Translate the text from Welsh to English.



 
Yn y gorffennol rwyf wedi datgan y byddwn yn ystyried cyflwyno un llwybr canser yng Nghymru er mwyn sicrhau canlyniadau gwell ac adroddiadau mwy cywir. Gallaf gadarnhau heddiw fy mod wedi penderfynu cyflwyno un llwybr canser newydd ledled Cymru yn 2019\. Bydd cyflwyno’r un llwybr canser yn disodli'r llwybrau Achosion brys lle ceir amheuaeth o ganser ac achosion nad ydynt yn rhai brys lle ceir amheuaeth o ganser. Dyma gam mawr ymlaen i Gymru sy’n cael cefnogaeth y gymuned glinigol a'r Cynghrair Canser Cymru yn y Trydydd Sector. Nid oes unrhyw wlad arall yn y DU wedi cymryd cam o'r fath.


Mae cefnogaeth y gymuned glinigol a'r trydydd sector yn adlewyrchu'r ffaith ein bod wedi datblygu ffordd o fesur amseroedd amser sy'n fwy cywir ac yn fwy ystyrlon yn glinigol. Bydd y llwybr canser yn mesur y cyfnod y mae'n rhaid i bobl aros ar y ddau lwybr traddodiadol ond yn bwysicach na hynny, bydd amser aros y claf yn dechrau o'r adeg yr amheuir bod canser arno yn hytrach na'r adeg pan fydd yn cael diagnosis. Mae'r llwybr ar gael ar gyfer yr holl gleifion canser, os ydynt wedi'u hatgyfeirio gan Feddyg Teulu, wedi darganfod y canser mewn argyfwng, wedi darganfod y canser yn ddamweiniol, drwy sgrinio neu yn ystod apwyntiad gofal eilaidd.


Ynghyd â galluogi un ffordd o fesur amseroedd aros yn y system iechyd sy'n fwy cywir, mae'r angen i safoni'r hyn sy'n cael ei fesur wedi bod yn gyfle unigryw i adolygu ansawdd y llwybrau a mynd i'r afael â'r amrywiaeth o ran ymarfer clinigol ledled Cymru. Mae hwn yn ddarn sylweddol o waith i'r GIG. Hoffwn dalu teyrnged i'r holl waith arweiniol a wnaed gan Rwydwaith Canser Cymru a'r gwaith ymgysylltu a pharatoi a wnaed gan y byrddau iechyd ac Ymddiriedolaeth GIG Felindre dros y flwyddyn ddiwethaf.


Ers mis Ionawr, mae'r byrddau iechyd wedi bod yn llunio adroddiadau ar ffurf gysgodol yn unol â'r llwybr newydd. Bydd Cymru yn dechrau adrodd yn gyhoeddus o fis Mehefin 2019 ymlaen. Byddwn yn parhau i adrodd ar y llwybrau achosion brys lle ceir amheuaeth o ganser ac achosion nad ydynt yn rhai brys lle ceir amheuaeth o ganser sy'n fwy traddodiadol ochr yn ochr â'r llwybr canser newydd er mwyn sicrhau bod y broses mor dryloyw â phosibl ac er mwyn caniatáu inni allu gwneud cymhariaeth yn unol â'n targedau presennol. Fodd bynnag, ar ryw adeg briodol yn y dyfodol rwy'n disgwyl y byddwn yn trosglwyddo'n llwyr gan adrodd ar y llwybr newydd yn unig. Byddwn yn ymgysylltu ymhellach yn glinigol er mwyn pennu mesurau perfformiad ystyrlon ar gyfer y llwybr newydd.


Mae'r llwybr newydd yn dechrau cofnodi’r amser aros yn gynharach yn y broses a gallwn ddisgwyl gweld canrannau is ar y llwybr newydd. Mae'n bwysig nodi nad yw hyn yn golygu bod pobl yn gorfod aros yn hirach. Fodd bynnag, mae yn golygu bod profiad gwirioneddol y claf yn cael ei fesur mewn ffordd sy'n fwy cywir ac ystyrlon.  Mae'n bwysig bod y cyfan oll yn gywir gennym er mwyn sicrhau gwelliannau a hefyd sicrhau ein bod yn targedu gweithgarwch y GIG mewn modd sy'n fwy effeithiol. 


