AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Зурагт

Зурагт (Орос: Телевизор) гэдэг нь телевизийн өргөн цацалтыг хүлээн авч дуу авиаг сонсгож, дүрсийг үзүүлэх зориулалт бүхий төхөөрөмж юм. (Латин: Tele-алс хол, vision-үзэгдэх, харагдах) бөгөөд Монгол хэлнээ энэ үгийг зурагт гэж буулгажээ. Зурагт нь Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойш түгээмэл дэлгэрсэн бөгөөд өнөө үед цахилгаанаар хангагдсан газарт гэр ахуйн тавилга, хэрэгслийн зайлшгүй нэгэн төрөл болдог. Зурагт нь радиогаас суурь авч бүтээгдсэн ба хожим нь компьютер, гар утас зэргийн суурь болсон юм. == Үүсэл == Үе үеийн олон эрдэмтдийн хөдөлмөр зүтгэлийн үр дүнд зурагт бий болсон гэдгийг заавал онцлон тэмдэглэх хэрэгтэй. Английн эрдэмтэн Жеймс Клерк Максвелл (1831-1879) байгальд цахилгаан соронзон үелзлэл оршдог тухай таамаглал анх дэвшүүлжээ. Цахилгаан соронзон орон үнэхээр бодитой оршиж байгааг Германы эрдэмтэн Генрих Рудольф Герц (1857-1894) туршилтаар баталсан юм. Цахилгаан соронзон долгионы тархах хурд, түүний физик шинж чанарыг ч Герц нарийвчлан судалсан байна. Оросын эрдэмтэн Александр Степанович Попов (1859-1905), италийн эрдэмтэн Гульелмо Маркони (1874-1937) нар цахилгаан соронзон үелзлэлийг ашиглан агаарын орон зайг ашиглаж ямар нэгэн дохио дамжуулах арга бодож олжээ. Тэднийг анхлан радио зохион бүтээсэн эрдэмтэд гэж үздэг. 1880 онд П.И.Бахметьев дүрсийг алсад дамжуулахын тулд эхлээд цахилгаан соронзон орон болгож задлаад, дараа нь хүлээн авагчаар эргэж цуглуулах хэрэгтэй гэдэг санааг дэвшүүлсэн байна. Үүний дараа 1884 онд Германы эрдэмтэн Паул Нипков дүрсийг алс холын орон зайд дамжуулах анхны шийдлийг олжээ. Нипковийн санаачилсан энэ арга дээр тулгуурлан 1920 онд Шотландын зохион бүтээгч Жон Байрд (1888-1946) механик телевизор бүтээсэн юм. 1900 оны 8 дугаар сарын 25-нд Францын нийслэл Парис хотод олон улсын цахилгаан холбооны бага хурал зохион байгуулагдав. Энэ хуралд оролцсон Оросын инженер Константин Перский “ television” гэдэг нэртэй илтгэл тавьжээ. Ингэснээр телевиз гэдэг нэр томъёог хүн төрөлхтөн хэрэглэх болсон юм. 1907 онд гадны фото үзэгдлийг ашиглан Петербург хотын технологийн их сургуулийн багш Б.Л.Розинг өнөөгийн зурагт ажиллах үндсэн зарчмыг боловсруулжээ. Зурагтын цаашдын хөгжилд Б.П.Грабовский, С.И.Катаев, П.В. Шматков, В.К.Зворыкин зэрэг олон эрдэмтэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан юм. Ер нь зурагт гэдэг бол олон хүний хамтын хөдөлмөрийн үр дүнд бий болсон хамтын бүтээл юм. Одоо ч зурагтын материал, техникийн бааз шинэчлэгдсээр байна. 1953 онд өнгөт телевизор анх бүтээгдсэн. == Дэлгэц == Орчин үед уламжлалт дэлгэцээс илүүтэйгээр шингэн болор, плазма, гэрлийн тусгалт дэлгэц бүхий зурагтууд өргөн хэрэглэгдэж байна. Зурагтын дэлгэцийн технологийн ерөнхий дөрвөн төрөл CRT LCD (LCD дэлгэцийн олон төрөл янз байгааг QLED, квантын цэгт, LED, LCD TN, LCD IPS, LCD PLS, LCD VA гэх мэтээр нэрлэдэг.) OLED Plasma

