Translate the text from English to Welsh.



 
The Deputy Minister told the Senedd



> ‘we will not get to Net Zero unless we stop doing the same thing over and over’


as he set out findings from some key documents that shape the future of road building in Wales.


The new documents include the findings of the Roads Review Panel – an independent expert group tasked with assessing more than 50 road building projects – and the Welsh Government’s National Transport Delivery Plan.


Together, the documents show the status of 59 projects in total including those going ahead, those not progressing at this stage and those replaced by revised works.


Speaking in the Senedd, Lee Waters said:



> “When we published the Wales Transport Strategy two years ago, we committed to start upon a llwybr newydd \- a new path.
> 
> 
> “The publication of this Roads Review, along with the National Transport Delivery Plan, and our new Roads Policy Statement, represents a major step forward on that journey.
> 
> 
> “Let me be very clear at the outset, we will still invest in roads. In fact, we are building new roads as I speak \- but we are raising the bar for where new roads are the right response to transport problems. 
> 
> 
> “We are also investing in real alternatives, including investment in rail, bus, walking and cycling projects.
> 
> 
> “Of course, doing that in an age of austerity is very challenging. Not only are we not getting our share of HS2 investment, but the UK Government is pushing many bus services over a cliff edge, as well as slashing our capital investment budgets.
> 
> 
> “Even if we’d wanted to keep progressing all the road schemes in the pipeline we just do not have the money to do so. Our capital budget will be 8% lower next year in real terms as a result of the UK Government’s failure to invest in infrastructure.
> 
> 
> “With fewer resources it becomes even more important to prioritise and the Roads Review helps us to do that.”


The roads review was announced by the Deputy Minister in June 2021 freezing all road building projects.


An independent panel was then created and tasked with reviewing the projects considered part of the review.


The panel, led by transport consultant Dr Lynn Sloman MBE, presented its findings to Welsh Government in September 2022 and were made public today.


The findings come with some key recommendations from the panel, including four new road building tests.


Going forward, the Welsh Government will only consider future road investment for projects that:


* Reduce carbon emissions and support a shift to public transport, walking and cycling
* improve safety through small\-scale change
* help the Welsh Government adapt to the impacts of climate change
* provide connections to jobs and areas of economic activity in a way that maximises the use of public transport, walking and cycling


In developing schemes, the focus should be on minimising carbon emissions, not increasing road capacity, not increasing emissions through higher vehicle speeds and not adversely affecting ecologically valuable sites.


The Deputy Minister continued:



> “Our approach for the last 70 years is not working.
> 
> 
> “As the review points out the by\-pass that was demanded to relieve congestion often ends up leading to extra traffic, which in time brings further demands for extra lanes, wider junctions and more roads. 
> 
> 
> “Round and round we go, emitting more and more carbon as we do it and we will not get to Net Zero unless we stop doing the same thing over and over. 
> 
> 
> “When Julie James and I took up our new roles, we made clear that in this decade Wales has to make greater cuts in emissions than we have in the whole of the last three decades combined.
> 
> 
> “Greater cuts in the next ten years than the whole of the last 30 \- that’s what the science says we need to do if we are to future\-proof Wales.
> 
> 
> “The UN General Secretary has warned that unless we act decisively now we face a ‘climate catastrophe’.
> 
> 
> “If we are to declare a Climate and Nature Emergency, legislate to protect the Well\-being of Future Generations, and put into law a requirement to reach NetZero by 2050 \- we simply have to be prepared to follow through.”


A small amount of the 59 projects have been classed as local authority schemes or economic development schemes.


The 15 local authority schemes will be considered in future transport grant funding rounds, subject to meeting the future road building tests and our commitments in the Well\-being of Future Generations Act.


Councillor Anthony Hunt and Councillor Llinos Medi will lead a group to develop guidance on how we link economic development sites to the transport network, that are consistent with the future tests for road building and the Wales Transport Strategy.


The Panel’s report also mentions maintaining existing roads and supporting the movement of freight.


The Deputy Minister published a Written Statement today on the Welsh Government’s approach to road maintenance and committed to publishing a freight plan later in the year.







