AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Тырнақша

Тырнақша (" «») - жазуда пайдалынатын тыныс белгілерінің бірі. Ол бірде тырнақшаға алынған сөздің немесе сөйлемнің өзге біреудікі екендігін білдірсе, енді бірде оның өзі тура мағынасында қолданылмай, басқа бір мағынада қолданылып тұрғандығын, болмаса заттар мен нәрселердің шартты атаулары екендігін білідіреді. Сонымен, тырнақша, негізінен, мағынаға байланысты қойылатын белгі. == Қойылу жағдайлары == Тырнақша мынадай орындарда қойылады: Сөйлеуші я жазушы өз сөзінің ішінде басқа біреудің сөзін өзгертпей, сол қалпында қолданса, ондай сөздер мен сөйлемдер тырнақшаға алынады. Бұл - тырнақшаға алынған сөздер мен сөйлемдердің аутордың өзінікі емес, бөгде біреудікі екендігін, төл сөз екендігін білдіреді. Мақалдар мен мәтелдер, афоризмдер тырнақшаға алынады. Мұндайда оның алды-артынан төл сөзге тиісті тыныс белгілері қойылмайды. Ойға тірек етіліп отырған сөздер мен сөйлемдер, жеке дыбыстар жазуда тырнақшаға алынады. Мысалы:"А" дыбысы - дауысты дыбыс, буын құрайды. Әжуа, сықақ, кекесін, мысқыл мағынасында қолданылған сөздер мен сөйлемдер тырнақшаға алынады. Дәйексөз тырнақшаға алынады. Газет, журнал, кітап, шығарма, қаулы-қарар аттары өзге біреудің сөзінің ішінде қолданылғанда, бұлар тырнақшаға алынады. Кәсіпорын, фирма, зауыт, фабрика, ұйым аттары мен машиналар мен құрал-жабдық маркалары түсініктемесіз айтылғанда, тырнақшаға алынады. Ескерту: Жоғарыда айтылғандар түсініктемемен берілсе, олар тырнақшаға алынбайды. Мысалы, келесіні салыстырып көріңіз: «Құрманғазы» оркестрі мен Құрманғазы атындағы халық аспаптары оркестрі. Кітаптың аттары библиографиялық тізімдерде, сілтемелерде автордың аты-жөнінен кейін жасылса, тырнақшаға алынбайды. Дәйексөз ретінде келтірілмей, біреудің сөзі мағына жағынан сөйлемге жанастырыла алынады. Олар да тырнақшаға алынады, бірақ алды-артынан төл сөзге тән тыныс белгісі қойылмайды әрі кіші әріптен басталып жазылады. Біреудің айтқанынан алынған жеке-жеке сөздер тырнақшаға алынады. == Әдебиет == Оралбаева Нұржамал, Аблақов Әбжаппар, Қазақ тілі, Алматы, 1992

Source: original
1631 жыл

1631 жыл - Григориан күнтізбесі бойынша аптаның үшінші күні, яғни сәрсенбіде басталады. Кібісе жыл емес. Бұл біздің заманымыздың 1631 жылы, II мыңжылдықтың 631-жылы, XVII ғасырдың 31-жылы, 17 ғасырдың 4-онжылдығының 1-жылы, 1630 жылдардың 2-жылы болып табылады. == Оқиғалар == 1631 жылы - ағылшын математигі Томас Гарриот (1560 - 1621) математикаға кіші (>) және үлкен (<) деген белгілерді енгізген. 1631 жылы - ағылшын математигі Уильям Оутред (1574 - 1660) арифметикалық көбейту амалын x шартты белгісі арқылы белгілеуді ұсынған. 1698 жылы неміс математигі әрі физигі Готфрид Лейбниц (1646 - 1716) көбейту амалын · шартты белгісімен белгілеуді енгізген. == Туғандар == Тағы қара: Санат:1631 жылы туғандар == Қайтыс болғандар == Тағы қара: Санат:1631 жылы қайтыс болғандар

