AndreaBozzo/ceres-open-data-index huggingface dataset:
Mobiliteitserfgoed

De dataset Mobiliteitserfgoed is tot stand gekomen in samenwerking tussen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de stichting Mobiele Collectie Nederland (MCN). Er zijn 1305 objecten opgenomen die beschermd zijn als rijksmonument en een relatie hebben met mobiliteit, aangevuld met enkele tientallen locaties die door de MCN zijn bijgedragen als mobiliteitserfgoed. Het betreft onder andere stationsgebouwen, vuurtorens, sluizen, bruggen, benzinestations en vliegtuighangars.

De kaart is grotendeels gebaseerd op het Monumentenregister dat in beheer is van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voor de selectie is gebruik gemaakt van de hoofdcategorieën “Weg- en Waterbouwkundige werken” en “Opslag- en transportgebouwen”, aangevuld met voor infrastructuur relevante objecten die in het Monumentenregister in een andere hoofdcategorie zijn geplaatst. Op 44 objecten na is van alle objecten een foto in de dataset opgenomen, vrijwel alle afkomstig uit de beeldbank van de RCE en voor een belangrijk deel gefotografeerd ten behoeve van deze dataset. Bij de door de MCN aangeleverde locaties wordt een directe link gelegd met Mobiel Erfgoed, voor de Rijksmonumenten wordt de mogelijkheid om dergelijke koppelingen te maken nog verder uitgewerkt. De toonbeelden van Mobiel Erfgoed, zoals die door de MCN worden ontsloten, spelen hierbij een belangrijke rol (zie https://www.toonbeelden.com/#)

Tags: cultuurlandschap, historische-geografie, infrastructuur, landschap, monument, rce, rijksmonument
Organization: NationaalGeoregister.nl
Netwerk Korps Luchtwachtdienst (KLD)

Het Korps Luchtwachtdienst (KLD) is opgericht in 1950 en was onderdeel van het Commando Luchtverdediging van de Koninklijke Luchtmacht. Vrijwilligers van het KLD keken over het hele land uit naar laagvliegende vijandelijke indringers. Het KLD bouwde tussen 1951 en 1955 een netwerk van 276 hoge uitkijkposten verspreid over het hele land. De ene helft op bestaande gebouwen, de andere helft op speciaal gebouwde torens. De uitkijkposten lagen in een grid van driehoeken verspreid over Nederland. De dataset Netwerk KLD geeft een beeld van het toenmalige kaartbeeld, waarvan inmiddels vooral de speciaal gebouwde torens al weer grotendeels afgebroken zijn.

Tags: architectuurgeschiedenis, bebouwde-omgeving, bouwkunde, cultureel-erfgoed, erfgoed, historische-geografie, rce, stedenbouwkunde, verdedigingswerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
MUD-palen

In 1949 is de Mijnenuitkijkdienst opgericht door het ministerie van Defensie om het droppen van zeemijnen in beeld te krijgen.
Het oorspronkelijke systeem bestond uit ca. 245 uitkijkposten. Nu resteren hier nog omstreeks 20 stuks van.

Tags: cultuurlandschap, historische-geografie, landschap, monument, rce, rijksmonument, verdedigingswerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Rijksmonumentaal religieus erfgoed

Deze dataset bevat rijksmonumentale religieuze gebouwen, zoals kerken, klokkenstoelen en kapellen. De informatie is afkomstig uit het monumentenregister van de RCE (selectie op hoofdcategorie = Religieuze gebouwen). Bijgebouwen zoals pastorieën zijn uit deze selectie verwijderd.

Tags: cultureel-erfgoed, cultuurlandschap, erfgoed, historische-geografie, landschap, rce
Organization: NationaalGeoregister.nl
De ziekte van Lyme in Nederland in 2021

Op de kaart ziet u hoeveel mensen na een tekenbeet met een rode vlek of ring op de huid door de huisarts zijn gezien in 2021. Dit is een eerste symptoom van de ziekte van Lyme. In de rode gebieden zijn de meeste gevallen gemeld.

