Translate the text from English to Welsh.



 
1\. This written statement is laid under Standing Order 30 – Notification in relation to UK Parliament Bills. Standing Order 30 requires a written statement to set out provisions in a relevant UK Bill which modify the functions of the Welsh Ministers, the Counsel General, the Assembly or Assembly Commission, and which do not require a Legislative Consent Motion under Standing Order 29\.  

  

2\. The Wales Bill (the Bill) was introduced in the House of Commons on 7 June 2016, and moved to the House of Lords on 13 September. It is currently at House of Lords Committee stage.  Further detail about each individual clause in the Bill can be found in the Explanatory Notes which are available on the Bill documents page on the Parliament website at the link below:  

  

http://services.parliament.uk/bills/2016\-17/wales/documents.html


3\. This statement includes relevant modifications to functions both which were included in the Bill at introduction and which have already been added to the Bill by amendment. The latest version of the Bill was published on the Parliament website when the Bill entered the Lords (Reference HL Bill 63\) on 13 September 2016 and is available at the Bill documents link above. For ease of reference and consistency, all references to clause numbers are to that version of the Bill.  

  

4\. A list of the relevant amendments tabled by the UK Government during Lords Committee stage is at Annex A.


Policy objectives
-----------------


5\. The UK Government’s objectives for the Bill are to implement those elements of the St David’s day Command Paper that require legislative changes (https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment\_data/file/408587/47683\_CM9020\_ENGLISH.pdf) The Bill amends the Government of Wales Act 2006 in order to move to a reserved powers model of devolution, and devolves certain further powers recommended by the Silk Commission.


Relevant provisions in the Bil
------------------------------


6\. The following list of clauses summarises where there are modifications to functions as required by Standing Order 30\. The headings below are those of the Bill itself for ease of reference. Further details of each clause can be found in the Explanatory Notes in the Bill documents link above.


Part 1: Constitutional Arrangements
-----------------------------------


### Elections


7\. Clause 5 provides the Welsh Ministers with an order\-making power to make provision about the conduct of Assembly elections, the questioning of such elections and the return of an Assembly member otherwise than at an election. Any regulations the Secretary of State wishes to make to combine Assembly elections with certain UK or EU Parliamentary elections are subject to the agreement of the Welsh Ministers.    

Clause 6 transfers the Secretary of State’s power to vary the date of an Assembly ordinary general election to Her Majesty, who may vary the date by proclamation following a proposal by the Presiding Officer. It also prevents such an Assembly election being held on the same day as an ordinary general election to the UK Parliament or European Parliament. Where such a clash occurs, then unless Her Majesty has by proclamation set an alternative date, the Welsh Ministers may do so by order .  

Clause 7 provides for certain functions of the Secretary of State relating to the UK Digital Service for applications to the register of electors to be exercised by the Welsh Ministers concurrently with a Minister of the Crown in respect of Assembly elections or Welsh local government elections.


### Welsh rates of income tax: removal of referendum requirement


8\. Clause 17 removes the power for the First Minister or a Welsh Minister to trigger a proposed referendum, and the Assembly’s function of approving such a proposal


### Executive competence etc


9\. Clause 18 creates powers for the Welsh Ministers, “executive ministerial powers”. These are “common law type powers”, modelled on functions carried out by Ministers of the Crown.  Clause 19 gives Welsh Ministers an automatic right to make regulations under section 2(2\) of the European Communities Act 1972 to implement EU law in Wales where matters are within legislative competence.


### Functions of the Assembly in relation to making or modifying standing orders


10\. Part 1 contains clauses that either place duties on the Assembly, or provide it with a power, to make procedural or other changes in standing orders. Also included in Part 1 are clauses that remove mandatory and discretionary provisions about standing orders set out in the Government of Wales Act 2006\. These modifications are set out in the following clauses:  

Clause 10 – Super\-majority requirement: amendments relating to procedure etc  

Clause.11 – Introduction of Bills: justice impact assessment  

Clause 14 – Composition of Assembly committees  

Clause 15 – Assembly proceedings: participation by UK Ministers etc


### Modifications of the functions of the Presiding Officer in Part 1\.


11\. Whilst Standing Order 30 does not expressly require modifications to the Presiding Officer’s functions to be included, those clauses where there is a modification are listed below.  

Clause 6   – Timing of elections  

Clause 10 – Super\-majority requirement: amendments relating to procedure etc  

Clause 12 – Submission of Bills for Royal Assent: role of Presiding Officer. Clause 12 also modifies the functions of the Clerk.


