AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Шыл

Шыл - янлык-влакын лу ӱмбалне пыжыкталтше поперечно-полосатый мускулатурыжо, шыл деке коя ден соединительный ткань пыжыкталтеш. Шылым тӱҥ шотышто кочкышым ямдылымашыште кучылтыт. == «Шыл» дене мутсавыртыш-влак == Имне шыл - конина Ушкал шыл - говядина Презе шыл - телятина Сӧсна шыл - свинина Шорык шыл - баранина Кӱчымӧ шыл - сырое мясо Шолтымо шыл - варёное мясо Шордо шыл - лосятина Маска шыл - медвежатина Шыл ужалыше - мясник Шыл тӱйымӧ машина - мясорубка

Source: original
Чогашыл

Чогашыл (рушла мышцы але мускулы) - Айдемын але янлыкын кап органже, чогашыл ткань гыч шога, нерв ипуль дене тудо туртын але шарлен кертеш. Тӱрлӧ пашам шуктымылан кӱлеш: тарваныме, коштмо, ойлымо, шӱлымылан. 86,3 %-лан чогашыл вӱд гыч шога. Капым тарватылаш, тӱрлӧ пашам шукташ, ончыкташлан чогашыл-влак кӱлыт. Шинчам кумаш, шыргыжалаш, куржаш, шӱлаш - тиде чыла чогашыл-влакын туртымыж дене ышталтеш. Каплан тарванылаш полшат гына огыл, тыгак чогашыл-влак деч мемнан капнан физиологий паша шога. А чыла чогашыл-влакын пашаштым нерв системе виктара, химий энергийым механик энергийыш савыра. Айдемын капыштыже 640 чогашыл наре уло. Эн изи - пылыш кӧргысӧ изи лу дене кушшо чогашыл. Эн кугу - кутан чогашыл-влак нуно мыланна кошташ полшат. Эн виян - пурмо чогашыл (жевательные).

Source: original
Красный Яр казна пӧрт

Красный Яр казна пӧрт (рушла Казенный дом Красный Яр) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем. == Верланыме вер == Юлъял ял деч 20 километр кечывалвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1968 ийыште Красный Яр казна пӧрт ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын. == Кылвер-влак == Казенный дом Красный Яр. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 95.

Source: original
Кукшер завод

Кукшер завод (рушла Кукшарский завод) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Кумъя сола деч 3 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген. == Эртымгорно == Кукшер завод ял шотлымо данный-влк гыч лукталтын. == Кылвер-влак == Деревня Кукшарский завод. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 155.

Source: original
Мадар тупик илем

Мадар тупик илем (рушла Селение Мадарский тупик) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем. == Верланыме вер == Арде сола деч 14 километр эрвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1950-ан ийлаште Мадар тупик илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын. == Кылвер-влак == Селение Мадарский тупик. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 55.

