Translate the text from English to Welsh.



 
This is the fourth progress update on the delivery of *Together for Health*, our five year vision for the NHS in Wales, first published in November 2011\.  This statement concentrates on developments that have taken place during the last six months.


*Together for Health* makes it clear that this Government’s overall aim is to improve the health of everyone in Wales whilst paying particular attention to reducing inequalities.  It also makes clear this Government’s commitment to supporting a modern NHS which consistently delivers high quality care whilst also meeting the considerable challenges it faces with confidence.  As a Government we recognise that the financial climate, coupled with the demands of an increasingly ageing population and greater expectations as a result of advances in treatment means the NHS faces significant challenges. We understand the need for NHS bodies to continue to take rapid and radical action to deliver the vision set out in Together for Health and the underpinning rationale for the necessary actions are clearly set out in *Together for Health.*


We are now half way through the five year programme.  Whilst there is still much to do, a significant amount has been achieved already. The fact that we have delivered on many of the commitments we made in 2011 during such a challenging period means that we should have confidence that we can continue to make the improvements necessary to deliver a safe and sustainable health service in Wales.  


This Statement is a summary of the progress we have since I last provided an update to the Assembly in May 2013\.


Improving Health for all and Addressing Health Inequalities  


Efforts to improve health of the whole population and address health inequalities remain central to our work, and are reflected across a full range of our programmes and initiatives. At a strategic level, during the last six months work has continued to implement the broad range of actions in ***Fairer Health Outcomes for All***, our national action plan for reducing health inequalities.


We have also concentrated on ensuring that the NHS and social services contribute fully to the Welsh Government’s Tackling Poverty and Early Years and Child Care Plans.  During the last six months, in addition to  the good progress we have made in the delivery of specific actions, such as the development of the over 50s health check, we have also moved forward on a number of other initiatives. This includes the **Inverse Care Law Programme** where two lead Local Health Boards now have specific targets relating to their local initiatives. Alongside this all LHBs will be using their own needs analysis to work with their locality clusters to review how the allocation of resources can better support the aim of reducing the health inequalities that exist.  


During the last six months we have given further consideration to the potential of legislation which could help us improve the health outcomes of the poorest and most disadvantaged individuals in our communities.  These considerations are being fed into the development work for the Public Health White Paper and the Future Generations Bill.


We are also establishing local poverty milestones and targets which will form part of our work on a new NHS Delivery Framework for the NHS to be introduced in April 2014\.  This will be the mechanism to ensure that Local Health Boards set clear targets for reducing health inequalities and report on progress as a mainstream activity.


In June, we published our ‘***Delivering Local Health Care \- Accelerating the Pace of Change***’. In addition to requiring Local Health Boards to produce robust assessment of local health needs, we are also reinforcing the message that primary and community care have a vital role to play in improving health and wellbeing amongst our most disadvantaged individuals and communities. Added to this, supporting individuals to take greater responsibility for their own health and wellbeing has also moved forward and on 20 November we held a national event to mark Self Care week.  


Hospitals for the 21st Century


While prevention, health protection and primary care services are crucial to improving health and reducing inequalities, it is vital also to have sustainable, high quality hospital based services for those who need them.  In this area too there has been considerable progress during the previous six months.  


The first phase of plans for **North Wales** is now being implemented, following agreement between the Health Board and Community Health Council. The capital schemes included in the reconfiguration plans have been reviewed and where agreed, plans are in place.   These are now being given priority in terms of funding support from the future health capital budget.  The First Minister issued a statement in Plenary on 12 November accepting the Royal College of Paediatrics and Child Health’s proposed model for the delivery of neonatal services in the north in the longer term, with the development of a sub\-regional neonatal intensive care centre.  


Following the recommendations of the independent scrutiny panel, I announced my determination of changes to services in the **Hywel Dda** area in September.  I have decided that the model of emergency care at Prince Philip Hospital will be clinically led by doctors and delivered in conjunction with emergency nurse practitioners.  I also confirmed my support for the development of a Level 2 neonatal unit at Glangwili, but asked for a further of piece of work to be done, to clarify obstetric and midwifery services in the area. This information has now been received and the clinically led scrutiny panel is being reconvened to provide its final advice and recommendations to me on this matter.  I intend to  announce my final determination to the National Assembly on 21 January 2014\.


The **South Wales** Programme undertook formal public consultation on its proposals between 23 May and 19 July. Over 60,000 responses were received with the final analysis and consultation summary published on the SWP website on 8th November. I understand that a decision will now be taken early in the New Year.


  

We are also working closely with the Local Health Boards, local transport authorities, bus industry and community transport sector to focus on the transport implications arising from the service changes that are implemented as part of the re\-configuration programme.


