Translate the text from Welsh to English.



 
Ar 6 Ebrill, cyrhaeddodd Storm Kathleen Gymru gan ddod â gwyntoedd cryfion a glaw trwm – ar yr un adeg â'r gorllanw. Roedd yr amodau stormus yn effeithio'n arbennig ar rannau o orllewin a gogledd Cymru, gan gynnwys ar hyd yr arfordir. Yn ystod yr effeithiau gwaethaf ar 9 Ebrill, cyhoeddodd Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) nifer o rybuddion llifogydd ar gyfer Llanfairfechan, Bae Penrhyn, Llanddulas, Promenâd Bae Cinmel a Sandy Cove, Prestatyn Beach Road, Ffryntiad Ffynnongroyw a chymuned Ffynnongroyw. 

Rwy'n gwybod y gall effeithiau llifogydd fod yn ddinistriol – ar gartrefi, bywoliaethau a bywydau – ac rwy'n cydymdeimlo â phawb yr effeithiwyd arnynt gan y llifogydd diweddar o ganlyniad i Storm Kathleen. Mae manylion llawn yr effeithiau ar gymunedau yng Nghymru yn dal i ddod i'r amlwg ac mae swyddogion mewn cysylltiad ag awdurdodau lleol ledled Cymru, fel sy'n arferol ar ôl digwyddiadau o'r fath. Ar ddydd Mawrth 16 Ebrill, roedd adroddiadau cyfredol gan awdurdodau lleol yn awgrymu bod 35 eiddo (**33** **eiddo preswyl** **a** **dau fusnes**) wedi profi llifogydd mewnol ledled Conwy (20\), Ceredigion (8\) a Thorfaen (7\).  Bydd swyddogion yn parhau i dderbyn rhagor o wybodaeth dros y dyddiau a'r wythnosau nesaf. 

Serch hynny, er i sawl lleoliad gyrraedd lefelau rhybudd llifogydd, roedd ein rhwydwaith presennol o amddiffynfeydd rhag llifogydd yn atal llifogydd mewn sawl ardal. Er enghraifft, mae 73,000 eiddo ledled Cymru yn elwa o amddiffynfeydd llifogydd CNC yn barhaus. Mae ein blaenraglen waith bresennol hefyd yn targedu'r ardaloedd hynny yr effeithiwyd arnynt yr wythnos diwethaf. Rwy'n ddiolchgar i gydweithwyr yn CNC, awdurdodau lleol, y gwasanaethau brys a llawer eraill am eu hymdrechion yn ystod yr wythnos diwethaf i leihau'r effaith ar gymunedau lle bo hynny'n bosibl. Bu swyddogion a CNC hefyd yn gweithio'n agos iawn gyda Fforymau Cydnerthedd Lleol. 

Unwaith eto mae'r gaeaf hwn yn dangos, oherwydd y newid yn yr hinsawdd, ein bod yn wynebu tywydd eithafol yn fwy rheolaidd. Rwy'n ailadrodd y pwyntiau a wnaed gan fy rhagflaenydd, y Gweinidog Newid Hinsawdd; Rydym yn gwybod ei bod yn amhosibl atal pob digwyddiad llifogydd, ond gallwn ac yn wir rydym yn cymryd camau i leihau'r canlyniadau a helpu i greu rhagor o gydnerthedd ledled Cymru. Rwy'n falch bod Llywodraeth Cymru yn 2024\-25, er gwaethaf pwysau aruthrol ar bwrs y cyhoedd, yn cynnal y lefelau uchaf erioed o gyllid ar gyfer rheoli perygl llifogydd, ac rydym unwaith eto wedi dyrannu £75 miliwn mewn cyllid Rheoli Perygl Llifogydd ac Erydu Arfordirol (FCERM) yng Nghymru. Rydym hefyd wedi gwneud dros £5 miliwn o'n prif raglen buddsoddi cyfalaf, a thros £800k o'n Grant Gwaith Graddfa Fach ar gael i gefnogi cynlluniau Cynghorau Conwy, Sir y Fflint, Sir Ddinbych a Gwynedd, gan leihau'r risg i fwy na 2,000 eiddo. 

Byddwn hefyd yn buddsoddi £14\.1 miliwn ym Mae Cinmel, Conwy, £3\.4 miliwn yng Ngerddi Traphont Abermaw, Gwynedd a £3\.4 miliwn yn Llandudno, Conwy. Dylid nodi bod y rhain i gyd yn ardaloedd yr effeithiwyd arnynt yn dilyn Storm Kathleen. Ar ôl ei chwblhau, bydd y Rhaglen Rheoli Risg Arfordirol wedi ariannu 15 cynllun ledled Cymru gwerth £240 miliwn, gyda dros 14,000 eiddo ar eu hennill. 

