Translate the text from English to Welsh.



 
With rising interest rates, energy costs and cost\-of\-living expenses, not being able to meet mortgage repayments is a reality many homeowners are facing.


As part of the Co\-operation Agreement between the Welsh Government and Plaid Cymru, a commitment was made to explore Local Authority Mortgages.


The Help to Stay Wales Scheme has been considered as part of discussions about the mortgage market and how we can provide targeted support.


During 2022\-23 and 2023\-24, the Welsh Government provided more than £3\.3 billion of support to help people struggling with the cost of living through targeted programmes which put money back into people’s pockets.


As part of the budget agreement with Plaid Cymru for 2023\-24, £40 million repayable capital funding has been made available over this year and next year to bring forward schemes to provide flexible financial support.


Help to Stay Wales will work alongside support offered by mortgage providers through the UK Mortgage Charter for customers who are struggling to afford their mortgage payments.


The Scheme will provide an option for homeowners who are at serious risk of losing their home by offering a partial repayment of an existing mortgage balance via a low\-cost equity loan, secured by a second charge (behind first charge lender), reducing revised mortgage repayments to a level the applicant can afford.


The Scheme will be operated by the Development Bank of Wales and will be interest free for the first five years.  

The purpose of the Scheme is to reduce the number of homeowners at risk of repossession and homelessness by offering them time to resolve their underlying financial issues.


Minister for Climate Change, Julie James, said:



> The current economic climate presents many challenges for homeowners as they face the significant rise in fuel costs, high inflation, escalating rent and house prices with incomes often not keeping pace.
> 
> 
> The aim of the Help to Stay Wales Scheme is to help homeowners to continue living in their precious homes.
> 
> 
> By widening our current mortgage rescue offer, we have the opportunity to help more people at an earlier stage before they face the awful threat of repossession.
> 
> 
> I would like to thank UK Finance and mortgage lenders who are already supporting the Scheme, and I hope more lenders will be able provide their support over the coming weeks.
> 
> 
> We will continue to do all we can with the powers we have to help protect vulnerable households through this cost\-of\-living crisis.


Designated Member, Siân Gwenllian said:



> The detailed work undertaken through the Co\-operation Agreement on the mortgage market has led to the creation of Help to Stay Wales to support people affected by soaring interest rates.
> 
> 
> By utilising the financial institutions and the powers we currently have in Wales, we have been able to create a Made in Wales solution which will provide direct support to those facing the greatest difficulties.
> 
> 
> This new, targeted support will help more people at an earlier stage, not just those threatened with repossession, meaning they can stay in their homes and help them avoid the stress of not being able to pay their mortgage.
> 
> 
> Despite having limited powers and resources in this area, our hope is that the direct support being provided in Wales will provide an additional safety net to mitigate some of the worse effects of the unfairness of the conditions created in Westminster.


Chief Executive for Shelter Cymru, Ruth Power, said:



> We’ve been campaigning for more support for homeowners struggling with their mortgage repayments, who are one of the many groups at risk of homelessness and seeking support from Shelter Cymru.
> 
> 
> We welcome any initiatives that get upstream to prevent homelessness and widen the safety net for households facing a cost of housing and cost\-of\-living crisis. This scheme will offer eligible households assistance from the early point of arrears accruing, rather than waiting until they face the incredible stress of repossession. We must now ensure that as many households as possible have the option to use it to stay in their homes, learning from people at risk of homelessness how best such a scheme can help them.
> 
> 
> Anyone at immediate risk of losing their home can contact Shelter Cymru’s helpline on 08000 495 495 for independent advice.


Mortgage Rescue, which has operated in Wales since 2008, is still available and remains a valuable last resort, but requires people to already be in possession proceedings to qualify for support. Help to Stay Wales will extend this to include those facing possession proceedings and/or financial hardship.


By acting now with increased investment, we can prevent many individuals and families from entering possession proceedings and becoming homeless, adding to the already stressed waiting lists and high temporary accommodation costs for Local Authorities.







