Translate the text from Welsh to English.



 
Dros yr wythnosau diwethaf rwyf wedi cyhoeddi datganiadau yn amlinellu sut y mae Llywodraeth Cymru’n gweithio gyda’r GIG ac Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanddeiliaid allweddol eraill i sicrhau bod profion ar gael lle mae’r angen mwyaf amdanynt. 


Yn ogystal â gweithio i gynyddu capasiti’r labordai Goleudy gyda chymorth labordai Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae pedwar Prif Swyddog Meddygol y DU wedi bod yn asesu blaenoriaethau’r rhaglen brofi. 


Heddiw, rwy’n amlinellu’r blaenoriaethau ar gyfer profi yng Nghymru wrth inni symud i gam newydd yn ein hymateb. Mae’r rhain yn adlewyrchu’r blaenoriaethau a nodwyd yn ein Strategaeth Brofi.


**Y flaenoriaeth gyntaf fydd cefnogi gofal clinigol y GIG** a chanolbwyntio ar gleifion yn yr ysbytai, gan gynnwys yr holl gleifion sy’n cael eu derbyn i’r ysbyty, fel y gellir gwneud penderfyniadau clinigol i sicrhau’r gofal gorau ar gyfer yr unigolion hyn.


**Yr ail flaenoriaeth fydd diogelu’r bobl mewn cartrefi gofal.** Gwyddom fod pobl sy’n byw yn ein cartrefi gofal yn arbennig o agored i niwed yn sgil COVID. Yn seiliedig ar gyngor SAGE a’r Grŵp Cyngor Technegol, byddwn yn parhau i brofi staff, boed ganddynt symptomau ai peidio, bob pythefnos, neu’n wythnosol os oes nifer fawr o achosion yn lleol. Byddwn hefyd yn profi pawb sy’n symud i gartrefi gofal ac, os bydd brigiad o achosion mewn cartref, bydd yr holl breswylwyr a staff yn cael prawf.


**Y drydedd flaenoriaeth fydd profi staff y GIG, gan gynnwys meddygon teulu a fferyllwyr os oes modd,** gan fod diogelu ein GIG wedi bod yn ganolog i’n hymateb i COVID ac yn flaenoriaeth amlwg yn ein Strategaeth Brofi. Byddwn yn parhau i brofi staff y GIG sydd â symptomau, ond yn profi staff asymptomatig os bydd brigiad o achosion ac mewn ardaloedd lle mae nifer yr achosion yn uwch.


**Y bedwaredd flaenoriaeth yw profion wedi’u targedu i helpu i reoli brigiadau o achosion ac i gefnogi astudiaethau gwyliadwriaeth.** Bydd hyn yn helpu i reoli achosion mewn amgylcheddau risg uchel fel lleoliadau preswyl caeedig neu weithleoedd risg uwch, lle mae’r risg y bydd y feirws yn lledaenu a’r risg o ganfod rhagor o achosion positif yn uchel. Mae profion gwyliadwriaeth yn cyfeirio at astudiaeth y Swyddfa Ystadegau Gwladol ar gyfer y boblogaeth gyfan, treialon hanfodol ar gyfer brechlynnau newydd posibl, ac astudiaethau o boblogaethau penodol y mae risg iddynt.


**Y bumed flaenoriaeth yw blaenoriaethu profion ar gyfer staff â symptomau sy’n mewn lleoliadau addysg neu ofal plant, os oes angen gwneud hynny i gadw’r lleoliad yn agored.** Rydym yn dal i wella’r system brofi i sicrhau y gall staff gael mynediad fel blaenoriaeth pan fydd ganddynt symptomau. Bydd y rhai sy’n cael prawf negatif yn gallu dychwelyd i’r gwaith, gan sicrhau y gellir cadw ein lleoliadau addysg a gofal plant yn agored. 


