Translate the text from Welsh to English.



 
Yng Nghymru, rydym yn gwneud popeth o fewn ein gallu i helpu pobl gyda'r argyfwng costau byw a biliau ynni sy'n mynd yn uwch. Mae hyn yn cynnwys cynlluniau megis ein Cynllun Cymorth Tanwydd Gaeaf, sydd bellach yn cynnig taliad gwerth £200, sef dwywaith yr arian a gynigwyd yn flaenorol. Rydym hefyd yn buddsoddi rhagor o arian yn ein Cronfa Cymorth Dewisol i helpu pobl y mae angen cymorth brys arnynt.


Gwyddom fod y rhaglenni cymorth brys hyn yn hollbwysig o ran sicrhau bod modd i aelwydydd incwm isel barhau i ymdopi yn ystod y cyfnod hynod heriol hwn. Er hynny, mae hefyd yn hanfodol ein bod yn edrych ar ffyrdd gwahanol o helpu pobl i geisio torri'r cylch tlodi sy'n gallu codi yn rhy aml o ganlyniad i amgylchiadau y tu hwnt i'w rheolaeth.


Mae diddordeb yn y syniad o incwm sylfaenol wedi bod ar gynnydd eto yn ddiweddar fel ymateb polisi posibl i ganlyniadau'r dirwasgiad economaidd byd\-eang a pholisïau cyni Llywodraeth y DU yn sgil hynny, ac yn fwy diweddar mewn ymateb i bandemig COVID\-19\. Mae diddordeb yn yr angen am ddulliau seiliedig ar asedau ar gyfer ymdrin â lles hefyd wedi tyfu. Bu Swyddfa Ranbarthol Ewrop Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) ac Iechyd Cyhoeddus Cymru yn ystyried y posibilrwydd o ddefnyddio incwm sylfaenol fel ffordd o fynd i'r afael ag annhegwch ym maes iechyd yn ddiweddar, gan lunio'r ddadl fel mater o gyfiawnder cymdeithasol.


Mae Rhaglen Lywodraethu 2021\-26 yn cynnwys ymrwymiad i gynnal cynllun peilot ar ddefnyddio cynllun incwm sylfaenol yng Nghymru. Mae'r ymrwymiad hwn yn datblygu'r syniad o gyflog cymdeithasol, ac yn adeiladu ar y model cyffredinoliaeth gynyddol sydd wedi bod wrth wraidd gwaith Llywodraeth Cymru ers dros 20 mlynedd. Yng Nghymru, rydym yn edrych ar ôl ein gilydd, ac mae'r cynllun hwn yn adlewyrchu gwerthoedd gofal a thrugaredd sy'n nodweddiadol ohonom fel gwlad.


Rwyf wedi sefydlu tîm trawslywodraethol o swyddogion i ddatblygu'r gwaith hwn ymhellach ac i addasu'r gwersi a ddysgwyd gan wledydd eraill sydd eisoes wedi cyflwyno'r cysyniad o incwm sylfaenol i gyd\-destun Cymru. O'r gwaith a wnaed hyd yn hyn, mae'n amlwg nad oes unrhyw gynllun polisi parod na unrhyw enghraifft ‘arferion da’ swyddogol o gynllun incwm sylfaenol y gallwn ei roi ar waith heb drafferth.


Rydym yn bwriadu datblygu a darparu cynllun peilot incwm sylfaenol gyda charfan o bobl ifanc sy'n gadael gofal a fydd yn profi buddion honedig incwm sylfaenol, megis mynd i'r afael â thlodi a diweithdra a gwella iechyd a llesiant ariannol. Bydd y cynllun peilot hwn yn ategu'r buddsoddiad ychwanegol sydd eisoes ar waith i bobl ifanc sy'n gadael gofal, megis y gallu i fanteisio ar ISAs i Bobl Ifanc, Cronfa Dydd Gŵyl Dewi ac esemptiadau’r Dreth Gyngor.


