Translate the text from Welsh to English.



 
Ar 20 Hydref, cynhaliodd y Gweinidog Materion Gwledig, Gogledd Cymru a'r Trefnydd a minnau y trydydd Fforwm Gweinidogol Iwerddon\-Cymru blynyddol yng Ngogledd Cymru, ynghyd â Gweinidog yr Economi a'r Gweinidog Newid Hinsawdd.  O Lywodraeth Iwerddon, gwnaethom groesawu Micheál Martin TD, Tánaiste a'r Gweinidog Materion Tramor a'r Gweinidog Amddiffyn, a Simon Harris TD, y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch, Ymchwil, Arloesi a Gwyddoniaeth.


Mae Fforwm Gweinidogol blynyddol Iwerddon\-Cymru yn un o'r prif ymrwymiadau yng Nghyd\-ddatganiad Iwerddon\-Cymru 2021\-25, sy'n dod â Chymru ac Iwerddon yn agosach at ei gilydd, gan atgyfnerthu cysylltiadau er budd i'r ddwy ochr. 


Mae Cyd\-ddatganiad a Chynllun Gweithredu ar y Cyd Iwerddon\-Cymru 2021\-25 yn cynnwys 6 maes cydweithredu ar faterion datganoledig, sef:


1\.       Ymgysylltu ar Lefel Wleidyddol a Swyddogol


2\.       Yr Hinsawdd a Chynaliadwyedd


3\.       Masnach a Thwristiaeth


4\.       Addysg ac Ymchwil


5\.       Diwylliant, Iaith a Threftadaeth


6\.       Cymunedau Cymry/Gwyddelod ar Wasgar, a Chwaraeon


Canolbwyntiodd themâu'r fforwm eleni ar gyfleoedd a rennir ym meysydd ynni adnewyddadwy, datblygu sgiliau ac iaith.  Cafodd rhaglen o ymweliadau yng Ngogledd Cymru ei chynnwys yn y fforwm hefyd – a oedd yn rhoi sylw i drafodaethau ynghylch y themâu allweddol ac yn llywio'r trafodaethau hynny, ac yn cynnig cyfle i ystyried dulliau o fynd i'r afael â heriau a chyfleoedd cyffredin yn y meysydd hyn. Ymhlith yr ymweliadau safle cysylltiedig oedd porthladd Caergybi, prosiect ynni Morlais, Ysgol Morswyn, M\-SParc a Thŷ Gwyrddfai. Gwnaethom hefyd gynnal sesiwn gyda phartneriaid Agile Cymru er mwyn dod â'r hyn y gellir ei gyflawni mewn prosiectau ar y cyd yn fyw.


Wrth inni gyrraedd hanner ffordd drwy gyfnod 2021\-25, gwnaethom ystyried y cynnydd a wnaed dros y flwyddyn ddiwethaf o ran y meysydd cydweithredu. Gwnaethom gytuno i barhau i weithio a dysgu gyda'n gilydd, a nodi meysydd newydd lle gallwn rannu gwybodaeth, megis ein cynlluniau coetir a thechnolegau iaith.


Mae hon yn berthynas arwyddocaol i Gymru gyda'n cymydog Ewropeaidd agosaf. Dangosodd eu presenoldeb pa mor bwysig yw hi i'r ddwy lywodraeth fod y bartneriaeth hon yn ymestyn ar draws pob rhan o Iwerddon a Chymru. Mae rhwydweithiau rhyngwladol eraill lle rydym yn gweithio gydag Iwerddon, er enghraifft Cyngor Gwyddelig Prydain, ond mae ein Cyd\-ddatganiad yn creu perthynas ddwyochrog uniongyrchol sy'n ein galluogi i gydweithio ar feysydd datganoledig.


Caiff y datganiad ei gyhoeddi yn ystod y toriad er mwyn rhoi'r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau.







Translation:


 
On 20 October, the Minister for Rural Affairs, North Wales and Trefnydd and I hosted the third annual Ireland\-Wales Ministerial Forum in North Wales, joined by the Minister for Economy and Minister for Climate Change.  From the Irish Government, we welcomed Micheál Martin TD, Tánaiste and Minister for Foreign Affairs and Minister for Defence, and Simon Harris TD, Minister for Further and Higher Education, Research, Innovation and Science.


The Ireland\-Wales annual Ministerial Forum is a key commitment of the Ireland\-Wales Shared Statement 2021\-25, bringing Wales and Ireland closer together, strengthening connections for our mutual benefit. 


The Ireland\-Wales Shared Statement and Joint Action Plan 2021\-25 include 6 areas of cooperation on devolved matters, these are:


1\.       Political and Official Engagement


2\.       Climate and Sustainability


3\.       Trade and Tourism


4\.       Education and Research


5\.       Culture, Language and Heritage


6\.       Communities, Diaspora and Sport


The themes of the Forum this year focussed on shared opportunities in renewable energy, skills development and language.  The Forum also included a programme of visits in North Wales, showcasing and informing discussions of the key themes, looking at approaches for addressing common challenges and opportunities in these areas. Related site visits included, the port of Holyhead, Morlais energy project, Ysgol Morswyn, M\-SParc and Tŷ Gwyrddfai. We also held a session with Agile Cymru partners to bring to life what can be achieved in joint projects.


Now at the mid\-point of the 2021\-25 period, we reflected on progress over the past year under the areas of cooperation. We agreed to continue working and learning together, and identified new areas where we can share information, such as our woodland plans and language technologies.


This is a significant relationship for Wales with our nearest European neighbour. Their presence showed the importance we both place on this partnership stretching across all parts of Ireland and Wales. There are other international networks where we work with Ireland, for example the British Irish Council, however our Shared Statement creates a direct bilateral relationship for us to collaborate on devolved areas.


This statement is being issued during recess in order to keep members informed.