Translate the text from English to Welsh.



 
I wish to update Members of the Senedd on the final year of BPS payments before the opening of the new Sustainable Farming Scheme (SFS). 

A new farm support system will be designed for our Welsh context and will help farmers to play their part in protecting Wales against the impacts of the climate and nature emergencies. The direct financial support for farmers this year will help to enable a fair and rapid transition to new forms of farm support in subsequent years. 

More than 97% of claimants have received their full or balance BPS 2023 payment.  Over 15,800 Welsh farm businesses have received payments worth £71\.2m, in addition to £160m paid as BPS advance payments since 12 October.  My officials will continue to work hard to process the outstanding BPS 2023 claims as soon as possible.  I expect all but the most complex cases to be completed by 30 June 2024\.  

Today, I can also confirm a total budget of £238 million to provide direct payments to farmers in 2024 at the same level provided over the past four years.  This has been secured despite the reductions in farm support funding from the UK Government over recent years.  Subject to Wales receiving fair funding arrangements from the UK Government from the end of the current spending review period, the 2024 payment of BPS will serve as the index on which payments made during the transition to the SFS will be based. 

We have protected the BPS budget at £238m for 2024, the same level as 2023, as we had planned.  As the transition to life outside the EU, and beyond BPS, continues, the agriculture sector is undergoing significant changes.  Support from the Welsh Government will be focused on helping farmers to produce food in line with our sustainable land management objectives.  Our support will help farmers and the supply chain to strengthen the resilience of food production in Wales, economically, socially and environmentally.  We live in uncertain and challenging times, however, we can be certain about the need for change and this Government’s steadfast commitment to supporting Welsh farmers to make it happen.

We have listened to farmers and their representatives about the importance of providing an element of stability in the last year before the introduction of SFS.  This is why I have prioritised maintaining the BPS ceiling at £238m for 2024\.  Given the significant pressures across Welsh Government budgets, this was extremely challenging.

We will continue to support the sector in a managed transition away from BPS from next year onwards.  Unlike the UK Government has done in England, we will not open and close schemes at random.  In line with the announcement on BPS today, we will proceed in a predictable, reliable way to implement radical reform of farm support, for the benefit of Wales’ communities and natural environment. 

After more than a decade of the UK Government’s policy of austerity, our funding settlement is not sufficient to respond to the extraordinary pressures Wales faces.  Following years of poor UK economic performance and the disastrous ‘mini\-budget’ in 2022, the UK faces a cost of living crisis, high inflation and immense pressure on public services.  In this context, the Welsh Government budget is now worth £1\.3bn less in real terms than when it was set in 2021\. 

The UK Government has repeatedly refused to review the farm funding methodology and replace, in full, as promised, the funding Wales would have received had we remained in the European Union.  In 2021, the UK Chancellor announced Wales would receive £243 million less for agricultural support over 3 years, compared to the funding anticipated if we had continued to participate in the EU Common Agricultural Policy programmes. 

The continued failure of the UK Government to adjust funding levels to deal with rising costs, exacerbates the impact of their economic mismanagement on farmers in Wales.  These challenges underline the importance of the need to transition to a new system of farm support which is fairer and more effectively promotes sustainable food production, improving both business performance and environmental outcomes.

In making this Draft Budget, we have had to take incredibly difficult decisions, the starkest and most painful since devolution.  This has not been a year in which we have had positive choices to make about where we can target increased and additional investment.

We have radically reshaped our budget so we can focus funding on the services which matter most to the people of Wales, to invest more in the NHS and to protect the core Local Government settlement which, in turn, funds schools, social services, social care and other vital everyday services we rely on.

We have reshaped our budget in line with a set of guiding principles, to protect core, frontline public services as far as possible; to deliver the greatest benefit to households which are hardest hit; to prioritise jobs, wherever possible and to work, in partnership, with other public sector bodies to face this financial storm together.

Despite this context, I am pleased we have been able to deliver on our plan and protect the BPS 2024 budget.  We remain committed to supporting major changes to farming practice to secure the future of the sector and our natural heritage, as an example of how Welsh Ministers are doing everything we can, to put our public services, people, businesses and communities first.

