Translate the text from English to Welsh.



 
I am writing to update you on Enterprise Zones in Wales. This statement gives the latest position on a number of cross cutting issues and provides updates on the individual Zones.


  

Enhanced Capital Allowances (ECAs) are already secured for certain sites in Deeside. Additional proposals for ECAs in Wales are now under consideration by HM Treasury.


In Plenary last month, I announced targeted Business Rate incentives in our Enterprise Zones, matching the £10 million UK Government consequential with £10 million from the Welsh Government. This will 'go live' in January.


Enterprise Zones are confirmed as some of the first areas to benefit from the roll\-out of next generation broadband. As the European Commission has now approved the UK Government's National Broadband Scheme, I expect to receive formal approval for the Wales scheme from the UK Government shortly.  


I am pleased to see that the new powers to simplify planning via Local Development Orders are already being used by Planning Authorities within Enterprise Zone areas, with support from the Welsh Government’s Planning Improvement Fund.


I am encouraged by the proactive way all the Enterprise Zone Boards are looking at opportunities to work with academia and skills providers.  All Zones will benefit from our pan\-Wales skills offer; we have worked closely with the Department for Education and Skills on this since the outset of our Enterprise Zone programme.


  

Turning to the individual Zones themselves, the Boards have considered the overall vision and infrastructure requirements and I have received their high level strategic plans.


Cardiff is strengthening its emerging position as one of the UK’s premier locations for Financial and Professional Services, attracting new investment, facilitating the development of new offices and new, high\-quality jobs.


One area of focus for the Board is the development of Grade A offices within the Enterprise Zone. A number of companies are already looking to create a significant number of jobs within the Enterprise Zone. Other objectives include increased partnership with the City’s universities and taking advantage of Super Connected City status.


The Board supports the creation of a new City – Bay Metro transport system, linking together the various business hubs of Cardiff. Discussions will be held with the Enterprise Zone Board to shape plans for an integrated metro project.


  

Deeside will become a globally competitive centre for advanced manufacturing. The Board’s priorities are to develop and improve key infrastructure and property and to retain a strong manufacturing sector. Exploratory discussions are also underway to develop the proposal for an Advanced Manufacturing Centre of Excellence.


The infrastructure considerations include suggested transport improvements and proposals to further strengthen electricity supplies and deliver environmental improvements. Some improvements in the Shotton area have already been completed, for example the remodelling of bus bays to ease congestion. Other road projects are in development and will be progressed next year.


A number of strategic rail proposals are being considered, where additional rail investment would support enhanced connectivity to the Enterprise Zone and deliver benefits across north Wales. Funding for feasibility work has been allocated to look at an integrated transport hub in the area to meet high levels of passenger growth at Shotton station.


The Board has identified areas to attract specific activity such as sustainable manufacturing, aerospace and advanced manufacturing. My officials are currently in talks with companies across several sectors with the potential to deliver a significant number of jobs in the Zone.


  

Ebbw Vale will create a vibrant, high\-technology hotspot with a broad\-base of manufacturing companies of all sizes, providing employment that is challenging, rewarding and valued.


The first priority is to bring the main site at Rhyd Y Blew to the market in 2013\. This is one of the largest development sites in Wales providing a unique location for major investment. A programme of work to make the site investment ready has been agreed and the site is being marketed as this goes ahead. We intend to secure an appropriate inward investment project that can deploy as soon as the site is ready, early in 2014\.


A number of transport, power and ICT proposals are set out in the Ebbw Vale strategic plan, for example the completion of the new A465 dual carriageway road and associated infrastructure.


There has already been new business interest in key sites, although proposals are at an early stage. There is also the potential for development and new jobs via the expansion of existing business in the Zone. The Board now intends to focus on sales and marketing across the sites, to fill the enquiry pipeline in 2013\.


  

Haven Waterway will focus on investment in energy projects, the creation of green jobs and the enhancement of existing jobs. There is a vital energy sector already well established in the area, along with the RWE nPower natural gas fired Power Station that officially opened in September, following a £1bn private sector investment.


