AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Барду-л-аҷуз

Барду-л-аҷуз (ар. بردالعجوز‎), барди аҷуз, айёми аҷуз, рӯзҳои аҷуза, сармои пиразан - номи ҳафт рӯзи охири зимистон, ки ҳаво бисёр сард ва тағйирёбанда аст. Ин рӯзҳо дар Эрон, Тоҷикистон, Афғонистон, ҳавзаи шарқӣ ва ҷанубии Баҳри Миёназамин ва баъзе мамолики араб маъруф аст. Кушёри Гелонӣ (971-1029) дар «Зиҷи ҷомеъ» менависад: «Айёму-л-аҷуз ҳафт рӯз бошад, аввалаш бисту шашум аз шубот буд. Ин айём дар солҳои ғайри кабиса се рӯз аз охири шубот ва чаҳор рӯзи аввали озор, дар солҳои кабиса чаҳор рӯзи охири шубот ва се рӯзи аввали озор аст». Абурайҳони Берунӣ (973-1048) дар «Осору-л-боқия» овардааст, ки «... "айёми аҷуз“ дар ин моҳ (яъне, шубот) аст ва оғози он рӯзи бисту шашуми ин моҳ аст ва он ҳафт рӯзи пайдарпай аст. Ва "айёми аҷуз“-ро назди араб номҳоест. Рӯзи аввали он "синн“ аст, ки шиддати сармо дар ин рӯз аст. Ва рӯзи дуввум "синнанбар“ аст, ки ашёро монанди синбара мегузорад, яъне як чизи буридашуда. Ва рӯзи севум "вабр“ аст, зеро ин рӯз осори ин айёмро мебарад. Ва чорум рӯз "омир“ аст, яъне мардумро ба тарс аз худ амр мекунад. Ва панҷум "мутаммир“ аст, яъне бо азияти мардум мушовира мекунад. Ва рӯзи шашум "муаллил“ ном дорад, яъне мардумро фиреб медиҳад, ки миқдори каме аз сармои худ кам шудааст. Ва рӯзи ҳафтум "мутфиулҷамр“ ном дорад ва сармои ин рӯз аз дигар рӯзҳо сахттар ва дар ин рӯз оташ хомӯш мешавад. Ва ин рӯзро "мукфиулқидр“ мегӯянд, яъне аз шиддати боди сард худ дегро хомӯш мекунад. "Рӯзҳои аҷуза“ мегузаранд ва он гоҳ хунукӣ бартараф мешавад, аз ҷониби баҳр бароят ҳарорати гармӣ меояд». Мардумшиноси рус М. С. Андреев (1873-1948) дар аввали садаи 20 дар Помири Ғарбӣ нусхаи рисоли қадимиеро пайдо кард, ки он ба тақвимҳои мардумӣ бахшида шудааст. Дар он боби махсус-боби нуҳум. «Дар баёни донистани айёми аҷуз. Ҷамарот» ном дошта, оид ба «айёми аҷуз» чунин омадааст: «Бидон, ки Офтоб чун дар бурҷи Ҳут расад, аз севуми Ҳут то ҳафтдаҳуми Ҳут се таф, яъне се гармӣ эътибор кардаанд ва мунаҷҷимон онро "ҷамара“ гӯянд. Аммо аввал тафти замин, ки онро "ҷамароту-л-арз“ гӯянд ва он дар севуми Ҳут бошад. Дувумро "ҷамароту-л-моӣ“ гӯянд ва ин ҳафт рӯз пас аз тафи замин бошад, чунон ки рӯзи даҳуми Ҳут бошад. Севвумро "ҷамароти илоҳӣ“ гӯянд ва ин низ дар ҳафтдаҳуми Ҳут бошад. Чун ҳафт рӯз аз тафти ҳаво бигзарад, ҳафт рӯзи дигар "айёми аҷуз“ бошад, яъне ҳафтаи кабирӣ ва ин аз бисту чаҳорум то сиюми Ҳут бошад. Ва ин рубоӣ ҳавоии ин ҳисоб аст: Истилоҳи «барду-л-аҷуз» дар адабиёти форс-тоҷик барои васфи сармои сахт ба кор рафтааст, аз ҷумла дар ашъори Низомии Ганҷавӣ ва Мавлавӣ ба ҳамин шакл ва дар «Гулистон»-и Саъдӣ ба сурати «барди аҷуз». == Адабиёт == Андреев М. С. Таджики долины Хуф (верховья Аму-Дарьи). Вып. I., Сталинабад, 1953; Абурайҳон Берунӣ. Осору-л-боқия. Д., 1990; Ғиёсуддин Алии Исфаҳонӣ. Нуҷум. Хоруғ, 1994; Холов М. Ш. Тақвимҳои кишоварзии тоҷикони кӯҳистон. Д., 2006; دانشنامۀ جهان اسلام. تهران، ۱۳۷۸؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. تهران، ۱۳۸۰ == Сарчашма == Асос - Боз. - Д. : СИЭМТ, 2013. - 664 с. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 2). - ISBN 978-99947-33-52-4.

