Translate the text from Welsh to English.



 
Mae clefyd cardiofasgwlaidd (clefyd y galon neu glefyd cylchrediad y gwaed) yn achosi mwy na chwarter (27%) o'r holl farwolaethau yng Nghymru, neu dros 9,000 o farwolaethau bob blwyddyn \- sef 25 o bobl bob dydd ar gyfartaledd. 

Amcangyfrifir bod 375,000 o bobl yn byw gyda chlefyd cardiofasgwlaidd yng Nghymru \- sef 4% o'r boblogaeth.

Mae Datganiad Blynyddol Llywodraeth Cymru ar Gynnydd o ran Clefyd y Galon yn nodi bod cyfradd y marwolaethau ar gyfer pob cyflwr sy'n ymwneud â'r galon wedi disgyn dros y pum mlynedd diwethaf. Mae'n dangos:

* Dros yr ugain mlynedd diwethaf yng Nghymru, bu gostyngiad o 68% yng nghyfraddau marwolaethau cynamserol, sef cyn 75 mlwydd oed, oherwydd clefyd coronaidd y galon; Ers 2009, rydym wedi gweld gostyngiad o 20%, yn rhannol oherwydd bod meddygon teulu yn llwyddo i ganfod mwy o achosion o glefyd y galon, y gwaharddiad ar smygu mewn mannau cyhoeddus, ymyriadau eraill ym maes iechyd y cyhoedd, a thriniaethau gwell o fewn y GIG
* Mae nifer y bobl sy'n marw o drawiad ar y galon wedi lleihau 134 dros y pum mlynedd diwethaf, i 1,478
* Mae nifer y bobl sy'n marw o fethiant y galon wedi lleihau bron 40% yn y pum mlynedd diwethaf (o 192 o farwolaethau, i 332 o farwolaethau yn 2015\)
* Bu gostyngiad cyson yn nifer y bobl sy'n marw o bob math o glefyd cardiofasgwlaidd \- gyda 1,000 o bobl yn llai yn marw o gymharu â 5 mlynedd yn ôl. Yn 2010 bu farw ychydig dros 10,000 o bobl o glefyd cardiofasgwlaidd, ac erbyn 2015 roedd y ffigur hwnnw wedi gostwng i ychydig dros 9,000\.

Mae'r adroddiad hefyd yn dangos:* Gwasanaeth Iechyd Cymru yn trin cleifion yn gyflymach ac yn agosach i gartref: Drwy fuddsoddi mewn cardioleg gymunedol, mae pob bwrdd iechyd wedi datblygu dulliau gweithredu arloesol sy'n golygu bod cleifion yn cael diagnosis, asesiad a lle bo'n briodol driniaeth yn eu cymuned leol
* Lleihad yn nifer y bobl sy'n cael eu trin am glefyd coronaidd y galon:  Bu lleihad graddol yn nifer y bobl sy’n cael eu trin gan eu meddyg teulu am glefyd coronaidd y galon dros y blynyddoedd diwethaf. Ers 2008\-09 mae 10,105 yn llai o gleifion wedi cael eu trin gan eu meddyg teulu am glefyd coronaidd y galon
* Mwy o gleifion yn cael triniaeth adsefydlu cardiaidd nag erioed o'r blaen: Mae triniaeth adsefydlu cardiaidd yn cynnig cyngor a chymorth ffordd o fyw, gan gynnwys canllawiau ar ddeiet ac ymarfer corff. Mae'n helpu pobl sydd â chlefyd y galon i reoli eu cyflwr a lleihau'r risg y byddant yn cael trawiadau eraill ac yn gorfod cael eu haildderbyn i'r ysbyty. Yn 2015\-16 ceisiodd 59% o gleifion cymwys gymorth ar ôl iddynt gael eu trin. Mae hyn yn gynnydd o 17% o gymharu â'r flwyddyn flaenorol, pan gymerodd 42% o gleifion cymwys yng Nghymru ran.

Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething:
> "Mae clefyd y galon yn lladd nifer sylweddol o bobl yng Nghymru, gan effeithio'n arbennig ar ein cymunedau tlotach, gydag un o bob saith dyn, a bron un o bob deg menyw yn marw o'r clefyd.
> 
> "Mae'r adroddiad yn dangos bod Gwasanaeth Iechyd Cymru wedi gwneud cynnydd parhaus wrth wella gofal cleifion sydd â chlefyd y galon. Rydyn ni wedi gweld gostyngiad graddol yng nghyfradd y bobl sy'n marw o glefyd cardiofasgwlaidd, oherwydd datblygiadau ym maes meddygaeth a gwelliannau mewn ymddygiadau ffordd o fyw sy'n lleihau'r risg o ddatblygu clefyd cardiofasgwlaidd, neu farw ohono. Ond rydym wedi gweld y gostyngiad mwyaf yng nghyfradd y bobl dan 75 oed sy'n marw'n gynnar o glefyd coronaidd y galon, gyda gostyngiad o 68% dros yr ugain mlynedd diwethaf.
> 
> "Ond rydyn ni'n benderfynol o wella ar hyn eto. Mae unrhyw farwolaeth y gellid fod wedi'i hosgoi yn un farwolaeth yn ormod, a gwyddom fod mwy y gallwn ei wneud i drin ac atal clefyd y galon."







Translation:


 
Cardiovascular (heart and circulatory) disease is the biggest killer in Wales, causing more than a quarter (27%) of all deaths, or over 9,000 deaths each year – an average of 25 each day. 

There are an estimated 375,000 people living with cardiovascular disease in Wales – 4% of the population.

The Welsh Government’s Annual Statement of Progress on Heart Disease reveals the rate of deaths for all heart conditions has fallen over the past five years. It shows:

* Over the last 20 years in Wales, there has been a 68% reduction in the rate of people dying from premature coronary heart disease, before the age of 75; Since 2009 alone, there’s been a 20% reduction, due in part to the improved detection of heart disease amongst GPs, the ban on smoking in public places and other public health interventions, and better treatments within the NHS
* The number of people dying from a heart attack has fallen by 134 over the last five years, to 1,478
* The number of people dying from heart failure has reduced by nearly 40% in the last five years (by 192 deaths, to 332 deaths in 2015\)
* There has been a steady reduction in the number of people dying from cardiovascular disease – with 1,000 fewer people a year dying compared to 5 years ago. In 2010 just over 10,000 people died from cardiovascular disease, by 2015 this had fallen to just over 9,000\.

The report also shows:* The Welsh NHS is treating patients quicker and closer to home: Through investments in community cardiology, health boards have all developed innovative approaches that allow patients to be diagnosed, assessed and where appropriate treated in their local community.
* A reduction in the number of people being treated for coronary heart disease: \&nbsp;The number of people being treated by their GP for coronary heart disease has fallen gradually in recent years. Since 2008\-09 there has been a reduction of 10,105 patients being treated by their GP for coronary heart disease
* More patients undertaking cardiac rehabilitation than ever before: Cardiac rehabilitation offers lifestyle advice and support, including guidance on diet and exercise. It helps people with heart disease to manage their condition and reduce the risk of repeat attacks and hospital readmissions. In 2015\-16, 59% of eligible patients sought support following a procedure. This is a 17% increase on the previous year, when 42% of the patients eligible in Wales took part.

Health Secretary, Vaughan Gething said:


> “Heart disease is a major killer in Wales, particularly affecting our poorer communities, with 1 in 7 men and nearly 1 in 10 women dying from the disease.
> 
> “The report shows the Welsh NHS has made continued progress in improving the care of patients with heart disease. We’ve seen a steady decline in the rate of people dying from all cardiovascular disease, thanks to advances in the field of medicine and improvements in lifestyle behaviours which reduce the risk of developing or dying from cardiovascular disease. But the biggest reduction has been in the rate of people under the age of 75 dying early from coronary heart disease, with a 68% reduction over the last 20 years.
> 
> “But we’re determined to improve this further. One avoidable death is one too many \- we know there’s more to do in treating and preventing heart disease.”