AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Алӣ ибни Ҳасани Бохарзӣ

Алӣ ибни Ҳасани Бохарзӣ (форсӣ: علی بن حسن باخرزی‎; 1075, Бохарз, устони Хуросони Разавӣ - Бохарз, устони Хуросони Разавӣ) - шоир, адиб ва нависандаи арабизабони эронитабор, муаллифи «Думйату-л-қаср». == Зиндагинома == Омӯзгори нахустини ӯ падараш шайх Абуалӣ Ҳа­сан ибни Абутайиби Бохарзӣ буд. Бохарзӣ бо нияти илмомӯзӣ ва ҷамъоварии осори муосиронаш ба шаҳрҳо ва марказҳои илмию маданӣ (Зузан, Рай, Бужаҷ, Ҷурҷон, Астаробод, Марв, Ҳирот, Нишопур, Бағдод, Басра, Восит ва ғайра) сафар карда, бо адибони номдор ва ашхоси олимартаба вохӯрдааст ва дар девонҳои расоили баъзе ҳокимони Салҷуқӣ котиб будааст. Солҳои охири ҳаёташ дар зодгоҳаш шаҳри Бохарз гузашта, дар ҳамон ҷо дар маҳфиле ба қатл расидааст. == Эҷод == Бохарзӣ дар назму наср истеъдоди комил дошт. Ӯро асарҳои манзуму мансур аст. Машҳуртаринаш тазкираи «Думйату-л-қаср ва усрату аҳли-л-аср» мебошад, ки порчаҳо аз зиндагӣ ва намунаҳои эҷодиёти адибону шоироии музофотҳои мухталифи мамолики исломӣ, аз ҷумла кулли Эронзаминро фаро мегирад. Тазкира ба забони арабӣ буда, аз намояндагони илму адаби арабизабони асри 11 ёд мекунад. Бохарзӣ дар ин асараш аз осори ба забони арабӣ навиштаи шоирони форс-тоҷик низ намунаҳо овардааст. Теъдоде аз олимон ва ноқидони шеър дар асрҳои миёна ба лафзи балиғ ва маъниҳои нозуки осораш таҳсин гуфтаанд. Бохарзӣ бештарн асарҳояшро ба забони арабӣ таълиф намудааст, вале чунонки Муҳаммад Авфӣ дар «Лубобу-л-албоб» меорад, ӯ аз ҷумлаи адибон ва шоирони зуллисонайн буда, ба забони модариаш форсӣ-тоҷикӣ низ шеърҳо офаридааст. Бохарзӣ ба забони форсӣ «Тарабхона» ном маҷмӯаи рубоиёт доштааст, вале аз ашъори форсиаш чанд қасида ва порчаҳои парокандаи шеърӣ мондаасту бас. Бохарзӣ инчунин миқдори зиёди ашъори пешиниён ва муосирони худро ба забони арабӣ гардондааст. == Адабиёт == Бохарзӣ / Т. Мардонӣ // Боз - Вичкут. - Д. : СИЭМТ, 2014. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 3). - ISBN 978-99947-33-46-0.

Source: original
Фурудгоҳи Ангола

Фурудгоҳи Ангола (англ. Angola Airport) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст . Ин фурудгоҳ дар шаҳри Ангола, неююрк кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 216 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original
Фурудгоҳи шаҳристон ҳрнпоин

Фурудгоҳи шаҳристони ҳрнпоин (англ. Hornepayne Municipal Airport) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи YHN аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 1067 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Канада қарор дорад, ва дар баландии 335 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Канада == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.)