Source: original
Варзиш

Варзиш (русӣ: спорт, англ. Sport, яъне тарзи кӯтоҳшудаи калимаи disport-«бозӣ», «шуғл») - як намуди машқҳои ҷисмонӣ ва интеллектуалӣ буда, дар шакли мусобиқа гузаронида мешавад, барои беҳтар намудани саломатӣ, барои ба даст овардани қаноатмандии молӣ ва маънавӣ, пешравӣ, барои беҳбудӣ, машҳурият ба даст овардан ва беҳбудии тавоноӣ хидмат мекунад. == Варзиши касбӣ == Дар давраи ҳозира ҳангоми ташаккул ёфтани маданият, мусобиқаҳои варзиши хеле кам ташаккул ёфта машҳур шуданд, ҳам дар байни варзишгарон ва мухлисон. Варзишгарони машҳур маблаги зиёд ба даст меоранд ва чизҳои гуногунро намоиш медиҳанд, одатан дар мобайни мухлисон ва дар мобайни халқ машҳур мешаванд. Барои идора намудани руйдодҳо дар варзиши касбӣ, созмон ва ассотсиатсияҳо ташкил мешаванд, ки варзишгарон, устодон, доварон ва мухлисонро бо хам муттаҳид менамоянд. Варзиши ҳозира ба соҳибкорӣ ва ба даст овардани маблағ монандӣ дорад. Бо ҳоиши зебо ва нағзтар шудани доварӣ баьзе вақт қоидаҳои варзишӣ дигаргун мешаванд.

Source: original
Академияи илмҳои Ӯзбекистон

Академияи илмҳои Ӯзбекистон - муассисаи олии илмии Ҷумҳурии Ӯзбекистон мебошад, ки дар пойтахти Ӯзбекистон шаҳри Тошкент воқеъ аст. Дар асоси Филиали Ӯзбекистонии АИ ИҶШС соли 1943 ҳамчун Академияи Фанҳои ҶШС Ӯзбекистон таъсис дода шудааст. Аввалин президенти Академияи Фанҳои ҶШС Ӯзбекистон математик Тошмуҳаммад Ниёзович Қори- Ниёзов буд. Нахустин аъзоёни комилҳуқуқи Академия - Михаил Степанович Андреев, Александр Николаевич Аскоченский, Виктор Васильевич Пославский, Ғафур Ғулом, Мусо Тошмуҳаммадов (Ойбек), Всеволод Иванович Романовский, Тошмуҳаммад Алиевич Сарымсаков, Александр Сергеевич Уклонский, Султон Умарович Умаров, Рихард Рихардович Шредер, Александр Юрьевич Якубовский шуданд. == Президентҳои Академия == Тошмуҳаммад Қори-Ниёзов (1943-1947) Тошмуҳаммад Алиевич Сарымсаков (1947-1952) Теша Зоҳидович Зоҳидов (1952-1956) Ҳабиб Муҳаммадович Абдуллоев (1956-1962) Обид Содиқович Содиқов (1966-1984) Пулод Қирғизбоевич Ҳабибуллоев (1984-1988) Маҳмуд Салоҳитдинович Салоҳитдинов (1988-1994) Ҷӯра Абдуллоевич Абдуллоев (и. в. 1994-1995) Тӯхтамурод Ҷӯраевич Ҷӯраев (1995-2000) Беҳзод Содиқович Юлдошев (2000-2005) Тоҳир Фотеҳович Орипов (и. в. 2005-2006) Шавкат Исмоилович Солиҳов (аз13 марти 2006) == Пайвандҳои беруна == Сайт Академии наук Узбекистана Бойгонӣ шудааст 11 июли 2022 сол. Страничка Академии наук Узбекистана на сайте «Научная и образовательная сеть Узбекистана» Бойгонӣ шудааст 27 май 2017 сол.

