Translate the text from Welsh to English.



 
Y prynhawn yma cadeiriais yr ail Uwchgynhadledd Costau Byw lle ymunodd y Gweinidog Newid Hinsawdd a'r Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol â mi, yn ogystal â rhanddeiliaid allweddol o bob rhan o Gymru.


Roedd ein Huwchgynhadledd Costau Byw gyntaf ym mis Chwefror yn fodd i ni ddatblygu dealltwriaeth gliriach o'r effaith yr oedd yr argyfwng costau byw yn ei chael ar lawr gwlad – yng nghartrefi pobl, yn ein cymunedau ac ar gyfer sefydliadau. Fe wnaeth yr adborth a gafwyd roi’r wybodaeth yr oedd ei hangen arnom i dargedu adnoddau lle byddent yn cael yr effaith fwyaf.


Heddiw, pwysleisiais unwaith eto mai Llywodraeth y DU sy'n bennaf gyfrifol am y pwerau a'r adnoddau cyllidol sydd eu hangen i helpu pobl gyda chostau ynni cynyddol a chostau byw cynyddol. Serch hynny, mae'r dystiolaeth wedi dangos bod ein hymyriadau'n gwneud gwahaniaeth.


Ers i ni gyfarfod ddiwethaf, rydym wedi cynnal ail ymgyrch genedlaethol Hawliwch yr hyn sy’n ddyledus i chi. Ymatebodd dros 8,000 o bobl i’r ymgyrch a oedd yn annog pobl i gysylltu â Advicelink Cymru ac maent wedi cael cymorth i hawlio dros £2\.1m o incwm ychwanegol.


Fe wnaeth yr adborth o'r Uwchgynhadledd gyntaf ein helpu i benderfynu sut i fuddsoddi'r pecyn cymorth gwerth £330 miliwn a gyhoeddwyd gan y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol ym mis Chwefror.


Bydd y cyllid yn cefnogi Cynllun Cymorth Tanwydd arall i Gymru y gaeaf hwn a fydd yn rhoi taliad o £200, nad oes yn rhaid ei ad\-dalu, tuag at filiau ynni mwy o bobl ar incwm isel yn nes ymlaen eleni. Byddaf yn gwneud cyhoeddiad ar hyn yr wythnos nesaf. Byddaf yn gwneud cyhoeddiad ar hyn yr wythnos nesaf. Cefnogodd y Cynllun Cymorth Tanwydd Gaeaf blaenorol dros 166,000 o aelwydydd.


Hefyd buddsoddwyd o bron i £4 miliwn mewn taleb tanwydd a chynllun Cronfa Gwres a fydd yn cefnogi cwsmeriaid agored i niwed sy'n gorfod talu ymlaen llaw am eu tanwydd.


Yn ein cyllideb ym mis Mawrth, gwnaed buddsoddiad ychwanegol o £14\.9 miliwn yn y Gronfa Cymorth Dewisol, gan ymestyn yr hyblygrwydd sy'n sicrhau bod mwy o bobl yn cael cymorth ariannol brys pan fydd ei angen arnynt.


Mewn ymateb i adborth o'r Uwchgynhadledd, cynhaliais Gyfarfod Bord Gron ar Dlodi Bwyd ym mis Mai a wnaeth ddwyn ynghyd amrywiaeth o randdeiliaid i drafod effaith prisiau bwyd cynyddol a chostau ynni cynyddol ar lefelau tlodi bwyd. Mae’r adborth wedi helpu i benderfynu sut y dylid cyfeirio'r cyllid yn fwy effeithiol i gefnogi pobl sy'n profi tlodi bwyd nawr a sut y gallwn leihau ac atal yr angen am ddarpariaeth bwyd brys yn y tymor hwy.


Mae'r argyfwng wedi tynnu sylw at bwysigrwydd atebion cynaliadwy i fynd i'r afael â thlodi bwyd a galluogi rhwydweithiau lleol i ymateb i anghenion lleol.


Mae'n bleser gennyf gyhoeddi £3 miliwn o gyllid gan Lywodraeth Cymru i gefnogi'r gwaith o ddatblygu partneriaethau bwyd traws\-sector a chryfhau’r partneriaethau bwyd sy'n bodoli eisoes a all helpu i feithrin gwydnwch mewn rhwydweithiau bwyd lleol drwy gydlynu gweithgarwch ar lawr gwlad sy'n gysylltiedig â bwyd i fynd i'r afael ag achosion sylfaenol tlodi bwyd. Bydd y rhwydweithiau hyn yn hybu gweithredu gan ddinasyddion, yn gwneud y mwyaf o effeithiolrwydd prosiectau ac yn sicrhau bod adnoddau'n cael eu targedu i’r mannau lle mae’r angen mwyaf.


Byddant yn darparu gwasanaeth cydgysylltiedig, gan ddefnyddio cymorth ac arbenigedd o wasanaethau eraill fel Iechyd Cyhoeddus Cymru, cymdeithasau tai Cymru a gwasanaethau cynghori, i ddeall a mynd i'r afael ag angen lleol. Byddant yn sicrhau bod anghenion uniongyrchol a chynyddol aelwydydd sy'n profi tlodi bwyd yn cael eu diwallu tra hefyd yn canolbwyntio adnoddau ar atal a chynaliadwyedd i gefnogi gwydnwch yn y tymor hwy.


Bydd y dull hwn hefyd yn cefnogi cronfa uniongyrchol ar gyfer cymorth brys i helpu i ateb y galw cynyddol am ddarpariaeth bwyd brys o ganlyniad i’r argyfwng costau byw.


