Translate the text from English to Welsh.



 
We are making this statement under sections 6(8\) and 15(4\) of the Welsh Elections (Coronavirus) Act 2021 (“the Act”).


We completed the second review of the preparations for the holding of the 2021 poll for the Senedd ordinary general election on 12 March. We can confirm that for the purposes of this review the criteria we published on 5 March under section 12 of the Act (for determining whether it is necessary or appropriate to postpone the poll for the 2021 Senedd ordinary general election for a reason relating to coronavirus) have not been met.


This was reflected in the Written Statement issued on 12 March:


*The review this week concluded the criteria for postponing the Senedd election have not been met. Full preparations for 6 May will therefore continue. Guidance for election campaigning will be published on Friday and elements will be reflected in the regulations. The move to ‘stay local’ will mean leafletting will be able to resume on a local basis, but regulations will still prohibit door\-to\-door canvassing.*


This Written Statement provides further information on the status of the indicators under the published criteria at the time of the review.


**Criterion 1: Public Health situation (data correct as of 5 March)**


*Key Indicators:*


**Confirmed case rates.** 


The rate for Wales was 53 cases per 100k based on Public Health Wales data.


**Hospital capacity*.*** 


The COVID 19 confirmed hospital occupancy (7 day rolling average) was 527\. The Stats Wales COVID 19 confirmed ICU occupancy (7 day rolling average) was 48\.


**Feedback from local health professionals (including incident management teams or outbreak control teams).** 


There was no feedback which would suggest holding the election is an unacceptable risk.


**Feedback from local authority leaders and other local partners.** 


There was no feedback which would suggest holding the election is an unacceptable risk.


**Rates of change in the Alert Level Indicators.** 


The Alert Level indicators were stable and/or decreasing.


**The progress of the vaccination programme.** 


The vaccination programme was progressing well. 951,540 individuals had received a first dose of the COVID 19 vaccine, while 139,445 individuals had received the two dose course of the COVID 19 vaccine.


**Incidence of variants of concern.** 


Variants of concern were not considered to pose an unacceptable risk in the context of holding the election.


**Criterion 2: Status of Preparations for the Election**


*Key Indicators:*


**Advice from the Welsh Government’s Chief Medical Officer and Technical Advisory Cell regarding the impact of the current spread of the virus on the safe running of the poll.** 


Initial advice from the Welsh Government’s Chief Medical Officer and Technical Advisory Cell regarding the impact of the current spread of the virus on the safe running of the poll was positive. Modelling suggested that infection rates, deaths and hospital occupancy in the period around the 6 May are likely to be at a low enough level that the election will not pose a risk of increased infection rates to the extent that it would present a significant risk to public health and to the safe running of the election. This was on the assumption that appropriate measures, such as social distancing and increased hygiene, were put in place at polling stations and count venues to mitigate the risk of transmission of the virus.


The advice noted that the impact of transmission is likely to have the lowest impact if prevalence of COVID\-19 is lowest. On this basis, the modelled estimates therefore recommend that the preferred election date should be on 6 May, rather than, illustratively, 8 July. This is because it is closest to periods of restrictions which are currently reducing the spread of the virus.


The full, final advice is available here: https://gov.wales/technical\-advisory\-group\-mitigating\-risks\-increased\-covid\-19\-transmission\-during\-elections


The report made a number of recommendations on how to mitigate the risks associated with coronavirus, the majority of which were already part of relevant guidance and plans. Our officials are continuing to work with Regional Returning Officers, electoral administrators, the Electoral Commission and other partners in relation to the practical steps that can be taken to increase the safety of the poll.


**The timing of the Police and Crime Commissioner elections.** 


The Police and Crime Commissioner elections are still scheduled for 6 May.


**Feedback from Returning Officers, the Electoral Commission and other stakeholders, for example relating to the availability of staff and venues or capacity to process absent votes.**


Electoral administrators are continuing to make preparations to allow for a safe and fair running of the poll. The Welsh Government has regular discussions with Regional Returning Officers (RROs), the Electoral Commission and other partners on the impact of the pandemic on the logistics of running the election.


