AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Ид

Ид (латин Hordeum) - тайӧ быдмӧг. == История == Важ Египетын идысь вӧлі пӧжалӧны нянь. Важ египтяна вöлi шуӧны ид йит. === Ид Важ Египет иероглифъясын === Египет: (/йит/ - "ид") - вӧдитӧм идеограммаяса гижӧд Египет: 𓇡𓇣, (/йит/ - "ид") - быдмӧг идеограммаяса гижӧд Египет: (/йит/ - "ид") - шыпасъяса гижӧд === Ид Важ Месопотамия иероглифъясын === 𒊺 - миян эраӧдз 2200 воын гӧгӧр , - миян эраӧдз 650 воын гӧгӧр Шумер: 𒊺 (/шэ/, /шэ'у/, /шэу/ - “ид, тусь, туся нянь, сю”) ; Аккад: 𒊺 (/шэʾу/ - “ид”) ; Шумер: 𒊺 𒋼𒀀 𒊏 𒅅 𒆷 (/ŠE.KAR.RA.GAL2.LA/ - “ид ӧзынын”) - Важ Месопотамия лунпас тӧлысьясысь ӧти ним. Шумер: 𒌚𒊺𒆥𒋻 (/ITU.ŠE.KIN.KUD/ - “(ид) тусь вундандыр тӧлысь”) - Адару - Важ Месопотамия лунпас волӧн медбӧръя тӧлысь ним. Шумер: 𒀉𒆠𒋾 /A2.KI.TI/ , Аккад: 𒀉𒆠𒌈 /A2.KI.TUM/ - "Акиту" Важ Месопотамия Выль во ид фестиваль. Важ Месопотамияын вöлi вӧчӧны Акиту ид фестиваль Выль во водзвылын али бӧрын. (Важ Месопотамияын вöлi пасйӧны Выль во рака тӧлысьын .) == Мифологияын да фольклорын == Ид Библияын, (Петӧм.9:31-32): ... 31. Шабдiыс да идыс вӧлi жугӧдӧма, ӧд идыс шептасис нин, а шабдiыс дзоридзалiс. 32. Но шобдiыс да тӧр шепта шобдiыс эз жугав, ӧд найӧ сёрсяӧсь. ...

Source: original
Скептростахис

Скептростахис (латин Skeptrostachys) - Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын. == Сикасъяс == Skeptrostachys arechavaletanii (Barb.Rodr.) Garay Skeptrostachys balanophorostachya (Rchb.f. & Warm.) Garay Skeptrostachys berroana (Kraenzl.) Garay Skeptrostachys congestiflora (Cogn.) Garay Skeptrostachys correana Szlach. Skeptrostachys disoides (Kraenzl.) Garay Skeptrostachys gigantea (Cogn.) Garay Skeptrostachys latipetala (Cogn.) Garay Skeptrostachys montevidensis (Barb.Rodr.) Garay Skeptrostachys paraguayensis (Rchb.f.) Garay Skeptrostachys paranahybae (Kraenzl.) Garay Skeptrostachys rupestris (Lindl.) Garay Skeptrostachys stenorrhynchoides Szlach.

Source: original
Тӧвся Паралимпиада ворсӧмъяс (2014)

Тӧвся Паралимпиада ворсӧмъяс (2014) - войтыркостса спорт вермасьӧмъяс. Официальнӧй ним - XI тӧвся Паралимпиада ворсӧмъяс. Мунісны Сочиын (Россия) 2014 вося рака тӧлысь 7-ӧд лунсянь рака тӧлысь 16-ӧд лунӧдз. Паралимпиада ворсӧмъяслӧн талисманъяс Югӧр (рочӧн Лучик) да Лымчир (рочӧн: Снежинка). Вермасьӧмъяс мунӧны сэні жӧ, кӧні мунісны Сочиын XXII Тӧвся Олимпиада ворсӧмъяс. == Комиысь спортсменъяс == Мария Иовлева == Ӧшмӧсъяс == Паралимпийские зимние игры 2014 в Сочи