Source: original
Тими миллии футболи Италия

Италия - яке аз тимҳои беҳтарин дар футболи ҷаҳонӣ мебошад. Тими миллии он чаҳор маротиба чемпиони ҷаҳон гардидааст. Бори охирин дастаи Италия соли 2006 ба пирӯзӣ ноил гардид, тими он дар ҳар мусобиқа яке аз даъвогарони асосӣ ба ҷои аввал ба шумор меравад. Футболбозони Италия дар кишвари худ аз сиёсатмадорон ва ситорагони санъат ҳам машҳуртаранд. Тими миллии Италия дар ҳамаи чемпионатҳои ҷаҳон иштирок намуда, танҳо дар дутои он - солҳои 1930 ва 1958 ширкат наварзидааст. Италия аввалин дастаест, ки ду маротиба паиҳам (солҳои 1934 ва 1938) ғолиб гардидааст. (Ин дастовардро фақат бразилиягиҳо дар солҳои 1958 ва 1962 такрор намудаанд). Баъд аз ҷанги дуюм ҷаҳон итолиёвиҳо муддати зиёде таъхир карданд. Муваффақияти аввалини онҳо дар соли 1968 буд, ки дар ин сол тими миллии Италия чемпиони Аврупо гардид. Ду сол пас соли 1970 дар Мексика "Скуадра адзурра" ба финали мусобиқа баромад, вале аз дастаи Бразилия шикаст хӯрд. Соли 1974 итолиёвиҳо аз гурӯҳашон гузашта натавонистанд, соли 1978 бошад, дар бозии барои ҷои сеюм боз аз бразилиягиҳо бо ҳисоби 1:2 мағлуб шуданд. Ин тайёрӣ ба муваффақияти нав буд. Дар чемпионати ҷаҳони соли 1982 дар Испания ба итолиёвиҳо муваффақ шуд, ки маротибаи сеюм соҳиби ҷоми ҷаҳон гарданд. Нишонзани беҳтарини ин мусобиқа - Паоло Росси дар се бозии аввал гол назад. Вале баъд се голро ба дарвозаи Бразилия (3:2), ду голро дар чорякфинал бо Полша (2:0) ва як голро дар нимфинал бо Олмон (3:1) ба нишон расонд. Соли 1986 дар Мексика итолиёвиҳо дар 1/8 финал аз тими Фаронса бо ҳисоби 0:2 шикаст хӯрда чемпионатро тарк гуфтанд. Соли 1990 дар майдони худ Италия натавонист, ки дар нимфинал Аргентинаро шикаст диҳад. Дар натиҷа, баъди бозӣ зарбаҳои 11-метра таъйин гардиданд ва аргентинагиҳо дар нишонзанӣ саҳеҳтар буданд. Италия тавонист, ки танҳо ҷои сеюмро ишғол кунад. Баъд аз чаҳор сол дар ИМА итолиёвиҳо тавонистанд медали нуқраро соҳиб шаванд. Дар финал боз бо тими Бразилия во хӯрда, баъд аз бозии мусовӣ, (0:0)зарбаҳои 11-метра таъйин гардиданд. Ин дафъа ҳам бахти итолиёвиҳо омад накард. Дар Фаронса (соли 1998) Италия то 1/4 финал баромад ва аз фаронсавиҳо боз дар зарбаҳои 11-метраи баъди бозӣ задашуда шикаст хӯрд. Чемпионати ҷаҳон соли 2002-ро итолиёвиҳо пас аз мағлубияти шармандавор аз Корея дар 1/8 финал тарк гуфтанд. Дар давоми бозиҳои интихобии ҷоми ҷаҳони соли 2006, сармураббии даста Марчелло Липпи ба бозингарон ҷавон такя намуд. Ин бозигарон аз нисф зиёди тӯбҳои дастаро ба нишон расониданд (8 аз 15). Аксари ин бозингарон - Де Росси, Тони ва Ҷилардино на танҳо дар ҳайати асосӣ ҷой гирифтанд, балки тавонистанд пешвоёни тими миллиашон гарданд. Дар чемпионати ҷаҳон оид ба футбол - Олмон 2006 тими Италия чаҳорумин маротиба дар таърих чемпиони ҷаҳон шуд. Итолиёвиҳо дар гурӯҳи Е ба рақибони на он қадар пурқувват - ИМА, Чехия, Гана вохӯрда бо дарёфти 7 хол ба даври дигар гузаштанд. Баъд дастаҳои Австралия, Украина ва Олмонро шикаст дода, ба финал баромаданд. Дар финал итолиёвиҳо фаронсавиҳоро баъд аз задани зарбаҳои 11-метра бо ҳисоби 5:3 мағлуб карданд. == Нигаред == Ҳайати тими миллии футболи Италия дар чемпионати соли 2006 Портал:Футбол

