Translate the text from English to Welsh.



 
It is part of normal family life for children to help out with domestic tasks and with the care of younger children. However, some children and young people have much bigger commitments than others. Young people who care for ill or disabled parents or siblings do so out of love of course, and they often find the role very rewarding, but for some, without support their caring role can take a toll on them.


Their role can, for example, affect their education and their freedom to join in with social activities. Some young people worry about the health of their loved one. Today on Young Carers Awareness Day I want to pay tribute to these young people and explain how we are taking forward young carers’ ID cards in Wales to raise awareness in communities of the caring role that many young people undertake.


I have met with many young carers over the years, including since becoming Deputy Minister, and I am always impressed by their dedication and also how well they articulate what kind of support they need. I know many find it difficult to keep explaining their situation to people. They do not always experience good understanding and empathetic responses from adults in positions of authority. This is where we hope ID cards can help, in identifying a young person’s status as a carer.


We have been discussing young carers’ ID cards with carers’ organisations for some time and planning for their introduction. Also, in May last year, the Senedd voted to bring forward national introduction of the young carers’ ID card and work with local authorities to implement the card, with Government support.


The implementation follows the valuable initial research done by Carers Trust Wales, with Welsh Government funding. We are developing a national scheme in collaboration with local authorities rather than imposing one of them. To do this properly takes time.


Local authorities take different approaches to planning and commissioning services for young carers in order to respond to local need; for some local authorities this includes managing their own carer ID card schemes.  Consequently, local authorities are at different stages of preparedness to deliver a consistent national ID card, and a phased approach is needed to ensure that the systems and processes required are in place across the board.


The first phase of roll out will involve several local authorities acting as early adopters to pilot the scheme.  The bedrock of the scheme is the work of Carers Trust Wales (funded by Welsh Government) have done to raise the awareness of carers amongst professionals such as GPs and pharmacists and their development of schools\-focused resources to raise awareness amongst teachers and other school staff of young carers and their needs.


Alongside these early adopter local authorities there will be a cluster approach, with local authorities of similar locality, urbanisation and demographics grouping together. Other cluster members will be asked to work with the early adopter in their area to prepare for a future national roll out of the ID card. This provides an opportunity to trial different methods across different localities. I wrote to all Welsh local authorities before Christmas about this phased approach.


The Welsh Government is committed to supporting young carers.  The development of a national ID card scheme is crucial to this.  It is one of a number of developments I will set out in a new national plan for carers which I will consult on during 2020\. 







Translation:


 
Mae helpu gyda thasgau yn y cartref a gofalu am blant iau yn rhan naturiol o fywyd teuluol i blant. Fodd bynnag, mae gan rai plant a phobl ifanc ymrwymiadau llawer mwy nag eraill. Mae pobl ifanc sy'n gofalu am rieni neu frodyr a chwiorydd sy'n sâl neu'n anabl yn gwneud hynny oherwydd eu bod yn eu caru, wrth gwrs, ac yn aml yn teimlo bod y rôl yn un llawn gwobrwyon. I rai heb gymorth, fodd bynnag, gall y rôl ofalu hon gael effaith niweidiol arnynt.


Gall eu rôl effeithio ar eu haddysg a'u rhyddid i gymryd rhan mewn gweithgareddau cymdeithasol er enghraifft. Mae rhai pobl ifanc yn pryderu am iechyd eu hanwyliaid. Heddiw, ar Ddiwrnod Ymwybyddiaeth o Ofalwyr Ifanc, rwyf eisiau talu teyrnged i'r bobl ifanc hynny ac egluro ein bod yn datblygu cardiau adnabod ar gyfer gofalwyr ifanc yng Nghymru. Nod hyn yw codi ymwybyddiaeth cymunedau o'r rôl ofalu y mae llawer o bobl ifanc yn ei chyflawni.


