Translate the text from Welsh to English.



 
Mae’r datganiad ysgrifenedig hwn yn rhoi diweddariad ar brif gamau gweithredu'r Strategaeth Ddŵr i Gymru ers ei chyhoeddi ym mis Mai 2015\. Mae'r Strategaeth yn nodi sut y credwn y dylid rheoli ein gwasanaethau a'n hadnoddau dŵr. Mae'n cyfleu ein cyfeiriad strategol a'n gweledigaeth hirdymor ar gyfer polisi dŵr o dan chwe phrif thema. Nodir y rhain, ynghyd a'r cynnydd a wnaed, yn yr atodiad atodedig.   
  
Gweledigaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer dŵr yw sicrhau bod Cymru'n parhau i fod ag amgylchedd dŵr sy'n ffynnu a reolir yn gynaliadwy er mwyn cynnal cymunedau iach, busnesau ffyniannus a bioamrywiaeth. Rydym am i bobl Cymru gael gwasanaethau dŵr o'r radd flaenaf, sy'n rhoi gwerth am arian, lle defnyddir dŵr yn effeithlon, yn ddiogel ac â pharch gan bawb.   
  
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae nifer y dyfroedd ymdrochi dynodedig yng Nghymru wedi cynyddu i 103, ac yn ôl canlyniadau'r llynedd, Cymru sydd â'r ansawdd dŵr ymdrochi gorau ar ynys Prydain.  
  
Mae llawer iawn o waith yn mynd rhagddo i wella mynediad at wasanaethau dŵr teg a fforddiadwy, sef blaenoriaeth allweddol yn ein Cynllun Gweithredu ar gyfer Trechu Tlodi a'r Nodau Llesiant a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015\. Rydym wedi cyhoeddi ein Canllaw Codi Tâl i'r Awdurdod Rheoleiddio Gwasanaethau Dŵr, Ofwat. Mae ein Canllaw Codi Tâl, ynghyd â'n Canllaw Tariffau Cymdeithasol a gyhoeddwyd eisoes i Gwmnïau Dŵr Cymru ac Ofwat, yn sicrhau y cedwir biliau ar lefel fforddiadwy a bod gan gwsmeriaid ddewis o opsiynau codi tâl, gan helpu'r rheini sy'n wynebu'r risg fwyaf o dlodi a gwarchod grwpiau agored i niwed.   
  
Darperir amrywiaeth o gynlluniau cymorth gan Gwmnïau Dŵr Cymru sy'n darparu tariffau a chynlluniau talu a dargedir yn briodol i helpu cwsmeriaid sydd o bosibl yn cael anhawster fforddio talu eu biliau. Rydym yn monitro'r niferoedd sy'n manteisio ar y cynlluniau hyn yn ofalus ac yn croesawu camau diweddar a gymerwyd gan Dŵr Cymru i gynyddu trothwy cymhwyso incwm aelwyd gan hyrwyddo mynediad ehangach at gymorth. Gwyddom fod mynediad at gyngor diduedd am ddim yn helpu pobl i leihau biliau ynni a gwneud eu cartrefi'n fwy ynni effeithlon. Mae'r gwasanaeth cymorth a ddarperir gan NYTH, cynllun allweddol Llywodraeth Cymru ar gyfer trechu tlodi tanwydd, yn cael ei ymestyn i gwsmeriaid Cwmnïau Dŵr Cymru. Mae gwybodaeth am yr ystod o gymorth sydd ar gael yn cael ei rhannu gydag Aelodau'r Cynulliad a darparwyr gwasanaeth cyngor allweddol gan y Cyngor Defnyddwyr Dŵr.    
  
