Translate the text from Welsh to English.



 
    Cyhoeddais mewn Datganiad Ysgrifenedig ar 25 Medi 2014 fod System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion yn cael ei chyflwyno ar gyfer ysgolion cynradd ac uwchradd. Cyhoeddais hefyd yr ystod o fesurau a fydd yn cael eu defnyddio i asesu ysgolion cynradd ac addewais roi diweddariad pellach maes o law ar y mesurau ar gyfer ysgolion uwchradd.

Bydd y system newydd yn asesu ysgolion ar sail model tri cham:

* Cam Un: dyfarniad ynghylch perfformiad ysgol, a'r safonau yn yr ysgol, gan ddefnyddio ystod o fesurau perfformiad a ddarperir gan Lywodraeth Cymru;
* Cam Dau: dyfarniad ynghylch gallu ysgol i wella ei hunan, yn seiliedig ar hunanwerthuso cadarn mewn perthynas â'r arweinyddiaeth, y dysgu a'r addysgu;
* Cam Tri: cyfuniad o'r ddau ddyfarniad yn arwain at ddosbarthu ysgol i gategori lliw, wedi'i gadarnhau gan Gynghorwyr Herio o’r consortia addysg ac fel a gytunwyd gan yr awdurdod lleol.

Bydd y penderfyniad hwn hefyd yn cael ei gymedroli gan grŵp sicrhau ansawdd a safoni i sicrhau cysondeb mewn consortiwm unigol ac ar draws yr holl gonsortia.

Rhoddwyd eglurhad manwl yn y Datganiad Ysgrifenedig a ryddhawyd ar 25 Medi 2014 o'r ffordd y bydd y system tri cham ar gyfer Categoreiddio Ysgolion yn gweithio.

Rydym wedi gwrando ar adborth gan randdeiliaid ac wedi gweithio’n agos â’r awdurdodau lleol a'r consortia wrth inni adolygu'r mesurau a ddefnyddiwyd ar gyfer Bandio ysgolion uwchradd. Fel y soniais yn y Datganiad Ysgrifenedig a gyhoeddais cyn hyn ar y System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion, mae'r system yn adeiladu ar lwyddiant Bandio ond, erbyn hyn, mae wedi datblygu'n ddull mwy holistaidd o fynd ati i wella ysgolion. Fel yn achos ysgolion cynradd, bydd hwn yn fodel absoliwt. Bydd hyn yn golygu y gall ysgolion sy'n gallu dangos gwelliant yn erbyn eu llinellau sylfaen eu hunain symud i fyny yn y system heb i ysgol arall orfod symud i lawr yn y system.

Mae 14 o fesurau perfformiad ar gyfer ysgolion uwchradd:

Trothwy Lefel 2 yn cynnwys Cymraeg Iaith Gyntaf/Saesneg a mathemateg (L2 yn cynnwys C/S a M).  
a. Perfformiad cyffredinol dros y tair blynedd flaenorol  
b. Perfformiad disgyblion cymwys am brydau ysgol am ddim (eFSM) yn ystod y tair blynedd flaenorol  
c. Cynnydd cymharol (yn seiliedig ar berfformiad cyffredinol)  
d. Perfformiad yn erbyn lefel Prydau Ysgol am Ddim (FSM) yr ysgol

Sgôr Pwyntiau wedi'i Chapio yn cynnwys Cymraeg Iaith Gyntaf/Saesneg a mathemateg (mesur newydd)  
a. Perfformiad cyffredinol dros y tair blynedd flaenorol  
b. Perfformiad disgyblion eFSM yn ystod y tair blynedd flaenorol  
c. Cynnydd cymharol (yn seiliedig ar berfformiad cyffredinol)  
d. Perfformiad yn erbyn lefel FSM yr ysgol

5\+ A\*\-A neu gyfwerth (mesur newydd)   
a. Perfformiad cyffredinol dros y tair blynedd flaenorol  
b. Perfformiad disgyblion eFSM yn ystod y tair blynedd flaenorol  
c. Cynnydd cymharol (yn seiliedig ar berfformiad cyffredinol)  
d. Perfformiad yn erbyn lefel FSM yr ysgol

Presenoldeb   
a. Perfformiad cyfredol yn erbyn lefel FSM yr ysgol  
b. Absenoldebau cyson yn erbyn lefel FSM yr ysgol

Mae'r model yn cynnwys dau fesur newydd – y Sgôr Pwyntiau wedi'i Chapio yn cynnwys Cymraeg Iaith Gyntaf/Saesneg a mathemateg a chyflawni 5A\*\-A neu gyfwerth. Ceir disgrifiad fanylach o'r dangosyddion hyn isod:

