Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw (dydd Iau, 28 Ionawr), lansiodd y Gweinidog gynllun newydd: ‘Cymru Ddi\-sbwriel a Di\-dipio’, sy’n amlinellu sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu mynd i’r afael â’r broblem, gan wahodd pawb yng Nghymru i gyflwyno eu syniadau ar sut i wneud hynny.


Dywedodd y Gweinidog:



> Nid oes esgusodion dros daflu sbwriel a thipio. Rwyf am weld diwedd i’r ymddygiadau gwrthgymdeithasol hyn sy’n difetha ein strydoedd, ein traethau a’n cefn gwlad, gyda’r cyhoedd yn aml yn ysgwyddo’r gost glanhau. 
> 
> 
> Yn ogystal â’i olwg hyll a’r ffaith ei fod yn difetha ein mwynhad o’n trefi a’n cefn gwlad, mae sbwriel – yn enwedig sbwriel plastig a thipio anghyfreithlon – yn effeithio ar ein hiechyd a’n llesiant ac yn bygwth bywyd gwyllt a chynefinoedd Cymru, gan beryglu eu colli nid yn unig i genedlaethau’r dyfodol ond i bawb sy’n byw yng Nghymru heddiw.
> 
> 
> Mae nodau’r cynllun yn uchelgeisiau pellgyrhaeddol, a bydd gorfodi yn chwarae rôl allweddol, ond nid yw gorfodi ar ei ben ei hun yn ddigon i fynd i’r afael â’r materion hyn. Bydd angen i bawb chwarae eu rhan ar bob lefel cynhyrchu, defnyddio a gwaredu nid yn unig i leihau sbwriel ond i atal eitemau rhag dod yn sbwriel yn y lle cyntaf.


Ychwanegodd y Gweinidog:



> Ers dechrau pandemig Covid\-19, mae llawer o bobl wedi achub ar y cyfle yn ystod y cyfnod clo i fynd am dro yn eu hardaloedd lleol a mannau gwyrdd yn agos i’w cartrefi ond yn anffodus, rydym hefyd wedi gweld masgiau untro wedi’u taflu ar hyd y lle a’r Ymddiriedolaeth ac Awdurdodau Parciau Cenedlaethol yn apelio i bobl beidio â gwaredu eu sbwriel yn y mannau prydferth hyn.
> 
> 
> Mae golygfeydd o’r fath yn dystiolaeth bod angen cyflwyno trefniadau newydd i helpu i fynd i’r afael â’r ddwy broblem hyn, ac i annog pobl i waredu eu sbwriel yn iawn yn ogystal ag ystyried dewisiadau eraill yn hytrach nag eitemau untro a thafladwy.


Mae sawl strategaeth eisoes ar waith i helpu i leihau faint o eitemau gwastraff sy’n cael eu gwaredu’n anghywir neu’n anghyfreithlon yng Nghymru, a symud tuag at ddefnyddio cynhyrchion mwy cynaliadwy, gan gynnwys cynlluniau uchelgeisiol i stopio defnyddio plastigion untro yng Nghymru.


Mae rhai o’r camau gweithredu sydd yn y cynllun newydd yn cynnwys:


* Cymell busnesau i gynhyrchu pecynnau mwy ecogyfeillgar;
* Cyflwyno Cynllun Dychwelyd Ernes i helpu i leihau faint o gynwysyddion diodydd sy’n cael eu taflu fel sbwriel;
* Gwella sut y caiff achosion o dipio anghyfreithlon ar dir preifat a chyhoeddus eu monitro a’u hadrodd;
* Lansio ymgyrch gwrth\-sbwriel genedlaethol i godi ymwybyddiaeth;
* Adolygu’r trefniadau gorfodi presennol ar gyfer sbwriel a thipio anghyfreithlon, gan gynyddu cosbau pe bai angen; gan gynnwys edrych ar sut y gallai Cymru gyflwyno deddfwriaeth i atal pobl rhag taflu sbwriel o gerbydau sy’n symud.


Bydd yr ymgynghoriad yn dod i ben ar 25 Mawrth.


Dywedodd Lesley Jones, Prif Weithredwr Cadwch Gymru'n Daclus:



> Mae sbwriel a thipio anghyfreithlon yn cael effeithiau cymdeithasol, amgylcheddol ac economaidd sylweddol a phellgyrhaeddol ar gymunedau. Credwn yn gryf fod angen dull sy'n seiliedig ar atal os ydym am fynd i'r afael â'r materion hyn yn effeithiol a chroesawn yr ymgynghoriad pwysig hwn gan Lywodraeth Cymru.
> 
> 
> Mae'n ddatblygiad cyffrous a fydd, gobeithio, yn arwain at benderfyniadau polisi beiddgar a chydweithio ar draws sectorau i leihau, ailddefnyddio ac ailgylchu gwastraff. Byddwn yn chwarae ein rhan gyda Caru Cymru, sy’n brosiect partneriaeth uchelgeisiol newydd gydag Awdurdodau Lleol a Llywodraeth Cymru, gyda'r nod o annog cymunedau i gymryd camau i gael gwared ar sbwriel o'n tirwedd.