Rydym yn cefnogi'r broses o ddatblygu dull o reoli adnoddau naturiol ar sail ardal. Mae hyn yn mynd law yn llaw â rheoli adnoddau naturiol yn gynaliadwy, mewn ffordd fwy cydgysylltiedig, gan ymgorffori ein dull o weithredu a nodir yn Neddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 ac yn egwyddor datblygu cynaliadwy ein Hamcanion Llesiant. Mae'n hanfodol fod cymunedau yn rhan o brosesau cynllunio a gwneud penderfyniadau sy'n ymwneud â'u hadnoddau naturiol ar sail ardal, a gyda Cyfoeth Naturiol Cymru rydym yn cynorthwyo ac yn annog dulliau Rheoli Basn Afon mwy rhagweithiol sy'n canolbwyntio ar y gymuned. Rydym yn diogelu adnoddau dŵr ac ecosystemau hanfodol drwy ein rhaglen i drechu llygredd gwasgaredig. Mae gweithredu'r Rheoliadau Atal Llygredd (Storio Olew) (Cymru) 2015 yn gam pwysig  tuag at leihau llygredd a achosir gan ollyngiadau olew. Nod ein gwaith parhaus i ddiwygio'r system trwyddedu tynnu dŵr yw sicrhau y caiff anghenion cyflenwad dŵr busnesau a diwydiant eu cydbwyso'n deg â dull cynaliadwy o reoli adnoddau dŵr.  
  
Rydym yn gwella'r ffordd y caiff ein gwasanaethau dŵr eu cynllunio a'u rheoli, lle mae cymorth ac ymwneud ein partneriaid cyflawni yn rhan annatod a hanfodol o ran sicrhau hynny.  Bydd ein Hegwyddorion Arweiniol a gyhoeddwyd yn gynharach eleni'n llywio Cynlluniau Rheoli Adnoddau Dŵr a ddatblygir gan Gwmnïau Dŵr Cymru yn y dyfodol. Bydd y rhain, ynghyd â'n Datganiad Blaenoriaethau Strategol i Ofwat, a gyhoeddir yn hwyrach eleni, yn cyfleu ein disgwyliadau polisi i'n partneriaid cyflwyno allweddol, gan sicrhau bod blaenoriaethau Llywodraeth Cymru, a nodir yn ein Strategaeth Ddŵr i Gymru a fframwaith deddfwriaethol Cymru yn sail i'r holl waith o gynllunio a rheoli ein hadnoddau dŵr.   
  
Byddwn yn parhau i gyflawni'r Strategaeth Ddŵr i Gymru. Ei brif gamau gweithredu yw rhoi rhagolwg o'n blaenoriaethau yn y dyfodol a gosod cyfeiriad strategol hirdymor ar gyfer polisi dŵr yng Nghymru.  
  
Cyhoeddir y datganiad hwn yn ystod toriad yr haf er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau. Os hoffai aelodau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, byddaf yn fwy na pharod i wneud hynny. 

  


Atodiad   
Strategaeth Ddŵr i Gymru  
Cefnogi'r broses o reoli ein hadnoddau naturiol yn gynaliadwy  
  
Diweddariad i'r Cynllun Gweithredu, 2015 i 2016  
  
1\. Dŵr ar gyfer natur, pobl a busnesau  
Ein blaenoriaethau yw sicrhau dull o reoli ein hadnoddau dŵr yn gynaliadwy ac ar sail ardal nawr ac yn y dyfodol. Rydym wedi gwneud y canlynol:   
  


* Cefnogi Paneli Cyswllt Rheoli Basn Afon gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, fel fforwm allweddol ar gyfer cynnwys y gymuned leol yn y gwaith o gynllunio a gwneud penderfyniadau adnoddau naturiol ar sail ardal.
* Bwrw ymlaen ar y gwaith o ddiwygio'r system trwyddedu tynnu dŵr gan ymgysylltu'n eang â'r sector dŵr a sicrhau cydbwysedd rhwng anghenion cyflenwi a rheoli adnoddau dŵr yn gynaliadwy. Rydym yn gweithio ar y cyd â Llywodraeth y DU ac yn disgwyl cyhoeddi Bil (Cymru a Lloegr) drafft yn yr hydref.
* Gweithredu Rheoliadau Atal Llygredd (Storio Olew) (Cymru) 2015, er mwyn gwarchod ansawdd dŵr, bioamrywiaeth ac ecosystemau hanfodol drwy leihau llygredd olew.