Part 2: Legislative and Executive Competence: Further Provision
---------------------------------------------------------------


### Onshore petroleum


12\. Clause 23 transfers to the Welsh Ministers the power to award onshore petroleum licenses.    

Clause 25 provides for further powers of the Secretary of State to be transferred to Welsh Ministers, who may make schemes for operators with deep\-level access permission to drill for petroleum or geothermal energy to give notice, and to provide payments, to communities and landowners.  

Paragraph 28 of Schedule 5 empowers Welsh Ministers to make regulations setting out the definition of “landward area” as it applies in relation to the right to use deep\-level land in Wales for the purposes of exploiting petroleum within the Welsh onshore area


### Road transport


13\. Clause 26 devolves a number of roads\-related powers to Welsh Ministers, specifically to;  

\- make regulations about special roads;  

\- set speed limits;  

\- make regulations about pedestrian crossings;  

\- prescribe signs and approve school crossing patrol uniforms; and  

\- make regulations about traffic signs.  

  

Clause 27 devolves bus route registration to Welsh Ministers and limits the ability of the Senior Traffic Commissioner to issue guidance in Wales\-only matters.  

  

Clause 28 makes Welsh Ministers the relevant licensing authority in relation to the immediate hiring of taxis at separate fares.


### Harbours


14\. Clauses 29 \-32, insofar as they relate to the transfer of functions to Welsh Ministers, transfer a number of functions relating to harbours that are wholly in Wales, other than reserved trust ports. The functions transferred are functions of a Minister of the Crown under legislation concerning harbours, harbour authorities and pilotage.  

  

15\. Clause 34 requires a Minister of the Crown to consult Welsh Ministers before exercising a function likely to have a material effect in Wales in relation to a cross\-border harbour, and before creating a new cross\-border harbour. Clause 35 requires the Secretary of State to consult Welsh Ministers before exercising a relevant pilotage function in relation to Wales. It also requires Welsh Ministers to obtain the Secretary of State’s consent to the exercise of relevant pilotage functions in relation to waters in England, unless it is not reasonably practicable to do so (Clause 36\).


### Planning for electricity generating stations


16\. Clause 37 devolves energy planning development consent for projects up to 350MW onshore and in Welsh territorial waters. It devolves responsibility for development consent for onshore wind powered generating stations with no upper limit. The effect of the provisions is to dis\-apply the Secretary of State’s power under the Planning Act 2008 Act to grant development consent in relation to electricity generating stations, up to those of 350MW. The Bill in effect transfers such projects into the town and country planning system in Wales if they are onshore. Energy generation development above 350MW will continue to be determined by the Secretary of State under the Planning Act 2008 development consent regime.  

  

17\. Clause 38 transfers executive functions from the Secretary of State to the Welsh Ministers to enable them to restrict navigation rights in relevant Welsh waters where a generating station comprising a renewable energy installation is installed. Clause 39 transfers executive functions from the Secretary of State to the Welsh Ministers to enable them to restrict the movement of vessels, and the activities that may be carried out in areas of water around a renewable energy installation. Clause 40 allows Welsh Ministers or local planning authorities to grant development in relation to overhead electric lines associated with generating stations to which they can consent.  

  

18\. Clause 41 provides for the responsibility for granting consent for associated development for energy projects to be aligned with the responsibility for granting consent for the main project. Its effect is to move associated development for energy projects above 350MW in Wales into the Planning Act 2008 regime, so that the Secretary of State can grant consent for associated development linked to those projects. In so doing, it indirectly removes or modifies Welsh Ministers’ functions of calling in and hearing appeals in relation to such development under sections 77 and 78 of the Town and Country Planning Act 1990\.


### Equal opportunities


19\. Clause 42 provides that Welsh Ministers are no longer required to obtain the consent of a Minister of the Crown in order to modify the list of Welsh authorities subject to the public sector equality duty. They now only have to inform the Minister of the Crown that they have done so. Clause 43 enables Welsh Ministers to impose the “public sector duty regarding socio\-economic inequalities” on public authorities that exercise devolved or mainly devolved functions. This power, already part of the Equality Act 2010, was never brought into force and Welsh Ministers will now be able to commence it by order.


### Marine licensing and conservation


20\. Certain marine activities, such as dredging and scuttling of vessels, require a license to be conducted. Currently those seeking a license have to apply to either:


* Natural Resources Wales for activities in the Welsh inshore region, under the authority of the Welsh Ministers, or;
* The Marine Management Organisation (MMO) for activities in the Welsh offshore region, under the authority of the Secretary of State.