Rwyf wedi buddsoddi £3 miliwn o fis Ebrill 2019 ymlaen fel rhan o setliad cyllidebol y GIG i gefnogi'r gwaith o gyflwyno un llwybr canser a sicrhau gwelliant o ran perfformiad. Bydd yr arian yn cael ei fuddsoddi yn y byrddau iechyd ac Ymddiriedolaeth GIG Felindre i sicrhau bod ganddynt y gallu cynllunio, y gallu technegol a’r gallu i arwain er mwyn trosglwyddo'n llwyddiannus i un llwybr canser a chefnogi gwelliannau o ran perfformiad ac ansawdd yn y llwybrau gofal. Bydd angen canolbwyntio'n fwy yn lleol ac yn genedlaethol ar fuddsoddi, effeithlonrwydd a gallu diagnosteg er mwyn gwella perfformiad.


Rydym yn parhau i brofi dulliau arloesol o weithredu yng Nghymru er mwyn gwella canlyniadau o ran canser. Un enghraifft dda o hyn yw fy lleoliad heddiw ar gyfer gwneud y cyhoeddiad hwn, sef Canolfan Diagnosis Cyflym yn Ysbyty Brenhinol Gwent.  Mae Llywodraeth Cymru yn benderfynol o wella’r canlyniadau o ran canser ar gyfer pobl Cymru ac mae'r llwybr canser newydd hwn, a'r ffaith ein bod yn canolbwyntio ar gael diagnosis canser yn gynharach, yn gamau yn y broses o sicrhau hynny.







Translation:


 
I have previously stated that I would consider introducing a single cancer pathway in Wales to help deliver improved outcomes and more accurate reporting. I can confirm today that I have decided to introduce a new single cancer pathway across Wales in 2019\. The introduction of a single cancer pathway will  replace the urgent suspected cancer (USC) and non\-urgent suspected cancer (nUSC) pathways. This marks a significant step forward for Wales and enjoys the support of the clinical community and the third sector Wales Cancer Alliance. No other UK country has taken this step.


The support of the clinical community and third sector reflects the development of a more accurate and clinically meaningful waiting time measure. The single cancer pathway will measure the wait of patients on the two traditional pathways but importantly, a patient’s waiting time will begin from the point of a suspicion of cancer rather than the point of diagnosis. The single pathway is for all cancer patients, whether referred by the GP or identified through an emergency presentation, an incidental finding, screening or during an appointment in secondary care.


As well as enabling a more accurate, single measure of waits in the health system, the need to standardise what is being measured has proved to be a unique opportunity to review the quality of pathways and tackle variation in clinical practice across Wales. This is a significant piece of work for the NHS. I pay tribute to the considerable leadership from the Wales Cancer Network and engagement from the health boards and Velindre NHS Trust over the past year to prepare.


Health boards have been shadow reporting against the new pathway since January. Wales will begin publically reporting from June 2019\. We will continue to report the traditional USC and nUSC pathways alongside the single cancer pathway in order to ensure maximum transparency and to allow comparison against our existing targets. However, at an appropriate point in the future I expect us to transition completely and solely report on the new pathway measure. There will be further clinical engagement to set meaningful performance measures for the new single pathway.


The new pathway starts the waiting time clock earlier and we can expect to see lower percentage figures on the new pathway. It is important to note that this does not mean people are waiting any longer. It does, however, mean that the actual patient experience is being measured in a more meaningful and accurate way.  It is important to get this right to deliver both improvement and more effectively to target NHS activity. 


I have made a £3 million investment from April 2019 as part of the NHS budget settlement to support of the introduction of the single cancer pathway and improvement in performance. This money will be invested in health boards and Velindre NHS Trust to ensure they have the planning, technical and leadership capacity to successfully move to the single cancer pathway and to support  performance and quality improvements in the pathways of care. There will also need to be additional national and local focus on diagnostic capacity, efficiency and investment to improve performance.


We continue to test innovative approaches in Wales to improve cancer outcomes. A good example of this is the Rapid Diagnostic Centre at the Royal Glamorgan Hospital where I have made today’s announcement.  The Welsh Government is determined to improve cancer outcomes for the people of Wales and the new single cancer pathway, together with our focus on earlier detection are part of helping us to do just that.