AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Државен пат 16 (Грција)

Државен пат 16 или ЕО16 (грчки: Εθνική Οδός 16) - пат во Егејска Македонија, Грција. Го поврзува градот Солун со гратчето Ерисово на полуостровот Халкидик. Почнува од Солун, образувајќи како булевар "Георгикис Схолис“ со по три ленти во секој правец, и минува низ поважните трговски подрачја на градот. Потоа се стеснува на две ленти, по една во секој правец. Има вкупна должина од 132 км. == Населени места == Ова се населените места со свои излези на патот, наведени по возен редослед од запад кон исток: Денешните изменети (погрчени) имиња стојат во загради. Солун (Тесалоники) Царево Село (Василика) Леригово (Арнеја) Стратони Ерисово (Јерисос) == Поврзано == Државен пат 16а

Source: original
Везир

Везир (арапски: وزير) - висок државен функционер во Отоманското Царство, кој влегувал во султановиот Диван. Во муслимансите монархии титула соодветна на современата титула "министер“, која му се доделува на висок по ранг политички и религиозен советник на султанот. А пак титулата "голем везир“ е соодветна на денешната "премиер“. Првпат функцијата "везир“ се појавува во Персија, каде била втора најважна личност во државата по калифот. Во некои држави и некои периоди во историјата некомпетентните везири биле убивани - на пример султанот Селим I за време на своето осумгодишно владеење во Отоманското Царство осудил на смрт седум везири. Најпрвин имало само еден везир, но со текот на времето нивниот број постојано растел, во времето на Сулејман Законодавецот ги имало девет, во 1599 година дваесет и три. Оваа титула ја носеле и пашите со три туга (опашки), обично назначувани за беглербегови. Напоредно со зголемувањето на бројот, нивната компетентност им се намалувала. Главен бил големиот везир (садри-азам) - врховен раководител на државната администрација, министер-претседател. == Везирот како мотив во уметноста == "Доаѓањето на босанскиот везир Ќуприлиќ во Травник“ (српскохрватски: Dolazak bosanskog vezira Ćuprilića u Travnik) - босанска епска песна.

Source: original
Детален урбанистички план

Детален урбанистички план се донесува за плански опфат, за кој е донесен генерален урбанистички план. Деталниот урбанистички план (кој претставува план од пониско ниво), мора да биде усогласен со генералниот урбанистички план. == Содржина == Деталниот урбанистички план содржи текстуален дел и графички приказ на планските решенија на опфатот, како и бројчен дел со билансни показатели за планскиот опфат и за инфраструктурата. === Графички дел === Графичките прикази на ДУП-от содржат: граница на планскиот опфат, регулациони линии, парцелација на градежното земјиште, површини за градење на градби определени со градежни линии, максимална висина на градбата изразена во метри до венец, намена на земјиштето и градбите, планско решение на секундарната сообраќајна мрежа со нивелманско решение и плански решенија на сите секундарни комунални и телекомуникациски инфраструктури. === Текстуален дел === Текстуалниот дел на ДУП-от содржи: општи услови за изградба, развој и користење на земјиштето и градбите, посебни услови за изградба за поединечни градежни парцели, податоци за сообраќајните, комуналните и телекомуникациските инфраструктури, други параметри за спроведување на планот, мерки за заштита на културното наследство, природата и животната средина, мерки за заштита од разурнувања. === Нумеричките податоци од ДУП-от содржи: === податоци за површините на градежни парцели, планираните површини за градење, максималната висина на градбите изразена во метри до венец, податоци за инфраструктурните водови. Податоците за постојната состојба, можностите за просторен развој и програмските проекции за просторниот развој претставуваат документациона основа на деталниот урбанистички план, кој а е прилог на планот. Деталните урбанистички планови во чиишто плански опфат постојат споменици, споменички целини и други заштитени добра со статус на културно наследство, треба да содржат детални параметри за заштита на недвижното културно наследство. == Методологија за донесување на ДУП == Деталниот урбанистички план, се донесува врз основа на издадени услови за планирање на просторот согласно со закон. == Извори == Урбанистички планови

