Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, rwyf wedi lansio ymgynghoriad cyhoeddus 12 wythnos ar ein Cynllun Atal Sbwriel a Thipio Anghyfreithlon drafft i Gymru. Mae taflu sbwriel a thipio anghyfreithlon yn annerbyniol ac nid oes esgusodion dros y math hwn o ymddygiad. Gall y troseddau hyn beryglu iechyd a chreu amgylchedd peryglus i'n cymunedau, ein hanifeiliaid anwes a’n bywyd gwyllt. Gall ansawdd amgylcheddol lleol gwael ddifetha mwynhad o'n trefi a'n cefn gwlad a gall arwain at effaith negyddol ar iechyd meddwl a lles pobl.


Gall y costau sydd ynghlwm wrth glirio ac ymchwilio i'r troseddau amgylcheddol hyn fod yn faich sylweddol ar bawb sy'n gysylltiedig â’r broblem. Yn achos Awdurdodau Lleol, arian trethdalwyr yw hwn yn y pen draw. Gellid dyrannu'r arian hwn ar gyfer meysydd eraill, er enghraifft, gofal cymdeithasol neu addysg. Ymddygiadau gwrthgymdeithasol yw taflu sbwriel a thipio anghyfreithlon sy'n aml yn golygu bod ardal yn ymddangos mewn cyflwr gwael ac wedi'i hesgeuluso. Mae hyn yn aml yn annog ymddygiad gwrthgymdeithasol pellach neu droseddau mwy difrifol.


Yr wyf wedi ymrwymo i droi'r llanw ar bla taflu sbwriel a thipio anghyfreithlon yng Nghymru. Rhaid i bawb gymryd cyfrifoldeb am waredu eu gwastraff yn iawn. Er nad yw hon yn broblem sy'n unigryw i Gymru, rwy'n benderfynol y dylem ddod yn genedl lanach a fydd yn esiampl i’w hefelychu gan wledydd eraill. Credaf fod y sylfaen ar gyfer cyflawni hyn eisoes wedi'i gosod gyda'n lefelau parhaus uchel o fuddsoddiad yn ein seilwaith ailgylchu a'r cymorth parhaus a ddarparwn i'r nifer fawr o grwpiau cymunedol sy'n gweithio'n galed ledled Cymru.


Mae ein dull presennol wedi cyflawni llawer iawn, ond mae sbwriel a thipio anghyfreithlon yn parhau’n broblem. Mae hyn wedi bod yn arbennig o amlwg yn ystod pandemig COVID\-19\. Er bod llawer o bobl wedi ailddarganfod, wedi ailgysylltu ac wedi meithrin mwy o werthfawrogiad o'u hardaloedd lleol, adroddwyd yn y cyfryngau am fwy o daflu sbwriel mewn mannau prydferth lleol a sbwriel yn cael ei adael pan gaewyd cyfleusterau amrywiol. Yn anffodus, dangosodd hyn y gall ymddygiad ambell un gael effaith sylweddol ar fwynhad llawer.


Er mwyn mynd i'r afael â hyn, credwn fod angen dull gweithredu cenedlaethol integredig i ddylanwadu ar newid ymddygiad cadarnhaol ar raddfa fawr. Datblygwyd ein Cynllun mewn cydweithrediad ag ystod eang o bartneriaid, gan ddefnyddio eu profiad ar lefel leol a chenedlaethol. Ein huchelgais yw cael Cymru ddi\-sbwriel a heb dipio anghyfreithlon. Rydym wedi nodi pum thema allweddol, sydd, yn ein barn ni, yn hanfodol i gyflawni hyn. Y rhain yw:


1. Lleihau Gwastraff
2. Tystiolaeth, Monitro a Gwerthuso
3. Addysg a Newid Ymddygiad
4. Gorfodi
5. Cyflawni Gweithredol


Cefnogir y themâu gan nifer o gamau gweithredu a fydd yn ei gwneud yn ofynnol i bawb yng Nghymru chwarae eu rhan, o gynhyrchwyr i fusnesau i'r rhai sy'n gwaredu'r eitemau. Rwy'n cydnabod na all unrhyw un sefydliad fynd i'r afael â'r materion hyn ar wahân. Dim ond drwy gydweithio y gallwn wneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl Cymru. Yn aml, nid yw'r rhai sy'n taflu sbwriel neu'n tipio'n anghyfreithlon yn poeni am bwy sy'n berchen ar y tir neu a fydd yn gorfod talu i'w glirio. Felly, bydd dod o hyd i atebion i'r broblem yn gofyn am gyfranogiad gan ystod eang o sectorau, nid cyrff cyhoeddus yn unig.


