Translate the text from English to Welsh.



 
The Historic Environment (Wales) Act 2016 received Royal Assent and became law on 21 March 2016 in the closing days of the Fourth Assembly. This ground\-breaking legislation has placed Wales at the forefront of the UK nations in the protection and management of the historic environment.


From the outset of its development, the act was conceived as the cornerstone of a wider package of policy, advice and guidance — all informed by the Conservation Principles for the Sustainable Management of the Historic Environment in Wales published by the Welsh Government’s Historic Environment Service (Cadw). Taken together, these will support the careful management of change in the historic environment, so that it can continue to deliver its many economic, social and environmental benefits to Wales while remaining responsive to the needs of our modern nation. Well\-protected and sustainably managed, the historic environment will contribute to the attainment of the goals set out in the Well\-being of Future Generations (Wales) Act 2015 and help to shape the Wales we want in the future.


During the remainder of this year and running into early 2017, we shall be holding a series of consultations to gather the views of historic environment stakeholders and members of the public on various measures framed to complement and support the provisions of the act. The 1st of these consultations will be launched today, 11 July 2016, and will run for 12 weeks to finish on 3 October.


The 1st part of the consultation poses questions on 4 proposals for secondary legislation. 3 relate to the introduction of procedural regulations specified in the act. These cover:


 


* the interest rate on outstanding costs of urgent works to listed buildings
* the compensation claim procedure for temporary stop notices to halt unauthorised works
* a simplified scheduled monument consent procedure.


 


The 4th proposal for secondary legislation merits more attention. During the consultation and research that informed the development of the act, many stakeholders expressed support for the introduction of heritage impact assessment as an integral component of the application process when consent is sought for works to designated historic assets. Heritage impact assessment is a structured process to make sure that the significance of a historic asset is taken into account when developing and designing proposals for change. It will include the consideration of design and access issues as part of the wider evaluation of the impact of the planned works.


The proposed regulations will make a heritage impact statement, summarising the results of the assessment, a required element of any application for listed building or conservation area consent.


It is important that a heritage impact assessment is proportionate both to the significance of the historic asset and to the degree of proposed change. A guidance document, Heritage Impact Assessment in Wales, has been produced to help owners, occupiers and agents understand the assessment process and prepare a heritage impact statement. This guidance document is also part of the consultation.


The 2nd part of the consultation seeks views on 5 more best practice guidance documents:


 


* Managing Change in World Heritage Sites in Wales
* Managing Change to Listed Buildings in Wales
* Managing Lists of Historic Assets of Special Local Interest in Wales
* Managing Conservation Areas in Wales
* Setting of Historic Assets in Wales.


 


During the preparation of the Historic Environment (Wales) Act 2016, Assembly Members, stakeholders, and members of the public raised a wide range of issues affecting the Welsh historic environment. Some could be addressed through that legislation. In many cases, however, new policy, advice and guidance, shaped by current conservation philosophy and practice, offered a more appropriate and effective response.


Concurrently with this consultation, the Cabinet Secretary for Environment and Rural Affairs is seeking views on new planning advice for the historic environment contained in a draft Technical Advice Note 24\. This follows a public consultation on an updated historic environment Planning Policy Wales Chapter 6, which closed on 13 June.


These consultations mark the 1st phase of a programme that, over the next 2 years, will give Wales an integrated body of policy, advice and guidance for the historic environment. Building upon the legislative foundation provided by the Historic Environment (Wales) Act 2016, this will put in place up\-to\-date and proportionate mechanisms for the careful and consistent management of change, so present and future generations can continue to enjoy, appreciate and be inspired by our precious historic environment.


 







Translation:


 
Cafodd Deddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) 2016 Gydsyniad Brenhinol ar 21 Mawrth 2016 gan ddod yn gyfraith yn nyddiau olaf y Pedwerydd Cynulliad. Mae'r ddeddfwriaeth hon yn torri tir newydd ac mae wedi rhoi Cymru ar flaen y gad ymhlith cenhedloedd y DU o ran gwarchod a rheoli'r amgylchedd hanesyddol.

O'r dechrau un, y bwriad wrth fynd ati i ddatblygu'r Ddeddf oedd gosod conglfaen ar gyfer pecyn ehangach o bolisïau, cyngor a chanllawiau — i gyd yn seiliedig ar Egwyddorion Cadwraeth ar gyfer Rheoli Amgylchedd Hanesyddol Cymru mewn Ffordd Gynaliadwy, a gyhoeddwyd gan Wasanaeth Amgylchedd Hanesyddol Llywodraeth Cymru (Cadw). Gyda'i gilydd, bydd y rhain yn helpu i sicrhau bod newidiadau i'r amgylchedd hanesyddol yn cael eu rheoli'n ofalus, a hynny er mwyn i'r amgylchedd hwnnw fedru parhau i ddarparu'r llu o fanteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol y mae'n eu rhoi i Gymru, gan ymateb i anghenion ein cenedl fodern ar yr un  pryd. O gael ei warchod yn dda a'i reoli'n gynaliadwy, bydd yr amgylchedd hanesyddol yn cyfrannu at gyrraedd y nodau yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 ac yn helpu i greu'r Cymru a garem yn y dyfodol.