**Y chweched flaenoriaeth yw profi pob unigolyn â symptomau waeth faint o achosion sydd yn lleol** er ei bod yn bwysig nad yw unigolion yn archebu prawf oni bai bod ganddynt symptomau penodol (tymheredd uchel, peswch cyson neu golli’r synnwyr arogli neu flasu). Dylai pobl hynanynysu os ydynt yn sylwi ar unrhyw un o’r symptomau hyn, neu os yw swyddog olrhain cysylltiadau wedi gofyn iddynt wneud hynny. Drwy ddilyn y cyngor hwn, byddwn yn gallu sicrhau bod yr adnoddau sydd ar gael inni yn cael eu defnyddio mor effeithiol â phosibl.


Bydd ein Strategaeth Brofi, a gyhoeddwyd ym mis Gorffennaf, yn cael ei ddiweddaru i adlewyrchu’r blaenoriaethau hyn. Mae nodau’r strategaeth yn parhau i fod yr un fath – sicrhau bod y gallu i brofi’n cael ei ddefnyddio i ddiogelu’r bobl agored i niwed mewn cartrefi gofal ac yn yr ysbyty, ymateb i frigiad o achosion ac achosion lluosog a sicrhau y gellir cynnal ein gwasanaethau cyhoeddus hanfodol.


Bydd Llywodraeth Cymru’n parhau i weithio gyda GIG Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru a rhanddeiliaid allweddol eraill i sicrhau ymateb cadarn i COVID\-19 a bydd y blaenoriaethau hyn yn helpu i sicrhau bod profion ar gael lle mae’r angen mwyaf amdanynt, yn enwedig wrth inni symud i dymhorau’r hydref a’r gaeaf.







Translation:


 
Over recent weeks I have issued statements setting out how Welsh Government is working with the NHS and Public Health Wales and other key stakeholders to make sure that testing is available where most needed. 


In addition to work to supplement capacity from Lighthouse labs with those operated by PHW, the UK’s four Chief Medical Officers (CMOs) have been assessing the prioritisation of the testing programme. 


I am today setting out the prioritisation for testing in Wales as we move into a new phase of our response, these reflect the priorities set out in our testing strategy:


**Priority one will be to support NHS clinical care** andfocus on hospital patients, including all admissions, so that clinical judgements can be made to ensure the best care for these individuals.


**Priority two will be to protect those in care homes.** We know that people living in our care homes are particularly vulnerable to COVID. Based on SAGE and TAG advice, we will continue to test staff, with or without symptoms, fortnightly or, where local prevalence is significant, weekly.  We will also test all new admissions and, in the event of an outbreak with a home, all residents and staff will be tested.


**Priority three will be the testing of NHS staff, including GPs and pharmacists where possible,** as protecting our NHS has been at the heart of our COVID response and is a clear priority in our Testing Strategy. We will continue to test NHS staff with symptoms but will move test asymptomatic staff in outbreaks and in areas of higher prevalence.


**Priority four is targeted testing to support management of outbreaks and surveillance studies** which will help to manage outbreaks in high\-risk environments such as closed residential settings or higher\-risk workplaces, where the risks of the virus spreading and chances of finding more positive cases is high. Surveillance testing refers to the population\-wide Office for National Statistics study, essential trials for new potential vaccines, and studies of particular at\-risk populations.


**Priority five is to prioritise testing for symptomatic staff working in education or childcare settings where is it needed to keep the settings open.** We are continuing to improve the testing system to ensure staff can get priority access when they have symptoms. Those who test negative can return to work, ensuring our education and childcare settings can remain open.


**Priority six is testing all symptomatic individuals irrespective of local prevalence** although it is important that individuals only book a test if they have key symptoms (a high temperature, a new continuous cough and a loss of taste or smell).   People should self\-isolate if they have any of these symptoms, or if you are asked to by a contact tracer.  By following this advice, we will be able ensure that the resources that we have available are being used as effectively as possible.


Our Testing Strategy, published in July, will be updated to reflect these priorities.  The aims of that strategy remain \- to ensure testing capacity is used to protect the vulnerable in care homes and hospital, respond to outbreaks and incidents and ensure our critical public services can be maintained.


The Welsh Government will continue to work with NHS Wales, Public Health Wales and other key stakeholders in a strong response to COVID\-19 and these priorities will help ensure testing is available where most needed especially as we move towards the autumn and winter period.