AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Бар (ола, Украина)

Бар (украинла Бар) - Украиныште Винница велыште Жмеринка кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 15 775 еҥ (2021 ий). == Верланыме вер == Винница деч 68 километр кечывалвел-касвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Нечай, Данила Яблонский, Генрик Залевский, Болеслав Николаевич Медвецкий, Николай Васильевич Бубновский, Никита Дмитриевич Ломацкий, Максим Иванович

Source: original
Курыкмарий йылме

Курыкмарий йылме (курыкмарла Кырык мары йӹлмӹ) - ик финн-угор йылме, Марий Эл Республикыште олыкмарий йылме дене пырля кугыжаныш йылме. Тӱҥ шотышто Курыкмарий, Йӱрнӧ, Килемар кундемлаште кучылталтеш. == Курык марий кундемой-влак == Курык кундемой - курык марий йылмыже, пурла Юл серыштыже озалана. Йоласал кутыртыш - сылнымут йылмылан негызше, Пӹзӹкныр курыртыш, Ямангаш кутыртыш, Виловат кутыртыш. Кожла кондемой - кожла марий йылмыже, шола Юл серыштыже шарлыме. Кузьмансола кутыртыш, Килемар кутыртыш, Арде кутыртыш, Йӱксӓр кутыртыш. Йылме код-влак: ISO 639-1 - уке; ISO 639-2 - уке; ISO 639-3 - mrj. Курыкмарий йылмысе тиште-влак: Кириллице негызеш кызытсе курыкмарий тиштер руш тиштер гыч 33 буква да 4 ешартыш тиште гыч (йошкарге дене ончыктымо) шога. Ужар тӱс дене: 1) диалект-влакын тиштышт; 2) ондак кучылталше тиште ончыкталтыныт. Нуно тиштерыш огыт пуро. Ешартыш тиште да тудын Юникодше: == Негыз == ПараТайп: полшык == Кылвер-влак == ISO 639 йылме код Курыкмарий йылме нерген курыкмарла

Source: original
Нуръял (Кужэҥер кундем)

Нуръял (рушла Нуръял) - Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Шӱдымарий ял деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 2004 ийыште сӱрем тылзын 22-шо кечынже Нуръял ял шотлымо данный-влак лукталтын. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Мимеев Иван Иванович - Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Никитин Владимир Терентьевич - 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Нуръял. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Куженерский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Куженерский район», 2006. - 320 с. ил. С. 244.

Source: original
Леся Украинка

Леся Украинка (украинла Леся Українка; 1871 пургыж 25, Новоград-Волынский - 1 сорла 1913, Сурами) - украин серызе. == Литератур == Леся Українка. Публікації. Статті. Дослідження, т. І - III. - 1954 . - 60 с. Леся Українка. Публікації. Статті. Дослідження. - К., 1973. Леся Українка / голов. ред. Н. Є. Фоміна. - Харків: Фоліо, 2010. - 126 с. Леся Українка (Справжнє имья Лариса Петровна Косач-Квітка). Род. 1872 р.: Київ, 1908. // Українська Муза: од початку до наших днів / під ред. О. Коваленко, 1908. - Стб. 546-576 : Київ: Друк. П. Барського. Київ. Енциклопедія. / В. Г. Абліцов. - К.: Видавництво «Фенікс». 2016. - 288 с. == Кылвер-влак == Українка Леся // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. - Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. - Буенос-Айрес, 1966. - Т. 8, кн. XV : Літери Ст - Уц. - С. 1951-1953. - 1000 екз. Українка Архивировано 19 ноября 2016. // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. - К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 2004. - Т. 6 : Т - Я. - 768 с. - ISBN 966-7492-06-0. Українка Леся // Шевченківська енциклопедія: - Т. 6: Т-Я : у 6 т. / Гол. ред. М. Г. Жулинський. - Київ : Ін-т літератури ім. Т. Г. Шевченка, 2015. - С. 392-393. Лазаревський Г. Молодість Лесі Українки Архивировано 26 сентября 2021.. Вінніпег: Український Голос, 1943. 61 с. Сайт музею Лесі Українки у Києві Архивировано 11 июля 2015. Леся Українка. Біографія, твори, відео, критичні статті Архивировано 24 февраля 2017. Енциклопедія життя і творчості Лесі Українки Архивировано 11 июля 2015. ФОТОГАЛЕРЕЯ Архивировано 11 июля 2015. Збірка статей і ФОТО про життя Лесі Українки та її родини Архивировано 13 июля 2015. Портрет від Труша і фото в Криму: рідкісні зображення з життя Лесі Українки Архивировано 3 августа 2020. // FM Галичина 25.02.2020 Честь у «подлі» часи // Український тиждень Архивировано 14 декабря 2011. Українська Кассандра // Український тиждень Архивировано 13 декабря 2011. «Кожна жінка, що себе поважає, не пише ніколи листа того дня, коли обіцяла». Леся Українка, поетеса // Країна, No 7 (60), 25.02.2011 Викриття радянських фальсифікацій Лесі Українки Архивировано 20 марта 2014. Історична правда 14.10.2010 Українська Кассандра Архивировано 3 июля 2013. 10 цікавих фактів про Лесю Українку: привиди, скарби та дерева Архивировано 26 февраля 2016.

