Translate the text from Welsh to English.



 
‘Pwysau Iach: Cymru Iach’ yw strategaeth hirdymor Llywodraeth Cymru i atal a lleihau gordewdra. Nod y cynllun yw darparu lleoliadau ac amgylcheddau iach i alluogi pobl o bob oed i wneud dewisiadau iach.


Yng Nghymru, mae dros 60% (1\.5 miliwn) o'r boblogaeth sy'n oedolion yn ordrwm neu'n ordew, a bob blwyddyn mae'r ffigur hwn yn cynyddu cymaint â 10,000\. Os bydd y duedd hon yn parhau, bydd nifer yr oedolion y rhagwelir y byddant yn dod yn ordrwm neu'n ordew yn cynyddu i 64% o boblogaeth y genedl \- 160,000 yn rhagor o oedolion erbyn 2030\. 


Mae tystiolaeth yn dangos mai cynnal pwysau iach yw un o'r ffyrdd mwyaf effeithiol o leihau'r risg o gyflyrau iechyd hirdymor fel diabetes, clefyd y galon a chanser.


Mae atal gordewdra yn her gymhleth, gyda sawl ffactor yn cyfrannu at hyn ar lefel unigol, cymunedol, cymdeithasol a byd\-eang. 


Mae ‘Pwysau Iach: Cymru Iach’ yn rhoi pwyslais cryf ar atal a bydd cynlluniau’n cael eu cyflwyno gan y llywodraeth. Mae'r cynllun wedi'i rannu'n bedair thema:


**Amgylcheddau iach:** Ceisio cefnogi pobl i fedru gwneud dewisiadau iach. Bydd hyn yn canolbwyntio ar newid y ffordd yr ydym yn siopa, y ffordd yr ydym yn bwyta allan, y ffordd yr ydym yn teithio, neu sut yr ydym yn defnyddio mannau awyr agored.


**Lleoliadau iach:** Datblygu amgylcheddau cefnogol i hyrwyddo dewisiadau iachach. Mae hyn yn cynnwys lleoliadau gofal plant, ysgolion ac addysg bellach ac uwch, gweithleoedd a lleoliadau cymunedol. 


**Pobl Iach:**Rhoi cyngor, gwybodaeth a chymorth. Mae hyn yn cynnwys rhoi cyfle i bobl drafod eu dewisiadau ffordd o fyw gyda gweithwyr iechyd a gofal proffesiynol.


**Arweinyddiaeth a galluogi newid:** Ysgogi gwell arweinyddiaeth ac atebolrwydd er mwyn cyflawni nodau ‘Pwysau Iach: Cymru Iach’ ar draws pob sector.


Dywedodd y Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething:



> Rhagwelir y bydd gordewdra yn pasio ysmygu fel her iechyd y cyhoedd fwyaf y genedl. Yn llawer rhy aml, mae pobl yn wynebu dewisiadau nad ydynt yn iach ac yn cael eu llethu â negeseuon sy'n hyrwyddo dewisiadau nad ydynt yn iach. Mae'n ddiwylliant sy'n dod i’r amlwg ar draws y byd Gorllewinol, nid yng Nghymru yn unig, ac mae angen inni gywiro hyn. Gall camau bach tuag at arferion iachach sicrhau newid mawr, a dyma sail y strategaeth hon. 
> 
> 
> Mae angen i bawb chwarae eu rhan. Ni all y Llywodraeth, y GIG nac unrhyw sector unigol arall gyflawni'r gwaith atal ar ei ben ei hun. Byddaf yn sefydlu Bwrdd Gweithredu Cenedlaethol yn ddiweddarach eleni i fwrw ymlaen â’r blaenoriaethau cenedlaethol ar gyfer 2020\-22\.
> 
> 
> Fy uchelgais yw i Gymru fod yn un o'r gwledydd cyntaf yn y byd i weld cyfraddau gordewdra'n gostwng. Bydd hyn yn cael gwaddol sylweddol a pharhaol i genedlaethau heddiw a'r dyfodol.


Dywedodd Frank Atherton, Prif Swyddog Meddygol Cymru:



> Fel cenedl, rydym yn mynd yn llai egnïol. Mae ein bywydau prysur yn golygu ein bod yn blaenoriaethu cyfleustra dros fwyd iach. Mae 60% o'r boblogaeth sy'n oedolion yn ordrwm neu'n ordew, ac mae'n rhaid i ni wyrdroi'r ffigwr hwn. 
> 
> 
> Os yw'r duedd hon yn parhau, bydd gan genedlaethau'r dyfodol oes fyrrach na'r cenedlaethau o'u blaenau. Rydym yn gwybod y gall fod yn heriol i newid arferion bywyd bob dydd, ond mae'n bosibl \- rydym eisiau helpu pobl i dorri hen arferion a chreu arferion newydd.







Translation:


 
Healthy Weight: Healthy Wales is the Welsh Governments long term strategy to prevent and reduce obesity. The aim of the plan is to deliver healthy settings and environments to allow people of all ages to make healthy choices.


In Wales over 60% (1\.5 million) of the adult population is overweight or obese, each year this figure rises by 10,000\. If this trend continues the number of adults projected to become overweight or obese will increase to 64% of the nation’s population \- another 160,000 adults by 2030\.


Evidence shows having a healthy weight is one of the most effective ways to reduce the risk of long term health conditions such as diabetes, heart disease and cancers.


Preventing obesity is a complex challenge, with many contributing factors at an individual, community, societal and global level.


Healthy Weight: Healthy Wales has a strong focus on prevention and will see initiatives from across government. The plan is broken into 4 themes:


The strategy sets out 4 themes.


**Healthy Environments:** aims to support people to be able to make healthy choices. This will focus on changing the way we shop, the way we eat out, the way we travel, or how we use outdoor spaces.


**Healthy Settings:** will develop supportive environments to promote healthier choices. This includes childcare settings, schools and higher and further education, workplaces and community settings.


**Healthy People:** providing advice, information and support. This includes providing people with the opportunity to regularly discuss their lifestyle choices with health and care professionals.


**Leadership and Enabling Change:** to drive improved leadership and accountability to deliver Healthy Weight: Healthy Wales across all sectors.


Health Minister Vaughan Gething, said:



> Obesity is projected to overtake smoking as the nation’s biggest public health challenge. Too often people are confronted with unhealthy choices and bombarded with messages that promote unhealthy options. A culture that is occurring not just in Wales but across the Western world, we need to redress the balance. Small steps towards healthier habits can create big change, and this is the basis of the strategy.
> 
> 
> Everybody needs to play a role, prevention cannot be achieved by Government, the NHS or any other individual sector alone. I will be establishing a National Implementation Board later this year to drive forward National priorities for 2020\-22\.
> 
> 
> My ambition is for Wales to be one of the first countries in the world to witness declining rates of obesity. This will have a significant and long\-lasting legacy for both our current and future generations.


Frank Atherton, Chief Medical officer for Wales, said:



> As a nation we are becoming less active. Our busy lifestyles prioritise convenience over healthy food.
> 
> 
> 60% of the adult population is obese or overweight, we have to turn this figure around. If this trend continues future generations will have a shorter lifespan than generations before them. We know that changing daily lifestyle habits can be challenging but it can be done— we want to help people to break old habits and create healthy new ones.