  

21\. Clause 44 will provide Welsh Ministers with marine licensing powers in the Welsh offshore region, while some activities will remain reserved to the Secretary of State.    

Clause 45 will allow Welsh Ministers, with the agreement of the Secretary of State, to create Marine Conservation Zones in the offshore region. They can already do so in inshore waters. These zones can be designated to protect, for example, nationally important marine wildlife and habitats.  Paragraph 2 of new Schedule 3A GOWA 2006 (as inserted by Schedule 4 to the Bill) extends Welsh Ministers’ functions in relation to fishing boats beyond the seaward limit of the Welsh zone (those functions are exercisable concurrently with the Minister of the Crown).


### Building regulations


22\. Clause 47 removes an exception to the previous transfer of building regulations powers which would allow Welsh Ministers to cover buildings that are part of energy infrastructure in future building regulations.


Part 3: Miscellaneous
---------------------


23\. Clause 50 gives the Assembly the power to call the Gas and Electricity Markets Authority to give written or oral evidence in relation to Wales. It also requires Welsh Ministers to lay that Authority’s annual report, and certified accounts and audit report, in the Assembly. Clause 51 requires applications for coal mining licenses in Wales to be approved by Welsh Ministers.   

  

24\. Clause 52 allows Welsh Ministers to appoint one member of the board of Ofcom after first consulting the Secretary of State. It also requires Welsh Ministers to lay Ofcom’s annual report, and statement of accounts and audit report, before the Assembly.


### Powers of the Assembly to approve orders by resolution


25\. The following clauses are not confined to a single Part of the Bill but cover Schedule 5 also.   

  

26\. Where there are new order\-making powers (or the repeal of existing order\-making powers) which would require the approval of the Assembly by resolution, or which give the Assembly the power to annul the order, these could be considered to be a modification of the Assembly’s functions and are included here in accordance with Standing Order 30\. Other new statutory instruments, the making of which depends on agreement via resolution of the Assembly, are also included here. Such Assembly resolutions are set out in the following clauses:  

Clause 4  – Wales public authorities  

Clause 5 – Power to make provisions about elections  

Clause 6 – Timing of elections  

Clause 7 – Electoral registration: the digital service  

Clause 19 – Implementation of EU law  

Schedule 5, Part 1, para 3(3\) in relation to legislative competence: supplementary  

Schedule 5, Part 2, para 12(3\), 14(4\) and 14(13\) in relation to onshore petroleum.  

Schedule 5, Part 2, para 21 in relation to the Energy Act 2004  

Schedule 5, Part 2, para 29(3\) relating to the Infrastructure Act 2015   

Schedule 5, Part 3, para 36(2\) in relation to general speed limit for restricted roads.  

Schedule 5, Part 3, para 39(2\) and 39(3\) in relation to temporary speed limits.  

Schedule 5, Part 3, para 40(3\) relating to the Road Traffic Regulation Act 1984  

Schedule 5, Part 3, para 42 in relation to the Transport Act 1985  

Schedule 5, Part 3, para 45 in relation to the Electricity Act 1989  

Schedule 5, Part 3, para 54(4\) in relation to the Energy Act 2004


### Reasons for making these provisions in the Wales Bill


27\. The Welsh Government considers that the powers contained in this statement should be viewed in the context of the Wales Bill as a whole in order to appreciate the full extent of the powers covered in the Bill. The Legislative Consent Memorandum, laid at the same time as this statement, covers those provisions in the Bill which require the consent of the Assembly via a Legislative Consent Motion (LCM). The laying of this statement should not be taken as making any comment on whether the Welsh Government would ask the Assembly to consent to the LCM or not to do so, in due course.   

  

28\. It is considered appropriate for the provisions listed in this statement to be included in the Wales Bill because the provisions either could not be made by an Assembly Act, or could be made by an Assembly Act only with UK Ministerial consent.





### Documents


* #### Annex A,
 file type: pdf, file size: 130 KB



130 KB







Translation:


 
1\. Gosodir y datganiad ysgrifenedig hwn o dan Reol Sefydlog 30 – Hysbysu mewn perthynas â Biliau Seneddol y Deyrnas Unedig. Mae Rheol Sefydlog 30 yn gofyn am osod datganiad ysgrifenedig yn nodi unrhyw ddarpariaethau mewn Bil perthnasol gan Senedd y Deyrnas Unedig sy'n addasu swyddogaethau Gweinidogion Cymru, y Cwnsler Cyffredinol, y Cynulliad neu Gomisiwn y Cynulliad, lle nad oes angen Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol dan Reol Sefydlog 29\.  