Weddill y flwyddyn hon a dechrau 2017, byddwn yn cynnal cyfres o ymgyngoriadau er mwyn ceisio barn unigolion a chyrff sy'n gysylltiedig â'r amgylchedd hanesyddol, a barn y cyhoedd, am amryfal fesurau y bwriedir iddynt ategu a chefnogi darpariaethau'r Ddeddf. Bydd y cyntaf o'r ymgyngoriadau hyn yn cael ei lansio heddiw, 11 Gorffennaf 2016 a bydd yn para am ddeuddeg wythnos, gan ddod i ben ar 3 Hydref.

Mae rhan gyntaf yr ymgynghoriad yn gofyn cwestiynau am gynigion i gyflwyno pedwar darn o is\-ddeddfwriaeth. Mae tri ohonynt yn gysylltiedig â chyflwyno rheoliadau gweithdrefnol a bennir yn y Ddeddf. Maent yn ymdrin â:

* y gyfradd llog ar gostau sy'n ddyledus yn sgil gwaith brys ar adeiladau rhestredig
* y weithdrefn ar gyfer hawlio digollediad yn sgil hysbysiadau stop dros dro i atal gwaith nas awdurdodwyd,
* gweithdrefn symlach ar gyfer cael cydsyniad heneb gofrestredig.

Mae'r pedwerydd darn o is\-ddeddfwriaeth yn teilyngu mwy o sylw. Yn ystod yr ymgynghori a'r gwaith ymchwil a wnaed wrth ddatblygu'r Ddeddf, dywedodd nifer o'r rhanddeiliaid eu bod o blaid cyflwyno asesiadau o'r effaith ar dreftadaeth a'u gwneud yn rhan annatod o'r broses gwneud cais am gydsyniad ar gyfer gwaith ar asedau hanesyddol dynodedig. Mae asesu'r effaith ar dreftadaeth yn broses strwythuredig i wneud yn siŵr bod arwyddocâd ased hanesyddol yn cael ei ystyried wrth ddatblygu a dylunio cynigion ar gyfer newid. Bydd materion yn ymwneud â dyluniad a mynediad yn cael sylw hefyd wrth gynnal y gwerthusiad ehangach o effaith y gwaith arfaethedig.

Bydd y rheoliadau arfaethedig yn gwneud datganiad am yr effaith ar dreftadaeth, a fydd yn grynodeb o ganlyniadau'r asesiad, yn elfen ofynnol o unrhyw gais am gydsyniad adeilad rhestredig neu gydsyniad ardal gadwraeth.

Mae'n bwysig bod yr asesiad o'r effaith ar dreftadaeth yn gymesur ag arwyddocâd yr ased hanesyddol ac â maint y newid arfaethedig. Paratowyd dogfen ganllawiau, Asesiadau o’r Effaith ar Dreftadaeth yng Nghymru, i helpu perchenogion, meddianwyr ac asiantiaid  i ddeall y broses asesu ac i baratoi datganiad o'r effaith ar dreftadaeth. Mae'r ddogfen ganllawiau honno'n rhan o'r ymgynghoriad hefyd.

Mae ail ran yr ymgynghoriad yn ceisio barn am bump o ddogfennau canllawiau eraill ar  arferion gorau:

* Rheoli Newidiadau i Safleoedd Treftadaeth y Byd yng Nghymru
* Rheoli Newidiadau i Adeiladau Rhestredig  yng Nghymru
* Rheoli Rhestrau o Asedau Hanesyddol o Ddiddordeb Lleol Arbennig yng Nghymru
* Rheoli Ardaloedd Cadwraeth yng Nghymru
* Lleoliad Asedau Hanesyddol yng Nghymru

Wrth i Ddeddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) 2016 gael ei pharatoi, cododd Aelodau Cynulliad, rhanddeiliaid a'r cyhoedd amrywiaeth eang o faterion sy'n effeithio ar amgylchedd hanesyddol Cymru. Byddai modd mynd i'r afael â rhai ohonynt drwy gyfrwng y ddeddfwriaeth honno. Mewn sawl achos, fodd bynnag, roedd polisïau, cyngor a chanllawiau newydd a oedd yn seiliedig ar yr athroniaeth a'r arferion sydd ohoni ym maes cadwraeth, yn ymateb mwy priodol ac effeithiol.

Ar yr un pryd â'r ymgynghoriad hwn, mae Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig yn ceisio barn am gyngor cynllunio newydd ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol, sydd i'w weld mewn fersiwn ddrafft o Nodyn Cyngor Technegol 24\. Mae'r ymgynghoriad hwnnw'n dilyn ymgynghoriad cyhoeddus ar fersiwn wedi'i diweddaru o Bennod 6 yn Polisi Cynllunio Cymru, sy'n ymdrin â'r amgylchedd hanesyddol. Daeth yr ymgynghoriad hwnnw i ben ar 13 Mehefin.

Yr ymgyngoriadau hyn yw cam cyntaf rhaglen a fydd, dros y ddwy flynedd nesaf, yn rhoi casgliad integredig o bolisïau, cyngor a chanllawiau i Gymru ar yr amgylchedd hanesyddol.  Gan adeiladu ar y sylfaen ddeddfwriaethol a osodwyd gan Ddeddf yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) 2016, bydd hyn yn sefydlu systemau cyfoes a chymesur ar gyfer rheoli newid mewn modd gofalus a chyson, er mwyn i'r genhedlaeth hon a chenedlaethau'r dyfodol fedru parhau i fwynhau ac i werthfawrogi'n hamgylchedd hanesyddol gwerthfawr.