AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Башта

Ба́шта (канал Башта, канал Я-6-8) - рака ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Ясельда (басейн Дняпра). Даўжыня ракі 12,6 км. Пачынаецца каля паўднёвай ускраіны аграгарадка Нарутавічы. На рацэ аграгарадок Сялец, вусце за 2 км на ўсход ад яго. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. == Літаратура == Блакітная кніга Беларусі : Энцыклапедыя / рэдкал.: Н. А. Дзісько і інш. - Мн.: БелЭн, 1994. - 415 с. - 10 000 экз. - ISBN 5-85700-133-1. == Спасылкі == Общая характеристика речной сети Брестской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь»(недаступная спасылка) (руск.)

Source: original
Міхаіл Гарбачоў

Міхаі́л Сярге́евіч Гарбачо́ў (нарадзіўся 2 сакавіка 1931 году, Прывольнае, Стаўрапольскі край, РСФСР - 30 жніўня 2022, Масква, Расея) - генэральны сакратар ЦК КПСС з 11 сакавіка 1985 году па 23 жніўня 1991 году, першы і апошні прэзыдэнт СССР з 15 сакавіка 1990 году па 25 сьнежня 1991 году. Былы глава Гарбачоў-Фонду. Меў шэраг узнагарод і ганаровых званьняў, найбольш вядомая зь якіх - Нобэлеўская прэмія міру 1990 году. Зь дзейнасьцю Гарбачова на пасадзе главы КПСС і СССР зьвязаная маштабная спроба рэфармаваньня - Перабудова, якая скончылася распадам Савецкага Саюзу, а таксама завяршэньнем халоднай вайны. Пэрыяд кіраваньня Гарбачова ацэньваецца неадназначна. У 1990 годзе Ўнівэрсытэт Аляскі прысвоіў Гарбачову званьне ганаровага прафэсара гуманітарных навук. == Жыцьцяпіс == Гарбачоў памёр увечары ў аўторак, 30 жніўня 2022, пасьля цяжкай і працяглай хваробы, заявілі журналістам у Цэнтральнай клінічнай бальніцы ў Маскве. === Гарбачоў і Беларусь === У 1986 годзе Гарбачоў, атрымаўшы ліст беларускай інтэлігенцыі пра крытычны стан беларускай мовы, накіраваў у Менск адмысловую камісію. Кіраўніцтву ЦК КПБ давялося карэктаваць сваё стаўленьне да моўнай палітыкі. Заява пра ўтварэньне Аргкамітэту БНФ «Адраджэньне» у кастрычніку 1988 году пачыналася з узгадкі пра перабудову «распачатую лепшымі сіламі КПСС». Аналягічныя адсылкі рабіліся і ініцыятарамі Народных Франтоў тагачасных рэспублік Балтыі. Міхаіл Гарбачоў прыязна ставіўся да Васіля Быкава і Алеся Адамовіча, спрабаваў абараніць іх (няўдала) ад артадаксальнага камуністычнага кіраўніцтва БССР. Ён наведаў цырымонію разьвітаньня з Адамовічам у студзені 1994 году і даў вялікае інтэрвію беларускай службе Радыё Свабода пра Васіля Быкава на 40-ы дзень сьмерці .

