AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Крапіўны суп

Крапіўны суп - суп з маладой крапівы. Можа ўжывацца дзеля паляпшэньня абмену рэчываў і страваваньня, вывядзеньня шкодных рэчываў з арганізму і папярэджаньня малакроўя, а таксама дзеля паніжэньня ўзроўню цукру ў крыві. Страва нясе карысьць праз багатасьць крапівы на вітаміны А, Б, Ц, Е і К, а таксама на такія мікра- і макраэлемэнты, як медзь, манган, жалеза, бор і нікель. Таксама яе ўжываньне павышае згусальнасьць крыві. == Складнікі == Для прыгатаваньня крапіўнага супу выкарыстоўваюць па 100 грамаў крапівы і бульбы, 220 грамаў курынага булёну, 5 грамаў зеляніны пятрушкі і кропу, рэпчатую цыбулю і моркву, кавалкі адварнога яйка, сьмятану і прыправы. == Прыгатаваньне == Пасьля закіпаньня ў ваду разам з курацінай кладуць цыбуліну, нарэзаную долькамі моркву і каранёвую пятрушку, а таксама бульбу. Праз гадзіну курыны булён здымаюць з агню і працэджваюць. Кураціну разьбіраюць на дробныя кавалкі і разам з морквай, пятрушкай ды бульбай вяртаюць у булён. Пакуль булён гатуецца маладую крапіву старанна прамываюць і апускаюць у кіпень іншага рондаля, дзе адварваюць да мяккасьці пры адчыненай накрыўцы. Затым крапіву адкідваюць на друшляк і абдаюць халоднай вадой. Пасьля гэтага крапіву адціскаюць, дробна рэжуць і апускаюць у курыны булён. Потым перамешваюць і даюць пагатавацца яшчэ 5 хвілінаў. У талеркі зьмяшчаюць кавалкі адварнога яйка і зеляніну. Наверх наліваюць суп і дадаюць сьмятану. Пры гатаваньні без кураціны ў кіпень могуць пакласьці сьвежую капусту і бурак. Парэзаную крапіву мажліва дадаць у суп без абдаваньня кіпнем, каб захаваць больш вітамінаў. Урэшце, могуць парэзаць туды зоркаўку, лебяду і шчаўе. Замест варанага яйка мажліва дадаць сыр.

Source: original
Рычыя

Ры́чыя (Riccia) - род пячоначных імхоў з парадку маршанцыевых. == Апісанне == Наземныя, радзей водныя расліны. Слаявіна ў выглядзе разеткі дыяметрам да 2 см з рызоідамі, утворана зверху з асіміляцыйнай, знізу - з асноўнай тканкі. Палавыя органы (антэрыдыі і архегоніі) паглыбленыя ў слаявіну, размешчаны хаатычна. == Арэал і экалогія == Род налічвае каля 200 відаў. Пашыраны паўсюдна пераважна ў паўднёвых шыротах і Паўднёвым паўшар'і. На Беларусі найбольш вядомыя рычыя кучкаплодная (Riccia sorocarpa), плаваючая (Riccia fluitans), шызая (Riccia glauca). Трапляюцца на вільготнай, звычайна гліністай, аголенай глебе. Водную форму рычыі плаваючай вырошчваюць у акварыумах. == Літаратура == Рычыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле - Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш.. - Мн.: БелЭн, 2001. - Т. 13. - С. 530. - 576 с. - 10 000 экз. - ISBN 985-11-0216-4 (Т. 13). == Спасылкі == Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Бабаев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. - 2-е изд., исправл. - М.: Сов. Энциклопедия, 1986. (руск.)

