Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy’n croesawu’r cyfle hwn i ysgrifennu at Aelodau i ddweud wrthynt am y diweddaraf sy’n digwydd o ran datblygu clwstwr sy’n arbenigo mewn lled\-ddargludyddion cyfansawdd.  
  
Mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi lle canolog i Arbenigo Craff yn ei Strategaeth Arloesi.  Mae hyn yn golygu ein bod yn ymrwymo i ymyrryd yn strategol mewn sectorau diwydiannol sy’n bodloni’r tri rhagamod:  
  
Yn gyntaf \- lle mae gan Gymru eisoes arbenigeddau sy’n cael eu cydnabod yn rhyngwladol.  
Yn ail – mae gennym fusnesau all fanteisio i’r eithaf ar yr wybodaeth hon; a  
Yn drydydd – bod yna farchnadoedd byd\-eang y gallwn fanteisio arnyn nhw.   
  
Mae’r Strategaeth yn helpu Cymru i ddod o hyd i gyfleoedd busnes yn y sectorau hynny sy’n torri tir newydd, yn nhermau datblygu cynhyrchion, arallgyfeirio a chreu llwybrau newydd i’r farchnad ac yn sicrhau bod arloesedd yn sbardun pwysig i Gymru.  
  
Mae’r gefnogaeth y mae Llywodraeth Cymru wedi’i rhoi i’r sector lled\-ddargludyddion dros y blynyddoedd diwethaf yn profi bod y Strategaeth yn gweithio.  Ynghyd â phartneriaid ym maes busnes a’r sector academaidd, rydym yn anelu at greu pumed clwstwr lled\-ddargludyddion Ewrop a’r unig un sy’n canolbwyntio’n gyfan gwbl ar led\-ddargludyddion cyfansawdd.  Bydd y clwstwr yn Ewropeaidd o ran graddfa ond â photensial byd\-eang.  
  
Mae lled\-ddargludyddion cyfansawdd yn rhannau hanfodol o du mewn llawer o’r dyfeisiau sy’n newid ein ffordd o fyw – WiFi, ffonau clyfar, GPS, cysylltiadau lloeren a LED.  
  
Byddan nhw’n hanfodol hefyd ar gyfer llawer o uwch systemau’r dyfodol:   


* cerbydau trydan gyda synwyryddion sy’n atal gwrthdrawiad
* technoleg wisgadwy i fonitro iechyd
* celloedd solar effeithiol iawn y gellir eu defnyddio yn y gofod
* Rhyngrwyd Pethau.

  
Trwy ymchwilio, datblygu a chynhyrchu’r genhedlaeth nesaf o led\-ddargludyddion cyfansawdd, rhoddir hwb i allu Cymru i gystadlu ac i’n twf economaidd ni a  thwf y Deyrnas Unedig.  
  
Erbyn 2025, rhagwelir y bydd marchnadoedd byd\-eang ar gyfer lled\-ddargludyddion cyfansawdd yn werth $125 biliwn, twf o 10 \- 20% y flwyddyn fesul cymhwysiad.  
  
Rydym wedi bod yn defnyddio model a elwir y ‘triple helix’ i weithio â’r sector preifat a’r sector academaidd i sefydlu tri phrosiect pwysig fydd yn helpu i gefnogi’r clwstwr busnes.  
  
Y prosiect cyntaf, gwerth £90 miliwn, yw’r Athrofa Ymchwil i Dechnoleg Lled\-ddargludyddion Cyfansawdd.  Cafodd ei sefydlu yng Nghampws Arloesi Prifysgol Caerdydd a bydd yn agor yn swyddogol yn 2018\. Gyda £12 miliwn o help ariannol gan Lywodraeth Cymru, bydd yn darparu cyfleusterau modern iawn i ymchwilwyr a’r diwydiant gyd\-weithio i lunio a phrofi dyfeisiau.  Bydd yn gartref i 116 o ymchwilwyr.  
  
Cyfarwyddwr yr Athrofa yw’r Athro Diana Huffaker, un o arbenigwyr penna’r maes.  Cafodd ei phenodi trwy raglen Sêr Cymru fel Cadeirydd y Panel Uwch Beirianneg a Deunyddiau ym Mhrifysgol Caerdydd.  
  
Yr ail brosiect yw’r Ganolfan Lled\-ddargludyddion Cyfansawdd sy’n werth £42 miliwn.  Mae hon yn fenter ar y cyd rhwng Prifysgol Caerdydd ac IQE plc, un o gyflenwyr penna’r byd o wafferi lled\-ddargludo cyfansawdd.  Bydd yn canolbwyntio ar ddatblygu amrywiaeth o ddeunyddiau lled\-ddargludo cyfansawdd newydd.  Mae’r Ganolfan yn Llaneirwg eisoes wedi agor gan gyflogi 65 o bobl ac mae cynlluniau i ehangu.  
  