Source: original
Новёр дувум

Новёр дувум (форсӣ: ناویار دوم‎) - дараҷае размоварӣ дар нерӯи дарёӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз сарновӣ ва пойинтар аз новёр якум дорад ва баробар бо размовар дар нерӯҳои заминӣ ва ҳавоӣ аст. == Вожашиносӣ == «Новёр» (форсӣ: ناویار‎) аз ду вожа сохта шудааст ва мақулаи дастурии ин вожа исм ва сохтвожаи он ба сурати (исм (нов) + таквож (ёр)) аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркибу иштиқоқ истифода шудааст: нов (форсӣ: ناو‎ < порсии миёна: nāv- < порсии бостон: nāvam- ‘киштӣ’ + ёр Дар забони форсии имрӯз таквожи «ёр», сарфи назар аз ин ки пасванд шумурда шавад ё вожае мустақил, ба исми ҳирфа ё исми масдар мепайвандад ва исми ҳирфае месозад, ки дар як сохтори силсиламаротибӣ зери дасти як мақоми болотар анҷоми вазифа мекунад. Пасванди «-ёр» дар вожаҳое чун «сарҳангёр», «додёр» (муовини додситон; додситонёр), «донишёр», «устодёр» ҳамин маъноро мерасонад. == Рутбабандӣ == Новёр ҳамчун дараҷаи размоварӣ соли 1991 дар нерӯи дарёии Сипоҳи посдорон ҷорӣ шуда ва се рутба дорад: новёр якум = разморо; новёр дувум = размдор; новёр севум = размовар; == Пешина == Ҳамтои дараҷаи «новёри дувум» дар Нерӯи дарёии Иттиҳоди Шуравӣ «старшинаи дараҷаи дувум» (русӣ: старшина второй статьи) буд, ки соли 1940 ҷорӣ шуда буд. Ҳамтои ин дараҷа дар Нерӯи дарёии Артиши Эрон «меҳновӣ» аст, ки соли 1935 ҷорӣ шуда ва се рутба дорад: меҳновии якум меҳновии дувум меҳновии севум == Пайвандҳо == Нерӯҳои мусаллаҳ Дараҷаи низомӣ Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон

Source: original
Бидун

Бидун (номаълум, Сарзамини Суғд - 670-ум) - бухорхудот, ҳамсари Хутакхотун ва падари Туғшода. Дар маъхазҳои таърихӣ бо номҳои «Бандун», «Нидун», «Садун» ҳам сабт гардидааст. Бухорхудот лақаби ҳокимони пешазисломии Бухоро буд, ки маънои соҳиби Бухороро ифода мекард. Балозурӣ дар «Футӯҳ-ул-булдон» ӯро «Бандуни Суғдӣ» ва шоҳи Суғд муаррифӣ мекунад: волии араби Хуросон «...Салм ибни Зиёд аз дарё (Ому) гузашта, подшоҳи Суғд - Бандунро бикушт». Мутобиқи маълумоти Наршахӣ, солҳои 80 садаи 7 ва нимаи аввали садаи 8 Бидун, Туғшода, Бунёт ва Сухон ҳокимони Бухоро (Бухорхудот) будаанд. Пас аз ба қатл расидани Бидун писараш Туғшода подшоҳ эълон мешавад, вале азбаски Туғшода хурдсол буд, амалан модараш Хотун (ба қавли Ибни Аъсами Куфӣ Хутак-хотун) фармонфармоӣ мекард. Ӯ 15 сол дар Бухоро ҳукмронӣ карда, ба ивази маблағ борҳо бо аъроб сулҳ баста, онҳоро аз Бухоро дур кардааст. Пас аз вафоти Хотун аз с. 693 писараш Туғшода соҳиби воқеии тахти Бухоро гардид. == Адабиёт == Бидун Бухорхудот / Б. Раҳматов // Асос - Боз. - Д. : СИЭМТ, 2013. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 2). - ISBN 978-99947-33-52-4.

