Translate the text from Welsh to English.



 
### Hawl Plentyn i Apelio mewn Cysylltiad ag Anghenion Addysgol Arbennig ac i Wneud Hawliad Gwahaniaethu ar Sail Anabledd i Dribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru (TAAAC)

Mae Mesur Addysg (Cymru) 2009 ("y Mesur") yn ddeddfwriaeth arloesol sy'n gwneud darpariaeth i blant gael hawl i apelio mewn cysylltiad ag anghenion addysgol arbennig, a hawl i wneud hawliad mewn cysylltiad â gwahaniaethu ar sail anabledd mewn ysgolion, i Dribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru.Mae'r Mesur yn galluogi Gweinidogion Cymru i dreialu'r hawliau newydd am gyfnod o hyd at 40 mis. Felly, mae'n bleser gennyf gyhoeddi y bydd cynlluniau peilot sylweddol yn dechrau'r mis hwn.

Cafodd Rheoliadau Mesur Addysg (Cymru) 2009 (Treialu) 2012 eu gosod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar 13 Chwefror 2012 yn unol â'r weithdrefn negyddol. Daeth y Rheoliadau i rym ar 6 Mawrth 2012 ac maent yn caniatáu i'r hawliau a'r dyletswyddau newydd o dan y Mesur gael eu treialu yn awdurdodau lleol Sir Gaerfyrddin a Wrecsam tan 30 Mehefin 2015\. Mae'r Rheoliadau hefyd yn gwneud darpariaeth i Weinidogion Cymru ofyn am wybodaeth gan y Tribiwnlys, yr awdurdodau lleol sy'n treialu neu gorff sy'n gyfrifol am ysgol yn yr awdurdodau lleol sy'n treialu. Pan fydd y Rheoliadau treialu yn peidio â bod yn effeithiol, bydd yr hawliau a'r dyletswyddau yn gymwys yn awtomatig i Gymru gyfan.

Yr wyf hefyd yn falch o gyhoeddi bod rheoliadau gweithdrefnol newydd wedi'u creu ar gyfer y TAAAC. Daeth Rheoliadau Tribiwnlys Anghenion Addysgol Arbennig Cymru 2012, a osodwyd ar 13 Chwefror, i rym ar 6 Mawrth 2012\.   Mae'r Rheoliadau hyn yn cydgrynhoi ac yn diwygio'r rheoliadau presennol sy'n gymwys i'r TAAAC. Mae'r Rheoliadau yn galluogi'r TAAAC hefyd i ddelio ag apelau AAA a hawliadau mewn cysylltiad â gwahaniaethu ar sail anabledd a wneir gan blant yn yr ardaloedd treialu.

  


### Adroddiad Blynyddol TAAAC 2010/11

Hoffwn dynnu eich sylw at brif ganfyddiadau Adroddiad Blynyddol TAAAC, y bûm yn ei drafod gyda Llywydd TAAAC, Rhiannon Ellis Walker, yn gynharach eleni:

* Bu cynnydd cyson yn nifer yr apelau AAA, ac roedd 112 wedi cofrestru yn ystod cyfnod yr adroddiad o gymharu â 106 yn ystod 2009/10\.
* Bu gostyngiad sylweddol yn nifer yr apelau oedd ynghylch gwrthod rhoi datganiad. Y math yma o apêl oedd 9% o'r holl apelau a gofrestrwyd o gymharu â 22% yn ystod 2009/10\.
* Yn 2010/11 bu cynnydd bach yn yr apelau ynghylch gwrthod asesu. Y math yma o apêl oedd 37% o'r holl apelau a gofrestrwyd o gymharu â 34% yn ystod 2009/10\.
* Un maes sy'n peri pryder yw nifer uchel yr apelau a ildiwyd gan yr awdurdodau lleol. Roedd hyn yn 33% o'r holl apelau yr ymdriniwyd â hwy yn ystod yr adroddiad. Yn enwedig, ildiwyd i nifer fawr o'r apelau ynghylch gwrthod asesu, sef 38 o'r 42 apêl.
* Gwelwyd cynnydd hefyd yn yr apelau am gynnwys y datganiadau AAA. Y math yma o apêl oedd 52% o'r holl apelau a gofrestrwyd o gymharu â 43% yn ystod 2009/10\.
* O ran canlyniadau'r apelau hyn, aeth 18% ohonynt i wrandawiad i benderfynu arnynt, a derbyniwyd 89% ohonynt yn llawn neu'n rhannol.  Tynnwyd 33% o'r apelau yn ôl ac ildiwyd i 33%. Mae 16% o'r apelau wedi'u cario ymlaen i'r flwyddyn adrodd gyfredol.