Source: original
Фајано

Фајано е италијански град и село ( поделок ) во општината Понтекањано Фајано во провинцијата Салерно, регионот Кампанија. Заедно со главниот град Понтекањано е седиште на неговата општина. == Историја == Името на градот потекнува од зборот фајо, што на неаполски значи бука, и се нарекува буково дрво. Сместен на област богата со термални води, познато уште во античката римска ера, градот има извор по име Седум усти . 1 км од неговиот центар, но на општинската територија на Монтекорвино Пуљано, се наоѓаат некои антички бањи со термални води. == Наводи == Оваа статија вклучува информации од италијанската Википедија. == Надворешни врски == (на италијански) Faiano official website (на италијански) Pontecagnano Faiano municipal website

Source: original
Мајк Ворен

Мајк Ворен (англ. Mike Warren) е политички функционер на тихоокеанската зависна островска земја Питкерн. == Градоначалник на Питкерн == Од 2007 г. Мајк Ворен е на функцијата Градоначалник на Питкерн, откога го наследил Џеј Ворен. Ова е врховната извршна функција на островот која се стекнува по пат на избори. Во декември 2010 година, Борен бил обвинет за поседување на порнографски фотографии, видеа и документи со деца. == Поврзано == Политика на Питкерн Список на владетели на Питкерн

Source: original
Космос-13

Космос-13 - еден од над 2.400 советски вештачки сателити лансирани во рамките на програмата "Космос“. === Општи податоци === Сателитот е лансиран од космодромот Тјуратам, Бајконур, СССР на 21 март 1963 г. Во орбитата околу планетата Земја бил исфрлен од носечка ракета. Масата на сателитот при лансирањето изнесувала 4730 килограми. Космос-13 бил надгледувачки сателит. === Орбитални податоци === Исфрлувањето на сателитот било на ниска орбита околу Земјата. Периодот на обиколување на сателитот околу Земјата изнесувал 89,6 минути, додека аголот на наклонетост на орбиталната рамнина во однос на рамнината на екваторот изнесувала 64,9°. Најголемото растојание од Земјата го достигнал на 317 км, а најмалото на 201. == Поврзано == Космос (програма) == Литература == Податоци за сателитот - НАСА == Надворешни врски == Податоци за сателитите во табеларен облик

Source: original
Потеклото на семејството, приватната сопственост и државата

Потеклото на семејството, приватната сопственост и државата е историски материјалистичка расправа напишана од страна на Фридрих Енгелс и објавени во 1884 година. Таа е делумно врз основа на забелешките од Карл Маркс за книгата Античко општество од Луис Хенри Морган. Книгата е една од првите големи дела во рамките на семејната економија. == Развој на човечкото општество и семејството == Според книгата првата домашна институција во историјата на човештвото не беше семејството, но матрилинеарниот клан. Енгелс тука ја следи тезата на Луис Х. Морган. Морган бил американски бизнис адвокат кој се залагаше за правата за земјиштето на Индијанците и стана усвоен како почесен член на племето Сенекски Ирокези. Традиционално, Ирокезите живееле во комунални куќи врз основа на матрилинеарното потекло и матрилокалниот престој, аранжман кој им давал на жените многу солидарност и моќ. Нечовечкото примарно општество и најраното човечко општество, ја идентификувале сексуалната конкуренција и љубомората на мажите како важен проблем кој треба да се надмине, и со тоа се овозможи појавата на најстарата форма на семејството. Примитивниот комунизам е со седиште во матрилинеарниот клан каде жените живееле со своите сестри - применувајќи го принципот "детето на сестра ми е моето дете". Оваа сродствена солидарност ги овласти жените да преземат акција против мажите кои не соработувале. Енгелс го идентификувал "светскиот историски пораз на женскиот пол" - преминот од она што тој го нарече "мајчино право" во "татково право" - со почетокот на говедарството и пасторализмот. Општествената револуција која Енгелс верувал дека ќе се случи ќе ги елиминира класните разлики, а со тоа и проституцијата и поробувањето на жените. Ако мажите треба да се занимаваат само со љубов, а веќе не со имот и наследство, тогаш моногамијата ќе дојде природно. == Надворешни врски == Engels was Right: Early Human Kinship was Matrilineal Архивирано на 1 декември 2012 г. Full English text of The Origin of the Family, Private Property and the State Full original-language German text of The Origin of the Family, Private Property and the State

