Translate the text from Welsh to English.



 
Mae Deddf y Gwasanaethau Tân ac Achub 2004 yn ei gwneud yn ofynnol i mi gyflwyno adroddiad bob dwy flynedd o leiaf ar y cynnydd y mae Awdurdodau Tân ac Achub wedi’i wneud o ran cydymffurfio â Fframwaith Cenedlaethol y Gwasanaethau Tân ac Achub. Cyhoeddwyd yr adroddiad diwethaf o'r fath ym mis Gorffennaf 2015\.

Ni fu erioed fwy o angen am Wasanaeth Tân ac Achub effeithiol. Fel y dangosodd trychineb tŵr Grenfell, mae tân yn parhau i fod yn fygythiad difrifol a all fod yn ddinistriol. Rwy'n falch o'r gwaith y mae ein Hawdurdodau Tân ac Achub yn ei wneud ar atal tanau ac ymateb iddynt pan fyddant yn digwydd, ac rwy'n falch o'r cynnydd a wnaethant ar gyflwyno'r gyd\-agenda a nodwyd gennym yn y Fframwaith.

Mae'r Fframwaith cyfredol, a gyhoeddwyd ym mis Ionawr y llynedd, yn wahanol iawn i Fframweithiau blaenorol. Roedd yn nodi’r angen i Awdurdodau Tân ac Achub newid, er mwyn iddynt allu ymdrin â heriau sylfaenol a strategol yn cynnwys cyni, poblogaeth sy'n heneiddio, a’r angen i ostwng nifer yr achosion o dân yn hirdymor. Yn benodol, galwai ar Awdurdodau Tân ac Achub i arallgyfeirio er mwyn ymateb i set wahanol o fygythiadau ehangach i ddiogelwch unigolion a chymunedau. Mae hyn yn her a fydd yn golygu gwneud newidiadau pellgyrhaeddol i adnoddau, gallu, hyfforddiant, diwylliant a gwerthoedd Awdurdodau Tân ac Achub ac yn un a fydd yn cymryd sawl blwyddyn i’w chyflawni’n briodol.

Am y rheswm hwn, crynodeb dros dro yn unig yw hwn o dystiolaeth a thueddiadau sy'n dod i'r amlwg yw’r adroddiad diweddaraf hwn ar gyfer diweddariad llawnach yn y flwyddyn newydd.

Mae'r gostyngiad yn nifer yr achosion o danau a’r rhai sydd wedi eu hanafu gan dân yn dipyn o gamp. Mae'n golygu bod gwaith y Gwasanaeth Tân ac Achub yn canolbwyntio'n gynyddol ar atal \- ar leihau'r risg o dân, ac yn gynyddol, ar leihau risgiau eraill hefyd. Mae'r dystiolaeth yn glir fod eu rhaglenni diogelwch tân craidd yn gweithio'n dda iawn ac mae’r gostyngiad cyffredinol yn nifer y tanau yn arwydd o hynny. Ond mae mentrau penodol Awdurdodau Tân ac Achub hefyd wedi cael effaith amlwg. Er enghraifft, mae’r gwaith amlasiantaethol ar leihau tanau glaswellt wedi arwain at ostyngiad o 50% dros ddwy flynedd; ac mae eu hymyriadau dwys gyda phobl ifanc sydd mewn perygl o droseddu yn gyson yn cyflawni lefelau neilltuol o newid ymddygiad a llai o atgwympo.

Er hynny, ceir llawer o risgiau eraill i ddiogelwch pobl heblaw tân; ac mae'r gostyngiad yn nifer yr achosion o danau’n golygu y gall Awdurdodau Tân ac Achub chwarae rôl gynyddol yn mynd i'r afael â’r rheiny hefyd. Gwnaed peth gwaith da yn y maes hwn eisoes ond er mwyn sicrhau mwy o gydlyniant ac i wneud yn siŵr fod adnoddau’r Gwasanaeth Tân ac Achub yn cael eu defnyddio yn y ffordd orau, mae’r Ysgrifennydd Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon a minnau wedi cytuno ar flaenoriaethau strategol ar gyfer cymorth Awdurdodau Tân ac Achub i'r sector iechyd a gofal. Credwn fod potensial gwirioneddol i wella ansawdd bywyd yn hawdd ac yn gynaliadwy drwy, er enghraifft, atal codymau yn y cartref sy’n rhy aml yn arwain at gyfnod hir yn yr ysbyty neu mewn gofal preswyl. Rwy’n gobeithio y gall yr holl sefydliadau sydd ynghlwm wrth hyn weithio gyda ni i gyflawni ein blaenoriaethau.

