AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Катода

Катода - термин, введеный Майклом Фарадейом, котрый означать пол (стискач, спой) биполарного електричного пристроя, через котрый з него одходить конвенчный (позитивный) електричный пруд. Хоть позитивно набиты катионы все приходять ку катодѣ (зато така их назва), поларита катоды може ся змѣнити з позитивной на негативну в пристроях двоякого поужитя. Кедь жерело електричной енергии, буде не выдавати, а принимати енергию од вонкашного жерела (акумулатор в режимѣ набиваня), его катода стане ся негативна: електроны теперь вытѣкають з катоды, а конвечный пруд (позитивный) затѣкать до акумулатора, наповнюючи выхоснованый набой. В таком режимѣ одбывають ся обернены хемичны процесы, котры обновлюють стан електродох и електролита. Подля дефиниции, катода ставать ся анодов. Жебы така нееднозначность ся одстранила, ГОСТ 15596-82.ИСТОЧНИКИ ТОКА ХИМИЧЕСКИЕ русс. ку дефиниции, котра подана в зачатку статьи додавав, же она выхосновлива про робочый режим жерела пруду, але не про режим набиваня. == См. тыж == Анода Електролит == Жерела и одказы == Анод. //Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона русс. Схемотехника: Знаем ли мы, что такое АНОД? и что такое КАТОД? русс.

Source: original
Кацирство

Кацирство, гереза, або ересь суть назвы, котрыма христианска Церковь характеризуе религийны учѣня або идеи, одхыляючы ся од официалных догм. Тото понятя ествуе тыж в буддизмѣ, исламѣ, юдаизмѣ и индуизмѣ.. == Етимология == Ересь - з давногрецкого αἵρεσις - «выбор, напрям, школа, учѣня, секта» Кацирство - з поздногрецкой назвы секты Katharoí, дословно 'Чисты'. Тота аскетична секта, во Франции звана Аlbigen ширила ся в Западной Европѣ од 11. до 13. ст., а выходила з так званого манихеизму, преслѣдованого филозофско-религийного учѣня, ествовавшого в 3. - 11. ст. В историчном планѣ слово haieresis хосновали на означѣня филозофскых напрямох як аристотелизм або платонизм, а понятя секта не мало негативного офарбѣня. == Уточнѣня понятя == Правовѣрна доктрина лежить в границях, окресленых через церковны догмы. Але не всяке одхылѣня од них означиме за кацирство. Межи кацирством а схизмов (росколництвом) роздѣл лежить в том, же кацирство ся бере як одхылка во внутри Церкви, а схизма означать розскѣплѣня Церкви на два новы субъекты. == Жерела и одказы == Heresy (et alii) (по англицкы). The New Catholic Encyclopedia. 6 (2 ed.). The Gale Group, Inc., a division of Thomson Learning, Inc.. pp. 780.... ISBN 0-7876-4010-7. Ересь, еретики // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.

