Translate the text from Welsh to English.



 
Mae gwyddoniaeth, ymchwil ac arloesi yn hanfodol i fynd i’r afael â nifer o’r heriau mawr rydym yn eu hwynebu heddiw – o bandemig presennol y coronafeirws i’r newid yn yr hinsawdd. Mae’r rhain yn faterion byd\-eang, sydd angen dull gweithredu cydlynol, cydgysylltiedig a chydweithredol.


Yn ystod y pandemig, rydym wedi dibynnu ar ymchwil ac arloesi ac wedi cael budd ohonynt \- o’r ymdrech fyd\-eang i ddatblygu, profi a chymeradwyo brechlynnau a thriniaethau newydd ac effeithiol i ddatblygiadau mewn technoleg brofi, sydd wedi ein galluogi i gynnal profion Covid\-19 yn gyflym gartref.


Bydd yr argyfwng newid hinsawdd a’n huchelgais i ddatgarboneiddio a chyrraedd sero\-net erbyn 2050 yn gofyn i ni feddwl, ymchwilio ac arloesi mewn ffordd newydd. Deall y wyddoniaeth yw’r cam hanfodol cyntaf yn y broses hon.


Mae’r adroddiad Elsevier diweddar am sut mae ymchwil Cymru yn cyfrannu at Nodau Datblygu Cynaliadwy y Cenhedloedd Unedig yn dangos ein bod yn arwain y byd yn y maes hwn ac mae’n tynnu sylw at ddyfnder ac ehangder yr ymchwil a’r dalent sydd gennym yma yng Nghymru.


Yng ngoleuni hyn rydym heddiw’n cyhoeddi ein pum blaenoriaeth ar gyfer ymchwil, datblygu ac arloesi. Byddwn yn:


* Sicrhau bod Cymru yn cael cyfran deg o gyllid ar gyfer ymchwil, datblygu ac arloesi a byddwn yn gweithio i sicrhau bod y lefelau cyllid o leiaf yn cyfateb i’r rheini a gafwyd yn hanesyddol, drwy’r Undeb Ewropeaidd. Byddwn hefyd yn gweithio i fynd i’r afael â’r tanariannu hanesyddol gan ffynonellau buddsoddi cystadleuol ac anghystadleuol y DU.
* Defnyddio ein gallu yn y maes ymchwil, datblygu ac arloesi i helpu ein *Rhaglen Lywodraethu* i ganolbwyntio ar newid hinsawdd, adferiad amgylcheddol a datgarboneiddio, gan gynnwys cefnogi cynlluniau datgarboneiddio llywodraeth leol.
* Meithrin ein gallu ymchwil, datblygu ac arloesi yn y gwyddorau bywyd ac iechyd gan sicrhau bod Cymru’n bartner llawn o ran cyflawni Gweledigaeth Gwyddorau Bywyd y DU.
* Datblygu strategaeth arloesi drawslywodraethol newydd, gan ganolbwyntio’n benodol ar annog effaith.
* Parhau i gynyddu gallu Cymru i gynnal ymchwil ragorol drwy lansio cam nesaf Sêr Cymru.






Translation:


 
Science, research and innovation are fundamental to addressing many of the major challenges we face today – from the current coronavirus pandemic to tackling climate change. These are global issues, which need a coherent, co\-ordinated and collaborative approach.


Over the course of the pandemic, we have relied on and benefited from research and innovation – from the world\-wide effort to develop, test and approve new and effective vaccines and treatments to breakthroughs in testing technology, which have enabled us to quickly test for Covid\-19 at home.


The climate change emergency and our ambition to decarbonise and reach net zero by 2050 will require new thinking, research and innovation. Understanding the science is the vital first step in this process.


The recent Elsevier report about how Welsh research is contributing to the United Nations Sustainable Development Goals shows we are a global leader in this field and highlights the depth and breadth of research and talent we have here in Wales.


It is against this backdrop, we are today publishing our five priorities for research, development and innovation. We will:


* Ensure Wales has a fair share of available research, development and innovation funding and we will work to secure funding levels at least equivalent to those we received historically, via the European Union. We will also work to address historic underfunding from both competitive and non\-competitive UK investment sources.
* Deploy research, development and innovation capacity to support our *Programme for Government* focus on climate change, environmental recovery and decarbonisation, including support for local government decarbonisation plans.
* Build our research, development and innovation capacity in health and life sciences while ensuring Wales is a full partner in delivering the UK Life Sciences Vision.
* Develop a new cross\-Welsh Government innovation strategy, with a particular focus on driving impact.
* Continue to grow Wales’ capacity for excellent research by launching the next phase of Sêr Cymru.