Translate the text from English to Welsh.



 
Today, in our White Paper, Reforming Local Government: Resilient and Renewed, we set out how we intend to build resilient and renewed local government in Wales.  A greater focus on regional delivery means we must take a fresh look at the present finance arrangements. In Taking Wales Forward, we committed to supporting local government to become more sustainable and self sufficient, giving it the space to lead, taking greater responsibility and accepting greater ownership.  The Welsh Government has delivered a fair financial settlement for 2017\-18\.  But, the outlook is for greater difficulty with anticipated future funding cuts for Wales. Local government has also called for greater autonomy and flexibility in its finance arrangements.  At a time when there will be less money each year for public services, change is a necessity, not a choice.    

  

The local government finance system is a multi\-billion pound framework underpinning all forms of local government in Wales: councils, police and fire services and other bodies. It is an interconnected system of central government grants, locally raised revenues including local taxes, capital funding, borrowing and investment.    

  

My statement on the fiscal framework earlier this month set out the changes to our wider system of funding public services in Wales.  It protects us from any undue risks associated with the devolution of tax powers paving the way for the devolution of Welsh rates of income tax in 2019\.  This will bring greater financial responsibility and additional opportunities to make choices about fiscal levers.  

  

In this context, I want to set out a framework for the Welsh Government’s future consideration of the local government finance system. I intend to consider a range of short, medium and long term changes to meet our Taking Wales Forward commitments to enable local government to become more sustainable and self\-sufficient, to make council tax fairer and to provide rates relief.  A phased approach will allow us to work with partners and ensure that we develop a sustainable and robust approach to meet future needs.  

  

There have been a number of wide\-ranging reviews of how local government should be funded.  Most recently, the Scottish Commission on Local Tax Reform and commissions on local government finance in Wales and England have explored current and possible approaches to local government finance.  I do not see a need to repeat this conceptual work.  Instead, we will use this evidence to explore, in an applied and practical manner, whether or how such changes could make our systems fairer and whether there would be any benefits for citizens, Welsh public services and the wider economy.    

My priorities for any reforms to the Local Government finance system are greater resilience for local authorities, fairness for citizens and businesses, and sustainable funding for vital local services.  It is important that people can understand and engage with how and where decisions are made about the funding and delivery of their local services.  Our reforms should therefore seek to make the finance system more transparent and easier to understand.  

  

The distribution of revenue support grant to local councils equalises funding across Wales while maintaining the ability of locally elected members to make decisions on services, on local taxation and on other revenues.  The formula is developed and agreed with local government.  Over time, however, the formula has become complex and can be difficult to understand.   I intend therefore to explore some simplification of this formula with local government through our standing consultative arrangements.  I am mindful that changes to the distribution formula may be needed as a result of other developments.  

  

Much of the debate around local government funding tends to focus on the local taxes – council tax and non\-domestic rates.  While these form only part of the system for funding local services, it is an important part and it is the part which has the most direct impact on the finances of households and ratepayers.  Taxation is the entry fee to a civilised society.  We pay taxes because we all receive the collective benefits \- services which educate our children, care for our elderly, dispose of our waste, light our streets and protect our communities.  To maintain these services, it is right that those who are able to should contribute their fair share \- the greatest burden falling on the broadest shoulders, while ensuring those less able to contribute are treated fairly and with dignity.  

  

I have previously set out some key principles for taxation in Wales: taxation should raise revenue to support public services as fairly as possible.  It should help deliver wider fiscal and policy objectives, including jobs and economic growth.  It should be simple, clear and stable, so legislative and administrative clarity and efficiency is important.  Finally, given the core role of taxation in funding public services, it will be critical to engage with taxpayers on the general and specific elements of Welsh taxes.  I will set out my approach to taxation in Wales in further detail later in the spring.    