The Minister for Housing and Local Government met RROs on 3 March to discuss the preparations for the elections on 6 May. It was recognised that in the context of the risks being faced in these extraordinary times, it is not possible to give absolute assurance about the holding of the poll in May, or indeed at any point in the coming months. However, there was a common understanding that the preparations being made put us in as strong a position as feasibly possible – given the circumstances we face and taking into account the need to put in place appropriate Covid\-secure arrangements – to have a reasonable degree of confidence that the elections could be held on 6 May.


The Minister also met the Electoral Commission and officials have engaged with the Association of Electoral Administrators and representatives of Welsh Police forces during this process.


Two key risks were identified in the discussions:


* Staffing, and the risk that insufficient volunteers come forward initially from usual cohorts, or withdraw closer to the election. The Welsh Government and the UK Government are encouraging civil servants, other public servants and other members of the public to put themselves forward, via Volunteering Wales, to work for Returning Officers to deliver the 6 May elections.


* Acceptance by those participating in the election of the necessary Coronavirus mitigations at polling stations and count venues. The Welsh Government is clear that everyone participating in the election must follow Coronavirus regulations and guidance as well as electoral law and guidance and instructions from Returning Officers. If, as is likely, processes such as counting votes take longer as a result of the arrangements Returning Officers need to make to comply with both electoral law and Coronavirus requirements, then Returning Officers will have the full support of Ministers.


As the criteria for postponement have not been met, and as indicated in the Written Statement on 12 March, full preparations for the election on 6 May will continue.


We are supporting Returning Officers and electoral administrators in the actions they are taking to reduce the risks associated with running an election during a pandemic. These actions include implementing social distancing and hygiene measures at polling stations and count venues. We have provided additional funding to Returning Officers to enable these measures to be in place. The Chief Medical Officer has written to those shielding who are eligible to vote in the Senedd election to encourage them to consider postal voting. In the event that individuals are required to self\-isolate close to polling day, they will be able to apply for emergency proxy votes.


We have also published elections guidance as well as specific guidance on election campaigning, which sets out that leafleting is (as of 15 March) allowed on a local basis, but door\-to\-door canvassing is prohibited. This will be given further consideration in the third 21\-day review which will be completed by 2 April. The fourth and final review of election preparations will be completed by 23 April. In extremis, the Senedd could make a decision, subject to the agreement of 40 out of 60 Members, to postpone the poll at any time up to dissolution on 29 April. However, as outlined in this Written Statement, based on the information available the Welsh Government’s firm intention at this point remains for the election to be held on 6 May as planned. On this basis we can confirm under section 6(8\) of the Act that at present the First Minister does not consider it appropriate or necessary, and therefore does not intend, to exercise the power under section 6(1\) of the Act to propose to the Llywydd that the poll for the 2021 Senedd election is postponed for a reason relating to coronavirus.







Translation:


 
Rydym yn gwneud y datganiad hwn o dan adrannau 6(8\) a 15(4\) o Ddeddf Etholiadau Cymru (Coronafeirws) 2021 ("y Ddeddf”).


Rydym wedi cwblhau’r adolygiad o'r paratoadau ar gyfer cynnal pleidlais 2021 ar gyfer etholiad cyffredinol arferol y Senedd ar 12 Mawrth. Gallwn gadarnhau, at ddibenion yr adolygiad hwn, nad yw’r meini prawf a gyhoeddwyd gennym ar 5 Mawrth o dan adran 12 o'r Ddeddf (er mwyn penderfynu a yw'n angenrheidiol neu'n briodol gohirio'r bleidlais ar gyfer etholiad cyffredinol arferol y Senedd am resymau’n ymwneud â’r coronafeirws) wedi’u bodloni.


