Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw cyflwynwyd Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) i Gynulliad Cenedlaethol Cymru.

 Mae amgylchedd hanesyddol cyfoethog yn ein gwlad sy’n cwmpasusafleoedd archaeolegol, henebion ac adeiladau hanesyddol, yn ogystal â’r tirluna’r trefio’u cwmpas. Mae wedi llywio ein hunaniaeth genedlaethol ac mae’n rhan o’r hyn sy’n gwneud ein hardaloedd yn unigryw ac sy’n ein gwneud yn falch o’n cymunedau. Mae hefyd yn dod â chryn fanteision economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol i bobl Cymru. Mae’n hollbwysig, felly, bod gyda ni systemau clir, effeithiol a hyblyg owarchod a chynnal yr amgylchedd hanesyddol.

 Nod Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) yw gwarchod a rheoli amgylchedd hanesyddol Cymru fel y gallwn niheddiw a chenedlaethau’r dyfodolbarhau i fwynhau ei fanteision, ei werthfawrogi a dysgu oddi wrtho.

 Er bod y strwythurau sydd gyda ni eisoes iddiogelu amgylchedd hanesyddol Cymru yn gadarn yn y bôn, yn sgilyr ymgynghoriad cyhoeddus a’r ymgysylltu eang â rhanddeiliaid wrth ddatblygu’r Bil,daeth nifer o feysydd i’r amlwg lle mae angen newid yddeddfwriaeth er mwyn gwarchod a rheoli ein hasedau yn well. Bydd y Bil yn gwneud gwelliannau pwysig i’r ddeddfwriaeth bresennol ar henebion cofrestredig ac adeiladau rhestredig ac yn cyflwyno rhai darpariaethau newydd ar gyfer yr amgylchedd hanesyddol yn fwy cyffredinol.

 O ran henebion cofrestredig, bydd y Bil yn sicrhau bod pob safle archaeolegol sydd o bwys cenedlaethol yng Nghymru yn cael ei warchod, ac yncreu mesurau newydd a fydd yn caniatáu i Lywodraeth Cymru gymryd camau effeithiol ar unwaith i atal difrodi henebion cofrestredig.Mae yna gynigion eraill hefyd i’wgwneud yn haws cymryd camau yn erbyn y rheini sydd wedi difrodi neu ddinistrio henebion.

 O ran adeiladau rhestredig, bydd y Bil yn galluogi awdurdodau i weithredu’n gyflym os yw adeilad o dan fygythiad yn sgil gwaith nas awdurdodwyd ac ynrhoi mwy o hyblygrwydd iddynt wrth ddelio ag adeiladau hanesyddol sy’n cael eu hesgeuluso.

 Bydd perchnogion neu ddatblygwyr sy’n ystyried defnyddio adeiladau hanesyddol sydd heb eu rhestrumewn ffyrdd newydd cynaliadwyyn elwa ar gynigion y Bil i lacio’r amodau ar gyfer ceisiadau am dystysgrifau imiwnedd rhag rhestru.

 Mae rhai o ddarpariaethau’r Bil yn berthnasol i henebion cofrestredig ac adeiladau rhestredig. Bydd sefydlu cytundebau partneriaeth dreftadaeth yng Nghymru yn caniatáu i berchnogion asedau hanesyddol ddod i drefniant rheoli gwirfoddol gydag awdurdodau sy’n cydsynio,a fydd yn ysgafnhau’rbeichiau gweinyddol i bawb ac yn hybu dull mwy cyson a chydlynol o reoli’r adeiladau neu’r henebion.

 Caiffy strwythurau presennol ar gyfer dynodi asedau hanesyddol sydd o bwys cenedlaethol eu gwneudyn fwy agored a thryloyw yn sgil cyflwyno’r arfer o ymgynghori’n ffurfiol â pherchnogion a chreu mecanweithiau i adolygu penderfyniadau.

