Translate the text from English to Welsh.



 
I wish to inform Members about steps I am taking to improve the transparency of service charges to leaseholders for major works from their social landlord.


Often leaseholders are not fully aware of their responsibilities to contribute to costs for major works to their block of flats until they are faced with repair bills.  Individual leases can vary and whilst there are a relatively small number of leaseholders in Wales who are likely to receive repair bills, I do not underestimate the concern for those involved.


I believe early engagement with leaseholders by landlords, even before the formal consultation process begins, will greatly assist leaseholders to understand planned works and what they should legitimately be paying for. I want to ensure leaseholders are properly engaged and consulted by their landlord and there is transparency of process.


To achieve this, I am pleased to announce I have asked LEASE  to develop good practice guidance for landlords and leaseholders so there is clarity about each party’s rights, responsibilities and liabilities. Case studies will highlight exemplar examples of landlord engagement with leaseholders to help ensure bills are legitimate, transparent and fair.  


I have also asked LEASE to develop an independent review/mediation process in Wales to potentially reduce the need to use the Leasehold Valuation Tribunal (LVT). Currently  the LVT is the only step available for dispute resolution. The new service will offer impartial advice and seek to resolve the dispute without the need to resort to the LVT. However, it will not prevent a later application to the LVT should either party wish to do so. The details are still being developed,  however,  I anticipate the service will be self financed between the landlord and leaseholder as needed. Landlords and leaseholders will both be involved and have a say in the creation of the guidance and the review service.    

   

This work is already well underway and is making good progress. I expect the guidance and independent review service to be available from this Autumn.  


 







Translation:


 
Hoffwn hysbysu Aelodau am y camau rwy'n eu cymryd i sicrhau mwy o dryloywder o ran taliadau gwasanaeth sy'n cael eu codi ar lesddeiliaid gan landlordiaid cymdeithasol am waith mawr. 

Yn aml iawn nid yw lesddeiliaid yn gwbl ymwybodol o'u cyfrifoldeb i gyfrannu at gost gwaith mawr ar eu bloc fflatiau nes iddynt gael biliau am waith atgyweirio.  Gall lesoedd amrywio ac er mai nifer cymharol fach o lesddeiliaid yng Nghymru sy'n debygol o gael biliau atgyweirio, rwy'n ymwybodol o'r pryder a achosir i'r rhai sy'n cael eu heffeithio gan hyn.  
Er mwyn i lesddeiliaid ddeall gwaith mawr sy'n cael ei gynllunio a faint y dylent fod yn ei dalu tuag ato, yn fy marn i, byddai o gymorth pe bai landlordiaid yn cysylltu â nhw'n gynnar yn y broses, a hynny hyd yn oed cyn i'r broses ymgynghori ffurfiol ddechrau. Rwyf eisiau sicrhau bod lesddeiliaid yn cael eu cynnwys gan eu landlord, a'i fod yn ymgynghori'n llawn â nhw, fel bod y broses yn dryloyw. 

Mae'n bleser gennyf gyhoeddi fy mod wedi gofyn i LEASE  ddatblygu canllawiau arfer da ar gyfer landlordiaid a lesddeiliaid fel bod hawliau, cyfrifoldebau a rhwymedigaethau pob parti'n eglur. Bydd astudiaethau achos yn tynnu sylw at enghreifftiau o landlordiaid yn ymgysylltu â lesddeiliaid er mwyn helpu i sicrhau bod biliau yn deg, yn dryloyw ac y gellir eu cyfiawnhau. 

Rwyf hefyd wedi gofyn i LEASE ddatblygu proses adolygu/cyfryngu annibynnol yng Nghymru er mwyn lleihau o bosibl yr angen i ddefnyddio'r Tribiwnlys Prisio Lesddaliadau (LVT). Ar hyn o bryd yr LVT yw'r unig gam sydd ar gael i ddatrys anghydfodau. Bydd y gwasanaeth newydd yn cynnig cyngor diduedd ac yn ceisio datrys yr anghydfod heb fod angen troi at yr LVT. Fodd bynnag, bydd modd gwneud cais i'r LVT yn ddiweddarach os bydd unrhyw barti'n dymuno gwneud hynny. Mae manylion y broses yn cael eu datblygu ond rwy'n rhagweld y bydd y gwasanaeth yn ariannu'i hun, gyda chyfraniadau gan y landlord a'r lesddeiliad yn ôl y gofyn. Bydd landlordiaid a lesddeiliaid yn cymryd rhan yn y broses fel ei gilydd ac yn cael cyfrannu at baratoi'r canllawiau a'r gwasanaeth adolygu.    
    
Mae'r gwaith hwn eisoes yn mynd rhagddo ac yn gwneud cynnydd da. Rwy'n disgwyl y bydd y canllawiau a'r gwasanaeth adolygu annibynnol ar gael o'r Hydref hwn ymlaen.