  

2\. Cyflwynwyd Bil Cymru (y Bil) yn Nhŷ'r Cyffredin ar 7 Mehefin 2016, ac fe symudodd i Dŷ'r Arglwyddi ar 13 Medi. Ar hyn o bryd mae wedi cyrraedd cam Pwyllgor Tŷ'r Arglwyddi.  Ceir rhagor o fanylion am bob cymal unigol yn y Bil yn y Nodiadau Esboniadol, sydd ar gael ar dudalen dogfennau'r Bil ar wefan y Senedd drwy'r ddolen isod:  

  

http://services.parliament.uk/bills/2016\-17/wales/documents.html


3\. Mae'r datganiad hwn yn cynnwys addasiadau perthnasol i swyddogaethau a oedd wedi'u cynnwys yn y Bil wrth ei gyflwyno ac sydd eisoes wedi'u hychwanegu at y Bil drwy welliannau. Cyhoeddwyd fersiwn ddiweddaraf y Bil ar wefan y Senedd pan gyrhaeddodd y Bil at yr Arglwyddi (Cyfeirnod HL Bill 63\) ar 13 Medi 2016, ac mae ar gael drwy'r ddolen dogfennau'r Bil uchod. Er hwylustod a chysondeb, mae'r holl gyfeiriadau at rifau cymalau yn cyfeirio at y fersiwn honno o'r Bil.  

  

4\. Ceir rhestr o'r gwelliannau perthnasol a gyflwynwyd gan Lywodraeth y DU yn ystod cam Pwyllgor Tŷ'r Arglwyddi yn Atodiad A.


Amcanion polisi
---------------


5\. Amcanion Llywodraeth y DU ar gyfer y Bil yw gweithredu'r elfennau hynny o Bapur Gorchymyn (https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment\_data/file/408587/47683\_CM9020\_ENGLISH.pdf)  Dydd Gŵyl Dewi y mae'n ofynnol newid deddfwriaeth ar eu cyfer. Mae'r Bil yn diwygio Deddf Llywodraeth Cymru 2006 er mwyn symud at ddatganoli yn seiliedig ar fodel cadw pwerau, ac mae hefyd yn datganoli pwerau penodol eraill a argymhellwyd gan Gomisiwn Silk.


Darpariaethau perthnasol yn y Bil
---------------------------------


6\. Mae'r rhestr ganlynol o gymalau yn crynhoi'r mannau lle mae swyddogaethau'n cael eu haddasu, yn unol â Rheol Sefydlog 30\. Daw'r penawdau isod o'r Bil ei hun er hwylustod. Ceir rhagor o fanylion am bob cymal yn y Nodiadau Esboniadol drwy'r ddolen at ddogfennau'r Bil uchod.


Rhan 1: Trefniadau Cyfansoddiadol
---------------------------------


### Etholiadau


7\. Mae cymal 5 yn rhoi pŵer gwneud gorchmynion i Weinidogion Cymru i wneud darpariaeth ynghylch cynnal etholiadau Cynulliad, cwestiynu etholiadau o’r fath ac ethol aelod Cynulliad yn ffurfiol heblaw mewn etholiad. Mae unrhyw reoliadau y mae'r Ysgrifennydd Gwladol yn dymuno eu gwneud i gyfuno etholiadau'r Cynulliad gydag etholiadau penodol eraill ar gyfer Senedd y DU neu Senedd Ewrop yn amodol ar gytundeb Gweinidogion Cymru.    

Mae cymal 6 yn trosglwyddo pŵer yr Ysgrifennydd Gwladol i amrywio dyddiad etholiad cyffredinol arferol y Cynulliad i'w Mawrhydi, a all amrywio'r dyddiad drwy broclamasiwn yn dilyn cynnig gan y Llywydd. Hefyd mae'n atal cynnal etholiad cyffredinol ar gyfer y Cynulliad ar yr un diwrnod ag etholiad cyffredinol ar gyfer Senedd y DU neu Senedd Ewrop. Pan fo gwrthdaro o'r fath, oni bai bod Ei Mawrhydi wedi gosod dyddiad arall drwy broclamasiwn, gall Gweinidogion Cymru wneud hynny drwy orchymyn. .  