There are opportunities to improve services in rural Wales through innovative solutions to planning and using technology to deliver care at or close to home. We have recently published a report by the **Rural Health Implementation Group** on its work, announced a new Health Technology and Telehealth Fund to support the wider take up of these new ways of working, and held a national showcase event on 18 November.


In response, I will commission work to look at service models to meet the specific pressures, challenges, and opportunities facing the delivery of services to those living in predominantly rural Mid Wales.


Aiming for Excellence


Together for Health signalled a determined effort to provide consistent, high quality care.  The Quality Delivery Plan set out how this would be done, though training, monitoring and reporting. The vast majority of the people of Wales receive good, safe care and NHS staff work are trained and motivated to deliver this.  But there are no grounds for complacency and we know that fast effective action is needed when things do go wrong.


One of the commitments in the **Quality Delivery Plan** is to improve transparency as a key to driving improvements.  In September, all Local Health Boards and Trusts published Annual Quality Statements for the first time.  A peer review of the Annual Quality Statements is now underway, under the leadership of Professor Rosemary Kennedy. A learning event is planned for January 2014 so that best practice can be shared and lessons learned.  


Following the Francis Report in England, we published “**Delivering Safe Care, Compassionate Care**”, which set out what we will do in Wales to make sure these events cannot be repeated here.  I will report on the progress we have made early in the New Year and this will also help inform the new all Wales Quality Statement that I intend to publish next year.


It is important that we also utilise information at all levels to drive improvements in the quality of care.  The work that has been put in place with HIW and the Wales Audit Office to define a clear escalation and intervention process where there are concerns will be reported to me in January 2014\.  Added to this, I will shortly be announcing the details of an external review of the concerns/complaints process so that we can further build a culture and ethos of good customer service within the NHS. This will complement the progress we seeking in views and acting on patient experience and satisfaction feedback.


***Condition Specific Delivery Plans***


‘Together for Health’ committed us to develop and publish a range of delivery plans for major services and during the past six months we have continued to make good progress.


Following the publication of our **Palliative and End of Life Care Delivery Plan**, published on 16 April 2013, the Implementation Board has commissioned each LHB to produce an action plan outlining local activity.


In May we published the **Heart Disease** Delivery Plan with each LHB now asked to produce a Patents Needs Analysis for cardiac services in their areas.  This is due to be completed by January 2014\.  September saw the publication of our Diabetes Delivery Plan where the main short term focus is now on developing a new **diabetes** patient information system, improving access to diabetes structured education and providing a stronger emphasis on paediatrics and related Type 1 diabetes cases.  


Also in September, the **Wales Eye Health Care** Delivery Plan was published which sets out a range of specific outcomes for eye care improvement by 2018 and we are currently consulting on drafts of a **Respiratory and Neurological conditions** Delivery Plans.


Good progress is also being made in the implementation of the delivery plans we published in 2012 including established reporting mechanisms now in place for **Cancer,  Stroke,  Mental Health** and the delivery of **Maternity** Services. We have also made progress on our National **Oral Health** Plan, launched in March 2013 and which requires Health Boards to produce local oral health action plans to meet their identified priorities by 31 December 2013\.


 


Unscheduled Care


The significant pressure facing urgent and emergency care across the United Kingdom was recognised in Together for Health. In Wales, our response is being managed through the **Unscheduled Care Programme** which was announced on 23 April. The overall programme is made up of ten projects and remains a top priority, given the impact this has on the NHS and patients alike. There is a clear focus on achieving alignment between LHBs, local authority social services and the ambulance service as we prepare for winter resilience across the Welsh NHS.  During the last six months our Seasonal Planning Group has been planning for winter 2013/14 and following the Winter Planning Forum held in September, formal winter plans have now been received and are under review.


Aligned with the programme on urgent and emergency care is the work to implement the recommendations of the **McClelland Review** of ambulance services which was published earlier this year. This work is progressing according to the agreed timetable with implementation of the future organisation planned for April 2014\.


Building on the planning process developed in relation to unscheduled care, I announced new arrangements for improved planning of elective care in a statement to the Assembly on 10 December.


Transparency on Performance


We remain committed to delivering a step change in the availability of data to patients on the performance of their local health services. Earlier this year Local Health Boards published mortality rates and information about health care acquired infections.


In October 2013, we launched ‘**My Local Health Service**’ which provides important information about the performance of local services. My Local Health Service website is a novel approach to improve transparency across NHS Wales. This website will enable patients to find information quickly, complementing those operated by the NHS and Welsh Government.