Source: original
Сяргей Навумчык

Сяргей Навумчык (15 сьнежня 1961, Паставы, БССР, СССР) - беларускі журналіст і палітык. == Біяграфія == Нарадзіўся ў Паставах. Скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту, служыў у войску. Удзельнічаў у самвыдатаўскім друку. Узначальваў ініцыятыўную групу супраць будаўніцтва АЭС у Віцебскай вобласьці (1988). У 1990-1996 гадох - дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі, каардынатар парлямэнцкай Апазыцыі БНФ, сябра Канстытуцыйнай Камісіі і парлямэнцкай Камісіі ў пытаньнях СМІ і правоў чалавека, Часовай Камісіі ВС па ацэнцы дзейнасьці службовых і іншых адказных асобаў у сувязі зь ліквідацыяй наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Узначальваў інфармацыйнае агенцтва «Павет». Удзельнічаў у распрацоўцы і прыняцьці Дэклярацыі аб дзяржаўным сувэрэнітэце Беларусі (1990) і абвяшчэньні незалежнасьці Беларусі на нечарговай сэсіі Вярхоўнага Савету 25 жніўня 1991 г. Суаўтар Канцэпцыі пераходу Беларускай ССР на рыначную эканоміку (восень 1990), аўтар Канцэпцыі інфармацыйнай палітыкі Рэспублікі Беларусь (верасень 1991), суаўтар праекту Пастановы ВС Вб дэманапалізацыі СМІ (кастрычнік 1992), іншых законапраектаў. 11 красавіка 1995 году разам зь іншымі дэпутатамі ад Апазыцыі БНФ абвясьціў у Авальнай залі Дому ўраду галадоўку пратэсту супраць ініцыяванага Лукашэнкам рэфэрэндуму пра дзяржаўную мову і сымболіку. У ноч на 12 красавіка 1995 дэпутаты былі выкінутыя з залі паседжаньняў і жорстка зьбітыя спэцпадразьдзяленьнем КДБ і спэцназам. 13-14 красавіка 1995 году прадстаўляў у Канстытуцыйным судзе пазыцыю групы дэпутатаў ВС у справе манапалізацыі Лукашэнкам СМІ. У 1996 годзе пакінуў Беларусь. Паводле крыніцы газэты «Свабода», камандуючы памежнымі войскамі Рэспублікі Беларусь выдаў распараджэньне памежнікам затрымаць яго ў выпадку ўезду на тэрыторыю Беларусі. У жніўні 1996 году атрымаў палітычны прытулак у ЗША. Ляўрэат літаратурнай прэміі Беларускага ПЭН-цэнтру імя Алеся Адамовіча (2006) за кнігу «Сем гадоў Адраджэньня, альбо фрагмэнты найноўшай беларускай гісторыі (1988-1995)». Намесьнік старшыні Рады БНР (ад 1997). Працуе на «Радыё Свабода» ад 1990 году. == Кнігі == Сем гадоў Адраджэньня, альбо фрагмэнты найноўшай беларускай гісторыі (1988-1995). Варшава - Прага: Беларускія Ведамасьці, «Člověk v tisni», 2006. ISBN 80-86961-11-7 == Вонкавыя спасылкі == Блог на радыё «Свабода» Хто ёсьць хто ў Беларусі (рас.)

Source: original
Рознасьць

Рознасьць - вынік апэрацыі адыманьня. Рознасьцю двух лікаў a {\displaystyle a} і b {\displaystyle b} завецца такі лік x {\displaystyle x} , для якога будзе справядлівым судачыненьне b + x = a {\displaystyle b+x=a\,} . Аналягічным чынам азначэньне рознасьці абагульняецца на матэматычныя аб’екты любой прыроды. Напрыклад, розьніцай матрыц A {\displaystyle A} і B {\displaystyle B} завецца такая матрыца X {\displaystyle X} , для якой будзе справядлівым судачыненьне B + X = A {\displaystyle B+X=A} == Глядзіце таксама == Адыманьне Зьменшыва Адымнік

