Translate the text from English to Welsh.



 
Wales has led the way in ageing policy in the UK and Europe.  The Welsh Government published the first ever Strategy for Older People in Wales in 2003, and established the world’s first Older People’s Commissioner in 2008\.  


The Strategy for Older People, now in its third Phase, is grounded in the UN Principles for Older People.  The Act that established the Commissioner was the first UK legislation to have the UN Principles for Older People on the face of the Act.


In October 2012, the First Minister for Wales asked the Older People’s Commissioner to outline the case for a rights based approach for older people in Wales. This rights based approach has cross party support.


Following consideration of the Commissioner’s report, I announced the Welsh Government’s commitment to explore the development of a Welsh Declaration of the Rights of Older People. I asked the Commissioner to lead an Advisory Group to inform and advise me on the potential content, scope and impact of such a Declaration. The Advisory Group included older people and organisations which work for and on behalf of older people.


Today I am pleased to launch a Declaration of Rights for Older People in Wales. The declaration is based on what older people in Wales say is important to them in their every day lives in the places where they live.


This Declaration brings to life the existing rights that older people already have in law such as the Human Rights Act 1998 and the Equality Act 2010\. The Declaration is very clear about what is expected of public services in Wales to ensure older people receive the support and services that they need, whilst their dignity and rights are protected.


The Welsh Government will work with a wide range of partners, including the Commissioner for Older People, to raise awareness of the Declaration and to ensure it is implemented and that its impact is regularly assessed.


The Declaration also supports my ambition within the Social Services and Well\-being (Wales) Act to ensure that people in Wales have a strong voice and real control over services that they need to use.


The Act aims to promote the important well\-being outcomes that people who need care and support and carers who need support can expect in order to lead fulfilled lives. My statement on Wellbeing is available online.


The Declaration of Rights builds on our definition of well\-being and sets out what older people say rights means to them. The Declaration will give clear national direction to ensure that services work in partnership to protect people’s rights and build on people’s strengths and communities  to enable them to maintain an appropriate level of independence with the appropriate level of care and support.


The publication today of the Declaration of Rights for Older People in Wales is another landmark moment for Wales and a further step toward achieving our ambition of Wales being the best place to grow older.


The Declaration is available online.


 


 







Translation:


 
Mae Cymru wedi bod ar flaen y gad o ran polisïau heneiddio yn y DU ac yn Ewrop. Yn 2003, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru y Strategaeth gyntaf erioed ar gyfer Pobl Hŷn yng Nghymru, a phenodwyd Comisiynydd Pobl Hŷn cynta'r Byd yn 2008\.  

Mae'r Strategaeth ar gyfer Pobl Hŷn, sydd bellach yn y trydydd Cyfnod, yn seiliedig ar Egwyddorion y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Pobl Hŷn. Y Ddeddf y sefydlwyd swydd y Comisiynydd drwyddi oedd deddfwriaeth gyntaf y DU i gael Egwyddorion y Cenhedloedd Unedig ar gyfer Pobl Hŷn ar wyneb y Ddeddf.

Ym mis Hydref 2012, gofynnodd y Prif Weinidog i'r Comisiynydd Pobl Hŷn amlinellu'r achos ar gyfer cael dull gweithredu yn seiliedig ar hawliau ar gyfer pobl hŷn yng Nghymru. Mae gan y dull gweithredu hwn sy’n seiliedig ar hawliau gefnogaeth trawsbleidiol.

Ar ôl ystyried adroddiad y Comisiynydd, cyhoeddais ymrwymiad Llywodraeth Cymru i edrych ar ddatblygu Datganiad o Hawliau Pobl Hŷn yng Nghymru. Gofynnais i'r Comisiynydd arwain Grŵp Cynghori i lywio a chynghori am gynnwys, cwmpas ac effaith bosibl Datganiad o'r fath. Roedd y Grŵp Cynghori yn cynnwys pobl hŷn a sefydliadau sy'n gweithio ar gyfer ac ar ran pobl hŷn.

Heddiw, mae'n bleser gennyf lansio Datganiad o Hawliau Pobl Hŷn yng Nghymru. Mae'r datganiad yn seiliedig ar yr hyn y mae pobl hŷn yng Nghymru yn dweud wrthym sy’n bwysig iddyn nhw yn eu bywydau pob dydd lle maent yn byw.

Mae'r Datganiad yn tynnu sylw at yr hawliau sydd eisoes gan bobl hŷn dan y gyfraith fel Deddf Hawliau Dynol 1998 a Deddf Cydraddoldeb 2010\. Mae'r Datganiad yn glir iawn ynghylch beth sy'n ddisgwyliedig gan wasanaethau cyhoeddus yng Nghymru i sicrhau bod pobl hŷn yn cael y cymorth a'r gwasanaethau sydd eu hangen arnynt, gan amddiffyn eu hurddas a'u hawliau.

Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag ystod eang o bartneriaid, gan gynnwys y Comisiynydd Pobl Hŷn, i godi ymwybyddiaeth o'r Datganiad ac i sicrhau ei fod yn cael ei roi ar waith a bod ei effaith yn cael ei asesu'n rheolaidd.

Mae'r Datganiad hefyd yn cefnogi fy uchelgais o fewn Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) i sicrhau bod gan bobl yng Nghymru lais cryf a rheolaeth gadarn dros y gwasanaethau y mae angen iddynt eu defnyddio.

Nod y Ddeddf yw hyrwyddo canlyniadau llesiant pwysig y gall pobl sydd angen gofal a chymorth a gofalwyr sydd angen cefnogaeth eu disgwyl er mwyn byw bywydau llawn. Mae fy natganiad ar Lesiant ar gael ar lein.

Mae'r Datganiad o Hawliau yn adeiladu ar ein diffiniad o lesiant ac yn nodi'r hyn y mae pobl hŷn yn dweud y mae hawliau yn ei olygu iddynt. Bydd y Datganiad yn rhoi cyfeiriad cenedlaethol clir i sicrhau bod gwasanaethau yn gweithio mewn partneriaeth i amddiffyn hawliau pobl a datblygu cryfderau pobl a chymunedau fel bod modd cynnal lefel briodol o annibyniaeth gyda'r lefel briodol o ofal a chymorth.

Mae'r Datganiad o Hawliau Pobl Hŷn yng Nghymru a gyhoeddir heddiw yn garreg filltir bwysig arall i Gymru ac yn gam arall tuag at gyflawni ein huchelgais o sicrhau mai Cymru yw'r lle gorau ar gyfer heneiddio.

Mae'r Datganiad ar gael ar lein.