Source: original
Sonderaktion 1005

Операций 1005 (немычла Sonderaktion 1005), тыгак "эксгумаций операций" - Кокымшо тӱнямбал сар годым нацист Германийын Рейнхард операций годым миллион наре еҥым пуштмо кышам петырашлан эртен. == Тӱҥ увераҥар == Операций 1942 гыч 1944 ий марте шолып, концентрационный лагерьыште шинчыше-влак дене эртен. Нуно тушкан тойымо шугарлам почеден колышо капым йулалтеныт. Тыгай пашаче группо-влакым официально "Колышо команде" лумденыт. Нуно зондеркоманде 1005-ын ужашыже лийыныт. Куржын ынышт керт манын, пашам чеп дене йолыштен ыштыктеныт. Операций почеш СД команде да порядкым эскерыше полиций эскерен. == Эртымгорно == 1942 ий уярня тылзын СС обергруппенфюрер Рейнхард Гейдрих операций 1005 тӱҥалаш СС штандартенфюрер Пауль Блобельлан куштымашым пуен. Но тудым тӱҥалаш пеледыш тылзын 1942 ийыште Гейдрихым пуштмо событий мешаен. "Антропоид" операций годым тудым УСО чехийысе агент-влак пуштыныт. Сурем тылзе мучаште Гестапо вуйлатыше СС группенфюрер Генрих Мюллер Блобельлан операцийым тӱҥалаш эше ик куштымашым пуен. Тудо жапыште тӱҥ шонымашлан еврей-влакым пуштедыме да тойымо кышам шылтыме лийын, операций тыгак моло нацист-влакын айнзатцтӱшка-влакын пуштедымашым шылташ эртаралтын. Блобель тиде операцийым Хелмно воктене тӱҥалын. Но эксгумироватлыме колышо кап-влакым пытараш чукталтше бомба-влакым кучылтмо йӧн нимо сайым конден огыл. Тул воктенсе чодырашке куснен. Пайдале сай йӧнлан кӱртньӧ решоткашке але кӱртньыгорно рельсыш колышо капым да пум почела оптен нуным йӱлалтымаш шотлалтын. Йӱлымо деч вара кодшо лу фрагмент-влакым лӱмынак тыгыдемдыше машина гочын колтеныт да лакыште тоеныт. Операций официал Собибор концлагерьыште тӱҥалын. Колышо команде тӱшкан тойымо шӱгарла гычын колышо кап-влакым луктеден йӱлалтен. Тиде пашам пытарымеке пашазе-влакым пуштыныт. 1942 ий теле тылзын операций Белжец концлагерьыш куснен, вара Треблинкыш. Ну а теве Аушвиц, Берген-Бельзен лдагерьлаште тиде операций эртаралтын огыл. Тушто шке крематорий лийын. Заключенный-влакым вигак йӱлалтеныт. Операций 1005 тыгак 30-шо ийлаште нацист-влакын еврей-влакым тӱшкан пуштмо верлаште эртен. Тиде Бабий Яр ден 9 форт лагерьлаште. 1944 ийыште Йошкар Армийын наступленийлан кора, СС обергруппенфюрер Вильгельм Коппе Генерал-губернаторство кумдыкысо 5 областьыште посна 1005 группо-влакым чумыраш шуден. Но нине группо-влакын пашашт мучаш марте каен шуктен огыл. Совет Армий концлагерь верлашке толын шуктен.

Source: original
Соловьева, Татьяна Анатольевна

Татьяна Соловьева (Татьяна Анатольевна Соловьева) (1982 пургыж 21, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Пактек ял) - марий серызе, почеламутчо, мурызо. == Илыш корныжо == Татьяна Соловьева 1982 ийын пургыж тылзын 21-шо кечынже Марий АССР У Торъял кундем Пактек ялеш пашазе ешеш шочын. == Тӱҥ произведенийже-влак == Пеледыш ӱмыр : почеламут-вл. [У цветов короткий век : стихи]. Йошкар-Ола, 2002. 40 с. Пеледыш ӱмыр ; Йӧратет гын ; Памаш воктене : почеламут-вл. // Мур йогын. Йошкар-Ола, 2003. С. 71-72. Почеламут-влак//Ончыко. 2004. No 10. С. 127-128. Почеламут-влак // Ончыко. 2005. No 1. С. 69 ; No 6. С. 4-5. Почеламут-влак// Поэзий шепкаште. Йошкар-Ола, 2006. С. 34-42. == Илышыже да творчествыже нерген литератур == Самырыкла мастар // Кугарня. 2002. 26 апр. Прокопьева А. Рвезе ӱмыр - пеледше ӱмыр // Марий Эл. 2003. 16 июль. == Чап == Марий Эл Республик Серызе-влак ушемын Чапкагазше (2007). == Кылвер-влак == Поэзий нурым «куралеш» тыршен: Татьяна Соловьеван поэзий шомакше нерген мут... Татьяна Соловьева: «Приглашаю в мой поэтический дом».(руш) == Литератур == Писатели Марий Эл: биобиблиографический справочник / сост.: А.Васинкин, В.Абукаев и др. - Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. - 752 с. С. 593-594.