Priorities for the Zone include the enhancement of ICT and transport links. Rail electrification to Swansea will reduce travel time and improve connectivity with the rest of the UK and other proposals are being considered which could also have an impact.


The Board will explore commercial opportunities associated with the deep natural harbour at Milford Haven. There are potential supply chain opportunities related to existing and proposed power generation facilities, the Board will look to maximise and exploit these.


A 200 acre site has been acquired by the Welsh Government, adjacent to one owned by Pembrokeshire County Council. A joint project team is exploring site remediation and opportunities for the energy sector and other developments.


  

In Snowdonia, whilst the sectoral focus is on ICT and Energy and Environment, a real strength is the high level skills of the existing workforce. The Board’s priorities are to capitalise on this high quality skills base and to explore opportunities associated with the nuclear licensed site.


Further work is required to determine detailed infrastructure proposals, but considerations include enhanced ICT and energy infrastructure and site improvement works. We have a constructive relationship with the Nuclear Decommissioning Authority which owns the Trawsfynydd site and discussions are ongoing in relation to both land availability and required property improvements.


Even at this early stage, there have been a number of enquiries at Trawsfynydd site. The potential of the Zone to use its unique assets and have a impact on the economy of the region is becoming clear.


  

The St Athan \& Cardiff Airport Enterprise Zone is targeting Maintenance, Repair and Overhaul activities, together with support functions.   

There is a high level of demand from businesses based in the UK and globally with significant requirement for both quality hanger space for maintenance work and aircraft hard standing.


Specific projects are commercial in confidence at this time, but I hope that some of these will mature in the very near future.


  

Ynys Môn Enterprise Zone will create a Centre of Excellence for the production, demonstration and servicing of low carbon energy. The Board’s priorities align with delivery of the Energy Island Programme, which is progressing well, and focus on number of green energy opportunities and complementary developments in tourism and leisure. The most significant of these follows the agreement to sell Horizon Nuclear Power to Hitachi.


Once started this project will create thousands of construction jobs and provide well\-paid employment for hundreds of highly skilled workers on the Island for decades to come. There will also be supply chain and employment opportunities for Welsh companies. Hitachi and Horizon are working to deliver a lasting economic legacy in North Wales, engaging local suppliers and training local workers.


  

More generally, we are working with the Boards on longer\-term marketing plans, including sustained campaigns in both local and international markets. Our Enterprise Zones web\-site is performing well, generating almost half of the enquiries received to date. Further development is planned for the web\-site early next year.


A good pipeline of projects is emerging across the Zones. These are at varying levels of development and are commercial in confidence. These could deliver jobs and supply chain opportunities across Wales.


Implementation is now well underway across all of our Enterprise Zones. I will provide a further oral update to Members in January next year.


 







Translation:


 
Rwy’n ysgrifennu atoch i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi am Ardaloedd Menter yng Nghymru. Bydd y datganiad hwn yn rhoi’r sefyllfa ddiweddaraf ynghylch nifer o faterion trawsbynciol ac yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf am yr Ardaloedd unigol.

  
Mae Lwfansau Cyfalaf Uwch eisoes wedi cael eu sicrhau ar gyfer rhai safleoedd yng Nglannau Dyfrdwy. Mae Trysorlys Ei Mawrhydi nawr yn ystyried cynigion ychwanegol ar gyfer Lwfansau Cyfalaf Uwch yng Nghymru.

Mewn Cyfarfod Llawn fis diwethaf, cyhoeddais gymhellion Ardrethi Busnes wedi’u targedu yn ein Hardaloedd Menter, gan gyfateb £10 miliwn gan Lywodraeth Cymru i’r £10 miliwn o arian canlyniadol gan Lywodraeth y DU. Daw hyn i rym ym mis Ionawr.