Source: original
Краево высылке

Краево высылке (рушла Краево) - Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем. == Верланыме вер == Оршанке ял деч 1 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1950 ийлаште Краево высылке Оршанке ола сынан посёлко деке ушалтын. Кызыт Советский уремын ужашыже лиеш. == Кылвер-влак == Выселок Краево (выселок при Краево). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Оршанский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Оршанский район», 2005. - 304 с., ил. С. 142.

Source: original
Кугэҥер (У Торъял кундем)

Кугэҥер (рушла Бываенки) - Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Токтарсола ял деч 7 километр йӱдвелне лийын шоген. == Кылвер-влак == Деревня Бываенки (Кугэҥер, Янгыл Идем). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Новоторъяльский район: Сборник документальных очерков.- Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Новоторъяльский район», 2005 г. - 304 с. ил. (ISBN 5-87898-297-8). С. 229.

Source: original
Свобода

Свобода (рушла Свобода) - Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Ӧрша сола деч 7 километр эрвелне лийын шоген. == Кылвер-влак == Деревня Свобода. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Советский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Советский район», 2004. - 320 с. ил. С. 202.

Source: original
Нӧрӧ (ер, Ярославль вел)

Нӧрӧ ер (Ростовысо ер; мерянла *N'ero jährə, рушла Неро) - Ярославль велыште эн лӱмлӧ ер. Тудо Ростов кундемыште. Ростов ола воктене верланен. Тудын кумдыкшо 51,7 наре км². А келгытше 3,6 метрыш шуэш. == Этимологий == Меря мут *n'ero - марла «куп» гыч. Сибирьыште Вологодский областьын 5-ше эҥерже Да Норо Остров остров меря йылмыште шем шемын коеш == Тыгак ончо == Нӧрӧ (ер, Кострома вел)