Mae ein rhaglen Rheoli Risg Llifogydd ac Erydu Arfordirol hefyd yn cydnabod y rôl hanfodol y bydd atebion sy'n seiliedig ar natur yn ei chwarae wrth liniaru effeithiau llifogydd yn y dyfodol. Yn dilyn cynllun peilot llwyddiannus, lansiwyd Rhaglen Sbarduno Rheoli Llifogydd yn Naturiol (NFM) ym mis Hydref 2023, a bydd £4\.6 miliwn arall yn cael ei fuddsoddi mewn atebion sy'n seiliedig ar natur ledled Cymru. Mae'r rhaglen yn dangos ein hymrwymiad i weithio gyda ffermwyr, perchnogion tir a sefydliadau trydydd sector ledled Cymru. Bydd y rhaglen yn gweithio gyda phrosesau naturiol i wella ein hamgylchedd naturiol, cynyddu nifer y cynefinoedd gwlyptir a choetir, a lleihau'r perygl o lifogydd i hyd at 2,000 eiddo. Bydd yn ariannu 23 o brosiectau ar draws ardaloedd wyth awdurdod gwahanol.

Rydym wedi gwneud cynnydd sylweddol wrth hyrwyddo ymyriadau rheoli llifogydd yn naturiol (NFM) ledled Cymru. O waith a wnaed yn Nwyran, Ynys Môn, sydd wedi datblygu gwarchodfa natur wlyb/sych a fydd yn cynyddu capasiti storio ac yn cefnogi draenio gwell i leihau'r perygl o lifogydd i eiddo –  i waith yn Nhref\-y\-clawdd, Powys, sy'n gynllun peilot NFM cydweithredol enghreifftiol, gan weithio gyda thirfeddianwyr i nodi dulliau NFM sy'n addas ar gyfer eu tir. O dan y cynllun mae 11,850 o goed ifanc wedi cael eu plannu i fod yn goetir afonol ac i greu gwrychoedd/perthi newydd i amsugno dŵr o'r bryniau i Afon Tefeidiad a'i hisafonydd. Mae 250 o argaeau sy'n gollwng wedi cael eu hadeiladau ynghyd â 14 o byllau, pyllau tymhorol a byndiau i storio dŵr, ar hyd dros 10\.8 cilomedr o nentydd.  

Yn ogystal, mae cynllun dalgylch Afon Wnion yng Ngwynedd yn enghraifft ardderchog o gydweithio rhwng Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a Chyngor Gwynedd (Cyngor Gwynedd). Mae'r prosiect hwn yn dangos sut mae camau rheoli tir cynaliadwy fel plannu coed, adfer gwlyptiroedd a mawndiroedd, plannu, sefydlogi glannau ac adfer afonydd, i gyd yn cyfrannu at leihau'r risg o lifogydd i eiddo yn nalgylch Afon Wnion ym mhentrefi Rhydymain a thref Dolgellau.

Rydym yn parhau i weithio gydag awdurdodau rheoli risg a hyrwyddo NFM ac, ar hyn o bryd, mae cynlluniau yn y camau datblygu sy'n cynnwys NFM o fewn atebion peirianneg traddodiadol, megis Lower Priory – Havens Head yn Sir Benfro, dalgylch Afon Gwyrfai yng Ngwynedd ac adfer mawnogydd a  phyllau arafu yn Rhondda Cynon Taf.

Mae'n rhaid inni i gyd barhau i fod yn barod i ddelio â llifogydd mwy aml a difrifol. Mae bod yn barod yn hanfodol. Mae gan CNC ganllawiau ymarferol ar beth i'w wneud **cyn, yn ystod ac ar ôl llifogydd** sydd wedi cael eu rhannu ag Aelodau yn dilyn stormydd a enwyd blaenorol y gaeaf hwn. Rwy'n eich annog chi i gyd i ddefnyddio'r cymorth hwn.







Translation:


 
On 6 April, Storm Kathleen arrived in Wales bringing strong winds and heavy rainfall, coinciding with spring tides. The stormy conditions particularly affected western and northern parts of Wales, including along the coast. During peak impact on 9 April, Natural Resources Wales (NRW) issued several flood warnings for Llanfairfechan, Penrhyn Bay, Llanddulas, Kinmel Bay Promenade and Sandy Cove, Prestatyn Beach Road, Ffynnongroyw Frontage and the community of Ffynnongroyw. 