Mae cymal 7 yn darparu bod swyddogaethau penodol sydd gan yr Ysgrifennydd Gwladol mewn perthynas â Gwasanaeth Digidol y DU ar gyfer ceisiadau i'r gofrestr etholwyr yn rhai y gall Gweinidogion Cymru eu harfer yn gydredol ag un o Weinidogion y Goron mewn perthynas ag etholiadau'r Cynulliad neu etholiadau llywodraeth leol Cymru.


### Cyfraddau treth incwm Cymru: dileu'r gofyniad am refferendwm


8\. Mae cymal 17 yn diddymu'r pŵer i Brif Weinidog Cymru neu un o Weinidogion Cymru gychwyn refferendwm arfaethedig, a swyddogaeth y Cynulliad o gymeradwyo cynnig o'r fath.


### Cymhwysedd Gweithredol ac ati


9\. Mae cymal 18 yn creu pwerau i Weinidogion Cymru, "pwerau gweinidogol gweithredol". Dyma "bwerau o'r math a geir yn y gyfraith gyffredin", wedi'u modelu ar swyddogaethau sy'n cael eu cyflawni gan Weinidogion y Goron.  Mae cymal 19 yn rhoi hawl awtomatig i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau o dan adran 2(2\) o Ddeddf y Cymunedau Ewropeaidd 1972 i weithredu cyfraith yr UE yng Nghymru pan fo materion o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Cynulliad.


### Swyddogaethau'r Cynulliad mewn perthynas â gwneud neu addasu rheolau sefydlog


10\. Mae Rhan 1 yn cynnwys cymalau sydd naill ai yn gosod dyletswyddau ar y Cynulliad, neu'n rhoi pwerau iddo, er mwyn gwneud newidiadau gweithdrefnol neu newidiadau eraill i reolau sefydlog. Hefyd yn Rhan 1 mae cymalau sy'n diddymu darpariaethau gorfodol ac yn ôl disgresiwn ynghylch rheolau sefydlog a osodwyd yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006\.  Mae'r addasiadau hyn wedi'u gosod yn y cymalau canlynol:  

Cymal 10 \- Y gofyn am uwch\-fwyafrif: diwygiadau yn ymwneud â gweithdrefnau ac ati  

Cymal 11 \- Cyflwyno Biliau: asesiad o’r effaith ar gyfiawnder  

Cymal 14 \- Cyfansoddiad pwyllgorau'r Cynulliad  

Cymal 15 \- Trafodion y Cynulliad: cyfranogiad Gweinidogion y DU ac ati


Addasu swyddogaethau'r Llywydd yn Rhan 1\. 


11\. Er nad yw Rheol Sefydlog 30 yn gofyn yn benodol am gynnwys addasiadau i swyddogaethau'r Llywydd, mae'r cymalau lle ceir addasiadau wedi'u rhestru isod.  

Cymal 6 \- Amseriad etholiadau  

Cymal 10 \- Y gofyn am uwch\-fwyafrif: diwygiadau yn ymwneud â gweithdrefnau ac ati  

Cymal 12 \- Cyflwyno Biliau ar gyfer Cydsyniad Brenhinol: rôl y Llywydd. Mae cymal 12 hefyd yn addasu swyddogaethau'r Clerc.


Rhan 2: Cymhwysedd Deddfwriaethol a Gweithredol: Darpariaethau Pellach
----------------------------------------------------------------------


### Petrolewm ar y tir


12\. Mae cymal 23 yn trosglwyddo pŵer i Weinidogion Cymru ddyfarnu trwyddedau petrolewm ar y tir.  

Mae cymal 25 yn darparu ar gyfer trosglwyddo rhagor o bwerau’r Ysgrifennydd Gwladol i Weinidogion Cymru, a all wneud cynlluniau i'w gwneud yn ofynnol i weithredwyr roi hysbysiad mewn perthynas ag arfer yr hawl i ddefnyddio tir ar ddyfnder mawr i ddrilio am betrolewm neu ynni geothermol, a gwneud taliadau i gymunedau a pherchenogion tir.  

Mae paragraff 28 o Atodlen 5 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n diffinio “landward area” fel y mae’n gymwys mewn perthynas â’r hawl i ddefnyddio tir ar ddyfnder mawr yng Nghymru er mwyn elwa o betrolewm ar y tir.


### Trafnidiaeth ffyrdd


13\. Mae cymal 26 yn datganoli nifer o bwerau yn ymwneud â'r ffyrdd i Weinidogion Cymru, yn benodol;  

\- gwneud rheoliadau am ffyrdd arbennig;  

\- gosod terfynau cyflymder;  

\- gwneud rheoliadau am groesfannau i gerddwyr;  

\- rhagnodi arwyddion a chymeradwyo gwisgoedd hebryngwyr croesfannau ysgol; a  

\- gwneud rheoliadau am arwyddion traffig.  