Source: original
Козмонавтика

Козмонавтика, од козмос и гр. ναύτιλια nautilia плаваня, вандровка - умѣня навигации в козмосѣ, комплекс наук и технологий, потребных про выгледованя и освоеня козмоса на хосен людства. В англозычных жерелах хоснують еквивалентный тому термин астронавтика, англ. astronautics. Зачатком козмонавтикы быв штарт первого штучного сателита Земли 4. октобра 1957 (СССР). == Астронавтика и аеронавтика == Козмонавтика тѣсно звязана з аеронавтиков (воздухоплавбов ), або авиатиков, уже прото, же выход земного козмичного апарата в козмос и его навернѣня на Землю подлягають законам аеродинамикы. Подобно до аеронавтикы, в козмонавтицѣ строгы ограничѣня масы, екстремны теплоты и вонкашны силы выжадують шпециалны рѣшѣня, але в козмичном летѣ, што ся одбывать за границями атмосферы, аппарат и обсада мусять еще пережити высокый вакуум, козмичне зарѣня, иншы небезпечности. З того выплывать, же кандидаты на козмонавтох суть найчастѣйше выбираны з числа пилотох бойовой авиации. == Проблемы козмонавтикы == Главныма проблемами, котры рѣшать козмонавтика, суть: теории козмичных летох - вырахункы траекторий тай инше; конштруованя ракет, ракетовых моторох, палубных систем ряджѣня; конштруованя автоматичных станиць и козмичных лоди, научных пристройох; переведжѣня траекторных мѣрянь, организация и забезпечѣня орбит, станиць и апаратуры; вывой медицинско-биологичных палубных систем про животны потребы обсады, компензация неприязнивых факторох про людскый организм (многократне затяжѣня, безваговость, зарѣня и др.); меджинародне правне регулованя проблем хоснованя козмичного простору и планет; козмодромы, поземны службы. == Принос козмонавтикы == Дякуючи вывою козмонавтикы: люде достали новы знаня о планетах и вселеной; козмичны администрации отворили вельо новых робочых мѣст и прислужили ся розвою наук и технологий; вывинуты сателиты про мониторинг поземных явох, военску безпечность, глобалну навигацию, телекомуникацию, метеорологию. == Жерела и одказы == Прохоров А. М. (гл. ред.). Большой энциклопедический словарь. Москва: Советская энциклопедия, 1993. 1630 с. ISBN 5-85270-015-0. What is Astronautics? //WiseGeek англ.

Source: original
10. децембер

10. децембер - 344. день рока (345. в переступнім роцї) в ґреґоріаньскім календарю. До кінце рока оставать 21 днїв. == Подѣи == 1520 - Мартин Лутер прилюдно спалив папску Буллу и остаточно охабив Католицку Церковь. 1918 - у Залі Пештянського жупаната 500 депутатів Угро-руськой народной рады прияли меморандум о русиньскім автономнім краї. 1945 - Подкарпатскы желїзницї забраны под Львовску адміністрацію. == Уродили ся == 1886 - Ирина Невицка - продуктивна писателька украинской ориентации, сполоченска и културна активистка. 1928 - Милан Руфус - вызначный словацкый поет, есеиста, литературознатель, товмач. == Умерли == 1851 - Карл Дрез (нѣм. Karl Drais), нѣмецкый вынаходник, котрый вынайшов "машину на бѣганя" (Laufmaschine). 1896 - Алфред Нобел - шведськый хемик и фабрикант, вынаходник дінаміта, закладатель Наград Нобела. 1947 - Николай Бескид - священник, історік, етноґраф, літературознатель, културный активіста.

Source: original
Револуция

Револу́ция (од лат. revolvo обернути назад) - означать барз наглу и радикалну перемѣну на дачом. == Засадны характеристикы == В сучасном хоснованю того понятя револуция означать переворот, и то насилный в устояных и спевнѣлых штруктурах, чиненый силами внуторного роскладу. Найчастѣше иде о переворот в сполочности, хоть мож говорити тыж о револуции в науцѣ, индустрии и другых сферах. Вызнамныма характеристиками револуции суть наглость и насилство, а тыма ся одличать од вывойовой реформы. Всяка политична и социална револуция е антиконштитучна и веде до змѣны конштитуции, але е она револуциев лем тогды, кедь учинена народом. Кедь таку наглу и насилну змѣну державного зряджѣня зробить голова державы (або група сприсяганцьох), то - державный переворот. == Вывой понятя == Зачаточно термин револуция поуживав ся в змыслѣ обертаня, ходжѣня в кругу. Позната робота Коперника называть ся Dе revolutionibus orbium coelestium, 1543. В политичной филозофии 17 ст. револуция означовала цикличну перемѣну пановникох або цѣлой пановной елиты. Од подѣй конця 18 ст. во Франции склало ся днешне понятя револуции як наглого и радикалного переворота, глубоко оддѣляючого старе, одживше од нового и будучого. == Жерела и одказы == Ottův slovník naučný. Illustrovaná encyklopaedie obecných vědomostí. Díl 21. Vyd. J. Otto. V Praze, 1904. Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911-1935. Перевалов В.П.: Революция. //Степин В.С., Гусейнов А.А., Семигин Г.Ю., Огурцов А.П. Новая философская энциклопедия в четырех томах. - Москва: Мысль, 2010. ISBN 978-2-244-01115-9 Том 3, сс. 429-430.