Source: original
Зафар Розиқов

Зафар Розиқов (Разыков Зафар Абдукаххаравич; 27 декабри 1951, Ленинобод) - муҳандиси соҳаи кӯҳкорӣ, доктори илми техникӣ (2004). == Зиндагинома == Академики Академияи муҳандисии ҶТ (1999). Факултаи истихроҷ ва коркарди конҳои нафту гази Донишгоҳи давлатии нафту гази Русияро бо ихтисоси технология ва механиконии комплексии истихроҷи конҳои нафт ва газ (1973) ва Академияи идоракунии ФР-ро хатм кардааст (1992). То соли 1977 дар иттиҳодияи истеҳсолии умумиитифоқии «Тюменгазпром»-и Вазорати саноати гази ИҶШС оператори истихроҷи газ, муҳандиси басти хидмати оперативӣ-истехсолӣ, инструктори шӯъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲКИШ-и ш.Надими в. Тюмен кор кардааст. Баъдан технологи истихроҷи нафт (1977-1078), сардори шуъбаи сохтмони асоси (1978-1979), муовини директори генералии иттиходияи истеҳсолии «Тоҷикнафт» (1979-1982), муовини аввали раиси Кумитаи давлатии ҶШС Тоҷикистон оид ба назорати бехатарии гузаронидани кор дар саноат ва назорати кӯҳкорӣ (1982-1987), муовини мудири шуъбаи саноати Кумитаи марказии ХК Тоҷикистон (1987-1988), котиби кумитаи шаҳрии ХК Тоҷикистон дар ш.Чкалов (1988-1991), сардори шуъба, муовини сармухандис (1991-1995), муовини аввали директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» (1995-1997), директори генералии корхонаи давлатии «Востокредмет» (аз с.1997), профессори кафедраи телекоммуникатсия ва радиоэлектроникаи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (аз с.2004). Самтҳои асосии фаъолияти истеҳсоли ва илмии Р. гидрометаллургия, хӯлаҳои оҳан, тозакунии металлҳои қимматбаҳо, экология мебошад. Муаллифи 80 асар ва мақолаи илмӣ. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Вена, 1998; Алмаато, 2001, Чусовой, 2002, Вашингтон, 2004, Қайроққум, 2005). Узви Мачлиси миллии Мачлиси Олии ҶТ (2000-2005) буд. == Осори илмӣ == Экология уран-прерабатывающего предприятия. -Худжанд, 1999; Урановые месторождения Таджикистана. -Чкаловск, 2002 (в соавт.); Производство ферромолибдена. -Чкаловск, 2005 (в соавт.). == Пайвандҳои беруна == Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Source: original
Инсони хирадманд

