Translate the text from English to Welsh.



 
Health Secretary, Vaughan Gething and Education Secretary, Kirsty Williams have agreed a £1\.4m investment to strengthen the support from specialist child and adolescent mental health services (CAMHS) to schools.

 Dedicated CAMHS practitioners will be recruited to work with pilot schools in three areas across Wales.  The practitioners will provide teachers with on\-site help and advice, ensuring pupils experiencing difficulties such as anxiety, low mood, and compulsive self\-harm or conduct disorders receive early help in schools from suitably trained staff, preventing more serious problems occurring later in life.

 The model will enable:

  * support for teachers to better understand childhood distress, emotional and mental health problems, and reduce stress experienced by teachers concerned about their pupils, by up\-skilling them to recognise and deal with low level problems within their competence
* ensuring that when issues are identified that are outside teachers’ competence and skills, that specialist liaison, consultancy and advice is available to enable the young person to be directed to more appropriate services such as CAMHS or Local Primary Mental Health Support Services, and to support the teacher and school in providing for the young person’s educational needs
* ensuring systems are in place to share appropriate information between CAMHS and schools, shared care arrangements are agreed for those young people requiring more intensive support, and that arrangements are in place to escalate/de\-escalate as the young person’s needs dictate.

Initially operating as a pilot programme, the initiative will commence by the end of 2017 and cover two full academic years, concluding in the summer of 2020\. The results will be evaluated, and take into account a broad range of measures from the perspective of both teachers and pupils.     Wales has led the way in the UK by being the only nation that requires local authorities to provide counselling services in their area for children and young people aged between 11 and 18, as well as pupils in year 6 of primary school.  This initiative complements that work by providing an additional layer of more specialist support in schools.

 Health Secretary, Vaughan Gething said:

 
> “One in four people in Wales will experience mental health problems at some point in their lives.  Getting the right treatment at an early stage, coupled with greater awareness of conditions, can in many cases prevent long term adverse impacts.
> 
>  “This unique new initiative we’re unveiling today will see specialist NHS Wales services extend into the classroom.  This will ensure children, teachers and others charged with caring for children in our schools, receive support to promote good emotional and mental health. It will help identify and address issues early, helping to prevent more serious problems occurring later in life.  
> 
>  “One of the Welsh Government’s key aims is to improve the health and well\-being of the people of Wales.  This will help us achieve our ambition of prosperity for all, while taking significant steps to shift our approach from treatment to prevention. 
> 
>  “We hope this initiative will improve accessibility to support services, better address school related stress, and ease pressures on specialist CAMHS by reducing inappropriate referrals. We also hope it will facilitate a wider culture which promotes and values positive mental health and wellbeing within our schools."

Education Secretary, Kirsty Williams said:  
 
> “Most young people spend a large part of their time in school, so there is a clear need for teachers to be able to help and support them should they experience difficulties in life, such as anxiety, low mood, compulsive self\-harm or behaviour disorders.  
> 
>  “Through this new initiative, we are making schools places that actively promote positive mental health and wellbeing, providing evidence\-based prevention and early intervention where it’s needed.
> 
>  “For children and young people, it will enable them to have their problems addressed earlier, before they escalate. For teachers, it will help ensure they feel able and confident in dealing with emotional distress, and know where to go to seek support.”







Translation:


 
 Mae'r Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething, a'r Ysgrifennydd Addysg, Kirsty Williams, wedi cytuno ar fuddsoddiad gwerth £1\.4 miliwn i gryfhau'r gefnogaeth gan wasanaethau iechyd meddwl plant a'r glasoed arbenigol (CAMHS) mewn ysgolion. 

 Bydd ymarferwyr CAMHS pwrpasol yn cael eu recriwtio i weithio gydag ysgolion fydd yn rhan o'r rhaglen beilot mewn tair ardal yng Nghymru.  Bydd yr ymarferwyr yn rhoi help a chyngor ar y safle i athrawon, gan sicrhau bod disgyblion sydd ag anawsterau megis gorbryder, hwyliau isel a hunan\-niweidio cymhellol neu anhwylderau ymddygiad yn cael help yn gynnar mewn ysgolion gan staff sydd wedi'u hyfforddi'n briodol, gan atal problemau mwy difrifol rhag digwydd yn hwyrach yn eu bywydau.