Sgôr Pwyntiau wedi'i Chapio yn cynnwys Cymraeg/Saesneg a mathemateg

Caiff hwn ei gyfrifo mewn ffordd debyg iawn i'r Sgôr Pwyntiau wedi'i Chapio a gyfrifir eisoes, heblaw bod canlyniad gorau disgybl mewn mathemateg, a'i ganlyniad gorau mewn Cymraeg  Iaith/Llenyddiaeth neu Saesneg Iaith/Llenyddiaeth, yn cael eu cynnwys yn awtomatig, yn ogystal â'r chwe chymhwyster gorau arall. Gall y chwe chymhwyster gorau sy'n weddill gynnwys unrhyw un o'r cymwysterau mathemateg neu Cymraeg/Saesneg nad ydynt wedi'u cyfrif fel cymwysterau gorau y disgybl yn y pynciau hynny. Os nad oes gan ddisgybl gymhwyster mewn mathemateg neu mewn Cymraeg/Saesneg, yna bydd ei sgôr yn sero ar gyfer y cymhwyster hwnnw wrth gyfrifo'r sgôr pwyntiau.

Mae'r mesur newydd hwn yn gyson â'r cyfeiriad rydym yn symud iddo ar gyfer mesur perfformiad ysgolion ar ddiwedd Cyfnod Allweddol 4\. Cyhoeddais eisoes fy mod yn bwriadu gosod mwy o bwyslais yn y dyfodol ar Sgôr Pwyntiau wedi'i Chapio ar ei newydd wedd a fydd yn galw am gyrhaeddiad mewn TGAU Cymraeg Iaith neu Saesneg Iaith, TGAU Mathemateg\-Rhifedd a TGAU Mathemateg yn ogystal â dau gymhwyster gwyddoniaeth gorau'r disgybl.

5\+ A\*\-A neu gyfwerth   
Mae hwn yn debyg i fesur trothwy Lefel 2, ond rhaid i ddisgybl gyflawni o leiaf 5 TGAU gradd A\* neu A neu gyfwerth cyn cyflawni'r dangosydd hwn. Ar gyfer cymwysterau nad ydynt yn TGAU, rydym yn cyfrifo mesur cyfwerth yn seiliedig ar werth gradd A mewn TGAU.

Mae'r mesurau perfformiad newydd ar gyfer ysgolion uwchradd yn rhoi ffocws diwyro ar fy nhair blaenoriaeth ar gyfer gwella llythrennedd, gwella rhifedd a lleihau'r cysylltiad rhwng tlodi a chyrhaeddiad addysgol.  Rydym ni wedi codi'r bar, a hynny'n fwriadol.  

Mae mwy o ffocws ar berfformiad disgyblion sy’n gymwys am brydau ysgol am ddim (eFSM) yn y System Gategoreiddio. Yn ogystal ag edrych ar berfformiad pob disgybl yng nghyd\-destun lefelau FSM yr ysgol, rydym hefyd yn edrych ar berfformiad disgyblion eFSM yn benodol ym mhob grŵp data. Pan fo llai na 25\.8 y cant (cyfartaledd cenedlaethol 2013, a fydd yn cael ei adolygu a'i ddiweddaru'n flynyddol) o ddisgyblion eFSM yn cyflawni Lefel 2 yn cynnwys C/S a M, bydd yr ysgol yn cael ei gosod yn y categorïau isaf. Fodd bynnag, lle bo carfannau yn fach iawn neu lle ceir cyfran uchel o ddisgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol neu anghenion addysgol arbennig, caiff hyn ei drafod a'i ystyried gyda'r ysgol ar lefel leol cyn dod i ddyfarniad proffesiynol.

Rwy'n ymwybodol, fodd bynnag, fod cyd\-destun yr ysgol yn chwarae rhan fawr yn neilliannau disgyblion, er nad yw'n esgusodi perfformiad gwael ychwaith. Yn ystod Cam Dau y System Genedlaethol ar gyfer Categoreiddio Ysgolion, bydd y consortia yn dod i ddyfarniad yn seiliedig ar gyd\-destun ysgol a'r gwerth ychwanegol y mae'r ysgol yn ei gynnig i gyfleoedd bywyd disgyblion.

Ar ôl dilysu'r data, bydd categorïau pob ysgol yn cael eu cyhoeddi ar wefan Fy Ysgol Leol, ym mis Ionawr bob blwyddyn. Bydd canllawiau llawn ar gyfer ysgolion, awdurdodau lleol a'r consortia, yn ogystal â chanllaw i rieni, ar gael cyn hir ar wefan Llywodraeth Cymru.