 


  

A New Partnership with the Public


In 2012 we published a consultation paper on issues relating to developing a new partnership with the public and the matter was also at the core of the consultation on the possibility of issuing a new Public Health Bill.  Since then there have been a number of initiatives on shared decision making techniques and training clinicians on working better with the public. We have also sought to increase information for the public and the consultations around service change have been among the most open and innovative ever in Wales.   All this amounts to a greater attention to collecting and considering patient views than ever before.


 


Making Every Penny Count


‘Together for Health’ also committed us to put in place a new financial regime to improve the planning and utilisation of financial resources in line with clinical priorities.   Central to delivering this is a move to a more flexible financial regime underpinned by a legal financial duty for Local Health Boards to break even over a rolling 3 financial years as opposed to annually. To support this we moved quickly to introduce new legislation through the **NHS Wales (Finance) Bill** which was passed by the National Assembly on 3 December with Royal Assent expected in late January 2014\.  


We have also recently announced an additional £570m over the next three years to ensure the NHS in Wales is able to maintain delivery of services based around the core principles of safety and quality.


Alongside the additional resources and new financial flexibility, we have strengthened the planning system across NHS Wales. The **NHS Wales Planning Framework**, published in November clarifies the respective planning roles and responsibilities of the Welsh Government and NHS bodies.  This includes setting out the shared expectations of the Welsh Government and NHS Wales for Integrated Medium Term Plans; defining the planning cycle and key scrutiny and assurance mechanisms; and outlining the support that is available, or being developed, across the system to support the development of an effective planning system.  Local Health Boards are currently developing their 2014/15 Medium Term Plans.


We have also moved to strengthen the performance system to achieve a greater focus on patient outcomes and during the previous six months we have engaged with members of the public as well as clinicians and other partners to discuss how we should measure the performance of the NHS.


Legislation


Progress on our Legislative programme has continued in the last six months with key pieces of legislation being taken forward which play a part in supporting the Together for Health commitments. In addition to the NHS Wales (Finance) Bill mentioned previously, the **Human Transplantation Act 2013** was passed by the National Assembly in July. Implementation is in on track with the initiation of a two year information campaign which will culminate in full implementation by 1 December 2015\. On 20 November the **Asbestos Bill** was passed by the National Assembly and is currently in its four week intimation period.  The Counsel General informed the National Assembly in a statement on 11 December of his decision to refer the Bill to the Supreme Court, together with his reasons for doing so. Regulations to implement and operate a statutory food hygiene rating scheme in Wales as required by the **Food Hygiene Rating Act 2013** were approved by the Assembly on 12 November.  The Act and Food Hygiene Rating (Wales) Regulations 2013 came into force on 28 November.


Conclusion


Taken together, this update demonstrates continued progress across the key health policy commitments contained in ‘Together for Health’.  These interlocking reforms are essential to improving quality of life for all and making the NHS in Wales consistently safe and effective, more integrated, sustainable and resilient.  Progress to date has only come thanks to the strong commitment of staff across the service, our partners and the public and I remain grateful for that. I am also confident that we will be able to build on this as we collectively take forward our agenda.  


 


 


 


 


 


 







Translation:


 
Dyma'r pedwerydd diweddariad ar gyflawni Law yn Llaw at Iechyd, ein gweledigaeth bum mlynedd ar gyfer y GIG yng Nghymru, a gyhoeddwyd gyntaf ym mis Tachwedd 2011\.  Mae'r datganiad hwn yn canolbwyntio ar ddatblygiadau dros y chwe mis diwethaf.

Mae Law yn Llaw at Iechyd yn datgan yn glir mai nod cyffredinol y Llywodraeth hon yw gwella iechyd pawb yng Nghymru, gan roi sylw arbennig i leihau anghydraddoldebau.  Mae hefyd yn datgan yn glir bod gan y Llywodraeth hon ymrwymiad i gefnogi GIG modern sy'n darparu gofal o ansawdd uchel yn gyson, gan fynd i'r afael yn hyderus â'r heriau sylweddol y mae'n eu hwynebu hefyd.  Fel Llywodraeth rydyn ni'n cydnabod bod y sefyllfa economaidd, ynghyd â gofynion poblogaeth sy'n heneiddio fwyfwy a disgwyliadau uwch yn sgil cynnydd mewn triniaeth, yn golygu bod heriau sylweddol gerbron y GIG. Rydyn ni'n deall bod angen i gyrff y GIG barhau i gymryd camau radical ar frys i gyflawni'r weledigaeth yn Law yn Llaw at Iechyd ac mae'r rhesymeg sy'n sail i'r camau gweithredu angenrheidiol wedi'u nodi'n glir yn Law yn Llaw at Iechyd.

