Translate the text from English to Welsh.



 
The tax authority started collecting and managing land transaction tax in April 2018, when the tax replaced stamp duty land tax in Wales.


The WRA is estimated to raise £1 billion in revenue over a 4\-year period to support public services, such as the NHS and schools, in Welsh communities.


This is the first time the WRA is producing annual statistics by geographical area, including local authority and constituency level data. Prior to April 2018, HMRC produced statistics for stamp duty land tax.


The statistical release, published on the WRA website, mainly covers the period from April 2018 to end of March 2019; key highlights include:


* A total of 61,750 transactions for land transaction tax
* £226\.9 million tax due for sales and leases of property and land in Wales
* £154\.5 tax due for residential transactions. This included:
	+ £59\.1 million additional revenue raised from higher rates
	+ £6\.7 million higher rate refunds. Refunds have already been subtracted off the figures above for tax due
* £72\.5 million tax due for non\-residential transactions


Note that headline figures at the Wales level are also presented for April and May 2019 in this release.


At a local authority level, the WRA data highlights some variations for residential and non\-residential transactions. For example, higher rate transactions, as a percentage of all residential transactions, varied between 16% in Torfaen and 37% in Gwynedd.


These transactions can be subject to higher rates for a variety of reasons, including:


* the purchase of buy\-to\-let properties
* second homes or holiday homes
* bridging between 2 properties, and
* purchases by companies, such as social housing providers


Dyfed Alsop, Chief Executive of the WRA, said:



> These statistics relate to our first operating year, collecting and managing land transaction tax. We’re proud that the revenue we raise supports essential public services in communities across Wales.
> 
> 
> As a data\-driven organisation, we want to learn from these data to improve our services for taxpayers in future. We believe data is central to the approach we’re taking to tax, which involves supporting people to pay the right amount of tax at the right time.


Adam Al\-Nuaimi, Head of Data and Analysis for the WRA, said:



> The interesting feature of this release is that we have local area data for the Land Transaction Tax for the first time. The variation in the data between local authorities can be readily seen in both residential and non\-residential statistics.
> 
> 
> We have also been able to further develop the residential dataset to include figures at an Assembly constituency level and for areas of deprivation, as measured by the Welsh Index of Multiple Deprivation. In years to come, we hope to be able to provide similar data on non\-residential transactions.


The WRA was established as a tax authority by Welsh Government in October 2017\. The tax authority is the first non\-ministerial department of Welsh Government.


For further information, visit the WRA website.







Translation:


 
Dechreuodd yr awdurdod treth gasglu a rheoli'r dreth trafodiadau tir ym mis Ebrill 2018, pan ddisodlodd y dreth newydd dreth tir y dreth stamp yng Nghymru.  

   

Amcangyfrifir y bydd yr Awdurdod yn codi £1bn mewn refeniw dros gyfnod o bedair blynedd ar gyfer ariannu gwasanaethau cyhoeddus, fel y GIG ac ysgolion, yng nghymunedau Cymru.  

   

Dyma'r tro cyntaf i’r Awdurdod gynhyrchu ystadegau blynyddol yn ôl ardaloedd daearyddol, gan gynnwys data ar lefel awdurdodau lleol ac etholaethau. Cyn Ebrill 2018 roedd CThEM yn cynhyrchu ystadegau ar gyfer treth dir y dreth stamp.


Mae'r datganiad ystadegol, a gyhoeddir ar wefan yr Awdurdod, yn cwmpasu'r cyfnod o fis Ebrill 2018 hyd at ddiwedd mis Mawrth 2019 yn bennaf; mae’r prif benawdau’n cynnwys:


* Cyfanswm o 61,750 o drafodiadau ar gyfer y dreth trafodiadau tir
* £226\.9m o dreth yn ddyledus am werthiannau a lesoedd eiddo a thir yng Nghymru.
* £154\.5m o dreth yn ddyledus ar gyfer trafodiadau preswyl. Roedd hyn yn cynnwys:
	+ £59\.1m o refeniw ychwanegol a godwyd o gyfraddau uwch
	+ £6\.7m o ad\-daliadau cyfradd uwch. Mae’r ad\-daliadau eisoes wedi'u tynnu o’r ffigurau treth sy'n ddyledus, uchod.
* £72\.5m o dreth yn ddyledus ar gyfer trafodiadau amhreswyl.


Noder bod y prif ffigurau ar lefel Cymru hefyd yn cael eu cyflwyno ar gyfer Ebrill a Mai 2019 yn y datganiad hwn.


Ar lefel awdurdodau lleol, mae data’r Awdurdod yn amlygu rhai amrywiadau ar gyfer trafodiadau preswyl ac amhreswyl. Er enghraifft, fel canran o'r holl drafodiadau preswyl, roedd trafodiadau cyfradd uwch yn amrywio rhwng 16% yn Nhorfaen a 37% yng Ngwynedd. Gall cyfraddau uwch fod yn:


* berthnasol i’r trafodiadau hyn am amryw o resymau, gan gynnwys:
* pryniant eiddo prynu\-i\-osod
* ail gartrefi neu gartrefi gwyliau;
* pontio rhwng dau eiddo; a
* phryniannau gan gwmnïau e.e. darparwyr tai cymdeithasol


Meddai Dyfed Alsop, Prif Weithredwr yr Awdurdod:



> Mae'r ystadegau hyn yn ymwneud â'n blwyddyn weithredu gyntaf, yn casglu ac yn rheoli'r dreth trafodiadau tir. Rydym yn falch bod y refeniw yr ydym yn ei godi yn cefnogi gwasanaethau cyhoeddus hanfodol mewn cymunedau ledled Cymru.
> 
> 
> Fel sefydliad sy'n cael ei lywio gan ddata, rydym am ddysgu o'r data yma er mwyn gwella ein gwasanaethau i drethdalwyr yn y dyfodol. Rydym yn credu fod data’n ganolog i'n dull o weithredu trethi, sy'n golygu helpu pobl i dalu'r swm cywir o dreth ar yr adeg iawn.


Meddai Adam Al\-Nuaimi, Pennaeth Data a Dadansoddi’r Awdurdod:



> Nodwedd ddiddorol y datganiad hwn yw bod gennym ddata ardal leol ar gyfer y dreth trafodiadau tir am y tro cyntaf. Gellir gweld yr amrywiad yn y data rhwng awdurdodau lleol yn hawdd iawn yn yr ystadegau preswyl ac amhreswyl.
> 
> 
> Rydym hefyd wedi gallu datblygu'r set ddata breswyl ymhellach i gynnwys ffigurau ar lefel etholaethau'r Cynulliad ac ar gyfer ardaloedd o amddifadedd, fel y’u mesurwyd gan Fynegai Amddifadedd Lluosog Cymru. Yn y blynyddoedd sydd i ddod, rydym yn gobeithio y gallwn ddarparu data tebyg ar drafodion amhreswyl.


Sefydlwyd Awdurdod Cyllid Cymru fel awdurdod treth gan Lywodraeth Cymru ym mis Hydref 2017\. Yr awdurdod treth yw adran anweinidogol gyntaf Llywodraeth Cymru.


Am ragor o wybodaeth, ewch i wefan yr Awdurdod.