Translate the text from English to Welsh.



 
 


In March last year I issued a Written Statement to inform Members of my intention to reform the arrangements for paying for social care in Wales. This followed the UK Government’s announcement at that time of its intention to reform those arrangements in England from April 2016\. I thought it was an opportune time now to provide an update to Members.  


While the UK Government has since undertaken a consultation on the principles of how people in England should pay for their care and support post April 2016, and made a call for evidence, it has yet to confirm the detail of how its reform will operate. In addition, as I confirmed last year, it is still the case that the budget setting process for this reform, and hence any effects on Barnett consequentials, will be determined in a future Spending Review following the next general election. As I outlined at that time, I want to be well informed of the exact detail of the reform to be introduced in England, and its funding implications, before making any final decisions on the exact nature of reform I will introduce in Wales.  


Nevertheless, I would reiterate my commitment to introduce reform of the arrangements for paying for care in Wales and as such I am progressing my plans as far as possible pending UK Ministers’ further announcements. As I confirmed last year I want reform in Wales to deliver a fairer and less complex system of paying for care than the present arrangements, and which is affordable and sustainable in the longer term. Instrumental in achieving this is our Social Services and Well\-being (Wales) Bill. The Bill will provide the legislative framework by which to deliver this reform. It will enable any one of a range of reform options to be implemented alongside the implementation of the other major reforms stemming from the Bill. As you know the Bill is in its final stages of scrutiny by the National Assembly.  


As I indicated last year I want reform in Wales to be tailored to our particular circumstances. There are important differences in key aspects relating to paying for care between England and Wales which mean that the reform planned in England is not necessarily the reform that is appropriate in Wales. For example in relation to demography, incidence of disability, personal wealth, property values and ownership, and a range of other factors. We also need to recognise the distinctive differences in values and principles regarding public service provision we hold dear, as enshrined in the Social Services and Well\-being (Wales) Bill.


To be able to consider what approach is right there is a need to have access to key data applicable to Wales that impact on paying for care and the options for reform. As a result I wish to inform you that I have recently awarded a contract for an independent research study on the future of paying for care in Wales. The study is being undertaken by LE Wales, a leading economics consultancy specialist in public policy economics. It will gather and analyse available core data and indicators relevant to the future of paying for care in Wales and use this information to undertake an appraisal of the options for reform. This study has already commenced and is due to be completed by September this year.


As the outputs from this study emerge I wish to engage with stakeholders on their views on the available options for reform. This is so as to have a complete picture of data, options and views to consider alongside the detail of the reforms taking place in England. As a result I will shortly be re\-establishing my Paying for Care Stakeholder Advisory Group to seek their views as the study progresses. I also wish to share this with the other political parties here in Wales to equally seek their views, given this is one of those fundamental issues which crosses party politics. Armed with all this evidence I intend to outline later in 2014 the approach to reform I want to pursue in Wales.  


In the interim there is the need to ensure that our present arrangements for paying for care are operating effectively. As I stated last year I see an integral part of our reform as building on the success of our non\-residential care charging strategy introduced in 2011\. This initiative was a forerunner to the care cost cap now proposed in England. It is a simple yet effective means of providing an equitable limit to the amount a person is required to pay for their non\-residential care, providing them with an assurance of the most they will be asked to pay for their care regardless of where they live in Wales. This provision is unique to Wales and was welcomed by service users and the organisations representing them. To secure its continuation we are investing over £13 million p.a. to meet local authorities’ costs in operating this.  


The level of the maximum of £50 per week has not changed since it was first introduced in 2011 and Members may be aware that I have been recently consulting on my proposal to revise its level to £55 per week from April this year and £60 per week from April 2015\. Since that time there has been inflation of around 10% in total, with a knock on effect on service provision costs, and increases in state pensions and welfare benefits of around 7\.5% in total over the three years to now. Consequently, as this initiative has now bedded down I feel the time is right to update its level.