I know the impacts of flooding can be devastating – on homes, livelihoods and lives – and my sympathies go out to all those affected by the recent flood events following Storm Kathleen. The full detail of impacts on communities in Wales is still emerging and officials are in contact with local authorities across Wales, as is usual after such events. As of Tuesday 16 April, current indications from local authorities suggest 35 properties (**33** **residential** and **2** **businesses)** have experienced internal flooding across Conwy (20\), Ceredigion (8\) and Torfaen (7\). Officials will continue to receive further information in the coming days and weeks. 

Nevertheless, although several locations reached flood warning levels, our existing network of flood defences prevented flooding in many areas. For example 73,000 properties across Wales benefit from NRW’s flood defences on an ongoing basis. Our existing forward work programme is also targeting those areas affected last week. I am grateful to colleagues in NRW, local authorities, emergency services and many others for their efforts over the last week to minimise the impacts on communities where possible. Officials and NRW have also been working very closely with Local Resilience Forums. 

This winter season yet again demonstrates that with the changing climate, we face more extreme weather events on a regular basis. I echo the points made by my predecessor the Minister for Climate Change; we know it is impossible to stop or prevent all flooding, but we can and are indeed taking steps to reduce the consequences and help to create more resilience across Wales. I am pleased that in 2024\-25, despite immense pressure on the public purse, Welsh Government is maintaining record levels of funding for flood risk management, and we have again allocated £75m in Flood and Coastal Erosion Risk Management (FCERM) in Wales. We have also made over £5M from our main capital investment programme, and over £800k from our Small\-Scale Works Grant available to support schemes in Conwy, Flintshire, Denbighshire County Council’s and Cynor Gwynedd, reducing risk to more than 2000 properties. 

We will also be investing £14\.1m in Kinmel Bay, Conwy, £3\.4m in Barmouth Viaduct Gardens, Gwynedd and £3\.4m in Llandudno, Conwy through our Coastal Risk Management Programme (CRMP). Notably, these are all areas that were affected following Storm Kathleen. Once completed, the CRMP programme will have funded 15 schemes across Wales worth £240m, benefitting almost 14000 properties. 

Our FCERM programme also recognises the crucial role that nature\-based solutions will play in alleviating flooding in the future. Following a successful pilot scheme, the Natural Flood Management (NFM) Accelerator Programme was launched in October 2023 and will see a further £4\.6m invested in nature\-based solutions throughout Wales. The programme demonstrates our commitment to working with Welsh farmers, landowners, and third sector organisations throughout Wales. It will work with natural process to improve our natural environment, increase the amount of wetland and woodland habitats, and reduce flood risk to up to 2,000 properties. It will fund 23 projects spread across 8 different Authority areas.

We have made significant progress championing NFM interventions across Wales. From works undertake in the Dwyran, Isle of Anglesey, which has developed a wet/dry nature reserve which will increase storage capacity and support better drainage to reduce risk of flooding to properties. To works in Knighton, Powys which is an exemplar collaborative NFM pilot scheme, working with landowners to identify methods of NFM suitable for their land. The scheme has seen the planting of 11,850 young trees planted as riparian woodland and to create new hedges to intercept water flow from the hills to the river Teme and its tributaries. Over 10\.8 kilometres of streams and brooks have had 250 leaky dams constructed 14 ponds, scrapes and bunds to store water. 

Additionally, the Wnion catchment scheme in Gwynedd is an excellent example of collaboration between Snowdonia National Park Authority and with Cynor Gwynedd (Gwynedd Council). This project demonstrates how sustainable land management actions such as planting trees, restoring wetlands and peatlands, planting, bank stabilization and restoring rivers, all contribute to reducing the risk of flooding to properties within the Wnion catchment in the villages of Rhydymain and the town of Dolgellau.

We continue to engage and promote NFM with RMA’s, and there are currently schemes within the development stages that include NFM within traditional engineering solutions, such as Lower Priory – Havens Head in Pembrokeshire, Gwyrfai catchment in Gwynydd and Peat Bog restoration and attenuation ponds in Rhondda Cynon Taff.

We must all continue to be ready to deal with more frequent and severe flood events. Preparedness is critical. NRW has practical guidance on what to do **before, during and after a flood** which has been shared with Members following previous named storms this winter season. I urge everyone to make use of this support.