  
2\. Cynllunio a rheoli ein gwasanaethau dŵr   
Ein blaenoriaethau yw rheoli adnoddau'n gynaliadwy gan gydbwyso anghenion tymor byr a datblygu adnoddau dŵr a systemau cyflenwi i ddiwallu anghenion hirdymor. Rydym wedi gwneud y canlynol:  
  
* Cyhoeddi Cyfarwyddyd Cynllun Rheoli Adnoddau Dŵr 2016 ac Egwyddorion Arweiniol Llywodraeth Cymru ar gyfer Datblygu Cynlluniau Rheoli Adnoddau Dŵr ar gyfer 2020 a thu hwnt.

  
3\. Darparu gwasanaethau rhagorol i gwsmeriaid   
Ein blaenoriaethau yw sicrhau mynediad at systemau dŵr a charthffosiaeth teg a fforddiadwy. Yn unol â Strategaeth Tlodi Plant Cymru i helpu teuluoedd sy’n byw mewn tlodi i gynyddu incwm eu haelwydydd drwy gyngor ar ddyledion a materion ariannol, a thrwy fesurau i fynd i’r afael â’r premiwm tlodi,  rydym wedi gwneud y canlynol:  
  
* Hyrwyddo fforddiadwyedd dŵr a thariffau cymdeithasol i'r Awdurdod Rheoleiddio Gwasanaethau Dŵr, Ofwat a Chwmnïau Dŵr. Mae Dŵr Cymru a Dŵr Dyffryn Dyfrdwy wedi rhoi cymorth i gwsmeriaid a fyddai fel arall wedi cael anhawster talu eu biliau dŵr. Mae Dŵr Cymru wedi cynyddu trothwy cymhwyso incwm aelwyd o £12,500 i £15,000 er mwyn galluogi mwy o bobl i elwa o'i gynllun cymorth.
* Meithrin cysylltiadau rhwng NYTH, cynllun allweddol Llywodraeth Cymru ar gyfer trechu tlodi tanwydd, i ddarparu cyngor diduedd am ddim i gwsmeriaid cwmnïau dŵr. Mae Dŵr Cymru eisoes yn cael atgyfeiriadau ychwanegol oddi wrth NYTH, a bydd Dŵr Dyffryn Dyfrdwy yn dechrau derbyn atgyfeiriadau o 1 Medi. Mae gwybodaeth am yr ystod o gymorth sydd ar gael yn cael ei rhannu gydag Aelodau'r Cynulliad a gwasanaethau cymorth allweddol gan y Cyngor Defnyddwyr Dŵr.
* Cefnogi’r gwaith o wella canllaw dylunio a rheoli safleoedd Sipsiwn a Theithwyr. Mae ein gwaith yn sicrhau y caiff safleoedd newydd eu dylunio i alluogi Sipsiwn a Theithwyr i gael mynediad uniongyrchol at gwmnïau dŵr a chynlluniau cymorth. Mae Dŵr Cymru yn trefnu bilio uniongyrchol ar gyfer preswylwyr ar y safle newydd diweddar yng Nghonwy.
* Datblygu Canllaw Codi Tâl lefel uchel ar gyfer Ofwat, i'w ystyried gan Ofwat wrth lunio rheolau ynglŷn â pha brisiau y gall cwmnïau dŵr a charthffosiaeth eu codi ar gwsmeriaid yn eu biliau.  Comisiynu’r gwaith o ddatblygu canllaw codi tâl mwy manwl ar gyfer codi tâl ar ddatblygwyr, codi tâl am swmp\-gyflenwad a phrisio ar gyfer mynediad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i Ofwat ynglŷn â fframweithiau deddfwriaethol a pholisi Cymru.

  
4\. Diogelu a Gwella Ansawdd Dŵr Yfed   
Ein blaenoriaethau yw cynnal safonau uchel presennol dŵr yfed cyhoeddus a gwneud gwelliannau i sicrhau bod gennym gyflenwad dŵr yfed a seilwaith diogel a dibynadwy. Rydym wedi gwneud y canlynol:    
  