Source: original
Харваты ў Сэрбіі

Харваты Сэрбіі (па-харвацку: Hrvati u Srbiji, па-сэрбску: Хрвати у Србији / Hrvati u Srbiji), таксама сэрбскія харваты (па-харвацку: Srpski Hrvati, па-сэрбску: Српски Хрвати / Srpski Hrvati) - прадстаўнікі афіцыйна прызнанае харвацкае этнічнае меншасьці ў Сэрбіі. Харваты афіцыйна прызнаныя нацыянальнаю меншасьцю ў 2002 годзе. Паводле зьвестак перапісу 2011 году, колькасьць харватаў у Сэрбіі складае 57 900 чалавек, то бок 0,8% насельніцтва краіны. 54 785 прадстаўнікоў харвацкае меншасьці жывуць у Ваяводзіне (дзе складаюць 2,4% насельніцтва ды зьяўляюцца чацьвертаю паводле колькасьці этнічнай групай) і Бялградзе, а рэшта (3115 чал.) дыспэрсна ўва ўсёй краіне. == Гісторыя == У XV стагодзьдзі харваты жылі ў ваколіцах Срэму, прычым складалі большасьць насельніцтва ў 76 вёсках з 801, што ў той час існавалі на тэрыторыі сучаснае Ваяводзіны.. Праз два стагодзьдзі на тэрыторыю сучаснай Сэрбіі з Далматыі мігруе асобная этнічная група, г.зв. бунеўцы, рыма-каталікі паводле вызнаньня. Іншая этнічная група, што цяпер лічыцца лякальным субэтнасам харватаў - г. зв. шокцы, продкі якіх, паводле аднога зь меркаваньняў, жывуць на гэтых землях з восьмага стагодзьдзя. Гутарковым дыялектам сярэднявечных паўднёвых славянаў Ваяводзіны мог быць ікаўскі, які цяпер асацыюецца з харвацкаю літаратурнаю мовай. Паводле зьвестак на 1851 год, на тэрыторыі сучаснай Ваяводзіны жылі, апроч іншых этнічных групаў, 62 936 бунеўцаў і шокцаў ды 2860 харватаў. Пазьнейшая статыстыка ў гэты пэрыяд (дасьледваньні праведзеныя ў Аўстра-Вугоршчыне ў другой палове XIX стагодзьдзя) не лічыла бунеўцаў і шокцаў за харватаў, клясыфікуючы іх як «іншых» (у тым ліку падчас перапісу насельніцтва Аўстра-Вугоршчыны ў 1910, калі 70,000 бунеўцаў былі запісаныя ў «іншыя»).. Перапіс насельніцтва Аўстра-Вугоршчыны 1910 году таксама паказаў, што колькасьць дэкляраваных бунеўцаў ды шокцаў значна перавышае колькасьць харватаў. Колькасьць «носьбітаў іншых моваў» (пераважна бунеўскага дыялекту) склала тады 33 390 чалавек У Шомбары колькасьць носьбітаў харвацкай мовы паводле перапісу склала 83 асобы, колькасьць носьбітаў «іншых моваў» (у т. л. бунеўскай гаворкі) - 6289 асобаў. У 1990-я гады, падчас вайны ў Харватыі, сябры Сэрбскай радыкальнай партыі арганізавалі, кіравалі й бралі ўдзел у выгнаньні харватаў з часткі тэрыторыі Ваяводзіны. Старшыня (прэзыдэнт) партыі, Воіслаў Шэшэль абвінавачаны ў непасрэдным удзеле ў гэтых падзеях. Прыкладная колькасьць харватаў, што ў той час пакінулі Сэрбію праз палітычны ціск з боку Мілошэвічавага рэжыму, складае ад 20 да 40 тысячаў асобаў. == Вонкавыя спасылкі == Харваты ў Сэрбіі - сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

Source: original
Касянічы

Касяні́чы (трансліт.: Kasianičy, руск.: Косеничи) - вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета. == Гісторыя == Упамінаецца ў пачатку 16 ст., уваходзіла ў Чарэйскі маёнтак, уладанне князя Фёдара Фёдаравіча Сакалінскага-Каноплі. У 1554 г. ўласнасць Фёдара Уладыкі (пасаг жонкі, дачкі Ф. Ф. Сакалінскага-Каноплі - Альжбеты Касініч). Род Уладыкаў валодаў сялом на працягу 16 ст. Згадваецца ў 1669 годзе ў складзе Аршанскага павета ВКЛ. У 1880 г. у сяле 63 двары, 452 жыхары, праваслаўная царква, пабудаваная ў 1669 г. У 1897 г. у Высокагарадзецкай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні, 110 двароў, 730 жыхароў, дзейнічалі кузня, царква, пастаялы двор, царкоўнапрыходская школа. У пачатку 20 ст. вёска, 124 двары, 785 жыхароў, належала памешчыку Галаўдзевічу. Пасля ўстанаўлення Савецкай улады - у складзе Чарэйскага раёна, потым Крупскага. У гэты час ў Касянічы ўваходзілі 23 пасёлкі і хутары. Сярод іх: Гавары (згадваецца ў 1669 годзе), Горкі, Майскі, Жданоўка, Малыя Касянічы, Вялікія Касянічы, Васелькава, Гарадок, Красная Дубрава, Барысаўка, Марозаўка, Іскра, Дон. Рабіннікі, Кіслая Гара, Краснае, Блындаўка, Пятроўка, Байкал. У 1930-1940 гг. хутары былі сселены ў цэнтр. У 1941 г. ў вёсцы 243 двары, 894 жыхары. У 1930-я гады створаны калгас «Новы буд» (старшыня Нічыпар Баравік). У Вялікую Айчынную вайну вёска часткова спалена. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 106 чалавек, знішчана 25 мірных жыхароў. Пасля вайны вёска адбудавана, з 1957 г. ў складзе саўгаса «40 год Кастрычніка», з 1965 г. - цэнтр саўгаса, потым - калгаса «Касянічы». На 01.01.1998 г. 184 гаспадаркі, 342 жыхары. Пачатковая школа, клуб, бібліятэка, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва, аддзяленне сувязі, крама. Каля вёскі ў 1968 г. пастаўлены помнік на ўшанаванне памяці 44 аднавяскоўцаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Заборскага сельсавета, да 28 мая 2013 года - у склад Абчугскага сельсавета. == Спасылкі == На Вікісховішчы пакуль няма медыяфайлаў па тэме, але Вы можаце загрузіць іх