Source: original
Тристан Томпсон

Тристан Томпсон (Англи: Tristan Thompson, 1991 оны гуравдугаар сарын 13-нд Онтарио хотод төрсөн) - Канадын сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Кливленд Кавальерс багийн хүчний довтлогч юм. Техасын их сургуулийн багаас 2011 онд драфтын No4-өөр шалгарч Кливленд Кавальерс баг түүнтэй дөрвөн жилийн гэрээг 16.65 сая доллараар байгуулан эгнээндээ элсүүлсэн ажээ. == Товч мэдээлэл == Өндөр - 206 см Жин - 103 кг Өмсгөлийн дугаар - 13 == Холбоос == Профайл - NBA.com, Basketball-Reference.com Техас

Source: original
Нарийвчлалын зэрэг

Тоон анализ-д, нарийвчлалын зэрэг эсвэл тэддүгээр эрэмбийн нарийвчлалтай гэх (Англи: Order of accuracy) нь дифференциал тэгшитгэлийн тоон ойролцоолол бодит шийдтэйгээ хэрхэн тохирч байгаа буюу ойртолтын утга хэр хэмжээтэй байгааг илтгэнэ. Дифференциал тэгшитгэлийн тоон шийдэл нь n {\displaystyle n} th-зэргийн нарийвчлалтай гэвэл алдаа E {\displaystyle E} , нь алхамын хэмжээ h {\displaystyle h} -тай n {\displaystyle n} зэргийн шууд хамааралтай байна. E ( h ) = C h n {\displaystyle E(h)=Ch^{n}} 1-р зэргийн нарийвчлалтай ойролцоололтын алдааны хэмжээ нь h {\displaystyle h} -тай шууд хамааралтай байна. Том O тэмдэглэгээнд, an n {\displaystyle n} th-зэргийн нарийвчлалтай тоон арга нь O ( h n ) {\displaystyle O(h^{n})} гэж тэмдэглэгдэнэ. Тухайн дифференциал тэгшитгэл нь орон зай болон хугацаанаас хамаарсан байвал хугацааны хувьд n {\displaystyle n} , орон зайн хувьд m {\displaystyle m} гэсэн нарийвчлалыг авч үзнэ.

Source: original
Жана өмир сонин

“Жана өмир” буюу “Шинэ амьдрал”) сонин. Монгол Улсын Баян-Өлгий аймгийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчдийн харъяа сонин. Монголын анхны аймгийн (орон нутгийн) сонинуудын нэг бөгөөд МАХН-ын Х-р Их хурлын заалтын дагуу 1941 оны 12 дугаар сарын 19-нд “Өркендеу” (“Хөгжил”) нэртай Өлгий хотод казах хэлээр 1000 хувиар хэвлэгдэн гарч эхэлжээ. МАХН, Төр засгаас үндэсний цөөнхийн соёлыг хөгжүүлэх зорилгоор казах хэл дээр гаргасан энэ сонин өнөөдөр хүртэл тасралтгүй гарч байгаа цөөхөн сонины нэг юм. 1956 оны нэгдүгээр сараас нэрээ өөрчилж “Ж. ө.” (“Шинэ амьдрал”) нэртэй болжээ. “Хэвлэл мэдээллийн чөлөөт байдлын тухай” Монгол Улсын хуулийн дагуу 1999 оноос харъяаллаа өөрчилж, аймгийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчдийн харъяалалд шилжсэн байна. Сонин олон жилийн турш казах, монгол хэлээр 7 хоногт 2 удаа 5000-10000 хувиар хэвлэгдэж байв. Одоо 7 хоногт 1 удаа 1000 гаруй хувиар хэвлэгдэн гарч байна. Анхны эрхлэгч нь зохиолч, сэтгүүлч Х.Махфуз байжээ. Мөн Баян-Өлгий аймагт утга зохиолын “Шугыла” (“Туяа”) сэтгүүл 1957 оноос эхлэн казах хэлээр улирал тутам гарч байна. Орон нутгийн тогтмол хэвлэлийн эх суурийг тавьсан “Ж. ө.” сонины дараа МАХН-ын Төв Хорооны 1944 оны 11 дүгээр сарын 16-ны өдрийн 72 дугаар тогтоолоор “Хөдөлмөрийн төлөө” (Өвөрхангай), “Хөдөрмөр” (Ховд), “Алтайн хөгжил” (Говь-Алтай), “Сүхбаатарын зам” (Сүхбаатар), “Туяа” (Завхан), “Дөл” (Дорнод), “Говийн мэдээ” (Өмнөговь), “Тэргүүний малчин” (Увс), “Ялалт” (Дорноговь) , “Эрх чөлөө” (Хөвсгөл) зэрэг аймгийн сонин гарч эхэлжээ. “Архангайн үнэн” (Архангай) сонин 1947 оноос, “Лениний зам” (Баянхонгор), “Урагшаа” (Хэнтий), “Сүхбаатарын туг” (Сэлэнгэ), “Анхдугаар таван жил” (Төв), “Дэвшилт” (Булган), “Улаан туг” (Дундговь) зэрэг сонин 1948 оноос гарч эхэлснээр манай бүх аймаг сонинтой болж, орон нутгийн сонин хэвлэлийн систем бүрэлдэн тогтсон онцлогтой юм. 1990 оноос орон нутгийн сонин, сэтгүүлийн тоо нэмэгдэж, өнөөдөр орон нутагт 60 гаруй сонин хэвлэл тогтмол гарч байна.