Ceir dolen i'r fersiwn lawn o Adroddiad Blynyddol TAAAC (wefan allanol).

Er bod union nifer yr apelau a gofrestrwyd yn erbyn awdurdodau lleol unigol yn dal yn gymharol isel, mae'n destun pryder bod hyn ar gynnydd mewn rhai awdurdodau lleol a fu'n llwyddiannus yn y gorffennol o ran lleihau niferoedd.

Yr hyn sy'n peri pryder penodol yw'r gyfradd ildio uchel yn achos penderfyniadau i beidio ag asesu plentyn a allai fod ag AAA.  Mae hyn yn straen annerbyniol ar y teuluoedd dan sylw. Felly, rwyf wedi ysgrifennu at Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i ofyn iddynt atgoffa'r awdurdodau lleol bod rhaid iddynt roi sylw i God Ymarfer AAA Cymru wrth ddelio â phlant ag AAA, fel y gellir osgoi anghydfodau, neu fel y gellir atal anghydfodau rhag cael eu cyfeirio at y TAAAC cyn cael eu hildio.

### Adroddiad y Cyngor Cyfiawnder Gweinyddol a Thribiwnlysoedd ‘Right First Time’.

Yn dilyn y thema hon hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i gymeradwyo'r adroddiad ‘Right First Time’, a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan y Cyngor Cyfiawnder Gweinyddol a Thribiwnlysoedd (wefan allanol).  Mae'n cynnig camau ymarferol i helpu cyrff cyhoeddus fabwysiadu diwylliant o fod yn 'gywir y tro cyntaf' yn eu sefydliadau. 

Mae adroddiad  ‘Right First Time’ yn nodi'n gywir fod gwasanaeth gwael a gwastraffu arian cyhoeddus yn annerbyniol. Mae hefyd yn awgrymu y gall y gwasanaeth gwael hwn achosi pryderon ychwanegol a straen i rieni a rhoi baich ariannol arnynt.

Er bod gan bob parti ran i'w chwarae mewn unrhyw anghydfod am y gwasanaethau a ddarperir i'r cyhoedd, dylai awdurdodau lleol wneud popeth o fewn eu gallu i sicrhau bod y gweithdrefnau a sefydlwyd yn golygu y gallant wneud yr hyn sy'n iawn y tro cyntaf.

### I Gloi

Mae arnom ddyled i blant ag anghenion addysgol arbennig a'u teuluoedd i wneud yn siŵr y gallant gael y gwasanaethau priodol gyda chyn lleied o straen a biwrocratiaeth â phosibl.  Bydd y cynigion deddfwriaethol y byddaf yn ymgynghori arnynt yn ddiweddarach eleni yn anelu at gyflawni hynny.  Yn y cyfamser hoffwn bwyso ar yr awdurdodau lleol i weithredu'r system bresennol mewn modd mor gefnogol â phosibl sy'n rhoi pobl yn flaenaf.







Translation:


 
### Child’s Right to Make Special Educational Needs Appeals and Claims of Disability Discrimination to the Special Educational Needs Tribunal for Wales (SENTW)


The Education (Wales) Measure 2009 (Measure) is a pioneering piece of legislation that makes provision for children in Wales to have a right to appeal in respect of special educational needs  (SEN) and the right to make a claim in respect of disability discrimination in schools, to the SENTW themselves.


