Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Deddf yr Amgylchedd yn pennu ein huchelgais i leihau allyriadau yng Nghymru 80% erbyn 2050\. Fe welwn o'r dystiolaeth y byddai'n rhaid sicrhau nad oes dim allyriadau o adeiladau er mwyn gwneud hyn. Ar hyn o bryd, allyriadau o gartrefi yw tua 15% o holl allyriadau Cymru.    
  
Bydd yn rhaid i gartrefi ac adeiladau newydd ddefnyddio ynni yn llawer mwy effeithiol er mwyn lleihau allyriadau ar y raddfa hon. Bydd yn rhaid gosod offer arbed ynni a sicrhau newidiadau yn y ffyrdd yr ydym yn gwresogi ein hadeiladau. Yn anad dim, bydd hefyd yn galw am wneud llawer mwy o waith ôl\-osod ar gartrefi i ddefnyddio ynni'n effeithlon. Bydd oddeutu 70% y cant o gartrefi fydd yn bodoli yn y 2050au wedi eu hadeiladu cyn 2000, ac mae gennym rywfaint o'r stoc adeiladu hynaf a lleiaf effeithiol o ran gwresogi yn Ewrop.  Arbed mwy o ynni yw'r dull mwyaf cost effeithiol o fodloni ein hymrwymiadau i leihau allyriadau carbon. Y mae hefyd yn gostwng y costau i ddefnyddwyr ac yn mynd i'r afael yn uniongyrchol â thlodi tanwydd.  
  
Gall sicrhau bod cartrefi yn defnyddio ynni'n effeithlon gyfrannu at amcanion amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd. Gall defnyddio ynni'n effeithlon wella canlyniadau iechyd \- fel a welwyd yn ein Prosiect Cysylltu Data Tlodi Tanwydd, sy'n dangos bod y mesurau i ddefnyddio ynni'n effeithlon sy'n cael eu sefydlu drwy ein cynllun Nyth Cartrefi Clyd yn cael effaith bositif sylweddol ar iechyd anadlol derbynwyr ac effaith bositif ar dderbyniadau brys i ysbytai ar gyfer cyflyrau cardiofasgwlaidd ac anadlol, gyda gostyngiad o ganlyniad i hyn yn y defnydd o'n Gwasanaeth Iechyd Cenedlaethol.   
  
Gall camau i ddefnyddio ynni'n effeithlon gyfrannu at amcanion economaidd trwy ddatblygu twf, swyddi, sgiliau a chadwyni cyflenwi gwyrdd.  Mae cyfran y swyddi i wariant cyfalaf ar gyfer trwsio a chynnal a chadw tai yn 32\.6 swydd fesul £1 miliwn o wariant. Mae hyn yn cymharu â 15 swydd ar gyfer prosiectau seilwaith mawr. Yn 2012, bu i adroddiad WWF Cymru a'r Ymddiriedolaeth Arbed Ynni amcangyfrif y gallai gwella sgôr effeithlonrwydd ynni cartrefi gyda chyfraddau arbed ynni E, F a G i gyfradd D leihau y bil tanwydd blynyddol o £600 ar gyfartaledd.  Mae Cymru yn anarferol o ffodus bod ganddi gadwyn gyflenwi arbed ynni sy'n cynnwys pob agwedd, o weithgynhyrchu i osod.  
  
Mae rhaglen Cartrefi Clyd Llywodraeth Cymru, sy'n cynnwys ein cynllun yn ôl y galw, Nyth, a'r cynlluniau Arbed o fewn ardaloedd, wedi'u cynllunio i fynd i'r afael â thlodi tanwydd drwy sicrhau bod cartrefi pobl sydd ar incwm isel neu'n byw yn yr ardaloedd o amddifadedd mwyaf yng Nghymru yn defnyddio ynni'n effeithlon. Ers 2011, rydym wedi buddsoddi dros £240 miliwn yn y cynllun Cartrefi Clyd i arbed ynni mewn dros 45,000 o gartrefi ledled Cymru, drwy eu gwneud yn gynhesach ac yn mwy fforddiadwy i'w gwresogi. Mae cynllun Cartrefi Clyd Nyth hefyd wedi cynnig cyngor a chymorth di\-duedd i dros 98,000 o gartrefi, gan eu helpu i ddefnyddio ynni'n fwy effeithlon a sicrhau bod eu hincwm mor uchel â phosibl. Rydym yn ymestyn y rhai sy'n gymwys ar gyfer mesurau arbed ynni am ddim yn y cartref i gartrefi incwm isel ble y mae pobl yn dioddef gyda chyflyrau iechyd penodol sy'n fregus mewn tywydd oer, ac mae hyn yn cael ei dreialu mewn ardaloedd penodol yn ystod y gaeaf. Rydym yn buddsoddi £104 miliwn arall yn y Rhaglen dros y 4 mlynedd nesaf (2017/18 i 2020/21\) i wella mesurau arbed ynni i 25,000 o gartrefi eraill.  
  
