Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy'n falch o roi'r wybodaeth ddiweddaraf am UNBOXED: Creadigrwydd yn y DU ac amlinellu’r rhaglen o ddigwyddiadau fydd ar waith yng Nghymru yn ystod 2022\.


Bydd y rhaglen yn cyflwyno 10 comisiwn ledled y DU, sef pedwar comisiwn cenedlaethol a chwech digwyddiad arall ar draws y DU.


Yr uchelgais gyffredinol yw gadael gwaddol parhaol a darparu rhaglen o weithgareddau sy'n gweithio gyda sectorau'r celfyddydau, diwylliant, dylunio, treftadaeth a thechnoleg, drwy gydweithio â STEAM (gwyddoniaeth, technoleg, peirianneg, y celfyddydau a mathemateg).


Mae'r gweithgarwch cyffredinol yn cael ei gydlynu gan dîm bach ym Mhwyllgor Trefnu Birmingham ar gyfer Gemau'r Gymanwlad 2022, wedi’i arwain gan Martin Green CBE sef prif swyddog creadigol UNBOXED. Bydd y tîm hwn yn gweithio gyda phartneriaid cyflawni strategol yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon i oruchwylio'r gwaith o gyflawni UNBOXED. Mae’r gwaith hwn yn cael ei oruchwylio gan fwrdd sy'n cynnwys cynrychiolydd o bob gwlad. Cymru Greadigol sy'n arwain y gwaith o ddatblygu gweithgarwch Cymru ac mae Roger Lewis wedi cael ei ddewis i gynrychioli Cymru ar fwrdd y DU. 


Bydd Cymru yn cynnal ei phrosiect comisiwn arweiniol o'r enw GALWAD: Stori o'n Dyfodol, a gafodd ei ysbrydoli gan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a chan arbenigedd byd\-eang yn ymwneud ag amodau hinsoddol, technolegol a chymdeithasol y 30 mlynedd nesaf. Mae cymunedau ledled Cymru yn dychmygu bywyd yn 2052, i greu byd stori GALWAD.


Mae’r broses hon o “adeiladu byd” – bydoedd ffuglennol, ond credadwy sy’n cael eu dychmygu ar gyfer ffilmiau neu gemau – yn cael ei harwain gan Alex McDowell, dylunydd cynhyrchu’r ffilm *Minority Report* ac o stiwdio Experimental Design. Mae tua 120 o bobl o bob cwr o Gymru wedi cymryd rhan ar\-lein ac ar leoliad ym Mlaenau Ffestiniog, Machynlleth, Merthyr Tudful ac Abertawe.


Mae'r “adeiladwyr byd” wedi cael eu cefnogi gan rwydwaith o bartneriaid cymunedol, gan gynnwys Citizens Cymru, Celfyddydau Anabledd Cymru, CellB, Ymddiriedolaeth Hamdden Merthyr Tudful, y Tîm Lleiafrifoedd Ethnig a Chymorth Ieuenctid (EYST), ac yn cael eu gynnal gan y Ganolfan Dechnoleg Amgen, cwmni theatr Frân Wen ac Experimental Design.


Bydd byd stori 2052 yn sail i GALWAD – math newydd o stori amlblatfform, amlieithog, a fydd yn dod yn fyw drwy gydweithrediad unigryw rhwng y cymunedau hyn yng Nghymru, talent greadigol eithriadol ym maes dylunio cynhyrchu, technoleg greadigol, perfformiad byw, dylunio sain, drama radio a theledu a gwaith ymchwil a gydnabyddir yn fyd\-eang ynghylch yr amodau y gallem eu hwynebu ymhen 30 mlynedd.


Mae’r rhaglen UNBOXED ar draws y DU yn cael cymorth cyllid gwerth £120m, sydd wedi arwain at oddeutu £6\.8m i Gymru dros bedair blynedd ariannol rhwng 2019\-20 a 2022\-23\.


Rwy'n falch o'r ffordd y mae'r prosiect wedi bod yn mynd rhagddo ac rwy'n edrych ymlaen at weld y comisiwn terfynol tua diwedd mis Medi/dechrau mis Hydref.


Yn ogystal, mae’n wych gweld faint o bobl sydd wedi cael eu cyflogi drwy'r prosiect gan roi cyfleoedd sydd eu hangen yn fawr yn y sector. Mae hyn yn cynnwys datblygu Cwmni Ifanc GALWAD – rhwydwaith o leisiau ifanc ledled Cymru a fydd yn helpu i lunio a chyfleu'r prosiect, gan dderbyn cymorth a hyfforddiant. Bydd y Cwmni Ifanc yn cael ei ffurfio o 12 o bobl rhwng 18 a 25 oed a fydd yn derbyn cynllun hyfforddi wedi'i deilwra, y byddant yn ei gyd\-ddylunio, cyfres o fentoriaid personol, a lleoliad ar brosiect GALWAD a gefnogir gan fwrsariaeth â thâl o £6,000\.