Source: original
Пойгоҳи ҳавоии Фоллун

Пойгоҳи ҳавоии Фоллун (англ. Naval Air Station Fallon) (маҳаллӣ: Van Voorhis Field) - фурудгоҳи низомӣ бо Коди ИОТОи NFL аст . Ин фурудгоҳ дар кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 1199 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original
Муҳаммад Наҷибулло

Муҳаммад Наҷибулло, инчунин бо номи доктор Наҷиб (пушту محمد نجيب الله‎ - Mohammad Najibullāh; 6 августи 1947, Гардез, Подшоҳии Афғонистон 27 сентябри 1996, Кобул, Иморати Исломии Афғонистон) - ходими давлатии афғон, фаъоли сиесӣ ва ҳизбӣ, дипломат: Президенти Афғонистон (1987-1992), Раиси Шӯрои инқилобии Ҷумҳурии Демократии Афғонистон (1987), котиби генералии КМ Ҳизби ҳокими ҲХДА (1986-1992), Сардори Хадамоти иттилооти давлатӣ (1980-1985). Вай дар вазифаи раиси Хадамоти иттилооти давлатӣ барои усулҳои сахти худ ва қобилияти хуби ташкилотчигӣ маъруф шуд, ки дар натиҷа таваҷҷӯҳи роҳбарияти шӯравиро ба худ ҷалб кард, ки бо дастгирии ӯ дар соли 1986 Бабрак Кормали истеъфокардаашро дар сарварии ҶДА иваз кард. Кӯшиш мекард, ки дастгирии ҳукуматро дар байни аҳолии Афғонистон васеъ кунад. Сиесати "оштии миллӣ" - ро оғоз намуда, изҳор дошт, ки омода аст бо намояндагони муҷоҳидон ҳукумати эътилофӣ таъсис диҳад ва ҲХДА аз монополияи ҳокимият даст кашад. Конститутсияи ҶДА соли 1987 қабулшуда исломро дини давлатӣ эълон кард, истифодаи шариатро иҷозат дод ва дигар зикри сотсиализм ё коммунизмро дар бар намегирифт. Гарчанде ки ин чораҳо муваффақ буданд, онҳо натавонистанд ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима диҳанд. Наҷибулло аз вазъияти ноустувори худ огоҳ шуда, зидди хуруҷи нерӯҳои шӯравӣ аз кишвар баромад кард, ки он соли 1989 ба анҷом расид ва ҷанги шаҳрвандӣ бо шиддати бештар идома ефт. Пас аз як соли пошхӯрии ИҶШС, ҳукумати ҶДА аз дастгирии ҳукумати шӯравӣ маҳрум шуд ва дар алоҳидагии байналмилалӣ қарор гирифт. Наҷибулло дар Бинои миссияи СММ дар Кобул паноҳ бурд ва то соли 1996 дар он ҷо буд, то он даме ки аз ҷониби Толибон, ки ҳокимиятро дар Афғонистон ишғол карда буданд, забт ва кушта шуд.

Source: original
Аёзқалъа

Аёзқалъа - харобаи се қалъа дар ноҳияи Берунии Қарақалпоқистон, ки ба асрҳои 4 - 2 то м. тааллуқ дорад. Соли 1937 экспедитсияи Хоразм ҳафриёти археологӣ ва тадқиқоти онро оғоз кард. Қалъаи сеюм муфассалтар омӯхта шуд. Вусъаташ 260 х 180 м буда, аз саҳни ҳавлӣ ва 40 хона иборат аст. Вусъати умумии хонаҳо 2400 м2. Девори хонаҳо аз хишти хоми чоркунҷа бардошта шудааст. Дар Аёзқалъа ашёи сафолӣ, олоти меҳнат, аслиҳа, тангаҳои мансуб ба давраи Кушониён, аз ҷумла тангаи Канишка ёфт шудаанд. Аёзқалъа дар он замон дар шимоли шарқии Хоразм яке аз истеҳкомҳои муҳим буд. == Сарчашма == Аёзқалъа // А - Асос. - Д. : СИЭМТ, 2011. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011-2023, ҷ. 1). - ISBN 978-99947-33-45-3.

