Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw mae'n ddiwrnod Iechyd Meddwl y Byd \- cyfle i godi ymwybyddiaeth, edrych ar ein cynnydd ac ystyried ein camau nesaf i wella iechyd meddwl a llesiant yng Nghymru. Mae gwella iechyd meddwl a llesiant yn parhau i fod yn flaenoriaeth i mi, ac i Lywodraeth Cymru fel un o'n blaenoriaethau trawsbynciol yn ein Strategaeth Genedlaethol, *Ffyniant i Bawb.*


Thema'r Diwrnod Iechyd Meddwl eleni yw atal hunanladdiad. Rydym yn gwybod bod yr hyn sy'n achosi hunanladdiad yn gymhleth, ond rydym hefyd yn gwybod bod modd atal sawl hunanladdiad drwy roi sylw cynnar i'r ffactorau risg. Yn anffodus, mae achosion o hunanladdiad wedi effeithio ar nifer ohonom ni, ond drwy godi ymwybyddiaeth am y ffactorau risg a'r hyn y gallwn ni ei wneud i helpu, gall pob un ohonom gyfrannu at y gwaith o'i atal. 


Yn gynharach eleni, cyhoeddais £500k ychwanegol i helpu i roi camau ar waith i atal hunanladdiad. Mae'r buddsoddiad hwn yn adeiladu ar ein gwaith i weithredu ein strategaeth atal hunanladdiad a hunan\-niwed \- *Siarad â Fi 2\.* Mae'n seiliedig ar ein strategaeth ehangach a'n buddsoddiad i wella gwasanaethau iechyd meddwl. Eleni yn unig, mae Llywodraeth Cymru wedi cynyddu'r cyllid o ryw £35 miliwn, rhywfaint ohono wedi'i dargedu i gefnogi meysydd blaenoriaeth allweddol gan gynnwys gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol yn y gymuned, gwasanaethau y tu allan i oriau ac argyfwng, a gwasanaethau iechyd meddwl plant. Rydym yn parhau i wario mwy ar wasanaethau iechyd meddwl nag ar unrhyw ran arall o'r GIG, gyda'r cyllid sydd wedi'i glustnodi ar gyfer iechyd meddwl bellach yn £679 miliwn.


Mae'r ymrwymiad parhaus hwn i wella gwasanaethau iechyd meddwl wedi arwain at fanteision gwirioneddol i gleifion a'u teuluoedd, er enghraifft sefydlu timau ymyrraeth mewn argyfwng yn y gymuned i oedolion a CAMHS, y gwasanaethau iechyd meddwl amenedigol newydd yn y gymuned sy'n darparu cymorth ar draws pob rhan o Gymru, ein sylw i gymorth cymunedol sydd wedi gostwng nifer yr achosion o dderbyn i'r ysbyty a'n buddsoddiad sydd wedi gostwng amseroedd aros yn sylweddol i blant a phobl ifanc gyrraedd at gymorth arbenigol. Mae'n bwysig cydnabod y gwaith a wnaed i gyflawni'r cerrig milltir hyn gan y rhai sy'n gweithio yn y gwasanaeth iechyd yng Nghymru.


Er mwyn sicrhau bod gwelliannau pellach yn cael eu llunio gan y rhai sy'n adnabod y gwasanaeth orau, yn ddiweddar fe gynhaliodd Llywodraeth Cymru ymgynghoriad cyhoeddus ar y trydydd *Cynllun Cyflawni Law yn Llaw at Iechyd Meddwl.* Bydd y cynllun yn cwmpasu'r cyfnod rhwng 2019 a 2022, ac yn gosod y camau y byddwn ni, a'n partneriaid, yn eu cymryd dros y tair blynedd nesaf i wella iechyd meddwl a'n harwain at ddiwedd cyfnod 10 mlynedd *Strategaeth Law yn Llaw at Iechyd Meddwl.* Roedd y strategaeth yn anfon neges glir bod rhaid cael ymdrech ac ymrwymiad cyson ar draws Adrannau Llywodraeth Cymru ac ar draws amrywiol bartneriaid a rhanddeiliaid allweddol er mwyn sicrhau gwelliannau i iechyd meddwl a llesiant. Mewn gwirionedd, mae'r rhan fwyaf o'r ysgogiadau ar gyfer gwella iechyd meddwl a llesiant yn gorwedd y tu hwnt i'r maes iechyd, ac mae'r cynllun cyflawni drafft yn gosod mwy o bwyslais ar y ffactorau diogelu hyn – fel swyddi, addysg a thai. 


