Translate the text from Welsh to English.



 
Wrth i'n hinsawdd newid, mae angen sylw a chyllid hirdymor ar domennydd gwastraff glo Cymru er mwyn atal y risg o dirlithriadau yn y dyfodol.


Ar sail gwybodaeth oddi wrth yr Awdurdod Glo, mae Llywodraeth Cymru wedi amcangyfrif bod mwy na 40 y cant o holl domennydd glo'r DU yng Nghymru a bod tua un o bob saith ohonynt yn cael eu hystyried yn rhai risg uchel.


Bydd Rebecca Evans, y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, yn galw ar Ganghellor y Trysorlys, Rishi Sunak, i rannu cyfrifoldeb ac i ddyrannu cyllid sylweddol er mwyn mynd i’r afael â’r problemau a etifeddwyd yn sgil cloddio am lo yng Nghymru yn ystod y cyfnod cyn datganoli.


Amcangyfrifir y bydd angen o leiaf rhwng £500 miliwn a £600 miliwn dros y 10 i 15 mlynedd nesaf.


Dywedodd y Gweinidog:



> Mae’r problemau a etifeddwyd yn sgil cloddio am lo yn effeithio'n anghymesur ar Gymru ac mae effeithiau'r hinsawdd yn golygu bod tomennydd glo yn peri mwy o risg i’n cymunedau. Gan fod y mater hwn yn un sy’n dyddio o’r cyfnod cyn datganoli, mae angen i Lywodraeth y DU rannu cyfrifoldeb ac atal tirlithriad arall.
> 
> 
> Wrth i law ddwysáu a'r tymheredd godi, mae'r risgiau i fywydau ac i fywoliaeth pobl yn cynyddu mewn ffyrdd na ellir eu rhagweld.
> 
> 
> Mae sicrhau bod y tomennydd yn ddiogel cyn iddyn nhw lithro yn fwy costeffeithiol o lawer nag aros i un yn unig o'r tomennydd risg uchel lithro. Mae cyfrifoldeb cyfreithiol a moesol ar Lywodraeth y DU i weithio gyda Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â'r mater hwn ac i ariannu'r costau hirdymor hyn.
> 
> 
> Mae cyfle inni gydweithio yn ystod y blynyddoedd sydd i ddod i fynd i'r afael â'r argyfwng sy’n ein hwynebu o ran yr hinsawdd ac o ran byd natur, ac mae’r Adolygiad o Wariant eleni yn gyfle i ganfod y tir cyffredin hwnnw ac i adael gwaddol cadarnhaol, tecach a pharhaol i gyn\-ardaloedd glofaol yng Nghymru.


Bydd yr Adolygiad o Wariant yn pennu faint o arian fydd ar gael i Lywodraeth Cymru ar gyfer y tair blynedd nesaf hyd at 2024\-25\.


Bydd y Gweinidog Cyllid hefyd yn gofyn i Lywodraeth y DU achub ar y cyfle i fuddsoddi yng Nghymru drwy fynd i'r afael â’r tanariannu hanesyddol mewn seilwaith rheilffyrdd ac ym maes ymchwil a datblygu. Bydd yn gofyn hefyd iddi ailystyried ei phenderfyniad i atal £375 miliwn o gyllid strwythurol blynyddol yr UE sy’n cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd i gefnogi rhaglenni, gan gynnwys rhai ym maes cyflogadwyedd, sgiliau a phrentisiaethau. Mae am weld Llywodraeth y DU yn rhoi yn union yr un faint o gyllid i ffermwyr ag a roddwyd gynt gan yr UE ac mae am iddi ariannu’r gwaith sy’n parhau i fynd rhagddo mewn porthladdoedd ar y ffin ar ôl inni adael yr UE.







Translation:


 
As our climate changes, Wales’ coal spoil tips need attention and long\-term funding to prevent the risk of future landslips.


Based on information from the Coal Authority, the Welsh Government has estimated that more than 40 per cent of all the UK’s coal tips are located in Wales and around one in seven of these are classed as high risk.


Finance and Local Government Minister Rebecca Evans will call on the Chancellor of the Exchequer Rishi Sunak to share responsibility and allocate funding to deal with the pre\-devolution legacy of coal mining in Wales.


It is estimated at least £500m to £600m will be needed over the next 10 to 15 years.


The Minister said:


“Wales is disproportionately affected by the legacy of coal mining, and climate impacts are increasing the risks disused coal tips pose to our communities. As a pre\-devolution issue, we need the UK Government to share responsibility and prevent another landslip from happening.



> As rainfall intensifies and temperatures rise, the risk to life and livelihoods is increasing unpredictably.
> 
> 
> The UK Government has a legal and moral responsibility to work with the Welsh Government to address this issue and fund these long\-term costs.
> 
> 
> There is an opportunity for us to work together in the coming years to tackle the climate and nature crisis we face and this year’s Spending Review is the chance to find that common ground and to leave a positive, fairer and lasting legacy for former mining areas in Wales.


The Spending Review will set the amount of funding available to the Welsh Government for the next three years to 2024\-25\.


The Finance Minister will also be asking the UK Government to use the opportunity to invest in Wales by addressing historic underfunding in rail infrastructure and research and development, review its decision to withhold £375m of annual EU structural funding which is currently used to support programmes including employability, skills and apprenticeships, replace EU farm funding in full and fund ongoing operations at border ports following our exit from the EU.