AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Унтергруппенбах

Унтергруппенбах (нем. Untergruppenbach) - Германия Федеративтік Республикасының Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан муниципалитет. Хайльбронн ауданының құрамына енеді. Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 7861 адамды құрайды (31 желтоқсан 2010 жыл). Алып жатқан жер аумағы 27,27 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген ресми коды - 08 1 25 098. Муниципалитеттің басшысы - Йоахим Веллер. Муниципалитеттің өзі әкімшілік құрылымы бойынша 6 қалалық ауданға бөлінеді. == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты

Source: original
Кент мүйізтас кен орны

Кент мүйізтас кен орны - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында орналасқан әшекей тас кен орны. 1966 жылы ашылып, 1978 жылы барланған. 1967 жылдан «Қазкварцасылтас» ӨБ кен өндіреді. == Геологиялық құрылымы, сипаты == Кент мүйізтас кен орны гранит массивінің батысында кездесетін төменгі тас көмірдің мүйізденген алевролиттеріне ұштасып жатыр. Қара мүйізтастармен бөлінген өнім беретін қатпары әшекей тастардың жасыл түрлері ұшырасатын 2 қыртысты қабаттан тұрады. Кен қазуға кен техникалық және гидрогеологиялық жағдайы қолайлы. Тас кесегінің түсімі 0,32 т/м3. Кен орны игерілуде.

Source: original
Суринам

Суринам (нидер. Suriname, [ˌsyːriˈnaːmə], Үлгі:Lang-srn), ресми атауы Суринам Республикасы (нидер. Republiek Suriname, Үлгі:Lang-srn) - Оңтүстік Американың солтүстік-шығысында орналасқан мемлекет. Суринам Гайанамен батыста, Француз Гвианасымен шығыста және Бразилиямен оңтүстікте шектеседі. Ал солтүстікте Атлант мұхитымен шайылады. == Саяси құрылымы == Суринам парламенттік республика болып саналады. Мемлекет және үкімет басшысы - президент. Ол парламентің бірыңғай шешімі бойынша 5 жылға сайланады. 2010 жылдың тамызында - Дези Баутерсе президент болып сайланды. Парламент - бір палаталы Мемлекеттік жиын. Депутат тұрғындардың шешімі бойынша 5 жылға сайланады. Жалпы депутаттар саны - 51. 2010 жылдың мамыр айындағы сайлаулардың қорытындысы: Мега-комбинация (соның ішінде Ұлттық-демократиялық партия) - 23 депутат Демократия мен даму үшін жаңа майдан - 14 депутат А-комбинация - 7 депутат Өрлеу үшін халықтық альянс - 6 депутат Бірлік арқылы демократия мен даму үшін партия - 1 депутат == Тұрғындар == Тұрғындар саны - 566 846 (шілде, 2013) Жылдық өсімі - 1,15 % Бала туы - 1000-ға 17,1 Өлімі - 1000-ға 6,15 Өмірдің орташа ұзақтығы - ерлерде - 69 жыл, әйелдерде - 74 жыл Иммунодефицитті вируспен жұқтыру (АИВ инфекциясы) - 1% (2009 жыл) Қала халқы - 69% (2010) === Этнос құрамы === Үнділер - 37 % Креолдар (негізінде мулаттар) - 31 % Явандар - 15 % Марондар - 10 % Үндістер - 2 % Қытайлықтар - 2 % Ақтар - 1 % Басқалар - 2 % === Діңдер құрамы === Индуистар - 27,4 % Протестанттар (көбі моравандар) - 25,2 % Католиктар - 22,8 % Мұсылмандар - 19,6 % Басқалар - 5 %

