Translate the text from Welsh to English.



 
Nod Bil Senedd Cymru (Rhestrau Ymgeiswyr Etholiadol) yw gwneud y Senedd yn fwy effeithiol drwy sicrhau ei bod yn cynrychioli pobl Cymru yn well.

Mae'r Bil yn cyflawni argymhellion a wnaed gan y Pwyllgor Diben Arbennig ar Ddiwygio'r Senedd, ac a gafodd eu cymeradwyo wedyn gan fwyafrif o Aelodau o'r Senedd ym mis Mehefin 2022\. Mae hefyd yn adlewyrchu'r Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru.

Os daw'r Bil yn gyfraith, bydd angen i bleidiau gwleidyddol sy'n cyflwyno mwy nag un ymgeisydd mewn etholaeth ar gyfer etholiadau'r Senedd sicrhau bod menywod yn ffurfio o leiaf hanner y rhestr.

Er mwyn helpu i sicrhau bod y cynnydd hwn yn arwain at Senedd sydd â chydbwysedd gwell, byddai angen i bleidiau hefyd osod menywod ar frig o leiaf hanner eu rhestrau ymgeiswyr etholaethol.

Ar hyn o bryd, mae menywod yn fwyafrif sydd heb gynrychiolaeth ddigonol yn y Senedd, maen nhw'n cyfrif am 51% o boblogaeth Cymru ond dim ond 43% o Aelodau o'r Senedd sy'n fenywod.

Yn 2003, Cymru oedd y wlad gyntaf yn y byd i sicrhau cynrychiolaeth gyfartal o ddynion a menywod yn yr hyn, a oedd ar y pryd, yn Gynulliad Cenedlaethol. Fodd bynnag, ers hynny mae cyfran y menywod a gynrychiolir yn y Senedd wedi gostwng.

Yn etholiad y Senedd yn 2021, roedd llai na thraean (31%) o'r 470 o ymgeiswyr a gyflwynwyd gan bleidiau gwleidyddol yng Nghymru yn fenywod, ac o'r 60 o seddi yn y Senedd, 26 (43%) sy'n cael eu dal gan fenywod.

Dywedodd y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol a'r Prif Chwip, Jane Hutt:


> Ugain mlynedd yn ôl, fe wnaeth Cymru greu hanes pan oedd 50% o'r Aelodau a gafodd eu hethol i'r Cynulliad Cenedlaethol ar y pryd yn fenywod. Ond, ers hynny mae'r nifer hwnnw wedi gostwng.
> 
> Nod y Bil yma yw sicrhau Senedd sydd â chydbwysedd o ran rhywedd. Mae cael Senedd sy'n adlewyrchu cyfansoddiad poblogaeth Cymru yn well yn dda i wleidyddiaeth, yn dda i gynrychiolaeth ac yn dda ar gyfer llunio polisïau.

Dywedodd Arweinydd Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth:


> Rydyn ni eisiau creu Senedd fwy effeithiol sydd wir yn cynrychioli Cymru, ac mae hynny'n golygu sicrhau bod mwy o fenywod yn sefyll mewn etholiadau ac yn cymryd seddi yn y siambr.
> 
> Mae'r diwygiadau sy'n cael eu cyflwyno yn gam ymlaen i gryfhau democratiaeth yng Nghymru fel bod y Senedd yn adlewyrchu ein cenedl fodern.

Canfu astudiaeth gan y Sefydliad Ewropeaidd ar gyfer Cydraddoldeb Rhywiol yn 2021, fod 11 aelod\-wladwriaeth yr Undeb Ewropeaidd sydd â chwotâu rhywedd deddfwriaethol wedi cynyddu cyfran y menywod yn eu seneddau bron i deirgwaith yn gyflymach na gwledydd heb gwotâu.

Yn Iwerddon, roedd cynnydd o 40% yn nifer y menywod a etholwyd i'r senedd yno yn 2016, ar ôl i gwotâu statudol gael eu cyflwyno.

Mae Bil Senedd Cymru (Rhestrau Ymgeiswyr Etholiadol) yn rhan o becyn ehangach o ddiwygiadau, gan gynnwys Bil Senedd Cymru (Aelodau ac Etholiadau), sy'n destun craffu gan y Senedd ar hyn o bryd.







Translation:


 
The Senedd Cymru (Electoral Candidate Lists) Bill aims to make the Senedd more effective by being more representative of Wales.

The Bill delivers on recommendations made by the Special Purpose Committee on Senedd Reform, which were subsequently endorsed by a majority of Senedd Members in June 2022 and reflects the Co\-operation Agreement between the Welsh Government and Plaid Cymru.

If the Bill becomes law, political parties putting forward more than one candidate in a constituency at a Senedd election will need to ensure women make up at least half of the list.

To help ensure this increase translates into a more balanced Senedd, parties would also need to place women at the top of at least half of their constituency candidate lists.

Women are currently an under\-represented majority in the Senedd, they make up 51% of the population of Wales but just 43% of Members of the Senedd.

Wales was the first country in the world to achieve equal representation of men and women in what was then the National Assembly in 2003 but since then the proportion of women represented in the Senedd has fallen.

In the 2021 Senedd election, less than a third (31%) of the 470 candidates put forward by political parties in Wales were women and of the 60 seats in the Senedd, 26 (43%) are held by women.

Minister for Social Justice and Chief Whip Jane Hutt, said: 


> Twenty years ago Wales made history when 50% of members elected to the then National Assembly were women, but that number has since fallen.
> 
> This Bill aims to achieve a gender balanced Senedd. Having a Senedd which better reflects the make\-up of Wales is good for politics, good for representation and good for policy making.

Leader of Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth, said:


> We want to create a more effective Senedd that truly represents Wales and that means ensuring more women standing for election and taking seats in the chamber.
> 
> The reforms being put forward are a leap forward in strengthening democracy in Wales so that the Senedd reflects our modern nation.

A study by the European Institute for Gender Equality in 2021, found 11 EU Member States with legislative gender quotas increased the share of women in their parliaments almost three times faster than countries without quotas.

In Ireland, there was a 40% increase in the number of women elected to the Irish parliament in 2016, after statutory quotas were introduced.

The Senedd Cymru (Electoral Candidate Lists) Bill is part of a wider package of reform, including the Senedd Cymru (Members and Elections) Bill, which is currently being scrutinised by the Senedd.