Source: original
Лапта

== Модмаш нерген == Лапта - кугу кумдыкышто модашлан келшыше спорт толкын. Пасум кок ужашлан шелыт. Ик тӱржым кон маныт гын, весыжым - пöрт лÿмдат. Команде дене модмо спортын видше. == Эртымгорно == Лапта модмашым Российыште тӱжем ий наре палат. Каласаш кӱлеш, ятыр кундемыште тыгайрак сынан модмаш лийын. Кажне кундемыште модмашын шке лӱмжӧ уло. Мутлан, англичан калык - крикет манеш, американ-влак - бейсбол, софтбол семын палат, кубин калык - пелота, румын - ойма манын ойлат, финн-влак - песа пало дене модыт, а теве немыч-влак тиде модмашым шлагбал лӱмдат. Норвегийысе археолог-влак викинг калыкын илыме верыштым шымленыт, да тушто лапта тоям кычал муыныт. Историйым шергалын палдарена, Совет ушемыште 1957 ийыште лапта дене икымше официальный модмаш эртен. Ик ий гыч - ССРУ кÿкшытысö чемпионат лийын. Калыклан тиде модмаш моткоч келшен, да санденак тиде ийыштак тӱжем наре команде шочын. 1959 ийыште лаптам РСФСР калыкын Спартакиаде программышкыже пуртеныт. Туге гынат 1960-1970 ийлаште лапта модмаш шке кушмашыжым да виянмашыжым чарна. Чаманен каласаш логалеш, лаптам пытартыш жапыште мондаш тӱҥалыныт ыле. Тыгодым шукерте огыл Ростов олаште лапта дене Россий кӱкшытысӧ икымше таҥасымаш эртен. А 1995 ийыште чемпионат деч вара лапта модмашын у радамым пеҥгыдемденыт. 1997 ий гыч регионгокласе мер организаций - Российысе руш лапта Федераций пашам ышташ тӱҥалын. == Модмаш радам == Модашлан изи теннис мече да метыр кутышан тоя кӱлеш. Модшо-влак кок командылан шелалтыт: кырыше, да вӱдышö. Кырыше команде гыч ик еҥ: - «кышкыше» (метальщик) пасун тӱрышкыжӧ шогалеш да тоя дене мечым пералта. Тыге модмаш тÿҥалеш. Пералтыме деч вара «кышкыше», тоям шуен, пасун вес тӱрышкыжӧ куржеш, шукта гын - мӧҥгеш куржын пӧртылеш. Пӧртылмӧ годым ваштареш шогышо командын модшо-влак мече дене тиде еҥым эҥерташ тыршат. Огыт эҥерте гын - тиде модшо кон гыч пӧртыш куржын шуеш да угыч тоя дене мечым пералта. Кон гыч пӧртылмӧ годым тавалыше-влак модшым мече дене эҥертен кертыт гын - команде-влак вер дене вашталтыт. Таҥасымаш пӧртыш логалмылан кая. Иктаж могай команде пӧртыш пурен кертеш гын - тоям налын, мечым пералта. Модышо мӧҥгеш пӧртылеш - тудын командыже ик очком налеш. Кӧ шукырак пога - тудо сеҥышыш лектеш.

Source: original
Хельсинки

Хельсинки (финнла Helsinki, шведла Helsingfors) - Финляндийын рӱдолаже. Калыкчот: 675 747 еҥ (2021 ий). == Эртымгорно == 1550 - негызленыт. == Верланыме вер == Ола Финн вӱдлук серыштыже верланен. == Административ шеледымаш == Кечывалвел йырвел Касвел йырвел Центр йырвел Йӱдвел йырвел Йӱдвел-Эрвел йырвел Кечывалвел-Эрвел йырвел Эрвел йырвел Эстерсунд йырвел == Литератур == Иконников А. В. Хельсинки / Оформл. А. П. Рыбакова; Союз архитекторов СССР, Ленингр. отделение. - Л.: Стройиздат, Ленингр. отделение, 1967. - 72 с. - (Архитектура и строительство городов мира). - 10 000 экз. Курбатов Ю. И. Хельсинки. - М.: Искусство, 1985. - 248 с. - (Города и музеи мира). - 50 000 экз. Никонов В.А. Краткий топонимический словарь. - М.: Мысль, 1966. - 509 с. - 32 000 экз. == Кылвер-влак == Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. - 2-е изд., стереотип. - М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. - 512 с. - 3000 экз. - ISBN 5-17-001389-2. HELFI.RU - всё про Хельсинки для гостей и жителей столицы(руш) Регион Хельсинки(финн.)(швед.) Helsinki.ru(руш) Helsinki.fi(финн.)(швед.)(англ.) Городской транспорт Хельсинки(финн.)(швед.)(англ.) Интерактивная карта дорог и зданий Хельсинки в ретроспективе 1943-2012(финн.)

