Translate the text from English to Welsh.



 
When the Assembly debated autism services this July, Members acknowledged that services are improving and Members wanted to see our reforms being delivered at pace.


In April, I issued a Written Statement about the areas where we are making progress. I committed to the publication of the independent evaluation on the Integrated Autism Service which made recommendations about areas that need more focus. In June, we published the summary report of our consultation on proposals for a *Code of Practice on the Delivery of Autism Services*. The National Autism Team also published their annual report reflecting examples of the outcomes achieved with case studies demonstrating real improvement in many autistic people’s lives.


We know from stakeholder feedback that there is increasing demand for autism services. I commissioned an extension to the evaluation to provide a clearer picture of the current situation and to make sure we have the information we need to make the right decisions about future services. The evaluation report entitled a Scoping Study for Alignment and Development of Autism and Neurodevelopmental Services*,* has now been published. It provides further insight about the capacity of our services to respond to increasing demand for support.


I want to be clear that the Welsh Government accepts the recommendations made in the both independent reviews on autism services. We are acting on these recommendations by undertaking demand and capacity review of children’s neurodevelopmental (ND) services, the Integrated Autism Service (IAS) and wider autism support. The first phase will be completed by October and will provide an accurate picture of how the ND and the IAS services are operating and managing rising demand within services.


In phase two of this review, we will take a more detailed look at planning sustainable services for the future, with a particular focus on the workforce. Many of the issues highlighted are common across health and social care, within mental health and children services. Discussions with our partners including autistic people and services tells us that there is no easy solution to address increasing demand. It is not as simple as increasing funding to recruit more staff, because there is a shortage of suitably trained specialists. It won’t be enough to impose legal duties and tighter targets, as this will place even more pressure on hard pressed services to concentrate on achieving targets at the expense of much needed support. We know that a focus on reducing waiting times is achieving results, but there is a cost as in many areas clinicians do not have capacity to provide post diagnostic support for children and their families. There are parents who are seeking re\-assurance and support following their child’s diagnosis and staff who report their own frustration about the limitations in the range of support they can offer.


Some see the answer is to introduce autism legislation, but we know that in England where the Autism Act was passed in 2009, this has not achieved the benefits that were promised, adult waiting times are very long and access to training is patchy (see results from the 2016 and 2018 Autism self\-assessment framework exercises on GOV.UK). There is no equivalent to the progress we are making in Wales in the Integrated Autism Service, the National Autism Team supporting services and the free resources developed and now available on our dedicated autism website. 


We want everyone who has care and support needs to access the services they need, we must also recognise the hard work and dedication of all the staff delivering autism and neurodevelopmental services, in the face of increasing demand. We have a duty to acknowledge the complex and often difficult work they do day after day. I know that many are feeling under increasing pressure, so it is important that we offer support and encouragement to all those people doing important work in their rewarding field.  


Our priority for neurodevelopmental and autism services over the next year is to ensure that services are sustainable from the long\-term. The investment we are making to children’s neurodevelopmental services will continue and we are monitoring the outcomes closely. The Integrated Autism Service is funded to March 2021\. As we fast approach this date I know there is increasing anxiety about future provision. To allay some of this concern I am making that £3m recurrent funding without prejudice to any changes we may seek to make to the operating model of these services following the conclusion of our evaluation studies. 


We are also underpinning our commitment to lasting improvement with the delivery of the Code of Practice on the Delivery of Autism Services. Further to the first consultation on our proposals earlier this year, we continue to listen to autistic people through direct engagement at events and meetings across Wales. We held our first round of technical groups to advise on the code in July this year, they will meet again in November. We are organising further stakeholder events in both West Wales and North Wales during November. We are also working with our partners in local authorities to listen to the views of local stakeholder groups. I am grateful to all those who are involved in the development of the code. We are listening to feedback and taking action, in response to requests for a clear approach we are issuing a succinct draft code of practice, a separate guidance document to explain what is expected and we are expanding the scope of the regulatory impact assessment to ensure the code is deliverable without impacting on other services. I will send a pre\-consultation copy of the draft code to the Health and Social Care Committee by the end of this calendar year for feedback. A public consultation on the code, the accompanying guidance and the Regulatory Impact Assessment will be published early in 2020\.







Translation:


 
Pan gynhaliwyd dadl yn y Cynulliad ar wasanaethau awtistiaeth fis Gorffennaf hwn, cydnabu'r Aelodau fod gwasanaethau'n gwella ac roeddynt yn dymuno gweld ein diwygiadau yn cael eu gwireddu'n gyflym.


