Translate the text from Welsh to English.



 
Bydd Aelodau’r Cynulliad yn pleidleisio am y tro olaf ar y Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) y prynhawn yma.    
  
Nod y Bil yw diogelu iechyd pobl ifanc drwy wahardd smygu ar dir yr ysgol, meysydd chwarae cyhoeddus, ac ardaloedd yn yr awyr agored mewn lleoliadau gofal plant cofrestredig, yn ogystal ag ar dir ysbytai. Mae’n gwahardd gwasanaethau cludiant i’r cartref neu wasanaethau casglu rhag rhoi cynnyrch tybaco a nicotin i bobl ifanc dan 18 oed ac mae’n creu cofrestr genedlaethol o werthwyr cynnyrch tybaco a nicotin.    
  
Bydd hefyd yn diogelu iechyd a lles drwy: 

 * Greu cynllun trwyddedu gorfodol ar gyfer ‘triniaethau arbennig’; sef aciwbigo, tyllu’r corff, electrolysis a thatwio ac mae’n gwahardd tyllu rhannau personol o’r corff ar gyfer unrhyw un o dan 18 oed.
* Gosod dyletswydd ar awdurdodau lleol i baratoi a chyhoeddi strategaeth toiledau lleol, gan gynnwys asesu’r angen am doiledau at ddefnydd y cyhoedd a manylion sut y bydd hyn yn cael ei wireddu.
* Rhoi gofyniad ar gyrff cyhoeddus yng Nghymru i asesu sut y bydd eu penderfyniadau yn effeithio ar iechyd corfforol a meddwl y genedl.
* Gwneud y gwaith o gynllunio gwasanaethau fferyllfeydd yn fwy ymatebol i anghenion eu cymunedau lleol.
* Rhoi dyletswydd ar Lywodraeth Cymru i lunio strategaeth genedlaethol ar atal a lleihau gordewdra.

  Gan siarad cyn y ddadl, dywedodd Rebecca Evans, Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cyhoeddus:  
  


 
> “Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) yw’r diweddaraf mewn rhestr hir o fesurau y mae Llywodraeth Cymru wedi eu cyflwyno i wella iechyd a lles pobl Cymru. Os bydd yn cael ei basio, bydd yn creu’r amodau a fydd yn galluogi pobl i fyw bywydau iach a bydd yn eu hamddiffyn rhag niwed y mae modd ei atal. 
> 
>  “Mae’n canolbwyntio’n arbennig ar hybu iechyd plant a phobl ifanc. Nod y cynigion fel gwahardd smygu ar dir yr ysgol, lleoliadau gofal plant, a meysydd chwarae yw diogelu plant rhag dod i gysylltiad ag ymddygiadau smygu. O ganlyniad, bydd plant a phobl ifanc yn llai tebygol o ddechrau smygu eu hunain. 
> 
>  “Mae heddiw yn gyfle inni basio cyfraith radical yng Nghymru a fydd yn diwallu anghenion pobl Cymru. Dw i’n edrych ymlaen at y bleidlais yn nes ymlaen heddiw.”

   
Dywedodd Dr Frank Atherton, y Prif Swyddog Meddygol:

 
> “Bydd y Bil hwn yn helpu i gadw ar drywydd y pryderon iechyd y cyhoedd sy’n dod i’r amlwg. Yn y blynyddoedd diwethaf, mae tyllu rhannau o’r corff a chael tatŵ wedi dod yn fwyfwy poblogaidd. Bydd y Bil hwn yn sicrhau mai dim ond y rheini sydd ag arferion gweithio diogel fydd yn cael cynnig hyn. 
> 
>  “O ganlyniad i graffu gan y Cynulliad Cenedlaethol, bydd y Bil hefyd yn rhoi ffocws deddfwriaethol ar ein gwaith i daclo’r her fawr sy’n ein hwynebu ym maes iechyd y cyhoedd, sef gordewdra.”







Translation:


 
Assembly Members will vote for the final time on the Public Health (Wales) Bill this afternoon.

The bill aims to protect young people’s health through banning smoking in school grounds, public playgrounds, and the outdoor areas of registered childcare settings, as well as in hospital grounds. It prohibits tobacco and nicotine products from being handed over to under 18s by home delivery or collection services and creates a national register of retailers of tobacco and nicotine products.

It will also protect health and wellbeing through:

 * Creating a mandatory licensing scheme for ‘special procedures’, namely acupuncture, body piercing, electrolysis and tattooing, and prohibiting the intimate piercing of anybody under the age of 18\.
* Placing a duty on local authorities to prepare and publish a local toilets strategy, including an assessment of the need for toilets for public use and details of how that need will be met
* Requiring public bodies in Wales to assess how their decisions will affect people’s physical and mental health
* Making the planning of pharmacy services more responsive to the needs of their local community
* Placing a duty on the Welsh Government to produce a national strategy on preventing and reducing obesity.

Speaking ahead of the debate, Minister for Social Services and Public Health, Rebecca Evans said:


> “The Public Health (Wales) Bill is the latest in a long line of measures the Welsh Government has introduced to improve the health and wellbeing of the people of Wales. If passed, it will create the conditions which enable people to live healthy lives and will protect them from preventable harm.
> 
>  “It has a particular focus on promoting children and young people’s health. Proposals such as the ban on smoking in school grounds, childcare settings, and playgrounds are intended to prevent children from being exposed to smoking behaviours, making it less likely that they’ll take up smoking themselves.
> 
>  “Today is an opportunity for us to pass a radical Welsh law that will meet the needs of people in Wales. I look forward to the vote later today.”

 Chief Medical Officer, Dr Frank Atherton said:

 
> “This bill will help to keep pace with emerging public health concerns. In recent years, body piercing and tattooing have become increasingly popular. This bill will ensure that only those with safe working practices can carry out these procedures.  
> 
>  “As a result of scrutiny by the National Assembly, the bill will also provide a legislative focus for our work to tackle the major public health challenge of obesity.”