Source: original
Удыр

Удыр-влак (лат. Talpidae) - Евразийын да Америкын Soricomorpha тӱчан гыч изи янлык. Чылаже 44 тӱрлык кож еш уло. == Систематика == Ӱлылйамагат : Uropsilinae Урлык : Uropsilus Uropsilus andersoni Uropsilus gracilis Uropsilus investigator Uropsilus soricipes Ӱлылйамагат : Scalopinae Йыжыҥ : Condylurini Урлык : Condylura Condylura cristata Йыжыҥ : Scalopini Урлык : Parascalops Parascalops breweri Урлык : Scalopus Scalopus aquaticus Урлык : Scapanulus Scapanulus oweni Урлык : Scapanus Scapanus latimanus Scapanus orarius Scapanus townsendii Ӱлылйамагат : Talpinae Йыжыҥ : Talpini Урлык : Euroscaptor Euroscaptor grandis Euroscaptor klossi Euroscaptor longirostris Euroscaptor micrura Euroscaptor mizura Euroscaptor parvidens Урлык : Mogera Mogera etigo Mogera insularis Mogera kanoana Mogera kobeae Mogera imaizumii Mogera robusta Mogera tokudae Mogera wogura Mogera uchidai Урлык : Parascaptor Parascaptor leucura Урлык : Scaptochirus Scaptochirus moschatus Урлык : Talpa Talpa altaica Talpa caeca Talpa caucasica Talpa europaea Talpa davidiana Talpa levantis Talpa occidentalis Talpa romana Talpa stankovici Йыжыҥ : Scaptonychini Урлык : Scaptonyx Scaptonyx fusicaudus Йыжыҥ : Desmanini Урлык : Desmana Вӱдшашке (Desmana moschata) Урлык : Galemys Galemys pyrenaicus Йыжыҥ : Urotrichini Урлык : Dymecodon Dymecodon pilirostris Урлык : Urotrichus Urotrichus talpoides Йыжыҥ : Neurotrichini Урлык : Neurotrichus Neurotrichus gibbsii

Source: original
Испаний

Испа́ний (испанла España), официал лӱм - Испа́ний Королевство (испанла Reino de España) - Европын кечывалвел-касвелныже верланыше кугыжаныш. Пиреней пеолоторошто эн кугу кумдыкым айла. Элын лӱмжӧ финикий йылмысе мут-влак "и-шпаним" - "кролик сер" гыч чоҥалтын. Пошкудо-влак: Португалий касвелне; Гибралтар (Британ мланде) кечывалвелне; Марокко Йӱдвел Африкыште; Франций да Андорра йӱдвелне. Йӱдвелне да касвелне Испанийым Атлантик тептеҥыз мушкеш, кечывалвелне да эрвелне - Мландепокшел теҥыз. Испан калык пайрем - 12 шыжаште пайремлалтеш.

Source: original
Рейкьявик

Рейкьявик (исл. Reykjavík) - Исландийын рӱдолаже. Калыкчот: 134 010 еҥ (2021 ий). == Эртымгорно == 874 ий - негызленыт. 1786 ий гыч ола. == Административ шеледымаш == 10 кундем-влак: Вестюрбайр (Vesturbær) Мидборг (Miðborg) Хлидар (Hlíðar) Лёйгардалюр (Laugardalur) Хауалейти-ог-Бустадир (Háaleiti og Bústaðir) Брейдхольт (Breiðholt) Аурбайр (Árbær) Граварвогюр (Grafarvogur) Кьяларнес (Kjalarnes) Гравархольт-ог-Ульварсаурдалюр (Grafarholt og Úlfarsárdalur) == Литератур == Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. - 2-е изд., стереотип. - М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. - 512 с. - 3000 экз. - ISBN 5-17-001389-2. Hermannsdóttir, Edda (3 July 2006). "Consumption of alcoholic beverages 2005". Prices and consumption. Reykjavík: Hagstofa Íslands. Archived from the original on 14 December 2006. Retrieved 1 February 2007. == Кылвер-влак == Официальный сайт