Source: original
Бекжан Асаубайұлы Тұрыс

Бекжан Асаубайұлы Тұрыс (1965 жылы 15 ақпанда Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шошанай ауылында туған) - актер. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері (2009). Дарын мемлекеттік сыйлығының лауреаты (2004). Бауыржан Момышұлы атындағы "Намыс" орденінің иегері (2016). == Өмірбаяны == 1991 ж. казіргі Қазақ ұлттық өнер академиясын бітірген. Сол жылдан Қазақ академиялық драма театрында актер. == Ойнаған рольдері == Қазақ академиялық драма театрында 50-ден аса рольдер орындаған. Атап айтсақ: Үкілі Ыбырай (Ш.Құсайыновтың осы аттас драмасында) Қырманбай (Т.Нұрмағамбетовтың "Бес бойдаққа бір тойында") Нұрым (С.Торайғыровтың "Қамар Cұлуы" бойыншада) Шәмші (И.Сапарбайдың "Сыған серенадасында") Педант, Слай (У.Шекспирдің "Асауға түсауында"), т.б. басты рольдері бар. Сондай-ақ, "Жетпіс жеті күн", "Ұят болмасын" (Ақылбай шал), "Еркектің аты - еркек" теле-бағдарламалары арқылы көпшілікке кеңінен танымал. Ресей, Өзбекстан, Иран, Қазақстанның барлық аймақтарында гастрольдік сапармен болып өнер көрсеткен. == Марапаттары == 1998 жылы Астана медалі 2004 жылы ҚР Үкіметінің Дарын мемлекеттік сыйлығының иегері 2009 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері құрметті атағы берілді. Мұқағали атындағы сыйлықтың лауреаты 2016 жылы Бауыржан Момышұлы атындағы «Намыс» орденінің иегері атанды. 2016 жылы ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі 2018 жылы "Алаш арыстарының ізбасары" құрметті төсбелгісі

Source: original
Карбонаттық қабат

Карбонаттық қабат - топырақ жасалу процесі кезінде карбонаттар (көбінесе кальңийдің) жиналатын топырақ қабаты. Ылғал жетімсіз болган жағдайда пайда болатын топырақтарда (қара, қарақоңыр) жиналады. Қалыңдығы ондаған см-ге жетеді. Ол тығыз болады да, өсімдіктердің өсуіне қолайсыз болады. == Дереккөздер == Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

Source: original
Сазды вулкандар

Сазды жанартаулар - дүркін-дүркін немесе сирек атқылап, өзінен сұйық балшық және әр түрлі газ бөліп шығаратын жанартаулар. Бұлар мұнайлы және вулканды аймақтарда, сол сияқты өзен атырауларында кездеседі. Бұрынғы КСРО-да Апшерон, Тамань, Керчь тубектерінде, Шығыс Грузияда, шетелдерде - Италияда, Исландияда, Жаңа Зеландияда, Орталық Америкада кездеседі. == Дереккөздер == Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

Source: original
Корга (Вожега тармағы)

Корга - Ресейдегі өзен. Архангельск облысы, Вологда облысы жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Вожега өзенінің сол жағалауынан 24 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 13 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двина-Печора су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі - Онега өзені. Өзен саласы - Саласы болмайды, өзен алабы - Онега. Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша: Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды - 03010000112103000000321 Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды - 103000032 Су алабының коды - 03.01.00.001 ГЗ томының нөмірі - 03 ГЗ бойынша шығарылуы - 0 == Сыртқы сілтемелер == Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі Мұрағатталған 26 мамырдың 2015 жылы.

Source: original
Пётр Иванович Багратион

Пётр Иванович Багратион (груз. პეტრე ივანეს ძე ბაგრატიონი; 1769 - 24.09.1812(12)) - орыс армиясының қолбасшысы. Суворов жорықтарының және 1812 жылғы Отан соғысының каһарман батыры, инфантериядан генерал. 1969 ж. Кизляр қаласында байырғы грузин князы тегінен шыққан отставкадағы полковник отбасынан шыққан . Кей мәлімет бойынша 1965 ж. Грузияның Тифлис қаласында туған. Әскери қызметі 1782 жылдан басталды. Орыс-түрік соғысына (1787-91) және Поляк компаниясына (1793-94) қатысты. 1798 ж. - полковник, 6-егерлер полкінің командирі, 1799 ж. - генерал-майор. Суворовтың Италия және Швейцария жорықтарында (1799) Багратион орыстың авангардтағы әскерлерін басқарды. Багратион басқарған әскерлер Адда, Треббия өзендерінде, Нови түбінде болған шайқастарда маңызды роль атқарды. Сен-Готарда, Шайтан көпірі маңында ерлікпен шайқасты. 1805-07 ж. Франциямен болған соғыста Багратион орыс армиясының арьергардын басқарып, Шенграбен, Прёйсиш-Эйлау және Фридланд жанындағы ұрыстарда ерекше көзге түсті. Багратион 1808-09 ж. орыс-швед соғысында дивизияны басқарды, Таммерфорс және Або жанында жеңіске жетті. 1809 ж. Аланд экспедициясын, 1806-12 ж. орыс-түрік соғысында Молдавия армиясын (шілде 1809- наурыз 1810), Подольск армиясын (1811 жылдың тамызынан), 1812 ж. Отан соғысында 2-шң Батыс армиясын (1812 ж. наурыздан) басқарды. 1812 ж. Бородино шайқасында орыс армиясының сол жақ қанатына басшылық етіп, ерекше табандылық пен батырлықтың үлгісін көрсетті. Осында ауыр жараланып, Владимир губерниясы Симы селосында қайтыс болды. 1839 ж. оның мүрдесі Бородино даласына көшірілді .