Datblygwyd y cynllun drafft mewn trafodaethau gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr gwasanaethau, ac fe gafodd ei lunio i ymateb i ymchwiliadau Pwyllgorau’r Cynulliad ac adroddiadau cysylltiedig. Mae'n gosod chwe maes blaenoriaeth yn seiliedig ar bedair ffrwd waith. 


Roedd yr ymgynghoriad cyhoeddus yn cynnwys digwyddiadau ymgynghori ar draws Cymru, gweithdai a holiadur ar\-lein. Daeth dros 240 o ymatebion ysgrifenedig i law, a bu dros 150 o bobl yn bresennol mewn tri digwyddiad ymgynghori ffurfiol yng Nghaerdydd, Llandudno a Chaerfyrddin. Mae'r gyfradd ymateb hon yn adlewyrchu'r diddordeb sydd gan randdeiliaid mewn sicrhau ein bod ni'n cael y ddarpariaeth iechyd meddwl yn iawn, ac fe hoffwn i ddiolch i bawb a roddodd eu hamser i gymryd rhan yn yr ymgynghoriad. Bydd y gwaith hwn yn llywio ein dull gweithredu, ac mae gwaith yn mynd rhagddo nawr i gryfhau'r cynllun mewn ymateb i'r adborth. Er y bydd manylion yr adborth yn cael eu cynnwys mewn adroddiad ymgynghori ar wahân, hoffwn dynnu sylw at rai o'r prif themâu sydd wedi bod yn amlwg drwy gydol y broses ymgynghori.


Yn bwysig iawn, roedd cefnogaeth i'r meysydd blaenoriaeth a'r pwyslais ar gefnogi plant a phobl ifanc. Roedd cefnogaeth hefyd i ganolbwyntio ar atal, ond roedd yr ymatebion yn dweud yn glir bod rhaid i'r cynllun wneud mwy i adlewyrchu'r gwaith ehangach ar yr hyn sy'n ein cadw'n iach \- er enghraifft ymdeimlad cryf o gymuned, ffordd iach o fyw a mynediad at fannau gwyrdd. Roedd pobl hefyd yn teimlo bod modd datblygu'r cydbwysedd rhwng mesurau atal a gwella gwasanaethau iechyd meddwl, ac mae fy swyddogion yn ystyried newidiadau i adlewyrchu hyn. 


Roedd ymatebion i'r ymgynghoriad hefyd yn dangos bod rhanddeiliaid am i'r data sy'n cael eu casglu am wasanaethau iechyd meddwl adlewyrchu canlyniadau i unigolion yn ogystal â mesurau perfformiad. Mae'r gwaith o ddatblygu cyfres ddata graidd ar iechyd meddwl ac anableddau dysgu yn mynd rhagddo wrth ochr y gwaith o baratoi cynllun cyflawni. Bydd yn edrych ar ffyrdd o ddefnyddio canlyniadau i gleifion, gan gynnwys profiadau defnyddwyr gwasanaethau, i helpu i ddatblygu a gwella gwasanaethau yn y dyfodol.


Er bod ein gwaith trawslywodraethol yn cael ei groesawu, yn arbennig ein gwaith gyda'r adran Addysg ar *Ddull Ysgol Gyfan,* rydym am sicrhau bod yr holl waith ar draws Adrannau Llywodraeth Cymru i wella ac amddiffyn iechyd meddwl a llesiant yn cael ei adlewyrchu yn y cynllun terfynol fydd yn cael ei gyhoeddi.   