Source: original
Шем почиҥга

Шем почиҥга (рушла Клубеничное Поле) - Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Токспай ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 51 еҥ (2005 ий), 42 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Токспай сола деч 3 километр йӱдвел могырно Чӱкшӧ эҥерын шола серыштыже верланен. == Кылвер-влак == Деревня Клубеничное Поле (починок Клубничное Поле, Шем почиҥга). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Сернурский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Сернурский район», 320 с., ил. 2006 г. С. 81.

Source: original
Анатомий

Анатомий (грекла ἀνα- - кӱшно да τέμνω - «пӱчкаш», «руаш») - организм-влакын капым да тудын пай-шамычым шымлыше биологийын ужашыже. == Анатомийым тыгай пайлан пайлат == кушкылын анатомий - кушкылын да нунын пай-шамычым сыныма вольык, янлык да моло тӱрлӧ чонан-влакын анатомий - айдемын анатомий - айдемын капшым сыныма == Литератур == Привес М. Г., Лысенков Н. К. Анатомия человека. - 11-е переработанное и дополненное. - Гиппократ. - 704 с. - 5000 экз. - ISBN 5-8232-0192-3

Source: original
Кӱшыл Нольдӱр

Кӱшыл Нольдӱр (рушла Верхний Нольдур) - Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Йӱледӱр ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 169 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Кугу Лаждӱр ял деч 5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Ложкин Платон Васильевич - III степенян Чап орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ложкин Семён Алексеевич - II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Верхний Нольдур (Кӱшыл Нольдӱр). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Куженерский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Куженерский район», 2006. - 320 с. ил. С. 20.

Source: original
Ломбынер

Ломбынер (курыкмарла Кӹцкӹнер, рушла Черёмухово) - Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 30 еҥ (2001 ий), 21 еҥ (2014 ий). == Верланыме вер == Микряк сола деч 3 километр йӱдвел могырно верланен. == Кылвер-влак == Деревня Черёмухово (Кӹцкӹнер). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник документальных очерков / Автор-сост. А.Г. Иванов. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Горномарийский район», 2006. - 648 с., илл. С. 397.

Source: original
Прость

Прость (рушла Прость) - Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 30 километр тораште лийын шоген. == Эртымгорно == МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1980 ийыште Прость ял шотлымо данный-влак лукталтын. == Кылвер-влак == Деревня Прость (Усдьба Прость). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Юринский район: Сборник документальных очерков - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Юринский район», 2007. - 304 с., илл. С. 109.

