Translate the text from English to Welsh.



 
The historical Paris Agreement of December, 2015 secured an international agreement aimed at limiting global climate change to 2 degrees Celsius, to avoid long term irreversible climate change. Whilst it is essential we reduce greenhouse gas emissions to limit further climate change, it is also crucial we prepare for the inevitable changes which will result from the emissions already released. Therefore, I welcome the publication of the Adaptation Sub Committee’s new independent evidence report to Government, which focuses on the risks from climate change across the UK.


The Climate Change Risk Assessment received from the Adaptation Sub Committee to the UK Committee on Climate Change, shows climate change is very real and we need to start preparing here and now. Extreme weather events demonstrate we are already vulnerable to the current weather and climate and going forward these types of risks are going to increase over time.


The Wales report highlights the risks to our economy, communities and environment from flooding and heat. These risks are to our homes and communities and to our infrastructure, such as roads, rail and the water supply we depend on. Our land, habitats and agricultural businesses are also at risk. All of these areas provide the foundations of our well being and quality of life in Wales.


This is why the Welsh Government has already linked this important evidence base through the Well\-being of Future Generations Act, to ensure public services (including the Welsh Government) take into account the long term risks, when planning for their future. The aim is to ensure we maintain key service delivery and avoid unnecessary costs in the context of decreasing public subsidy.


In my portfolio, I am already integrating climate resilience in the way we manage our natural resources. The Environment Act puts in place legislation to strengthen the health of our natural resources to both reduce and mitigate the impacts of climate change.


We are continuing to invest in flood and coastal risk management, spending over £55 million this year on reducing risk and maintaining existing assets in order they remain resilient to climate change. This includes commencing major new work in St Asaph, Newport, the Vale of Glamorgan, Porthcawl and the A55 at Tal\-y\-Bont, Gwynedd which I visited last week. Once completed, these schemes will reduce risk from flooding to over 3500 properties, as well as protecting key infrastructure.


In addition, our investment in the Coastal Risk Management Programme acknowledges the growing risk of climate change and sea level rise by planning ahead. £150m will be invested in this programme between 2018 and 2022, delivered by local authorities to build resilience around the whole of the Welsh coastline. Preparatory work has begun and is being fully funded this year.


The water sector has invested significantly and successfully over the last 25 years in our sewerage and drainage systems, delivering for customers some of the best water quality in our rivers and seas. However, we now face unprecedented challenges, including those from climate change.


We are working closely with water industry representatives through the 21st century drainage programme, to consider ways of providing more resilient urban drainage systems which are fit for the challenges posed by climate change. To ensure we have robust and resilient water resources, we are looking at reforming the abstraction licensing system in Wales. The abstraction licensing system also includes a number of historic exemptions which allow unconstrained water abstraction for certain purposes. In order to manage water resources to meet the challenges of climate change, we will bring these abstractions into the licensing system.


However, the report importantly identifies gaps in our understanding around the risks because of a lack of suitable information or the inability to assess some of the more complex interactions. Going forward as new evidence emerges, we will need to continually review, update and manage these risks. Therefore, we need to build a strong evidence base now and have already started to do this in some areas.


We know the impacts of climate change, have a disproportionate affect on the most vulnerable and that is why the Welsh Government commissioned further research to understand how we can tackle this inequality. I will now be working with my Cabinet colleagues to identify how we can reduce this inequality and build resilience to the risks identified in the report.


Although this report is about dealing with the consequences of climate change, we must not forget we also need to reduce our emissions. We now have legislation in place to reduce our emissions by at least 80% by 2050 and play our part in acting on climate change in the global context. Although we are a small country we, along with our partners, have made ambitious commitments to reduce our emissions through a Memorandum of Understanding on Sub\-national Global Leadership, which covers 135 jurisdictions, representing 32 countries, 6 continents, 783 million people and $21 trillion in GDP, equivalent to more than a quarter of the global economy.


This MOU demonstrates the result of collective power and what can be achieved by working together. This is what we will need to do going forward. The consequences of climate change are felt most greatly at a local level and the risks are shared through different sectors, organisations and the communities we live in. We will need to work collectively together to build resilience across Wales for our communities and future generations.







