Translate the text from English to Welsh.



 
I have reviewed the proposals to:


1. introduce new national restrictions (a firebreak lockdown) for a two week period coinciding with the forthcoming school half\-term break
2. work on a post firebreak position and a new set of national rules


My advice continues to be informed by the outputs of the UK Scientific Advisory Group on Emergencies (SAGE) and the Welsh Technical Advisory Cell (TAC), and through discussions with Chief Medical Officers in the 4 Nations and the Chief Economic Adviser in Wales.


I am concerned that transmission of coronavirus has increased substantially in Wales over the past two months and is increasingly shifting back into older, frailer people. It is a near certainty that the cases we are currently identifying in the community will translate into increased pressure on the NHS over the coming weeks. The Local Health Protection Area arrangements we have established in many parts of Wales have led to some short term stabilisation but have not arrested the exponential growth in viral transmission. With an estimated Rt of 1\.4, growth rate of 5% per day, and current doubling time of 10\-14 days we have a short window of time to act if we are to prevent our NHS capacity becoming stressed and potentially overwhelmed. To prevent direct COVID\-19 deaths and deaths related to the non\-availability of NHS services, I therefore recommend a 'firebreak' return to some of the earlier lockdown measures. 


Modelling is imprecise but the factors which should guide our decisions on the nature of a 'firebreak' are:


* it should be implemented as soon as possible while recognising the need for some consultation and the necessary communication to prepare sectors and the public
* a two week period is the minimum duration which is likely to have an impact; the longer the duration the greater the effect
* simple message of staying at home  is likely to be more easily understood and monitored than more complex restrictions on geographical travel
* we should maintain suitable exemptions which allow the public to maintain physical activity, engage in low\-risk outdoor activities, and support single person households and single parents
* enabling younger children and vulnerable children of secondary school age to remain in the classroom is advisable to support parents who are key workers.  In secondary and independent schools enabling our youngest and most vulnerable children to continue to receive face to face learning is advisable. For older children in secondary school and further education, continuity of teaching via on line platforms will minimise disruption for learning and at the same time minimise social interaction, in line with the purpose of the firebreak
* universities remaining open will also prevent the adverse consequences of mass migration of students to different parts of the UK and Wales


I am acutely aware of the indirect harms which will result from the proposed restrictions. Our Chief Economic Adviser estimates that over £300 million of output (GDP) and the associated income could be lost, before taking account of all supply chain effects.  Payments under the UK government job support schemes will not fully offset this lost output and income.  The adverse economic and social effects are likely to last beyond the period of the circuit\-break, worsening labour market prospects for those who lose employment or who have entered the labour market in the recent past.  Evidence from previous recessions suggests that young people who enter the labour market in such circumstances suffer long term adverse consequences, affecting economic outcomes, health and well\-being, and have an increased risk of premature mortality. These, and other, effects will tend to exacerbate socio\-economic inequalities. However, the indirect harms could be much greater if the proposed firebreak was not introduced, the NHS becomes overwhelmed, and a longer or more stringent national lockdown is subsequently judged to be necessary.


I intend to communicate with those individuals who are in the 'shielding group' to advise them on the measures that they can take to protect themselves and the support mechanisms that are available to them.


A firebreak lockdown at the current time will not, of itself, end the pandemic; we may need to institute similar restrictions during the forthcoming winter months. Prospects for vaccines against the virus are improving and our approach in Wales should continue to be to reduce deaths and avoid harm as much as possible until such a time as they can be deployed.


Finally, I agree that we should make best use of the firebreak period to carefully monitor the impact on viral transmission, to further strengthen our NHS preparations for the winter months, to regroup our TTP programme, and to re\-engage with the welsh public on the essential actions that we all need to take to protect ourselves: by reducing all forms of social mixing; in our homes, restaurants, shops, leisure centres and workplaces for a short period of time, we can avoid catching or spreading the virus, we can prevent hospitalisations, and we can reduce the number of COVID\-19 related deaths that will be seen over the winter months. 


