sef Cymunedau mwy Diogel i Bawb.  

Llwyddwyd i gyflawni ein hymrwymiad i ariannu 500 o Swyddogion Cymorth Cymunedol (CSOs) ychwanegol cyn yr amserlen arfaethedig yn Hydref 2013\. Yn ôl ymchwil Sefydliad y   Prifysgolion ar Wyddorau’r Heddlu (UPSI) roedd presenoldeb y CSOs wedi gwneud  gwahaniaeth o bwys wrth helpu pobl yng Nghymru i deimlo’n fwy diogel yn eu cymunedau, gyda chanran yr ymatebwyr a oedd wedi gweld CSOs ar batrôl yn cynyddu o 76% yn 2012 i 90% yn 2014\.

Mae’r CSOs yn rhan flaenllaw o’u cymunedau, gan ymgysylltu â phobl, darparu sicrwydd a mynd i’r afael ag ymddygiad gwrthgymdeithasol lefel isel.  Er enghraifft mae Tîm  Plismona Cymdogaeth De Gwynedd wedi gweld gostyngiad o 29% mewn ymddygiad gwrthgymdeithasol ym Mhwllheli.  Yn y De, ymunodd CSOs â’r Ymarferwyr Troseddau Tân i ddarparu presenoldeb gweledol yn yr ardal ac i roi tawelwch meddwl i drigolion lleol. Daeth hyn yn sgil nifer o ddigwyddiadau, gan gynnwys rhai tanau bwriadol bach mewn mannau cymunol mewn blociau o fflatiau. Ymgysylltodd y CSOs â phobl ifanc i’w cynnwys mewn gweithgareddau i’w difyrru,  a dosbarthu taflenni gyda negeseuon atal a hynny trwy’r Swyddogion Cyswllt Ysgolion.

Cafodd Deddf Trais yn Erbyn Menywod, Trais Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) 2015 y Cydsyniad Brenhinol ar 29 Ebrill. Mae’r ddeddf yn ddarn o ddeddfwriaeth hynod o bwysig.  Ei diben cynhwysfawr yw gwella’r ymateb o du’r sector cyhoeddus yng Nghymru i drais ar sail rhywedd, Trais Domestig a Thrais Rhywiol.  Un o ddarpariaethau cyntaf y Ddeddf i ddod i rym fydd penodi Cynghorydd Cenedlaethol. Disgwylir i’r person a benodir ddechrau yn ei swydd erbyn yr hydref.  

Mae prosiect 10,000 o Fywydau Diogelach yn mynd i’r afael yn benodol ag ymrwymiad allweddol yn y Rhaglen Lywodraethu sef sicrhau bod holl ddarparwyr gwasanaethau a chyrff perthnasol yn gallu adnabod arwyddion trais domestig ac yn gallu rhoi cymorth effeithiol i unigolion sy’n ddioddef trais domestig.   Rhwng Ebrill 2011 a Mawrth 2015, roedd dros 14,000 o unigolion o’r farn eu bod yn fwy diogel, neu’n teimlo’n fwy diogel, o ganlyniad i gymorth uniongyrchol gan gyrff arbenigol a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Yn 2014\-15, cafwyd ymgyrchoedd mewn perthynas â Gwneud Safiad, Rhuban Gwyn, hysbyseb deledu adeg y Nadolig ac ymgyrch yn ystod mis Chwefror sef ‘Croesi’r Llinell’ a Thargedu Troseddwyr. Mae Four Cymru wedi cael contract i ddatblygu a chynnal y tair  ymgyrch hyn ar gyfer 2015\-16\.  

Rydym wedi gwneud camau breision o ran atal plant a phobl ifanc rhag troseddu gyda gostyngiad o 54% yn nifer y rhai a aeth i mewn i’r system cyfiawnder ieuenctid rhwng 2010\-11 a 2013\-14\. Mae nifer y plant a phobl ifanc yn y ddalfa wedi gostwng 57% dros yr un cyfnod. Mae Rhoi Plant a Phobl Ifanc yn Gyntaf, ein cyd\-strategaeth â’r Bwrdd Cyfiawnder Ieuenctid, yn dod â gweledigaeth ac ymrwymiad Llywodraeth Cymru a’r Bwrdd Cyfiawnder Ieuenctid ynghyd i wella gwasanaethau i blant a phobl ifanc o Gymru sydd eisoes yn rhan o’r system cyfiawnder ieuenctid neu sydd mewn risg o fod yn rhan ohoni. Yn 2015\-16 mae Llywodraeth Cymru wedi llwyddo i gadw lefel yr arian yn y Gronfa Atal Troseddau Ieuenctid yn £5 miliwn. Nod y Gronfa hon yw cefnogi prosiectau sy’n cyfrannu at atal troseddu ac aildroseddu gan bobl ifanc.