Source: original
Пафиния

Пафиния (латин Paphinia) - Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Америкаын. == Сикасъяс == Paphinia benzingii Paphinia cristata Paphinia dunstervillei Paphinia grandiflora Paphinia herrerae Paphinia hirtzii Paphinia levyae Paphinia lindeniana Paphinia litensis Paphinia neudeckeri Paphinia posadarum Paphinia rugosa Paphinia seegeri Paphinia subclausa Paphinia vermiculifera Paphinia zamorae == Сикас гибридъяс == Paphinia Majestc (P. cristata x P. herrerae) Paphinia Memoria Remo Lombardi (P. herrerae x P. lindeniana) == Увтыр гибридъяс == Gonginia (Gongora x Paphinia)

Source: original
Юрьё Йоосеппи Вихман

Вихман Юръё Йоосеппи (суоми Wichmann Yrjö Jooseppi) (1868-1932) - Суомиысь кыв, фольклор да этнография туялысь. == Олан туй == Юръё Вихман чужӧма 1868-ӧд вося кӧч тӧлысь 8-ӧд лунӧ Суомиын Лиминкаын. 1887-1891-ӧд воясӧ велӧдчӧма Хельсинки университетын, сэсся некымын во велӧдӧма финн кыв школаясын. 1897-ӧд воын дорйӧма доктор ним вылö диссертация. Нимыс - «К истории вокализма первого слога в удмуртского языка в сопоставлении с зырянским» (йöзöдöма 1915 воын). 1915-ӧд воын лоӧма Хельсинки университетын финн-йöгра кывъясысь доцентöн. Кулӧма 1932-ӧд вося ода-кора тӧлысь 3-ӧд лунӧ Хельсинкиын. == Коми муӧ волӧм == 1901-1902 воясын Вихман вöлi Коми муын командировкаын. Коми муӧ мӧдӧдчис 1901-ӧд вося кӧч тӧлысь 14-ӧд лунӧ и Суомиӧ бӧр воис 1902-ӧд вося моз тӧлысь 23-ӧд лунӧ. Ю.Й. Вихман вӧлі Усть-Сысольскын, Визинын, Абъячойын, Ношульын, Леткаын да коми пермякъяслӧн Юсьва сиктын. Ветлӧдлігас чукӧртіс коми йӧзыслысь сёрнисикасъяссӧ, туяліс коми грамматика. Став чукӧртӧм материалысь Хельсинкиын 1916-ӧд воӧ сійӧ лэдзис «Коми-зыряналӧн йӧзкостса поэзия» небӧг. Сэтчӧ пырисны 60 мойд, 36 кывбур, 43 сьыланкыв, 15 бӧрдӧдчанкыв, 191 шусьӧг да ӧкмыс сёрнисикасӧн 278 нӧдкыв. Тайӧ вӧлі Ю.Й. Вихманлӧн вывті тӧдчана уджӧн, кӧні петкӧдчис коми кывйыс да сылӧн сёрнисикасъясыс аслас озырлуннас да коланлуннас. Ас кадӧ босьтчывліс сійӧ вӧчны и коми-немеч кывчукӧр, во эз удит, кувсис. И сылысь уджсӧ помаліс сылӧн велӧдчысьыс - Т.Э. Уотила. Кывчукӧрсӧ вӧлі лэдзӧма Хельсинкиын 1942-ӧд воӧ. Кывчукӧрсӧ лӧсьӧдіс коми сёрнисикасъяс пыртӧмӧн, кӧнi 10 сюрс кыв. Вихман торйӧдӧма Луздор да Леткаса сёрнисикасьяссӧ. Сетӧма кывъяс дорас зэв лӧсялана зумыд кывтэчасъяс. Кывъясыслысь вежӧртассӧ орччӧдӧма немеч кывйӧн, роч кывйӧн, финн кывйӧн да удмурт кывйӧн. Вежӧртассӧ восьтӧма сё сайӧ коми кывлысь. Ӧніӧдз на финнъяс, да и коми йӧзыс, лыддьӧны сійӧ финн-йӧгра кывъя учёнӧйяс пиысь медся тӧдчана да нималана туялысьӧн. == Небӧгъяс == Wotjakische Sprachproben I: Lieder, Gebete und Zaubersprüche. XX+200 S. Helsingfors, 1893; Rätsel, Märchen, Sagen und Erzählungen II: IV + 200 S. Helsingfors, 1901; Wotjakische Chrestomathie mit Glossar. Helsingfors, 1901; Die tschuwassischen Lehnwörter in den permischen Sprachen. Helsingfors, 1903; Zur Geschichte des Vokalismus der ersten Silbe im Wotjakischen mit Rücksicht auf das Syrjänische. Helsinki, 1915. == Ӧшмӧсъяс == Кельмаков В. Юрьё Вихман и вопросы удмуртского языкознания // Пермистика 2. - Ижевск, 1991. Мартынов В.И. Литераторы земли Коми. Биобиблиографический словарь-справочник. - Сыктывкар: Изд-во «Эскӧм», 2000. - С. 52, 100. Плоскова М.А., Колегова Н.В. Суомисянь Комиӧдз: Ю.Й. Вихманлы 135 во. Уроксӧ вӧчӧма коми кыв, литература, фольклор, история, география предметъяс подулалӧмӧн. - Сыктывкар: КРИРОиПК, 2004. - 32 л.б. Туркин А.И. Вихман Юрьё Йоосеппи // Коми язык. Энциклопедия / Отв. ред. Федюнёва Г.В. - Москва, 1998. - С. 57-60. Родники пармы. Научно-популярный сборник. Выпуск 4. - Сыктывкар: Коми кн. изд-во, 1996. - С. 260-261.