Dr Frank Atherton  

Chief Medical Officer  

19 October 2020







Translation:


 
Rwyf wedi adolygu'r cynigion i wneud y canlynol:


1. cyflwyno cyfyngiadau cenedlaethol newydd (cyfnod atal byr) am gyfnod o bythefnos sy’n cyd\-daro â'r gwyliau hanner tymor sydd i ddod yn yr ysgolion
2. gweithio ar y sefyllfa ar ôl y cyfnod atal byr a set newydd o reolau cenedlaethol


Mae’r cyngor yn parhau i gael ei seilio ar waith Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau y Deyrnas Unedig (SAGE) a Chell Cyngor Technegol Cymru, ac ar drafodaethau â Phrif Swyddogion Meddygol y pedair gwlad a’r Prif Gynghorydd Economaidd yng Nghymru.


Yr wyf yn bryderus bod trosglwyddiad coronafeirws wedi cynyddu'n sylweddol yng Nghymru dros y ddau fis diwethaf a'i fod yn symud yn fwyfwy i bobl hŷn, eiddilach. Mae bron yn sicr y bydd yr achosion yr ydym yn eu gweld yn y gymuned ar hyn o bryd yn rhoi mwy o bwysau ar y GIG dros yr wythnosau nesaf. Mae'r trefniadau Ardal Diogelu Iechyd Lleol a sefydlwyd gennym mewn sawl rhan o Gymru wedi arwain at rywfaint o sefydlogrwydd tymor byr ond nid ydynt wedi atal y twf mawr yn nhrosglwyddiad y feirws. Gydag amcangyfrif Rt o 1\.4, cyfradd dwf o 5% y dydd, ac amser dyblu presennol o 10\-14 diwrnod, cyfnod byr sydd gennym i weithredu os ydym am atal capasiti ein GIG rhag bod o dan straen a chael ei lethu o bosibl. Er mwyn atal marwolaethau uniongyrchol yn sgil COVID\-19 a marwolaethau sy'n gysylltiedig â diffyg argaeledd gwasanaethau'r GIG, argymhellaf felly y dylid cynnal cyfnod atal byr gan ddychwelyd at rai o’r mesurau a oedd mewn grym yn gynharach yn y flwyddyn yn ystod y cyfyngiadau symud. 


Mae’r gwaith modelu'n amhendant ond y ffactorau a ddylai lywio ein penderfyniadau ar natur cyfnod atal byr yw:


* dylid ei weithredu cyn gynted â phosibl gan gydnabod yr angen am rywfaint o ymgynghori a chyfathrebu angenrheidiol i baratoi sectorau a'r cyhoedd
* cyfnod o bythefnos yw'r cyfnod lleiaf sy'n debygol o gael effaith; po hiraf yw’r cyfnod y gorau fydd yr effaith
* mae’r neges syml o aros gartref yn fwy tebygol o gael ei deall a'i monitro'n haws na chyfyngiadau mwy cymhleth ar deithio daearyddol
* dylem sefydlu eithriadau addas sy'n caniatáu i'r cyhoedd barhau i ymgymryd â gweithgarwch corfforol, cymryd rhan mewn gweithgareddau awyr agored risg isel, a chefnogi aelwydydd un person a rhieni sengl
* byddai'n ddoeth galluogi plant iau a phlant sy'n agored i niwed o oedran ysgol uwchradd i aros yn yr ystafell ddosbarth, gan gefnogi rhieni sy'n weithwyr allweddol. Mewn ysgolion uwchradd ac annibynnol, byddai'n ddoeth i'n plant ieuengaf a'n plant mwyaf agored i niwed barhau i dderbyn addysg wyneb yn wyneb. Ar gyfer plant hŷn mewn ysgolion uwchradd ac addysg bellach, bydd parhad yr addysgu drwy ddulliau ar\-lein yn lleihau unrhyw darfu ar addysg ac ar yr un pryd yn lleihau rhyngweithio cymdeithasol, yn unol â diben y cyfnod atal byr
* bydd prifysgolion sy'n aros ar agor hefyd yn atal canlyniadau andwyol yn sgil myfyrwyr yn mudo ar raddfa fawr i wahanol rannau o'r DU a Chymru