Source: original
Праблемы Гільберта

Праблемы Гільберта - спіс з 23 кардынальных праблем матэматыкі, прадстаўлены Давідам Гільбертам на II Міжнародным Кангрэсе матэматыкаў у Парыжы ў 1900 годзе. Тады гэтыя праблемы (якія ахопліваюць асновы матэматыкі, алгебру, тэорыю лікаў, геаметрыю, тапалогію, алгебраічную геаметрыю, групы Лі, рэчаісны і камплексны аналіз, дыферэнцыяльныя ўраўненні, матэматычную фізіку і тэорыю імавернасцей, а таксама варыяцыйнае злічэнне) не былі рэшаны. На сёння вырашана 16 праблем з 23. Яшчэ 2 не з'яўляюцца карэктнымі матэматычнымі праблемамі (адна сфармулявана занадта расплыўчата, каб зразумець, вырашана яна ці не; другая, далёкая ад рашэння, - фізічная, а не матэматычная). З астатніх 5 праблем дзве не вырашаныя ніяк, а тры вырашаныя толькі для некаторых выпадкаў. == 24-я праблема == Асноўны артыкул: 24-я праблема Гільберта Першапачаткова спіс утрымліваў 24 праблемы, але ў працэсе падрыхтоўкі к дакладу Гільберт адмовіўся ад адной з іх. Гэтая праблема была звязана з тэорыяй доказаў крытэрыя прастаты і агульных метадаў. Дадзеная праблема была знойдзена ў заметках Гільберта нямецкім гісторыкам навукі Рудыгерам Ціле ў 2000 годзе. == Гл. таксама == Праблемы Смэйла Праблемы тысячагоддзя Адкрытыя матэматычныя праблемы == Літаратура == Проблемы Гильберта / Сборник под общ. ред. П. С. Александрова. - М.: Наука, 1969. - 240 с. Архівавана 13 лютага 2018. Болибрух А. А. Проблемы Гильберта (100 лет спустя). - МЦНМО, 1999. - Т. 2. - 24 с. - (Библиотека «Математическое просвещение»). Архівавана 23 жніўня 2018. Демидов С. С. К истории проблем Гильберта // Историко-математические исследования. - М.: Наука, 1966. - No 17. - С. 91-122. Демидов С. С. «Математические проблемы» Гильберта и математика XX века // Историко-математические исследования. - М.: Янус-К, 2001. - No 41 (6). - С. 84-99. Ляшко С. И., Номировский Д. А., Петунин Ю. И., Семенов В. В. Двадцатая проблема Гильберта. Обобщенные решения операторных уравнений. - М.: «Диалектика», 2009. - 192 с. - ISBN 978-5-8459-1524-5. Архівавана 5 сакавіка 2016. Rüdiger Thiele. Hilbert's twenty-fourth problem // The American Mathematical Monthly. - 2003. - No 110 (January). - С. 1-24. == Спасылкі == Арыгінальны тэкст даклада Гільберта на нямецкай мове (ням.) Рускі пераклад даклада Гільберта (уводная частка і заключэнне) (руск.)