Translation:


 
I announced in a Written Statement on 25 September 2014 the introduction of a new National School Categorisation System for both primary and secondary schools.  I also announced the range of measures to be used to assess primary schools and promised to provide a further update in relation to secondary school measures.


The new system will assess schools on the following as part of a three\-step model:


 


* Step One: a judgement in relation to performance and standards in the school, using a range of performance measures provided by Welsh Government;
* Step Two: a judgement in relation to the school’s ability to self\-improve, based on robust self\-evaluation in relation to leadership, learning and teaching; and
* Step Three: combination of the two judgements leading to a colour Categorisation, corroborated by education consortia Challenge Advisers and agreed by the local authority.


 


This decision will then be moderated by a quality assurance and standardisation group to ensure consistency within and across consortia.


The detailed explanation of how the process of the three step system for Categorisation will work was provided in the Written Statement of 25 September 2014\.


In reviewing the secondary school measures that were used in Banding, we have listened to feedback from stakeholders and have worked closely with local authorities and consortia. As I mentioned in my previous Written Statement the National School Categorisation System builds on the success of Banding though has now developed into a more holistic approach to school improvement. As with primary schools, this will be an absolute model. This will mean that schools that can demonstrate improvement against their own baseline can move up in the system and will not mean that another school will have to move down in the system.


There are 14 performance measures in total for secondary schools:


Level 2 threshold including English/Welsh first language and mathematics (L2 incl. E/W \& M)  

a. Overall performance during the previous three years  

b. Performance of pupils eligible for Free School Meals (eFSM) during the previous three years  

c. Relative progress (based on overall performance)  

d. Performance set against Free School Meal (FSM) level of the school


Capped Points Score including English/Welsh first language and mathematics (new measure)   

a. Overall performance during the previous three years  

b. eFSM pupils’ performance during the previous three years  

c. Relative progress (based on overall performance)  

d. Performance set against FSM level of the school


5\+ A\*\-A or equivalent (new measure)   

a. Overall performance during the previous three years  

b. eFSM pupils’ performance during the previous three years  

c. Relative progress (based on overall performance)  

d. Performance set against FSM level of the school


Attendance   

a. Current performance set against FSM level of the school  

b. Persistent absentees set against FSM level of the school


  

The model contains two new measures – the Capped Points Score including English/Welsh and mathematics and achievement of 5A\*\-A or equivalent. These indicators are described in more detail below:


**Capped Points Score including English/Welsh and mathematics**


This is calculated in a similar way to the existing Capped Points Score, except that a pupil’s best result in mathematics, and their best result in English language/literature or Welsh first language/literature, are automatically included, plus the remaining best six qualifications. The remaining best six can include any of the mathematics or English/Welsh qualifications that have not been counted as the pupil’s best in those subjects. If a pupil does not have a qualification in either mathematics or English/Welsh then they will score zero points for that qualification within the calculation of the points score.


This new measure is consistent with our direction of travel for measuring school performance at the end of Key Stage 4\. I have already announced that in future I will place more emphasis on a revised Capped Points Score that requires attainment of GCSE English Language or Welsh Language, GCSE Mathematics\-Numeracy and GCSE Mathematics, as well as a learner’s two best science qualifications.


**5\+ A\*\-A or equivalent**  

This is similar to the Level 2 threshold measure, but to achieve this indicator a pupil must achieve at least 5 GCSE grades A\* or A or equivalent. For non\-GCSE qualifications, we calculate an equivalence based on the value of an A grade at GCSE.


These new performance measures for secondary schools provide a relentless focus on my three priorities of improving literacy, improving numeracy and reducing the link between poverty and educational attainment.  We have deliberately raised the bar.  


There is an increased focus on the performance of eFSM pupils in the Categorisation System. In addition to looking at the performance of all pupils in the context of FSM levels at the school, we are also looking at the performance of eFSM pupils specifically within each data group. Where fewer than 25\.8 per cent (the national average for 2013, which will be revised and updated annually) of eFSM pupils achieve the L2 incl. E/W \& M, the school will be placed in the lower Categories. However, where cohorts are very small or where there is a high proportion of pupils with additional learning needs or special education needs, this will be discussed and considered with the school at a local level when making a professional judgement.


However I am aware that the context of a school is a major contributor to pupil outcomes though not an excuse for poor performance.  As part of Step Two of the National School Categorisation System, consortia will make a judgement on a school’s context and the added value the school makes to a pupil’s life chances.


Following the verification of data, the Categorisation of all schools will be published in January of each year on the My Local School website. Full guidance for schools, local authorities and consortia, as well as a guide for parents, will also be made available shortly on the Welsh Government website.