Translate the text from Welsh to English.



 
Hoffwn roi’r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau am yr achosion diweddar o danau glaswellt yng Nghymru.

Mae cyfnodau estynedig o dywydd poeth a sych wastad yn cynyddu’r perygl o danau, yn enwedig mewn ardaloedd o laswelltir heb ei drin, gweundiroedd a choedwigoedd. Cafwyd cyfnod o’r fath yn ystod y dyddiau diweddar, gyda thanau difrifol mewn mannau gan gynnwys Ynys Môn a’r Rhondda, a bu’n rhaid i ddiffoddwyr tân dreulio amser maith yn ymateb iddynt. Bu nifer o danau llai o faint hefyd a ddiffoddwyd yn gyflym ac yn rhwydd.

Ymddengys fod y rhan fwyaf o’r tanau hyn wedi eu cynnau yn fwriadol. Rwy’n siŵr y bydd Aelodau yn ymuno â mi wrth gondemnio’r ymddygiad hwn yn llwyr. Mae tanau glaswellt yn diffeithio’r amgylchedd, yn lladd bywyd gwyllt a da byw, yn peryglu cartrefi a busnesau ac yn peryglu bywydau diffoddwyr tân a phobl eraill. Nid yw cynnau tanau yn fwriadol yn rhywbeth doniol neu glyfar – mae’n beryglus ac yn dwp. Bydd pobl a gaiff eu dal yn gwneud hynny yn cael eu herlyn am y drosedd ddifrifol iawn o gynnau tanau bwriadol. Gallant ddisgwyl dirwy drom neu gyfnod o garchar, a chofnod troseddol am weddill eu hoes.

Yn amlwg, mae’n well o lawer atal tanau o’r fath yn hytrach na gorfod eu diffodd. Rydym wedi canolbwyntio ar atal tanau ers cyfnod y Pasg 2015, pan welwyd bron 1,500 o danau glaswellt mewn mis. Bu’r Gwasanaeth Tân yn cydweithio’n ddyfal â’r heddlu, awdurdodau lleol, ysgolion, ffermwyr ac eraill i annog pobl i beidio â chynnau tanau, a datblygu dulliau eraill o leihau risgiau megis gwella trefniadau rheoli tir. Yn ddiamau, mae’r dull gweithredu hwn wedi gweithio. Roedd nifer y tanau glaswellt bron wedi ei haneru ym mlwyddyn gyntaf y rhaglen hon – ac, er gwaethaf yr achosion diweddar, mae’n bosibl o hyd y bydd nifer y tanau a gofnodir eleni yn is nag erioed o’r blaen.

Er hynny, ni ellir cael gwared â’r broblem yn llwyr. Mae tanau glaswellt yn rhy hawdd i’w cynnau, yn enwedig mewn tywydd fel hyn. Gan hynny, rydym hefyd wedi cynorthwyo’r Gwasanaeth Tân i fuddsoddi yn y cyfarpar arbenigol a’r hyfforddiant arbenigol sydd eu hangen ar ddiffoddwyr tân i ddiffodd tanau glaswellt yn gyflym ac yn effeithiol. Yn enwedig, Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru \- sy’n wynebu’r perygl mwyaf o lawer – yw un o’r gwasanaethau tân sydd â’r offer a’r cyfarpar gorau yn y DU, ac mae’r gwasanaeth hwnnw yn meddu ar arbenigedd a gydnabyddir yn rhyngwladol. Roedd criwiau’r gwasanaeth hwnnw ymhlith y cyntaf i gael eu hanfon i helpu Gwasanaeth Tân ac Achub Manceinion Fwyaf i ddiffodd tân Gweundir Saddleworth, heb beryglu gallu’r Gwasanaeth i ymateb i ddigwyddiadau yn ei ardal leol hefyd.

Er gwaethaf hynny oll, mae diffodd tanau glaswellt yn dal i fod yn waith heriol a pheryglus. Weithiau, y ffordd fwyaf diogel ac effeithiol o ddiffodd tân o’r fath yw ei gyfyngu a gadael iddo losgi hyd at ddiffodd. Efallai y bydd hynny’n ymddangos i’r rheini yn y cyffiniau agos fel dull braidd yn araf o ddiffodd y tân. Gallwn eu sicrhau y diffoddir unrhyw dân sy’n peryglu bywydau neu eiddo mewn ffordd fwy gweithredol o lawer, ac mai gwarchod diogelwch y cyhoedd yw prif flaenoriaeth y Gwasanaeth Tân ar bob adeg.

