Translate the text from Welsh to English.



 
Rwyf yn falch o fedru cyhoeddi fy mod, ar y cyd â Gweinidog yr Economi a Thrafnidiaeth, wedi lansio adolygiad o gefnogaeth Llywodraeth Cymru i'r sector cyfreithiol yng Nghymru. Bydd yr adolygiad hwn yn canolbwyntio'n benodol ar sut y gellir cynnig cymorth i'r sector cyfreithiol wynebu'r heriau sy'n ei wynebu ar hyn o bryd, a'r rheini a fydd yn ei wynebu yn y dyfodol, gan gynnwys y rheini sy'n gysylltiedig â'r modelau busnes sy’n newid, y cyfnod pontio wrth i'r DU ymadael â'r UE, datblygiadau technolegol, a meithrin gallu er mwyn bod yn barod ar gyfer datblygiadau posibl yn y dyfodol o ran yr awdurdodaeth gyfreithiol.   


Bydd yr Aelodau'n gwybod bod Llywodraeth Cymru wedi sefydlu'r Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru yn 2017 i edrych ar sut y mae'r system gyfreithiol a'r system gyfiawnder yn gweithio yng Nghymru, ac i bennu gweledigaeth hirdymor ar gyfer y dyfodol. 


Drwy fy ymwneud â'r sector cyfreithiol ledled Cymru yn y gorffennol, rwyf wedi meithrin dealltwriaeth ehangach o'r amryfal heriau sy'n wynebu'r sector. Fel rhan o ymateb Llywodraeth Cymru i waith y Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru, sy'n dal i fynd rhagddo, mae Gweinidog yr Economi a Thrafnidiaeth a mi yn bwriadu defnyddio'r adolygiad hwn i fynd ati i nodi ac i roi amryfal bolisïau ar waith yn y dyfodol i gefnogi ac i ddatblygu'r sector, a hefyd ffyrdd newydd posibl i'r sector cyhoeddus gaffael gwasanaethau cyfreithiol yng Nghymru. Rwyf, felly, yn awyddus iawn i ganlyniadau'r adolygiad hwn lywio'r gwaith sy'n cael ei wneud gan y Comisiwn.  


Bydd yr adolygiad yn cael ei gynnal gan Tony Williams o Jomati Consultants LLP, gwasanaeth ymgynghori annibynnol sydd â gwybodaeth drylwyr am yr heriau a'r cyfleoedd sy'n wynebu'r sector cyfreithiol ar draws amrywiaeth o awdurdodaethau. Bydd yr ymgynghorwyr yn mynd ati yn ystod yr adolygiad i ymgysylltu â'r sector cyfreithiol mewn ffordd wedi'i thargedu.


Bydd cam cyntaf y gwaith adolygu wedi'i gwblhau erbyn dechrau mis Mawrth 2019, a'r ail wedi'i gwblhau erbyn diwedd mis Ebrill 2019\. Rwyf yn bwriadu mynd ati'n rheolaidd i roi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r Aelodau wrth i'r gwaith adolygu fynd rhagddo a byddaf yn rhoi gwybod i'r Aelodau am ganlyniad yr adolygiad ac am gynigion polisi yn y maes hwn yn y dyfodol. 


Atodir y Cylch Gorchwyl yn Atodiad A.


**Atodiad A**


**Adolygiad Cyflym** \- **Cylch Gorchwyl** 


Fel rhan o ymateb Llywodraeth Cymru i'r Comisiwn ar Gyfiawnder yng Nghymru, mae'r Cwnsler Cyffredinol wedi penderfynu cynnal adolygiad o gymorth Llywodraeth Cymru i'r sector cyfreithiol yng Nghymru drwy helpu i fodloni heriau presennol a heriau'r dyfodol, gan gynnwys y rhai hynny sy'n gysylltiedig â modelau busnes sy’n newid, y cyfnod pontio wrth i'r DU ymadael â'r UE, datblygiadau  technolegol, a meithrin gallu er mwyn bod yn barod ar gyfer datblygiadau posibl yn y dyfodol o ran yr awdurdodaeth gyfreithiol.  


Bydd yr adolygiad yn cynnwys:\-


1. y camau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd ar hyn o bryd i gefnogi'r sector cyfreithiol yng Nghymru;


2. pa gamau fydd yn effeithiol (neu a fu yn effeithiol yn y gorffennol) a pha gamau sy'n llai effeithiol;


3. pa gymorth fyddai'r sector cyfreithiol yn hoffi ei gael gan y Llywodraeth;


4. a fyddai dull gwahanol o gaffael gwasanaethau cyfreithiol yn gyhoeddus yn hwyluso datblygiad perthynas wahanol rhwng Llywodraeth Cymru / cyrff cyhoeddus eraill â'r sector cyfreithiol yng Nghymru. Er enghraifft, dull o greu partneriaeth strategol i fod yn sail i ddatblygu "Awdurdodaeth" ar wahân neu unigryw o gymharu â perthynas traddodiadol/cyfyngedig  rhwng y cwmser â'r cyflenwr. A fyddai'r sector yn croesawu perthynas o'r fath?  Hefyd, sut fyddai'r dull hwn o weithio neu newidiadau eraill i'r polisi caffael cyhoeddus yn gwasanaethu amcanion y Cynllun Gweithredu Economaidd yn y ffordd orau;


