Translate the text from English to Welsh.



 
This is a pivotal time for the heritage sector in Wales. The Historic Environment (Wales) Act 2016 has placed Wales at the forefront of the UK nations in the protection and management of the historic environment. However, with competing demands for limited resources and a need to promote Wales better than ever, it is crucial that we evaluate whether many of the structures underpinning the sector are fit for purpose and whether we could achieve more if we work in genuine partnership for the benefit of the sector as a whole.  

  

I want to help build a heritage sector that is global in ambition and renowned internationally. To achieve this I want to see our national public institutions evolve, becoming more financially resilient and doing more to help us build a prosperous Wales. This is essential if these organisations are to continue to act as effective custodians of our outstanding historic collections and heritage and provide an outstanding visitor experience.    

  

Earlier this year I was pleased to receive the PwC report Investing in the future to protect the past. It set out a number of different options for new structures and I am pleased to publish it in full on our website today. I also wish to place on record my thanks to Baroness Randerson for her role in considering the report for the Welsh Ministers, and for those organisations who engaged fully in its development.  

  

The report confirmed my expectations: whilst the sector has many strengths, there are many opportunities to grow and expand. Ultimately the report sets the context for change. Change that is both urgent and necessary if our national institutions are to have the bright and sustainable future we all want for them.  

  

In our manifesto we committed to the creation of Historic Wales, which would bring together many of the commercial functions of Cadw and Amgueddfa Cymru — National Museum Wales to help them secure new sources of income that can support that sustainable future. I appreciate that this is a significant undertaking and extremely complex and challenging. We will learn lessons from similar change in England and Scotland and use that evidence to build a business case for change that is appropriate and bespoke to Wales.  

  

I want to stress to members that whilst I believe change is needed, the form and shape of Historic Wales is something I want to work with them on.  This report is a good start, but I now want to discuss these options in more detail with organisations and partners right across Wales in order to secure as much common agreement as we can on the next steps.  

  

I have asked Justin Albert, Director of the National Trust Wales, to independently chair the next phase of work, bringing together a steering group comprised of our national institutions alongside full senior trade union representation.  

  

The steering group, under his guide, will draw upon the findings of the PwC report and agree which organisations and commercial functions should fall within the scope of Historic Wales. They will progress the business case for change and provide an implementation plan for the delivery of Historic Wales.  

  

I have asked the group to report to me in January 2017 and am delighted to have published their terms and reference in full on our website.  

  

I will keep members up to date on progress as we move forward.  

  

  

  

  

  

  

  

  

 


 


 


 


 


 


 


 







Translation:


 
Mae hwn yn amser hollbwysig i’r sector treftadaeth yng Nghymru.  Mae Deddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) 2016 wedi golygu bod Cymru ar y blaen i wledydd eraill Prydain o ran diogelu a rheoli ei hamgylchedd hanesyddol.  Fodd bynnag, gyda’r galwadau niferus am adnoddau prin – a’r angen i hyrwyddo Cymru yn well nag erioed, mae’n hanfodol ein bod  yn gwerthuso a yw nifer o’r strwythurau sy’n sail i’r sector yn addas at y pwrpas, ac a fyddem yn gallu cyflawni mwy pe byddem yn gweithio mewn partneriaeth wirioneddol er budd y sector cyfan.    
  
Rwyf eisiau helpu i greu sector treftadaeth sy’n fyd\-eang o ran ei uchelgais ac sydd ag enw da yn rhyngwladol.  Er mwyn cyflawni hyn, rwyf am weld ein sefydliadau cyhoeddus cenedlaethol yn datblygu, yn dod yn fwy sefydlog yn ariannol ac yn gwneud mwy i helpu inni greu Cymru lewyrchus.  Mae hyn yn hanfodol os yw’r sefydliadau hyn i barhau i weithredu fel gwarchodwyr effeithiol ein casgliadau hanesyddol a’n treftadaeth arbennig, gan gynnig profiad neilltuol i’r ymwelydd.    
  
Yn gynharach eleni roeddwn yn falch o dderbyn adroddiad PwC Investing in the future to protect the past. Roedd yn rhoi amlinelliad o nifer o opsiynau gwahanol ar gyfer strwythurau newydd ac rwy’n falch o’i gyhoeddi yn llawn ar ein gwefan heddiw.  Rwyf hefyd am nodi fy niolchiadau i’r Farwnes Randerson am ei swydd o ystyried yr adroddiad ar gyfer Gweinidogion Cymru, ac i’r sefydliadau hynny oedd yn rhan fawr o ddatblygu’r adroddiad.    
  
Roedd yr adroddiad yn cadarnhau fy nisgwyliadau:  er bod gan y sector nifer o gryfderau, mae nifer o gyfleoedd i ddatblygu ac ehangu.  Yn y pen draw mae’r adroddiad yn gosod y cyd\-destun ar gyfer newid.  Newid sydd ei angen ar fyrder ac sy’n angenrheidiol os ydym i sicrhau bod gan ein sefydliadau cenedlaethol y dyfodol disglair a chynaliadwy yr ydym i gyd ei eisau ar eu cyfer.    
  
Yn ein maniffesto gwnaethom ymrwymiad i greu Cymru Hanesyddol, a fyddai’n dod â nifer o swyddogaethau masnachol Cadw ac Amgueddfa Cymru — National Museum Wales ynghyd i helpu iddynt ddod o hyd i ffynonellau incwm newydd ar gyfer y dyfodol cynaliadwy hwnnw.    Rwy’n sylweddoli bod hon yn fenter fawr ac yn un hynod gymhleth a heriol.  Byddwn yn dysgu gwersi o’r newid tebyg sydd yn Lloegr a’r Alban ac yn defnyddio’r dystiolaeth honno i greu achos busnes ar gyfer newid sy’n briodol ac yn bwrpasol ar gyfer Cymru.    
  
Rwyf am bwysleisio i’r aelodau, er fy mod yn credu bod angen newid, mae strwythur Cymru Hanesyddol yn rhywbeth yr wyf am ei greu drwy gydweithio â hwy.  Mae’r adroddiad hwn yn ddechrau da, ond rwyf am drafod yr opsiynau hyn yn fanylach gyda sefydliadau a phartneriaid ledled Cymru er mwyn sicrhau y gallwn gytuno cymaint â phosib ar y camau ymlaen.    
  
Rwyf wedi gofyn i Justin Albert, Cyfarwyddwr Ymddiriedolaeth Cenedlaethol Cymru, i gadeirio cam nesaf y gwaith yn annibynnol, gan ddod â grŵp llywio at ei gilydd, fydd yn cynnwys ein sefydliadau cenedlaethol ochr yn ochr â chynrychiolaeth lawn ar lefel ucel o’r undebau llafur.    
  
Bydd y grŵp llywio, o dan ei arweiniad, yn tynnu ar ganfyddiadau adroddiad PwC gan gytuno ar ba sefydliadau a swyddogaethau masnachol ddylid eu cynnwys yng ngwaith Cymru Hanesyddol.  Byddant yn datblygu achos busnes ar gyfer newid ac yn darparu cynllun gweithredu ar gyfer Cymru Hanesyddol.    
  
Rwyf wedi gofyn i’r grŵp adrodd yn ôl imi fis Ionawr 2017 ac rwy’n falch iawn o gyhoeddi eu telerau a’u hamodau llawn ar ein gwefan.      
  
Byddaf yn rhoi’r newyddion diweddaraf i’r aelodau ar y datblygiadau wrth inni symud ymlaen.