Source: original
Этыка тэхналогій

Этыка тэхналогій, тэхнаэтыка ці тэхналагічная этыка - раздзел прыкладной этыкі, які вывучае маральныя і сацыяльныя наступствы распрацоўкі, укаранення і выкарыстання тэхналогій. Тэхнаэтыка даследуе, якім чынам тэхналагічныя інавацыі ўплываюць на правы чалавека, грамадскія каштоўнасці, бяспеку і навакольнае асяроддзе. Тэхнаэтыка - гэта міждысцыплінарная вобласць даследаванняў, якая абапіраецца на тэорыі і метады з розных галін ведаў (камунікацыі, сацыяльныя навукі, інфарматыка і кібернэтыка, філасофія і інш), каб даць людзям магчымасць зразумець этычныя аспекты тэхналагічных сістэм і накірункі развіцця тэхналагічнага грамадства. Ключавыя пытанні этыкі тэхналогій уключаюць: Адказнасць распрацоўшчыкаў: маральны абавязак стваральнікаў тэхналогій прадугледжваць патэнцыйныя рызыкі і мінімізаваць негатыўныя наступствы. Празрыстасць і тлумачальнасць: патрабаванне да тэхналогій быць зразумелымі карыстальнікам і забяспечваць магчымасць ацэнкі іх уздзеяння. Справядлівасць і дасяжнасць: барацьба з лічбавай няроўнасцю і забеспячэнне роўнага доступу да тэхналагічных дасягненняў. Канфідэнцыяльнасць і абарона даных: абарона асабістай інфармацыі ва ўмовах лічбавага грамадства Экалагічная ўстойлівасць: улік экалагічных наступстваў ад стварэння і выкарыстанні новых тэхналагічных сістэм. Асаблівае значэнне ў сучаснай этыцы тэхналогій маюць пытанні, звязаныя з развіццём штучнага інтэлекту, біятэхналогій, аўтаматызацыі, вялікіх даных і інтэрнэту рэчаў. Новыя выклікі патрабуюць балансавання паміж інавацыямі і абаронай фундаментальных правоў і свабод чалавека. Этычныя аспекты тэхналогій становяцца прадметам рэгулявання як на ўзроўні прафесійных кодэксаў, так і міжнародных ініцыятыў. Сення тэхнаэтыка знаходзіць прымяненне ў розных галінах тэхнікі, напрыклад: Адукацыйная тэхнаэтыка: мае дачыненне да этычных выклікаў, звязаных з выкарыстаннем тэхналогій у адукацыйных мэтах. Біятэхналагічная этыка: звязана з выклікамі, якія ўзнікаюць пры кланаванні, геннай інжынерыі чалавека і даследаванні ствалавых клетак. Экалагічная тэхнаэтыка: звязана з тэхналагічнымі інавацыямі, якія ўплываюць на навакольнае асяроддзе і жыццё, напрыклад геаінжынерыяй Нанаэтыка: этычныя і сацыяльныя праблемы, звязаных з развіццём тэхналогій змяненняў матэрыі на ўзроўні атамаў і малекул Ваенная тэхнаэтыка: этычныя праблемы, звязаныя з выкарыстаннем тэхналогій у ваенных дзеяннях. == Гл. таксама == 23 асіламарскія прынцыпы для штучнага інтэлекту

Source: original
Афратропіка

Афратро́піка - біягеаграфічны рэгіён, да якога адносяцца часткі Афрыкі, якія разьмешчаныя на поўдзень ад пустэльні Сахары. Раней ён зваўся этыёпскай экалягічнай зонай. Мадагаскар і прылеглыя выспы складаюць у ім адмысловы, выразна адрозны падрэгіён, у якім існуюць шматлікія эндэмічныя віды жывёл, напрыклад, лемуры. Гэта абумоўленае тым, што Мадагаскар і Сэйшэльскія выспы адшчапіліся ад Афрыкі некалькі дзясяткаў мільёнаў гадоў назад і эвалюцыйныя працэсы на іх пайшлі асобным шляхам. Іншыя выспы ў Індыйскім акіяне, такія як Каморскія або Маскарэнскія выспы, зьяўляюцца выспамі вульканічнага паходжаньня, і іх век больш юны. Яшчэ адным асобным субрэгіёнам Афратропікі зьяўляецца Капская вобласьць на поўдні кантынэнту, ахарактарызаваная кліматам, падобным на міжземнаморскі. Тут таксама існуюць шматлікія эндэмічныя віды.