Tags: erythema-migrans, lyme, teek, ziekte
Organization: NationaalGeoregister.nl
Cultuurhistorische waardenkaart Oss

Een actuele inventarisatie van de gebouwde en landschappelijke cultuurhistorische waarden van het grondgebied van de gemeente Oss. Het gaat om het bovengronds erfgoed. Archeologie maakt geen onderdeel uit van deze dataset.

Tags: beschermde stadsgezichten, bouwkunst, cultuur, cultuurhistorie, cultuurhistorische waarden, erfgoed, industrieel, religieus
Organization: Gemeente Oss
Terreinen met bijzondere planten en vegetaties

De gebieden uit het A & W rapport nr. 143 'Terreinen met bijzondere planten en vegetaties in Zuid-Holland'. De terreinen zijn geselecteerd op basis van bijzondere vegetatiekundige en floristische waarden. Zij vormen op dit vlak het 'genetisch kapitaal'. De nadruk ligt op particuliere terreinen, omdat die meer bedreigd zijn. Zie voor meer informatie het Rapport Altenburg & Wymenga nr. 143. Mogelijk kan dit bestand gebruikt worden als opmaat naar een kaart met bijzondere natuurwaarden.

Tags: flora, natuur, natuurwaarden, vegetatie
Organization: NationaalGeoregister.nl
Erfgoedverordening - Provinciale monumenten

Een provinciaal monument is een monument, dat door de provincie opgenomen is in het provinciaal erfgoedregister. Het is een onroerende zaak die van belang is voor de provincie vanwege haar bijzondere waarde, zoals de cultuurhistorische, architectonische, stedenbouwkundige en/of landschappelijke waarde.De provincie Noord-Holland heeft een erfgoedregister waarin provinciale monumenten staan vermeld onderverdeeld in 6 hoofdgroepen: stads- en dorpsgezichten, keringselementen; Stelling van Amsterdam; waterstaatkundige werken, archeologische terreinen en overige objecten. In de “Omgevingsverordening 2022” zijn de regels vastgelegd voor de verlening van een omgevingsvergunning die door de gemeenten als bevoegd gezag op basis van deze verordening worden verleend.Zo is vastgelegd dat het verboden is zonder of in afwijking van een vergunning een beschermd monument af te breken, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen of een beschermd monument te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht. Dat wil dus zeggen dat een vergunning ook noodzakelijk is bij een aanbouw of bij een bouwwerk in de directe nabijheid waardoor de belevingswaarde van het monument wordt beïnvloed.

Tags: cultuurhistorie, downloadable-data, monumentenzorg, rijksmonumenten
Organization: NationaalGeoregister.nl
Luchtwachtposten

Door het Korps Luchtwachtdienst aangelegd netwerk van uitkijkposten voor vijandige vliegtuigen. Tussen 1951 en 1955 is dit netwerk aangelegd, bestaande uit 276 posten, deels bestaande hoge punten, deels met kenmerkende raatbouw van nieuw gebouwde torens.

Tags: cultuurlandschap, historische-geografie, landschap, monument, rce, rijksmonument, verdedigingswerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Financiele detaildata

Dit is een samenvoeging van de volgende datasets:
* [Financiele detaildata](#financiele-detaildata)
* [Financiële Informatie voor Derden (Iv3)](#financiele-informatie-voor-derden-iv3)
<a name="financiele-detaildata"></a>
#### Financiele detaildata
Gemeente Utrecht heeft de pilot Open spending detaildata afgerond met als resultaat dat de Utrechtse financiele detaildata beschikbaar zijn als open data. Deze pilot is uitgevoerd door Open State Foundation in opdracht van ministerie BZK met vijf deelnemende gemeenten (waaronder Utrecht). Met deze financiele detaildata krijgen gebruikers inzicht in de inkomsten en uitgaven van gemeente Utrecht op gedetailleerd niveau, een laag boven factuurniveau. Hierbij is bijvoorbeeld te zien dat er binnen Utrecht kosten zijn gemaakt voor trouwboekjes van kunstleer en zijn de kosten van elektriciteit van sporthallen terug te vinden. Utrecht is de enige deelnemende gemeente waarbij er op dusdanig diep niveau (maar wel boven factuurniveau) financiele open data te benaderen is. 