Source: original
Алеут (галаҷазира)

Алеут - галаҷазира, силсилаи ҷазираҳои вулқонӣ дар шимолӣ Уқёнуси Ором, ҷанубӣ ғарбтари нимҷазираи Аляска. Аз 110 ҷазира ва сахраҳои (шухҳои) сершумор иборат аст. Аз аляска то ҷазираҳои Командор ба масофаи 1900 км камоншакл тӯл кашидааст. Тобеи штати Аляска (ШМА). Масоҳаташ 37,8 ҳазор км2. Аҳолиаш наздики 10 ҳазор нафар (якҷоя бо чандсад сокинони таҳҷоӣ - алеутҳо; маълумоти соли 2006). Маҳалли аҳолинишини асосӣ - Адак (дар ҷазира ҳамном). Алеут Баҳри Берингро аз Уқёнуси Ором ҷудо мекунад. Алеут теғаи қаторкӯҳҳои зериобӣ буда, аз сатҳи баҳр то 2860 м (вулқони Шишалдина дар ҷазира Унимак) қад кашидааст. Аксари ҷазираҳо вулқонӣ буда, серзилзилаанд. Алеут 25 вулқони амалкунанда дорад. Иқлимаш баҳрии нарм (субарктикии уқёнусӣ), сербориш, доимо туманнок. Ҳарорати миёнаи август 11,9°С. Ландшафташ аз марғзорҳои субарктикӣ ва тундраҳои кӯҳӣ иборат аст. Хокаш ба шарофати ҷинсҳои вулқонӣ - серҳосил. Дар алеут гӯсфанду оҳупарварӣ ривоҷ дорад. Бо мақсади аз нобудшавӣ нигоҳ доштани гуногунии биологӣ моҳидорӣ, шикори тюлен ва мӯинадорҳо танҳо ба аҳолии таҳҷоӣ - алеутҳо иҷозат дода шудааст. Аксари ҷазираҳо мансуби Мамнӯъгоҳи миллии алеут мебошанд. Алеутро экспедитсияи сайёҳони рус А. И. Чириков ва В. Беринг (1741 - 42) кашф кардааст. Охири садаи XVIII - аввали садаи XIX саноатчиёни рус дар ин ҷо чанд шаҳраки аҳолинишин сохтанд. Соли 1867 алеутро Россия якҷоя бо Аляска ба ШМА фурӯхт. Дар ҷазираи Уналашка пойгоҳи ҳарбӣ-баҳрии Датч-Харбори ШМА ҷойгир аст. == Сарчашма == А - Асос. - Д. : СИЭМТ, 2011. - 608 с. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011-2023, ҷ. 1). - ISBN 978-99947-33-45-3.

Source: original
Наталия Орейро

Наталия Мариса Орейро Иглесиас (исп. Natalia Marisa Oreiro Iglesias; 19 май 1977, Монтевидео, Уругвай) - ҳунарпеша, овозхон ва тарроҳи Уругвай. Ҳунарнамои дар нақши асосии сериоли «Фариштаи ваҳшӣ», истеҳсоли Аргентина Наталия Орейраро дар дунё машҳур кард. == Зиндагинома == Наталия Мариса Орейро Иглесиас, 19 майи соли 1977, дар ш. Монтевидео, Уругвай таваллуд шудааст. Шаҳрванди Уругвай буда, аз соли 1994 то имрӯз кору фаъолият дорад. Дар жанри мусиқии попи Амрикои лотинӣ бештар суруд месарояд. Наталия Мариса Орейро Иглесиас (испанӣ Natalia Marisa Oreiro Iglesias), аз соли 2011 - Сафири соҳибихтиёрии ЮНИСЕФ дар минтақаи Рио-де-Ла-Плата, Аргентина ва Уругвай мебошад. Наталия - футболро бениҳоят дӯст медорад ва дар филмҳояш низ бо тӯб бозӣ карданашро нишон медиҳад, аз хурдиаш ба дастаи футболи «Рампла Хуниорс» шаҳри Монтевидео мухлисӣ мекунад; 7 июни соли 2018 Наталия Орейро дар барномаи «Мурзилки LIVE», аз Авторадиои Русия суруди «United by Love» - ро, ки махсус барои ҳаводорони футбол тайёр карда буд сароид. Ин суруд бо забонҳои англисӣ, испанӣ ва русӣ буда барои сулҳ ва муҳаббат қисса мекунад. Баъд аз намоиши силсилафилми «Фариштаи ваҳшӣ» дар Тоҷикистон ҳаводорони зиёд пайдо кард. == Пайвандҳо == nataliaoreiro.com - вебгоҳи расмии Наталия Орейро Наталия Орейро дар вебгоҳи Instagram Natalia Oreiro(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database Oreiro Видео дар YouTube (Vevo) Oreiro Видео дар YouTube дастнорас) www.nataliaoreiro.com - сомонаи расмии Наталия Орейро.

