Translate the text from Welsh to English.



 
Ers i bolisi etholiadau gael ei datganoli yn 2017, mae diwygiadau Llywodraeth Cymru wedi canolbwyntio ar ymestyn yr etholfraint ar gyfer etholiadau datganoledig a gwella'r broses ar gyfer y canfasio blynyddol. Er mwyn cyflawni hyn, pasiwyd dwy Ddeddf gan y Senedd, ochr yn ochr â darn mawr o is\-ddeddfwriaeth.


Wrth inni symud i'r chweched Senedd, mae'n bryd yn awr i gyflymu ein hagenda ddiwygio a dechrau gwireddu ein huchelgeisiau i foderneiddio gweinyddiaeth etholiadol yng Nghymru. Mae hyn yn golygu symud i gymhlethdod sut a phryd y mae pobl yn pleidleisio, sut y cânt eu cofrestru, yr wybodaeth sydd ar gael iddynt a galluogi pawb sydd am gofrestru neu bleidleisio i wneud hynny.


Mae'n bwysig tanategu'r agenda ddiwygio hon gyda fframwaith clir â set o egwyddorion. Dyma fydd sylfaen ein hymatebion hefyd i ddiwygio etholiadol ledled y DU. Mae hyn yn dangos bod ein diwygiadau yn seiliedig ar egwyddorion, eu bod yn gydlynol, yn ystyrlon ac wedi'u hanelu at yr hyn sydd orau i bleidleiswyr. Mae hefyd yn dangos gwerth datganoli a gwerthoedd cyfiawnder cymdeithasol sydd wrth wraidd y Llywodraeth hon.


Rhaid i ddiwygiadau etholiadol gael eu gosod o fewn cyd\-destun ehangach. Yn gyntaf, mae'n rhaid inni ystyried gallu diwygio etholiadol a democrataidd i chwarae rhan ganolog wrth gyflawni nodau strategol Llywodraeth Cymru. Mae cysylltiad cryf rhwng cymryd rhan mewn democratiaeth a gwell canlyniadau. Mae cefnogi pobl i oresgyn rhwystrau a brofir oherwydd eu cyflyrau economaidd\-gymdeithasol yn hanfodol er mwyn cyflawni ein nod cyffredinol o wella cyfraddau a phrofiadau cyfranogi. Wrth ystyried newidiadau polisi neu ymyriadau, rhaid inni eu hystyried gyda hyn mewn golwg; mae'n hanfodol ein bod yn rhoi mesurau ar waith i gefnogi'r gwaith o leihau'r anghydraddoldebau sy'n gysylltiedig ag anfanteision economaidd\-gymdeithasol.


Yn yr un modd, mae cyfranogiad mewn democratiaeth gan bobl â nodweddion gwarchodedig yn llawer is na'r rhai sydd heb nodweddion gwarchodedig. Rhaid inni ystyried hefyd sut y mae hyn yn cyd\-fynd â'r ddyletswydd economaidd\-gymdeithasol. Bydd angen i bob diwygiad etholiadol ganolbwyntio ar gyfranogiad cyfartal, gan ddefnyddio dulliau megis y model cymdeithasol o anabledd fel sylfaen a sicrhau bod Nodau Cenedlaethol Deddf Llesiant a Chenedlaethau'r Dyfodol yn rhan annatod o atebion a mentrau polisi.


Rydym yn credu y dylai'r holl ddiwygiadau etholiadol gael eu tanategu gan y Ffyrdd o Weithio a nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. Rydym yn ymrwymo felly i gynllunio diwygiadau ar y cyd â rhanddeiliaid, gan roi inni fantais profiadau'r rhai sy'n deall orau'r rhwystrau i ddemocratiaeth. Byddwn yn gweithio gyda phobl Cymru a sefydliadau arbenigol i sicrhau bod atebion polisi yn datrys problemau gwirioneddol a wynebir gan ddinasyddion ac yn mynd ati i ddileu rhwystrau i gyfranogiad.