Mae Ardaloedd Menter wedi cael eu cadarnhau fel rhai o’r ardaloedd cyntaf a fydd yn elwa ar gyflwyno band eang y genhedlaeth nesaf. Gan fod y Comisiwn Ewropeaidd nawr wedi cymeradwyo Cynllun Band Eang Cenedlaethol Llywodraeth y DU, rwyf yn disgwyl i Lywodraeth y DU gymeradwyo cynllun Cymru yn ffurfiol cyn bo hir.  

Rwy’n falch o weld bod Awdurdodau Cynllunio mewn Ardaloedd Menter eisoes yn defnyddio’r pwerau newydd i symleiddio cynllunio drwy Orchmynion Datblygu Lleol, gyda chefnogaeth Cronfa Gwella Cynllunio Llywodraeth Cymru.

Mae’n galonogol gweld sut y mae holl Fyrddau’r Ardaloedd Menter wedi mynd ati’n rhagweithiol i edrych ar gyfleoedd i weithio gyda’r byd academaidd a darparwyr sgiliau.  Bydd pob Ardal yn elwa ar ein cynnig sgiliau Cymru gyfan; rydym wedi gweithio’n agos gyda’r Adran Addysg a Sgiliau ar hyn ers dechrau ein rhaglen Ardaloedd Menter.

  
Ac edrych ar yr Ardaloedd unigol eu hunain, mae’r Byrddau wedi ystyried y weledigaeth gyffredinol a’r gofynion seilwaith ac rwyf wedi cael eu cynlluniau strategol lefel uchel.

Mae Caerdydd yn cryfhau ei safle fel un o brif leoliadau’r DU ar gyfer Gwasanaethau Ariannol a Phroffesiynol, gan ddenu buddsoddiad newydd, hwyluso datblygu swyddfeydd newydd a swyddi newydd o ansawdd uchel.

Un maes mae’r Bwrdd yn canolbwyntio arno yw datblygu swyddfeydd Gradd A yn yr Ardal Fenter. Mae nifer o gwmnïau eisoes yn bwriadu creu nifer fawr o swyddi yn yr Ardal Fenter. Mae amcanion eraill yn cynnwys mwy o bartneriaeth gyda phrifysgolion y Ddinas a manteisio ar y statws Dinas Cysylltiad Cyflym.

Mae’r Bwrdd o blaid creu system drafnidiaeth Metro newydd o’r Ddinas i’r Bae, gan gysylltu gwahanol ganolfannau busnes Caerdydd. Cynhelir trafodaethau â Bwrdd yr Ardal Fenter i siapio'r cynlluniau ar gyfer prosiect metro integredig.

  
Bydd Glannau Dyfrdwy yn dod yn ganolfan sy’n cystadlu ar lwyfan y byd ym maes gweithgynhyrchu uwch. Blaenoriaethau’r Bwrdd yw datblygu a gwella seilwaith ac eiddo allweddol a chadw sector gweithgynhyrchu cryf. Mae trafodaethau cychwynnol hefyd yn mynd rhagddynt i ddatblygu’r cynnig ar gyfer Canolfan Ragoriaeth Gweithgynhyrchu Uwch.

Mae’r ystyriaethau seilwaith yn cynnwys gwelliannau a awgrymir i drafnidiaeth a chynigion i gryfhau cyflenwadau trydan ymhellach a chyflawni gwelliannau amgylcheddol. Mae rhai gwelliannau eisoes wedi cael eu cwblhau yn ardal Shotton, er enghraifft ail\-fodelu cilfannau bysiau i liniaru tagfeydd. Mae prosiectau ffyrdd eraill wrthi’n cael eu datblygu a byddant yn mynd rhagddynt flwyddyn nesaf.

Mae nifer o gynigion rheilffordd strategol yn cael eu hystyried, lle byddai buddsoddiad ychwanegol mewn rheilffyrdd yn gwella cysylltiad â’r Ardal Fenter ac yn sicrhau manteision ar draws gogledd Cymru. Mae cyllid wedi cael ei ddyrannu ar gyfer gwaith dichonoldeb i edrych ar ganolfan trafnidiaeth integredig yn yr ardal i ddiwallu’r lefelau uchel o dwf yn nifer y teithwyr yng ngorsaf Shotton.

