Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw cyflwynodd Llywodraeth Cymru ei thystiolaeth i'r Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru ynghylch Rhan II ei gylch gorchwyl syn ymdrin â phwerau'r Cynulliad Cenedlaethol. 

Mae tystiolaeth y Llywodraeth yn gwneud y pwyntiau cyffredinol canlynol:

* disgwylir y bydd adroddiad y Comisiwn yn cyfrannu at y drafodaeth gyfansoddiadol fydd yn datblygu yn y DU, a dylai sefydlu gweledigaeth hirdymor ar gyfer llywodraethu Cymru o fewn y DU sy'n newid;
* dylai'r Comisiwn ystyried y twf yn y gefnogaeth i ddatganoli yng Nghymru ers 1999, a dymuniad pobl Cymru i weld y sefydliadau datganoledig yn chwarae rhan gynyddol bwysig yn y gwaith o lywodraethu Cymru.

Mae'r dystiolaeth yn cynnwys pedair ystyriaeth:

* ymrwymiad i ddyfodol datganoledig i Gymru o fewn y Deyrnas Unedig;
* y dylai'r sefydliadau datganoledig feddu ar y pwerau sy'n fwyaf tebygol o'u galluogi nhw i wella ansawdd bywyd pobl yng Nghymru;
* pwysigrwydd cael setliad symlach a chliriach, sy'n golygu y gellir gwneud penderfyniadau sy'n effeithio ar Gymru yng Nghymru, a hynny gydag atebolrwydd cliriach;
* yr angen am ddoethineb a gofal ym materion ariannol Llywodraeth Cymru.

Mae tystiolaeth y Llywodraeth yn cyflwyno cynigion ar gymhwysedd deddfwriaethol a gweithredol sydd wedi'u crynhoi isod.

Dylai fod Deddf Llywodraeth Cymru newydd, sy'n creu setliad datganoli i Gymru yn seiliedig ar fodel 'Pwerau a Gedwir' o gymhwysedd deddfwriaethol i'r Cynulliad.

Dylid gallu addasu'r rhestr o faterion a gedwir yn San Steffan o bryd i'w gilydd heb yr angen am ddeddfwriaeth sylfaenol.

Dylai'r rhestr o faterion i'w cadw yn San Steffan gynnwys materion cyfansoddiadol hanfodol y DU: Materion Tramor ac Amddiffyn; Materion Cartref fel Diogelwch Gwladol, Mewnfudo a Phwerau Argyfwng, a Nawdd Cymdeithasol, Ynni, hawliau Cyflogaeth, Iechyd a Diogelwch, Elusennau a Chyfraith Elusennau, Cofrestru Tir a Darlledu.

Ni ddylid lleihau pwerau deddfwriaethol presennol y Cynulliad mewn unrhyw faes.

Dylid ymestyn pwerau deddfwriaethol presennol y Cynulliad yn y meysydd canlynol:

* Dŵr – dylid dileu'r cyfyngiadau presennol ar gymhwysedd deddfwriaethol a'i ymestyn i'r ffin ddaearyddol;
* Trethu – dylid ymestyn cymhwysedd yn unol â'r argymhellion yn adroddiad cyntaf y Comisiwn ar Ddatganoli a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd 2012;
* Dylid datganoli plismona, atal troseddu a diogelwch cymunedol, gyda chyfiawnder troseddol i ddilyn dros gyfnod hwy, heb yr angen am ddeddfwriaeth sylfaenol newydd;
* Trafnidiaeth – dylid rhoi pwerau newydd i'r Cynulliad mewn perthynas â chyfyngiadau cyflymder, rheoleiddio bysiau, rheoleiddio tacsis a phorthladdoedd. Mae cyfrifoldebau newydd mewn perthynas â rheilffyrdd yn cael eu trafod ar wahân gyda Llywodraeth y DU.
* Hefyd dylai fod cymhwysedd deddfwriaethol cryfach mewn perthynas â Lles Cymdeithasol a Theuluoedd, a Chydraddoldeb.

Dylid cadw pwerau gweithredol presennol Gweinidogion Cymru, a'u hymestyn i'r meysydd canlynol, i gael effaith ar adegau y cytunir arnynt rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU:

* dylid trosglwyddo pwerau mewn perthynas â chaniatáu cynhyrchu ynni ar raddfa eang (ac eithrio ynni niwclear) ac argyfyngau sifil posibl i Weinidogion Cymru;
* dylai pwerau Gweinidog y Goron mewn meysydd cymhwysedd datganoledig gael eu harfer gan Weinidogion Cymru;
* dylid rhoi pwerau gweithredol i Weinidogion Cymru mewn perthynas â chyfiawnder ieuenctid.

