Translate the text from English to Welsh.



 
Improving access to health and wellbeing services is a key priority for this Government with a commitment made in *Taking Wales Forward* to improve access to GP surgeries. Significant emphasis has been placed on this throughout the General Medical Services (GMS) contract reform programme with the new GMS Contract for 2019\-20 clearly highlighting access as a significant area. 


The National Survey results of 2018\-19 showed an increase in satisfaction with GP services but there continues to be a high proportion of people finding it difficult to make an appointment (40%) although there has been some improvement in this area when compared with 2017\-18\.  


In order to better understand the needs of the people in Wales and to understand what lies behind the statistics, I commissioned research, back in autumn 2018, to explore the perceptions and experiences of accessing services, the barriers people face when accessing care at their GP practice and to understand what “good access” would look like to the people of Wales.  


The report, published this week, clearly shows that people across the country would like to see improvements in how they access services at their GP practice and highlights the importance of driving change through our Primary Care contracts.  The full report can be found at https://gov.wales/accessing\-primary\-care\-services\-qualitative\-research.


The findings of this research have been a key consideration when developing the Access to In\-Hours GMS Services standards, I announced back in March, which are a mechanism to drive improvement and provide clarity around what is expected; for professionals and patients alike. There is a clear connection between the recommendations of the report and the improvements we seek to see through achievement of the access standards. This, coupled with significant investment of around £13 million through the new GMS Contract 2019\-20 specifically relating to access will help deliver the improvement people want to see, making it easier for people to get the care they need. 


That said, I recognise that this journey of improvement will be continuous and there are areas of the report that require further consideration including looking at the excellent examples of good practice that already exist across Wales. I will continue to work with my officials, professionals and our wider stakeholders to see the changes put in place and to think ahead to future developments that are needed to ensure the best level of service for our citizens. 


This statement is being issued during recess in order to keep Members informed.  Should Members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.







Translation:


 
Mae gwella mynediad at wasanaethau iechyd a llesiant yn un o brif flaenoriaethau'r Llywodraeth hon, fel y nodir yn yr ymrwymiad a wnaed yn *Symud Cymru Ymlaen* i wella mynediad at wasanaethau meddygon teulu. Rhoddwyd pwyslais sylweddol ar hyn drwy gydol y rhaglen i ddiwygio'r contract Gwasanaethau Meddygol Cyffredinol, ac mae'r contract newydd yn 2019\-20 yn pwysleisio pwysigrwydd mynediad at y gwasanaethau hyn.   


Mae canlyniadau'r Arolwg Cenedlaethol 2018\-19 yn dangos cynnydd yn lefel y boddhad â gwasanaethau meddygon teulu, ond mae canran uchel o bobl (40%) yn parhau i'w chael yn anodd gwneud apwyntiad, er y bu rhywfaint o wella yn y maes hwn o'i gymharu â 2017\-18\.    


Er mwyn inni wella ein dealltwriaeth o anghenion pobl Cymru a'r hyn sydd y tu ôl i'r ystadegau, yn yr hydref 2018 comisiynais ymchwil i edrych ar ganfyddiadau a phrofiadau pobl wrth iddynt ddefnyddio'r gwasanaethau; y rhwystrau y maent yn eu hwynebu wrth geisio cael mynediad at ofal ym mhractis eu meddyg teulu; a'r hyn y mae mynediad da yn ei olygu iddynt.  


Mae'r adroddiad, a gyhoeddwyd yr wythnos hon, yn dangos yn glir bod pobl ym mhob rhan o'r wlad yn awyddus i weld gwelliant yn y mynediad at wasanaethau ym mhractis eu meddyg teulu, ac mae'n pwysleisio pwysigrwydd sicrhau’r newidiadau angenrheidiol drwy ein contractau Gofal Sylfaenol. Mae'r adroddiad llawn ar gael yn https://gov.wales/accessing\-primary\-care\-services\-qualitative\-research.


 Bu casgliadau'r ymchwil hon yn ystyriaeth allweddol wrth ddatblygu'r safonau ar gyfer mynediad at wasanaethau meddygon teulu y tu mewn i oriau arferol, a gyhoeddais fis Mawrth diwethaf, ac sy'n fecanwaith ar gyfer sicrhau gwelliant a darparu eglurder ynghylch yr hyn a ddisgwylir \- i weithwyr proffesiynol a chleifion fel ei gilydd. Mae cysylltiad clir rhwng argymhellion yr adroddiad a'r gwelliannau yr ydym yn awyddus i'w gweld drwy fod y safonau mynediad yn cael eu cyflawni. Mae hyn, ochr yn ochr â'r buddsoddiad sylweddol o oddeutu £13 miliwn a wneir drwy'r Contract newydd ar gyfer Gwasanaethau Meddygol Cyffredinol yn 2019\-20, sy'n ymwneud yn benodol â mynediad, er mwyn helpu i sicrhau'r gwelliant y mae pobl am ei weld, gan ei wneud yn haws i bobl gael y gofal y mae ei angen arnynt.  


Serch hynny, rwy'n cydnabod mai taith barhaus fydd y gwaith gwella hwn, ac y bydd angen rhoi ystyriaeth bellach i rai meysydd yn yr adroddiad, gan gynnwys edrych ar yr enghreifftiau rhagorol o arferion da sydd eisoes ar waith ar draws Cymru. Byddaf yn parhau i weithio gyda'm swyddogion, gweithwyr proffesiynol, a rhanddeiliaid ehangach i weld y newidiadau'n cael eu rhoi ar waith ac i ystyried y datblygiadau y bydd eu hangen yn y dyfodol er mwyn sicrhau'r gwasanaethau gorau posibl ar gyfer ein dinasyddion. 


Caiff y datganiad hwn ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.