Y trydydd prosiect yw Catapwlt Rhaglenni lled\-ddargludyddion Cyfansawdd Cymru.  Cawsom drafodaethau gydag Innovate UK, asiantaeth arloesedd Prydain, ynghylch potensial aruthrol y sector i ddatblygu ac i gyrraedd marchnadoedd ledled y byd.  Hefyd, trafodwyd capasiti unigryw’r De i ddatblygu a manteisio ar gyfleoedd newydd.  O ganlyniad, ymwelodd Innovate UK â ni a chael eu hargyhoeddi gan ein hachos busnes.  Ym mis Ionawr, cyhoeddodd Canghellor y Trysorlys y byddai’n buddsoddi £50 miliwn yn y maes dros y pum mlynedd nesaf.  
  
Dyma’r ganolfan Catapwlt gyntaf i gael pencadlys yng Nghymru.  Gan gynnwys arian cyfatebol gan bartneriaid, bydd £150 miliwn yn cael ei fuddsoddi yn y sector.  Mae hyn yn gadarnhad o lwyddiant ein strategaeth a nawr, rydym yn chwilio am Gadeirydd a safle proffil uchel yn y De\-ddwyrain.  
Bydd y Catapwlt yn helpu busnesau i droi’r deunyddiau y maen nhw’n eu datblygu yn y Ganolfan yn rhaglenni a chynhyrchion newydd. Fel y Canolfannau Catapwlt eraill ym Mhrydain, bydd yn gyfleuster fydd ar agor i’r DU cyfan; y diwydiant fydd yn ei arwain a bydd lle yno i fusnesau newydd, busnesau bach a chanolig yn ogystal â busnesau mawr.  
  
Gyda’i gilydd, bydd yr Athrofa, y Ganolfan a’r Catapwlt yn creu dros 300 o swyddi.  Hefyd, yn ôl ymchwil gychwynnol gan Brifysgol Caerdydd, rhagwelir y bydd, erbyn 2025,  5,000 o swyddi newydd anuniongyrchol wedi cael eu creu ymysg cwmnïau hen a newydd fydd yn sefydlu eu hunain yn sgil yr hyb hwn o wybodaeth ac arbrofion.  Bydd y rhan fwyaf o’r swyddi’n rhai crefftus, technolegol fydd yn talu cyflog uwch ac ar lefel graddedigion ac ôl\-raddedigion.  
  
Gallwn ddisgwyl i’r cwmnïau sydd wedi‘u sefydlu yn y sector yng Nghymru, cwmnïau fel SPTS, MicroSemi ac IQE, fanteisio ar y seilwaith i ddefnyddio’u galluoedd a chydweithio a chwsmeriaid newydd. Ond bydd y buddiannau economaidd a ddaw i Gymru yn llawer ehangach.  Bellach, mae llawer o sectorau diwydiannol yn defnyddio rhannau micro\-electronig.  Gan fod y seilwaith ar gyfer hyn ar gael yn lleol, bydd llawer o’n BBaCh a’n gweithgynhyrchwyr uwch nawr yn gallu dylunio deunyddiau a dyfeisiau pwrpasol, gweithio â chwmnïau o bob cwr o’r byd a chael mynediad at farchnadoedd newydd.  Bydd hyn yn hanfodol ar gyfer y genhedlaeth nesaf o gynhyrchion perfformiad uchel sy’n defnyddio llai o ynni y gellir eu defnyddio yn y cartref, ym maes gofal iechyd ac ym maes dyfeisiau symudol.  
  
Mae’r clystyrau lled\-ddargludyddion eraill yn Ewrop wedi sicrhau’r buddiannau economaidd canlynol:  
* creu BBaCh newydd ac yn ehangu cwmnïau cyfredol;
* ysgogi cydweithio rhyngwladol;
* creu cyfleoedd i fewnfuddsoddi;
* cyflymu masnacheiddio ymchwil academaidd.

  
Rydym yn disgwyl i’r un peth ddigwydd yng nghlwstwr Cymru ac eisoes, mae busnesau rhyngwladol wedi cysylltu â ni ynghylch eu dymuniad i fod yn rhan ohono.   
  
Rwy’n hapus iawn bod y weledigaeth gyffrous sydd gennym ar gyfer y sector wedi datblygu mor gyflym.  Bydd hyn, heb os, yn rhoi Cymru ar y map.  Mae’n dangos pa mor effeithiol yw’r model ‘triple helix’ ac mae’n enghraifft o sut mae agwedd Glyfar Llywodraeth Cymru at arloesi yn dod â budd i bobl a busnesau Cymru.  
  