Source: original
Тойсола

Тойсола (курыкмарла Тойсола; рушла Мари-Тойдаково) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Шорокундыш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 41 еҥ (2004 ий), 29 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Шорокундыш ял деч 8 километр кечывалвел-касвел могырно верланен. == Кылвер-влак == Деревня Мари-Тойдаково (Тойсола). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 224.

Source: original
Пижанка

Пижанка (рушла Пижанка) - Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Михайловка сола деч 8 километр касвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1970-ан ийлаште Пижанка ял шотлымо данный-влак лукталтын. == Кылвер-влак == Деревня Пижанка. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Советский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Советский район», 2004. - 320 с. ил. С. 183.

Source: original
Франций

Франций (французла France) - Европысо эл. Элын лӱмжӧ акрет годсо франк-влакын этнимышт деч шога. Францийын калыкше пудыранен, романысе тукымвожшо уло да романысе йылме дене ойла. Калык - 62 814 233 метрополий ден 67 848 156 еҥ - 20201 июльышто аклыме (2020), тидын шотыштак 90 наре граждан - Влак улыт. 2019 ийлан вераҥдыме шотышто Францийын составше: католик - 41 %, религийдыме - 40 %, мусульман - 5 %, 2 %, лютеран - 2 %, моло религий - 2 %, православий - 2 %, иудей - влак - 1 % , будиторист - влак - 1 %, иудей-влак-1%, увер уке-1%. Франций атом кучеман, НАТУН членже-влак кокла гыч ИКТЫЖЫНАТ, Уналыкеш Лӱдыкшыдымылыкшӧ Шотышто ик членжат лийын. 1950-ше ийла гыч - Ик кугыжаныш, Европысо ушемым ыштымаште участвоватлыше кугыжаныш-влак кокла гыч иктыже. Тӧртыклукшо орган-кок пӧлеман парламент (Шудо Да Калык погынымаш). Административно-территориальный шеледалтмаш: 18 регион кундемысе (13 метрополий да 5 теҥыз регионысо департамент)-влакым пуртышо 101 департамент (96 метрополий да 5 теҥыз департамент-влак), 5 морный увертарымаш да 3 административно-территориальный образований ден 3 административно-территориальный образований-влакын ойыртеман департаментышт). == Эртымгорно == Франций - официал лӱмжӧ Француз республик - Касвел Европысо кугыжаныш. Рӱдола - Париж. Элын лӱмжӧ акрет. == Сӱспан-влак == Францийыш Мийымаш финанс-кечалтше йотэл, але картлан ик ийлан пуалтеш да тыгай тичмаш ий шуйалт кертеш. Тиде типан илаш видым пуымо негыз-ситыше капиталын улмыжо, тыгак Францийыште тарваныдымаш лийшаш. Элыште лийме 5 ий эртымек, вес элын гражданинже ПМСЛАН правам налеш, вара вигак гражданствыш документым пуа. Визитер (визитер) - кужу жап вучымо визытан, эквивалент визыт. Йотэл элыште финанс вуйыншогышым налаш кужун визым налеш. Тудо Францийыш толеш. 3 тылзе жапыште иммиграцийым да интеграцийым (СССР) управленийыште сералташ кӱлеш. Вара йотэл префектурышто картым Налеш Уныка. Документым пуымо жап-2-3 тылзе. == Экономике == Франций-кугу тӱзланыше стационар эл, йӧнозанлык производствын объёмжо почеш ик верым налеш. Элгӧргысӧ валовой лектыш 2009 ийыште тролл доллар) 1,9 трл (2,6 трл доллар). КАЛПАК тиде ийыштак 30 691 евро (42747 доллар). Франций лӱмдымӧ ВП - 6-мый тыныслыкын экономике вийже улам США, Китай, Японий,Германий да Великобританий деч вара (2018 ийлан увер). Паран 551 602 км2 км2 шке территорийже дене келшышын 64 миллион дене еҥ, Франций кугу эллан шотлалтеш. А экономике нелытше тӱнямбалысе ареныште ик тӱҥ рольым модаш кертеш. Францийын рӱдӧ географий положенийже гыч Тӱҥалын Европышто, Касвел Европысо тӱҥ торгайымаш корнылаштыже: Кыдалаш теҥыз, Ласа-Манаша, Атлантике. 1957 ийыште ыштыме ик европысо чумыр рынкын ужашыштыже француз предприятий-влакын вияҥмышт, а ончычсо колоний ден теҥызысе территорий-шамыч коммерций дене кылдалтше партеран улыт.

