Translate the text from English to Welsh.



 
On 16 October, we mark Restart a Heart Day. Save a Life Cymru and its partners will be encouraging us to learn more about life\-saving cardio\-pulmonary resuscitation (CPR), using defibrillators and knowing how to help when someone has a cardiac arrest.


I want to use this opportunity to provide Members with a further update about progress to implement the *Out of Hospital Cardiac Arrest Plan* and Save a Life Cymru’s work.


The *Out of Hospital Cardiac Arrest* *Plan* was launched in 2017 and we established the Save a Life Cymru partnership that brings together organisations across Wales to help develop the Welsh public’s CPR and defibrillation skills so people feel confident to help if they witness someone experiencing an out\-of\-hospital cardiac arrest. Last year we increased the funding for this life saving programme.


Earlier this month a new save a Life Cymru campaign was launched. ‘Help is closer than you think’ (Cofia, mae help wrth law) which focuses on increasing people’s confidence to intervene in a cardiac arrest emergency by highlighting the importance of calling 999 immediately, as well as the support provided by the call handler to do CPR and locate a registered defibrillator until an ambulance arrives. A TV, radio and social media advertisement went live from Monday 10 October.


Save a Life Cymru has recruited a clinical out\-of\-hospital cardiac arrest programme manager who is developing an all Wales CPR and defibrillator framework to help communities become rescue ready and have the right resources in the right place to help someone having a cardiac arrest. It has also recruited four Save a Life Cymru community support coordinators, one of whom is already in post, and it is hoped the remainder will be in post before the end of November. They are also currently advertising for two Save a Life Cymru community support team leader posts.


Save a Life Cymru is working with a range of organisations to support people of all ages and backgrounds to learn CPR and defibrillation skills, including:


* Continuing to develop their partnership with the Football Association of Wales to broaden the reach of teaching CPR in Wales.
* Following a successful pilot, Cardiff University has rolled out its model for all medical students who are trained in CPR to train all first year students.
* Supporting One Voice Wales, which represents community and town councils, employing a person to co\-ordinate CPR and defibrillator activity in communities across Wales, including ensuring defibrillators are registered and in good working order.
* Appointing, in conjunction with Cardiff Metropolitan University, a post\-doctoral research fellow who will develop research projects to initiate improvements in Out of Hospital Cardiac arrest outcomes in Wales
* Partnering with Ospreys Rugby medical team to help raise awareness of CPR and defibrillation among its audiences.
* Producing a bilingual educational leaflet to support community CPR
* Providing CPR training at the Welsh Government stand in some national events such as the Urdd Eisteddfod and Royal Welsh Show
* Supporting Betsi Cadwaladr University Health Board (BCUHB) to produce a bilingual Primary School resource, supported by BSL, which teaches children the sequence of CPR through song and dance.


During 2021/22 I announced a further £1m to purchase 1,000 additional defibrillators which community groups and public organisation across Wales were able to apply for.  638 groups and organisations successfully applied for a defibrillator and so far about 238 have been installed in communities across Wales. There have been some delays in groups being able to purchase and install the cabinets so defibrillators are still being distributed.


Communities and organisations which already have defibrillators are being encouraged to register them on The Circuit – more than 7164 are registered and now 72% have a guardian. We have seen a significant increase in the number registered and in the percentage with a guardian but there is still more work to be done.


Additionally, the Welsh Ambulance Service partnered with GoodSAM app to improve mobilisation of clinically trained staff and volunteers to life\-threatening emergency calls. So when an emergency call is received by the ambulance service and classified to be of a life\-threatening nature, details will automatically be sent through to the GoodSAM app to alert the nearest approved volunteer responder. They will shortly be relaunching the GoodSAM app in Wales, which was paused during the pandemic, and this will open up being a GoodSAM responder to all eligible individuals who have signed up and been approved by GoodSAM and partner organisations. This will be a huge step forward in Wales.


