Translate the text from Welsh to English.



 
Ers dechrau yn y rôl hon, rydw i wedi bod ar genhadaeth i ddiwygio addysg yng Nghymru. Mae hyn wedi dod yn genhadaeth ein cenedl, sy’n cael ei rhannu gan lywodraeth a gweithwyr proffesiynol. Rwy’ wrth fy modd gyda’r ffordd mae gweithwyr proffesiynol a dysgwyr/myfyrwyr fel ei gilydd wedi bod yn agored i’n ffyrdd newydd o weithio.


Rwy’ am bwysleisio heddiw bod diwygio’r sector ymchwil, addysg a hyfforddiant ôl\-orfodol yn rhan o’r genhadaeth ehangach hon. Nid rhywbeth ychwanegol at ein diwygiadau sylweddol i’r cwricwlwm, ond estyniad gwirioneddol o’r weledigaeth hon.


Egwyddor sylfaenol y diwygiadau hyn yw y gall addysgu, dysgu ac ymchwil roi mantais sylweddol i Gymru ar y llwyfan byd\-eang.


Gadewch i mi ddweud yn glir, dydy cenhadaeth ein cenedl a’n dyheadau ar gyfer Cymru ddim yn stopio wrth glwyd yr ysgol. Fel cenedl, rhaid i ni sicrhau rhagoriaeth ar bob lefel o addysg, a pharhau i adeiladu ar lwyddiannau presennol a galluogi pob dysgwr i gyflawni eu potensial.


Mae’r sector addysg a hyfforddiant ôl orfodol, fel cynifer o rai eraill, yn wynebu heriau na welwyd eu tebyg o’r blaen. Mae’n poblogaeth ni yn heneiddio, mae’n bywydau gwaith yn mynd yn hirach ac mae swyddi yn newid yn sydyn.


Bydd ffurf derfynol Brexit, beth bynnag fydd hwnnw, yn siŵr o gael effaith ar y ffordd rydyn ni’n llenwi bylchau o ran sgiliau yng Nghymru.


Mae potensial twf gwyrdd i ddarparu manteision economaidd i Gymru wrth ymateb i’r newid yn yr hinsawdd yn dibynnu’n rhannol arnom ni – i baratoi pobl am swyddogaethau newydd a thechnolegau newydd sydd heb eu dyfeisio eto.


Bydd datblygiadau o ran arloesi digidol hefyd yn cael effaith ddwys a hirdymor ar system sgiliau Cymru ac rydyn ni’n gwybod bod gweithwyr medrus yn fwy abl i addasu i dechnolegau newydd a chyfleoedd sy’n codi yn y farchnad.


Mae lefelau uwch o sgiliau yn ysgogi arloesi, hwyluso buddsoddiad a gwella arweinyddiaeth a rheolaeth. Rhaid i fusnesau Cymru fedru manteisio ar weithlu hyblyg, medrus.


Dyna pam mae’r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i sicrhau system addysg a hyfforddiant ôl\-orfodol sy’n deg, yn rhagorol, yn ennyn diddordeb ac yn fentrus. Un sy’n ennyn hyder y cyhoedd ac, yn hanfodol, yn paratoi pobl at y dyfodol.


System sy’n annog pobl i ddysgu ac ennill sgiliau drwy gydol eu gyrfaoedd: gan sicrhau opsiynau a chanlyniadau o ansawdd uchel i bawb.


Lansiwyd cynllun peilot y Cyfrif Dysgu Personol ym mis Medi. Cafodd ei lunio i helpu unigolion cyflogedig i gael sgiliau lefel uwch mewn TGCh, adeiladu, peirianneg ac iechyd. Bydd hyn yn galluogi amrywiol ddysgwyr i ymgymryd â’r swyddogaethau gwerthfawr hyn ar lefel uwch na’r hyn fyddai wedi bod yn bosib yn flaenorol. 


Ac mewn Addysg Uwch – rwy’ eisoes wedi cyflawni diwygiadau arloesol ac unigryw i gymorth i fyfyrwyr, gan gynnwys cymorth cynhaliaeth sy’n cyfateb i’r cyflog byw cenedlaethol, a chymorth cyfatebol i fyfyrwyr rhan amser ac ôl raddedig – y cyntaf o’i fath yn yr Undeb Ewropeaidd. Rwy’n credu bod hyn yn darparu cyfleoedd newydd a chyffrous i’n prifysgolion a’n myfyrwyr.