Dywedodd Neil Harrison, Arweinydd Tîm Taclo Tipio Cymru:



> Mae Taclo Tipio Cymru yn croesawu'r ymrwymiad newydd hwn gan Lywodraeth Cymru i fynd i'r afael â thipio anghyfreithlon yng Nghymru drwy Gynllun Atal Sbwriel a Thipio Anghyfreithlon cyfun.
> 
> 
> Mae tipio anghyfreithlon yn cael effeithiau negyddol eang ar yr amgylchedd, yr economi a chymunedau lleol yng Nghymru. Mae dull cydweithredol yn hanfodol i fynd i'r afael â thipio anghyfreithlon, ac rydym yn annog y cyhoedd a'r holl fusnesau a sefydliadau perthnasol i rannu eu barn drwy ymateb i'r ymgynghoriad hwn.
> 
> 
> Mae'r Cynllun Atal Sbwriel a Thipio Anghyfreithlon yn rhoi cyfleoedd inni ychwanegu at y cynnydd a wnaed hyd yma o ran mynd i'r afael â thipio anghyfreithlon yng Nghymru ac edrychwn ymlaen at gydweithio â'n partneriaid tuag at gyflawni ei nodau.







Translation:


 
The Minister today (Thursday, January 28\) launched her new plan: ‘A Litter and Fly\-tipping Free Wales’, which outlines how the Welsh Government intends to crack down on the issue, while inviting anyone in Wales to submit their own ideas on how to tackle the problem.


Lesley Griffiths, the Minister for Environment, Energy and Rural Affairs, said:



> There are no excuses for littering and fly\-tipping. I want to see an end to these antisocial behaviours which are a blight on our streets, beaches and countryside, with the cost of clearing often borne by the public.
> 
> 
> As well as being unsightly and spoiling our enjoyment of our towns and countryside, litter – particularly plastic litter and fly\-tipping –impacts our health and well\-being, and threatens Wales’ wildlife and habitats alike, risking their loss not just for future generations, but for those alive in Wales today.  
> 
> 
> The goals set out within the plan are far\-sighted ambitions, and enforcement will play a key role – but enforcement alone isn’t enough to tackle these issues, and we will need everyone to play their part at every level of production, use and disposal to not only reduce litter, but to stop items from becoming litter in the first place.


The Minister added:



> Since the start of the Covid\-19 pandemic, many people have taken the opportunity posed by lockdown to explore their local areas, and green spaces close to their homes – but sadly, we have also seen single\-use masks discarded on the ground, and pleas from the National Trust and National Park Authorities for people not to discard their rubbish in beauty spots.
> 
> 
> Such sights are evidence of why new arrangements have to be introduced to help tackle these twin issues, and to encourage people not only to dispose of their rubbish properly, but to consider alternatives to single\-use and disposable items.


A number of strategies are already underway to help drive down the improper and illegal disposal of waste items in Wales, and moving towards the use of more sustainable produce, including ambitious plans to stop the use of single\-use plastics in Wales.


Some of the actions outlined in the new plan include:


* Incentivising businesses to produce more environmentally\-friendly packaging;
* Introducing a Deposit Return Scheme to help cut down on the littering of drinks containers;
* Improving the monitoring and reporting of incidents of fly\-tipping, on both private and public land;
* Launching a national anti\-litter awareness raising campaign
* Reviewing current enforcement arrangements for litter and fly\-tipping, potentially increasing penalties if needed; including exploring how Wales could introduce legislation to crack down on littering from moving vehicles.


The consultation runs until March 25\.


Lesley Jones, Chief Executive of Keep Wales Tidy, said:



> Litter and fly\-tipping have significant and far\-reaching social, environmental, and economic impacts on communities. We strongly believe that a prevention\-based approach is needed if we are to effectively tackle these issues and welcome the launch of this important Welsh Government consultation.
> 
> 
> It is an exciting development that we hope will lead to bold policy decisions and joint working across sectors to reduce, reuse and recycle waste. We will be playing our part with Caru Cymru – an ambitious new partnership project with Local Authorities and Welsh Government, aimed at encouraging communities to take action to eliminate litter from our landscape.


Neil Harrison, Team Leader at Fly\-tipping Action Wales, said:



> Fly\-tipping Action Wales welcome this renewed commitment from Welsh Government to tackle fly\-tipping in Wales through a combined Litter \& Fly\-tipping Prevention Plan.
> 
> 
> Fly\-tipping has wide\-ranging negative impacts on the environment, the economy and local communities in Wales. A collaborative approach is essential in tackling fly\-tipping and we encourage members of the public and all relevant businesses and organisations to share their views by responding to this consultation.
> 
> 
> The Litter \& Fly\-tipping Prevention Plan provides opportunities for us to build on the progress made to date in combatting fly\-tipping in Wales and we look forward to working collaboratively with our partners towards achieving its aims.