Translate the text from Welsh to English.



 
Mae presgripsiynu cymdeithasol, sy'n cyfeirio pobl at bethau fel dosbarthiadau ymarfer corff, garddio a grwpiau celf, ar dwf yng Nghymru, gan helpu i leihau’r baich ar feddygon teulu drwy gysylltu pobl â’u cymuned i reoli eu hiechyd a’u llesiant yn well.


Mae’r data diweddaraf yn dangos cynnydd clir o flwyddyn i flwyddyn yn nifer yr atgyfeiriadau a’r defnydd o bresgripsiynu cymdeithasol o tua 10,000 yn 2018 i 2019 i ychydig dros 25,000 yn 2020 i 2021\.


Drwy ymyrryd yn gynnar, gallai presgripsiynu cymdeithasol helpu i leddfu’r baich ar wasanaethau arbenigol rheng flaen. Mae tystiolaeth yn awgrymu ei fod yn lleihau nifer yr ymweliadau â meddygfeydd teulu 15% i 28%, a bod tua 20% o gleifion yn mynd at eu meddyg teulu ar gyfer problemau cymdeithasol.


Gall presgripsiynu cymdeithasol amrywio o berson i berson. Mae’n ffordd o gysylltu pobl o bob oedran a chefndir â’u cymuned. Gall wella llesiant meddwl, lleihau gorbryder ac iselder, hybu hunan\-barch, helpu pobl i deimlo’n llai unig ac ynysig, cynnal pwysau iach, a helpu pobl i fyw’n well ac yn hirach.


Heddiw (dydd Llun 11 Rhagfyr), lansiodd y Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant, Lynne Neagle, y Fframwaith Cenedlaethol newydd ar gyfer Presgripsiynu Cymdeithasol. Ei nod yw cefnogi camau lleol i wneud presgripsiynu cymdeithasol yn beth arferol ledled Cymru, gan gadw pobl wrth ei wraidd. 


Ni fydd y fframwaith yn pennu sut mae presgripsiynu cymdeithasol yn cael ei ddarparu, ond yn hytrach bydd yn ceisio sicrhau bod y ddarpariaeth yn gyson ym mhob lleoliad. Bydd hyn yn helpu i dyfu presgripsiynu cymdeithasol drwy leihau'r dryswch ynglŷn â'i fanteision posibl, ei wneud yn beth cynaliadwy yn y tymor hir a chynyddu'r nifer sy'n cael budd ohono.


Aeth y Dirprwy Weinidog draw at y grŵp cymunedol Men's Shed i weld sut mae presgripsiynu cymdeithasol a'r gweithgareddau a gynigir yn helpu dynion i deimlo'n llai unig a gwella iechyd meddwl a llesiant.


Dywedodd y Dirprwy Weinidog Iechyd Meddwl a Llesiant, Lynne Neagle:



> Dyw presgripsiynu cymdeithasol ddim yn rhywbeth sy'n gallu cael ei ddarparu yn yr un ffordd i bawb, a gall gael effaith enfawr ar bob rhan o'n bywydau. Mae'n gallu cefnogi iechyd a llesiant, helpu pobl sydd ar restrau aros, rheoli poen, helpu pobl i deimlo'n llai unig a hybu cyflogadwyedd drwy wella sgiliau a hyder.
> 
> 
> Mae presgripsiynu cymdeithasol yn rhan annatod o’r hyn y mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i rymuso pobl a chymunedau. Gwnaethom ymrwymo i gyflwyno fframwaith cenedlaethol ar gyfer presgripsiynu cymdeithasol i fynd i'r afael â nifer y bobl sy'n teimlo'n ynysig, ac i wella canlyniadau i bobl drwy roi mwy o ddewis a rheolaeth iddyn nhw dros eu bywydau. Mae hefyd yn gallu arwain at fwy o ymdeimlad o berthyn pan fydd pobl yn cymryd rhan yn eu cymuned. 
> 
> 
> Rwy'n falch iawn o gyhoeddi ein cynlluniau ar gyfer Fframwaith Cenedlaethol ar gyfer Presgripsiynu Cymdeithasol fel y gallwn rymuso pobl yn well i ddeall eu hanghenion eu hunain, cael cymorth a lleihau'r baich ar wasanaethau rheng flaen.