We have made substantial progress over the course of the last twelve months and have heard stories of the differences this work is making to people’s lives. We know that every second counts when someone goes into cardiac arrest. We can all help raise awareness of the importance of dialling 999 and giving early CPR and defibrillation.







Translation:


 
Ar 16 Hydref, rydym yn nodi Diwrnod Adfywio’r Galon. Bydd Achub Bywydau Cymru a’i bartneriaid yn ein hannog i ddysgu mwy am adfywio cardio\-pwlmonaidd (CPR), defnyddio diffibrilwyr a gwybod sut i helpu pan fydd rhywun yn cael ataliad y galon.


Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiweddaru Aelodau ar y cynnydd sy’n cael ei wneud i roi’r *Cynllun ar gyfer* *Ataliad y Galon y Tu Allan i’r Ysbyty* ar waith, a hefyd ar waith Achub Bywydau Cymru.


Cafodd y *Cynllun ar gyfer Ataliad y Galon y Tu Allan i'r Ysbyty* ei lansio yn 2017, ac rydym wedi sefydlu’r bartneriaeth Achub Bywydau Cymru sy’n dod â sefydliadau o bob cwr o Gymru ynghyd i helpu i ddatblygu sgiliau'r cyhoedd i wneud CPR a defnyddio diffibrilwyr, fel bod pobl yn teimlo’n hyderus eu bod yn gallu helpu os ydynt yn gweld rhywun yn cael ataliad ar y galon y tu allan i’r ysbyty. Y llynedd cynyddwyd y cyllid ar gyfer y rhaglen achub bywyd hon.


Yn gynharach y mis hwn lansiwyd ymgyrch Achub Bywydau Cymru newydd. Mae’r ymgyrch ‘Cofia, mae help wrth law’ (Help is closer than you think) yn canolbwyntio ar gynyddu hyder pobl i ymyrryd mewn argyfwng ataliad y galon drwy dynnu sylw at bwysigrwydd galw 999 ar unwaith, yn ogystal â’r cymorth a ddarperir gan atebwr y galwad i wneud CPR a dod o hyd i ddiffibriliwr cofrestredig hyd nes bod ambiwlans yn cyrraedd. Aeth hysbyseb teledu, radio a chyfryngau cymdeithasol yn fyw ddydd Llun 10 Hydref.


Mae Achub Bywydau Cymru wedi recriwtio rheolwr rhaglen clinigol ar gyfer ataliad y galon y tu allan i’r ysbyty sy’n datblygu fframwaith CPR a diffibrilwyr Cymru gyfan i helpu cymunedau i fod yn barod ar gyfer achub bywydau a chael yr adnoddau cywir yn y lle iawn i helpu rhywun sy’n cael ataliad y galon. Mae hefyd wedi recriwtio pedwar cydlynydd cymorth cymunedol Achub Bywydau Cymru, y mae un ohonynt eisoes yn ei swydd a’r gobaith yw y bydd y gweddill yn eu swyddi cyn diwedd mis Tachwedd. Maent hefyd wrthi’n hysbysebu ar gyfer dwy rôl arweinydd tîm cymorth cymunedol Achub Bywydau Cymru.


Mae Achub Bywydau Cymru yn gweithio gyda nifer o sefydliadau i helpu pobl o bob oed a chefndir i ddysgu sgiliau CPR a defnyddio diffibrilwyr, gan gynnwys:


