AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Қазақтардың зергерлік бұйымдары

Қазақтардың зергерлік бұйымдары - қазақтардың ұлттық Зергерлік бұйымдары, яғни асыл металдарды әшекейлеп өңдеп, көп жағдайда қымбат тастармен безендірріп алынатын бұйымдар. Қазақ қолданбалы өнер туындылардың шығармашылық бейнесіне жалпы алғанда көркемдік тіл ықшамдығы және сәндеу шешімдерін жалпылау тән, бұл қазақ шеберлерініңқоршаған ортаны ерекше қабылдауымен айқындалады. Қазақтардың түйсігінде әлем сандық және кеңістік өлшемдермен айқын құрылымдаған , деңгейі мен дүниенің төрт бұрышы айқын көрініс тапқан.Осы түсініктен сәндік композицияқұрайтын қарапайым симметриялық пішіндер туындайды. Тұмарша (Бойтұмар) Бұл - ырымдық зат. Оған кез-келген бұйым (ұлутас, сүйек, т. б. ) немесе арнайы жасалған қымбат заттар да алынған, оларға жазу жазылып, бедер суреттер түсірілген. Бойтұмарды алқаға, кішкене қорапшаға, әмиянға салатын болған. Болмаса былғарыдан, шүберектен жасаған қалташаға тігеді. Үлкендігі мен пішіні әртүрлі болады. Ол көз тиюден, пәле-жаладан, апаттан қорғайды деп сенген. Жүзік сақина Әйелдердің саусақтарына тағылатын зергерлік бұйымдардың бір түрі - жүзік немесе сақина деп аталады. Зергерлер алтыннан, күмістен құйып, қақтап, соғып, шекімелеп, қара ала жүргізіп шиыршық темірден торлап, небір тамаша өрнектер салып, асыл тас қондырып алуан түрлі жүзіктер жасаған. Олар жасалу түрі мен қолдану ретіне қарай отау жүзік,құс мұрын жүзік, тасбақа жүзік т. б. деп аталған. Шолпы шаш теңге Бұл бұйымдарды қыз-келіншектер шаштарының ұшына тағады. Шаш теңгелер мен шолпылар әсем шиыршықталған күміс үзбе бауларға бекітілген тоғыз теңгеден тұрады. Тоғыз - қазақ ұғымында киелі сандардың бірі. Олар бір-бірімен ұзыннан ұзақ жалғасып, шаштың ұшына бірге өріледі. Шашбау Шашбау да бір-біріне сым үзбелер арқылы бекітіледі. Орталарына асыл тастардан көз қондырылған теңгелер тізбегінен құралады. Ұшы сәнді шашақпен, күміс әшекейлермен әсемделеді. Шашбау шаштың түбіне бекітіліп, бұрыммен бірге салбырай төгіліп тұрады. Білезік Білезік сыңар қолға да, қос қолға да тағыла береді. Бірнеше бөлшектен құралған, ашпалы-жаппалы, сом темірден тұтас құйылған жұмыр түрлері болады. Соған орай оларды сом білезік, жұмыр білезік, бес білезік т. б. деп әртүрлі атайды. Олардың ішінде шынжырмен жалғасып жататын бірнеше жүзігі бар білезіктер де кездеседі. Оларға неше түрлі өрнектер салып, тас қондырып, қарала жүргізіп, сіркелеп, бұрала ширатып әсемдеген. Олар көбіне күмістен соғылады. Сырға Қыз-келіншектердің аса сүйіп тағатын әсемдік бұйымдарының бірі - сырға. Қазақ зергерлері жасайтын ай сырға, тас көзді сырға, күмбез сырға, салпыншақ сырға, сабақты сырға,шашақты сырға деп әр өңірде алуантүрлі аталатын сырғалардың түрлері өте көп. Қапсырма Қапсырма - бір-біріне топса арқылы бекітілетін екі бөліктен тұрады. Олар үш бұрыш,сүйір,доға тәріздес әр түрлі пішінде болады. Қапсырманың бетіне аң-құстың, ай мен күннің,немесе өсімдік тектес өрнектер салынып, тастар қондырылып әсемделеді. Алқа Оны өңіржиек деп те атайды. Алқалар бір-біріне шығыршық арқылы жалғасады және бірнеше төрт бұрышты әшекейлерден құрастырылады. Әр әшекейдің ортасына, жиектеріне асыл тастар орнатады. == Тағы қараңыз == Мойынға тағатын әшекейлер