Mae adborth ar fynediad at fudd\-daliadau a rhannu gwybodaeth am y cymorth ariannol sydd ar gael wedi arwain at sefydlu'r *Grŵp Gorchwyl a Gorffen Cynyddu Incwm* sy'n edrych ar ffyrdd o helpu pobl i gael gafael ar yr holl gymorth ariannol y mae ganddynt hawl iddo a chefnogi pobl sy'n ei chael yn anodd ad\-dalu eu dyledion.


Mae'r Gweinidog Newid Hinsawdd wedi cytuno i roi £6m ychwanegol i awdurdodau lleol yn y flwyddyn ariannol hon ar gyfer Cronfa Atal Digartrefedd Ddewisol. Bydd y gronfa hon yn darparu cymorth ar unwaith i atal a lliniaru digartrefedd a bydd yn helpu i liniaru'r gostyngiadau a wnaed gan Lywodraeth y DU i'r Taliadau Disgresiwn at Gostau Tai.


Fodd bynnag, nid ydym wedi gorffen ein gwaith. Gyda chynnydd pellach yn y cap ar brisiau ynni ym mis Hydref, gwyddom y bydd pethau'n gwaethygu cyn iddynt wella.


Trafodwyd yn yr Uwchgynhadledd heddiw beth arall y mae angen inni ei wneud. Roedd yr adborth a gafwyd yn cydnabod bod angen datblygu camau gweithredu sydd nid yn unig yn mynd i'r afael ag anghenion uniongyrchol aelwydydd sy'n agored i niwed ond hefyd yn eu cefnogi i feithrin gwydnwch yn wyneb yr heriau sydd i ddod.


Roedd y cynrychiolwyr yn cydnabod yr angen i gryfhau effaith ein hymdrechion ar y cyd drwy weithio fel partneriaid gyda nod cyffredin. Unwaith eto, fe wnaethant rannu eu barn a’u syniadau ar yr hyn y gallwn ei gyflawni drwy gydweithio.


Rydym wedi gwrando a byddwn yn parhau i wneud popeth o fewn ein pwerau i amddiffyn pobl rhag effeithiau'r argyfwng hwn a chefnogi ein cymunedau drwy'r cyfnod heriol hwn.







Translation:


 
This afternoon I chaired a second Cost of Living Summit where I was joined by the Minister for Climate Change and the Minister for Finance and Local Government, as well as key stakeholders from across Wales.


Our first Cost of Living Summit in February enabled us to get a clearer understanding of the impact that the cost of living crisis was having at a grass roots level – in people’s homes, in our communities and for organisations. The feedback we received provided us with the information we needed to target resources where they would have greatest impact.


Today, I again underlined that the powers and the fiscal resources needed to help people with the rising cost of energy and increasing living costs lie mainly with the UK government. Nevertheless, the evidence has shown us that our interventions are making a difference.


Since we last met, we have run a second national Claim What’s Yours benefit take\-up campaign. Over 8,000 people responded to the campaign’s call to action to contact Advicelink Cymru and have been helped to claim over £2\.1m of additional income.


Feedback from the first Summit helped inform the detail of how we invested the £330 million package of support which was announced by the Minister for Finance and Local Government in February.


The funding will support a further Welsh Fuel Support Scheme this winter which will provide more people on low incomes with a non\-repayable £200 cash payment towards their energy bills later this year. I will make an announcement on this next week. The previous Winter Fuel Support Scheme supported over 166,000 households.


It has also seen investment of nearly £4 million in a fuel voucher and Heat Fund scheme which will support vulnerable customers that have to pre\-pay for their fuel.


Our budget in March saw £14\.9 million additional investment in the Discretionary Assistance Fund, extending the flexibilities which ensure more people receive emergency financial support when they need it.


In response feedback from the Summit, I held a Food Poverty Roundtable in May which brought together a range of stakeholders to discuss the impact of rising food prices and energy costs on levels of food poverty. Feedback has helped to inform how the funding should be directed to more effectively support people experiencing food poverty in the here and now and how we can help to reduce and prevent the need for emergency food provision in the longer term.


The crisis has highlighted the importance of sustainable solutions for tackling food poverty and the importance of enabling local networks to respond to local needs.


I am pleased to announce £3 million Welsh Government funding to support the development of cross\-sector food partnerships and strengthen existing food partnerships that can help build resilience in local food networks through the co\-ordination of on the ground, food\-related activity which tackles the root\-causes of food poverty. These networks will develop citizen action, maximise the effectiveness of projects and ensure that resources are targeted at areas of greatest need.


They will provide join up, drawing in support and expertise from other services such as Public Health Wales, Welsh housing associations and advice service, to understand and address local need. They will ensure the immediate and growing needs of households experiencing food poverty are met while also focussing resources on prevention and sustainability to support resilience in the longer term.


This approach will also support a direct fund for emergency aid to help meet growing demand for emergency food provision as a result of the cost of living crisis.


Feedback on access to benefits and sharing information about the financial support that is available has led to the setting up of the *Income Maximisation Task and Finish Group* which is looking at ways of helping people to access all the financial support they are entitled to and supporting people struggling to repay their debts.


Minister for Climate Change has agreed to provide local authorities with an extra £6m this financial year for a Discretionary Homelessness Prevention Fund. This fund will provide immediate support to both prevent and relieve homelessness and will assist in mitigating the reductions made by the UK Government to the Discretionary Housing Payment grant.


However, our work is not finished. With a further rise in the energy price cap in October, we know things will get worse before they get better.


The Summit today explored what more we need to do. The feedback recognised the need to develop actions which not only address the immediate needs of vulnerable households but also support them to build resilience in the face of the challenges to come.


Delegates recognised the need to strengthen the impact of our collective efforts by working as partners with a common goal. Once again, they shared their thoughts and ideas about what we can achieve by working together.


We have listened and we will continue to do everything within our powers to protect people from the impacts of this crisis and support our communities through this challenging period.