Translate the text from Welsh to English.



 
Smygu sy'n cyfrannu fwyaf at y baich clefydau presennol yng Nghymru, gan achosi tua 5,450 o farwolaethau ac oddeutu £302m o wariant i’r GIG bob blwyddyn. 

Roedd Arolwg Cenedlaethol Cymru 2016/17 yn dangos bod 19% o oedolion yn smygu; lleihad sylweddol ar y 25% a nodwyd ar gyfer 2005/6\. Roedd hyn yn rhagori ar darged Llywodraeth Cymru o leihau'r ganran o bobl a oedd yn smygu i 20% erbyn 2016\. 

Bydd y Cynllun Gweithredu ar Reoli Tybaco yn adeiladu ar y cynnydd a wnaed eisoes yn sgil deng mlynedd gyntaf y gwaharddiad ar smygu yng Nghymru. 

Mae'r camau gweithredu yn y cynllun newydd yn cynnwys:

* Cyflwyno gwaharddiad statudol ar smygu ar diroedd ysbytai ac ysgolion, ar feysydd chwarae cyhoeddus, ac mewn lleoliadau gofal awyr agored i blant erbyn haf 2019
* Helpu mwy o bobl i roi'r gorau i smygu drwy eu hannog i ddefnyddio'r gwasanaethau integredig perthnasol
* Cryfhau'r llwybrau atgyfeirio at wasanaethau rhoi'r gorau i smygu, yn enwedig i grwpiau lle mae lefelau uchel o smygu.

Mae'r rhan fwyaf o smygwyr yng Nghymru (tua 6 allan o 10\) yn awyddus i roi'r gorau iddi, ac mae ychydig dros 4 allan o 10 wedi rhoi cynnig ar wneud hynny yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, yn ôl Arolwg Cenedlaethol Cymru. Mae nifer mawr o'r bobl hyn yn gweithredu 'ar eu liwt eu hunain', ond dyma'r ffordd leiaf effeithiol o roi'r gorau iddi. Er mwyn gostwng lefelau smygu ymhlith oedolion ymhellach yng Nghymru, mae angen i fwy o smygwyr gael eu cymell i roi'r gorau iddi, a chael eu hannog i ddefnyddio gwasanaethau sydd eisoes ar gael i’w helpu.  Dywedodd y Gweinidog Iechyd y Cyhoedd, Rebecca Evans:


> “Fel rhan o'n cynllun ar gyfer sicrhau bod Cymru'n wlad iachach a mwy egnïol, rydyn ni'n awyddus i helpu cynifer o bobl â phosibl i roi'r gorau i smygu. 
> 
> “Nod Cynllun Gweithredu Cymru ar Reoli Tybaco 2017\-2020 yw gwneud y gwasanaethau rhoi'r gorau i smygu sy'n cael eu darparu gan weithwyr iechyd proffesiynol yn fwy hygyrch. Drwy leihau nifer y bobl sy'n smygu bydd nifer y bobl sy'n dod i gysylltiad â mwg ail law hefyd yn gostwng.
> 
> “Dw i'n falch ein bod yn arwain y ffordd o ran amddiffyn cenedlaethau'r dyfodol drwy Ddeddf  Iechyd y Cyhoedd (Cymru) 2017, sy'n gwaharddi smygu ar feysydd chwarae ac ar diroedd ysgolion. Er mwyn parhau â'r newid rhyfeddol sydd wedi digwydd mewn agweddau at smygu yng Nghymru yn ystod y blynyddoedd diwethaf, dw i'n awyddus i weld pawb yn dewis bywyd di\-fwg.”

Y llynedd, cafodd Bwrdd Strategol Rheoli Tybaco ei sefydlu o dan gadeiryddiaeth Prif Swyddog Meddygol Cymru, Frank Atherton, i oruchwylio'r gwaith o weithredu'r cynllun newydd a sicrhau ein bod yn cadw'r momentwm a bwrw'r targed o 16%. 

Dywedodd Prif Swyddog Meddygol Cymru,  Frank Atherton:


> “Bydd gostwng lefelau smygu yng Nghymru o fantais nid yn unig i iechyd y genedl, ond bydd hefyd yn helpu i leihau rhywfaint o'r pwysau sydd ar y GIG. 
> 
> “Y gwaith y mae'r Bwrdd Strategol a'i is\-grwpiau wedi ei gyflawni o ran annog pobl i roi'r gorau i smygu neu eu hatal rhag dechrau, yn ogystal â lleihau'r nifer sy’n dod i gysylltiad â mwg, yw sail y Cynllun Gweithredu hwn. Rydyn ni'n ffyddiog y bydd y camau gweithredu sydd wedi eu nodi yn ein helpu i gyrraedd y targed ar gyfer lleihau canran y boblogaeth sy'n smygu i 16% erbyn 2020\.”







Translation:


 
Smoking contributes most to the current burden of disease in Wales, causing approximately 5,450 deaths each year and costing the NHS an estimated £302m annually.

The National Survey for Wales 2016/17 showed that 19% of adults smoked; a significant reduction from 25% in 2005/6\. This exceeded the Welsh Government target of reducing smoking rates to 20% by 2016\. 

The new three\-year Tobacco Control Delivery Plan will build on the progress already made following the first 10 years of the smoking ban in Wales. 

Actions in the new plan include;

* Introducing a statutory ban on smoking in hospital grounds, school grounds, public playgrounds and outdoor care settings for children by summer 2019
* Helping more smokers to quit by encouraging the use of integrated smoking cessation services
* Strengthening referral pathways to smoking cessation services, particularly for groups with high smoking prevalence.

The majority of smokers in Wales (around 6 in 10\) want to quit, and just over 4 in 10 have made an attempt to quit in the last year, according to the National Survey for Wales. Large numbers of these individuals ‘go\-it\-alone’, yet this is the least effective method of quitting. In order to achieve a further reduction in adult smoking levels in Wales, more need to be motivated to quit and to be encouraged to use cessation services that are already available.   Public Health Minister, Rebecca Evans said:


> “As part of our plan for a healthier and more active Wales, we want to support as many people as possible to give up smoking. 
> 
> “The Tobacco Control Delivery Plan 2017\-2020 aims to make smoking cessation services provided by healthcare professionals more accessible. Reducing the rate of smoking will in turn reduce the number of number of people exposed to second hand smoke.
> 
> “I’m pleased that we are leading the way in protecting our future generations through the Public Health (Wales) Act 2017, which includes a ban on smoking in playgrounds and school grounds. In order to continue the remarkable culture\-change relating to smoking that we have seen in Wales in recent years, I want everyone to ‘Choose Smokefree’.”

Last year, a Tobacco Control Strategic Board was established, Chaired by the Chief Medical Officer for Wales, Frank Atherton, to oversee the delivery of the new plan and ensure momentum is maintained to achieve the 16% target.     
The Chief Medical Officer for Wales, Frank Atherton said: 


> “Reducing smoking prevalence in Wales will not only benefit the nation’s health, but will also relieve some pressure on the NHS.
> 
> “The work we have done as the Strategic Board and its sub\-groups for cessation, prevention and reducing exposure to smoking has developed this delivery plan. We are confident the actions detailed will help us reach the target of reducing the number of smokers to 16% of the population by 2020\.”