Bydd gan ein Cynllun rôl bwysig o ran sicrhau Cymru ddiwastraff a gwireddu economi fwy cylchol lle caiff adnoddau eu gwerthfawrogi a lle y caiff gwastraff ei osgoi. Mae gwerth i lawer o'r deunyddiau sy'n cael eu taflu fel sbwriel a gellid eu hailgylchu, eu hailbrosesu neu eu hail\-wneud. Cyhoeddwyd ymchwil gennym yn 2019 a amcangyfrifodd fod tua 16,000 tunnell o ddeunyddiau ailgylchadwy a allai fod yn werthfawr yn cael eu colli o'r system wastraff bob blwyddyn, naill ai drwy fynd i mewn i'r amgylchedd fel sbwriel neu gael eu hanfon i safleoedd tirlenwi drwy finiau sbwriel. Mae'r rhain yn ddeunyddiau sydd eu hangen ar ein busnesau i wneud y cynhyrchion a ddefnyddiwn. Drwy fynd i'r afael â sbwriel a thipio anghyfreithlon, byddwn yn helpu Cymru i arwain ar lefel fyd\-eang ym maes ailgylchu.


Credaf y bydd integreiddio ein gweithgareddau ar draws pob sector, gan gynnwys pawb yn llawn ar bob lefel a sicrhau ein bod i gyd yn cymryd cyfrifoldeb, yn sicrhau bod Cymru'n trechu problem sbwriel a thipio anghyfreithlon. Byddwn yn croesawu unrhyw farn ar gynnwys arfaethedig y Cynllun Atal Sbwriel a Thipio Anghyfreithlon. Daw'r ymgynghoriad i ben ar 22 Ebrill.


https://llyw.cymru/cynllun\-atal\-sbwriel\-thipio\-anghyfreithlon\-i\-gymru







Translation:


 
Today I have launched a 12\-week public consultation on our draft Litter and Fly\-tipping Prevention Plan for Wales. Littering and fly\-tipping is unacceptable and there are no excuses for this type of behaviour. These offences can pose risks to health and create a dangerous environment for our communities, pets and wildlife. Poor local environmental quality can spoil enjoyment of our towns and countryside and lead to a negative impact on people’s mental health and wellbeing.


The costs involved in clearing and investigating these environmental offences can be a significant burden for all those involved. In the case of Local Authorities, this is ultimately taxpayer’s money. This money could be allocated elsewhere, for example, to social care or education. Littering and fly\-tipping are anti\-social behaviours which often result in an area appearing run\-down and neglected, which often encourages further anti\-social behaviour or more serious crime.


 I am committed to turning the tide on the scourge of littering and fly\-tipping in Wales. Everyone must take responsibility for disposing of their waste properly. Whilst this is not a problem exclusive to Wales, I am determined we should become a cleaner and exemplar nation. I believe the foundation for achieving this has already been laid with our continued high levels of investment in our recycling infrastructure and the ongoing support we provide to the large number of hard working community groups across Wales.


There have been undoubted successes in our current approach, however litter and fly\-tipping still persist. This has been particularly evident during the COVID\-19 pandemic. Whilst many people have rediscovered, reconnected and gained a greater appreciation for their local areas, there were incidents reported in the media of increased littering at local beauty spots and rubbish being dumped when various facilities were closed. Unfortunately, this demonstrated the behaviour of a few can have a significant impact on the enjoyment of many.


To address this we believe an integrated, national approach is needed to influence large\-scale and positive behaviour change. Our Plan has been developed in collaboration with a wide range of partners, drawing upon their experience at both a local and national level. Our ambition is for a litter and fly\-tipping free Wales. We have identified five key themes, which we believe are essential to delivering this. These are:


1. Waste Reduction
2. Evidence, Monitoring \& Evaluation
3. Education and Behaviour Change
4. Enforcement
5. Operational Delivery


The themes are supported by a number of actions which will require everyone in Wales to play their part, from producers to businesses to those disposing of the items. I recognise no one organisation can tackle these issues in isolation. Only by working together can we make a real difference to the lives of the people of Wales. Those who litter or fly\-tip often do not care about who owns the land or who will have to pay to clear it up. Therefore, finding solutions to the problem will require involvement from a wide range of sectors, not just public bodies.


Our Plan will have an important role in achieving a zero waste Wales and making a more circular economy a reality where resources are valued and waste avoided. Much of the materials littered have value and could be recycled, reprocessed or remanufactured. We  published research in 2019 which estimated around 16,000 tonnes of potentially valuable recyclable materials is being lost from the waste system annually, either by entering the environment as litter or being sent to landfill via litterbins. These are materials our businesses need to make the products we use. Through tackling littering and fly\-tipping, we will help Wales become the world leader in recycling.


I believe integrating our activities across all sectors, fully involving everyone at all levels and ensuring we all take responsibility, will ensure Wales is free of litter and fly\-tipping. I would welcome any views on the proposed content of the Litter and Fly\-tipping Prevention Plan. The consultation closes on 22 April.


Litter and fly tipping prevention plan for Wales.