Translate the text from Welsh to English.



 
Mae technolegau geneteg a genomeg newydd yn caniatáu inni ddeall yn fanwl y cysylltiadau rhwng ein genynnau ac iechyd. Yn y blynyddoedd diwethaf, cafodd ei gydnabod yn rhyngwladol bod gan y technolegau hyn y potensial i chwyldroi meddygaeth ac iechyd y cyhoedd.Ym mis Mawrth y llynedd, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru Ddatganiad o Fwriad ar gyfer Genomeg a Meddygaeth Fanwl, a oedd yn egluro pam y mae angen datblygu strategaeth ehangach i sicrhau bod Cymru yn elwa ar y manteision iechyd ac economaidd a fydd yn deillio o faes genomeg. 

Heddiw, mae’n dda gennyf gyhoeddi Strategaeth Genomeg newydd ar gyfer Meddygaeth Fanwl. Mae’r strategaeth hon yn seiliedig ar yr egwyddorion a amlinellir yn y Datganiad o Fwriad ac mae £6\.8m wedi ei neilltuo i’w chefnogi.

Cafodd y Strategaeth Genomeg ar gyfer Meddygaeth Fanwl ei datblygu gan weithlu genomeg o dan arweiniad Llywodraeth Cymru sy’n gweithio ar y cyd â rhanddeiliaid allweddol sy’n cynrychioli academia, diwydiant, y trydydd sector, y GIG a’r cyhoedd. Cynhaliwy cyfres o weithdai a chyfarfodydd ledled Cymru, ac mae’r rhain wedi chwarae rôl hanfodol drwy helpu i lywio’r gwaith o ddatblygu’r Strategaeth.

Mae’r Strategaeth yn amlinellu’r camau gweithredu cychwynnol allweddol, yn rhan o gynllun 5\-10 mlynedd, a fydd yn:

* Datblygu gwasanaethau genomeg meddygol ac iechyd y cyhoedd yng Nghymru a gydnabyddir yn fyd\-eang – sy’n arloesol, ymatebol ac wedi’u cysylltu’n dda â’r prif fentrau geneteg a genomeg sy’n datblygu o amgylch y byd.
* Datblygu llwyfannau rhagorol ar gyfer meddygaeth fanwl a gwaith ymchwil mewn genomeg a gydnabyddir yn fyd\-eang, wedi’u harwain a’u cydgysylltu ar lefel Cymru gyfan a chyda cysylltiau cryf â geneteg glinigol.
* Bod yn eangfrydig, a chwilio’n weithredol am bartneriaethau a all gryfhau ymchwil a gwasanaethau genomeg a meddygaeth fanwl yng Nghymru, gan ganolbwyntio ar y partneriaethau hynny a fydd yn cyflwyno’r manteision gorau i gleifion.
* Datblygu gweithlu’r GIG a’r gweithlu ymchwil yng Nghymru, i gydnabod y bydd y buddsoddiad hwn yn cael yr effaith fwyaf ar ein gallu ni i wireddu potensial genomeg a meddygaeth fanwl er budd y claf.

Drwy amlinellu’r camau cychwynnol y mae angen eu cymryd i ddatblygu seilwaith genomeg ar gyfer meddygaeth fanwl, mae’r strategaeth yn gosod y sylfeini ar gyfer sicrhau bod defnyddio technolegau genomeg yn dod yn rhan arferol o’r dulliau meddygaeth fanwl sydd ar waith yng Nghymru. O wneud hyn, mae cleifion, a phobl Cymru yn gyffredinol, yn elwa ar y gofal iechyd gwell a gynigir, ac mae’r sail hon yn hanfodol os ydym am warantu dyfodol disglair i’r defnydd o dechnolegau genomeg blaengar yn y GIG yng Nghymru.

Mae’r ymgynghoriad ar y Strategaeth Genomeg ar gyfer Meddygaeth Fanwl ar agor, a bydd yn parhau ar agor hyd at 24 Mai 2017.

Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
New genetic and genomic technologies are allowing us to develop a much more detailed understanding of the link between our genes and health. In recent years there has been international recognition that these technologies have the potential to revolutionise medicine and public health.


In March last year, the Welsh Government published a Statement of Intent for Genomics and Precision Medicine, which set out the case for the development of a wider Strategy to capture the health and economic benefits of genomics for Wales.


Today, I am pleased to announce a new Genomics for Precision Medicine Strategy, built on the principles outlined in the Statement of Intent, and supported by £6\.8m funding.


The Genomics for Precision Medicine Strategy has been developed by a Welsh Government\-led genomics taskforce, working in a co\-productive manner with the key stakeholders from academia, industry, the third sector, the NHS and the public. A series of workshops and meetings across Wales have played a critical role in informing and underpinning the development of the Strategy.


The Strategy outlines the key initial actions, as part of a 5\-10 year plan, that will:


* Develop internationally\-recognised medical and public health genomics services in Wales – that are innovative, responsive and well\-connected to the major genetics and genomics initiatives that are evolving worldwide.
* Develop internationally\-recognised research in genomics and excellent platforms for precision medicine, with All\-Wales leadership and coordination and strong links to clinical genetics.
* Be outward\-looking, and actively seek out partnerships that can strengthen genomics and precision medicine services and research in Wales, with a focus on those partnerships that will bring the biggest benefits for patients.
* Develop the NHS and research workforce in Wales, in recognition that this investment will have the biggest impact on our ability to realise the potential of genomics and precision medicine for patient benefit.


By outlining the initial steps necessary to develop a genomics for precision medicine infrastructure, the strategy lays the foundations for the routine application of genomic technologies to support precision medicine approaches in Wales. In doing this, it enables patients and the public of Wales to benefit from better healthcare and underpins a bright future for the application of cutting\-edge genomic technologies in NHS Wales.


The Genomics for Precision Medicine Strategy is open for consultation and will run until 24 May 2017.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.