Ar yr un pryd, mae'n ofynnol i'n 222,000 o gartrefi cymdeithasol fodloni Safon Ansawdd Tai Cymru (WHQS) erbyn 2020\. Mae hyn yn cynnwys cyrraedd safon arbed ynni o SAP (Gweithdrefn Asesu Safonol) 65 neu uwch (sy'n cyfateb i gyfradd D ar Dystysgrif Perfformiad Ynni).  Ym mis Mawrth 2017, roedd 88% o gartrefi cymdeithasol wedi cyrraedd SAP 65 neu uwch.  Rydym yn buddsoddi £108 miliwn yn WHQS bob blwyddyn, yn ogystal ag oddeutu £500m y flwyddyn wedi'i fuddsoddi gan landlordiaid. Mae'r gwaith yma'n cynnwys trwsio toeau, drysau a ffenestri a gosod boeleri defnyddio ynni'n effeithlon drwy gyfrannu at arbed ynni yn ein stoc dai.    
  
Rydym wedi gwneud llawer o gynnydd, ond mae angen cymryd camau pellach. Mae'n rhaid inni gyfuno ein gwaith yn well y tu mewn a thu allan i’r Llywodraeth. Mae'n rhaid inni barhau i gydweithio ar draws y Llywodraeth a chyda’r cyhoedd, sectorau cyhoeddus a phreifat a'r trydydd sector i ddeall y problemau yn well, a dod o hyd i atebion a ffynonellau cyllid.  Dim ond bryd hynny fyddwn ni'n gallu gwella effeithlonrwydd ein stoc dai.  
  
Ar unwaith, yn unol â Ffyniant i Bawb, byddwn yn gweithredu ar draws y Llywodraeth i sicrhau ein bod yn deall sut y mae ein hymdrechion yn sicrhau y canlyniadau rydym eu hangen.  Byddwn yn defnyddio Tasglu'r Cymoedd i dreialu ffyrdd newydd o gyfuno buddsoddi yn ein stoc dai gyda rhaglenni eraill i arbed ynni yn well.    
  
Byddwn yn parhau i gydweithio'n agos â Bargen Dinas\-Ranbarth Bae Abertawe i gyflawni ei gweledigaeth, gan gynnwys y prosiect Cartrefi fel Gorsafoedd Pŵer, sy'n anelu at sicrhau bod y rhanbarth ar y blaen wrth arloesi ym maes ynni wrth adeiladu tai cynaliadwy ac ôl\-osod i fynd i'r afael â thlodi tanwydd. Rydym wedi cyhoeddi cyllid yn ddiweddar, fel rhan o'r Rhaglen Tai Arloesol, ar gyfer cynllun gyda chymdeithas tai Pobl i helpu i gyflwyno'r model Cartrefi fel Gorsafoedd Pŵer.  
  
Rydym yn gweithio gyda darparwyr morgeisi i ddeall sut y gellir cynnwys costau ac arbedion ynni yn well o fewn morgeisi, gan sicrhau bod defnyddio ynni'n effeithlon yn uwch ar y rhestr flaenoriaethau i brynwyr, ac annog gwerthwyr i fuddsoddi i arbed ynni er mwyn gwneud eu heiddo'n fwy deniadol i brynwyr.  
  
Yn y tymor canolig, rhwng nawr a 2020/21, byddwn yn gwella ein sylfaen dystiolaeth i dargedu gweithgarwch a gwariant y tu hwnt i 2020\. Rydym am ddeall pob opsiwn ar gyfer gwella gweithgarwch ôl\-osod ar gyfer arbed ynni, yn enwedig sut yr ydym yn ysgogi a sbarduno’r sector sy'n 'gallu talu' i weithredu. Byddwn hefyd yn edrych ar sut y byddwn yn cefnogi'r bobl hynny sydd ar incwm isel, gan gynnwys y rhai hynny sydd mewn tlodi tanwydd, neu mewn perygl o hynny, y tu allan i gwmpas y rhaglenni presennol.   
  