Одами хирадманд (лот. Homo sapiens ), инчунин аксар вақт ҳамчун одам -навъҳои сершумор ва паҳншудаи приматҳо мебошад. Ба ҷинси (Homo) аз оилаи гоминидҳо (аз оилаи - инсоннамоён) тааллуқ дорад ва бо мавқеи рост роҳ гардон , истифодаи нутқ барои муошират бо дигар намояндагони ин намуд, истифодаи асбобҳо, инчунин қобилиятҳои когнитивии ба таври истисно инкишофёфта, ки аз андозаи калон ва майнаи худ, фарқ мекунад. Одами анатомияи муосир (лот. Homo sapiens sapiens) тақрибан 300 000 сол пеш ба вуҷуд омадааст дар Африқо, ки аз одами Ҳейделберг (ё марди Родезия) ба вуҷуд омадааст, пас аз он ӯ аз Африқо муҳоҷират карда, тадриҷан бо ҳам пайвастан ва иваз кардани дигар одамони архаикӣ шуд. Дар тӯли таърихи худ, одамон шикорчӣ ва тарзи ҳаёти бодиянишин буданд. == Истилоҳот == Ҳама одамони муосир ба намуди Homo sapiens тааллуқ доранд, ки бори аввал Карл Линней соли 1735 дар асари худ Системаи табиат тавсиф кардааст. Номи илмии ҷинси Инсон, Homo, дар асри XVIII истифода шуда ва аз лотинии homō омадааст, ки маънояш инсон (аз ҳарду ҷинс) аст . Калимаи "одам"-ро метавон ба ҳама навъҳои ин ҷинс истифода кард, аммо дар гуфтори маъмулӣ он одатан танҳо ба Homo sapiens, ягона намуди зиндаи одам ишора мекунад. == Таърих == Аввалин одамон шикорчиён ва ҷамъоварии кӯчманчӣ буданд. Тақрибан 10, 000 пеш аз милод. Одамон ба азхудкунии хоҷагии қишлоқ шуруъ карданд, инқилоби неолит ба амал омад. Баробари рушди кишоварзӣ афзоиши аҳолӣ ва ташаккули аввалин тамаддунҳои ҷаҳони қадим ба амал омад . === Намуди зоҳирӣ, анатомия ва физиология == Одамон майнаи хеле инкишофёфта доранд. Таносуби массаи майна ба массаи бадан нисбат ба бисёр ҳайвоноти дигар (ба истиснои паррандаҳои хурд , маймунҳои тортанак ё маймунҳои тортанак ) зиёдтар аст ва массаи мутлақи майна танҳо дар филҳо ва китсиҳо зиёдтар аст. Дараҷаи инкишофи майнаро, аз ҷумла, аз рӯи таносуби массаи ҳароммағз ба майна арзёбӣ кардан мумкин аст. Инак, дар гурбахо - 1:1, дар сагхо - 1:3, дар маймунхои паст - 1:16, дар одамон - 1:50. Майнаи одамони палеолити боло назар ба майнаи одамони муосир ба таври назаррас (10-12%) калонтар буд . == Эзоҳ == Сарчашмаҳо == Адабиёт == Капица С.П. Назарияи умумии рушди инсон: чӣ қадар одамон дар рӯи замин зиндагӣ мекарданд, зиндагӣ мекарданд ва хоҳанд монд. М.: Илм, 1999. ISBN 5-02-008299-6 == Пайвандҳо == Пайдоиш ва эволютсияи инсон дар evolbiol.ru(Санаи муроҷиат: 14 Декабри 2009) Хронометражи инсонӣ // Смитсониан (августи 2016)(англ.)

Source: original
Ахбори Академияи Илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон

Ахбóри Акадѐмияи Илмҳóи Ҷумҳурѝи Тоҷикистóн - маҷаллаҳои илмию назариявие, ки аз тарафи шуъбаҳои АИ ҶТ ба забонҳои тоҷикӣ ва русӣ ба табъ мерасанд. Январи 1952 таъсис ёфтааст. Солҳои аввал мавсимӣ ё даврӣ (соле се-чор шумора) чоп мешуд. Солҳои 1964-90 ҳар моҳ (12 шумора) мебаромад. Аз соли 1992 нашри силсилавии Ахбори Академияи Илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон оғоз ёфт. То соли 2000 бахшҳои «Фалсафа ва ҳуқуқ», «Иқтисод ва сиёсатшиносӣ», «Филология ва шарқшиносӣ», «Физикаю математика, химия, геология, техника», «Биология ва тиб» мавсимӣ ба табъ мерасиданд. Ҳоло дар як сол ҳар кадом 4 шумора мебароянд. Маҷаллаҳои мазкур воситаи оммавии ахбори илмӣ ба шумор мераванд. Дар саҳифаҳои онҳо натиҷаи таҳқиқоти илмии олимон аз шуъбаҳои марбутаи АИ ҶТ, мақолаҳои олимони дигар пажӯҳишгоҳҳо, муаллимони мактабҳои олии ҷумҳурӣ ва аспирантҳову унвонҷӯён чоп мешаванд. Ин нашрияҳо барои олимон, омӯзгорони мактабҳои олию миёна ва ҳамаи онҳое, ки ба пешрафти илму техникаи Тоҷикистон шавқу рағбат доранд, ҳамчун воситаи оммавии ахбори илмӣ хидмат мекунад.