Source: original
2001

2001 рік подля ґреґоріаньского календаря - непереступный рік, котрый ся зачінав у понедїлёк. То є 2001 рік нашого лїточіслїня, 1 рік 3. тысячроча, 1 рік XXI. стороча, 1 рік 1-го десятьроча XXI. стороча, 2 рік 2000-х років. == Подѣи == 27. юн - быв благословеный Теодор Ромжа - русиньскый мукачовскый єпіскоп і мученик. 21. октобер - в Гливищах отворили памятну таблу Иоанникию Базиловичу, родаку села. == Умерли == 20. новембер - Василь Орос, слависта, диалектолог, фолклориста, педагог.

Source: original
Быстрый (комунна)

Быстрый, Бістра (рум. Bistra) - комунна у Повітови Мараморош, Румыния, у комунну входять такі села: • Быстрый (1316 людий) - адміністративный центр комунны. • Вышавска Долина (1646 людий). • Вышавска Красна (1461 людий). == Обывательство == На 2002 рӯк у комунні жило 4423 людий, из них: Русины - 4019 (90,9%) Румыны - 400 (9%) Мадяры - 3 (0,1%) Німці - 1 (<0,1%) == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Бістра (комуна, Марамуреш) на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).

Source: original
Церьков Архангела Михаила (Фрічка)

Церьков Архангела Михаила є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Фрічка в окресї Бардеёв в Пряшівскім краю. Храм быв збудованый в 18. сторочу в року 1830 быв переставляный і в роках 1933 і 1979 были учінены далшы управы. Церьков є уміщена в центрї села і до ареалу церькви ся входить через невелику капурку. З погляду тіполоґії є то лемківскый храм складженый з трёх частей, штворцовой святынї, навы і бабінця. Обєкт лежыть на камяных підвалинах і покрытый є скоро цалый шынґелём, лем з малой части є обитый дочками. Іконостас є часточно захованый з року 1830, доповненый новшыма іконами кінцём 19. стороча. Вежа над бабінцём мать горї простор з трёма дзвонами, єден з них, означеный роком 1697 є з дїлнї дзвонолїяря М. Шнайдера з Кошіць. == Література == Міклош Дудаш, Іван Ґойдіч, Марґіта Шуклаёва. Drevené kostoly - 1. - Тырнава: Dajama, 2007. - 128 с. - ISBN 80-89226-14-0. Бланка Ковачовичова-Пушкарёва, Імріх Пушкарь. Науковий збірник музею українськой култури в Свиднику, Дерев'яні церкви східного обряду на Словаччині - 1. - Пряшів: Slovenské pedagogické vydavateľstvo, 1971. - Т. 5. - 528 с. - 2500 екз.

Source: original
Давид Вудард

Давид Джеймс Вудард (анґл. David James Woodard, /ˈwʊdɑːrd/ (файл); *6. апріль 1964, Санта-Барбара, Калифорния) - америцькый діріґент, композітор и музичний писатель. == Жерела и одказы == Kracht, C., & Woodard, Five Years (Hannover: Wehrhahn Verlag, 2011) нѣм. Tenaglia, F., Momus-A Walking Interview (Milano: Noch Publishing, 2015) англ. Allen, B., Pelican (London: Reaktion Books, 2019) англ. Horzon, R., The White Book (Berlin: Suhrkamp, 2021) англ. == Одказы == Вікісклад Wikiquote англ. Офіційний сайт

