Translate the text from English to Welsh.



 
A consultation paper setting out a series of proposals for reforms to the electoral system in Wales is today being published. This includes who can vote; the registration of voters; the electoral process; who can stand as a candidate in an election and who can act as returning officers.


The purpose of reforming the electoral system is to make it easier for people to vote and easier for people to be entitled to vote. This means extending the franchise to 16 and 17\-year\-olds and to thousands of people in Wales who are currently denied their say at the polling booths. It also includes a number of options for local government elections, which fits with our wider reform programme for local government.


Following the consultation, I will seek to make legislative changes through a Local Government Bill. Any changes introduced through this Bill would apply to local government elections only. The National Assembly for Wales is considering reforms in respect of its own elections separately to this consultation.


The consultation proposes enabling 16 and 17\-year\-olds to register to vote in Welsh local elections. This has been the policy of the Welsh Government for a long time. We believe that if you are able to marry; to pay taxes and join the army at 16, then you should be able to vote in local elections.


The consultation also offers a range of proposals for the reform of the registration process to maximise the size of the electoral register. I want electoral registration officers to have more powers to add people to the register where they are confident they are at a stated address and are eligible to vote.


We are consulting on options to make it easier to vote. These include all\-postal voting; electronic and remote voting. There are choices about voting on more days than the traditional Thursday; voting at places other than polling stations and in mobile polling stations.


While many people enjoy the traditional trip to a polling station, marking a paper with a pencil tied on a string, we need to recognise that for many this is an outdated tradition. People who are prepared to bank, shop and access important public services online, for example, may find it difficult to understand why voting electronically is not possible.


The consultation paper proposes that individual councils are able to choose their system of election – between first\-past\-the\-post and single transferable vote. Following the publication and consultation on the Local Government White Paper, I propose that any changes to a council’s voting system should be subject to a two\-thirds majority vote of that council’s membership, bringing this into line with the threshold for such changes to the National Assembly.


The consultation also asks for people’s views about preventing Assembly Members from serving as councillors at the same time. We believe that being an Assembly Member is a full\-time job – and is remunerated as such. The National Assembly is the body which makes decisions about local government in Wales and conflicts of interest can – and do – arise when people are accountable to it and to local government at the same time.


But the consultation also asks whether the thousands of council officers and staff who are currently prevented from standing for election to their own councils should continue to be. Senior positions in councils are politically restricted posts but currently a school dinner assistant cannot be elected to represent constituents on their council but a school governor can.


Finally, the consultation tackles some of the archaic arrangements around returning officers. It considers making this a compulsory role of chief executives, allowing employing authorities to decide whether returning officers should be compensated for this duty, rather than charging a fee for conducting elections as if they were a consultant.


It is long overdue that this Assembly should have the power to decide on how Welsh elections are organised and how Welsh people get to vote.


I hope all Assembly Members will do all they can to encourage their constituents to respond to this consultation. It is designed to make our democratic processes more accessible now and for future generations. It is up to us to be bold and seize the initiative to extend the vote to Wales’ missing voters.


https://consultations.gov.wales/consultations/electoral\-reform\-local\-government\-wales







Translation:


 
Cyhoeddir heddiw papur ymgynghori sy'n cynnwys cyfres o gynigion ar gyfer diwygiadau i'r system etholiadol. Mae’n cynnwys pwy sy’n gallu pleidleisio, cofrestru pleidleiswyr, y broses etholiadol; pwy sy’n gallu sefyll fel ;ymgeisydd mewn etholiad a phwy sy’n gallu bod yn swyddogion canlyniadau.

Pwrpas diwygio’r system etholiadol yw ei wneud yn haws i bobl bleidleisio ac yn haws i bobl cael yr hawl i bleidleisio. Mae hyn yn golygu ymestyn yr etholfraint i bobl ifanc 16 ac 17 oed ac i filoedd o bobl yng Nghymru sy'n cael eu gwrthod wrth ddweud eu dweud yn y bythau pleidleisio. Mae hefyd yn cynnwys nifer o opsiynau ar gyfer etholiadau llywodraeth leol, sy'n cyd\-fynd yn dda gydag ein rhaglen ddiwygio ar gyfer llywodraeth leol yn gyffredinol.

Yn dilyn yr ymgynghoriad, byddaf yn ceisio gwneud newidiadau deddfwriaethol drwy Fil Llywodraeth Leol. Byddai unrhyw newidiadau a gyflwynwyd drwy'r Bil hwn yn berthnasol i etholiadau llywodraeth leol yn unig. Mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn ystyried diwygiadau mewn perthynas â'i etholiadau ei hun ar wahân i’r ymgynghoriad hwn.

Mae’r ymgynghoriad yn cynnig galluogi pobl ifanc 16 ac 17 oed i gofrestru i bleidleisio yn etholiadau lleol Cymru. Mae hyn wedi bod yn bolisi Llywodraeth Cymru am gyfnod hir. Rydym yn credu os ydych yn gallu priodi, talu trethi ac ymuno â'r fyddin yn 16 oed, dylech fod yn gallu pleidleisio mewn etholiadau lleol.