5. Pa gyfyngiadau (real neu ymddangosiadol) sy'n atal darparwyr gwasanaethau cyfreithiol yng Nghymru rhag ennill mwy o waith o'r sector cyhoeddus yng Nghymru a thu allan;


6. Sut y gellir defnyddio y polisi caffael cyhoeddus yn well i hwyluso'r broses o sicrhau mynediad at amcanion cyfiawnder  yn anuniongyrchol drwy ddarparu cyfleoedd a fyddai'n cyfrannu at amgylcheddau gweithredu mwy cynaliadwy i gwmnïau bach a gwledig;


7. a allai rhagor o gydweithio o fewn y sector cyfreithiol a chyda sectorau eraill (gan gynnwys y sectorau addysg a hyfforddi) gefnogi ei ddatblygiad;


8. pa gymorth sy'n debygol o fod yn effeithiol i helpu i fodloni'r heriau a'r cyfleoedd gan gynnwys y rhai sy'n gysylltiedig â:


* Modelau busnes sy'n newid (gan gynnwys y rhai hynny sy'n codi o reoliadau sydd wedi newid ar gyfer cymwysterau ac arfer)
* Y cyfnod pontio wrth i’r DU ymadael â'r UE a newidiadau cyfansoddiadol eraill gan gynnwys y posibilrwydd o ddatganoli cyfiawnder yn y dyfodol
* datblygiadau mewn technoleg
* posibilrwydd datblygiadau yn y dyfodol o safbwynt yr awdurdodaeth gyfreithiol.


Bydd yr adolygiad yn ystyried natur wahanol y sector cyfreithiol (o ran y gwasanaethau a'r lleoliad), a'r angen i deilwra y cymorth a'r caffael gan Lywodraeth Cymru o bosibl yn unol â hynny. 


At ddibenion yr adolygiad, y sector cyfreithiol yw'r proffesiwn cyfreithiol (yn cynnwys bargyfreithwyr a chyfreithwyr), swyddogion gweithredol cyfreithiol a darparwyr gwasanaethau a thechnoleg eraill.


Amcanion


Darparu Llywodraeth Cymru gyda:


* tystiolaeth i fod yn sail i bolisi newydd i roi cymorth uniongyrchol i'r sector cyfreithiol yng Nghymru, a pholisi o'r fath i fod yn bwrpasol i'r sector ond wedi'i osod o fewn cyd\-destun Cynllun Gweithredu Economaidd Llywodraeth Cymru;


* tystiolaeth i lywio dull newydd posibl o gaffael gwasanaethau cyfreithiol yng ngoleuni'r ffaith bod fframwaith presennol cyfreithwyr ar draws y sector cyhoeddus (wedi'i osod a'i reoli gan y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol), i gael ei adnewyddu yn 2019;


* tystiolaeth i lywio dull newydd posibl o benodi y Cwnsel gan ystyried trefniadau presennol Cwnsel y Panel sy'n cefnogi Llywodraeth Cymru a threfniadau'r fframwaith a sefydlwyd gan y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol sy'n cefnogi'r sector cyhoeddus ehangach yng Nghymru;


* asesiad o'r camau y gall y sector cyfreithiol ei gymryd ei hun i ddatblygu ymhellach (gan gynnwys sefydlu canolfan neu frand o bosib ar gyfer y sector cyfreithiol) ac argymhellion ar gyfer sut y gall y llywodraeth ddefnyddio'r dulliau sydd ganddi i ddylanwadu ar ymddygiad o fewn y sector (gan gynnwys dulliau megis caffael, hyrwyddo y broses o drosglwyddo gwasanaethau cyfreithiol yng Nghymru i wlad arall o bosibl ac ariannu prentisiaethau cyfreithiol);


* dealltwriaeth yn benodol o ba ddatblygiadau technolegol a dulliau arloesi eraill y gellir eu defnyddio i ddarparu gwell gwasanaethau i'r sector cyfreithiol yng Nghymru a chreu mantais gystadleuol;


* argymhellion o sut y gall y sector cyfreithiol yng Nghymru hyrwyddo ei hun fel sector sydd ag arbenigedd benodol ar gyfer Cymru; ac


* argymhellion o ran sut y gall y sector cyfreithiol yng Nghymru allforio mwy o wasanaethau cyfreithiol y tu hwnt i Gymru.


Bydd yr Adolygiad hefyd yn:


* Ystyried yr adolygiadau perthnasol a gynhaliwyd yn wreiddiol;


* Dysgu o arfer gorau o fewn y sector cyfreithiol (neu sectorau perthnasol eraill) o fewn y DU ac yn fyd\-eang, ac ystyried gwybodaeth ac adborth y cleient; a


* chefnogi'r broses o ddarparu'r Cynllun Gweithredu Economaidd a'r egwyddorion sy'n sail i'r Rhaglen Lywodraethu: Ffyniant i Bawb.