Source: original
Фурудгоҳи торгуминдо

Фурудгоҳи торгуминдо (англ. Thargomindah Airport) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо Коди ИОТОи XTG аст, ки як бонди фуруди Шин дорад, ва тӯли бонди он 846 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари Австралия қарор дорад, ва дар баландии 132 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Австралия == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.)

Source: original
Фурудгоҳи влурҳмптун

Фурудгоҳи влурҳмптун (англ. ) (маҳаллӣ: ) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 604 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри влурҳмптун кишвари Англия қарор дорад, ва дар баландии 86 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Англия == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.)

Source: original
Ҳокимияти қонунбарор

Ҳокимияти қонунбарор - маҷмӯи салоҳият оид ба эҷоди қонунҳо буда, одатан ба воситаи парлумон мақомоти олии умумимиллии намояндагй, ки ба таври демократй интиҳоб гардидааст, ба амал бароварда мешавад. Парлумон вобаста ба шакли идоракунии давлат вазъи ҳуқуқии гуногун дорад, вале сарфи назар аз ин вазифаи қонунбарорӣ аксаран ба он тааллуқ дорад. Парлумони Тоҷикистон - Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Дар баъзе ҳолатҳои дар Конститутсия ва қонунҳо пешбинишуда, халқ низ бевосита дар қонунқабулкунй иштирок менамояд. Ин ҳолат дар вақти ба воситаи раъйпурсй қабул шудани қонун зоҳир мешавад. == Нигаред низ == Мақомоти маҳаллии намояндагӣ

