Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, mae Canghellor y Trysorlys wedi cyhoeddi canlyniad Adolygiad o Wariant Llywodraeth y DU ochr yn ochr â Chyllideb yr Hydref.


Yn ei ddatganiad, amlinellodd y Canghellor gynlluniau gwario Llywodraeth y DU ar gyfer y tair blynedd nesaf hyd ddiwedd 2024\-25\. Mae’r Adolygiad o Wariant yn digwydd ar adeg dyngedfennol, ar drothwy Uwchgynhadledd COP26 ac mewn hinsawdd economaidd heriol a chyfnod nas gwelwyd ei debyg. Daw hyn wrth inni barhau i ddelio â goblygiadau ymadael â’r Undeb Ewropeaidd a rheoli effeithiau parhaus Covid\-19, ac wrth i deuluoedd a busnesau yng Nghymru wynebu cynnydd mewn prisiau a chostau byw.


Mae'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol (OBR) bellach yn fwy optimistaidd am y rhagolygon economaidd nag oedd hi adeg y Gyllideb ym mis Mawrth. Disgwylir i allbwn neu GDP gynyddu 6\.5% eleni yn hytrach na 4\.0%. Mae’r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol o'r farn y caiff llai o niwed parhaol neu andwyol ei wneud i'r economi o ganlyniad i'r pandemig nag y disgwylid yn wreiddiol. Er hynny, mae'r niwed tebygol, sef 2\.0% o GDP yn ôl yr amcangyfrif, yn sylweddol ac mae bron yn sicr mai’r rhai lleiaf cefnog mewn cymdeithas yn bennaf fydd yn ysgwyddo'r baich.


Pan fydd cam a naid y twf yn sgil y pandemig y tu ôl i ni, mae'r rhagolygon ar gyfer yr economi a safonau byw yn eithaf tila. Disgwylir i’r twf mewn cynhyrchiant fod yn 1\.2% yn unig ar gyfartaledd dros y pum mlynedd nesaf. Y flwyddyn nesaf, disgwylir i incwm aelwydydd gynyddu 0\.3% yn unig ar ôl cymryd chwyddiant i ystyriaeth. Dros y pum mlynedd nesaf, disgwylir i’r twf gwirioneddol yn incwm aelwydydd fod tua 1\.0% ar gyfartaledd, unwaith eto'n llawer is na'r duedd hirdymor o fwy na 2\.0%. Nid yw Cyllideb y Canghellor wedi darparu digon o gymorth i liniaru’r effaith ar deuluoedd yng Nghymru.


Cadarnhaodd y Canghellor gyllid refeniw ychwanegol o £314m a chyllid cyfalaf o £111m ar gyfer cyllideb Llywodraeth Cymru, i’w ddefnyddio ym mhum mis olaf y flwyddyn ariannol hon, ond gwrthododd adfer y Warant Covid gan ein hamddifadu o sicrwydd ynghylch ein sefyllfa ariannu.


Gan edrych i'r dyfodol, mae cyllid adnoddau Llywodraeth Cymru yn is mewn termau arian parod ym mhob un o flynyddoedd cyfnod yr Adolygiad o Wariant nag yn y flwyddyn bresennol. Mae hynny i’w briodoli, yn rhannol, i lefelau uchel o gyllid Covid eleni, ond mae'r cynnydd ar ôl 2022\-23 hefyd yn fach iawn. Rhwng 2022\-23 a 2024\-25 mae cyllid adnoddau Llywodraeth Cymru yn cynyddu llai na hanner y cant mewn termau real. Mae’r cyllid cyfalaf cyffredinol yn gostwng mewn termau arian parod ym mhob un o flynyddoedd cyfnod yr Adolygiad o Wariant ac mae 11 y cant yn is yn 2024\-25 nag yn y flwyddyn bresennol. Bydd cyllideb Llywodraeth Cymru yn 2024\-25 bron £3bn yn is na phe bai wedi cynyddu yn unol â'r economi ers 2010\-11\.


