Translate the text from Welsh to English.



 
Mae amgueddfeydd lleol yn rhan annatod o gymunedau iach a llewyrchus. Maent yn ennyn diddordeb pobl mewn diwylliant; yn helpu i ddiogelu ein treftadaeth; yn creu cyfleoedd addysg; ac yn cyfrannu at ein diwydiant twristiaeth. Mae dros wyth deg o amgueddfeydd lleol yng Nghymru, yn y sector cyhoeddus ac yn y trydydd sector, sy’n manteisio ar Gynllun Achredu Amgueddfeydd y DU. Maent yn gofalu am dros filiwn o wrthrychau a sbesimenau, llawer ohonynt wedi eu rhoi gan bobl leol yn y gobaith y bydd eu rhodd yn cael ei diogelu a’i defnyddio i addysgu’r genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol. Mae’r storïau sydd ynghlwm wrth y rhoddion hyn yn unigryw, ond nid yw gwasanaethau’r amgueddfeydd sy’n gofalu amdanynt, ac yn eu cyflwyno i’r cyhoedd, mor ddiogel ag y gallent fod.

  


Mae’r rhan fwyaf o amgueddfeydd lleol, gan gynnwys y rheini yn y trydydd sector, yn dibynnu ar gyllid sy’n dod o’r awdurdod lleol, neu ar gymorth arall. Maent yn rhan o’r gwasanaethau anstatudol a ddarperir gan awdurdodau lleol, sy’n golygu eu bod mewn perygl o orfod wynebu toriadau yn eu cyllid, a hwyrach cael eu cau, oherwydd yr amgylchiadau economaidd presennol. Felly, ym mis Ionawr eleni, ysgrifennodd fy rhagflaenydd at yr holl awdurdodau lleol yn  gofyn iddynt gadw mewn cof werth y gwasanaethau hyn.

  


Pan gyhoeddodd Llywodraeth Cymru y Strategaeth gyntaf ar gyfer Amgueddfeydd Cymru yn 2010, roedd yn cydnabod na fyddai’n hawdd goresgyn yr argyfwng ariannol byd\-eang ac adennill ein sefyllfa flaenorol. Ond, rwy’n awyddus i ddod o hyd i ffyrdd o sicrhau bod gwasanaethau amgueddfeydd yn parhau i gael eu darparu ar lefel leol. Felly, rwyf wedi comisiynu Panel Arbenigol i edrych ar sut y bydd y newidiadau arfaethedig i gyllid a threfniadau, a weithredir gan yr awdurdodau, yn effeithio ar amgueddfeydd lleol. Bydd y panel yn gofyn i bob awdurdod lleol nodi pa effeithiau y bydd y newidiadau yn debygol o’u cael ar amgueddfeydd achrededig.

  


Cynhelir yr adolygiad gan banel arbenigol bach o dan gadeiryddiaeth Dr Haydn Edwards, cyn Bennaeth a Phrif Weithredwr Coleg Menai, sydd â chefndir mewn addysg a gwyddoniaeth. Mae Dr Edwards hefyd yn Is\-lywydd Amgueddfa Cymru ac yn Gyfarwyddwr anweithredol gydag Estyn. Aelodau eraill y panel yw’r Athro Gaynor Kavanagh, Deon Ysgol Celf a Dylunio Caerdydd a churadur cymwysedig sy’n arbenigo mewn arferion curadu a moeseg amgueddfeydd; Adrian Babbidge, arbenigwr cydnabyddedig mewn rheoli amgueddfeydd, cyllid a materion cyfreithiol, a chynrychiolydd o Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru. Gofynnir i’r panel baratoi adroddiad erbyn y gwanwyn 2015, ac rwy’n ddiolchgar i’r Cadeirydd a’r aelodau am gytuno i gyflawni’r gwaith pwysig hwn.

  


Bydd y panel yn cyflwyno ei gasgliadau yn ei adroddiad, a fydd yn edrych ar y sefyllfa ledled Cymru gyfan, gan nodi’r arferion gorau ac unrhyw feysydd sy’n destun pryder.  

  


Ar ôl ymchwilio i’r sefyllfa o safbwynt Cymru gyfan, gofynnir i’r panel ystyried a oes unrhyw fodelau eraill y gellid eu defnyddio i ddarparu gwasanaethau amgueddfeydd yn fwy effeithlon ac effeithiol, drwy gydweithio a chaffael ar y cyd.

