Translate the text from Welsh to English.



 
Fis Medi diwethaf, cyhoeddais adolygiad o waith y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru. Mae'r datganiad hwn yn rhoi manylion am ganlyniadau'r adolygiad a'r camau nesaf i'w cymryd.    

  

Bwriad yr adolygiad oedd cadarnhau blaenoriaethau'r rhanddeiliaid er mwyn manteisio i'r eithaf ar y £6bn o wariant caffael blynyddol ar draws Cymru ar adeg pan fo pwysau na welwyd ei debyg o'r blaen ar wasanaethau cyhoeddus ac wrth i'r DU baratoi i ymadael â'r Undeb Ewropeaidd.


Ers cyhoeddi'r adolygiad, mae Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus y Cynulliad Cenedlaethol wedi lansio ei ymchwiliad ei hun i gaffael, ac rwyf wedi dilyn yr ymchwiliad hwnnw gyda diddordeb. Heddiw fe ysgrifennais at gadeirydd y pwyllgor i nodi sut y ceisiodd yr adolygiad hwn ymateb i ymrwymiadau a wnaed yn ystod yr ymchwiliad ac i ddatganiad am gaffael cyhoeddus yn y Cyfarfod Llawn ar 2 Mai.


Bu amrywiol randdeiliaid, gan gynnwys arweinwyr sector cyhoeddus, swyddogion caffael, busnesau a'r Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol yn cymryd rhan yn yr adolygiad.


Maent wedi dweud wrthym nad yw newid pwyslais y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol a Gwerth Cymru yn ddigon. Dangosodd yr adolygiad bod angen edrych mewn manylder ar ein ffordd o ddefnyddio cyllid cyhoeddus i helpu i ddarparu gwasanaethau cyhoeddus a meithrin twf economaidd ar draws pob rhan o Gymru.


Drwy'r broses adolygu, mae rhanddeiliaid wedi cadarnhau nifer o flaenoriaethau ar gyfer caffael yn y dyfodol, gan gynnwys:


* Canolbwyntio mwy ar sicrhau cytundebau caffael ar y cyd yn unol â blaenoriaethau rhanbarthol a lleol. Yn ogystal â chaniatáu'r mynediad gorau posib at gyflenwyr Cymru, byddai dull gweithredu o'r fath hefyd yn ategu'r nodau yn y Cynllun Gweithredu Economaidd, y rhaglen ddatgarboneiddio a'n hymdrechion i wneud Cymru'n Genedl Gwaith Teg drwy arferion caffael a gwariant cyhoeddus;
* Sicrhau nifer llai o gontractau cenedlaethol lle gall systemau ar draws Cymru gyfan, mewn meysydd fel llogi cerbydau, ddarparu'r gwerth gorau am arian i gyfran fawr o sector cyhoeddus Cymru;
* Ystyried, gyda Llywodraeth y DU, sut y gallwn gryfhau ein perthynas â Gwasanaeth Masnachol y Goron er mwyn cymryd rhan yn llawn pan fo’i waith yn gyson ag anghenion a blaenoriaethau Cymru.


Wrth edrych tua'r dyfodol, bydd uned cymorth cyflawni a datblygu polisi cenedlaethol yn helpu gyda’r gwaith hwn.


Byddwn yn gweithio'n agos gyda rhanddeiliaid er mwyn datblygu strategaeth gaffael newydd, sy'n egluro model gweithredu'r dyfodol ac yn galluogi gwerth llawn y caffael i gael ei wireddu'n genedlaethol, yn rhanbarthol ac yn lleol.


Dywedodd rhanddeiliaid y dylai'r polisi cenedlaethol hwn geisio darparu cefnogaeth newydd mewn gofal cymdeithasol ac adeiladu, gan annog cysondeb a gallu wrth gomisiynu a chaffael y meysydd hanfodol bwysig hyn o ddarparu gwasanaethau cyhoeddus.


