Translate the text from Welsh to English.



 
Heddiw, 8 Mehefin 2015, cyflwynais Bil Iechyd y Cyhoedd (Cymru) (“y bil”) gerbron y Cynulliad.

 Mae’r bil yn nodi diweddglo ar broses hir o ddatblygu ac ymgynghori, ac yn parhau â thraddodiad Cymru o ddefnyddio deddfwriaeth fel ffordd o wella a diogelu iechyd y cyhoedd. Mae’n uchelgais i greu amgylchedd sy’n hyrwyddo lles, yn atal afiechyd lle bo hynny’n bosib, ac yn rhoi cyfleoedd newydd i bobl ofalu am, a gwella, eu hiechyd eu hunain.

 Mae’r bil yn ymateb i gyfres o faterion sydd wedi’u diffinio’n glir, gyda phob maes yn ceisio gwneud cyfraniad cadarnhaol i iechyd a lles unigolion, a Chymru yn ei chyfanrwydd. Mae’n seiliedig ar y prif feysydd oedd wedi’u cynnwys yn ymgynghoriad y Papur Gwyn ar Iechyd y Cyhoedd y llynedd.

 ### Tybaco a Chynhyrchion Nicotin

 Mae’r bil yn sicrhau bod y defnydd o ddyfeisiau mewnanadlu nicotin, megis e\-sigaréts, yn cyd\-fynd â’r defnydd o sigaréts tybaco drwy gyfyngu ar eu defnydd mewn mannau caeedig cyhoeddus, fel y cynghorir gan Sefydliad Iechyd y Byd. Drwy wneud hynny bydd yn helpu i atal e\-sigaréts rhag gwneud ysmygu yn rhywbeth normal eto, yn atal y posibilrwydd bod y defnydd o e\-sigaréts yn arwain at ysmygu tybaco ac yn tanseilio’r gwaharddiad presennol ar ysmygu mewn mannau caeedig cyhoeddus a gweithleoedd.

 Bydd y bil hefyd yn creu cofrestr genedlaethol o fanwerthwyr tybaco a chynhyrchion nicotin. Bydd hyn yn helpu asiantaethau gorfodi i barhau i wahardd eu gwerthiant ac yn rhwystro plant a phobl ifanc rhag cael gafael arnynt. Bydd y bil hefyd yn creu trosedd newydd, sef rhoi tybaco a chynhyrchion nicotin yn fwriadol i unigolyn sydd dan 18 oed, fel na all plant a phobl ifanc gael gafael arnynt drwy’r rhyngrwyd neu dros y ffôn.

 ### Triniaethau arbennig

 Mae’r bil yn creu system drwyddedu orfodol i fusnesau ac ymarferwyr sy’n cyflawni triniaethau arbennig \- sef aciwbigo, tyllu’r corff, electrolysis a thatŵio. Bydd hyn yn cynnig gwell amddiffyniad i’r cyhoedd rhag y niwed all ddigwydd o arfer gwael, ac yn atgyfnerthu’r safonau uchel sydd eisoes yn bodoli ar draws llawer o’r diwydiant.

 ### Tyllu rhannau personol o’r corff

 Yn dilyn galwadau oddi wrth nifer o ymatebwyr i’r Papur Gwyn ar Iechyd y Cyhoedd, mae’r bil bellach yn cynnwys gwaharddiad cyffredinol ar dyllu rhannau personol o gorff unigolyn dan 16 oed. Nod y cam pwysig hwn yw amddiffyn plant a phobl ifanc rhag niwed posibl i’w hiechyd a’u hatal rhag cael eu rhoi mewn sefyllfaoedd bregus.

 ### Gwasanaethau fferyllol

 Mae’r bil yn gwneud newidiadau pwysig i’r ffordd y mae gwasanaethau fferyllol yn cael eu cynllunio, drwy ddefnyddio asesiad o anghenion fferyllol. Bydd y newidiadau hyn yn helpu i sicrhau bod y system yn fwy seiliedig ar anghenion iechyd cyhoeddus ehangach cymunedau.

 ### Darpariaeth toiledau

 Mae’r bil yn rhoi dyletswydd ar awdurdodau lleol i baratoi a chyhoeddi strategaethau ar gyfer darparu toiledau at ddefnydd y cyhoedd o fewn eu hardal. Y nod yw gwella’r modd o gynllunio’r mater hwn sy’n bwysig i iechyd y cyhoedd, ac annog ystod lawn o opsiynau i’w harchwilio er mwyn sicrhau bod cyfleusterau priodol ar gael i’r cyhoedd.

 Byddaf yn gwneud datganiad ar y bil i’r Cynulliad yfory, 9 Mehefin 2015\.

 Mae manylion y bil i’w gweld ar wefan Cynulliad Cenedlaethol Cymru (gwefan allanol).







Translation:


 
I introduced the Public Health (Wales) Bill (“the bill”) into the Assembly today, 8 June 2015\.


The bill marks the culmination of a long process of development and consultation, and continues Wales’ tradition of using legislation as a way to improve and protect the public’s health. It delivers an ambition to create an environment which promotes well\-being, prevents ill health where possible, and provides people with new opportunities to look after and improve their own health.


The bill responds to a clearly defined set of issues, with each area seeking to make a positive contribution to the health and well\-being of individuals and Wales as a whole. It is based on the main areas covered by last year’s Public Health White Paper consultation:


### Tobacco and nicotine products


The bill brings the use of nicotine inhaling devices, such as e\-cigarettes, into line with the use of tobacco cigarettes by restricting their use in enclosed public places, as advised by the World Health Organisation. In doing so it will help prevent e\-cigarettes re\-normalising smoking, prevent them acting as a gateway product to tobacco, and prevent their use from undermining the existing ban on smoking in enclosed public places and workplaces.


The bill will also create a national register of retailers of tobacco and nicotine products, which will assist enforcement agencies to uphold restrictions on their sale and prevent access by children and young people. It will also create a new offence of knowingly handing over tobacco or nicotine products to a person under the age of 18, in order to prevent access by children and young people through internet or telephone sales.


### Special procedures


The bill creates a mandatory licensing system for businesses and practitioners who perform special procedures – namely acupuncture, body piercing, electrolysis and tattooing. This will better protect the public from the harms of poor practice, and reinforce the high standards already present across much of the industry.


### Intimate piercing


Following calls from a number of respondents to the Public Health White Paper, the bill now includes a general prohibition on the intimate piercing of people under the age of 16\. This important step aims to both protect children and young people from potential health harms and prevent them being placed in vulnerable situations.


### Pharmaceutical services


The bill makes important changes to the way in which pharmaceutical services are planned, through the use of pharmaceutical needs assessment. These changes will help ensure the system is more closely based on the broader public health needs of communities.


### Provision of toilets


The bill places a duty on local authorities to prepare and publish strategies for the provision of toilets for public use within their area. The aim is to improve planning surrounding this important public health issue, and encourage a full range of options to be explored for ensuring appropriate facilities are available for the public.


I will make a statement on the bill to the Assembly tomorrow, 9 June 2015\.


Details of the bill are available on National Assembly for Wales (external website).