Source: original
Игор Грабар

И́гор Эммануи́лович Граба́р (русинӣ: Iгор Iмануϊлович Грабарь; 25 март 1871, Buda[d] ё Pest[d], Pest County[d] - 16 май 1960[...], Маскав) - рассом, муаррихи ҳунар ва ходими осорхонаи рус. Рассоми халқии ИҶШС (1950), узви ҳақиқии АИ ИҶШС (1943) ва Академияи рассомии ИҶШС (1947). == Зиндагинома == Дар Академияи рассомии Петербург (1894-96) аз В. Е. Савинский, Н. А. Бруни, И. Е. Репин ва дар Мюнхен дар мактаби А. Ашбе (аз 1896) таълим гирифтааст. Дар Петербург (аз 1889) ва Маскав (аз 1903) кор кардааст. Узви иттиҳодияи «Ҷаҳони санъат» ва «Иттиҳодияи рассомони рус» буд. Солҳои 1903-07 дар пленэри ба номи Дугино (дар наздикии Саритсин) кор карда, бо маҳорати баланд асарҳои манзаравии «Барфи сентябр» (1903), «Осмони мусаффои феврал» (1904), «Барфи моҳи март» (1904 - ҳар се дар Нигористони Третяков) ва натюрмортҳо («Мизи дарҳамбарҳам», 1907) офарид. Ҳамон вақт истеъдоди портретнигорӣ ва меъмории ӯ (дар Захаринои назди Маскав, 1909-1914) зоҳир гардид. Ӯ бо рассомон М. А. Врубел, В. А. Серов, И. С. Остроухов, коллексионерҳо С. И. Шукин, И. А. Морозов шинос шуд. Игор Грабар ҳамчун мунаққиди адабӣ дар маҷаллаҳои «Мир и искусства», «Старые годы», «Аполлон» фаъолона кор кард. Аз соли 1906 силсилаи монографияҳо дар бораи бузургтарин устодони санъати нави рус навишт (дар бораи И. И. Левитан, ҳамроҳи С. Гилгол, 1913; дар бораи В. А. Серов, 1914). Бо ташаббуси Игор Грабар маҷмӯаи дастаҷамъии «Таърихи санъати рус» (6 ҷилд, 1909-1916) нашр шуд. Солҳои 1913-25 роҳбари Нигористони Третяков буд. Бо ташаббуси Игор Грабар Устохонаи марказии таъмиргарӣ таъсис ёфт (солҳои 1918-1930 роҳбар ва аз соли 1944 роҳбари илмии он буд), ки баъдан ба номи ӯ гузошта шуд. Дар даврони шӯравӣ Игор Грабар фаъолона ба рассомӣ машғул шуда, бештар ба манзараву портретнигорӣ майл кард, тасвирҳои расмӣ низ меофарид («В. И. Ленин дар сари аппарати телефон» 1933; «Вакилони деҳқонон дар ҳузури В. И. Ленин ва И. В. Сталин», 1938). Корҳои асосии ӯ дар ин давра: асари дуҷилда дар бораи Репин (1937; Мукофоти давлатии ИҶШС, 1941) ва ёддоштҳои ӯ - «Зиндагии ман» (1937). Игор Грабар муҳаррир ва яке аз муаллифони китоби нави «Таърихи санъати рус» (13 ҷилд, 1953-69) буд. Дар Донишгоҳи давлатии Маскав (аз 1921 профессор), Институти рассомии Маскав ба номи В. И. Суриков (1937-43 директор), Институти рассомию ҳайкалтарошӣ ва меъмории ба номи И. Е. Репин дар Ленинград (1943-1946 директор) омӯзгорӣ кардааст. Директори Институти таърихи санъати АИ ИҶШС (аз соли 1944) буд. == Ҷоизаҳо == Бо ду ордени Ленин, 2 ордени дигар ва медалҳо сарфароз гардидааст. == Сарчашма == Грабар Игор Эммануилович // Вичлас - Гӯянда. - Д. : СИЭМТ, 2015. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 4). - ISBN 978-99947-33-77-4.

Source: original
Абрешимчӣ

Абрешимчӣ - бошгоҳи футболи шӯравӣ аз Ленинобод. Аз соли 1968 то соли 1969 дар мусобиқаи минтақавии «Осиёи Миёна» класси «Б» баромад кардааст. == Таърих == Дар мавсими соли 1968 «Абремшимчӣ»-и Ленинобод (Хуҷанди ҳозира) бори аввал дар мусобиқаи минтақавии «Осиёи Миёна»-и класси «Б» (дивизиони сеюми пурқувваттарин дар ИҶШС) иштирок карда, дар байни дастаҳои яккачини ИҶШС ҷои 16-умро аз 24 ҷой ишғол намуд. Дар мавсими оянда бошгоҳи ҶШС Тоҷикистон дар қамин мусобиқа дар байни 24 тими иштироккунанда ҷои 15-умро ишғол кард, вале бо вуҷуди ин даста бозиро дар класси «Б» бас кард. Геннадий Носков дар тими «Абремшимчӣ», ки баъдтар дар як қатор дастаҳои дигари Осиёи Миёна баромад кард, бози мекард.

