Translate the text from Welsh to English.



 
Ym mis Rhagfyr 2020 sefydlodd y Gweinidog Iechyd Meddwl, Llesiant a'r Gymraeg Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Niwed sy'n Gysylltiedig â Gamblo i ymchwilio i'r materion sy'n ymwneud â gamblo cymhellol a rhoi cyngor i'r Prif Swyddog Meddygol a Gweinidogion Cymru ar y camau y gellid eu cymryd i fynd i'r afael â'r niwed a achosir gan gamblo a chefnogi'r rhai yr effeithir arnynt yng Nghymru.      


Nodau'r Grŵp oedd:


* Adolygu, monitro a chefnogi'r gwaith o weithredu'r argymhellion a wnaed gan y Prif Swyddog Meddygol yn ei adroddiad blynyddol ar gyfer 2016/17 '*Gamblo â’n Hiechyd'* a rhoi cyngor ar ble y dylid cymryd camau pellach.
* Adolygu'r gwasanaethau trin gamblo presennol a chynghori ar strwythur gwasanaethau a chymorth yn y dyfodol i'r rhai y mae gamblo cymhellol yn effeithio arnynt yng Nghymru.
* Cynghori ar safbwynt Cymru mewn perthynas ag Adolygiad cynhwysfawr Llywodraeth y DU o Ddeddf Gamblo 2005\.


Cyfarfu'r Grŵp Gorchwyl a Gorffen, sy'n cynnwys rhanddeiliaid allweddol yn y trydydd sector, clinigwyr, academyddion a gweithwyr proffesiynol eraill ym maes niwed sy'n gysylltiedig â gamblo, bedair gwaith yn ystod 2021/22 ac yn ystod ei gyfarfodydd ystyriodd nifer o feysydd mewn perthynas â gamblo a niwed sy'n gysylltiedig â gamblo. Yn ogystal â'r trafodaethau ar wasanaethau trin gamblo, Adolygiad Llywodraeth y DU o Ddeddf Gamblo 2005 ac Adroddiad Blynyddol y Prif Swyddog Meddygol, edrychodd y Grŵp Gorchwyl a Gorffen yn fwy eang hefyd ar addysg, ymyrraeth gynnar ac atal, cynllunio, casglu data a systemau sy'n seiliedig ar dystiolaeth, codi ymwybyddiaeth o niwed gamblo i leihau stigma a chefnogaeth i eraill yr effeithir arnynt.    


Wrth ystyried addysg a mabwysiadu dull iechyd cyhoeddus o ymdrin â niwed sy'n gysylltiedig â gamblo, clywodd y grŵp gorchwyl a gorffen gan arbenigwr yn Awstralia. Yn Awstralia, mae niwed sy'n gysylltiedig â gamblo yn cael ei ystyried yn  fater iechyd y cyhoedd gyda gwasanaethau triniaeth wedi'u hintegreiddio o fewn y model iechyd cyhoeddus. Mae eu system wedi bod yn symud i ffwrdd o naratif gamblo cyfrifol a mwy diogel tuag at helpu pobl i ddeall y ffyrdd y mae'r diwydiant gamblo yn marchnata ei gynnyrch a natur gaethiwus a niweidiol y rhain. Mae ymgyrchoedd iechyd y cyhoedd a gynhaliwyd yn Awstralia wedi tynnu sylw at effeithiau niweidiol gamblo ac maent yn gwneud gwahaniaeth o ran lleihau'r stigma a'r cywilydd sy'n gysylltiedig â gamblo cymhellol.  


Ym mis Mawrth 2021, ymatebodd y Gweinidog Iechyd Meddwl, Llesiant a'r Gymraeg i alwad Llywodraeth y DU am dystiolaeth yn nodi safbwynt polisi Llywodraeth Cymru ar gamblo. Nododd y Gweinidog farn y Llywodraeth y dylid mynd i'r afael â gamblo fel mater iechyd y cyhoedd ac fe roddodd ein safbwynt ar nifer o feysydd y mae angen eu cryfhau er mwyn amddiffyn pobl yn well rhag niwed sy'n gysylltiedig â gamblo. Mae'r rhain yn cynnwys yr angen am reoleiddiwr cadarn, mwy o gyfyngiadau ar hysbysebu, cynhyrchion mwy diogel a chyflwyno ardoll statudol i gefnogi lleihau niwed, atal, opsiynau triniaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth ac ymchwil i niwed sy'n gysylltiedig â gamblo. Ers hynny, rwyf wedi ysgrifennu at y Gweinidog Technoleg a'r Economi Ddigidol i ailadrodd safbwynt Llywodraeth Cymru wrth aros i ganlyniad yr Adolygiad gael ei gyhoeddi a manylion cynigion Llywodraeth y DU.  