Source: original
Зигостатес

Зигостатес (латин Zygostates) - Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын. == Сикасъяс == Zygostates alleniana Zygostates apiculata Zygostates aquinoi Zygostates bradei Zygostates chateaubriandii Zygostates comuta Zygostates cornigera Zygostates costaricensis Zygostates dasyrhiza Zygostates duseniana Zygostates dusenianus Zygostates grandiflora Zygostates grandiflorus Zygostates greeniana Zygostates kuhlmanni Zygostates leptosepala Zygostates ligulata Zygostates lindmanii Zygostates linearisepala Zygostates lunata Zygostates multiflora Zygostates obliqua Zygostates octavioreisii Zygostates ovatipetala Zygostates papillosa Zygostates paranaensis Zygostates pellucida Zygostates pustulata Zygostates rotundiglossa

Source: original
Лукинчи (Луздор район)

Лукинчи (рочӧн Лукинчи) - Коми Республикаын Луздор районса Абъячой сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд. == Ӧшмӧсъяс == Атлас Республики Коми. - Москва, 2000. Жеребцов И.Л. Где ты живешь: Населенные пункты Республики Коми. Историко-демографический справочник. - Сыктывкар, 2000. История Коми с древнейших времен до конца XX века: В 2-х т. / Под общей редакцией А.Ф. Сметанина. - Сыктывкар, 2004. Республика Коми: Энциклопедия. - Сыктывкар, 1997-2000. - Т. 1-3.

Source: original
1927-ӧд во

1927-ӧд (Сюрс ӧкмыссё кызь сизимӧд) во - Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ субӧтасянь. == Чужисны == рака тӧлысь 8-ӧд лун - коми гижысь-драматург, режиссёр Гений Горчаков (куліс 2016) рака тӧлысь 20-ӧд лун - перымса коми гижысь, фольклор чукӧртысь Василий Климов (куліс 2020) моз тӧлысь 7-ӧд лун - коми гижысь Александр Размыслов (куліс 1994) йирым тӧлысь 4-ӧд лун - асму туялысь Анатолий Смилингис (куліс 2021) йирым тӧлысь 13-ӧд лун - Комиысь шылад тэчысь, велӧдысь Яков Перепелица (куліс 1990) ӧшым тӧлысь 25-ӧд лун - коми гижысьясӧс роч кыв вылӧ вуджӧдысь, роч гижысь Александр Рекемчук (куліс 2017) ӧшым тӧлысь 26-ӧд лун - коми гижысь Владимир Безносиков (куліс 2008) ӧшым тӧлысь 28-ӧд лун - коми артист да режиссёр, Россияса да Коми АССР-са культура да искусствоын нимӧдана уджалысь, Россияын нимйӧза артистка Ия Бобракова (куліс 2012)

Source: original
Анар

Анар (вой. саами Anár, ан. саами Aanaar, кол. саами Aanar, суоми Inari, швед Enare), сідзжӧ Инари - сикт Лапландияын (войвыв Суоми Му), Анар ты (вой. саами Anárjávri, ан. саами Aanaarjävri, кол. саами Aanarjäuˊrr, суоми Inarijärvi, швед Enare träsk, нор. Enaresjøen) дорын, саами войтырлӧн администрация да культура шӧрин. Анарын сулалӧ Суоми Муса Саами парламент (вой. саами Sámediggi, ан. саами Sämitigge, кол. саами Sää'mte'ǧǧ, суоми Saamelaiskäräjät). Йӧз - 459 морт (2005).