Mater sy’n ennyn teimladau cryf yw caethwasiaeth. Gwelwyd rhai achosion uchel eu proffil yn y misoedd diwethaf ac mae mynd i’r afael â hyn yn gofyn am gamau gweithredu cydgystlltiedig. Mae’r ymateb yng Nghymru wedi cael ei gryfhau trwy benodi’r Cydgysylltydd Atal Caethwasiaeth i gydgysylltu’r cymorth gorau posibl i rai sydd wedi bod yn destun caethwasiaeth.

Enghraifft o’r cymorth hwn yw darparu rhaglen hyfforddi arbenigol i  50 o Uwch Swyddogion Ymchwilio (SIOs) ac Erlynwyr Gwasanaeth Erlyn y Goron. Enghraifft arall yw datblygu ‘Llwybr Gofal i Oroeswyr’ sy’n dechrau cael ei gyflwyno yn raddol ledled Cymru, ar ôl cael ei dreialu yng Nghaerdydd. 

Yn ddiweddar gwelsom yr achos Priodas dan Orfod a gafodd ei wrando ym Merthyr Tydfil ac a arweiniodd at ddedfryd carchar o 16 o flynyddoedd. Mae hyn yn tanlinellu’r ffaith bod y troseddau ‘cudd’ hyn yn digwydd yng Nghymru a bod mwy o waith i’w wneud i sicrhau ein bod yn gallu mynd i’r afael â hwy’n effeithiol, gyda’n partneriaid, a gwneud pobl yn fwy diogel.

Mae cynnydd sylweddol yn dal i gael ei wneud wrth leihau peryglon tân i ddinasyddion, cymunedau a busnesau.  Ers i’r cyfrifoldeb dros dân gael ei ddatganoli yn 2004\-05, cafwyd gostyngiad o dros 50% yn nifer y tanau, sef gostyngiad o 25% yn nifer y tanau mewn anheddau a gostyngiad o dros 60% yn nifer y tanau bwriadol.  Yn ogystal, cafwyd  gostyngiad o 20% yn nifer y bobl sydd wedi cael eu hanafu mewn tanau, gostyngiad o bron 40% mewn marwolaethau ac mae’r Gwasanaeth Tân wedi darparu gwiriadau diogelwch mewn cartrefi i bron 600,000 o aelwydydd yng Nghymru.

Trwy Fforwm Cydnerthedd Cymru mae gennym ffordd o ymgysylltu’n uniongyrchol ag  uwch swyddogion o’r gwasanaethau brys, yr Awdurdodau Lleol ac asiantaethau eraill i gydweithio er mwyn nodi ac ymateb i risgiau. Enghraifft allweddol o hyn oedd Uwchgynhadledd Sefydliad Cytuniad Gogledd Iwerydd (NATO) a gynhaliwyd yng Nghasnewydd fis Medi diwethaf, pan welwyd un o weithrediadau diogelwch mwyaf y DU erioed. Mae gwaith paratoi ar gyfer y digwyddiad yn adeiladu ar y seilwaith ymateb presennol a’r trefniadau gorchymyn a rheoli yr ydym wedi’u datblygu yma yng Nghymru.

Yn yr hinsawdd sydd ohoni, rydym i gyd yn ymwybodol o amlygrwydd terfysgaeth ac eithafiaeth. Rydym yn cefnogi deddfwriaeth newydd ac arfaethedig gan Lywodraeth y DU i fynd i’r afael â’r materion hyn trwy bartneriaethau sefydledig er mwyn sicrhau bod rhoi’r ddeddfwriaeth ar waith yn cymryd y sefyllfa ddatganoli yng Nghymru i ystyriaeth. Mae enghreifftiau da o waith cadarnhaol mewn partneriaeth yn digwydd yng Nghymru gan gynnwys digwyddiadau ymwybyddiaeth o wrth\-eithafiaeth  sydd wedi cael eu cynnal yng Nghaerdydd yn ystod y misoedd diwethaf gyda chanolbwynt arbennig ar fenywod a phobl ifanc. Ond er gwaethaf y gwaith rhagweithiol ac ataliol sy’n digwydd, nid yw Cymru’n imiwn i fygythiadau terfysgaeth ac eithafiaeth.  Rwyf wedi cytuno felly i roi arian cyfalaf a refeniw er mwyn sicrhau bod adnoddau ar gael yng nghymru ym maes Cydnerthedd Cenedlaethol ac Arfau Tanio Terfysgwyr Ysbeiliol.

Mae mynd i’r afael â chamddefnyddio sylweddau’n dal yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru ac rydym wedi parhau i fuddsoddi’n sylweddol mewn ystod o gamau gweithredu fel rhan o’n strategaeth deng mlynedd sef “Gweithio Gyda’n Gilydd i Leihau Niwed”. Rydym yn cydweithio â Llywodraeth y DU ar y bil sylweddau seicoweithredol newydd sy’n cael ei gynnig a hefyd y drafodaeth ar yr angen i’r Undeb Ewropeaidd fabwysiadu strategaeth newydd ar alcohol.