Source: original
Ведресь

Ведресь (пошкыртла Ведресев, рушла Ведресево) - Российыште Пошкырт Элын Краснокам кундемыштыже верланыше Йывангасола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 109 еҥ (2002 ий), 175 еҥ (2009 ий), 97 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Николо-Берёзовка сола деч 23 километр (34 км - авто дене) йӱдвел-эрвел могырно верланен. == Йылме == Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Байметов Идулбай Байметович - I степенян Ачамланде сар орден, III степенян Чап орден-влакын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Газизов Василий Газизович - кок II степенян Ачамланде сар орден да III степенян Чап орден-влакын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Муниципальный район Краснокамский район Республики Башкортостан.(руш) Ведресево на портале «Генеалогия и Архивы».(руш) == Важ-влак == Кышкар:Краснокам кундем

Source: original
Theatres des Vampires

Theatres des Vampires (французла Вӱрйӱшӧ Театр) - итальян vampiric gothic-metal тӱшка. == Состав == Fabian Varesi - полдышоҥа, бэк-вокал (1997 ий гыч) Gabriel Valerio - тӱмыр-влак бэк-вокал (1997 ий гыч) Zimon Lijoi - бас-гитара, бэк-вокал (1997 ий гыч) Sonya Scarlet - мурызо (1999 ий гыч) Stephan Benfante - гитара (2006 ий гыч) === Ончысо участник-влак === «Lord Vampyr» (Alessandro Nunziati) - вокал (1996-2004) «Justine» (Consuelo) - ӱдырамаш вокал (1999 ий гыч) The Vampire Chronicles альбом гыч Suicide Vampire марте «Agaharet» (Enrico De Dominicis) - тӱмыр Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens «Incubus» (Alessandro Pallotta) - гитара (1999-2002) «Strigoi» - гитара (1999-2001) «Mortifer» - гитара (2001) «Morgoth» (Robert Cufaro) - гитара (2002-2006), полдышоҥа Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens. === Уна участник-влак === Gian Pyres (John Piras) - гитара Vampyrìsmeальбомыште Valor (Christian Death) - бэк-вокал Vampyrìsmeальбомыште Flegias (Necrodeath, Cadaveria) - бэк-вокал Pleasure And Pain альбомыште Dhilorz (Ancient) - бэк-вокал Pleasure And Pain альбомыште Nicholas (Ensoph) - бэк-вокал Pleasure And Pain альбомыште Giampaolo Caprino (Stormlord) - бэк-вокал Pleasure And Painальбомыште Hanna Kej - ӱдырамаш бэк-вокал да Anima Noir альбомыште текстын авторже Luca Bellanova (Luca Bellanova’s Project, Starkiller sound) - бэк-вокал да Anima Noir альбомыште текстын авторже Christian Ice (Agony, Prophilax, Aborym, Inner Void) - бэк-вокал да Anima Noir альбомыште текстын авторже == Дискографий == 1994: Nosferatu, Eine Simphonie Des Grauens 1996: Vampyrìsme, Nècrophilie, Nècrosadisme, Nècrophagie 1999: The Vampire Chronicles 2001: Bloody Lunatic Asylum 2001: Jubilaeum Anno Dracula 2002: Suicide Vampire 2003: The (Un)Official History 1993-2003 2003: Vampyrìsme (Переиздание «Vampyrìsme, Nècrophilie, Nècrosadisme, Nècrophagie») 2004: The Blackend Collection 2004: Nightbreed Of Macabria 2005: Pleasure And Pain 2006: The Addiction Tour (Live DVD) 2007: Desire Of Damnation 2008: Anima Noir 2011: Moonlight Waltz == Кылвер-влак == Официал сайт Theatres des Vampires MySpace-ыште Theatres des Vampires Encyclopaedia Metallum сайтыште Theatres des Vampires Vampire Freaks сайтыште Theatres des Vampires Last.fm-ыште Theatres des Vampires in French Российысе фан-клуб