Nid yw'r cynnydd bach yn y cyllid y mae Llywodraeth y DU yn ei ddarparu yn bodloni maint yr her yr ydym yn ei hwynebu i fynd i'r afael â'r argyfwng mewn costau byw sydd ar y gorwel ac i fuddsoddi mewn adferiad ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus, cymunedau a theuluoedd yng Nghymru. Er i'r Canghellor sôn am ‘gyfnod o optimistiaeth’, mae’r cyllid hanfodol ar gyfer y blaenoriaethau yr oedd Llywodraeth Cymru wedi nodi eu bod yn allweddol i Gymru, ac a oedd yn rhoi sylw i’r argyfwng hinsawdd, wedi’i fwrw o’r neilltu. Roedd angen i'r Gyllideb hon fanylu ynghylch sut y bydd cynlluniau gwario cyhoeddus Llywodraeth y DU yn helpu i fynd i'r afael â’r argyfyngau hinsawdd a natur. Testun siom, ar drothwy COP26, yw bod y Canghellor yn hytrach wedi dewis torri trethi ar danwydd ffosil a’i fod wedi methu â chefnogi trydaneiddio rheilffyrdd Cymru na darparu'r cynllun y mae mawr ei angen i helpu'r diwydiant dur i gyflawni ei gyfran o dargedau sero\-net.


Does dim cyfiawnhad dros amharodrwydd Llywodraeth y DU i weithio gyda ni a darparu cyllid i gefnogi’r gwaith hirdymor o adfer ac addasu tomenni glo yng Nghymru. Un o effeithiau hirdymor gorffennol diwydiannol y DU yw’r tomenni hyn. Pan gytunwyd ar drefniadau cyllido Cymru yn 1999, nid oedd yr angen i weithio i ddelio â’r effaith hon yn sgil newid yn yr hinsawdd yn hysbys ac ni wnaed darpariaeth ar ei chyfer. Roedd gan Lywodraeth y DU gyfle i ddangos ei bod yn cefnogi’r cymunedau hynny y gwnaeth eu hymdrechion greu cyfoeth helaeth i’r DU. Yn hytrach, mae wedi dewis troi ei chefn arnyn nhw.


Mae’r Canghellor yn rhoi â’r naill law ac yn cymryd ymaith â’r llall. Er iddo gyhoeddi cymorth ar gyfer hyfforddiant a sgiliau, mae’r Adolygiad o Wariant yn cadarnhau bod Cymru yn colli


£375m o gyllid rhanbarthol blynyddol sy’n hanfodol i gefnogi prentisiaethau, sgiliau a busnesau. Mae cyhoeddiad y Canghellor o £120m drwy’r Cronfeydd Codi’r Gwastad yn cyfateb i 7% yn unig o gyfanswm y cyllid, o'i gymharu â’r 24% o gyllid cymwys o gronfeydd Strwythurol yr UE yr oedd Cymru'n arfer ei gael. Mae’n llawer llai na’r cyllid disodli llawn a addawyd i ni er mwyn mynd i’r afael ag anghydraddoldeb. Bydd ffermwyr a chymunedau gwledig Cymru yn colli £106m o leiaf o ran y cyllid a roddir yn lle cyllid yr UE dros gyfnod yr Adolygiad o Wariant, a hynny ar ben y £137m na ddarparodd Llywodraeth y DU ar ei gyfer y flwyddyn ariannol hon.


Rydym yn parhau i lwyr wrthwynebu’r defnydd gormesol o’r pwerau cymorth ariannol yn Neddf Marchnad Fewnol y DU i gyflwyno cyllid mewn meysydd sydd wedi’u datganoli. Hanfod datganoli yw bod penderfyniadau’n cael eu gwneud gan y rhai a etholwyd gan bobl yng Nghymru, yn agos at y cymunedau y maen nhw’n eu gwasanaethu sy’n deall eu hanghenion a’u hamgylchiadau orau ac sy’n atebol i’r Senedd am eu penderfyniadau. Mae’n hynod o siomedig bod Llywodraeth y DU wedi penderfynu bwrw ymlaen doed a ddelo â’r polisïau cynhennus ac aneffeithlon hyn.


Mae’r penderfyniad i godi’r cyfyngiadau ar gyflogau yn y sector cyhoeddus yn rhoi rhyw gymaint o gymorth i’n gweithwyr yn y sector cyhoeddus wedi wynebu heriau anferth yn y 19 mis diwethaf ac wedi gweithio’n eithriadol o galed i gynnal gwasanaethau hanfodol. Fodd bynnag, pan ystyrir y toriad i Gredyd Cynhwysol, effaith chwyddiant a'r cyfraniadau Yswiriant Gwladol uwch, ni fydd llawer o weithwyr y sector cyhoeddus yn well eu byd, ac mewn termau real maent gryn dipyn yn dlotach nag yr oedden nhw ddegawd yn ôl. Byddwn yn mynd ati gyda llywodraeth leol ac undebau llafur yng Nghymru i weithio tuag at ein hymrwymiad hirsefydlog i wella tegwch trefniadau cyflogau.