* Parhau i ddatblygu eu partneriaeth â Chymdeithas Bêl\-droed Cymru i ehangu cyrhaeddiad dysgu CPR yng Nghymru.
* Yn dilyn peilot llwyddiannus, mae Prifysgol Caerdydd wedi cyflwyno ei model ar gyfer pob myfyriwr meddygol sydd wedi’i hyfforddi mewn CPR i hyfforddi pob myfyriwr blwyddyn gyntaf.
* Cefnogi Un Llais Cymru, sy’n cynrychioli cynghorau cymuned a thref, drwy gyflogi person i gydlynu gweithgarwch CPR a defnyddio diffibrilwyr mewn cymunedau ledled Cymru, gan gynnwys sicrhau bod diffibrilwyr wedi’u cofrestru ac mewn cyflwr gweithio da.
* Penodi, ar y cyd â Phrifysgol Metropolitan Caerdydd, gymrawd ymchwil ôl\-ddoethurol a fydd yn datblygu prosiectau ymchwil i gychwyn gwneud gwelliannau yng nghanlyniadau Ataliadau’r Galon y Tu Allan i’r Ysbyty yng Nghymru.
* Gweithio mewn partneriaeth â thîm meddygol Rygbi'r Gweilch i helpu i godi ymwybyddiaeth o CPR a defnyddio diffibrilwyr ymhlith ei gynulleidfaoedd.
* Llunio taflen wybodaeth addysgol ddwyieithog i gefnogi CPR cymunedol.
* Darparu hyfforddiant CPR yn stondin Llywodraeth Cymru mewn digwyddiadau cenedlaethol megis Eisteddfod yr Urdd a Sioe Frenhinol Cymru.
* Cefnogi Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr i lunio adnodd dwyieithog i Ysgolion Cynradd, wedi’i gefnogi â BSL, sy’n dysgu’r dilyniant CPR i blant drwy gân a dawns.


Yn ystod 2021/22 cyhoeddais £1 miliwn ychwanegol i brynu 1,000 o ddiffibrilwyr ychwanegol yr oedd grwpiau cymunedol a sefydliadau cyhoeddus ledled Cymru yn gallu gwneud cais ar eu cyfer. Ymgeisiodd 638 o grwpiau a sefydliadau yn llwyddiannus am ddiffibrilwyr a hyd yn hyn mae tua 238 wedi’u gosod mewn cymunedau ledled Cymru. Bu rhywfaint o oedi cyn i grwpiau allu prynu a gosod y cypyrddau ac felly mae diffibrilwyr yn dal i gael eu dosbarthu.


Mae cymunedau a sefydliadau sydd eisoes â diffibrilwyr yn cael eu hannog i’w cofrestru ar The Circuit – mae mwy na 7164 wedi’u cofrestru ac mae gan 72% bellach warcheidwad. Rydym wedi gweld cynnydd sylweddol yn nifer y diffibrilwyr cofrestredig ac yng nghanran y diffibrilwyr sydd â gwarcheidwad ond mae dal gwaith i’w wneud.


Yn ogystal, mae Gwasanaeth Ambiwlans Cymru wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth ag ap GoodSAM i wella’r broses o symud staff a gwirfoddolwyr sydd wedi’u hyfforddi’n glinigol i alwadau brys sy’n bygwth bywyd. Felly pan fo galwad brys yn cyrraedd y gwasanaeth ambiwlans ac yn cael ei ddosbarthu o natur sy’n bygwth bywyd, bydd manylion yn cael eu hanfon yn awtomatig i’r ap GoodSAM i rybuddio’r ymatebwr gwirfoddol cymeradwy agosaf. Byddant yn ail\-lansio’r ap GoodSAM yn fuan yng Nghymru, a gafodd ei oedi yn ystod y pandemig, a bydd hyn yn rhoi’r cyfle i fod yn ymatebwr GoodSAM i bob unigolyn sydd wedi cofrestru a chael ei gymeradwyo gan GoodSAM a sefydliadau partner. Bydd hyn yn gam anferth ymlaen yng Nghymru.


Rydym wedi gwneud cynnydd sylweddol yn ystod y 12 mis diwethaf ac rydym wedi clywed straeon am y gwahaniaethau y mae’r gwaith hwn yn eu gwneud i fywydau pobl. Gwyddom fod pob eiliad yn cyfrif pan fydd rhywun yn cael ataliad ar y galon. Gall pob un ohonom helpu i godi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd galw 999 a gwneud CPR a defnyddio diffibrilwyr yn gynnar.