Translate the text from Welsh to English.



 
Wrth i’r tymor ddod i ben, roeddwn i a’m cyd\-Weinidogion am roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Senedd am y swyddogaethau pwysig y bydd Cyd\-bwyllgorau Corfforedig newydd yn eu cyflawni.


Mae Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 yn darparu ar gyfer Cyd\-bwyllgorau Corfforedig fel dull o gydweithredu’n rhanbarthol drwy fframwaith mwy cyson a democrataidd o ran ei reoli.


Rwyf yn ddiolchgar i’r Aelodau am gymeradwyo Rheoliadau perthnasol yr wythnos hon. Y Rheoliadau hyn, ynghyd â llond llaw o fân Offerynnau Statudol ategol, yw’r darn terfynol o ddeddfwriaeth o sylwedd er mwyn sefydlu’r fframwaith cyfreithiol i ddarparu ar gyfer y cyrff cyhoeddus pwysig hyn. 


Mae pedwar Cyd\-bwyllgor Corfforedig wedi’u sefydlu ar sail yr ardaloedd daearyddol y gofynnodd awdurdodau lleol amdanynt, sy’n adlewyrchu trefniadau cydweithredu rhanbarthol sy’n bodoli eisoes. Rwyf o’r farn mai Cyd\-bwyllgorau Corfforedig yw un o ddiwygiadau mwyaf arwyddocaol a strategol y Llywodraeth hon. Byddant yn galluogi ac yn cefnogi’r gwaith o gyflawni swyddogaethau penodol a phwysig llywodraeth leol ar raddfa ranbarthol, pan fo’r dull hwnnw’n gwneud synnwyr.


Mae’r fframwaith rheoleiddio ar gyfer Cyd\-bwyllgorau Corfforedig wedi’i gynllunio i sicrhau hyblygrwydd ac i alluogi disgresiwn yn lleol. I raddau helaeth, aelodau’r Cyd\-bwyllgor Corfforedig fydd yn pennu’r ffordd y bydd yn cyflawni ei swyddogaethau ac yn gweithredu. Bydd yr hyblygrwydd hwn yn galluogi’r Cyd\-bwyllgorau Corfforedig i wahaniaethu rhwng ardaloedd daearyddol er mwyn diwallu anghenion penodol eu rhanbarth.


Mae gan Gyd\-bwyllgorau Corfforedig gyfrifoldebau sylweddol ar unwaith a fydd yn cael effeithiau gwirioneddol ar awdurdodau lleol a’r bobl sy’n byw yn eu hardaloedd. O 30 Mehefin 2022, daeth Cyd\-bwyllgorau Corfforedig o dan ddyletswyddau i baratoi Cynlluniau Datblygu Strategol a Chynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol. 


Bydd gwaith Cyd\-bwyllgorau Corfforedig o lunio Cynlluniau Datblygu Strategol yn galluogi dull mwy cyson, costeffeithiol ac effeithlon o gynllunio. Bydd Cynlluniau Datblygu Strategol yn sicrhau canlyniadau cynllunio mwy effeithiol i gymunedau, drwy sicrhau bod materion allweddol, datblygiadau a seilwaith cysylltiedig yn cael eu cynllunio mewn ffordd integredig a chynhwysfawr ar draws ardal ddaearyddol ehangach.


Bydd y Cynlluniau Trafnidiaeth Rhanbarthol yn nodi polisïau i ddarparu ar gyfer cyfleusterau a gwasanaethau trafnidiaeth diogel, integredig, effeithlon ac economaidd yn y rhanbarth. Rhaid i’r cynlluniau hyn ddiwallu anghenion pobl sy’n byw yn y rhanbarth, sy’n gweithio ynddo, sy’n ymweld ag ef, neu sy’n teithio drwyddo. Bydd angen hefyd i’r cynlluniau fod yn gyson â Strategaeth Drafnidiaeth Cymru. 


Mae’r gwaith hwn o gynllunio trafnidiaeth rhanbarthol yn ehangach yn elfen allweddol o greu rhwydwaith bysiau cydgysylltiedig ac effeithiol. Mae swyddogion Llywodraeth Cymru yn cydweithio’n agos ag awdurdodau lleol i weld a ddylid trosglwyddo swyddogaethau newydd arfaethedig ar gyfer cynllunio bysiau o awdurdodau lleol i’r Cyd\-bwyllgorau Corfforedig.


Mae gan Gyd\-bwyllgorau Corfforedig bŵer i wneud unrhyw beth i wella neu hyrwyddo llesiant economaidd eu hardal. Ein disgwyliad yw y bydd Cyd\-bwyllgorau Corfforedig yn cynnwys trefniadau ar gyfer llywodraethu bargeinion dinesig a thwf ochr yn ochr â gwaith cynllunio strategol arall i’r rhanbarth.


Mae awdurdodau lleol yn cadw’r pwerau llesiant economaidd. Bydd cytundebau rhwng cynghorau lleol cyfansoddol a Chyd\-bwyllgorau Corfforedig ar y mathau o weithgarwch llesiant economaidd a fydd yn parhau ar lefel leol a’r hyn y byddai’n well i’r Cyd\-bwyllgor Corfforedig ymgymryd ag ef er mwyn cyflawni eu dyheadau a’u huchelgeisiau rhanbarthol.