Source: original
Штефани Граф

Штефани Граф (Герман: Stephanie Graf, 1973 оны 4 сарын 26-нд Клагенфуртад төрсөн) нь Австрийн хөнгөн атлетикч, дундын зайн гүйгч юм. Тэрээр Австралийн Сиднейд болсон 2000 оны олимп болон Канадын Эдмонтонд зохиогдсон 2001 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний эмэгтэйчүүдийн 800 метрийн зайн гүйлтийн төрөлд хоёуланд нь Мозамбикийн Мариа де Лурдес Мутолагийн дараа хоёрдугаар байр эзэлж, мөнгөн медаль зүүжээ. 2000 оны олимпод түүний үзүүлсэн 1:56.64 минутын амжилт нь одоо ч Австрийн эмэгтэйчүүдийн 800 метрийн гүйлтийн дээд амжилт хэвээр байна. 2010 оны 5 сард Австрийн сэргээшийн эсрэг байгууллага Графийн эсрэг мөрдлөг эхэлсэн. Тэд Хюманплазма лаборатори 30 орчим хөнгөн атлетикчид цусны сэргээшийн бэлтгэл хийхэд тусалж байсныг илрүүлсэн бөгөөд энэ талаар Граф цусаа тус лабораторид өгч байснаа хүлээн зөвшөөрсөн боловч өгсөн цусаа буцааж шахуулсан удаа байхгүй гэж мэдэгджээ. == Цахим хуудас == Албан ёсны вэбсайт ОУХАХ-ны цахим хуудсан дахь тамирчны танилцуулга: Штефани Граф

Source: original
Чөлөөт шувуу

Зохиолч, яруу найрагч Ороолонгийн Элбэгтөгс “Чимээгүй хот” яруу найргийн (2008 он), “Хөх мэдрэхүй, шүлгийн цоморлиг” хамтын (2010 он), “Эмгэнэлийн үр хөврөл” яруу найргийн (2012), хүүрнэл зохиолын төрлөөр гаргасан анхны ном нь “Бүслэлт” (2015) номууд хэвлүүлсэн бөгөөд "Чөлөөт шувуу" түүвэр нь түүний яруу найргийн төрлөөр гаргасан гуравдахь ном юм. Хэвлэгдсэн огноо: 2015 Хуудасны тоо: 78 Редактор: Ядамсүрэнгийн Баяраа ("Хөх мэдрэхүй" утга зохиолын бүлгэм) ISBN: Хэвлэлийн компани: Жиком Пресс Номын төрөл: Яруу найраг Номын хэл: Монгол

Source: original
Ленинийг хороох оролдогууд

Большевикууд Петроград хотыг хяналтандаа аваад нэг сар хагас болсоны дара Владимир Лениний аминд халдах анхны оролдлого гарсан байна. 1918 оны 1 сарын 1-нд Ленин Михайловийн манежд цуглаанд оролцоод буцаж байлаа. Симеоновын гүүрээр явж байсан түүний машин руу бууджээ. Ленин амьд үлдэж чадсан байна. Хожим түүнийг хороох хуйвалдаанд 12 хүн оролцсон нь нотлогдсон байна. үүнээс хойш Ленинийг хороох гэсэн хэд хэдэн оролдлого гарчээ. 1919 оны 8 сарын 30-нд Москвагийн Михельсоны үйлдвэрийн ажилчидтай Ленин уулзжээ. Уулзалт дуусаж Ленин үйлдвэрийн хашаанаас гарч ирэхэд ирэхэд Фанни Каплан гэдэг эмэгтэй түүнийг бууджээ. Ленинийг хороосон эмэгтэйг 1918 оны 9 сарын 3-нд Кремлийн ордоны хашаанд шүүхийн шийдвэргүйгээр буудаж хороожээ.