Ar ben hynny, rwy’ hefyd yn cyflawni fy addewid i gyflawni cam terfynol diwygiadau Diamond – setliad cyllid cynaliadwy ar gyfer addysg uwch. Mae’r gyllideb ddrafft wedi cadarnhau y bydd y dyraniad sy’n mynd i’r cyngor cyllido addysg uwch yn cynyddu’n sylweddol yn 2020/21 gan ganiatáu i’r cyngor cyllido roi blaenoriaeth i astudiaeth rhan amser, ymchwil o ansawdd, premiymau pynciau drud ac arloesi ac ennyn diddordeb.    


Rydyn ni hefyd wedi medru adnabod y galw am sgiliau ar draws Cymru drwy gydweithio’n agos gyda’r tri o Bartneriaethau Sgiliau Rhanbarthol. Mae eu gwaith gyda chyflogwyr yn ein helpu i ddeall y prinder a’r bylchau sgiliau yn well, a rhoi sylw iddynt. Sy’n golygu bod modd i ni gyfeirio cyllid sgiliau at y blaenoriaethau sy’n cael eu hamlygu mewn cynlluniau cyflogaeth a sgiliau.


Rwyf am weld mwy o gydweithio o’r fath. Sefydliadau, cyflogwyr a phartneriaethau Cymru yn cydweithio i ymateb i alw rhanbarthol am gyflogaeth a sgiliau. Mae hyn yn helpu’r Llywodraeth i osod blaenoriaethau cyllid, mae’n helpu cyflogwyr, ond yn fwy na dim mae’n helpu’r dysgwyr – drwy ddarparu hyfforddiant ac addysg o ansawdd uchel mewn sgiliau sydd eu hangen ar gyflogwyr.


Rhaid i ddysgwyr gael mynediad at gyfres o lwybrau eang a phriodol sy’n caniatáu mynediad at ddysgu ar bob lefel. Rhaid pontio’n esmwyth rhwng llwybrau galwedigaethol, technegol ac academaidd. Rhaid i lwybrau fod yn glir, diwallu anghenion yr unigolyn, ac ystyried blaenoriaethau economaidd a chymdeithasol Cymru. Rhaid i ddewisiadau dysgwyr fod yn seiliedig ar gyngor cadarn ac amserol.


Mae’r blaenoriaethau hyn yn rai sylfaenol ar gyfer ein diwygiadau, sydd wedi symud ymlaen a datblygu’n sylweddol ers adolygiad yr Athro Hazelkorn ac, yn dilyn hynny, ymrwymiadau Llywodraeth Cymru yn Ffyniant i Bawb, a thrwy gytundeb rhyngof a’r Prif Weinidog. Rwy’ wedi dweud yn glir o’r cychwyn fy mod am glywed eich sylwadau a’ch syniadau drwy gydol y broses. Ac rwy’n ddiolchgar iawn i chi am eu rhannu mor hael.


Rwy’n eich sicrhau fy mod i wedi gwrando ar eich sylwadau. A’r adborth a'r sylwadau cefnogol yn gyffredinol a gafwyd gan ddysgwyr o bob oed, darparwyr addysg a chyrff sy’n eich cynrychioli.


Rydyn ni wedi eu defnyddio i ddrafftio deddfwriaeth i alluogi sefydlu Comisiwn newydd – y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil, neu CTER.


Byddaf yn cael y fraint o gyflwyno’r ddeddfwriaeth hon gerbron y Senedd yn ddiweddarach eleni, ac rwy’n edrych ymlaen at wneud popeth posib i sicrhau ein bod yn ei chael yn iawn. Rhaid iddi weithio yn ymarferol a darparu fframwaith i osod llwybr cynaliadwy at y dyfodol.


Os bydd y ddeddfwriaeth yn pasio’n llwyddiannus drwy’r Senedd, fel yr wyf yn gobeithio, disgwylir i CTER gael ei sefydlu yn ystod 2023\. Bydd Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, a sefydlwyd bron i 30 mlynedd yn ôl mewn byd gwahanol iawn, yn cael ei ddisodli gan y Comisiwn hwn.


Felly beth fydd y Comisiwn newydd yn ei wneud yn wahanol?


Bydd gan CTER gylch gorchwyl llawer ehangach. Cylch gorchwyl a fydd yn eu harfogi i ddarparu’r fframwaith sydd ei angen ar Gymru i ganiatáu i bob dysgwr gyflawni ei ddyheadau a chael llais yn y ffordd bydd hyn yn digwydd.  


