Translate the text from Welsh to English.



 
Yn ein Rhaglen Lywodraethu, mae’n addas ein bod yn canolbwyntio ar drechu tlodi a hybu swyddi a thwf. Mae llyfrgelloedd yn ganolog i’r agenda hon. Maent yn darparu gwasanaeth cymunedol hanfodol i bobl o bob oed ac yn rhan annatod o gymdeithas wâr. Rwy’n benderfynol o gydweithio â chyrff eraill i ddatblygu fframwaith strategol cynaliadwy ar gyfer darparu gwasanaethau llyfrgell i Gymru yn y dyfodol. Mae angen llyfrgelloedd arnom yn fwy nag erioed er mwyn cynnig cyfleoedd i hyrwyddo llythrennedd, darparu mynediad i wasanaethau digidol di\-dâl a chynnig llefydd cyhoeddus diogel lle gall y gymuned gyfan gwrdd. Mewn gwybodaeth mae grym, ac mae llyfrgelloedd yn adnodd gwych sy’n galluogi pobl i wneud gwir wahaniaeth i’w bywydau.

 Dim ond Cymru yn y DU sydd â fframwaith strategol ar gyfer datblygu gwasanaethau llyfrgell. Mae’r strategaeth bresennol, Llyfrgelloedd yn Ysbrydoli, yn parhau tan 2016\. Ers 2004 mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi dros £20 miliwn er mwyn cefnogi ein llyfrgelloedd lleol, datblygu gwasanaethau newydd a moderneiddio cyfleusterau cymunedol i ddenu cynulleidfaoedd newydd. Yn gynyddol mae llyfrgelloedd wedi’u cydleoli â gwasanaethau cymunedol eraill, sy’n gwella mynediad a rhannu’r costau. Mae Llywodraeth Cymru’n parhau’n flynyddol i fonitro perfformiad awdurdodau lleol, o ran darparu gwasanaethau llyfrgell trwy Fframwaith Safonau Llyfrgelloedd Cyhoeddus Cymru. O ganlyniad, mae’r defnydd o lyfrgelloedd yng Nghymru wedi mwy na dal ei dir o’i gymharu â gweddill y DU dros y ddeng mlynedd ddiwethaf.

 Mae’r bartneriaeth i ddarparu gwasanaethau arloesol yng Nghymru yn ymestyn i gynnwys addysg bellach, addysg uwch a’n Llyfrgell Genedlaethol. Yr wythnos diwethaf, lansiais bartneriaeth rhwng y Llyfrgell Genedlaethol a Chyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful. Mae hyn yn amlygu pa mor effeithiol yw cydweithio rhwng ein sefydliadau diwylliannol cenedlaethol a sefydliadau lleol, gan ddarparu mwy i bobl ledled Cymru. Yn y dyfodol agos, gyda'r Gweinidog Addysg a Sgiliau, byddaf yn lansio cynllun peilot i ganiatáu i bob plentyn ymaelodi â’i lyfrgell leol. Rydym eisiau i blant heddiw a chenedlaethau'r dyfodol barhau i elwa ar lyfrgelloedd rhagorol.

 Mae’n gyfnod ariannol anodd i awdurdodau lleol ac rwy'n cydnabod y pwysau dwys sydd ar gynghorau wrth wneud penderfyniadau anodd. Mae fy swyddogion yn cydweithio'n agos â Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i fagu gwell dealltwriaeth er mwyn  targedu cymorth yn well. Mewn amgylchiadau o’r fath, mae'n bwysicach fyth i roi arweinyddiaeth i gryfhau ein gallu i gynnal a datblygu gwasanaethau llyfrgell effeithiol.

 Mae llyfrgelloedd cyhoeddus yn wasanaeth statudol dan Ddeddf Llyfrgelloedd Cyhoeddus ac Amgueddfeydd 1964, ac rwy’n disgwyl i awdurdodau lleol gymryd i ystyriaeth eu cyfrifoldebau statudol i ddarparu gwasanaethau ‘cynhwysfawr ac effeithiol’ wrth osod eu cyllidebau ar gyfer y dyfodol.  Mae Safonau Llyfrgelloedd Cyhoeddus Cymru yn cynnig fframwaith perfformiad ar gyfer darparu gwasanaethau llyfrgell a bydd fy swyddogion yn monitro’n agos effaith unrhyw newidiadau i ddarpariaeth yn erbyn y safonau a gytunwyd. Rwy’n disgwyl i awdurdodau lleol ymgynghori’n llawn â’u cymunedau a chynnal asesiadau effaith ar unrhyw newidiadau i’r ddarpariaeth bresennol.

