Translate the text from Welsh to English.



 
Ddoe, cyhoeddodd Llywodraeth y DU Strategaeth y DU ar gyfer Diogelu Ynni.


Cyhoeddir y strategaeth yn ystod argyfwng costau byw ac er apelio’n daer dro ar ôl tro ar Lywodraeth y DU i helpu’r rheini sydd fwyaf tebygol o ddioddef oherwydd prisiau ynni uchel, nid yw’r strategaeth yn gwneud unrhyw beth i helpu’r bobl.  Yn hytrach, mae perygl i’r strategaeth glymu’r DU i ddibynnu ar danwyddau ffosil gan roi beichiau ariannol trwm ar genedlaethau’r dyfodol er bod opsiynau rhatach ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy ar raddfa fawr.


Mae blynyddoedd o bolisi ynni disymud ar lefel y DU wedi’n gadael yn agored i hyrddiau yn y prisiau rhyngwladol.  Mae’r strategaeth ddeng mlynedd yn rhy hwyr i aelwydydd a busnesau ac nid oes ganddi’r ehangder sydd ei angen i daclo’r argyfwng costau byw na’r argyfwng hinsawdd. 


Pe bai Llywodraeth y DU wedi cymryd camau eofn i inswleiddio’n cartrefi a busnesau, cynhyrchu mwy o ynni adnewyddadwy a mwy o wahanol fathau ohono, a defnyddio technoleg glyfar, byddem ar drywydd system ynni lân a sicr.  Pan roedd angen i’r DU gynhyrchu mwy o ynni adnewyddadwy, yr hyn wnaeth y Llywodraeth Geidwadol yn Llundain oedd torri’r cymorthdaliadau fu mor effeithiol i gefnogi technolegau newydd, gosod rhwystrau i ynni gwynt ar y tir pan roedd costau ei gynhyrchu’n cwympo a pheidio â buddsoddi yn y genhedlaeth nesaf o dechnolegau a fyddai wedi sicrhau’r capasiti sylfaenol yr oedd ei angen pan fyddai cynhyrchiant ffurfiau traddodiadol o ynni adnewyddadwy’n isel.


Â’r Panel Rhynglywodraethol ar y Newid yn yr Hinsawdd (IPCC) yn cadarnhau’r wythnos hon bod angen gweithredu ar fyrder i leihau allyriannau, mae Llywodraeth y DU wedi ymrwymo i gloddio am fwy o danwyddau ffosil. Mae hynny’n amhosibl ei gyfiawnhau. Ni fyddai’r llywodraeth sy’n onest ynghylch ei hymrwymiad i sero net yn gallu ystyried opsiynau i gloddio am danwyddau ffosil newydd. Byddwn yn parhau i wrthwynebu unrhyw gynlluniau i godi tanwydd ffosil yng Nghymru, bydd ein gwrthwynebiad i ffracio yn parhau a byddwn yn cefnogi’r symudiad i roi’r gorau i ddefnyddio tanwyddau ffosil cyn gynted ag y bydd yn ymarferol gwneud hynny.


Yn hytrach na pharau i ddibynnu ar danwyddau ffosil, dylai’r strategaeth fod wedi creu’r amodau ar gyfer ehangu cynlluniau ynni adnewyddadwy a sicrhau’r hyblygrwydd sydd ei angen i gyrraedd sero net.


Mae’r strategaeth yn ddiffygiol yn hyn o beth.  Unwaith eto, nid yw Llywodraeth y DU wedi manteisio ar y cyfle i gynyddu ynni gwynt ar y tir.  Mae manteision mawr o ran costau i’r math hwn o ynni o’i gymharu â’r rhan fwyaf o ffurfiau ynni eraill. Mae Llywodraeth y DU felly wedi anwybyddu anghenion defnyddwyr trwy beidio ag ystyried un o’r ffynonellau ynni gwyrdd rhataf, gan ganolbwyntio yn lle hynny ar anghenion ASau Ceidwadol ei meinciau cefn. Yma yng Nghymru, byddwn yn parhau i helpu i fuddsoddi mewn ynni gwynt ar y tir trwy weithio gyda chymunedau i gynyddu gwerth economaidd a chymdeithasol y cynlluniau hynny, gan gynnwys defnyddio cynlluniau ynni gwynt newydd i ostwng biliau ynni domestig.