Source: original
Музэй жаночай і гендэрнай гісторыі

Музэй жано́чай і гéндэрнай гісто́рыі (па-украінску: Музей жіночої та гендерної історії) - украінскі нестацыянарны спэцыялізаваны музэй, створаны ў 2008 г. у Харкаве (Украіна) з мэтай гендэрнай адукацыі і інфармацыі, садзейнічаньня культурным сувязям паміж Украінай і іншымі краінамі, кансалідацыі жаночага руху, прыцягненьня ўвагі да жаночых і гендэрных праблемаў журналісцкай супольнасьці і шырокай грамадзкасьці. Першы і адзіны гендэрны музей ва Ўкраіне, на постсавецкай прасторы і ва Ўсходняй Эўропе. Уваходзіць у сетку Міжнароднай асацыяцыі жаночых музэяў (International Association of Women’s Museums (IAWM)). Аўтарка ідэі і заснавальніца музэю - Тацяна Ісаева, фэміністка, гендэрная актывістка з 2004 году.. == Гісторыя == Музэй створаны ў 2008 годзе ў рамках праекту "Створым музэй пра сябе!" пры падтрымцы Ўкраінскага жаночага фонду, Глябальнага фонду для жанчынаў і Праграмы ЭЗ і ААН роўных магчымасьцях і правоў жанчынаў ва Ўкраіне. У верасьні 2009 года музэй атрымаў узнагароду Жаночага інфармацыйна-кансультацыйнага цэнтру "За гендэрны балянс", які ўручаецца два разы на год і спрыяе гендэрнай роўнасьці і трансфармацыі грамадзтва з мэтай поўнай рэалізацыі прынцыпу роўных правоў і магчымасьцяў для жанчынаў і мужчынаў. У 2009 г. запрацаваў сайт музэю ( які на працягу многіх гадоў быў магутным рэсурсам па гендэрных пытаньнях. У 2010 годзе была запушчаная віртуальная вэрсія музэю, дзякуючы якой экспазіцыі можна наведваць віртуальна. Да ўсяго створаная англамоўная старонка. Асноўнай праблемай музэю было і застаецца пытаньне памяшканьня. З самага пачатку стварэньня выставы былі мабільныя. Яны выстаўляліся ў гарадзкім цэнтры занятасьці, харкаўскіх унівэрсытэтах, Харкаўскім абласным маладзёвым цэнтры, мастацкіх галерэях места, а часам проста на вуліцы. 2016 год стаў для музэя вызначальным, бо на яго аснове нарадзіўся праект "Цэнтар гендэрнай культуры як інавацыйны цэнтар інтэрактыўнай гендэрнай адукацыі", рэалізацыя якога з 1 студзеня была падтрыманая Эўрапейскім фондам дэмакратыі. == Калекцыя музэю == ● «Жіноче обличчя Майдану» / Жаночае аблічча Майдану ● «Нежіноче-жіноче обличчя війни» / Нежаночае-жаночае аблічча вайны ● «Жіноче обличчя історії України» / Жаночае аблічча гісторыі Ўкраіны ● «Батьківство - це...» / Бацькоўства - гэта... ● «Білим по білому...» / Белым па беламу... ● «Тортури для жінок» / Катаваньні для жанчынаў ● «Бути батьком - це...» / Быць бацькам - гэта...

Source: original
Мікрагісторыя

Мікрагісторыя - кірунак у гістарычнай навуцы, які займаецца разглядам малых тэрыторый і папуляцый (гарадок, вёска, асобная сям'я) мінулага з мэтай вывучэння паўсядзённага жыцця і ментальнасці «маленькага чалавека», які традыцыйна губляецца ў гісторыі. Мікрагістарычны аналіз прадугледжвае вывучэнне прыватных з'яў, якія адбываліся ў жыцці асобных людзей мінулага, з мэтай выяўлення пануючых уяўленняў і тэндэнцый у грамадстве ў цэлым. Мікрагісторыя ўзнікла ў 1970-я гады ў Італіі дзякуючы намаганням Джавані Леві і Карла Гінзбурга як рэакцыя на захапленне заходнееўрапейскімі даследчыкамі сацыяльнай гісторыяй у духу Школы аналаў. Станаўленне мікрагісторыі як асобнай сферы навуковых даследаванняў звязваецца з сучаснай сітуацыяй постмадэрну ў гуманітарных навуках. Вядомыя прадстаўнікі Карла Гінзбург Наталі Земан Дэвіс Эмануэль Ле Руа Ладзюры Джавані Леві Ханс Медзік