Translation:


 
Dywedodd y Dirprwy Weinidog wrth y Senedd



> 'fyddwn ni ddim yn cyrraedd Sero Net os na fyddwn ni’n stopio gwneud yr un peth drosodd a throsodd',


a rhoddodd wybod am ganfyddiadau rhai dogfennau allweddol sy'n llywio dyfodol adeiladu ffyrdd yng Nghymru.


Mae'r dogfennau newydd yn cynnwys canfyddiadau Panel yr Adolygiad Ffyrdd – grŵp o arbenigwyr annibynnol sydd â'r dasg o asesu dros 50 o brosiectau adeiladu ffyrdd – a Chynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth Llywodraeth Cymru.


Gyda'i gilydd, mae'r dogfennau hyn yn dangos statws 59 o brosiectau i gyd – sy’n cynnwys rhai sy'n cael eu gyrru yn eu blaen, rhai nad ydynt yn cael eu symud ymlaen ar hyn o bryd, a rhai sy'n cael eu disodli gan waith newydd.


Wrth siarad yn y Senedd, dywedodd Lee Waters:



> “Pan wnaethon ni gyhoeddi Strategaeth Drafnidiaeth Cymru ddwy flynedd yn ôl, roedden ni’n ymrwymo i ddechrau ar lwybr newydd.
> 
> 
> “Mae cyhoeddi'r Adolygiad Ffyrdd hwn, ynghyd â'r Cynllun Cyflawni Cenedlaethol ar gyfer Trafnidiaeth, a'n Datganiad Polisi newydd ar Ffyrdd, yn gam mawr ymlaen ar y llwybr hwnnw.
> 
> 
> “Gadewch i mi fod yn hollol glir o’r cychwyn, byddwn ni’n dal i fuddsoddi mewn ffyrdd. Yn wir, rydyn ni wrthi’n adeiladu ffyrdd newydd ar hyn o bryd! Ond rydyn ni codi'r bar o ran penderfynu mai ffyrdd newydd yw’r ateb cywir i’r problemau sy’n ymwneud â thrafnidiaeth. 
> 
> 
> “Rydyn ni hefyd yn buddsoddi mewn dewisiadau amgen go iawn, gan gynnwys buddsoddi mewn prosiectau rheilffyrdd, bysiau, cerdded a seiclo.
> 
> 
> “Wrth gwrs, mae gwneud hynny mewn cyfnod o gyni yn heriol iawn. Dydyn ni ddim yn cael ein cyfran o fuddsoddiad HS2\. Ac mae Llywodraeth y DU hefyd yn gwthio llawer o wasanaethau bysiau dros ymyl y dibyn, yn ogystal â thorri ein cyllidebau buddsoddi cyfalaf.
> 
> 
> “Hyd yn oed pe bydden ni am fwrw ymlaen â'r holl gynlluniau ffyrdd sydd ar y gweill, dyw’r arian ddim gyda ni i wneud hynny. Bydd ein cyllideb gyfalaf 8% yn is y flwyddyn nesaf o ganlyniad i gyllideb ddiwethaf Llywodraeth y DU.”
> 
> 
> “Gyda llai o adnoddau daw yn bwysicach fyth blaenoriaethu, ac mae'r Adolygiad Ffyrdd yn ein helpu ni i wneud hynny.”


Cafodd yr adolygiad ffyrdd ei gyhoeddi gan y Dirprwy Weinidog ym mis Mehefin 2021 gan rewi pob prosiect adeiladu ffyrdd.


Yna cafodd panel annibynnol ei greu â'r dasg o adolygu'r prosiectau a ystyriwyd yn rhan o'r adolygiad.


O dan arweiniad yr ymgynghorydd trafnidiaeth, y Dr Lynn Sloman MBE, cyflwynodd y panel ei ganfyddiadau i Lywodraeth Cymru ym mis Medi 2022 a chawsant eu cyhoeddi heddiw.


Ochr yn ochr â’r canfyddiadau, cyflwynwyd rhai argymhellion allweddol gan y panel, gan gynnwys pedwar prawf ar gyfer adeiladu ffyrdd newydd.


