Translate the text from Welsh to English.



 
Hoffwn hysbysu’r Aelodau ynghylch y sefyllfa ddiweddaraf o ran cynhyrchion cig eidion sydd wedi’u halogi. Daeth y mater hwn i sylw Llywodraeth Cymru gyntaf ar 15 Ionawr eleni. Daeth yn glir o’r dechrau’n deg fod angen sicrhau bod yr holl asiantaethau priodol yn cydweithio a sefydlu trefn effeithiol ar gyfer mynd i’r afael â’r gwahanol agweddau ar y broblem. Mae’r misoedd diwethaf wedi bod yn anodd iawn i bob rhan o’r diwydiant cig ac mae sawl busnes wedi dioddef oherwydd esgeulustod neu drosedd posibl lleiafrif bach iawn. Deallaf fod ymchwiliadau’r heddlu yn parhau.    

Mae diogelwch ein bwyd yn hollbwysig i’n hiechyd a’n lles. Dilysrwydd bwyd sy’n ennyn hyder defnyddwyr ac sy’n ennyn teyrngarwch i gynnyrch neu frand. Ni ddylai labeli fyth gamarwain defnyddwyr. Os yw’r pecyn yn nodi cig eidion dylai gynnwys cig eidion, ac nid porc, cyw iâr neu gig ceffyl.  

Yn ffodus iawn nid oedd perygl o safbwynt diogelwch bwyd ynghlwm wrth yr achosion o halogi gan gig ceffyl ond gwnaethant ysgogi pryderon mawr ynghylch dilysrwydd bwyd. Mae camarwain defnyddwyr yn gwbl anfaddeuol, boed er mwyn gwneud elw neu yn sgil aneffeithlonrwydd difrifol. Cafodd yr achosion o halogi a’r sylw dilynol yn y wasg effaith enfawr ar hyder defnyddwyr ac ar werthiant cig, yn enwedig cig eidion.  

Byddaf yn gwneud popeth o fewn fy ngallu i atal achosion tebyg yn y dyfodol er mwyn diogelu defnyddwyr a’r diwydiant hwn sy’n ddiwydiant mor bwysig yng Nghymru. Mae cynhyrchu cig coch yn cynrychioli dros 40% o gyfanswm gwerth blynyddol allbwn amaethyddol Cymru. Mae tua 12,000 o ffermydd ynghlwm wrth gynhyrchu cig eidion, ac mae’r gwaith hwnnw’n cefnogi’r diwydiannau cyflenwi a phrosesu cig. Mae statws Dynodiad Daearyddol Gwarchodedig (PGI) cig eidion Cymru yn destun balchder ac mae’n cynyddu’r gwerthiant o gi eidion gartref a thramor.  

O ystyried hyn oll credaf fod yn rhaid i ni ddysgu gwersi priodol o’r modd y gwnaethom ymateb i’r achosion diweddar o halogi yng Nghymru.  

Mae Defra, Yr Alban a’r Asiantaeth Safonau Bwyd wrthi’n cynnal adolygiadau a fydd yn cynnwys archwilio’r systemau sydd yn eu lle, gan ystyried a oes modd eu gwella, er mwyn sicrhau hygrededd y gadwyn fwyd. Rwyf wedi nodi y bydd Llywodraeth Cymru yn barod iawn i gydweithredu â’r adolygiadau pwysig hyn. Credaf fod cydweithredu o’r fath yn hollbwysig gan fod ein cadwyn cyflenwi bwyd yn gymhleth ac nad yw’n gyfyngedig i ffiniau Cymru. Mae’r hyn sy’n digwydd mewn mannau eraill yn effeithio ar ddefnyddwyr Cymru. Byddaf yn gwneud popeth o fewn fy ngallu i sicrhau hygrededd y gadwyn fwyd. Gwn y bydd hyn yn cynnwys cydweithio â Llywodraethau ar draws y DU ac yn yr UE er mwyn diogelu defnyddwyr.