* Diwygio ein deddfwriaeth dŵr yfed er mwyn cynnwys darpariaethau mewn perthynas â Radon, yn unol â rheoliadau Euratom.
* Cynnal gwerthusiad cychwynnol o Reoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat (Cymru) 2010, a fydd yn llywio adolygiad o'r ddeddfwriaeth, i sicrhau bod safonau ar gyfer ansawdd dŵr mewn Cyflenwadau Dŵr Preifat yn parhau i ddiogelu iechyd y cyhoedd yn effeithiol.
* Gyda'r Bartneriaeth Iechyd Dŵr, rydym wedi bwrw ymlaen o ran y gwaith o ymchwilio i opsiynau ar gyfer mynd i'r afael â'r risg o blwm yn trwytholchi i mewn i gyflenwadau dŵr. Bydd hyn yn llywio'r gwaith o leihau risgiau hirdymor oddi wrth bibelli a gosodiadau plwm a ddefnyddiwyd mewn gwaith plymio.

  
5\. Systemau draenio a charthffosiaeth ar gyfer yr 21ain ganrif   
Ein blaenoriaethau yw sefydlu dull strwythuredig a'r fframwaith sydd eu hangen er mwyn rheoli'r rhwydwaith draenio a charthffosiaeth ar y cyd yn yr hirdymor fel bod y seilwaith yn addas at y diben yn y 21ain ganrif a thu hwnt. Rydym wedi gwneud y canlynol:  
  
* Cyhoeddi safonau cynghori cenedlaethol ar gyfer systemau draenio cynaliadwy a fydd yn galluogi dylunwyr, datblygwyr eiddo, Awdurdodau Lleol a rhanddeiliaid eraill i ddangos eu bod wedi ystyried cyngor cynllunio Llywodraeth Cymru ar ddatblygu a pherygl llifogydd.
* Dechrau gwaith ar fapio ac adolygu perchnogaeth systemau draenio presennol a deddfwriaeth gysylltiedig a fydd yn llywio gwerthusiad o arferion a deddfwriaeth draenio a strategaeth ar gyfer datblygu systemau draenio cynaliadwy ar raddfa dalgylch.
* Gweithredu canllawiau diwygiedig sy'n symleiddio prosesau a threfniadau datrys anghydfodau systemau carthffosiaeth ar gyfer cymunedau gwledig o dan Adran 101A o Ddeddf Diwydiant Dŵr 1991\.

  
6\. Cefnogi Dulliau Cyflawni   
Mae ein blaenoriaethau yn canolbwyntio ar ddulliau cyflawni sy'n cynorthwyo'r gwaith o ddatblygu dull mwy integredig a chynaliadwy o reoli ein systemau dŵr a gwasanaethau cysylltiedig. Rydym wedi gwneud y canlynol:  
  
* Cynnal gwaith gyda Llywodraeth y DU a'r sector dŵr i symud Cymru tuag at setliad datganoli newydd. Ein hamcan yw cyflawni setliad hirdymor i Gymru yn seiliedig ar yr egwyddor o weithredu argymhellion Silk yn llawn o ran sicrhau y caiff pob mater sy'n ymwneud â dŵr a charthffosiaeth ei ddatganoli ac y caiff pŵer unochrog Llywodraeth y DU i ymyrryd mewn perthynas ag adnoddau dŵr yng Nghymru ei ddiddymu.
* Dechrau ar waith i ddatblygu Datganiad Polisi Strategol statudol a fydd yn sicrhau y caiff gwaith Ofwat ei lywio gan fframwaith deddfwriaethol a blaenoriaethau polisi Llywodraeth Cymru.
* Ymgysylltu â rhanddeiliaid allweddol er mwyn datblygu rôl Fforwm Dŵr Cymru sy'n dwyn ynghyd bartneriaid ac sy'n cefnogi'r gwaith o gyflawni'r Strategaeth Ddŵr a rheoli'n hadnoddau dŵr a'n hecosystemau mewn ffordd gydlynus a chynaliadwy.







Translation:


 
This written statement  provides an update on principle actions set out in the Water Strategy for Wales since it was published in May 2015\. The Strategy sets out how we believe our water services and resources should be managed. It articulates our strategic direction and long\-term vision for water policy under six key themes. These, alongside the progress made, are set out in the attached annex.  

  

The Welsh Government’s vision for water is to ensure Wales continues to have a thriving water environment which is sustainably managed to support healthy communities, flourishing businesses and biodiversity. We want the people of Wales to receive first class, value for money water services, with water used efficiently, safely and respectfully by all.  