Source: original
Гүлжауһар Кәкенқызы Көкебаева

Гүлжауһар Кәкенқызы Көкебаева (14.12.1954 жылы туған, - тарих ғылымдарының докторы, профессор. 1975 - С.М.Киров атындағы ҚазМУ (қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) бітірген. 1975-1980 - Орал педагогикалық институтында (қазіргі Батыс Қазақстан гуманитарлық университеті), Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында (1980-82, 1985-88, қазіргі Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті), 1988-2001 - ҚазПИ-де (қазіргі ҚазҰПУ) сабақ берген. 2001 жылдан әлөФараби атындағы ҚазҰУ-да педагогикалық-ғылыми жұмыспен айналысты. КСРО Ғылым Академиясының Жалпы тариx институтының (Москва қаласындағы) аспирантурасын бітіріп, сонда кандидаттық диссертация қорғаған. Кандидаттық және докторлық диссертациялары Германия тариxына арналған. Германияда ғылыми тәжірибеден өткен. Соғыс тұтқындары туралы Қазақстанда шыққан алғашқы ғылыми монографияның авторы. Ол Германия тариxымен,екінші дүниежүзілік соғыс тариxымен айналысады. Бірнеше шетелдік гранттардың иегері. Ол қазақ халқының тарихы мен мәдениетіне қатысты шет ел архивтері мен кітапханаларында (Германия, Венгрия, Польша, т.б.) сақталған деректерді жинастырған. Екінші дүниежүзілік соғыс мәселесі бойынша сарапшы.300-ге жуық ғылыми еңбектің авторы.

Source: original
Монтюре-ле-Сек

Монтюре-ле-Сек (фр. Monthureux-le-Sec) - Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Вогез департаментінде орналасқан. Нефшато округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 11,36 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 88309, пошта индексі - 88800. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 162 адамды құрады. Халық тығыздығы - 14,26 адам/км². Халық динамикасы (INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Вогез департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 26 Қазанның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Михаил Григорьевич Чекуров

Михаил Григорьевич Чекуров (27.07.1947, Алматы қаласы.), спорт журналисі ALPS мүшесі (1994). "Вечерний Алматы","Республикалық Спорт KZ", "С понедельника", "Немецкая волна", "Футбол", "Советский спорт", "Спортивные игры" газеттері және журналдарында қызмет атқарды. Өз мақалаларында спорт статистикасына көп көңіл аударды. Допты және кегалдағы хоккей, волейбол, баскетбол және регби бойынша спорттық бағдарламаны құрастырушы-автор, 1996 жылы спорт бөлімдерінің телевизиялық конкурсын жеңіп алып, Атлантадағы жазғы О.о-ға берілген жалғыз жолдаманың иесі болды. С.Бердіқұлов атындағы сыйлықтың лауреаты.

Source: original
Едіге

Едіге (1352-1419) - Ноғай ордасының негізін қалаған әмірші, қолбасшы, батыр. Алтын Орданың соңғы билеушісі. == Шығу тегі == 1352 жылы Ақ Ордада, Құмкент деген жерде туған. Сол кезде Ақ Орда Алтын Орда хандарының билігінен саяси еркіндігін алып, тәуелсіз хандық болып кеткен болатын. Едіге жоғары мәртебелі мырзалардың ұрпағы еді. === Тоқтамыспен одағы === 1376 жылы жанжалдан кейін Ақ Орданың әміршісі Орыс ханның қуғынынан Әмір Темірдің тұсында Мауараннаһрге қашып кеткен. Самарқандта Едіге Тоқтамыспен кездесіп, оның Орыс ханға қарсы күресіне көмектеседі. Әмір Темір Тоқтамысты да, Едігені де мейман қылып, оларға Орыс ханға қарсы әрекеттерін қолдайды. Бірақ Тоқтамыс Ақ Орданың, кейін Алтын Орданың тағын қолына алып алғаннан кейін, Әмір Темірді сатып кетеді. Темірдің Тоқтамысты жазалағысы келеді. Едіге Темірді Тоқтамысқа қарсы соғысында қолдайды. 1391 жылы Тоқтамыс жеңілгеннен кейін, Едіге өз әскерімен Темірден айырылып, Еділмен Жайықтың арасында жерлерін басқара бастайды. Ноғай ордасының негізін салушы- Әмір Едіге (1395-1419) 15 ғасырдың соңында Алтын Орданың саяси өміріне қызу араласып, 15 жылдай Алтын Ордада саяси билікті өз қолында ұстап, ұлы әмір атанған. Шыңғысхан әулетінен хан сайлау Едіге әулетінің келісімісіз қабылданбайтын дәстүрге айналды. == Хандық билікке қол жеткізуі == Едігені әмірші деп санаған жұрт Алтын Ордада тұрып, өзін ноғайлы деп атағаннан кейін, Едіге би өз құрастырған мемлекетін Ноғай ордасы деп атаған. 1397 жылы Едіге би Алтын Орданың әскерінің қолбасшысы болып, 1399 жылы Литваның князі Витовт пен Литваға қашқан Тоқтамыстың әскерлерін құртып, оларды жеңген. Әмір Темір тағына отырғызған Алтын Орданың ханы Темір Құтлық хан өлгеннен соң, Едіге тағына Шәдібек ханды отырғызады. Шыңғыс ханның ұрпағы болмағандықтан, Едігенің атағы «хан» емес, «би» еді (Ұлы Темірдің де атағы сол себептен «хан» емес, «әмір» еді). Бірақ, Едігенің билігі ханның билігінен кем емес еді. Шәдібек Едігеден тәуелді еді. 1409 жылы Едіге Батыс Сібірде жасырынған Тоқтамысты тауып, өлтіреді. 1407 жылы өзін «Бұлғария әмірі» атап кеткен Жәлеледдінге қарсы шабуыл жасайды. 1408-1409 жылдары Ресейге қарсы соғыс жүргізеді. Серпухов, Дмитров, Ростов, Переяславль, Төменгі Новгородты алып, өртеп тастайды. Мәскеуге дейін басыпбарады, бірақ қаланы ала алмайды. Соғыстың себебі Едігенің Ресей оған салық төлесін деген қалауы және Алтын Орданың бұрынғы ахуалын қайтару еді. 1410-1412 жылдары Ноғай ордасында жанжалдар басталғаннан соң, Едіге билігінен айырылады. 1419 жылы, 67 жастағы Едіге би Ноғай ордасының астанасы - Сарайшық қаласының маңында Тоқтамыстың ұлы - Қадырбердінің қолынан қаза табады. == Қолданылған әдебиеттер == Қазақ энциклопедиясы