Source: original
Әбдіразақ Пернебайұлы Әуешов

Әбдіразақ Пернебайұлы Әуешов (24.5.1956 жылы туған, Түркістан облысы Сарыағаш ауданы Дербісек ауылы) - техника ғылымның докторы (2004), профессор (2006). Арғын тайпасының Тарақты руынан шыққан. ҚазМУ-ды (1978, қазіргі ҚазҰУ) және Қазақ химия-технологикалық институтының аспирантурасын (1984) бітірген. 1978 жылы Қазақ химика-технологикалық институтының физика химия кафедрасында лаборант, 1979-1980 жылы Химия-фармацевтика з-тында аға аппаратшы, 1987-1997 жылы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде аға оқытушы, доцент қызметтерін атқарды. 1997 жылы осы университеттің докторантурасында оқып, кейін лаборатория меңгерушісі болды. Қызылорда облысы әкімдігінің біліктілікті арттыру және кадрларды қайта даярлау институты директорының орынбасары, «Таза технологиялар жасау» ЖШС-нің директоры қызметтерін (2001-2003) атқарды. «Поли(цикло)фосфаттар мен әр түрлі тотықсыздандырғыш реагенттердің жоғары температурада өзара әрекеттесуі және фосфидтер мен фосфорлы құймаларды алу технологиясын жасау» атты тақырыпта докторлық диссертация қорғады. 2004 жылдан Халықаралық қазақ-түрік университетінің Шымкент институтында жалпы бейорганикалық және аналитикалық химия кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарады.

Source: original
Тәржіма Шаһнама

Тәржіма Шаһнама - Фердоуси “Шаһнамасының” түркіше аудармасы. Аударған - Хұсейін Хасан Мұхаммед әл-Хорезми. Ол сұлтан Чемнің жұмсауымен Мысырға барып, онда “Шаһнаманы” аударған, еңбекті Кансух Гури сұлтанға тарту еткен. Аударманың қолжазбасы 1511 жылдың наурыз айында Каирде жазылып біткен. Поляк түркітанушысы А.Зайончковский “Тәржіма Шаһнама” 1965 ж. Варшавада бастырып шығарған. Бұл басылған нұсқада араб әліпбиімен жазылған “Шаһнаманың” фотокөшірмесі және мәтіннің латынша транскрипциясы бар. Зерттеуші Ә.Құрышжанұлы еңбек жайында “Ескерткіш ескі осман тілінің тарихы үшін аса бағалы мұра бола тұра, көне қыпшақ тілі мен Алтын Орда, Хорезм халықтарының мәдени тарихы үшін де маңызы аз емес” дейді. Қолжазба Түркиядағы Топқапы сарайында сақтаулы.

Source: original
Олимпиада ойындарындағы мәнерлеп сырғанау

Мәнерлеп сырғанау Олимпиада ойындарында алғаш рет 1908 жылы пайда болды. 1924 жылдан бастап өткізілетін Қысқы Олимпиадалардың барлығында бұл спорт түрі болған. == Тарихы == Мәнерлеп сырғанау бойынша сайыстарды арнайы кешендердің ішінде ұйымдастыруға болғандықтан, бұл спорт түрі алғаш рет Жазғы Олмипиадада таныстырылды. Лондонда өткен бұл Ойындар барысында төрт медаль комплектісі ойнатылды: ерлер, әйелдер, жұптар арасында, сондай-ақ ерлер арасындағы арнайы амал жарыстары (бұл тарихта жалғыз рет қана өткізілді). Екінші рет сайыстар тағы да Жазғы Олимпиадада 1920 жылы өтті. Қысқы Олимпиада ойындары тек 1924 жылы пайда болды. Содан бері бұл спорт түрінен сайыстар барлық Қысқы Олимпиадалардың бағдарламасында болды. 1976 жылы билеу бойынша алғашқы сайыс өткізілді, оның алдында ол 1968 жылы демонстрациялық түрде көрсетілді. 2014 жылдан бастап топтық жарыстар өткізіле бастады. == Қазақстан атлеттерінің қатысуы == Қазақстан атынан Олимпиада ойындарына 1994 жылы - 2 атлет, 1998 жылы - 5 атлет, 2010 жылы - 2 атлет, 2014 жылы - 2 атлет, 2018 жылы - 3 атлет қатысқан. Жарыстарда 1 қола медаль қоржынға түсті:

Source: original
Жылғалықтар

ЖЫЛҒАЛЫҚТАР, қылшық қанаттылар (Trichoptera) - жәндіктер класының бір отряды. Дене тұрқы 0,5 - 3 см. Жарғақ қанаттарын түк басқан. Мұртшалары талшық тәрізді. Ауыз аппараты жұмсақ, біршама редукцияланған (тарихи даму кезінде қандай да бір органның жойылуы не жетілмей қалуы), сұйық заттарды жалап қоректенуге бейімделген. Жер шарында кең таралған 3 мыңдай (кейбір мәліметтерде 7 мыңдай) түрі бар. Ересек жәндіктер су жағалауларында тіршілік етеді, көбінесе ымыртта және түнде ұшады. Толық түрлену (метаморфоза) жолымен дамиды. Жұмыртқаларын (300-ден 1000-ға дейін) суға салады. Дернәсілі, көбінесе суда құмнан, қиыршықтастардан немесе өсімдік қалдықтарынан, пішіні әр түрлі қуыс үйшіктер (сілекей бездері бөліп шығаратын жіпшелердің көмегімен желімденген) құрып тіршілік етеді. Кейбіреулерінің үйшіктері жіпшелерден ғана тоқылады. Олар су түбінде баяу жорғалап қозғалып, үйшіктерін өздерімен бірге сүйретіп те жүреді. Өсімдік қалдықтарымен және өсімдіктердің шырынымен қоректенеді. Қозғалмалы қуыршақтары да үйшік ішінде дамиды. Бірқатар түрлерінің дернәсілі жыртқыш келеді. Олар үйшік тоқымай, суда шапшаң қозғалып тіршілік етеді. Жылғалықтардың кейбір түрлерінің дернәсілі қауға, қапшық, түтік тәріздес ау тоқып, соған түскен майда омыртқасыз жануарлармен және балдырлармен қоректенеді. Дернәсілі таза, оттекке бай, ағынды суларда ғана тіршілік ететіндіктен, Жылғалықтар су сапасының жоғары екендігін көрсететін биол. индикатор болып есептеледі. Олар оттегіне бай, таза ағынды сулардағы балықтардың қорегі болып та есептеледі. Кейбір азиялық түрлері күріш егісіне зиянын тигізеді. == Дереккөздер == "Қазақ Энциклопедиясы"

Source: original
Нгарка-Сяву-Яха (Анти-Паюта-Яха тармағы)

Нгарка-Сяву-Яха - Ресейдегі өзен. Ямало-Ненецк АО, Таймыр (Долган-Ненецк) АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Анти-Паюта-Яха өзенінің оң жағалауынан 88 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 64 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Төменгі Обь су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі - Кара теңізі су алабының өзендері Таз өзені су алабының солтүстік шығыс шекарасынан Енисей шығанағы су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы - Саласы болмайды, өзен алабы - Таз. Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша: Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды - 15050000212115300074438 Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды - 115307443 Су алабының коды - 15.05.00.002 ГЗ томының нөмірі - 15 ГЗ бойынша шығарылуы - 3 == Сыртқы сілтемелер == Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі Мұрағатталған 26 мамырдың 2015 жылы.

Source: original
Абдель Ламанж

Абдель Ламанж (фр. Abdel Aziz Lamanje Ngapou; 27 шілде 1990 жыл, Дуала, Камерун) - камерундық және франциялық футболшы, "Шахтер" клубының қорғаушысы. == Карьерасы == Абдель Камерунның Дуала қаласында дүниеге келген. Үш жасына отбасы Францияның Авиньон қаласына көшіп өтті. Карьерасын да франциялық клубтардан бастады. 2011-2015 жылдары Ресейдің "Шинник", "Ротор" клубтарында ойнады. 2016 жылы қаңтарда "Атырауға" ауысты. 2017 жылдың басында "Қайсармен" келісім шарт жасасты. 2020 жылдың қаңтар айында "Шахтер" клубына ауысты, 2021 жылдың басында Румынияның "Астра" клубына өтті. 2021 жылы 15 маусымда "Шахтерға" қайта оралды. == Жетістіктері == Қазақстан кубогының иегері: 2019 == Сілтемелер == Профилі (орыс.) (footstat.ru)