  

The water quality in Wales has improved over recent years as evidence in the River Basin Management Plans published in December 2015\. One area I am particularly proud of in Wales is the quality of our bathing waters. In recent years the number of designated bathing waters in Wales has risen to 103, with last year’s results giving Wales the best bathing water quality in mainland Britain.  

  

In order to build on these improvements I will be allocating extra funding to Natural Resources Wales to deliver a metal mine remediation programme for Wales. Another issue I will be progressing is tackling diffuse pollution from agriculture and I look forward to working with the water sector to set up this programme of work.  

  

A significant amount  of work is ongoing to improve access to fair and affordable water services, a key priority contributing to our Tackling Poverty Action Plan and Well\-being Goals set out in the Well\-being of Future Generations (Wales) Act 2015\. We have published Charging Guidance to the Water Services Regulation Authority, Ofwat. The Charging Guidance, alongside our Social Tariff Guidance already published to Welsh Water Companies and Ofwat, ensures water bills will be kept at an affordable level and customers have a choice of charging options. This important work supports those most at risk of poverty and protects vulnerable groups.  

  

A range of support schemes providing appropriately targeted tariffs and payment plans to help customers who may struggle to afford to pay their bills are provided by Welsh Water Companies. We are closely monitoring the uptake of schemes and welcome recent steps taken by Dŵr Cymru Welsh Water to raise the household income eligibility threshold encouraging wider access to this support. We know access to free and impartial advice is helping people to reduce energy bills and make their homes more energy efficient. The support service provided by NEST, the Welsh Government’s key scheme for tackling fuel poverty, is being extended to customers of Welsh Water Companies. Information about the range of support available is being distributed to Assembly Members and citizens advice services by the Consumer Council for Water.    

  

We are supporting the development of area based natural resources management. This goes hand\-in\-hand with the sustainable management of our natural resources, in a more joined up way, embedding our approach set out in the Environment (Wales) Act 2016 and in the sustainable development principle of our Well\-being Goals. It is vital local communities are involved in planning and decisions that concern their area\-based natural resources, with Natural Resources Wales we are supporting and encouraging more proactive community focussed River Basin Management. We are protecting water resources and vital ecosystems through our programme to tackle diffuse pollution. The implementation of the Prevention of Pollution (Oil Storage) (Wales) Regulations 2015 is a significant step to reduce pollution caused by oil leakage. Our ongoing work to reform the water abstraction licensing system aims to ensure water supply needs of businesses and industry are fairly balanced with the sustainable management of water resources.  

  

We are improving the planning and management of our water services, in which the support and involvement of our delivery partners is integral and vital in its delivery.  Our Guiding Principles published earlier this year will inform the development of future Water Resources Management Plans developed by Welsh Water Companies. These alongside our Strategic Priorities Statement to Ofwat, to be published later this year, communicate our policy expectations to key delivery partners. Ensuring Welsh Government priorities set out in our Water Strategy for Wales and the legislative framework of Wales form the basis of all planning and management of our water resources.  

  

I am committed to the delivery of the actions set out in the Water Strategy for Wales. I am confident that I can rely on the continued support and expertise of the water sector in this vital area of work that will bring benefits to the people of Wales.  


 


**Annex**   

**The Water Strategy for Wales  

Supporting the sustainable management of our natural resources**  

  

**Update to the Action Plan, 2015 to 2016**  

  

**1\. Water for nature, people and business**  

*Our priorities are to ensure the sustainable and area based management of our water resources now and in the future, we have:*  

 


* Supported River Basin Management Liaison Panels with Natural Resources Wales, as a key forum for local community involvement in area\-based natural resource planning and decisions.
* Progressed the reform of the abstraction license system engaging widely with the water sector to ensure a balance between supply needs and the sustainable management of water resources. We are working jointly with the UK Government and expect a draft UK (Wales and England) Bill to be published in the autumn.
* Implemented the Prevention of Pollution (Oil Storage) (Wales) Regulations 2015, to protect water quality, biodiversity and vital ecosystems by reducing oil pollution.


