Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'n bosibl y gallai un ohonynt fod yn ganŵ sydd wedi'i ddatgloddio a allai fod yn ddarganfyddiad sylweddol.


Er bod twmpathau llosg yn safleoedd cymharol gyffredin a'u bod yn cael eu darganfod ger dŵr fel arfer, gallai datgelu twmpath sy'n mesur tua thri metr fod yn ddarganfyddiad arwyddocaol. 


Daeth yn amlwg yn ystod y gwaith cloddio fod darn mawr o bren wedi'i warchod o fewn y cafn a allai ddyddio yn ôl i o leiaf 1500CC. Darganfuwyd ei fod yn foncyff i hen goeden dderw a oedd wedi'i gafnu, a chred archaeolegwyr ei fod yn debygol o fod yn ganŵ a gafodd ei ailddefnyddio fel cafn. Mae'n bosibl, fodd bynnag, mai cafn ydoedd gydol yr amser yn hytrach na chanŵ. 


Os mai canŵ yw'r pren sydd wedi'i warchod yn dda iawn mae'n ddarganfyddiad prin iawn a dyma'r enghraifft gynhanesyddol gyntaf i'w darganfod yng Ngogledd\-orllewin Cymru. 


Mae'r pren bellach wedi'i godi ac mae wrthi'n cael ei asesu ymhellach gan arbenigwyr. 


Mae darn o ffordd Rufeinig hefyd wedi'i gloddio. Cafodd y llwybr ei bennu ar yr arolwg geoffisegol ac roedd yn edrych fel cefnen isel sy'n rhedeg drwy nifer o gaeau cyn i'r gwaith cloddio gychwyn. 


Mae'r cynllun wedi'i gwneud hi'n bosibl i ymchwilio i ran lawer iawn hirach o'r ffordd ac mae wedi cadarnhau llwybr y ffordd rhwng caer Segontium (Caernarfon) a chaer Canovium (Caerhun, Dyffryn Conwy), a oedd yn ansicr cyn hynny. 


Mae safle diwydiannol canoloesol cynnar sy'n dyddio yn ôl i'r 8fed ganrif hefyd wedi'i ddarganfod. Er na chafodd unrhyw olion o fetel eu darganfod yn ystod y gwaith cloddio roedd y samplau a gasglwyd yn ystod cam gwaith cynharach yn cynnwys tameidiau o haearn o'r enw hammerscale sef gwreichion poeth a gaiff eu creu wrth i haearn poeth gael ei daro gan forthwyl.


Cychwynnodd cam cyntaf yr astudiaethau archaeolegol sydd wedi'u cynllunio ar ddiwedd mis Chwefror ac mae'r gwaith yma bellach wedi'i gwblhau. Bydd y gwaith archaeolegol a gynlluniwyd bellach yn mynd rhagddo fel rhan o gam nesaf y gwaith cloddio. 


Nid yw'r casgliadau hyn yn effeithio ar y gwaith o adeiladu ffordd osgoi Caernarfon a Bontnewydd. Mae'r gwaith yn mynd rhagddo yn unol â'r disgwyl o hyd a gallai fod wedi'i gwblhau erbyn hydref 2021\. 


Dywedodd y Gweinidog Trafnidiaeth Ken Skates:



> "Mae ffordd osgoi Caernarfon a Bontnewydd yn gynllun arwyddocaol gan Lywodraeth Cymru yng Ngogledd\-orllewin Cymru. Bydd yn sicr yn creu manteision sylweddol ar gyfer cymunedau lleol yn ogystal â phobl sy'n teithio yn yr ardal. Mae'r darganfyddiadau archaeolegol yn gam positif arall sylweddol a fydd yn deillio o'r datblygiad hwn ac mae'n creu darlun cyffrous o hanes canoloesol y rhanbarth a fydd yn ennyn diddordeb rhagor o bobl ynddo. 
> 
> 
> "Efallai na fyddai'r darganfyddiadau pwysig hyn wedi digwydd heb y ffordd osgoi hon a hoffwn ddiolch i'r tîm o archaeolegwyr, contractwyr a'r holl bobl eraill sydd wedi bod yn rhan o'r gwaith o ddatgelu'r darganfyddiadau eithriadol hyn. 
> 
> 
> "Roedd yr ymchwiliadau hyn wedi'u cynllunio o'r dechrau'n deg ac ni fyddant yn effeithio ar yr amserlen adeiladu sy'n mynd rhagddo'n unol â'r disgwyl."


