Translate the text from Welsh to English.



 
Mae *Cymru Iachach* yn adnabod digidol fel prif ddull o alluogi newid trawsnewidiol, tra hefyd yn cydnabod yr heriau o yrru newid digidol ar ras ac ar led ar draws iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru.


Cafodd yr heriau hyn eu hamlygu hefyd gan waith yr Adolygiad Seneddol o Iechyd a Gofal, ac argymhellion a wnaed gan Swyddfa Archwilio Cymru (SAC) a'r Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus (PCC).  Ymatebais trwy gomisiynu dau adolygiad annibynnol sylweddol o dechnoleg ddigidol ym maes iechyd a gofal cymdeithasol.


Mae’r Adolygiad o Lywodraethu Digidol yn mynd i'r afael â chyflwr presennol ein strwythurau sefydliadol a'n strwythurau gwneud penderfyniadau, gan ystyried adroddiadau ac argymhellion yr Adolygiad Seneddol, SAC a'r PCC. Mae'n amlinellu ystod eang o argymhellion, gan gynnwys penodi Prif Swyddog Digidol newydd ar gyfer Iechyd a Gofal, rhagor o bwyslais ar safonau technegol cyffredin, strwythurau llywodraethu a strwythurau gwneud penderfyniadau newydd, a dull cydwasanaethau i wasanaethau digidol craidd. 


Mae’r Adolygiad o Saernïaeth Ddigidol yn mynd i'r afael â chyflwr presennol ein systemau digidol cenedlaethol, gan eu hasesu yn erbyn yr uchelgeisiau ar gyfer newid a amlinellir yn *Cymru Iachach*.  Mae’n disgrifio sut y dylid cryfhau systemau a'u diffinio'n gliriach ac yn fwy cyson ar ffurf 'platfform agored' sy’n seiliedig ar safonau cyffredin. Mae hefyd yn argymell opsiynau ar gyfer gwelliannau sydd wedi'u targedu.


Lluniwyd y ddau adolygiad drwy ymgysylltu'n helaeth â rhanddeiliaid allweddol ar draws y system, ac mae fy swyddogion wedi gofyn am farn uwch\-glinigwyr ac arweinyddion ynghylch argymhellion pob adolygiad. Mae'r gwaith hwn wedi llywio fy mhenderfyniadau ar y camau nesaf pwysig ar gyfer iechyd a gofal digidol yng Nghymru, sydd wedi eu crynhoi yn y datganiad hwn.


Bydd rôl Prif Swyddog Digidol newydd yn cael ei sefydlu yn swyddogaeth Gweithrediaeth Genedlaethol y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) gyda chylch gwaith 'system gyfan' a fydd wedi'i ddiffinio'n glir. Gyda chefnogaeth strwythur cynghori a thîm bach, bydd y Prif Swyddog Digidol ar gyfer Iechyd a Gofal yn diffinio safonau a gwasanaethau cenedlaethol, fel rhan o'r broses o symud i saernïaeth ddigidol agored, ar draws yr holl systemau digidol. Bydd y Prif Swyddog Digidol hefyd yn rhoi cyngor ar strategaeth ddigidol ar gyfer y dyfodol, yn gweithredu fel arweinydd proffesiynol ar gyfer y gweithlu digidol, ac yn eirioli dros iechyd a gofal digidol yng Nghymru. Bydd y Prif Swyddog Digidol yn gweithio'n agos gyda rhanddeiliaid allweddol a sefydliadau cyflenwi ledled Cymru a'r Deyrnas Unedig, yn enwedig Prif Swyddogion Digidol eraill yng ngwasanaeth cyhoeddus ehangach Cymru.