Bydd ein cynllun peilot yn seiliedig ar bedair prif egwyddor, ar sail yr hyn a ddysgwyd o arbrofion incwm sylfaenol a gynhaliwyd ledled y byd yn ogystal â thrafodaethau ag amrywiaeth o arbenigwyr, gan gynnwys y rheini sydd wedi gweithio'n agos gyda phobl ifanc â phrofiad o fod mewn gofal. Dyma'r egwyddorion:


* Ni ddylai neb sy'n cymryd rhan yn y cynllun peilot fod ar ei golled
* Ni ddylai fod unrhyw amodau ar yr incwm a geir
* Dylid talu'r un swm o arian i bawb
* Ni ddylid newid y swm a delir hanner ffordd drwy'r cynllun peilot.


Rydym yn bwriadu cynnig y cyfle i gymryd rhan yn y cynllun peilot hwn i bob person ifanc sy'n gadael gofal sy'n troi'n 18 oed yn ystod cyfnod o 12 mis ym mhob awdurdod lleol. Bydd y cynllun peilot yn dechrau yn ystod y flwyddyn ariannol nesaf, ac rydym yn rhagweld y bydd dros 500 o bobl ifanc yn gymwys i ymuno ag ef. Ni fydd yn orfodol i neb gymryd rhan yn y cynllun peilot, felly ni fydd yr union niferoedd ar gael tan ar ôl iddo ddechrau. Byddwn yn dechrau cysylltu â'r rhai sy'n gymwys i gymryd rhan yn y cynllun peilot dros y misoedd nesaf i roi'r wybodaeth lawn iddynt, ac i egluro'r hyn y mae'n ei olygu iddynt, sut mae modd iddynt gymryd rhan a pha gymorth ychwanegol a fydd ar gael iddynt. Os bydd yr unigolyn yn penderfynu bryd hynny nad yw am dderbyn taliadau'r cynllun peilot incwm sylfaenol, nid oes angen iddo wneud cais.


Bydd pawb sy'n cymryd rhan yn y rhaglen yn cael taliad gwerth £1600 y mis am gyfnod o 24 mis. Mae CThEM a'r Adran Gwaith a Phensiynau wedi cadarnhau y bydd y taliad yn gweithio gyda'r system trethi a budd\-daliadau ac yn cael ei ystyried yn incwm.


Mae'r swm a gynigir yn sylweddol uwch na'r hyn a gynigwyd i unigolion gan unrhyw gynllun peilot incwm sylfaenol arall a gynhaliwyd yn fyd\-eang, ac mae'n gyfwerth yn fras â'r cyflog byw gwirioneddol. Bydd y taliad uwch hwn yn gwneud iawn am unrhyw ostyngiad yn y budd\-daliadau i bobl ifanc sy'n gadael gofal, ac mae ganddo'r potensial i arwain at newid cadarnhaol sylweddol yn eu bywydau. Bydd y taliadau hyn yn dechrau yn ystod mis pen\-blwydd yr unigolyn yn 18 oed.


Mae'r pandemig wedi effeithio waethaf ar rai o'r grwpiau mwyaf agored i niwed yng Nghymru, yn enwedig pobl ifanc sy'n gadael y system ofal. Gallai cymorth ychwanegol ar gyfer yr oedran hwn ddarparu sylfaen fwy cadarn i bobl ifanc â phrofiad o fod mewn gofal ar gyfer adeiladu eu bywydau fel oedolion. Rydym am helpu'r bobl ifanc hyn i fod yn annibynnol yn ariannol, gan sicrhau y byddant yn ffynnu yn lle goroesi yn unig.


Byddwn yn gweithio gyda'r garfan hon, y mae llawer ohonynt wedi profi anfantais yn ystod eu hieuenctid, i ddeall yr heriau unigryw y maent wedi'u hwynebu. Byddwn yn defnyddio'r wybodaeth hon i weld sut y gallai taliadau arian parod yn ogystal â chynlluniau i aildrefnu systemau eu helpu i fyw y math o fywydau y maent am eu byw. Bydd profiad pobl ifanc sy'n gadael gofal wrth wraidd y gwaith o gynllunio a darparu'r cynllun peilot. Polisi seiliedig ar hawliau yw hwn, a'r gobaith yw y bydd yn cryfhau hawliau pobl ifanc sy'n gadael gofal ac yn cael ei ategu gan Gonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn.