Source: original
Чоколатерија

1819 и 1830 година ), во Холандија (Ван Хаутен околу 1820 година ) и во Англија (Кедбери, на почетокот на 1820-тите , го прави првото темно чоколадо за џвакање). Овие фабрики медицинската какао паста ја претворале во сè попопуларните чоколадни колачи и бонбони. Концептот на чоколадна табла (со шест полуцилиндрични реда) бил измислен во Франција од страна на Мение во 1836 година. Англичаните Фрај и синовите користат сличен процес од 1847 година користејќи мешавина од шеќер, какао путер и чоколадо во прав (измислено од Холанѓанецот Ван Хаутен) што го истураат во калапи. Финалниот производ бил прикажан на јавноста на изложба во Бирмингем во 1849 година и Фрај и синовите станала една од водечките фабрики за чоколади во Англија во 1860-тите. Околу 1870 година, семејството Мение, од своја страна, го купило земјиштето во Никарагва (еден од главните какао-растечки земји), како и бродови овозможувајќи транспорт на какао зрна во нивната модерна производствена фабрика за чоколадо, во Ноазјел, во Сена и Марна. Чоколадната фабрика Ноазјел станала најголема во земјата и била прогласена за "прва фабрика за чоколади во светот“ на Универзалната изложба во Чикаго во 1873 година. Фабриката Фрај и синовите, која вработувала 1.500 луѓе околу 1880 година, за сметка на тоа ја загубила титулата прва фабрика за чоколади во светот и во 1919 година се споила со Кедбери. Во 1879 година во Швајцарија, Петер, креаторот на првата млечна чоколада направена од млеко во прав, ги здружила силите со пронаоѓачот на кондензираното млеко, Анри Нестле, за да ја основа фирмата Нестле. Во меѓувреме, Линдт развил кончирање, процес на рафинирање за чоколадите да се топат повеќе . Белото чоколадо за прв пат било произведено во Швајцарија во 1930-тите од страна на Нестле, користејќи вишок какао путер. == Фабриката за чоколада Линдт е основана во 1879 година во Берн од Рудолф Линдт, син на фармацевт . Во тоа време, тој се преселил во трошна фабрика каде што се обидел да го развие рецептот за неговото идеално, пофино чоколадо . Групата сега има свои производствени локации во Швајцарија, Германија, Франција, Италија, САД и Австрија . == Продавница за чоколадо == Групите како Мение, Линдт или Кот Дор ги продаваат своите продукции на различни препродавачи или големи дистрибутери, но не мора да имаат продавници на свое име. Во исто време, постојат синџири на продавници

Source: original
Аналитичка археологија

Аналитичката археологија го опфаќа дијапазонот на проучување на човечкото однесување и воопшто однесувањето во долгиот тек на човечката еволуција, преку аналитички методи добиени со компјутерски програми. Како и другите под-сициплини кои ги користат овие методи, овој термин е главно резервиран пред сè за (математичките) методи кои реално не би можеле да се изведат без употребата на компјутер. Аналитичката археологија може да опфати употреба на Географски информациски систем (ГИС), посебно кога се аплицира на просторната анализа.

Source: original
Јост Бирги

Јост Бирги или Јобст Бирги (герм. Joost Bürgi,Jobst Bürgi; 28 февруари 1552, Лихтенштајн, Швајцарија - 31 јануари 1632, Касел, Хесен-Касел) бил швајцарски часовничар и математичар. Ги измислил логаритмите независно од Џон Непер, по поинаков метод. Непер го објавил својот изум во 1614, и оваа книга веќе била распространета ширум Европа додека Бирги успеал да го објави својот во 1620, по налог на Јоханес Кеплер. Потсојат докази дека Бирги ги изумил логаритмите во 1588, дури шест години пред Непер воопшто да почне да работи на таа проблематика. Но со одложувањето на издавањето на изумот до 1620, Бирги веќе не можел да бара приоритет за изумот. Бирги имал и главен удел и во простаферезата, техника на брзо пресметување по пат на тригонометриски идентитети, која им претходи на логаритмите. Месечевиот кратер Биргиј е именуван во негова чест. == Надворешни врски == Jost Bürgi

