Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r Datganiad Ysgrifenedig hwn yn rhoi'r newyddion diweddaraf i Aelodau am ddatblygiadau mewn perthynas â diogelu asedau cymunedol.  

 Rwyf wedi ystyried a ddylid deddfu yng Nghymru ar gyfer y Mesurau Asedau o Werth Cymunedol sydd wedi'u cynnwys ym Mhennod 3, Rhan 5 o Ddeddf Lleoliaeth 2011\.   Daeth y Mesurau hyn i rym yn Lloegr yn 2012\.  Yn ystod taith y Bil drwy'r Senedd, cytunodd y Gweinidog Llywodraeth Leol a Chymunedau bryd hynny, i ymgyghori cyn gweithredu'r Mesurau yng Nghymru.  

 I grynhoi, mae'r Mesurau yn ei gwneud yn ofynnol i Awdurdodau Lleol sefydlu, cynnal a rhoi cyhoeddusrwydd i restr o asedau o werth cymunedol o fewn ardal yr Awdurdod Lleol.  Gellir cynnwys tir neu adeiladau y mae grwpiau cymunedol sydd â chysylltiad lleol yn ystyried eu bod yn hybu lles economaidd neu fuddiannau cymdeithasol y gymuned, yn y rhestrau.  Yr Awdurdod Lleol sy'n gwneud  y penderfyniad terfynol am yr hyn sydd i'w cynnwys mewn cofrestr.  Gall yr asedau sy'n cael eu cynnwys yn y rhestrau fod mewn perchnogaeth Gyhoeddus, Breifat neu Drydydd Parti.  Nid yw eiddo preswyl yn cael eu cynnwys ar y rhestr.  

 Pe byddai ased ar y rhestr yn mynd ar werth, byddai cyfnod o ohirio am chwe wythnos i ddechrau i ganiatau i'r gymuned gofrestru ei diddordeb i ddatblygu cais i brynu'r ased.  Caiff y gohirio hwn ei ymestyn i chwe mis unwaith y bydd diddordeb ffurfiol wedi'i gofrestru.  Caiff yr ased ei werthu ar y farchnad agored wedi hyn, sy'n golygu nad oes gwarant mai'r grŵp cymunedol fyddai y perchennog newydd.   Nid oes hawl cynnig cyntaf.  

 Nid oes yn rhaid i unrhyw wasanaeth neu weithgaredd newydd a oedd yn cael ei gyflawni yn y gorffennol o fewn yr ased sydd wedi'i 'restru', gael ei gyflawni yn yr un ffordd unwaith y bydd yr ased wedi'i werthu.   Pe byddai'r perchennog newydd yn dymuno newid defnydd yr ased wedi ei brynu mae ganddynt hawl i wneud hynny (yn amodol ar y caniatâd cynllunio sydd ei angen).  

 Mae nifer o Aelodau wedi codi'r mater hwn gyda'm rhagflaenydd ar ran ei etholwyr.  Mae llawer o ohebu wedi dod i law, yn bennaf mewn perthynas â thafarndai a chyfleusterau chwaraeon, a cynhaliwyd nifer o gyfarfodydd, gan gynnwys un gyda'r Athro Andrew Davies yn ei swydd fel Cadeirydd Comisiwn Cwmnïau Cydweithredol a Chydfuddiannol Cymru. Mae adroddiad y Comisiwn, a gyhoeddwyd ym mis Chwefror, yn gwneud nifer o argymhellion sy'n gysylltiedig ag asedau cymunedol.  

 Gwnaeth fy rhagflaenydd ymrwymiad i wneud cyhoeddiad ynghylch y materion hyn ac rwyf am gadw at yr addewid hwn.  Rwyf hefyd am sicrhau bod unrhyw drefniadau yr ydym yn eu gwneud yn ystyried y cyd\-destun Cymreig yn llawn, a ble y bo'n briodol, yn dysgu o'r profiad a gafwyd yn Lloegr dros y ddwy flynedd ddiwethaf.  Mae gennym wybodaeth sylweddol ar sut y mae Mesurau'r Asedau o Werth Cymunedol wedi'u gweithredu a'r pryderon niferus a godwyd.  

 Ar y cyfan, mae tri prif grŵp o randdeiliaid sydd â diddordeb yn y mater hwn:  sefydliadau cymunedol, perchnogion asedau ac awdurdodau lleol.  Nid yw eu diddordeb yn cyd\-daro bob tro, ac yn ymarferol, mae'r Mesurau yn gyfaddawd na fydd yn bodloni yr un ohonynt yn llawn o bosib.  Mae'n bwysig, felly, bod gennym ddealltwrthiaeth glir o ddyheadau a  phryderon y grwpiau hyn cyn inni wneud unrhyw drefniadau yng Nghymru.   Ar yr un pryd, rwyf hefyd am sicrhau fod gan bob un o'r grwpiau hyn ddealltwriaeth glir o beth fyddai gweithredu'r Mesurau yng Nghymru yn ei olygu iddynt.    