Source: original
Вӱтламарий (Килемар кундем)

Вӱтламарий (курыкмарла Вӹтлäмары; рушла Тогашево) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верлыныше Кумъя ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 20 еҥ (2004 ий), 6 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Кугу Памъял ял деч 10 километр йӱдвел-касвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Золотарев Михаил Андреевич - III степенян Чап орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Кокушкин Иван Яковлевич - II степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Панов Михаил Антонович - I степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Туркин Виктор Иванович - Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Тогашево (Вӹтлäмары). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 181.

Source: original
18 идым

18 идым (18 сентябрь) - григориан кечышот почеш идалыкын 261-ше (кужемдыме ийлаште - 262-шо) кечыже. Идалык пытыме марте 104 кече кодеш. == Пайрем да памятный дате-влак == Колышо мотоциклист-влакым шарныме кече Вӱдын качествыжым эскерыме тӱнямбал кече. Азербайджан - Калыкле сем кече. == Лӱмгече == Идым тылзын латкандашымше кечынже шке лӱмгечыштым Глеб, Елизавета, Захар, Раиса да Максим-влак палемдат. == Событий-влак == Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечысе событий-влак 1810 - Чили элын Испаний деч кораҥмыже нерген увертарыме. Тудо шке суверенитетшым налын. 1947 - Америкыште Рӱдӧ разведке кучемым почмо. Тудым ЦРУ маныт. 1991 - Украинын тистыжым пенгыдемдыме. == Шочыныт == Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечынже шочшо-влак 1901 - Димитрий Орай, марий серызе, журналист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. 1949 - Алевтина Ильинична Бердинская, тӱвыра пашаеҥ. Шернур посёлкышто шочын. 1997-ше ийыште тудо Республикысе йоча книгапӧрт секретариатын вуйлатышыжлан шогалын. Алевтина Ильинична мыланна ятыр марий муро сем автор семынат палыме. Тудын мурыжо-влакым эфирыштына Татьяна Денисова, Эльвира Трифонова да молат йоҥгалтарат. 1952 - Геннадий Александрович Мальгин, тӱвыра да мер пашаеҥ, Татарстан республикын сулло тӱвыра пашаеҥже. Татарстан кундемыште шочын-кушкын. Паша корныжо Менделеевск кундемысе Элнет тӱвыра пӧрт дене кылдалтын. Тыште тудо «Элнет» лӱман ансамбльым чумырен. Суапле пашажым палемдыде кодымо огыл: ятыр чап танык дене палемдалтын. 1960 - Валерий Александрович Чеботкин, сӱретче, Марий Эл кугыжаныш премийын лауреатше. Йошкар-Олаште шочын. Паша корныжо М. Шкетан лӱмеш Марий калыкле драме театрыште тӱҥалын.Йошкар-Оласе художественный училищыште туныктышылан пашам ышташ тӱҥалын - 5 ий вуйлатышыжланат тыршен. Уста сӱретчын пашаже-влак Нью-Йоркышто, Прагыште, Парижыште да моло олаласе ончерлаштат лийыныт. 1956 - Иван Михайлович Стрельников, мыскараче, мер пашаеҥ, «Марий ушемын» йыжъеҥже. Шкеже тудо У Роҥго кундем Кӱрсола гыч, но кызыт У Роҥго кугыялыште ила. Иван Михайлович тӱвыра тӱняштат кугу пагалымашым сулен шуктен. 1979 - Пушкина, Наталья Васильевна, радиовӱдышӧ, сценарист, режиссёр, мурызо, мер пашаеҥ, «Марий Эл Радио»-н тӱн редакторжо (2005-2015), Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (2006), Марий Мер Каҥаш-ын йыжъеҥже (2008) ий гыч, Марий Элысе «Республикысе Марий тӱвыра рӱдер»-ын директоржо (2015 ий гыч), Марий Эл Республикын шымше созыв Кугыжаныш Погынжын депутатше (2019 ий гыч), Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2020). == Коленыт == Тугак ончо: Категорий:Идым тылзын 18 кечынже колышо-влак == Калык пале == Елизавета да Захарий-влакын пайремышт. Ожно тиде кечын ӱдыр-влак ончыкылык пӱрымашышт нерген мужедыныт. Куэ выньык дене пöрт гыч чыла черым да осалым ӱштын луктыныт. Тиде кечын шочшым нимогай осал вий сеҥен ок керт, манын ӱшаненыт.