Source: original
Іспанія

Іспанія (ісп. España), офіціално Іспаньске кралёвство (ісп. Reino de España) - є штат лежачій на Піренейскім полострові. На западї гранічіть з Портуґаліёв, на северовыходї з Андоров і Франціёв і на югу з Ґібралтарём; іспаньскы североафричны державы Цеута і Мелілла мають поземны граніцї з Мароком. Ку Іспаньскому кралёвству належать і Канарьскы островы в Атлантічнім океану і Балеары в Середоземнім морю. Частёв Іспанії є і каталаньске місто Ллівіа, котре є цілком обколесене французьсков землёв. Іспаньске кралёвство є членом Европской унії од року 1986. B Іспаньскому кралёвству є офіціална мена Евро. Густота залюднїня - 92/км². == Історія == Позза обчанськôі войны у 1936-1939 годах генерал Франциско Франко став главов краю тай уряду. Фалангістська партія была єдинов лигальнов партійôв до його смирті у 1975. Пак была вернута мôнархія із Хуаном Карлоcом І на трôні, была принята нова конституція.

Source: original
Гуманітны і соціалны наукы

Гуманітны і соціалны наукы суть общі наукы занимаючі ся чоловіком і громадов. На розлуку од природных наук (фізіка, біолоґія) не суть точно екзактны, дозволюють всуповати субєкту до позорованя. Гевсесь вступ субєкту є але велёраз жаданый і єдиный можливый, бо многораз є предметом соціалных наук даяка властность субєкту. Вести єднозначну лінію, котра бы дїлила гуманітны і соціалны наукы є дуже тяжке, но справила ся уводжать, же соціалны наукы суть характерістічны высшым ступнём квантіфікації і повжыванём звычайных науковых метод, напр. експеріменту, закля што гуманітны наукы мають скорше аналітічный характер. == Дїлїня гуманітных і соціалных наук == Філозофія === Соціалны наукы === Демоґрафія Економія Гуманна ґеоґрафія (або тыж соціална ґеоґрафія) Педаґоґіка Політолоґія Псіхолоґія Право Соціолоґія === Културны наукы === Антрополоґія Етноґрафія Філолоґія Лінґвістіка Естетіка Історіоґрафія (тыж історія) Археолоґія Реліґіоністіка Теолоґія == Референції == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Humanitní a společenské vědy на чеській Вікіпедії.

Source: original
Карл Поппер

Сер Карл Ра́ймунд По́ппер CH FRS FBA (Sir Karl Raimund Popper; 28. юлія 1902 - 17. септембра 1994) быв австрійсько-британськый філозоф, академік и соціалный коментатор. Єден из майвливовых філозофув наукы 20. стороча. Знамый за своє неприятя класичных індуктівіштськых назорув на научный метод на хосен емпіричної опровергаємости тай за закладеня факултета філозофії при Лондонськуй школі економікы. Подля Поппера, теорія у емпіричных науках не годна быти доказана, айбо годна быти опровергнута, што значит, ож єї мож (и треба) пуддавати сомніваню через експерименты. У політичному дискурсі Поппер ся знає за бороніня лібералної демократії тай принципув соціалної критикы, котра, як ун раховав, давала шанс на процвітавучоє удкрытоє общество. Його політична думка пристає на бук раціоналізма тай гуманізма добы Просвіты. Ун быв ярым противником тоталітарізма, націоналізма, фашізма, романтіцізма, колектівізма тай другых подля його опіній реакційных тай іраціоналных ідей, тай раховав сучасні лібералні демократії раз майліпшов реалізаційов удкрытого общества. == Філмоґрафія == Interview Karl Popper, Open Universiteit, 1988.

