Translate the text from Welsh to English.



 
Dywedodd y Gweinidog fod unigrwydd ac arwahanrwydd cymdeithasol yn un o'r materion pwysicaf sy'n wynebu pobl Cymru, yn enwedig y rheini dros 80 oed, ac felly mae mynd i'r afael â hyn yn un o'i brif flaenoriaethau. 

Mae Cymru eisoes ar flaen y gad wrth ystyried gwella llesiant pobl. Mae dwy gyfraith allweddol wedi'u pasio yn y blynyddoedd diwethaf – Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 a Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015\. Mae’r deddfau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff cyhoeddus ystyried llesiant ehangach pobl wrth ddarparu gwasanaethau, i feddwl yn fwy hirdymor, i weithio'n well gyda'i gilydd a chymunedau, i fynd ati i atal problemau rhag codi, neu i arbed sefyllfaoedd rhag gwaethygu gan weithio mewn ffordd fwy cydgysylltiedig.

Bydd strategaeth genedlaethol Llywodraeth Cymru, Ffyniant i Bawb yn helpu i sicrhau bod egni ac adnoddau'r holl wasanaethau cyhoeddus yn cael eu defnyddio er mwyn ymateb yn ystyrlon ac yn gyfannol dros y tymor hir i unigrwydd ac arwahanrwydd yng Nghymru.

Mae nifer o fentrau eisoes ar waith i helpu i leihau unigrwydd, gan gynnwys cymorth iechyd meddwl gwell, teithio ar fysiau am ddim, nofio am ddim i bobl hŷn a chymorth sy'n pontio'r cenedlaethau i helpu pobl hŷn ddod ar\-lein.

Yn ogystal â hyn, bydd Llywodraeth Cymru yn:

* Nodi meysydd gwaith ar draws y Llywodraeth y byddai modd eu hybu i fynd i'r afael â'r mater
* Yn ystod 2018, cyhoeddi strategaeth traws\-lywodraethol ar unigrwydd ac arwahanrwydd i'w hymgynghori arni, a chyhoeddi strategaeth derfynol erbyn mis Mawrth 2019
* Comisiynu gwaith i asesu effaith unigrwydd ac arwahanrwydd ar iechyd a llesiant ac i weld a yw'r bobl sy'n eu profi yn gwneud mwy o ddefnydd o wasanaethau cyhoeddus.

Dywedodd Huw Irranca\-Davies:
> "Mae unigrwydd ac arwahanrwydd yn fater iechyd y cyhoedd sy'n gallu effeithio ar lawer o grwpiau gwahanol o bobl yn ystod camau amrywiol o'u bywydau. Ond yn benodol, mae'n broblem fawr i lawer o bobl hŷn yng Nghymru.
> 
> "Mae'n gallu, ac mae yn cael effaith sylweddol ar iechyd corfforol a meddyliol pobl. Fel Llywodraeth, rydyn ni wedi ymrwymo i sicrhau'r iechyd, llesiant ac ansawdd bywyd gorau posibl i bobl Cymru. Felly mae'n rhaid i’r gwaith o atal pobl rhag teimlo unigrwydd ac arwahanrwydd fod yn flaenoriaeth genedlaethol i ni, gan y bydd yn gwella bywydau pobl ac yn helpu i leihau'r galw am wasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.
> 
> "Rwy'n benderfynol o ddefnyddio egni ac adnoddau'r holl wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru i ymateb yn ystyrlon ac yn gyfannol dros y tymor hir i unigrwydd ac arwahanrwydd.”







Translation:


 
The Minister said loneliness and social isolation is one of the most significant issues facing people in Wales, especially people aged over 80; as a result, tackling it is one of his top priorities. 

Wales is already leading the way when it comes to improving people’s well\-being. Two key laws have been passed in recent years \- the Social Services and Well\-being (Wales) Act 2014 and the Well\-being of Future Generations (Wales) Act 2015 – which require public bodies to consider people’s wider well\-being when providing services, to think more about the long\-term, to work better with each other and with communities, to look to prevent problems arising or situations worsening and to take a more joined\-up approach. 

The Welsh Government’s national strategy, Prosperity for All will help direct the energy and resources of the whole public service to develop a coherent, holistic and long\-term response to loneliness and isolation in Wales.

A number of initiatives are already in place to help reduce loneliness, including improved mental health support, free bus travel, free swimming for older people and inter\-generational support to help older people get online.

In addition, the Welsh Government will:

* Identify areas of work across the government that could be accelerated to tackle the issue
* During 2018, publish for consultation a cross\-government strategy on loneliness and isolation with a final strategy published by March 2019
* Commission work to assess the impact of loneliness and isolation on health and well\-being and whether people experiencing these issues make increased use of public services.

Huw Irranca\-Davies said:
> “Loneliness and isolation is a public health issue which can affect many different groups of people at a variety of stages of life – but in particular, it’s a major issue for many older people in Wales.
> 
> “It can have and does have a significant impact on people’s physical and mental health. As a government, we are committed to securing the best possible health, well\-being and quality of life for people in Wales. So preventing people from becoming lonely and isolated must be a national priority for us, because it will not only improve people’s lives, but it will also help reduce demand for health and social services.
> 
> “I’m determined to use the energy and resources of the whole public service in Wales to develop a coherent, holistic and long\-term response to loneliness and isolation in Wales.”