Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, cyhoeddwyd cyfres o adroddiadau ymchwil gan Policy in Practice o dan yr enw ‘Deall effaith Ymyriadau Treth Gyngor yng Nghymru’ ar wefan Llywodraeth Cymru.


Dros Bumed Tymor y Senedd, mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno nifer o fesurau i leihau effaith rhwymedigaethau'r dreth gyngor ar bobl ac aelwydydd sy'n agored i niwed ac i wella'r ffordd y caiff prosesau casglu'r dreth gyngor eu rheoli. Ymhlith y mesurau hyn yr oedd:


* cyflwyno Protocol Treth Gyngor Cymru,
* esemptio pobl sy'n gadael gofal rhag y dreth gyngor,
* cael gwared ar y gosb o ddedfryd o garchar am beidio â thalu'r dreth gyngor,
* safoni'r esemptiad ar gyfer amhariad meddyliol difrifol.


Ym mis Mawrth 2022, comisiynais ymchwil gan Policy in Practice i adolygu a gwerthuso'r mesurau hyn, yn ogystal â'r camau yr oedd Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol yn eu cymryd i leihau'r pwysau ar bobl sy'n agored i niwed mewn perthynas â'r dreth gyngor. Nod yr ymchwil hon oedd rhoi darlun cliriach o ba mor effeithiol y mae'r mesurau wedi bod o ran cyflawni ein hamcanion polisi, a pha un a yw'r newidiadau wedi effeithio ar lefelau casglu'r dreth gyngor. Roedd hefyd yn ceisio mesur yr effaith ar unigolion ac aelwydydd, yn enwedig aelwydydd sy'n agored i niwed a'r rheini sydd mewn ôl\-ddyledion.


Mae'n galonogol gweld y ffordd y mae'r ymyriadau wedi helpu rhai o'n dinasyddion mwyaf agored i niwed, ond rhaid inni barhau i weithio gydag awdurdodau lleol er mwyn dileu unrhyw rwystrau i allu pobl i fanteisio ar yr ymyriadau, ac er mwyn lleihau gwahaniaethau ledled Cymru.


Mae'r adroddiadau’n cadarnhau pa mor effeithiol y mae'r Protocol Treth Gyngor wedi bod, gyda'i ddull arferion da i awdurdodau lleol ac asiantaethau cyngor ar ddyledion o sicrhau bod unrhyw gamau a gymerir yn gymesur, yn deg ac yn gyson, ac mae'n nodi'r gefnogaeth gyffredinol i’r Protocol. Maent hefyd yn tynnu sylw at y ddeddfwriaeth sy'n rheoli prosesau casglu a gorfodi'r dreth gyngor.


Rwyf eisoes wedi ymrwymo i ystyried pa newidiadau y gellid eu gwneud i'r fframwaith cyfreithiol er mwyn helpu cynghorau i reoli'r gwaith o gasglu'r dreth gyngor mewn ffyrdd sy'n fwy ystyriol o amgylchiadau aelwydydd sy'n ei chael hi'n anodd talu eu biliau. Bydd hyn yn cynnwys edrych ar y broses orfodi bresennol ac ystyried y symiau y mae aelwydydd yn atebol i'w talu ar wahanol adegau yn y broses gasglu.


Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i wneud y dreth gyngor yn decach, a byddwn yn parhau i weithio mewn partneriaeth â llywodraeth leol a rhanddeiliaid i ystyried canfyddiadau ac argymhellion yr adroddiadau. Bydd y canfyddiadau yn ddefnyddiol i awdurdodau lleol hefyd, gan roi cyfle iddynt rannu rhai o'r enghreifftiau rhagorol o arferion gorau a nodwyd yn yr adroddiadau.


Un ffrwd o waith yw'r ymchwil hon yn ein rhaglen ehangach yn ymchwilio i opsiynau ar gyfer diwygio'r dreth gyngor a'i gwneud yn decach. Ym mis Rhagfyr, cyhoeddais grynodeb o’r ymatebion i'r ymgynghoriad ar ein pecyn uchelgeisiol fel y cam diweddaraf yn ein taith tuag at system sy'n decach ac yn fwy blaengar.







Translation:


 
Today, a series of research reports by Policy in Practice, ‘Understanding the impact of Council Tax Interventions in Wales’ have been published on the Welsh Government’s website. 


Over the Fifth Senedd Term, the Welsh Government introduced a number of measures to mitigate the impact of council tax liabilities on vulnerable people and households and to improve the management of council tax collection.  These measures included:


* the introduction of the Council Tax Protocol for Wales,
* the exemption from council tax for care leavers,
* the removal of the sanction of imprisonment for non\-payment of council tax, and
* the standardisation of the exemption for severe mental impairment.


In March 2022, I commissioned research by Policy and Practice to undertake a review and evaluation of these measures and of the Welsh Government and local authority actions taken to alleviate pressure on vulnerable people in relation to council tax.  This research sought to give a clearer picture of how effective the measures have been in achieving our policy goals and whether the changes have had an impact on collection levels.  It also sought to gauge the impact on individuals and households, particularly vulnerable households and those in arrears.


It is encouraging to see how some of our most vulnerable citizens have been supported by the interventions but we must continue our work with local authorities to remove any barriers to accessibility and reduce disparities across Wales. 


The reports confirms the effectiveness and general support for the Council Tax Protocol, which sets out a good practice approach for local authorities and debt advice agencies to ensure any action taken is proportionate, fair and consistent.  It also highlights the legislation governing collection and enforcement of council tax. 


I have already committed to consider what changes might be made to the legal framework to assist councils in managing the collection of council tax in ways which better recognise the circumstances of households struggling to pay their bills. This will include looking at the current enforcement process and considering what amounts households are liable for at various points in the collection process.


The Welsh Government is committed to making council tax fairer and we will continue to work in partnership with local government and stakeholders to consider the findings and recommendations in the reports.  The findings will also be useful for local authorities, enabling them to share some of the excellent best practice examples highlighted in the reports.  


This research is one strand of work within our broader programme examining options for reforming council tax and making it fairer.  In December, I published the summary of responses to the consultation on our ambitious package as the latest step in our journey towards a fairer and more progressive system.