 


 


 







Translation:


 
I am pleased to announce that, in collaboration with the Minister for Economy and Transport, I have now launched a rapid review into the Welsh Government’s support for the legal sector in Wales. This review will focus particularly on how the legal sector can be supported in helping to meet current and future challenges including those associated with changing business models, EU transition, technology advancements and capacity building in preparation for potential future developments in the legal jurisdiction. 


Members will be aware that the Welsh Government set up the Commission on Justice in Wales in 2017 to review the operation of the legal and justice system in Wales, and set a long term vision for the future. 


Through my previous engagement with the legal sector across Wales, I have gained broader insights into the range of challenges the sector is facing. As part of the Welsh Government’s response to the ongoing work of the Commission on Justice in Wales, the Minister for Economy and Transport and I intend to use this review to help us proactively identify and implement a range of future policies for the support and development of the sector and possible new approaches to the public sector procurement of legal services in Wales. I am therefore very keen for the outcomes of the review work to also inform the ongoing work of the Commission.  


The review will be undertaken by Tony Williams of Jomati Consultants LLP, an independent consultancy with strong knowledge of the challenges and opportunities facing the legal sector across a variety of jurisdictions. As part of the review, the consultants will be undertaking targeted engagement with the legal sector.


The first phase of the review work will be completed by the start of March 2019, with the second phase completed by the end of April 2019\. I intend to provide Members with an update as the review work progresses and inform Members of the outcome and future policy proposals in this area. 


The Terms of Reference for the review are at Annex A.


**Annex A**


**Rapid Review \- Terms of Reference** 


As part of the Welsh Government’s response to the Commission on Justice in Wales, the Counsel General has decided to undertake a review of the Welsh Government’s support for the legal sector in Wales in helping to meet current and future challenges including those associated with changing business models, EU transition, technology advancements and capacity building in preparation for potential future developments in the legal jurisdiction. 


The review will cover :\-


1. the actions Welsh Government is currently undertaking to support the legal sector in Wales;


2. what actions are proving to be effective (or have proven to be effective in the past) and what actions are less effective;


3. what support the legal sector would like to have from the Government;


4. whether a different approach to public procurement of legal services could facilitate the development of a different type of relationship between the Welsh Government / other public bodies and the legal sector in Wales. For instance, a strategic partnership approach to underpin the evolution of a distinct or separate jurisdiction as opposed to a conventional/limited customer – supplier relationship. Would the sector welcome such a relationship?  Also how could this approach or other changes to public procurement policy best serve the aims of the Economic Action Plan;


5. What  constraints (real or perceived) are preventing legal service providers in Wales from winning more public sector work both in Wales and outside;


6. How can public procurement policy be better used to indirectly facilitate the attainment of social and access to justice objectives through the provision of opportunities that would contribute to more sustainable operating environments for small and rural firms;


7. whether further collaboration within the legal sector and with other sectors (including the education and training sectors) could support its development;


8. what support is likely to be effective, to help meet the challenges and opportunities including those associated with:


* Changing business models (including those arising from changed regulations for qualification and practice)
* EU transition
* advancements in technology
* potential for future developments in the legal jurisdiction.


The review will take the diverse nature of the legal sector (in terms of services and location) into account, and the likely need to tailor WG’s support and procurement approach accordingly. 


For the purposes of the review, the legal sector is the legal profession (comprising barristers and solicitors), legal executives and alternative service and technology providers.


**Objectives**


To provide the Welsh Government with:


* evidence to underpin a new policy to provide direct support to the legal sector in Wales, such a policy being bespoke to the sector but set within the context of the Welsh Government’s Economic Action Plan;


* evidence to inform a possible new approach to the procurement of legal services in light of the fact that the current pan public sector solicitors framework (let and managed by the National Procurement Service), is due for renewal in 2019;


* evidence to inform a possible new approach to the appointment of Counsel having regard to the current Panel Counsel arrangements supporting the Welsh Government and the framework arrangement established by the National Procurement Service supporting the wider public sector in Wales;


* an assessment of the actions the legal sector can take itself to further develop (including potentially establishing a legal sector centre or brand) and recommendations for how government can use the tools at its disposal to influence behaviour within the sector (including tools such as procurement, potentially promoting near\-shoring legal services in Wales and funding legal apprenticeships);


* an understanding in particular of how advancements in technology and other innovation can be used to provide the legal sector in Wales with improved service delivery and build competitive advantage;


* recommendations as to how the legal sector in Wales can promote itself as having specific expertise in relation to Wales; and


* recommendations as to how the legal sector in Wales can increase the exports of legal services beyond Wales.


The Review will also:


* Take relevant reviews previously carried out into account;


* Learn from best practice within the legal sector (or other relevant sectors) within the UK and globally, and take client insight and feedback into account; and


* support delivery of the Economic Action Plan (EAP) and the principles underpinning the Programme for Government : Prosperity for All.