Bydd Gwasanaeth Gwybodeg GIG Cymru yn newid ei strwythur presennol, fel rhan o Ymddiriedolaeth GIG Felindre, i fod yn Awdurdod Iechyd Arbennig newydd.  Drwy ddangos bod ein sefydliad gwasanaethau digidol cenedlaethol yn sefydliad pwrpasol, rydym yn adlewyrchu bod technoleg ddigidol yn ffordd bwysig o sicrhau newid, fel yr amlinellir yn *Cymru Iachach*.  Bydd y newid hwn yn cryfhau trefniadau llywodraethu ac atebolrwydd, o ran y berthynas â sefydliadau eraill yn GIG Cymru a drwy fesurau arwain a goruchwylio cryfach. Gwneir hynny o dan arweiniad aelodau bwrdd a chadeirydd annibynnol sydd â phrofiad a dealltwriaeth o newid digidol.    


Mae *Cymru Iachach* hefyd yn cynnwys ymrwymiad i gynyddu'r buddsoddiad mewn blaenoriaethau digidol yn sylweddol, ochr yn ochr ag arweiniad a threfniadau cyflawni gwell. Rwyf eisoes wedi cyhoeddi y bydd £50 miliwn o gyllid ychwanegol yn cael ei neilltuo ar gyfer technoleg ddigidol, fel rhan o'r £192 miliwn a roddwyd yn y gyllideb i gefnogi'r gwaith o wireddu *Cymru Iachach*.  Bydd y cyllid ychwanegol hwn yn cael ei reoli'n ganolog gan Lywodraeth Cymru i gefnogi portffolio o raglenni trawsnewidiol, gan ymdrin â phum thema strategol:


* **Trawsnewid gwasanaethau digidol ar gyfer cleifion a'r cyhoedd**
* **Trawsnewid gwasanaethau digidol ar gyfer pobl broffesiynol**
* **Buddsoddi mewn data a gwybodaeth ddeallus**
* **Moderneiddio dyfeisiau a symud i wasanaethau cwmwl**
* **Seiberddiogelwch a chadernid**


Mae hwn yn newid sylweddol i fuddsoddi digidol.  Bydd yn cyflymu'r gwaith o gyflwyno rhaglenni allweddol, gan gynnwys System Wybodaeth Gofal Cymunedol Cymru ac Adnodd Data Cenedlaethol, dwy o raglenni yr ymrwymir iddynt yn *Cymru Iachach*. Bydd yn cefnogi'r gwaith ehangach o weithredu ar argymhellion y ddau adolygiad, gan gynnwys creu Prif Swyddog Digidol ac Awdurdod Iechyd Arbennig, a bydd camau gweithredu eraill yn cryfhau'r ddarpariaeth a'r cynlluniau digidol ar draws y system. Mae'r rhain yn cynnwys Uned Gyflawni Achosion Busnes Digidol newydd a phedwar adolygiad arall a fydd, yn ystod y flwyddyn nesaf, yn arwain at gynllun seilwaith digidol, cynllun gweithlu digidol, strategaeth fasnachol ddigidol, a strategaeth cyfathrebu digidol.  


Mae hon yn rhaglen waith heriol, yn arbennig yng nghyd\-destun ein parodrwydd ar gyfer Brexit a phwysau eraill sy'n ymwneud ag iechyd a gofal. Er hynny, mae'n dal i fod yn flaenoriaeth gennyf oherwydd gallai arloesi digidol wella iechyd a llesiant yng Nghymru, yn ogystal â gwneud ein gwasanaethau iechyd a gofal yn fwy effeithlon ac effeithiol, a chryfhau economi Cymru.


Bydd Rhaglen Trawsnewid Digidol yn cael ei sefydlu’n benodol i helpu i gyflawni hyn, ond rwy'n cydnabod y bydd cyflymder y newid yn dibynnu ar barodrwydd pob rhanddeiliad a phartner i fabwysiadu dulliau cyffredin a gweithio gyda'i gilydd. rwy’n disgwyl gweld arweinyddiaeth gydweithredol gadarn ar bob lefel, ochr yn ochr â’r newid sylweddol mewn buddsoddi a'r trefniadau cyflawni diwygiedig yr wyf yn cyhoeddi heddiw.  