 Caiff y broseso reoli’r amgylchedd hanesyddol mewn ffordd gynaliadwy ei gwella drwyroi sail fwy sefydlog i gofnodion amgylchedd hanesyddol Cymru, sy’n rhoi gwybodaeth fanwl a chyngor ar yr amgylchedd hanesyddol i awdurdodau cynllunio lleol a’r cyhoedd.

 Bydd y Bil yn creu cofrestr statudol o barciau a gerddi hanesyddol Cymru a fydd yn helpu gyda gwaith cadwraeth ar safleoedd cofrestredig ymhlith perchnogion, awdurdodau cynllunio lleol, cyrff statudol a phawb arall perthnasol.

 Yn olaf, bydd y Bil yn cynnwys darpariaeth ar gyfer panelannibynnol i roi cyngor ar bolisi a strategaeth yr amgylchedd hanesyddol ar lefel genedlaethol yng Nghymru.

 Mae’r Bil hwn yn gam pwysig ymlaen i Gymru gan mai dyma’r ddeddfwriaeth gyntaf erioed i gael ei drafftio’n benodol ar gyfer amgylchedd hanesyddolCymru. Fodd bynnag, mae yna lawer o welliannau pwysig i’w gwneud i’r gwaith o warchod a rheoli’r amgylchedd hanesyddol na ellir eu cyflawni drwy ddeddfwriaeth yn unig. Yn ystod y gwaith ymgysylltu ac ymgynghori a wnaed ymlaen llaw, roedd yna gonsenswscyffredinol y byddai’n hanfodol hefyd diwygio’rpolisi, y cyngor a’rcanllawiau mewn perthynas â’r amgylchedd hanesyddol.

 Mae Bil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) felly wedi’i ddatblygu i fod yn sylfaen i gyfres o bolisi, cyngor a chanllawiau deddfwriaethola fydd yn creu’r systemau sydd eu hangen arGymru er mwyn gallurheoli’r amgylchedd hanesyddol mewnymateb i heriau’r unfed ganrif ar hugain. Mae yna raglen o gyhoeddiadau i ategu’r ddeddfwriaeth,a heddiw rwyf wedi cyhoeddi’r haen gyntaf o’r dogfennau drafft hynny ar wefan Cadw:

 (http://cadw.llyw.cymru/historicenvironment/policy/historicenvironmentbill/guidancedocuments/?lang\=cy):

 * pennod 6 ddiwygiedig, ‘Yr Amgylchedd Hanesyddol’, ynPolisi Cynllunio Cymru;
* Nodyn Cyngor Technegol 24: Yr Amgylchedd Hanesyddol(cyngor cynllunio newydd);
* Rheoli Newid i Adeiladau Rhestredig yng Nghymru;
* Rheoli Newid ar Safleoedd Treftadaeth y Byd yng Nghymru;
* Rheoli Rhestrau o Asedau Hanesyddol sydd o Ddiddordeb Lleol Arbennig yng Nghymru; a
* Rheoli Cofnodion Amgylchedd Hanesyddol yng Nghymru(canllawiau statudol o dan ddarpariaethau’r Bil).

 Drwy ddarparu’r dogfennau hyn nawr ar ffurf ddrafft, rwy’n gobeithio helpu Aelodau’r Cynulliad i weld y Bil fel elfen ganolog mewn pecyn integredig o fesurau i wella’r ffordd y caiff amgylchedd hanesyddol Cymru ei reoli’n gynaliadwy. Caiff ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol ei gynnal ar y dogfennau hyn unwaith y cytunir yn derfynolar ddarpariaethau’r Bil.

 Drwy Fil yr Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) a mesurau cysylltiedig, mae Llywodraeth Cymru yn cymryd y camau angenrheidiol i ddiogelu amgylchedd hanesyddol unigryw Cymru ar gyfer y cenedlaethau i ddod a hyrwyddo’r arfer o’i reoli’n gynaliadwy fel y gall barhau i gyfrannu i les ein dinasyddion.







Translation:


 
The Historic Environment (Wales) Bill has been introduced into the National Assembly for Wales today.