Source: original
NGC 6068

NGC 6068 (іншыя абазначэнні - UGC 10126, IRAS15575+7908, MCG 13-11-19, ZWG 355.5, ZWG 354.31, ARAK 492, KCPG 476B, KAZ 53, PGC 56388) - галактыка ў сузор’і Малая Мядзведзіца. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога». == Гл. таксама == Спіс аб’ектаў Месье Новы агульны каталог == Спасылкі == Інфармацыя на англійскай і французскай з арыгінальнага Новага агульнага каталога Інфармацыя (англ.) з Перагледжанага Новага агульнага каталога SIMBAD (англ.) VizieR (англ.) NASA/IPAC Extragalactic Database (англ.) Спіс публікацый, прысвечаных NGC 6068

Source: original
Арцемій Лебедзеў

Арцемій Андрэевіч Лебедзеў (нарадзіўся 13 лютага 1975, Масква, Расея) - расейскі дызайнэр, сын Тацяны Талстой. == Вонкавыя спасылкі == Сайт Студыі Лебедзева Хатняя старонка Лебедзева «ру/Ководство» - выданьне, прысьвечанае графічнаму й прамысловаму дызайну, праектаваньню інтэрфэйсаў, тыпаграфіцы, сэміётыцы і візуалізацыі. «Н. Ж. М. Д.» - калекцыя інструкцый, налепак і этыкетак, шыльд, плакатаў, цэньнікаў, аб’яў і іншай друкаванай і рукапіснай прадукцыі, якая зьмяшчае сьмешныя памылкі друку, недарэчнае словаўжываньне ці вельмі неадэкватны пераклад з іншай мовы. «Яндэкс» - адзін з самых папулярных сайтаў, дызайн якога створаны Студыяй Арцемія Лебедзева. Колькі каштуе стварэньне ўэб-сайта? - Артыкул Арцемія Лебедзева (1998 год) Аўдыё Гадзіннае інтэрвію з Арцеміем Лебедзевым на радыё Рэха-Масквы Відэа Лебедзеў пра сябе. Як усё пачыналася Лебедзеў выступае перад студэнтамі Навасібірскага дзяржаўнага ўнівэрсітэта Прэс-канфэрэнцыя Лебедзева: Што можна радавому блогеру? (відэа і тэкставая расшыфроўка) Лебедзеў у гасьцях у праграмы «Гультаяватыя будні»

Source: original
Ігар Шумілаў

Ігар Шумілаў (нар. 20 кастрычніка 1993 году) - колішні беларускі футбаліст, абаронца. Цяпер футбольны судзьдзя. == Кар’ера == Выхаванец школы футбольнага клюбу «Менск». З 2010 году гуляў за клюбны дубль. Другую палову сэзону 2012 году правёў у Другой лізе ў фарм-клюбе «Менск-2». У сэзоне 2013 году вярнуўся ў асноўную каманду, звычайна гуляючы за дубль. 24 чэрвеня 2013 году дэбютаваў у Найвышэйшай лізе, адгуляўшы увесь матч з мазырскай «Славіяй» (3:2). Усяго ў сэзоне 2013 году правёў 4 матчы ў асноўным складзе. У сэзоне 2014 году пачаў часьцей прыцягвацца да асноўнага складу. Звычайна выходзіў на замену, але часам зьяўляўся на полі і ў пачатковым складзе. У сьнежні 2014 году падоўжыў кантракт зь «Менскам». У сэзоне 2015 году ўжо трывала замацаваўся ў асноўным складзе, выступаючы на пазыцыі цэнтральнага або левага абаронцы. У пачатку 2017 году быў прызначаны капітанам каманды, аднак у чэрвені 2017 году скасаваў пагадненьне зь «Менскам». У ліпені 2017 году ўзмоцніў склад менскага «Тарпэда», дзе стаў трывалым гульцом асновы. Сэзон 2018 году пачынаў у першай адзінаццатцы, у чэрвені не гуляў праз траўму, а зь верасня зьяўляўся на полі нерэгулярна. У сэзоне 2019 году быў асноўным абаронцам, толькі ў траўні не гуляў праз пашкоджаньне. У ліпені 2019 году далучыўся да берасьцейскага клюбу «Рух». У якасьці гульца стартавага складу дапамог камандзе прабіцца ў Найвышэйшую лігу. У пачатку 2020 году не прыцягваўся да міжсэзонных збораў і афіцыйных матчаў каманды, а ў траўні 2020 году кантракт з «Рухам» паводле пагадненьня бакоў быў скасаваны. З 2021 году працуе ў якасьці футбольнага судзьдзі. У красавіку 2022 году быў упершыню прызначаны на абслугоўваньне матча Найвышэйшай лігі. == Вонкавыя спасылкі == Профіль на сайце «Менску» (рас.) Статыстыка «ПБ-Инфо» (рас.)

