Translate the text from Welsh to English.



 
Pleser imi heddiw yw lansio papur trafod ar Ddiwygio Cyllid Llywodraeth Leol yng Nghymru. Mae'n dwyn ynghyd ganfyddiadau cyfres o ddarnau ymchwil sy'n archwilio’r opsiynau diwygio ar gyfer trethi lleol a'r system cyllid llywodraeth leol ehangach \- system sy'n cefnogi’r gwaith o ddarparu gwasanaethau hanfodol yn ein cymunedau. 


https://llyw.cymru/diwygio\-cyllid\-llywodraeth\-leol\-yng\-nghymru\-crynodeb\-or\-canfyddiadau


Yn Symud Cymru Ymlaen 2016\-2021 fe wnaethom ymrwymo i wneud y dreth gyngor yn decach, i ddarparu cymorth i fusnesau bach, o fewn cyd\-destun cefnogi cynaliadwyedd llywodraeth leol yn y dyfodol. Yn dilyn hynny, cychwynnwyd ar raglen weithredu fesul cam, a gyhoeddwyd yn gynnar yn 2017\. Ers hynny, cyflawnwyd y gwelliannau a nodwyd ar gyfer eu cyflawni yn y tymor byr a’r tymor canolig, a hynny o ganlyniad i ymdrech a chydweithrediad sylweddol rhwng llywodraeth leol, Llywodraeth Cymru, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ac amrywiaeth o sefydliadau eraill. Mae adroddiadau blynyddol wedi’u cyhoeddi am yr hyn a gyflawnwyd. 


O ran y dreth gyngor, mae ein cyflawniadau yn ystod tymor y Senedd hon yn cynnwys sicrhau nad yw pobl ifanc sy'n gadael gofal yn gorfod talu’r dreth, cael gwared ar y gosb o garchar am beidio â thalu, ei gwneud yn haws i bobl â nam meddyliol difrifol gael gostyngiadau, defnyddio protocol sy'n canolbwyntio ar y dinesydd ar i reoli’r gwaith o gasglu trethi ac ôl\-ddyledion, ac annog pobl i fanteisio ar ein Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor a chymorth arall â’r dreth. Rydym wedi parhau i weithredu ein Cynllun Gostyngiadau i helpu aelwydydd incwm isel i gael dau ben llinynynghyd, gan leihau biliau ar gyfer 285,000 o aelwydydd, gyda 220,000 yn talu dim treth gyngor o gwbl.


Mae Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor wedi bod yn flaenoriaeth i'r llywodraeth hon, o ran sicrhau ei fod yn cefnogi aelwydydd sy'n agored i niwed ac incwm isel yn y ffordd decaf bosibl, ac o ran ymestyn ei gyrhaeddiad. Dyma un rheswm pam y gwnaethom gomisiynu ymchwil fanwl gan Policy in Practice i daflu goleuni ar effaith Credyd Cynhwysol ar y cynllun ac ar batrymau dyled y dreth gyngor yng Nghymru. Bydd angen inni ystyried yn ofalus a oes angen ailfeddwl yn fwy sylfaenol am y cynllun er mwyn lliniaru effaith y dewisiadau a wneir y tu allan i Gymru. Roeddwn yn falch o allu rhoi cymorth ariannol ychwanegol i awdurdodau lleol i dalu am gynnydd yn llwyth achosion Cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor o ganlyniad i'r pandemig. Byddwn yn parhau i fonitro'r nifer sy'n manteisio ar y cymorth ac yn ymateb yn unol â hynny.


O ran ardrethi annomestig, rydym wedi buddsoddi symiau sylweddol o gymorth ar ffurf rhyddhad wedi'i dargedu ar gyfer busnesau bach, elusennau, y stryd fawr, y sectorau lletygarwch a hamdden a safleoedd gofal plant. Rydym wedi cynnal ymarfer ailbrisio i gynnal uniondeb y sylfaen drethi, gan gynnwys darparu amddiffyniad trosiannol i drethdalwyr. Rydym yn rhoi mesurau ar waith i fynd i'r afael ag osgoi ardrethi annomestig. Ar gyfer 2021\-22, rydym hefyd yn rhewi'r lluosydd ardrethi annomestig gan sicrhau, cyn defnyddio rhyddhad, na fydd unrhyw drethdalwyr yn gweld cynnydd yn eu biliau ardrethi y flwyddyn nesaf. Rydym yn parhau i archwilio opsiynau ar gyfer cymorth pellach a hoffwn gofnodi fy niolch i lywodraeth leol am roi ein grantiau Covid\-19 brys i fusnesau mewn modd mor gyflym ac effeithlon.


