Епидемиологија

табела, која ги прикажува изложените случаи (А), изложените контролни слулаи (Б), неизложените случаи (В) и неизложените контролни случаи (Г). Статистиката која се применува за да се измери врската се нарекува размер на можности (РМ), што го претставува размерот на можностите за изложување на случаите (А/В) во однос на можностите за изложување на контролните слулаи (Б/Г), т.е. РМ = (А/В) / (Б/Г) . Ако РМ е очигледно поголемо од 1, заклучокот ќе биде дека "оние кои ја имаат болеста имаат поголема веројатност да биле изложени“, додека ако е блиску до 1 тогаш изложувањето и болеста веројатно не се поврзани. Ако РМ е значително помало од 1, ова значи дека изложувањето е заштитен фактор во појавата на болеста. Истражувањата на контролни случаи најчесто се побрзи и со помали трошоци од кохортните истражувања, но се почувствителни на предрасуди (како предрасуда на сеќавање и предрасуда при избор). Главниот предизвик е да се препознае соодветната контролна група; изложувањето кај контролната група треба да биде исто со она кај населението од кое потекнуваат случаите. Ова може да се постигне преку извлекување на случаен примерок од оригиналното население подложено на ризик. Како последица на ова може да се јават поединци во контролната група кои ја имаат болеста која се истражува кога таа има висока стапка на напад кај населението. === Кохортни истражувања === Кохортните истражувања одбираат субјекти врз основа на нивниот статус на изложување. Субјектите на истражување треба да биле подложени на ризик од исходот кој е предмет на истражување на почетокот на кохортното истражување, ова обично значи дека тие треба да ја немаат болеста на почетокот на кохортното истражување. Кохортата се следи во текот на времето за да се процени нејзиниот подоцнежен исходен статус. Пример за кохортно истражување би била истрагата на една кохорта составена од пушачи и непушачи во даден период со цел да се процени зачестеноста на ракот на белите дробови. Истата 2х2 табела се прави како кај истражувањето со контролни случаи. Сепак, добиената точка на проценка е Релативниот ризик (РР), која ја претставува веројатноста за болеста за поединец во групата изложени, Ви = А / (А+Б) врз веројатноста за болеста кај поединец од групата неизложени, Вн= В/ (В+Г), т.е. РР = Ви / Вн- Како и кај РВ, поголем РР од 1 покажува постоење на врска, каде заклучокот може да се протолкува како "оние кои биле изложени имаат поглема веројатност за развивање на болеста“. Проспективните истражувања имаат многу предности пред истражувањата со контролни истражувања. РР е помоќна мерка на ефектот од РВ, затоа што РВ е само проценка на РР, бидејќи вистинската зачестеност не може да се пресмета со истражување со контролни случаи каде субјектите се избираат врз основа на статусот на болеста. Може да се добие време во проспективно истражување, а исто така помешувачите може полесно да се контролираат. Сепак, тие се поскапи и има поголема шанса субјектите да се изгубат во следењето со оглед на долгиот временски период низ кој кохортата се следи. === Истражување на епидемија === За повеќе информации за истражувањето на епидемии на инфективни болести, видете истражување на епидемии. === Случајна грешка === Случајната грешка е резултат од варијации околу вистинската вредност поради варијабилност на примероците. Случајната грешка е само случајна. Може да се појави во текот а собирањето податоци, кодирањето, пренесувањето на истите или анализата. Примерите за случајна грешка се: лошо поставени прашања, недоразбирање во толкувањето на поединечните одговори од одреден одговарач или типографска грешка во текот на кодирањето. Случајната грешка има влијание врз мерењето на еден непостојан, недоследен начин и истата не може да се поправи. Случајна грешка постои во сите процедури на земање примероци. Ова се нарекува грешка при одбирање примероци. Прецизноста на епидемиолошките променливи е мерка за случајната грешка. Прецизноста е исто така поврзана со случајната грешка, така што за да се намали случајната грешка треба да се зголеми прецизноста. Интервали на доверба се пресметуваат за да се прикаже прецизноста на проценките за релативниот ризик. Што потесен е интервалот на доверба, толку е попрецизна проценката на релативниот ризик. Постојат два основни начини да се намали случајната грешка во епидемиолошкото истражување. Првиот е со зголемување на големината на примероците на истражувањето. Со други зборови, се додаваат повеќе субјекти во истражувањето. Вториот начин е со намалување на варијабилноста на мерењето во истражувањето. Ова може да се постигне со користење на попрецизни уреди за мерење или со зголемување на бројот на мерењата. Треба да се забележи дека ако големината на примерокот или бројот на мерењата се зголемат или ако се употреби попрецизна алатка за мерење, трошоците најчесто се зголемуваат. Најчесто постои непостојан баланс помеѓу потребата за соодветна прецизност и практичниот проблем на трошоците за истражувањето. === Систематска грешка === Систематска грешка или предрасуда се јавува кога постои разлика помеѓу вистинската вредност (кај населението) и забележаната вредност (во истражувањето) предизвикано од која било друга причина освен варијабилноста на земањето примероци. Пример за систематска грешка е ако, баз да знаете, оксиметарот за пулс кој го користите е наместен погрешно и додава две дополнителни вредности од оние вистинските секој пат кога се врши мерењето. Уредот за мерење може да биде прецизен, но не и точен. Бидејќи грешките се прават во секој момент, тие се систематски. Заклучоците кои ги изведувате врз основа на тие податоци ќе бидат погрешни. Но, грешката може да се повтори во иднина (на пр. со употеба на истиот погрешно наместен инструмент). Друг пример за систематска грешка е грешка во кодирањето која ги засега *сите* одговори на тоа одредено прашање. Валидноста на истражувањето зависи од степенот на систематската грешка. Валидноста најчесто се состои од две компоненти: Внатрешната валидност зависи од количината на грешки во мерењата, како изложување, болест и врските помеѓу овие променливи. Добрата внатрешна валидност укажува на недостаток на грешки во мерењето и дека заклучоци можат да се извлечат само ако се дел од субјектите на истражувањето. Надворешна валидност се состои во процесот на генерализирње на наодите од истражувањето за населението од кое бил извлечен примерокот (или дури и надвор од тоа население, за поуниверзална изјава). За ова треба да се знае кои услови се важни (или неважни) за генерализацијата. Внатрешната

Source: original