Source: original
Айналаны бағдарлау

Айналаны бағдарлау - тұрған жердің горизонт жақтарымен салыстырғандағы орнын табу; картаның, компастың, жұлдыздар мен күннің, сағаттың, тағы басқалар. жергілікті нәрселердің көмегімен карта бетінде өзінің тұрған жерінің нүктесін анықтау, жүру бағытын, елді мекендерді, нысананы тағы басқаларды таба білу. == Дереккөздер == Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.

Source: original
Давид Менахемович Баазов

Давид Менахемович Баазов (груз. დავით ბააზოვი; 1883 жыл, Цхинвал - 1947 жыл, Тбилиси) - грузиялық раввин, қоғам қайраткері, сионистік саясаткер. Баазовтың бағдарламасы қалыпты православтық діндарлықтың, ағартушылық пен сионизмнің үйлесімі болды. Ол Оңтүстік Осетия, Грузия (ол кезде Ресей империясының бөлігі) Цхинвали қаласында раввиндер отбасында дүниеге келген. Ол Слуцк пен Вильнюсте еврей философиясы мен тарихы бойынша білім алды, онда ол сионистік идеяларға жақын болды. == Өмірбаяны == 1903 жылы Баазов Базельдегі Алтыншы Сионистік Құрылтайға қатысты. Грузияға оралғасын ол Ониде раввин болып, көп ұзамай Грузиядағы сионизм қозғалысының басты тұлғасына айналды. Оның саяси көзқарасына антисионистік раввиндер, грузин еврейлерін «ұлты бойынша грузиндер, діні ғана бойынша Израиль ұрпақтары» деген ассимиляцияшыл еврей зияткерлері шығатын. 1918 жылы Баазов ebraelis khma (Еврей даусы) тұңғыш грузин-еврей сионист газетін шығарды, бүкіл орыс және грузин еврейдің өкілін шақыртқан Тбилиси Бүкілеврей Конгрессінің құрылуына ат салысты. Конгресске аймақтың тек Кутаиси еврейлері қатыспады; бұл кезде ол қала елдің «антисионизм орталығы» еді. Осы кездері Баазов Ахалцихеде раввин қызметін атқарған еді. Жергілікті мұсылмандармен жақсы қатынасын қолданған Баазов 1918 жылғы османдар оккупациясынан біраз христиандарды сақтап та қалған. 1921 жылғы Грузияның кеңестенуінен кейін Баазов ұлы Герцельмен бірге еврей мектептерін, makaveeli (Маккабей) журналын құрды. Антикеңестік 1924 жылғы көтерілістен кейін кеңестік билік журналды жапты. Келесі жылы Баазов бірнеше еврей отбасыны Израиль жеріне сәтті қоныстады да, осылайша Грузиядан келген Алияның тұңғыш толқынын жасады. 1938 жылғы Үлкен террор кезінде Баазовтың екі ұлы НКВД тарапынан қамауға алынды, Герцель ату жазасына кесілді. Көп ұзамай сионистік қызметі үшін Баазовтың өзі де қамауға алынды да, ату жазасына кесілді. Алайда бұл жаза жеңілдетілді де, ол Сібірге қуылды. 1945 жылы ол Грузин Кеңестік Социалистік Республикасына оралды, оқытумен айналысты. == Еске алу == Ең көп Баазов өмірі жайлы жазған және еңбектерін жинаған адам оның қызы Фаина Давидовна Баазова (1912-1980) еді. Тбилисидегі Грузиялық Еврейлер Тарихының Музейі Баазовтың құрметіне аталған. == Сыртқы сілтемелер == Баазов Давид (орысша) Еврей онлайн-энциклопедиясы.

