Translate the text from English to Welsh.



 
I am pleased to highlight a series of improvements to the infrastructure supporting the veterinary profession in Wales which will significantly strengthen and enhance the important contribution the veterinary profession makes within our rural economy and in protecting the health and welfare of animals in Wales.


From 1 April, all bovine TB testing and other Official Veterinarian (OV) work in Wales will be allocated to two regional delivery partners: Menter a Busnes (in North Wales) and Iechyd Da (Gwledig) Ltd (in South Wales).  They will be responsible for assigning vets and ensuring that the work is carried out to the required standard.  The new arrangements are designed to provide higher levels of assurance for the quality of testing and value for money.  The testing will be performed by locally\-based private vets who under the new arrangements will continue to be an important contributor in managing animal disease and in delivering key programmes such as Cymorth TB as part of our wider TB eradication programme. Funded by Welsh Government, TB Gamma Interferon testing is being introduced into the Animal and Plant Health Agency (APHA) Veterinary Investigation Centre in Carmarthen.  There are important benefits to be gained to the TB eradication programme from this service being available in Wales.  In addition, this development creates three new jobs.  In the longer\-term, we will be working with APHA to further expand the range of laboratory testing conducted at this facility. 


We are also working with APHA on developing a Centre of Veterinary Expertise for Extensive Livestock Production, to be based at the Carmarthen facility.   Extensive farming is an important element of agriculture in Wales.  A centre of veterinary expertise based in Wales therefore has considerable potential in terms of enhancing the health, welfare and profitability of animals farmed in this way.


A key feature of the surveillance system required to protect animals from disease is ready access to a post mortem examination (PME) service.  Such access in Wales has been eroded and I am therefore very pleased that the availability of this service will shortly be restored across Wales.  For those within an hour's journey time of Carmarthen the service will continue to be provided by APHA.  For those within an hour of Aberystwyth the service will be provided by Iechyd Da (Gwledig) Ltd in collaboration with Aberystwyth University and Welsh Lamb and Beef Producers.  In addition to the creation of three jobs, with the potential for more, this service is an important first step towards their wider vision for a Veterinary Science Centre at Aberystwyth.  A carcass collection service will be introduced in the remaining areas of Wales, following consultation with local vets. 


Alongside these important changes occurring on the ground in Wales, I have asked officials to explore the Government’s delivery options for future animal health and welfare field services.  I want to ensure that services continue to evolve, be fit for purpose and remain aligned with our priorities and strategic vision.  Our future veterinary services must work effectively and in partnership between government and the private sector.  It is also essential that there is the capability to detect and deal with any future exotic animal disease outbreak. 


Livestock farming is at the heart of many rural communities and significantly supports local businesses in sectors such as tourism and recreation.  By supporting and enhancing the services that support the veterinary profession in this way we are helping farmers adapt and develop for the future, strengthening our rural communities and raising the standards of animal health and welfare in Wales. 


  

This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.







Translation:


 
Mae’n bleser gen i dynnu sylw at gyfres o welliannau i’r seilwaith sy’n cynnal y proffesiwn milfeddygol yng Nghymru.  Bydd rhain yn cryfhau a gwella’r cyfraniad pwysig y mae’r proffesiwn milfeddygol yn ei wneud yn ein heconomi wledig ac yn amddiffyn iechyd a lles anifeiliaid yng Nghymru.

 O 1 Ebrill ymlaen, bydd yr holl brofi am TB a’r gwaith Milfeddygol Swyddogol arall yng Nghymru yn cael ei wneud gan ddau bartner cyflenwi rhanbarthol: Menter a Busnes (yn y Gogledd) ac Iechyd Da (Gwledig) Ltd yn y De. Y ddau gyflenwr hyn fydd yn gyfrifol am glustnodi milfeddygon a sicrhau bod y gwaith yn cael ei gynnal i’r safon ofynnol. Diben y trefniadau newydd yw llunio er mwyn rhoi lefel uwch o sicrwydd ynghylch safon y profi a gwerth am arian. Milfeddygon preifat, lleol fydd yn cynnal y profion ac o dan y trefniadau newydd bydd cyfraniad y milfeddygon hyn yn  parhau i fod yn bwysig wrth fynd ati i reoli clefydau anifeiliaid a chyflenwi rhaglenni allweddol megis Cymorth TB, a hynny fel rhan o’n rhaglen ehangach i ddileu TB. Caiff profion TB Gamma Interferon eu hariannu gan Lywodraeth Cymru ac maent yn cael eu cyflwyno i Ganolfan Archwilio Milfeddygol yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion yng Nghaerfyrddin. O gynnig y gwasanaeth hwn yng Nghymru, bydd yn cynnig manteision pwysig i’r rhaglen i ddileu TB.  Hefyd, bydd y datblygiad hwn yn creu tair swydd newydd. Yn y tymor hir, byddwn yn gweithio gyda’r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion er mwyn ehangu’r amrywiaeth o brofion sy’n cael eu cynnal yn y labordy yn y ganolfan hon.  