Rhaid i drefn gaffael effeithiol gael ei hategu gan raglen datblygu sgiliau. Bydd rhaglen sgiliau a gallu newydd felly yn cael ei llunio er mwyn i swyddogion caffael ddysgu am dechnegau masnachol modern ac er mwyn cynhyrchu llif o dalent ar gyfer y dyfodol i geisio mynd i'r afael â phrinder sgiliau a bylchau sy'n cael eu creu gan wahanol strwythurau cyflog a thâl.


Mae'r rhanddeiliaid hefyd wedi dweud yn glir bod angen strategaeth gaffael ddigidol flaengar yn y dyfodol er mwyn cydweithio, symleiddio mynediad i gyflenwyr a darparu data a gwybodaeth ar gyfer gwneud polisïau a phenderfyniadau yn y dyfodol. Byddwn yn gweithio gyda'n cwsmeriaid a'n rhanddeiliaid i ddatblygu hyn.


Er mwyn cefnogi'r gofynion hyn, rwy'n cyhoeddi y bydd y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol yn raddol ddod i ben ar ei ffurf bresennol. Mae'n amlwg nad yw darparu swm uchel o fframweithiau cenedlaethol bellach yn flaenoriaeth i gwsmeriaid, ac fe welir hyn yn lefel y gyfranogaeth yn fframweithiau'r Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol, sy'n llai na'r hyn a ragwelwyd yn yr achos busnes.


Bydd y newid hwn yn cael ei reoli er mwyn sicrhau parhad busnes mewn perthynas â chontractau fframwaith sy'n cael eu defnyddio ar hyn o bryd gan gyrff cyhoeddus, ac i roi sicrwydd i gyflenwyr sy'n rhan ohonynt.


Bydd gweithrediad llai yn cael ei sefydlu i reoli portffolio llai o gontractau cenedlaethol lle bo’n amlwg bod trefniadau o'r fath yn cynnig gwerth am arian ar draws mwyafrif sylweddol o sefydliadau sector cyhoeddus Cymru.


Byddwn yn ymgynghori â thîm y Gwasanaeth Caffael Cenedlaethol ac yn eu cynnwys wrth ddatblygu ffordd ymlaen. Bydd y rhai nad ydynt yn rhan o'r swyddogaeth gontractio genedlaethol yn cael cynnig cyfleoedd i fod yn rhan o'r gwaith o gyflawni blaenoriaethau rhanbarthol a lleol, yr uned gymorth cyflawni a datblygu polisi cenedlaethol neu raglen fasnach a chaffael Llywodraeth Cymru, neu weithgareddau tebyg.


Mae'r dystiolaeth a gasglwyd drwy'r adolygiad wedi dangos bod angen i'n polisi caffael a rhaglenni caffael cenedlaethol/rhanbarthol yn y dyfodol gael eu rheoli a'u cyflawni ar wahân fel elfennau allweddol o raglen waith strategol, trawsbynciol sydd â mwy o bwyslais ar adeiladu cyfoeth cymunedol ar draws Cymru.


Ein nod yw manteisio i'r eithaf ar wariant caffael yng Nghymru, gan ddefnyddio'r £6bn o wariant caffael blynyddol i gefnogi swyddi a thwf cynaliadwy; gwaith ac arferion gweithio teg; buddsoddi mewn seilwaith ac adeiladu; defnyddio asedau cyhoeddus a chryfhau busnesau lleol a'u cymunedau.


Mae adborth yr adolygiad wedi dangos yn glir bod rhaid i ni hefyd weithio i sicrhau cysylltiad clir rhwng caffael a nodau llesiant cyrff cyhoeddus ar draws Cymru, a sicrhau bod modd i'r cyflenwyr gymryd rhan yn well mewn prosesau caffael cyhoeddus.


Bydd fy swyddogion yn cydweithio â phartneriaid sector cyhoeddus i ddatblygu cynlluniau i symud y gwaith hwn yn ei flaen.


Caiff y datganiad hwn ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau'r Cynulliad a'r diwydiant. Os bydd Aelodau'r Cynulliad eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd, buaswn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
Last September, I announced a review of the work of the National Procurement Service (NPS) and Value Wales. This statement details the results of the review and the next steps.