Source: original
Курляндия майданы

«Курляндия майданы» - Бауыржан Момышұлы жазған повесть, кейде роман делінеді. Шығарманың өң бойында өзінің іс-әрекет, бар болмыс-бітімімен танылып отыратын негізгі кейіпкер - Бекболат Талғаров. Автор тікелей өз өмірінен өткен, көрген-түйген мол тәжірибесін Бекболаттың болмысына сыйдыра білген. Сондай-ақ Бекболаттың қол астындағы әскери қызметкерлеріне де портреттік суреттемелер беріледі. Ажалмен бетпебет келгендегі адам бет-әлпеттеріндегі психологиялық өзгерістерді, олардың жан-дүниелеріндегі толқыныстар мен сырт келбеттеріндегі құбылыстарды автор барынша көрегендікпен, асқан дәлдікпен шебер бейнелеп берді. 1945 жылдың көктемінде жаудың 350 мыңдық Курляндия тобын талқандау операциясына 8-ші гвардиялық атқыштар дивизиясы да қатысты. Жалпы, Курляндия - бұл Латвияның батыс бөлігінің тарихи атауы. Ондағы әскери әрекеттердің маңыздылығын Бауыржан Момышұлы былай түсіндіреді: Курляндияда немістердің соғыстың аяғына дейін жарты миллиондай әскері болды. Ол әскер шабуыл жасау үшін емес, біздің жақтың мол күштерін басқа майдан тарапына, оңтүстік бағытына ауыстырмай ұстап тұру үшін мықты бекіністе тұрды. Оңтүстік тарапындағы майдандарда біздің шабуылдан дұшпанның іргесі бірінен соң бірі құлап жатты. Біздің күш ол тараптарда басым болды. Сол бағыттардағы біздің шабуылдарды тоқтатып, одан соң тойтару үшін дұшпан Курляндияда бізге қарсы қорғаныста тосқауыл боларлық күштерін ғана қалдырып, негізгі күштерін босатып, үлкен ұлы шайқас болып жатқан бағыттарға ауыстырмақ болды.

Source: original
Динар (қала)

Динар (фр. Dinard) - Франциядағы коммуна. Бретань аймағына қарасты Иль және Вилен департаментінде орналасқан. Сен-Мало округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,84 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 35093, пошта индексі - 35800. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 10724 адамды құрады. Халық тығыздығы - 1367,86 адам/км². Халық динамикасы (Ehess і INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Иль және Вилен департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Ресми сайты Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 19 Қазанның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
АҚШ вице-президенті

Америка Құрама Штаттарының Вице-президенті (ағылш. Vice President of the United States) - Америка Құрама Штаттарындағы маңыздылығы жағынан екінші орындағы лауазымды тұлға, федералдық үкіметтің атқару бұтағы. Вице-президенттің Негізгі конституциялық функциясы, ол президент қайтыс болғанда, орнынан кеткенде, не қуылғанда, оның орнын басады. АҚШ вице-президенті формалды түрде Конгресстің жоғарғы палатасы, Сенатқа басшылық етеді. == Сілтеме == АҚШ вице-президентінің ресми сайты Мұрағатталған 24 қазанның 2006 жылы. (ағыл.)