Serch hynny, gwaith craidd y Gwasanaeth Tân ac Achub o hyd yw ymateb i argyfwng \- i danau, damweiniau ar y ffyrdd, llifogydd a llu o ddigwyddiadau eraill. Rwy’n falch o gofnodi bod y Gwasanaeth yn gyson yn ymateb yn gyflym ac yn effeithiol. Mae’r Awdurdodau Tân ac Achub hefyd wedi adolygu, neu yn y broses o adolygu, eu gallu gweithredol, gan anelu i gysoni hynny â lefelau risg hysbys a risg a ragwelir. Wrth wneud hynny, mae angen iddynt fod yn sicr eu bod yn mynd i’r afael â'r holl risgiau sy'n ymwneud â digwyddiadau y gall y Gwasanaeth ymateb iddynt \- nid tanau’n unig.

Mae hynny'n arbennig o wir o ystyried y nod hirdymor o arallgyfeirio’r gwasanaeth, sy'n cynnwys ymateb i argyfwng yn ogystal ag atal a diogelu. Fel yr addawyd yn y Fframwaith, rydym bellach wedi cyflwyno dyletswydd statudol ar Awdurdodau Tân ac Achub i ymateb i ddigwyddiadau llifogydd ac achub o ddŵr \- cam a ddenodd gefnogaeth yr Awdurdodau Tân ac Achub a’r undebau, ac a fu’n destun llawer o ganmoliaeth o'r tu allan i Gymru hefyd. Gwnaed gwaith da hefyd ar ddatblygu gallu Awdurdodau Tân ac Achub i gefnogi'r Gwasanaeth Ambiwlans drwy ymateb i fathau penodol o argyfyngau meddygol. Fodd bynnag, rwy'n cydnabod bod cynnydd pellach yma yn dibynnu ar ddod i gytundeb gyda diffoddwyr tân a'u hundebau. Er fy mod yn glir fod dyfodol cynaliadwy ar gyfer y Gwasanaeth Tân ac Achub yn dibynnu ar y math hwn o arallgyfeirio, mae’n rhaid i ni a'r Awdurdodau Tân ac Achub gydnabod a mynd i'r afael â phryderon dilys diffoddwyr tân yn hyn o beth.

Mae cynnydd cynaliadwy hefyd yn golygu cael trefniadau llywodraethu sy'n cefnogi ac yn ysgogi newid strategol. Fodd bynnag, mae'r fframwaith cyfreithiol sy'n nodi strwythur a threfniadau llywodraethu ein Hawdurdodau Tân ac Achub yn dyddio o ganol y 1990au, ac nid yw bellach i’w weld yn addas i'r diben. Nid yw'n cynhyrchu digon o atebolrwydd am bolisïau neu berfformiad y Gwasanaeth Tân ac Achub, ac nid yw'n integreiddio penderfyniadau ynglŷn â gwasanaethau tân ac achub yn ddigonol â gwasanaethau cyhoeddus yn ehangach. Yn amlwg, nid yw hyn yn feirniadaeth o gwbl ar aelodau Awdurdodau Tân ac Achub neu swyddogion eu hunain y credaf eu bod wedi gwneud cystal ag y gallant o fewn cyfyngiadau'r system bresennol. Ond er bod y Fframwaith yn galw am newid, mae'n dod yn amlwg nad yw hynny’n bosibl o fewn y trefniadau statudol sydd gennym.

