Translate the text from Welsh to English.



 
Fis Medi diwethaf, rhoddais wybod i’r Cynulliad sut yr oedd Cyngor Sir Ynys Môn yn dod yn ei flaen o dan stiwardiaeth fy Nghomisiynwyr, a’m cynlluniau ar gyfer y dyfodol. 

Ym mis Hydref, fel rhan o hyn, rhoddais gyfarwyddyd llai caeth i’r Cyngor. Cymerodd fy Nghomisiynwyr gam yn ôl o waith y Cyngor, ac ailgydiodd y Cynghorwyr yn yr awenau o ddydd i ddydd.

Ers hynny mae’r Cyngor wedi parhau i symud yn ei flaen fel un. Mae gwleidyddiaeth y Cyngor yn dal i fod yn sefydlog ac yn aeddfed. Mae’r Cynghorwyr yn dal i ymwneud yn effeithiol â’m Comisiynwyr a swyddogion y Cyngor. Mae’r Cynghorwyr wedi profi eu bod yn ddigon abl i reoli’r gwaith o ddydd i ddydd. 

Rhywbeth sy’n perthyn i’r gorffennol yw hen ddiwylliant niweidiol Ynys Môn. Mae’r wleidyddiaeth gythryblus a arferai achosi problemau mor ddifrifol wedi diflannu. Rwy’n fwyfwy hyderus fod hwn yn newid parhaol cynaliadwy. Mae fy Nghomisiynwyr yr un mor hyderus â minnau, ac yn credu y gall y Cyngor ddatblygu i fod yn un o’r goreuon. Mae’n amlwg i bob un ohonom mai atgof yn unig yw’r hen Ynys Môn.  

Penododd y Cyngor ei uwch dîm rheoli newydd dros yr haf. Mae’n ganolog i’r gwaith o ddarparu sefydlogrwydd, medrusrwydd ac arbenigedd i’r Cyngor.  Mae’r tîm wedi datblygu ‘cynllun trawsnewid’ cynhwysfawr. Mae’r cynllun hwnnw’n nodi’r blaenoriaethau a’r camau y mae angen eu cymryd er mwyn ailddatblygu’r Cyngor yn llwyr erbyn 2016\. Rwy’n falch o nodi bod Cynghorwyr o bob plaid wedi rhoi croeso brwd i’r cynllun, a bod yr awdurdod eisoes yn mynd ati i’w gyflawni. Dyma arwydd pellach fod y Cyngor yn mynd ati o ddifrif i sicrhau ei adferiad yn y tymor hir.     

Mae’r Cyngor hefyd yn rhoi rhai prosiectau cydweithredol pwysig ar waith. Er enghraifft, mae lleoliad y Cyngor yn golygu ei fod mewn safle delfrydol i gydgysylltu’r gwaith o ymladd yn erbyn masnachu pobl, ac rwyf wedi’i annog i wneud hynny. Deallaf oddi wrth fy Nghydgysylltydd Atal Masnachu Pobl fod y Cyngor yn cydweithio’n dda ag awdurdodau eraill y Gogledd, yr Heddlu a’r Swyddfa Gartref, i drechu’r bygythiad yma. Rwy’n siŵr na fyddai’r Cyngor oedd yn bodoli bedair blynedd yn ôl wedi gweithredu mewn ffordd mor aeddfed. Byddaf yn cadw golwg frwd ar y datblygiadau yn y maes hwn.   