Byddaf yn rhoi rhagor o wybodaeth pan fydd y cynllun cyflawni'n cael ei gyhoeddi.







Translation:


 
Today is World Mental Health Day – an opportunity to raise awareness, reflect on progress and to consider our next steps to improve mental health and well\-being in Wales. Improving mental health and well\-being continues to be a priority for me, and across Government as one of the Welsh Government’s cross\-cutting priorities in our National Strategy, *Prosperity for All.*


The theme for this year’s Mental Health Day is suicide prevention. We know that the causes of suicide are complex, but we also know that many suicides can be prevented if the risk factors are addressed at an early stage.  Unfortunately, many of us will have been affected by suicide, but by increasing our awareness of the risk factors and what we can do to help, we can all have a role to play in prevention. 


Earlier this year I announced an additional £500k to support the implementation of actions to prevent suicide. This investment builds on our work to implement *Talk to me 2 –* our suicide and self\-harm strategy. This is underpinned by our broader strategy and investment to improve mental health services. This year alone Welsh Government has increased funding by £35million, some of which has been targeted to support key priority areas including perinatal community mental health services, out of hour and crisis services, and children’s mental health services. We continue to spend more on mental health services than on any other part of the NHS with the mental health ring\-fence now being £679million.


This ongoing commitment to improving mental health services has resulted in real benefits for patients and their families, for instance the establishment of CAMHS and adults community crisis intervention teams, the new community perinatal mental health services providing support across all areas of Wales, our focus on community support which has reduced hospital admissions and our investment which has significantly reduced waiting times for children and young people to access specialist support. It is important to acknowledge the work that has gone into achieving these milestones by those who work within the health service in Wales.


In order to ensure that further improvements are shaped by those who know the service best, the Welsh Government has recently conducted a public consultation on the third *Together for Mental Health Delivery Plan*. This plan will cover the period from 2019 to 2022 and will set the actions that we, and our partners, will take over the next three years to improve mental health and take us to the end of the 10 year *Together for Mental Health Strategy*. The strategy sent a clear message that delivering improvements in mental health and well\-being will only be achieved by concerted effort and commitment across Welsh Government Departments and across a range of partners and key stakeholders. Indeed, most levers to improve mental health and well\-being sit outside of health and the draft delivery plan places a greater emphasis on these protective factors – for instance employment, education and housing. 


The draft plan was developed with stakeholder and service user engagement and has been shaped to respond to Assembly Committee inquires and related reports. It sets out six priority areas and with four underpinning work streams.


The public consultation included consultation events across Wales, workshops and an online questionnaire. We received over 240 written responses and over 150 people attended three formal consultation events in Cardiff, Llandudno and Carmarthen.  This response rate reflects the interest that stakeholders have in making sure that we get mental health provision right and I would like to thank everyone that took the time to engage with the consultation. This engagement will inform our approach and work is now underway to strengthen the plan in response to the feedback. Whilst the detail of the feedback will be included in a separate consultation report, I want to draw out some of the key themes that have been apparent throughout the consultation process.


Importantly, there was support for the priority areas and the emphasis on supporting children and young people. The focus on prevention was also supported but responses were clear that the plan needs to better reflect wider work on what helps us to keep us well – for instance having a strong sense of community, a healthy lifestyle and access to green spaces. People also felt that the balance between prevention and improving mental health services could be further developed and my officials are considering changes to reflect this. 


Responses to the consultation also showed that stakeholders want the data that is collected around mental health services to reflect outcomes for individuals as well as performance measures. The development of a mental health and learning disability core dataset is being undertaken alongside preparation of the delivery plan and will explore how patient outcomes, including service user experience, can be used to support service development and improvement going forward.


Whilst our cross\-Government working was welcomed, particularly our work with Education on the *Whole School Approach Programme*, we want to ensure the breadth of work across Welsh Government Departments to improve and protect mental health and wellbeing is reflected in the final, published plan. 


I will provide a further update when the delivery plan is published.