Je kan navigeren in de website van de Utrechtse financiele detaildata door te klikken op onderwerpen (functies). Daarnaast kan je de inkomsten en uitgaven gemeente Utrecht weergeven in totaal en gemiddeld per inwoner, huishouden, oppervlakte en fte.
<a name="financiele-informatie-voor-derden-iv3"></a>
#### Financiële Informatie voor Derden (Iv3)
Het CBS houdt zich bezig met het verzamelen van de gegevens voor Informatie voor Derden (Iv3). Deze gegevens worden geleverd door provincies, waterschappen en gemeenten. Gemeentes moeten informatie verstrekken over begrotingscijfers en kwartaal- en jaarrealisaties. Dit gebeurt door middel van een begrotingsoverzicht (éénmaal per jaar) en op kwartaal- en jaarbasis een zogenaamde verdelingsmatrix en een balansstandenoverzicht. Bijgaand treft u van de gemeente Utrecht de kwartaal en jaaroverzichten aan, voor zover ze al beschikbaar zijn, met ingang van 1 januari 2012.

Voor meer informatie zie Informatie voor Derden (http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/gemeenten/gemeentelijke-financien/financiele-functie/informatie-voor-derden-iv3) en Gemeente: Iv3 modellen (http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/informatie/deelnemers-enquetes/decentrale-overheid/kredo/gemeente-of-gr/iv3-modellen/gemeente/default.htm)

Tags: IV3, begroting, cijfers, derden, detail, detaildata, financiele, financien, functies, informatie, inkomsten, iv3, kosten, kostenplaats, kostensoort, open, spending, uitgaven
Organization: Gemeente Utrecht
Provinciale wegen

Deze dataset omvat de Nederlandse "provinciale wegen" (wegen met N-nummer), zoals deze aangelegd (vooral sinds begin 19e eeuw) en nog steeds in gebruik zijn in het wegennet (en het beheer in handen is van provincies). Waar dit bekend is, is het aanlegjaar van (een deel van) de weg opgenomen in de dataset.

Tags: cultureel-erfgoed, cultuurlandschap, erfgoed, historische-geografie, landschap, rce
Organization: NationaalGeoregister.nl
Stafkaarten (omgeving: Westkapelle, - Zoutelande)

Kaart met locaties waar op basis van historische informatie (gebeurtenissen) mogelijk munitie in de bodem aanwezig is. De gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog, zijn gebaseerd op literatuur, gemeente-archieven, raadpleging experts, stafkaarten, meldingen van burgers (geïnteresseerden, en ouderen die de oorlog hebben meegemaakt) en enkele andere (archief)bronnen. 

        WOI is niet in beschouwing genomen. 
        Een uitgebreide toelichting op het onderzoek, de aanpak en de resultaten is beschreven in het rapport "Conventionele Explosieven in Zeeland" (kenmerk 2010607, december 2010).

Tags: milieu, risico-s-en-externe-veiligheid
Organization: NationaalGeoregister.nl
Global Lightning Imager L2 (NOAA-GOES-East) 0.05 degree gridded data

Global Lightning Imager Level 2 (GOES-East) 10 minutes aggregrated lightning count grid (0.05°). GOES satellites provide continuous weather imagery and monitoring of meteorological and space environment data across North America. GOES satellites hover continuously over one position on the surface. Because they stay above a fixed spot on the surface, they provide a constant vigil for the atmospheric 'triggers' for severe weather conditions such as tornadoes, flash floods, hailstorms, and hurricanes. When these conditions develop, the GOES satellites are able to monitor storm development and track their movements.

Tags: bes, early-warning, goes, lightning, open-data, weather-forecast
Organization: NationaalGeoregister.nl
North sea shipping forecast

The North Sea shipping forecast covers the North Sea, divided into 5 districts: Dogger, German Bight, Humber, Thames and Dover. The North Sea shipping forecast is issued twice a day at 10:00 and 22:00 LT and covers a period of 24 hours beginning at 09:00 and 21:00 UTC respectively.The forecast contains wind warnings in force (≥7 Bft) and a forecast of: general synopsis, wind direction and force, weather and visibility for the districts mentioned above. For the time indication, 'first' or 'soon' are used for a change in the weather in the first 4 hours of the time block, 'later' is used to indicate a change in the last 4 hours. The data is published in two different formats: txt and xml.