That consultation has just concluded. While there were a small number of responses, 26 in all, local government responses agreed with my view and in some cases argued for a higher increase of twice that I proposed. This was in view of the financial pressures local authorities face in providing frontline services. Conversely third sector organisations who responded representing older and disabled people, and a small number of service users, argued for a reduction in the maximum charge, or at least no change to its level. This was in view of the financial pressures older and disabled people face as a result of the UK Government’s Welfare Reform agenda and increases in their daily living costs.


Having carefully considered both points of view I have decided on balance to implement a revision of the maximum charge as I outline above. This is to maintain the real terms affect of this. While I acknowledge the very real financial pressures that both local authorities and service users are experiencing I do not feel it is appropriate to make no change to the maximum, or to reduce it so as to further reduce local authorities’ income from charging. That said, I feel it is equally inappropriate in the current climate to expect the older and disabled service users of Wales to be able to be charged an increased maximum charge 20% and subsequently 40% higher than its present level. I will therefore be laying amending regulations before the National Assembly to effect the change in the level of the maximum from April 2014 to increase this to £55 per week.  I will do a similar thing next year for the increase from April 2015 to £60 per week. The future level of the maximum charge beyond 2015 will then, of course, be considered as part of the wider paying for care reform.


I will keep Members abreast of progress as developments unfold.  







Translation:


 
Ym mis Mawrth y llynedd, cyhoeddais Ddatganiad Ysgrifenedig i hysbysu’r Aelodau o’m bwriad i ddiwygio’r trefniadau ar gyfer talu am ofal cymdeithasol yng Nghymru. Roedd hyn yn dilyn cyhoeddiad Llywodraeth y DU o’i bwriad i ddiwygio’r trefniadau hynny yn Lloegr o fis Ebrill 2016\. Roeddwn o’r farn ei bod yn amser addas yn awr imi roi diweddariad i’r Aelodau.

Er bod Llywodraeth y DU ers hynny wedi cynnal ymgynghoriad ar yr egwyddorion o sut y dylai pobl yn Lloegr dalu am eu gofal a’u cymorth ar ôl mis Ebrill 2016, ac wedi galw am dystiolaeth, nid yw wedi cadarnhau manylion eto ynghylch sut y bydd ei dull o ddiwygio’n gweithredu. Yn ogystal, fel y cadarnheais y llynedd, mae’n dal yn wir y bydd y broses o osod cyllideb ar gyfer y diwygio hwn, ac felly unrhyw effeithiau ar symiau canlyniadol Barnett, yn cael ei phenderfynu mewn Adolygiad Gwariant yn y dyfodol ar ôl yr etholiad cyffredinol nesaf. Fel yr amlinellais bryd hynny, mae arnaf eisiau gwybodaeth drylwyr o union fanylion y diwygio a fydd yn cael ei gyflwyno yn Lloegr, a’i oblygiadau ar ariannu, cyn gwneud unrhyw benderfyniadau terfynol ar union natur y diwygio y byddaf yn ei gyflwyno yng Nghymru.

Er hynny, ailadroddaf fy ymrwymiad i gyflwyno diwygiadau i’r trefniadau talu am ofal yng Nghymru, ac o’r herwydd rwyf yn symud ymlaen cyn belled ag sy’n bosibl gyda’m cynlluniau hyd nes cawn gyhoeddiadau pellach gan Weinidogion y DU. Fel y cadarnheais y llynedd mae arnaf eisiau i ddiwygio yng Nghymru arwain at system decach a llai cymhleth o dalu am ofal na’r trefniadau presennol, ac un sy’n fforddiadwy ac yn gynaliadwy yn yr hirdymor. Mae ein Bil Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) am fod yn allweddol wrth gyflawni hyn. Bydd y Bil yn rhoi’r fframwaith deddfwriaethol i weithredu’r diwygio hwn. Bydd yn galluogi unrhyw un o amrywiaeth o ddewisiadau diwygio i gael eu gweithredu ochr yn ochr â gweithredu’r prif ddiwygiadau eraill sy’n deillio o’r Bil. Fel y gwyddoch, mae’r Bil yn mynd trwy’r camau terfynol o graffu arno gan y Cynulliad Cenedlaethol.