Byddwn yn defnyddio'r dystiolaeth yr ydym wedi'i chasglu i ddatblygu rhaglen integredig i adeiladu ar Cartrefi Clyd Llywodraeth Cymru a Safon Ansawdd Tai Cymru yn y tymor hir ar ôl i’n rhaglenni presennol ddod i ben.  
  
Byddwn yn parhau i weithio gyda'r sector preifat ac eraill i nodi ffynonellau cyllid posibl ac unrhyw rwystrau i fuddsoddi preifat. Byddwn yn cyfarfod â Grŵp Sefydliadau Ariannol Arbed Ynni, sy'n cynrychioli dros 60 o gyrff cyllido mawr o Brydain ac Ewrop i ddeall beth y gallwn ei wneud i sicrhau bod cynlluniau ôl\-osod ar raddfa fawr yng Nghymru yn ddeniadol i fuddsoddwyr a pherchnogion tai fel ei gilydd. Ochr yn ochr â hyn, bydd y Llywodraeth yn parhau i fuddsoddi yn yr hirdymor i gefnogi'r agenda hon a sbarduno'r broses o ddatgarboneiddio'r sector tai.   
  
Byddwn hefyd yn datblygu ein dull newydd hir tymor o ymgysylltu â’r farchnad sy'n 'gallu talu'. Rydym yn gwybod bod creu amgylchedd o ymddiriedaeth, ble y gall deiliaid tai deimlo'n ddiogel a chael eu hysgogi i wneud gwelliannau i’w cartrefi fel eu bod yn arbed ynni, yn anodd i'w gyflawni.  Mae hyn yn glir o ymdrechion aflwyddiannus gan Lywodraeth Prydain, megis y Fargen Werdd. Ond mae’n rhaid dod o hyd i ffordd. Bydd gweithredu'r adolygiad annibynnol o dan arweiniad y diwydiant, Each Home Counts, yn rhan o hyn. Bydd hyn yn gwella ansawdd a safonau pob gosodiad ôl\-osod arbed ynni ac ynni adnewyddadwy. Byddwn hefyd yn ystyried yr hyn sydd ei angen yng ngoleuni Strategaeth Twf Glân Llywodraeth Prydain. Gan dynnu ar y dystiolaeth hon, byddwn yn datblygu opsiynau a chwmpas ac yn dadansoddi'r galw posibl am ymyraethau newydd; yn edrych ar sut y gellid sefydlu, gweithredu ac ariannu gwasanaethau tra hefyd yn edrych ar yr effaith economaidd a chyfleoedd yn y gadwyn gyflenwi ar gyfer economi Cymru.   
  








Translation:


 
The Environment Act sets out our ambition to reduce emissions in Wales by 80% by 2050\. The evidence tells us that to do this, emissions from buildings will need to be close to zero. Currently, emissions from homes equate to approximately 15% of Wales’ total emissions.    

  

Achieving reduced emissions of this scale will require new homes and buildings to be much more energy efficient. It will require energy efficient appliances and changes to the way we heat our buildings. Crucially, it will also require a dramatic up\-scaling of energy efficiency retrofit works on existing homes. Around 70% of homes that will exist in the 2050s will have been built before 2000 and we have some of the oldest and least thermally\-efficient building stock in Europe. Improving their energy efficiency is the most cost\-effective means of meeting our commitments to reduce carbon emissions, it lowers costs for consumers and directly addresses fuel poverty.  

  

Improving the energy efficiency of homes can contribute to environmental, social and economic objectives.  Energy efficiency can improve health outcomes as demonstrated by our own Fuel Poverty Data Linking Project, which shows energy efficiency measures installed through our Warm Homes Nest scheme are having a significant positive effect on the respiratory health of recipients and a positive impact on emergency hospital admissions for both cardiovascular and respiratory conditions, with a knock\-on reduction in the use of our NHS.  

  

Energy efficiency actions can also contribute to economic objectives through developing green growth, jobs, skills and supply chains.  The ratio of jobs to capital spending for housing repair and maintenance is 32\.6 jobs per £1 million spent. This compares to 15 jobs for major infrastructure projects. In 2012, a WWF Cymru and Energy Saving Trust report estimated improving homes from energy efficiency ratings E, F and G to energy efficiency rating D can reduce the average annual fuel bill by £600\.  Wales is in the rare and fortunate position of having an energy efficiency supply chain covering all aspects from manufacturing through to installation.  

