Translate the text from English to Welsh.



 
The Welsh Government’s Annual Statement of Progress for Liver Disease shows that in 2015, 807 people died from liver disease, an increase of 131 deaths (19\.4%) over the past five years. Alcohol\-related liver disease accounts for over a third of liver disease deaths.  
  
However, the report shows a fall in alcohol\-related deaths, from 504 in 2012 to 463 in 2015\.  
  
The report also shows:

* Reduced alcohol consumption: Over the past five years, there has been a reduction in the number of adults reporting alcohol consumption above the former recommended daily guidelines, from 44% in 2010 to 40% in 2015 – however far too many people report drinking above the former recommended guidelines and this will continue to be a  focus for NHS Wales.
* Increased expenditure on liver disease: Spending on gastrointestinal problems (which include liver disease) has increased from £339\.3 million in 2014\-15 to £362\.6 million in 2015\-16\.
* Improved access to treatment for hepatitis C infection: There is no restriction on access to treatment for hepatitis C infection in Wales, making Wales the only country in the UK, and one of the few in the world, to not place such a restriction. All of the patients with hepatitis C that are known to services in Wales and who are still accessing care have now been treated. During 2016\-17, 772 individuals were treated for the hepatitis C infection in Wales with a cure rate of around 95%.

Health Secretary, Vaughan Gething said:
> “In Wales, we want to reduce the number of people getting and dying from liver disease. We want to ensure people \- whatever their age \- value good liver health, and are aware of the dangers of excess alcohol, obesity and blood borne viral hepatitis. We want everyone to take personal responsibility for their lifestyle choices and reduce the risk of acquiring preventable liver disease. 
> 
> “During 2015\-16 there has been continued progress in the care of patients with liver disease in Wales. We’ve seen a reduction in the number of alcohol\-related deaths over recent years, but we know there’s much more to do. 
> 
> “Services are improving throughout Wales, despite dealing with complex demand. The service needs to continue to undergo change if it is to cope with patients and their needs.”







Translation:


 
Mae'r adroddiad hefyd yn dangos bod:  
  
Fodd bynnag, dangosodd yr adroddiad bod nifer y marwolaethau yn gysylltiedig ag alcohol wedi syrthio, o 504 yn 2012 i 463 yn 2015\.  
Yn ôl yr adroddiad Clefyd yr Afu: Datganiad Blynyddol o Gynnydd, sy'n cael ei gyhoeddi gan Lywodraeth Cymru, bu farw 807 o bobl o glefyd yr afu yn 2015\. Roedd y ffigur hwnnw yn gynnydd o 131 o farwolaethau (19\.4%) dros y  bum mlynedd ddiwethaf. Mae mwy na thraean y marwolaethau o glefyd yr afu o ganlyniad i glefyd yr afu sy'n gysylltiedig ag  alcohol.* Llai o alcohol yn cael ei yfed: Dros y bum mlynedd diwethaf, mae gostyngiad wedi bod yn nifer yr oedolion a adroddodd eu bod yn yfed mwy o alcohol na'r hyn sy'n cael ei argymell y dydd, o 44% yn 2010 i 40% yn 2015 \- ond roedd llawer gormod o bobl yn adrodd eu bod yn yfed mwy na'r hyn a oedd yn cael ei argymell y dydd yn ôl y canllawiau blaenorol, a bydd Gwasanaeth Iechyd Gwladol Cymru yn parhau i ganolbwyntio ar hyn.
* Mwy o wariant ar glefyd yr afu: Mae gwariant ar broblemau gastroberfeddol (sy'n cynnwys clefyd yr afu) wedi cynyddu o £339\.3 miliwn yn 2014\-15 i £362\.6 miliwn yn 2015\-16\.
* Mynediad gwell at driniaeth ar gyfer hepatitis C: Nid oes unrhyw gyfyngiad ar fynediad at driniaeth ar gyfer hepatitis C yng Nghymru, gan olygu mai Cymru yw'r unig wlad yn y Deyrnas Unedig, ac un o'r ychydig wledydd yn y byd, i beidio â gosod cyfyngiad o'r fath. Mae gwasanaethau yng Nghymru yn ymwybodol o bob claf sydd â hepatitis C ac mae'r rheini sy'n dal i gael mynediad at ofal wedi cael eu trin erbyn hyn. Yn ystod 2016\-17, cafodd 772 o unigolion eu trin ar gyfer haint hepatitis C yng Nghymru ac roedd y gyfradd gwella tua 95%.

Dywedodd Vaughan Gething, Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd:   

> “Yng Nghymru, rydyn ni am dorri ar nifer y bobl sy'n datblygu clefyd yr afu ac sy'n marw ohono. Rydyn ni am sicrhau bod pobl o bob oedran yn gwerthfawrogi iechyd yr afu da, a'u bod yn ymwybodol o beryglon goryfed, gordewdra a hepatitis feirysol sy'n cael ei gludo drwy'r gwaed. Dylai pawb ysgwyddo'r cyfrifoldeb eu hunain dros y ffordd maen nhw'n dewis byw er mwyn lleihau’r risg o ddatblygu clefyd yr afu y mae modd ei osgoi.


> “Yn ystod 2015\-16, mae yna gynnydd parhaus wedi'i weld yn y gofal y mae cleifion â chlefyd yr afu yn ei gael yng Nghymru. Rydyn ni wedi gweld lleihad yn nifer y marwolaethau sy'n gysylltiedig ag alcohol dros y blynyddoedd diwethaf, ond rydyn ni'n sylweddoli hefyd fod llawer iawn i'w wneud eto.


> “Mae gwasanaethau'n gwella ledled Cymru, er gwaetha gorfod delio â galw cymhleth. Mae angen i'r gwasanaethau barhau i weddnewid os am ymdopi â nifer cynyddol y cleifion a'u hanghenion cymhleth.”