Translate the text from English to Welsh.



 
This statement provides Members with an update about the progress we have made in using digital technology and harnessing health and care data. It also highlights some future plans.


Digital technology has an important part to play in delivering high\-quality health and social care services and supporting people to live well. The pandemic has been a catalyst for change in the NHS and social care – as face\-to\-face consultations were restricted as coronavirus infections swept across Wales, new digital and data\-driven services were quickly introduced to support clinicians, professionals and the public.


Using health and social care data effectively is key to providing better care and treatment and to delivering the right services at the right time and in the right place. Technology also has a role to play in giving people safe and secure access to the information they need to manage their own health and wellbeing.


Digital technology already enables data to be shared between the organisations and individuals responsible for delivering health and care services to people throughout Wales.


The Welsh Clinical Portal provides controlled access to information about people receiving healthcare and treatment, drawing on national repositories of data. The Welsh Community Care Information System helps community health and care workers, like social workers and district nurses, to record and share information they need to provide seamless care.


We plan to do more with technology and data to help drive improvements to services and deliver seamless care and treatment.


Health and care data is currently fragmented across different electronic systems and databases, which can make it difficult to share information digitally and takes time and resources to enable data to flow to where it is needed, for example, to make clinical decisions.


This issue is not unique to Wales, but we have an opportunity to make changes at an all\-Wales level. Our plans include a number of innovative approaches, which will benefit the public and help services operate more effectively.


The National Data Resource (NDR) is a strategic, 10\-year initiative to transform health and care in Wales through a more connected and collaborative use of data. The programme will provide users with the right data and tools to make well\-informed decisions. It will support the development of a single digital health and care record for Wales, which will enable services to be centred around the individual by allowing health and care systems to draw on, and contribute to, an accurate and up\-to\-date single source of data.


Drawing together information in the NDR avoids the need to copy and share datasets from multiple sources, reduces duplication of effort and data, and allows the application of robust and consistent access controls and security measures.  


The Digital Services for Patients and the Public programme is another example of technology and data being used to transform health and care services. The programme is developing digital applications that can help people monitor health conditions more easily, share and receive important health information and take an active part in their own health and wellbeing.


This includes the development of the NHS Wales App, which will help people to book appointments, see their test results and order prescriptions using a smartphone or tablet. The NHS Wales App will be launched later this year.


The Digital Medicines Transformation Portfolio will make medicines services easier, safer, more efficient, and more effective. It will enable the electronic signing and transfer of prescriptions from the GP to a person’s pharmacy of choice or for people leaving hospital. A single record of medicines for every person in Wales will make it easier to share information with all those who need to make decisions about care and treatment, as well as for individuals, who will be able to access details of their medications through the NHS Wales App.


People want to know the information about them is secure and is being used lawfully and appropriately. We are working on a Data Promise, which will set out the principles and commitments that will apply to health and care data in Wales. We will engage widely as we develop this promise so people’s views are properly represented.


Successfully delivering these initiatives requires collaboration and co\-operation between the NHS, local government, primary care providers and my officials. I am grateful for their work and look forward to seeing the impact on health and care services.


I will continue to keep Members updated as work progresses.







Translation:


 
Mae’r datganiad hwn yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i Aelodau ynghylch y cynnydd a wnaed o ran defnyddio technoleg ddigidol a data iechyd a gofal. Mae hefyd yn sôn am rai cynlluniau ar gyfer y dyfodol.


Mae technoleg ddigidol yn rhan bwysig o’r gwaith o ddarparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol o ansawdd uchel, a helpu pobl i gael bywyd da. Mae’r pandemig wedi bod yn gatalydd ar gyfer gwneud newidiadau yn y GIG ac ym maes gofal cymdeithasol. Wrth i’r coronafeirws ledaenu’n gyflym ar draws Cymru, gan gyfyngu ar y gallu i gynnal ymgynghoriadau wyneb yn wyneb, cafodd gwasanaethau digidol newydd, a oedd yn seiliedig ar ddata, eu cyflwyno ar frys i gefnogi clinigwyr, gweithwyr proffesiynol a’r cyhoedd.


Mae defnyddio data iechyd a gofal cymdeithasol mewn modd effeithiol yn allweddol i wella’r gofal a thriniaeth a ddarperir, ac i sicrhau bod y gwasanaethau iawn yn cael eu darparu ar yr amser iawn yn y lle iawn. Hefyd mae gan dechnoleg rôl i’w chwarae o ran sicrhau bod pobl yn cael mynediad diogel at yr wybodaeth y mae ei hangen arnynt i reoli eu hiechyd a’u llesiant eu hunain.


Mae technoleg ddigidol eisoes yn ei gwneud yn bosibl i ddata gael eu rhannu rhwng sefydliadau ac unigolion sy’n gyfrifol am ddarparu gwasanaethau iechyd a gofal i bobl ledled Cymru.


Mae Porth Clinigol Cymru yn darparu mynediad a reolir at wybodaeth ynghylch pobl sy’n derbyn gofal iechyd a thriniaeth, gan dynnu ar ystorfeydd data cenedlaethol. Mae System Gwybodaeth Gofal Cymunedol Cymru yn helpu gweithwyr iechyd a gofal cymunedol, megis gweithwyr cymdeithasol a nyrsys ardal, i gofnodi a rhannu’r wybodaeth y mae ei hangen arnynt i allu darparu gofal di\-dor.