Source: original
Спартыўнае арыентаванне

Спартыўнае арыентаванне - від спорту, у якім спартсмены, выкарыстоўваючы буйнамаштабную карту і компас, павінны прайсці вызначаную колькасць кантрольных пунктаў (КП), размешчаных на мясцовасці, а прамежкавыя вынікі вызначаюцца па часе праходжання дыстанцыі. На мясцовасці кантрольныя пункты абазначаюцца бела-чырвонымі прызмамі памеру 30×30 см, як на летніх, так і на зімовых спаборніцтвах. Кожны кантрольны пункт мае абазначэнне, якое складаецца з двухзначных лічбаў, пачынаючы з 31. Кантрольныя пункты забяспечваюць сродкамі адзнакі (электронныя чыпы, кампосцеры), якія замацоўваюць непасрэдна над прызмай. Мэта спаборніцтваў - як мага хутчэй прайсці дыстанцыю паводле дакладна вызначанага і пазначанага на мапе парадку. Праводзяцца спаборніцтвы ў зададзеным накірунку і па выбары (зададзеную колькасць кантрольных пунктаў спартсмен праходзіць у любой паслядоўнасці). Вылучаюцца наступныя віды арыентавання: бягом (спартыўнае арыентаванне бягом) на лыжах (спартыўнае арыентаванне на лыжах) на веласіпедах (спартыўнае арыентаванне на веласіпед) пешшу і на калясках (спартыўнае арыентаванне па сцежках - спаборніцтвы для спартсменаў-інвалідаў) Адрозніваюцца наступныя віды арыентавання: арыентаванне ў зададзеным накірунку арыентаванне па маркіраванай трасе арыентаванне па выбары арыентаванне па сцежках рагейн Таксама адрозніваюць спаборніцтвы па іншых крытэрыях: па часе дня (дзённыя, начныя) па спосабе ўдзелу спартсменаў (індывідуальныя, эстафэтныя) па спосабе арганізацыі старта (асобны, гандыкап, агульны) Арыентаванне па выбары - праходжанне зададзенай колькасці кантрольных пунктаў з ліку ўстаноўленых у раёне спаборніцтваў. Выбар кантрольных пунктаў і парадак іх праходжання вызначаюцца самім удзельнікам. Неаднаразовы выхад на адзін і той жа кантрольны пункт залічваецца толькі адзін раз. Старт можа быць агульным ці групавым. == Спасылкі == На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Спартыўнае арыентаванне Міжнародная федэрацыя арыентавання (IOF) (англ.) Беларуская федэрацыя арыентавання (БФА) (руск.) == Гл. таксама == Анастасія Валер’еўна Дзянісава

Source: original
Звычаёвае права

Звычаёвае права - сукупнасьць гістарычна выпрацаваных і прынятых грамадзтвам няпісаных нормаў, правілаў паводзінаў і ўзаемаадносінаў людзей у розных галінах вытворчага, грамадскага й сямейнага жыцьця. Яно выступае як адна з формаў грамадскай сьвядомасьці, фармавалася на падвалінах звычаяў, якія існавалі ў дадзяржаўным грамадзтве. Звычаёваму праву садзейнічаў бясспрэчны аўтарытэт грамадскай думкі, якая ў шматлікіх выпадках мела прэвентыўны характар, а таксама адчуваньне чалавекам сваёй залежнасьці ад калектыву.