GALWAD fydd yr olaf o'r comisiynau, ac felly dyma fydd diweddglo rhaglen gyffredinol UNBOXED. Bydd pedwar comisiwn arall ar waith yng Nghymru drwy gydol 2022, gan arwain at GALWAD, sef:


**Amdanom Ni / About Us:** Mae Amdanom Ni yn defnyddio mapio taflunio arloesol, animeiddio, cerddoriaeth, barddoniaeth a pherfformiad byw i ddathlu cysylltiadau rhyfeddol â phopeth o'n cwmpas: y gorffennol, y presennol a'r dyfodol. Wedi'i chreu gan 59 Production, Stemettes a The Poetry Society ar y cyd â beirdd a gwyddonwyr ledled y DU, bydd y sioe am ddim hon yn cael ei thaflunio yn ystod y nos ar dirnodau yng Nghaernarfon, Derry\-Londonderry, Hull, Luton a Paisley. Dyddiadau Caernarfon yw 30 Mawrth tan 5 Ebrill.


**Dreamachine:** Wedi’i greu gan Collective Act mewn cydweithrediad ag Assemble, enillwyr ar y cyd Wobr Turner, cerddor a enwebwyd am Grammy, Jon Hopkins, a thîm o wyddonwyr a thechnolegwyr arloesol, cafodd Dreamachine ei ysbrydoli gan ddyfais eithriadol o 1959 gan yr artist\-ddyfeisiwr Brion Gysin. Bydd Dreamachine yr 21ain ganrif yn tywys cynulleidfaoedd drwy amgylchedd o olau a sain. Bydd yr un mor gyfoethog a disglair ag unrhyw efelychiad digidol, ond bydd wedi'i greu gennych chi ac yn unigryw i chi.


Daw’r byd caleidosgopig a ddatgelir gan y Dreamachine o'r tu mewn, gan roi cip hudolus ar botensial eithriadol ein meddyliau ein hunain.


Dyddiadau disgwyliedig Caerdydd: rhwng canol mis Mai a chanol mis Mehefin.


Goleuo’r Gwyllt / Green Space, Dark Skies: dyma daith ddofn i'n tirweddau naturiol: cyfres o gynulliadau sy'n dathlu ein cefn gwlad, ein hawl i'w harchwilio, a'n cyfrifoldeb i ofalu amdano ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol. Gan ddefnyddio goleuadau bach eu heffaith, bydd ‘Goleuwyr’ gwirfoddol lleol yn helpu i greu cyfres o ddigwyddiadau unwaith mewn oes yn yr awyr agored gyda’r nos, gan greu gwaith celf awyr agored eithriadol. Bydd y digwyddiadau pwerus hyn yn cael eu cofnodi ar gamera cyn y diweddglo ar draws y DU gyfan, a ddarlledir i filiynau o bobl.


Dyddiad Gŵyr: 13 Mai


Dyddiad Bannau Brycheiniog: 5 Gorffennaf


Dyddiad Ynys Môn (yn gallu newid): 17 Awst


Dyddiad y diweddglo ym Mharc Cenedlaethol Eryri: 27 Medi


StoryTrails: Gan ddefnyddio cymysgedd o brofiadau realiti estynedig a rhithwir sy'n ail\-greu archifau'r BFI a'r BBC, bydd cynulleidfaoedd yn profi hanes yn y lle y digwyddodd, gan ddod â'r bydoedd ffisegol a digidol at ei gilydd. Byddant yn ailadrodd stori pob lle a'i phobl drwy dechnolegau ymgolli sy'n dwyn ynghyd archifau ein cyfryngau cenedlaethol, ‘hunluniau’ 3D newydd cyffrous o bobl a lleoedd i greu’r ‘archif ofodol’ gyntaf yn y byd.


Dyddiadau Abertawe: 10\-11 Awst


Dyddiadau Casnewydd: 13\-14 Awst


Cyn bo hir, bydd UNBOXED yn dechrau ei ymgyrch i lansio’r rhaglen cyn y digwyddiad cyntaf yn Paisley ar 1 Mawrth.


Byddwn yn annog yr aelodau i gael blas ar y gweithgareddau yn eu hetholaethau ac ar draws Cymru. 







Translation:


 
I am pleased to provide an update about UNBOXED: Creativity in the UK and set out how the programme of events will take place in Wales during 2022\.


The programme will see 10 commissions delivered across the UK \- there will be four national commissions and a further six events across the UK.


The overall ambition is to leave a lasting legacy and deliver a programme of activity working with the arts, culture, design, heritage and technology sectors, in collaboration with STEAM (science, technology, engineering, the arts and mathematics).


