Translate the text from English to Welsh.



 
Bore da, good morning everyone.


Firstly, I’d like to thank the Leadership Foundation for Higher Education for inviting me here today and for giving me the opportunity to share my thoughts with you on leading change in Welsh education.


Just as you will be discussing the Agile University, I’d like to focus on Agile Government.


Now some of you will be thinking, and rightly so, that governments are not generally known for their agility.


And having spent many years in opposition, holding ministers to account, I’ve experienced that scepticism.


James Madison, in the Federalist Papers, described government’s slow\-moving, multiple decision making, as “monuments of deficient wisdom”.


His advice, even back in the 1780s, was to keep it pretty simple.


But perhaps not as simple as government by twitter diktat at 5 in the morning…


He said that good government meant two things.


Firstly, a complete focus on the object of doing a good job \- the well\-being of the people.


And then, simply, the knowledge of the means by which this could be best delivered an attained.


In delivering an ambitious programme of education reforms – which I describe as our national mission – I want to share the lessons I’ve learnt in government, and my guiding principles for leading and delivering change, whilst avoiding those deficient wisdoms.


I am clear in my objectives for our reforms. We must raise standards, reduce the attainment gap and deliver an education system that is a source of national pride and national confidence.


Therefore, we are taking a whole\-system approach to change. We are:


* Reforming our curriculum and assessment measures to ensure higher standards;
* Reducing class sizes to target disadvantaged students and encourage teaching innovation;
* Focusing relentlessly on educational leadership as the prime driver for success;
* Radically transforming student finance so that we become the first country in Europe to provide parity for all students; and
* Establishing a new single strategic approach, through a new authority, for the entire post\-compulsory system.


So, it’s been a very busy first ten months in office!


Back in May, the agreement with the First Minister which brought me into government set out that working together we should be ambitious, optimistic and innovative.


We agreed that high\-quality education is the driving force for social mobility, national prosperity and an engaged democracy.


I believe that it is only education – and opening up the best opportunities for all our citizens – that can truly deliver such change on an individual and national scale.


As academics and leaders within universities and colleges I know that a commitment to transforming lives and promoting learning into society motivates your chosen career path. I share that commitment.


A citizen’s ability to benefit from education should not be determined by where they live or what their income is.


So, our reforms focus both on ensuring equity and promoting excellence. But these ambitions are only as good as our delivery.


If the three Rs were once considered the basic primary skills, I believe that there are 5 Cs for leading change in an agile government.


Coherence;  

Clarity;  

Coalition;  

Confidence; and  

Being a Champion.


I’ll take each in turn.


### Coherence


Firstly, ensuring coherence across the whole reform programme.


Each reform or initiative, such as reducing class sizes or extending our funding support for the poorest pupils, are distinct.


But each, through development and delivery, links to the other.


Each strengthens the other, and our commitment to raise standards and reduce the attainment gap.


This is not only important in developing policies, but in how they are communicated.


They must fit together without conflict. And the profession must also be able to understand how reforms fit together, rather than be overloaded with initiatives.


I believe the same to be true in any organisation when delivering change.


Keep on telling the story of why you believe in what you’re doing, and emphasise the links between the changes.


So, we are reducing class sizes by focusing on the largest classes first with the higher proportion of disadvantaged pupils.


At the same time we are reforming student finance to ensure that we target living costs support towards those who most need it, across full and part time and post\-graduate.


Different and distinct reforms, but major policies that are coherent in addressing an injustice. That educational opportunity and attainment should not be defined by a citizen’s economic or social background.


### Clarity


Which brings me on to one of my key programmes, introduced as part of budget negotiations when in opposition but now extended as one of my priorities in government. The Pupil Development Grant.


Just this week I announced a change in the name.  It was previously called the Pupil Deprivation Grant.


The small, but significant, change of swapping Deprivation for Development better reflects how it works and also emphasises progression and reducing the attainment gap.