Source: original
Здарэнне

Здарэнне (аварыя; італ.: avaria - пашкоджанне) - нечаканы выхад з ладу і пашкоджанне спалучэння прыладаў, машыны, судна або самалёта. Найбольш частымі прычынамі служаць: 1) адступленне ад правіл бяспекі; 2) парушэнне правіл выкарыстання абсталявання, будынка, машыны і спалучэння прыладаў; 3) памылка ў іх распрацоўцы і вытворчасці. Буйное здарэнне на прадпрыемстве хімічнай і ядзернай прамысловасці, марскім і трубаправодным транспарце можа суправаджацца чалавечымі ахвярамі і небяспечнымі для наваколля выкідамі. == Беларусь == У 2011 годзе ў Беларусі мужчыны гінулі ў выніку нешчаслівых здарэнняў у 3,6 разу часцей за жанчын, што было наўпрост звязана з ужываннем алкаголю. == Гл. таксама == Дарожна-транспартнае здарэнне == Спасылкі == На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Здарэнне

Source: original
Беларуская Экстраліга 2014/2015

Эксталіга 2014/2015 - 23-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 11 клубаў з Беларусі. === 1 этап === На першым этапе рэгулярнага чэмпіяната ўсе каманды згулялі між сабой па 4 гульні, 2 хатнія і 2 гасцявыя. Па заканчэнні этапа каманды былі падзелены на дзве падгруппы, першыя 6 каманд склалі падгрупу «A», астатнія 5 склалі падгрупу «Б». === 2 этап === Фармат Плэй-оф === у ¼ фіналу сустракаюцца каманды згодна занятым месцам па выніках другога этапу: 1-8, 2-7, 3-6, 4-5. У ½ фіналу супернікі вызначаюцца па наступным прынцыпе: каманда, якая заняла па выніках другога этапу больш высокае месца, сустракаецца з камандай, якая заняла больш нізкае месца; гульні ¼ праводзяцца да 3-х перамог, ½ фіналу і фіналу - да 4-х перамог адной з каманд; гульні за трэцяе месца не праводзяцца. Трэцяе месца прысуджаецца адной з прайграўшых у ½ фіналу каманд, якая заняла ў рэгулярным чэмпіянаце больш высокае месца; каманды, якія занялі больш высокае месца на 2-м этапе, першыя дзве гульні ¼ фіналу праводзяць дома, у адказ дзве - на выездзе; калі спатрэбіцца пятая - дома. У ½ фіналу і фінале каманды, якія занялі больш высокае месца ў рэгулярным чэмпіянаце, першыя дзве гульні праводзіць дома, у адказ дзве - на выездзе, калі спатрэбіцца, пятая - дома, шостая - на выездзе, сёмая - дома. Калі матчы плэй-оф сканчаюцца ўнічыю, прызначаецца дадатковы перыяд працягласцю 20 хвілін, з заліваннем лёду. Каманды мяняюцца варотамі. Нявыкарыстаны штрафны час застаецца ў сіле. У дадатковым перыядзе гульня працягваецца да першай закінутай шайбы. Каманда, закінуўшая шайбу, аб'яўляецца пераможцам. Гульні плэй-оф праводзяцца без пасляматчавых кідкоў. Колькасць дадатковых перыядаў не абмежавана. У гульнях плэй-оф Экстралігі ў авертайме за кожную каманду гуляе шэсць хакеістаў незалежна ад іх гульнявога амплуа. === Удзельнікі Плэй-оф === Згодна з рэгламентам у плэй-оф удзельнічаюць каманды заняўшыя першыя восем месцаў па выніках другога этапу (6 каманд Групы А і 2 першыя каманды Групы Б). Шахцёр Салігорск - 1-е месца у Групе А Гомель - 2-е месца у Групе А Юнацтва-Мінск - 3-е месца у Групе А Нёман Гродна - 4-е месца у Групе А Металург-Жлобін - 5-е месца у Групе А Дынама-Маладзечна - 6-е месца у Групе А Віцебск - 1-е месца у Групе Б Хімік-СКА Наваполацк - 2-е месца у Групе Б == У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. 5 разоў перамагала Юнацтва (5:2, 3:1, 2:1, 4:3, 6:3), два разы перамога была за Дынама (3:2 (бул.), 4:1). Вынік серыі: перамога Юнацтва 3:1 == У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. Тры перамогі ў Гомеля (4:1, 4:1, 9:0), чатыры ў Юнацтва (3:0, 5:4 (АТ), 3:2, 4:3). Вынік серыі: перамога Юнацтва 4:0 == Вынік серыі: перамога Шахцёра 4:0