  

The Welsh Government Warm Homes programme, which is made up of our demand\-led Nest and area\-based Arbed schemes, is designed to tackle fuel poverty by improving the energy efficiency of the homes of people on low incomes or living in the most deprived areas of Wales. Since 2011, we have invested over £240 million in Warm Homes to improve the energy efficiency of over 45,000 homes throughout Wales, making them warmer and more affordable to heat. The Warm Homes Nest scheme has also provided impartial advice and support to over 98,000 households, helping them to improve their energy efficiency and maximise income. We are extending eligibility for free home energy efficiency measures to low income households where people suffer with certain health conditions which are vulnerable to the cold and this is being piloted in limited areas this winter. We are investing a further £104 million in the Programme over the next 4 years (2017/18 to 2020/21\) to improve the energy efficiency of a further 25,000 homes.  

  

In parallel, our 222,000 social homes are required to meet the Welsh Housing Quality Standard (WHQS) by 2020\. This includes achieving an energy efficiency standard of SAP (Standard Assessment Procedure) 65 or higher (equivalent to an Energy Performance Certificate D rating).  In March 2017, 88% of social homes had achieved SAP 65 or higher.  We invest £108 million in WHQS every year, in addition to around £500m per annum invested by landlords. This work includes improving roofs, doors and windows and installing energy efficient boilers, thus contributing to the energy efficiency of our housing stock.    

  

We have made a great deal of progress but more needs to be done. We must better join up our work within and outside Government and we must continue to work together across Government, the Public, Private and Third Sectors to better understand the problems, find solutions and sources of funding and be able to make a step change in the efficiency of our housing stock.  

  

Initially, in line with Prosperity for All, we will take a cross\-Government approach to ensure we understand how our efforts are delivering the outcomes we need.  We will use the Valleys Taskforce to trial new ways of integrating investment in our housing stock with other programmes to deliver energy efficiency improvements.    

  

We will continue to work closely with the Swansea Bay Region City Deal to deliver its vision, including the Homes as Power stations project, which aims to place the region at the forefront of energy innovation in the areas of sustainable house building and retrofit to address fuel poverty. We have recently announced funding, as part of the Innovative Housing Programme, for a scheme with Pobl housing association to help roll\-out the Homes as Power stations model.  

  

We are working with mortgage providers to understand how energy costs and savings can be better incorporated into mortgages, placing energy efficiency higher on the priority list for buyers, and encouraging sellers to invest in energy efficiency to make their properties more attractive to buyers.  

  

In the medium term, between now and 2020/21, we will improve our evidence base to better target activity and spending beyond 2020\. We want to understand all options for scaling up energy efficiency retrofit activity, particularly how we motivate and stimulate the ‘able to pay’ sector to take action. We will also examine how we will continue to support people on low incomes, including those in or at risk of fuel poverty, outside the scope of existing programmes.  

  

We will use the evidence we have gathered to develop an integrated programme to build on Welsh Government Warm Homes and the Welsh Housing Quality Standard (WHQS) in the long term, once our existing programmes come to an end.    

  

We will continue to work with the Private Sector and others to identify potential sources of finance and any barriers to private investment. We will be meeting with the Energy Efficiency Financial Institutions Group, which represents over 60 major funding bodies from the UK and mainland Europe to understand what we can do to make large\-scale retrofit schemes in Wales attractive to both investors and home\-owners alike. Alongside this, Government will continue to invest over the long term to support this agenda and drive decarbonisation of the housing sector.  

  

We will also develop our new long term approach to the ‘able to pay’ market. We know creating a trusted environment, where householders feel safe and motivated to carry out improvements to their homes to become more energy efficient, is difficult to achieve.  This is clear from unsuccessful attempts by UK Government, such as the Green Deal. But we must find a way. The effective implementation of the independent, industry\-led Each Home Counts review will form part of this. This will improve quality and standards for all retrofit energy efficiency and renewable energy installations. We will also consider what is needed in light of the UK government’s Clean Growth Strategy. Drawing on this evidence, we will develop options and scope and analyse the potential demand for new interventions, and examine how services could be established, operated and funded, whilst also examining the economic impact and supply chain opportunities for the Welsh economy.