Source: original
Otto Dix

Otto Dix - российысе darkwave - тӱшка Санкт-Петербург гычын. == Участник-влак == Михаэль Драу - мурызо, текст-влак, дизайн, шоу. Мари Слип - полдышога, аранжировка, сем да тӱшкан продюсерже . Пётр Воронов - скрипке, сем, аранжировка, фотограф. == Дискографий == Эго (2005) Город (2007) Атомная зима (2007) Эго (2007) (Переиздание) Зона Теней (2009) Чудные дни (2010) Эго (2011) (Переиздание No2) Утопия (single) (2012) Mortem (2012) == Видеографий == 2005 - Эго 2006 - Белый пепел 2008 - Усталость металла 2009 - Мечта о весне 2011 - Зверь == Кылвер == Официал сайт Otto Dix (англ.). Discogs. Тергыме 29 сорла 2010. Otto Dix (англ.). Gothtronic.com. Тергыме 29 сорла 2010. Starost (англ.). Gothtronic.com. Тергыме 29 сорла 2010. Starost (англ.). Allmusic. Тергыме 29 сорла 2010. Otto Dix на сайте DarkSide Otto Dix. Metallibrary.ru. Тергыме 6 идым 2010. Otto Dix. Rock-centr.ru. Тергыме 6 идым 2010. Otto Dix - милая русскому сердцу апокалиптическая готика. Jamsession.ru (25 декабря 2007). Тергыме 6 идым 2010. Наталья Машьянова специально для ТАСС-Урал Какую музыку слушают наши дети?. ИТАР-ТАСС Урал (21 мая 2008). Тергыме 30 сорла 2010. Анна Thorn Гравилевская. Фото - Илья InFlesh Савчук Готичные романтики Otto Dix. Ярскград (2 июня 2008). Тергыме 6 идым 2010. Отто Дикс в Минске. Alternative-BY (2 ноября 2008). Тергыме 6 идым 2010. Интервью с Otto Dix. Кузбасс FM (1 февраля 2009). Тергыме 6 идым 2010. Otto Dix. Москва.ком (26 марта 2009). Тергыме 6 идым 2010. Игорь Сергеев «Otto Dix» в Зеленограде: два гота спустя. Инфопортал Зеленограда (12 мая 2009). Тергыме 6 идым 2010. Otto Dix: ребенок с железным сердцем. Региональный интернет-портал Nash Gorod.ru (29 апреля 2010). Тергыме 6 идым 2010. Otto Dix - интервью со звездой. Свежее телевидение - Железногорск (30 апреля 2010). Тергыме 6 идым 2010. Наталья Ступникова Otto Dix преподали поклонникам урок классической музыки. Музыка KM.RU (11 января 2010). Тергыме 6 идым 2010. Михаэль Драу о своих книгах Альманах курируемый Otto Dix

Source: original
Книга

Книга - тӱрлӧ печатлыме продукций-влак гыч иктыже: палемдыме жапыште печать гоч лектын шогышо огыл типографский але кид дене серыме текстан але сӱретан информацийым пуртымо да нылле кандаш лаштык деч утла кугытан лийын шогышо брошюроватлыме кагаз лаштык (странице) але тетрадь-влак гыч лийын шогышо шукыж годым пеҥгыде (южгунам, вичкыж да лывырге) коман изданий. == Тугак ончо == Электрон книга Энциклопедий Справочник Кышкар:Книга

Source: original
Илдар

Илдар (курыкмарла Илдäр, рушла Илдаркино) - Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Пайскурык ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 53 еҥ (2001 ий), 38 еҥ (2014 ий). == Верланыме вер == Пайскурык сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Илдаркин Геннадий Семёнович - 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Илдаркино (Илдäрсола, Шуӓнгӹр). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник документальных очерков / Автор-сост. А.Г. Иванов. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Горномарийский район», 2006. - 648 с., илл. С. 469.

Source: original
Армений

Арме́ний Респу́блик (армянла Հայաստանի Հանրապետություն [hɑjɑstɑˈni hɑnɾɑpɛtuˈtʰjun], айастани́ анрапетутю́н) - эрыкан, унитар кугыжаныш. Азербайджан, Иран, Нахичеван Автоном Республик, Турций да Грузийлан пошкудо улеш. Теҥыз деке лектыш уке. == Калык == 2001 ийлан Арменийын калыкчотшо: == Кылвер-влак == Армений президентын Официал сайтше Армений Виктемын Официал сайтше Арменийын Калык Погынын официал сайтше. Арменийын Йот эл-влак паша шотышто министерствын сайтше Арменийын Москосо посольствын сайтше арменийын пайремже-влак calend.ru сайтыште Окса Кушкыл да янлык-влак Арменийысе кушкыл-влак Акрет жап гыч кызытсе жап марте Арменийын картыже-влак Армян кочкыш