Source: original
Африка

Африка - другый найвекшый на планеті контінент по Азії з цїлковов розлогов через 30 500 000 км², што представлює 20,3 % цілкового поверьху сушы на Землї. На ёго теріторії ся находить 54 штаты, а серед них шість высповых. Лежыть южно і северно од ровника з векшынов на выходній півкулї. З векшой части є обколесена океанами, на выходї Індійскым і на западї Алтантічным океаном. На севері ся находить Середоземне море, котре оддїлює Африку од Европы. В области Суезькой шыї є Африка споєна з Евроазійсков дочков. Велику часть Африкы творять пустынї (Сагара, Калагарі), напівпустынї і саваны. У централній части Африкы ся пак находить доджовый пралїс. Африка є называна яй чорный контінент про склад жытелїв, котрого ту жыє веце як міліарда (2009), што є 15% популації Земли, котры жыють в 54 штатах. На основі модерных познань є Африка правдоподобно колысков, одкы вышов чоловік на своїй путї населёваня планеты.

Source: original
Калиграмы (Аполлинер)

Калиграмы, фр. Calligrammes: poèmes de la paix et da la guerre, 1913-1916 - зберка поезий Гийома Аполлинера, опубликована в року 1918. Повна назва зберкы: Калиграмы: вершы мира и войны. Зберка одбивать скушености Аполлинера зоз вояцкого живота в Первой свѣтовой войнѣ в его споѣню з умѣлецкым свѣтом Парижа. Она являть окремый интерес як взор техникы фигурного верша, калиграмы, де текст спорядженый во визуалный образ, напоминаючый о темѣ верша. Животописна зазначка 17. марца 1916 Аполлинер достав тяжку рану головы, з котрой ся уж не выздоровѣв, а далшы два рокы живота были роками поступного гаснутя. Демобилизованый в року 1916 достав французске горожанство, котрого давно домогав ся. Умер в року 1918 на испанску хрипку, в часѣ пандемии. Посмертно достав честне званя Упавшый за Францию. == Жерела и одказы == Calligrammes. Encyclopædia Britannica. September 25, 2019. [перевірено 2020-09-08]. англ. Calligrammes; poèmes de la paix et da la guerre, 1913-1916 на Internet Archive-у фр.

Source: original
Анексия

Анексия (од лат. annexio) - урядный акт, котрым держава выголошуе свою суверениту над териториев, котра ей дотеперь не належала. На роздѣл од одступлѣня або продажу через договор, анексия - еднобочный акт, котрый ся реализуе через фактичне властництво, а легитимизуе ся через всеобще вызнаня. Анексия - насилницкый акт. За военнов окупациев може наслѣдовати анексия, котра не мусить быти прямо насилницка, може ся реализовати лем под грозьбов насилства, як напримѣр аншлус Австрии Германиев в року 1938. == Походжѣня термина == Слово походить од лат. annexio - прилучѣня. Первый раз поужив го Наполеон III. в торинской конвенции з року 1860 на означѣня прилучѣня Савои и Ниццы ку Франции на основѣ слободного плебисциту обывательства той територии. == Легитимность анексии == Ци мусить быти плебисцит е спорне, были прецеденты вызнаня анексий без плебисцита. Меджинародне право не дефинуе формалиты, дотычны анексии. Тоты ся основують на конштитуции и прецедентѣ. Споены Штаты анектовали Тексас в року 1845 и Гавай в року 1898 сполочным рѣшѣньом Конгреса. Италия анектовала Етиопию в року 1936 декретом свого краля. Анексия легитимна при двох условиях, а то: спочивать на догодѣ або иншом правоплатном доказѣ набытя; анектована територия перед тым мала суверениту и завязкы, котры пак цѣлком переберать анектор. Напротив, кедь тых основ не е, анексия грубо нарушуе суверениту иншого штату, хоть бы ся ай одкликовала на плебисцит. == Жерела и одказы == Ottův slovník naučný. Illustrovaná encyklopaedie obecných vědomostí. Díl 1-28. Vyd. J. Otto. V Praze, 1888-1909. Бацак К. Ю.: Анексія. //Енциклопедія історії України : у 10 т. / Смолій В. и др. (ред.). Інститут історії України НАНУ. - К. : Наук. думка, 2003-2013. ISBN 966-00-0632-2; 2003 т. 1 ISBN 966-00-0734-5, с. 89. Бацак К. Ю.. АНЕКСІЯ (по украинскы). ІНСТИТУТ ІСТОРІЇ УКРАЇНИ. [перевірено 2019-05-24]. Annexation (по англицкы). Encyclopaedia Britannica. [перевірено 2019-05-24].