Adlewyrchwyd hyn yn y Datganiad Ysgrifenedig a gyhoeddwyd ar 12 Mawrth:


*Daethom i’r casgliad yn yr adolygiad yr wythnos hon nad oedd yr amodau ar gyfer gohirio etholiad Senedd Cymru wedi’u bodloni.  Felly bydd y paratoadau ar gyfer 6 Mai yn parhau.  Cyhoeddir y canllawiau ar gyfer ymgyrchu ddydd Gwener a chaiff elfennau eu hadlewyrchu yn y rheoliadau.  Mae’r newid i ‘aros yn lleol’ yn golygu y bydd modd rhannu taflenni’n lleol, ond bydd canfasio o ddrws i ddrws yn dal yn waharddedig, yn unol â’r rheoliadau.*


Mae'r Datganiad Ysgrifenedig hwn yn rhoi rhagor o wybodaeth am statws y dangosyddion o dan y meini prawf cyhoeddedig ar adeg yr adolygiad.


**Maen Prawf 1: Sefyllfa Iechyd y Cyhoedd (data'n gywir ar 5 Mawrth)**


*Dangosyddion allweddol:*


**Cyfradd yr achosion wedi’u cadarnhau.**


Y gyfradd ar gyfer Cymru oedd 53 o achosion am bob 100,000 o bobl yn seiliedig ar ddata Iechyd Cyhoeddus Cymru.


**Capasiti ysbytai*.*** 


527 oedd y gyfradd defnydd gwelyau mewn ysbytai oherwydd COVID\-19 (cyfartaledd treigl 7 diwrnod). Cadarnhaodd StatsCymru mai 48 oedd y gyfradd defnydd gofal dwys oherwydd COVID\-19 (cyfartaledd treigl 7 diwrnod).


**Adborth gan weithwyr iechyd proffesiynol lleol (gan gynnwys timau rheoli achos lluosog neu dimau rheoli brigiad).** 


Ni chafwyd unrhyw adborth a fyddai'n awgrymu bod cynnal yr etholiad yn risg annerbyniol.


**Adborth gan arweinwyr awdurdodau lleol a phartneriaid lleol eraill.**


Ni chafwyd unrhyw adborth a fyddai'n awgrymu bod cynnal yr etholiad yn risg annerbyniol.


**Cyfraddau newid yn nangosyddion y Lefelau Rhybudd.**


Roedd y dangosyddion Lefel Rhybudd yn sefydlog a/neu’n gostwng.


**Cynnydd y rhaglen frechu.**


Roedd y rhaglen frechu'n mynd rhagddi’n dda. Roedd 951,540 o unigolion wedi derbyn dos cyntaf o frechlyn COVID\-19, tra bod 139,445 o unigolion wedi derbyn cwrs dau ddos y brechlyn COVID\-19\.


**Achosion o amrywiolion sy'n peri pryder.**


Nid ystyrid bod amrywiadau o bryder yn peri risg annerbyniol yng nghyd\-destun cynnal yr etholiad.


**Maen Prawf 2: Statws y Paratoadau ar gyfer yr Etholiad**


*Dangosyddion allweddol:*


**Cyngor gan Brif Swyddog Meddygol Llywodraeth Cymru a’r Gell Cyngor Technegol ynghylch effaith lledaeniad presennol y feirws ar y gallu i gynnal y bleidlais yn ddiogel.** 


Roedd cyngor cychwynnol Prif Swyddog Meddygol Llywodraeth Cymru a’r Gell Cyngor Technegol ynghylch effaith lledaeniad presennol y feirws ar y gallu i gynnal y bleidlais yn ddiogel yn gadarnhaol. Roedd gwaith modelu yn awgrymu bod cyfraddau heintio, marwolaethau a defnydd ysbytai yn y cyfnod tua 6 Mai yn debygol o fod ar lefel ddigon isel i beidio â golygu bod yr etholiad yn peri risg o gynnydd yn y lefelau heintio i’r graddau y byddai risg sylweddol i iechyd y cyhoedd ac i’r gallu i gynnal yr etholiad yn ddiogel. Roedd hyn yn rhagdybio bod mesurau priodol, megis cadw pellter cymdeithasol a mwy o hylendid, yn cael eu rhoi ar waith mewn gorsafoedd pleidleisio a lleoliadau cyfrif er mwyn lleihau’r risg o drosglwyddo’r feirws.