This Statement is being issued during recess in order to keep Members informed. Should Members wish me to make a further statement or to answer questions on this when the Senedd returns, I would be happy to do so. 







Translation:


 
Dyma ddatganiad i ddiweddaru Aelodau'r Senedd am flwyddyn ola’r taliadau BPS i ffermwyr cyn agor y Cynllun Ffermio Cynaliadwy newydd.

Caiff system gymorth newydd i ffermwyr ei dylunio ar gyfer ein sefyllfa ni yma yng Nghymru ac i helpu ffermwyr i wneud eu rhan i ddiogelu Cymru rhag effeithiau’r argyfwng natur a hinsawdd. Bydd y cymorth ariannol a roddir i ffermwyr eleni yn helpu i sicrhau newid teg a chyflym i ffurfiau newydd ar gymorth i ffermwyr yn y blynyddoedd i ddod. 

Mae mwy na 97% o hawlwyr wedi derbyn taliad llawn neu ail daliad BPS 2023\. Mae dros 15,800 o fusnesau fferm yng Nghymru wedi cael taliadau gwerth £71\.2m, yn ogystal â'r gwerth £160m o ragdaliadau BPS sydd wedi'u talu ers 12 Hydref. Bydd fy swyddogion wrthi'n gweithio'n galed i brosesu'r hawliadau BPS 2023 sy'n weddill. Rwy'n rhagweld y bydd pawb, heblaw am yr achosion mwyaf cymhleth, wedi cael eu talu'n llawn erbyn 30 Mehefin 2024\. 

Heddiw, gallaf gadarnhau y bydd cyllideb o £238 miliwn ar gael i dalu taliadau uniongyrchol i ffermwyr yn 2024, yr un lefel â thros y pedair blynedd diwethaf, hynny er gwaetha’r gostyngiad yn y cymorth i ffermwyr gan Lywodraeth y DU dros y blynyddoedd diwethaf. Cyn belled â bod trefniadau ariannu Llywodraeth y DU i Gymru ar ôl cyfnod yr arolwg gwariant presennol yn rhai teg, lefelau BPS 2024 fydd y sail ar gyfer pennu taliadau’r cyfnod pontio i’r SFS. 

Rydym wedi cadw cyllideb BPS 2024 ar £238m, yr un lefel â 2023, yn union fel yr oeddem wedi bwriadu ei wneud. Wrth i ni addasu i fywyd y tu allan i'r UE \- ac ar ôl BPS \- mae’r sector amaeth yn cael ei weddnewid. Bydd cymorth Llywodraeth Cymru’n canolbwyntio ar helpu ffermwyr i gynhyrchu bwyd mewn ffordd sy’n gyson â’n hamcanion rheoli tir yn gynaliadwy. Bydd ein cymorth yn helpu ffermwyr a’r gadwyn gyflenwi i wneud y sector cynhyrchu bwyd yng Nghymru’n fwy economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol gydnerth. Mae hi’n ddyddiau ansicr ac anodd arnom ni. Ond gallwn fod yn sicr bod yn rhaid newid ac o ymrwymiad cadarn y llywodraeth hon i gefnogi ffermwyr i wneud i’r newid hwnnw ddigwydd. 

Rydym wedi gwrando ar ffermwyr a'u cynrychiolwyr am bwysigrwydd cadw rhywfaint o sefydlogrwydd yn y flwyddyn cyn cyflwyno'r SFS. Dyna pam rwyf wedi rhoi blaenoriaeth i gadw terfyn uchaf y BPS i £238m ar gyfer 2024\. O ystyried y pwysau aruthrol ar draws cyllidebau Llywodraeth Cymru, nid ar chwarae bach y gwnaed hyn.

Byddwn yn parhau i helpu'r sector i symud yn ofalus o'r BPS o’r flwyddyn nesaf ymlaen. Ni fyddwn yn agor nac yn cau cynlluniau ar hap, fel y mae Llywodraeth y DU wedi’i wneud yn Lloegr. Yn unol â’r cyhoeddiad am y BPS heddiw, byddwn yn parhau i weithio mewn ffordd ddibynadwy a rhagweladwy i chwyldroi’r cymorth a roddir i ffermwyr, hynny er lles cymunedau ac amgylchedd naturiol Cymru.