Source: original
Сергей Владимирович Когай

Сергей Владимирович Когай (14 тамыз 1966 жыл, Қызылорда, Қазақ КСР, КСРО) - КСРО және Қазақстан футболшысы, шабуылшы. === Ойыншы карьерасы === Қызылорда футболының түлегі. Карьерасының басым бөлігін "Қайсар" клубында өткізген. 1990 жылы КСРО бірінші лигасында ойнап жүрген "Қайратқа" шақырылды. Бір айналымнан соң "Қайраттың" ойыны тіпті нашарлап кетті де, команда құрамын жаңартқанда Когай қайтаан өзінің "Қайсарына" оралды. 1991 жылы 34 гол соғып, КСРО екінші лигасындағы сегізінші аймағының мергені атанды. Бұл жетістігін бір жылдан соң Қазақстанның тұңғыш чемпионатында да қайталап, 22 голмен мергендер көшін бірінші орынмен аяқтады. 1994 жылғы маусымды Ресей 2-лигасындағы "Балтикада" өткізді. Кейін де бірнеше клубта ойнап, 1998 жылы карьерасын аяқтады. === Бапкер карьерасы === 2011 жылы бапкерлік лицензиясын алды. 2012 жылы "Қайсардың" бапкері қызметін атқарды. == Сілтемелер == Статистикасы Сергей Когай "Қайсардың бас бапкері болды «Кайсардың» құрамы

