Translate the text from English to Welsh.



 
The Ynni’r Fro scheme was launched in 2010; it is a jointly funded Welsh Government and ERDF programme that promotes community scale renewable energy generation.  Ynni’r Fro supports business growth and new business opportunities by enabling the creation and expansion of sustainable social enterprises.


The programme offers grants of up to £30,000 to cover pre\-planning costs, and grants of up to £300,000 and loans of up to £250,000 towards capital build costs.  A network of technical development officers has been established across Wales to provide guidance and support to social enterprises planning or undertaking a renewable energy project.  To date, over 200  communities throughout Wales have applied for support through the programme.


A mid\-term evaluation of the programme was commissioned in May 2013 and completed in October 2013\.  The final report is published today following a robust guidance process.


The evaluation highlighted many positive features of Ynni’r Fro including its national coverage, broad remit and the high quality of the advice service. The programme’s unique combination of advice and  financial support, and the fact that Ynni’r Fro is a longer term (5 year) initiative, were also recognised as valuable elements that distinguish Ynni’r Fro from other renewable energy support programmes.


The evaluation also identified a number of challenges to developing a community renewable energy project; it looked at ways in which the Ynni’r Fro programme was already addressing these challenges, and made recommendations on how the work could be developed in the future.  The main challenges to delivering community renewable energy projects that the review identified are as follow:


 


* the shortage of capacity, skills and experience within community groups;
* difficulties in obtaining planning permission and consents; and
* challenges in finding funding for preparatory work and capital for scheme development.


 


The findings from this mid\-term evaluation suggest that ‘*Ynni’r Fro is having a significant impact in enabling community groups to progress through the initial stages of developing a renewable energy initiative.  In particular, the wide\-ranging advice and support delivered by its network of Technical Development Officers (TDOs) has often been crucial to this development*’.


The report also highlights the significance of the funding available to community schemes through the Ynni’r Fro programme.  There were a number of recommendations for the current programme, many of which have already been incorporated into the way that the programme is delivered. The evaluation was helpful in identifying the areas in which groups will require support in the future, and this will be used to inform the Welsh Government’s approach to future support for small scale renewable energy.


The challenges of planning and consenting are common to any development scheme.  Natural Resources Wales’ permitting processes have recently been changed to enable hydropower development scheme applications to progress more smoothly. These changes have been largely welcomed by the community hydropower sector, whose members were involved along with other stakeholders helping NRW to in developing the revised approach.


My colleague the Minister for Housing and Regeneration has also written to planning authorities to remind them of the requirement to consider the economic and social benefits of renewable energy schemes when considering planning applications.


The full mid\-term evaluation report on the Ynni’r Fro programme can be found online.







Translation:


 
Cafodd cynllun Ynni'r Fro ei lansio yn 2010\. Rhaglen ydyw a gaiff ei hariannu gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop ac mae'n hybu mentrau ar gyfer cynhyrchu ynni adnewyddadwy o fewn cymunedau.  Mae Ynni'r Fro yn hybu twf busnesau ac yn creu cyfleoedd busnes newydd drwy ei gwneud hi'n bosibl i greu ac ehangu mentrau cymdeithasol cynaliadwy.

Mae'r rhaglen yn cynnig grantiau o hyd at £30,000 er mwyn talu costau cyn cynllunio, a grantiau o hyd at £300,000 a benthyciadau o hyd at £250,000 tuag at gostau adeiladu cyfalaf. Mae rhwydwaith o swyddogion datblygu technegol wedi'i sefydlu ar draws Cymru er mwyn cynnig cyfarwyddyd a chymorth i fentrau cymdeithasol sy'n cynllunio neu'n cynnal prosiect ynni adnewyddadwy. Hyd yn hyn mae dros 200 o gymunedau ar draws Cymru wedi cyflwyno cais am gymorth drwy'r rhaglen.

Cafodd gwerthusiad canol tymor o'r rhaglen ei gomisiynu ym mis Mai 2013 ac fe'i cwblhawyd ym mis Hydref 2013\. Caiff yr adroddiad terfynol ei gyhoeddi heddiw, yn dilyn proses drylwyr.