Ym mis Ebrill, cyhoeddais Ddatganiad Ysgrifenedig ar y meysydd lle rydym yn gwneud cynnydd. Ymrwymais i gyhoeddi'r gwerthusiad annibynnol o'r Gwasanaeth Awtistiaeth Integredig a wnaed argymhellion ynglŷn â'r meysydd y dylid rhoi mwy o sylw iddynt.  Ym mis Mehefin, cyhoeddwyd adroddiad cryno ein hymgynghoriad ar y cynigion ar gyfer *Cod Ymarfer ar Gyflenwi Gwasanaethau Awtistiaeth*. Cyhoeddodd y Tîm Awtistiaeth Cenedlaethol ei adroddiad blynyddol hefyd yn adlewyrchu enghreifftiau o'r canlyniadau a gyflawnwyd gydag astudiaethau achos yn dangos gwelliannau gwirioneddol ym mywydau llawer o unigolion awtistig.


Rydym yn gwybod o'r adborth a gafwyd gan randdeiliaid fod y galw am wasanaethau awtistiaeth yn cynyddu. Comisiynais estyniad i’r gwerthusiad er mwyn darparu darlun cliriach o'r sefyllfa bresennol, a sicrhau bod gennym yr wybodaeth sydd ei hangen arnom i wneud y penderfyniadau cywir am wasanaethau yn y dyfodol. Mae'r adroddiad gwerthuso a elwir yn Astudiaeth Gwmpasu ar gyfer Alinio a Datblygu Gwasanaethau Awtistiaeth a Niwroddatblygiadol, wedi cael ei gyhoeddi erbyn hyn. Mae'n taflu mwy o oleuni ar gapasiti ein gwasanaethau i allu ymateb i'r cynnydd yn y galw am gymorth.


Rwyf am fod yn glir fod Llywodraeth Cymru yn derbyn yr argymhellion a wnaed yn y ddau adolygiad annibynnol o wasanaethau awtistiaeth. Rydym yn gweithredu ar yr argymhellion hyn drwy gynnal adolygiad o gapasiti gwasanaethau niwroddatblygiadol i blant, a'r galw sydd amdanynt, y Gwasanaeth Awtistiaeth Integredig a'r cymorth ehangach ar gyfer awtistiaeth.  Bydd y cam cyntaf yn cael ei orffen erbyn mis Hydref a byddwn yn darparu darlun cywir o'r ffordd y mae gwasanaethau niwroddatblygiadol a'r Gwasanaeth Awtistiaeth Integredig yn gweithredu ac yn rheoli'r galw cynyddol o fewn gwasanaethau.


Yn ystod cam dau'r adolygiad hwn, byddwn yn edrych yn fanylach ar gynllunio gwasanaethau cynaliadwy ar gyfer y dyfodol, gan ganolbwyntio'n benodol ar y gweithlu. Mae llawer o'r materion yn gyffredin ar draws iechyd a gofal cymdeithasol, mewn iechyd meddwl a gwasanaethau plant. Yn sgil cynnal trafodaethau â'n partneriaid, gan gynnwys unigolion awtistig a gwasanaethau, mae wedi dod i'r amlwg nad oes unrhyw ateb syml ar gyfer bodloni'r cynnydd yn y galw. Nid yw mor syml â chynyddu'r cyllid ar gyfer recriwtio mwy o staff, oherwydd ceir prinder arbenigwyr sydd wedi'u hyfforddi'n briodol.  Bydd angen gwneud mwy na gorfodi dyletswyddau cyfreithiol a thargedau llymach, oherwydd bydd hyn yn gosod mwy o bwysau eto ar wasanaethau sy'n gwegian i ganolbwyntio ar fodloni targedau ar draul cymorth sydd ei ddirfawr angen. Rydym yn gwybod bod canlyniadau yn cael eu cyflawni yn sgil canolbwyntio ar leihau amseroedd aros. Fodd bynnag, mae yna gost yn gysylltiedig â hyn oherwydd, mewn llawer o feysydd, nid oes gan glinigwyr y capasiti i ddarparu cymorth diagnostig i blant a'u teuluoedd. Mae rhieni sy’n ceisio sicrwydd a chymorth ar ôl i'w plant gael diagnosis a'r staff yn mynegi eu rhwystredigaeth eu hunain ynghylch yr amrediad o gymorth y gallant ei gynnig, sy'n gyfyngedig.


