Translate the text from Welsh to English.



 
Ar hyn o bryd, mae menywod yn cael eu sgrinio am arwyddion cynnar posib a allai arwain at ganser ceg y groth drwy broses a elwir yn sytoleg \- edrych ar gelloedd dan ficrosgop er mwyn gweld unrhyw annormaleddau. Cyhoeddodd y Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol,  Rebecca Evans y bydd menywod yn y dyfodol yn cael eu sgrinio am brif achos canser ceg y groth yn lle hynny \- sef y feirws papiloma dynol risg uchel (HR\-HPV).   
Dan y trefniadau newydd, bydd menywod yn parhau i gael prawf ceg y groth, ond yna bydd y sampl yn cael ei brofi am HR\-HPV.   
  
HR\-HPV sy'n achosi bron i 100% o ganser ceg y groth, felly bydd profi am HR\-HPV yn achub mwy o fywydau drwy weld y perygl i'r fenyw yn gynharach. Os nad oes gan y fenyw HR\-HPV, mae ei siawns o ddatblygu canser ceg y groth o fewn pum mlynedd yn fach iawn, ac yn is na chanlyniad negyddol wrth edrych am annormaleddau mewn celloedd.   
  
Bydd rhaglen beilot a fydd yn cynnwys tua 20% o fenywod Cymru yn cael ei chyflwyno o fis Ebrill 2017, ac mae disgwyl dechrau'r rhaglen yn llawn yn 2018/19\.  
  
Dywedodd y Gweinidog bod gwell prawf sgrinio ar gyfer canser y coluddyn hefyd ar fin cael ei gyflwyno. Mae'r prawf presennol – sy'n profi am waed cudd yn yr ysgarthion (gFOBt) – weithiai’n cael ei weld fel un anodd ac amhleserus. Y rheswm am hynny yw bod angen casglu dau sampl o ysgarthion ar dri diwrnod gwahanol.  
  
Yn y dyfodol, bydd profion imiwnogemegol ysgarthol sylfaenol (FIT) yn cael eu defnyddio yng Nghymru yn lle hynny. Mae FIT yn brawf mwy cywir a fydd yn golygu bod mwy o ganserau yn cael eu canfod. Mae’r prawf newydd yn llawer haws ei gynnal yn y cartref gan mai un sampl yn unig sydd ei angen, felly mae mwy o bobl yn debyg o'i gymryd.  
  
Disgwylir dechrau cyflwyno FIT o fewn y rhaglen ar gyfer sgrinio’r coluddyn yn ystod 2018/19\.   
  
Dywedodd y Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol, Rebecca Evans: 


> “Mae sgrinio poblogaeth yn helpu i ganfod a oes risg uwch fod cyflwr penodol gan unigolyn sy'n iach yn ôl pob golwg. Mae'n achub bywydau ac yn gwella ansawdd bywyd pobl drwy adnabod risgiau'n gynnar. 
> 
> "Er mwyn i’r rhaglenni sgrinio hyn gyrraedd eu potensial llawn, rhaid i nifer y bobl sy’n cael eu sgrinio gynyddu, a rhaid inni hefyd barhau i fuddsoddi yn y profion mwyaf dibynadwy a chywir. Felly rwy’n falch o gadarnhau y byddwn yn cyflwyno prawf symlach a gwell ar gyfer sgrinio am ganser ceg y groth ac am ganser y coluddyn. 
> 
> "Mae'r prawf HPV yn un mwy sensitif a fydd yn caniatáu i'r GIG adnabod y rhai sydd angen triniaeth yn fwy effeithiol nag y gall ar hyn o bryd. Bydd atgyfeiriadau mwy priodol i wasanaethau gofal iechyd, gan arwain at driniaeth gyflymach; a chaiff menywod eu trosglwyddo yn ôl i’r rhaglen sgrinio arferol yn gyflymach, gan osgoi cyfnodau hir o fonitro blynyddol. 
> 
> “Mae’r prawf newydd i sgrinio ar gyfer canser y coluddyn yn llawer haws ei gynnal yn y cartref, ac mae cynlluniau peilot yn dangos cynnydd sylweddol yn nifer y defnyddwyr, gan gynnwys grwpiau anodd eu cyrraedd.”







Translation:


 
Currently women are screened for the potential early signs that could lead to cervical cancer through a process known as cytology – the viewing of cells through a microscope in order to identify abnormalities. Minister for Social Services and Public Health, Rebecca Evans, has announced that in future, women will be screened for the main cause of cervical cancer instead – high risk human papillomavirus (HR\-HPV)

Under the new arrangements, women will continue to receive what is commonly known as a smear test but the sample will then be tested for HR\-HPV.   
  
HR\-HPV causes almost 100% of cervical cancers and so testing for HR\-HPV will save more lives by determining a woman’s risk earlier. If a woman who is tested does not have HR\-HPV, her chances of developing cervical cancer within five years are very small and are lower than a negative result from looking for cell abnormalities.   
  
A pilot programme reaching around 20% of women will roll out across Wales from April 2017, with full roll\-out expected to start in 2018/19\.  
  
The Minister said an improved test for bowel cancer screening is also set to be introduced. People can sometimes find the current test – known as guiac faecal occult blood test (gFOBt) – difficult and off\-putting. This is because it involves collecting two stool samples on three separate days.  
  
In future, faecal Immunochemical testing (FIT) will be used in Wales instead. FIT is a more accurate test which will mean more cancers are detected. The new test is far easier to carry out at home because only a single stool sample is required, which is likely to increase uptake.  
  
The introduction of FIT within the bowel screening programme is expected to start during 2018/19\.  
  
Minister for Social Services and Public Health, Rebecca Evans, said: 


> “Population screening helps identify whether apparently healthy people are at higher risk of having a particular condition. It saves lives and improves people’s quality of life through early risk identification. 
> 
> “For our screening programmes to reach their full potential, uptake needs to increase and we must continue to invest in more accurate and accessible tests. This is why I am pleased to confirm that we will be implementing better and more user\-friendly testing for both cervical cancer screening and bowel cancer screening. 
> 
> “The test for HPV is more sensitive and will allow our NHS to identify those requiring treatment more effectively. There will be more appropriate referrals to healthcare services, resulting in quicker treatment, and women will be discharged back to routine screening more quickly, avoiding lengthy periods of annual surveillance.
> 
> “The new test for bowel cancer screening is far easier to carry out at home, with pilots showing significant increases in uptake, including among hard\-to\-reach groups.”