  

Our existing responsibilities for local taxes will be exercised within this approach.  We will need to consider how we develop local taxes alongside the newly devolved taxes and in the context of the UK taxes which people in Wales will continue to pay.  This will involve considering broad questions such as what proportion of our tax revenue is based on property, on income, on transactions or on other factors.  We will consider whether different approaches to property valuation are viable, whether they might be fairer and whether there would be any benefits for public services and the economy in Wales.  I have already indicated my willingness to look at options such as land value tax as an alternative way of raising tax revenue in the longer term.  As such approaches would require substantial primary legislation and could have significant implications for taxpayers and services, they are inevitably matters which will be for consideration and development over more than one Assembly term.  I also want to be confident that, in making shorter term changes, we do not limit or rule out our options for longer term developments where these would better meet the needs and objectives for Wales.    

  

In the interim, supporting businesses through the extension of our Small Business Rates Relief Scheme in 2017\-18 is an immediate priority for this Government.  We have undertaken to review the scheme in 2017\-18 and to put a new permanent scheme in place from April 2018\.  We are also implementing temporary schemes to provide non domestic rates relief for our high streets and transitional relief to help mitigate the impact of the 2017 revaluation exercise conducted by the Valuation Office Agency.  Our short\-term plans also include improvements to the administration of local taxes, for example better data\-sharing between organisations, including the new Welsh Revenue Authority and improvements to the non\-domestic rates appeals process.  If there is a suitable legislative vehicle, I also intend to take the opportunity to tackle avoidance of non\-domestic rates.  

  

While there have been some calls to move to the full retention of non\-domestic rates by individual local authorities, the economic and policy context in Wales mean that rates retention would benefit very few local authorities and would result in significant cuts to the resources available to the remaining majority.  At present, this is an area where local authorities are ‘better together’, continuing our strong public service traditions of cooperation and equalisation for the benefit of all of Wales.  Where there is evidence that additional growth could be delivered as a result of local government action, I will look to discuss a share\-gain approach that sees local government receiving a share of the financial benefit.    

  

Our Council Tax Reduction Scheme is a key tool for tackling poverty in Wales.  It ensures that financial support for council tax bills is targeted at those who need it most, making the basis of the council tax system much less regressive than it would otherwise be.  We will build in improvements to the current scheme to ensure it continues to achieve our objectives within the constraints of the UK welfare benefits regime.  As detailed legislation underpins the operation of council tax, relatively little change could be brought about without primary legislation; the opportunities for short term change are limited.  Within those limitations however, I want to explore how we could make our council tax system fairer.  I intend to set out the options and make initial changes within the course of this Assembly term.  

  

In taking this work forward, the Welsh Government will take advice from experts in a range of fields and work with local government through our established consultative networks.  I want to engage openly and comprehensively with citizens on proposals as they are developed and, in particular, on any proposals which may have financial implications for households and ratepayers.   I intend to provide an update in the autumn and I look forward to engaging constructively with the Assembly as this work progresses.  


The White Paper Consultation can be accessed via the Welsh Government website


https://consultations.gov.wales/consultations/reforming\-local\-government\-resilient\-and\-renewed


 







Translation:


 
Heddiw, yn ein Papur gwyn, Diwygio Llywodraeth leol; Cadernid ac Adnewyddiad, nodwyd sut rydym yn bwriadu adeiladu Llywodraeth Leol gadarn a newydd yng Nghymru. Mae canolbwynt cryfach ar gyflenwi rhanbarthol yn golygu bod rhaid inni edrych o’r newydd ar y trefniadau cyllid presennol. Yn Symud Cymru ymlaen, bu inni ymrwymo i gefnogi Llywodraeth Leol i ddod yn fwy cynaliadwy a hunanddigonol, gan roi iddi le i arwain, a chan gymryd mwy o gyfrifoldeb a derbyn mwy o berchnogaeth. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno setliad ariannol teg ar gyfer 2017\-18\. Ond, yn ôl y rhagolygon mae amser caletach o’n blaenau gyda thoriadau ariannol ar y gorwel. Mae Llywodraeth Leol hefyd wedi galw am fwy o ymreolaeth a hyblygrwydd yn ei threfniadau cyllid. Ar adeg pan fydd llai o arian bob blwyddyn ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus, anghenraid, yn hytrach na dewis, yw newid.  
Fframwaith gwerth sawl biliwn o bunnoedd sy'n sail i bob ffurf ar Lywodraeth Leol yng Nghymru, sef cynghorau, yr heddlu a gwasanaethau tân a chyrff eraill, yw system gyllid Llywodraeth Leol. Mae'n system gysylltiedig o grantiau’r Llywodraeth Ganolog, refeniw a godir yn lleol gan gynnwys trethi, arian cyfalaf, benthyca a buddsoddi.  
  