Rydyn ni bellach hanner ffordd drwy'r rhaglen bum mlynedd.  Er bod llawer i'w wneud o hyd, mae cryn dipyn wedi'i gyflawni eisoes. Mae'r ffaith ein bod ni wedi cyflawni nifer o'r ymrwymiadau a wnaed yn 2011 yn y fath gyfnod heriol yn golygu y dylem fod yn hyderus y gallwn barhau i wneud y newidiadau angenrheidiol i ddarparu gwasanaeth iechyd diogel a chynaliadwy yng Nghymru.  

Mae'r Datganiad hwn yn grynodeb o'r cynnydd ers y tro diwethaf i mi roi diweddariad i'r Cynulliad ym mis Mai 2013\.

Gwella Iechyd i Bawb a Mynd i'r Afael ag Anghydraddoldebau Iechyd  

Mae ymdrechion i wella iechyd y boblogaeth gyfan a mynd i'r afael ag anghydraddoldebau iechyd yn parhau i fod yn ganolog i'n gwaith, ac maent wedi'u hadlewyrchu ar draws ystod lawn o'n rhaglenni a'n mentrau. Ar lefel strategol dros y chwe mis diwethaf, mae gwaith wedi parhau i roi ar waith yr ystod eang o gamau gweithredu yn Canlyniadau Iechyd Tecach i Bawb, ein cynllun gweithredu cenedlaethol ar gyfer lleihau anghydraddoldebau iechyd.

Rydyn ni hefyd wedi canolbwyntio ar sicrhau bod y GIG a gwasanaethau cymdeithasol yn cyfrannu'n llawn at Gynlluniau Trechu Tlodi a Blynyddoedd Cynnar a Gofal Plant Llywodraeth Cymru.  Dros y chwe mis diwethaf, yn ogystal â'n cynnydd da o ran cyflawni camau gweithredu penodol fel datblygu'r archwiliad iechyd i bobl dros 50 oed, rydyn ni wedi symud ymlaen ar nifer o fentrau eraill. Mae hyn yn cynnwys y Rhaglen Deddf Gofal Gwrthgyfartal lle bellach mae gan ddau Fwrdd Iechyd Lleol arweiniol dargedau penodol mewn perthynas â'u mentrau lleol. Ochr yn ochr â hyn, bydd pob BILl yn defnyddio'u dadansoddiad anghenion eu hunain i weithio gyda'u clystyrau lleol i adolygu'r ffordd orau i ddyrannu adnoddau gefnogi'r nodi o leihau'r anghydraddoldebau iechyd sy'n bodoli.  

Dros y chwe mis diwethaf rydyn ni wedi rhoi ystyriaeth bellach i botensial deddfwriaeth a allai'n helpu i wella canlyniadau yr unigolion tlotaf a mwyaf dan anfantais yn ein cymunedau.  Mae'r ystyriaethau hyn yn cael eu bwydo i'r gwaith datblygu ar gyfer y Papur Gwyn Iechyd y Cyhoedd a Bil Cenedlaethau'r Dyfodol.

Rydyn ni hefyd yn pennu cerrig milltir a thargedau tlodi lleol a fydd yn rhan o'n gwaith ar Fframwaith Cyflawni newydd y GIG i'w gyflwyno ym mis Ebrill 2014\.  System fydd hon i sicrhau bod Byrddau Iechyd Lleol yn pennu targedau clir ar gyfer lleihau anghydraddoldebau iechyd ac yn adrodd ar gynnydd fel gweithgaredd prif ffrwd.

Ym mis Mehefin, cyhoeddwyd ‘Darparu Gofal Iechyd Lleol – Sbarduno Newid’. Yn ogystal â'i gwneud yn ofynnol i Fyrddau Iechyd Lleol lunio asesiad trylwyr o anghenion iechyd lleol, rydyn ni hefyd yn pwysleisio bod gan ofal sylfaenol a chymunedol rôl allweddol i'w chwarae o ran gwella iechyd a llesiant ymysg ein hunigolion a'n cymunedau sydd fwyaf dan anfantais. Ar ben hyn, mae cynnydd wedi bod o ran cefnogi unigolion i fod yn fwy cyfrifol am eu hiechyd a'u llesiant eu hunain, a chynhaliwyd digwyddiad cenedlaethol ar 20 Tachwedd i nodi wythnos Hunan\-ofal.