Source: original
Жан Дюжарден

Жан Дюжарден (Франц: Jean Dujardin, 1972 оны зургаадугаар сарын 19-нд төрсөн) нь Францын жүжигчин юм. Найруулагч Мишель Хазанавичусын Жүжигчин кинонд жүжигчин мэргэжилтэй Жорж Валентины дүрийг бүтээж Алтан бөмбөрцөгийн Хөгжимт болон Инээдмийн төрлийн Шилдэг жүжигчин, БАФТА-гийн Шилдэг эрэгтэй дүр, Каннын кино наадмын Шилдэг жүжигчин болон Оскарын Шилдэг гол дүрийн шагнал зэргийг 2012 онд тус тус хүртжээ. Франц жүжигчдээс Оскарын Шилдэг гол дүрийн шагналыг анх удаа хүртсэн юм. == Холбоос == Жан Дюжарден - Internet Movie Database Дюжарден

Source: original
Кент Бейзмор

Кеннет Ламонт «Кент» Бейзмор (Англи: Kenneth Lamont "Kent" Bazemore; 1989 оны долоодугаар сарын 1, Хойд Каролина, Келфорд) - Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Атланта Хокс» багт холбон тоглогчоор тоглодог. == Замнал == 2014 оны хоёрдугаар сарын 19-нд Маршон Брүүкстой «Лос-Анжелес Лейкерст» Стив Блэйкээр солигдон очсон. 2014 оны хоёрдугаар сарын 25-нд хувийн дээд 23 оноогоо «Индиана Пэйсерсийн» эсрэг авч, гуравдугаар сарын 4-нд «Нью-Орлеан Пеликансийн» эсрэг давтсан. 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 7-нд баруун хөлнийхөө шөрмөсийг гэмтээсэнээр улирал дуусгавар болжээ. 2014 оны есдүгээр сарын 23-нд «Атланта Хокстой» нэгдсэн. == Гадны холбоос == Профайл - NBA.com, Basketball-Reference.com Албан ёсны цахим хуудас

Source: original
Нитобэ Иназо

Нитобэ Иназо (新渡戸 稲造, 1862 оны 9 сарын 1 - 1933 оны 10 сарын 15) нь Японы хөдөө аж ахуйн эдийн засагч, сурган хүмүүжүүлэгч, дипломатч, улс төрч, Христосын шашинтан хүн байв. Үндэстнүүдийн Лигийн ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогчийн албыг хашиж байсан тэрээр Японы соёл, философийг барууны ертөнцөд таниулсан Бүшидо (Англи: Bushido: The Soul of Japan, Япон: 武士道) хэмээх номыг бүтээсэн юм. 1984 - 2007 оны үеийн Японы мөнгөн тэмдэгт иений 5000-тын дэвсгэрт дээр түүний хөрөг байдаг байлаа. Тэрээр Такүшокү Их Сургуулийн хүндэт профессор. == Цахим холбоос == Гутенберг төсөл дэх Нитобэ Иназо-н бүтээлүүд Нитобэгийн дурсгалын цэцэрлэг дэх намтар Иватэ мужийн Тоовада хот дахь Нитобэгийн дурсгалын музей Нитобэ Иназо | Орчин үеийн Японы түүхэн хүмүүсийн хөргүүд (Японы Парламентийн номын сан)