Translation:


 
Mae Cytundeb hanesyddol Paris, a luniwyd ym mis Rhagfyr 2015, yn gytundeb rhyngwladol sydd am sicrhau na fydd yr hinsawdd fyd\-eang yn newid mwy na 2 radd Celsius, a hynny er mwyn osgoi newid di\-droi'n\-ôl yn yr hinsawdd. Mae’n hanfodol ein bod yn lleihau allyriadau nwyon tŷ gwydr, ond mae o’r pwys mwyaf hefyd ein bod yn paratoi ar gyfer y newidiadau anochel a fydd yn ganlyniad i’r allyriadau sydd wedi’u rhyddhau eisoes. Rwyf, felly, yn croesawu’r adroddiad tystiolaeth annibynnol newydd a baratowyd gan yr Is\-bwyllgor Ymaddasu i Newid Hinsawdd ar gyfer y Llywodraeth, ac sy’n canolbwyntio ar y risgiau sy’n wynebu pob rhan o’r DU o ganlyniad i’r newid yn yr hinsawdd.

Mae’r Asesiad o Risgiau Newid Hinsawdd a gyflwynwyd gan yr Is\-bwyllgor Ymaddasu i Newid Hinsawdd, sy’n un o is\-bwyllgorau Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd, yn dangos bod y newid yn yr hinsawdd yn beth real iawn a bod angen inni ddechrau paratoi ar fyrder. Mae’r enghreifftiau o dywydd eithafol a welwyd eisoes yn dangos bod y tywydd a’r hinsawdd yn fygythiad inni eisoes, a bydd y mathau hynny o beryglon i’w gweld yn amlach yn y dyfodol.

Mae’r adroddiad am Gymru yn tynnu sylw at y risgiau sy’n wynebu ein heconomi, ein cymunedau a’n hamgylchedd o ganlyniad i lifogydd a gwres. Bydd y risgiau hynny’n effeithio ar ein cartrefi a’n cymunedau ac ar ein seilwaith, megis ffyrdd, rheilffyrdd a’r cyflenwad dŵr yr ydym yn dibynnu arno. Mae ein tir, ein cynefinoedd a’n busnesau amaethyddol mewn perygl hefyd. Mae’r holl bethau hyn yn sail i’n llesiant a’n hansawdd bywyd yma yng Nghymru.

Dyna pam y mae Llywodraeth Cymru wedi mynd ati eisoes i gysylltu’r sylfaen dystiolaeth bwysig hon â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, er mwyn sicrhau bod gwasanaethau cyhoeddus (gan gynnwys Llywodraeth Cymru) yn ystyried y risgiau hirdymor wrth gynllunio at y dyfodol. Y nod yw sicrhau ein bod yn gallu parhau i ddarparu gwasanaethau allweddol ac osgoi costau diangen mewn hinsawdd lle mae llai a llai o gymhorthdal cyhoeddus.

Yn fy mhortffolio i, rwyf yn mynd ati eisoes i sicrhau bod y gallu i wrthsefyll yr hinsawdd yn dod yn rhan annatod o’r gwaith o reoli’n hadnoddau naturiol. Mae Deddf yr Amgylchedd yn sefydlu deddfwriaeth i gryfhau iechyd ein hadnoddau naturiol er mwyn lleihau, a hefyd liniaru, effeithiau’r newid yn yr hinsawdd.

Rydym yn parhau i fuddsoddi mewn rheoli perygl llifogydd ac arfordiroedd, gan wario dros £55 miliwn eleni ar leihau risg ac ar gynnal a chadw asedau sy’n bodoli eisoes er mwyn iddynt fedru parhau i wrthsefyll y newid yn yr hinsawdd. Mae’r cynlluniau hynny’n cynnwys dechrau gwaith newydd o bwys yn Llanelwy, Casnewydd a Bro Morgannwg ac ar yr A55 yn Nhal\-y\-bont, Gwynedd, lle bûm ar ymweliad yr wythnos diwethaf. Unwaith y bydd y cynlluniau hyn wedi’u cwblhau, byddant yn lleihau perygl llifogydd i dros 3500 o adeiladau, a byddant hefyd yn amddiffyn seilwaith allweddol.

Yn ogystal, drwy fuddsoddi yn y Rhaglen Rheoli Perygl Arfordiroedd, rydym yn cydnabod y perygl cynyddol sy’n gysylltiedig â’r newid yn yr hinsawdd ac sy’n deillio o’r ffaith bod lefel y môr yn codi, ac rydym yn cynllunio ymlaen llaw. Bydd swm o £150 miliwn yn cael ei fuddsoddi yn y rhaglen hon rhwng 2018 a 2022\. Bydd yn cael ei darparu gan yr Awdurdodau Lleol, a’r nod fydd meithrin cadernid ar hyd arfordir Cymru. Mae gwaith paratoadol wedi ei wneud eisoes ac mae’n cael ei gyllido’n llawn eleni.