Mae problem debyg yn bodoli gyda threfniadau cyllido Awdurdodau Tân ac Achub. Nid yw'r rhain yn galw am unrhyw gymeradwyaeth allanol neu her ffurfiol o gwbl: gall Awdurdodau Tân ac Achub godi cyfraniadau ar eu hawdurdodau lleol cyfansoddol fel y gwelant yn addas. Er eu bod wedi gwneud hynny’n gyfrifol at ei gilydd, mae’n dal i fod yn ffordd na ellir ei chyfiawnhau o reoli arian cyhoeddus. Mae'n cael gwared ar sbardun pwerus i sicrhau arbedion effeithlonrwydd. Er enghraifft, ac er gwaethaf ymrwymiadau clir yn y Fframwaith, rwy'n parhau’n awyddus i weld dau o'n Hawdurdodau Tân ac Achub yn gwneud rhagor eto i leihau nifer y galwadau diangen y maent yn ymateb iddynt. Rwy’n derbyn bod angen i hyn gael ei wneud yn ofalus ac ar sail asesiadau risg priodol, a bod y prif gyfrifoldeb am osgoi galwadau diangen ar berchnogion adeiladau, gan gynnwys y sector cyhoeddus yn arbennig. Fodd bynnag, mae’r cynnydd yn dal i fod wedi bod yn rhy araf. Mae eraill wedi dangos y gall lleihau galwadau diangen ryddhau adnoddau diffodd tân sylweddol heb beryglu diogelwch y cyhoedd mewn unrhyw ffordd.

Felly, ac fel y cyhoeddwyd gennym fis Ionawr diwethaf yn ein Papur Gwyn llywodraeth leol, bwriadaf ddatblygu ac ymgynghori ar newid trefniadau ariannol a dull o lywodraethu Awdurdodau Tân ac Achub. Bydd y dull newydd yn cadw'r patrwm presennol o Awdurdodau Tân ac Achub sydd gennym, a bydd yn cydnabod gofynion penodol rheoli a darparu gwasanaethau argyfwng, ond bydd yn cynhyrchu arweinyddiaeth gryfach ac atebolrwydd cliriach.

Hefyd, dylai'r newidiadau hynny wella'r cydweithio rhwng Awdurdodau Tân ac Achub ac asiantaethau eraill, yn enwedig ar y lefel strategol. Hyd yn hyn, mae'r dystiolaeth yn awgrymu bod Awdurdodau Tân ac Achub wedi gwneud eu gorau i gydweithio o fewn y trefniadau sydd gennym. Maent i’w gweld yn gweithio’n eithaf da gyda’i gilydd wrth gytuno ar arferion cyffredin a sicrhau arbedion effeithlonrwydd, drwy eu Pwyllgor Materion Cenedlaethol. Mae ein Hawdurdodau Tân ac Achub wedi sefydlu cysylltiadau effeithiol gydag asiantaethau eraill hefyd, yn enwedig i gefnogi arallgyfeirio’r gwasanaeth at faterion megis atal troseddau ac iechyd gwell; ac maent yn dod yn bartneriaid effeithiol a gwerthfawr ar fyrddau gwasanaethau cyhoeddus. Fodd bynnag, cafwyd enghreifftiau hefyd o arferion sydd heb fod cystal, er enghraifft mewn perthynas â sefydliadau eraill yn rhannu gwybodaeth am bobl sy’n wynebu risg uchel o dân. Er ei bod yn ymddangos bod yr achosion hynny wedi’u datrys, mae'n rhaid i ni sicrhau bob amser fod ymrwymiad ar y cyd i gadw pobl yn ddiogel yn goresgyn plwyfoldeb sefydliadol.

Yn olaf, ond yr un mor bwysig, mae gan yr Awdurdodau Tân ac Achub rwymedigaethau clir tuag at eu gweithlu. Ni fyddai cyflawniadau’r gorffennol yn bosibl, ac ni fydd posibiliadau’r dyfodol yn cael eu gwireddu, heb ymroddiad parhaus ein diffoddwyr tân. Rwy'n falch fod ein Hawdurdodau Tân ac Achub yn amlwg o ddifrif ynglŷn â’r rhwymedigaethau hyn, ac yn anelu at ddarparu gyrfaoedd sy’n werthfawr ac yn rhoi boddhad. Rwy’n falch hefyd fod eu perthynas hwy a ninnau ag undebau diffoddwyr tân wedi bod yn gyfeillgar ac yn gynhyrchiol.