  

Mae cymal 27 yn datganoli cofrestru llwybrau bysiau i Weinidogion Cymru, ac yn cyfyngu ar allu'r Uwch Gomisiynydd Traffig i gyhoeddi canllawiau mewn materion sy'n effeithio ar Gymru yn unig.  

  

Mae cymal 28 yn pennu Gweinidogion Cymru fel yr awdurdod trwyddedu perthnasol mewn perthynas â llogi tacsis yn syth am brisiau ar wahân.


### Harbyrau


14\. Mae Cymalau 29 \-32, i'r graddau y maent yn berthnasol i drosglwyddo swyddogaethau i Weinidogion Cymru, yn trosglwyddo nifer o swyddogaethau sy’n ymwneud â harbyrau sy’n gyfan gwbl yng Nghymru, heblaw am borthladdoedd ymddiriedolaeth a gedwir. Mae’r swyddogaethau a drosglwyddir yn swyddogaethau i un o Weinidogion y Goron o dan ddeddfwriaeth sy’n ymwneud â harbyrau, awdurdodau harbwr a pheilotiaeth.  

  

15\. Mae cymal 34 yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidog y Goron ymgynghori â Gweinidogion Cymru cyn arfer swyddogaeth sy'n debygol o gael effaith sylweddol yng Nghymru mewn perthynas â harbwr trawsffiniol, a chyn creu harbwr trawsffiniol newydd. Mae cymal 35 yn ei gwneud yn ofynnol i'r Ysgrifennydd Gwladol ymgynghori â Gweinidogion Cymru cyn arfer swyddogaethau peilotiaeth perthnasol mewn perthynas â Chymru. Mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gael cydsyniad yr Ysgrifennydd Gwladol cyn arfer unrhyw swyddogaethau peilotiaeth perthnasol mewn perthynas â dyfroedd yn Lloegr, oni bai nad yw'n rhesymol ymarferol gwneud hynny (Cymal 36\).


### Cynllunio ar gyfer gorsafoedd cynhyrchu trydan


16\. Mae cymal 37 yn datganoli caniatâd cynllunio ar gyfer datblygu prosiectau ynni hyd at 350MW ar dir ac yn nyfroedd tiriogaethol Cymru. Mae'n datganoli cyfrifoldeb dros ganiatâd datblygu gorsafoedd ynni'r gwynt ar y tir heb unrhyw gyfyngiad. Effaith y darpariaethau hyn yw datgymhwyso pŵer yr Ysgrifennydd Gwladol o dan Ddeddf Cynllunio 2008 i roi caniatâd datblygu ar gyfer yr holl orsafoedd cynhyrchu trydan, hyd at 350MW. Yn ymarferol, mae'r Bil yn trosglwyddo prosiectau o'r fath i'r system cynllunio gwlad a thref os ydynt ar y tir. Bydd penderfyniadau ynglŷn â phrosiectau ynni sydd dros 350MW yn parhau i gael eu gwneud gan yr Ysgrifennydd Gwladol o dan drefn caniatâd datblygu Deddf Cynllunio 2008\.  

  

17\. Mae cymal 38 yn trosglwyddo swyddogaethau gweithredol oddi wrth yr Ysgrifennydd Gwladol i Weinidogion Cymru er mwyn eu galluogi i gyfyngu ar hawliau mordwyo mewn perthynas â dyfroedd Cymru pan fo gorsafoedd cynhyrchu sy'n cynnwys gweithfeydd ynni adnewyddadwy yn cael eu gosod. Mae cymal 39 yn trosglwyddo swyddogaethau gweithredol oddi wrth yr Ysgrifennydd Gwladol i Weinidogion Cymru er mwyn eu galluogi i gyfyngu ar symudiadau llongau a'r gweithgareddau a ganiateir mewn dyfroedd o amgylch gweithfeydd ynni adnewyddadwy. Mae cymal 40 yn caniatáu i Weinidogion Cymru neu awdurdodau cynllunio lleol gytuno i ddatblygiad mewn perthynas â llinellau trydan uwchben sy'n gysylltiedig â gorsafoedd cynhyrchu y gellir cydsynio iddynt.  