Ysbytai ar gyfer yr 21ain  Ganrif

Er bod gwasanaethau atal problemau, diogelu iechyd a gofal sylfaenol yn hanfodol i wella iechyd a lleihau anghydraddoldebau, mae hefyd yn allweddol cael gwasanaethau cynaliadwy o ansawdd uchel mewn ysbytai i'r rheini sydd eu hangen. Mae cynnydd sylweddol hefyd wedi bod yn y maes hwn dros y chwe mis diwethaf.  

Mae'r cam cyntaf yn y cynlluniau ar gyfer Gogledd Cymru yn cael ei roi ar waith, yn dilyn cytundeb rhwng y Bwrdd Iechyd a'r Cyngor Iechyd Cymuned. O ran cyfalaf mae'r cynlluniau yn y cynlluniau ad\-drefnu wedi cael eu hadolygu ac mae cynlluniau ar waith lle cytunwyd arnynt. Mae'r rhain bellach yn cael blaenoriaeth o ran cymorth cyllid o'r gyllideb cyfalaf iechyd ar gyfer y dyfodol.  Gwnaeth y Prif Weinidog ddatganiad yn y Cyfarfod Llawn ar 12 Tachwedd yn derbyn model arfaethedig y Coleg Brenhinol Pediatreg ac Iechyd Plant ar gyfer darparu gwasanaethau newyddenedigol yn y Gogledd yn y tymor hwy, gan ddatblygu canolfan is\-ranbarthol gofal dwys i'r newydd\-anedig.  

Yn dilyn argymhellion y panel craffu annibynnol, cyhoeddais fy mhenderfyniad ynghylch newid gwasanaethau yn ardal Hywel Dda ym mis Medi.  Rwyf wedi penderfynu mai meddygon fydd yn rhoi arweinyddiaeth glinigol ar y model gofal brys yn Ysbyty'r Tywysog Philip ac yn ei ddarparu ochr yn ochr ag ymarferwyr nyrsio brys.  Rwyf hefyd wedi cadarnhau fy mod yn cefnogi datblygu uned babanod newydd\-anedig lefel 2 yng Nglangwili, ond gofynnais am waith pellach i egluro gwasanaethau obstetreg a bydwreigiaeth yn yr ardal. Mae'r wybodaeth hon bellach wedi dod i law ac mae'r panel craffu dan arweiniad clinigwyr yn cael ei ailymgynnull i roi ei gyngor a'i argymhellion terfynol i mi ar y mater hwn. Rwy’n bwriadu cyhoeddi fy mhenderfyniad terfynol gerbron y Cynulliad Cenedlaethol ar 21 Ionawr 2014\.

Cynhaliodd Rhaglen De Cymru ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol ar ei chynigion rhwng 23 Mai ac 19 Gorffennaf. Daeth dros 60,000 o ymatebion i law, a chyhoeddwyd y dadansoddiad terfynol a chrynodeb yr ymgynghoriad ar wefan RhDC ar 8 Tachwedd. Rwy'n cael ar ddeall y caiff penderfyniad ei wneud yn gynnar yn y Flwyddyn Newydd.

  
Rydyn ni hefyd yn gweithio'n agos gyda'r Byrddau Iechyd Lleol, awdurdodau trafnidiaeth lleol, y diwydiant bysiau a'r sector trafnidiaeth gymunedol i ganolbwyntio ar y goblygiadau trafnidiaeth yn sgil newid gwasanaethau fel rhan o'r rhaglen ad\-drefnu.

Mae cyfle i wella gwasanaethau yng nghefn gwlad Cymru drwy atebion cynllunio arloesol a defnyddio technoleg i ddarparu gofal yn y cartref neu'n agos at y cartref. Rydyn ni newydd gyhoeddi adroddiad gan Grŵp Gweithredu'r Cynllun Iechyd Gwledig ar ei waith, wedi cyhoeddi Cronfa Technoleg Iechyd a Theleiechyd newydd i gefnogi mabwysiadu'r ffyrdd newydd hyn o weithio yn helaeth, ac wedi cynnal digwyddiad arddangos cenedlaethol ar 18 Tachwedd.

Fel ymateb, byddaf yn comisiynu gwaith i ystyried modelau gwasanaeth i fynd i'r afael â'r pwysau, yr heriau a'r cyfleoedd penodol o ran darparu gwasanaethau i'r rheini sy'n byw yn ardal y Canolbarth, sy'n wledig gan fwyaf.

Anelu at Ragoriaeth

Roedd Law yn Llaw at Iechyd yn ymdrech benderfynol i ddarparu gofal cyson o ansawdd uchel.  Roedd y Cynllun Cyflawni Ansawdd yn amlinellu'r ffordd o wneud hyn, drwy hyfforddi, monitro ac adrodd. Mae'r mwyafrif helaeth o bobl Cymru yn cael gofal diogel da ac mae staff y GIG yn cael eu hyfforddi a'u cymell i'w ddarparu.  Ond nid oes rheswm dros fod yn hunanfodlon ac rydyn ni'n gwybod bod angen cymryd camau effeithiol ar frys pan aiff pethau o'i le.