Source: original
Фурудгоҳи саҳро горнр

Фурудгоҳи саҳро горнр (англ. Garner Field) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) баҳрабурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи UVA аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1602 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри юволд, тигзос кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 287 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original
Бомғӯра

Бомғӯра - деҳа дар ҷамоати деҳоти Чӯянгарони ноҳияи Ваҳдат. Аз Бомғӯра то маркази шаҳр 16 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 2240 нафар (2017), тоҷикон. == Иқтисод == Деҳа нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Бомғӯра мактаб надорад. Талабагон дар мактаби деҳаи Амоншайхӣ таҳсил мекунанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз наҳри Роҳатӣ обёрӣ мешаванд. == Таърих == Бомғӯра аз солҳои 1916 бо номи Охкаппа (иборат аз мавзеъҳои Коргарони Сурх, Меҳнатобод ва Сулҳ) вуҷуд дошта, мактаби ибтидоӣ ва 7-сола, хоҷагиҳои ба номи «Чақирбой», «Маҳмараҷаббой», «Самандар» ва «Саид» будааст. Аз сабаби дар мавзеи дурдаст ҷойгир будани деҳа соли 1949 Раҳимов Нарзулло ном шахс бо супориши ҳукумати онвақта аҳолии деҳаи Охкаппаро ба мавзеи сари роҳ кӯчондааст ва он Бомғӯра ном гирифта, дар ҳайати колхози «50-солагии Комсомол» (минбаъд колхози Ҷавонӣ) қарор доштааст. Айни замон дар ҳудуди Бомғӯра кооперативи истеҳсолии «Шоразми Боло» ва 22 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ мавҷуд аст. == Адабиёт == Бомғӯра // Боз - Вичкут. - Д. : СИЭМТ, 2014. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 3). - ISBN 978-99947-33-46-0. Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон - Д.: СИЭМТ, 2013. - 332 с. - ISBN 978-99947-33-54-5

Source: original
Роҳинҷа (халқият)

