Translate the text from English to Welsh.



 
COVID\-19 is not only a huge threat to health, well\-being and public services in Wales, it is also a threat for many businesses, and indeed whole swathes of the economy.

The Welsh Government is determined to do what it can to minimise business failures and to enable viable businesses to ‘hibernate’ through the worst of the shutdown of our economy occasioned by COVID\-19\. However, this is clearly dependent on the UK Government deploying the macro\-economic levers it controls.

For this reason we strongly welcome the announcements by the Chancellor of the Exchequer last Friday, 20 March, notably the Coronavirus Job Retention Scheme, which was an essential step to enabling businesses to survive. We also welcomed the earlier announcement confirming increased support for the hospitality, retail and leisure sectors via rate relief and grant payments. Following this announcement, the Welsh Government announced its scheme the next day in order to provide certainty and support for those sectors most affected by the crisis.

There remains, however, an urgent need for government intervention in a number of areas, including, for example, providing support for the self\-employed and helping businesses meet the cost of Non Domestic Rates in other sectors of the economy, as well as rent of commercial premises.

To address emerging gaps in the UK Government’s interventions, the Welsh Government will put in place a cross\-sector, cross\-Government fund to respond to the specific needs of businesses, during what will be a managed period of enterprise hibernation. This will help meet fixed costs which are no longer covered by earned income and which are not adequately addressed by the UK Government interventions. It will also assist self\-employed citizens, should UK Government not step in with direct assistance this week.

This will be designed specifically to include social enterprises and charitable organisations which have until now relied in whole or part on revenues from trading.

We intend to announce precise details as soon as we possibly can over the coming days and clearly, the exact coverage will depend on what further measures the Chancellor of the Exchequer announces.

Ensuring adequate resources for such a fund will undoubtedly require difficult choices. As a result, the Welsh Government has decided to make one adjustment to the Non\-Domestic Rates (NDR) Relief for the hospitality, retail and leisure sector announced last week: to not extend the 100% relief to the small proportion of properties with a rateable value of £500,000 and above.

This will affect fewer than 200 properties across Wales but will release more than £100 million to kick\-start the economic crisis fund. We will be writing to all of the businesses affected and making clear that we will consider discretionary support if there is a compelling economic case to do so.

We are also pleased to report that Welsh Local Authorities have risen to the challenge and have agreed not only to re\-issue NDR demands to those businesses which no longer are liable for them, but to distribute the grants which we announced last week, of £10,000 for each small business which qualifies for Small Business Rate Relief and £25,000 for retail, hospitality, and leisure businesses occupying properties with a rateable value of between £12,001 and £51,000\.

Finally, we would once again urge employers across the public, third and private sector to prioritise the health and wellbeing of their employees during this challenging period.







Translation:


 
Mae COVID\-19 nid yn unig yn fygythiad mawr i iechyd, lles a gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru, mae'n fygythiad i oroesiad llawer o fusnesau ac yn wir i lawer o agweddau ar yr economi.


Mae Llywodraeth Cymru yn benderfynol o wneud yr hyn y gall i leihau methiannau busnes ac i alluogi busnesau hyfyw i ‘aeafgysgu’ drwy'r gwaethaf wrth i’r economi gau lawr oherwydd COVID\-19\. Fodd bynnag, er mwyn i hyn lwyddo, wrth reswm, rhaid i Lywodraeth y DU ddefnyddio'r ysgogiadau macro\-economaidd sydd o fewn ei gafael.


Oherwydd hyn, rydym yn croesawu'n gynnes gyhoeddiadau Canghellor y Trysorlys ddydd Gwener diwethaf, 20 Mawrth, yn arbennig y cynllun i gadw swyddi yn ystod argyfwng y coronafeirws, a oedd yn gam hanfodol tuag at alluogi busnesau i oroesi. Roedd y cyhoeddiad cynharach a wnaeth gadarnhau bod mwy o gymorth i'r sectorau lletygarwch, manwerthu a hamdden, drwy ryddhad ardrethi a thaliadau grant, hefyd yn newyddion da.