Fel y nodais y llynedd mae arnaf eisiau i ddiwygio yng Nghymru gael ei deilwra i weddu i’n hamgylchiadau penodol ni. Mae gwahaniaethau pwysig rhwng Cymru a Lloegr mewn agweddau allweddol sy’n ymwneud â thalu am ofal, sy’n golygu nad y diwygio sy’n cael ei gynllunio yn Lloegr yw’r diwygio sy’n addas yng Nghymru o angenrheidrwydd. Er enghraifft, o safbwynt demograffi, cyfraddau anabledd, cyfoeth personol, gwerth a pherchnogaeth eiddo, ac amrywiaeth o ffactorau eraill. Mae arnom hefyd angen cydnabod y gwahaniaethau amlwg mewn gwerthoedd ac egwyddorion ynghylch darparu gwasanaethau cyhoeddus sy’n golygu cymaint inni, fel y’u cadarnheir yn y Bil Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles (Cymru).

Er mwyn gallu ystyried pa ddull gweithredu sy’n iawn, mae angen cael gafael ar ddata allweddol ynglŷn â Chymru sy’n effeithio ar dalu am ofal a’r dewisiadau ar gyfer diwygio. O ganlyniad, hoffwn eich hysbysu fy mod i wedi dyfarnu contract yn ddiweddar ar gyfer astudiaeth ymchwil annibynnol ar ddyfodol talu am ofal yng Nghymru. Caiff yr astudiaeth ei chynnal gan LE Wales, ymgynghoriaeth economeg flaenllaw sy’n arbenigo mewn economeg polisi cyhoeddus. Bydd yn casglu ac yn dadansoddi unrhyw ddata craidd a dangosyddion perthnasol sydd ar gael ynglŷn â dyfodol talu am ofal yng Nghymru, ac yn defnyddio’r wybodaeth hon i werthuso’r dewisiadau ar gyfer diwygio. Mae’r astudiaeth hon eisoes wedi cychwyn ac mae disgwyl iddi gael ei chwblhau erbyn mis Medi eleni.

Wrth i’r casgliadau o’r astudiaeth hon ymddangos, hoffwn gael barn rhanddeiliaid am y dewisiadau sydd ar gael ar gyfer diwygio. Mae hynny er mwyn cael darlun cyflawn o’r data, y dewisiadau a’r safbwyntiau i’w hystyried ochr yn ochr â manylion y diwygiadau sy’n digwydd yn Lloegr. O ganlyniad, byddaf yn fuan yn ailsefydlu fy Ngrŵp Cynghorol Rhanddeiliaid Talu am Ofal i geisio’u barn wrth i’r astudiaeth fynd yn ei blaen. Hoffwn rannu hyn hefyd gyda’r pleidiau gwleidyddol eraill yma yng Nghymru i gael eu safbwyntiau hwythau yn yr un modd, gan fod hwn yn un o’r materion sylfaenol hynny sy’n croesi ffiniau gwleidyddiaeth pleidiau. Ar ôl cael fy arfogi â’r holl dystiolaeth hon bwriadaf gadarnhau yn nes ymlaen yn 2014 y dull o ddiwygio y mae arnaf eisiau ei ddilyn yng Nghymru.

Yn y cyfamser mae angen sicrhau bod ein trefniadau presennol ar gyfer talu am ofal yn gweithredu’n effeithiol. Fel y dywedais y llynedd, ystyriaf mai rhan annatod o’r diwygio fydd adeiladu ar lwyddiant y strategaeth codi ffioedd a gyflwynwyd gennym yn 2011\. Roedd y cynllun hwn yn rhagflaenydd i’r cap ar gostau gofal a gaiff ei gynnig yn awr yn Lloegr. Mae’n fodd syml ond effeithiol o ddarparu uchafswm teg i’r swm y bydd gofyn i bobl ei dalu am eu gofal dibreswyl, gan roi sicrwydd iddynt am yr uchafswm y gofynnir iddynt dalu am eu gofal lle bynnag y maent yn byw yng Nghymru. Mae’r ddarpariaeth hon yn unigryw i Gymru a chafodd ei chroesawu gan ddefnyddwyr gwasanaethau a’r sefydliadau a mudiadau sy’n eu cynrychioli. Er mwyn sicrhau ei barhad rydym yn buddsoddi dros £13 miliwn y flwyddyn i dalu costau awdurdodau lleol wrth weithredu hyn.