Source: original
Превој

Превој, превал, превалец, преслап или пресека - е слегнат дел од планина преку кој обично води пат од едната до другата страна на планината. Вообичаено на превојот се наоѓа точката со најголема надморска височина на патот на таа делница. Низ историјата планините им претставувале препрека на трговците, војниците и останатите патници. Превоите се стратешки војни точки бидејќи лесно може да се контролира сообраќајот преку него. == Превои во Македонија == Најкарактеристични палеоземјишни облици кои се зачувани на територијата на Република Македонија се остатоци од преграбенските или прелимниските, односно преезерски долини. Тоа се доловите, а некаде и речни тераси од старите речни долини, кои постоеле пред распарчувањето на старата балканска маса. Тогашната речна мрежа имала поинакви правци на речни долини. Една таква долина била долината на Ѓаватска Река, која доаѓала од запад и течела кон југоисток, во правец на Егејскиот дел на Македонија. Со радијалните тектонски движења Ѓаватска Река била распарчена, при што се спуштиле Охридската и Преспанската Котлина и Пелагонија, а се издигнале околните планини. Остатоци од оваа река во вид на фосилен-флувијален релјеф - речни тераси и речен нанос од песок и чакал, се наоѓаат на надморска височина на денешните патни правци на превлаците: Буково - 1207 м (помеѓу Охридската и Преспанската Котлина) и Ѓавато - 1067 м (помеѓу Преспанска Котлина и Пелагонија). Превлаци, односно превои како релјефни траги од старите речни долини има на повеќе места во Република Македонија. Такви се Плетвар (995 м), Присад (1093 м) меѓу Пелагонија и Повардарието, потоа Буковиќ (1.185 м), Стража (1.212 м) меѓу Полошката и Кичевската Котлина, Пресека (1.082 м) меѓу Кичевска Котлина и Дебрца, Калдармибогаз меѓу Полог и Скопска Котлина, Барбарас и Уши помеѓу Порече и Пелагонија и др. Буково Ѓавато Плетвар Пресека Серта Стража Страцин

Source: original
Христијанска година

Христијанската година - серија песни за сите недели и некои други празници од литургиската година на Англиската црква напишана од Џон Кебл во 1827 година. Книгата е извор за неколку химни. За прв пат била објавена во 1827 година и брзо станала исклучително популарна. Иако на почетокот бил анонимен, неговото авторство набрзо станало познато, со што Кебле во 1831 година бил назначен за професор по поезија во Оксфорд, функција што ја имал до 1841 година. Во својата книга Рај, пекол и викторијанци, викторијанскиот научник Мајкл Вилер ја нарекува Христијанската година едноставно "најпопуларниот том стихови во деветнаесеттиот век“. Во својот есеј за "Трактаријанска естетика и романтичната традиција“, Грегори Гудвин тврдел дека Христијанската година е "најголемиот придонес на Кебле за движењето Оксфорд и за англиската литература “. Како доказ за тоа, Гудвин го навел извештајот на Едвард Бувери Пуси дека деведесет и пет изданија на овој побожен текст биле отпечатени за време на животот на Кебл, и "на крајот на годината по неговата смрт, бројот се искачил на сто и девет. До истекот на авторските права во 1873 година, во Британија биле продадени над 375.000 примероци и биле објавени 158 изданија. И покрај неговата широко распространета привлечност меѓу викторијанските читатели, популарноста на "Христијанската година“ на Кебл брзо избледела во дваесеттиот век. == Надворешни врски == Целосен текст на Христијанска година

