Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw cyhoeddir 'Asesiad o sail ymchwil Cymru yn seiliedig ar berfformiad’, sy'n edrych ar y gwaith ymchwil a wnaed gan brifysgolion, partneriaethau a sefydliadau eraill Cymru rhwng 2010 a 2018\.


Comisiynwyd yr adolygiad gan yr Athro Peter Halligan, Prif Gynghorydd Gwyddonol Cymru, ac fe'i cynhaliwyd gan Elsevier, cwmni dadansoddi gwybodaeth rhyngwladol.


Mae'r adroddiad yn dangos bod Cymru dros yr 20 mlynedd diwethaf wedi cynyddu swmp, ansawdd a chyrhaeddiad rhyngwladol ei sylfaen ymchwil a dod yn un o wledydd mwyaf effeithlon y DU o ran trosi lefelau cymharol fach o gyllid yn waith ymchwil uchel ei barch ac arloesol.


Er mai dim ond 0\.1% o ymchwilwyr y byd a 0\.05% o’r cyllid ymchwil a datblygu byd\-eang sydd gan Gymru, mae'n llwyddo i gynhyrchu 0\.3% o erthyglau ymchwil y byd; 0\.5% o’r dyfyniadau a 0\.5% o'r erthyglau a ddyfynnir amlaf.


Dyma rai o ganfyddiadau allweddol eraill yr adroddiad:


* mae cyfran Cymru o'r 5% o gyhoeddiadau a ddyfynnir amlaf ddwywaith y cyfartaledd byd\-eang
* mae effaith ymchwil Cymru o ran dyfyniadau 80% yn uwch na'r cyfartaledd byd\-eang a 13% yn uwch na chyfartaledd y DU
* er gwaethaf sylfaen ymchwil gymharol fach, mae Cymru'n effeithlon iawn o ran allbwn yn erbyn gwariant
* cynyddodd y cydweithio rhwng corfforaethau a sefydliadau academaidd yng Nghymru o un rhan o bump rhwng 2010 a 2018
* mae gan Gymru 3\.4% o holl ymchwilwyr y DU, ond maent yn cynhyrchu 4% o waith ymchwil y DU
* cynhyrchwyd dros hanner allbwn ymchwil Cymru drwy gydweithrediad rhyngwladol


Mae enghreifftiau diweddar o waith ymchwil arloesol yng Nghymru yn cynnwys Prifysgol Bangor yn sefydlu rhwydwaith ledled y DU i brofi am COVID\-19 mewn gwastraff dŵr.


Gyda chymorth cyllid Llywodraeth Cymru, helpodd y rhwydwaith epidemioleg newydd i lywio penderfyniadau iechyd y cyhoedd yn ystod y pandemig; cynyddodd barodrwydd ar gyfer pandemig yn y dyfodol a thynnodd sylw at y rôl bwysig a chwaraeir gan y diwydiant gwastraff dŵr ym maes iechyd y cyhoedd.


Enghraifft arall yw Rhaglen Ymchwil Canolfan Adeiladu Gweithredol Prifysgol Abertawe, sy'n dwyn 10 prifysgol flaenllaw ledled y DU ynghyd i ddatrys nifer o heriau’n ymwneud â datgarboneiddio – gan gynnwys gwella rhwydweithiau ynni a thechnoleg storio thermol, a chasglu data defnyddiol o dros fil o gartrefi "gwyrdd".


Dywedodd Jeremy Miles, y Gweinidog Addysg a'r Gymraeg:



> "Dyma enghraifft arall eto o sector yng Nghymru yn rhagori ar ei faint, gyda'n sefydliadau ymchwil, prifysgolion a phartneriaethau yn cynhyrchu gwaith ymchwil o bwys rhyngwladol.
> 
> 
> "Yn ystod y pandemig, rydym wedi gweld gwerth aruthrol gwaith ymchwil gwyddonol da – ac mae'n arbennig o galonogol nodi mai’r gwyddorau naturiol a gwyddor feddygol ac iechyd yw ein meysydd pwnc mwyaf cynhyrchiol, sy'n cyfrif am 54% a 39% yn eu trefn o holl allbwn gwaith ymchwil Cymru.
> 
> 
> "Er bod y dull gweithredu effeithlon y mae ein sector ymchwil wedi'i ddefnyddio a'i lwyddiannau yn haeddu canmoliaeth, mae'r sector yn parhau i wynebu heriau yn sgil ymadael â’r Undeb Ewropeaidd, wrth i’r rhesel yn y Deyrnas Unedig godi a chyfyngu ar y cyllid sydd ar gael, a chystadleuaeth amdano ddwysáu."