Cyfarfu'r Grŵp Gorchwyl a Gorffen am y tro olaf ar 30 Mawrth 2022 ac mae wedi darparu pedwar argymhelliad ar gyfer gwaith pellach.   Rwyf yn derbyn y pedwar argymhelliad yn llawn.


Y rhain yw:


Argymhelliad 1


Llywodraeth Cymru i barhau i ddadlau o blaid diwygio Deddf Gamblo 2005 a chefnogi system yn y dyfodol sy'n defnyddio dull iechyd y cyhoedd ar lefel y boblogaeth, gan ganolbwyntio ar atal a lleihau niwed sy'n gysylltiedig â gamblo, yn enwedig i blant, pobl ifanc a phobl sy'n agored i niwed. Pan fydd canlyniad Adolygiad Llywodraeth y DU o Ddeddf Gamblo 2005 yn hysbys, dylai Llywodraeth Cymru ystyried mecanweithiau ar gyfer derbyn cyngor parhaus gan randdeiliaid.


Argymhelliad 2


Llywodraeth Cymru i barhau i weithredu'r argymhellion a wnaed gan y Prif Swyddog Meddygol yn ei adroddiad blynyddol ar gyfer 2016/17 ‘Gamblo â'n Hiechyd’.


Argymhelliad 3


Dylai Llywodraeth Cymru ddatblygu adnoddau a rhaglenni addysgol i Gymru, yn enwedig ar gyfer plant a phobl ifanc, i'w cynnwys yn y cwricwlwm newydd i Gymru sy'n anelu at gynyddu ymwybyddiaeth o'r risgiau sy'n gysylltiedig â gamblo, lleihau stigma a chefnogi'r farn bod gamblo yn gynnyrch caethiwus a niweidiol.   Wrth ddatblygu deunyddiau a negeseuon iechyd y cyhoedd, dylid mynd ati i ddadnormaleiddio gamblo yn ogystal ag ystyried egwyddorion y dull gweithredu yn Awstralia.  


Argymhelliad 4


Yn seiliedig ar yr asesiad o anghenion iechyd o ran gamblo, dylai Llywodraeth Cymru geisio datblygu llwybr atgyfeirio clir a pharhau i weithio gyda Phwyllgor Gwasanaethau Iechyd Arbenigol Cymru a GIG Cymru i ddatblygu a darparu gwasanaeth trin gamblo arbenigol i Gymru.  


Mae gwaith eisoes ar y gweill i gyflawni argymhellion y Grŵp. Mae fy swyddogion yn parhau i weithio gyda'r rhai yn Llywodraeth y DU a byddaf yn ystyried y mecanweithiau ar gyfer cael cyngor parhaus gan randdeiliaid ar gamblo pan fydd cwmpas unrhyw ddiwygiadau yn hysbys. O ran argymhelliad 2, mae fy swyddogion yn parhau i fabwysiadu dull trawslywodraethol o ran y gwaith ar niwed sy'n gysylltiedig â gamblo ac i weithredu'r argymhellion a wnaed gan y Prif Swyddog Meddygol yn ei adroddiad blynyddol 2016/17 ‘Gamblo â’n Hiechyd’. Byddwn yn parhau i ymgysylltu â rhanddeiliaid ac yn ceisio gwneud cynnydd mewn perthynas â'r rhain.  


Mewn perthynas ag argymhellion 3 a 4, mae lleihau stigma a chynyddu ymwybyddiaeth o'r risgiau sy'n gysylltiedig â gamblo yn hanfodol, yn ogystal â chefnogi athrawon gyda'r deunyddiau priodol y gallant eu defnyddio i roi gwybod i ddysgwyr am y materion sy'n ymwneud â gamblo. Felly, mae swyddogion yn gweithio gyda rhanddeiliaid ar ddulliau addysgol priodol. Mae'r asesiad o anghenion iechyd yn cael ei gynnal gan Iechyd Cyhoeddus Cymru ar hyn o bryd a disgwylir iddo gael ei gwblhau yn yr haf. Bydd y gwaith hwn wedyn yn llywio'r gwaith o ddatblygu gwasanaethau triniaeth arbenigol yng Nghymru. Mae trafodaethau hefyd yn cael eu cynnal ar ddatblygu llwybr ar gyfer gwasanaethau gyda chydweithwyr yn Lloegr.


Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch i Aelodau'r Grŵp Gorchwyl a Gorffen am niwed sy'n gysylltiedig â gamblo am eu hamser, eu cyngor a'u cefnogaeth.  