Source: original
Вечно дерби

Вечно дерби, познато и како Македонско дерби или Дерби на Македонија - името дадено на натпреварите помеѓу двата најпопуларни клуба од Македонија, скопскиот ФК Вардар и битолскиот ФК Пелистер, поддржани од Комити Запад и Чкембари соодветно, при што навивачите на моменти неславно се занимаваат со хулиганство за време на дербито. Ривалството може да се проследи наназад во сезоната 1989/1990 и мечот во Скопје, помеѓу ФК Вардар и Црвена Звезда од Белград. Дошло до конфликт меѓу "скопјани“ и неколку битолчани кои отишле да навиваат за Вардар, кој во тоа време бил најпопуларниот македонски фудбалски клуб во поранешна Југославија. На 5 август 1990 година во Битола се сретнале Пелистер и Вардар во југословенската втора лига и се случил првиот инцидент. Од тој ден, започнало големото ривалство меѓу Комити и Чкембари со тоа што натпреварот Вардар - Пелистер станал вечното дерби на Македонија. Сепак, ривалството најмногу се игра на трибини, а не толку многу на фудбалкиот терен, бидејќи Вардар има многу повеќе титули отколку битолскиот противник. Во денешно време натпреварите имаат помал број на посетеност, бидејќи и Пелистер и Вардар играле неколку сезони во македонската Втора лига, така што ривалството ја изгубило својата поранешна важност. Заклучно со мај 2018 година, од формирањето на македонскиот шампионат во 1992 година досега се одиграни вкупно 68 дербија, при што Вардар победил на 38, а Пелистер 14 натпревари, додека 16 натпревари завршиле нерешено. === Рекорди === Најголема разлика во поени Вардар Систем на бодови 3-1-0: +44 (72 - 28), 2002/2003 Пелистер Систем на бодови 3-1-0: +18 (47 - 29), 1999/2000 === Легенда === Победа на Вардар Нерешено Победа на Пелистер === Резултати === 1 Вардар победил со 4-2 на пенали и освоил еден бод. 2 Натпреварот бил прекинат по 45 минути (резултат: 0-0) поради проблеми со публиката. Вардар добил службена победа со 0-3. 3 Натпреварот бил прекинат пред почетокот поради проблемите со публиката кога Чкембарите ги запалиле седиштата, ја срушиле заштитната ограда и се судриле со полицијата. Вардар добил службена победа со 0-3. 4 Четвртфиналето од Купот на Македонија 2000-2001 го добил Пелистер со правилото за голови на гости. 5 Пелистер играл во Втората лига таа сезона 6 Вардар играл во Втората лига таа сезона 7 Пелистер победил 3-2 на пенали. == Играчи кои постигнале гол за двата клуба во дербито == Дејан Блажевски (4 гола, 2 за Пелистер и 2 за Вардар) Саша Ќириќ (2 гола, 1 за Пелистер и 1 за Вардар) Миле Димов (2 гола, 1 за Пелистер и 1 за Вардар) == Тренери кои работеле во двата клуба == Бобан Бабунски Илија Димоски Кирил Дојчиновски Перица Груевски Ѓоко Хаџиевски Алексо Мацков == Пласман во лига == Во табелата е наведено местото кое секој тим го зазел во секоја од сезоните во кои играле двата тима во иста лига. Легенда Извор: rsssf.org

Source: original
Филип Ленард

Филип Едуард Антон фон Ленард (германски: Philipp Eduard Anton von Lenard, Братислава, 7 јуни 1862 - 20 мај 1947), бил германски физичар и добитник на Нобеловата награда за физика во 1905 за истражувањето на катодните зраци и за откритието на многу нивни својства. Тој бил националист и антисемитист, а како активен поборник за нацизмот, тој го поддржувал Адолф Хитлер во 1920-тите и имал важна улога во движењето "Deutsche Physik" (Германска физика) за време на нацистичкиот период. == Поврзано == Ленардова цевка == Наводи == Beyerchen, Alan (1977). Scientists under Hitler: Politics and the physics community in the Third Reich. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 0300018304. Cornwell, John (2003). Hitler's Scientist: Science, War and the Devil's Pact. Penguin Books. ISBN 0142004804. Hentschel, Klaus, уред. (1996). Physics and National Socialism: An anthology of primary sources. Basel: Birkhaeuser. ISBN 3764353120. Walker, Mark (1995). Nazi science: Myth, truth, and the German atomic bomb. New York: Harper Collins. ISBN 0306449412. Wolff, Stephan L. (2003). "Physicists in the 'Krieg der Geister': Wilhelm Wien's 'Proclamation'“. Historical Studies in the Physical and Biological Sciences. 33 (2): 337-368. doi:10.1525/hsps.2003.33.2.337. == Надворешни врски == Nobel Foundation biography On Cathode Rays The Cathode Ray Tube site Филип Ленард - Проект "Математичко родословие“ (англиски)