Source: original
Арса

Арсаи варзиш - ҷойи махсус ҷиҳозонида барои гузарондани мусобиқаҳои варзишӣ. Арсаи варзиш аз майдон барои бозиҳои варзишӣ ва намоишҳои оммавӣ (майдони футбол бо минтақаҳо барои волейбол, ҷаҳидан ва ғ., ки бо роҳи пойга иҳота шудааст, майдончаи варзиш, майдончаи гулӯлапартоӣ, роҳи асппойга, нишастгоҳ барои тамошобинон аз якчанд тарафи арса) иборат аст. Арсаи варзиш, одатан, ҷузъи таркибии варзишгоҳ мебошад. Метавонад дар ҳавои кушод ё дохили бино (клуби варзишӣ, қасри варзиш) ҷой гирад. Майдони арсаи варзиши барои як намуди варзиш пешбинишударо рӯпуш карда, дар он ҷиҳози доимӣ насб менамоянд. Дар майдонҳои таъйиноташон серсоҳа бисёр вақт фаршҳо ва ҷиҳози бардошташаванда истифода мешаванд. == Адабиёт == Арсаи варзиш // А - Асос. - Д. : СИЭМТ, 2011. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011-2023, ҷ. 1). - ISBN 978-99947-33-45-3.

Source: original
Автономия

Автономия (аз юнонӣ autonomia - худидоракунӣ, мустақилият) - худидоракунии воҳиди сиёсию миллӣ дар доираи давлати ягона, ки он дар Конститутсия таҷассум ёфтааст. Автономия шакли худидоракунии қисми ҳудуди давлати унитарӣ ё федеративӣ мебошад ва ҳамчун мухторияти ҳудудӣ шинохта мешавад. Он дар ҳудудҳои маскуншудаи халқҳое, ки дорои хусусиятҳои махсуси умумияти забонӣ, маишӣ ва ҳаёти иқтисодӣ мебошанд, ба амал бароварда мешавад. Воҳидҳои маъмурию миллӣ дар ҳайати давлати федеративӣ ҳамчун автономияи субъекти федератсия амал менамоянд. Воҳиди ҳудудии автономӣ дар ҳалли масъалаҳои аҳамияти маҳаллидошта, ки ҳокимияти марказӣ ба он вогузор намудааст, мустақил аст. Мақомоти интихобии воҳиди маъмурии автономӣ манфиатҳои хоси аҳолии онро таҷассум менамояд. == Дар Федератсияи Русия == Чунин ҳолат дар конститутсияҳои ҳам давлатҳои феде­ративӣ ва ҳам давлатҳои унитарӣ ба таври махсус қайд карда мешавад. Масалан, дар Конститутсияи Федератсияи Русия моддаи 72 ваколатҳои якҷояи Федератсияи Русия ва субъектҳои онро ифода намудааст. Мувофиқи моддаи 73 ҳуқуқи автономии ҳамаи 89 субъекти федератсия эътироф карда мешавад. Вобаста ба сохтори давлатӣ ва раванди идораи сиёсӣ худидоракунӣ ва ё мухторияти воҳидҳои маъмурию сиёсӣ дар сатҳи мухталиф ба амал меояд. == Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон == Дар шароити Тоҷикистон чунин ҳолатро Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон касб намудааст. Боби 7-уми Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон низоми мухториятро дар ҳудудҳо ва салоҳиятҳои воҳиди сиёсию маъмурии мазкур муайян намудааст. Ҳамин тариқ, автономия аз як тараф шакли худидоракунии умумиятҳои миллӣ-этникӣ ва аз ҷониби дигар сатҳи муайяни ғайримарказонидани идораи ҳудудҳои муайян мебошад. Моҳиятро танзими муносибатҳои байниҳамдигарӣ ва мувофиқгардонии манфиатҳои миллии умумиятҳои гуногун ташкил менамояд. == Адабиёт == Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, Д., 2003; Зокиров Г. Н., Истиқлоли сиёсӣ, Д., 2001; Миртов Д., Нравственная автономия по Канту и Ницще, С. - Пб., 1905. == Нигаред == Кишвар == Сарчашма == А - Асос. - Д. : СИЭМТ, 2011. - 608 с. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011-2023, ҷ. 1). - ISBN 978-99947-33-45-3.