Source: original
1919

1919 рік подля ґреґоріаньского календаря - непереступный рік, котрый ся зачінав у середу. То є 1919 рік нашого лїточіслїня, 919 рік 2. тысячроча, 19 рік XX. стороча, 9 рік 2-го десятьроча XX. стороча, 10 рік 1910-х років. == Подѣи == 9. януар на сходѣ обывательох Ясѣня выголосили Гуцулску републику и выбрали за президента Степана Клочурака. 15. януар - в Бостонѣ стала ся екологична катастрофа, позната яко Бостонска сирупова потопа. 21. януар - в Хустѣ одбыли ся Всенародны зборы угорскых Русинох, котры прияли рѣшѣня, о потребѣ прилучѣня ку Украинѣ. 10. марец - в Харьковѣ схвалена перва конштитуция УССР. 21. марец - выголошена Мадярска Совѣтска Република, котра продержала ся четыри мѣсяцѣ и еден тыждень. 15. апрѣль - в Совѣтской России вышов декрет о створѣню лагрох рабской праци, на основѣ котрых ся поступно вывинула система ГУЛАГ. 8. май - ЦРНР в Ужгородѣ рѣшила о прилучѣню Подкарпатской Руси ку Чехословакии. 11. юн - Гуцулска република, утративши подпору од востока, одкы польске войско вытѣснило Украинску Галицку армию, добровольно поддала ся и дала румынскому войску окуповати свою територию. 14.-15. юн - пилот Джон Олкок и навигатор Артур Виттн Бравн реализовали первый директный трансатлантичный перелет. 10. септембер - подписаный Сен-Жерменскый мирный договор. 7. новембер - чехословацка влада схвалила Генералный штатут про Подкарпатску Русь. 18. новембер - генерал Едмон Еннок, дочасный военный администратор, выголосив прокламацию ч. 26536/1919, котров достав платность Генералный штатут про Подкарпатску Русь. == Уродили ся == 1. януар - Джером Дейвид Селинджер, америцкый писатель, автор романа-бестселера Охранця в жытѣ (1951). 2. януар - Василь Бурч, педаґоґ, адміністратор школной сістемы, абсолвент Мукачовской учітельской семінарії, малярь-пейзажиста, послідователь подкарпатськой школы живопису. 29. януар - Ладислав Мнячко, словацкый писатель, новинарь, публициста. 1. фебруар - Олена Рудловчакова, историк русинской литературы и културы, педагог, сполоченско-културна працовничка в Словакии. 14. фебруар - Мирослав Зикмунд, чешскый писатель вандровник, филмарь, фотограф, новинарь. 21. фебруар - Емил Балецкый, лингвиста, педагог, поет, перекладатель, писатель. 15. марец - Юрий Гойда, поет и публициста на Подкарпатской Руси и в Украинѣ. 6. юн - Юрко Цимбора, педагог, хормайстер, композитор, фолклориста меджи Русинами Восточной Словакии. 20. юл - Едмунд Гиллари, алпиниста, выгледователь и меценаш. 3. август - Петро Продан, писатель, поет и педагог на Подкарпатской Руси и в Украинѣ. 12. август - Василь Орос, слависта, диалектолог, фолклориста, педагог. 15. август - Орест Дубай, академичный малярь, еден з найвызнамнѣйшых русинскых графикох XX. стороча в Словакии. 10. новембер - Майкл Стренк, америцкый герой Другой свѣтовой войны, Русин по роду. == Умерли == 3. януар - Йосиф Рубій - русиньскый публіціста, етноґраф, выкладач ґрекчины і латины на Пряшівскій ґімназії. 15. новембер - Генрик Сенкевич, польский писатель, автор историчных романох, Нобелов лавреат з литературы року 1905. 29. новембер - Иван Верхратскый, природник, филолог, педагог, писатель, перекладатель, етнограф и сполоченскый дѣятель.