The Measure enables the Welsh Ministers to pilot the new rights for a period of up to 40 months. I am therefore pleased to announce that significant pilot schemes will begin this month.


The Education (Wales) Measure 2009 (Pilot) Regulations 2012 were laid before the National Assembly for Wales on 13 February 2012 in accordance with the negative procedure. The Regulations came into force on 6 March 2012 and allow the new rights and duties under the Measure to be piloted in the local authority areas of Carmarthenshire and Wrexham until 30 June 2015\. The Regulations also make provision for the Welsh Ministers to request information from the Tribunal, the pilot local authorities or a responsible body for a school within the pilot authority areas. Once the pilot Regulations cease to have effect, the rights and duties will automatically apply to the whole of Wales.


I am also pleased to announce that new procedural regulations have been made for the SENTW. The Special Educational Needs Tribunal for Wales Regulations 2012, laid on 13 February, came into force on 6 March 2012\.   These Regulations consolidate and revise existing regulations that apply to the SENTW. The Regulations also enable the SENTW to deal with SEN appeals and disability discrimination claims made by children in the pilot areas.


 


### SENTW Annual Report 2010/11


I should also like to draw to your attention the main findings of the SENTW Annual Report, which I discussed with the SENTW President, Rhiannon Ellis Walker, earlier this year:


 


* There has been a continued upward trend in the number of SEN appeals, with 112 registered over the period of the report in comparison to 106 during 2009/10\.
* There has been a notable reduction in appeals about refusal to statement. This type of appeal made up 9% of all appeals registered in comparison to 22% during 2009/10\.
* 2010/11 saw a small increase in appeals about refusal to assess. This type of appeal made up 37% of all appeals registered in comparison to 34% in 2009/10\.
* An area of concern was the high number of appeals conceded by local authorities. This was 33% of all appeals dealt with over the course of the report. Appeals about refusal to assess in particular had a high concession rate with 38 of the 42 appeals received were conceded.
* Appeals about the content of SEN statements have also increased. This type of appeal made up 52% of all appeals registered in comparison to 43% in 2009/10\.
* With regard to the outcomes of these appeals, 18% of appeals went to a hearing and were decided, of which 89% were upheld in full or in part.  33% of appeals were withdrawn and 33% of appeals were conceded. 16% of appeals have been carried over into the current reporting year.


 


A link to the full SENTW Annual Report 2010\-2011 can be found here (external link).


Whilst the actual numbers of appeals registered against individual local authorities remains relatively low, it is concerning to see an upward trend against some local authorities that have previously been successful at reducing numbers.


What is of particular concern is the high concession rate for decisions not to assess a child who may have SEN.  This represents unacceptable stress for the families involved. I have therefore written to the Welsh Local Government Association to request that they remind local authorities that they must have regard to the SEN Code of Practice for Wales when dealing with children with SEN, so that disputes may be avoided, or to prevent disputes escalating to the SENTW before being conceded.


 


 


### The AJTC ‘Right First Time’ report


 


Following on from this theme, I would to take this opportunity to commend the report "Right Girst Time", which was recently published by the Administrative Justice and Tribunals Council (external link).  It offers practical steps to help public bodies adopt a right first time culture within their organisations. 


The ‘Right First Time’ report correctly highlights that poor service and waste of public money are unacceptable. Its also suggests that this poor service can lead to additional concerns, stress and financial burden to parents.


Whilst all parties have a role to play in any disagreement around services provided to the public, local authorities should do all they can to ensure that procedures in place allow them to get it right first time.


 


### Conclusion


 


We owe it to children with special educational needs and their families to make sure that they can access appropriate services with the minimum of stress and bureaucracy.  The legislative proposals on which I shall be consulting later this year aim to achieve that.  In the meantime I look to local authorities to operate the existing system in as supportive and person\-centred way as possible.