Source: original
Хати бохтарӣ

Хати бохтарӣ - аз хати юнонӣ пайдо шудааст ва хатти расмии давлати Кушониён буд. Садаи чаҳорум хати бохтариро Ҳайтолиён қабул карданд. Нишонаҳои ин хат аз вайронаҳои Қаротеппа, Кампиртеппа, Сурхкӯтал ёфт шудаанд. Сиккаҳо, катибаҳои ба ин хат алоқадор аз Ӯзгана дастрас шудаанд. == Нигаред низ == Хат Бохтар Кушониён == Адабиёт == Афсаҳов А., Қаҳҳоров Ҳ. Хат ва пайдоиши он.- Душанбе: Маориф, 1994.- С.32-34. Ахмедов Б., Юнусов А. Аз таърихи ихтирои хат. // Китобдор.- 2006.- No1.- С.17. Пиктография //Энсиклопедияи советии тоҷик. - Душанбе, 1984.- Ҷ.5.- С.509. Хат //Энсиклопедияи советии тоҷик. - Душанбе, 1987.- Ҷ.7.- С. 613-619 Коғаз //Энсиклопедияи советии тоҷик. - Душанбе,1981.- Ҷ.З.- С. 498. Ахмедов Б. Китоб ва пайдоиши он // Китобдор.- 2007.- No1.- С.34-35. Матншиносӣ //Энсиклопедияи советии тоҷик. - Душанбе,1983.- Ҷ.4.- С.268. Манбаъшиносӣ //Энсиклопедияи советии тоҷик. - Душанбе, 1983.- Ҷ.4.- С. 177-178. == Адабиёт == Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев. - Д. : СИЭСТ, 1978-1988.

Source: original
Базми меҳмонхонагӣ

Базми меҳмонхонагӣ - дар гузашта пас аз ба поён расидани тӯй, баъди рафтани мардум хешовандон ва наздикони соҳиби маърака дар меҳмонхона базм ороста, аз сарояндагон сурудҳо мешуниданд, рақсу бозию шухӣ мекарданд. Ҳофизон бештар сурудҳои маъмули «Яккақарс», «Чорчиллик», «Баҳри тавил», «Ироқ», «Ҳусайнӣ» ва ғайраро месуруданд. Сурудхонӣ 2 - 3 соат давом мекард. Сипас навозандаи дар миёна нишаста зарберо бо дойра баланд зада, ба қисми рақсӣ ибтидо мегузошт. Раққос аз ҷой бархеста ба рақс медаромад. Ин гуна Базмҳо гоҳо то дамидани субҳ идома доштаанд. Дар шаҳрҳои калон ба монанди Душанбе, Кӯлоб, Хуҷанд, Исфара, Бухоро, Самарқанд ва ғ. то ба имрӯз Базмҳо дар меҳмонхонаҳо баргузор мешавад, ки он чун анъана аз замонҳои пеш боқӣ мондааст. == Нигаред низ == Базм Базми дойрахабар Базми хоса Базми карнаю сурнай == Адабиёт == Амонов Р. Очерки эҷодиёти даҳанакии Кӯлоб (Дар асоси материалҳои фолклори Сари Хосор). - Д., 1963; Зеҳниева Ф. Сурудҳои маросими тӯи тоҷикон. - Д., 1978; Андреев М. С. По этнологии Афганистана. Долина Панджшир (Материалы из поездки в Афганистан в 1926 году). - Ташкент, 1927; Рахмони Р. Простонародная литература современного Афганистана (Устная авторская поэзия на языке дари), част 1 - 2. - М., 1994; Нурджанов Н. Театральная и музыкальная жизнь столици государства Саманидов. - Д., 2001; ҳамон муалл., Традиционный театр таджиков. Т. 1 - 2. - Д., 2002. == Адабиёт == Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев. - Д. : СИЭСТ, 1978-1988.

Source: original