Translate the text from English to Welsh.



 
 


I am pleased to announce the launch of an important consultation on the future of the historic environment in Wales on Thursday, 18 July. This includes proposals for the first ever heritage legislation specifically for Wales, which will guide the sector for years to come.


The historic environment is an important contributor to local distinctiveness. It generates a powerful sense of place that inspires community pride and confidence and gives people a sense of belonging that fosters wellbeing.  It delivers tangible economic benefits for Wales.  Over 30,000 people are employed in the sector and it contributes around £1\.8 billion in output and £840 million to Wales’ national gross value added.  The historic environment is central to our tourism offer with heritage being one of the top reasons people give for visiting Wales according to research by Visit Wales.


Moreover, the historic environment can contribute to life\-long learning, through both formal education and by developing skills and confidence through active participation in informal and family learning. It also plays a role in the fight against poverty, making an important contribution to regeneration, renewed community confidence and inward investment.


Wales’s heritage is a precious resource and for the most part its guardians care for it well.  But it is also a resource under threat as people respond to the challenges posed by the unprecedented economic conditions, climate change and altering patterns of consumer behaviour and religious attendance. If the historic environment is going to continue to deliver its rich benefits to the people of Wales, we need to identify what is significant and we need to manage change in a sensitive and sustainable way.  With such care, and with the right organisational framework in place, our heritage will be passed on for the enjoyment and inspiration of future generations.


Our *Historic Environment Strategy for Wales* sets out a vision of a well\-protected and accessible historic environment and the proposals in the consultation document aim to make a central contribution to realising that vision.


The Heritage Bill and associated measures will aim to modernise and simplify controls while making protection more effective where it is needed. Five principal desirable outcomes have been identified:


 


1. **To improve protection** – by ensuring that what is significant to the people of Wales is identified, understood and sustained.
2. **To increase flexibility in the system** – by introducing new mechanisms for the positive management of the Welsh historic environment, allowing for the continued use of historic assets to sustain flourishing Welsh communities.
3. **To improve accountability and transparency** – by making the system of designation clearer and according owners a clear voice.
4. **To streamline and harmonise regimes** – by creating synergies and removing some existing anomalies.
5. **To strengthen the delivery of historic environment services** – by ensuring the continued effective management and conservation of historic assets in Wales.


 


These outcomes will be delivered through a variety of means including policy interventions, improvements to guidance and primary and secondary legislation. We are consulting on a wide range of proposals to improve the identification and protection of historic assets of national and local significance and the management of changes that affect these assets.  


Some of the proposed measures look at how we could simplify or increase transparency in existing systems. The consultation also considers measures for streamlining aspects of the listed building consent regime with the aim of developing a system that enables owners and authorities to manage change to listed buildings sensitively and sustainably, keeping them in use but at the same time retaining the particular features that make them historically significant.


We are also exploring ways to give greater recognition to the value of historic parks, gardens and battlefields, and historic sites of local importance and how we can improve protection for our World Heritage Sites.


And, the consultation is asking for views on the organisational framework for national and local historic environment services in Wales, including options for the merger of the Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales and Cadw.


The consultation document will be available on the Welsh Government website from Thursday, 18 July 2013 and the consultation will run until 11 October 2013\. A consultation response report will be published later in the year.







Translation:


 
Rwy'n falch o gyhoeddi lansio ymgynghoriad pwysig ar ddyfodol yr amgylchedd hanesyddol yng Nghymru, ddydd Iau, 18 Gorffennaf.  Mae hyn yn cynnwys cynigion ar gyfer y ddeddfwriaeth gyntaf erioed ym maes treftadaeth sy'n benodol ar gyfer Cymru, fydd yn arwain y sector am flynyddoedd i ddod.    

Mae'r amgylchedd hanesyddol yn cyfrannu llawer at nodweddion unigryw lleol.  Mae yn creu naws cryf am le sy'n ysbrydoli parch a hyder yn y gymuned ac yn rhoi synnwyr o berthyn sy'n llesol yn sgil hynny.  Mae'n rhoi manteision economaidd gwirioneddol i Gymru.  Mae dros 30,000 o bobl yn cael eu cyflogi yn y sector ac mae'n cyfrannu oddeutu £1\.8 biliwn o allbwn a £840 miliwn i werth ychwanegol crynswth cenedlaethol Cymru.  Mae'r amgylchedd hanesyddol yn ganolog i'r hyn yr ydym yn ei gynnig i dwristiaid, gyda threftadaeth yn un o'r prif resymau y mae pobl yn ei roi dros ymweld â Chymru, yn ôl gwaith ymchwil gan Croeso Cymru.  

Ar ben hyn, gall yr amgylchedd hanesyddol gyfrannu at ddysgu gydol oes, drwy addysg ffurfiol yn ogystal â datblygu sgiliau a hyder drwy fynd ati i ddysgu'n anffurfiol a dysgu fel teulu.  Mae hefyd yn chwarae rhan yn y frwydr yn erbyn tlodi, gan wneud cyfraniad pwysig at adfywio, hyder newydd yn y gymuned a buddsoddi mewnol.  