Tags: north-sea, open-data, visibility, weather-forecast, wind-direction, wind-force, wind-gust
Organization: NationaalGeoregister.nl
Warnings coastal regions

The warnings forecast covers the coastal waters around the Netherlands up to 30 nautical mile offshore and the greater inland waters. This area is divided into the following districts: Vlissingen, Zierikzee, Hoek van Holland, IJmuiden, Texel, Harlingen, Rottum, Delfzijl, IJsselmeer and Markermeer. The forecast contains wind warnings in force (≥6 Bft) and storm warnings.

Tags: hvd, meteorological, open-data, weather-forecast, wind-direction, wind-force, wind-gust
Organization: NationaalGeoregister.nl
Archeologische verwachting Hollandveen Laagpakket, Beleidskaart VZG laag 2 - Hollandveen laagpakket

Gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart voor het Hollandveen Laagpakket van de gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Sluis en Tholen.

Tags: archeologie, archeologische-hollandveen-laagpakket, cultuurbeleid, cultuurhistorie
Organization: NationaalGeoregister.nl
Schor

begroeide natuurlijke uitbreiding van aan zee of stroom gelegen gronden, ontstaan doordat zand of kleideeltjes ten gevolge van de vermindering van de stroomsnelheid aldaar bezinken. Eerst wordt een 'slik' gevormd. Als de opslibbing zo hoog is dat nog maar zelden overstroming plaatsvindt, is er sprake van een schor.

Tags: aardkunde, cultuurhistorie, geologie, natuurlijke, uitbreiding, zand-of-klei
Organization: NationaalGeoregister.nl
Natuurlijke alfa activiteitsconcentratie in lucht Nationaal Meetnet Radioactiviteit 2011

Deze dataset bevat de jaargemiddelde cijfers van het Nationaal Meetnet Radioactiviteit van het RIVM zoals in het kader van het EURATOM verdrag verzameld. De data is op diverse meetlocaties verspreid over Nederland gemeten.

Organization: NationaalGeoregister.nl
Archeologische verwachting Laagpakket van Wormer, Beleidskaart VZG laag 3 - Laagpakket van Wormer

Gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart voor het Laagpakket van Wormer van de gemeenten Borsele, Goes, Hulst, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Sluis en Tholen.

Tags: archeologie, archeologische-laagpakket-van-wormer, cultuurbeleid, cultuurhistorie
Organization: NationaalGeoregister.nl
Bruinkoolgroeves

De dataset bruinkoolgroeves toont de negen bruinkoolgroeves (dagbouw) die Nederland heeft gekend. In de 20e eeuw vond bruinkoolwinning op bescheiden schaal plaats in Nederland. Getriggerd door de hoge steenkoolprijzen tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het voor enkele ondernemers lucratief om de bruinkool in ontginning te nemen. Op deze terreinen is korte tijd gedurende en direct na de Eerste Wereldoorlog bruinkool gewonnen.

Tags: bruinkoolgroeven, cultureel-erfgoed, cultuurlandschap, erfgoed, historische-geografie, landschap, landschapselementen, rce
Organization: NationaalGeoregister.nl
Grondwaterstanden Provincie Zeeland

Actuele grondwaterstanden en stijghoogten in het operationele meetnet. Dit betreft ongevalideerde metingen vanaf 2021. Vanaf het eerste kwartaal 2024 worden deze metingen gevalideerd en doorgezet naar de BRO. Alle historische metingen zijn beschikbaar via www.broloket.nl/.

Tags: grondwater, klimaatadaptatie, tijdelijke-data
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Plaats van havens en overslaginstallaties - EURISPORTAL

Ook genaamd:
Location of ports and transhipment sites
Locatie van havens en overslaglocaties

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Historische vloeiweiden

Een vloeiweide is grasland dat periodiek bevloeid wordt met water uit beken of kanalen, en daarbij oppervlakkig wordt geïnfiltreerd.
Deze kaart toont 245 locaties waar in het verleden deze vorm van agrarisch waterbeheer heeft plaatsgevonden. Enkele systemen zijn weer in gebruik genomen, sommigen zijn nog herkenbaar in het landschap. Van elke puntlocatie is aangegeven of de locatie exact is of globaal (en indicatief).