The review was designed to clarify stakeholders’ priorities to help maximise the value of the £6 billion annual procurement expenditure across Wales at a time of unprecedented pressures on public services and as the UK prepares to leave the European Union.


Since announcing the review, the National Assembly’s Public Accounts Committee launched its own inquiry into procurement, which I have followed with interest. I have today written to the chair of the committee setting out how this review has sought to respond to commitments made during the inquiry and to a statement about public procurement in Plenary on 2 May.


A range of stakeholders, including public sector leaders, procurement officers, businesses and the Future Generations Commissioner took part in the review.


They have told us that simply refocusing NPS and Value Wales is not enough. The review has revealed the need for an in\-depth examination of how we use public funding to support public service delivery and to build economic growth across all regions of Wales.


Through the review process, stakeholders have confirmed a number of future priority actions for procurement, including:


* Greater focus on delivering collaborative procurement agreements aligned to regional and local priorities. Such an approach will not only afford maximum access to Welsh suppliers, it will also complement the aims set out in the Economic Action Plan, the decarbonisation programme and support our drive to make Wales a Fair Work nation by leveraging fair work outcomes from public spending and procurement practice
* Delivery of a smaller number of national contracts where Wales\-wide solutions, in areas such as vehicles and fleet hire, provide the greatest value for a large proportion of the Welsh public sector, and
* Exploring with the UK Government how we can strengthen our relationship with the Crown Commercial Service, to fully engage where its work is aligned with Welsh needs and priorities.


Going forward, this approach will be informed by a national policy development and delivery support function.


We will work closely with stakeholders to develop a new procurement strategy, which clarifies the future operating model and enables the full value of procurement to be realised nationally, regionally and locally.


Stakeholders have advised that this national policy approach should aim to deliver new support in social care and construction, driving up consistency and capability in the commissioning and procurement of these vital areas of public service delivery.


Effective procurement must be underpinned by a skills development programme. A new capability and capacity programme will therefore be drawn up to equip procurement officers with modern commercial techniques and create a future talent pipeline to help tackle skill shortages and gaps created by different pay and rewards structures.


Stakeholders have also been clear about the need for a progressive future digital procurement strategy to underpin collaboration, simplify access for suppliers and provide the data and intelligence to inform future policy and decision making. We will work with our customers and stakeholders to develop this.


To support these requirements, I am announcing that NPS will, over time, cease to exist in its current form. It is clear that delivering a high volume of national frameworks is no longer a priority for customers and this is reflected in the level of engagement with NPS frameworks, which falls short of the business case forecast.


This transition will be managed to ensure business continuity is maintained in relation to framework contracts currently in use by public bodies and to provide certainty for the suppliers who are on them.


A smaller operation will be set up to manage a reduced portfolio of national contracts, where such agreements can demonstrate delivery of value across a significant majority of Welsh public sector organisations.


The NPS team will be consulted and engaged in developing the way forward and those not part of the smaller national contracting function will be offered opportunities to be involved in delivery of regional and local priorities; the national policy development and delivery support unit or the Welsh Government’s commercial and procurement programme, or other similar activities.


Evidence gathered through the review has informed the need for our future procurement policy and national/regional collaborative procurement programmes to be managed and delivered separately as key elements of a strategic, cross\-cutting collaborative programme of work, which has greater emphasis on driving up community wealth\-building across Wales.


Our aim is to maximise procurement spend in Wales while also using the £6 billion annual procurement spend to support sustainable jobs and growth; fair work and employment practices; infrastructure and construction investment; use of public assets and improve the resilience of local businesses and their communities.


The feedback from the review has been clear that we must also work to provide a clear link between procurement and the wellbeing goals of public bodies across Wales and ensure the supply base can better engage in public procurement.


My officials will work collaboratively with public sector partners to develop plans to move this work forward.


This statement is being issued during recess in order to keep Assembly Members and the industry informed. Should Assembly Members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Assembly returns I would be happy to do so.