Mae treftadaeth Cymru yn adnodd gwerthfawr, ac ar y cyfan mae’r rheini sy’n gofalu amdano yn gwneud gwaith effeithiol. Serch hynny, mae’n adnodd sydd o dan fygythiad wrth i bobl ymateb i’r heriau sy’n codi yn sgil yr amodau economaidd digynsail, y newidiadau yn yr hinsawdd, a hefyd y newidiadau ym mhatrymau ymddygiad defnyddwyr a phatrymau addoli.  Er mwyn sicrhau bod yr amgylchedd hanesyddol yn parhau i ddod â manteision gwerthfawr i bobl Cymru, rhaid inni nodi yr hyn sy'n arwyddocaol, ac mae angen inni reoli newid mewn modd sensitif a chynaliadwy. Gyda gofal o'r fath, ac wedi sefydlu'r fframwaith trefnu cywir, bydd ein treftadaeth yn cael ei throsglwyddo i genedlaethau’r dyfodol eu mwynhau a thynnu ysbrydoliaeth ohonynt.

Mae ein Strategaeth Amgylchedd Hanesyddol Cymru yn pennu gweledigaeth o amgylchedd hanesyddol sy'n cael ei ddiogelu’n effeithiol ond hefyd sydd ar gael i bawb allu fanteisio arno, ac mae'r cynigion yn y ddogfen ymgynghori yn anelu at wneud cyfraniad sylweddol tuag at wireddu'r weledigaeth honno.  

Bydd y Bil Treftadaeth a mesurau cysylltiedig yn anelu at foderneiddio a symleiddio y rheolaethau tra'n sicrhau bod ein treftadaeth yn cael ei ddiogelu'n fwy effeithiol ble y bo angen hynny.  Cafodd pum prif ganlyniad dymunol eu nodi:

1. Diogelu gwell — drwy sicrhau bod yr hyn sy'n bwysig i bobl Cymru yn cael eu nodi, eu deall, eu  gwerthfawrogi a'u cynnal.
2. Cael mwy o hyblygrwydd yn y system — drwy gyflwyno dulliau newydd o reoli yr amgylchedd hanesyddol yng Nghymru yn bositif, gan ganiatáu ar gyfer parhau i ddefnyddio asedau hanesyddol i gynnal cymunedau llewyrchus yng Nghymru.
3. Gwella atebolrwydd a thryloywder — drwy wneud y system ddynodi yn fwy eglur a mwy o gydnabod hawliau perchnogion.
4. Symleiddio a chysoni systemau — drwy gydgysylltu rhai darpariaethau sy'n rheoli adeiladau rhestredig a henebion rhestredig a dileu unrhyw amryfuseddau sy’n bodoli.
5. Cryfhau y dull o ddarparu gwasanaethau yr amgylchedd hanesyddol — drwy sicrhau bod asedau hanesyddol Cymru yn cael eu rheoli a'u cadw yn effeithiol ac yn barhaus.

Bydd y canlyniadau hyn yn cael eu darparu drwy amrywiol ffyrdd gan gynnwys ymyriadau ym maes polisi, gwelliannau i ganllawiau a deddfwriaeth sylfaenol ac is\-ddeddfwriaeth.    
Rydym yn ymgynghori ar ystod eang o gynigion i wella'r ffordd o nodi a diogelu asedau hanesyddol o arwyddocâd cenedlaethol a lleol, a'r dull o reoli newidiadau sy'n cael effaith ar yr asedau hyn.  

Mae rhai o'r mesurau arfaethedig yn edrych ar sut y gallem symleiddio neu gael mwy o dryloywder yn y systemau presennol.  Mae'r ymgynghoriad hefyd yn ystyried mesurau ar gyfer symleiddio agweddau ar y system caniatâd adeilad rhestredig, gyda'r nod o ddatblygu system sy'n galluogi perchnogion ac awdurdodau i reoli newid i adeiladau rhestredig yn sensitif ac yn gynaliadwy, gan barhau i'w defnyddio, ond ar yr un pryd gadw'r nodweddion penodol sy'n eu gwneud yn arwyddocaol yn hanesyddol.  

Rydym hefyd yn edrych ar ffyrdd o gydnabod yn well werth parciau hanesyddol, gerddi a meysydd brwydrau, a safleoedd hanesyddol o bwysigrwydd lleol, a sut y gallwn sicrhau bod ein Safleoedd Treftadaeth y Byd yn cael eu diogelu'n well.  

Hefyd, mae'r ymgynghoriad yn gofyn am safbwyntiau ar fframwaith drefniadol gwasanaethau yr amgylchedd hanesyddol yn genedlaethol ac yn lleol yng Nghymru, gan gynnwys opsiynau ar gyfer uno Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru  
a Cadw.

Bydd y ddogfen ymgynghori ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru o ddydd Iau, 18 Gorffennaf 2013 a chynhelir yr ymgynghoriad tan 11 Hydref 2013\.  Cyhoeddir adroddiad ar yr ymateb i'r ymgynghoriad yn ddiweddarach yn ystod y flwyddyn.