Rwyf wedi cyfarfod â llawer o ofalwyr ifanc dros y blynyddoedd, gan gynnwys ers imi ddod yn Ddirprwy Weinidog. Mae eu hymroddiad bob amser yn gwneud argraff arnaf, yn ogystal â’u gallu i fynegi pa fath o gymorth sydd ei angen arnynt. Rwy'n gwybod bod llawer yn ei chael hi'n anodd egluro eu sefyllfa i bobl eraill dro ar ôl tro. Nid yw oedolion mewn swyddi o awdurdod bob amser yn deall nac yn dangos empathi tuag atynt. Rydym yn gobeithio y gall cardiau adnabod helpu mewn sefyllfaoedd o'r fath, drwy ddangos bod person ifanc yn ofalwr.


Rydym wedi bod yn trafod cardiau adnabod i ofalwyr ifanc gyda sefydliadau gofalwyr ers tro, ac wedi bod yn paratoi ar gyfer eu cyflwyno. Ym mis Mai y llynedd, pleidleisiodd y Senedd o blaid cyflwyno cardiau adnabod i ofalwyr ifanc drwy'r wlad ac i weithio gydag awdurdodau lleol i roi’r cerdyn ar waith, gyda chymorth gan y Llywodraeth.


Bydd y cynllun yn cael ei roi ar waith yn dilyn gwaith ymchwil cychwynnol gwerthfawr gan Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru, gyda chyllid gan Lywodraeth Cymru. Rydym yn datblygu cynllun cenedlaethol mewn cydweithrediad ag awdurdodau lleol yn hytrach na gorfodi cynllun arnynt. Mae'n cymryd amser i wneud hyn yn iawn.


Er mwyn ymateb i anghenion lleol, mae awdurdodau lleol yn mynd ati mewn ffyrdd gwahanol i gynllunio a chomisiynu gwasanaethau ar gyfer gofalwyr ifanc; ar gyfer rhai awdurdodau lleol, mae hyn yn cynnwys rheoli eu cynlluniau Cerdyn Adnabod Gofalwyr eu hunain.  O ganlyniad, mae yna wahaniaethau o ran pa mor barod y mae pob awdurdod lleol i ddarparu Cardiau Adnabod cenedlaethol, ac mae yna angen am ddull gweithredu fesul cam, i sicrhau bod y systemau a'r prosesau gofynnol yn cael eu rhoi ar waith mewn modd cyson.


Bydd y cam cyntaf yn y broses o gyflwyno'r cardiau yn cynnwys nifer o awdurdodau lleol a fydd yn mabwysiadu'r cynllun peilot yn gynnar. Mae gwaith Ymddiriedolaeth Gofalwyr Cymru (wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cymru) i godi ymwybyddiaeth o ofalwyr ymysg pobl broffesiynol megis meddygon teulu a fferyllwyr yn sylfaen gadarn ar gyfer y cynllun. Mae gwaith yr Ymddiriedolaeth o ddatblygu adnoddau ar gyfer ysgolion i godi ymwybyddiaeth o ofalwyr ifanc a'u hanghenion ymysg athrawon a staff ysgol eraill hefyd yn rhan annatod o’r cynllun.


Yn ogystal â’r awdurdodau lleol hynny a fydd yn mabwysiadu'r cynllun yn gynnar, byddwn yn defnyddio dull clwstwr, gydag awdurdodau lleol sy’n debyg o ran lleoliad, pa mor drefol ydynt a demograffeg yn cael eu grwpio gyda'i gilydd. Bydd gofyn i aelodau eraill o'r clwstwr weithio gyda'r awdurdodau lleol sydd wedi mabwysiadu’r cynllun yn gynnar yn eu hardal i baratoi i gyflwyno'r cardiau adnabod i weddill y wlad yn y dyfodol. Mae hyn yn rhoi cyfle inni dreialu gwahanol ddulliau mewn gwahanol ardaloedd. Ysgrifennais i holl awdurdodau lleol Cymru cyn y Nadolig ynglŷn â'r dull graddol hwn o gyflwyno'r cynllun.


Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i gefnogi gofalwyr ifanc. Mae datblygu cynllun cardiau adnabod cenedlaethol yn hanfodol i gyflawni hyn. Un o nifer o ddatblygiadau yw hyn y byddaf yn eu nodi mewn cynllun cenedlaethol newydd ar gyfer gofalwyr. Byddaf yn ymgynghori ar y cynllun hwnnw yn ystod 2020\.