O hyn ymlaen, bydd Llywodraeth Cymru ond yn ystyried buddsoddiad ffyrdd yn y dyfodol ar gyfer prosiectau sy'n:


* lleihau allyriadau carbon a chefnogi newid o ran trafnidiaeth gyhoeddus, cerdded a beicio
* gwella diogelwch drwy newid ar raddfa fach
* helpu Llywodraeth Cymru i addasu i effeithiau newid yn yr hinsawdd
* darparu cysylltiadau â swyddi ac ardaloedd o weithgarwch economaidd mewn ffordd sy'n gwneud y defnydd mwyaf o drafnidiaeth gyhoeddus, cerdded a beicio


Wrth ddatblygu cynlluniau, dylid canolbwyntio ar leihau allyriadau carbon, peidio â chynyddu capasiti ffyrdd, peidio â chynyddu allyriadau drwy atal cerbydau rhag teithio ar gyflymder uwch, a pheidio â chael effaith andwyol ar safleoedd ecolegol werthfawr.


Aeth y Dirprwy Weinidog yn ei flaen:



> “Dyw ein dull gweithredu dros y 70 mlynedd diwethaf ddim yn gweithio.
> 
> 
> “Fel y mae’r adolygiad yn ei nodi, mae’r ffordd osgoi a fynnwyd i leddfu tagfeydd yn aml yn creu traffig ychwanegol, sydd yn ei dro yn dod â galwadau pellach am lonydd ychwanegol, cyffyrdd ehangach a mwy o ffyrdd. 
> 
> 
> “Rownd a rownd â ni, yn allyrru mwy a mwy o garbon yn y broses, a wnawn ni ddim cyrraedd Sero Net nes inni stopio gwneud yr un peth drosodd a throsodd. 
> 
> 
> “Pan wnaeth Julie James a fi ddechrau ar ein swyddi newydd, fe wnaethon ni ei gwneud yn glir bod yn rhaid i Gymru wneud mwy o doriadau yn ei hallyriadau y degawd hwn nag yr ydyn ni wedi’u gwneud yn y tri degawd diwethaf gyda'i gilydd.
> 
> 
> “Mwy o doriadau yn y deg mlynedd nesaf na'r 30 diwethaf i gyd \- dyna mae'r wyddoniaeth yn dweud y mae angen inni ei wneud os ydyn ni am ddiogelu Cymru i’r dyfodol.
> 
> 
> “Mae Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig wedi rhybuddio, oni bai ein bod ni’n gweithredu mewn ffordd bendant nawr, ein bod ni’n wynebu trychineb hinsawdd.
> 
> 
> “Os mai ein bwriad yw datgan Argyfwng Hinsawdd a Natur, deddfu i ddiogelu Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol, a'i gwneud yn ofyniad cyfreithiol cyrraedd Sero Net erbyn 2050, mae’n rhaid inni fod yn barod i fynd â'r maen i'r wal.”


Mae nifer fach o'r 59 prosiect wedi'u nodi’n gynlluniau awdurdodau lleol neu’n gynlluniau datblygu economaidd.


Bydd y 15 cynllun awdurdod lleol yn cael eu hystyried mewn cylchoedd grant trafnidiaeth yn y dyfodol, cyn belled â’u bod yn bodloni profion adeiladu ffyrdd ac ymrwymiadau Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol.


Bydd y Cynghorydd Anthony Hunt a'r Cynghorydd Llinos Medi yn arwain grŵp i ddatblygu canllawiau ar sut rydym yn cysylltu safleoedd datblygu economaidd â'r rhwydwaith trafnidiaeth, sy'n gyson â'r profion yn y dyfodol ar gyfer adeiladu ffyrdd a Strategaeth Drafnidiaeth Cymru.


Mae adroddiad y Panel hefyd yn sôn am gynnal a chadw'r ffyrdd presennol a chefnogi cludo nwyddau.


Cyhoeddodd y Dirprwy Weinidog Ddatganiad Ysgrifenedig heddiw ar sut mae Llywodraeth Cymru yn ymdrin â chynnal a chadw ffyrdd, ac mae wedi ymrwymo i gyhoeddi cynllun cludo nwyddau yn ddiweddarach yn y flwyddyn.