Source: original
Уильям Жеймс Сидис

Хамгийн өндөр IQ-тай хүн Уильям Жеймс Сидис ( 1898 - 1944 ) Хүн төрөлхтний түүхэнд хамгийн өндөр IQ-тай гэж тэмдэглэгдсэн хүн бол Украйны цагаач еврей гэр бүлээс гаралтай Уильям Жеймс Сидис (1898 онд төрсөн) юм. Түүний эцэг эх хоёр нь өөрсдийн ажилладаг салбарт шилдэг мэргэжилтнүүд гэж тооцогддог байсан тул Уильям маш ухаалаг төрсөнд гайхах явдалгүй. Хамгийн өндөр IQ-тай хүнЭцэг Борис Сидис нь америкийн алдартай сэтгэл судлаач эрдэмтэн, Харвардын Их сургуулийн сэтгэл судлалын тэнхимийн багш, харин эх Сара нь Бостон хотын Анагаах ухааны Их сургуулийг төгссөн боловч хүүгээ сод ухаантан болгож хүмүүжүүлэхийн тулд ажлаа орхисон гэдэг. Эхнэр нөхөр хоёр өөрсдийн бодож боловсруулсан шинэлэг арга барилаар хүүдээ боловсрол эзэмшүүлж эхэлжээ. Үүний үр дүнд бяцхан Уильям 18 сартайдаа (1 нас хагастай) «Нью-Йорк Таймс» сонинг уншдаг болсон гэнэ. 6 настайдаа өөрөө бүрэн ухамсарласны үндсэн дээр шашингүй үзэлтэн болжээ. 8 хүрээгүй байхдаа 4 ном бичиж, 11 нас хүрмэгц Харвардын Их сургуулийн оюутан болов. Түүний бүтээлүүд шинжлэх ухааны олон салбарт үнэтэй хувь нэмэр оруулсны дотор Америкийн түүх, сэтгэл судлал, сансар судлал ч багтана. Уильям галт тэрэгний билет цуглуулдаг өвөрмөгц хоббитой байсан гэнэ. Ер нь төмөр замын системийг ихэд сонирхож, төмөр замын тээврийн сүлжээний хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх арга барилыг тодорхойлж байжээ. Харин энэ санаанууд нь дөнгөж одоо л зохих хүмүүсийн анхаарлыг татаж буй нь хачирхалтай. Уильям 1930 онд өндөр жилүүдийг алдалгүй тооцоолсон төгсгөлгүй хуанлийг зохион бүтээж патент авчээ. Түүний ер бусын авьяас чадвар үүгээр хязгаарлагдсангүй. Зарим эх сурвалж түүнийг 40 хэл мэддэг гэдэг ч, зарим нь 200 гэж баталдаг. Тэрээр хэлийг зүгээр нэг мэдээд зогсохгүй ямар ч сэдвээр чөлөөтэй орчуулдаг байлаа. Vendergood гэдэг нэртэй шинэ хэлийг ч зохиосон юм. Сонирхолтой нь, Уильям 8 настайдаа өөрийн 2 дахь ном болох «Book of Vendergood»-дээ энэ хэлээрээ бичжээ. Шинэ хэлний суурь нь латин, грек, франц, герман болон бусад ром язгуурын хэлнүүд гэнэ. Гэвч Сидис нийгмийн амьдралд тун идэвхгүй хойрго нэгэн байлаа. Бүр залуу байхдаа оюуны хөдөлмөрт өөрийгөө зориулахаар шийдэж сексээс татгалзсан гэдэг. Насан туршдаа Сидис жирийн нягтлан бодогчоор ажиллаж, бусдаас онцгойрч ялгарахыг огт хүсдэггүй байв. Түүний суут ухаан мэдэгдээд ирмэгц ажлаасаа халагддаг байсан гэнэ. Энэ гайхалтай хүн 1944 онд, дөнгөж 46 настай байхдаа тархины доторх цус алдалтын улмаас Бостон хотод нас баржээ. Уильям Жеймс Сидис бол манай гарагийн хамгийн авьяаслаг хүн байсан юм. Түүн шиг 1,5 настайдаа уншиж, бичиж, 4 настайдаа Гомерийг эх хэл дээр нь уншиж, 6 настайдаа Аристотелийн гүн ухааныг судалж, 7-тойдоо Харвардын анагаах ухааны сургуулийн шалгалтыг өгч, 8 нас хүрэгүй байхдаа 4 ном бичиж, 8 хэл мэддэг байсан, 16 настайдаа Харвардын Их сургуулийг онц дүнтэй төгссөн хүн одоогоор гараагүй байгаа юм.