Byddaf yn parhau i roi'r wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd i Aelodau'r Cynulliad. 







Translation:


 
'A Healthier Wales' recognised digital as a key enabler of transformational change, whilst also acknowledging the challenges of driving digital change at pace and scale across health and care in Wales.


These challenges were also highlighted by the work of the Parliamentary Review of Health and Care, and recommendations made by the Wales Audit Office (WAO) and the Public Accounts Committee (PAC). In response, I commissioned two major independent reviews of digital in health and care.


The Digital Governance Review addressed the current state of our organisational and decision\-making structures, taking account of reports and recommendations by the Parliamentary Review, WAO and PAC. It set out wide ranging recommendations including the establishment of a new Chief Digital Officer (CDO) for Health and Care, a stronger emphasis on common technical standards, new governance and decision\-making structures, and a shared services approach to core digital services.


The Digital Architecture Review addressed the current state of our national digital systems, and assessed them against the ambitions for change set out in 'A Healthier Wales'. It described how systems should be strengthened and defined more clearly and consistently as an ‘open platform’ built on common standards, and recommended targeted improvement options.


Both reviews were developed through extensive engagement with key stakeholders across the system, and my officials have sought the views of senior clinicians and leadership on the recommendations from each review.  This work has informed my decisions on key next steps for digital health and care in Wales, which are summarised in this statement.


A new Chief Digital Officer role will be established within the NHS National Executive function, with a clearly defined ‘whole system’ remit.  Supported by an advisory structure and a small team, the CDO for Health and Care will define national standards and services, as part of moving to an open digital architecture, across all digital systems. The CDO will also advise on future digital strategy, act as a professional lead for the digital workforce, and be a champion for digital health and care in Wales. The CDO will work closely with key stakeholders and delivery organisations across Wales and the UK, including particularly other CDOs within the wider Welsh public service.


The NHS Wales Informatics Service (NWIS) will transition from its current structure, as part of Velindre Trust, to a new Special Health Authority.  Establishing our national digital services organisation as a dedicated organisation reflects the importance of digital technology as a key enabler of change, as set out in *A Healthier Wales*.  This change will strengthen governance and accountability, both in terms of relationships with other NHS Wales organisations and through stronger leadership and oversight, through an independent chair and board members, with experience and understanding of digital change.   


A *Healthier Wales* also included a commitment to significantly increase investment in digital priorities, alongside improved leadership and delivery. I have previously announced the amount of additional funding for digital of £50 million, as part of the £192 million included in the budget to support delivery of A Healthier Wales.  This additional funding will be managed centrally by Welsh Government to support a portfolio of transformational programmes, covering five strategic themes:


* **Transforming digital services for patients and public**
* **Transforming digital services for professionals**
* **Investing in data and intelligent information**
* **Modernising devices and moving to cloud services**
* **Cyber\-security and resilience**


This is a step change in digital investment.  It will accelerate the delivery of key programmes, including the Wales Community Care Information System and a National Data Resource, both of which are included as commitments in A Healthier Wales.  It will support the wider implementation of recommendations from the two reviews, including the creation of a CDO and SHA, and further actions which will strengthen digital delivery and planning across the system.  These include establishing a new Digital Business Case Delivery Unit, and commissioning four further reviews, which will lead next year to a digital infrastructure plan, a digital workforce plan, a digital commercial strategy, and a digital communications strategy. 


This is a challenging programme of work, particularly in the context of Brexit preparedness and other health and care pressures. It is nevertheless a priority for me because digital innovation has the potential to improve health and wellbeing in Wales, to make our health and care services more efficient and effective, and to strengthen the Welsh economy.


A dedicated Digital Transformation Programme will support delivery, but the pace of change will depend on the readiness of all stakeholders and partners to adopt common approaches and to work together. I expect to see strong collaborative leadership at all levels, alongside the step change in investment and the revised delivery arrangements I am announcing today.  I will continue to keep Assembly Members informed on progress.