Translate the text from Welsh to English.



 
Hoffwn roi'r newyddion diweddaraf am y gwaith yr ydym yn ei wneud yng Nghymru mewn perthynas â chynllunio gofal ymlaen llaw. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau bod pobl yn cael dewis lle y maent yn dod i ddiwedd eu hoes – boed hynny yn eu cartref eu hunain, yn yr ysbyty, neu mewn hosbis. Rydym yn awyddus i bawb gael mynediad at ofal o ansawdd uchel, waeth ble y maent yn byw ac yn marw, a beth yw eu clefyd neu eu hanabledd. Dyna pam yr ydym yn parhau i neilltuo dros £8m bob blwyddyn ar gyfer darparu'r gofal diwedd oes y mae pobl Cymru yn ei haeddu. 


Mae ein cynllun ar y cyd ar gyfer iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru \- *Cymru Iachach \-* yn deillio o'r ymrwymiad hwnnw. Mae'r cynllun yn ystyried sut y gallwn ymgorffori gofal iechyd sy'n seiliedig ar werth fel ffordd o fesur yr hyn sydd fwyaf pwysig i bobl Cymru, gan sicrhau bod unrhyw weithgarwch gwella yn canolbwyntio ar ganlyniadau. Rydym yn parhau i fuddsoddi yn ein gweithgarwch i wella ansawdd, gan ganolbwyntio i ddechrau ar y cylch ansawdd sy'n effeithio ar chwe llwybr sy'n cael effaith ar eu bywydau. Y chwech yw: rheoli meddyginiaethau'n fwy diogel; llwybrau llawdriniaeth a llawfeddygol; gofal i bobl hŷn a bregus; rheoli salwch acíwt;  gwasanaethau gofal iechyd a gofal cymdeithasol sy'n deg; a gofal diwedd oes.   


Mae'r Bwrdd Gofal Diwedd Oes wedi ymrwymo i'r maes gwaith hwn, a gwnaed cynnydd da eisoes ar draws nifer o feysydd. Mae gennym un ffurflen ar gyfer Cymru gyfan i roi cyfarwyddyd i beidio â defnyddio dadebru cardio\-anadlol; rhaglen hyfforddi ar gynnal sgwrs am salwch difrifol; gwefan cynllunio gofal ymlaen llaw, a hwyluswyr ar gyfer cynllunio gofal ymlaen llaw ym myrddau iechyd Cymru; a Chynllun Cynllunio Gofal pediatrig ymlaen llaw ar gyfer Cymru gyfan. Hefyd, mae Byw Nawr yn helpu pobl i siarad yn fwy agored am farw, marwolaeth a phrofedigaeth, ac i wneud cynlluniau ar gyfer diwedd eu hoes. Bydd y wefan a'r ap *TalkCPR* yn cael eu defnyddio'n aml iawn gan weithwyr gofal iechyd proffesiynol, cleifion a'u hanwyliaid; ac mae nifer o gylchgronau meddygaeth wedi rhoi sylw i'r ddau. 


Yn ogystal â'r gweithredu sy'n digwydd ar lefel genedlaethol fel hyn, mae llawer o waith da yn mynd rhagddo ar lefel ranbarthol ac ar lefel leol. Mae'r gwaith hwnnw'n cynnwys addysgu meddygon teulu yng Nghaerdydd i ddefnyddio cynlluniau gofal ymlaen llaw; gweithredu dulliau datblygu cymunedol mewn perthynas â chynllunio gofal ymlaen llaw yn Sir Benfro er mwyn helpu pobl i feddwl am eu cynlluniau gofal ar gyfer y dyfodol; ac amrywiaeth o brosiectau arloesol megis y preswyliad llenyddol sy'n defnyddio barddoniaeth yn uned gofal lliniarol arbenigol Ceredigion. Mae'r prosiect hwn yn cyflwyno casgliad o gerddi dwyieithog sy'n crynhoi teimladau ac emosiynau, a'u defnyddio fel man cychwyn mewn diwrnodau hyfforddi i'r staff iechyd, y staff gofal cymdeithasol a staff o'r trydydd sector er mwyn eu helpu i drafod diwedd oes a marwolaeth.  