Roedd y cyngor yn nodi bod effaith y trosglwyddo yn debygol o gael llai o effaith pan fydd yr achosion o COVID\-19 yn is. Ar y sail hon, mae'r amcangyfrifon sydd wedi'u modelu felly'n argymell mai’r dyddiad a ffefrir ar gyfer yr etholiad yw 6 Mai, yn hytrach na’r dyddiad enghreifftiol o 8 Gorffennaf. Y rheswm am hyn yw mai dyna’r dyddiad agosaf at y cyfnodau o gyfyngiadau sy’n lleihau lledaeniad y feirws ar hyn o bryd.


Mae’r cyngor llawn terfynol i’w weld yma: https://llyw.cymru/y\-grwp\-cyngor\-technegol\-lliniaru\-risgiau\-cynyddu\-trosglwyddo\-covid\-19\-yn\-ystod\-etholiadau


Roedd yr adroddiad yn gwneud nifer o argymhellion ynghylch sut i liniaru'r risgiau sy'n gysylltiedig â’r coronafeirws, ac roedd y rhan fwyaf ohonynt eisoes wedi’u cynnwys mewn canllawiau a chynlluniau perthnasol. Mae ein swyddogion yn parhau i weithio gyda Swyddogion Canlyniadau Rhanbarthol, gweinyddwyr etholiadol, y Comisiwn Etholiadol a phartneriaid eraill i drafod y camau ymarferol y gellir eu cymryd i wella diogelwch y bleidlais.


**Amseriad etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu.** 


Mae etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu yn dal i fod wedi’u trefnu ar gyfer 6 Mai.


**Adborth gan Swyddogion Canlyniadau, y Comisiwn Etholiadol a rhanddeiliaid eraill, er enghraifft mewn perthynas â’r staff a’r lleoliadau a fydd ar gael neu'r gallu i brosesu pleidleisiau pleidleiswyr absennol.**


Mae gweinyddwyr etholiadol yn parhau i wneud paratoadau i ganiatáu i’r bleidlais gael ei chynnal yn ddiogel ac yn deg. Mae Llywodraeth Cymru yn cynnal trafodaethau rheolaidd gyda Swyddogion Canlyniadau Rhanbarthol, y Comisiwn Etholiadol a phartneriaid eraill ar effaith y pandemig ar logisteg cynnal yr etholiad.


Cyfarfu'r Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol â’r Swyddogion Canlyniadau Rhanbarthol ar 3 Mawrth i drafod y paratoadau ar gyfer yr etholiadau ar 6 Mai. Cydnabuwyd, yng nghyd\-destun y risgiau a wynebir yn y cyfnod eithriadol hwn, nad yw'n bosibl rhoi sicrwydd llwyr ynghylch cynnal y bleidlais ym mis Mai, nac yn wir ar unrhyw adeg yn ystod y misoedd nesaf. Fodd bynnag, roedd dealltwriaeth gyffredin bod y paratoadau sy'n cael eu gwneud yn ein rhoi mewn sefyllfa mor gryf â phosibl – o ystyried yr amgylchiadau sy'n ein hwynebu ac o ystyried yr angen i roi trefniadau priodol ar waith i ddiogelu rhag Covid – i fod â lefel resymol o hyder y gellid cynnal yr etholiadau ar 6 Mai.


Cyfarfu'r Gweinidog hefyd â'r Comisiwn Etholiadol ac mae swyddogion wedi bod mewn cysylltiad â Chymdeithas y Gweinyddwyr Etholiadol a chynrychiolwyr Heddluoedd Cymru yn ystod y broses hon.


Nodwyd dau risg allweddol yn y trafodaethau:


* Staffio, a'r risg na fydd digon o wirfoddolwyr yn cynnig eu henwau i ddechrau, neu y byddant yn tynnu'n ôl yn nes at yr etholiad. Mae Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU yn annog gweision sifil, gweision cyhoeddus eraill ac aelodau eraill o'r cyhoedd i gynnig eu henwau, drwy Gwirfoddoli Cymru, i weithio i Swyddogion Canlyniadau i gynnal etholiadau 6 Mai.