Establishing and articulating a clarity of purpose is essential to leading change. It helps ensure that we focus on getting at the root of the problems, and what reforms seek to achieve.


In the case of the PDG, the grant enables schools to be innovative in raising standards and attainment for our poorest pupils.


We’ve seen the GCSE attainment gap reduce year on year. Therefore as we’ve now increased funding, I want to emphasise development and progression, and the name as evolved.


It is simple – but identifying problems often are.


Of course, policy development and delivering is complex. But one should always be clear about the why, the when, and the what of big decisions and reforms. As you lead and reform, you must also explain.


I know that sometimes leaders and dare I say it, civil servants, can enjoy the complexity of the process. But I see it as my job to keep a focus on the fundamental changes, and articulate the difference they will make for pupils, teachers, students and parents.


And thinking about that audience is crucial to leading change.


### Coalition


I am conscious that we must build coalitions to deliver fundamental reforms. Yes, a leader has to lead, but I can only deliver with a coalition of the willing.


And you can’t always rely on the usual suspects.


Trust me, being the sole Liberal Democrat in Government means I have to work had to win friends and influence people!


Seriously, it’s both a matter of politics and planning.


As I set out to reform student finance for example, it was important to fully engage the NUS. And although we might have nuanced differences on the policy, I have sought to explain and discuss those differences.


Which then enables us to focus on the common objective to support students when they most need it.


But it’s important to underline that these coalitions can’t be producer led.


As mentioned earlier, my focus has to be on the student and parent. That is not to say that a Minister shouldn’t also focus on teachers and lecturers, even Vice Chancellors dare I say it.


In fact, teachers are the most powerful drivers of change and improvement in our education system.


I have sought to use our size as a smaller education system to our advantage in delivering reform.


So, just as I visit schools right across the country every week, earlier this month I addressed a conference of 200 of our secondary head teachers – over 95% of all secondary heads in Wales.


I do accept that sometimes being a smaller country can bring challenges, but I also know that it should enable us to be nimble, innovative and joined\-up.


And developing a sense of togetherness and ambition is essential to being better at these core things.


It is why I speak of a national mission – reforming and improving our education system goes to the very heart of who we are as a society and country.


### Confidence


And I am confident about our ability to deliver on that national mission.


And being confident, being bold, is important in leading change.


But it’s just as important to be confident enough in the big change so that you are able to accept advice and evidence.


I’m convinced that reforming our curriculum, alongside measures to change assessment, teacher training and professional learning for teachers, will lead to higher standards.


But I also know that no single teacher, no head teacher acting alone, not even an Education Minister, has all the answers or the means to deliver those big changes.


So whilst I am clear and confident about curriculum reforms that centre on four purposes, the new curriculum will be co\-constructed with the profession, and with input from leading international experts.


I was clear that I wanted to reform higher education and student finance and move away from an unsustainable and unaffordable system.


But it was thanks to the work of Sir Ian Diamond and his review panel that we had a pragmatic and principled means to deliver effective reform.


It is taking on board evidence and research from Ontario, Australia, America and elsewhere that has influenced our approach to class size reduction.


As Education Secretary I am radical in what I want to achieve, but pragmatic enough to know that the means and models should be based on evidence and best practice.


So confidence in leading change has two elements.


The confidence of leadership and projecting clear ambitions and objectives; alongside the confidence to listen and seek out views on how to reach those agreed goals.


### Champion


That confidence brings me onto my final C. Being a Champion.


It’s about demonstrating a personal commitment to reforms, to leading change.


Quite simply it’s not the job of others to listen and explain. Just as some shops warn that ‘if you break it, you own it’ – for a leader it must be ‘if you reform it, you must own it”.


Being a champion for reform brings together a coherent approach, clarity of purpose, building a coalition and projecting confidence.


It also means committing to change for the long\-term.


I judge reforms such as the Diamond Package as to whether I’m delivering change that is stable and sustainable.