  

Our country is blessed with a rich historic environment that encompasses archaeological sites, monuments and historic buildings, as well as the landscapes and townscapes in which they are found. It has shaped our national identity and contributes to local distinctiveness and community pride. It also brings significant economic, social and environmental benefits to the people of Wales. It is vital, therefore, that we have clear, effective and flexible systems to protect and sustain the historic environment.


  

The Historic Environment (Wales) Bill is about protecting and managing the Welsh historic environment so present and future generations can continue to enjoy its benefits, appreciate it and learn from it.


  

Although the current structures to safeguard the Welsh historic environment are fundamentally sound, the wide\-ranging stakeholder engagement and public consultation that informed the development of the Billidentifieda number of areas where legislative changes are needed to enhance protection and improve management. The Bill will make important amendments to the existing legislation on scheduled monuments and listed buildings and introduce some stand\-alone provisions for the historic environment more generally.


  

For scheduledmonuments,the Bill will seek to give protection to the full range of nationally important archaeological sites in Wales and to create new measures that will allow the Welsh Government to take prompt and effective action to prevent damage to scheduled monuments. Other proposals aim to make it easier to take action against those who have damaged or destroyed monuments.


  

For listed buildings, the Bill will seek to enable authorities to act quickly if a building is under threat from unauthorised works and give them greater flexibility in dealing with historic buildings that are suffering from neglect.  

  

Owners or developers who are considering sustainable new uses for unlisted historic buildings will benefit from the Bill’s proposals to relax the conditions for applications for certificates of immunity from listing.


  

Some of the Bill’s provisions apply to both scheduled monuments and listed buildings.The proposal to establish heritage partnership agreements in Wales will allow owners of historic assets to enter into voluntary management plans with consenting authorities that will lighten administrative burdens for all involved and encourage a more consistent and coherent approach to the management of the buildings or monuments.


  

The existing structures for the designation of nationally important historic assets will be made more open and transparent by the proposed introduction of formal consultation with owners and the creation of mechanisms for the review of decisions.


  

The sustainable management of the entire historic environment will be improved by the proposal to place Wales’ historic environment records, which provide detailed information and advice on the historic environment to local planning authorities and the public, on a more stable footing.


  

The Bill will create a statutory register of Wales’ historic parks and gardens which will aid the informed conservation of the registered sites by owners, local planning authorities, statutory bodies and all others concerned with them.


  

Finally the Bill will include provision for an independent panel to advise on historic environment policy and strategy at a national level in Wales.


  

This Bill marks an important step forward for Wales since it represents the first legislation ever drafted specifically for the Welsh historic environment. However, there are many important improvements to the protection and management of the historic environment that cannot be delivered through legislation alone. During the engagement and consultation that preceded the Bill, there was widespread agreement that updated policy, advice and guidance on thehistoric environmentwould also be vital.


  

The Historic Environment (Wales) Bill therefore has been developed to form the corefor a suite of legislation, policy, advice and guidance that will give Wales the historic environment management systems that it needs to meet the challenges of the twenty\-first century. A programme of publications has been planned to complement the legislation and today I have published thefirst tranche of those draft documents on the Cadw website:


 


(http://cadw.gov.wales/historicenvironment/policy/historicenvironmentbill/guidancedocuments/?lang\=en):


 


* a revised chapter 6, ‘The Historic Environment’, of Planning Policy Wales;
* Technical Advice Note 24: Historic Environment (new planning advice);
* Managing Change to Listed Buildings in Wales;
* Managing Change in World Heritage Sites in Wales;
* Managing Lists of Historic Assets of Special Local Interest in Wales; and
* Managing Historic Environment Records in Wales (statutory guidance under the provisions of the Bill).


  

By making these documents available nowin draft form, I hope to help Assembly Members to see the Bill as the central element of an integrated package of measures to improve the sustainable management of the Welsh historic environment. Formal public consultation on these documents will follow once the provisions of the Bill have been finalised.


  

Through the Historic Environment (Wales) Bill and associated measures, the Welsh Government is taking the necessary steps to safeguard Wales’ unique historic environment for future generations and to promote its sustainable management so it can continue to contribute to the well\-being of our citizens.