Bydd CTER yn cynllunio ar gyfer sector integredig. Bydd yn gwneud hyn drwy alluogi system i hybu a hwyluso cydweithio rhwng darparwyr ar draws y sector ôl\-16\. Y nod fydd gwasanaethu anghenion dysgwyr, cyflogwyr, y gymuned ehangach a’r economi. Yr unig ffordd o gyflawni hyn fydd drwy system gynllunio a chyllido sy’n gryfach, yn fwy integredig ac yn fwy ymatebol.


Am y tro cyntaf, byddwn yn dwyn ynghyd addysg uwch, addysg bellach, darpariaeth chweched dosbarth prif ffrwd a dysgu yn seiliedig ar waith dan fantell un sefydliad. Rydym am weld mwy o amrywiaeth o gyfleoedd i ddysgwyr, ac am iddynt fedru symud yn ddirwystr rhwng gwahanol rannau o’r sector.


Rwy’n cydnabod bod ymdrech gynyddol i sicrhau cydweithio rhwng darparwyr, ac rwy’n croesawu’r hyn a wnaed hyd yma. Mae’n bryd i’r fframwaith sefydliadol ddal i fyny, cysoni a medru sefydlu’r agenda newydd uchelgeisiol hon.


Bydd fframwaith newydd CTER ar gyfer y sector eang yma yn parhau i gyfrannu at y nodau sydd wedi’u gosod yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ac mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl y bydd yn:


* Fframwaith parod at y dyfodol sy’n medru cryfhau sylfeini economaidd a chymdeithasol Cymru mewn cyfnod o newid


* Fframwaith hyblyg sy’n ymateb i ddiddordebau dysgwyr ac anghenion cyflogwyr am addysg a hyfforddiant, ymchwil ac arloesi o ansawdd uchel


* Fframwaith sy’n rhan annatod o’r cymunedau mae’n eu gwasanaethu, ac yn ychwanegu gwerth atynt, gan gyfrannu at y genhadaeth ddinesig rydych chi wedi fy nghlywed yn siarad amdani mor aml.


Bydd gan CTER, gan weithio mewn partneriaeth agos gyda’r sectorau hyn, yr arfau sydd eu hangen i greu cymdeithas hynod fedrus. Un deg, sy’n cynhyrchu rhagoriaeth a lle nad yw eich cefndir, daearyddiaeth nac amgylchiadau yn pennu eich dyfodol.


Dyma weledigaeth uchelgeisiol, ac mae hynny i’w ddisgwyl. Ond hyd yn oed gyda’r fframwaith deddfwriaethol cywir ac unrhyw nifer o arweinwyr rhagorol yn y dyfodol, rydym yn cydnabod na fydd CTER yn medru cyflawni hyn wrth ei hun.


Bydd rhan fawr o’r gwaith yn hwyluso cydweithrediad, yn chwilio am welliannau a manteision i ddysgwyr. Bydd angen i hyn ddod oddi wrth ddarparwyr dysgu o bob cwr o’r sector, ynghyd â’n cymuned ymchwil sefydledig, sydd ag enw da yn rhyngwladol. Bydd angen iddynt, yn eu tro, weithio mewn partneriaeth gyda’r gweithlu a’r dysgwyr. Mae gan bawb ran i’w chwarae.


Gallai’r rhan honno fod yn ddarparu cwrs gyda’r hwyr mewn canolfan gymunedol, un o’r ystod eang o raddau sydd ar gael, cwrs dysgu o bell neu yn brentisiaeth mewn gweithle.


Rhaid i ni sicrhau cysylltiad gwell fyth rhwng Addysg Bellach ac Addysg Uwch a Phrentisiaethau, a bod y cysylltiad hwnnw yn fwy hyblyg. Rhaid sicrhau llwybrau clir i addysg lefel uwch a chyflogaeth. Rhaid i bawb ddeall y cysylltiad rhwng eu cyfraniad nhw ac eraill. Bydd gan CTER ran i’w chwarae wrth sicrhau hynny.


Rydym am sicrhau, dros y degawd nesaf a thu hwnt, bod gan bobl Cymru yr wybodaeth, y sgiliau a’r cymorth priodol i arwain at lwyddiant a ffyniant unigol a chenedlaethol.


Ac fe fyddwn yn parhau i ddefnyddio a chefnogi’r ddarpariaeth ardderchog sydd eisoes gennym yng Nghymru. 


Mae gwledydd eraill yn gwylio yn llawn diddordeb a pharch. Yn 2019, cytunodd y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd bod y diwygiadau sy’n mynd rhagddynt ar hyn o bryd, gan gynnwys ein cwricwlwm newydd a’r dull dysgu proffesiynol, yn mynd i’r cyfeiriad cywir.


