Translate the text from Welsh to English.



 
Dyma’r drydydd tymor o gloddio cymunedol, ac mae'r cyllid gan Cadw, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac Ymddiriedolaeth Nineveh, gyda chymorth Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro \- ynghyd â chymorth tîm brwdfrydig o wirfoddolwyr – yn caniatáu i'r Ymddiriedolaeth adfer gwrthrychau a gwybodaeth archaeolegol na ellir eu hadfer cyn iddynt gael eu colli i'r môr.


Eleni mae'r gwaith cloddio yn canolbwyntio ar gloddio tŷ crwn mawr wedi’i adeiladu o gerrig. Mae darganfyddiadau, sy’n cynnwys crochenwaith a glain gwydr glas, yn dangos bod pobl wedi byw yn y tŷ hwn yn y Cyfnod Rhufeinig.


Dywedodd Ken Murphy o Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed:



> "Mae caer Porth y Rhaw yn safle pwysig sy'n gallu dweud llawer wrthym am fywyd yn yr Oes Haearn a’r Cyfnod Rhufeinig yn Sir Benfro.  Mae gwaith blaenorol wedi dangos i ni y gallai'r gaer fod wedi cael ei defnyddio ers dros fil o flynyddoedd. Y tu fewn iddo, mae olion tai crwn cynhanesyddol i’w gweld, ac roedd rhai ohonynt wedi'u hailadeiladu sawl gwaith.
> 
> 
> "Mae erydu arfordirol yn effeithio ar Borth y Rhaw ar hyn o bryd, mae llawer ohono eisoes wedi'i golli i'r môr, a bydd hyn ond yn mynd yn fwy difrifol wrth i ni deimlo effeithiau cynyddol y newid yn yr hinsawdd. Mae'n hanfodol ein bod yn adfer cymaint o wybodaeth â phosibl cyn i'r gwaith ar y safle fynd yn rhy beryglus."


Dim ond un elfen o addasu i newid yn yr hinsawdd yw cloddio ac adfer tystiolaeth; rhywbeth y mae sector yr amgylchedd hanesyddol cyfan yn gweithio arno ar hyn o bryd.  Er mwyn helpu i godi ymwybyddiaeth o risgiau a chyfleoedd newid yn yr hinsawdd a'r angen i ymaddasu, mae is\-grŵp newid hinsawdd Grŵp yr Amgylchedd Hanesyddol (HEG) wedi cyhoeddi Cynllun Addasu Sector yr Amgylchedd Hanesyddol a Newid Hinsawdd yng Nghymru.


Dywedodd y Dirprwy Weinidog:



> "Rydyn ni eisoes yn profi effeithiau newid hinsawdd yma yng Nghymru. Mae tymereddau cynhesach, lefelau môr uwch, patrymau glawiad newidiol a thywydd eithafol amlach bellach yn gyfarwydd. Bydd effaith hyn ar ein hasedau hanesyddol, na ellir eu hadfer, yn arwain at ganlyniadau sylweddol i'r amgylchedd hanesyddol yn ei gyfanrwydd yn ogystal â phobl Cymru. Mae angen i ni weithredu nawr i wella ein gwybodaeth a'n dealltwriaeth o'r bygythiadau a'r cyfleoedd i'r amgylchedd hanesyddol, a chynyddu ein gallu a'n cadernid i addasu ac ymateb i'r risgiau.   
> 
> 
> "Mae'r safle anhygoel hwn wedi datgelu tystiolaeth o 1000 o flynyddoedd o feddiannaeth, ac mae'n ras yn erbyn amser a'r tywydd i gael cymaint o wybodaeth ag y gallwn am y safle – sy'n adrodd stori ddiddorol i ni am ein hynafiaid.   Roeddwn hefyd wrth fy modd yn cwrdd â'r gwirfoddolwyr sy'n gweithio gyda'r ymddiriedolaeth sydd wedi profi manteision sylweddol i'w lles eu hunain yn ogystal â chyfrannu at y prosiect."


Yr wythnos hon, mae saith sefydliad yn y DU wedi cyhoeddi partneriaeth newydd i helpu i fynd i'r afael ag effaith newid yn yr hinsawdd ar safleoedd hanesyddol a'n treftadaeth ddiwylliannol, ac i rannu arbenigedd.