Un o ymrwymiadau'r Cynllun Cyflawni Ansawdd yw gwella tryloywder i ysgogi gwelliant.  Ym mis Medi, cyhoeddodd yr holl Ymddiriedolaethau a Byrddau Iechyd Lleol Ddatganiadau Ansawdd Blynyddol am y tro cyntaf.  Mae adolygiad gan gymheiriaid o'r Datganiadau Ansawdd Blynyddol bellach yn cael ei gynnal o dan arweiniad yr Athro Rosemary Kennedy. Bwriedir cynnal digwyddiad dysgu ym mis Ionawr 2014 er mwyn rhannu arfer gorau a dysgu gwersi.  

Yn dilyn Adroddiad Francis yn Lloegr, cyhoeddwyd "Darparu Gofal Diogel, Gofal Tosturiol", yn amlinellu'r camau y byddwn yn eu cymryd yng Nghymru i sicrhau na all yr achosion hyn ddigwydd yma.  Byddaf yn adrodd ar ein cynnydd yn gynnar yn y Flwyddyn Newydd a bydd hyn hefyd yn dylanwadu ar Ddatganiad Ansawdd Cymru Gyfan rwy'n bwriadu ei gyhoeddi flwyddyn nesaf.

Mae'n bwysig ein bod ni hefyd yn defnyddio gwybodaeth ar bob lefel i lywio gwelliannau yn ansawdd gofal.  Byddaf yn cael adroddiad ym mis Ionawr 2014 ar y gwaith sydd wedi'i sefydlu gydag AGIC a Swyddfa Archwilio Cymru i ddiffinio proses glir ar gyfer mynegi pryderon ac ymyrryd.  Ar ben hyn, yn fuan byddaf yn cyhoeddi manylion adolygiad allanol ynghylch y broses pryderon/cwynion er mwyn gallu adeiladu diwylliant ac ethos o wasanaeth cwsmeriaid da ymhellach yn y GIG. Bydd hyn yn ategu'r cynnydd rydyn ni'n ceisio'i gael o ran safbwyntiau a gweithredu ar adborth am brofiad a bodlonrwydd cleifion.

Cynlluniau Cyflawni ar gyfer Cyflyrau Penodol

Fe'n hymrwymwyd drwy ‘Law yn Llaw at Iechyd’ i ddatblygu a chyhoeddi ystod o gynlluniau cyflawni ar gyfer gwasanaethau pwysig, ac rydyn ni wedi parhau i wneud cynnydd da dros y chwe mis diwethaf.

Yn dilyn cyhoeddi'n Cynllun Cyflawni Gofal Lliniarol a Diwedd Oes ar 16 Ebrill 2013, mae'r Bwrdd Cyflawni wedi comisiynu pob BILl i lunio cynllun gweithredu yn amlinellu gweithgarwch lleol.

Ym mis Mai cyhoeddwyd y Cynllun Cyflawni Clefyd y Galon, ac mae gofyn bellach i bob BILl lunio Dadansoddiad o Anghenion Cleifion ar gyfer gwasanaethau cardiaidd yn eu hardaloedd.  Disgwylir cwblhau hyn erbyn mis Ionawr 2014\.  Ym mis Medi cyhoeddwyd ein Cynllun Cyflawni Diabetes, lle ceir prif ffocws tymor byr ar ddatblygu system wybodaeth newydd ar gyfer cleifion diabetes, gwella mynediad at addysg strwythuredig am diabetes a rhoi mwy o bwyslais ar bediatreg ac achosion yn ymwneud â diabetes Math 1\.  

Hefyd cyhoeddwyd Cynllun Cyflawni Gofal Iechyd Llygaid Cymru ym mis Medi gan amlinellu ystod o ganlyniadau penodol ar gyfer gwella gofal llygaid erbyn 2018\. Rydyn ni wrthi'n ymgynghori ar fersiynau drafft y Cynlluniau Cyflawni Cyflyrau Anadlol a Niwrolegol.

Mae cynnydd da hefyd yn cael ei wneud o ran rhoi ar waith y cynlluniau cyflawni a gyhoeddwyd yn 2012, gan gynnwys pennu trefniadau adrodd ar gyfer canser, strôc ac iechyd meddwl a darparu gwasanaethau mamolaeth. Rydyn ni hefyd wedi gwneud cynnydd ar ein Cynllun Cenedlaethol Iechyd y Geg, a lansiwyd ym mis Mawrth 2013 ac sy’n gofyn i Fyrddau Iechyd lunio cynlluniau gweithredu lleol ar iechyd y geg i fodloni’r blaenoriaethau y maen nhw wedi’u nodi erbyn 31 Rhagfyr 2013\.

