Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, hoffwn gyhoeddi cyfres o fesurau i sicrhau bod pobl sydd wedi eu heintio â COVID\-19 yn cysylltu â gwasanaethau meddygol mewn da bryd, er mwyn cael y cymorth y mae ei angen arnynt.


Clefyd newydd yw hwn ac rydym yn dal i ddysgu sut y mae’n effeithio ar bobl a phryd y dylent geisio cymorth. I’r rhan fwyaf o bobl bydd hwn yn salwch ysgafn. Ni fydd rhai pobl yn cael symptomau o gwbl, ac i lawer sydd yn datblygu symptomau, bydd y symptomau hynny’n anghyfforddus, ond ni fyddant yn ddifrifol. Fodd bynnag, fel y gwyddom yn rhy dda, bydd rhai pobl yn datblygu salwch mwy difrifol a bydd angen iddynt gael eu derbyn i’r ysbyty. Rydym wedi bod yn edrych ar y ffordd y mae pobl yn cysylltu â GIG Cymru i ofyn am gyngor neu gymorth, gan ystyried a oes angen inni addasu ein dull gweithredu. Mae rhannau eraill o’r DU hefyd yn cynnal eu hadolygiadau hwythau.


Er enghraifft, yn ystod profiad arferol o bandemig anadlol, y disgwyl fyddai bod pobl yn cael trafferth anadlu wrth i’w cyflwr waethygu. Dyma fyddai’r prif symptom i gadw golwg amdano. Ond mae profiad yn dangos bod COVID\-19 yn wahanol. Mae’n wir bod rhai pobl yn dioddef o ddiffyg anadl, ond nid yw llawer o bobl sy’n mynd yn ddifrifol wael yn dioddef o’r symptom hwn, er gwaethaf y ffaith bod lefel yr ocsigen yn eu gwaed yn disgyn wrth iddynt frwydro i amsugno’r ocsigen sydd yn eu hysgyfaint. Ymddengys mai’r ffaith ryfedd hon yw’r rheswm pam nad yw rhai pobl yn sylweddoli eu bod yn mynd yn ddifrifol wael, gan nad ydynt yn ei chael yn anodd anadlu.


Rydym hefyd wedi canfod nifer o ffactorau eraill a allai fod yn gysylltiedig â’r cyflwr yn gwaethygu, megis nad yw’r symptomau’n gwella ar ôl saith niwrnod, neu eu bod yn mynd yn waeth, ac yn cynnwys chwydu, diffyg anadl neu flinder. Felly rydym yn cynghori pobl sy’n hunanynysu gartref oherwydd bod ganddynt COVID\-19 i gadw golwg am y symptomau hyn ac i gysylltu â’r gwasanaeth 111 neu eu meddyg teulu os yw’r symptomau’n ymddangos. Mae’r cyngor clinigol i feddygon teulu a gwasanaethau cymunedol eisoes wedi cael ei ddiweddaru ers 16 Mehefin, ac mae clinigwyr yn y gymuned yn gwybod i gadw golwg am y symptomau hyn. Rwy’n gwybod y bydd llawer o bobl braidd yn amharod i roi pwysau ychwanegol ar eu meddyg teulu yn ystod y cyfnod anodd hwn, ond mae’n bwysig nad yw pobl yn ceisio ymdopi am yn rhy hir ar eu pennau eu hunain, ac nad ydynt yn ei gadael yn rhy hwyr cyn cael cymorth.


Asesu lefel yr ocsigen yn y gwaed yw’r elfen bwysicaf o’r asesiad clinigol. Y prif ddull a ddefnyddir i fesur y lefel honno yw dyfais o’r enw ocsifesurydd pwls. Dyfeisiau cludadwy bach yw’r rhain sy’n cael eu cysylltu â blaen bys yr unigolyn, gan ddangos lefel yr ocsigen yn y gwaed. Mae’n bwysig defnyddio’r dyfeisiau hyn, a bod y canlyniadau’n cael eu dehongli’n gywir. Dyna pam yr ydym yn credu bod ganddynt rôl bwysig i’w chwarae yn yr asesiadau clinigol a wneir gan wasanaethau gofal sylfaenol. Mae meddygon teulu a thimau nyrsys ardal eisoes yn meddu ar y dyfeisiau hyn. Fodd bynnag, byddwn yn dosbarthu rhai miloedd o ddyfeisiau ychwanegol i feddygon teulu er mwyn iddynt allu cynyddu eu defnydd o ocsimetreg pwls.


