Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r datganiad ysgrifenedig hwn yn gysylltiedig â'r datganiad a gyhoeddwyd ar 22 Gorffennaf 2019 ar gymorth profedigaeth y GIG. Mae'n rhoi'r newyddion diweddaraf am y gwaith a wnaed ers i'r datganiad hwnnw gael ei gyhoeddi, ac yn nodi'r camau y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd mewn ymateb i'r astudiaeth gwmpasu o wasanaethau profedigaeth a gynhaliwyd yn ddiweddar gan Brifysgol Caerdydd a'i phartneriaid.


Gellir diffinio profedigaeth fel y tristwch rydych yn ei deimlo, neu'r cyflwr rydych chi ynddo pan fydd aelod o'ch teulu neu ffrind i chi yn marw. Mae risgiau uwch o broblemau iechyd meddwl, morbidrwydd a marwolaeth yn gysylltiedig â phrofedigaeth, a gall gwasanaethau sy'n darparu cymorth profedigaeth fod yn hanfodol wrth reoli'r risgiau hynny. Gall cymorth profedigaeth hefyd leihau'r effeithiau emosiynol, corfforol a meddyliol sy'n gysylltiedig â galar.


Cynhaliwyd yr astudiaeth gwmpasu o wasanaethau profedigaeth gan Brifysgol Caerdydd ar y cyd â sefydliad Marie Curie a Chanolfan Ymchwil Canser Cymru ar ran y Bwrdd Gofal Diwedd Oes. Roedd yr astudiaeth yn dangos y cymorth sydd ar gael ar hyn o bryd, o wasanaethau cyfeirio hyd at gwnsela arbenigol, a nodwyd meysydd lle mae angen rhagor o adnoddau. Cyhoeddwyd yr astudiaeth ym mis Rhagfyr, a gallwch ei gweld yma:


https://llyw.cymru/sites/default/files/publications/2019\-12/arolwg\-cwmpasu\-o\-wasanaethau\-profedigaeth\-yng\-\-nghymru\-adroddiad\-diwedd\-astudiaeth.pdf


Roedd yr astudiaeth yn cwmpasu'r ystod eang o gymorth profedigaeth sydd ar gael, gan gynnwys ar gyfer plant a phobl ifanc. Ynddi, tynnwyd sylw at y bylchau a'r heriau sydd i’w gweld mewn gwasanaethau cymorth profedigaeth, a chodwyd nifer o faterion i'w hystyried er mwyn datblygu'r gwasanaeth. Yn ganolog i hyn, mae'r angen i ddatblygu fframwaith cenedlaethol ar gyfer gofal mewn profedigaeth yng Nghymru. Byddai hyn wedyn yn hwyluso buddsoddiad mewn gwasanaethau cymorth profedigaeth ar lefelau sefydliadol a rhanbarthol, ac yn sicrhau tegwch a mynediad at lefelau priodol o gymorth sy'n ymateb i angen lleol.


Byddai fframwaith cenedlaethol yn cefnogi'r gwaith o sefydlu llwybrau cyfeirio clir, asesiadau o risgiau ac anghenion, hyfforddiant ar gyfer staff a gwirfoddolwyr a chyfeiriadur o’r gwasanaethau profedigaeth sydd ar gael. Byddai hefyd yn cefnogi gwelliannau yn y ffordd y caiff gwasanaethau eu gwerthuso a'u hasesu ac yn pennu safonau ar gyfer archwilio a gwella ansawdd.


Er mwyn datblygu'r fframwaith, mae rheolwr prosiect penodol wedi cael ei recriwtio i ddechrau ar y gwaith yn ddiweddarach y mis hwn. Gofynnwyd hefyd i'r arweinydd clinigol cenedlaethol ar gyfer gofal diwedd oes, Dr Idris Baker, sefydlu Grŵp Llywio Cenedlaethol ar gyfer Profedigaeth i gefnogi'r rheolwr prosiect gyda'r gwaith. Mae gan Dr Baker wybodaeth a phrofiad helaeth yn y maes gofal mewn profedigaeth.


Bydd y Gweithgor Cymorth Profedigaeth presennol yn dod yn rhan o'r Grŵp Llywio Cenedlaethol ar gyfer Profedigaeth, gan sicrhau bod sefydliadau sy'n cefnogi plant, pobl ifanc a'r rheini sydd wedi colli babi neu sydd wedi profi marwolaeth sydyn i gyd yn cael eu cynrychioli. Bydd y grŵp hefyd yn cynnwys sefydliadau sy'n cefnogi'r rheini sydd wedi colli rhywun i hunanladdiad ac elusennau profedigaeth yn y byd amaeth.