Mae nifer o’n datblygiadau arloesol yma yng Nghymru wedi’u ffurfio gan bersbectif gwirioneddol ryngwladol. Rwy’ wedi ceisio dysgu gan eraill ers dechrau yn y swydd hon, ac wedi annog fy swyddogion i chwilio am syniadau a thystiolaeth o bob cwr o’r byd.


Rwy’n credu bod y safonau uchel y mae ein hysgolion uwchradd yn ymdrechu i’w cyrraedd yn cynhyrchu oedolion ifanc sydd wedi paratoi’n dda iawn at heriau bywyd fel oedolyn, yn academaidd ac yn gymdeithasol, yn barod am y cam nesaf ar eu taith. 


Fy uchelgais yw datblygu system addysg a hyfforddiant ôl orfodol i Gymru sy’n hawdd i’n dysgwyr ei thramwyo ac sy’n cefnogi ein gallu i gystadlu yn y dyfodol ar lwyfan y byd.


Rwy’n benderfynol o weld y diwygiadau hyn yn gwneud cyfraniad mawr i gyflawni’r nodau hyn. Mae gennym flwyddyn gyffrous o’n blaenau gyda chyflwyno’r Bil Addysg Drydyddol ac Ymchwil, ac rwy’n edrych ymlaen at gael cydweithio gyda chi wrth i ni ddatblygu a symud ymlaen gyda’n cenhadaeth ar gyfer addysg yng Nghymru.







Translation:


 
Since coming into this role I have embarked on a mission to reform education in Wales. This has become our national mission, shared by government and professionals. I have been delighted by the way in which professionals and learners/students alike have been open to our new ways of working.


I want to stress today that the reform of the post\-compulsory education, training and research sector is part of this bigger mission. Not a bolt on to our major curriculum reforms, but a real extension of this vision.


And the underlying principle of all these reforms is that teaching, learning, and research, can and will give Wales a real advantage on the world stage.


And let me be very clear, our national mission and our ambitions for Wales do not stop at the school gates. As a nation we must deliver excellence at all levels of education, and continue to build on current achievements and enable all learners to fulfil their potential.


The post compulsory education and training sector, like many others, is facing unprecedented challenges. Our population is ageing, working lives are getting longer and jobs are changing rapidly.


The final shape of Brexit, whatever that may be, is sure to have an impact on how we fill our skills shortages in Wales.


The potential of green growth to provide economic benefits to Wales when reacting to climate change depends in part on us \- preparing people for new roles and new technologies that haven’t even been invented yet.


Advances in digital innovation will also have a profound and long term impact on Wales’ skills system and we doknow skilled workers are better able to adapt to new technologies and market opportunities.


Higher levels of skills drive innovation, facilitate investment and improve leadership and management. Businesses in Wales must be able to draw on a flexible, skilled workforce.


That is why this Government is  committed to delivering an equitable, excellent, engaged, and enterprising post\-compulsory education and training system. One that enjoys public confidence and, crucially, prepares people for the future.


A system that encourages people to learn and acquire skills throughout their careers: ensuring high\-quality options and outcomes for all.


The Personal Learning Account pilot launched in September. This has been designed to support employed individuals gain higher level skills in ICT, construction, engineering and Health. This will enable a range of learners to enter these valuable roles at a higher level than they previously could have. 


And in Higher Education \- I have already delivered innovative and unique reforms to student support, including maintenance support equivalent to the national living wage, parity of support for part time and post graduates – the first of its type in the EU.  I believe that this provides new and exciting opportunities for our universities and our students.


In addition, I am also delivering on the promise to deliver the final phase of the Diamond reforms – a sustainable funding settlement for our higher education. The draft budget confirmed that the allocation going to the higher education funding council will increase significantly in 2020/21 and will allow the funding council to prioritise part time, Quality Research, expensive subject premium and innovation and engagement.    


We have also been able to identify the skills demand across Wales by working closely with the three Regional Skills Partnerships. Their work with employers helps us better understand and address skills shortages and gaps. Which means we are able to direct skills funding to the priorities highlighted in employment and skills plans.


I want to see more of this type of collaboration. Welsh institutions, employers, and partnerships working together to respond to regional demands for employment and skills. This helps Government in setting funding priorities, it helps employers, but crucially it helps the learner \- by providing good quality training and education in skills which employers need.