Byddwn yn datblygu cyfres o fesurau i wella'r modd y caiff y cynllun peilot ei ddarparu ac i asesu ei effaith ar fywydau'r bobl ifanc hynny sy'n cymryd rhan ynddo. Caiff adolygiad clir a chyfres o argymhellion eu llunio ar y cyd â'r bobl ifanc sy'n cymryd rhan yn y cynllun peilot er mwyn dysgu gwersi ohono. Drwy hyn, bydd modd atgynhyrchu'r agweddau hynny ar yr ymyriad a oedd yn llwyddiannus, a dysgu gwersi a fydd o fudd i bobl ifanc sy'n gadael gofal a phoblogaeth ehangach Cymru.


Bu cryn ddiddordeb eisoes yn y cynllun peilot gan y cyhoedd a sefydliadau rhanddeiliaid â buddiant, ac rydym wedi sicrhau cefnogaeth drawsbleidiol yn y Senedd ar gyfer y polisi arloesol hwn. Rydym yn croesawu'r gefnogaeth hon ac yn edrych ymlaen at weld y bobl hynny sy'n awyddus i sicrhau bod y prosiect hwn yn llwyddo yn chwarae rhan weithredol ynddo. Rydym wedi sefydlu Grŵp Cyngor Technegol, o dan gadeiryddiaeth yr Athro Syr Michael Marmot, a fydd yn ein helpu i ddarparu a monitro'r cynllun peilot. Mae'n hanfodol clywed gan amrywiaeth o wahanol leisiau er mwyn sicrhau ein bod yn gallu darparu cynllun peilot a fydd yn rhan o becyn cymorth cynhwysfawr i bobl ifanc â phrofiad o fod mewn gofal wrth iddynt adael y system ofal a phontio i fywyd oedolyn, a'n bod hefyd yn profi rhai o'r honiadau a wnaed ynghylch incwm sylfaenol. Bydd y Grŵp Cyngor Technegol yn darparu mewnbwn hanfodol ac annibynnol i'r gwaith arloesol hwn, a bydd ei arbenigedd yn hollbwysig wrth inni symud ymlaen. Bydd grŵp cyfeirio allanol hefyd yn cefnogi'r cynllun peilot, a fydd yn cynnwys pobl ifanc sydd wedi gadael gofal ymhlith y cynrychiolwyr.


Mae’n ddyddiau cynnar yn y gwaith o ddylunio’r cynllun peilot, ond rwy'n edrych ymlaen at barhau i rannu ein profiadau a'n canlyniadau wrth i'r gwaith pwysig hwn fynd rhagddo.







Translation:


 
In Wales we are doing everything we can to support people with the cost\-of\-living crisis and rising energy bills. This includes schemes such as our Winter Fuel Support Payment which we recently doubled to £200 and making increasing investment in our Discretionary Assistance Fund to help people who need urgent and emergency support.


However, we recognise that while these emergency assistance programmes are vitally important in enabling low income households to function during these extremely challenging times. It is essential that we also explore different methods of helping people to try and break the cycle of poverty which people can all too often find themselves in due to circumstances beyond their control.


There has been a resurgence in interest in the concept of basic income as a potential policy response to the consequences of global economic recession and subsequent UK government austerity policies, and more recently in response to the COVID\-19 pandemic, alongside interest in the need for asset\-based approaches to welfare. The World Health Organization Regional Office for Europe and Public Health Wales have recently considered the potential for basic income as a means to address health inequities, framing the debate as a matter of social justice.