Translation:


 
Gan fod cyfraddau llog, costau ynni, a chostau byw yn codi, mae methu â thalu ad\-daliadau morgais yn realiti sy'n wynebu llawer o berchnogion cartrefi.


Yn rhan o'r Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru, gwnaed ymrwymiad i edrych ar Forgeisi Awdurdodau Lleol.


Cafodd Cynllun Cymorth i Aros Cymru ei ystyried yn ystod trafodaethau am y farchnad forgeisi ac am sut y gallwn ddarparu cymorth wedi'i dargedu.


Yn ystod 2022\-23 a 2023\-24, darparodd Llywodraeth Cymru fwy na £3\.3 biliwn o gymorth i helpu pobl sy'n cael trafferth gyda chostau byw drwy raglenni wedi'u targedu a oedd yn rhoi arian yn ôl ym mhocedi pobl.


Yn rhan o'r cytundeb cyllideb gyda Phlaid Cymru ar gyfer 2023\-24, rydym wedi trefnu bod £40 miliwn o gyllid cyfalaf ad\-daladwy ar gael yn ystod y flwyddyn hon a'r flwyddyn nesaf i gyflwyno cynlluniau a fydd yn darparu cymorth ariannol hyblyg.


Bydd Cymorth i Aros Cymru yn gweithio ochr yn ochr â chymorth a gynigir gan ddarparwyr morgeisi drwy Siarter Morgeisi'r DU i gwsmeriaid sy'n ei chael yn anodd fforddio eu taliadau morgais.


Bydd y Cynllun yn cynnig opsiwn i berchnogion cartrefi sy'n ei chael yn anodd fforddio eu taliadau morgais ac sydd mewn perygl difrifol o golli eu cartref. Bydd yn gwneud hynny drwy gynnig ad\-dalu rhan o falans morgais sydd ganddynt eisoes drwy roi benthyciad ecwiti cost isel sy'n cael ei ddiogelu drwy ail arwystl (i'w dalu ar ôl talu benthyciwr yr arwystl cyntaf), gan leihau'r ad\-daliadau morgais diwygiedig i lefel y gall yr ymgeisydd ei fforddio.  

Bydd y Cynllun yn cael ei weithredu gan Fanc Datblygu Cymru a bydd yn ddi\-log am y pum mlynedd gyntaf.


Pwrpas y Cynllun yw lleihau nifer y perchnogion tai  sydd mewn perygl o weld eu cartrefi'n cael eu hadfeddu ac o fod yn ddigartref, drwy roi amser iddynt ddatrys y problemau ariannol sylfaenol sy'n eu hwynebu.


Dywedodd y Gweinidog Newid Hinsawdd, Julie James:



> Mae llawer o heriau i berchenogion tai yn yr hinsawdd economaidd bresennol sydd ohoni wrth iddyn nhw wynebu  costau tanwydd uwch o lawer, chwyddiant uchel, a phrisiau uwch ym maes rhentu a thai. Yn aml, 'dyw eu hincwm ddim yn codi i'r un graddau.
> 
> 
> Nod Cynllun Cymorth i Aros Cymru yw helpu perchenogion tai i barhau i fyw yn y cartrefi y mae ganddyn nhw gymaint o feddwl ohonyn nhw.
> 
> 
> Drwy ehangu'r cymorth achub morgeisi rydyn ni'n ei gynnig ar hyn o bryd, mae cyfle gyda ni i helpu rhagor o bobl yn gynt cyn iddyn nhw wynebu'r sefyllfa ofnadwy lle mae bygythiad i'w cartrefi gael eu hadfeddu.
> 
> 
> Hoffwn i ddiolch i UK Finance a benthycwyr morgeisi sy'n cefnogi'r Cynllun eisoes, a dw i'n gobeithio y bydd rhagor o fenthycwyr yn gallu cynnig eu cefnogaeth yn ystod yr wythnosau nesaf.
> 
> 
> Byddwn ni'n parhau i wneud popeth o fewn ein gallu gyda'r pwerau sydd gennym i helpu i amddiffyn aelwydydd agored i niwed yn ystod yr argyfwng costau byw hwn.