Source: original
Кабошон

Кабошон(французша - caboche) - асыл тасты тегiс, дөңес, жылтыр қылу үшін қолданыатын тасты өңдеудi әдiсi. Әдетте қырналған кабошон сопақ немесе шар тәрiздi формаға ие болады. Кабошонның формасында ашық, әдемі түске ие немесе қандай да болмасын оптикалық эффектке ие тастар(астеризм, иризация) өңдеуден өтедi. Сонымен бiрге тұнық емес, селдiр асыл тастардың де түрлерi кабошонның формасында өңделе береді. Кейбiр тастар өзінің барлық көз тартарлық қасиеттерін осы кабошонның формасында көрсетедi. Мәселен: «жұлдызша сияқты лағыл тастар» «жұлдызша сияқты сапфир» хризоберилл (мысық көзi) олигоклаз (ай тас ) жүндi жасыл тас асыл опал Қымбат емес зергерлiк бұйымдардың жөндеу тастарынан да жиi кездестiруге болады, мысалы: нефрит лазурит малахит жұзақ жылан түтiк «жолбарыс көзi» «сұңқар көз» = Кабошондарды қырлаудың формасы = Көптген кабошондардың формаларының жиындарынан кейбiрi ғана көпшілікке танымал және стандарт болып есептеледі. Бұлар - овалдар (алмұрт тәрiздi форма), алқа және крест, жүрек, көпбұрыш, шеңбер. Жоғарғы жақтың қисықтығына байланысты аласа, орташа және биiк кабошондар белгілі қазіргі таңда. Кабошонный формасын таңдау бұйымның қолдану аясына, физикалық қасиеттеріне байланысты таңдалады. Мысалы, нәзiк аймақтарда жеңiл тесу жұмыстарыжүргізілген тастарға овалдық форма таңдалады. Бұл таңдау негізінен тастың суретiне, оның түсіне тәуелдi болады. Астеризмдік қасиетке ие тастарды (жарық түсу кезінде жылтырау) шеңбер, биiк шеңбер түрінде өңдеген орынды. Сонда бұл эффект барынша байқалып тұратын болады. Чароит секілді тастарды кесте формасындаөңдеген дұрыс. Форма кабошонға бекітілетін зергерлiк бұйымның түріне тікелей тәуелді. Ерлердің жүзiктеріне шаршы формасы, әйел сақиналары үшiн - овалды форма жарасымды болады. Ал сырғалар үшiн созылған овал өте сәтті таңдай болып табылады.

Source: original
Зельцер Михаил Ефимович

ЗЕЛЬЦЕР Михаил Ефимович (25.9.1930 жылы туған, Ресей, Ленинград, қазіргі Санкт-Петербург қаласы) - медициналық ғылыми докторы (1979), профессор (1980). Ленинград медициналық институтын бітірген (1954). Гурьев (1954-57, қазіргі Атырау), Оңтүстік Қазақстан (1957-58) және Алматы (1958-60) облыстарында дәрігер, Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министлігінде Аймақтық патология ғылыми-зертеулік институтында аспирант, кіші ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі, директордың орынбасары (1960-90), 1991 жылдан Алматы мемлекеттік медициналық институтында кафедра меңгерушісі, профессор қызметтерін атқарады. зауыдің 250-ден аса ғылыми мақаласы және 6 монографиясы жарық көрген.

Source: original
Вандевр-ле-Нанси

Вандевр-ле-Нанси (фр. Vandœuvre-lès-Nancy) - Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Нанси округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 9,47 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 54547, пошта индексі - 54500. == Демографиясы == 2019 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 29942 адамды құрады. Халық тығыздығы - 3165 адам/км². Халық динамикасы (base Cassini de l'EHESS pour les nombres retenus jusque 1962, base Insee à partir de 1968 (population sans doubles comptes puis population municipale à partir de 2006) · ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 15 Қазанның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Автокоммуникация

Автокоммуникация - өзіндік қарым-қатынас. Ю.М. Лотманның семиотикалық мәдениеттануы шеңберінде қарастырылған ұғым. Коммуникацияда қарым-қатынас Мен басқа арнасында жүзеге асады. Автокоммуникацияда бұл байланыс Мен-Мен тұрғысында жүреді. Бұл процестегі ең басты ерекшелік - Мен-нен маған ауысқан ақпараттың уақыт бойынша үзілмейтіндігінде (яғни, ол жадыда түйінделіп сақталмайды). Өзіне бағытталған белгілі ақпаратты хабарлау коммуникацияның тылсымдық деңгейінің жоғарылауы нәтижесінде айқындалады. Мысалы, белгілі бір ақын өзінің журналда жарияланған өлеңін оқып тұр дейік. Мәтін мәдени таңбалар жүйесіне ауысқандықтан, оның мағынасы мен маңыздылығы қосымша құндылықтарға ие болады. Мен-Мен жүйесінде ақпараттың иегері сол күйінде қалады, ал хабар коммуникация процесіңде жаңа мағынаға ие болады. Мен- Мен арнасындағы ақпараттың сапалы өзгеруінің нәтижесінде Меннің өзіндік санасы күрделі трансформацияларды басынан өткізеді. Ақпаратты өзіне беру процесінде алдресат өзінің ішкі мәнін түбегейлі өзгертеді, өйткені тұлға мәнін ондағы қарым-қатынасқа түсуге арналған ақпараттардың түйіні мен шешім кілті деп қарастыруға болады. Ал бұл жинақтық автокоммуникация процесінде өзгеріп кетеді. Автор мәтінді ғана емес, автокоммуникация кезінде мәтін автордың ішкі дүниесінде терең құбылыстар туғызды. Автокоммуникацияда ақпапаттың ұлғаюы, оның құбылуы және қайтадан тұжырымдалуы көрініс береді. Бұл жерде жаңа хабарлар емес, жаңа кодтар енгізіледі және хабар беруші мен оны қабылдаушы тұтасып кетеді. Автокоммуникация процесінде тұлғаның өзі қайтадан жаңғырады. Бұл адам үшін мәнді өзінің жеке болмыстық бітімін аңғарудан өзін тану мен аутопсихотерапияға дейінгі мәдени қызметтері шеңберін арттырады.