Mae hefyd yn bwysig cofio nad yw’r rhan fwyaf o’n diffoddwyr tân yn ddiffoddwyr tân llawn amser, ac nid oes yr un ohonynt yn ddiffoddwyr tân llawn amser mewn ardaloedd gwledig. Caiff y diffoddwyr eu galw i mewn o’u cartrefi neu eu gweithleoedd fel y bo’u hangen, ac ar adegau fel hyn gall y galwadau arnynt fod yn drwm iawn. Gall y galwadau fod yn drwm iawn ar eu cyflogwyr hefyd, gan fod galw diffoddwyr tân o blith eu staff yn gallu amharu’n ddifrifol ar eu busnesau. Hoffwn ddiolch i’r cyflogwyr hynny am eu cymorth o ran cadw ein cymunedau yn ddiogel.

Nid oes unrhyw olwg o newid yn rhagolygon y tywydd dros y saith i ddeng niwrnod nesaf, sy’n golygu bod perygl uchel o danau glaswellt o hyd. Rydym yn monitro’r sefyllfa yn barhaus, ond rwyf yn hyderus bod gan ein gwasanaethau tân bopeth sydd eu hangen arnynt i reoli’r perygl hwn yn effeithiol.







Translation:


 
I would like to update Members on the recent outbreaks of grass fires in Wales.


Extended spells of hot and dry weather always increase the risk of fire, especially in areas of uncultivated grassland, moorland and forestry. Recent days have been no exception, with significant incidents from Anglesey to the Rhondda requiring a prolonged firefighting response. There have been many more small fires which have been quickly and easily dealt with.


Most of these fires appear to have been started deliberately. I am sure Members will join me in condemning this behaviour in the strongest possible terms. Grass fires devastate the environment, kill wildlife and livestock, threaten homes and businesses and put the lives of firefighters and others at risk. Starting them deliberately is not funny or clever – it is dangerous and idiotic. Those caught doing so face prosecution for the very serious offence of arson. They can expect a substantial fine or time in prison, and a criminal record for the rest of their lives.


It is clearly far better to prevent such fires than to fight them. That has been our focus since Easter 2015, when we saw almost 1,500 grass fires in a month. The Fire Service has worked intensively with the police, local authorities, schools, farmers and others to divert and deter people from fire\-setting, and to develop other ways of reducing risk such as better land management. That has unquestionably worked. The number of grass fires fell by almost half in the first year of this programme – and, despite recent outbreaks, this year could well still see the lowest number of grass fires on record.


But we can never eliminate the problem altogether. Grass fires are too easy to start, especially in weather like this. So we have also supported the Fire Service to invest in the specialist equipment and training firefighters need to tackle grass fires swiftly and effectively. In particular, South Wales FRS – which faces by far the greatest risk – is one of the best\-equipped brigades in the UK, with an expertise that is recognised internationally. Its crews were among the first to be deployed to help Greater Manchester FRS to tackle the Saddleworth Moor fire, without compromising the Service’s ability to respond to incidents closer to home.


Despite all that, fighting grass fires remains challenging and dangerous. Sometimes, the safest and most effective way of tackling such a fire is to contain it and allow it to burn out. To those in the vicinity this might seem like slow progress. They should be assured that any fire which threatens life or property will receive a more aggressive response, and that protecting public safety is the Fire Service’s top priority at all times.


It is also important to remember that most of our firefighters are not full\-time, and in rural areas none of them are. They are called in from their homes or workplaces as they are needed, and at times like these the demands on them can be severe. So can the demands on their employers, who can experience significant disruption to their businesses when on\-call firefighters among their staff are called upon. I would like to thank them for their support in keeping our communities safe.


The forecast indicates little change in the weather for the next 7 to 10 days, which means the risk of grass fires remains high. We are keeping the situation under constant review, but, I am confident that our fire services have all they need to manage this risk effectively.