Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, mae Llywodraeth Cymru ochr yn ochr â Llywodraeth y DU a llywodraethau datganoledig yr Alban a Gogledd Iwerddon yn cyhoeddi fframwaith polisi newydd wedi'i ddiweddaru ar gyfer datgomisiynu a rheoli sylweddau ymbelydrol. Mae hyn yn dilyn ymarfer ymgynghori cyhoeddus a gynhaliwyd yn ystod gwanwyn 2023\. 

Llywodraeth y DU sydd yn gyfrifol am ddatblygu polisïau ynghylch ynni niwclear a safleoedd niwclear yn y DU. Fodd bynnag, mae diogelu’r amgylchedd, gan gynnwys gwaredu gwastraff ymbelydrol, yn fater datganoledig i Weinidogion Cymru. 

Mae ynni niwclear sy'n defnyddio tanwydd niwclear ymbelydrol, yn parhau i ddarparu trydan i gartrefi a busnesau'r DU. Mae'r DU hefyd yn defnyddio sylweddau ymbelydrol mewn llawer o wahanol gynhyrchion a phrosesau i wneud diagnosis o salwch difrifol a’i drin, i ddarparu ymchwil a datblygu, a hefyd mewn prosesau diwydiannol. Mae rhan fwyaf o’r ffyrdd o ddefnyddio deunydd ymbelydrol yn creu gwastraff ymbelydrol, y mae angen ei reoli a bydd angen datgymalu'r cyfleusterau sy'n defnyddio'r math hwn o ddeunydd, gan gynnwys gorsafoedd pŵer niwclear, yn ddiogel ac yn effeithlon ar ôl iddynt roi'r gorau i weithredu. 

Mae pedair Llywodraeth y DU yn cytuno ei bod yn hanfodol bod gennym fframwaith polisi ar gyfer datgomisiynu a rheoli sylweddau ymbelydrol sy'n addas i ddelio â'n gwastraff gwaddol ac yn addas ar gyfer y dyfodol. Mae’r fframwaith polisi yn egluro fod yn rhaid cynnal safonau o ddiogelwch a diogelu’r amgylchedd wrth reoli a gwaredu sylweddau ymbelydrol. 

Mae'r fframwaith polisi a gyhoeddwyd heddiw yn disodli Papur Gorchymyn 2919, Adolygiad o Bolisi Rheoli Gwastraff Ymbelydrol: Casgliadau Terfynol a gyhoeddwyd yn 1995\. Mae'n  diweddaru, yn egluro ac yn cyfuno sawl polisi yn un fframwaith polisi ledled y DU ac yn nodi'r  polisïau hynny sy'n cael eu dilyn ar y cyd gan Lywodraeth y DU a'r llywodraethau datganoledig. Mae yna grynodeb ar y cyd hefyd o'r ymatebion i'r ymgynghoriad sy'n cael ei gyhoeddi. 

Ymhellach at yr ymgynghoriad, mae diweddariadau allweddol yn cynnwys sicrhau gallu gwaredu gwastraff llai peryglus ychwanegol yng Nghymru a Lloegr felly galluogi datgomisiynu cyflymach, mwy costeffeithiol a chymesur, gan roi mwy o bwyslais hefyd ar gynnwys datgomisiynu yn rhan o ddyluniad datblygiad prosiectau niwclear. Gallai capasiti gwaredu ychwanegol leihau’r amser y caiff gwastraff ymbelydrol ei storio mewn cyfleusterau cyfredol. Mae’r fframwaith polisi wedi’i ddiweddaru yn rhoi digon o hyblygrwydd i sicrhau y gall yr Awdurdod Datgomisiynu Niwclear (NDA) ddatblygu cyfleusterau gwaredu ger yr wyneb, os a phan fydd angen.  

Yn gyffredinol, mae'r fframwaith polisi diwygiedig yn creu amcanion polisi cliriach a mwy cyson. Bydd hyn yn galluogi ffyrdd arloesol a chynaliadwy o weithio'n well, ac yn cynnal safonau uchel o ddiogelwch, diogeledd ac o ran diogelu'r amgylchedd. 

**Dolenni**

Gwefan ymgynghori: Rheoli sylweddau ymbelydrol a datgomisiynu niwclear \- GOV.UK (www.gov.uk)

Gwefan ymgynghoriad Llywodraeth Cymru: Rheoli sylweddau ymbelydrol a datgomisiynu niwclear \| LLYW.CYMRU

Gwefan Llywodraeth Cymru ar gyfer y fframwaith polisi: https://www.llyw.cymru/rheoli\-sylweddau\-ymbelydrol\-a\-datgomisiynu\-niwclear\-fframwaith\-polisi







Translation:


 
The Welsh Government alongside the UK Government and the devolved Governments of Scotland and Northern Ireland are today publishing a new and updated Policy Framework for Radioactive Substances and Decommissioning following a public consultation exercise undertaken during spring 2023\. 

The UK Government is responsible for developing policy regarding nuclear energy and nuclear installations across the UK. However, environmental protection, including disposal of radioactive waste, is a devolved matter for Welsh Ministers. 

Nuclear power, which uses radioactive nuclear fuel, continues to provide electricity to UK homes and businesses. The UK also uses radioactive substances in many different products and processes for example to treat and diagnose serious illnesses, to deliver research and development, also in industrial processes. Most uses of radioactive material create radioactive waste which needs to be managed and the facilities that use this type of material, including nuclear power stations, will eventually need to be deconstructed safely and efficiently after they stop operating. 

The four UK Governments agree it is vital we have a Policy Framework for managing radioactive substances and decommissioning which is fit to deal with our legacy waste and fit for the future. The Policy Framework makes it clear that high standards of safety and environmental protection must be maintained when managing and disposing of radioactive substances. 

The Policy Framework published today replaces the 1995 publication Command Paper 2919, Review of Radioactive Waste Management Policy: Final Conclusions. It updates, clarifies and consolidates several policies into a UK wide Policy Framework which will be pursued jointly by the UK Government and devolved governments. There is also a joint summary of the responses to the consultation being published. 

Further to the consultation key updates include enabling additional disposal capability for less hazardous waste in England and Wales so enabling faster, more cost effective and proportionate decommissioning, also placing greater emphasis on including decommissioning by design into the development of nuclear projects.   The updated Policy Framework provides sufficient flexibility to ensure the Nuclear Decommissioning Authority (NDA) can develop near surface disposal facilities if and when required.   

Overall, the revised Policy Framework creates clearer and more consistent policy objectives. This will help enable innovative and sustainable ways of working and maintain high standards of safety, security and environmental protection. 

**Links**

Consultation Website: Managing radioactive substances and nuclear decommissioning \- GOV.UK (www.gov.uk)

Welsh Government Consultation website: Managing radioactive substances and nuclear decommissioning \| GOV.WALES

Welsh Government website for the Policy Framework: https://www.gov.wales/managing\-radioactive\-substances\-and\-decommissioning\-policy\-framework