Source: original
Петрийн аяга

Петрийн аяга хэмээн нэрлэдэг намхан шилэн эсвэл хуванцар цилиндр тавагийг биологичид эсийг өсгөвөрлөх зорилгоор хэрэглэдэг. Энэ аягыг Германы бактерилогч Юлиус Ричард Петри (1852-1921) 1877 онд Роберт Кохын туслахаар ажиллаж байх үедээ зохион бүтээсэн бөгөөд түүний нэрээр нэрлэсэн. Шилэн петрийн аягуудыг ариутгаж (жишээлбэл халуун агаарын зууханд 160 °C температурт 1 цаг хуурай халаах замаар) дахин хэрэглэх боломжтой бол хуванцар Петрийн аягануудын хувьд хэрэглэсний дараа шууд устгах ёстой. Микробиологид агар тавагийг гол төлөв хэрэглэдэг. Тавагийг бүлээн агар шингэнээр хагас дүүргэх ба тодорхой шим тэжээл, давс, амин хүчил болон зарим тохиолдолд антибиотикийг хамтад нь хольж хийж өгдөг. Агар нь хатуурсаны дараа таваг нь микроб агуулсан дээжийг хүлээн авахад бэлэн болно (зарим микробыг өсгөвөрлөхийн тулд дээжийг халуун агарт оруулах хэрэгтэй болдог). Зарим Петрийн тавагт агарыг ашиглах шаардлагагүй байдаг. Тухайлбал эсийн өсгөвөр юм. Орчин Петрийн тавагууд нь ихэвчлэн суурь болон амсартаа цагирагтай байх бөгөөд энэ нь тэдгээрийг бие биен дээр нь давхарлаж болох ба гулгахаас нь сэргийлдэг. Хэд хэдэн тавагуудыг нэг пластик саванд агуулж болох бөгөөд үүнийг "олон үүрт тавиур" гэдэг. Микротитер тавиур нь сайтар боловсруулсан олон-үүрт Петрийн аяганы тавиур юм. == Гадаад холбоос == Making Agar Plates with Petri Dishes Art in a Petri Dish

Source: original
Бүлүүрт машин

Бүлүүрт машин буюу бүлүүрт хөдөлгүүр нь флүид энергийн машин ба түүнд байгаа шахагчийн хөдөлгөөний тусламжтайгаар үечлэн өөрчлөгдөх ажлын эзэлхүүнийг үүсгэнэ. Шахагч нь эзэлхүүний бүлүүрт хөдөлгүүрт цилиндр хэлбэрийн бүлүүр байх бол эргэлтийн бүлүүрт машинд өөр хэлбэртэй байна. Өөр тодорхойлолт: Бүлүүрт хөдөлгүүр нь флүид энергийн машиныг хэлэх бөгөөд бүлүүр нь цилиндр дотор үелэн дээш доош хөдлөх (шулуун хөдөлгөөн) ба энэ хөдөлгөөнийг түлхэгч гол буюу саваагаар дамжуулан гүйцэтгэнэ. Ихэнх тохиолдолд энэ нь (шатун) тахир голын эргэх хөдөлгөөнтэй эргэлт холбогдоно. Нисэх бүлүүрт хөдөлгүүр нь ажлаа шүдтэй шулуун савааны тусламжтайгаар хөтлөх голд дамжуулна. Тэсрэлтийн цохилт нь эргэх хөдөлгөөнийг үүсгэдэггүй. Эзэлхүүний бүлүүрт машин нь зөвхөн бүлүүрт машины хэрэглээгээр л ашиглагддаг. Шингэний урсгал ба орох гарах даралтын хоорондын ялгаа бүлүүрийн (поршен) үелэх хөдөлгөөнөөс шалтгаалан өөрчлөгдөнө. Бүлүүрт машин нь үүгээрээ хэвийн ажиллагааны үедээ шингэний урсгал болон даралтын зөрөө нь тогтмол ажиллах урсгалын машин буюу турбо машинаас ялгаатай юм.

Source: original
Денис Суарес

Денис Суарес (Испани: Denis Suárez; 1994 оны нэгдүгээр сарын 6-нд Сальседа де Каселас хотод төрсөн) - Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Севилья» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог. == Замнал == Суарес «Манчестер Сити» багт 2.75 сая фунтээр элсэж, 2011 оны тавдугаар сарын 23-нд гэрээлжээ. Нөөц багийн цөөхөн тоглолтонд л оролцсон. Суарес «Барселоны» нөөцөөс 2014 оны долоодугаар сард «Севильяд» Иван Ракитичийн наймаагаар дамжин зээлэгдсэн юм. Анхны гараагаа наймдугаар сарын 12-нд 2014 оны УЕФА-гийн Супер цомд «Реал Мадридын» эсрэг 78 минутанд Хосе Антонио Рейесийг сэлгэн хийжээ. Аравдугаар сарын 26-нд «Вильярреалийн» эсрэг (2:1) чухал мөчид гоолдсоноор 'лигийн анхны гоолоо' тэмдэглүүлэв. == Гадны холбоос == Денис Суарес - Soccerbase