Translation:


 
I welcome this opportunity to write to Members and update them on Wales’ progress in developing a global compound semiconductor cluster.


The Welsh Government has put Smart Specialisation at the heart of its Innovation Strategy. This means we are committed to making strategic interventions in industrial sectors where there are 3 pre\-conditions:


**1st** \- where Wales already has internationally recognised expertise.  

**2nd** – where we have businesses capable of exploiting this knowledge.  

**3rd** \- where there is a significant global market potential to address.


This strategy is helping Wales to explore cutting\-edge business opportunities in these sectors, in terms of product development, diversification and new paths to market and we are ensuring innovation is a major enabler for Wales.


The Welsh Government’s support for the semiconductor sector over the last few years is a working example of the strategy. Together with our partners in business and academia, we are aiming at nothing less than the creation of Europe’s 5th semiconductor cluster, and the very 1st dedicated to compound semiconductors. This will be a cluster which is European in scale but global in reach.


Compound semiconductors are essential components inside many of the devices changing the way we live – WiFi, smart phones, GPS, satellite communications and more efficient LEDs.


They will also be crucial for many of tomorrow’s advanced applications, such as:


 


* electric vehicles with anti\-collision sensors
* wearable technology to monitor health
* high\-efficiency solar cells to use in space
* the Internet of Things.


 


The research, development and production of the next generation of compound semiconductors could be a competitive game changer for Wales, enhancing our own economic growth and that of the UK.


Global markets for compound semiconductors are projected to reach $125bn by 2025, a growth rate per application of between 10\-20% per annum.


We have been working with the private sector and academia in a triple\-helix, delivering 3 substantial projects which form the building blocks to support the business cluster.


The 1st is a £90m Institute for Compound Semiconductor Technology which has been established at Cardiff University’s Innovation Campus and will officially open in 2018\. Supported with £12m from the Welsh Government, it will provide ultra\-modern facilities, enabling researchers and industry to work together on device fabrication and testing. It will house 116 researchers.


The Director of the Institute is Professor Diana Huffaker, one of the world’s leading experts in compound semiconductors. She was appointed through our Sêr Cymru programme as Chair in Advanced Engineering \& Materials at Cardiff University.


The 2nd is the creation of a £42m Compound Semiconductor Centre. This is a joint venture between Cardiff University and IQE plc, one of the world’s leading suppliers of compound semiconductor wafers. It will focus on growing a range of innovative new compound semiconductor materials. The centre, based in St. Mellons, is now operational and currently employs 65 people, with plans to expand.


The 3rd is to develop a Compound Semiconductor Applications Catapult in Wales. Following a dialogue with Innovate UK, Britain’s innovation agency, on the explosive potential and global reach of the sector, and of South Wales’ unique capacity to develop and exploit the opportunities, Innovate UK came to see what we were aiming at and became fully convinced of our business case. As a result, in January the Chancellor of the Exchequer announced £50m over the next 5 years.


This is the 1st Catapult to be headquartered in Wales, alongside partner match funding, it will result in a total £150m investment for the sector. It represents the ultimate endorsement of our strategy and the search is on for a chair and a suitably high\-profile location in South East Wales.


The Catapult will focus on helping businesses turn the new materials developed at the institute into applications for new products. Like the other catapults in Britain, it will be a UK\-wide facility; industry\-led and focussed, with open access for start\-ups, SMEs and larger companies.


Altogether, the institute, the centre and the catapult will lead to more than 300 direct jobs. In addition, Cardiff University’s early stage research indicated up to 5,000 new indirect jobs to be created by 2025 amongst existing and new companies which will locate around this hub of knowledge and experimentation. The majority will be skilled, highly paid technology jobs at graduate and postgraduate level.


We can realistically expect Wales’ established companies in the sector such as SPTS, MicroSemi, and IQE, to benefit from the infrastructure to showcase their capabilities and collaborate with new customers. However, the economic benefits to Wales will be much wider. Many industrial sectors now use micro\-electronic components. With this infrastructure locally available, many of our SMEs and larger manufacturers will have the opportunity to design bespoke materials and devices, work with global players, and access new markets. This will be crucial for the next generation of low\-power, high\-performance products for automating the home, healthcare and mobile communications.


The other European semiconductor clusters have shown the following economic benefits:


 


* They generate new SMEs and grow existing ones
* They stimulate multinational collaboration
* They attract inward investment opportunities
* They speed up academic commercialisation.


 


We expect the same from our Welsh cluster, and we have already been contacted by international businesses wishing to engage with it.


 


I am delighted that our exciting vision for the sector has developed so quickly. It will shine a global spotlight on Wales. It is witness to the effectiveness of the triple helix approach and it is an exemplar of how the Welsh Government’s Smart approach to innovation will benefit the people and businesses of Wales.