Source: original
Ғасыр машақаты

Ғасыр машақаты - 2011 жылы Алматы қаласы «ҚАЗақпарат» баспасында басылып шыққан кітап. Кітап авторы/құрастырушысы - Сабырбек Олжабай. Беттер саны - 284. Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасынан тіркелу кезінде берілген ISBN нөмірі - 978-601-03-0086-6. == Қысқаша мазмұны == Сатирик Сабырбек Олжабайдың бұл туындысы зерек те ұғымтал оқырманға арналған. Автор әр тақырып аясына жеке отбасының, мекеменің, тіпті бір адамның басындағы оқиғаны ала отырып, бүкіл қоғам жайлаған дерт, бәрімізді әбігерге салып жүрген машақаттардың сырын ашқан. Сөйте тұра «Ғасыр машақатымен» бірлесе күресуге шақырады. Шығарманың құны сонда. Тілі жатық, әр дүниенің тереңінде уытты мысқыл, күлкі арқылы жан дүниеңізді тазарту бар. == Тағы қараңыз == Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ISBN == Сыртқы сілтемелер == Қазақстан Республикасының Ұлттық мемлекеттік кітап палатасы ресми сайты Мұрағатталған 21 қарашаның 2012 жылы.

Source: original
Дебют

Дебют - (фр. debut - бірінші жүріс, бастапқы) - адамның белгілі бір істі бастаудағы ең алғашқы қадамы. Мысалы, актердің сахнада немесе белгілі бір театрда, байқауда, т.б. бірінші рет өнер көрсетуі. Мұндай адамды дебютші (дебютант) дейді. 18 ғасырда Еуропа және орыс театрларында актерді труппа құрамына алмас бұрын көрермендердің алдында сынақтан өткізу үрдісі болған. Көптеген ірі театрларда актерлер 3 дебютке дейін, кейбір елдерде (Францияда) 10 дебютке дейін көрсететін болған. Ал Кеңес заманындағы КСРО театрларында бұл дәстүр жойылып, дебют тек бірінші рет өнер көрсету мағынасында қолданылады.

Source: original
Тұмсықтың бітімі

Тұмсықтың бітімі - қалың-жұқасы, дөңес, имек, орағы, түсіне қарай ажыратады. Тұмсықтың үстіңгі жапсар бөлігі жүні жоқ тықыр, ашық түсті терімен - тұмсық көбелерімен (орысша-восковица) жабылады. Онда танау тесігі бар. Көбенің түсіне және тұмсықтың орағына байланысты аушы құстардың тұрін, тегін, жасын анықтайды. Сүңқардың тұмсығы имек ілмек тәрізді, тықыр көбелі болса, сақалтайда аты айтып тұрғандай қара түсті қайратты, қылды «сақалы» болады. құстың көмекей қуысын тарылтып, жан-жаққа қозғалтып тұратын бұлшық еттері мен кеңірдектің айырына орналасқан сайрагыш көмекейдің жарғағының тербелісі арқылы тұрлі дыбыстар шығарады. Өкпеден сыртқа қарай шығып кеткен кеңірдекшелердің үшын қазақтар "өкпе калтасы" деп атайтын ауа сақтайтын қапшыққа айналады. құс өкпесі көлемі кіші болғанымен, оған жанама түрде тоғыз бірдей ауа қалтасы еркін тыныс алуға және құс биікке үшқан кезде ауа сақтауға, әрі оның температурасын бірқалыпты етіп тұруға қызмет етеді. құстың аузында ерін, үрт, тіс, қызыл иек болмайды. Аузында көп сілекей бөлінеді. Тек тілінде жемді үгіп, өңдейтін жіпше тәрізді бүртіктері болады. Бес қатар таңдай бүртігінен соң жүтқыншақ басталады. Қылғи салған жемі өңештен соң кеуде түсындағы оның кеңейген бөлігі - жемсауына барып түседі. Құс жемсауы созылмалы болып келетіндіктен ол азық қорын жинауға, балапанына жем тасып әкелуінде бірден-бір міндет атқарады. құс жемсауына қарап оның тамақсаулығын, жем жеген кезде тойған тоймағанын бақылайды (қомағай тоймайтын адам, жануарларды «жегені жемсауына жүқ болмады» деген теңеу осыдан туса керек). Ac тоя жеген құс жемсауы толып кетсе, құс үша алмай қолға түседі. Жемсауда жем бөртіп, жібиді. құс қарыны - бөтегеде жеген жемі сөлмен араласып, тас, құм, қиыршық, шыны сынықтары сияқты заттар да өңделіп қорытылады. Ителгі мен бүркіт бұл жағынан алда, ал басқалары бөтегесіне сүйек, қыл, қауырсын жібермеуге әрекеттенеді.