I’m not afraid of making the tough, but correct, calls on major policies such as student finance, or curriculum changes. But I will only do so if they mean that a future Education Minister doesn’t then have to face the exact same problem.


As Bill Clinton used to say “always, always, always have a plan for the future”.


By advocating and championing change, you must show that today’s decision is getting it right for tomorrow.


Evidence and argument, advocacy and energy – these are what a progressive needs to champion long\-term change. Lead from the front with clear purpose, but build your case, build your team.


Never be afraid of listening, or seeking our advice. But listen to that advice within the context of accepting that change will, and must, happen.


We are on our national mission in Wales to reform our education system.


In fact, we are on a mission to transform lives, communities and the country. If I can quote President Clinton again, he said that “Access to education is access to the future”.


In leading change, in being agile enough to plan and deliver, we are seeking that better future. We are doing so through an education system that can truly be a source of national pride and national confidence.


Over the last ten months, and looking ahead, I know that it is coherence, clarity, coalition, confidence and being a champion that underpins my and our ability to lead change.


It is a collective effort to reform education, but it is a mission that must be optimistic, innovative and ambitious.


And it’s also a great honour and responsibility to lead that change, and work with colleagues across schools, colleges and universities.


Many thanks for listening – Diolch yn fawr.







Translation:


 
Bore da bawb.


Yn gyntaf, hoffwn ddiolch i Sefydliad Arweinyddiaeth Addysg Uwch am fy ngwahodd i yma heddiw ac am roi’r cyfle i mi rannu fy meddyliau â chi ar arwain newid ym maes addysg yng Nghymru.


Yn union fel rydych chi wedi bod yn trafod y Brifysgol Ystwyth, rwyf finnau am ganolbwyntio ar Lywodraethu Ystwyth.


Nawr bydd rhai ohonoch yn meddwl, a hynny’n ddealladwy, nad yw llywodraethau’n gyffredinol yn enwog am eu hystwythder.


Ac ar ôl treulio blynyddoedd lawer yn yr wrthblaid, a dal gweinidogion i gyfrif, rwyf finnau wedi profi’r amheuon hynny hefyd.


Disgrifiodd James Madison, yn y Federalist Papers, benderfyniadau lluosog  ac araf llywodraeth fel “monuments of deficient wisdom”.


Ei gyngor flynyddoedd pell yn ôl yn y 1780au oedd y dylid cadw pethau’n syml.


Ond nid mor syml efallai â llywodraethu trwy ddictad twitter am 5 o’r gloch y bore …


Yn ôl Madison, roedd llywodraethu da yn gyfystyr â dau beth.


Yn gyntaf, ffocws cyflawn ar y bwriad o wneud gwaith da – canolbwyntio ar les pobl.


Ac yna, yn syml, gwybod pa ddulliau fyddai orau i gyflawni hyn.


Wrth gyflawni rhaglen uchelgeisiol o ddiwygiadau addysg – yr hyn rwy’n ei ddisgrifio fel ein cenhadaeth genedlaethol – rwyf am rannu’r gwersi rwyf wedi eu dysgu mewn llywodraeth, a’m hegwyddorion arweiniol ar gyfer arwain a chyflawni newid, gan osgoi’r doethinebau diffygiol hynny.


Mae fy amcanion yn glir ar gyfer ein diwygiadau. Rhaid inni godi safonau, lleihau’r bwlch cyrhaeddiad a darparu system addysg sy’n destun balchder a hyder i’r genedl.


Felly, mae gennym agwedd at newid sy’n cwmpasu’r system gyfan. Rydyn ni’n:


* Diwygio ein cwricwlwm a’n mesurau asesu er mwyn sicrhau safonau uwch;
* Yn lleihau maint dosbarthiadau i dargedu myfyrwyr difreintiedig ac annog dulliau dysgu arloesol;
* Canolbwyntio’n ddiflino ar arweinyddiaeth addysgol fel y prif sbardun ar gyfer llwyddiant;
* Gweddnewid cyllid myfyrwyr yn llwyr fel mai ni yw’r wlad gyntaf yn Ewrop i ddarparu’r un chwarae teg i bob myfyriwr;
* Sefydlu dull strategol sengl newydd, trwy awdurdod newydd, ar gyfer y system ôl\-orfodol gyfan.