Dywedodd Dr Amrita Jesurasa, Ymgynghorydd Meddygaeth Iechyd y Cyhoedd yn Iechyd Cyhoeddus Cymru:



> Mae tystiolaeth yn dangos bod ystod eang o ffactorau cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol yn cael effaith wirioneddol ar lesiant unigolion ac y bydd adegau pan fydd ar bobl angen cymorth ychwanegol ag amrywiol faterion sy'n effeithio ar eu llesiant meddyliol, corfforol neu gymdeithasol.
> 
> 
> Mae presgripsiynu cymdeithasol yn helpu i gysylltu pobl â grwpiau a gwasanaethau yn y gymuned a all roi cefnogaeth iddynt â gwahanol agweddau ar eu bywyd. Er enghraifft, lleihau unigrwydd, cael gafael ar gyfleoedd i wella'u hiechyd corfforol neu gael help i reoli dyled. Drwy'r dulliau ataliol hyn, mae gan unigolion y grym i wneud eu dewisiadau eu hunain ac i ymgysylltu mwy â'u cymuned, ac mae tystiolaeth yn awgrymu y gallai'r pwysau ar wasanaethau gofal sylfaenol hefyd gael ei leihau drwy ddefnyddio presgripsiynu cymdeithasol.


Dywedodd yr Athro Carolyn Wallace, Prifysgol De Cymru:



> Mae'r tîm yn Ysgol Ymchwil Rhagnodi Cymdeithasol Cymru, ym Mhrifysgol De Cymru, yn falch iawn o fod wedi cael y cyfle i weithio gydag unigolion a sefydliadau i helpu i ddatblygu'r Fframwaith Cenedlaethol ar gyfer Presgripsiynu Cymdeithasol yng Nghymru.
> 
> 
> Mae rhagnodi neu bresgripsiynu cymdeithasol yn fudiad sy'n magu momentwm yn genedlaethol ac yn rhyngwladol. Mae'r Fframwaith Cenedlaethol hwn, ynghyd â’i holl elfennau, yn rhoi cyfle inni dynnu sylw at arferion gorau yng Nghymru a gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl.







Translation:


 
The latest data shows there has been a clear year on year increase in referrals and use of social prescribing from around 10,000 in 2018 to 2019 to just over 25,000 in 2020 to 2021\.


Through its early preventative approach, social prescribing could help ease the burden on front\-line specialist services. Evidence suggests it reduces the footfall to GP surgeries by 15% to 28%, and around 20% of patients go to their GP for social problems.


Social prescribing can vary from person to person, and is a way of connecting people, whatever their age or background with their community. It can improve mental wellbeing, reduce anxiety and depression, enhance self\-esteem, reduce loneliness and isolation, maintaining healthy body weight, and help people live better, for longer.


The new National Framework for Social Prescribing (NFfSP), launched by Deputy Minister for Mental Health and Wellbeing, Lynne Neagle today (Monday 11 December) seeks to support local action to mainstream social prescribing across Wales, whilst keeping people at its heart. 


The framework will not dictate how social prescribing is delivered but rather ensure there is consistent delivery regardless of the setting. This will help to grow social prescribing by reducing the confusion about the benefits it can offer, make it sustainable in the long term and boost uptake.


The Deputy Minister visited community group Men’s Shed to see how social prescribing and the activities offered is helping men to reduce loneliness and improve mental health and wellbeing.


Deputy Minister for Mental Health and Wellbeing, Lynne Neagle said:



> Social prescribing is not one size fits all, and it can have a tremendous impact on all areas of our lives. It can support health and wellbeing, help people whilst they are on waiting lists and manage pain, reduce loneliness and boost employability by improving skills and confidence.
> 
> 
> Social prescribing is woven into the very fabric of what Welsh Government does in terms of empowering people and communities. We made a commitment to introduce an all\-Wales framework to roll out social prescribing to tackle isolation, and improve outcomes for people by giving them more choice and control over their lives. It can also provide an improved sense of belonging when people get involved in the community.  
> 
> 
> I am delighted to set out our plans for a National Framework for Social Prescribing so we can better empower individuals to recognise their own needs, access support, and reduce impact on front line services.


Dr Amrita Jesurasa, Consultant in Public Health Medicine at Public Health Wales, said:



> Evidence shows that a broad range of social, economic, and environmental factors have a very real impact on the wellbeing of individuals and there will be times when people might need extra support with a wide range of issues affecting their mental, physical or social wellbeing.
> 
> 
> Social prescribing helps connect people to groups and services in the community to support them with lots of different aspects of their life. For example, to reduce loneliness, to access physical health opportunities or to help manage debt. Through these preventative approaches, individuals are empowered to make their own choices and engage more with their community, and evidence suggests that the pressure on primary care services could also potentially be reduced through use of social prescribing.


Professor Carolyn Wallace, University of South Wales (USW), said:



> The team at the Wales School for Social Prescribing Research, based at USW, are very pleased to have had the opportunity to work with individuals and organisations to support the development of the National Framework for Social Prescribing in Wales.
> 
> 
> Social Prescribing is a movement which is gaining impetus nationally and internationally. This National Framework, and all its component parts, provide us with the opportunity to showcase best practice in Wales and make a difference to people’s lives.