Mae’r Cyngor hefyd wedi dangos ei fod yn gallu darparu gwasanaethau da ac yn wir, cafodd gydnabyddiaeth ehangach am hynny. Fis diwethaf, llongyfarchodd Huw Lewis Ynys Môn am fod yr awdurdod lleol cyntaf yn y Gogledd, a dim ond yr ail drwy Gymru gyfan, i ennill Safon Ansawdd Tai Cymru. Mae hyn yn dipyn o gamp i gyngor o faint Ynys Môn. Llwyddodd y Cyngor i sicrhau ei grant Cytundeb Canlyniadau llawn am y tro cyntaf ers sawl blwyddyn, gan brofi ei fod yn gallu darparu canlyniadau cadarnhaol go iawn i’w drigolion.  Mae’r Cyngor hefyd wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer gwobr Prosiect Rheoli Newid y Flwyddyn y Management Consulting Association, am ei raglen i adfer o fethiant corfforaethol difrifol. Mae hyn i gyd yn dangos cymaint y mae’r Cyngor wedi gwella ers imi benodi fy Nghomisiynwyr i’w redeg ym mis Mawrth 2011\. Mae’n tanlinellu i ba raddau y mae’r Cyngor wedi llwyddo i weddnewid pethau. Mae’n amlwg fod y Cyngor yn rhedeg yn effeithiol ac yn gynaliadwy erbyn hyn. Mae’r Cynghorwyr a’r swyddogion yn cydweithio’n dda ac yn rhannu’r un nod: sicrhau adferiad hirdymor a gwell dyfodol i’r ynys.

Fodd bynnag, mae yna nifer o heriau sylweddol sy'n parhau, ac mae'r Cyngor yn ymwybodol o'u cyfrifoldebau i reoli'r gwasanaethau addysg, yn dilyn arolwg Estyn y llynedd. Mae Llywodraeth Cymru wedi sefydlu Bwrdd Adfer i gynorthwyo'r Cyngor i fynd i'r afael ag ystod o diffygion yn ei wasanaeth addysg.

Yn ogystal, mae dewisiadau anodd yn wynebu’r Cyngor cyn bo hir, wrth iddo bennu ei gyllideb a’r dreth gyngor ar gyfer y flwyddyn nesaf. Ond yr un sefyllfa sy’n wynebu awdurdodau lleol ym mhobman. Y Cyngor sydd yn gosod treth cyngor nid fy Nghomisiynwyr. Rwy’n falch o glywed bod y Cyngor yn bwrw ymlaen â’r gwaith o gynllunio’r gyllideb, bod yr aelodau yn wynebu’r heriau yn aeddfed ac yn agored, a bod y swyddogion yn rhoi cyngor eglur, cryno a chadarn. Ni fyddai hynny wedi digwydd ddwy flynedd yn ôl.  

Mae’r Cyngor wedi dod yn bell iawn yn ystod y misoedd diwethaf ac mae hynny’n glod i bawb fu’n ymwneud â’r gwaith – y Cynghorwyr, y swyddogion a’m Comisiynwyr innau. Mae’r ffordd y mae pethau wedi datblygu yn ystod y misoedd diwethaf yn gwneud imi gredu bod y Cyngor bellach yn abl ac yn barod i reoli ei faterion ei hun a gwasanaethu pobl yr ardal yn dda. Mae unrhyw un sy’n parhau i fychanu’r Cyngor a’i siawns o adfer yn dangos anwybodaeth o’r ffeithiau, ac yn tanseilio’r holl waith caled a’r holl ymroddiad i wella pethau – gwaith sy’n wirioneddol ddechrau dwyn ffrwyth. 

Os bydd hyn yn parhau, yna bydd yn bleser gennyf ddod â’m hymyriad i ben yn llwyr ddiwedd mis Mai. Ond cyn y gallaf wneud hynny, bydd angen imi gael fy argyhoeddi nad oes troi’n ôl i fod. Ar ôl yr etholiadau, bydd angen i’r Cyngor barhau i ddangos ei fod yn gallu sicrhau adferiad hirdymor, gwelliant parhaus, a gweinyddiaeth sefydlog ac effeithiol.

Mae hynny’n golygu bod y cyfnod hwn o’r ymyriad yn arbennig o bwysig. Rhaid imi seilio fy mhenderfyniad ar y dystiolaeth fwyaf eglur fod y Cyngor wedi goresgyn ei broblemau a’i fod yn gallu dal ei dir. Bydd fy Nghomisiynwyr, fy swyddogion a minnau’n cadw golwg fanwl ar hynt y gwaith yn ystod y misoedd i ddod.