Source: original
Нидерландтық бейне және дыбыс институты

Нидерландтық бейне және дыбыс институты (нидер. Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid) голландиялық Хилверсюм қаласында 1997 жылы негізделген БАҚ мұрағаты және мұражайы болып табылады. Институтта Еуропадағы ең ірі дыбыс-бейне жинақтамаларының бірі сақталуда. == Ғимарат == Жаңа ғимаратта ұлттық дыбыс- және бейнематериалдарының мұрағаты және телерадио хабар тарату мұражайы орналасқан. Ғимарат ішіннен үш аймаққа бөлінген: жер астындағы бес қабатта мұрағат, әкімшілік бөлмелер және көпшілікке ашық көрме аймағы орналасқан. Мұражайлық экспозицияның арасында басты орнын «Media Experience» алып жатыр - 15 тақырыптық павильондар орналасқан 52 x 28 х 12 метр көлемді сұр зал. Экскурсия кезінде келушілер телебағдарламалардың жасалу процессімен таныса алады. Ғимараттың ортасында жер үстінгі және жер астынғы 5 қабатты біріктіретін атриум орналасқан. Жаңа құрылыстың басты айқын сипаты, суретші Япа Другстеннің жобасы бойынша жасалған - оның қасбеті болып табылады. Ол голландық телевизияның тарихы көрсетілген бірнеше жүздеген фотосуретті таңдап, оларды цифрлы өңдеуге ұшыраған және суреттерді жазықтық бағытта «жаққан», кейін оларды институт ғимараттының сыртқы дуалдарындағы терезелерге құрғақ бояулармен түсірген. Жақыннан қарағанда жеке суреттердің бейнесін көруге болады, ал алыстан бөлек пиксельдерге бөлінген алып экранға ұқсайды. == Сыртқы сілтемелер == Нидерландтық бейне және дыбыс институтының ресми сайты

Source: original
IC 825

IC 825 - Бикеш шоқжұлдызында орналасқан S (спиральді галактика) типті галактика. == Ашылуы == Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. Сондай-ақ, бұл ғарыш объектісі өзге де зерттеулер мен каталогтарда кездескендіктен оның келесідей атаулары бар: PGC 170209. == Тағы қараңыз == Мессье нысандарының тізімі Жаңа жалпы каталог Индекс каталог == Сыртқы сілтемелер == «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы ағылшынша және французша мәліметтер Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы мәліметтер (ағыл.) SIMBAD базасындағы мәліметтер (ағыл.) VizieR базасындағы мәліметтер (ағыл.) NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер (ағыл.) IC 825 нысанына арналған жарияланымдар

Source: original
Анна Андреевна Гуськова

Анна Андреевна Гуськова (белар. Ганна Андрэеўна Гуськова; 28 тамыз 1992) - беларусьтік фристайлшы. Акробатикалық фристайлдан 2018 жылғы Қысқы Олимпиада чемпионы. == Өмірбаяны == 2005 жылдан бері халықаралық турнирлерге қатысып келеді. Ал еуропалық турнирледе тұңғыш рет 2006 жылы бой көрсетті. 2014 жылғы Қысқы Олимпиадада 21-орында қалды. Бір жылдан соң Лейк-Плэсидте өткен әлем кубогында үшінші орынға тұрақтады. 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада шешуші сында 96.14 ұпай жинап, Қытай фристайлшысы Чжан Синді 0,62 ұпайға артта қалдырды. === Олимпиада ойындары === Чемпион: 2018 (акробатика)