Er mwyn tynnu ynghyd y gwaith ar gynllunio gofal ymlaen llaw sy'n cael ei gyflawni ar lefel genedlaethol, ar lefel ranbarthol, ac ar lefel leol, gofynnir i fyrddau iechyd enwi arweinydd clinigol ar gyfer cynllunio'r gofal hwn, ac fe anogir y byrddau i ddatblygu swyddi i hwyluswyr yn y maes. Rydym wedi penodi arweinydd cynllunio strategol ar gyfer cynllunio gofal ymlaen llaw – Dr Mark Taubert, Arweinydd Clinigol ar gyfer Gofal Lliniarol yn Ymddiriedolaeth GIG Felindre, a hefyd rydym wedi sefydlu grŵp strategol ar gyfer cynllunio'r gofal hwn o dan gadeiryddiaeth Dr Taubert.   


Mae Dr Taubert wedi cael y dasg o gysylltu ag arweinwyr a hyrwyddwyr cynllunio gofal ymlaen llaw yng Nghymru i gydlynu prosiectau sy'n digwydd mewn gwahanol rannau o Gymru, a  chyhoeddi gwybodaeth amdanynt ar wefan *advancecareplan.org.uk* . Bydd hefyd yn darparu cyfeiriad strategol a chanllawiau ar gyfer agweddau ar gynllunio gofal ymlaen llaw sy'n berthnasol i Gymru gyfan drwy ymgynghori ag arweinwyr arbenigol a grwpiau a sefydliadau sy'n bodoli eisoes. Mae'r dull gweithredu strategol hwn yn cynnwys llunio manyleb ar gyfer cynnal cofnodion cleifion yn electronig yn y dyfodol, gan ei seilio'n bennaf ar y Cod Ymarfer presennol fel y ddogfen statudol, yn ogystal ag ar ganllawiau newydd NICE ar gyfer cynllunio gofal ymlaen llaw fel egwyddor lywio reoleiddiol.  


Cafodd cynllunio gofal ymlaen llaw ei ddiffinio'n ddiweddar, mewn papur gwyn gan Gymdeithas Gofal Lliniarol Ewrop, i gynnwys dim ond unigolion sydd â galluedd meddyliol. Felly, yng Nghymru rydym wedi cyflwyno'r term cynllunio gofal ar gyfer y dyfodol i gynnwys hefyd benderfyniadau er budd gorau a wneir ar gyfer yr unigolion hynny y mae angen cynllunio gofal ar eu cyfer. Y nod yn y pen draw yw cynnal system cofnodion electronig sy'n caniatáu i gynlluniau gofal sydd wedi ei benderfynu ymlaen llaw ac sydd wedi eu cofnodi ar bapur, neu gynlluniau gofal yn y dyfodol, neu ofal ymlaen llaw sy'n rhai electronig, i gael eu lanlwytho fel dogfennau electronig. Y bwriad hefyd yw sicrhau y bydd yn bosibl defnyddio e\-ffurflen i gofnodi gwybodaeth am gynlluniau gofal yn y dyfodol; ac y bydd modd cynnwys dymuniadau ynghylch dadebru cardio\-anadlol a chaniatáu i gleifion gael mynediad uniongyrchol ar gyfer ysgrifennu a chyflwyno eu cynllun gofal ymlaen llaw, gan gynnwys nodi penderfyniadau ymlaen llaw i wrthod triniaeth.  


Yn olaf, yn 2019, bydd yr arweinydd strategol yn cynnal cynhadledd i drafod cynllunio gofal ymlaen llaw a chynllunio gofal ar gyfer y dyfodol yng Nghymru. Cynhelir y gynhadledd ar gyfer ymarferwyr iechyd a gofal cymdeithasol a chleifion, a bydd chynrychiolwyr o grwpiau gweithredu'r cynllun a cholegau brenhinol hefyd yn bresennol. Bydd hwn yn gyfle i helpu i gynhyrchu canllawiau ar gyfer amrywiaeth o amgylchiadau, gan gynnwys cynllunio gofal ymlaen llaw mewn perthynas â pharafeddygon yn y gymuned, rhoi organau, a charchardai. Bwriedir i'r digwyddiad gael ei ddarparu *gan gyffredinolwyr i gyffredinolwyr* ym maes gofal iechyd, a hynny gan gofio bod cyfleoedd ar gyfer cynllunio gofal ymlaen llaw yn effeithiol yn codi'n ddyddiol ar ein wardiau, yn ein cartrefi nyrsio, ac yn ein cymunedau, yn ogystal ag yn ein lleoliadau gofal lliniarol.