Source: original
Церьков святой Параскєвы (Потокы)

Церьков святой Параскєвы є ґрекокатолицька деревяна церьков, котра ся находить в селї Потокы в окресї Стропков в Пряшівскім краю. == Література == Міклош Дудаш, Іван Ґойдіч, Марґіта Шуклаёва. Drevené kostoly - 1. - Тырнава: Dajama, 2007. - 128 с. - ISBN 80-89226-14-0. Бланка Ковачовичова-Пушкарёва, Імріх Пушкарь. Науковий збірник музею українськой култури в Свиднику, Дерев'яні церкви східного обряду на Словаччині - 1. - Пряшів: Slovenské pedagogické vydavateľstvo, 1971. - Т. 5. - 528 с. - 2500 екз.

Source: original
Република споеных Нидерландох

Република споеных Нидерландох, нид. Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden - исторична держава, полога и плоха котрой приблизно одповѣдала днешньому Кральовству Нидерланды и котра досягла статуса свѣтовой державы в XVII.сторочу. == Предистория и взник == Од року 1482 высша влада над нидерландскыма землями перешла ку Габсбургам, кажда земля ся справовала штатгалтером, намѣстником краля. При Карлѣ V. Нидерланды зоставали меджи найбогатшыма землями Европы, але наростало незадовольство з того, же мусѣли платити на непрестанны його войны, а тыж з його политикы против протестантох. В року 1556 нидерландскы землѣ перешли його сынови Филипу II., испанскому кралю, твердому католикови, котрый быв ещи май непримиримый сопротив нидерландского сепаратизма и калвинизма. В року 1581 штатгалтер Вилгельм I. Оранскый выголосив независимость нидерландскых провинций од Испании. В число независимых провинций входили 7 земель: Гел­дерн, Гол­лан­дия, Зе­лан­дия, Ут­рехт, Фрис­лан­дия, Ове­рейс­сел, Гро­нин­ген, кажда з котрых мала представительство в Генералных штатах, высшом органѣ влады, и еще двѣ землѣ без представительства. == Вывой == Република ся створила 26. юла 1581 и екзистовала до 18. януара 1795, коли была выголошена зависима од Франции Батавска република. Основов про створѣня републикы стала ся утрехтска уния з року 1579, котра споила повсталы провинции, жебы вылѣпшила их военску капациту. Коли пак были южны провинции (позднѣйшы Белгия и Луксембург), одзысканы Испаниев, семеро сѣверных провинций, споеных утрехтсков униев, стали ся новов независимов державов. Ей независимость была вызнана Испаниев в року 1609, а остаточно вестфалскым миром в року 1648. Понеже найвекшый вызнам мала земля Голландия, под тов назвов часто розумѣли цѣлу Републику споеных Нидерландох, котру тыж нажывали Голландсков републиков, або просто Голландиев. Од року 1586 калвинизм став ся штатнов вѣров републикы. Утрехтска уния была де факто конштитуциев републикы. Два наступны стороча стали ся «золотым вѣком» републикы, котра вытворила свѣтову колониалну империю, несорозмѣрну з властныма ресурсами, стала ся меджинародным финанчным центром и вызнамным културным центром. == Жерела и одказы == Шатохина-Мордвинцева Г. А.: СОЕДИНЁННЫЕ ПРОВИНЦИИ //Большая российская энциклопедия. Том 30. Москва, 2015, стр. 575 Верзия: 2017. Одчитане: 17.12.2020[1]русс. Dutch Republic. Encyclopædia Britannica. August 14, 2019. [перевірено 2020-12-16]. англ.

Source: original