Source: original
Орталық барлау агенттігі

Орталық барлау агенттігі (ОБА, ағылш. Central Intelligence Agency; CIA) - АҚШ Федералды үкіметінің әлем бойынша ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ақпаратты жинау, өңдеу және сараптау жұмыстарын атқаратын сыртқы барлау қызметі. АҚШ-тың сыртқы барлау және қарсы барлау қызметінің негізгі органы. ОББ қызметі оны ресми түрде мойындамау мүмкіндігімен байланысты. Агенттіктің бас пәтері Лэнгли, Джорджияда орналасқан Джорд Буш атындағы Барлау орталығы ғимараты. АҚШ-тың барлау қауымдастығының басты мүшесі ретінде ОБА Ұлттық барлау бойынша директорға тікелей жауап береді. Басты фокусы АҚШ Президенті мен Кабинетке қажетті барлау ақпаратын ұсыну. Агенттік Гарри Трумэннің II Дүниежүзілік соғыс аяқталуына орай Стратегиялық қызметтер офисін тарату шешімінен кейін негізі қаланды. 1946 жылдың 22 қаңтарында Трумэн президент жарлығымен аталған офис орнына Орталық барлау тобын құрды. Агенттікті құру 1947 жылғы Ұлттық қауіпсіздік заңы аясында іске асты. == Мақсаты == ОБА құрылған кездегі басты мақсаты ретінде сыртқы саясатты іске асыруға қажетті барлау ақпаратын сараптау, жинақтау, бағалау және шетелде жасырын операцияларды орындау. 2013 жылғы деректер бойынша ОБА-ның бес басым бағыты бар: Контртерроризм Жаппай қырып-жою қаруының таралмауы Жоғары лауазымды саясаткерлерге қажетті ақпаратты ұсыну Контрбарлау Кибербарлау

Source: original
Берней (Жоғарғы Вьенна)

Берней (фр. Berneuil) - Франциядағы коммуна. Лимузен аймағына қарасты Жоғарғы Вьенна департаментінде орналасқан. Беллак округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 26,09 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 87012, пошта индексі - 87300. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 414 адамды құрады. Халық тығыздығы - 15,87 адам/км². Халық динамикасы (INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Жоғарғы Вьенна департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 2 қарашаның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Айғыржал

Елді мекендер: Айғыржал - Абай облысы Аягөз қалалық әкімдігі аумағындағы ауыл. Айғыржал - Ақмола облысы Зеренді ауданында болған ауыл, 2010 жылы таратылған. Айғыржал - Қарағанды облысы Шет ауданындағы ауыл. Таулар: Айғыржал - Абай облысы Аягөз ауданындағы тау. Айғыржал - Алматы облысы Райымбек ауданындағы тау. Айғыржал - Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданының солтүстігіндегі тау массиві. Айғыржал - Қарағанды облысы Қарқаралы ауданының шығыс шетін ала Егіндібұлақ ауылының шығысына қарай 50 км жерде орналасқан тау. Айғыржал - Өлеңті өзенінің сол жағалауында орналасқан тау.

Source: original
Янга-Яга

Янга-Яга - Ресейдегі өзен. Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Үлкен Щелиха өзенінің сол жағалауынан 1 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 18 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі - Баренц теңізі су алабының өзендері, Канин Нос мүйісінен Печора өзені су алабының шекарасына дейін. Өзен саласы - Саласы болмайды, өзен алабы - Печора мен Мезень өзендері аралығындағы Баренц теңізіне құятын су алаптары. Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша: Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды - 03040000112103000055704 Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды - 103005570 Су алабының коды - 03.04.00.001 ГЗ томының нөмірі - 03 ГЗ бойынша шығарылуы - 0 == Сыртқы сілтемелер == Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі Мұрағатталған 26 Мамырдың 2015 жылы.

Source: original
Атасу қонысы

Атасу қонысы - қола дәуірінен сақталған біздің заманымыздан бұрын 14 -12 ғасырлардағы ірі елді мекен орны. Қарағанды облысы Шет ауданы Қызылтау ауылының оңтүстік-шығысында 35 км жерде, Атасу өзеніне құятын Мыңбай сайының бойында орналасқан. Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясы 1952 ж. (жетекшісі Әлкей Марғұлан), 1975 - 82 ж. (жетекшілері Мир Қадырбаев, Жолдасбек Құрманқұлов) зерттеген. Атасу қонысында 27 үй мен қораның орны бар. Ол жерден 3 төртбұрышты, дөңгелек пішінді 12 ғимарат және мыс балқытуға арналған 7 шеберхана орны табылды. Үлкен үйлер екіге бөлінген. Бір жағы - тұрғын үй, екінші бөлігі - шеберхана. Атасу қонысы орталығында ғибадатхана болған. Үйлер арасынан ішін таспен шегендеген құдықтар, көзе ыдыстар күйдіретін пештер ашылды. Атасу қонысы тұрғындары негізінен мыс балқытып, қоладан бұйым құю, мал бағу, егін егу, аң аулаумен айналысқан. Қола дәуірінің соңғы кезеңінде өмір сүрген тұрғындарының үйлері шошала сияқты дөңгелек, құрастыруға оңай болған. Олар да қолдан сайман жасаған, негізінен мал шаруашылығымен айналысқан. Атасу қонысынан кен үгіп, мыс балқытып, құюға арналған құрал-саймандар мен қалыптар, топырақ қопсытатын тас кетпен, түрен, тастан, қоладан, сүйектен жасаған жебе ұштары, өрнек салынған саз ыдыстар, мал сүйектері, саз ыдыстар бетін тегістейтін, өрнек салатын құралдар, қола пышақтар, орақ, сүңгі, т.б. көптеген бұйымдар табылды. == Сілтемелер == Қола дәуірі

