Translate the text from Welsh to English.



 
* Strategaeth arloesi newydd yn nodi dyhead i Gymru fod yn genedl flaengar ac arloesol.
* Mae’r strategaeth yn canolbwyntio ar sicrhau bod technolegau newydd arloesol yn cael eu datblygu er mwyn helpu i ddatrys yr heriau mwyaf sy'n wynebu cymunedau, gan sicrhau bod yr atebion hynny'n cyrraedd pob rhan o gymdeithas.
* Drwy gydweithio, y nod yw sicrhau gwell gofal iechyd, mynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a’r argyfwng natur, a chreu gwell swyddi a ffyniant i fusnesau, prifysgolion, a chymunedau lleol.


Cydweithio er mwyn sicrhau swyddi gwell, gwell gwasanaethau iechyd a gofal, amgylchedd mwy gwyrdd ac economi fwy ffyniannus ‒ dyna'r genhadaeth sydd wrth wraidd y strategaeth arloesi newydd i Gymru, sy'n cael ei lansio heddiw gan Lywodraeth Cymru.


Mae'r weledigaeth drawslywodraethol newydd o arloesi er mwyn creu Cymru gryfach, decach, a fwy gwyrdd yn dangos sut y byddwn yn mynd ati i arloesi mewn ffyrdd gwahanol yn y dyfodol; gan fabwysiadu agwedd "seiliedig ar genhadaeth" ac ar gydweithio sy’n cynnwys pedair cenhadaeth:


* Addysg: Hanfod y genhadaeth hon yw helpu i sicrhau bod gan Gymru system addysg as fydd yn helpu i pobl yng Nghymru i ddatblygu gwybodaeth ac i feithrin sgiliau arloesi drwy gydol eu bywydau – gan sicrhau y bydd talent, brwdfrydedd a photensial anhygoel ein pobl ifanc nid yn unig o fudd i economi Cymru yn y dyfodol ond eu bod hefyd yn cael effaith wirioneddol ar fywydau pobl.
* Yr Economi: Hanfod y genhadaeth hon yw mynd ati i sicrhau bod Cymru yn genedl flaenllaw ac arloesol. Bydd economi Cymru yn arloesi er mwyn creu twf, yn cydweithio ar draws sectorau er mwyn datrys yr heriau sy’n wynebu’n cymdeithas, yn mabwysiadu technolegau newydd er mwyn gwella effeithlonrwydd a chynhyrchiant, yn defnyddio adnoddau mewn ffordd gymesur, ac yn caniatáu i ddinasyddion rannu cyfoeth drwy sicrhau gwaith teg.
* Iechyd a Llesiant: Mae maint y galw sy’n wynebu system iechyd a gofal Cymru yn fwy nag a fu erioed o’r blaen. O dan y genhadaeth hon, bydd y sector iechyd a gofal cymdeithasol yn cydweithio â diwydiant, y byd academaidd a'r trydydd sector i ddarparu ffyrdd newydd o weithio a fydd yn sicrhau mwy o werth ac effaith i ddinasyddion. Byddant yn gweithio gyda'i gilydd ac yn arloesi er mwyn trawsnewid meysydd megis oedi wrth drosglwyddo gofal, y ddarpariaeth gofal yn y gymuned, gwasanaethau canser a gwasanaethau iechyd meddwl.
* Yr Hinsawdd a Natur: Hanfod y genhadaeth hon fydd gwneud y defnydd gorau posibl o’n hadnoddau naturiol er mwyn gwarchod a chryfhau byd natur a datblygu’n gallu i wrthsefyll y newid yn yr hinsawdd. Yng nghyd\-destun ecosystemau, byddwn, wrth ymdrechu i arloesi, yn canolbwyntio ar fynd i'r afael â'r argyfwng hinsawdd a’r argyfwng natur ar yr un pryd, gan sicrhau ein bod, wrth inni newid i economi llesiant, yn gwneud hynny mewn ffordd deg.