The Programme for Government 2021\-2026 made a commitment to pilot the use of a basic income scheme in Wales. This commitment is an extension of the social wage and the model of progressive universalism that the Welsh Government has followed for over 20 years. In Wales, we look after each other and this scheme is an extension of the values of care and compassion that distinguish us as a country.


I have set up a cross government team of officials to take this work further and to adapt to the Welsh context the lessons learned from other countries that have already introduced the concept of basic income. From the work undertaken so far, it is evident there is no ‘off the shelf’ policy design or definitive ‘good practice’ example of a basic income scheme that we can simply apply.


We intend to develop and deliver a basic income pilot with a cohort of young people leaving care which will test the stated benefits of basic income, such as addressing poverty and unemployment and improving health and financial wellbeing. The pilot will sit alongside the additional investment for care leavers which is already in place, such as access to Junior ISAs, the St David’s Day Fund and Council Tax exemptions.


Based on learning from global basic income experiments and discussions with a variety of experts, including those who have experience of working closely with care experienced young people, our pilot will be based on four key principles:


* Taking part in the pilot should make no participant worse off
* There should be no conditionality on income received
* The same payment should be paid to everyone
* The payment will not be altered midway through the pilot.


It is our intention that all young people leaving care who turn 18 during a 12 month period, across all local authority areas, will be offered the opportunity to take part in this pilot. The pilot will begin during the next financial year and we anticipate over 500 young people will be eligible to join the scheme. Participation will not be mandatory, therefore exact numbers will be unavailable until sometime after the pilot is underway. We will begin to contact eligible participants over the coming months to fully inform them about the pilot, what it means for them, how they can take part and what additional support will be available to them. If at this point the individual does not wish to receive the basic income pilot payment, they do not need to apply.


Participants in the programme will receive 24 months’ worth of payments at a value of £1600 per month. HMRC and DWP have confirmed that the payment will interact with the tax and benefits system and will be recognised as income.


This amount is significantly higher than any other basic income pilot globally has offered individuals and is broadly equivalent to the real living wage. This higher level of payment will mitigate any reduction in benefits that may occur for care leavers who are in receipt of benefits and has the potential to make a significant positive change to their lives. These payments will start during the month of the recipient’s 18th birthday.


The pandemic has seen some of the most vulnerable groups in Wales being hardest hit, few more so than young people leaving the care system. Additional support at this age could provide a more solid foundation for care experienced young people to build their adult lives from. We want to assist these young people in finding financial independence and want to allow them to thrive not merely survive.


We will work with this cohort, many of whom have faced disadvantage in their young lives, to understand the unique challenges they have faced. We will use these insights to test how cash payments and system re\-engineering could better help them to live the kind of lives they want to lead. The experience of care leavers will be embedded into the design and delivery of this pilot. This is a rights based policy which we hope will strengthen the rights of young people leaving care and will be underpinned by the UN Convention on the Rights of the Child (UNCRC)


We will develop a suite of measures to improve the delivery of the pilot and to assess its impact on the lives of those young people who take part in the scheme. Learning from the pilot, a clear review and set of recommendations, co\-created with the participants, will be prepared. This will allow for successful aspects of the intervention to be replicated and lessons to be learned benefitting both care leavers and the wider Welsh population.


There has already been a significant amount of interest in the pilot from the general public and interested stakeholder organisations, and we have cross party support in the Senedd for this innovative policy. We welcome this support and look forward to the active participation of those who want to make this project a success. We have established a Technical Advisory Group, Chaired by Professor Sir Michael Marmot, which will support us in developing and monitoring the pilot. A range of different voices in this space is essential to enable us to deliver a pilot that becomes part of a comprehensive package of support to care experienced young people as they leave the care system and make the transition to adulthood, while testing some of the claims made for basic income. The Technical Advisory Group will provide vital and independent input into this ground breaking work and their expertise will be invaluable as we progress. An external reference group will also support the pilot including care leaver representation.


We are still at the early stages of the design of the pilot, but I will be pleased to continue to share our experiences and outcomes as this important work develops.