Cyd\-bwyllgorau Corfforedig sy’n darparu’r fframwaith cyfreithiol i awdurdodau lleol gydweithio ar ddatblygu economaidd, gan gynnwys y Gronfa Ffyniant Gyffredin. Nid yw Llywodraeth Cymru yn cymeradwyo Cronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU, sy’n tresmasu ar ein cyfrifoldebau datganoli ac nad yw’n darparu’r cyllid i gyd i gymryd lle cyllid yr UE. Mae ein *Fframwaith ar gyfer Buddsoddi Rhanbarthol yng Nghymru*, a luniwyd ar y cyd â phartneriaid yng Nghymru a’r Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD), yn bolisi arweiniol o ran y Gronfa Ffyniant Gyffredin yng Nghymru. Mae’n cynnwys defnyddio strwythurau’r Cyd\-bwyllgorau Corfforedig i ddarparu cronfeydd yn lle cronfeydd buddsoddi rhanbarthol yr UE. Mae’r dull hwn o weithredu ledled Cymru ac yn rhanbarthol yn rhoi fframwaith strategol pwysig i gynorthwyo awdurdodau lleol yn eu gwaith ar gynlluniau buddsoddi rhanbarthol, er mwyn helpu i sicrhau’r buddsoddiad mwyaf ac osgoi dyblygu ymdrechion a llywodraethu.


Gall dau neu ragor o’r Cyd\-bwyllgorau Corfforedig gyflawni unrhyw un o’u swyddogaethau ar y cyd (yn ddarostyngedig i unrhyw beth yn y rheoliadau neu mewn deddfwriaeth arall sy’n eu hatal rhag gwneud hynny). Mae hynny’n galluogi gwaith ar draws rhanbarthau, ond o fewn fframwaith y Cyd\-bwyllgorau Corfforedig. Bydd prosiect yr OECD sy’n cefnogi llywodraethu rhanbarthol a buddsoddiadau cyhoeddus yng Nghymru yn cynnwys nodi meysydd penodol ar gyfer cydweithredu ar draws rhanbarthau yr hoffai’r gwahanol awdurdodau lleol eu cefnogi fel rhan o’u cynlluniau gweithredu rhanbarthol.


Byddaf yn cwrdd â phob un o’r pedwar Cyd\-bwyllgor Corfforedig i glywed am eu cynnydd ac i ddeall eu huchelgais ar gyfer cydweithredu rhanbarthol. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gyda’r Cyd\-bwyllgorau Corfforedig er mwyn cefnogi’r gwaith parhaus o’u gweithredu. 







Translation:


 
As the term ends, Ministerial colleagues and I wanted to update the Senedd on the important functions new Corporate Joint Committee (CJCs) will undertake.


The Local Government and Elections (Wales) Act 2021 provides for CJCs as a mechanism for regional collaboration through a more consistent and democratically controlled framework.  


I am grateful to Members for this week approving Regulations which, along with a handful of minor ancillary Statutory Instruments, represent the final substantive tranche of legislation to establish the legal framework to provide for these important public bodies. 


Four CJCs have been established based on the geographical areas requested by local government reflecting existing regional collaborative arrangements.  I see CJCs as one of the most significant, strategic reforms of this Welsh Government, helping to enable and support the delivery of important, specific local government functions at a regional scale where it makes sense to do so.


The regulatory framework for CJCs is designed to provide flexibility and enable local discretion. How a CJC delivers its functions and operates will largely be for determination by its members. This flexibility will enable CJCs to differ between geographical areas to meet the specific needs of their region.


CJCs have significant immediate responsibilities with real impacts for local authorities and people living in their areas. From 30 June 2022 CJCs came under duties to prepare Strategic Development Plans and Regional Transport Plans. 


The preparation of Strategic Development Plans by CJCs will enable a more consistent, cost effective and efficient approach to planning.  SDPs will deliver more effective planning outcomes for communities by ensuring key issues, development and associated infrastructure is planned for in an integrated and comprehensive way across a wider geographical area.


The Regional Transport Plans will set out policies to provide for safe, integrated, efficient and economic transport facilities and services in the region.  These plans must meet the needs of persons living, working, visiting, or travelling through the region.  They will also need to be consistent with the Wales Transport Strategy. 


This wider regional transport planning is a key element of creating a joined\-up and effective bus network.  Welsh Government officials are working closely with local authorities on whether proposed new bus planning functions should be transferred from local authorities to CJCs**.**


CJCs also have the power to do anything to enhance or promote the economic well\-being of its area. It is our expectation that CJCs will include city and growth deal governance arrangements alongside other strategic planning for the region.


Local authorities retain the economic well\-being powers. Agreements will be made between constituent Local Councils and CJCs to agree what types of activity in relation to economic wellbeing remains at a local level and what would be best undertake by the CJC to achieve their regional aspirations and ambitions. 


CJCs provide the legal framework for local authorities to work together on economic development, including the Shared Prosperity Fund (SPF).  The Welsh Government does not endorse the UK Government’s SPF, which encroaches on our devolution responsibilities and fails to replace EU funding in full.  Our *Framework for Regional Investment for Wales*, co\-produced with Welsh partners and the OECD, is a guiding policy for the SPF in Wales, which includes the use of CJC structures to deliver replacement EU regional investment funds. This Wales wide and regional approach gives an important strategic framework to   support local authorities in their work on regional investment plans to help maximise investment and avoid duplicating efforts and governance.


Two or more CJCs are able to discharge any of their functions jointly (subject to anything in the regulations or other legislation preventing them doing so) enabling cross\-regional working to take place, but within the CJC framework.  The OECD project supporting Regional Governance and Public Investment in Wales will include identifying specific areas for cross regional co\-operation that the various local authorities would like to support as part of their regional action plans.


I will be meeting each of the four CJCs to hear about the progress they have made and understand their ambition for regional collaboration. Welsh Government will continue to work with CJCs to support their ongoing implementation.