Gwnaeth y gwerthusiad dynnu sylw at holl nodweddion positif rhaglen Ynni'r Fro, gan gynnwys ei chwmpas cenedlaethol, ei chylch gwaith eang a hefyd ansawdd uchel y gwasanaeth cynghori.  Cafodd cyfuniad unigryw y rhaglen o gyngor a chymorth ariannol, a'r ffaith bod Ynni'r Fro yn fenter mwy hirdymor (5 mlynedd), hefyd eu cydnabod fel elfennau gwerthfawr sy'n golygu bod Ynni'r Fro yn wahanol iawn i raglenni eraill sy'n cefnogi ynni adnewyddadwy.

Tynnwyd sylw at nifer o heriau  fel rhan o'r gwerthusiad o safbwynt datblygu prosiect ynni adnewyddadwy cymunedol. Ystyriwyd sut yr oedd rhaglen Ynni'r Fro eisoes yn mynd i'r afael â'r heriau hyn, a chyflwynwyd argymhellion ynghylch sut y gallai'r gwaith gael ei ddatblygu yn y dyfodol. Y prif heriau o safbwynt cyflawni prosiectau ynni adnewyddadwy cymunedol a bennwyd gan yr adolygiad yw:

* prinder capasiti, sgiliau a phrofiad o fewn grwpiau cymunedol;
* anawsterau wrth geisio derbyn caniatâd cynllunio a chaniatadau eraill;
* yr heriau sydd ynghlwm wrth ganfod cyllid ar gyfer gwaith paratoi a chyfalaf ar gyfer datblygu cynlluniau.

Awgryma canfyddiadau'r gwerthusiad canol tymor hwn fod 'Ynni'r Fro yn cael effaith sylweddol o safbwynt galluogi grwpiau cymunedol i ddilyn y camau cychwynnol sydd ynghlwm wrth ddatblygu menter ynni adnewyddadwy. Yn benodol, mae'r cyngor a'r cymorth eang eu cwmpas a ddarperir gan y rhwydwaith o Swyddogion Datblygu Technegol yn aml wedi chwarae rhan allweddol o fewn y datblygiad hwn'.

Mae'r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at  bwysigrwydd y cyllid sydd ar gael i gynlluniau cymunedol drwy raglen Ynni'r Fro. Roedd nifer o argymhellion o safbwynt y rhaglen gyfredol, ac mae nifer ohonynt eisoes wedi'u cynnwys yn y modd y caiff y rhaglen ei chyflawni. Roedd y gwerthusiad yn ddefnyddiol o safbwynt pennu'r meysydd lle y bydd angen cymorth ar grwpiau yn y dyfodol. Caiff yr wybodaeth hon ei defnyddio ar gyfer llywio dull Llywodraeth Cymru o gefnogi mentrau ynni adnewyddadwy ar raddfa fach.

Mae'r heriau sydd ynghlwm wrth gynllunio a rhoi caniatâd yn gyffredin i bob cynllun datblygu. Mae prosesau Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer rhoi caniatâd wedi'u newid yn ddiweddar er mwyn sicrhau bod ceisiadau ar gyfer cynlluniau datblygu ynni dŵr yn gallu symud ymlaen yn fwy didrafferth. Mae'r sector ynni dŵr cymunedol wedi croesawu'r newidiadau hyn i raddau helaeth, a gwnaeth aelodau'r sector ynghyd â rhanddeiliaid eraill gynorthwyo Cyfoeth Naturiol Cymru i ddatblygu'r dull diwygiedig.

Mae fy nghydweithiwr, y Gweinidog Tai ac Adfywio, hefyd wedi ysgrifennu i awdurdodau lleol er mwyn eu hatgoffa ynghylch yr angen i ystyried manteision economaidd a chymdeithasol cynlluniau ynni adnewyddadwy wrth ystyried ceisiadau cynllunio.

Gellir gweld yr adroddiad gwerthuso canol tymor llawn ar raglen Ynni'r Fro ar\-lein.