Mae disgwyl i HS2 gael effaith negyddol o £150m y flwyddyn ar economi Cymru. Er mwyn gallu cyflawni sero\-net, mae angen inni symud yn gyflym i drydaneiddio'r rheilffordd yn llawn i Abertawe a thrydaneiddio prif linell reilffordd y Gogledd, er mwyn sicrhau y gallwn gyrraedd y targedau uchelgeisiol yr ydym ni a Llywodraeth y DU wedi ymrwymo iddynt. Mae diffyg unrhyw brosiectau mawr newydd a ariennir gan Lywodraeth y DU yn yr Adolygiad o Wariant, ynghyd â'r setliad tynn iawn sydd gan Lywodraeth Cymru dros y blynyddoedd nesaf o ran ei chyllideb gyfalaf, yn atgyfnerthu'r neges nad yw'r cyhoeddiad heddiw yn cyfateb i faint yr her sydd o'n blaenau – i gyrraedd sero\-net ac adeiladu’r economi ar ôl Covid.


Rydym ni fel Llywodraeth Cymru yn parhau i ganolbwyntio ar gyflwyno ein cynlluniau ar gyfer adferiad drwy fuddsoddi, yn seiliedig ar anghenion pobl Cymru. Byddwn yn cyhoeddi Cyllideb Llywodraeth Cymru ar 20 Rhagfyr, gan geisio darparu’r setliad tecaf posibl i wasanaethau cyhoeddus Cymru er mwyn sicrhau Cymru fwy llewyrchus, gwyrdd a chyfiawn.


Bydd darparu gwasanaethau cyhoeddus yn dal yn un o'r blaenoriaethau allweddol yn ein cyllideb arfaethedig. Mae’r ddogfen *Gwella Iechyd a Gofal Cymdeithasol yng Nghymru: (COVID\-19: Edrych tua’r Dyfodol)* yn crynhoi’r dull system gyfan yr ydym yn ei fabwysiadu ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol i ddangos cyfeiriad clir ar gyfer ailadeiladu gwasanaethau allweddol.


Byddwn yn parhau i roi ein Rhaglen Lywodraethu ar waith i fynd i'r afael ag effaith y pandemig ar blant a phobl ifanc, adeiladu 20,000 o gartrefi carbon isel i'w rhentu'n gymdeithasol, a darparu'r Warant Ieuenctid. Byddwn hefyd yn cyhoeddi ein Strategaeth Seilwaith a Buddsoddi newydd i Gymru, sy'n cynnwys ymyriadau i gyflawni sero\-net.


Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny.







Translation:


 
The Chancellor of the Exchequer has today published the outcome of the UK Government’s Spending Review alongside the Autumn Budget.


In his statement, the Chancellor set out the UK Government’s spending plans for the next three years to the end of 2024\-25\. The Spending Review comes at a critical moment on the eve of the COP26 Summit and set against a challenging economic backdrop in extraordinary times. It comes as we continue to navigate the implications of EU exit, manage the ongoing impacts of Covid\-19 and as families and businesses in Wales face price and cost of living increases.


The Office for Budget Responsibility (OBR) is now more optimistic about economic prospects than it was at the time of the Budget in March. Output or GDP is expected to increase by 6\.5% this year rather than 4\.0%. The OBR judges that less permanent or scarring damage will be inflicted on the economy as a result of the pandemic than previously expected. Nonetheless, the likely damage, estimated to be 2\.0% of GDP is substantial, and will almost certainly be disproportionately borne by the less well off in society.


Once the pandemic bounce in growth is behind us, the outlook for the economy and living standards is mediocre. Productivity growth is expected to average only 1\.2% over the next 5 years. Next year, household income after taking inflation into account is set to increase by only 0\.3%. Over the next 5 years, real household income growth is expected to average approximately 1\.0%, again much lower than the long term trend of more than 2\.0%. The Chancellor’s Budget has not provided enough support to mitigate the impact for Welsh families.


The Chancellor confirmed an extra £314m revenue and £111m capital funding for the Welsh Government’s budget to be used in the remaining five months of this financial year but refused to reinstate the Covid Guarantee denying us certainty over our funding position.