Mae’n destun siom aruthrol nad yw Llywodraeth y DU wedi cydnabod potensial adnoddau’r llanw i gynhyrchu ynni adnewyddadwy rhagweladwy.  Mae’r ddadl dros dechnoleg ynni amrediad y llanw eisoes wedi’i phrofi, yn fwyaf diweddar yn adolygiad Hendry yn 2017\.  Er hynny, nid yw Llywodraeth y DU wedi creu strategaeth glir ar gyfer cefnogi’r dechnoleg hon sydd â’r potensial i ddiwallu cyfran arwyddocaol o’n hanghenion sylfaenol pan fydd ynni gwynt a haul yn isel.


Un agwedd ar y pwnc rydym yn cytuno â Llywodraeth y DU arni yw gwynt y môr.  Mae yna botensial aruthrol o gwmpas arfordir Cymru ac rydym am weld polisi sy’n cefnogi cynhyrchiant newydd sydd hefyd yn parchu amgylchedd ein moroedd.  Mae angen i Lywodraeth y DU gydnabod ein cyfrifoldebau datganoledig trwy’r systemau trwyddedu a chydsynio amgylcheddol a gweithio gyda ni i sicrhau’n bod yn cydbwyso anghenion yr argyfwng natur a’r argyfwng hinsawdd.  Gall buddsoddi newydd ddod â manteision aruthrol i’n heconomi a’n cymunedau. Rydym am i borthladdoedd Cymru a diwydiant Cymru fod yn greiddiol i chwyldro diwydiannol newydd a sicrhau bod y buddsoddi yn ein harfordir yn esgor ar y manteision lleol mwyaf posibl.  Byddaf yn pwyso ar Lywodraeth y DU i ddatblygu strategaeth gwynt y môr i sicrhau y daw’r buddsoddi sydd ar y gweill â’r gorau posibl i’r economi ac i’n cymunedau yng Nghymru gan gynnwys y cyfleoedd i gynhyrchu hydrogen gydag ynni gwynt y môr.


Rydym hefyd am weithio’n adeiladol ar botensial economaidd ynni niwclear yng Nghymru.  Cawsom ddoe beth eglurder ynghylch cyfeiriad polisi ynni niwclear at y dyfodol, ac rydym yn croesawu’r arian newydd i helpu i sbarduno cynigion newydd. Y gobaith yw y bydd hyn yn rhoi’r ysgogiad sydd fawr ei angen ar brosiectau yn Wylfa a Thrawsfynydd. Ond ar ôl methu yn y gorffennol â denu buddsoddiad yn y Gogledd, rhaid i Lywodraeth y DU ailennyn ffydd ein cymunedau a’r diwydiant. Gwnaethon ni sefydlu partneriaeth lwyddiannus i ystyried yr achos o blaid buddsoddi o’r newydd yn Wylfa ac mae  Cwmni Egino, y cwmni datblygu a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru i ddatblygu safle Trawsfynydd, eisoes mewn sefyllfa dda i ddatblygu cynlluniau ynni niwclear bach.  Rydyn ni’n galw ar Lywodraeth y DU i weithio gyda ni i gydweithio â phartneriaid lleol ac â’r strwythurau rydym wedi’u sefydlu i fynd â’r cynigion ynni niwclear yn eu blaen yn y Gogledd.


Gwnaed y datganiad hwn yn ystod y toriad i ymateb i gyhoeddiad pwysig gan Lywodraeth y DU. Bydd Gweinidogion yn fwy na pharod i roi datganiadau pellach i’r Senedd os bydd angen.