Source: original
Николаевский (Провой кундем)

Николаевский (рушла Николаевский) - Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше Чакмарий ял шотан илемыш пурышо выселке. Калыкчот: 148 еҥ (2004 ий), 163 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Шолэҥер посёлко деч 2 километр кечывалвел могырно верланен. == Кылвер-влак == Выселок Николаевский. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Звениговский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Звениговский район», 2004. - 304 с., ил. С. 237.

Source: original
У Курлак

У Курлак (рушла Новый Курлак) - Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Чирки ял деч 4,5 километр тораште лийын шоген. == Эртымгорно == МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште кылме тылзын 20-шо кечынже У Курлак ял шотлымо данный-влак лукталтын. == Кылвер-влак == Деревня Новый Курлак (У Курлак, починок Троицкий). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Оршанский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Оршанский район», 2005. - 304 с., ил. С. 250.

Source: original
Похросола

Похросола (курыкмарла Похросола, рушла Покровское) - Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 89 еҥ (2001 ий), 51 еҥ (2014 ий). == Верланыме вер == Кугусола сола деч 1 километр касвел могырно верланен. == Сола лӱм == Солан лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «похро» + «сола» = «похросола». == Кылвер-влак == Село Покровское (Похросола). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник документальных очерков / Автор-сост. А.Г. Иванов. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Горномарийский район», 2006. - 648 с., илл. С. 558.

Source: original
Лесной барак Парник илем

Лесной барак Парник илем (рушла Селение Лесной барак Парник) - Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем. == Верланыме вер == Нежнур ял деч 0,5 километр тораште лийын шоген. == Эртымгорно == Лесной барак Парник илем илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын. == Кылвер-влак == Селение Лесной барак Парник. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Килемарский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Килемарский район», 2005. - 304 с., илл. С. 257.

Source: original
Изи Руял

Изи Руял (рушла Нижний Руял) - Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 71 еҥ (2000 ий), 47 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Косолап сола деч 12 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Бабайкин Иван Иванович - Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Орлов Василий Васильевич - II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Нижний Руял (Изи Руял, Малый Руял). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Мари-Турекский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Мари-Турекский район», 2003. - 320 с. ил. С. 99.

Source: original
Викиувер: Марий Эл Республикын вуйлатышыжым сайлымаш (2017)

Идым тылзын 10-шо кечынже 2017-ше ийыште икчумыр йӱклымӧ кечын Марий Эл Республикын вуйлатышыжым ончылгоч сайлымаш эртен. 88, 27% йӱкым поген, сайлымашыште Марий Эл Республикым вуйлатышын пашажым жаплан шуктышо Александр Евстифеев сеҥен. Тиде кечынак ик мандатан кок сайлымаш округышто: Козьмодемьянск ден Волжскышто 6-шо созыв Марий Кугыжаныш погыныш депутат-влакым ешарен сайлыме. Сеҥышыш "Единая Россия" партийын еҥже-влак ленктыныт. Российын "ТАСС" увер агентствын сайтыштыже лудаш.

Source: original
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко

«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко (рушла Поселок лесозавода промартели «Красное знамя») - Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко. == Верланыме вер == Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 4 километр тораште лийын шоген. == Эртымгорно == 1970-ан ийла покшелне «Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын. == Кылвер-влак == Поселок лесозавода промартели «Красное знамя». == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Юринский район: Сборник документальных очерков - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Юринский район», 2007. - 304 с., илл. С. 53.

Source: original