Felly mae fy neg mis cyntaf yn y swydd wedi bod yn rhai prysur dros ben!


Fis Mai diwethaf, yn ôl y cytundeb gyda’r Prif Weinidog a roes i mi le yn y llywodraeth, nodwyd y dylai ein cydweithio fod yn uchelgeisiol, yn optimistaidd ac yn arloesol.


Fe wnaethon ni gytuno mai addysg o ansawdd uchel yw’r grym sy’n gyrru symudedd cymdeithasol, ffyniant cenedlaethol a democratiaeth ymgysylltiol.


Credaf mai dim ond addysg – ac agor y cyfle i’n holl ddinasyddion – a all wireddu’r fath newid ar raddfa unigol a chenedlaethol mewn gwirionedd.


Fel academyddion ac arweinwyr mewn prifysgolion a cholegau, rwy’n gwybod fod ymrwymiad i drawsnewid bywydau a hyrwyddo addysg i mewn i gymdeithas yn ysgogi eich llwybr gyrfa dewisol. Rwy’n rhannu’r ymrwymiad hwnnw.


Ni ddylai gallu dinesydd i elwa ar addysg gael ei benderfynu yn ôl ble mae’n byw neu faint yw ei incwm.


Felly, mae ein diwygiadau’n canolbwyntio ar sicrhau tegwch a hyrwyddo rhagoriaeth. Ond i gyflawni’r uchelgeisiau hyn rhaid inni sicrhau bod y ddarpariaeth yn un gwerth chweil.


Ar un adeg, ystyriwyd y tair R fel sgiliau cynradd sylfaenol. Rwyf finnau o’r farn fod angen 5 C ar gyfer arwain newid mewn llywodraeth ystwyth.


Cydlyniant;  

Clirder;  

Cynghreirio;  

Cred;  

Cymell – bod yn Gymhellwr.


Dyma’r cyntaf.


### Cydlyniant


I ddechrau, mae sicrhau cydlyniant ar draws y rhaglen ddiwygio gyfan yn bwysig


Mae pob un o’r diwygiadau neu’r mentrau, megis lleihau niferoedd mewn dosbarthiadau neu estyn ein cefnogaeth ariannol ar gyfer y disgyblion tlotaf, yn sefyll ar wahân.


Ond mae pob un, trwy ddatblygiad a chyflawniad, yn cysylltu â’i gilydd.


Mae’r naill yn cryfhau’r llall, ac mae ein hymrwymiad yn ymwneud â chodi safonau a lleihau’r bwlch cyrhaeddiad.


Nid dim ond wrth ddatblygu polisïau mae hyn yn bwysig, ond wrth eu cyfathrebu hefyd.


Rhaid iddyn nhw blethu i’w gilydd heb wrthdaro. A rhaid i’r proffesiwn hefyd allu deall sut mae’r diwygiadau’n plethu i’w gilydd, yn hytrach na chael eu gorlwytho â mentrau.


Credaf fod yr un peth yn wir mewn unrhyw sefydliad wrth gyflawni newid.


Dal ymlaen i ddweud y stori pam rydych chi’n credu yn yr hyn rydych chi’n ei wneud, a phwysleisio’r cysylltiadau rhwng y newidiadau.


Felly, rydyn ni’n lleihau’r niferoedd mewn dosbarthiadau trwy ganolbwyntio ar y dosbarthiadau mwyaf yn gyntaf sydd â’r gyfran uchaf o blant difreintiedig.