  

18\. Mae cymal 41 yn gwneud darpariaeth i'r cyfrifoldeb dros ganiatáu datblygiad cysylltiedig ar gyfer prosiectau ynni gael ei alinio â’r cyfrifoldeb dros ganiatáu’r prif brosiect. Effaith hyn yw symud datblygiadau cysylltiedig â phrosiectau ynni dros 350MW yng Nghymru i ddod o dan drefn Deddf Cynllunio 2008, fel bod modd i'r Ysgrifennydd gwladol roi cydsyniad ar gyfer datblygiadau sy'n gysylltiedig â'r prosiectau hynny. Wrth wneud hynny, yn anuniongyrchol mae'n diddymu neu'n addasu swyddogaethau Gweinidogion Cymru o ran galw i mewn a gwrando ar apeliadau mewn perthynas â datblygiadau o'r fath dan adrannau 77 a 78 o Ddeddf Cynllunio Gwlad a Thref 1990\.


### Cyfle Cyfartal


19\. Mae cymal 42 yn gwneud darpariaeth fel nad oes gofyn bellach i Weinidogion Cymru gael cydsyniad Gweinidog y Goron er mwyn addasu'r rhestr o awdurdodau lleol sy'n ddarostyngedig i ddyletswydd cydraddoldeb y sector cyhoeddus. Bellach nid oes rhaid gwneud mwy na hysbysu’r Gweinidog hwnnw eu bod wedi gwneud hynny. Mae cymal 43 yn galluogi Gweinidogion Cymru i osod "dyletswydd sector cyhoeddus ynghylch anghydraddoldeb economaidd\-gymdeithasol" ar awdurdodau cyhoeddus sy'n arfer swyddogaethau datganoledig neu ddatganoledig yn bennaf. Ni ddaeth y pŵer hwn, sydd eisoes yn rhan o Ddeddf Cydraddoldeb 2010, i rym erioed, ac fe fydd modd i Weinidogion Cymru bellach ei gychwyn drwy orchymyn.


### Trwyddedu a chadwraeth forol


20\. Rhaid cael trwydded cyn gwneud rhai gweithgareddau morol, megis carthu a suddo llongau. Ar hyn o bryd rhaid i'r rhai sy'n ceisio trwydded wneud cais i naill ai:


* Cyfoeth Naturiol Cymru ar gyfer gweithgareddau o fewn rhanbarth glannau Cymru, dan awdurdod Gweinidogion Cymru, neu;
* Y Sefydliad Rheoli Morol ar gyfer gweithgareddau yn rhanbarth môr mawr Cymru, dan awdurdod yr Ysgrifennydd Gwladol.


  

21\. Bydd cymal 44 yn darparu pwerau trwyddedu morol i Weinidogion Cymru yn rhanbarth môr mawr Cymru, er y bydd rhai gweithgareddau yn cael eu cadw yn ôl i'r Ysgrifennydd Gwladol.    

Bydd cymal 45 yn caniatáu i Weinidogion Cymru, gyda chaniatâd yr Ysgrifennydd Gwladol, greu Parthau Cadwraeth Morol yn rhanbarth y môr mawr. Gallant wneud hynny eisoes yn nyfroedd y glannau. Gellid pennu'r parthau hynny, er enghraifft, i ddiogelu bywyd gwyllt a chynefinoedd morol sydd o bwysigrwydd cenedlaethol.  Mae paragraff 2 o Atodlen 3A newydd Deddf Llywodraeth Cymru 2006 (fel y mewnosodir gan Atodlen 4 i'r Bil) yn ymestyn swyddogaethau Gweinidogion Cymru mewn perthynas â chychod pysgota Cymru y tu hwnt i’r terfyn tua’r môr ym mharth Cymru (swyddogaethau cydredol gyda Gweinidog y Goron ar hyn o bryd) .


### Rheoliadau adeiladu


22\. Mae cymal 47 yn diddymu eithriad i’r trosglwyddiad blaenorol o bwerau rheoliadau adeiladu, gan ganiatáu i Weinidogion Cymru gynnwys adeiladau sy'n rhan o'r seilwaith ynni dan reoliadau adeiladu yn y dyfodol.


### **Rhan 3: Amrywiol**


23\. Mae cymal 50 yn rhoi'r pŵer i'r Cynulliad alw'r Awdurdod Marchnadoedd Nwy a Thrydan i roi tystiolaeth ysgrifenedig neu lafar mewn perthynas â Chymru. Mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru osod adroddiad blynyddol yr Awdurdod hwnnw, ynghyd â'r cyfrifon a'r adroddiad archwilio wedi'i ardystio, gerbron y Cynulliad. Mae cymal 51 yn ei gwneud yn ofynnol i geisiadau am drwyddedau cloddio glo yng Nghymru gael eu cymeradwyo gan Weinidogion Cymru.  