Source: original
Беркежар

Беркежар(туған өлген жылдары белгісіз) - Шыңғыс ханның немересі, Жошының төртінші ұлы. Берке хан екеуі бір анадан туған. Беркежар хандық билік құрмағанымен, 13 ғасырдағы Алтын Орда тарихында үлкен рөл атқарды. Ол 1229 ж. 28 қаңтар мен 26 ақпан аралығында Үгедейді ұлы хан етіп сайлау салтанатына Орда Ежен, Бату, Берке, Шибан, Танғұт, Тұқа Темірмен бірге Жошы ұлысы атынан қатынасады. 1268 ж. Алтын Орда ханы Менгу Темірдің (1266 - 80) тапсырмасымен, Қайдуға жәрдемдесу мақсатында шағатайлық Барақ ханға қарсы 50 мың әскермен аттанып, жеңіске жетеді. Шағатай мен Үгедей ұрпақтары арасындағы алауыздықтарды ретке келтіріп, 1269 ж. Талас өзені бойында өткен Құрылтайды ұйымдастырушылардың бірі болды. Беркежардың Кокчи (Көкші) және Ису Бұқа атты 2 ұлы, олардан бес немересі болған.

Source: original
Кикбоксинг

Кикбоксинг (ағылш. kіck - тебіс және бокс) - шығыс жекпе-жек түрлеріне (каратэ, таэквондо, тай боксы, у-шу) және ағылшын боксына негізделген спорт түрі. Классик. Кикбоксинг ережелері бойынша, жекпе-жек спортшылардың толық түйісуі бойынша өтеді, яғни бас пен денеге берілетін соққы аяқпен де, қолмен де орындалады. Кикбоксинг, алғашында, Америкада таралған. “Кикбоксинг” терминін айналымға осы спорт түрінен дүние жүзінің көп дүркін чемпионы, америкалық киноактер Чак Норрис енгізген. 1974 ж. қыркүйек айында Америкада К-тің фул-контакт түрінен тұңғыш рет жарыс ұйымдастырылған. Мұнан соң Кикбоксингке лоу-кик түрі қосылды. Сонымен, қазір Кикбоксингтің екі түрі бар. Фул-контакт тай боксына ұқсас болса, лоу-кик, көбінесе, аяқпен әрекет жасайтын жапондық жекпе-жектерге ұқсас. Қазақстан кикбоксшыларының деңгейі өте жоғары. Елімізде ондаған дүние жүзі, Еуропа чемпиондары бар. Спорттың осы түрінің дамуына Сабыржан Махметов айтарлықтай үлес қосты. Ол А.Можанов, А.Бұсырманов, Е.Қайыпжанов, Е.Шегенов, А.Қоханов, Ғ.Досаев дүние жүзі, Еуропа чемпиондары атанды.