Yn fy natganiad ar y fframwaith cyllidol yn gynharach y mis hwn amlinellais y newidiadau i'n system ehangach o ariannu gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru. Mae'n ein hamddiffyn rhag unrhyw risgiau diangen sy’n gysylltiedig â datganoli pwerau trethi, gan hwyluso’r ffordd ar gyfer datganoli cyfraddau Cymreig o dreth incwm yn 2019\. Daw hyn â mwy o gyfrifoldeb ariannol a chyfleoedd ychwanegol i wneud dewisiadau am ysgogiadau cyllidol.  
  
Yn y cyd\-destun hwn, hoffwn nodi fframwaith ar gyfer ystyriaeth Llywodraeth Cymru o system gyllid Llywodraeth Leol yn y dyfodol. Rwyf yn bwriadu ystyried ystod o newidiadau tymor byr, canolig a hir i gyflawni ein hymrwymiadau yn Symud Cymru ymlaen i alluogi Llywodraeth Leol i ddod yn fwy cynaliadwy a hunangynhaliol, i wneud y dreth gyngor yn decach ac i ddarparu rhyddhad rhag ardrethi. Bydd dull gweithredu graddedig yn caniatáu inni weithio gyda phartneriaid a sicrhau ein bod yn datblygu ymagwedd gynaliadwy a chadarn i ddiwallu anghenion yn y dyfodol.  
  
Cafwyd nifer o adolygiadau eang o sut y dylai Llywodraeth Leol gael ei hariannu. Yn fwyaf diweddar, mae Comisiwn yr Alban ar Ddiwygio Trethi Lleol a'r comisiynau ar gyllid Llywodraeth Leol yng Nghymru a Lloegr wedi ymchwilio i ymagweddau presennol a phosibl at gyllid Llywodraeth Leol. Ni welaf fod angen ailadrodd y gwaith cysyniadol hwn. Yn hytrach, byddwn yn defnyddio'r dystiolaeth hon i archwilio, mewn modd ymarferol a chymhwysol, a allai newidiadau o'r fath yn gwneud ein systemau yn decach a sut ac a fyddai unrhyw fuddion i ddinasyddion, gwasanaethau cyhoeddus Cymru a'r economi ehangach.   
  
Fy mlaenoriaethau ar gyfer unrhyw ddiwygiadau i system gyllid Llywodraeth Leol yw mwy o gadernid ar gyfer awdurdodau lleol, tegwch i ddinasyddion a busnesau, a chyllid cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau lleol hanfodol. Mae'n bwysig bod pobl yn gallu deall ac ymgysylltu â sut a lle y gwneir penderfyniadau ynghylch y ffordd y caiff eu gwasanaethau lleol eu hariannu a’u darparu. Dylai ein diwygiadau felly geisio gwneud y system cyllid yn fwy tryloyw ac yn haws i'w deall.   
  
Mae dosbarthiad y grant cynnal refeniw i gynghorau lleol yn cydraddoli cyllid ledled Cymru tra'n cynnal gallu aelodau etholedig lleol i wneud penderfyniadau ar wasanaethau, ar drethi lleol ac ar fathau eraill o refeniw. Mae’r fformiwla’n cael ei datblygu a'i chytuno gyda Llywodraeth Leol. Dros amser, er hynny, mae’r fformiwla hon wedi mynd yn gymhleth a gall fod yn anodd ei deall. Rwyf yn bwriadu felly ystyried symleiddio'r fformiwla hon gyda llywodraeth leol drwy ein trefniadau ymgynghorol sefydlog. Rwyf yn ymwybodol bod angen newidiadau i'r fformiwla ddosbarthu o ganlyniad i ddatblygiadau eraill.  
  