Dylid cymryd camau i sicrhau trosglwyddiad hawdd i awdurdodaeth gyfreithiol ar wahân ar gyfer Cymru maes o law, gan gynnwys hunaniaeth fwy eglur i Gymru yn uchel lysoedd Cymru a Lloegr, a derbyn yr egwyddor y dylid ymdrin â busnes cyfreithiol pobl Cymru yng Nghymru lle bo hynny'n bosibl.

Dylai'r gwaith o drosglwyddo'r holl gyfrifoldebau o Lywodraeth y DU i Lywodraeth Cymru ddigwydd law yn llaw â throsglwyddiadau cyllidebol llawn, yn destun craffu annibynnol.

Mae Llywodraeth Cymru yn gwerthfawrogi mai Llywodraeth a Senedd y DU a etholir yn 2015 fydd yn gwneud penderfyniadau ar argymhellion y Comisiwn, gyda newidiadau yn debygol o gael eu rhoi ar waith adeg ethol Cynulliad newydd yn 2020 neu 2021\. Gallai newidiadau i gymhwysedd gweithredol Gweinidogion Cymru ddigwydd cyn hynny, drwy gytundeb.

Ym marn Llywodraeth Cymru, nid yw'r cynigion a nodir yn y dystiolaeth hon yn codi unrhyw faterion newydd o egwyddor gyfansoddiadol a fyddai'n gofyn am refferendwm arall cyn iddynt allu cael eu gweithredu.

Byddaf yn trefnu i gopïau o'r dystiolaeth gael eu rhoi yn Llyfrgell y Cynulliad.







Translation:


 
The Welsh Government has today submitted its evidence to the Commission on Devolution in Wales in respect of Part II of its remit dealing with the powers of the National Assembly. 


The Government’s evidence makes the following general points:


* the Commission’s report can be expected to contribute to the developing constitutional debate in the UK, and should establish a longer term vision for the governance of Wales within the changing UK;
* the Commission should bear in mind the growth of support for devolution in Wales since 1999 and Welsh people’s wish for the devolved institutions to play an increasing part in the governance of Wales.


The evidence reflects four considerations:


* a commitment to devolved future for Wales within the United Kingdom;
* that the devolved institutions should have the powers to enable them to improve the quality of life of people in Wales;
* the importance of a simpler and clearer settlement, which enables decisions affecting Wales to be taken in Wales, with clearer accountability;
* the need for prudence and caution in the Welsh Government’s financial affairs.


The Government’s evidence makes proposals on legislative and executive competence as summarised below.


There should be a new Government of Wales Act establishing a devolution settlement for Wales based on a ‘Reserved powers’ model of legislative competence for the Assembly.


The list of matters reserved to Westminster should be capable of adjustment from time to time without the need for primary legislation.


The list of matters reserved to Westminster should include: the UK’s constitutional fundamentals; Foreign Affairs and Defence; Home Affairs matters such as National Security, Immigration and Emergency Powers, and Social Security, Energy, Employment rights, Health and Safety, Charities and Charity law, Land Registration and Broadcasting.


The Assembly’s existing legislative powers should not be reduced in any area.


The Assembly’s existing legislative powers should be extended in the following areas:


* Water\- the current limits on legislative competence should be removed and competence should extend to the geographical border;
* Taxation – competence should be extended in line with the recommendations in the Commission on Devolution’s first report published in November 2012;
* Policing, crime prevention and community safety should be devolved, with wider criminal justice to follow in longer time, without the need for new primary legislation;
* Transport – there should be new powers for the Assembly in relation to speed limits, bus regulation, taxi regulation and ports.  New responsibilities in relation to rail are being discussed separately with the UK Government.
* There should be enhanced legislative competence in relation to Social Welfare and Families, and Equality.


The existing executive powers of the Welsh Ministers should be retained, and extended in the following areas, to take effect from times agreed between the Welsh and UK Governments:


* powers in relation to Consenting of large scale energy generation (other than nuclear power), and civil contingencies should be transferred to the Welsh Ministers;
* Minister of the Crown powers in areas of devolved legislative competence should be exercised by the Welsh Ministers;
* the Welsh Ministers should have executive powers in relation to youth justice.


Action should be taken to ensure a smooth transition to a separate Welsh legal jurisdiction in due course, including a more clearly Welsh identity in the higher courts of England and Wales and acceptance of the principle that the legal business of people in Wales should be dealt with in Wales wherever possible.


All transfers of responsibilities from the UK Government to the Welsh Government should be accompanied by full budgetary transfer, subject to independent scrutiny.


The Welsh Government appreciates that it will be for the UK Government and Parliament elected in 2015 to make decisions on the Commission’s recommendations, with changes likely to take effect when a new Assembly is elected in 2020 or 2021\.  Changes to Welsh Ministers’ executive competence could take place before that time, by agreement.


In the Welsh Government’s view, the proposals set out in its evidence raise no new issues of constitutional principle requiring a referendum before they could be implemented. 


I will arrange for copies of the evidence to be placed in the Assembly Library.