Organization: NationaalGeoregister.nl
Subsidiekaart SKNL

Subsidiekaart SKNL
Subsidiekaart behorend bij het Openstellingsbesluit Subsidiestelsel Natuur en Landschap 2024, te raadplegen via deze link: Provinciaal blad 2023, 346409 | Overheid.nl > https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2023-11325.html

Tags: natuurbeheer, natuurcontracten, sknl, snl
Organization: NationaalGeoregister.nl
Verdedigingswerken WO2 (punt)

Verdedigingswerk uit de jaren '30 van de 20e eeuw ter verdediging van het Nederlandse grondgebied of verdedigingswerk aangelegd door de Duitse bezetter tussen 1940 en 1945. De categorie omvat m.n. de volgende objecten:, 1)kazemat: op zichzelf staand betonnen ('bomvrij') onderkomen voor huisvesting van geschut, manschappen of voorraden. De Duitse benaming voor kazemat is bunker., 2) anti-tankmuur: muur van beton en ijzer bedoeld om tanks de doorgang onmogelijk te maken. 3) anti-tankgracht: waterloop met steile oevers om tanks tegen te houden 4) drakentandversperring (Höckerhindernisse), gedeeltelijk ingegraven, taps toelopende betonnen elementen om tanks tegen te houden.

Tags: archeologie, cultuurhistorie, defensie
Organization: NationaalGeoregister.nl
Historische veerverbindingen

De dataset ‘historische veerverbindingen’ bevat de veerverbindingen van Nederland zien, zoals deze op de Topografische en Militaire Kaart (TMK) in 1850 aanwezig waren. Daarbij is tevens aangegeven of zij in 2021 nog in gebruik waren.

Tags: cultureel-erfgoed, cultuurlandschap, erfgoed, historische-geografie, landschap, rce
Organization: NationaalGeoregister.nl
Stafkaarten (omgeving: Krabbendijke,Rilland,Hogerheide)

Kaart met locaties waar op basis van historische informatie (gebeurtenissen) mogelijk munitie in de bodem aanwezig is. De gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog, zijn gebaseerd op literatuur, gemeente-archieven, raadpleging experts, stafkaarten, meldingen van burgers (geïnteresseerden, en ouderen die de oorlog hebben meegemaakt) en enkele andere (archief)bronnen. 

        WOI is niet in beschouwing genomen. 
        Een uitgebreide toelichting op het onderzoek, de aanpak en de resultaten is beschreven in het rapport "Conventionele Explosieven in Zeeland" (kenmerk 2010607, december 2010).

Tags: mileu, risico-s-en-externe-veiligheid
Organization: NationaalGeoregister.nl
Changelog of seismic station inventory

KNMI manages and provides access to a metadata inventory which contains information about KNMI seismic networks, stations and their instruments. Such information varies over time, for instance when new stations are deployed in a seismic network, when a new instrument is added to a station, or when orientations of sensors are estimated. The Inventory ChangeLog aims to inform stakeholders and users of the KNMI data about such changes.

Tags: earthquakes, metadata, seismicity, seismology-and-acoustics, stationdata
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Referentiegegevens voor waterstandmeters die relevant zijn voor de binnenvaart - EURISPORTAL

Ook genaamd:
Reference data for water level gauges relevant to navigation
Referentiegegevens voor peilschalen die relevant zijn voor de scheepvaart

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Lijst van navigatiehulpmiddelen en verkeersborden - EURISPORTAL

Ook genaamd:
List of navigation aids and traffic signs
Lijst van navigatiehulpmiddelen en verkeersborden

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Langdurige belemmeringen voor de vaarweg en betrouwbaarheid - EURISPORTAL

Ook genaamd:
Long-time obstructions in the fairway and reliability
Langdurige obstructies in de vaarweg en betrouwbaarheid

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Oeverlijn bij gemiddelde waterstand - EURISPORTAL

Ook genaamd:
Bank of waterway at mean water level
Hier vindt u alle officiële vaarkaarten van de EuRIS-corridors, deze bevatten de officiële navigatiehulpmiddelen.