Mae lawer o'r ddadl ynghylch cyllid Llywodraeth Leol yn tueddu i ganolbwyntio ar y trethi lleol \- y dreth gyngor ac ardrethi annomestig. Er nad yw’r rhain yn ffurfio ond rhan o'r system ar gyfer cyllido gwasanaethau lleol, mae'n rhan bwysig sy’n dylanwadu’n fwyaf uniongyrchol ar gyllid aelwydydd a threthdalwyr. Trethi yw’r ffi ar gyfer mynediad i gymdeithas wâr. Rydym yn talu trethi am ein bod i gyd yn cael y buddion cyfunol \- gwasanaethau sy'n addysgu ein plant, yn gofalu am ein henoed, yn gwaredu  ein gwastraff, yn goleuo ein strydoedd ac yn amddiffyn ein cymunedau. I gynnal y gwasanaethau hyn, mae'n iawn bod y rhai sy'n gallu cyfrannu eu cyfran deg \- y baich mwyaf yn disgyn ar yr ysgwyddau lletaf \- yn gwneud hynny, gan sicrhau'r un pryd bod y rhai sy’n llai abl i gyfrannu yn cael eu trin yn deg a chydag urddas.  
  
Rwyf wedi nodi rhai egwyddorion allweddol ar gyfer trethi yng Nghymru o'r blaen: dylai trethiant godi refeniw i gefnogi gwasanaethau cyhoeddus mor deg â phosibl. Dylai helpu i gyflawni amcanion ariannol a pholisi ehangach, gan gynnwys swyddi a thwf economaidd. Dylai fod yn syml, yn glir ac yn sefydlog, felly mae effeithlonrwydd deddfwriaethol a gweinyddol yn bwysig. Yn olaf, o gofio rôl ganolog trethiant wrth ariannu gwasanaethau cyhoeddus craidd, bydd yn hanfodol ymgysylltu â threthdalwyr ar elfennau cyffredinol a phenodol trethi Cymreig. Byddaf yn amlinellu fy ymagwedd at drethu yng Nghymru yn fanylach yn ddiweddarach yn y gwanwyn.  
  
Caiff ein cyfrifoldebau presennol ar gyfer trethi lleol eu harfer o fewn y dull hwn. Bydd angen inni ystyried sut y gallwn ddatblygu trethi lleol ochr yn ochr â’r trethi newydd eu  datganoli ac yng nghyd\-destun trethi'r DU y bydd pobl yng Nghymru yn dal i’w talu. Bydd hyn yn cynnwys ystyried cwestiynau eang megis pa gyfran o’n refeniw treth sy’n seiliedig ar eiddo, ar incwm, ar drafodiadau neu ar ffactorau eraill. Byddwn yn ystyried a yw'r gwahanol ymagweddau at brisio eiddo yn hyfyw, a allent fod yn decach ac a fyddai unrhyw fanteision ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus a'r economi yng Nghymru. Rwyf  eisoes wedi dweud fy mod yn barod i edrych ar ddewisiadau megis treth ar werth tir fel ffordd amgen o godi refeniw treth yn y tymor hwy. Gan y byddai dulliau o'r fath yn gofyn am ddeddfwriaeth sylfaenol sylweddol a allai fod â goblygiadau pellgyrhaeddol ar gyfer trethdalwyr a gwasanaethau, mae’n anochel mai materion i’w hystyried a’u datblygu dros fwy nag un tymor Cynulliad yw’r rhain. Rwyf hefyd am fod yn hyderus nad ydym, wrth wneud newidiadau tymor byrrach, yn cyfyngu neu’n diystyru ein dewisiadau ar gyfer datblygiadau tymor hwy lle byddai'r rhain yn diwallu anghenion ac amcanion Cymru yn well.  
  
