Translate the text from English to Welsh.



 
The coronavirus pandemic has changed the way we live and work in Wales. Together, we have shared responsibility to support the measures put in place to protect the NHS and save lives.

The effect on business, workplaces and workers has been unprecedented, but our established social partnership structures – working together as government, employers and unions – will help to mitigate the economic impact while also supporting business and workers. 

**Social Partnership and Fair Work values**

These exceptional times bring into sharp relief how mutually dependent we are on each other. Our lives are woven together and each of our needs are met by the skills and endeavours of many others. This places a special relevance on our social partnership values. 

Our shared priority is to safeguard the health and wellbeing of people and communities, ensuring employers and workers play their part in a national effort to slow the spread of the virus. 

We recognise the valuable role employers are playing to stand by their workers and keep them safe. It is important their efforts are not undermined by those who may seek to exploit the present crisis to ignore their obligations. We will continue to work with employers, trade unions, UK Government and others to help deter, detect and remedy bad practice wherever it occurs. 

**Support and advice**

The Welsh Government has responded to the outbreak with an extensive package of support for business, individuals and our public services, which complements measures announced by the UK Government. This support will help employers to preserve their businesses, maintain jobs and pay their workers during this crisis.

Information about the support available is at businesswales.gov.wales.

As formal education has been suspended and schools and other childcare centres closed to slow the spread of the virus, we want to make sure essential workers have the childcare support to enable them to carry on working. More information is available at https://gov.wales/education\-coronavirus .

**Our expectations**

We are asking employers, unions and workers to agree appropriate arrangements to ensure workers are treated fairly. This means:

* *Ensuring all workers follow health protection advice including to isolate either themselves or as part of their households, if they are symptomatic or at risk*

Health protection advice is updated regularly. No one should feel under pressure to breach that advice and workers should not be put at unnecessary risk, nor should they put others at risk of infection.

* *Paying workers while they are sick or self\-isolating*

No worker should be financially penalised by their employer for following medical advice.  Any absence from work relating to coronavirus should not affect future sick pay entitlement, result in disciplinary action or count towards any future sickness absence\-related action.

* *Supporting those with caring responsibilities*

Employers should consider temporary arrangements for paid leave for caring responsibilities that are additional to current leave entitlements. 

* *Facilitating home working*

It should be the norm to be able to work from home wherever possible.  Employers should be as supportive and flexible as they can, given the exceptional strains that will be placed on some workers. Rules need to flex to allow those with caring responsibilities to carry on working.

* *Protecting the health and safety of all workers, but particularly frontline or essential workers who face particular risks, following the guidance set out by the Chief Medical Officer in Wales*

Appropriate personal protective equipment should be provided, in line with the relevant guidance for health and social care staff; special health and safety arrangements set up to ensure safe workplaces, and continuing risk assessment of working practices undertaken in this fast\-moving situation.

* *Ensuring all workers are provided with clear and comprehensive information on work\-related risks on an ongoing basis*

All workers should be aware of and have access to workplace guidance and procedures relating to coronavirus, including on the management of self\-isolation and sickness absence. Workers need to know clearly and simply what their responsibilities are and also their employer’s legitimate expectations of them.

* *Protecting the position of contracted workers as well as core staff.*

Temporary agency workers and self\-employed contractors should be treated as if they were employees during this time.

Fundamentally, employers should look to maintain jobs and pay their workers throughout this crisis, making full use of all available government support.

As an employer, the Welsh Government is modelling this behaviour and commits to working with social partners during this crisis in a constructive way. This sets our expectations for the approach to be taken by employers across Wales. 

The national endeavour to get us through this health crisis will require an unprecedented economic response shared collectively, deliberately and with purpose.  Above all it will require us to work in social partnership – with employers and trade unions, drawing on our strong Welsh traditions of solidarity, community and collective action. 