Mae'r strategaeth hon yn gosod y sylfaen ar gyfer dyfodol deinamig i Gymru. Y nod yw cydweithio i sicrhau y bydd entrepreneuriaeth, arloesedd a thechnolegau newydd yn gallu cyrraedd pob rhan o’n cymdeithas, gan dod â gwell iechyd, swyddi gwell a mwy o ffyniant i fusnesau, i brifysgolion, ac i gymunedau lleol.


Wrth i raglenni presennol yr UE ddirwyn i ben eleni ac a oherwydd nad oes unrhyw sicrwydd y byddwn yn cael cymryd rhan ym mentrau gwyddonol yr UE yn y dyfodol, mae natur y dirwedd ymchwil, datblygu ac arloesi yn newid yng Nghymru.


Mae'r strategaeth yn gwneud ymrwymiad cadarn y bydd Gweinidogion Cymru yn ceisio sbarduno buddsoddiad oddi wrth Lywodraeth y DU a thu hwnt ym meysydd ymchwil, datblygu ac arloesi yng Nghymru. Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag asiantaethau arloesi'r DU pan fydd gennym nodau cyffredin, ar ôl iddynt ddatgan eu bwriad i gynyddu buddsoddiad ym meysydd ymchwil, datblygu ac arloesi yn sylweddol y tu allan i Lundain a de\-ddwyrain Lloegr.


Hefyd, mae'r Gweinidog yn cadarnhau heddiw nad dim ond i fusnesau a sefydliadau ymchwil yn unig y bydd cymorth Arloesi Hyblyg SMART ar gael oddi wrth Lywodraeth Cymru o hyn ymlaen. Bydd ar gael i unrhyw sefydliad a fydd am weithio ym meysydd ymchwil, datblygu ac arloesi, gan gynnwys y trydydd sector, yr awdurdodau lleol, a’r byrddau iechyd. 


Mae datblygu Strategaeth Arloesi yn rhan o’r Rhaglen Lywodraethu a'r Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru.


Wrth lansio'r Strategaeth Arloesi yn Renishaw plc ym Meisgyn, dywedodd Gweinidog yr Economi, Vaughan Gething:



> "Mae'r Strategaeth Arloesi hon yn cael ei lansio ar adeg dyngedfennol i'n gwlad. Wrth i’r rhaglenni sy'n cael eu hariannu gan yr UE ddirwyn i ben eleni, ac oherwydd nad oes unrhyw sicrwydd y byddwn ni’n cael cymryd rhan ym mentrau gwyddonol yr UE yn y dyfodol, bydd y dirwedd ymchwil, datblygu, ac arloesi yn newid yng Nghymru.
> 
> 
> "Mae’r ffaith bod y DU wedi gadael yr UE yn golygu bod Cymru yn colli arian a rheolaeth, a bod ganddi lai o lais dros lai o arian. Felly, nod y strategaeth hon yw’n harwain at ffordd wahanol o arloesi. Allwn ni ddim cystadlu ym mhob maes, ond gallwn ni ddewis cenadaethau sy'n manteisio i'r eithaf ar ein cryfderau ac sy’n creu cyfleoedd newydd er budd y cyhoedd.
> 
> 
> "Mae'n cenadaethau’n rhychwantu sawl sector ac yn mynd i’r afael â nifer o’r heriau sy'n ein hwynebu. Mae arloesi yn rhywbeth i bawb: dylai pawb yng Nghymru gael cyfle i fod yn rhan o’r arloesi hwnnw, ac i elwa arno.
> 
> 
> "Mae Llywodraeth Cymru yn ddiwyro yn hyn o beth ac yn benderfynol o helpu pob rhanddeiliad i arloesi. Mae’n benderfynol hefyd o fod yn “Bair Dadeni”, ac i ddefnyddio’r grym sydd ganddi i ddod â busnesau a sefydliadau at ei gilydd i gydweithio yn y ffordd sydd ei hangen er mwyn inni fedru mynd â’r maen i’r wal."


Bydd Llywodraeth Cymru yn mynd ati cyn hir i gyhoeddi Cynllun Gweithredu atodol a fydd yn cynnwys nodau penodol a mesuradwy, er mwyn symud pob un o'r cenadaethau yn eu blaen.







