Translate the text from Welsh to English.



 
Llygredd aer yw'r risg amgylcheddol fwyaf i iechyd y cyhoedd. Amcangyfrifa Iechyd Cyhoeddus Cymru ei fod wedi cyfrannu at rhwng 1,000 a 1,400 o farwolaethau yn 2017\. Mae dod i gysylltiad â llygredd yn yr atmosffer dros gyfnod hir yn byrhau rhychwant oes ac yn effeithio'n andwyol ar ansawdd bywyd cymaint o bobl. Mae hefyd yn effeithio ar ansawdd ein cynefinoedd, lefelau bioamrywiaeth a'r economi.


Mae ymgynghoriad Cynllun Aer Glân i Gymru, Awyr Iach, Cymru Iach sy'n cael ei gyhoeddi heddiw (Dydd Mawrth 10 Rhagfyr), yn dwyn ynghyd waith ar draws y Llywodraeth a'r sector cyhoeddus. Mae'n cydgrynhoi'r hyn sydd eisoes wedi'i gyflawni ac yn cynnig gwahanol gamau gweithredu ac ymrwymiadau newydd. Mae'r rhain yn cynnwys cyllido seilwaith newydd, tynhau rheoliadau presennol a gosod y seiliau ar gyfer Deddf Aer Glân newydd i Gymru. 


Amlinella'r Cynllun raglen waith amrywiol iawn ag iddi bedair thema glir:


* diogelu iechyd a llesiant cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol
* cefnogi'r amgylchedd, ecosystemau a bioamrywiaeth
* cefnogi Cymru lewyrchus
* cefnogi lleoedd cynaliadwy.


Mae'n cynnwys uchelgeisiau i gyflawni'r gofynion a bennir mewn canllawiau a deddfwriaeth o fewn y DU ac yn rhyngwladol ac i fynd y tu hwnt iddynt lle y bo'n bosibl. Ma hefyd yn cynnwys ymrwymiad gan Lywodraeth Cymru i gyhoeddi Papur Gwyn yn ystod Tymor y Cynulliad ar Ddeddf Aer Glân i Gymru.


Mae'r ymgynghoriad dros gyfnod o ddeuddeg wythnos yn gwahodd sylwadau ynghylch ymrwymiadau presennol a chamau gweithredu newydd posibl a nodir yn y Cynllun gan gynnwys:


* cynyddu gwaith monitro ansawdd aer y tu allan i ardaloedd fel ysgolion ac ysbytai er mwyn diogelu'r bobl sydd fwyaf agored i niwed rhag allyriadau o drafnidiaeth
* buddsoddi £60 miliwn yn ychwanegol dros 3 blynedd ar gyfer gweithredu'r Ddeddf Teithio Llesol, sy'n golygu bod yn rhaid i awdurdodau lleol ymgynghori â chymunedau a datblygu rhwydwaith diogel ar gyfer cerdded a beicio
* adolygu dyletswyddau awdurdodau lleol o safbwynt mynd i'r afael ag allyriadau sy'n deillio o losgi tanwyddau solet dan do fel pren a glo
* asesu cyfraniad coelcerthi a thân gwyllt at lefelau o allyriadau niweidiol.
* ymchwilio i fesurau sy'n anelu at leihau'r defnydd o gerbydau personol gan gynnwys prisio ffyrdd, Parthau Aer Glân a/neu Barthau Allyriadau Isel.
* cynyddu cyfran y cerbydau sy'n rhai trydan ac sydd ag allyriadau isel iawn (ULEV)
* plannu coed a llwyni mewn modd strategol ac ehangu coetiroedd sy'n helpu i wella ansawdd yr aer
* cynlluniau ar gyfer gwella dulliau cyfathrebu ac addysg ynghylch ansawdd aer.