The overarching activity is being coordinated by a small team embedded in the Birmingham Organising Committee for the 2022 Commonwealth Games, led by Martin Green CBE as chief creative officer of UNBOXED. This team will work with strategic delivery partners in Wales, Scotland and Northern Ireland to oversee the delivery of UNBOXED. This work is overseen by a board which includes a representative from each nation. Creative Wales is leading the development of the Wales activity and Roger Lewis has been chosen to represent Wales on the UK board. 


Wales will play host to its lead commission project entitled GALWAD: A Story from our Future, which is inspired by the Wellbeing of Future Generations Act and by global expertise in the climatic, technological and social conditions of the next 30 years. Communities across Wales imagine life in 2052 to create the story\-world of GALWAD.


This process of “world\-building” – fictional, but plausible worlds are imagined for film or gaming – is led by Alex McDowell, production designer on the film *Minority Report* and from the Experimental Design studio. Some 120 people from across Wales online and on location in Blaenau Ffestiniog, Machynlleth, Merthyr Tydfil and Swansea have been involved.


The “world\-builders” have been supported by a network of community partners, including Citizens Cymru, Disability Arts Cymru, CellB, Merthyr Tydfil Leisure Trust, the Ethnic Minorities and Youth Support Team (EYST), hosted by the Centre for Alternative Technology, Frân Wen theatre company and Experimental Design.


The story world of 2052 will form the basis of GALWAD – a new kind of multi\-platform, multi\-lingual story, which will be brought to life by a unique collaboration between these Welsh communities, exceptional creative talent in production design, creative technology, live performance, sound design, radio and TV drama and globally recognised research in the conditions we might face in 30 years’ time.


The UK\-wide UNBOXED programme is supported by £120m of funding, which has resulted in around £6\.8m for Wales over four financial years between 2019\-20 and 2022\-23\.


I am pleased with how the project has been progressing and look forward to seeing the final commission towards the end of September/early October.


It is also great to see how many people have been employed through the project, giving much\-needed opportunities in the sector. This includes the development of the GALWAD Young Company – a network of young voices across Wales who will help shape and communicate the project while receiving support and training. The Young Company will be formed of 12 people aged 18 to 25 who will each receive a tailor\-made training plan, which they will co\-design, a set of personal mentors and a placement on the GALWAD project supported by a paid bursary of £6,000\.


GALWAD will be the last of the commissions and will be the finale of the overall UNBOXED programme. Leading up to GALWAD there will be four other commissions taking place in Wales throughout 2022, these are:


**About Us:** About Us uses cutting\-edge projection mapping, animation, music, poetry and live performance to celebrate extraordinary connections to everything around us: past, present and future. Created by 59 Productions, Stemettes and The Poetry Society in collaboration with poets and scientists across the UK, this free show will be projected at night onto landmarks in Caernarfon, Derry\-Londonderry, Hull, Luton and Paisley.


The Caernarfon dates are 30 March to 5 April


**Dreamachine:** Created by Collective Act in collaboration with Turner Prize\-winning collective Assemble, Grammy\-nominated musician Jon Hopkins and a team of pioneering scientists and technologists, Dreamachine is inspired by an extraordinary but little\-known 1959 invention by artist–inventor Brion Gysin. The 21st century Dreamachine will lead audiences through an immersive environment of light and sound – as rich and dazzling as any digital simulation, but created by and unique to you. 


The kaleidoscopic world revealed by the Dreamachine will come from within, providing a magical insight into the extraordinary potential of our own minds. 


Cardiff expected dates: Mid May to mid June.


Green Space, Dark Skies: Green Space Dark Skies is a journey deep into our natural landscapes: a series of gatherings celebrating our countryside, our right to explore it, and our responsibility to take care of it for future generations. Using low impact lights, local volunteer ‘Luminators’ will help create a series of once\-in\-a\-lifetime events outdoors as dusk falls, creating extraordinary outdoor artworks. These powerful moments will be captured on camera before a UK\-wide finale, which will be broadcast to millions.


Gower date: 13 May


Brecon Beacons date: 5 July


Anglesey date (subject to change): 17 August


Snowdonia National Park finale date: 27 September


StoryTrails: Using a mix of augmented and virtual reality experiences which remix the BFI and BBC archives, audiences will experience history where it happened, bringing the physical and digital worlds together. These moments will retell the story of each place and its people via immersive technologies that bring together our national media archives, exciting new 3D ‘selfies’ of people and places to create the world’s first ‘spatial archive’.


Swansea dates: 10\-11 August


Newport dates: 13\-14 August


UNBOXED will soon begin its launch campaign in the run up to the first event to be held in Paisley on 1 March.


I would encourage members to experience the activities in their constituencies and across Wales.