Translation:


 
Mae’r pandemig coronafeirws wedi newid y ffordd rydym yn byw ac yn gweithio yng Nghymru. Gyda’n gilydd, mae cyfrifoldeb arnom ni i gyd i gefnogi’r mesurau a gyflwynwyd i ddiogelu’r GIG ac achub bywydau.


Ni welwyd effaith debyg ar fusnesau, gweithleoedd a gweithwyr erioed o’r blaen, ond bydd ein strwythurau partneriaeth gymdeithasol sefydledig – y cydweithio rhwng y Llywodraeth, cyflogwyr ac undebau – yn helpu i leddfu’r effaith economaidd wrth hefyd gefnogi busnesau a gweithwyr.


**Gwerthoedd Partneriaeth Gymdeithasol a Gwaith Teg**


Mae’r cyfnod digynsail hwn yn ei gwneud yn gwbl amlwg pa mor ddibynnol ydym ni i gyd ar ein gilydd. Mae ein bywydau wedi’u plethu â’i gilydd ac mae anghenion pob un ohonom yn cael eu diwallu gan sgiliau ac ymdrechion llawer o bobl eraill. Mae hyn yn arbennig o berthnasol i’n gwerthoedd partneriaeth gymdeithasol.


Y flaenoriaeth inni i gyd yw diogelu iechyd a lles pobl a chymunedau, gan sicrhau bod cyflogwyr a gweithwyr yn chwarae eu rhan mewn ymdrech genedlaethol i arafu lledaeniad y feirws.


Rydym yn cydnabod y rôl werthfawr y mae cyflogwyr yn ei chwarae i fod yn gefn i’w gweithwyr a’u cadw’n ddiogel. Mae’n bwysig nad yw eu hymdrechion yn cael eu tanseilio gan y rhai sydd efallai’n gweld cyfle i fanteisio ar yr argyfwng presennol er mwyn anwybyddu eu rhwymedigaethau. Byddwn yn parhau i weithio gyda chyflogwyr, undebau llafur, Llywodraeth y DU ac eraill i helpu i atal, canfod ac unioni arferion gwael ble bynnag maent yn digwydd. 


**Cymorth a chyngor** 


Mae Llywodraeth Cymru wedi ymateb i’r argyfwng drwy gyflwyno pecyn cymorth helaeth i fusnesau, unigolion a’n gwasanaethau cyhoeddus, sy’n ategu mesurau a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU. Bydd y cymorth hwn yn helpu cyflogwyr i ddiogelu eu busnesau, cynnal swyddi a thalu eu gweithwyr yn ystod y sefyllfa sydd ohoni.


Mae gwybodaeth ynglŷn â’r cymorth ar gael yn busnescymru.llyw.cymru.


Gan fod addysg ffurfiol wedi’i hatal am y tro ac ysgolion a chanolfannau gofal plant eraill wedi’u cau i arafu lledaeniad y feirws, rydym am sicrhau bod gan weithwyr hanfodol y cymorth gofal plant i’w galluogi i barhau i weithio. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn https://llyw.cymru/addysg\-coronafeirws.


**Ein disgwyliadau**


Rydym yn gofyn i gyflogwyr, undebau a gweithwyr gytuno ar drefniadau priodol i sicrhau bod gweithwyr yn cael eu trin yn deg. Mae hyn yn golygu:


* *Sicrhau bod yr holl weithwyr yn dilyn y cyngor ar ddiogelu iechyd gan gynnwys ynysu eu hunain neu eu cartrefi, os oes ganddynt symptomau neu os ydynt yn agored i niwed*


Caiff y cyngor ar ddiogelu iechyd ei ddiweddaru’n rheolaidd. Ni ddylai neb deimlo o dan bwysau i fynd yn groes i’r cyngor hwnnw ac ni ddylid peryglu gweithwyr yn ddiangen. Hefyd, ni ddylai gweithwyr roi eraill mewn perygl o gael eu heintio.


