Translate the text from Welsh to English.



 
Ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod, rwy'n falch o roi'r wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd sy'n cael ei wneud i wella gofal iechyd menywod a merched yng Nghymru.

Rwyf wedi nodi yn glir fy ymrwymiad i wella gwasanaethau iechyd, gwella canlyniadau i fenywod a merched, a mynd i’r afael â’r anghydraddoldebau sy’n bodoli yn ein system gofal iechyd. 

Rwyf wedi amlinellu camau gweithredu strategol, gan gynnwys nodi disgwyliadau ar wasanaethau’r GIG drwy’r Datganiad Ansawdd ar gyfer Iechyd Menywod a Merched. Rwyf wedi sefydlu’r Rhwydwaith Clinigol Strategol Cenedlaethol ar gyfer Iechyd Menywod, a fydd yn cael ei arwain gan ddwy rôl allweddol sef yr arweinydd clinigol a rheolwr y rhwydwaith strategol. Yn ogystal, mae’r GIG yng Nghymru yn datblygu Cynllun Iechyd Menywod. 

Mae nifer o'r camau allweddol hyn eisoes wedi'u cyflawni. Rydym wedi:

* Cyhoeddi'r Datganiad Ansawdd ar gyfer Iechyd Menywod a Merched. Mae'r disgwyliadau y mae’n eu hamlinellu yn llywio'r ffordd y caiff gwasanaethau iechyd menywod eu darparu ledled Cymru.
* Cyhoeddi'r Adroddiad Darganfod: Sylfeini Cynllun Iechyd Menywod. Mae’r argymhellion, gan gynnwys sicrhau'r seilwaith i fonitro cynnydd a chanlyniadau yn erbyn y Datganiad Ansawdd ar gyfer Iechyd Menywod a Merched, yn rhoi’r sylfaen ar gyfer y gwaith i lunio Cynllun Iechyd Menywod.
* Cyflwyno nyrsys endometriosis arbenigol ym mhob bwrdd iechyd. Maent yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fenywod yn eu hardaloedd lleol, yn codi ymwybyddiaeth ac yn sicrhau bod menywod yn gallu siarad am eu cyflwr yn uniongyrchol â pherson cyswllt. Mae adborth yn awgrymu bod menywod yn teimlo eu bod yn cael eu helpu, yn cael eu clywed a'u bod yn deall eu cyflwr yn well.
* Cydgysylltwyr iechyd y pelfis wedi'u hariannu ym mhob bwrdd iechyd.  Maent yn treulio amser â chleifion mewn clinigau ac yn ymwneud â thimau amlddisgyblaethol i wella gwasanaethau a ddarperir ledled Cymru. Mae hyn yn allweddol i ymdrin â materion ymataliaeth sy’n benodol i fenywod, yn arbennig yn ystod beichiogrwydd ac wedi genedigaeth. Mae Grŵp Gorchwyl a Gorffen Cymru Gyfan ar Ymataliaeth yn cael ei sefydlu er mwyn nodi ymhellach ffyrdd o godi ymwybyddiaeth a lleihau stigma ynghylch y mater pwysig hwn.

Heddiw, rwy’n falch o groesawu penodiad Dr Helen Munro, ymgynghorydd gofal iechyd rhywiol ac atgenhedlol fel yr arweinydd clinigol cyntaf ar gyfer iechyd menywod, ac Alex Hicks fel rheolwr y rhwydwaith strategol a fydd yn bwrw ati i ddatblygu'r Cynllun Iechyd Menywod, gan ddechrau â'r camau gweithredu tymor byr sydd wedi'u nodi yn yr adroddiad darganfod. 

Rwyf wedi ymrwymo yn flaenorol i sicrhau bod lleisiau menywod a merched yn sail i'r cynllun. Er bod y dull hwn yn cymryd amser, rwy’n disgwyl i’r ymgynghoriad ynghylch y camau gweithredu hyn ddigwydd dros yr haf, gan anelu at gyhoeddi’r cynllun erbyn diwedd 2024\.

