Translate the text from Welsh to English.



 
Mae llawer o heriau'n ein hwynebu yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni. Ni ellir peidio â sylweddoli'r effaith gronnol y mae'r cynnydd sylweddol mewn costau tanwydd, chwyddiant uchel, prisiau uwch ym maes rhentu a thai, yn ei chael ar bobl, ac ym aml, nid yw eu hincwm yn codi i'r un graddau.


Yn ystod 2022\-23 a 2023\-24, darparodd Llywodraeth Cymru fwy na £3\.3 biliwn o gymorth i helpu pobl sy'n cael trafferth gyda chostau byw, gan helpu drwy raglenni wedi'u targedu a oedd yn rhoi arian yn ôl ym mhocedi pobl.


Yn rhan o'r cytundeb gyda Phlaid Cymru ar y gyllideb ar gyfer 2023\-24, rydym wedi trefnu y bydd £40 miliwn o gyllid cyfalaf ad\-daladwy ar gael dros y ddwy flynedd nesaf i gyflwyno cynlluniau a fydd yn cynnig cymorth ariannol hyblyg. Heddiw, rwy'n falch o fedru cyhoeddi bod cynllun cymorth morgeisi Cymorth i Aros Cymru yn cael ei lansio ac o gael darparu gwybodaeth i berchnogion tai,  gan gynnwys y meini prawf ar bwy fydd yn gymwys i gael cymorth.


Bydd cynllun Cymorth i Aros Cymru yn cynnig opsiwn i berchnogion tai sy'n ei chael yn anodd fforddio eu taliadau morgais ac sydd mewn perygl difrifol o golli eu cartref. Bydd yn gwneud hynny drwy gynnig ad\-dalu rhan o'r balans morgais sydd ganddynt eisoes drwy roi benthyciad ecwiti cost isel iddynt sy'n cael ei ddiogelu drwy ail arwystl (i'w dalu ar ôl talu benthyciwr yr arwystl cyntaf), gan leihau'r ad\-daliadau morgais diwygiedig i lefel y gall yr ymgeisydd ei fforddio.


O dan y rhan fwyaf o'r cynlluniau sydd ar gael ar hyn o bryd, mae'n rhaid bod pobl yn wynebu achos cymryd meddiant eisoes cyn bod yn gymwys i gael unrhyw gymorth. Bydd Cymorth i Aros yn ehangu hynny i gynnwys pobl sy'n wynebu achos cymryd meddiant a/neu galedi ariannol.


Mae trafodaethau manwl am y farchnad forgeisi, a gynhaliwyd yng nghyswllt yr ymrwymiad yn y Cytundeb Cydweithio i edrych ar gymorth morgeisi yn lleol, wedi cyfrannu at ein dealltwriaeth o'r bylchau yn y farchnad a sut y gallwn dargedu cymorth. Mae cyfle bellach i helpu rhagor o bobl drwy ehangu'r cymorth achub morgeisi rydym yn ei gynnig ar hyn o bryd er mwyn inni fedru cynnig cymorth yn gynt, ac nid dim ond pan fo bygythiad i eiddo pobl gael ei adfeddu. Mae hynny’n cynnwys darparu cymorth i'r bobl hynny sy'n gaeth i gynnyrch amrywiadwy safonol ac nad ydynt yn gallu trefnu morgais newydd fforddiadwy.


Yn ôl ffigurau UK Finance, bydd tua 800,000 o forgeisi sefydlog yn dod i ben cyn diwedd eleni, a 1\.6 miliwn o forgeisi eraill yn dod i ben yn 2024\. Nid yw'r ffigurau'n cynnwys morgeisi cyfraddau amrywiadwy a morgeisi olrhain, a fydd wedi codi'n sydyn eisoes, gan arwain at daliadau uwch.


Mae'r Resolution Foundation (dolen allanol, Saesneg yn unig) yn dweud y bydd ad\-daliadau morgais blynyddol £15\.8 biliwn y flwyddyn yn uwch erbyn 2026 o gymharu ag ym mis Rhagfyr 2021, pan ddechreuodd y Banc bennu cyfraddau llog uwch. Disgwylir i'r ad\-daliadau blynyddol i bobl a fydd yn ailforgeisio y flwyddyn nesaf fod £2,900 yn uwch ar gyfartaledd.


Mae'r ystadegau am achosion adennill meddiant gan fenthycwyr morgeisi a landlordiaid ar gyfer y cyfnod rhwng mis Ebrill a mis Mehefin 2023 yn dangos bod achosion o hawlio meddiant wedi cynyddu 15% o gymharu â'r un chwarter yn 2022\.


Drwy weithredu yn awr a buddsoddi mwy, gallwn atal llawer o unigolion a theuluoedd rhag wynebu achosion adennill meddiant a bod yn ddigartref. Byddai hynny'n ychwanegu at y rhestrau aros sydd eisoes dan straen a hefyd at gostau uchel y llety dros dro a ddarperir gan yr awdurdodau lleol.


