Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Strategaeth Genedlaethol ar Drais yn erbyn Menywod, Cam\-drin Domestig a Thrais Rhywiol 2016\-2021 yn cynnwys ymrwymiad i ddatblygu fframwaith cenedlaethol cynaliadwy i ymgysylltu â goroeswyr er mwyn sicrhau ein bod yn deall anghenion a phrofiadau goroeswyr.

 Dim ond trwy wrando a chydweithio â'r bobl hynny sydd wedi dioddef trais, cam\-drin domestig a thrais rhywiol y gallwn ddeall y broblem yn iawn, ac ymateb iddi’n effeithiol. Nid ydym yn clywed yn aml gan oroeswyr, er mai nhw yw'r arbenigwyr gwirioneddol ar effeithiau trais a cham\-drin. Rydym yn benderfynol, felly, o gydweithio a nhw i roi llwyfan a llais cryfach iddynt, er mwyn inni allu dysgu o'u profiadau.

 Rhwng mis Tachwedd 2017 a mis Ionawr 2018, buom yn trafod â mwy na thrigain o oroeswyr yn ogystal â sefydliadau rhanddeiliad. Yn y trafodaethau, cafwyd cefnogaeth gref i'r syniad o ddatblygu mecanwaith ffurfiol a chynaliadwy sy'n caniatáu trafodaeth. Roedd pawb o’r farn y dylai lleisiau a phrofiadau goroeswyr fod yn ganolog i'r gwaith o ddatblygu polisi. Dylid cynllunio'n ofalus a bod yn ystyrlon, gan sicrhau bod eu lleisiau a'u safbwyntiau yn cael eu clywed o'r dechrau. Ar yr un pryd, cynhaliwyd adolygiad o lenyddiaeth er mwyn dod o hyd i'r hyn sy'n rhwystro neu'n galluogi trafodaethau llwyddiannus â goroeswyr. 

 Roedd y dystiolaeth gefndirol hon yn help wrth lunio nifer o opsiynau ar gyfer y Fframwaith Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â Goroeswyr. Rydym wedi cynnal ymgynghoriad ar yr opsiynau hyn yn ystod y gwanwyn. Rydym hefyd wedi cyhoeddi crynodeb o'r ymatebion: 

 https://livefearfree.gov.wales/policies\-and\-guidance/national\-survivor\-engagement\-framework?skip\=1\&lang\=cy \<?xml:namespace prefix \= "o" ns \= "urn:schemas\-microsoft\-com:office:office" /\>

 Roedd yr ymatebion i’r ymgynghoriad yn ddefnyddiol ond yn gyfyngedig o ran nifer a chynrychiolaeth.  Er bod amrywiaeth eang o oroeswyr ledled Cymru wedi bod yn rhan o'r gwaith hwn, mae grwpiau o oroeswyr na allwn eu cyrraedd o hyd, goroeswyr nad ydynt yn cael mynediad at wasanaethau nac yn rhan o unrhyw drafodaeth ffurfiol, strwythuredig. Nid yw llais y bobl hyn yn cael ei glywed.  Ymhlith y grwpiau hyn mae dynion, Sipsiwn Roma a Theithwyr a chymunedau LGBT\+.   
  
Mae'n bwysig bod gan bawb lais, felly mae fy swyddogion yn cychwyn prosiect yn ystod mis Medi, gyda'r bwriad o gyflawni dau brif amcan:

 • gwella cynrychiolaeth mewn gwaith ymgysylltu â goroeswyr yn y dyfodol drwy gynnal ymchwil sylfaenol gyda'r grwpiau o oroeswyr sydd wedi eu tangynrychioli yng nghanfyddiadau gwaith ymgysylltu blaenorol; a  
  
• cynnal cynllun peilot bychan ar gyfer panel cenedlaethol i ymgysylltu â goroeswyr.   
  
Bydd y cynllun peilot yn rhedeg tan fis Mawrth 2019 a bydd yn gwneud argymhellion o ran arferion dros dymor hirach wedi i ni asesu'r canfyddiadau. Edrychaf ymlaen at gyflwyno tystiolaeth i'r Pwyllgor maes o law.







Translation:


 
The National Strategy on Violence against Women, Domestic Abuse and Sexual Violence 2016 \- 2021 contains a commitment to develop a sustainable national survivor engagement framework to ensure that the needs and experiences of survivors are understood.


We can only understand and respond to violence and abuse by listening to and working alongside those with lived experience. Many survivors are not able to be heard, even though they are the true experts in the effects of violence and abuse. We are committed to learning from their experience and working with survivors to provide a platform that amplifies their voice.


From November 2017 \- January 2018 we engaged with over sixty survivors and with stakeholder organisations. This engagement showed strong support for the development of a formal sustainable engagement mechanism. Survivors and stakeholders all felt that survivor voices and experience should be central to policy development, should be planned and meaningful and should be considered from the outset of policy design. At the same time we also undertook a literature review to identify the barriers and enablers to successful survivor engagement. 


This background evidence and learning informed the development of a number of options for a national survivor engagement framework. We consulted on these options in the spring and have published a summary of responses: 


https://livefearfree.gov.wales/policies\-and\-guidance/national\-survivor\-engagement\-framework?skip\=1\&lang\=en \<?xml:namespace prefix \= "o" ns \= "urn:schemas\-microsoft\-com:office:office" /\>


Responses to the consultation were helpful but limited in number and representation.  Although a diverse range of survivors from across Wales have been engaged with this work, there remain hidden groups of survivors including those not accessing services or not part of any formal structured engagement who are not being heard.  These groups include men, Gypsy Roma and Travellers, and LGBT\+ communities.  

It is important that everyone’s voice is heard, and therefore my officials will initiate a project in September to deliver two main activities:


• improving representation of future survivor engagement by undertaking primary research with those survivor groups who are under\-represented in the findings from previous survivor engagement work; and  

  

• a small scale pilot for a national survivor engagement panel.  

  

The pilot will run until March 2019 and will make recommendations for longer term practice following assessment of the findings. I look forward to sharing the outcomes in due course.