Mae'r egwyddorion a nodir isod yn adlewyrchu gwerthoedd cyfiawnder cymdeithasol a'r gwerth a roddwn ar ddemocratiaeth yng Nghymru. Fel Llywodraeth byddwn yn eu defnyddio i feincnodi ein hagenda diwygio etholiadol a'n dull o gefnogi ymgysylltiad a chyfranogiad democrataidd yn ehangach. Rydym yn gofyn i eraill sy'n ymwneud â darparu etholiadau eu defnyddio fel y meincnod wrth ystyried sut y maent yn rheoli'r broses etholiadol o gofrestru hyd at gyhoeddi a chofnodi canlyniadau.


Yr egwyddorion yw:


* **Tegwch:** Rhaid galluogi pob person sy'n dymuno cymryd rhan mewn democratiaeth i wneud hynny, a hynny mewn amgylchedd diogel a pharchus, fel bod ein sefydliadau'n amrywiol ac yn cynrychioli'r bobl y maent yn eu gwasanaethu.
* **Hygyrchedd:** Dylai newidiadau i systemau etholiadol a'r gyfraith etholiadol fod yn seiliedig ar yr egwyddor o wneud pleidleisio a chymryd rhan mewn democratiaeth mor hygyrch a chyfleus â phosibl, gan feithrin gallu i ganiatáu i hynny ddigwydd a hybu creadigrwydd ar bob lefel o ddemocratiaeth.
* **Cyfranogiad:** Rydym am i gynifer o bobl â phosibl arfer eu hawl ddemocrataidd i bleidleisio. Rôl pawb sy'n ymwneud â gweinyddu etholiadol yw cynyddu nifer y bobl sy'n troi allan mewn etholiadau i'r eithaf.
* **Gwella profiad dinasyddion:** Dylid rhoi'r offer i ddinasyddion lunio eu cymunedau a'u gwlad drwy ymgysylltu, cynrychioli a chyfranogi.
* **Symlrwydd:** Rhaid moderneiddio'r system etholiadol weinyddol a'r gyfraith etholiadol yng Nghymru er mwyn sicrhau bod cofrestru i bleidleisio, pleidleisio a chymryd rhan yn symlach i ddinasyddion.
* **Uniondeb:** Rhaid i uniondeb a thryloywder fod yn sail i'r holl ddiwygiadau etholiadol yng Nghymru. Rhaid inni gael system y mae dinasyddion yn ymddiried ynddi a rhannu gwybodaeth o ffynonellau dilys.


Mae democratiaeth iach yn golygu grymuso dinasyddion Cymru i ymgysylltu â sefydliadau democrataidd mewn sawl ffordd wahanol a chydnabod bod cyfranogiad a defnyddio eich llais democrataidd yn ymestyn y tu hwnt i'r weithred o bleidleisio. Os bydd dinasyddion yn teimlo eu bod wedi'u grymuso i gymryd rhan ac nad ydynt yn wynebu rhwystrau i'r cyfranogiad hwn, maent yn fwy tebygol o ymgysylltu.


Mae rhoi gwerth ar ddemocratiaeth yn gofyn am fuddsoddi, nid yn unig buddsoddi yn egwyddorion diwygio etholiadol ond buddsoddi yn y seilwaith a'r bobl sy'n cefnogi'r gwaith o ddarparu etholiadau'n ddiogel ac sy'n cynnig cyfleoedd i gymryd rhan mewn democratiaeth. Bydd hefyd yn gofyn am fuddsoddiad y tu hwnt i Lywodraeth Cymru. Rhaid i ni weithio gyda llywodraeth leol i sicrhau bod democratiaeth yn wasanaeth allweddol ag adnoddau priodol a'i bod yn gallu darparu'r cymorth y mae ar ddinasyddion Cymru ei angen i gymryd rhan weithredol. Rhaid i lywodraeth leol a ninnau fod yn barod i fuddsoddi mewn atebion technolegol a fydd yn cefnogi chwalu rhwystrau i gyfranogiad yn ogystal â chefnogi gwell gwybodaeth, ymgysylltiad a chanlyniadau i bobl Cymru.







