Translate the text from Welsh to English.



 
Diben y datganiad hwn yw rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i'r aelodau am y broses gwneud penderfyniadau ynglŷn â Phrosiect Coridor yr M4 o amgylch Casnewydd.


Gan gyfarfod 83 o weithiau dros gyfnod o flwyddyn a mwy, bu dau arolygydd annibynnol yn craffu ar filoedd lawer o ddarnau o dystiolaeth yn yr Ymchwiliad Cyhoeddus mwyaf cynhwysfawr i'w gynnal yng Nghymru erioed mewn perthynas â chynllun ffordd.   


Mae maint yr Ymchwiliad Cyhoeddus yn dangos bod Llywodraeth Cymru yn mynd ati o ddifrif i ystyried yr hyn a fyddai, heb os, yn fuddsoddiad sylweddol mewn seilwaith ar gyfer Cymru gyfan.


Mae dau gam posibl i'r broses hon; yn gyntaf, penderfynu a ddylid gwneud y Gorchmynion statudol ai peidio, sydd, i bob pwrpas, yn benderfyniad i roi cysyniad datblygu. Yr ail gam fydd gwneud penderfyniadau ynglŷn ag ymrwymo i gontract er mwyn adeiladu'r ffordd; sef, mewn gwirionedd, y penderfyniad terfynol ar fuddsoddiad er mwyn bwrw ymlaen â'r gwaith adeiladu.


Er mwyn sicrhau tegwch gweithdrefnol i bawb a gyfrannodd at yr Ymchwiliad, rhaid i Weinidogion Cymru wneud y penderfyniad ynglŷn â’r Gorchmynion statudol ar sail y dystiolaeth a gyflwynwyd i’r Ymchwiliad Cyhoeddus ac ar sail adroddiad yr arolygwyr, sy'n 500\+ o dudalennau, a rhaid iddynt hefyd ystyried y fframwaith deddfwriaethol cyfan y mae'r penderfyniad yn rhan ohono. Bydd hyn, wrth reswm, yn cynnwys rhoi ystyriaeth ofalus i ofynion Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a Deddf yr Amgylchedd Cymru.


Rhaid i'r penderfyniad ynglŷn â’r Gorchmynion fod yn seiliedig hefyd ar nifer o benderfyniadau cysylltiedig, gan gynnwys ystyried yr effeithiau posibl ar gynefinoedd a warchodir, rhandiroedd a thir comin. Unwaith eto, mae angen cyflwyno cyngor cynhwysfawr am bob un o'r rhain i'r Gweinidogion, ac mae angen i'r Gweinidogion eu hystyried cyn penderfynu a ddylid gwneud y Gorchmynion statudol ai peidio.


Oherwydd bod angen cynnal proses drylwyr a chadarn o ddiwydrwydd dyladwy ar gyfer pob un o'r pwyntiau hyn, nid oes penderfyniad wedi'i wneud am y Gorchmynion eto. Nid fi fydd yn gyfrifol bellach am wneud y penderfyniad hwnnw am y Gorchmynion. Bydd yn cael ei wneud ar ôl i’r Prif Weinidog newydd gael ei benodi, sef rywbryd yn y flwyddyn newydd yn ôl pob tebyg. 


Efallai fod hynny'n peri rhwystredigaeth, ond ni ellir brysio wrth benderfynu ar y mater pwysig hwn. Hefyd, rhaid rhoi digon o amser i'r aelodau gael golwg ar adroddiad yr arolygydd ac ar y penderfyniad am y Gorchmynion cyn y ddadl yr ymrwymwyd i'w chynnal.


Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn glir bob amser, o gofio arwyddocâd Prosiect yr M4 i Gymru a'r teimladau cryf ar bob ochr, y bydd hi, unwaith y bydd y broses o benderfynu ar y Gorchmynion wedi'i chwblhau, yn cyflwyno dadl yn ystod ei hamser ei hun er mwyn i'r Cynulliad gael trafod y prosiect.    


Er mwyn helpu'r aelodau wrth iddynt fynd ati i ystyried y materion sy'n gysylltiedig â'r prosiect cyn i Adroddiad yr Arolygwr gael ei gyhoeddi, rwyf wedi rhoi cyfarwyddyd i swyddogion ddarparu dolenni i Lyfrgell Dystiolaeth yr Ymchwiliad Cyhoeddus ar wefan Llywodraeth Cymru.







Translation:


 
This statement updates members regarding decision making on the M4 Corridor around Newport Project.


During 83 sitting days over a period of more than a year, two independent inspectors scrutinised many thousands of pieces of evidence in the most comprehensive Public Inquiry into a road scheme ever held in Wales. The scale of the Public Inquiry is a reflection of the seriousness with which the Welsh Government is considering what would undoubtedly be a significant infrastructure investment for the whole of Wales.


There are potentially two steps in this process; firstly a decision whether to make the statutory Orders which is effectively a decision to grant development consent. The second step will involve decisions concerning entering into a contract for the construction of road; effectively the final investment decision to proceed with building work.


To ensure procedural fairness to everyone who contributed to the Inquiry, the statutory Orders decision must be made by the Welsh Ministers on the basis of the evidence submitted to the Public Inquiry; the 500\+ page inspectors’ report and taking into account the complete legislative framework within which the decision sits. This will of course include careful consideration of the requirements of the Wellbeing of Future Generations Act and the Environment Wales Act.


The Orders decision must also be informed by a number of related decisions including consideration of potential impacts on protected habitats, allotments and common land.  Again, comprehensive advice needs to be presented to and considered by Ministers for each of these before a decision on whether to make the statutory Orders.


Due to the need for thorough and robust due diligence on all these points, a decision on the Orders has not yet been made. That Orders decision will not now be taken by me, but will be made following the appointment of the new First Minister, likely to be sometime in the new year.


Whilst this may be frustrating, this important matter cannot be rushed. Also, members must be afforded good time to review the inspector’s report and the Orders decision before the committed debate.  


The Welsh Government has always been clear that given the significance of the M4 Project to Wales and the strong feelings on all sides, Welsh Government will, once the Orders decision making process is complete, bring forward a debate in its own time so the Assembly can discuss the project.


To assist members consideration of the issues associated with the project in advance of the Inspector‘s Report being published I have instructed officials to provide links to the Public Inquiry Library of Evidence on the Welsh Government website.