Роҳинҷа (банголӣ: রোহিঙ্গা Rohingga /ɹohiŋɡa/) - номгузории халқиятест дар кишвари Мянма Роҳинҷа, гурӯҳи этникиест, ки аксаран дар иёлати Ракхайн (Аракан)и давлати Мянма маскун аст ва ба ҳалқиятҳои оилаи ҳиндуаврупоӣ таалуқ дорад. Халқияти Роҳинҷа худро аз сокинони муқимнишини иёлати Ракхайн (Аракан)и давлати Мянма мешуморад, вале аксари муаррихон тахмин доранд, ки асосан ин халқият ба Мянма дар даврони мусталикадории Британияи Кабир аз Бангола (Бангладеш) муҳоҷир шудааст, ва қисман баъди соҳибистиқлол шудани Бирма (соли 1971), ҳоло Мянма омадааст.. Ҳукумати Мянма онҳоро то ҳол ҳамчун шаҳрванд эътироф накарда, муҳоҷирони ғайриқонунии кишвари Бангладеш мешуморад.. Роҳинҷа ба дини Ислом эътиқод дорад ва ба забони роҳинҷӣ гап мезанад, ки аз оилаи забонҳои ҳиндуориёист. Миқдори аҳолии Роҳинҷа дар Мянма аз 800 000 то 1 млн. нафар аст.. Аз рӯи маълумоти СММ ақалияти миллии ба зери таъқиб афтодаи дунёи муосир аст . === Таъқибкунии роҳинҷӣ === Дар муқовимати байнимазҳабии соли 2012 байни буддопарастон ва мусулмонони роҳинҷӣ дар натиҷаи зӯроварии этникӣ зиёда аз 100 ҳазор мусалмонон бе манзил монда дар лагерҳои муваққатӣ ҷамъ оварда шуда буданд; Чунин, ҳодисаҳои зуроварии этникӣ дар солҳои 2015 ва 2016 давом ёфтаанд. Соли 2016 аз Мянма зиёда аз 80 ҳаз. мусулмонон гуреза шудаанд. Аз рӯи маълумоти СММ тахминан 420 ҳазор нафар роҳинҷа Мянмаро тарк намудааст. Зиддияти навбатӣ дар Мянма 25 августи соли 2017 руй дод. Муҷоҳиддини «Артиши озодихоҳии роҳинҷа Аракана» (АРСА) (русӣ "Армия спасения рохинджа Аракана" - АРСА) ба зиёда аз 30 посгоҳи полис ҳамла карда 12 наф. куштаанд. Роҳбарияти Мянма мегуяд, ки АРСА бо ташкилотҳои террористӣ алоқаи қавӣ дорад. Сипас, Артиши Мянма ба амали зиддитеррористӣ шурӯъ кардааст ва 400 муҷоҳиддинро нобуд сохтааст. Аз рӯи маълумоти СММ дар 10 рӯз боз тахминан 87 ҳазор нафар халқияти роҳинҷа Мянмаро тарк намудааст. == Омор == Дар Иёлати Ракхайн аз 3 млн наф. аҳолӣ дар баҳисобгирии охирони давлат, 1 млн. нафар халқияти Рохинҷа сабт нагардидааст. == Ҳамчунин нигаред == Мины: не дать вернуться народности рохинджи Кто такие рохинджа и что происходит с мусульманами в Мьянме? Кто такие рохинджа? Почему про них заговорил Кадыров? Главные вопросы о противостоянии в Мьянме Далай-лама призвал Аун Сан Су Чжи поддержать мусульман Мусульмане без родины

Source: original
Равоншинос

Равонашинос як унвони илмӣ, касбӣ ё ҳирфавӣ аст аз тарафи ашхосе истифода мешавад, ки дар соҳаҳои зерин кору фаъолият мебарад: Донишманд улуми иҷтимоӣ ки дар донишгоҳ ё макотиби махсус ба пажӯҳиш, таҳқиқоти равониро анҷом медиҳад ё аз равоншиносӣ дарс медиҳад; Мутахассиси илме, ки пажӯҳиш, назарияҳо ва усулҳои ба масъалаҳои "дунёи воқеӣ", саволҳо ва масоили марбут ба тиҷорат, саноат ё ҳукумат мепайвандад. Мутахассиси тиббӣ, ки бо беморон дар заминаҳои гуногун пайваста бо пизишкони равоншинос барои таҳлили ва мушовира кор мекунад. == Нигаред низ == Равоншиносӣ == Адабиёт == Psychologist. (2010, November 26). In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 21:03, December 4, 2010, from