Source: original
Генезис

Генезис(гр. Γένεσις, Γένεση) - белгілі бір заттың, құбылыстың тууы мен онан әрі дамуын бейнелейтін ұғым. Генезис дамудың белгілі бір кезеңін аңғартады. Генезис - пайда болу, жасалу процесі. Генезис (грек. генезис - "жаралу тегі") - генезис. Геологиялық процестер әсерінен нақтылы құбылыстар жағдайында пайда болатын геологиялық түзілімдердің - таужыныстардың, пайдалы қазба кенорындарының т.с.с. - жаралу тегі деген ұғымды білдіретін атау. Геологиялық түзілімдердің табиғатын анықтауда, пайдалы қазбаларды іздеу-барлау жұмыстарына бағыт-бағдар сілтеуде сол түзілімдердің генезисін анықтау өте маңызды рөл атқарады.

Source: original
Ғұсыл

Ғұсыл (араб.: غسل‎) Араб тілінде дене дәретін алуды, яғни шомылуды ғұсыл деп айтады. Мынандай жағдайларда ғұсыл парыз болады: Ұйқыдан тұрғанда шәһуәт кеткені білінсе; Шәһуәт нәпсінің қозуымен күштеп атылып шықса; Жыныстық қатынастан соң; Хайыз әйелдердің етеккірі келген жағдайда; Нифас бала тапқаннан кейінгі жағдайда; Кәпір Ислам дінін қабылдаса; Мұсылман дүниеден озғанда. Осы жағдайларда бой дәрет парыз деп есептеледі. Онсыз намаз оқу, тіләуат сәждесін орындау, тіпті Қасиетті Құран Кәрим аяттарын оқудың өзі харам. == Ғұсылдың парыздары == Ғұсылдың парызы үшеу. Ауызға су алуы; Мұрынға су алуы; Бүкіл денені иненің үшындай да құрғақ жер қалдырмай жуу. Бастан аяққа дейін тұтас жуу. Осы айтылған парыздың бірі орындалмаса, кісі ғұсыл алған болып есептелмейді, әйелдер өрген шаштарын тарқатуы шарт емес. Бірақ шаштың түбіне су тигізуі шарт. Денедегі бір қылдың түбіне су тимей қалса, оның дәреті дәретке есептелмейді. == Ғұсылдың сүннеттері == Ғұсылға ниет ету. «Бисмиллаһ» деп, Алланы зікір етіп бастау. Ескерту: Киім шешілгеннен кейін «Бисмилләһ» деп іштей айтылады. Екі қолды білезікке дейін жуу. Ғұсылдан бұрын дәрет алу. Әуретте нәжіс болса кетіру. Оң жақтан бастап құйыну. Денеге, бастан аяқ суды үш рет құю. == Ғұсыл алу тәртібі == Қыстаған жағдайда алдымен іш дәрет алынады, қыстамаса соңынан алғаны артық. Кейін сүннет бойынша дәрет алынады. Бұл дәретті киімін шешпей тұрып немесе шешінгеннен кейін алса да болады. Егер ғұсылда басып тұрған жерге су жиналатын болса, аяқты шомылып болған соң бір ақ жуады. Дәретте қыблаға бет қарату әдепке жатса, ғұсылда мәкруһ болады. Сол себепті шешінгеннен кейін алды немесе арты қыблаға қаратылмайды. Шешінгеннен кейін «Бисмилләһ» іштей айтылады.Осыдан кейін сүннетке сай дәрет алынған жағдайда, білезікке дейін үш рет жуылып, ғұсылдың парыздары орындалады. Құйынғанда су алдымен басқа, одан кейін оң және сол иыққа, кейін оң және сол аяққа құйылады. Ғұсылда су алынатын ыдысқа мұқият болу қажет, әсіресе беті ашық ыдыстағы су күнге қызса, онан дәрет алу немесе ғұсыл құйыну мәкруһ болады. Ғұсыл үшін біздегі көпшілікке арналған моншаларға тек оранып кіру мүмкін. Себебі, әуретті бекіту мұсылмандарға парыз. Әуретті бөтен кісіге көрсету немесе біреудің әуретіне қарау харам. Ерлердің әуреті кіндіктен тізеге дейін, әйелдердің бет, екі қол білезікке дейін, ал аяқ тобыққа дейін әурет болып есептелмейді. Қалған жердің барлығы әуретке жатады. == Ғұсылдың түрлері == Ғұсылдың парыз болу түрлері: Ұйқыдан тұрғанда шәһует кеткені білінсе; Шәһует нәпсінің қозуымен күштеп атылып шықса; Жыныстық қатынастан соң; Хайыз әйелдердің етеккірі келген жағдайда; Нифас бала тапқаннан кейін; Кәпір Ислам дінін қабылдаса; Мұсылман жан тапсырғанда. Ғұсылдың сүннет түрлері: Хәдәсу акбар, яғни ауыр нәжістен таза болған біреу Ислам дінін қабылдағанда; Ер немесе қыз бала балиғат жасқа жеткенде. Талып қалып, мас болып, жынданып есі кіргенде. Тәубе ету үшін. Мәйітті жуғаннан кейін.