Dywedodd Gweinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig: 



> Dylai pawb yng Nghymru allu anadlu aer iach, manteisio ar adnoddau naturiol iach a rhai a warchodir a mwynhau twf economaidd cynaliadwy a glân. Mae Cynllun Aer Glân i Gymru, Awyr Iach, Cymru Iach yn cyflwyno fframwaith cenedlaethol a fydd yn galluogi pob rhan o'r gymdeithas i anelu at yr amcanion hyn gyda'i gilydd.
> 
> 
> Rydym wedi cyflawni llawer iawn ond mae'n rhaid i ni barhau i wella. Mae'n rhaid i ni wella ansawdd yr aer ar draws Cymru gyfan, nid dim ond yn y mannau sydd â'r lefelau llygredd gwaethaf. Bydd y Cynllun hwn yn cydgrynhoi'r gwaith rydym eisoes wedi'i gyflawni ac yn ein galluogi i fynd gam ymhellach. 
> 
> 
> Dyma gyfle i ni fynd ati gyda'n gilydd i geisio gwella ansawdd yr aer er lles ein plant a chenedlaethau'r dyfodol. Hoffwn annog pawb i fynegi eu barn ynghylch ein cynlluniau drwy ymateb i'r ymgynghoriad.


Dywedodd Joseph Carter, Cadeirydd Aer Glân Cymru a Phennaeth BLF Cymru:



> Mae’r Cynllun Aer Glân yn rhoi cyfle i Lywodraeth Cymru ac Awdurdodau Lleol weithio’n agosach i sicrhau bod ein haer mor lân ag y bo modd. Rydyn ni’n falch o’r hyn rydyn ni wedi cyfrannu at y gwaith o ddatblygu’r cynllun, ac rydyn ni’n edrych ymlaen at barhau i weithio gyda Llywodraeth Cymru i sicrhau effeithiau cadarnhaol ar iechyd a llesiant – yn yr oes sydd ohoni ac ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.







Translation:


 
Air pollution remains the largest environmental risk to the public’s health. Public Health Wales estimates it contributed to between 1,000 and 1,400 deaths in 2017\. Long term exposure to pollution in the atmosphere shortens lifespans and damages the quality of life of many. It also affects the quality of our habitats, levels of biodiversity and the economy.


The Clean Air Plan for Wales, Healthy Air, Healthy Wales out for consultation today, brings together work across government and the public sector. It consolidates progress already made and proposes a range of new actions and commitments. These include funding new infrastructure, tightening existing regulations and acting as a stepping stone to a new Clean Air Act for Wales.


The Plan sets out a wide\-ranging programme of work within 4 clear themes:


* protecting health and wellbeing of current and future generations
* supporting environment, ecosystems and biodiversity
* supporting a prosperous Wales
* supporting sustainable places.


It includes ambitions to meet and, where possible, exceed requirements set out in UK and international guidance and legislation. It also commits the Welsh Government to publish a White Paper this Assembly term on a Clean Air Act for Wales.


The 12 week consultation seeks views on existing commitments and proposed new actions in the plan including:


* increasing air quality monitoring outside areas such as schools and hospitals to protect those most vulnerable from transport emissions
* investing an additional £60 million over 3 years to implement the Active Travel Act, meaning local authorities must consult with communities and develop a safe network for walking and cycling
* reviewing powers local authorities have to tackle emissions from the indoor burning of solid fuels such as wood and coal
* assessing the contribution bonfires and fireworks make to levels of harmful emissions
* investigating measures aimed at reducing personal vehicle use such as road pricing, Clean Air Zones and/or Low Emission Zones
* increasing the proportion of vehicles which are electric and ultra\-low (ULEV) emission
* strategic tree and hedge planting and expanding woodland which support air quality improvements
* plans to improve air quality communications and education.


The Minister for Environment, Energy and Rural Affairs said: 



> Everyone in Wales should be able to breathe healthy air, access healthy and protected natural resources and enjoy sustainable and clean economic growth. The Clean Air Plan for Wales: Healthy Air, Healthy Wales provides a national framework within which all areas of society can work together towards these objectives.
> 
> 
> We have made good progress but we must continue to improve. We must improve air quality, not just in the most polluted hotspots, but across all of Wales. This plan will consolidate the work we have already carried out and build upon it.
> 
> 
> Together, we have an opportunity to work towards improving air quality for our children and for future generations. I urge people to have their say on our plans by responding to the consultation.


Joseph Carter, Chair of Healthy Air Cymru and Head of BLF Wales said:



> The Clean Air Plan provides an opportunity for Welsh Government and Local Authorities to work closer together to achieve the cleanest air possible.
> 
> 
> We're proud of the contributions we have been able to make to the development of the plan and look forward to continuing our work with Welsh Government to promote the positive impacts it can have for our health and the well\-being of future generations.