Source: original
Элис Нильсен

Элис Нильсен (алғашында Алисе Нильсен; 7 шілде 1868 немесе 1872 жылы туған, Нэшвилл, Теннесси, АҚШ - 8 наурыз 1943 жылы Нью-Йорк штатындағы Нью-Йорк қаласында дүниеге келген) - америкалық лирикалық операда ән айтатын опера әншісі, опералық режиссер және дат-ирандық түрдегі либреттист. Ол XIX және ғасырлардағы опералық әншілердің арасындағы ең танымалдарының бірі болған. Ол эмигранттар отбасында дүниеге келген. Оның анасының тегі ирландық болған. Ол 2 жасында ата-аналарымен бірге Уорренсбургтегі Миссури қаласына көшіп келген. Бірнеше жыл өткеннен кейін оның әкесі қаза табады, сөйтіп ол анасымен Канзасқа қоныс аударады. Ол ең алғашқы музыкалық сауатын анассынан ашқан. Элис кішкентай кезінен анзас қаласындағы клубтарда ән айтқан. Оған ең бірінші «Бостонцах» және «Робин Гуде» әйел группаларында ән айту мүмккіншілігі 1896 жылы туды. Осының нәтижесінде «Alice Nielsen Comic Opera Company» атты өзінің жеке тобының құрды және осының арқасында операға бір қадам жақындады. Ал 1900 жылы Америкадағы ең атақты жеке опера әншілерінің біріне айналды. 1901-1903 жылдары вокалдық өнер білімін Римде алды, осыдан кейін әлемдік композиторлардың өнер туындыларын жеке орындады. XX ғасырда АҚШ-қа екі рет гастрольдық турларға барып келді.

Source: original
Жаңабай (Дулат)

Жаңабай - Ұлы жүз Дулат тайпасының Шымырынан тараған ру. Жаңабайдан: Айтқұл, Шақан, Шөже, Көн, Сырлы деген аталар өрбіген. Олардың Қазан революциясына дейін бұрыңғы мекені - қазіргі Жамбыл облысының Жамбыл, Байзақ (Свердлов), Луговой, Жуалы, Мойынқұм, Шу аудандары. Ілгеріде бұл рудан атақты адамдар көп шыққан. Әулиеата қазақтарын Қоқан хандығына қарсы көтерген белгілі Байзақ датқа, М. Г. Черняев әскерінде Шоқан Уәлихановпен бірге қызмет еткен. Шымкентті, Ташкентті босатуға қатысқан Ақмолда батырбасы т.б. осы рудан.

Source: original
Қанмен жазылған кітап

«Қанмен жазылған кітап» («Соғыс психологиясы») - Бауыржан Момышұлының соғыс кезінде Қазақ ССР Ғылым академиясына келіп, таңдаулы ғалым, жазушы, өнер адамдарына оқыған лекциялары. 1944 жылдың басында Б. Момышұлы Алматыға демалысқа келгенінде, Мұхтар Әуезовтың ұсынысымен академик Қаныш Сәтбаев, т.б. қазақтың зиялы қауым өкілдерімен кездесу өткізген болатын. Атақты қолбасшы бірнеше күн бойы күніне 5-6 сағаттан әскери-патриоттық тақырыпта лекция оқыды. Жасалған стенограммалар негізінде екі нұсқа кітап бастырылады: біріншісі академияда қалып, екіншісін Б. Момышұлы өзімен майданға алып кетеді. Тарихшы Мекемтас Мырзахметұлының жазуынша, осы нұсқаға Баукең тыңнан қосылған ой-пікірлерін түсіріп, жаңа деректер ендіріп толықтырып отырған. Алғашқы бұқаралық басылым 1990 жылы «Қазақстан» баспасынан «Психология войны» деген атпен орыс тілінде шығады. Қазақ тілінде «Қанмен жазылған кітап» деген атпен Мұхтар Қазыбековтың аударуымен, М. Мырзахметұлының құрастыруымен 1991 жылы жарияланды. Бұл шығарма 2000 жылы Б. Момышұлының екітомдығы құрамында, 2010 жылы 30-томдық шығармалар жинағында жарық көрді. Б. Момышұлы өзінің осы еңбегін «ерлікке тәрбиелеу туралы ойлардың» жинағы ретінде сипаттайды. Ерлік дегеніміз не? Бұл - адамға туа біткен қасиет емес, дұрыс жүргізілген әскери тәрбиенің жемісі. Ержүректілік пен батырлықты найзаласқан қолма-қол ұрыстан көргісі келетін адам қателеседі. Ерлік - табиғат сыйы емес, ең алдымен өзіңнің ар-намысыңды және азаматтың қасиетті абыройын ұятқа қалу, опасыздық пен масқара болу сезімінен қорғай отырып, адамның ең ұлы сезімін - азаматтық парызын орындау үшін осындай адамгершілік, теңдікте өзіңмен сайысқа түсе отырып, тұтас коллектив өмірінің игілігін ғана емес, сонымен қауіп-қатерін де бөлісіп, жауды барынша жою, жанға-жанмен, қанға-қанмен аяусыз кек алу жолымен жеке басыңды және отандастарыңды қауіпсіз етуге ұмтылу, саналы түрде қауіп-қатерге бас тігуге мәжбүр ету.