Source: original
Златна копачка 2024

Златна копачка 2024 е фудбалска награда доделена на играчот кој, за време на европската фудбалска сезона, го остварил најдобриот резултат пресметан со множење на бројот на постигнати голови на првенствените натпревари со коефициентот на тежина на самото првенство. Наградата ја освоил Хари Кејн со 36 постигнати голови во Бундеслигата, кои му донеле 72 бодови. За напаѓачот на Бајерн Минхен ова била првата освоена златна копачка во кариерата, со што станал првиот англичанец кој ја освоил оваа награда. == Конечен поредок == Ова е поредокот во однос на првите десет позиции.

Source: original
Бања на Мехмед Паша Соколовиќ

Бања на Мехмед Паша Соколовиќ, е сместена во миризлива борова шума, на петтиот километар од патот од Вишеград во правец на селото Прелово. Се наоѓа на надморска височина од 460 метри. Според експертите, термалните води кои течат низ овие простори се стари над триесет и осум илјади години. Турскиот поет Бакија, за Мехмед Паша Соколовиќ: Чувај го и чувај го Бога од сите зла и несреќи! Овој голем, придружник на среќа и просперитет! Светлината на среќата на неговите прозорци е вечниот Бог! Исполнете ги сите негови желби кон двата света! Според турскиот патописец Евлија Челебија околу 1577 година, Мехмед-паша Соколовиќ го изградил "долниот град на Вишеград“. Од својот имот Мехмед-паша Соколовиќ подигнал голем број на вакафи. Еден од нив била прекрасна бања со купола, амам. Во времето на Мехмед-паша Соколовиќ, Вишеград имал околу 700 куќи, прекрасна џамија наречена Соколија и камен конак или карвансарај на Соколовиќ покрај реката Дрина, во кој можеле да се сместат околу десет илјади коњи и камили. На еден лековит извор во близина на Вишеград, големиот везир изградил прекрасна бања со купола во типичен стил од тоа време. Се наоѓа во густа борова шума, од која со векови ги набљудува уморните намерни патници кои чекорат по патот под бањата. Низ патината од минатото неуморно пречекува и несебично го отстранува сиот товар на уморот од посетителите, без досадување со прашања. Самата внатрешност на бањата ве остава без здив со чувството дека сте во Илјада и една ноќ, исто како што неговиот творец го поврзува неспоивото. Го поврзува минатото со сегашноста. == Литература == Ресулбеговић-Дефтердаревић, Азиз (1934). Вишеград и околина. Сарајево.CS1-одржување: ref=harv (link)

Source: original
Прогонство

Прогонство или егзил (заемка од латинскиот Exilium = протеран во туѓа земја) - збор кој означува отсуство на лице или група луѓе од сопствената родина поради прогон или протерување од државата или поради неподносливи услови за живот во нивната земја што предизвикува иселување. Значи, прогонството е поврзано со ограничувања на слободниот развој на лицето во матичната земја. Наспроти прогонот во сопствената земја, на новото одредиште, нема ограничувања или санкции за личните слободи од владата на земјата одговорна за егзилот. == Доброволно прогонство == Исто така, постои поимот доброволно прогонство, кој опишува претежно политички мотивирано заминување од земјата поради страв од сериозна казна, комбинирано со намера за невраќање во татковината. == Историја == Во човечката историја, прогонството било применето многу рано како облик на казна. Понекогаш поранешните челници на власта (често диктатори) завршуваат во прогонство во друга земја. == Азил == Во многу земји, прогонетите можат, под одредени услови, да добијат политички азил на барање, што е правен статус кој одговара на дозвола за престој и законски штити од испраќање во нивната татковина од која бегаат. == Поврзано == Иселување

Source: original