Mae’r Bwrdd wedi dynodi ardaloedd i ddenu gweithgarwch penodol fel gweithgynhyrchu cynaliadwy, awyrofod a gweithgynhyrchu uwch. Ar hyn o bryd mae fy swyddogion yn cynnal trafodaethau â chwmnïau ar draws nifer o sectorau gyda’r potensial i sicrhau nifer fawr o swyddi yn yr Ardal.

  
Bydd Glynebwy yn creu llecyn bywiog uwch\-dechnoleg gyda sylfaen eang o gwmnïau gweithgynhyrchu o bob maint, yn darparu cyflogaeth sy’n heriol, yn werth chweil ac sy’n cael ei gwerthfawrogi.

Y flaenoriaeth gyntaf yw dod â'r prif safle yn Rhyd y Blew i'r farchnad yn 2013\. Dyma un o'r safleoedd datblygu mwyaf yng Nghymru, sy'n lleoliad unigryw ar gyfer buddsoddiad mawr. Cytunwyd ar raglen waith yn barod i sicrhau bod y safle yn barod am fuddsoddiad ac mae’r safle’n cael ei farchnata wrth i hyn fynd rhagddo. Rydym yn bwriadu sicrhau prosiect mewnfuddsoddiad priodol a fydd yn gallu dechrau ar ei waith cyn gynted â bydd y safle yn barod, yn gynnar yn 2014\.

Mae cynllun strategol Glynebwy yn cynnwys nifer o gynigion ym maes trafnidiaeth, pŵer a TGCh, er enghraifft cwblhau ffordd ddeuol newydd yr A465 a’r gwaith seilwaith cysylltiedig.

Mae busnesau eisoes wedi dangos diddordeb o’r newydd mewn safleoedd allweddol, er bod y cynigion ar gam cynnar. Mae posibilrwydd ar gyfer datblygu a swyddi newydd hefyd drwy ehangu busnesau sydd eisoes yn yr Ardal. Mae’r Bwrdd nawr yn bwriadu canolbwyntio ar werthu a marchnata ar draws y safleoedd, i lenwi’r ymholiadau a fydd yn yr arfaeth yn 2013\.

  
Bydd Dyfrffordd y Ddau Gleddau yn canolbwyntio ar fuddsoddi mewn prosiectau ynni, creu swyddi gwyrdd a gwella swyddi sydd eisoes yn bodoli. Mae sector ynni hollbwysig eisoes wedi ennill ei blwyf yn yr ardal, gyda Gorsaf Bŵer tân nwy naturiol RWE nPower a agorwyd yn swyddogol ym mis Medi, ar ôl £1bn o fuddsoddiad sector preifat.

Mae blaenoriaethau i’r Ardal yn cynnwys gwella TGCh a chysylltiadau trafnidiaeth. Bydd trydaneiddio’r rheilffordd i Abertawe yn lleihau’r amseroedd teithio ac yn gwella’r cysylltiad â gweddill y DU ac mae cynigion eraill yn cael eu hystyried a allai hefyd gael effaith.

Bydd y Bwrdd yn edrych ar y cyfleoedd masnachol sydd ynghlwm wrth yr harbwr naturiol dwfn yn Aberdaugleddau. Mae cyfleoedd cadwyn cyflenwi posibl yn perthyn i’r cyfleusterau cynhyrchu pŵer sydd eisoes ar waith a rhai arfaethedig, bydd y Bwrdd yn bwriadu cynyddu’r rhain a manteisio arnynt yn llawn.

Mae Llywodraeth Cymru wedi prynu safle 200 acer wrth ymyl safle sy’n berchen i Gyngor Sir Penfro. Mae tîm prosiect ar y cyd yn edrych ar adfer y safle a’r cyfleoedd ar gyfer y sector ynni a datblygiadau eraill.