Source: original
Ақпараттық анықтама қоры

57Ақпараттық анықтама қоры -"Қазақстан" ұлттық арнасының ауызша ақпарат алатын өзекті буыны. .Бұл буынның атқаратын қызметі қоғамдық ұйымдарда, әкімшіліктер мен өндіріс орындарында, мәдениет ошактары мен заң орында-рында, көзғалыстар мен партияларда, тіпті жеке адамдар өміріндегі қоғамдық мәні бар оқиғалар мен шешілуге тиісті мәселелерді алдын-ала болжап, анықтап, зерттеп, солардың ішіндегі мәнді дегендерін бір апта бұрын сұрыптап отырады. Сондықтан телеарна шешім қабылдап, қажет дегендерін жоспарлы түрде, ретіне қарай, тілшілерін не болмаса арнайы топ жіберу арқылы бейне, дыбыс таспаларына мәтін күйінде ақпарат жинақтайды. Ақпараттық анықтама қорының жұмысы сектор меңгерушісінің басқаруындағы үш адамнан тұратын үш топтың күшімен үш бағытта жүргізіледі. Бірінші топ үкімет орындары, қоғамдық ұйымдар, мәдениет ошақтары, партиялар мен қозғалыстар өміріндегі келелі оқиғаларды алдын-ала анықтаумен, жинаумен айналысады. Екінші топ халық шаруашылығының сан саласынан ақпараттық анықтама жинаумен айналысады. Үшінші топ тәуелсіз достас елдердегі, республика аймақтарында болуға тиісті оқиғалар мен елеулі кұбылыстарды алдың ала болжайды, анықтайды, олар жөнінде ақпар алып отырады. Бірінші топта істейтін адам-нын міндетіне Президент және Үкімет кеңсесі, Пар-ламент, мәдениет, ақпарат, ішкі істер, қауіпсіздік, денсаулық сақтау, білім мен ғылым саласындағы баспасөз орталықтары мен қоғамдық ұйымдар мен партия орындарымен байланыс жасап отыру жүктеледі. Екінші топта жұмыс істейтін адамға халық ш., экономика және қаржы, өнеркәсіп және сауда, транспорт және коммуникация, концерндер, департаменттер, түрлі фирмалармен байланыс жасап отыру жүктеледі. Үшінші топта істейтін адамның атқаратын жұмысы: облыстардағы әкімш. орындарымен, солардағы баспасөз орталықтарымен телефон, телефакс, интернет арқылы байланыс жасау міндеті жүктеледі.

Source: original
Адал

Адал (парсыша һәлал) - шариғат заңдары бойынша адамға рұқсат етілген, бұйырылған нәрселер: 1) жеуге жарамды азық-түлік, дәм, тағам және аң-құс, түлік түрлері; 2) күнәдан пәктік, әділеттілік мәніндегі тазалық; 3) табан ақы, маңдай термен келген табыс; 4) санитарлық-гигиеналық тазалық. Адалдық - Жаратушыға тән асыл қасиеттердің бірі. Алланың, Құдайдың адалдығына сену - мұсылмандық парыз. Барлық діни ұғымдарда адамдар Құдай алдында тең және бірдей. Сондықтан өмірде адал болу Алла алдында Адал болумен бірдей. Мұсылман әлеміндегі әлеуметтік-философиялық теорияларда адал сөзінің әділеттілік мәні бүкіл мұсылманның бір Аллаға, Алланың барлық мұсылмандарға адалдығы деп түсіндіріледі. Бұл ұғымға қарсы мағыналы ұғым - арам.

Source: original
Бәдік

Бәдік - тұрмыс-салт жырларының бір түрі. Алғашқыда ауру адамды немесе малды емдеу мақсатында айтылған. Бәдік “Көш-көш” деп басталып, “көш-көш” деп аяқталады. “Асқар-асқар тауға көш, ағыны қатты суға көш, айнала соққан желге көш, иесіз қалған жұртқа көш” деп, ауру адамның дертін өлеңмен арбап, қуып шығуға тырысқан. Себебі бақсы-балгерлік нанымға байланысты халық әр аурудың “иесі” бар деп түсінген. Бәдік әдетте кешке қарай, іңір қараңғысында орындалған. Бірте-бірте бәдікті қыздар мен жігіттер тобы болып бөлініп айту салты шыққан. Ақырында бәдіктің атқаратын міндеті түбірімен өзгеріске ұшырап, қыз-жігіттің арасындағы айтыс, ойын-сауық түріне айналған. Ә. Диваев жазып алған: “Айт дегеннен айтамын-ау, бәдікті, Қара мақпал тоным бар барша әдіпті. От оттамай, су ішпей, жата берсе, Бәдік емей, немене бір кәдікті. Ай, көш! Бәдік, бәдік деседі, Бәдік желдей еседі. Асқар, асқар тауларға, Ағыны қатты суларға, Айнала соққан құйынға, “Ай, көш!” десе, көшеді. Ай көш!...” деген Бәдік өлеңнің алғашқы шумағы негізгісі де, соңғы жеті буынға құрылған бөлігі әннің қайырмасы іспетті. Көпшілік боп айтатын мұндай бәдік өлеңдерде ауыз әдебиетінің дәстүрлері сақталған. == Сыртқы сілтемелер == Қазақ энциклопедиясы

Source: original