Dywedodd Vaughan Gething, Gweinidog yr Economi, sydd â chyfrifoldeb ar lefel y Cabinet dros wyddoniaeth ac ymchwil yn Llywodraeth Cymru:



> "Rwy'n croesawu'r adroddiad hwn, sy'n dangos bod ein hymchwilwyr ymhlith y rhai mwyaf effeithlon ac effeithiol, ymysg gwledydd bach, o ran trosi lefelau cymharol isel o incwm ymchwil yn waith ymchwil cyhoeddedig uchel ei barch, sy'n dod â manteision sylweddol, yn economaidd, cymdeithasol, diwylliannol ac o ran iechyd, i bobl a chymunedau yng Nghymru.
> 
> 
> "Mae'r dystiolaeth ddiweddaraf hon yn dangos yn eglur bod gan Gymru botensial mawr ar gyfer y dyfodol i ddal ati i gynyddu arloesedd a chydweithio ar ragor o waith ymchwil. Mae ganddi hefyd y potensial i ddatblygu perthnasoedd byd\-eang a chreu cyfleoedd newydd i fewnfuddsoddi, a fydd yn ein helpu i gyflawni ein huchelgais o greu swyddi newydd o ansawdd uchel yn niwydiannau’r dyfodol.
> 
> 
> "Fodd bynnag, mae angen i ni fod yn ymwybodol o'r heriau a’r ansicrwydd sy’n wynebu’r sector ymchwil. Er i Lywodraeth Cymru fuddsoddi bron i £400 miliwn o arian yr Undeb Ewropeaidd mewn ymchwil ac arloesi ers 2014, mae cynlluniau Llywodraeth y Deyrnas Unedig ar gyfer cyllid newydd yn lle’r arian hwnnw yn rhoi'r sector o dan anfantais sylweddol yn y blynyddoedd i ddod. Mae angen iddynt newid eu trywydd ar frys fel bod gan bob sector yng Nghymru fynediad teg i'r cyllid hwn, a fydd yn galluogi ein sefydliadau i barhau i gynhyrchu ymchwil sy'n cael effaith gadarnhaol ar fywydau pobl nid yn unig yma yng Nghymru, ond ledled y byd."


 


Mae'r adroddiad llawn ar gael i'w weld yma: Asesiad o sail ymchwil Cymru yn seiliedig ar berfformiad







Translation:


 
Today sees the publication of ‘A performance based assessment of the Welsh research base’, which looks at the research produced by Welsh universities, partnerships and other institutions between 2010 and 2018\.


The review was commissioned by Professor Peter Halligan, the Chief Scientific Adviser for Wales, and carried out by Elsevier, an international information analytics company.


The report shows that over the last 20 years, Wales has boosted the volume, quality, and international reach of its research base to become one of the most efficient UK nations at converting relatively small levels of funding into highly\-regarded and innovative research. 


Despite Wales comprising 0\.1% of the world’s researchers and securing only 0\.05% of global R\&D funding, it succeeds in producing 0\.3% of the world’s research articles; 0\.5% of citations and 0\.5% of the most highly\-cited articles.


Some of the other key findings in the report include:


* Wales’ share of the top 5% of most highly\-cited publications is twice the global average
* Wales’ citation impact is 80% above the global average and 13% above UK average
* despite a comparatively small research base, Wales is highly efficient in terms of output vs spending
* collaboration between corporations and academic institutions in Wales grew by a fifth between 2010 and 2018
* Wales has 3\.4% of all of the UK’s researchers, but they produce 4% of its output
* more than half of Wales‘s research output was produced in international collaboration


Recent examples of ground\-breaking Welsh research work include the establishment of a UK\-wide network to test for COVID\-19 in wastewater by Bangor University.


Backed by Welsh Government funding, the new epidemiology network helped to inform public health decisions during the pandemic; built up future pandemic preparedness and highlighted the important role played by the wastewater industry in public health. 


Another example is Swansea University’s Active Building Centre Research Programme (ABC\-RP), which brings together 10 leading universities across the UK to crack a number of decarbonisation challenges, including improving energy networks and thermal storage technology, and collecting useful data from more than a thousand “green” homes.


Minister for Education and the Welsh Language, Jeremy Miles, said: 



> “This is yet another example of how a sector in Wales punches above its weight category, with our research institutions, universities and partnerships producing internationally significant research.
> 
> 
> “During the pandemic, we’ve seen just how valuable good scientific research can be, and it’s especially encouraging to note that natural science and medical and health science are our most prolific subject areas, accounting for 54% and 39% of all of Wales’ research output.
> 
> 
> “While the efficient approach our research sector has taken and the successes they’ve achieved deserve praise, the sector continues to face challenges following our leaving the EU, with a tightening and more competitive UK funding scene.”


Minister for Economy, Vaughan Gething, who has cabinet\-level responsibility for science and research in the Welsh Government, said: 



> “I very much welcome this report, which shows our researchers are some of the most efficient and effective, among small countries, at translating relatively low levels of research income into highly\-regarded published research, which delivers significant economic, social, cultural and health benefits for people and communities in Wales.
> 
> 
> “This up\-to\-date evidence ably demonstrates Wales has strong future potential for continuing to grow innovation and research collaborations, and for developing global relationships and creating new inward investment opportunities, which will help us deliver our ambition of creating new high quality jobs in the industries of the future.
> 
> 
> “However, we need to be mindful of the uncertainly and challenges the research sector faces. While the Welsh Government invested almost £400 million of EU funds in research and innovation since 2014, the UK Government’s plans for replacement funding put the sector at a considerable disadvantage in the years ahead. They need to change course urgently so that all sectors in Wales have fair access to this funding, which will enable our institutions to go on producing research that has a positive impact on the lives of people not only here in Wales, but across the globe.”


The full report is available to view here: A performance based assessment of the Welsh research base