Source: original
Волейбол

Волейбол (Англи: Volleyball; гэж volley «үсрэнгээ цохих» + ball «бөмбөг») буюу Волейбол нь зургаан тоглогчтой хоёр багийг тороор тусгаарладаг багийн спорт юм. Баг бүр зохион байгуулалттай дүрмийн дагуу нөгөө багийн талбайд бөмбөгийг газардуулж оноо авахыг оролддог. 1964 оны Токиогийн олимпоос хойш зуны олимпын наадмын албан ёсны хөтөлбөрт багтсан. 1996 оны Атлантагийн зуны олимпын наадмаас элсний волейболыг хөтөлбөрт нэвтрүүлсэн. Зуны Паралимпын наадмын волейболын зохицсон хувилбар нь суугаа волейбол юм. == Түүх == 1895 онд Америкийн Нэгдсэн Улсын Массачусеттс мужийн Холиок хотын биеийн тамирын коллежийн багш Уильям Ж. Морган гэдэг хүн үүсгэжээ. Морган тухайн үедээ хэрэглэл материал төсөв хөрөнгө бага зарлагадсан энгийн тоглоом бий болгох тухай бодсон. Морган 1895 онд газрын теннисний торыг 197 см өндөрт татан дээгүүр нь сагсан бөмбөгөөр нөхдийнхөө хамт тоглоом эхэлсэн гэдэг.Гэвч сагсан бөмбөг нь хэтэрхий хүнд гарыг өвтгөж байсан болохоор бөмбөгний резинэн дотроор тоглох санаа сэтгэн тэр нь бас хэт хөнгөгдөж ойдог байсан тул хуучирч элэлгдсэн хөл бөмбөгийг ашиглаж байсан байна. Уг бөмбөг нь одоогийн волейболын жинтэй ойролцоо байсан байна. Өөр нэгэн жишээ сурвалжид Америкийн орон нутгийн гал сөнөөгчид 2 шонгийн хооронд хэц татаж дээгүүр нь резинэн бөмбөгөөр тоглож эхэлсэн. В.Морган хэдэн ч хүн тоглож болдог энэ тоглоомоо Минтонет гэж нэрлэжээ. 1896 онд АНУ-д Спрингфилд хотноо Загалмайтан залуучуудын холбооны бага хурлын үеэр олон түмэнд анх удаа тоглож үзүүлж тоглоомын гол санаа нь бөмбөгийг гараар цохин тор давуулах байв. Энэ үеэс Альфред Холстейд санал болгосноор волейболл буюу нисдэг бөмбөг гэж нэрлэх болжээ. ОХУ-д 1897 онд 10-н зүйлээс бүрдэх анхны дүрэм боловсруулагджээ. Үүнд: 1. Талбайн тэмдэглэгээ 2. Тоглолтонд хамрагдах зүйл 3. Талбайн хэмжээ 7,6-15,1м 4. Торны өргөн урт нь 0,61-8,2м өндөр нь 198см Бөмбөг нь шир ба резинээр хийнэ. 5. Бөмбөгний тойрог нь 63,5-68,5см. Хүнд нь 340гр байна. 6. Давуулалттай тоглогч нь нэг хөлөөрөө гишгэн гараа сарвайлган алгадаж гүйцэтгэнэ. 7. Оноог өөрийн давуулалтын үед авна. 8. Тоглолтын үед гар торонд хүрвэл алдаанд тооцно. 9. Талбайд гарах тоглогчийн тоо 6, мини волейбол 4 байна. 10. Тоглогчдын тоог 8-16 байна гэх мэт заасан байна. 11.одоогоор тоглогчдын тоо 6-14. Болсон Эмэгтэй торны өндөр:2метр34см Эрэгтэй торны өндөр:2Метр43см

Source: original
Номын баяр 2023

Жил бүр зохиогддог номын баяр 34 дэх удаагаа Д.Сүхбаатарын талбайд амжилттай зохион байгуулагдлаа. “Илүү их уншъя” уриатай энэ удаагийн удаагийн номын баярын үеэр уншигчдад ном сонирхох, зохиолчидтой ярилцах боломжийг бүрдүүлэх зорилгоор тус бүрдээ сонирхолтой хөтөлбөр бүхий “Номын нээлт”, “Ногоон зүлэг” нэртэй хоёр тайзтай байх аж. Тодруулбал, хэвлэн нийтлэгчид олон улсын номын зах зээлд номоо гаргасан туршлагаа хуваалцахын зэрэгцээ номын тухай подкастууд, шинэ номын нээлтүүд, шинэ хэвлэлийн газруудтай танилцах ярилцлагуудыг сонирхох боломжтой. == Зураг == Уламжлалт номын баяраар “Өсвөр насныханд санал болгох 50 номын жагсаалт”-ыг танилцуулахын зэрэгцээ, сурагчдыг “Автобустай аялал”-аар номын баярт хүргэх юм. Мөн гадаадын зохиолчид номын нээлтээ хийж, уншигчдадтай уулзалт хийв. Тухайлбал Буриадын зохиолч Ширеторов Чингис Пурбоевич, Халимагийн түүхч Басан Захаров, БНХАУ-ын зохиолч Хань Зин Хүй, БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны зохиолч Сономцэрэн, Италийн утга зохиолын Грицане Кавур шагналт, Хятадын мета-зөгнөлт буюу постмодернист зохиолын аварга гэгддэг Үй Хуа нар шинэ номын нээлтээ хийж, уншигчидтай уулзан, тусгай лекцүүдээ уншлаа. Номын баярыг дунджаар 240 мянган хүн үзэж хэрэгцээт хуалдаг аваотаа хийдэг.

