Translate the text from Welsh to English.



 
Mae'r datganiad hwn yn rhoi diweddariad i’r Aelodau am sefydlu Gweithrediaeth GIG Cymru. Daw i rym ar 1 Ebrill 2023 a bydd yn rhan hanfodol o'r GIG. Bydd y Weithrediaeth yn chwarae rhan bwysig i wneud ein system gofal iechyd yn addas ar gyfer y dyfodol ac yn ysgogi gwelliannau o ran ansawdd a diogelwch, gan arwain at ganlyniadau, profiad a mynediad gwell a mwy teg i gleifion, mwy o gysondeb, a gwelliannau yn iechyd y boblogaeth.


Cafodd y penderfyniad i sefydlu swyddogaeth gweithrediaeth ei nodi yn *Cymru Iachach*. Gwnaed y penderfyniad ar sail canfyddiadau ac argymhellion Adolygiad Ansawdd y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD) a’r Adolygiad Seneddol o Ddyfodol Hirdymor Iechyd a Gofal Cymdeithasol. Nodwyd yn y ddau adolygiad fod angen cryfhau craidd y system, cynyddu’r gallu i drawsnewid a bod hefyd angen symleiddio'r strwythurau presennol.


Cafodd y gwaith o greu Gweithrediaeth y GIG ei oedi dros dro yn 2020 wrth inni ganolbwyntio yn hytrach ar y pandemig. Mae'r saib hwn wedi rhoi cyfle inni ddysgu gwersi o'r pandemig a'r ffordd y gwnaeth y gwasanaethau iechyd a gofal gydweithio.


Ym mis Mai 2022, penderfynais sefydlu Gweithrediaeth y GIG yn fodel hybrid, gan roi'r cyfle inni symud yn gyflymach ac mewn modd ystwyth i greu swyddogaeth gweithrediaeth heb yr angen i drosglwyddo pwerau na throsglwyddo staff ar raddfa fawr.


Rwyf wedi bod yn glir bob amser bod rhaid ychwanegu gwerth wrth greu Gweithrediaeth y GIG ac y dylai fod yn sbardun allweddol ar gyfer gwelliannau ar draws y system gofal iechyd yn gyfan. Ni ddylai amharu ar y gofal i gleifion a dylid cynnal llinellau atebolrwydd clir i Lywodraeth Cymru ac i minnau, yn rhinwedd fy rôl fel Gweinidog.


Mae Gweithrediaeth y GIG yn dod â nifer o sefydliadau cenedlaethol y GIG *sydd eisoes yn bodoli* – Cydweithrediaeth Iechyd GIG Cymru, Uned Gyflawni GIG Cymru, Uned Cyflawni Ariannol GIG Cymru a Gwelliant Cymru – ynghyd. Bydd y Weithrediaeth yn gweithredu fel uwch\-dîm arwain pwrpasol ac yn gyson â’r Swyddfa Genedlaethol Gofal a Chymorth arfaethedig, gan ystyried yr agenda ar gyfer integreiddio iechyd a gofal cymdeithasol.


Bydd y Gweinidogion yn parhau i osod blaenoriaethau, targedau, a mesurau canlyniadau ar gyfer y GIG ar ffurf Fframwaith Cynllunio'r GIG. Caiff hyn ei drosi gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol ar gyfer Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol/Prif Weithredwr GIG Cymru yn fandad ar gyfer Gweithrediaeth y GIG, a fydd yn nodi ei rôl, ei ffyrdd o weithio a’i swyddogaethau.


Gan weithio ar ran Llywodraeth Cymru, rwy'n disgwyl i Weithrediaeth y GIG ddarparu arweinyddiaeth a chyfeiriad strategol cadarn – gan alluogi sefydliadau'r GIG, eu cefnogi a’u cyfarwyddo, yn ôl yr angen, i gyflawni blaenoriaethau a safonau cenedlaethol, a diogelu a gwella ansawdd a diogelwch gofal.


Bydd ei swyddogaethau craidd yn cynnwys:


* Ansawdd, diogelwch a gwella, gan gynnwys cadarnhau’r arweinyddiaeth genedlaethol ar gyfer gwella ansawdd, diogelwch cleifion a thrawsnewid, a rhoi i’r arweinyddiaeth honno bwyslais newydd.
* Cynllunio, gan gynnwys datblygu’r gallu cynllunio yn genedlaethol ac yn rhanbarthol a rhoi cefnogaeth ar gyfer gwneud penderfyniadau cenedlaethol ochr yn ochr â darparu yn rhanbarthol ac yn lleol.
* Goruchwylio a rhoi sicrwydd, gan gynnwys sicrhau bod trefniadau rheoli perfformiad a rheolaeth ariannol cryfach yn cael eu rhoi ar waith, ynghyd â gwella’r gallu i herio a chefnogi sefydliadau nad ydynt yn gweithredu yn ôl y disgwyl.


Nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr a bydd yn cael ei hadolygu a'i mireinio’n barhaus wrth i Weithrediaeth y GIG aeddfedu a chyflawni ei chylch gwaith. Mae cynlluniau yn cael eu datblygu i bennu hyd a lled y gofynion ar gyfer cyflawni swyddogaethau pellach o fewn Gweithrediaeth y GIG yn ystod 2023\-24, gan gynnwys arloesi a gwerth, cynllunio'r gweithlu a chynllunio at argyfyngau.


Bydd swyddogaethau Gweithrediaeth y GIG wedi’u seilio ar y rhwydweithiau clinigol a’r rhaglenni cenedlaethol, a fydd yn fecanweithiau allweddol i gefnogi gwella, newid a chyflawni.


Mae'r rhaglenni gwella ac adfer ar gyfer gofal ac iechyd meddwl arfaethedig eisoes yn rhan o Uned Gyflawni a Chydweithrediaeth Iechyd y GIG, yn y drefn honno. Mae’r Uned Gyflawni a Chydweithrediaeth y GIG yn gweithio gyda sefydliadau’r GIG a’u partneriaid, gan gynnwys rhaglenni Cymru\-gyfan, rhwydweithiau a grwpiau gweithredu, i sicrhau gwelliant cynaliadwy, trawsnewid gwasanaethau ac ymagwedd system gyfan i iechyd a gofal o fewn GIG Cymru.


Bydd trefniadau lletya ar gyfer y rhaglenni gofal sylfaenol a gofal mewn argyfwng yn cael eu hystyried ar ôl Ebrill 2023, ynghyd ag ymgorfforiad rhaglenni eraill.


Bydd y 12 mis sydd i ddod yn flwyddyn o drawsnewid ar gyfer Gweithrediaeth GIG Cymru. Rwy'n hyderus y bydd creu’r Weithrediaeth yn ein helpu i gynnig manteision gwirioneddol i bobl ledled Cymru.







Translation:


 
This statement provides Members with an update about the establishment of the NHS Wales Executive. It comes into force on 1 April 2023 and will be an essential part of the NHS – it will play an important role in making our healthcare system fit for the future and drive improvements in quality and safety, resulting in better and more equitable outcomes, access and patient experience, reduced variation, and improvements in population health.


The decision to establish an executive function was set out in *A Healthier Wales* and based on the findings and recommendations of both the OECD Quality Review and the Parliamentary Review of the Long\-term Future of Health and Social Care. Both set out the need for a stronger centre, additional transformational capacity and streamlining of current structures.


We paused the work to create the NHS Executive in 2020 as the focus was redirected to the pandemic. This pause has given us an opportunity to learn lessons from the pandemic and the way health and care services collaborated.


In May 2022, I decided to establish the NHS Executive as a hybrid model, giving us the opportunity to move more quickly and with agility to create an executive function without the need to transfer powers or large\-scale staff transfers.


I have been clear that the creation of the NHS Executive must add value and be a key driver for improvements across the whole healthcare system. It should not disrupt patient care and clear lines of accountability to Welsh Government and to me, as Minister, should be maintained.


The NHS Executive brings together a number of *existing* national NHS organisations – the NHS Wales Health Collaborative, Delivery Unit, Financial Delivery Unit and Improvement Cymru. They will operate as a dedicated senior leadership team and will align with the proposed National Office for Care and Support, to reflect the health and social care integration agenda.


Ministers will continue to set priorities, targets, and outcome measures for the NHS in the form of the NHS Planning Framework. This will be translated by the Director General for Health and Social Services/chief executive of NHS Wales into a mandate to the NHS Executive, setting out its role, ways of working and functions.


Working on behalf of the Welsh Government, I expect the NHS Executive to provide strong leadership and strategic direction – enabling, supporting and directing, where necessary, NHS organisations to deliver national priorities and standards, and safeguard and improve the quality and safety of care.


Its core functions will include:


* Quality, safety and improvement, including reinforcing and refocusing national leadership for quality improvement, patient safety and transformation.
* Planning, including developing national and regional planning capability and support for national decision making alongside regional and local delivery.
* Oversight and assurance, including enabling stronger performance management arrangements, financial control, and capacity to challenge and support organisations that are not operating as expected.


This is not an exhaustive list and it will continue to be reviewed and refined as the NHS Executive matures and delivers its remit. Plans are being developed to scope the requirements for the delivery of further functions within the NHS Executive during 2023\-24, including innovation and value, workforce planning and emergency planning.


The functions of the NHS Executive will be underpinned by the clinical networks and national programmes as key mechanisms to support improvement, change and delivery.


The planned care recovery and improvement and mental health programmes are already part of the Delivery Unit and NHS Health Collaborative, respectively. The Delivery Unit and NHS Health Collaborative work with NHS organisations and their partners, including all\-Wales programmes, networks, and implementation groups, to achieve sustainable improvement, service transformation and a whole system approach to health and care within NHS Wales.


Hosting arrangements for the primary care and urgent emergency care programmes will be considered after April 2023, together with the incorporation of other programmes.


The coming 12 months will be a transitional year for the new NHS Wales Executive, I am confident that its creation will help us deliver real benefits for people throughout Wales.