Rwyf hefyd wedi gofyn i’m swyddogion adolygu ymateb holl awdurdodau perthnasol Cymru i’r achosion cig ceffyl. Mae’r ffaith yr aeth Llywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU, yr Asiantaeth Safonau Bwyd a Chymdeithas Llywodraeth Leol ati ar unwaith i gydweithredu yn galonogol iawn. Daeth yn amlwg yn gynnar iawn fod achosion tebyg hefyd i’w gweld y tu allan i Gymru. Sefydlwyd y cysylltiadau angenrheidiol rhwng asiantaethau gorfodi ar draws Ewrop. Rwy’n teimlo ein bod wedi gweithredu’n gyflym ac mewn modd priodol. Bydd y trefniadau cydweithredu hyn yn parhau ond mae gwersi i’w dysgu o hyd. O’r herwydd rwyf wedi penderfynu cynnal adolygiad a fydd yn ein helpu i fod yn fwy parod ar gyfer achosion tebyg yn ymwneud â safonau bwyd yn y dyfodol. Byddaf yn cyflwyno’r gwersi allweddol a ddysgwyd ym mis Gorffennaf.    

Mewn cyfarfod â’m Cyd\-Weinidogion ar draws y DU yn Llundain dydd Llun cytunwyd y byddem yn gofyn am ragor o sicrwydd gan y Comisiwn Ewropeaidd ynghylch y camau sy’n cael eu cymryd ac y bwriedir eu cymryd ar draws yr UE. Mae defnyddwyr yn awyddus i weld bod camau’n cael eu cymryd ar pob lefel er mwyn ceisio sicrhau na fydd achosion tebyg yn y dyfodol. Byddaf yn cyflwyno’r newyddion diweddaraf pan fydd rhagor o wybodaeth ar gael.

         





Translation:


 
I would like to update members on the latest position on the incidents of contamination of beef products that first came to the attention of the Welsh Government on 15th January this year.


From the time when the first incident was reported it became clear that we needed to co\-ordinate activity across the appropriate agencies and build an effective mechanism to address the varying aspects of the problem. It has been a difficult time for all parts of the meat industry and many businesses have suffered because of the potential negligence or criminality of a tiny minority. I understand that police investigations are ongoing.  


The safety of the food we eat is paramount to our health and wellbeing.  It is the authenticity of food that builds confidence in the mind of the consumer and consequently loyalty to a product or a brand.  Labelling should never be misleading.  If the pack says beef it must be beef, not pork, or chicken, or horsemeat.  


Thankfully, the horsemeat incidents did not present a particular food safety issue, but they did pose a major food authenticity concern.  Misleading consumers is inexcusable whether it is profit\-motivated, or happens as a result of gross inefficiency. The contamination incidents and associated media coverage affected consumer confidence which impacted on the sales of meat, and beef specifically.  


I will do all I can to ensure that we guard against future such incidents to protect both consumers and the meat sector which is a major contributor to the Welsh economy.  Red meat production contributes over 40% of the annual total value of Welsh agricultural output.  Some 12,000 farms are involved in beef production which in turn supports the agricultural supply and meat processing industries.  The PGI status of Welsh Beef is something to be proud of and is an effective way of boosting beef sales at home and abroad.  


In this context I think it is essential to learn appropriate lessons from the way we responded to the recent contamination incidents here in Wales.  Defra, Scotland and the FSA are undertaking reviews which will include probing into the systems in place to ensure food chain integrity to see if they could be strengthened. I have stated that the Welsh Government will cooperate fully in these important reviews. I see this co\-operation as important because our food supply chain is complex and stretches beyond our borders. Consumers here are affected by what happens elsewhere.  I will do all I can to ensure the integrity of the food chain. I am aware that this will include working with Governments across the UK and in the EU to do our utmost to protect consumers.


I have asked officials to undertake a review of the response made to the horsemeat incidents by all the relevant Welsh authorities.  I have been encouraged by the close and co\-operative working that quickly developed between the Welsh Government, the UK Government, the FSA and the WLGA. It soon became clear that such incidents were also happening beyond our borders. Enforcement agencies across Europe linked up to act where appropriate.  In my view actions were taken quickly and correctly. This established co\-operation is set to continue but we can always learn lessons. This is why I have instigated a review to improve our preparedness in the event of future food standards concerns.  I will be reporting on the key lessons learned in July.  


At a meeting with my UK Ministerial colleagues in London on Monday, it was agreed that collectively we would seek further reassurances from the European Commission regarding  the action already being taken and also due to be instigated across the EU.  Consumers rightly want to see action taken at all levels to safeguard the food we eat.  I will provide further updates to the Assembly as additional information becomes available.