Ar yr un pryd, rydyn ni’n diwygio cyllid myfyrwyr er mwyn sicrhau ein bod yn targedu cymorth gyda chostau byw i’r sawl sydd â’r angen mwyaf, ar draws myfyrwyr llawn a rhan\-amser ac ôl\-raddedig.


Diwygiadau gwahanol ac ar wahân ond polisïau pwysig sy’n gydlynol wrth fynd i’r afael â chyfiawnder. Ni ddylai cyfle a chyrhaeddiad addysgol ddibynnu ar gefndir economaidd neu gymdeithasol dinesydd.


### Clirder


Dyma un o’m rhaglenni allweddol, a gyflwynwyd fel rhan o drafodaethau cyllideb pan oeddwn yn yr wrthblaid ond yn awr sydd wedi’i estyn fel un o’n blaenoriaethau mewn llywodraeth. Y Grant Datblygu Disgyblion.


Yr wythnos ddiwethaf hon, rwyf newydd gyhoeddi newid yn yr enw. Grant Amddifadedd Disgyblion oedd yr enw blaenorol.


Mae’r newid bach ond arwyddocaol o gyfnewid y gair Amddifadedd am Ddatblygiad yn cyfleu’n well sut mae’n gweithio ac yn pwysleisio’r cynnydd a’r llwyddiant o rai lleihau’r bwlch cyrhaeddiad hefyd.


Mae sefydlu a mynegi clirder o ran diben yn hanfodol wrth arwain newid. Mae’n helpu i sicrhau ein bod yn canolbwyntio ar fynd at wreiddyn y problemau, a’r hyn mae’r diwygiadau’n ceisio eu cyflawni.


Yn achos y Grant Datblygu Disgyblion, mae’r grant yn galluogi ysgolion i fod yn arloesol wrth godi safonau a chyrhaeddiad ein disgyblion tlotaf.


Gwelsom ein bwlch cyrhaeddiad TGAU yn lleihau flwyddyn ar ôl blwyddyn. Felly, gan ein bod yn awr wedi cynyddu’r cyllid, rwyf am bwysleisio datblygiad a chynnydd ac mae’r enw wedi esblygu.


Mae’n syml – ond mae nodi problemau yn aml yn syml.


Wrth gwrs, mae dyblygu a chyflawni polisïau yn gymhleth. Ond mae bob amser yn bwysig bod yn glir ynghylch pam, pryd a beth yw penderfyniadau a diwygiadau mawr. Wrth i chi arwain camau diwygio, mae’n rhaid i chi egluro.


Gwn weithiau y gall arweinwyr a gweision sifil, os mentraf ddweud hynny, fwynhau cymhlethdod y broses. Ond gwelaf hyn fel rhan o’m gwaith i gadw ffocws ar y newidiadau sylfaenol, a mynegi’r gwahaniaeth y byddan nhw’n eu gwneud i ddisgyblion, athrawon, myfyrwyr a rhieni.


Ac mae meddwl am y gynulleidfa honno yn hanfodol wrth arwain newid.


### Cynghreirio


Rwy’n ymwybodol bod yn rhaid i ni ddatblygu cynghreiriau er mwyn cyflawni diwygiadau sylfaenol. Oes, mae’n rhaid i arweinydd arwain, ond dim ond gyda chynghrair fodlon y gallaf gyflawni.


A gallwch chi ddim dibynnu ar yr hen wynebau bob tro.


Credwch fi, mae bod yr unig Ddemocrat Rhyddfrydol yn y Llywodraeth yn golygu bod yn rhaid imi weithio’n galed i ennill cefnogaeth a dwyn perswâd!


O ddifri, mae’n fater o wleidyddiaeth a chynllunio.


Wrth imi gychwyn ar y gwaith o ddiwygio cyllid myfyrwyr, er enghraifft, roedd hi’n bwysig ymgysylltu’n llawn ag Undeb y Myfyrwyr. Ac er bod ein safbwyntiau ar y polisi ychydig yn wahanol, rwyf wedi mynd ati i egluro a thrafod y gwahaniaethau hynny.