Translation:


 
Since the devolution of elections policy in 2017, the Welsh Government’s reforms have focused on extending the franchise for devolved elections and improving the process for the annual canvass. To achieve this, two Acts were passed by the Senedd, alongside a major piece of secondary legislation.


As we move into the sixth Senedd, the time is now right to accelerate our reform agenda and start to realise our ambitions to modernise electoral administration in Wales. This means moving into the complex territory of how and when people vote, how they are registered, the information available to them and enabling everyone who wants to register or vote to do so.


It is important to underpin this reform agenda with a clear framework with a set of principles. This will also be the foundation of our responses to electoral reform across the UK. This demonstrates our reforms are principles\-based, coherent, meaningful and aimed at what is best for voters. It also illustrates both the value of devolution and the values of social justice at the heart of this Government.


Electoral reforms must be set within a wider context. Firstly, we must consider the ability of electoral and democratic reform to play a pivotal role in achieving the strategic goals of the Welsh Government. Participating in democracy is strongly linked to improved outcomes. Supporting people in overcoming barriers experienced because of their socio\-economic conditions is essential to achieving our overall aim of improving participation rates and experiences. When considering policy changes or interventions we must consider them through this lens; it is essential that we put in place measures to support reducing the inequalities associated with socio\-economic disadvantages.


Similarly, participation in democracy by people with protected characteristics are far lower than those without. We also need to consider how this intersects with the socio\- economic duty. All electoral reforms will need to focus on equity of participation, taking approaches such as the social model of disability as a foundation and ensuring the National Goals of the Well\-being and Future Generations Act are embedded in policy solutions and initiatives.


We believe all electoral reforms should be underpinned by the Ways of Working set out in the Well\-being and Future Generations Act. We therefore commit to designing reforms in collaboration with stakeholders, thereby giving us the benefit of the experiences of those that best understand the barriers to democracy. We will work with the people of Wales and expert organisations to ensure that policy solutions are solving real problems faced by citizen and are actively removing barriers to participation.


The principles set out below reflect the values of social justice and the value we place upon democracy in Wales. As a Government we will use them to benchmark our electoral reform agenda and our approach to supporting democratic engagement and participation more widely. We ask others involved in delivering elections to use them as the benchmark when considering how they manage the electoral process from registration through to the announcement and recording of results.


The principles are:


* **Equity:** Every person that wishes to participate in democracy must be enabled to do so, and to do so in a safe and respectful environment, so that our institutions are diverse and representative of the people they serve.
* **Accessibility:** Changes to electoral systems and electoral law should be based on the principle of making voting and participation in democracy as accessible and convenient as possible, building capacity to allow that to happen and encouraging creativity at every level of democracy.
* **Participation:** We want as many people as possible to exercise their democratic right to vote. It is the role of everyone involved in electoral administration to maximise the number of people turning out at elections.
* **Improving citizen experience:** Citizens should be provided with the tools to shape their communities and country through engagement, representation and participation.
* **Simplicity:** The administrative electoral system and electoral law in Wales must be modernised to make registering to vote, voting and participating more straightforward for citizens.
* **Integrity:** Integrity and transparency must underpin all electoral reforms in Wales. We must have a system that citizens trust and a sharing of information from legitimate sources.


A healthy democracy means empowering the citizens of Wales to engage with democratic institutions in many different ways and recognising that participation and using your democratic voice extends beyond the act of voting. If citizens feel empowered to participate and do not face barriers to this participation they are more likely to engage.


Valuing democracy requires investment, not just investment in the principles of electoral reform but investment in the infrastructure and people that support the safe and secure delivery of elections and provide opportunities to participate in democracy. It will also require investment beyond the Welsh Government, we must work with local government to ensure that democracy is an appropriately resourced key service and is able to provide the support Welsh citizens need to actively participate. We and local government must be prepared to invest in technological solutions that will support breaking down barriers to participation as well as supporting better information, engagement and outcomes for the people of Wales.