Yn y cyfamser, mae cefnogi busnesau drwy ymestyn ein cynllun rhyddhad ardrethi ar gyfer busnesau bach yn 2017\-18 yn flaenoriaeth hollbwysig i'r Llywodraeth hon. Rydym wedi addo adolygu'r cynllun yn 2017\-18 ac i sefydlu cynllun parhaol newydd o fis Ebrill 2018\. Rydym hefyd yn rhoi cynlluniau dros dro ar waith i ddarparu rhyddhad rhag ardrethi annomestig ar gyfer ein strydoedd mawr a rhyddhad trosiannol i helpu i liniaru effaith ymarfer ailbrisio 2017 Asiantaeth y Swyddfa Brisio. Mae ein cynlluniau tymor byr hefyd yn cynnwys gwelliannau i weinyddu trethi lleol, er enghraifft,  arferion gwell ar gyfer rhannu data rhwng sefydliadau, gan gynnwys gan gynnwys Awdurdod Cyllid Cymru newydd a gwelliannau i'r broses apelio yn achos ardrethi annomestig. Os oes cyfrwng deddfwriaethol addas, rwyf hefyd yn bwriadu achub y cyfle i fynd i'r afael ag osgoi talu ardrethi annomestig.  
  
Er bod rhai wedi galw am symud at gadw ardrethi annomestig yn llawn gan awdurdodau lleol unigol, oherwydd y cyd\-destun polisi ac economaidd yng Nghymru, ychydig iawn o awdurdodau lleol yn unig fyddai’n elwa ar gadw ardrethi ac fe fyddai hyn yn arwain at doriadau sylweddol i’r adnoddau sydd ar gael i'r mwyafrif sy'n weddill. Ar hyn o bryd, mae hwn yn faes lle mae awdurdodau lleol yn 'well gyda'n gilydd', gan barhau â’n traddodiadau cryf ym maes gwasanaethau cyhoeddus o gydweithredu a chydraddoli er budd pawb yng Nghymru. Lle ceir tystiolaeth y gellid cyflawni twf ychwanegol o ganlyniad i gamau gweithredu gan Lywodraeth Leol, byddaf yn anelu at drafod dull ennill cyfran sy'n gweld Llywodraeth Leol yn derbyn cyfran o'r fantais ariannol.   
  
Mae ein cynllun Gostyngiadau'r Dreth Gyngor yn arf allweddol ar gyfer trechu tlodi yng Nghymru. Mae'n sicrhau bod cymorth ariannol ar gyfer Biliau'r dreth gyngor yn cael ei dargedu at y rheini y mae arnynt ei angen fwyaf, gan wneud sail system y dreth gyngor yn llawer llai anflaengar nag y byddai fel arall. Bydd yn adeiladu ar welliannau i'r cynllun presennol i sicrhau ei fod yn parhau i gyflawni ein hamcanion o fewn cyfyngiadau cyfundrefn budd\-daliadau lles y DU. Gan fod deddfwriaeth fanwl yn sail i weithredu’r dreth gyngor, ychydig o newid yn unig allai gael ei sicrhau heb ddeddfwriaeth sylfaenol; Mae'r cyfleoedd ar gyfer newid tymor byr yn gyfyngedig. O fewn y cyfyngiadau hynny, er hynny, hoffwn ymchwilio i sut y gallem wneud ein system treth gyngor yn decach. Rwyf yn bwriadu amlinellu’r opsiynau a gwneud newidiadau cychwynnol o fewn tymor y Cynulliad hwn.  
  
Wrth fwrw ymlaen â’r gwaith hwn, bydd Llywodraeth Cymru yn cymryd cyngor gan arbenigwyr mewn amrywiaeth o feysydd ac yn gweithio gyda llywodraeth leol drwy ein rhwydweithiau ymgynghorol sefydledig. Rwyf am ymgysylltu yn agored ac yn gynhwysfawr â dinasyddion ar y cynigion wrth iddynt gael eu datblygu ac, yn benodol, ar unrhyw gynigion a allai fod â goblygiadau ariannol ar gyfer aelwydydd a threthdalwyr. Rwyf yn bwriadu rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf yn yr Hydref, ac rwy'n edrych ymlaen at gyswllt adeiladol â’r Cynulliad wrth i’r gwaith hwn fynd rhagddo.   


 Gellir gweld yr Ymgynghoriad Papur Gwyn drwy wefan Llywodraeth Cymru  
https://ymgyngoriadau.llyw.cymru/ymgyngoriadau/diwygio\-llywodraeth\-leol\-cadernid\-ac\-adnewyddiad