Translate the text from Welsh to English.



 
Dywedodd y Gweinidog y bydd y Safon newydd yn disodli'r Safon bresennol i 'adlewyrchu'n well y newidiadau yn y ffordd y mae pobl yn byw, yn gweithio ac yn teimlo ynghylch eu cartrefi'.


Cyflwynwyd y Safon wreiddiol yn 2002, ac ers hynny mae Llywodraeth Cymru, ynghyd â landlordiaid cymdeithasol, ei phartneriaid cyflawni, wedi buddsoddi biliynau o bunnoedd i wella a chynnal ansawdd cartrefi cymdeithasol ledled Cymru yn sylweddol.


Cynhaliwyd y llynedd a derbyniwyd dros 200 o ymatebion. Cafodd yr atebion eu dadansoddi a'u defnyddio i lunio'r Safon derfynol.


Dywedodd Julie James, y Gweinidog Newid Hinsawdd:



> Mae hon yn Safon feiddgar a blaengar sy'n gosod targedau uchelgeisiol i wneud gwahaniaeth i ansawdd cyffredinol bywydau pobl. Mae'n codi'r bar ar gyfer tai cymdeithasol ac yn adlewyrchu llais tenantiaid yng Nghymru.
> 
> 
> Bydd y Safon yn mynd i'r afael â datgarboneiddio'r stoc tai cymdeithasol, gan sicrhau bod cartrefi o ansawdd uwch, bod pobl yn gallu fforddio eu gwresogi a'u bod yn addas ar gyfer yr 21ain ganrif a'r tu hwnt.
> 
> 
> Mae'n hanfodol ein bod yn parhau i arwain y ffordd o ran datgarboneiddio tai a dysgu sut i uwchraddio tai cymdeithasol mewn modd effeithiol ac effeithlon, mewn ffyrdd sy'n lleihau allyriadau carbon a biliau ynni i denantiaid.
> 
> 
> Bydd yr hyn a ddysgir gennyn ni wrth uwchraddio'r 230,000 o gartrefi cymdeithasol yng Nghymru yn llywio'r ffordd rydyn ni, fel cenedl, yn datgarboneddio'r 1\.2 miliwn o gartrefi sydd o dan berchnogaeth breifat yng Nghymru.
> 
> 
> Mae'r her sy'n gysylltiedig ag ôl\-osod y stoc dai bresennol yn enfawr. Mae gan bob tŷ hanes gwahanol, felly, ein cenhadaeth yw lleihau allyriadau carbon fesul cartref a fesul stryd.


Mae SATC 2023 yn nodi set newydd a heriol o safonau i landlordiaid cymdeithasol eu bodloni.


Mae cyllid gwerth tua £270 miliwn eisoes ar gael ar gyfer tymor y llywodraeth hon drwy'r Rhaglen Ôl\-osod er mwyn Optimeiddio i helpu landlordiaid cymdeithasol i fodloni elfennau newydd sy'n ymwneud â Gwres Fforddiadwy a Datgarboneiddio.


Yn ystod y flwyddyn ariannol hon mae £70 miliwn dangosol wedi cael ei neilltuo i landlordiaid ar sail fformiwla gyllido, ac mae ymrwymiad i neilltuo £70 miliwn arall y flwyddyn nesaf.


Yn ogystal â chanolbwyntio ar wres fforddiadwy a datgarboneiddio, mae'r Safon hefyd yn ceisio gwella cartrefi mewn amrywiaeth o ffyrdd pwysig eraill; er enghraifft o dan y Safon newydd, dylai fod gorchuddion llawr addas ym mhob ystafell, ardal grisiau a landin lle mae pobl yn byw yn y cartref wrth newid tenant, a materion cyfiawnder cymdeithasol fel cael gwared ar leithder a llwydni, sicrhau mynediad at fand eang a diogelwch adeiladau.


Ychwanegodd y Gweinidog:



> Rwy'n hyderus mai dyma'r Safon gywir ar yr adeg gywir – ond fydd gweithredu'r Safon ddim yn hollol didrafferth. 
> 
> 
> Fel llywodraeth byddwn yn parhau i gydweithio gyda'r sector, yn yr un modd ag rydyn ni wedi gwneud wrth ddatblygu'r Safon. Un o'r meysydd allweddol fydd dod o hyd i atebion hirdymor addas o ran ariannu, mewn partneriaethau â landlordiaid cymdeithasol.
> 
> 
> Byddai'n hawdd cael ein llethu gan faint yr her sy'n gysylltiedig ag uwchraddio tai cymdeithasol. 
> 
> 
> Fodd bynnag, rydym wedi'i wneud o'r blaen a, gyda'n gilydd, gallwn ei wneud eto. 
> 
> 
> Mae angen inni fod yn ymarferol, a chodi i'r her – mae tenantiaid Cymru yn dibynnu arnon ni.







Translation:


 
The minister said the new WHQS will replace the existing Standard to ‘better reflect changes in the way people live, work and feel about their homes’.


The original Standard was introduced in 2002 and since then Welsh Government, together with social landlord delivery partners, has invested billions of pounds to significantly improve and maintain the quality of social homes across Wales.


A formal public consultation of WHQS 2023 was undertaken last year and more than 200 responses were received.


Responses were analysed and informed the final Standard.


Climate Change Minister Julie James said:



> This is a bold and progressive Standard that sets ambitious targets to make a difference to the overall quality of people’s lives, raises the bar for social housing and reflects the voice of tenants in Wales.
> 
> 
> The Standard will address decarbonisation in the social housing stock, ensure that homes are of a higher quality, affordable to heat and fit for the 21st century and beyond.
> 
> 
> It is vital that we continue to lead the way in decarbonisation of housing and learn how to upgrade social housing effectively and efficiently, in ways which reduce carbon emissions, and energy bills for tenants.
> 
> 
> What we learn from upgrading the 230,000 social homes in Wales will drive how we as a nation tackle decarbonising the 1\.2 million privately owned homes in Wales.
> 
> 
> The challenge of retrofitting the existing housing stock is vast. Every single house has a different history and therefore, our mission is to reduce carbon emissions home by home, and street by street.


WHQS 2023 sets out a new and challenging set of standards for social landlords to meet. Funding, in the region of £270 million over this term of government, is already available through the Optimised Retrofit Programme to help social landlords with meeting new elements relating to Affordable Warmth and Decarbonisation.


This financial year £70 million has been indicatively allocated to landlords on a formula funding basis and there is a commitment for a further £70 million next year.


As well focusing on affordable heat and decarbonisation, the Standard also looks to improve homes in a variety of other important ways, for example under the new Standard, all habitable rooms, staircases and landings located within the home should have suitable floor coverings at the change of tenancy and social justice issues such as improvement to the damp and mould element, broadband access and building safety.


The minister continued:



> I am confident that this is the right Standard at the right time, but implementation will not be without its challenges.
> 
> 
> As a government we will continue to work collaboratively with the sector, in the same way we have developed the Standard. One of the key areas will be finding suitable long\-term funding solutions in partnerships with social landlords.
> 
> 
> It would be easy to be overwhelmed by the scale of the challenge of upgrading social housing.
> 
> 
> We have done it before, and together we can do it again.
> 
> 
> We need to be pragmatic, rise to the challenge – Welsh tenants are counting on us.