 * Mae angen i Grwpiau cymunedol fod yn ymwybodol nad yw Mesurau Asedau o Werth Cymunedol yn eu galluogi i orfodi  i ased gael ei werthu i'r gymuned, neu i rwystro i'r un sy'n gwneud y cynnig uchaf rhag ei brynu unwaith y bydd y cyfnod gohirio o 6 mis ar ben.   Hefyd, mae'n bwysig deall y gwahaniaeth rhwng yr adeilad, a'r gwasanaethau sy'n cael eu darparu yn yr adeilad.  Mae'n bosib bod y cyntaf yn cael ei gynnwys yn y Mesurau, ond nid yr ail.
* Mae'n bosib i Berchnogion yr ased deimlo bod y Mesurau yn amharu ar eu  hawliau a'u bod yn portreadu perchnogion preifat mewn ffordd negyddol neu  eu bod yn mynegi pryderon y bydd rhestru yn gostwng gwerth ased neu ei  wneud yn anodd i'w werthu.
* Byddai gan Awdurdodau Lleol nifer o swyddogaethau'n gysylltiedig â'r  Mesurau.  Yn ogystal â bod yn gyfrifol am gynnal rhestrau o asedau  cymunedol, maent yn debygol o fod yn berchnogion rhai o'r asedau dan sylw.     Byddant hefyd wedi sefydlu perthynas gyda nifer o sefydliadau cymunedol,  gan gynnwys rhoi cyllid a chyngor, ond hefyd mewn swyddogaethau  rheoleiddiol.

 Yn fwy cyffredinol, ni ddylem danbrisio'r adnoddau sydd eu hangen i weithredu'r Mesurau, gan gynnwys yr angen am ddarpariaeth briodol ar gyfer monitro a gwerthuso.   Rwyf hefyd yn ymwybodol o'r pwysau amser o ran deddfwriaeth Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd.  Rwy'n poeni'n benodol na ddylem greu disgwyliadau afrealistig y bydd cyllid gyhoeddus yn cael ei ddarparu i alluogi sefydliadau cymunedol i brynu asedau.  O ystyried ein hamgylchiadau ariannol presennol, byddai'n rhaid i gyllid o'r fath ddod yn bennaf y tu allan i'r Sector Cyhoeddus.  

 Yn gysylltiedig â hyn, rwy'n ystyried y bydd unrhyw gamau mewn perthynas ag asedau cymunedol yn fwy tebygol o fod yn effeithiol os y caiff ei gysylltu cymaint â phosib â'n rhaglenni â'n polisïau cymunedol presennol.  Hoffwn dynnu sylw, yn arbennig, at y ffordd yr ydym yn canolbwyntio'n gyson ar drechu tlodi, gan gynnwys ein cefnogaeth i ardaloedd tlotaf Cymru, drwy raglenni fel Cymunedau'n Gyntaf.     Rydym am ddiogelu cyfleusterau cymunedol yn arbennig yn yr ardaloedd hyn, ac mae ein hadnoddau cyfyngedig yn debygol o barhau i ganolbwyntio'n bennaf ar yr ardaloedd hyn.  Rydym yn cydnabod pwysigrwydd asedau cymunedol mewn ardaloedd eraill hefyd, ond ble y cant eu cefnogi gan gyllid cyhoeddus, rydym yn disgwyl iddynt hwy hefyd gefnogi'r bobl dlotaf a'r rhai sy'n wynebu anawsterau penodol.  

 O ystyried hyn oll, nid wyf yn bwriadu gweithredu'r Mesurau yng Nghymru ar hyn o bryd.  Rwy'n teimlo bod lle inni ddatblygu ffordd o weithredu sy'n fwy addas ar gyfer y cyd\-destun Cymreig, ac sy'n mynd i'r afael â rhai o anfanteision y trefniadau presennol yn Lloegr.    Rwyf felly wedi gofyn i'm swyddogion gysylltu â'r rhai hynny sydd wedi mynegi diddordeb yn y mater hwn yn ddiweddar, i gyflwyno fy syniadau yn fwy manwl, ac rwyf am i'r trafod barhau.  Yn ymarferol, nid wyf  yn credu y bydd yn bosibl i roi dull newydd ar waith cyn etholiadau nesaf y Cynulliad Cenedlaethol, ond rwy'n gobeithio y byddwn yn llawer cliriach ar y ffordd orau i fynd ymlaen.  

 I gloi, mae Llywodraeth Cymru yn gwerthfawrogi'n fawr gyfraniad y cyfleusterau cymunedol pwysig \- ac yn fwy penodol y bobl hynny sy'n eu cynnal ac yn eu defnyddio \- i les economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol Cymru.  Rwy'n benderfynol ein bod yn dod o hyd i'r ffordd orau o ddiogelu a gwella cyfleusterau o'r fath, gan ystyried yn llawn safbwyntiau pawb sydd â buddiant gyfreithiol yn y materion hyn.  Rwy'n gofyn i bob Aelod gefnogi'r broses yr wyf wedi ei hamlinellu wrth inni fynd ymlaen â hyn.  