Source: original
Иржи Бечка

Иржи Бечка - олим, ховаршинос, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон == Зиндагинома == Иржи Бечка ховаршиноси маъруфи чех, доктори илмҳои адлия ва фалсафа 16 октябри соли 1915 дар Прага ба ҷаҳон омадааст. Соли 1945 Донишгоҳи Карли шаҳри Прагаро хатм карда, корманди Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии АИ Чехословакия шудааст. Ҳамчун шогирди сазовори ховаршиноси машҳур Ян Рипка дар таҳқиқу тарғибу омӯзиши адабиёти классикӣ ва муосири тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Соли 1985 70-солагии зодрӯзи ӯ бо ширкати худаш дар Душанбе мутантан ҷашн гирифта шуд. Пас аз бознишастагӣ ( 1992) ба корҳои илмиву эҷодӣ шуғл меварзид; дар муддати панҷ-шаш соли охири умраш раиси Ҷамъияти равобити дӯстии Чехия ва Эрон, Тоҷикистону Афғонистон, сардабири маҷаллаи» Бӯстон» буд. == Эҷодиёт == Доир ба ҷанбаҳои гуногуни осори Садриддин Айнӣ, Мирзо Турсунзода, Пайрав Сулаймонӣ, Муҳаммадҷон Раҳимӣ, Ҷалол Икромӣ ва дигарон асарҳои пурарзиш офаридааст. Шеъру ҳикоя ва қиссаҳои бисёр адибони тоҷикро ба чехӣ тарҷума кардааст. «Фарҳанги форсӣ ба чехӣ ва чехӣ ба форсӣ»-и мураттабнамудаи ӯ соли 2004 дар Теҳрон интишор ёфтааст. Иржи Бечка бо донишмандони тоҷик Б. Ғафуров, А. Мирзоев, М. Шакурӣ, С. Табаров, А. Афсаҳзод, А. Турсон робитаҳои илмӣ дошт. Пас аз вохурӣ ва суҳбат бо Б.Гафуров Бечка ба Тоҷикистон даъват шуд ва ба пажӯҳиши адабиёти тоҷик ҷиддан машғул гардид. Иржи Бечка бо Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон низ дар Прага вохӯрда, суҳбат карда буд. Дар асари ҷомеаи шарқшиносони Чехословакия - «Таърихи адабиёти форсӣ ва тоҷикӣ» фаслҳои «Адабиёти тоҷик дар асрҳои 16-20» ва «Адабиёти шӯравии тоҷик» ҷой гирифтаанд. И. Бечка повести «Марги судхӯр»-и С. Айнӣ,» достони “Муш ва гурбаи»-и Убайди Зоконӣ, маҷмӯаи шеърҳои Мирзо Турсунзодаро бо номи «Салому алайкум» баёзе бо унвони «Ситораҳои наздик» (намунаҳо аз эҷодиёти адибони муосири тоҷик - А.Деҳотӣ, С.Улуғзода, М.Миршакар,Ғ.Мирзо, У.Раҷаб, Лоиқ, Кӯҳзод ва диг.), намунаҳоро аз эҷодиёти Рӯдакӣ, рубоёти Умари Хайём, осори Ҷалолуддини Балхӣ, Абдураҳмони Ҷомӣ, Мушфиқӣ, Сайидо, Шамсиддини Шоҳин ба забон и чехӣ тарҷума кардааст. Соли 1985 70-солагии зодрӯзи ӯ бо ширкати худаш дар Душанбе мутантан ҷашн гирифта шуд. Соли 2002-юм Иржи Бечка барои охирин бор ба Тоҷикистон сафар карда, дар ҷашни истиқлол ширкат кард. Дӯсти Бечка, ховаршиноси олмонӣ аз Донишгоҳи Ҳумболдти Берлин, Манфред Лорентс дар бораи он сафар гуфта буд: - Манфред Лорентс == Ҷоизаҳо == Барандаи Ҷоизаи адабии ба номи Садриддин Айнӣ.

Source: original
Қутайба ибни Туғшода

Қутайба ибни Туғшода (дарг. 753) - бухорхудот (739-753) аз ҷониби Қутайба ибни Муслим. == Адабиёт == Bosworth (1986). "Ḳutayba b. Muslim". In Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume V: Khe-Mahi (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. pp. 541-542. ISBN&nbsp;978-90-04-07819-2. Shaban, M. A. (1979). The 'Abbāsid Revolution. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-29534-3. B. A. Litvinsky, Ahmad Hasan Dani (1996). History of Civilizations of Central Asia: The crossroads of civilizations, A.D. 250 to 750. UNESCO. ISBN 9789231032110. Bosworth, C. Edmund. "BUKHARA ii. From the Arab Invasions to the Mongols". Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 5. London et al.: C. Edmund Bosworth. pp. 513-515.

Source: original
Фурудгоҳи обе подгон бийг ҳӯк вилдрнис

Фурудгоҳи обе подгон бийг ҳӯк вилдрнис (англ. Big Hook Wilderness Camp Water Aerodrome) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як бонди фуруди об дорад. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 262 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original
Фурудгоҳи фурт синт ҷиймз (присн)

Фурудгоҳи фурт синт ҷиймз (присн) (англ. Fort St. James (Perison) Airport) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи YJM аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1219 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 721 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original