Dywedodd Uwch Archaeolegydd Cynllunio Gwasanaeth Cynllunio Archaeolegol Gwynedd, Jenny Emmett:



> "Mae'r gwaith o liniaru effeithiau niweidiol datblygiadau ar archaeoleg yn mynd rhagddo'n dda iawn ac mae'r canlyniadau eisoes wedi ychwanegu'n sylweddol at ein gwybodaeth am yr ardal.  Mae disgwyl i ragor o wybodaeth newydd ddeillio o'r cynllun wrth i'r gwaith fynd rhagddo, ar y safle ac wrth i'r gweddillion gael eu dadansoddi gan arbenigwyr yn dilyn y gwaith cloddio.
> 
> 
> "Rydym yn hapus iawn â'r darganfyddiadau arwyddocaol ac â'r cysylltiadau gwaith positif sydd wedi'u sefydlu rhwng yr holl bobl sydd ynghlwm wrth y Cynllun. Yn sicr mae'r cysylltiadau hyn wedi helpu i sicrhau bod y gwaith yn mynd rhagddo'n ddidrafferth ac edrychwn ymlaen at eu gweld yn parhau wrth i'r cynllun symud ymlaen."


{"preview\_thumbnail":"/sites/default/files/styles/video\_embed\_wysiwyg\_preview/public/video\_thumbnails/skkgJ2n283g.jpg?itok\=SOV\_ozYB","video\_url":"https://www.youtube.com/watch?v\=skkgJ2n283g\&feature\=youtu.be","settings":{"responsive":1,"width":"854","height":"480","autoplay":0},"settings\_summary":\["Embedded Video (Responsive)."]}









Ni all fideos YouTube gael eu dangos
------------------------------------


Nid yw JavaScript yn rhedeg yn eich porwr felly ni allwch wylio’r fideo yma. Dylech alluogi JavaScript neu ddefnyddio porwr gwahanol.










Translation:


 
Whilst burnt mounds are fairly common sites and are usually found close to water, the unearthing of a trough measuring around 3 metres could be significant.


During excavation it became apparent that a large section of timber was preserved within the trough, and could date back to at least 1500BC. This was found to be the trunk of a single oak tree which had been hollowed out, with archaeologists believing it likely to be a canoe which was re\-used as a trough, although it is possible it was always intended for that function. 


If the well preserved timber is a canoe, it is an extremely rare discovery and the first prehistoric example to be found in North West Wales.


The object has now been lifted and is currently being assessed further by specialists.


A section of Roman road has also been excavated. The route was identified on the geophysical survey and could be seen as a low bank running through a number of fields before excavation began.


The scheme has allowed the investigation of a much longer stretch of the road and has confirmed the route of the road between the forts of Segontium (Caernarfon) and Canovium (Caerhun, Conwy Valley), which was previously uncertain.


An early medieval industrial site which dates to the 8th century has been uncovered as well. Although no traces of metal were found during the excavation, samples collected during an earlier phase of work contained fragments of iron known as hammerscale which are hot sparks that are produced when hot iron is struck by a hammer.


The first phase of planned archaeological studies commenced in late February and has been completed. Scheduled archaeological work will now take place on the next stage of earthwork operations.


These findings do not impact on construction of the Caernarfon and Bontnewydd bypass which remains on schedule and could be completed by autumn 2021\.


Transport Minister Ken Skates said:



> “The Caernarfon and Bontnewydd bypass is a significant Welsh Government scheme in North West Wales which, when complete, will deliver great benefits for local communities as well as people travelling in the area. The archaeological findings are another huge positive to come from this development and provide an exciting and thought\-provoking insight into the region’s ancient history.
> 
> 
> “These important discoveries may never have been found without the construction of the bypass and I’d like to thank the team of archaeologists, contractors and all those involved in unearthing these remarkable findings.
> 
> 
> “These investigations were planned and do not affect the construction timetable which is on programme and progressing.”


Gwynedd Archaeological Planning Service Senior Planning Archaeologist, Jenny Emmett said:



> “The archaeological mitigation is going very well and the results so far have already added considerably to our knowledge of the area. The scheme is expected to continue to add new information as further discoveries emerge, both on site and during the specialist analysis of the remains that will take place following the excavations.
> 
> 
> “We are pleased with both the significance of the discoveries and the positive working relationships that have been established between all parties that have enabled the programme to proceed smoothly, and look forward to both continuing as the scheme progresses.”









YouTube videos cannot be displayed
----------------------------------


JavaScript is not running in your browser so you cannot view this video. Enable JavaScript or try a different browser.