Source: original
IC 237

IC 237 - Кит шоқжұлдызында орналасқан E-S0 (эллипстік спиральді галактика) типті галактика. == Ашылуы == Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 9742, MCG 0-7-42, ZWG 388.50. == Тағы қараңыз == Мессье нысандарының тізімі Жаңа жалпы каталог Индекс каталог == Сыртқы сілтемелер == «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы ағылшынша және французша мәліметтер Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы мәліметтер (ағыл.) SIMBAD базасындағы мәліметтер (ағыл.) VizieR базасындағы мәліметтер (ағыл.) NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер (ағыл.) IC 237 нысанына арналған жарияланымдар

Source: original
Александр Васильевич Недогон

Недогон Александр Васильевич (4 ақпан 1932 ж. т., Харьков қ.) - кен инженері. Қазақ тау-кен институтын бітірген (1956). 1950 - 51 ж. Оңтүстік Қазақстан геол. партиясының коллекторы. 1956 - 60 ж. Мырғалымсай шахта басқармасының кен шебері, телім бастығы 1960 - 63 ж. Ащысай полиметалл комб-ның «Батыс» кенішінде телім бастығы, бас инженердің кен жұмыстары жөніндегі орынбасары, 1963 - 92 ж. «Ақсай» кен басқармасының директоры, «Қаратау» өндірістік бірлестігінің бас инженері, бас директоры, 1992 - 94 ж. «Қаратау» акцион. қоғамының вице-президенті болды. Еңбек Қызыл Ту орденімен 2 рет, медальдармен, Қазақ КСР Жоғ. Кеңесі Президиумының Құрмет грамотасымен марапатталған. 20-дан аса ғыл. кітаптардың авторы, 14 жаңалық ашқандығы жөнінде куәлігі бар. == Дереккөздер == "Қазақ Энциклопедиясы"

Source: original
Атқамінер

Атқамінер - ел басқарушы қызметкердің ауызекі тілдегі жалпылама атауы. Халықтық дәстүрлі түсінікте олар кейде жағымды, кейде жағымсыз айтылады. Атқамінерлердің арасында өз ауылын, ұжымын пайдалы істерге жұмылдырғандары көп болды. Олардың мұндай қызметі ел шетіне жау тигенде, ашаршылық, жұт келгенде, ұжымдық шаруашылық, қоғамдық құрылыстар жүргізгенде т.б. жағдайларда айқын аңғарылған. Белгілі бір топтың немесе өзінің пайдасын ойлап кеткен атқамінерлер халық арасында жағымсыз әсер қалдырды. Әсіресе, кеңес дәуірінде солақай саясат ықпалымен елдің болашағын, халықтың тағдырын ойламай асыра сілтегендерді “шолақ белсенділер” деп те атаған.