  

24\. Mae cymal 52 yn caniatáu i Weinidogion Cymru benodi un aelod i fwrdd Ofcom ar ôl ymgynghori gyda'r Ysgrifennydd Gwladol. Mae hefyd yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru osod adroddiad blynyddol Ofcom, ynghyd â'r cyfrifon a'r adroddiad archwilio, gerbron y Cynulliad.


### Pwerau'r Cynulliad i gymeradwyo gorchmynion drwy gynnig


25\. Nid yw'r cymalau canlynol wedi'u cyfyngu i un rhan unigol o'r Bil, ond maent yn cwmpasu Atodlen 5 hefyd.  

  

26\. Lle bo pwerau newydd i wneud gorchmynion (neu ddiddymu pwerau presennol i wneud gorchmynion) a fyddai'n gofyn am gymeradwyaeth y Cynulliad drwy gynnig, neu sy'n rhoi pŵer i'r Cynulliad ddiddymu'r gorchymyn, gellid ystyried hynny fel addasiad o swyddogaethau'r Cynulliad, ac maent wedi'u cynnwys yma yn unol â Rheol Sefydlog 30\. Mae offerynnau statudol newydd eraill, sydd eto yn dibynnu ar gytundeb drwy gynnig yn y Cynulliad, hefyd wedi'u cynnwys yma. Mae cynigion Cynulliad o'r fath wedi'u nodi yn y cymalau canlynol:  

Cymal 4 \- Awdurdodau cyhoeddus Cymru  

Cymal 5 \- Pŵer i wneud darpariaeth ynghylch etholiadau  

Cymal 6 \- Amseriad etholiadau  

Cymal 7 \- Cofrestru etholiadol: y Gwasanaeth Digidol  

Cymal 19 \- Gweithredu cyfraith yr UE  

Atodlen 5, Rhan 1, paragraff 3(3\) mewn perthynas â chymhwysedd deddfwriaethol: atodol  

Atodlen 5, Rhan 2, paragraffau 12(3\), 14(4\) a 14(13\) mewn perthynas â phetrolewm ar y tir.  

Atodlen 5, Rhan 2, paragraff 21 mewn perthynas â Deddf Ynni 2004  

Atodlen 5, Rhan 2, paragraff 29(3\) mewn perthynas â Deddf Seilwaith 2015  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraff 36(2\) mewn perthynas â'r terfyn cyflymder cyffredinol ar gyfer ffyrdd cyfyngedig.  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraffau 39(2\) a 39(3\) mewn perthynas â therfynau cyflymder dros dro.  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraff 40(3\) mewn perthynas â Deddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 1984\.  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraff 42 mewn perthynas â Deddf Trafnidiaeth 1985  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraff 45 mewn perthynas â Deddf Trydan 1989  

Atodlen 5, Rhan 3, paragraff 54(4\) mewn perthynas â Deddf Ynni 2004


### Rhesymau dros wneud y darpariaethau hyn o fewn Bil Cymru


27\. Mae Llywodraeth Cymru o'r farn y dylid edrych ar y pwerau sydd wedi'u cynnwys yn y datganiad hwn yng nghyd\-destun Bil Cymru'n gyfan er mwyn gwerthfawrogi'r pwerau sy'n cael eu cynnwys yn y Bil hwn yn llawn. Mae'r Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol, a osodwyd ar yr un pryd â'r datganiad hwn, yn cwmpasu'r darpariaethau hynny yn y Bil sy'n gofyn am gydsyniad y Cynulliad drwy Gynnig Cydsyniad Deddfwriaethol. Ni ddylid cymryd bod gosod y datganiad hwn yn arwydd o unrhyw fath ynghylch a fydd Llywodraeth Cymru yn gofyn i'r Cynulliad gydsynio i'r Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol neu beidio, ymhen amser.


28\. Ystyrir ei bod yn briodol i'r darpariaethau sy'n cael eu rhestru yn y datganiad hwn gael eu cynnwys o fewn Bil Cymru, oherwydd ni fyddai'n bosibl i'r darpariaethau gael eu gwneud gan Ddeddf Cynulliad, neu byddai modd eu gwneud drwy Ddeddf Cynulliad gyda chydsyniad Gweinidogol y DU yn unig.





### Dogfennau


* #### Atodiad A,
 math o ffeil: pdf, maint ffeil: 130 KB



130 KB