Byddaf yn gwneud datganiad pellach i’r Cynulliad maes o law.  







Translation:


 
 


 


 


 


Last September, I updated the Assembly on the progress that the Isle of Anglesey County Council was making under the stewardship of my Commissioners, and my plans for the future. 


As part of this, in October I issued the Council with a less stringent direction. My Commissioners reduced their presence in the Council and Councillors resumed day to day control. 


Since then the whole Council has continued to progress. Council politics remain stable and mature. Councillors continue to engage effectively with both my Commissioners and Council officers. Councillors have proven that they are perfectly able to manage routine business. 


The old damaging Anglesey culture continues to be a distant memory. The fractious politics that once caused major problems has disappeared. I am increasingly confident that this is a sustainable change. My Commissioners share that confidence and believe the Council can become one of the best in Wales.  We are all clear that and the old Anglesey is a thing of the past. 


The Council appointed its new senior management team during the summer. It is proving vital in bringing stability, capacity and expertise to the Council. The team has developed a comprehensive ‘transformation plan’. That plan sets out the priorities and actions to complete the Council’s full redevelopment by 2016\. I am pleased to note that Councillors on all sides have warmly endorsed the plan, and that the authority is already making good progress in delivering the plan. This further demonstrates that the Council collectively is taking ownership of its own long term recovery. 


The Council is also moving forward with some important collaborative projects. For instance, the Council’s location makes it ideally placed to co\-ordinate action to combat human trafficking, and I have encouraged them to do so.    My human trafficking co\-ordinator tells me that the Council is working well with other north Wales authorities, the Police and the Home Office to tackle this menace. I am sure the Council four years ago would not have adopted such a mature approach. I will be watching developments in this area with interest. 


The Council has also proved it can deliver good services, and has attracted wider recognition for that.  Last month, my colleague Huw Lewis congratulated Anglesey for becoming the first local authority in North Wales, and only the second overall, to achieve the Welsh Housing Quality Standard – a great achievement for a council of Anglesey’s size. The Council qualified for their full Outcome Agreement grant for the first time in several years, proving that it can secure real and positive outcomes for local people.  The Council has also been shortlisted for the Management Consulting Association’s Change Management Project of the Year award for its recovery programme from serious corporate failure. These are all good indications of how much the Council has improved since I appointed my Commissioners to run the Council in March 2011\. They underline the extent to which the Council has turned things around. It is clear the Council is now running effectively and sustainably. Councillors and officers work well together and share a common objective: to achieve a sustainable recovery and a better future for the island.     


However, there are still a number of significant challenges that remain, and the Council is fully aware of their responsibilities to properly manage the education services, following the Estyn inspection last year. The Welsh Government has established a Recovery Board to support the council in addressing a range of short\-comings in its education service. 


In addition, the Council shortly has to make some tough choices in setting its budget and council tax for next year.  In that, it is in the same position as local authorities everywhere. The setting of Council Tax is that of the Council not my Commissioners.  But I am pleased to learn that the Council’s budget planning process is progressing well, that members are confronting the challenges maturely and honestly, and that officers are providing clear, concise and robust advice.  That would not have happened two years ago.  


The Council has come a long way over recent months which is a testament to all those involved – Councillors, officers and my Commissioners. This recent progress over the past few months leads me to believe the Council now has the capability and willingness to manage its own affairs and serve local people well.  Anyone who continues to belittle the Council or its chances of recovery is not only ignorant of the facts.  They are undermining a great deal of hard and dedicated work to improve things – work which is genuinely starting to succeed.


If this continues then I will be delighted to end my intervention altogether at the end of May. However, before I can do that I will need to be convinced that there is no going back. The Council will need to continue to demonstrate that they can ensure: a sustainable recovery; continuing improvement; and a stable and effective administration following their election. 


That makes this phase of the intervention particularly critical. My decision has to be based on the clearest possible evidence \- the Council has overcome its problems and is capable of sustaining itself. My Commissioners, officials and I will therefore be monitoring progress particularly closely in the coming months. 


I will make a further statement to the Assembly in due course.