Cyflwyno deddfwriaeth sy'n gysylltiedig ag awtistiaeth yw'r ateb yn ôl rhai. Rydym yn gwybod yn Lloegr fodd bynnag, lle cafodd y Ddeddf Awtistiaeth ei phasio yn 2009, na chyflawnwyd y buddiannau yr ymrwymwyd iddynt. Mae amseroedd aros i oedolion yn Lloegr yn hir iawn ac anghyson yw'r mynediad a geir yno at hyfforddiant (GOV.UK Canlyniadau ymarferion Fframwaith hunanasesu awtistiaeth 2016 a 2018). Rydym yn gwneud cynnydd yng Nghymru na welir mo'i debyg unrhyw le arall, a hynny o safbwynt y Gwasanaeth Awtistiaeth Integredig, gwasanaethau cymorth y Tîm Awtistiaeth Cenedlaethol a'r adnoddau rhad ac am ddim a ddatblygwyd ac sydd ar gael erbyn hyn ar ein gwefan benodol i awtistiaeth: Awtistiaeth Cymru.


Rydym am i bob un sydd ag anghenion gofal a chymorth allu manteisio ar y gwasanaethau sydd eu hangen arnynt, a rhaid inni hefyd gydnabod gwaith caled ac ymroddiad yr holl staff sy'n darparu gwasanaethau awtistiaeth a niwroddatblygiadol, yn wyneb galw sy'n cynyddu.  Mae dyletswydd arnom i gydnabod y gwaith cymhleth, ac anodd yn aml iawn, y maen nhw'n ei wneud bob dydd. Rwy'n gwybod bod llawer ohonynt yn teimlo o dan bwysau cynyddol, felly mae'n bwysig inni gynnig cymorth ac annog pob un sy'n gwneud gwaith pwysig mewn maes sy'n rhoi boddhad iddynt. 


Ein blaenoriaeth ar gyfer gwasanaethau niwroddatblygiadol ac awtistiaeth dros y flwyddyn sydd i ddod yw sicrhau eu bod yn gynaliadwy ar gyfer y tymor hir. Bydd y buddsoddiad yr ydym yn ei wneud mewn gwasanaethau niwroddatblygiadol i blant yn parhau ac rydym yn monitro'r canlyniadau yn agos. Mae cyllid wedi'i ddarparu ar gyfer y Gwasanaeth Awtistiaeth Integredig hyd at fis Mawrth 2021\. Wrth i'r dyddiad hwnnw prysur agosáu, rwy'n gwybod bod y pryder yn cynyddu ynglŷn â darpariaeth y dyfodol. I leddfu rhywfaint ar y pryder hwn, rwy'n rhoi'r £3m honno ariannu ar sail gylchol heb ragfarnu unrhyw newidiadau y gallem geisio eu gwneud i fodel gweithredu'r gwasanaethau hyn wedi i'n hastudiaethau gwerthuso ddirwyn i ben. 


Rydym hefyd yn adeiladu sylfaen gadarn i'n hymrwymiad i wella'n barhaus drwy gyflenwi Cod Ymarfer ar Gyflenwi Gwasanaethau Awtistiaeth. Ymhellach i'r ymgynghoriad cyntaf ar ein cynigion a gynhaliwyd gennym yn gynharach eleni, rydym yn parhau i wrando ar unigolion awtistig drwy gyfarfod â hwy yn uniongyrchol mewn digwyddiadau a chyfarfodydd ym mhob cwr o Gymru. Cynhaliwyd ein cylch cyntaf o grwpiau technegol i gynghori ar y cod ym mis Gorffennaf eleni, a byddant yn cyfarfod unwaith eto ym mis Tachwedd. Mae rhagor o ddigwyddiadau i randdeiliaid yn cael eu trefnu gennym yn y Gorllewin a'r Gogledd i'w cynnal yn ystod mis Tachwedd.  Rydym hefyd yn gweithio gyda'n partneriaid mewn awdurdodau lleol i wrando ar farn grwpiau rhanddeiliaid lleol, ac rwy'n ddiolchgar i'r rheini sy'n rhan o'r gwaith i ddatblygu'r cod.  Rydym yn gwrando ar adborth ac yn cymryd camau. Fel ymateb i geisiadau am ddull clir rydym yn cyhoeddi codau ymarfer cryno, dogfen ganllaw ar wahân i egluro'r hyn sy'n ddisgwyliedig ac rydym yn ymestyn cwmpas yr asesiad effaith rheoleiddiol er mwyn sicrhau bod modd cyflawni'r cod heb effeithio ar unrhyw wasanaethau eraill. Byddaf yn anfon copi cyn\-ymgynghori o'r cod drafft i'r Pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol erbyn diwedd y flwyddyn galendr hon ar gyfer eich adborth. Cyhoeddir ymgynghoriad cyhoeddus ar y cod, y canllawiau cysylltiedig â'r Asesiad Effaith Rheoleiddiol ddechrau 2021\.