Source: original
Стэван Шуплікац

Стэван Шуплікац (па-сэрбску: Стеван Шупљикац, 1786 Петрыня - 15 сьнежня 1848, Панчава) - аўстрыйскі вайсковец, ваявода сэрбскі. == Жыцьцяпіс == Нарадзіўся ў 1786 годзе ў Петрыні. Яго брат быў салдатам і сястра Анка, якая пазней выйшла замуж за Габрыэля Мілеціча.. У 1805 годзе ўступіў у аўстрыйскую армію. Пасьля ўтварэньня ў 1809 годзе Ілірыйскіх правінцый перайшоў у францускую армію, у 1812 годзе ўдзельнічаў у складзе дапаможных Харвацкіх палкоў у паходзе Напалеона на Расею, дзе стаў кавалерам Ордэну Ганаровага легіёну. Пасьля паразы Напалеону з 1814 года зноў стаў вайскоўцам аўстрыйскай арміі, камандаваў разьмешчаным у Банаце і Ліцы Агулінскім палком. Пасьля стаў камандзірам брыгады пад пачаткам Ёзэфа Радзецкага, быў узнагароджаны вялікім крыжам Ордэна жалезнай кароны. У 1848 годзе ўдзельнічаў у падаўленьні рэвалюцыі ў Італіі. Сэрбы, якія сабраліся ў паўднёвай частцы Аўстра-вугорскай імпэрыі ў траўні 1848 году на Народны сход, абвясьцілі стварэньне аўтаномнай Сэрбскай Ваяводзіны, і абралі Стэвана Шуплікаца ваяводам сэрбскім. У гэты час вугорцы не ставіліся прыязна да сэрбаў, але падтрымка прыйшла з Вены - новы імпэратар Франц Ёсіф ухваліў стварэньне Сэрбскай Ваяводзіны і падтрымаў Шуплікаца, як кіраўніка. 6 кастрычніка ён стаў вярхоўным камандуючым сэрбскімі нацыянальнымі войскамі і заняўся арганізацыяй супраціву паўсталым вугорцам, аднак 15 сьнежня памёр у Панчаве. Пахаваны ў Крушэдолскім манастыры.

Source: original
Таварыства беларускага тэатра

Таварыства беларускага тэатра ў Латвіі - культурна-асветная арганізацыя беларускай меншасці ў Латвіі, створаная для каардынацыі тэатральна-мастацкай дзейнасці ў 1920-я - пачатку 1930-х гадоў. == Дзейнасць == Першы арганізацыйны сход адбыўся 25 сакавіка 1927 г. Таварыства ўзнікла з Беларускіх (1-й і 2-й) драматычных дружын І. С. Дварчаніна і Я. Камаржынскага, драматычных гурткоў пры Дзвінскай і Люцынскай беларускіх гімназіях, таварыстваў «Рунь» і «Беларуская хата», Беларускага народнага тэатра (І-га) у Рызе. Дзякуючы дзейнасці таварыства з 1928 г. пачалі працу Рыжскі і Дзвінскі народныя тэатры. Дырэктарам таварыства была В. В. Пігулеўская-Бароўская. Фінансавую дапамогу тэатрам аказвалі Латвійскі культурны фонд і Беларускі аддзел пры Міністэрстве асветы Латвіі. Таварыства рэкамендавала для пастановак п’есы К. Каганца, В. Дуніна-Марцінкевіча, У. Галубка, М. Чарота і інш. Інсцэніроўкі для беларускіх тэатраў рабілі У. Пігулеўскі, Камаржынскі. У 1931 г. таварыства паставіла 10 спектакляў, у т.л. 3 прэм’еры. Рэжысёры часта запрашалі артыстаў латышскіх і рускіх тэатраў. Таварыства арганізавала драматычныя гурткі амаль ва ўсіх беларускіх навучальных установах. У іх праводзіліся вечарыны з дакладамі, дэкламацыямі і спектаклямі. Так, 12 снежня 1932 г. Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі адзначыла 50-годдзе Я. Купалы пастаноўкай п’есы «Раскіданае гняздо», а 11 лютага 1933 г. разам з вучнямі Рыжскай беларускай вячэрняй дадатковай школы наладзілі спектакль-вечарыну (пастаўлена «Паўлінка» Я. Купалы). Пасля дзяржаўнага перавароту ў Латвіі ў 1934 г., культурна-асветніцкая дзейнасць беларусаў, як і іншых нацыянальных меншасцей, пачала затухаць. == Літаратура == Панізнік, С. Таварыства беларускага тэатра / Сяргей Панізнік // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: У 6 т. / Беларус. Энцыкл.; Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (галоўны рэд.) і інш.; Маст. Э. Э. Жакевіч. Т. 6. Кн. 1: Пузыны - Усая. - Мн.: БелЭн, 2001. - 591 с.: іл. - С. 488. - ISBN 985-11-0214-8.