Er mwyn mynd i'r afael â bylchau mewn darpariaeth gwasanaethau profedigaeth, bydd Llywodraeth Cymru yn darparu £1m yn ychwanegol ar gael ar gyfer gwasanaethau cymorth profedigaeth o 2021\-22 ymlaen. Bydd hyn yn caniatáu amser i ddatblygu'r fframwaith profedigaeth cenedlaethol a'r llwybrau cysylltiedig, a hefyd yr hyfforddiant a'r safonau a fydd yn dilyn. Bydd hefyd yn caniatáu amser i gytuno ar sut i glustnodi'r cyllid fel bod byrddau iechyd ac elusennau profedigaeth lleol a chenedlaethol presennol yn cael y cyfle i gael mynediad at y cyllid hwn, a gwneud y defnydd gorau ohono.


Yn y cyfamser, mae cyllid wedi cael ei ddarparu yn 2019\-20 ar gyfer pedair elusen profedigaeth (2 Wish Upon a Star, Papyrus, Cruse a Sefydliad Jacob Abraham) i gefnogi'r gwaith y maent yn ei wneud gyda'r rheini sydd wedi colli rhywun i hunanladdiad.


Bydd y mesurau hyn yn sicrhau bod Llywodraeth Cymru yn gallu ymateb i'r astudiaeth profedigaeth yn brydlon, a bod y fframwaith cenedlaethol ar gyfer darparu gofal mewn profedigaeth yn ei le cyn diwedd 2020\-21\.







Translation:


 
This written statement follows the statement issued on 22 July 2019 on NHS bereavement support. It provides an update on the work undertaken since that statement was issued and sets out the actions the Welsh Government will take in response to the scoping study of bereavement services undertaken recently by Cardiff University and its partners.


Bereavement can be defined as the sorrow you feel or the state you are in when a relative or close friend dies. Bereavement is associated with elevated risks to mental health, morbidity and mortality and services that provide bereavement support can be vital in managing these risks. Bereavement support can also reduce the emotional, physical and mental impact of grief.


The bereavement services scoping study was undertaken by Cardiff University in conjunction with Marie Curie and the Wales Cancer Research centre on behalf of the End of Life Care Board. The study mapped existing support, ranging from signposting through to specialist counselling, and identified areas where further resourcing is needed. The study was published in December and can be accessed at:


https://gov.wales/sites/default/files/publications/2019\-12/scoping\-survey\-of\-bereavement\-services\-in\-wales\-report.pdf


The scope of the study covered the broad range of bereavement support, including that for children and young people. It highlighted the gaps and challenges in bereavement support, and raises a number of considerations for service development. These are centred on the need to develop a national framework for bereavement care in Wales. This would then facilitate investment in bereavement support at organisational and regional levels and provide equity and access to appropriate levels of support responsive to local need.


A national framework would support the establishment of clear referral pathways, risk and needs assessments, training for staff and volunteers and a directory of available bereavement provision. It would also support improvements in how services are evaluated and assessed and enable standards for use as audit and quality improvement tools.


To develop the framework, a dedicated project manager has been recruited and will start work later this month. The national clinical lead for end of life care (Dr Idris Baker) has also been asked to establish a National Bereavement Steering Group to support the project manager with this work. Dr Baker has considerable knowledge and experience in bereavement care.


The existing Bereavement Support Working Group will be merged into the National Bereavement Steering Group, thereby ensuring that organisations supporting children, young people and those affected by baby loss and sudden death are all represented. The group will also include organisations supporting those bereaved by suicide and agricultural bereavement charities.


To address the gaps in bereavement service provision, the Welsh Government will be making an additional £1m available for bereavement support from 2021\-22\. This will provide time to enable the national bereavement framework and the pathways, training and standards that will follow to be developed. It will also allow time to agree how to allocate the funding so that health boards and existing local and national bereavement charities have the opportunity to access and make best use of this funding.


In the interim, funding has been provided in 2019\-20 to four bereavement organisations (2 Wish Upon a Star, Papyrus, Cruse and the Jacob Abraham Foundation) to support the work that they undertake with those bereaved by suicide.


These measures will ensure that the Welsh Government is able to respond to the bereavement study in a timely manner and enable a national framework for the delivery of bereavement care to be in place before the end of 2020\-21\.