Source: original
Рудалы кешен

Рудалы кешен - қозғалмалы белдемдер дамуының нақтылы сатысына тәуелді, нақтылы магмалық кешенмен тектік немесе паратектік байланыста қалыптасқан рудалы кендер тобы . Құрылымдық-формациялық кешен - геологиялық құрылымдардың арнаулы түрлерінің дамуы барысында нақтылы тектоникалық режим мен физикалық-географиялық жағдайларға орай қалыптасуына байланысты тек өзіне тән құрам және құрылым ерекшеліктерімен сипатталатын шөгінді және жанартаутекті жыныстарды біріктіретін, негізінен қатпарлы аймақтар өңірінде ұшырасатын геологиялық формациялар тобы.

Source: original
Спорт

Спорт (фр. desport - бекершілік (leisure)) - белгілі ережелер немесе дәстүрлерге сай көбінесе жарыс күйінде өтетін әрекет. Спорт жалпы алғанда физикалық мығымдығы өте маңызды болатын (жеңіске немесе жеңіліске әкелетін) әрекетті сипаттағанымен, ақыл-ой немесе құрал-жабдық сапасы да маңызды рөл атқаратын ақыл-ой спорты және мотор спортына қатысты айтылады. Адам баласы спортпен денсаулығын жақсарту, моральді және затты қанағаттану үшін, өзін-өзі дамыту үшін шұғылданады. Cпорт сөзінің арғы төркіні Көне Француз тілінен басталады, desport - көңіл ашу дегенді білдіреді екен. Ағылшын тіліне бұл сөз 1300 жылдары еніпті, кейін басқа тілдерге таралып, 19ғ. соңына таман қазақ тілінде қолданысқа ене бастапты. Оның басқа мағынасы ұтысу, аулау, ойын, көңіл ашу, шынығу деген мағыналарды береді. Рогеттің анықтамасы бойынша, зат есім күйіндегі спорт сөзі "босау мен көңіл ашу үшін жасалатын әрекет" дегенді білдіреді. == Тарихы == Спорттың даму тарихына зер салсақ қоғамдағы өзгерістер мен қатар спорттың мән-мағынасын да түсінуге болады. Бүгінгі күнге белгілі үңгір өнерінің көп үлгілерінде дәстүрлі ырымдық ритуалдыр көріністері бейнеленген. Осы бейнеленген көріністерді сенімді түрде қазіргі мағынадағы спортқа жатқызуға болмағанымен сол кездің өзінде спортқа жақын әрекеттердің орын алғаны хақында байлам жасауға болады. Франция, Африка, және Аустралияда орналасқан бұл бейнелердің осыдан 30 000 жыл бұрын жасалғанын айта кеткен жөн. Қытай жерінде біздің дәуірімізден 4000 жыл бұрын қазіргі спорт мағынасына жақын әрекеттің болғанын айтатын заттар мен құралыстар бар. Гимнастика ежелгі Қытайдағы кең тараған спорт түрі болыпты-мыс. Перғауындар мазарларындағы бейнелер мен заттар бірнеше ғасырлар бұрын да спорттың әр түрі болғандығынан хабардар етеді, оның ішінде жүзу мен балық аулауды айта кетуге болады. Ежелгі Персияда поло және атты рыцарлардың найзамен жарысы негіздері қаланды. Ежелгі Грекия өзінде алуан түрлі спорт болған. Ең дамыған түрлері - күрес, жүгіру, диск лақтыру және арба жарысы. Осы тізімге қарағанда Ежелгі Грекияда(жалғыз ол жерде ғана емес т.б. жерлерде) әскери мәдениет мен әскери өнер спортқа тікелей қатысты болған. Сол жерде әр төрт жыл сайын Пелопонессе атты ауылда Олимпия деп аталған Олимпиада ойындары өтіп тұрған. Осы күндері адамзаттың даму деңгейіне сәйкес, әсіресе БАҚ пен жаhандық байланыс жүйелерінің пайда болуымен спортпен шұғылдануға көпшіліктің мүмкіндігі өсуде. Спорт кәсіпқой спортқа айналып одан әрі адамзатты қызықтыруда. == Қазақ спорты == Қазақстанда дамыған спорт түрлері қатарына бокс, хоккей, күрес, велоспорттарды жатқызуға болады. == Сыртқы сілтемелер == Спорт порталы Спорт гәзеті Мұрағатталған 17 Желтоқсанның 2007 жылы. Ел спорт туралы сайт Мұрағатталған 26 Қарашаның 2018 жылы. Malimetter.kz Спорт реферат (қазақша)

Source: original