Fodd bynnag, nid perthynas waith gyffredin mohoni: mae gofyn i ddiffoddwyr tân ymdrin â'r sefyllfaoedd mwyaf peryglus a hynny’n rheolaidd, ac mae eu diogelwch, o reidrwydd, o’r pwys mwyaf. O’r herwydd, heddiw rwyf hefyd yn cyhoeddi Adolygiad Thematig gan fy Mhrif Gynghorydd Tân ac Achub, "Iechyd a Diogelwch yn y Gwasanaeth Tân ac Achub \- Ymgorffori’r Gwersi a Ddysgwyd."

 http://gov.wales/topics/people\-and\-communities/communities/safety/fire/advice\-fire\-and\-rescue\-authorities/chief\-fire\-rescue\-adviser/?skip\=1\&lang\=cy

Mae hynny, unwaith eto, yn arbennig o bwysig yn dilyn digwyddiad tŵr Grenfell: trwy ddysgu o ddigwyddiadau fel hyn yn unig y gallwn ni a'r Awdurdodau Tân ac Achub gadw dinasyddion a diffoddwyr tân yn ddiogel. Mae'r Adolygiad yn tynnu sylw at y ffaith fod gweithdrefnau’r Awdurdodau Tân ac Achub yn gadarn at ei gilydd, er y gellid gwneud gwelliannau pellach i sicrhau bod dysgu beirniadol ynglŷn â risg yn cael ei gyfathrebu’n effeithiol i'r holl staff rheng flaen. Er bod yr adolygiad wedi’i gynnal cyn trychineb Grenfell, mae’r pwyntiau y mae'n eu gwneud hyd yn oed yn fwy perthnasol yng ngoleuni hynny. Rwy'n gwybod bod ein holl Awdurdodau Tân ac Achub eisoes yn rhoi camau cyflym ar waith i sicrhau bod diffoddwyr tân yn dysgu o ddigwyddiad tŵr Grenfell, ac rwy’n sicr y byddant yn gwneud y gwelliannau ehangach y mae’r Adolygiad yn galw amdanynt hefyd.







Translation:


 
The Fire and Rescue Services Act 2004 requires me to report at least every 2 years on the progress Fire and Rescue Authorities (FRAs) have made in complying with the National Framework for Fire and Rescue Services. The last such report was published in July 2015\.


The need for an effective Fire and Rescue Service has never been greater. As the tragedy of Grenfell Tower demonstrated, fire remains a grave and potentially devastating threat. I am proud of the work of our FRAs, both in preventing fires and responding to them when they break out and I am pleased with the progress they have made in delivering the shared agenda set out in the Framework.


The current framework, published in January last year, is radically different from previous frameworks. It set out the need for FRAs to change, so as to deal with fundamental and strategic challenges including austerity, an ageing population and the long\-term decline in the incidence of fire. In particular, it called on FRAs to diversify in order to respond to a different set of wider threats to individual and community safety. This is a challenge which will involve making far\-reaching changes to FRA resources, capability, training, culture and values and one which will take several years to achieve fully.


For this reason, the latest report can only provide an interim summary of emerging evidence and trends, paving the way for a fuller update in the new year.


The fall in the incidence of fire and fire casualties is a great achievement. It means the business of the Fire and Rescue Service increasingly focuses on prevention – on reducing the risk of fire and, increasingly, on reducing other risks too. The evidence is clear that their core fire safety programmes are working very well and the overall reduction in the number of fires says as much. But specific FRA initiatives have also had a demonstrable effect. For instance, multi\-agency work to reduce grass fires has led to a 50% fall over 2 years and intensive interventions with young people at risk of offending consistently achieve exceptional levels of behaviour change and reduced recidivism.


There are, though, many other risks to people’s safety besides fire; and the decline in the incidence of fire means FRAs can play an increasing role in addressing those too. There has already been some good work in this area, but in order to bring greater coherence and ensure Fire and Rescue Service resources are deployed to best effect, the Cabinet Secretary for Health, Wellbeing and Sport and I have agreed some strategic priorities for FRA support to the health and care sector. We believe there is real potential to improve quality of life easily and sustainably, by, for instance, preventing falls at home which all too often lead to a long spell in hospital or in residential care. I hope all organisations involved can work with us to deliver our priorities.


Nonetheless, the core business of the Fire and Rescue Service remains emergency response – to fires, road accidents, floods and a host of other incidents. I am happy to report that the Service consistently responds swiftly and effectively. FRAs have also reviewed, or are in the process of reviewing, their operational capability, aiming to align that to known and predicted levels of risk. In doing so, they need to be sure to address all risks relating to incidents to which the Service may respond – not just fires.