Dywedodd yr Aelod Dynodedig, Siân Gwenllian:



> Mae'r gwaith manwl ar y farchnad forgeisi a wnaed drwy'r Cytundeb Cydweithio wedi arwain at greu Cynllun Cymorth i Aros Cymru er mwyn helpu pobl y mae'r cyfraddau llog cynyddol uwch yn effeithio arnyn nhw.
> 
> 
> Drwy ddefnyddio'r sefydliadau ariannol a'r pwerau sydd gennym yng Nghymru ar hyn o bryd, rydyn ni wedi gallu creu ateb a Wnaed yng Nghymru ac a fydd yn rhoi cymorth uniongyrchol i'r bobl hynny sy'n wynebu'r anawsterau mwyaf.
> 
> 
> Bydd y cymorth newydd hwn, sydd wedi'i dargedu, yn helpu rhagor o bobl yn gynt, nid dim ond y rheini sydd dan fygythiad o weld eu cartrefi'n cael eu hadfeddu, sy'n golygu y byddan nhw'n gallu aros yn eu cartrefi ac osgoi'r straen o fethu â thalu eu morgais.
> 
> 
> Er mai cyfyngedig yw'r pwerau a'r adnoddau sydd gennym yn y maes hwn, ein gobaith yw y bydd y cymorth uniongyrchol sy'n cael ei ddarparu yng Nghymru yn rhwyd ddiogelwch ychwanegol i liniaru rhai o'r effeithiau gwaeth sy'n gysylltiedig ag annhegwch yr amodau a grëwyd yn San Steffan.


Dywedodd Prif Weithredwr Shelter Cymru, Ruth Power:



> Rydym wedi bod yn ymgyrchu am ragor o gymorth i berchnogion cartrefi sy’n ei chael hi’n anodd ad\-dalu eu morgais, sy’n un o nifer o grwpiau sydd mewn perygl o fod yn ddigartref ac sy’n ceisio cymorth gan Shelter Cymru.
> 
> 
> Rydym yn croesawu unrhyw fentrau rhagofalus sy’n ceisio atal digartrefedd ac sy’n ehangu’r rhwyd ddiogelwch i gartrefi sy’n wynebu argyfyngau costau tai a chostau byw. Bydd y cynllun hwn yn cynnig cymorth i gartrefi cymwys yn fuan pan fydd ôl\-ddyledion yn dechrau cronni, yn hytrach na gorfod aros hyd nes y maent yn wynebu straen difrifol adfeddu. Rhaid inni nawr sicrhau fod cymaint o gartrefi â phosibl yn cael yr opsiwn i’w ddefnyddio er mwyn aros yn eu cartrefi, gan ddysgu gan bobl sydd mewn perygl o fod yn ddigartref beth yw’r ffordd orau y gall cynllun o’r fath eu cynorthwyo.
> 
> 
> Dylai unrhyw un sydd mewn perygl o golli eu cartref ar unwaith gysylltu â llinell gymorth Shelter Cymru ar 08000 495 495 i gael cyngor annibynnol.


Mae Achub Morgeisi, sydd wedi gweithredu yng Nghymru ers 2008, ar gael o hyd ac mae'n parhau i fod yn ddewis olaf gwerthfawr, ond mae'n rhaid bod pobl yn wynebu achos cymryd meddiant eisoes er mwyn bod yn gymwys i gael cymorth. Bydd Cymorth i Aros Cymru yn ehangu hynny i gynnwys pobl sy'n wynebu achos cymryd meddiant a/neu galedi ariannol.


Drwy weithredu yn awr a buddsoddi mwy, gallwn atal llawer o unigolion a theuluoedd rhag wynebu achosion adennill meddiant a bod yn ddigartref. Byddai hynny'n ychwanegu at y rhestrau aros sydd eisoes dan straen a hefyd at gostau uchel y llety dros dro a ddarperir gan yr awdurdodau lleol.