  
Yn Eryri, er bod y ffocws sector ar TGCh ac Ynni a’r Amgylchedd, mae lefel uchel y sgiliau sydd yn y gweithlu presennol yn gryfder go iawn. Blaenoriaethau’r Bwrdd yw defnyddio’r gronfa hon o sgiliau o ansawdd uchel ac edrych ar gyfleoedd sy’n gysylltiedig â’r safle niwclear trwyddedig.

Mae angen rhagor o waith i benderfynu ar gynigion seilwaith manwl, ond mae ystyriaethau’n cynnwys seilwaith ynni a TGCh gwell a gwaith gwella safle. Mae gennym berthynas adeiladol gyda’r Awdurdod Datgomisiynu Niwclear sy’n berchen ar safle Trawsfynydd ac mae trafodaethau’n mynd rhagddynt mewn perthynas â thir sydd ar gael a gwelliannau gofynnol i eiddo.

Hyd yn oed ar y cam cynnar hwn, bu nifer o ymholiadau yn safle Trawsfynydd. Mae potensial yr Ardal yn dod yn amlwg o ran defnyddio ei hasedau unigryw a chael effaith ar economi’r rhanbarth.

  
Mae Ardal Fenter Sain Tathan a Maes Awyr Caerdydd yn targedu gweithgareddau Cynnal a Chadw, Atgyweirio ac Archwilio, ynghyd â swyddogaethau cefnogi.   
Mae llawer o alw gan fusnesau yn y DU ac yn fyd\-eang gyda chryn alw am le o ansawdd mewn siediau awyrennau ar gyfer gwaith cynnal a chadw ac wyneb caled ar gyfer awyrennau.

Mae prosiectau penodol yn fasnachol gyfrinachol ar hyn o bryd, ond gobeithio y bydd rhain o’r rhain yn aeddfedu cyn bo hir.

  
Bydd Ardal Fenter Ynys Môn yn creu Canolfan Ragoriaeth ar gyfer cynhyrchu, arddangos a gwasanaethu ynni carbon isel. Mae blaenoriaethau’r Bwrdd yn cyd\-fynd â chyflawni’r Rhaglen Ynys Ynni, sy’n mynd rhagddi’n dda, ac yn canolbwyntio ar nifer o gyfleoedd ynni gwyrdd a datblygiadau ategol ym maes twristiaeth a hamdden. Mae’r mwyaf o’r rhain yn dilyn y cytundeb i werthu Horizon Nuclear Power i Hitachi.

Ar ôl i’r prosiect hwn ddechrau bydd yn creu miloedd o swyddi adeiladu ac yn darparu cyflogaeth â thâl da i gannoedd o weithwyr medrus ar yr Ynys am ddegawdau i ddod. Bydd cyfleoedd cadwyn cyflenwi a chyflogaeth i gwmnïau Cymru hefyd. Mae Hitachi a Horizon yn gweithio i gyflawni gwaddol economaidd tymor hir yng Ngogledd Cymru, gan ddefnyddio cyflenwyr lleol a gan hyfforddi gweithwyr lleol.

  
Yn fwy cyffredinol, rydym yn gweithio gyda’r Byrddau ar gynlluniau marchnata tymor hwy, gan gynnwys ymgyrchoedd parhaus mewn marchnadoedd lleol a rhyngwladol. Mae ein gwefan Ardaloedd Menter yn gwneud yn dda, gan gynhyrchu bron i hanner yr ymholiadau sydd wedi dod i law hyd yn hyn. Bydd y wefan yn cael ei datblygu ymhellach yn gynnar flwyddyn nesaf.

Mae nifer dda o brosiectau yn yr arfaeth ar draws yr Ardaloedd. Mae'r rhain wedi datblygu i raddau amrywiol ac maent yn fasnachol gyfrinachol. Gallai’r rhain arwain at swyddi a chyfleoedd cadwyn cyflenwi ledled Cymru.

Mae’r gwaith gweithredu’n mynd rhagddo’n dda nawr ar draws ein holl Ardaloedd Menter. Byddaf yn cyflwyno’r wybodaeth ddiweddaraf ar lafar i Aelodau ym mis Ionawr flwyddyn nesaf.