Rydym yn bwriadu gwneud mwy gyda thechnoleg a data er mwyn cyflymu’r gwaith o wella gwasanaethau a darparu gofal a thriniaeth ddi\-dor.


Ar hyn o bryd mae tameidiau o ddata iechyd a gofal yn cael eu storio ar draws gwahanol systemau electronig a chronfeydd data. Gall hynny ei gwneud yn anodd rhannu gwybodaeth yn ddigidol, ac mae’n cymryd amser ac adnoddau i sicrhau bod data’n gallu llifo i’r mannau lle mae eu hangen, er enghraifft i wneud penderfyniadau clinigol.


Nid yw’r mater hwn yn unigryw i Gymru, ond mae gennym gyfle i gyflwyno newidiadau ar lefel Cymru gyfan. Mae ein cynlluniau’n cynnwys nifer o ddulliau gweithredu arloesol a fydd o fantais i’r cyhoedd, gan helpu gwasanaethau i weithredu mewn modd mwy effeithiol.


Mae’r Adnodd Data Cenedlaethol yn fenter strategol deg mlynedd a fydd yn trawsnewid iechyd a gofal yng Nghymru drwy ddefnyddio data mewn modd mwy cysylltiedig a chydweithredol. Bydd y rhaglen yn rhoi’r data a’r dulliau priodol i ddefnyddwyr er mwyn iddynt allu gwneud penderfyniadau cytbwys. Bydd yn cefnogi’r gwaith o ddatblygu un cofnod digidol sengl ar gyfer iechyd a gofal yng Nghymru, a fydd yn galluogi gwasanaethau i ganolbwyntio ar yr unigolyn drwy ganiatáu i systemau iechyd a gofal dynnu ar un ffynhonnell o ddata cywir a chyfredol, a chyfrannu at y ffynhonnell honno.


Drwy dynnu gwybodaeth ynghyd yn yr Adnodd Data Cenedlaethol, gellir osgoi’r angen i gopïo a rhannu setiau data sy’n dod o ffynonellau lluosog, gan osgoi sefyllfa lle mae ymdrechion a data yn cael eu dyblygu, a’i gwneud yn bosibl defnyddio rheolaethau trylwyr a chyson a mesurau diogelwch.  


Mae’r rhaglen Gwasanaethau Digidol i Gleifion a’r Cyhoedd yn enghraifft arall o ddefnyddio technoleg a data i drawsnewid gwasanaethau iechyd a gofal. Mae’r rhaglen yn datblygu cymwysiadau digidol sy’n gallu ei gwneud yn haws i bobl fonitro cyflyrau iechyd, a rhannu a derbyn gwybodaeth bwysig am iechyd, a chyfrannu’n ymarferol at eu hiechyd a’u llesiant eu hunain.


Mae hynny’n cynnwys Ap GIG Cymru a fydd yn helpu pobl i gael apwyntiad, gweld canlyniadau profion, ac archebu presgripsiynau drwy ddefnyddio ffôn clyfar neu lechen. Bydd Ap GIG Cymru yn cael ei lansio’n nes ymlaen eleni.


Bydd y Portffolio Trawsnewid Meddyginiaethau Digidol yn gwneud gwasanaethau meddyginiaethau’n haws, yn ddiogelach, ac yn fwy effeithlon. Bydd yn golygu bod y meddyg teulu yn gallu llofnodi presgripsiwn yn electronig a’i drosglwyddo i fferyllfa o ddewis y claf, neu gellir gwneud hyn ar gyfer y rheini sy’n gadael yr ysbyty. Bydd un cofnod sengl o feddyginiaethau ar gyfer pob unigolyn yng Nghymru yn ei gwneud yn haws rhannu gwybodaeth â phawb y mae angen iddynt wneud penderfyniadau ynghylch gofal a thriniaeth. Bydd hefyd yn ei gwneud yn haws i’r unigolyn ei hun a fydd yn gallu cael manylion am ei feddyginiaethau drwy Ap GIG Cymru.


Mae pobl yn awyddus i wybod bod yr wybodaeth a gedwir amdanynt yn ddiogel a’i bod yn cael ei defnyddio mewn modd cyfreithiol a phriodol.  Rydym yn gweithio ar Addewid Data, a fydd yn disgrifio’r egwyddorion a’r ymrwymiadau a fydd yn berthnasol i ddata iechyd a gofal yng Nghymru. Byddwn yn ymgysylltu’n eang wrth inni ddatblygu’r addewid hwn, er mwyn cynrychioli barn pobl yn briodol.


Mae gweithredu’r mentrau hyn yn llwyddiannus yn golygu bod angen i’r GIG, llywodraeth leol, darparwyr gofal sylfaenol a’m swyddogion gydweithio a chydweithredu. Rwy’n ddiolchgar am eu gwaith, ac rwy’n edrych ymlaen at weld yr effaith y bydd hyn i gyd yn ei chael ar wasanaethau iechyd a gofal.


Byddaf yn parhau i roi’r wybodaeth ddiweddaraf i’r Aelodau wrth i’r gwaith fynd rhagddo.