Cyflawnwyd ein holl uchelgeisiau tymor byr a thymor canolig o fewn cyfyngiadau'r systemau a'r fframweithiau presennol, ond rydym yn cydnabod bod syniadau eraill i'w hystyried. Felly, rydym wedi bod yn ystyried a oes modd diwygio'r system yn fwy sylfaenol dros y tymor hwy. Rydym am wneud trethi lleol yn fwy graddoledig a sicrhau eu bod yn cyd\-fynd yn well â'n huchelgeisiau polisi ehangach, gan cynnal refeniw hanfodol ar gyfer gwasanaethau lleol yr un pryd. Lle y bo'n bosibl, byddwn yn defnyddio'r holl ysgogiadau sydd ar gael inni i fynd i'r afael â thlodi a rhannu cyfoeth yn lleol. Gyda'r nodau hyn mewn golwg, comisiynwyd amrywiaeth o ymchwil fanwl gennym i lywio ein syniadau, ac aethom ati i gynnal ein Cynhadledd Trethi Lleol rithwir gyntaf ym mis Tachwedd 2020\. Bu hwn yn ddigwyddiad ymgysylltu llwyddiannus gyda llawer o’n rhanddeiliaid allweddol, a bu’n fodd inni gasglu syniadau pellach ynghylch canfyddiadau a phosibiliadau at y dyfodol.   


Mae'r papur rwyf yn ei gyhoeddi heddiw yn canolbwyntio ar ddyfodol trethi lleol, y dreth gyngor ac ardrethi annomestig, gan adlewyrchu nifer o astudiaethau ymchwil allweddol. Er enghraifft, mae ymchwil gan y Sefydliad Astudiaethau Cyllid a Phrifysgol Sheffield yn ein helpu i ddeall effeithiau posibl ymarfer ailbrisio eiddo domestig pe bai un yn cael ei gynnal yng Nghymru. Mae'r ddau adroddiad yn cymhwyso eu modelau ystadegol eu hunain gan ddefnyddio data Cymru i ddeall sut y gallai dulliau gwahanol o ailbrisio a diwygio'r dreth gyngor effeithio ar aelwydydd a seiliau treth ardaloedd cynghorau gwahanol. Mae'r astudiaethau'n cynnig posibiliadau ar gyfer gwneud system bresennol y dreth gyngor yn fwy graddoledig. 


Mae ymchwil Prifysgol Bangor yn ystyried a allai trethi lleol fod yn seiliedig ar werth tir. Mae'n darparu arfarniad cychwynnol o dreth leol yng Nghymru yn seiliedig ar werth tir,  ac yn nodi'r gwaith pellach y byddai ei angen i brofi dull gweithredu o'r fath yn llawn. Un canfyddiad pwysig i'w ystyried yn y dyfodol yw'r buddsoddiad sydd ei angen i fodloni'r gofynion gwybodaeth manwl y gellid seilio treth o'r fath arnynt, gan gynnwys mapiau tir cynhwysfawr a mecanweithiau cadarn ar gyfer prisio. Mae gwaith Jennie Bunt o Brifysgol Caerdydd yn archwilio a allai trethi lleol fod yn seiliedig ar asesiadau o incwm fel dosbarthiad mwy graddoledig o'r baich treth lleol. Mae’r themâu a archwiliwyd yn cynnwys: a yw treth incwm leol yn cynnig cyfle i gynnwys o’r dechrau’n deg elfennau a fyddai fel arfer yn cael eu rheoli drwy ostyngiadau ac esemptiadau; y dewisiadau y byddai angen eu gwneud ynglŷn â'r hyn y mae’r gallu i dalu yn ei olygu; y risg y byddai pobl yn ffoi am resymau cyllidol, ac ansefydlogrwydd economaidd. 


Gyda'i gilydd, mae'r gyfres hon o ymchwil yn darparu dadansoddiad pwysig ac yn amlinellu'r gwaith pellach manwl y byddai ei angen i ddatblygu diwygiadau mwy radical. Mae'r canfyddiadau'n dangos maint y gwaith a fyddai'n gysylltiedig ag ailgynllunio'r system a'r trylwyredd y bydd ei angen i reoli'r risgiau er mwyn sicrhau cynaliadwyedd y ffrwd refeniw hon o £3 biliwn. Rhaid galluogi llywodraeth leol i barhau i ddarparu gwell gwasanaethau lleol i bawb: i ddarparu'r sylfaen orau i bobl yn gynnar yn eu bywydau, i helpu'r rhai sydd ei angen fwyaf, ac i fynd i'r afael â thlodi drwy greu economi ffyniannus sy’n rhoi budd teg i bawb.


Gobeithio y bydd y papur a gyhoeddir heddiw yn ysgogi'r meddwl. Rwy'n parhau i groesawu syniadau a safbwyntiau ar y gwaith hwn; yn arbennig, sut y gallai'r byd sy'n newid yn sgil Covid\-19 effeithio ar ein seiliau treth lleol, ond hefyd, pa gyfleoedd ar gyfer gwell canlyniadau a allai ddod yn sgil hyn a sut y gallai dulliau gwahanol o ariannu lleol helpu i wireddu canlyniadau o'r fath.