* Bod y rhai sy’n cymryd rhan yn yr etholiad yn derbyn y camau lliniaru angenrheidiol i ddiogelu yn erbyn y coronafeirws mewn gorsafoedd pleidleisio a lleoliadau cyfrif. Mae Llywodraeth Cymru wedi nodi’n glir bod yn rhaid i bawb sy'n cymryd rhan yn yr etholiad ddilyn y rheoliadau a’r canllawiau coronafeirws yn ogystal â’r gyfraith etholiadol ac arweiniad a chyfarwyddiadau gan Swyddogion Canlyniadau. Os bydd prosesau fel cyfrif pleidleisiau yn cymryd mwy o amser, fel sy'n debygol, o ganlyniad i'r trefniadau y mae angen i Swyddogion Canlyniadau eu gwneud i gydymffurfio â’r gyfraith etholiadol a gofynion coronafeirws, bydd y Swyddogion Canlyniadau yn cael cefnogaeth lawn y Gweinidogion.


Gan nad yw'r meini prawf ar gyfer gohirio wedi'u bodloni, ac fel y nodwyd yn y Datganiad Ysgrifenedig ar 12 Mawrth, bydd y paratoadau llawn ar gyfer yr etholiad ar 6 Mai yn parhau.


Rydym yn cefnogi Swyddogion Canlyniadau a gweinyddwyr etholiadol yn y camau y maent yn eu cymryd i leihau'r risgiau sy'n gysylltiedig â chynnal etholiad yn ystod pandemig. Mae'r camau hyn yn cynnwys rhoi mesurau pellter cymdeithasol a hylendid ar waith mewn gorsafoedd pleidleisio a lleoliadau cyfrif. Rydym wedi darparu cyllid ychwanegol i Swyddogion Canlyniadau i’w gwneud yn bosibl gweithredu’r mesurau hyn. Mae'r Prif Swyddog Meddygol wedi ysgrifennu at y rhai sy'n gwarchod eu hunain sy'n gymwys i bleidleisio yn etholiad y Senedd i'w hannog i ystyried pleidleisio drwy'r post. Os bydd yn ofynnol i unigolion hunanynysu yn agos at y diwrnod pleidleisio, bydd modd iddynt wneud cais brys am bleidlais drwy ddirprwy.


Rydym hefyd wedi cyhoeddi canllawiau ar etholiadau yn ogystal â chanllawiau penodol ar ymgyrchu mewn etholiadau sy'n nodi bod rhannu taflenni (fel y mae’r sefyllfa ar 15 Mawrth) yn cael ganiatáu'n lleol, ond y gwaherddir canfasio o ddrws i ddrws. Rhoddir ystyriaeth bellach i hyn yn y trydydd adolygiad 21 diwrnod a fydd wedi'i gwblhau erbyn 2 Ebrill. Bydd y pedwerydd adolygiad, sef yr adolygiad terfynol, o baratoadau'r etholiadau wedi'i gwblhau erbyn 23 Ebrill. Mewn sefyllfa eithriadol, gallai'r Senedd wneud penderfyniad, yn amodol ar gytundeb 40 o’r 60 o Aelodau, i ohirio'r bleidlais ar unrhyw adeg hyd at ddiwrnod diddymu’r Senedd ar 29 Ebrill. Fodd bynnag, fel yr amlinellir yn y Datganiad Ysgrifenedig hwn, yn seiliedig ar yr wybodaeth sydd ar gael, bwriad cadarn Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd yw cynnal yr etholiad ar 6 Mai yn ôl y bwriad. Ar y sail hon gallwn gadarnhau o dan adran 6(8\) o'r Ddeddf nad yw Prif Weinidog Cymru ar hyn o bryd yn ystyried ei bod yn briodol nac yn angenrheidiol arfer y pŵer o dan adran 6(1\) o'r Ddeddf i gynnig i'r Llywydd bod y bleidlais ar gyfer etholiad Senedd 2021 yn cael ei gohirio am reswm sy'n ymwneud â coronafeirws, ac nad yw felly’n bwriadu arfer y pŵer hwnnw.