Yn sgil hynny, rydym wedi gallu canolbwyntio ar yr amcan cyffredin o gefnogi myfyrwyr pan fyddan nhw fwyaf angen y cymorth.


Ond mae’n bwysig tanlinellu na all y cynghreiriau hyn gael eu harwain gan y cynhyrchydd.


Fel y dywedais cynt, rhaid i’m ffocws i fod ar y myfyriwr a’r rhiant. Nid yw hynny’n golygu na ddylai Gweinidog hefyd ganolbwyntio ar athrawon a darlithwyr, hyd yn oed Is\-gangellorion, os mentraf ddweud.


Yn wir, athrawon yw’r ysgogwyr newid a gwella mwyaf pwerus yn ein system addysg.


Rwyf wedi ceisio manteisio ar faint ein system addysg lai wrth gyflawni diwygiadau.


Felly, yn yr un ffordd ag yr ydw i’n ymweld ag ysgolion ledled y wlad bob wythnos, yn gynharach y mis hwn fe wnes i annerch cynhadledd o 200 o’n penaethiaid uwchradd – tua 95% o’r holl benaethiaid uwchradd yng Nghymru.


Rwy’n derbyn weithiau bod maint cymharol fach ein gwlad yn gallu bod yn her, ond rwy’n gwybod hefyd y dylai ein galluogi i fod yn fwy ystwyth, arloesol a chydgysylltiedig.


Ac mae’n hanfodol datblygu synnwyr o fod megis un gydag un uchelgais i wneud y pethau craidd hyn yn well.


Dyna pam rwy’n siarad am genhadaeth genedlaethol \- mae diwygio a gwella ein system addysg yn mynd i wraidd pwy ydyn ni fel cymdeithas a gwlad.


### Cred


Credaf yn ein gallu i gyflawni’r genhadaeth genedlaethol honno.


Mae cred, a bod yn hyderus a dewr, yn bwysig wrth arwain newid.


Ond mae’n llawn mor bwysig bod â digon o gred a hyder yn y newid mawr fel y gallwch chi dderbyn cyngor a thystiolaeth.


Rwy’n argyhoeddedig y bydd diwygio ein cwricwlwm, ynghyd â mesurau i newid dulliau asesu, hyfforddiant athrawon a dysgu proffesiynol ar gyfer athrawon, yn arwain at safonau uwch.


Ond gwn hefyd nad oes yna’r un athro, na phennaeth, yn gweithredu ar ei ben ei hun, a does gan ddim hyd yn oed Gweinidog Addysg, yr holl atebion na’r gallu i gyflawni’r newidiadau mawr hynny.


Felly er fy mod i’n glir a hyderus am y diwygiadau i’r cwricwlwm sy’n canolbwyntio ar bedwar amcan, bydd y cwricwlwm newydd yn cael ei gyd\-lunio gan y proffesiwn, gyda mewnbwn gan arbenigwyr rhyngwladol blaenllaw.


Roeddwn i’n glir mod i am ddiwygio addysg uwch a chyllid myfyrwyr a symud i ffwrdd o system anghynaliadwy ac anfforddiadwy.


Ond mae’r diolch i waith Syr Ian Diamond a’i banel adolygu bod gennym ddull pragmataidd ac egwyddorol o gyflawni diwygiadau effeithiol.


Mae’n defnyddio tystiolaeth ac ymchwil o Ontario, Awstralia, America a mannau eraill, sydd wedi dylanwadu ar ein hymagwedd at leihau maint dosbarthiadau.


Fel yr Ysgrifennydd Addysg, rwy’n radical am yr hyn rwyf am ei gyflawni, ond yn ddigon pragmataidd i wybod y dylai’r dulliau a’r modelau fod yn seiliedig ar ymarfer gorau ac ar dystiolaeth.


Felly mae dwy elfen i gael cred wrth arwain newid.  