Source: original
Рэспубліканская партыя

Рэспубліканская партыя - назва палітычных партый у некалькіх краінах. Рэспубліканская партыя Армэніі Балтыйская рэспубліканская партыя Рэспубліканская партыя Рэспублікі Беларусь - лідэр Уладзімер Белазор Рэспубліканская партыя Грузіі Рэспубліканская партыя ЗША Рэспубліканская партыя Казахстану Рэспубліканская партыя Летувы Рэспубліканская партыя Малдовы Рэспубліканская партыя Расеі Рэспубліканская партыя Татарстану Украінская рэспубліканская партыя «Сабор» Рэспубліканская партыя Францыі сьпіс ня поўны

Source: original
Каштарт

Каштарт, Гастарт - мужчынскае імя і вытворнае ад яго прозьвішча. == Паходжаньне == Гастард, Гастарт або Кастэрт (Gastard, Gastart, Kastert) і Гартыгаст (Hartigast) - імёны германскага паходжаньня. Іменная аснова -гаст- (-каст-, -гест-) (імёны ліцьвінаў Гасьціла, Гестар, Гаштольд; германскія імёны Gastila, Gaster, Gastald) паходзіць ад гоцкага і германскага gasts 'госьць, вандроўнік', а аснова -гард- (-гарт-, -арт-) (імёны ліцьвінаў Бэйнарт, Ленарт, Мэйнарт; германскія імёны Beynart, Lenhardt, Meinhart) - ад гоцкага hardus 'моцны, цьвёрды'. У ваколіцах Мэмэлю адзначалася прозьвішча Gastert. Варыянты імя ў гістарычных крыніцах: Gastart von Labiow (Паведамленьні аб літоўскіх дарогах); Sebestian Kostort (6 жніўня 1593 году); domek jm. p. Kasztorta (1690 год). == Носьбіты == Гастарт - водца крыжакоў у Літву з Лабяў Костэрт (Kostert) - прозьвішча, зафіксаванае ў XIX стагодзьдзі ў ваколіцах Сувалкаў. == Глядзіце таксама == Гаст Гарт

Source: original
Лют (князь)

Князь Лют - міфалагічны князь неўраў у беларускай міфалогіі. == Легенда == Неўры валодалі велізарнай сілай і былі непераможныя ў баі. Пры вялікай небяспецы яны маглі закруціцца вакол сваёй восі і ператварыцца ў ваўка. Акрамя таго, адзін раз у годзе, падчас самай кароткай ночы, усе неўры ператвараліся ў ваўкоў для прысвячэння юнакоў племя ў воіны. Яны ніколі не нападалі першымі і выкарыстоўвалі свае навыкі толькі для абароны. Але здарылася так, што князь неўраў Лют закахаўся ў дачку аднаго з правадыроў Скіфіі. І калі маршалак неўраў прыехаў дамаўляцца аб выкупе да скіфаў, яго і яго ахову напаілі заморскім віном, а пазней звязалі і падпалілі шацёр, у якім яны знаходзіліся. Даведаўшыся пра гэта, старэйшыны племя павялі яго кудысьці ва Усходнюю Прусію, каб у ваяроў было менш прычын помсціць навакольным людзям. У лясах засталіся толькі браты князя Люта - ваўкалакі, якія пакляліся самастойна знайсці забойцаў і караць іх род на працягу 14 пакаленняў. На землях цяперашняй Украіны ваўкі-пярэваратні лічацца аднымі з самых жудасных персанажаў легенд. І гэта не дзіўна, бо князя Люта забілі, па легендзе, недзе на тэрыторыі Кіеўскай ці Чарнігаўскай абласцей.

Source: original
Хіюмаа

Хіюмаа (па-эстонску: Hiiumaa, па-швэдзку: Dagö, па-старагутнійску Dagaiþ) - востраў у Балтыйскім моры, другі, пасьля Саарэмаа, паводле плошчы востраў Эстоніі (989 км²). Галоўнае мястэчка - Кярдла. == Гісторыя == Пачынаючы з XIII стагодзьдзя значную частку насельніцтва складалі швэды (з 1563 да 1721 востраў увогуле належыў Швэцыі), аднак у 1781 годзе расейская імпэратрыца Кацярына II перасяліла палову зь іх на Ўкраіну, дзе яны заснавалі вёску Gammalsvenskby (альбо Сяло Старашвэдзкае). У наш час на Хіюмаа засталося толькі некалькі чалавек, якія лічуць сябе этнічнымі швэдамі. Аднак швэдзкая мова ў значнай ступені паўплывала на мясцовы дыялект эстонскай мовы.