Rwyf hefyd yn nodi fy null i gynyddu cyllid ar gyfer ymchwil ym maes iechyd menywod. Er bod yr hinsawdd ariannol sydd ohoni yn gwneud hyn yn anodd, rwyf wedi rhoi cyfarwyddyd i’m swyddogion flaenoriaethu symud adnoddau tuag at faes iechyd menywod yn ystod y blynyddoedd nesaf. Rwyf wedi cytuno ar y canlynol:

* **Ymarfer blaenoriaethu ymchwil iechyd menywod**i ddechrau ym mis Ebrill 2024 gan geisio barn y rhai sydd â phrofiad bywyd a gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol proffesiynol ynghylch y materion sydd bwysicaf iddynt.
* **Cais wedi'i gomisiynu am ymchwil sy'n canolbwyntio'n llwyr ar flaenoriaethau iechyd menywod**i'w lansio ym mis Ebrill 2025, gan adeiladu ar yr ymarfer blaenoriaethu ymchwil a chan ymrwymo £750,000 i brosiectau iechyd menywod.
* **Annog cais gan brifysgolion yng Nghymru am gyllid ysgogol i sefydlu Canolfan Ymchwil Iechyd Menywod.**

Yn y cyfamser, mae'r disgwyliadau a nodir yn y datganiad ansawdd yn parhau i lywio'r gwaith cyflenwi gwasanaethau ac mae cynnydd yn cael ei wneud ledled Cymru. Er enghraifft, mae Canolfan Iechyd Menywod wedi’i sefydlu yn Ysbyty Brenhinol Morgannwg yn Llantrisant, sy’n dod â'r holl wasanaethau gynaecoleg ynghyd mewn un lle. 







Translation:


 
On International Women’s Day, I am pleased to provide an update about the progress being made to improve women’s and girls’ healthcare in Wales.

I have been clear in my commitment to improve health services and outcomes for women and girls and to address the inequalities that exist in our healthcare system. 

I have set out strategic actions, including setting expectations for NHS services through the Quality Statement for Women’s and Girls’ Health. I have set up the National Clinical Strategic Network for Women’s Health, which will be led by two key roles – the clinical lead and strategic network manager. And the Welsh NHS is developing a Women’s Health Plan. 

Several of those key actions have already been delivered. We have:

* Issued the Quality Statement for Women’s and Girls’ Health. The expectations it sets out are guiding the delivery of women’s health services across Wales.
* Published the Discovery Report: Foundations for a Women’s Health Plan. The recommendations, including putting in place the infrastructure to monitor progress and outcomes against the Women’s Health Quality Statement, are providing the basis for the work to produce the Women’s Health Plan.
* Introduced specialist endometriosis nurses in each health board. They are making a real difference for women in their local areas, raising awareness and providing women with a direct contact they can speak to about their condition. Feedback suggests women feel supported, listened to, and have a better understanding of their condition.
* Funded pelvic health co\-ordinators in each health board. They spend time with patients in clinics and liaise with multidisciplinary teams to improve service provision across Wales. This is key to tackling continence issues specific to women, particularly during pregnancy and following birth. An all\-Wales Continence Task and Finish Group is being set up to further identify ways of raising awareness and reducing stigma around this important issue.

Today I am pleased to welcome the appointment of Dr Helen Munro, a consultant in sexual and reproductive healthcare as the first clinical lead for women’s health, and Alex Hicks as the strategic network manager, who will take forward the Women’s Health Plan, beginning with the short\-term actions set out in the discovery report. 

I have previously committed to the plan being built on the voices of women and girls, and while this approach takes time, I expect consultation to take place on these immediate actions over the summer, with a view to publishing the plan by end of 2024\. 

I am also setting out my approach to increasing funding for research for women’s health. While the current financial climate makes this difficult, I have instructed my officials to prioritise moving resources towards women’s health over the next couple of years. I have agreed the following:

* **Women’s health research prioritisation exercise**to start in April 2024\. The process seeks the views of those with lived experience and health and social care professionals on the issues that matter most to them.
* **A commissioned call for research focused entirely on women’s health priorities**to be launched in April 2025, building on the research prioritisation exercise, committing £750,000 to women’s health projects.
* **Encouraging a bid from Welsh universities for catalytic funding to create a Women’s Health Research Centre.**

In the meantime, the expectations set out in the quality statement continue to guide service delivery and progress is being made across Wales. A Women’s Health Hub has been established at the Royal Glamorgan Hospital, in Llantristant, for example, which bring together all gynaecology services in one place.