Looking ahead, overall the Welsh Government’s resource funding is lower in cash terms in each year of the Spending Review period than in the current year. In part that is due to high levels of COVID funding this year, however increases after 2022\-23 are also very small.


Between 2022\-23 and 2024\-25 the Welsh Government’s resource funding increases by less than half a per cent in real terms. Overall capital funding falls in cash terms in each year of the Spending Review period and is 11 per cent lower in 2024\-25 than in the current year.


The Welsh Government’s budget in 2024\-25 will be nearly £3bn lower than if it had increased in line with the economy since 2010\-11\.


The small uplift in funding the UK Government is providing simply doesn’t meet the scale of the challenge we are facing to tackle the looming cost\-of\-living crisis and invest in recovery for public services, communities and families in Wales. While the Chancellor talked about an ‘age of optimism’, vital funding for the priorities highlighted by the Welsh Government as critical to Wales and centred on the climate emergency have been side\-lined. This Budget needed to provide the detail on how UK Government’s public spending plans will help tackle the climate and nature emergencies. Disappointingly on the eve of COP26, the Chancellor chose instead to cut taxes on fossil fuel and failed to support electrification of Welsh railways or provide the much needed plan to help the steel industry deliver its share of Net Zero targets.


It is indefensible that the UK Government has refused to work with us and provide funding to support the long\-term remediation and repurposing of coal tips in Wales. These tips are a legacy of the UK’s industrial past. The need for work to address this impact of disruptive climate change was unknown, and provision was not made when Wales’ funding arrangements were agreed in 1999\. The UK Government had an opportunity to show it is would stand behind the communities whose efforts created huge wealth for the UK, instead it has chosen to turn its back on them.


The Chancellor gives with one hand while taking with the other. Despite his announcement of support for training and skills, this Spending Review confirms Wales is losing £375m of regional annual funding essential to supporting apprenticeships, skills and businesses. The Chancellor’s announcement of £120m through the Levelling Up Funds, represents only 7% of the total funding compared to Wales previously receiving 24% of eligible EU Structural funds. It falls well short of the full replacement we were promised to tackle inequality. Wales’ farmers and rural communities will lose out on at least £106m of replacement EU funding over the Spending Review period, on top of the £137m not provided for by the UK Government this financial year.


We remain fundamentally opposed to the arbitrary use of the financial assistance powers in the UK Internal Market Act to deliver funding in devolved areas. Devolution is about decisions being taken by those elected by people in Wales, close to the communities they serve who best understand their needs and circumstances, accountable to the Senedd for their decisions. It is extremely disappointing to see that UK Government has decided to press on regardless with these divisive and inefficient policies.


The lift in restrictions on public sector pay provides some limited relief for our public sector workers who have faced huge challenges in the past 19 months and have worked incredibly hard to keep vital services going. However when the cut to Universal Credit, the effect of inflation and the higher National Insurance Contributions are taken into account, many public sector workers will be no better off and in real terms are considerably poorer than they were a decade ago. We will be exploring with local government and trade unions in Wales how to make progress on our longstanding commitment to improve fairness in pay arrangements.


HS2 is expected to have a negative impact of £150m per year on the Welsh economy. To enable us to deliver Net Zero, we need to move quickly to full electrification of the rail line to Swansea and the North Wales main line, to ensure we can reach the ambitious targets both we and the UK Government have signed up to. The lack of any new major UK Government funded projects in the Spending Review allied to the very tight capital budget settlement the Welsh Government now has over the next few years, only reinforces the message that


today’s announcement doesn’t match the scale of the challenge ahead – to get to Net Zero and build a post\-Covid economy.


Our focus as a Welsh Government remains on bringing forward our plans for an investment led recovery based on the needs of the people of Wales. We will publish the Welsh Government Budget on 20 December and will seek to deliver the fairest possible settlement for Welsh public services to secure a more prosperous, greener and just Wales.


Delivering public services will continue to be one of the key priorities in our upcoming budget. The *Health and Social Care in Wales COVID\-19: Looking Forward* document brings together the whole system approach we are adopting for Health and Social Care to demonstrate a clear direction for rebuilding key services.


We will continue to deliver our Programme for Government to address the impact of the pandemic on children and young people, build 20,000 low\-carbon homes for social rent, and deliver the Youth Guarantee. We will also be publishing our new Wales infrastructure and Investment Strategy, which includes interventions to deliver Net Zero.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed. Should members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns I would be happy to do so.