Translate the text from English to Welsh.



 
The Welsh Government is today launching a national conversation on what can be done to combat loneliness and social isolation in Wales.  
  
The National Survey for Wales 2016\-17 found that 17% of the population of Wales, around 440,000 people, reported being lonely, while younger people were more likely to be lonely than older people: 20% of 16\-24 year olds were lonely, compared with 10% of those aged 75 or over.   
  
Loneliness and social isolation can result in a number of physical and psychological problems including premature death, sleep problems, high blood pressure, poor quality of life, increased risk of heart attack and stroke, depression and suicide. Research demonstrates that loneliness has an effect on mortality that is equivalent to smoking 15 cigarettes a day.  
  
The economic consequences of loneliness and isolation can also be significant. The Eden Project found the cost of social isolation and disconnected communities in Wales could reach £2\.6bn a year.  
  
The Welsh Government’s Programme for Government, Taking Wales Forward includes a commitment to develop a nationwide and cross\-government strategy to address these issues. The strategy will cover people of all ages and all backgrounds.   
  
The Welsh Government’s proposed approach to tackling the issues is to focus on intervening early to prevent chronic loneliness, given its wider effects on health and well\-being, and resultant pressure on NHS and social care services. However, there is also a need to ensure that support is available for those who are, or who become, chronically lonely.   
  
The Welsh Government has identified some areas where action can make a significant contribution to reducing loneliness and social isolation:  


 * Early years – Improving an individual’s experiences in childhood will play a significant part in shaping their future, including developing strong and positive relationships later in life;
* Housing – Ensuring people live in safe and secure neighbourhoods, in the right accommodation;
* Social Care – Providing compassionate, dignified care plays a critical role in ensuring people can be healthy and remain independent for longer;
* Mental Health – Ensuring people maintain good mental health is crucial in maintaining good health, well\-being and independence, with access to appropriate support services when necessary;
* Skills and employability – Ensuring people have the right skills to secure decent, sustainable employment opportunities.

Minister for Children, Older People and Social Care, Huw Irranca\-Davies said:  
  
> “Loneliness and social isolation are growing problems not just here in Wales but across the UK and beyond – and with 1 in every 5 people now experiencing loneliness and/or social isolation. More of us now understand these can affect anyone, at any age, for a wide variety of reasons. They can, and do, have a significant impact on people’s physical and mental health. It risks becoming a major public health crisis unless we act now, and work together to tackle the problem.
> 
>  “As a government, we are committed to securing the best possible health, well\-being and quality of life for all people in Wales. Preventing people from becoming lonely and isolated must be a national priority for us, because it will not only improve people’s lives, but it will also help reduce demand for health and social services in the future.
> 
>  “However, neither the Welsh Government nor one agency on its own can combat these issues. As a government, we need to be able to foster the right environment and create the right conditions for others to design and deliver solutions that best meet their needs.  
> 
>  “I am keen to hear from people living in all parts of Wales as part of this consultation process. Working together, we can ensure our communities and the social fabric that binds them together, are as resilient as they can be.”







Translation:


 
Heddiw mae Llywodraeth Cymru yn lansio sgwrs genedlaethol i drafod yr hyn y gellir ei wneud i fynd i’r afael ag unigrwydd ac ynysigwydd cymdeithasol yng Nghymru.   
  
Darganfu Arolwg Cenedlaethol Cymru 2016\-17 bod 17% o boblogaeth Cymru, sef tua 440,000 o bobl, yn dweud eu bod yn teimlo’n unig a bod pobl ifanc yn fwy tebygol o fod yn unig na phobl hŷn: roedd 20% o bobl ifanc 16\-24 oed yn unig, o’i gymharu â 10% o bobl 75 oed a throsodd.    
  
Gall unigrwydd ac ynysigrwydd cymdeithasol arwain at nifer o broblemau corfforol a seicolegol, gan gynnwys marw cyn pryd, problemau cysgu, pwysedd gwaed uchel, ansawdd bywyd gwael, mwy o risg o drawiad ar y galon a strôc, iselder a hunanladdiad. Mae gwaith ymchwil yn dangos bod effaith unigrwydd o ran marwolaeth yn cyfateb i smygu 15 o sigaréts y dydd.  
  
Gall canlyniadau economaidd bod yn unig ac yn ynysig fod yn sylweddol hefyd. Darganfu Prosiect Eden y gallai costau ynysigrwydd cymdeithasol a diffyg cyswllt rhwng cymunedau yng Nghymru fod cyn uched â  £2\.6bn y flwyddyn.   
  