Translation:


 
Today I am pleased to launch a discussion paper on Reforming Local Government Finance in Wales. It brings together the findings from a suite of research exploring reform options for local taxes and the wider local government finance system, a system which supports the delivery of vital services in our communities.


Reforming local government finance in Wales: summary of findings


In *Taking Wales Forward 2016\-2021* we committed to making council tax fairer, and to providing support to small businesses, within a context of supporting the future sustainability of local government. We subsequently embarked upon a phased programme of action, published in early 2017\. The improvements identified for shorter and medium\-term delivery have since been achieved as a result of significant effort and collaboration between local government, the Welsh Government, the Welsh Local Government Association and a range of other organisations. Our accomplishments have been reported on an annual basis. 


On council tax, our achievements over the course of this Senedd term include exempting young care leavers, removing the sanction of imprisonment for non\-payment, improving access to discounts for people with severe mental impairments, implementing a citizen\-focused protocol for managing collection and arrears, and encouraging take\-up of our Council Tax Reduction Scheme and other council tax support. We have continued to deliver our Council Tax Reduction Schemeto help low\-income households make ends meet, reducing bills for 285,000 households, with 220,000 paying no council tax at all.


The Council Tax Reduction Scheme has been a priority for this government, both in terms of ensuring it supports vulnerable and low\-income households in the fairest way possible, and in terms of extending its reach. This is one reason why we commissioned detailed research by Policy in Practice to shed light on the impact of Universal Credit on the scheme and on patterns of council tax debt in Wales. We will need to reflect carefully on whether a more fundamental rethink of the scheme is required to mitigate the impact of choices made outside Wales. I was pleased to be able to provide additional financial support to local authorities to cover increases in the Council Tax Reduction Scheme caseload as a result of the pandemic. We will continue to monitor take\-up and respond accordingly.


On non\-domestic rates, we have invested significant amounts of support in targeted relief for small businesses, charities, high streets, hospitality and leisure sectors and childcare premises. We have implemented a revaluation exercise to maintain the integrity of the tax\-base including providing transitional protection for ratepayers. We are putting in place measures to tackle non\-domestic rates avoidance. For 2021\-22, we are also freezing the non\-domestic rates multiplier ensuring that, prior to applying reliefs, no ratepayers will see an increase in their rates bills next year. We continue to examine options for further support and I would like to put on record my thanks to local government for issuing our emergency COVID\-19 grants to businesses in such a swift and efficient manner.


We achieved all our short and medium\-term ambitions within the constraints of the existing systems and frameworks, but we recognise there are other ideas to consider. We have therefore been exploring whether more fundamental reform of the system is possible over the longer term. We want to make local taxes more progressive and more aligned to our wider policy ambitions, while maintaining vital revenue for local services. Where possible, we will use all the levers available to us to tackle poverty and share wealth at local levels. With these aims in mind, we commissioned a range of in\-depth research to inform our thinking, and went on to hold our first virtual *Local Taxes Conference* in November 2020\. This proved a successful engagement event with many of our key stakeholders in attendance, and allowed us to gather further insights into perceptions and future possibilities.  


The paper I am publishing today focusses on the future of local taxes, council tax and non\-domestic rates, reflecting on a number of key research studies. For example, research by the Institute for Fiscal Studies and the University of Sheffield helps us understand the possible impacts of a revaluation of domestic property if one were to be carried out in Wales. Both reports apply their own statistical models using Welsh data to understand how different approaches to revaluation and reform of council tax could affect households and the tax\-bases of different council areas. The studies offer possibilities for making the current council tax system more progressive. 


Bangor University’s research explores whether local taxes could be based on the value of land. It provides an initial appraisal of a local land value tax in Wales, and identifies the further work that would be required to fully test such an approach. An important finding for future consideration is the investment necessary to meet the detailed information requirements upon which such a tax could be based, including comprehensive land maps and robust mechanisms for valuation. The work of Jennie Bunt from Cardiff University explores whether local taxes could be based on assessments of income as a more progressive distribution of the local tax burden. The themes explored include whether a local income tax offers an opportunity to design in from the outset elements which would normally be managed through discounts and exemptions, the choices that would need to be made about what constitutes ability to pay, and the risks from fiscal flight and economic instability. 


Brought together, this suite of research provides important analysis and outlines the detailed further work that would be required to take forward more radical reform. The findings illustrate the scale of work which would be involved in a redesign of the system and the rigour which will be needed in managing the risks to ensure the sustainability of this £3 billion revenue stream. Local government must be enabled to go on delivering better local services for everyone: to provide the best foundation in early life, to help those who need it most, and to tackle poverty by creating a thriving economy which benefits everyone fairly. 


I hope the paper published today will be thought\-provoking. I continue to welcome ideas and viewpoints on this work, in particular how the changing world post\-Covid could impact on our local tax\-bases, but also what opportunities for better outcomes this might bring and how different approaches to local funding could help to realise such outcomes.