Cred wrth arwain a rhannu uchelgeisiau ac amcanion clir; ynghyd â chred a hyder i wrando a cheisio barn ar sut i gyflawni’r amcanion hynny y cytunwyd arnynt.


### Cymell


Ar ôl ‘cred’, dyma fi’n awr yn dod at fy C olaf. Cymell. Bod yn gymhellwr.


Mae hyn yn golygu bod ag ymrwymiad personol i ddiwygiadau, fydd yn arwain at newid.


Yn y bôn, nid gwaith eraill yw gwrando ac egluro. Yn union fel mae rhai siopau’n rhybuddio, ‘os torrwch chi fe, chi sy’n berchen arno fe’ – o’i drosi i fyd arweinydd, ‘os ydych chi’n ei ddiwygio, rhaid i chi ei hawlio”.


Mae cymell diwygio yn dwyn ynghyd dull cydlynol, clirder ynghylch pwrpas, cynghreirio ac yn ysgogi cred.


Mae hefyd yn golygu ymrwymo i newid hirdymor.


Rwy’n pwyso a mesur diwygiadau megis rhai Pecyn Diamond drwy bwyso a mesur ydw i’n sicrhau newid sy’n gynaliadwy a sefydlog.


Dydw i ddim yn ofni mynegi barn yn groyw, ac yn gadarn, am bolisïau mawr megis cyllid myfyrwyr neu newidiadau i’r cwricwlwm. Ond fe fydda’i ond yn gwneud hynny os ydy’r newidiadau hynny’n golygu na fydd Gweinidog Addysg yn y dyfodol yn gorfod wynebu’r union un broblem.


Fel y dywedodd Bill Clinton “rhaid i chi bob amser, bob amser, bob amser fod â chynllun ar gyfer y dyfodol”.


Trwy gefnogi a chymell newid, rhaid i chi ddangos bod penderfyniad heddiw yn cynnig yr ateb iawn ar gyfer yfory.


Tystiolaeth a dadleuon, eiriolaeth ac egni \- dyma’r hyn sydd eu hangen ar arloeswr er mwyn cymell newid hirdymor. Arwain o’r blaen gyda phwrpas clir, ond gan adeiladu eich achos, ac adeiladu ein tîm.


Peidiwch byth ag ofni gwrando, neu ofyn am ein cyngor. Ond gwrandewch ar y cyngor hwnnw o fewn y cyd\-destun o dderbyn newid a fydd yn digwydd, ac y bydd rhaid iddo ddigwydd.


Mae gennym genhadaeth genedlaethol yng Nghymru i ddiwygio ein system addysg.


Yn wir, ein cenhadaeth yw trawsnewid ein bywydau, ein cymunedau a’n gwlad. A gallaf ddyfynnu’r cyn Arlywydd Clinton unwaith eto, pan ddywedodd,  “Mae mynediad i’n haddysg yn fynediad i’n dyfodol”.


Wrth arwain newid, a bod yn ddigon ystwyth i gynllunio a chyflawni, rydym yn ceisio creu gwell dyfodol. Rydyn ni’n gwneud hynny drwy system addysg a all fod yn destun balchder a hyder cenedlaethol o’r iawn ryw.


Yn ystod y deng mis diwethaf, ac wrth edrych ymlaen, gwn mai’r cydlyniant, y clirder, y cynghreirio, y gred a’r cymell a fydd yn sail i’m gallu i a’n gallu ni i arwain newid.


Mae hi’n ymdrech ar y cyd i ddiwygio addysg, ond mae’n genhadaeth sydd angen bod yn optimistaidd, yn arloesol ac yn uchelgeisiol.


Ac mae’n fraint o’r mwyaf ac yn gyfrifoldeb mawr hefyd i arwain y newid hwnnw, ac i weithio gyda chydweithwyr ar draws ysgolion, colegau a phrifysgolion.


Diolch yn fawr i chi am wrando.