Yr wyf yn ymwybodol iawn o'r niwed anuniongyrchol a fydd yn deillio o'r cyfyngiadau arfaethedig. Mae ein Prif Gynghorydd Economaidd yn amcangyfrif y gellid colli dros £300 miliwn o allbwn (GDP) a'r incwm cysylltiedig, a hynny cyn ystyried holl effeithiau'r gadwyn gyflenwi. Ni fydd taliadau o dan gynlluniau cymorth swyddi Llywodraeth y DU yn gwrthbwyso'r allbwn a'r incwm hwn a gollwyd yn llawn. Mae'r effeithiau economaidd a chymdeithasol anffafriol yn debygol o bara y tu hwnt i’r cyfnod atal byr, gan waethygu rhagolygon y farchnad lafur i'r rhai sy'n colli eu gwaith neu sydd wedi ymuno â'r farchnad lafur yn ddiweddar. Mae tystiolaeth o ddirwasgiadau blaenorol yn awgrymu bod pobl ifanc sy'n ymuno â'r farchnad lafur mewn amgylchiadau o'r fath yn dioddef canlyniadau andwyol hirdymor, sy'n effeithio ar ganlyniadau economaidd, iechyd a llesiant, a bod mwy o berygl y byddant yn marw yn ieuengach. Mae’r effeithiau hyn, ac effeithiau eraill, yn tueddu i waethygu anghydraddoldebau economaidd\-gymdeithasol. Fodd bynnag, gallai'r niwed anuniongyrchol fod yn llawer mwy pe na bai'r cyfnod atal byr arfaethedig yn cael ei gyflwyno, bod y GIG yn cael ei llethu, ac o ganlyniad bod angen cyfnod atal cenedlaethol hirach neu lymach.


Rwy’n bwriadu cyfathrebu â'r unigolion hynny sydd yn y "grŵp gwarchod" i'w cynghori ynglŷn â’r mesurau y gallant eu cymryd i’w hamddiffyn eu hunain a rhoi gwybod am y cymorth sydd ar gael iddynt.


Ni fydd cyfnod atal byr ar hyn o bryd, ynddo'i hun, yn dod â'r pandemig i ben; efallai y bydd angen inni osod cyfyngiadau tebyg yn ystod misoedd y gaeaf. Mae’r rhagolygon am frechlynnau yn erbyn y feirws yn gwella a dylem ni yng Nghymru fod yn parhau i weithredu i leihau nifer y marwolaethau ac osgoi niwed cyhyd ag y bo modd nes bydd y brechlynnau hyn ar gael.


Yn olaf, cytunaf y dylem wneud y defnydd gorau o'r cyfnod atal byr i fonitro'n ofalus yr effaith ar drosglwyddiad feirysol, er mwyn cryfhau ymhellach ein paratoadau ar gyfer y GIG dros fisoedd y gaeaf, cryfhau ein rhaglen Profi Olrhain Diogelu, ac ailymgysylltu â'r cyhoedd yng Nghymru ar y camau hanfodol y mae angen i bob un ohonom eu cymryd i’n hamddiffyn ni ein hunain: drwy leihau pob math o gymysgu cymdeithasol; yn ein cartrefi, ac mewn bwytai, siopau, canolfannau hamdden a gweithleoedd am gyfnod byr, gallwn osgoi dal neu ledaenu'r feirws, gallwn atal derbyniadau i'r ysbyty, a gallwn leihau nifer y marwolaethau sy'n gysylltiedig â COVID\-19 dros fisoedd y gaeaf. 


Dr Frank Atherton  

Y Prif Swyddog Meddygol  

19 Hydref 2020