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Vervoersnetwerken - Dieptelijnen in de vaargeul - EURISPORTAL

Ook genaamd:
Water depths contours in the navigation channel
Waterdieptecontouren in de vaargeul

Tags: inspire, mobiliteit, richtlijn-2000-60-eg, richtlijn-2005-44-eg, ris--river-information-services-, riviernetwerk, scheepvaart, schepen, vaarwegen, vervoersnetwerken
Organization: NationaalGeoregister.nl
Zeekleigebied nieuwland

Het zuidwestelijk zeekleigebied beslaat een groot deel van Zeeland en de Zuidhollandse eilanden. Het wordt chronologisch ingedeeld in oudland en nieuwland. Tot het nieuwland behoren het oostelijke gedeelte van Schouwen-Duiveland, het noordelijk deel van Tholen, St. Philipsland, een klein deel van Walcheren, Noord-Beveland, het westelijke en oostelijke deel van Zuid-Beveland, en het grootste gedeelte van Zeeuwsch-Vlaanderen. Vanaf het midden van de 13e eeuw werden dijken niet meer zozeer aangelegd om bestaand land te verdedigen, maar ook om ‘nieuw’ land aan te winnen. De hiertoe behorende gebieden worden nieuwland genoemd en bestaan uit zowel opwassen en aanwassen, als uit weer opgeslibd ‘verdronken’ oudland (zoals Noord-Beveland). Opwassen zijn platen of schorren die midden in het water onder invloed van de getijdewerking ontstaan. Aanwassen zijn opslibbingen tegen reeds bedijkt land. In nieuwlandpolders liggen vaak resten van kreken, die bij de bedijking afgesloten werden van het buitenwater. De nieuwlandpolders zijn hoger opgeslibd en minder ingeklonken dan de oudlandpolders en liggen dus relatief hoog in het landschap. De bodemopbouw is veel uniformer dan die van de oudlandpolders. De bewoning in de nieuwlandpolders was niet gebonden aan bepaalde hoogliggende delen; de polders waren vlak en hadden een goede natuurlijke afwatering. Hierdoor kon ook een groot deel van het land gebruikt worden voor akkerbouw (o.a. graan, meekrap en vlas, later aardappelen en suikerbieten) en fruitteelt. Alleen de laagst gelegen delen langs de kreken werden als grasland gebruikt. De inrichting van de polder is meestal rationeel: een rechthoekige, relatief grootschalige verkaveling met rechte wegen. De boerderijen werden verspreid in de polders gebouwd, de nieuw gestichte nederzettingen concentreerden zich langs de wegen en dijken (weg- en dijkdorpen). Vanaf de 15e eeuw werden voorstraatdorpen gebouwd. Diverse polders zijn meerdere malen overstroomd. Ingrijpende overstromingen zijn de stormvloeden van 1134, 1248, 1375, 1421 (Tweede Elisabethsvloed), 1530/32 (Noord-Beveland en Zuid-Beveland), 1570 (Land van Saeftinghe) en 1953 geweest. Welen en kreken geven in het huidige landschap aan waar de dijken zijn doorgebroken. Als reactie op de overstromingen werden inlaagdijken aangelegd. De inlaagdijk werd gelegd op plaatsen waar de bestaande dijk dreigde door te breken. Het gebied tussen deze dijk en de oude zeewering wordt inlaag genoemd. Inlagen komen vooral voor waar een diepe stroomgeul vlak langs de dijk liep en waar de ondergrond zwak was (jong zeezand). Om dijken te versterken werd vaak klei afgegraven uit de inlagen en zo ontstonden langgerekte plassen, van elkaar gescheiden door dammen. Omdat deze klei werd afgevoerd met karren, worden deze gebieden karrevelden genoemd. In de 19e eeuw is het landschap van de nieuwlandpolders plaatselijk sterk beïnvloed door de aanleg van spoorwegen, kanalen en dammen, later volgde de inundatie van 1953 en de grootschalige herverkavelingen.

Tags: aardkunde, bedijkt-land, cultuurhistorie, geologie, landschaptypen, opwassen-en-aanwassen
Organization: NationaalGeoregister.nl