Translation:


 
* New innovation strategy sets out aspiration for Wales to be a leading, innovation\-based nation.
* Strategy focuses on ensuring innovative new technologies are developed to help solve the biggest challenges facing communities, ensuring those solutions reach every part of society.
* Through collaboration, the aim is to bring about better healthcare, tackling the climate and nature emergencies and creating better jobs and prosperity for businesses, universities, and local communities.


Working together for better jobs, improved health and care services, a greener environment and a more prosperous economy are the missions at the heart of a new innovation strategy for Wales being launched today by the Welsh Government.


The new cross\-government vision of innovation for a stronger, fairer, greener Wales points the way to a different approach to innovation in the future; one which adopts a “mission\-based” attitude and collaboration into the following four missions:


* Education: this mission helps ensure Wales has an education system that supports the development of innovation skills and knowledge throughout people’s lives in Wales, ensuring the talent, enthusiasm and incredible potential of our young people who, in the future, will not only benefit the Welsh economy but can make a real impact on people’s lives.
* Economy: this mission involves driving Wales forward to be a leading, innovation\-based nation. This will see a Welsh economy that innovates for growth, collaborates across sectors for solutions to society’s challenges, adopts new technologies for efficiency and productivity, uses resources proportionately, and allows citizens to share wealth through fair work.
* Health and wellbeing: Wales’ health and care system are facing unprecedented levels of demand. This mission will see the health and social care sector collaborate with industry, academia and the third sector to deliver new ways of working that deliver greater value and impact for citizens. This will involve them working together to use innovation to transform areas such as delayed transfers of care, community\-based care provision, cancer and mental health services.
* Climate and nature: this mission will see involve optimising our natural resources for the protection and strengthening of climate and nature resilience. We will focus the innovation efforts of the ecosystem on tackling the climate and nature crises simultaneously, ensuring a just transition to a wellbeing economy.


This strategy sets the foundation for a dynamic future for Wales. The aim is that through working together, entrepreneurship, innovation and new technologies can reach every part of society. Bringing better health, better jobs and greater prosperity for businesses, for universities, and for local communities.


With the winding up of the existing EU programmes this year and uncertainty over Wales’ engagement with future EU scientific initiatives, the nature of the research, development and innovation landscape in Wales is changing.


The strategy makes a firm commitment that Welsh Ministers will seek to drive up investment from the UK Government and beyond in Welsh research, development and innovation (RD\&I). The Welsh Government will work with UK innovation agencies where shared ambitions exist, aligned to their stated intention to significantly increasing RD\&I investment outside London and south\-east England.


In addition, the Minister is today confirming the Welsh Government’s SMART flexible innovation support will no longer be restricted to businesses and research organisations. It will be open to any organisation wishing to engage in RD\&I, including third sector, local authorities, and health boards. 


The development of an innovation strategy is included in both the Programme for Government and the cooperation agreement between the Welsh Government and Plaid Cymru.


Launching the Innovation Strategy at Renishaw plc in Miskin, Economy Minister Vaughan Gething said:



> “This Innovation Strategy is being launched at a crucial time for our country. As existing EU\-funded programmes end this year and uncertainty over our participation in future EU scientific initiatives still in doubt, the research, development, and innovation landscape of Wales will change.
> 
> 
> “The UK’s departure from the EU means Wales is losing money and control, and now has less say over less money. So, this strategy aims to guide us to a different approach to innovation. We cannot compete on all areas, but we can choose missions that maximise our strengths and create new opportunities for public good.
> 
> 
> “Our missions span many sectors and the challenges we face. Innovation is for all of us, everyone in Wales should have the opportunity to participate in innovation, and to benefit from it.
> 
> 
> “The Welsh Government is determined and resolute in supporting all stakeholders to deliver genuine innovation and act as a crucible, using its convening power to bring about the collaboration within the ecosystem that’s necessary to help us achieve our ambitions.”


The Welsh Government will shortly publish a supplementary action plan which will include specific and measurable goals, to take forward each of the missions.