Rwy'n gobeithio y bydd y datganiad hwn yn rhoi sicrwydd i'r Aelodau bod cynnydd sylweddol wedi ei wneud ac y bydd y gwaith yn parhau i fynd rhagddo. Gyda'r Bwrdd Gofal Diwedd Oes, yr arweinydd clinigol strategol, a'r grŵp strategol ar gyfer cynllunio gofal ymlaen llaw i gyd yn goruchwylio'r datblygiadau, mae Cymru mewn sefyllfa dda i allu manteisio ar y cynnydd hwnnw mewn modd sy'n rhoi sylw i'r cyfleoedd coll y tynnwyd sylw atynt yn adroddiad Macmillan ar gynllunio gofal ymlaen llaw, a gyhoeddwyd yn gynharach eleni.







Translation:


 
I am updating the public on the work that we are doing in Wales on the issue of Advance Care Planning (ACP). The Welsh Government is committed to ensuring people can end their lives in the locations of their choice – whether that is in their own home, in hospital or in a hospice setting. We want everyone to have access to high quality care wherever they live and die, whatever their underlying disease or disability. That is why we continue to provide more than £8m annually to deliver the end\-of\-life care that people in Wales deserve.


Our joint plan for health and social care in Wales \- *A Healthier Wales* \- underlines our commitment. Our plan looks at how we can embed value\-based healthcare as the way we measure what matters most to people, ensuring that improvement activity is focused on outcomes. We are continuing to invest in our approach to improving quality, initially focusing our work on the quality cycle affecting six pathways which have an impact on people’s lives. These are: safer medicines management; surgery and surgical pathways; frail elderly care; managing acute illness; equitable health and social care services; \& end of life care.  


The End of Life Care Board is committed to this area of work and good progress has already been made across a number of areas. We have a single All\-Wales do not attempt cardiopulmonary resuscitation (DNACPR) form; a serious illness conversation training programme; advance care planning website and advance care planning facilitators in Welsh health boards and an All Wales Paediatric Advance Care Plan (PAC\-Plan).  Byw Nawr also continues to help people talk more openly about dying, death and bereavement, and to make plans for the end of life. The TalkCPR website and app are repeatedly accessed by healthcare professionals, patients and their loved\-ones; and have featured in a number of medical journals.


In addition to these national approaches there is also much good work going on at both regional and local level. Work includes education for GPs to use ACPs in Cardiff; taking community development approaches to ACP in Pembrokeshire to enable people to think about their care plans for the future; and a range of innovative  projects such as the Ceredigion Specialist Palliative Care Poetry Residency – a collection of bilingual poems capturing feelings and emotions and using them as a starting point in training days with all health, social care and third sector staff to discuss the subject of end of life and mortality.


In order to bring this national, regional and local ACP work together, health boards are required to identify a Clinical Lead for ACP and are encouraged to develop ACP facilitator posts. We have appointed an ACP Strategic Planning Lead – Dr Mark Taubert, Clinical Lead for Palliative Care at Velindre NHS Trust and have established a strategic ACP group, which Dr Taubert chairs.


Dr Taubert has been tasked to link up with ACP leads and champions in Wales to collate projects that are happening in different parts of Wales and publish them on the *advancecareplan.org.uk* website. He will also provide strategic direction and guidance for aspects of ACP across Wales by consulting with specialist leads and existing groups and organisations. The strategic approach includes shaping a specification for a future electronic patient record, taking into account predominantly the existing Code of Practice as a statutory document, plus the new NICE guidelines on ACP as a regulatory guiding principle.


ACP has recently been defined in a white paper by the European Association for Palliative Care (EAPC) to include only individuals with mental capacity, so in Wales we have introduced the term Future Care Planning to also encompass best interest decisions for those individuals who require a care planning approach. The ultimate aim is for an electronic record that allows existing paper or electronic future/advance care plans to be uploaded as electronic documents; enables an e\-Form to record future care plan information; includes wishes about CPR and allows direct access by patients to write and submit their own advance care plan, including advance decisions to refuse treatment.


Finally, the strategic lead will hold a Welsh ACP and Future Care Planning conference in 2019 for health and social care practitioners and patients, with representation from Delivery Plan Implementation Groups and Royal Colleges. The conference will help produce guidance for a range of circumstances including ACP for paramedics in the community, ACP in the area of organ donation and ACP in prisons. The aim is for this event to be delivered *by* generalists *for* generalists in healthcare, given that opportunities for good advance care planning occur daily in our wards, nursing homes and communities, and not just in specialist palliative care settings.


I hope that this statement reassures Members that considerable progress has been made and that much more is planned. With the End of Life Care Board, the strategic clinical lead and the ACP Strategic Group overseeing developments Wales is in good place to capitalise on progress and address the missed opportunities highlighted in the Macmillan ACP report published earlier this year.