Source: original
Әрем

Әрем (лат. Phlomis) - ерінгүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін (бұта түрі де бар) өсімдіктер туысы. Еуропаның қоңыржай белдеулерінде өсетін 100-ге жуық түрі белгілі. Қазақстанда 13 түрі бар. Олар таулы аймақтарда, кейде далалы алқаптарда кездеседі. Биіктігі 20 - 150 см-дей. Төрт қырлы сабақтары тік өседі. Жұмыртқа немесе үшбұрыш тәрізді жапырақтары сабағының қырына қарама-қарсы орналасады. Қос бұйра (дихазий), гүлшоғыры жапырақ қойнауында жетіледі. Гүлдері қызғылт, кейде сары түсті. 5 тостағанша жапырағының жоғары бөлігі ірі ойықты, тісті келеді, 5 күлте жапырағының жоғары бөлігі екі ерін түзеді. Аталығы 4, күлте жапырағының астында орналасады, 2 ұялы, аналығы - біреу, 2 жеміс жапырағынан тұрады. Жоғары жатыны 4 ұялы, әр ұясында бір тұқым бүршігі болады. Мамыр - шілде айларында гүлдейді, маусым - тамызда жеміс береді. Жемісі - 4 жаңғақша. Әремдер - шірнелі өсімдіктер. == Дереккөздер: == Қазақстан энциклопедия 1-том

Source: original
Бламон (Мёрт және Мозель)

Бламон (фр. Blâmont) - Франциядағы коммуна. Лотарингия аймағына қарасты Мёрт және Мозель департаментінде орналасқан. Люневиль округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 7,41 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 54077, пошта индексі - 54450. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 1165 адамды құрады. Халық тығыздығы - 157,22 адам/км². Халық динамикасы (INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Мёрт және Мозель департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы(қолжетпейтін сілтеме) «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Ла-Мален

Ла-Мален (фр. La Malène) - Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Лозер департаментінде орналасқан. Флорак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 40,68 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 48088, пошта индексі - 48210. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 169 адамды құрады. Халық тығыздығы - 4,15 адам/км². Халық динамикасы (Cassini ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Лозер департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 26 Қазанның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Релаксациялық генератор

Релаксациялық генератор - ауқымды спектрі бар, гармоникалық емес электр тербелістерінің бастауы. Релаксациялық генератордың негізгі элементі энергияның реактивтік (сыйымдылықтық немесе индуктивтік) қор жинаушысынан тұратын және вольт-амперлік сипаттамасы бар сызықты емес элемент (электрондық шам, транзистор, тиристор және т.б.) болып табылады. Релаксациялық генераторға импульстік генераторлар - мультивибратор, блокинг - генератор, фантастрон жатады. Релаксациялық генератор импульстік техникада, соның ішінде теледидарда, радиолокацияда, радио өлшеуіш аппаратурада қолданылады.

Source: original