 Bydd y model:

  * yn rhoi cefnogaeth i athrawon wella eu dealltwriaeth o drallod a phroblemau emosiynol ac iechyd meddwl yn ystod plentyndod, a lleihau'r pwysau ar athrawon sy'n poeni am eu disgyblion drwy ddatblygu eu sgiliau i gydnabod problemau lefel isel a delio â hwy o fewn eu gallu
* yn sicrhau, pan fydd problemau yn codi sydd y tu allan i gymhwysedd a sgiliau'r athro, bod cyswllt, ymgynghoriaeth a chyngor arbenigol ar gael er mwyn i'r person ifanc gael ei gyfeirio at wasanaethau mwy addas megis CAMHS neu'r Gwasanaethau Cymorth Iechyd Meddwl Gofal Sylfaenol Lleol, ac er mwyn cefnogi'r athro a'r ysgol i ddarparu ar gyfer anghenion addysgol y person ifanc
* yn sicrhau bod systemau ar waith er mwyn rhannu gwybodaeth briodol rhwng CAMHS ac ysgolion, y cytunir ar drefniadau gofal a rennir ar gyfer y bobl ifanc hynny sydd angen cefnogaeth fwy dwys, a bod trefniadau ar gael i uwchgyfeiro/isgyfeirio yn ôl anghenion y person ifanc.

Bydd y fenter, a fydd yn gweithredu fel rhaglen beilot i ddechrau, yn dechrau erbyn diwedd 2017 ac yn para am ddwy flwyddyn academaidd gyfan, gan ddod i ben yn haf 2020\. Bydd y canlyniadau yn cael eu gwerthuso ac yn ystyried amrywiaeth eang o fesurau o safbwynt yr athrawon a'r disgyblion.    Mae Cymru wedi arwain y ffordd yn y DU drwy fod yr unig wlad sy'n ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau lleol ddarparu gwasanaeth cwnsela yn eu hardal i blant a phobl ifanc rhwng 11 a 18 oed, yn ogystal â phlant ym mlwyddyn 6 mewn ysgolion cynradd.  Mae'r fenter hon yn ategu'r gwaith hwnnw drwy ddarparu haen ychwanegol o gefnogaeth mwy arbenigol mewn ysgolion.

 Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething: 

 
> “Bydd un o bob pedwar person yng Nghymru yn wynebu problemau iechyd meddwl rywbryd yn ystod ei fywyd.  Mae cael y driniaeth gywir yn gynnar, yn ogystal â mwy o ymwybyddiaeth o gyflyrau, mewn nifer o achosion, yn gallu rhwystro effeithiau negyddol yn yr hirdymor.
> 
>  "Bydd y fenter unigryw newydd hon, yr ydym yn ei chyhoeddi heddiw, yn galluogi gwasanaethau arbenigol GIG Cymru i ehangu i'r ystafell ddosbarth.  Bydd hyn yn sicrhau bod plant, athrawon ac eraill sy'n gofalu am blant yn ein hysgolion yn cael cefnogaeth i hyrwyddo iechyd meddwl ac emosiynol da. Bydd yn helpu i nodi a mynd i'r afael â phroblemau yn gynnar, ac yn helpu i rwystro problemau mwy difrifol rhag digwydd yn hwyrach mewn bywyd.  
> 
>  Un o brif amcanion Llywodraeth Cymru yw gwella iechyd a lles pobl Cymru.  Bydd hyn yn ein helpu i gyflawni ein huchelgais, sef ffyniant i bawb, tra'n cymryd camau sylweddol i newid ein dull o drin i atal. 
> 
>  "Rydym yn gobeithio y bydd y fenter hon yn gwneud gwasanaethau cymorth yn fwy hygyrch, yn mynd i'r afael â straen sy'n gysylltiedig ag ysgol, ac yn codi'r pwysau oddi ar CAMHS arbenigol drwy leihau cyfeiriadau anaddas. Rydym hefyd yn gobeithio y bydd yn hwyluso diwylliant ehangach sy'n hyrwyddo ac sy'n gwerthfawrogi iechyd meddwl a lles cadarnhaol yn ein hysgolion."

Dywedodd yr Ysgrifennydd Addysg, Kirsty Williams:  
 
> "Mae'r rhan fwyaf o bobl ifanc yn treulio cyfran fawr o'u hamser yn yr ysgol, felly mae'n amlwg bod angen i athrawon allu eu helpu a'u cefnogi os byddant yn cael anhawster mewn bywyd megis gorbryder, hwyliau isel, hunan\-niweidio cymhellol neu anhwylderau ymddygiad.  
> 
>  "Drwy'r fenter newydd hon, rydym yn gwneud ysgolion yn lleoedd sy'n hyrwyddo iechyd meddwl a lles cadarnhaol, ac sy'n atal ac ymyrryd yn fuan ar sail tystiolaeth pan fo'i angen.
> 
>  “Bydd yn galluogi plant a phobl ifanc i fynd i'r afael a'u problemau yn gynt, cyn iddynt ddatblygu. Bydd hefyd yn sicrhau bod athrawon yn teimlo'n hyderus i ddelio â thrallod emosiynol a’u bod yn gwybod ble i gael cefnogaeth."