Translate the text from Welsh to English.



 
O fewn y 15 mlynedd nesaf, bydd bron i 20% o'r boblogaeth yn 70 oed neu'n hŷn, disgwylir i 22% yn fwy o bobl gael diabetes a gallai nifer y bobl â phedwar neu fwy o gyflyrau hirdymor ddyblu.


Yn y Senedd heddiw (10 Hydref), bydd y Gweinidog Iechyd yn ymateb i adroddiad y Prif Gynghorydd Gwyddonol dros Iechyd, gan roi sylw i'r pwysau tebygol ar y GIG dros y 10 i 25 mlynedd nesaf.



> Mae poblogaeth sy'n tyfu ac yn heneiddio, law yn llaw â nifer cynyddol o bobl â mwy nag un cyflwr iechyd hirdymor, yn golygu y bydd y pwysau sydd ar y GIG yng Nghymru a'n system gofal cymdeithasol yn parhau i gynyddu, meddai.
> 
> 
> Wrth inni edrych tua'r dyfodol, mae'n rhaid inni ddiogelu'r egwyddorion sylfaenol y crëwyd ein GIG arnynt, gan ddeall y bydd angen i bob un ohonom ymateb i'r heriau sydd o'n blaenau.
> 
> 
> Rhaid inni barhau i ailgydbwyso'r system tuag at atal a darparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn y gymuned, yn ogystal â sicrhau bod ein gwasanaethau'n cael eu defnyddio'n ddoeth, gan gydnabod, bob tro y byddwn yn defnyddio'r system, fod cost i hynny.
> 
> 
> Ond nid yw hyn yn ymwneud yn unig â sut mae'r GIG yn addasu: mae ffordd o fyw ac anghydraddoldebau economaidd yn rhai o'r prif ffactorau sy'n penderfynu iechyd rhywun. Gellir atal llawer o gyflyrau difrifol, gan gynnwys rhai mathau o ganser a diabetes math 2, felly gallwn ni i gyd chwarae ein rhan drwy wneud dewisiadau iachach. Tra gall pob rhan o'r llywodraeth a'r gymdeithas gyfrannu at fynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd.


Ychwanegodd y Gweinidog, er bod yr adroddiad yn dangos bod y weledigaeth yn strategaeth 10 mlynedd Llywodraeth Cymru i wella iechyd yn parhau'n gywir, bydd yn gofyn am adolygiad o'r camau gweithredu yn Cymru Iachach.


Dywedodd:



> Mae'r adroddiad hwn yn dangos bod ein ffocws ar atal, mynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd a darparu mwy o ofal yn y gymuned yn iawn, ond yng ngoleuni'r dystiolaeth newydd hon dyma'r amser i sicrhau bod y camau gweithredu yn ein cynllun ar y trywydd iawn.


Anogodd y Gweinidog hefyd bobl i gael llais yn nyfodol gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru drwy gymryd rhan yn y sgwrs gyhoeddus a lansiwyd gan Gomisiwn Bevan.







Translation:


 
Within the next 15 years almost 20% of the population will be 70 and over, 22% more people are expected to have diabetes and the number of people with four or more long\-term conditions could double.


In the Senedd today (10 October) the Health Minister will respond to the Chief Scientific Adviser for Health’s report looking at the likely pressures on the NHS over the next 10 to 25 years.



> A growing and ageing population along with increasing numbers of people with multiple long term health conditions mean that pressures on the Welsh NHS and our social care system will keep rising, she said.
> 
> 
> As we look towards the future, we must protect the fundamental principles upon which our NHS was created whilst understanding that we will all need to rise to the challenges that lie ahead.
> 
> 
> We must continue to rebalance the system towards prevention and community\-based health and social care, as well as making sure our services are used wisely, recognising that, every time we use the system, there is a cost.
> 
> 
> But this isn’t just about how the NHS adapts, lifestyle and economic inequalities are major determinants for health. Many serious conditions, including some cancers and Type 2 diabetes, are preventable so we can all play our part by making healthier choices. While all parts of government and society can contribute to tackling health inequalities.


The Minister added that while the report demonstrates the vision in the Welsh Government’s 10\-year health strategy remains correct, she will be asking for a review of the actions in A Healthier Wales.


She said:



> This report shows our focus on prevention, addressing health inequalities and more care in the community is right, but in light of this new evidence now is the time to make sure the actions in our plan are on the right track.


The Minister also urged people to have their say in the future of health and social care services in Wales by taking part in the public conversation launched by the Bevan Commission.