Source: original
Суаппез-влак

Суаппе‘з-влак - суапле пез-влак, VIII тӱшкан рӱдӧ ӱлылтӱшкажын тичмашнек темше s- да p- шӱман химий тӱҥлык-влак. Нуно дек ушнат: Гелий Неон Аргон Криптон Ксенон Радон Унуноктий Суаппез-влак тӱсдымӧ да пушдымо улыт. Изиш южышто да икмыняр курык роклаште улыт. Суаппез-влак аяр огытыл. Такшым, ару суаппез йырюжышто шопештыш укелыклан кӧра айдеме илен ок керт. == Кылвер == (Руш.) Суаппез химий. Фельдман В. И.

Source: original
Россий

Россий (рушла Россия, грекла Ρωσία - Русь); официал лӱм - Россий Федераций (рушла Росси́йская Федера́ция), кагазлаште РФ кӱчыкемдымаш кучылталтеш - Эрвел Европышто да Йӱдвел Азийыште верланыше кугыжаныш. Калыкчот - 146 804 372 еҥ. Конституцийыште пеҥгыдемдыме кумдык - 17 125 191 км². Тӱняште кумдык дене таҥастарымашыште эн кугу эл, ВВП кугыт да ППС дене кудымшо верым айла, калыкчот дене индешымше верыште. Рӱдолаже Моско. Кугыжаныш йылме - руш йылме. Россий Федерацийыш 85 субъект пура, нунын коклаште: 46 - область (Марий Википедийште Вел лӱмдалтыт, мутлан, Киров Вел)), 22 - республик (Марий Википедийыште Эл, але Республик маналтыт, мутлан Одо Эл), 9 - край (Марий Википедийыште Мланде лӱмдалтыт, мутлан Пермь мланде, 3 - Федерал кӱлешан ола (рушла город федерального значения), 4 - автоном йырвел (рушла автономный округ), 1 - автономный область. Чылажге Российыште 157 тӱжем илымвер наре. Российын латкандаш кугыжаныш дене чек уло, нунын коклаште кок непризнанный кугыжаныш, да кок частично признанный кугыжаныш: Мландыште Норвегий, Финляндий, Эстоний, Латвий, Литва, Польша, Белоруссий, Украина, Грузий, Азербайджан, Казахстан, Монголий, Китай, Йӱдвел Корей, Кечывалвел Осетий, Абхазий, Луганск Калык Республик да Донецк Калык Республик дене пошкудо улеш. Теҥыз гоч Японий да УАШ дене пошкудо улеш. Российыште шуко тӱрлӧ калык ила, 75% танле тын (православий) почеш ила, сандене тӱнямбалне Россий наций эн кугу православный населенийлан шотлалтеш. Россий Федераций - ядерный державе, космический проект-влак дене тӱнямбалне ончылверыште улеш, космический аппарат-влакым колтылмо да ракетный двигатель-влакым ыштыме дене икымше верыште, Мландыште эн кугу радиотелескопым да космический радиотелескопым чоҥен. Тӱняште чылжге кок глобальный спутниковый навигаций системе уло, иктыже - Российыште ышталтын. УАШ (США) дене пырля Россий квантовый компьютерым чоҥа, Моско - планетыште кум метеорологический рӱдер-влак кокла гыч иктыже.

Source: original
Кугу Кӱ Курык

Кугу Кӱ Курык (рушла Большая Каменная Гора) - Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Руш Шой сола деч 4 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1958 ийыште Кугу Кӱ Курык ял Изи Кӱ Курык ял дене пырля ик пырляштарыме Кӱ Курык ялыш савырненыт. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Деревянных Александр Яковлевич - II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Лобастов Юрий Тимофеевич - II степенян Ачамланде сар орден да Йошкар Шӱдыр орден-влакын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Целищев Павел Иванович - 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Большая Каменная Гора. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Куженерский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Куженерский район», 2006. - 320 с. ил. С. 80.

Source: original