   
 







Translation:


 
This Written Statement updates Members on progress in relation to the protection of community assets. 


     


I have considered whether the Assets of Community Value (ACV) Measures which are contained in Chapter 3, Part 5 of the Localism Act 2011 should be enacted in Wales. The ACV Measures came into force in England in 2012\.   During the Bill’s passage through Parliament, the then Minister for Local Government and Communities, agreed a consultation exercise would be carried out prior to any implementation of the Measures in Wales.


 


In summary, the ACV Measures oblige Local Authorities to establish, maintain and publicise lists of assets of community value within the Local Authority area. Land or buildings considered to further the social or economic wellbeing or the social interests of the community can be nominated for inclusion in the lists by community groups with a local connection. The Local Authority makes the final decision on inclusion in a register. Assets included in the lists can be in Public, Private or Third Sector ownership. Residential properties are exempt from inclusion on the lists.


 


Should an asset on the list be offered for sale, a moratorium period initially of six weeks can be triggered to allow the community to register its interest in developing a bid to purchase the asset. This moratorium is extended to six months once a formal interest is registered.  The asset is then sold on the open market which means there is no guarantee the community group would become the new owner. There is no right of first refusal.


 


There is no automatic requirement for any services or activities previously carried out within the asset which is “listed” to be carried out in the same way once the sale of the asset is completed.  Should the new owner wish to change the nature of the use of the asset following their successful purchase they are free to do so (subject to necessary and required planning permissions).


 


A number of Members have raised this issue with my predecessor on behalf of constituents.  A considerable amount of correspondence, mainly in relation to pubs and sporting facilities was received and a number of meetings held including one with Professor Andrew Davies in his capacity as Chair of the Commission on Welsh Co\-operatives and Mutuals Commission.   The Commission’s report, which was published in February, makes a number of recommendations relating to community assets.


 


My predecessor made a commitment to make an announcement about these issues and I want to honour his promise.    I also want to ensure any arrangements we make here take full account of the Welsh context and, where appropriate, learn from the experience gained in England over the past two years.  We have a considerable amount of information about how the ACV measures have been implemented and the number of concerns raised.


 


In general, there are three main groups of stakeholders with an interest in this issue:  community organisations, asset owners and Local Authorities.  Their interests do not always coincide and, in practice, the ACV measures represent a compromise which may not fully satisfy any of them.    It is important, therefore, we have a clear understanding of the aspirations and concerns of each of these groups before we make any arrangements in Wales.   At the same time, I also want to ensure each of these groups has a clear understanding of what implementation of the measures in Wales would mean for them. 


* Community groups need to be aware the Assets of Community Value measures do not enable them to force the sale of an asset to the community, or prevent its sale to a higher bidder once the 6 month moratorium period is over.  In addition, it is important the distinction between a physical facility, and the services provided from it is clearly understood.  The former may be covered by the Measures while the latter is not.
* Asset owners may consider the Measures infringe their rights and portray private owners negatively or express concerns listing will lower the value of an asset or make it difficult to sell.
* Local Authorities would have a number of roles in relation to the ACV Measures.  As well as being responsible for maintaining lists of community assets, they are likely to be the owners of some of the assets in question.  They will also have established relationships with many community organisations, including providing funding and advice but also in regulatory roles.


More generally, we should not underestimate the resource requirements arising from implementation of the ACV Measures, including the need for adequate provision for monitoring and evaluation. I am also mindful of the legislative time pressures on the Welsh Government currently. I am particularly concerned we should not generate unrealistic expectations public funding will be provided to enable community organisations to purchase assets.  Given our present financial circumstances, such funding would need to come primarily from outside the Public Sector.


 


Linked to this, I consider any action in relation to community assets is most likely to be effective if it is linked as strongly as possible to our existing community programmes and policies.    I would highlight, in particular, our consistent focus on tackling poverty, including our support for the most deprived areas of Wales through programmes such as Communities First.    We particularly want to protect community facilities in these areas and our limited resources are likely to remain focused mainly in these areas.  We do recognise the importance of community assets in other areas as well, but where they are supported by public funding we expect they too will support the poorest people and those facing particular difficulties.


 


In view of all these considerations, I do not intend to implement the ACV Measures in Wales at present.  I consider there is scope for us to develop an approach which is better suited to the Welsh context and addresses some of the shortcomings in the present arrangements in England.   I have, therefore, instructed my officials to contact those who have recently expressed an interest in this issue to set out my thinking in more detail and encourage continuing dialogue.  In practice, I do not think it will be possible to implement a new approach before the next National Assembly elections, however, I hope we will be in a much clearer position on the best way forward.


 


In conclusion, the Welsh Government greatly values the contribution key community facilities, and more particularly the people who support and use them, make to the economic, social and environmental wellbeing of Wales.  I am determined we should find the best way to protect and enhance such facilities, taking full account of the views of all those with a legitimate interest in these issues.   I ask all Members to support the process I have outlined as we take this forward.