Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r canllawiau statudol yn dod i rym o 1 Medi 2019 ymlaen, ac maent yn rhoi cyngor i gyrff llywodraethu a phenaethiaid ar faterion sy'n ymwneud â pholisïau gwisg ysgol. Roedd canllawiau blaenorol 2011 yn rhai anstatudol, ac felly nid oedd yn ofynnol yn ôl y gyfraith i ysgolion roi sylw iddynt.  


Disgwylir i gyrff llywodraethu ystyried ffyrdd o gadw costau gwisgoedd ysgol mor isel ag sy'n bosibl. Gallai hynny gynnwys fynnu cael eitemau sylfaenol a lliwiau ond i beidio â phennu'r steiliau. Golyga hynny y gallai eitemau gael eu prynu o fwy nag un safle gwerthu. Disgwylir i ysgolion ystyried a yw dangos logo yr ysgol yn gwbl angenrheidiol, ac a ddylid ei ddangos ar un eitem o'r wisg yn unig, neu a ddylai gael ei ddarparu am ddim. 


Byddai hefyd ddisgwyl i bolisi ar wisg ysgol fod yn niwtral o ran rhywedd. Mae hynny'n golygu pe byddai rhestr o ddillad yn cael ei chyhoeddi gan yr ysgol, ni fyddai'r eitemau'n cael eu neilltuo ar gyfer rhywedd penodol. Er enghraifft, ni fyddai trowsus yn cael ei ddisgrifio yn 'eitem i fechgyn'. 


Dywedodd Kirsty Williams, y Gweinidog Addysg:



> Mae teuluoedd yn gwybod yn iawn pa mor ddrud y gall gwisgoedd ysgol newydd fod. Mae'r canllawiau hyn yn rhoi cyfrifoldeb statudol ar ysgolion i ystyried fforddiadwyedd gwisgoedd, eu bod o fewn cyrraedd pawb, a'u bod ar gael i bawb, wrth bennu eu polisi ar wisg ysgol ac edrychiad disgyblion.
> 
> 
> Ynghyd â'r Grant Datblygu Disgyblion \- Mynediad, bydd y canllawiau hyn yn helpu i leihau'r baich ar deuluoedd, fel bod ein plant yn gallu canolbwyntio ar gyflawni eu potensial a mwynhau bywyd academaidd a chymdeithasol iach.
> 
> 
> Ni ddylen ni fod yn gorfodi syniadau sydd wedi dyddio bellach am ba ddillad sy'n addas am eu rhywedd, yn enwedig os yw'n golygu eu bod yn gwisgo rhywbeth y maen nhw'n teimlo'n anesmwyth yn ei wisgo. 
> 
> 
> Mae'r canllawiau newydd hyn yn ei gwneud yn glir na ddylai polisïau gwisg ysgol fynnu eitemau o ddillad ar sail rhywedd.







Translation:


 
The new Welsh Government guidance comes into force from 1 September 2019 and provides advice for governing bodies and head teachers on issues relating to school uniform policy. The previous 2011 guidance was non\-statutory and, as such, schools were not legally required to have regard to it.  


Governing bodies will be expected to consider ways of keeping down the costs of uniforms. These could include stipulating basic items and colours but not styles, meaning items could be bought from more than one outlet. Schools will be expected to consider whether school logos are strictly necessary and if they should apply to just one item of uniform or provided free of charge. 


A school’s uniform policy would also be expected to be gender\-neutral. This means that when a list of clothing items would be published by the school, the items would not be assigned to a specific gender. For example, trousers would not described as a ‘boys item’.


The Minister for Education, Kirsty Williams, said: 



> Families will know how expensive new uniforms can be. This guidance puts a statutory responsibility on schools to consider the affordability, access and availability when setting their school uniform and appearance policy.
> 
> 
> Along with Pupil Development Grant access, this guidance will help reduce the burden on families so our children can focus on fulfilling their potential and enjoying a healthy academic and social life.
> 
> 
> We should not be enforcing outdated ideas of what clothes are suitable for their gender, especially if it makes them wear something they feel uncomfortable wearing.
> 
> 
> This new guidance makes clear that school uniform policies should not dictate items of clothing based on gender.