Yn dilyn y cyhoeddiad hwn, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei chynllun y diwrnod canlynol er mwyn rhoi sicrwydd a chefnogaeth i'r sectorau hynny sy'n cael eu heffeithio fwyaf gan yr argyfwng.


Fodd bynnag, mae yna nifer o feysydd y mae angen i’r llywodraeth fynd i’r afael â hwy ar fyrder o hyd, gan gynnwys, er enghraifft, darparu cymorth i'r hunan\-gyflogedig, a helpu busnesau i dalu Ardrethi Annomestig mewn sectorau eraill o’r economi, yn ogystal â rhent ar eiddo masnachol.


Er mwyn ymateb i’r bylchau sy’n dod i’r amlwg yn ymyriadau Llywodraeth y DU, bydd Llywodraeth Cymru yn sefydlu cronfa draws\-sector, draws\-lywodraethol i ymateb i anghenion penodol busnesau, yn ystod cyfnod wedi’i reoli o ‘aeafgysgu’ i fusnesau. Bydd hyn yn helpu i gwrdd â chostau sefydlog nad ydynt bellach wedi’u cwmpasu gan incwm a enillir ac nad yw Llywodraeth y DU yn mynd i'r afael â hwy yn ddigonol drwy eu hymyriadau. Bydd hefyd o gymorth i ddinasyddion hunangyflogedig, os na fydd Llywodraeth y DU yn cymryd camau i gynnig cymorth uniongyrchol yr wythnos hon.


Bydd y gronfa yn cael ei chynllunio yn benodol i gynnwys mentrau cymdeithasol a sefydliadau elusennol sydd hyd yma wedi dibynnu yn gyfan gwbl neu'n rhannol ar incwm o fasnachu.


Rydym yn bwriadu cyhoeddi manylion cyn gynted ag y medrwn dros y dyddiau nesaf. Yn amlwg, bydd yr union sgôp yn dibynnu ar ba fesurau pellach y mae Canghellor y Trysorlys yn eu cyhoeddi.


Nid oes amheuaeth y bydd sicrhau adnoddau digonol ar gyfer cronfa o'r fath yn gofyn am ddewisiadau anodd. O ganlyniad, mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu gwneud un addasiad i'r system Rhyddhad Ardrethi Annomestig ar gyfer y sector lletygarwch, manwerthu a hamdden a gyhoeddwyd yr wythnos diwethaf: i beidio ag ymestyn y rhyddhad o 100% i'r gyfran fach o eiddo sydd â gwerth ardrethol o £500,000 neu’n uwch.


Bydd hyn yn effeithio ar lai na 200 o eiddo ledled Cymru ond bydd yn rhyddhau mwy na £100 miliwn i roi hwb cychwynnol i'r gronfa argyfwng economaidd.


Byddwn yn ysgrifennu i’r holl fusnesau yr effeithir arnynt ac yn ei gwneud yn glir y byddwn yn ystyried cymorth yn ôl disgresiwn os bydd achos economaidd cryf dros wneud hynny.


Rydym hefyd yn falch o adrodd bod awdurdodau lleol Cymru wedi ymateb i’r her. Maent wedi cytuno nid yn unig i drefnu na fydd rhaid i’r busnesau hynny nad ydynt bellach yn atebol amdanynt dalu’r Ardrethi Annomestig, ond i ddosbarthu'r grantiau a gyhoeddasom yr wythnos diwethaf, o £10,000 ar gyfer pob busnes bach sy'n gymwys ar gyfer rhyddhad ardrethi busnesau bach a £25,000 ar gyfer busnesau bach a chanolig yn y sectorau lletygarwch, manwerthu a hamdden sy'n meddiannu eiddo sydd â gwerth ardrethol rhwng £12,001 a £51,000\.


Yn olaf, hoffem annog cyflogwyr unwaith eto ar draws y sectorau cyhoeddus, preifat a’r trydydd sector i sicrhau bod iechyd a lles eu gweithwyr yn flaenoriaeth yn ystod y cyfnod heriol hwn.