Mae’r Prif Swyddog Meddygol hefyd wedi ysgrifennu at wasanaethau ymarfer cyffredinol i dynnu sylw at y casgliadau hyn, ac i argymell bod meddygon teulu yn mabwysiadu trothwy is ar gyfer pryd i ddefnyddio ocsimetreg pwls, yn unol â’r cyngor newydd ar symptomau. Oherwydd hynny, mae’n amlwg y bydd angen cynnal mwy o ymgyngoriadau wyneb yn wyneb. Mae’n bosibl y bydd practisau’n dymuno defnyddio canolfannau neu gyfleusterau drwy ffenestr y car os ydynt yn penderfynu bod angen cynnal ymgynghoriad o’r fath, gan y bydd yn bwysig lleihau’r risg o ledaenu’r haint gymaint â phosibl.


Byddwn yn parhau i fonitro effeithiau’r pandemig, gan ddarparu canllawiau ar gyfer y GIG wrth i dystiolaeth bellach ddod i’r amlwg.


Mae’r datganiad hwn yn cael ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn sicrhau bod yr Aelodau’n cael yr wybodaeth ddiweddaraf. Os bydd Aelodau’n dymuno i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ar hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddaf yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
Today, I would like to announce a series of measures to ensure that people who have a COVID\-19 infection are coming forward at the right time to get the medical support they need.


This is a new disease and we are continuing to learn how it affects people and when people should seek help. For most people this will be a mild illness. Some people won’t get symptoms at all and for many who develop symptoms, they will be unpleasant but not serious. However, as we know all too well some people will develop more serious illness and require hospitalisation. We have been reviewing how people are presenting across NHS Wales and whether we need to adapt our approach. Other parts of the UK are undertaking their own reviews.


For instance, normal medical experience of a respiratory pandemic would see people who are deteriorating struggling with breathlessness. This would be the main symptom to look out for. But experience has shown that COVID\-19 is different. Breathlessness can occur but many people who are becoming seriously unwell don’t become breathless, despite their blood oxygen levels falling as they struggle to absorb oxygen in their lungs. This strange fact seems to be the reason some people may not realise they are becoming quite unwell, as they aren’t struggling to breathe.


We have also identified several other factors that may be associated with deterioration, such as symptoms not improving after seven days or becoming worse and including vomiting, breathlessness or fatigue. Therefore, we are advising people who are isolating at home with COVID\-19 to look out for these symptoms and to contact 111 or their GP if they have them. The clinical advice for GP and community services has already been updated since 16 June, so that clinicians in the community know to look out for these symptoms. I know many people will not want to bother their GP during this difficult time but it is important that people don’t try to cope too long on their own and don’t leave it too late to get help.


The level of oxygen in the blood is the most important part of the clinical assessment. The main way of measuring this is by using a pulse oximeter. These are small portable devices that attach to the end of a person’s finger and can indicate levels of oxygen in the blood. It’s important these devices are used and the results interpreted correctly. That is why at the current time we see their role as an important part of the clinical assessment done in primary care. GPs and district nursing teams already have these devices. However, we will be distributing several thousand additional devices to GPs in order to help them make more use of pulse oximetry.


The Chief Medical Officer has also written to general practice highlighting these findings and recommending GPs have a lower threshold for conducting pulse oximetry in line with the new advice on symptoms. This will clearly require a greater use of face\-to\-face consultation. Practices may wish to use hubs or drive through approaches if they think this is necessary, as it will be important to reduce the risk of infection as much as possible.


We will continue to monitor the impact of the pandemic and provide guidance to the NHS as further evidence emerges.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.