  


Bydd y panel hefyd yn ystyried y trefniadau cydweithio rhwng amgueddfeydd lleol, Casgliad y Werin Cymru ac Amgueddfa Cymru sydd ar waith ar hyn o bryd i sicrhau bod casgliadau’n cael eu gweld gan fwy o bobl, a hefyd i rannu gwybodaeth a hyrwyddo amgueddfeydd fel lleoedd i ymweld â hwy.

Ers 2004, mae Llywodraeth Cymru, drwy is\-adran CyMAL, wedi hyrwyddo dull gweithredu strategol sy’n datblygu amgueddfeydd lleol mewn partneriaeth ag awdurdodau lleol, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru a Ffederasiwn Amgueddfeydd ac Orielau Cymru. Mae dros £5m wedi ei fuddsoddi mewn datblygu darpariaeth amgueddfeydd lleol, darparu cynllun hyfforddi cenedlaethol a hyrwyddo partneriaethau rhanbarthol. Cymru gyhoeddodd y strategaeth amgueddfeydd genedlaethol gyntaf yn y DU, ac mae’r strategaeth honno wedi ennyn cefnogaeth eang yn y sector ei hun. Byddaf yn defnyddio’r casgliadau a nodir yn adroddiad y panel adolygu arbenigol i lunio ein strategaeth genedlaethol nesaf o 2016 ymlaen.







Translation:


 
Local museums are an integral part of healthy and vibrant communities. They encourage active participation in culture, protect our heritage, provide educational opportunities and contribute to our tourism industry. Over eighty local museums in Wales, both public and third sector, participate in the UK Accreditation Scheme for Museums. They care for over a million objects and specimens, many of which have been donated by local people in the expectation that their gifts would be preserved and used to educate current and future generations.  The stories these gifts embody are unique and irreplaceable but the museums which care for them and make them accessible are vulnerable.


 


Most local museums, including those in the third sector, rely on Local Authority funding or other support. However, they are amongst the non\-statutory services provided by Local Authorities making them particularly at risk to cuts and closure in current economic circumstances. In January this year, my predecessor wrote to all local authorities asking them to be mindful of the value of such services.


 


When the Welsh Government published the first Museums Strategy for Wales in 2010, it acknowledged that recovery from the global financial crisis would be difficult.  I am keen to identify ways of ensuring that museum services continue to be provided at a local level. I have therefore commissioned an Expert Panel to review the impact of proposed funding and organisational changes by local authorities on local museums. Information will be sought from each local authority on the likely impact of proposed changes on Accredited museums.


 


The review will be undertaken by a small expert panel chaired by Dr Haydn Edwards, retired Principal and Chief Executive of Coleg Menai who has a background in education and science. Dr Edwards is also Vice President of Amgueddfa Cymru \- National Museum Wales and a non\-executive Director of Estyn. The other panel members are Professor Gaynor Kavanagh, who is Dean of Cardiff School of Art and Design and a qualified curator whose specialisms include curatorial practices and museum ethics; Adrian Babbidge, a recognised specialist in museum management, finance and legal issues, and a representative from the Welsh Local Government Association. The Panel will be asked to produce a report by Spring 2015\. I am grateful to the Chair and the members of the Review Panel for agreeing to complete this important work.


 


The Panel's conclusions will be included in their report which will outline the position on an all Wales basis, highlighting best practice and any areas of concern.  


 


In considering the position on a Wales\-wide basis, the Panel will be further tasked to consider whether alternative service delivery models would provide more efficient and effective museum services, based on collaboration and joint procurement.


 


The review will also consider existing collaborations between local museums, People’s Collection Wales and Amgueddfa Cymru – National Museum Wales to increase access to collections, share knowledge and promote museums as places to visit.


 


Since 2004, the Welsh Government through CyMAL division has led a strategic approach to local museum development in partnership with local authorities, the Welsh Local Government Association and the Federation of Museums and Galleries in Wales. Over £5m has been invested in developing local museum provision, delivering a national training scheme and encouraging regional partnerships. Wales published the first national museum strategy in the UK which has received widespread support from the sector. I intend that the findings of the Expert Review Panel report will be actively used to inform our next national strategy from 2016\.