Bydd Partneriaeth Addasu Treftadaeth newydd y DU yn gweld stiwardiaid o safleoedd hanesyddol ledled y wlad – Cadw, Adran Cymunedau Gogledd Iwerddon, English Heritage, Historic Environment Scotland, Historic England, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac Ymddiriedolaeth Genedlaethol yr Alban – yn cyfuno ymchwil ac arbenigedd. Gan weithio gyda'i gilydd, bydd sefydliadau treftadaeth o bob rhan o'r pedair gwlad yn archwilio materion allweddol o ran sut y gall ein safleoedd a'n casgliadau hanesyddol addasu i amlder a dwyster cynyddol peryglon hinsawdd megis llifogydd a gwres eithafol, gan gryfhau ein hamgylchedd hanesyddol.


Gallwch gael y newyddion diweddaraf am gloddiadau Porth y Rhaw drwy ymweld â thudalennau cyfryngau cymdeithasol Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed, neu os ydych yn yr ardal gallwch ymweld â ni ar y safle. Bob dydd ac eithrio dydd Llun, 09:00 i 16:00, tan 8 Gorffennaf.


Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed Archaeological Trust ar Facebook


Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed (@dyfedarch) ar Instagram


Archaeoleg Dyfed (@DyfedArch) ar Twitter







Translation:


 
This is the third season of community excavation, and the funding from Cadw, the National Trust and the Nineveh Trust, with support from the Pembrokeshire Coast National Park, along with help from an enthusiastic team of volunteers, is allowing the Trust to recover irreplaceable archaeological objects and information before they are lost to the sea.


This year the excavation is concentrating on excavating a large stone\-built roundhouse. Finds, including pottery and a blue glass bead, show that this house was lived in in the Roman Period.


Ken Murphy of Dyfed Archaeological Trust, said:



> “Porth y Rhaw fort is an important site which can tell us a lot about life in Iron Age and Roman Pembrokeshire.  Previous work has shown us that the fort may have been used for over a thousand years. Its interior contains the remains of prehistoric roundhouses, some of which had been re\-built several times.
> 
> 
> “Porth y Rhaw is suffering from active coastal erosion, much of it has already been lost to the sea, and this will only get more severe as we feel the increasing impacts of climate change. It’s essential that we recover as much information as possible before work on the site becomes too dangerous.”


Excavation and the recovery of evidence is just one strand of adaptation to climate change; something which the entire historic environment sector is currently working on.  To help raise awareness of the risks and opportunities of climate change and the need for adaptation, the climate change subgroup of the Historic Environment Group (HEG) has published the Historic Environment and Climate Change in Wales Sector Adaptation Plan*.*


The Deputy Minister, said:



> “We are already experiencing the effects of Wales’s changing climate. Warmer temperatures, rising sea levels, changing rainfall patterns and more frequent extreme weather events are now familiar. The impact of these effects on our historic assets, which are irreplaceable, will have significant consequences for the historic environment as a whole as well as the people of Wales. We need to take action now to improve our knowledge and understanding of the threats and opportunities for the historic environment, and to increase our capacity and resilience to adapt and respond to the risks.    
> 
> 
> “This amazing site has revealed evidence of 1000 years of occupation, and it really is a race against time and the elements to obtain as much information as we can about the site – which tells us a fascinating story of our ancestors. I was also delighted to meet the volunteers working with the trust who have experienced substantial benefits to their own wellbeing as well as contributing to the project.”


This week, seven UK organisations have announced a new partnership to help tackle the impact of climate change on historical sites and our cultural heritage, and to share expertise.


The new UK Heritage Adaptation Partnership will see stewards of historic sites across the country – Cadw, Department for Communities Northern Ireland, English Heritage, Historic Environment Scotland, Historic England, National Trust and National Trust for Scotland – pool research and expertise. Working together, heritage organisations from across the four nations will explore critical issues in how our historic sites and collections can adapt to the increasing frequency and intensity of climate hazards such as extreme flooding and heat, building the resilience of our historic environment.


You can keep up to date with the news from the Porth y Rhaw excavations by visiting the Dyfed Archaeological Trust social media pages, or if you’re in the area you can visit the site daily except Mondays, 09:00 to 16:00, until 8 July.


Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed Archaeological Trust on Facebook


Dyfed Archaeological Trust (@dyfedarch) on Instagram


Dyfed Archaeology (@DyfedArch) on Twitter