 Rydym hefyd yn gweithio gyda’r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion i ddatblygu Canolfan Filfeddygol Arbenigol ar gyfer Cynhyrchu Da Byw ar Raddfa Eang. Bwriedir i’r ganolfan gael ei lleoli ar y safle yng Nghaerfyrddin. Mae ffermio ar raddfa eang yn elfen bwysig o amaethyddiaeth yng Nghymru. Felly, bydd cael canolfan filfeddygol arbenigol yng Nghymru yn cynnig posibiliadau sylweddol o safbwynt gwella iechyd a lles anifeiliaid ac o ran yr elw y gellir ei wneud ohonynt drwy ffermio yn y fath fodd. 

 Nodwedd allweddol o’r system wyliadwriaeth sy’n angenrheidiol er mwyn amddiffyn anifeiliaid rhag clefydau yw mynediad hwylus at wasanaeth archwiliadau post mortem. Mae llai o wasanaethau o’r fath wedi bod ar gael yng Nghymru ac felly rydw i’n falch iawn y bydd y gwasanaeth hwn ar gael unwaith eto maes o law ledled Cymru. I’r rhai sy’n byw o fewn awr i Gaerfyrddin, bydd yr Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion yn parhau i ddarparu’r gwasanaeth. I’r rheini sy’n byw o fewn awr i Aberystwyth bydd Iechyd Da (Gwledig) Ltd yn darparu’r gwasanaeth mewn cydweithrediad â Phrifysgol Aberystwyth a Chynhyrchwyr Cig Oen a Chig Eidion Cymru. Yn ogystal â’r tair swydd newydd fydd yn cael eu creu, a’r posibilrwydd am fwy o swyddi, mae’r gwasanaeth hwn yn gam cyntaf pwysig tuag at wireddu’r weledigaeth ehangach o sefydlu Canolfan Filfeddygol yn Aberystwyth. Bydd gwasanaeth casglu carcasau yn cael ei gyflwyno yng ngweddill ardaloedd Cymru, a hynny ar ôl inni ymgynghori â milfeddygon lleol.   

 Law yn llaw â’r newidiadau pwysig hyn sy’n digwydd ar lawr gwlad yng Nghymru, rydw i wedi gofyn i fy swyddogion edrych ar yr opsiynau sydd ar gael i’r Llywodraeth o safbwynt cyflenwi gwasanaethau maes ar gyfer iechyd a lles anifeiliaid yn y dyfodol. Rydw i eisiau sicrhau bod y gwasanaethau yn parhau i esblygu, eu bod yn addas at y diben ac yn parhau i fod yn gydnaws â’n blaenoriaethau a’r weledigaeth strategol. Rhaid i’n gwasanaethau milfeddygol yn y dyfodol fod yn effeithiol a  bydd yn rhaid i’r llywodraeth a’r sector preifat weithio mewn partneriaeth. Yn ogystal, mae’n hanfodol bod gennym y gallu i ganfod unrhyw glefydau egsotig mewn anifeiliaid yn y dyfodol a’n bod yn gallu mynd i’r afael â nhw.   

 Mae ffermio da byw wrth galon llawer o gymunedau cefn gwlad ac mae’n cynnig cefnogaeth bwysig i fusnesau lleol mewn sectorau fel twristiaeth a hamdden. Drwy gefnogi a gwella’r gwasanaethau sy’n cynnal y proffesiwn milfeddygol yn y ffordd hon, rydym yn helpu ffermwyr i addasu a datblygu ar gyfer y dyfodol, cryfhau ein cymunedau gwledig a chodi safonau iechyd a lles anifeiliaid yng Nghymru. 

 Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.