Source: original
Езва (рака)

Е́зва, Езаўка - рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Грэза (прыток ракі Друць, басейн Дняпра). Даўжыня ракі 23 км. Плошча вадазбору 126 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 м/км. Пачынаецца з меліярацыйнай сеткі за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Старая Баяршчына. Упадае ў Грэзу каля вёскі Тартак. Рэчышча Езвы на працягу 14 км ад вытоку каналізаванае. Вадазбор у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. У сярэднім і ніжнім цячэнні рака працякае па забалочанай і лясістай мясцовасці. Каля ракі вёскі Чырвоная Беларусь, Новая Баяршчына 2, Раманяцкая Гута, былая вёска Езва. == Літаратура == Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 6: Дадаізм - Застава / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. - Мн. : БелЭн, 1998. - Т. 6. - 576 с. - 10 000 экз. - ISBN 985-11-0035-8. - ISBN 985-11-0106-0 (т. 6). - С. 383. Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня - Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. - Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. - 522 с. - 10 000 экз. - С. 263. Природа Белоруссии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. - 2-е изд. - Мн.: БелСЭ, 1989. - С. 159. - 599 с. - 40 000 экз. - ISBN 5-85700-001-7. (руск.) Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Могилёвская область / Редактор Г. Г. Науменко. - Мн.: РУП «Белкартография», 2012. - С. 26. - 64 с. - 10 000 экз. - ISBN 978-985-508-173-0. (руск.) Ліст карты N-36-85. Выданне 1978 г. (руск.) Ліст карты N-35-96. Выданне 1981 г. (руск.) == Спасылкі == Общая характеристика речной сети Могилёвской области (в разрезе районов) // Справочник «Водные объекты Республики Беларусь» Архівавана 31 жніўня 2017. (руск.)

Source: original
Праца (неадназначнасьць)

Праца - род дзейнасьці чалавека, у эканоміцы адзін з трох чыньнікаў прадукцыі, акрамя зямлі ды капіталу. Існуюць наступныя віды працы: Нявольніцтва Фізычная праца Разумовая праца Тэлепраца Прымусовая праца Валянтэрская праца Працаўладкаваньне - стасунак працы паміж працадаўцам ды працаўніком, рэгуляваны Працоўным Кодэксам РБ Мэханічная праца - фізычная велічыня Праца выхаду (фізыка) Хатняя праца Дыплёмная праца Арганічная праца - тэрмін, распрацаваны польскімі пазытывістамі ў 19 стагодзьдзі == Іншае == Праца - вёска ў Валожынскім раёне Менскай вобласьці Беларусі Праца - газэта, якая выдавалася ў Вільні ў 1927 годзе

Source: original
Гістарычны рэвізіянізм

Гістарычны рэвізіянізм ў акадэмічным сэнсе - карэнны перагляд (рэвізія) усталяваных ў якой-небудзь галіне гістарычных канцэпцый. У штодзённым словаўжыванні «гістарычны рэвізіянізм» часта мае прыніжальны сэнс, бо ім звычайна называюцца крыптагістарычныя канцэпцыі, якія носяць больш-менш ярка выражаны фальсіфікатарскі характар, - фальсіфікацыі гісторыі. == Гісторыя == Тэрмін быў уведзены на мяжы 1970-х гадоў, першапачаткова ў дачыненні да школы маладых французскіх навукоўцаў (Альфрэд Кабен, Райманд Арон, Франсуа Фюрэ і інш.), якія рашуча выступілі супраць традыцыйных поглядаў на Вялікую французскую рэвалюцыю. Пачатак гэтаму руху паклаў Альфрэд Кабен ў 1954 годзе лекцыяй «Міф французскай рэвалюцыі». == Негацыянізм == Від гістарычнага рэвізіянізму, пры якім «новая» канцэпцыя будуецца на адмаўленні і/або ігнараванні цвёрда ўстаноўленых навукай фактаў. Да негацыянізму нельга адносіць працы гісторыкаў-рэвізіяністаў ў тых выпадках, калі агульнапрызнаныя факты не адмаўляюцца або ігнаруюцца, а падвяргаюцца сумневу на аснове сапраўдных гістарычных дакументаў і сведчанняў. == Літаратура == Brigitte Bailer-Galanda, Wilhelm Lasek (Hrsg.: Dokumentationsarchiv des österreichischen Widerstands): Amoklauf gegen die Wirklichkeit. NS-Verbrechen und "revisionistische Geschichtsschreibung“. Wien 1991, ISBN 3-901142-07-X Wolfgang Benz: Legenden, Lügen, Vorurteile. Ein Wörterbuch zur Zeitgeschichte, Dtv, München 1998, ISBN 3-423-04666-X Wolfgang Benz: Abweichende Geschichtsinterpretation oder rechtsextremistische Geschichtsdeutung? Zur Problematik der Beobachtung des Revisionismus, in: Bundesamt für Verfassungsschutz (Hrsg.): Bundesamt für Verfassungsschutz. 50 Jahre im Dienst der inneren Sicherheit, Köln 2000, S. 247-261 Gerhart Binder: Revisionsliteratur in der Bundesrepublik. In: Geschichte in Wissenschaft und Unterricht, 17. Jg., 1966, S. 179-200