Learners need access to a broad and appropriate range of clear pathways which must allow access to all levels of learning. There needs to be a smooth transition between vocational, technical and academic routes.  Pathways need to be clear, meet the needs of the individual but also take account of Welsh economic and social priorities. Choices made by learners need to be based on sound and well timed advice.


These priorities are fundamental to our reforms, which have significantly progressed and developed from Professor Hazelkorn’s review and subsequently, the Welsh Government’s commitments in Prosperity for All, and through my agreement with the First Minister. I have been clear from the start that I wanted your views and your ideas throughout. And I am very grateful that you have given them so generously.


Be assured I have listened to what you have said. And to the feedback and broadly supportive comments, received from learners of all ages, learning providers and your representative bodies.


We’ve used it to draft legislation to enable the establishment of a new Commission \- the Commission for Tertiary Education and Research, otherwise known as CTER.


I will have the privilege of introducing this legislation before the Senedd later this year and look forward to doing everything possible to ensure we get it absolutely right.   It needs to work operationally, and provide the framework to set a sustainable path for the future ahead.


If the legislation is successfully passed by the Senedd, as I hope it will be, then CTER is expected to be established during 2023\. The Higher Education Funding Council for Wales, established almost 30 years ago, in, and for very different times, will be replaced by this Commission.


So what will the new Commission do differently?


CTER will have a much wider remit. A remit designed to equip them to provide the framework Wales needs to allow all learners to achieve their aspirations and to have a voice in how they do it. 


CTER will plan for an integrated sector. It will do this by enabling a system to incentivise and facilitate collaboration between providers across the post\-16 sector. The aim will be to serve the needs of learners, employers, the wider community and the economy. This can only be achieved through a stronger, more integrated and responsive planning and funding system.


For the first time we will bring higher education, further education, mainstream sixth form provision and work\-based learning under the auspices of one organisation. We want to see greater diversity of opportunity for learners, and we want them to be able to move seamlessly through the different parts of the sector.


I recognise there has been an increasing effort to achieve collaboration between providers and I welcome all that’s been done so far. It’s time for the organisational framework to catch up, join up and be enabled to set the ambitious new agenda.


CTER’s new framework for this broad sector will contribute to the goals set out in the Wellbeing of Future Generations Act and Welsh Government will expect it to be:


* A future proof framework equipped to strengthen Wales’ economic and social foundations in changing times;


* A flexible framework which responds to learner interests and employer needs for high quality education and training, research and innovation.


* A framework embedded in, and adding value to the communities it serves whilst being international in its outlook, contributing to the civic mission you have heard me speak of so often.


CTER working closely in partnership with the sectors will have the tools to help create a highly skilled society. One which is equitable, that produces excellence and one where your background, geography or circumstances do not determine your future.


This is an ambitious vision, and rightly so. But we recognise that, even with the right legislative framework and any amount of future outstanding leaders, CTER will not achieve this on its own.


A large part of its work will be in facilitating collaboration, and seeking improvements and benefits for learners. This will need to come from learning providers across the whole sector, alongside our well\-established and internationally renowned research community. They in turn will need to work in partnership with their workforce and learners. Everyone has a role to play.


That role could be delivering an evening course in a community centre, one of the extensive range of degrees on offer, a blended distance learning approach or an apprenticeship in a work place.


We must ensure that Further and Higher Education and Apprenticeships are even better connected, and more flexible. There must be clear routes into higher level learning and employment. Everyone will need to understand how their contribution links with that of others. CTER will have a role to play in making sure they do.


We want to ensure that during the next decade and beyond, the people of Wales have the knowledge, skills and support which leads to individual and national success and prosperity.


And we will continue to use and support the excellent provision that we already have in Wales. 


And other countries are watching with interest and respect. In 2019, the Organisation for Economic Co\-operation and Development agreed that the reforms we have underway, including our new curriculum and professional learning approach, are heading in the right direction.


And many of our flagship developments here in Wales have been shaped by a truly international perspective. Learning from others is an approach I have taken since I started this job and I have encouraged my officials to seek out ideas and evidence from across the world.


I believe that the high standards our secondary schools are striving for are producing young adults well prepared for the challenges of adult life, both academically and socially, equipped for their next stage in their journey. 


My ambition is to develop a joined up post compulsory education and training system in Wales that is easy for our learners to navigate and that supports our future competitiveness on the world market.


I am determined that these reforms will make a large contribution in achieving those aims. We have an exciting year ahead with the introduction of the Tertiary Education and Research Bill and I look forward to working with you as we develop and take forward our mission for education in Wales.