Mae Rhaglen Lywodraethu Llywodraeth Cymru, Symud Cymru Ymlaen yn cynnwys ymrwymiad i ddatblygu strategaeth genedlaethol a thrawslywodraethol i ymdrin â’r materion hyn. Bydd y strategaeth hon yn ymwneud â phobl o bob oed a phob cefndir.  
  
Y dull gweithredu y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu ei gynnig i fynd i’r afael â’r materion yw ymyrryd yn gynnar i atal unigrwydd cronig, o gofio’r effaith ehangach y mae’n ei chael ar iechyd a llesiant, a’r pwysau y mae hynny’n ei roi ar y GIG a’r gwasanaethau gofal cymdeithasol, Fodd bynnag, mae angen sicrhau hefyd bod cymorth ar gael i’r rhai sy’n dioddef unigrwydd cronig yn awr neu sy’n wynebu hynny.   
  
Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi rhai meysydd lle gallai camau gweithredu wneud cyfraniad sylweddol tuag at leihau unigrwydd ac ynysigrwydd cymdeithasol:  
 * Y blynyddoedd cynnar \- Bydd gwella profiadau unigolyn pan fydd yn blentyn yn arwyddocaol o ran ei ddyfodol, er enghraifft wrth feithrin perthynas gref a chadarnhaol gydag eraill wrth iddo dyfu’n hŷn;
* Tai – Sicrhau bod pobl yn byw mewn cymdogaethau saff a diogel, mewn cartrefi priodol;
* Gofal Cymdeithasol – Mae darparu gofal tosturiol ac urddasol yn allweddol er mwyn sicrhau bod pobl yn iach ac yn gallu parhau’n annibynnol yn hirach;
* Iechyd Meddwl:  Mae sicrhau bod gan bobl fynediad at wasanaethau cymorth priodol yn hanfodol i gynnal eu hiechyd, eu llesiant a’u hannibyniaeth, a dylent allu troi at wasanaethau cymorth priodol pan fo angen hynny.
* Sgiliau a Chyflogadwyedd – Sicrhau bod gan bobl y sgiliau cywir i allu manteisio ar gyfleoedd cyflogaeth gwerth chweil a chynaliadwy.

Dywedodd y Gweinidog Plant, Pobl Hŷn a Gofal Cymdeithasol,  Huw Irranca\-Davies:  
  
 
> “Mae teimlo’n unig ac yn ynysig yn gymdeithasol yn broblemau sy’n cynyddu, nid yn unig yma yng Nghymru ond drwy’r Deyrnas Unedig a thu hwnt i hynny. Erbyn hyn mae 1 o bob 5 o bobl yn teimlo’n unig a/neu’n ynysig yn gymdeithasol. Mae mwy ohonom yn deall erbyn hyn y gall hyn effeithio ar unrhyw un, o unrhyw oed, ac am amryw o wahanol resymau. Maen nhw’n gallu cael effaith sylweddol ar iechyd corfforol a meddyliol pobl. Mae perygl y bydd hyn yn dod yn argyfwng mawr o ran iechyd y cyhoedd os na chymerwn gamau nawr a gweithio gyda’n gilydd i daclo’r broblem.   “Rydyn ni fel llywodraeth wedi ymrwymo i sicrhau’r iechyd, y llesiant a’r ansawdd bywyd gorau i holl bobl Gymru. Rhaid inni roi blaenoriaeth i  atal pobl rhag mynd yn unig ac yn ynysig yn gymdeithasol, oherwydd bydd hynny nid yn unig yn gwella bywydau pobl \- bydd hefyd yn helpu i leihau’r galw am wasanaethau iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn y dyfodol.   “Ond does dim modd i Lywodraeth Cymru nac un asiantaeth ar ei phen ei hun fynd i’r afael â’r materion hyn. Fel llywodraeth, mae angen inni feithrin yr amgylchedd cywir a chreu’r amodau addas i eraill allu cynllunio a darparu atebion sy’n diwallu eu hanghenion yn y ffordd orau.   “Hoffwn glywed gan bobl o bob rhan o Gymru yn ystod y broses ymgynghori hon. Trwy weithio gyda’n gilydd, gallwn wneud yn siŵr bod ein cymunedau, a’r gwead cymdeithasol sy’n eu clymu ynghyd, mor wydn ag y gallant fod."