Mae’r ymgynghoriad hefyd yn cynnig nifer o gynigion ar gyfer diwygio’r broses gofrestru i wneud y gorau o faint y gofrestr etholiadol. Rwyf am swyddogion cofrestru etholiadol gael mwy o bwerau i ychwanegu pobl at y gofrestr lle maent yn hyderus eu bod yn byw at gyfeiriad penodol ac yn gymwys i bleidleisio.

Rydym hefyd yn ymgynghori ar opsiynau sy’n ei gwneud yn haws i bleidleisio. Mae'r rhain yn cynnwys pleidleisio drwy'r post yn unig, pleidleisio electronig a phleidleisio o bell. Mae dewisiadau ynghylch pleidleisio ar ddiwrnodau eraill yn ogystal â’r dydd Iau traddodiadol yn unig, pleidleisio mewn mannau ar wahân i orsafoedd pleidleisio a gorsafoedd pleidleisio symudol.

Er bod llawer o bobl yn mwynhau’r daith draddodiadol i'r orsaf bleidleisio, marcio papur gyda phensil wedi’u clymu ar linyn, mae angen i ni gydnabod bod i lawer mae hyn yn draddodiad hen ffasiwn. Gall pobl sy'n fodlon bancio, siopa a defnyddio gwasanaethau cyhoeddus pwysig ar\-lein ei chael yn anodd deall pam nad yw pleidleisio electronig yn bosibl.

Mae'r papur ymgynghori yn cynnig bod cynghorau unigol yn gallu cael dewis eu system etholiadol eu hunain – rhwng y system gyntaf i'r felin a’r bleidlais sengl drosglwyddadwy. Yn dilyn cyhoeddiad ac ymgynghoriad y Papur Gwyn ar Lywodraeth Leol, cynigaf y dylai unrhyw newidiadau i system pleidleisio cyngor angendwy ran o dair o aelodaeth y cyngor i bleidleisio o blaid, yn adlewyrchu’r trothwy ar gyfer newidiadau o’r un fath yn y Cynulliad Cenedlaethol.

Mae’r ymgynghoriad hefyd yn gofyn am farnau ar atal Aelodau'r Cynulliad rhag gwasanaethu fel cynghorwyr ar yr un pryd. Rydym yn credu mai swydd llawn amser yw bod yn Aelod Cynulliad, ac yn derbyn cydnabyddiaeth ariannol fel y cyfryw. Y Cynulliad Cenedlaethol yw’r corff sy'n gwneud penderfyniadau ynglŷn â llywodraeth leol yng Nghymru a gall wrthdaro buddiannau godi \- ac y maent yn codi – pan mae pobl yn atebol iddo ef ac i lywodraeth leol ar yr un pryd.

Ond, mae’r ymgynghoriad yn gofyn hefyd a ddylai atal y miloedd o swyddogion a staff cyngor rhag cael eu hethol i'w cynghorau eu hunain fel ydynt ar hyn o bryd. Mae swyddi uwch mewn cynghorau yn swyddi sydd â chyfyngiadau gwleidyddol, ond ar hyn o bryd ni all cynorthwywyr cinio ysgol gael eu hethol i gynrychioli etholwyr ar eu cyngor ond gall llywodraethwyr ysgol.

Yn olaf, mae’r ymgynghoriad yn mynd i’r afael â rhai o'r trefniadau hynafol o amgylch swyddogion canlyniadau. Mae'n ystyried gwneud hyn yn rôl orfodol i brif weithredwyr, gan adael i’r awdurdodau cyflogedig benderfynu a ddylid swyddogion canlyniadau derbyn iawndal am y ddyletswydd hon, yn hytrach na chodi ffi am gynnal etholiadau fel pe baent yn rhyw fath o ymgynghorydd.

Mae'n hen bryd y dylai'r Cynulliad hwn gael y pŵer i benderfynu ar sut mae etholiadau yng Nghymru yn cael eu trefnu a sut mae pobl Gymreig yn cael pleidleisio.

Rwy'n gobeithio y bydd holl Aelodau'r Cynulliad yn gwneud popeth o fewn eu gallu i annog eu hetholwyr i ymateb i'r ymgynghoriad hwn. Mae wedi'i gynllunio i wneud ein prosesau democrataidd yn fwy hygyrch yn awr ac i genedlaethau'r dyfodol. Mae’n lan i ni i fod yn feiddgar a manteisio ar y cyfle i ymestyn y bleidlais i bleidleiswyr coll Cymru.

https://ymgyngoriadau.llyw.cymru/ymgyngoriadau/diwygio\-etholiadol\-ym\-maes\-llywodraeth\-leol\-yng\-nghymru