* *Talu gweithwyr tra maent yn sâl neu’n hunanynysu*


Ni ddylai’r un gweithiwr gael ei gosbi’n ariannol gan ei gyflogwr am ddilyn cyngor meddygol. Ni ddylai absenoldeb o’r gwaith yn sgil y coronafeirws effeithio ar yr hawl i dâl salwch yn y dyfodol, arwain at gamau disgyblu na chyfrif tuag at unrhyw gamau yn y dyfodol sy’n ymwneud ag absenoldeb oherwydd salwch.


* *Cefnogi’r rhai sydd â chyfrifoldebau gofalu*


Dylai cyflogwyr ystyried trefniadau dros dro ar gyfer absenoldeb â thâl ar gyfer cyfrifoldebau gofalu, a hynny ar ben trefniadau absenoldeb presennol. 


* *Hwyluso gweithio gartref*


Dylid gallu gweithio gartref ble bynnag y bod modd, a hynny ddylai fod y norm. Dylai cyflogwyr fod mor gefnogol a hyblyg ag y gallant, o gofio’r pwysau aruthrol a fydd ar rai gweithwyr. Mae angen i’r rheolau fod yn hyblyg i alluogi’r rhai sydd â chyfrifoldebau gofalu i barhau i weithio.


* *Diogelu iechyd a diogelwch pob gweithiwr, ond yn enwedig gweithwyr y rheng flaen neu weithwyr hanfodol sy’n wynebu peryglon penodol, gan ddilyn canllawiau Prif Swyddog Meddygol Cymru*


Dylid darparu cyfarpar diogelu personol priodol, yn unol â’r canllawiau perthnasol ar gyfer staff iechyd a gofal cymdeithasol. Dylid sefydlu trefniadau iechyd a diogelwch arbennig i sicrhau gweithleoedd diogel, a dylid parhau i asesu risg arferion gweithio wrth i’r sefyllfa barhau i newid yn gyflym.


* *Sicrhau bod pob gweithiwr yn cael gwybodaeth glir a chynhwysfawr ynglŷn â risgiau cysylltiedig â gwaith, a hynny’n barhaus*


Dylai’r holl weithwyr fod yn ymwybodol o ganllawiau a gweithdrefnau’r gweithle mewn perthynas â’r coronafeirws, a dylai’r canllawiau a’r gweithdrefnau hyn fod ar gael iddynt. Dylai’r rhain gynnwys sut i ddelio â hunanynysu ac absenoldeb oherwydd salwch. Mae angen i weithwyr wybod yn glir ac yn syml beth yw eu cyfrifoldebau a hefyd beth yw disgwyliadau teg eu cyflogwr ohonynt.


* *Diogelu gweithwyr dan gontract yn ogystal â staff craidd*


Dylid trin gweithwyr asiantaeth dros dro a chontractwyr hunangyflogedig fel pe baent yn gyflogeion yn ystod y cyfnod hwn.


Yn y bôn, dylai cyflogwyr geisio cynnal swyddi a thalu eu gweithwyr drwy gydol yr argyfwng, gan fanteisio’n llawn ar yr holl gymorth sydd ar gael gan y Llywodraeth.


Fel cyflogwr, mae Llywodraeth Cymru yn gwneud hynny ac yn ymrwymo i weithio gyda phartneriaid cymdeithasol yn ystod yr argyfwng hwn mewn modd adeiladol. Dyma hefyd ein disgwyliadau o ran yr hyn y dylai cyflogwyr ledled Cymru ei wneud.


Bydd yr ymdrech genedlaethol i oresgyn yr argyfwng iechyd hwn yn gofyn am ymateb economaidd digynsail, wedi’i rannu rhwng pawb ar y cyd, yn synhwyrol ac yn bwrpasol. Yn fwy na dim, bydd gofyn inni weithio mewn partneriaeth gymdeithasol – gyda chyflogwyr ac undebau llafur, gan dynnu ar draddodiadau cadarn Cymru o ran cydgefnogaeth, cymuned a chydweithredu.