 Fel rhan o fy rôl statudol i oruchwylio gwasanaethau llyfrgelloedd cyhoeddus a hyrwyddo gwelliannau iddynt, byddaf yn comisiynu, yn y Flwyddyn Newydd, adolygiad gan arbenigwr o gynlluniau awdurdodau lleol i ddarparu gwasanaethau llyfrgelloedd cyhoeddus heddiw ac yn y dyfodol. Y nod fydd dod o hyd i fodelau cynaliadwy sy'n sicrhau bod cymaint o gyfleoedd â phosib ar gyfer cydweithio, meithrin partneriaethau ac arloesi. Bydd yr adolygiad hefyd yn ystyried modelau newydd ar gyfer caffael deunyddiau ac ymgymryd â swyddogaethau gweithredol; gan gynnwys ehangu ar arferion da presennol, fel rôl Llyfrgell Genedlaethol Cymru i gydlynu adnoddau digidol ar ran llyfrgelloedd Cymru.

 Byddaf yn cyhoeddi cylch gorchwyl yr adolygiad gyda hyn ac rwy’n rhagweld y byddaf yn derbyn argymhellion yr adolygiad ddiwedd Gwanwyn 2014\. Bydd angen i’r adolygiad ystyried unrhyw argymhellion a gyhoeddir gan Y Comisiwn ar Lywodraethu a Darparu Gwasanaethau Cyhoeddus a’r adroddiad arfaethedig ar lyfrgelloedd cyhoeddus gan Bwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol, Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

 Fy mwriad yw sicrhau bod pobl ar draws Cymru'n elwa ar wasanaeth llyfrgelloedd cadarn a chynaliadwy, sy’n ymateb i anghenion pobl Cymru; llyfrgelloedd sydd wedi'u rheoli'n dda, sy’n effeithlon yn ariannol ac sy’n cael eu rhedeg yn broffesiynol. Brwydrodd pobl Cymru'n galed i sefydlu gwasanaeth llyfrgell rhad ac am ddim. Mae gofyn inni sicrhau bod y gwerthoedd hynny yn parhau i fod yn sail gadarn ar gyfer gwasanaethau llyfrgell y dyfodol. 







Translation:


 
In our Programme for Government, we rightly focus on tackling poverty and stimulating jobs and growth. Libraries are at the heart of this agenda. They provide a vital community service for people of all ages and are an essential component of a civilised society. I am determined to work with other bodies to develop a resilient strategic framework for the forward delivery of Welsh library services. We need libraries more than ever to provide opportunities for learning, free access to digital services and places where the whole community can meet in safe public spaces. Knowledge is power and libraries are a tremendous resource for people empowering them and making a real difference to their lives.


Wales has the only strategic framework for the development of library services in the UK. The current strategy, Libraries Inspire, will be completed by 2016\.  Since 2004, the Welsh Government has invested over £20m in supporting our local libraries, introducing new services and re\-furbishing community facilities to encourage new audiences. Increasingly libraries are co\-located with other important community services, making access easier and sharing costs. The Welsh Government has also continued to annually monitor the performance of local authorities in delivering library services through the Welsh Public Libraries Standards Framework. As a result, library usage in Wales has more than held its own compared to the rest of the UK over the last 10 years.


The partnership to deliver innovative services in Wales extends to further education, higher education and our National Library. Last week I launched a partnership between the National Library and organisations in Merthyr Tydfil CBC. This exemplifies the power of collaboration between our national cultural institutions and local organisations, delivering more to people all over Wales. With the Minister for Education and Skills, I will shortly be launching a pilot to enable every child in Wales to join their local library. We want the children of today and future generations to continue to benefit from outstanding libraries.


These are difficult financial times for local authorities and I acknowledge the intense pressure under which councils are making difficult decisions. My officials are working closely with the Welsh Local Government Association to better understand where we can target support. However in such circumstances it is even more important to provide leadership to strengthen our ability to maintain and develop effective library services.


Public libraries are a statutory service under the Public Libraries and Museums Act 1964 and I expect local authorities to be mindful of their statutory responsibilities to provide 'comprehensive and efficient ' library services in setting their budgets going forward. The Welsh Public Library Standards provide a performance framework for the delivery of library services and my officials will be closely monitoring the impact of any changes in service provision in relation to these agreed standards. I expect local authorities to consult fully with their communities and conduct impact assessments of any changes to current provision.


In light of my statutory role to superintend and promote the improvement of public library services, in the New Year I will be commissioning an expert review of current and future plans by local authorities to deliver public library services. The aim will be to identify sustainable future models which maximise the opportunities obtained through collaboration, partnership and innovation. The review will also examine new models for the procurement of materials and delivery of operational functions; including expanding on current good practice, such as the role of the National Library of Wales to co\-ordinate digital resources on behalf of Welsh libraries.


I will announce the terms of reference for the review shortly and I anticipate that I will receive the recommendations of the review in late spring 2014\. The review will need to take into account any published recommendations from the Commission on Public Service Governance and Delivery and the forthcoming report on public libraries from the National Assembly’s Communities, Equality and Local Government Committee.


I intend to ensure that people all over Wales benefit from a strong, resilient library service, responsive to public need, well managed, demonstrating financial efficiency and professionally run. The people of Wales fought hard to establish a free library service, we must ensure that those values continue to underpin the library service of the future.