Source: original
Айкідо

Айкідо (яп.: 合気道, у перакладзе «дарога да арганізацыі энергіі») - японскае баявое мастацтва (від кэмпо), распрацаванае ў 1920-я гады ветэранам руска-японскай вайны 1904-1905 гадоў Марыхэем Уэсібам. == Айкідо ў Беларусі == Першая секцыя айкідо ў Мінску з’явілася ў 1990. Першым трэнерам айкідо быў Валерый Буяк, Цэнтр усходняй культуры «Сэкай». Выкладаў ён гэты від кэмпо з 1990 па 1996. Частка яго першых вучняў у далейшым аддзялілася і арганізавала новыя клубы і асацыяцыі айкідо, як, напрыклад, Аляксандр Лепяшкевіч. З’явіліся і іншыя спецыялісты, якія навучаліся ў СНД ці ў далёкім замежжы. На дадзены момант[калі?] у краіне ёсць Федэрацыя Айкідо, якая шчыльна супрацоўнічае з Міжнародным Цэнтрам Айкідо - Айкікай Хомбу Дадзё (Токіё, Японія), і некалькі клубаў па розных стылях і кірунках: Найбуйнейшы з цяперашніх клубаў - «Айкідом», заснаваны яшчэ ў 1996, прадстаўляе стыль Айкікай. Галоўны трэнер клуба Аляксандр Лепяшкевіч, 2-ы дан Айкідо Айкікай. Зарэгістраваная ў 1995 Беларуская федэрацыя Айкідо таксама з’яўляецца прадстаўніком стылю Айкікай у Беларусі. Андрэй Мастоўнікаў, старшыня Беларускай Федэрацыі Айкідо, 5-ы дан Айкідо Айкікай. Таварыства вывучэння Кі (кірунак Кі-айкідо Каіці Тахэя). Клуб «Себуайкі», заснавальнік і кіраўнік - Зелянкоў Сяргей Міхайлавіч (4-ы дан Айкікай), куратар - fr:Christian Tissier (7-ы дан Айкідо Айкікай, Францыя), раней - ru:Фудзита, Масатакэ (8-ы дан Айкідо Айкікай, Японія). Клуб «Ідзумі». Інструктар - Калтыгін Максім Валер’евіч, 3-і дан Айкідо Айкікай. Клуб Айкідо «Муманкан». Заснавальнік і кіраўнік - Голешаў Віталь Юр’евіч (4-ы дан Айкідо Айкікай), тэхнічны дырэктар - Макота Іта (6-ы Дан Айкідо Айкікай, Токіа). Клуб Муманкан знаходзіцца ў Мінску, філіялы клуба працуюць у Віцебску і Наваполацку. == Стылі Айкідо == Айкікай Ёсейкан Ёсінкан Івама-рю Сін-сін тоіцу Айкідо Томікі-рю

Source: original