That is particularly so given the long\-term aim of diversifying the service, which embraces emergency response as well as prevention and protection. As pledged in the Framework, we have now introduced a statutory duty for FRAs to respond to flooding and water rescue incidents – a move which attracted support from both FRAs and unions, and which drew strong praise from outside Wales too. There has also been some good work in developing FRAs’ capability to support the Ambulance Service by responding to certain types of medical emergencies. However, I recognise that further progress here depends on reaching agreement with firefighters and their unions. While I am clear that a sustainable future for the Fire and Rescue Service depends on just this sort of diversification, we and the FRAs must also recognise and address the legitimate concerns of firefighters in this respect.


Sustainable progress also means having governance arrangements which support and drive strategic change. However, the legal framework setting out the structure and governance of our FRAs dates from the mid\-1990s, and no longer seems fit for purpose. It does not generate enough accountability for Fire and Rescue Service policies or performance, nor does it adequately integrate decisions about fire and rescue services with public services more widely. Plainly, none of this reflects any criticism on FRA members or officers themselves, who I believe have done as well as they can within the limitations of the current system. But while the Framework called for change, it is becoming clear that that is not possible within the statutory arrangements we have.


A similar problem exists with FRAs’ funding arrangements. These involve no formal outside approval or challenge at all: FRAs can simply levy contributions on their constituent local authorities as they see fit. While they have generally done so responsibly, this is still not a defensible way of managing public money.  It removes a powerful driver to secure savings and efficiencies. For instance, and despite clear commitments in the Framework, I remain concerned that 2 of our FRAs could still do more to reduce their attendance at false alarms. I accept that this needs to be done carefully and on the basis of proper risk assessment, and that the main responsibility for avoiding false alarms lies with building owners, including in the public sector in particular. However, progress has still been too slow. Others have shown that reducing false alarms can free up significant amounts of firefighting resources without imperilling public safety in any way.


Therefore, and as we announced last January in our local government White Paper, I propose to develop and consult on a new approach to FRA governance and finance. That will retain the current pattern of FRAs we have, and will recognise the particular demands of managing and delivering emergency services, but will generate stronger leadership and clearer accountability.


Those changes should also enhance collaboration between FRAs and other agencies, especially at the strategic level. Until now, the evidence suggests that FRAs have done their best to collaborate within the arrangements we have. They appear to work reasonably well together to agree common practices and secure efficiency savings, through their National Issues Committee. Our FRAs have also established some effective connections with other agencies, particularly to support the diversification of the service into matters such as crime prevention and better health; and they are becoming effective and valued partners on public service boards. However, there have also been examples of less good practice, for instance when it comes to other organisations sharing information about people who are at high risk of fire. While those instances seem to have been resolved, we must always ensure that a shared commitment to keep people safe overcomes institutional insularity.


Finally, but no less importantly, the FRAs have clear obligations towards their workforce. Past achievements would not be possible, and future potential will not be realised, without the continuing dedication of our firefighters. I am pleased that our FRAs plainly take these obligations very seriously, and aim to provide careers which are rewarding and fulfilling. I am also pleased that their and our relationships with firefighters’ unions have been amicable and productive.


However, this is no ordinary employment relationship: firefighters are required regularly to deal with the most hazardous situations, and their safety is and must be paramount. I am therefore also publishing today a Thematic Review by my Chief Fire and Rescue Adviser on “Learning Lessons to Avoid Safety Critical Incidents.”


http://gov.wales/topics/people\-and\-communities/communities/safety/fire/advice\-fire\-and\-rescue\-authorities/chief\-fire\-rescue\-adviser/?lang\=en


That, again, is particularly important in the aftermath of Grenfell Tower: only by learning from events like that can we and FRAs keep citizens and firefighters safe. The Review highlights that FRAs’ procedures are generally sound, although further improvements could be made to ensure effective communication of risk critical learning to all front line staff. While the review was undertaken before the Grenfell tragedy, the points it makes are even more relevant in light of it. I know that all our FRAs are already taking rapid action to ensure firefighters learn from Grenfell Tower, and I am sure that they will make the wider improvements the Review calls for too.