Mae'r cynllun ar gael i aelwydydd cymwys sydd wedi archwilio'r holl fesurau eraill a gynigir gan y darparwr morgeisi drwy Siarter Morgeisi'r DU, ac sydd wedi gofyn am gymorth oddi wrth wasanaethau cynghori ar ddyledion.


Bydd perchnogion tai sy'n gymwys o dan y cynllun yn cael cyngor rhad ac am ddim am forgeisi oddi wrth arbenigwyr sy'n cynghori ar ddyledion, a bydd y costau'n cael eu talu'n llawn gan Lywodraeth Cymru. Bydd yn fodd i sicrhau bod yr Ymgeisydd wedi cael cyngor annibynnol am yr opsiynau sydd ar gael iddo, i gadarnhau nad oes unrhyw atebion eraill posibl ac i gadarnhau, ar ôl edrych ar amgylchiadau'r Ymgeisydd at y pryd, y lefelau o ddyled y byddai'n rhesymol iddo fedru fforddio'i had\-dalu.


Bydd canllawiau llawn ar y cynllun, gan gynnwys y meini prawf ar bwy sy'n gymwys i gael cymorth, ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru o 7 Tachwedd


Mae cefnogaeth a gwaith caled partneriaid allanol ac arbenigwyr yn y sector wedi bod yn hollbwysig wrth inni bennu'r meini prawf cywir ar gyfer bod yn gymwys i gael cymorth ac wrth inni benderfynu ar y prosesau cymorth cywir.


Byddwn yn parhau i wneud popeth o fewn ein gallu gyda'r pwerau sydd gennym i helpu i amddiffyn aelwydydd sy'n agored i niwed yn ystod yr argyfwng costau byw.


Mae cynllun newydd Cymorth i Aros Cymru yn ychwanegu at y cymorth hwnnw a bydd yn helpu i ddarparu'r cymorth angenrheidiol i berchnogion tai sydd o dan straen ariannol er mwyn iddynt fedru aros yn eu cartrefi.







Translation:


 
The current economic background presents many challenges. The cumulative impact of the significant rise in fuel cost, high inflation, escalating rent and house prices, with incomes often not keeping pace is not underestimated.


During 2022\-23 and 2023\-24, the Welsh Government provided more than £3\.3billion of support to help people struggling with the cost of living through targeted programmes which put money back into people’s pockets.


As part of the budget agreement with Plaid Cymru for 2023\-24, £40m repayable capital funding has been made available over the next two years to bring forward schemes to provide flexible financial support and today I am pleased to announce the launch of the Help to Stay Wales mortgage support scheme and provide information to homeowners, including eligibility criteria.


The Help to Stay Wales scheme will provide an option for homeowners who are struggling to afford their mortgage payments and are at serious risk losing their home by offering a partial repayment of an existing mortgage balance via a low\-cost equity loan, secured by a second charge (behind first charge lender), reducing revised mortgage repayments to a level the applicant can afford.


Most current schemes require people to already be in possession proceedings to qualify. Help to Stay will extend this to include those facing possession proceedings and/or financial hardship.


Detailed discussions about the mortgage market as part of the Cooperation Agreement commitment to explore local mortgage support have contributed to our understanding of the gaps in the market and where we can target support. Now we have an opportunity to help more people by widening our current mortgage rescue offering to support those at an earlier stage, not just those that are threatened with repossession. This includes providing support to those who are trapped on a standard variable product and unable to arrange an affordable new mortgage.


According to the figures from UK Finance, about 800,000 fixed mortgages will expire before the end of this year, with a further 1\.6m coming to an end in 2024\. The figures do not include variable rate and tracker mortgages, which will already have risen sharply leading to higher payments.


The Resolution Foundation (external link) says annual mortgage repayments are set to be £15\.8bn a year higher by 2026 compared to December 2021, when the Bank started raising interest rates. Annual repayments for people re\-mortgaging next year are set to rise by £2,900 on average.


Mortgage and landlord possession statistics up to April to June 2023 show that, compared to the same quarter in 2022, mortgage possession claims increased 15%.


By acting now with increased investment, we can prevent many individuals and families from entering possession proceedings and becoming homeless adding to the already stressed waiting lists and high temporary accommodation costs for Local Authorities.


The scheme is available to eligible households who have explored all other measures offered by the mortgage provider through the UK Mortgage Charter and sought help through debt advice services.


Homeowners who are eligible will receive free mortgage advice from specialist debt advisors, with the costs fully covered by the Welsh Government. This will ensure the Applicant has received independent advice as to the options available, confirm that all other avenues had been exhausted and verify the levels of debt service the Applicant could reasonably afford based on a review of their current circumstances.


Full guidance on the scheme, including the eligibility criteria will be available on the Welsh Government website from the 7th November.


The support and hard work of external partners and sector experts has been critical to establishing the right qualifying criteria and support processes.


We will continue to do all we can with the powers we have to help protect vulnerable households through this cost\-of\-living crisis.


The new Help to Stay Wales scheme adds to this support and will help to provide the necessary help for homeowners under financial stress to stay in their homes.