  

**2\. Planning and managing our water services**   

*Our priorities are to manage resources sustainably balancing short\-term needs and the development of water resources and supply systems to meet long\-term needs, we have:*


 


 


* Published Water Resources Management Plan Direction 2016 and the Welsh Government Guiding Principles for Developing Water Resources Management Plans (WRMP) for 2020 and beyond.


  

**3\. Delivering excellent services to customers**  

*Our priorities are to ensure access to fair and affordable water and sewerage systems. In line with the commitment in the Child Poverty Strategy for Wales to support families living in poverty to increase household income through debt and financial advice and action to address the poverty premium, we have:*


 


 


 


 


* Promoted water affordability and social tariffs to the Water Services Regulation Authority, Ofwat and Water Companies. Dŵr Cymru Welsh Water and Dee Valley Water have provided help to customers who would otherwise struggle to pay their water bills. Dŵr Cymru Welsh Water has raised the household income eligibility threshold from £12,500 to £15,000 to enable more people to benefit from its support scheme.
* Established links between NEST, the Welsh Government’s key scheme for tacking fuel poverty, to provide free impartial advice and support to customers of water companies. Dŵr Cymru Welsh Water are already benefitting from additional referrals from NEST, and Dee Valley Water will start receiving referrals from 01 September. Information about the range of support available is being distributed to Assembly Members and advisory support services by the Consumer Council for Water.
* Supported work to improve Gypsies and Travellers site design and management guidance. Our work ensures new sites are designed to enable Gypsies and Travellers to have direct access to water companies and their support schemes. Dŵr Cymru Welsh Water is setting up direct billing for residents at the recent new site in Conwy.
* Developed high level Charging Guidance to Ofwat, for Ofwat to take into consideration when producing rules around what price water and sewerage companies can charge customers in their bills.  Commissioned the development of more detailed charging guidance for developer charges, Bulk supply charges and Access pricing to inform Ofwat of relevant Welsh legislative and policy frameworks.


  

**4\. Protecting and improving drinking water quality**  

*Our priorities are to maintain current high standards of public drinking water quality and make improvements to ensure we have a safe and reliable drinking water supply and infrastructure, we have:*


 


 


 


 


* Revised our drinking water legislation to include provisions in relation to Radon, in accordance with Euratom requirements.
* Undertaken an initial evaluation of the Private Water Supplies (Wales) Regulations 2010, which will inform a review of the legislation, to ensure standards for water quality in Private Water Supplies continue to effectively protect public health.
* With the Water Health Partnership, progressed work investigating options to address the risk of lead leaching into water supplies. This will inform work to reduce long term risks from lead pipes and fittings used in plumbing.


  

**5\. 21st century drainage and sewerage systems**  

*Our priorities are to establish a structured approach and the framework needed to support the long term collaborative management of our sewerage and drainage network so that infrastructure is fit for purpose for the 21st century and beyond, we have:*


 


 


 


 


* Published national advisory standards for sustainable drainage systems (SuDS) which will enable designers, property developers, Local Authorities and other stakeholders to demonstrate that they have taken account of Welsh Government planning advice on development and flood risk.
* Commenced work to map and review current drainage ownership and related legislation which will inform an evaluation of drainage practices and legislation and a strategy for developing catchment scale sustainable drainage systems.
* Implemented revised guidance which simplifies processes and dispute resolution arrangements for sewerage schemes for rural communities under Section 101A of the Water industry Act 1991\.


  

**6\. Supporting delivery**   

*Our priorities are focussed around delivery mechanisms which support the development of a more integrated and sustainable approach for the management of our water systems and associated services, we have*


 


 


 


 


* Undertaken work with the UK Government and the water sector to move Wales towards a new devolution settlement. Our objective is to achieve a long\-lasting settlement for Wales based on the principle of giving full effect to Silk recommendations for the devolution of all matters relating to water and sewerage and the removal of the unilateral power of the UK Government to intervene in respect of water resources in Wales.
* Commenced work to develop a statutory Strategic Policy Statement which will ensure Ofwat’s work is informed by Welsh Government legislative framework and policy priorities.
* Engaged key stakeholders to develop the role of the Water Forum for Wales which brings together partners and supports the delivery of the Water Strategy and the cohesive and sustainable management of our water resources and ecosystems.