Nid yw’r uchafswm o £50 yr wythnos wedi newid ers iddi gael ei gyflwyno am y tro cyntaf yn 2011, ac efallai y bydd Aelodau’n gwybod fy mod i wedi bod yn ymgynghori’n ddiweddar ar fy nghynnig i adolygu ei lefel i £55 yr wythnos o fis Ebrill eleni a £60 yr wythnos o fis Ebrill 2015\. Ers hynny mae chwyddiant o tua 10% wedi bod, gyda sgil effaith ar gostau darparu gwasanaethau, a chynnydd o tua 7\.5% ym mhensiynau’r wladwriaeth a budd\-daliadau dros y tair blynedd hyd at yn awr. O ganlyniad, gan fod y cynllun wedi ymsefydlu erbyn hyn, teimlaf mai dyma’r adeg iawn i ddiweddaru ei lefel.

Mae’r ymgynghoriad hwnnw newydd orffen. Er mai nifer bach o ymatebion a gafwyd, 26 i gyd, roedd ymatebion llywodraeth leol yn cytuno â’m barn ac mewn rhai achosion yn dadlau o blaid dwywaith cymaint o gynnydd ag yr oeddwn i’n ei gynnig. Roedd hyn yn wyneb y pwysau ariannol y mae awdurdodau lleol yn eu hwynebu wrth ddarparu gwasanaethau rheng flaen. Ar y llaw arall, roedd y rheini a ymatebodd o blith sefydliadau trydydd sector sy’n cynrychioli pobl hŷn ac anabl, a nifer bach o ddefnyddwyr gwasanaethau, yn dadlau dros leihau’r uchafswm tâl, neu o leiaf i beidio â gwneud unrhyw newid i’w lefel. Roedd hyn yn sgil y pwysau ariannol y mae pobl hŷn ac anabl yn eu hwynebu o ganlyniad i agenda Diwygio Lles Llywodraeth y DU a chynnydd yn eu costau byw o ddydd i ddydd.

Ar ôl pwyso a mesur y ddau safbwynt yn ofalus, rwyf wedi penderfynu cynnal adolygiad o’r uchafswm tâl fel yr amlinellaf uchod. Mae hyn er mwyn cynnal yr effaith mewn termau real. Er fy mod yn cydnabod y pwysau ariannol gwirioneddol y mae awdurdodau lleol a defnyddwyr gwasanaethau yn eu profi, ni theimlaf ei bod yn addas peidio â gwneud dim newid i’r uchafswm, na’i leihau fel y byddai’n lleihau ymhellach yr incwm y mae awdurdodau lleol yn ei godi iddynt eu hunain. Er hynny, teimlaf ei bod hi’r un mor anaddas yn yr hinsawdd bresennol i ddisgwyl bod modd codi uchafswm tâl sydd 20% yn uwch, ac wedyn 40% yn uwch, na’i lefel bresennol ar ddefnyddwyr gwasanaethau hŷn ac anabl Cymru. Byddaf felly’n cyflwyno rheoliadau diwygio gerbron y Cynulliad Cenedlaethol i weithredu’r newid yn lefel yr uchafswm o fis Ebrill 2014 i godi hyn i £55 yr wythnos. Byddaf yn gweithredu’n debyg y flwyddyn nesaf ar gyfer y cynnydd o fis Ebrill 2015 i £60 yr wythnos. Bydd lefel yr uchafswm tâl yn y dyfodol y tu hwnt i 2015 wedyn, wrth gwrs, yn cael ei ystyried fel rhan o’r gwaith ehangach o ddiwygio’r drefn talu am ofal.

Byddaf yn rhoi gwybod i’r Aelodau mewn da bryd am unrhyw ddatblygiadau.