Source: original
Жон МакКарти

Жон МакКарти (англи. John McCarthy; 1927 оны 9-р сарын 4-нд АНУ-ын Бостон хотод төрсөн - 2011 оны 10-р сарын 24-нд АНУ-ын Стэнфорд хотод нас барсан) - америкийн мэдээлэл зүйч, «хиймэл оюун» (1956) гэх хэллэгийг зохиогч, Лисп хэл зохиогч (1958), функцийн програмчлалын үндэслэгч, Тьюрингийн шагналтан (1971). АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх ухааны академийн гишүүн (1989). == Намтар == Ирландын цагаач эцэг Жон Патрик МакКарти, литв еврей эх Ида Глатт (1893-1957) нарын хүү болж төрсөн. Эцэг нь Үлдвэрчний Эвлэлийн ажилтан, эх нь сэтгүүлч байжээ. Их хямралын үед байнга нүүж амьдарч байгаад эцэг МакКарти Лос-Анжелест ажил олж тэндээ суурьшсан байна. Тэрээр математикт багаасаа авьяастай байсан бөгөөд идэр насандаа Их сургуулийн сурах бичгээс бие даан математик судалдаг байжээ. 1948 онд Калифорнийн Их сургуульд математикийн бакалавр хүртэж, 1951 онд Принстоны Их сургуульд -математикаар Ph.D. зэрэг хамгаалжээ. 1962 оноос 2000 онд тэтгэвэрт суутлаа Стэнфордын Их сургуульд профессор байжээ.

Source: original
Агаарын спорт

Агаарын спорт нь ур чадвар, тэсвэр, тэвчээр, эр зоригийн шалгуурыг шалгасан спорт юм. Экстрим спортын ангилалд орно. Дотроо хэд хэдэн төрөлд хуваагдана: Агаарын бөмбөлөгийн спорт Дельтаплан ба Параглайдерын спорт Нисдэг тэрэгний спорт Нисэх загварын спорт Уран нислэгийн онгоцны спорт Планерийн спорт Шүхрийн спорт Хэт хөнгөн онгоц ба Парамоторын спорт Дэлхийн Агаарын Спортын Холбоо(FAI)-ноос (Fédération Aéronautique Internationale) ДАШТ, Тивийн АШТ, Дэлхийн цомын цуврал тэмцээн, Дэлхийн Агаарын Тоглолт зэрэг тэмцээнүүдийг тогтмол зохион байгуулдаг. Нисэх загварын спортоор 2015 оны ДАШТэмцээний Хугацаат нислэгийн F1C ангилалд багийн амжилтаар мөнгөн медаль, Ази, Номхон далайн АШТэмцээнээс алт, мөнгө, хүрэл медалийг тус тус хүртэж багаараа түрүүлж байсан байна.

Source: original
Матс Хуммельс

Матс Юлиан Хуммельс (Герман: Mats Julian Hummels, 1988 оны арванхоёрдугаар сарын 16-нд Бергиш Гладбах хотод төрсөн) - Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Боруссиа Дортмунд болон Германы шигшээд тоглодог. == Амжилт == Боруссиа Дортмунд Германы аварга (2): 2011, 2012 Германы цомын түрүү (1): 2012 Германы супер цомын түрүү (1): 2013 Нийт: 4 цом Герман Идэрчүүдийн Европын аварга (1): 2009 ЕАШТ-ий хүрэл медаль: 2012 ДАШТ-ий алтан медаль: 2014 Хувийн Германы АШТ-ий шилдэг төвийн тоглогч 2013/2014 == Холбоос == Профайл - Боруссиа (англ.) Үзүүлэлт - Fussballdaten.de (Герман) Матс Хуммельс (орос.)

Source: original