Source: original
Дзмітрый Аляксандравіч Апарын

Дзмітрый Аляксандравіч Апарын (2 верасня 1952, Мядзел, Мінская вобласць - 13 лістапада 1999) - беларускі хімік-арганік. Доктар хімічных навук (1997), прафесар. == Біяграфія == Скончыў Ленінградскі тэхналагічны інстытут. Працаваў у Інстытуце біяхіміі АН Беларусі (1979-1997), Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (з 1997, кафедра матэрыялазнаўства і рэсурсазберагальных тэхналогій, прафесар). Навуковыя інтарэсы: хімія і біялагічная актыўнасць гетэрацыклічных злучэнняў; будова, устойлівасць і рэакцыйная здольнасць арганічных катыёнаў; карэляцыйны аналіз. == Бібліяграфія == Соли тиофталилия. Синтез, строение, свойства : диссертация ... доктора химических наук : 02.00.03 : защищена 01.10.1996 : утверждена 00.00.0000 / Опарин Дмитрий Александрович. - Гродно, 1996. Строение и свойства тиофталлиевых ионов и их сопряженных оснований : автореферат диссертации ... кандидата химических наук : 02.00.03 / Опарин Дмитрий Александрович. - Ленинград, 1978. == Літаратура == Апарын Дзмітрый Аляксандравіч // Выкладчыкі Гродзенскага дзяржаўнага універсітэта імя Янкі Купалы : біябібліяграфічны даведнік. - Гродна, 1999. - С. 37-38. Дмитрий Александрович Опарин : [некролог] // Гродзенскі універсітэт. - 1999. - 1 снежня (No 10). - С. 6. - Сведения доступны также по Интернету:

Source: original
Крыябіялогія

Крыябіялогія (ад грэч. κρύος - холад, bios - жыццё і logos - навука) - раздзел біялогіі, у якім вывучаюцца эфекты ўздзеяння нізкіх тэмператур на жывыя арганізмы. На практыцы, у рамках крыябіялогіі займаюцца даследаваннямі біялагічных аб'ектаў або сістэм пры тэмпературах ніжэй нармальных. У якасці аб'ектаў могуць служыць бялкі, клеткі, тканкі, органы, або цэлыя арганізмы. Выкарыстоўваюцца дыяпазон тэмператур ад умерана нізкіх да крыягенных. Навуковыя асновы закладзены ў канцы 19 стагоддзя П. І. Бахмецьевым. == Гл. таксама == Крыякансервацыя Касмічная біялогія Крыёніка Крыяпратэктар Крыястат == Літаратура == Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто - Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. - Мн. : БелЭн, 1999. - Т. 8. - 576 с. - 10 000 экз. - ISBN 985-11-0035-8. - ISBN 985-11-0144-3 (т. 8). Кен Малдру. Кароткі курс крыябіялогіі. 1999. Універсітэт Калгары. Канада. на англ. яз. / Ken Muldrew. Cryobiology - A Short Course. 1999 Архівавана 14 кастрычніка 2009. Дж. Вольф і Г. Браянт. Крыябіялогія і біялогія абязводжвання клетак. 2004. Універсітэт Нью-Саус-Уэлса, Сідней, Аўстралія. на англ. мове. / J.Wolfw and G.Bryant. Cryobiology and anhydrobiology of cells. 2004.

Source: original