Gofal Heb Ei Drefnu

Cafwyd cydnabyddiaeth yn Law yn Llaw at Iechyd i'r pwysau sylweddol ar ofal brys ac argyfwng yn y Deyrnas Unedig. Yng Nghymru, y Rhaglen Gofal Heb Ei Drefnu, a gyhoeddwyd ar 23 Ebrill, sy'n gyfrifol am ein hymateb. Mae'r rhaglen gyffredinol yn cynnwys deg prosiect, ac mae'n un o'n prif flaenoriaethau o hyd o ystyried yr effaith a gaiff hyn ar y GIG a chleifion fel ei gilydd. Ceir ffocws amlwg ar alinio BILlau, gwasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol a'r gwasanaeth ambiwlans wrth i ni baratoi GIG Cymru i wrthsefyll pwysau'r gaeaf.  Dros y chwe mis diwethaf, mae'n Grŵp Cynllunio Tymhorol wedi bod yn cynllunio ar gyfer gaeaf 2013/14, ac yn dilyn Fforwm Cynllunio'r Gaeaf ym mis Medi, mae cynlluniau gaeaf ffurfiol wedi'u derbyn ac yn cael eu hadolygu.

Ochr yn ochr â'r rhaglen ar ofal brys ac argyfwng, ceir gwaith i roi ar waith argymhellion Adolygiad McClelland ar wasanaethau ambiwlans a gyhoeddwyd yn gynharach eleni. Mae'r gwaith hwn yn mynd yn ei flaen yn unol â'r amserlen y cytunwyd arni, a bwriedir rhoi'r drefniadaeth newydd ar waith ym mis Ebrill 2014\.

Gan adeiladu ar y broses gynllunio y datblygais mewn perthynas â gofal heb ei drefnu, cyhoeddais drefniadau newydd ar gyfer gwella cynllunio gofal dewisol mewn datganiad i’r Cynulliad ar 10 Rhagfyr.

Tryloywder ynghylch Perfformiad

Rydyn ni'n parhau i fod yn ymrwymedig i sicrhau newid sylweddol ynghylch y data sydd ar gael i gleifion am berfformiad eu gwasanaethau iechyd lleol. Yn gynharach eleni, cyhoeddodd y Byrddau Iechyd Lleol gyfraddau marwolaeth a gwybodaeth am heintiau a gafwyd mewn gofal iechyd.

Ym mis Hydref 2013, lansiwyd ‘Fy Ngwasanaeth Iechyd Lleol’ sy'n cynnig gwybodaeth bwysig am berfformiad gwasanaethau lleol. Mae gwefan Fy Ngwasanaeth Iechyd Lleol yn ffordd newydd o wella tryloywder ar draws GIG Cymru. Bydd y wefan hon yn galluogi cleifion i ddod o hyd i wybodaeth yn gyflym, gan ategu gwefannau'r GIG a Llywodraeth Cymru.

Partneriaeth Newydd gyda'r Cyhoedd

Yn 2012, cyhoeddwyd ein papur ymgynghori ar faterion yn ymwneud â datblygu partneriaeth newydd gyda'r cyhoedd, ac roedd y mater hefyd wrth wraidd yr ymgynghoriad ar y posibilrwydd o gyhoeddi Bil Iechyd y Cyhoedd newydd.  Ers hynny cafwyd nifer o fentrau ar rannu technegau penderfynu a hyfforddi clinigwyr i weithio'n well gyda'r cyhoedd. Rydyn ni hefyd wedi ceisio rhoi mwy o wybodaeth i'r cyhoedd ac mae'r ymgynghoriadau ynghylch newid gwasanaethau wedi bod gyda'r mwyaf agored ac arloesol erioed yng Nghymru.   Mae hyn oll yn rhoi mwy o sylw nag erioed ar gasglu ac ystyried safbwyntiau cleifion.