Ar ôl degawd o bolisi o gynni gan Lywodraeth y DU, nid yw ein setliad ariannol yn ddigon i ymateb i'r gwasgfeydd aruthrol sy'n pwyso ar Gymru. Ar ôl blynyddoedd o berfformiad economaidd gwael yn y DU a ‘mini\-gyllideb’ drychinebus 2022, mae’r DU yn wynebu argyfwng costau byw, chwyddiant uchel a phwysau aruthrol ar y gwasanaethau cyhoeddus. Mae cyllideb Llywodraeth Cymru felly yn werth £1\.3bn yn llai mewn termau real nag yr oedd pan gafodd ei phennu yn 2021\.  

Mae Llywodraeth y DU wedi gwrthod o hyd ac o hyd i adolygu’r fethodoleg ar gyfer ariannu ffermydd a rhoi i Gymru yr holl arian y byddem wedi'i gael pe baem wedi aros yn yr Undeb Ewropeaidd. Yn 2021, cyhoeddodd Canghellor y DU y byddai Cymru'n derbyn £243 miliwn yn llai ar gyfer cymorth amaethyddol dros 3 blynedd, o'i gymharu â'r hyn y byddem wedi rhagweld ei gael pe baem yn dal i gymryd rhan yn rhaglenni Polisi Amaethyddol Cyffredin yr UE. 

Mae methiant Llywodraeth y DU i newid lefelau ariannu i ymateb i gostau uwch yn dwysáu effaith eu camreolaeth ar yr economi ar ffermwyr yng Nghymru. Mae'r heriau hyn yn tanlinellu pwysigrwydd yr angen i bontio i system newydd o gymorth sy'n decach ac sy’n hyrwyddo dulliau mwy effeithiol o gynhyrchu bwyd yn gynaliadwy, gan wella perfformiad busnesau a chanlyniadau amgylcheddol. 

Wrth lunio'r Gyllideb Ddrafft hon, bu'n rhaid inni wneud penderfyniadau eithriadol o anodd – y rhai mwyaf poenus a brathog ers datganoli. Ni fu’n flwyddyn llawn dewisiadau positif ynglŷn â ble i dargedu a chynyddu buddsoddiad.

Rydym wedi newid ein cyllideb yn llwyr er mwyn gallu targedu cyllid at y gwasanaethau sydd bwysicaf i bobl Cymru – i fuddsoddi mwy yn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol a diogelu setliad craidd llywodraeth leol, sy'n ariannu ysgolion, gwasanaethau cymdeithasol, gofal cymdeithasol a gwasanaethau hanfodol eraill yr ydym yn dibynnu arnynt.

Rydym wedi ail\-lunio ein cyllidebau yn unol â set o egwyddorion sylfaenol – diogelu gwasanaethau cyhoeddus rheng flaen craidd gymaint â phosibl; sicrhau'r budd mwyaf i aelwydydd sy'n cael eu taro galetaf; blaenoriaethu swyddi ble bynnag y bo modd, a gweithio mewn partneriaeth gyda chyrff eraill y sector cyhoeddus i wynebu'r storm ariannol hon gyda'n gilydd.

Er gwaethaf hyn, rwy'n falch ein bod wedi gallu cadw at ein bwriad a diogelu cyllideb BPS 2024\. Mae ein hymrwymiad i gefnogi newidiadau mawr i arferion ffermio yn parhau, er mwyn gwarchod dyfodol y sector a’n treftadaeth naturiol. Mae’n enghraifft o’r modd y mae Gweinidogion Cymru yn gwneud popeth yn ein gallu i roi ein gwasanaethau cyhoeddus, pobl, busnesau a chymunedau yn gyntaf.

Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i aelodau. Os bydd aelodau eisiau i mi wneud datganiad pellach neu ateb cwestiynau ynglŷn â hyn pan fydd y Senedd yn dychwelyd, byddwn yn hapus i wneud hynny