От ыйын 22

От ыйын 22 диэн Григориан халандаарыгар сыл 203-с күнэ (ордук хонуктаах сылга 204-c күнэ). Сыл бүтүө 162 күн баар. == Бэлиэ күннэр == Буокса аан дойдутааҕы күнэ Аан дойдутааҕы Мэйии күнэ Азербайджан Азербайджан - Дойду прессатын күнэ Гамбия Гамбия - Өрөбөлүүссүйэ күнэ. 1994 сыллаахха Яхья Джамме салалталаах бөлөх былааһы былдьаабыт Эсватини Эсватини - Эсватини хоруоллукка (урукку аата Свазиленд) Уопсастыба күнэ Таджикистан Таджикистан - Таджикистан Өррөспүүбүлүкэтигэр Судаарыстыба тылын күнэ КАӨ КАӨ - Мас олордуу күнэ Саравак Саравак - Хари Саравак (Саравак күнэ), бу күн 1963 сыллаахха билигин Малайзия Федерациятыгар киирэр Саравак штаат Британия хоруонатыттан тутулуга суох буолбут == Түбэлтэлэр == 1099 - Крестоносецтар Иерусалим куоратын сэриилээн ылан баран манна бэйэлэрин хоруоллуктарын олохтообуттар. 1246 - Италия айанньыта 65 саастаах францисканнар уордьаннарын манааҕа Джованни да Плано Карпини европеецтартан бастакыннан Монгуол импиэрийэтин киин куоратыгар Каракорумҥа тиийбит. 1793 - Шотландияттан төрүттээх чинчийээччи Александр Маккензи (Alexander Mackenzie) Канааданы илинтэн Чуумпу далайга диэри быһа охсубут бастакы европеец буолбут. 1814 - индеецтэр биэс биис-уустара Огайоҕа АХШ-ы кытта эйэлэспиттэр уонна Англияҕа сэриини биллэрбиттэр. 1913 - Саха уобалаһын күбүрүнээтэринэн олорбут Иван Крафт Дьокуускайтан Красноярскайга көһөн барбыт. 1929 - КВЖД-ны былдьаһан ССРС уонна Кытай сэриилэрэ саҕаламмыт. 1930 - ССРС-ка Колхозцентр холкуостаахтар хамнастарын харчынан буолбакка көлөһүн күнүнэн аахсалларын туһунан быһаарыы ылбыт. 1934 - Охуоскайга кииннээх Лаамы-Эбээн национальнай уокуруга суох буолбут, оройуоннара Алын Амыр уобалаһыгар (кэлин Хабаровскай кыраай) киирбиттэр. 1944 - Судаарыстыбалар ыккардыларынааҕы валюта пуондата тэриллибит. 1954 - ССКП Киин кэмитиэтэ (ЦК КПСС) "Дьоҥҥо чөл олох пропагандатын күүһүрдэр миэрэлэр тустарынан" уураах ылыммыт. Мантан ыла Сэбиэскэй Сойуус үрдүнэн арыгыһыттары сэмэлиир, чөл олоҕу, физкультураны көҕүлүүр хампаанньа саҕаламмыт. 1977 - Кытайга Мао Цзэдун өлбүтүн кэннэ былаас былдьаһыытын кэмигэр Дэн Сяопин былааска төннүбүт. Кини салайыытынан Кытай экэниэмикэтэ балысхан сайдыы суолугар турбута. 1989 - Таджик тыла Таджикистан судаарыстыбаннай тыла буолбут. == Төрөөбүттэр == 1596 - Михаил Фёдорович (1645 с. өлб.), нуучча ыраахтааҕыта (1613 сылтан өлүөр диэри), Романовтар династияларын бастакы бэрэстэбиитэлэ. Нуучча хаһаактара аан бастаан Саха сирин бу ыраахтааҕы саҕана булбуттара, Дьокуускайы олохтообуттара. 1822 - Грегор Иоганн Мендель - Австрия биолога уонна ботанига, наследственность туһунан үөрэх сайдыытыгар сүҥкэн оруолу оонньообут учуонай. 1887 - Густав Герц - ниэмэс физигэ, Нобель бириэмийэтин физикаҕа 1925 сыллааҕы лауреата. 1895 - Павел Сухой - сэбиэскэй авиаконструктор, ССРС-ка реактивнай авиацияны төрүттээччилэртэн биирдэстэрэ. 1928 - Кирилл Горохов (26.11.1964 өлб.) - Саха Сирин өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи устуоруйатын, аҕыйах ахсааннаах хотугу омуктар устуоруйаларын чинчийбит учуонай, устуоруйа билимин хандьыдаата. 1933 - Прокопий Ефремов (20.01.1992 өлб.) - саха фольклорун чинчийээччи, дулгаан фольклорун хомуйбут тарбахха баттанар дьонтон биирдэстэрэ, ССРС билимнэрин Академиятын Сибиирдээҕи салаатын үтүөлээх бэтэрээнэ. 1965 сыллаахха Государственнай антирелигиознай издательство архыыбыгар (Москуба) Гавриил Ксенофонтов «Эллэйадатын» булбуттаах. 1946 - Мирей Матье - француз ырыаһыта. 1948 - Зинаида Курчатова - саха живописеһа. 1951 - Олег Газманов - Арассыыйа эстрадатын ырыаһыта. 1983 - Кирилл Толмацкай (Децл) - Арассыыйа рэп-толорооччута. 1990 - Нерюнгри куоракка Евгения Колодко - ядроны быраҕар спортсменка. == Өлбүттэр == 1826 - Джузеппе Пьяцци - Церера астероидын арыйбыт Италия астронома. 1958 - Михаил Зощенко (1894 төр.) - нуучча сэбиэскэй суруйааччыта, драматург, сценарист уонна тылбаасчыт. Нуучча литэрэтиирэтин классига.

Source: original