Cyfrif Pob Ceiniog

Mae ‘Law yn Llaw at Iechyd’ hefyd wedi'n hymrwymo i sefydlu trefn ariannol newydd i wella'r gwaith o gynllunio a defnyddio adnoddau ariannol yn unol â blaenoriaethau clinigol.   Yn ganolog i hyn mae cychwyn ar drefn ariannol fwy hyblyg, wedi'i ategu gan ddyletswydd ariannol gyfreithiol ar Fyrddau Iechyd Lleol i fantoli'r gyllideb dros gyfnod treigl o 3 blynedd yn hytrach na bob blwyddyn. Er mwyn cefnogi hyn, aethom ati ar frys i gyflwyno deddfwriaeth newydd drwy Fil Cyllid y GIG (Cymru) a gymeradwywyd gan y Cynulliad Cenedlaethol ar 3 Rhagfyr. Disgwylir Cydsyniad Brenhinol ddiwedd mis Ionawr 2014\.

Hefyd rydyn ni newydd gyhoeddi £570m ychwanegol dros y tair blynedd nesaf i sicrhau y gall y GIG yng Nghymru barhau i ddarparu gwasanaethau ar sail egwyddorion craidd diogelwch ac ansawdd.

Ochr yn ochr â'r adnoddau ychwanegol a'r hyblygrwydd ariannol newydd, rydyn ni wedi cryfhau'r system gynllunio ar draws GIG Cymru. Mae Fframwaith Cynllunio GIG Cymru a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd yn egluro rolau a chyfrifoldebau cynllunio perthnasol Llywodraeth Cymru a chyrff y GIG.  Mae hyn yn cynnwys amlinellu disgwyliadau cyffredin Llywodraeth Cymru a GIG Cymru ar gyfer Cynlluniau Tymor Canolig Integredig; diffinio'r cylch cynllunio a threfniadau craffu a sicrwydd allweddol; ac amlinellu'r cymorth sydd ar gael, neu sy'n cael ei ddatblygu, ar draws y system er mwyn helpu i greu system gynllunio effeithiol.  Mae'r Byrddau Iechyd Lleol wrthi'n datblygu eu Cynlluniau Tymor Canolig ar gyfer 2014/15\.

Rydyn ni hefyd wedi mynd ati i gryfhau'r system berfformiad i roi mwy o ffocws ar ganlyniadau i gleientiaid. Dros y chwe mis diwethaf rydyn ni wedi cyfathrebu â'r cyhoedd, ynghyd â chlinigwyr a phartneriaid eraill, i drafod sut dylem fesur perfformiad y GIG.

Deddfwriaeth

Mae cynnydd wedi parhau dros y chwe mis diwethaf ar ein rhaglen ddeddfwriaethol, gyda deddfwriaeth allweddol yn cael ei datblygu sy'n chwarae rhan o ran cefnogi ymrwymiadau Law yn Llaw at Iechyd. Yn ogystal â Bil Cyllid y GIG (Cymru) a nodwyd eisoes, cymeradwyodd y Cynulliad Ddeddf Trawsblannu Dynol 2013 ym mis Gorffennaf. Mae’r broses o’i rhoi ar waith yn mynd yn ei blaen, gydag ymgyrch wybodaeth ddwy flynedd a fydd yn arwain at weithredu llawn erbyn 1 Rhagfyr 2015\. Cymeradwyodd y Cynulliad Cenedlaethol y Bil Asbestos ar 20 Tachwedd ac mae yn ei gyfnod hysbysu pedair wythnos ar hyn o bryd. Mewn datganiad i’r Cynulliad Cenedlaethol, hysbysodd y Cwnsler Cyffredinol y Cynulliad Cenedlaethol ei fod wedi penderfynu cyfeirio’r Bil at y Goruchaf Lys, gan nodi ei resymau dros wneud hynny. Ar 12 Tachwedd, cymeradwyodd y Cynulliad reoliadau i roi ar waith a gweithredu cynllun sgorio hylendid bwyd statudol yng Nghymru, fel sy’n ofynnol gan y Bil Sgorio Hylendid Bwyd 2013\. Daeth y Ddeddf a Rheoliadau  Sgorio Hylendid Bwyd 2013 i rym ar 28 Tachwedd.

Casgliad

At ei gilydd, mae'r diweddariad hwn yn dangos cynnydd parhaus yn erbyn yr ymrwymiadau polisi iechyd allweddol yn ‘Law yn Llaw at Iechyd’.  Mae'r diwygiadau hyn yn cydblethu ac yn hanfodol i wella ansawdd bywyd i bawb a gwneud y GIG yng Nghymru yn gyson ddiogel ac effeithiol, ac yn fwy integredig, cynaliadwy a chydnerth.  Mae'r cynnydd hyd yn hyn wedi digwydd drwy ymrwymiad staff ar draws y gwasanaeth, ein partneriaid a'r cyhoedd, ac rwy'n ddiolchgar am hynny. Rwyf hefyd yn hyderus y gallwn adeiladu ar hyn wrth i ni fwrw ymlaen â'n hagenda ar y cyd.