Translation:


 
Yesterday the UK Government published the UK Energy Security Strategy.


The strategy is published during a cost of living crisis and despite repeated calls for the UK Government to take action to support those most at risk from high energy prices, the UK strategy does nothing to support citizens. Instead, the strategy sets out an approach to energy supply that risks locking the UK into continued reliance on fossil fuels and places significant financial burdens on future generations when there are cheaper alternative options for deploying large scale renewable generation.   


Years of regressive energy policy at a UK level have left us exposed to global price surges. This strategy has come ten years too late for households and businesses and lacks the breadth of action needed to tackle the cost of living crisis and climate emergency.


Had the UK Government taken bold action to insulate our homes and businesses, upscale and diversify our renewables, and deploy smart technology, we would be well on our way to a secure, clean energy system.  At a time when the UK needed to be scaling up renewable energy generation the Conservative led government in London cut subsidies that had been so effective at supporting new technologies, put in place new barriers to onshore wind at a time when the cost of generation was falling and failed to invest in new generation technologies that would have provided the baseload capacity needed when generation from traditional forms of renewables is low.


It is indefensible that in the same week that the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) reinforced the need for urgent action to reduce emission levels, the UK Government has committed to expanding the extraction of fossil fuels. No government being honest about their commitment to net zero could look at options to explore new fossil fuel extraction. We will continue to oppose the extraction of fossils fuels in Wales, we will continue to oppose fracking and we will be supporting the transition away from the use of fossil fuels as soon as is practicably possible.  


Instead of perpetuating our reliance on fossil fuels, the strategy should have been setting the conditions for the expansion of renewables and flexibility on the scale needed to meet net zero.


Here the strategy is again lacking. The UK Government has not taken the opportunity to expand onshore wind generation. With its significant cost advantage compared to most other forms of energy generation, the UK Government has ignored the needs of consumers in the exploration of one of the cheapest sources of green energy and instead focused on the needs of backbench Conservative MPs. Here in Wales we will continue to support new investment in on\-shore wind by working with communities to maximise the economic and social value of investment, including ways to use new generation to directly reduce the costs of domestic energy bills.


It is also deeply disappointing that the UK Government has failed to recognise the potential from using our tidal resources to generate predictable renewable energy. The case for the deployment of tidal range technology has already been made, most recently in the 2017 Hendry review. However, the UK Government has failed to set out a clear strategy for supporting this technology that has the potential to generate a significant proportion of our baseload needs when generation from wind and solar is low.


One area where we are in agreement with the UK Government is on offshore wind. We have enormous potential off the Welsh coast and we want to see an approach that supports new generation while also respecting our marine environment. The UK Government needs to recognise our devolved responsibilities through the environmental licensing and permitting regimes and work with us to ensure we balance the needs of both the climate and nature emergency. We also see great potential for the economy and our communities from new investment. We want ports in Wales and Welsh industry to be at the heart of a new industrial revolution and ensure we maximise the local benefit from investment off our coast. I will be pressing the UK Government to develop an offshore wind industrial strategy to maximise the potential opportunities for the economy and our communities in Wales from the investment planned including the opportunities to generate hydrogen alongside off\-shore wind.  


We also want to work constructively on the economic potential of new nuclear in Wales. Yesterday’s announcement provides some clarity on the future direction for nuclear energy policy and the new funding is welcome to help bring investment proposals forward. We hope that this will provide much needed impetus for potential projects at Wylfa and Trawsfynydd. However, after failed attempts in the past to bring investment to north Wales, the UK Government must rebuild trust with our communities and industry. We successfully established a partnership approach to consider the case for new investment at Wylfa and Cwmni Egino, the development company established by the Welsh Government to develop the Trawsfynydd site, is already well placed to progress small scale nuclear generation. We call on the UK Government to work with us in collaboration with local partners and our established structures to take forward nuclear energy proposals in North Wales.  


This statement has been made during recess to respond to a major announcement from the UK Government. Ministers will be happy to provide further statements to the Senedd if required.