Translation:


 
In December 2020 the Minister for Mental Health, Wellbeing and Welsh Language established a Task and Finish Group on Gambling Related Harm to look into the issues around problem gambling and provide advice to the Chief Medical Officer and Welsh Ministers on the actions that could be taken to address the harms from gambling and support those affected in Wales.   


The Group’s objectives were to:


* Review, monitor and support the implementation of the recommendations made by the Chief Medical Officer in his 2016/17 annual report ‘*Gambling with our Health’* and advise on where further actions are to be taken.
* Review existing gambling treatment services and advise on the structure of future services and support for those affected by problem gambling in Wales.
* Advise on Wales’ position in relation to the UK Government’s comprehensive Review of the Gambling Act 2005\.


The Task and Finish Group, made up of key third sector stakeholders, clinicians, academics and other professionals in the field of gambling related harm, met four times over the course of 2021/22 and during its meetings considered a number of areas in relation to gambling and gambling related harm. In addition to the discussions on gambling treatment services, the UK Government Review of the Gambling Act 2005 and the Chief Medical Officer’s Annual Report, the Task and Finish Group also looked more broadly at education, early intervention and prevention, planning, data collection and evidence based systems, raising awareness of gambling harms to reduce stigma and support for affected others.  


In considering education and the adoption of a public health approach to gambling related harm, the task and finish group heard from an expert in Australia. In Australia gambling related harm is viewed as a public health issue with treatment services integrated within the public health model. Their system has increasingly been moving away from the narrative of responsible and safer gambling and more towards helping people understand the ways in which the gambling industry market their products and the addictive and harmful nature of them. Public health campaigns conducted in Australia have highlighted the harmful effects of gambling and are making a difference in reducing the stigma and shame associated with problem gambling.


In March 2021 the Minister for Mental Health, Wellbeing and Welsh Language responded to the UK Government’s call for evidence setting out the Welsh Government’s policy position on gambling. The Minister set out the Government’s view that gambling should be addressed as a public health issue and provided our position on a number of areas that require strengthening to better protect people from gambling related harm. These include the need for a robust regulator, greater restrictions on advertising, safer products and the introduction of a statutory levy to support harm minimisation, prevention, evidence\-based treatment options and research into gambling related harm. I have since written to the Minister for Tech and the Digital Economy to reiterate the Welsh Government’s position while we await the publication of the outcome of the Review and details of the UK Government’s proposals.


The Task and Finish Group met for the final time on 30 March 2022 and have provided four recommendations for further work. I am accepting all four recommendations in full.


These are:


Recommendation 1


Welsh Government to continue to advocate for reform of the Gambling Act 2005 and support a future system that takes a population\-level public health approach, with a focus on preventing and minimising gambling related harm, particularly for children, young people and vulnerable people. Once the outcome of the UK Government’s Review of the Gambling Act 2005 is known, Welsh Government should consider mechanisms for receiving ongoing stakeholder advice.


Recommendation 2


Welsh Government to continue to implement the recommendations made by the Chief Medical Officer in his 2016/17 annual report ‘Gambling with our Health’.


Recommendation 3


Welsh Government should develop educational resources and programmes for Wales, particularly for children and young people, for inclusion in the new Welsh curriculum that aim to increase awareness of the risks associated with gambling, reduce stigma and supports the view that gambling is an addictive and harmful product. In developing materials and public health messages, a denormalisation approach to gambling should be taken in addition to consideration of the principles of the approach in Australia.


Recommendation 4


Based on the gambling health needs assessment, Welsh Government should look to develop a clear referral pathway and continue to work with the Welsh Health Specialised Services Committee and NHS Wales to develop and deliver a specialist gambling treatment service for Wales.


Work to deliver the Group’s recommendations is already underway. My officials continue to work with those in the UK Government and I will consider the mechanisms for receiving ongoing stakeholder advice on gambling once the scope of any reforms is known. In relation to recommendation 2, my officials continue to take a cross government approach to the work on gambling related harm and to implementing the recommendations made by the Chief Medical Officer in his 2016/17 annual report ‘Gambling with our Health’. We will continue to engage with stakeholders and look to make progress in relation to these.


In relation to recommendations 3 and 4, reducing stigma and increasing awareness of the risks associated with gambling is essential as is supporting teachers with the appropriate materials they can use to inform learners of the issues around gambling. Officials are therefore working with stakeholders on appropriate education approaches. The health needs assessment is currently being undertaken by Public Health Wales and is due to complete in the summer. This work will then inform the development of specialist treatment services in Wales. Discussions on developing a pathway for services are also taking place with colleagues in England.


I would like to take this opportunity to thank the Members of the Task and Finish Group on gambling related harm for their time, advice and support.