Translate the text from Welsh to English.



 
Lansiwyd Rhwydwaith Trawma De Cymru ar 14 Medi 2020 er mwyn sicrhau gofal i oedolion a phlant yn ne a gorllewin Cymru a de Powys a oedd wedi dioddef trawma mawr.


Gellir diffinio trawma mawr fel anafiadau lluosog a difrifol sy’n arwain at anabledd neu farwolaeth. Gallant gynnwys anafiadau difrifol i’r pen, anafiadau lluosog a achosir gan ddamweiniau traffig ar y ffyrdd, damweiniau diwydiannol, cwympiadau, digwyddiadau damweiniau torfol, ac anafiadau cyllyll a gynnau. Trawma mawr yw’r prif achos o farwolaethau ymhlith pobl o dan 45 oed, a hefyd yn achos sylweddol o salwch neu iechyd gwael tymor byr a hirdymor.


Grŵp o ysbytai, gwasanaethau brys a gwasanaethau adsefydlu yw rhwydwaith trawma sy'n cydweithio er mwyn sicrhau bod cleifion yn cael y gofal gorau posibl ar gyfer trin anafiadau sy'n peryglu bywyd, neu anafiadau a allai newid bywyd am byth.


Fel arfer, mae’r rhwydweithiau yn cynnwys canolfan trawma mawr, unedau trawma, ysbytai brys lleol a chyfleusterau trawma gwledig, sy’n cael eu cefnogi gan ysbytai eraill yn yr ardal. Ceir tystiolaeth gryf bod rhwydwaith trawma mawr yn achub bywydau ac yn sicrhau canlyniadau gwell i gleifion, gan gynnwys adsefydlu mor agos â phosibl at y cartref.


Roedd lansiad Rhwydwaith Trawma De Cymru a’r ganolfan trawma mawr ar gyfer oedolion a phlant yn Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd yn ddigwyddiad arwyddocaol i’r GIG yn ne a gorllewin Cymru. Tan y llynedd, nid oedd gan y GIG yn ne a gorllewin Cymru ei drefniadau trawma mawr ei hun.


Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr yn rhan o Rwydwaith Trawma Gogledd Orllewin Canolbarth Lloegr a Gogledd Cymru.


Mae’r broses o sefydlu Rhwydwaith Trawma De Cymru yn benllanw nifer o flynyddoedd o waith ymroddedig a chydweithio ar draws nifer o feysydd gwasanaeth.


Caiff y cleifion sydd wedi’u hanafu’n fwyaf difrifol eu cludo i’r ganolfan trawma mawr. Yr uned 14 gwely yn Ysbyty Athrofaol Cymru yw’r cyntaf o’i math yng Nghymru. Mae’r uned yn cydweithio’n agos ag Ysbyty Treforys yn Abertawe.


Mae nifer o gleifion sydd wedi dioddef trawma yn parhau i gael triniaeth yn eu hysbytai lleol. Mae’r byrddau iechyd wedi penodi ymarferwyr trawma mawr, cydgysylltwyr adsefydlu, a sicrhau cefnogaeth gan ymgynghorwyr meddyginiaeth adsefydlu. Mae hyn wedi arwain at welliannau i brofiadau a chanlyniadau cleifion, yn ogystal ag i’r rhai hynny sy’n dychwelyd adref yn dilyn gofal arbenigol yn yr uned drawma mawr.


Blwyddyn yn ddiweddarach, mae Rhwydwaith Trawma De Cymru wedi trin mwy na 1,330 o bobl:


* Roedd 10% yn blant, a 61% yn oedolion o dan 65 oed
* Yr oedran canolrif oedd 48 oed ac roedd 67% yn ddynion
* Roedd y mwyafrif o anafiadau trawma yn sgil damweiniau ceir a chwympiadau
* Cafodd 80% o bobl gefnogaeth adsefydlu yn y gymuned


Mae lansiad a chyflawniad gwasanaeth trawma de Cymru yn ystod y pandemig wedi bod yn heriol tu hwnt. Fodd bynnag, mae’r ystadegau yn dangos rhai o’r buddiannau cynnar sy’n cael eu gwireddu. Maent hefyd yn gosod sylfaen ar gyfer y llwyddiant y bydd yr holl bartneriaid yn ei feithrin dros y blynyddoedd sydd i ddod.


Caiff y datganiad hwn ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau. Os bydd Aelodau am imi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ar y mater hwn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddaf yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
The South Wales Trauma Network was launched on 14 September 2020 to care for adults and children across South and West Wales and South Powys who had suffered a major trauma.


Major trauma can be defined as multiple and serious injuries resulting in disability or death. These may include serious head injuries, multiple injuries caused by road traffic accidents, industrial accidents, falls, mass casualty events, and knife and gunshot wounds. It is the leading cause of death in people under the age of 45 and a significant cause of short and long\-term illness or poor health.


A trauma network is a group of hospitals, emergency and rehabilitation services which work together to make sure patients receive the best possible care for life\-threatening and life\-changing injuries.


The networks are usually made up of a major trauma centre, trauma units, local emergency hospitals and rural trauma facilities, supported by other hospitals within the region. There is strong evidence that a major trauma network saves lives and provides better outcomes for patients, including rehabilitation as close to home as possible.


The launch of the South Wales Trauma Network and the adult and children’s major trauma centre at University Hospital of Wales, in Cardiff was a significant moment for the NHS in South and West Wales. Until last year, it did not have its own major trauma arrangements.


Betsi Cadwaladr University Health Board is part of the North West Midlands and North Wales Trauma Network.


The development of the South Wales Trauma Network was the culmination of several years’ dedicated work and collaboration across a number of service areas.


The most seriously\-injured patients are taken to the major trauma centre. The 14\-bed unit at UHW is the first of its kind in Wales. It works closely with Morriston Hospital, in Swansea.


Many trauma patients continue to be managed in their local hospital – health boards have recruited major trauma practitioners and rehabilitation coordinators, and support from rehabilitation medicine consultants. This has led to improvements in the experience and outcome of patients as well as those who return home after specialist care at the major trauma centre.


A year on, the South Wales Trauma Network, has treated more than 1,330 people:


* 10% were children, 61% were adults under 65
* The median age was 48 and 67% were male
* The majority of trauma injuries involved vehicle accidents and falls
* 80% of people who needed rehabilitation received it in the community


The launch and delivery of the South Wales trauma service during the pandemic has been hugely challenging. But these figures show some of the early benefits that are being realised and provides a foundation for success, which will be built on by all the partners over the coming years.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.