Translate the text from Welsh to English.



 
Rwy’n cyhoeddi adroddiad heddiw ar effaith y cynnydd yn y defnydd o brofion gama ar nifer y gwartheg sy’n cael eu difa oherwydd TB Gwartheg.  Mae’r clefyd yn cael effaith ariannol a chymdeithasol fawr ar fusnesau fferm a’r economi wledig ehangach a dyna pam y gwnaethom ni sefydlu’r rhaglen dileu TB. Dros y blynyddoedd diwethaf, mae cynnydd wedi’i wneud at daro’r nod o ddileu TB Gwartheg, gyda nifer yr achosion newydd yn cwympo 47% ers ei anterth yn 2009 ac mae cyfran y buchesi sydd â TB yn dal i ostwng.  Rhwng 2009 a 2015, gwelwyd cwymp hefyd o 31% yn y gwartheg a gafodd eu lladd, er ers hynny, mae’r duedd wedi bod am i fyny er bod nifer yr achosion newydd yn parhau i gwympo.  Mae’r gwahaniaeth hwn yn anarferol gan fod y duedd yn nifer yr anifeiliaid a laddwyd wedi tueddu i ddilyn y duedd yn yr achosion newydd, ond nid yw’n golygu bod y clefyd ar gynnydd.   
  
Y rheswm pennaf dros y cynnydd yn nifer y gwartheg sy’n cael eu lladd yw’r cynnydd yn y defnydd o’r prawf interferon\-gamma.  Mae’r prawf gamma yn fwy sensitif, gan ddatgelu mwy o wartheg sy’n adweithio na’r prawf croen safonol.  Y prawf yw un o’r arfau gorau sydd gennym i ddileu’r clefyd mewn buchesi heintiedig oherwydd, o’i ddefnyddio ar y cyd â’r prawf croen, mae gwartheg heintiedig yn fwy tebygol o gael eu darganfod. Hefyd, mae’n gallu synhwyro’r haint yn gynt sy’n golygu y gall ein helpu i gael gafael ar wartheg heintiedig cyn iddyn nhw ddechrau heintio gwartheg eraill.  Mae’r cynnydd mewn profion gamma wedi arwain at gynnydd dramatig yn nifer y gwartheg sy’n adweithio’n bositif, gan gyfrannu’n fawr at y cynnydd yn y nifer sy’n cael eu lladd.    
  
Mae’r adroddiad yn ymchwilio i hyn yn fanylach ac yn disgrifio sut mae ein prawf gamma, a’r defnydd strategol ohono, wedi cyfrannu at helpu i glirio heintiau mewn buchesi sy’n diodde’n gyson o TB, ac i rwystro’r clefyd rhag cydio mewn ardaloedd lle mae TB yn brinnach.   
Fy amcan yw torri nifer y gwartheg sy’n cael eu lladd oherwydd TB i’r lleiafswm angenrheidiol ond gan ddileu’r clefyd mewn buchesi cyn gynted â phosib i’w rwystro rhag lledaenu i wartheg eraill, anifeiliaid gwyllt a phobl.  Mae’r mesurau a gymerwyd hyd heddiw i’w gweld wedi cael effaith bositif.  Byddwn yn parhau i ddefnyddio’r profion gamma mewn ffordd strategol lle gall y defnydd gorau ohono ategu ein mesurau eraill.  Mae sefyllfa’r clefyd yn gymhleth ac mae ein dangosfwrdd TB yn dangos cyfres o fesuriadau pwysig mewn ffordd weledol a hawdd ei deall.  Mae’r fersiwn ddiweddaraf, sydd wedi cael ei hailddylunio i gynnwys nodweddion llywio rhyngweithiol a ffigurau rhanbarthol, ar gael ichi ei gweld ar www.gov.wales/topics/environmentcountryside/ahw/disease/bovinetuberculosis/bovinetberadication/tb\-dashboard

 ac fe welwch yr adroddiad ar effaith profion gamma yn: http://gov.wales/topics/environmentcountryside/ahw/disease/bovinetuberculosis/cattlecontrols/testing/?skip\=1\&lang\=cy

    
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  








Translation:


 
Today I am publishing a report on the impact of the increased use of gamma testing on the number of cattle slaughtered because of bovine TB. The disease has a significant financial and social impact on farm businesses and the wider rural economy, which is why we established the TB eradication programme. Over the last few years we have seen good progress towards achieving our goal to eradicate bovine TB, with the number of new incidents falling by 47% to date since the high\-point in 2009 and we continue to see a decrease in the proportion of herds with TB. Between 2009 and 2015, there was also a 31% fall in the number of cattle slaughtered, though subsequently, the trend turned upwards despite new incidents continuing to fall. This divergence is unusual, as the trend in animals slaughtered has tended to follow the trend in new incidents, however, it does not mean the disease is on the rise.  

  

The rise in cattle slaughtered is primarily a result of our increased use of the interferon\-gamma test. Gamma\-testing has a high level of sensitivity which discloses more reactors than the standard skin test. It is one of our most important tools in eliminating disease from infected herds because, when used alongside the skin test, it improves the likelihood  infected cattle will be identified. It may also detect infection even earlier which helps us identify infected cattle before they go on to infect others. The increase in gamma\-testing has resulted in a dramatic increase in the number of gamma positives, contributing significantly to the overall rise in animals slaughtered. The report explores this in more detail and describes the contributions of our strategic use of gamma to help clear infection in persistent breakdown herds and to prevent the disease from becoming established in low incidence areas.  

  

  

It is my aim to keep the number of cattle slaughtered because of TB to the minimum necessary, whilst eliminating disease from herds as quickly as possible to prevent it spreading to other cattle, wildlife or humans. The measures applied to date are demonstrating a positive effect. We will continue to use the gamma test strategically where we can make the best use of it to complement our other controls. The disease picture is a complex one and our TB dashboard presents a suite of key measures in an accessible and visual way. The latest version, which has been re\-designed to include interactive navigation features and more regional analysis, is available on our website at: www.gov.wales/topics/environmentcountryside/ahw/disease/bovinetuberculosis/bovinetberadication/tb\-dashboard


and the report on the impact of gamma testing is at: http://gov.wales/topics/environmentcountryside/ahw/disease/bovinetuberculosis/cattlecontrols/testing/?skip\=1\&lang\=en