Mae’r sector dŵr wedi buddsoddi’n sylweddol ac yn llwyddiannus dros y 25 mlynedd diwethaf yn ein systemau  carthffosiaeth a’n systemau draenio, gan sicrhau bod ei gwsmeriaid yn gallu mwynhau peth o’r ansawdd dŵr gorau yn ein hafonydd a’n moroedd. Er hynny, mae heriau na welwyd eu tebyg o’r blaen yn ein hwynebu, gan gynnwys heriau’r newid yn yr hinsawdd.

Rydym yn cydweithio’n agos â chynrychiolwyr y diwydiant dŵr drwy raglen ddraenio’r 21ain ganrif i ystyried ffyrdd o ddarparu systemau draenio trefol sy’n fwy abl i ymdopi â’r heriau sy’n ein hwynebu yn sgil y newid yn yr hinsawdd. Er mwyn sicrhau bod ein hadnoddau dŵr yn rhai cadarn a chydnerth, rydym yn ystyried diwygio’r system trwyddedu tynnu dŵr yng Nghymru. Mae nifer o esemptiadau hanesyddol yn y system trwyddedu tynnu dŵr sy’n golygu nad oes unrhyw gyfyngiad ar dynnu dŵr at rai dibenion. Er mwyn inni fedru rheoli adnoddau dŵr mewn modd sy’n wynebu heriau’r newid yn yr hinsawdd, byddwn yn trefnu bod tynnu dŵr at y dibenion hynny yn dod yn rhan o’r system drwyddedu.

Fodd bynnag, yr hyn sydd o bwys mawr yw bod yr adroddiad yn dangos bod bylchau yn ein dealltwriaeth o’r risgiau, a hynny am nad oes gwybodaeth addas ar gael neu oherwydd nad oes modd asesu rhai o’r cysylltiadau rhwng y risgiau hynny. Yn y dyfodol, wrth i dystiolaeth newydd ddod i’r amlwg, bydd angen inni fynd ati’n barhaus i adolygu, diweddaru a rheoli’r risgiau hynny. Felly, mae angen inni fynd ati yn awr i greu sylfaen dystiolaeth gref, ac rydym wedi dechrau ar y gwaith hwnnw eisoes mewn rhai ardaloedd.

Gwyddwn fod effeithiau’r newid yn yr hinsawdd yn cael effaith anghymesur ar y bobl fwyaf agored i niwed, a dyna pam y comisiynodd Llywodraeth Cymru ragor o ymchwil er mwyn deall sut y gallwn fynd i’r afael â’r anghydraddoldeb hwnnw a datblygu’r gallu i wrthsefyll y risgiau a nodir yn yr adroddiad. Byddaf yn mynd ati bellach i gydweithio â fy Nghydweithwyr yn y Cabinet i weld sut y gallwn leihau’r anghydraddoldeb hwnnw a meithrin y gallu i wrthsefyll y risgiau a nodwyd yn yr adroddiad.

Er mai ymdrin â chanlyniadau’r newid yn yr hinsawdd y mae’r adroddiad hwn, rhaid inni beidio ag anghofio bod angen inni hefyd leihau ein hallyriadau. Bellach, mae gennym ddeddfwriaeth i leihau ein hallyriadau o leiaf 80% erbyn 2050, gan chwarae’n rhan wrth weithredu ar y newid yn yr hinsawdd yn y cyd\-destun byd\-eang. Er mai gwlad fach ydym, rydym, ar y cyd â’n partneriaid, wedi gwneud ymrwymiadau uchelgeisiol i leihau ein hallyriadau drwy Femorandwm Cyd\-ddealltwriaeth Arweinyddiaeth Is\-genedlaethol ar yr Hinsawdd Fyd\-eang. Mae 135 o awdurdodaethau yn rhan ohono, ac maent yn cynrychioli 32 o wledydd, chwe chyfandir, 783 miliwn o bobl a $21 triliwn mewn cynnyrch domestig gros, sy’n gyfwerth â thros chwarter yr economi fyd\-eang.

Mae’r Memorandwm Cyd\-ddealltwriaeth yn dangos yr hyn y gellir ei gyflawni drwy gyfuno grym a thrwy gydweithio. Dyna beth fydd angen inni ei wneud yn y dyfodol. Mae canlyniadau’r newid yn yr hinsawdd yn cael eu teimlo fwy ar y lefel leol ac mae’r risgiau’n cael eu rhannu ar draws sectorau a sefydliadau gwahanol ac ar draws y cymunedau lle’r ydym yn byw. Bydd angen inni gydweithio i greu cydnerthedd ym mhob cwr o Gymru ar gyfer ein cymunedau ac ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.