Source: original
Суоми Му

Суоми Му, сідзжӧ Финляндия (финн Suomi, швед Finland; Финн Республика, финн Suomen Tasavalta, швед Republiken Finland) - тайö республика Войвыв Европаын. Суоми Мулöн юркар тайö Хельсинки (финн Helsinki). Суоми Му - уна юа-тыа да дiа му. == Мувывтор == Асыввылын Рочмукӧд орчча, рыт-войвылын - Шведмукӧд, войвылын - Норвегиякӧд. Лунвылын да рытвылын Суоми Му кытшалӧны Балты саридз да сылӧн Финн да Ботник куръяяс. Шведмукӧд cуйӧр артмӧ 586 км, Норвегиякӧд - 716 км да Рочмукӧд - 1265 км. Саридзса суйӧр Эст мукӧд мунӧ Финн куръяты, а Швед мукӧд - Ботник куръя да Балты саридзты. Саридзса вадорлӧн кузьта - 46 000 км. == История == 1917 вося декабр 6 лунӧ Финляндия юӧртіс Россияысь асшӧрлун йылысь. Империя бырӧм вайӧдіс Суомиын гражданскӧй войнаӧ 1918 воын (тӧвшӧр тӧлысь 27 лун - моз тӧлысь 16 лун). Коймöд сöветско-суоми война бöрын (1939 вося öшым тöлысь 30 лун - 1940 вося март 13 лун) Финляндия воштiс ассьыс му юкöнсö, но видзис ассьыс асшöрлунсö. Страналӧн медводдза Оланпасыс 1919 восянь, некымынысь вежсьӧма. Ӧнія мӧд Оланподув вынсьӧдісны 1999 воын да уджалӧ 2007, 2011 да 2018 воясын вежсьӧмъясӧн. == Олысь лыд == Олысь лыд 2015 во серти - 5 479 800 морт, мувывторыс - 338 430,53 км². 70% финнъяс олӧны каръясын либӧ карбердъясын, кодъяс босьтӧны сӧмын 5% став Суоми мулысь мувывторсӧ. Медся гырысь этша лыда войтыръяс - тайӧ карелъяс, финн шведъяс (291 000 гӧгӧр), чиганъяс, юдейяс, татараяс да саамъяс. Кӧть и роч кывъя йӧзыс Суоми муын бура уна (62,5 сюрс морт гӧгӧр), найӧс озӧ лыддьӧй этша лыда войтырӧн. == Чужан кывъяс == Каналан кывъясӧн лоӧны финн да швед кывъяс. Но кывъясӧн вӧдитчӧм тшӧтш ёна торъялӧ ( Аланд діяс вылын сёрнитӧны сӧмын швед кыв вылын, а войвылын вевдӧны саам кывъяс). Суоми муын чужан кывъяс (31.12.2011): Суоми кыв 91,5% Швед кыв 5,4% Мукӧд кывъяс 4,5% == Енлы эскӧм == 2014 во кежлӧ лютерана вичкоӧ вӧлі пырӧма 74% олысь, православнӧй вичкоӧ 1% гӧгӧр. Мукӧд вичкоясӧ 2009 во кежлӧ вӧлі пырӧма 1,4%, а 19,2% эзӧ пыртӧй асьсӧ ньӧти енлы эскана организацияӧ. == Экономика == Суоми му пырӧ ичӧт сӧвмана канмуяс дінӧ. ВВП 44 448 доллар. Видз-му вӧдитана муяс босьтӧны 8% став мусьыс, а гӧрана муяс - 2 млн. гектар. Унджык фермаяс - тайӧ неыджыд овмӧсъяс. Му вӧдитчӧм да скӧт видзӧм ёна механизируйтӧма.

Source: original
Лисовская Галина Константиновна

Шаблон:Серпасыс абу Лисовская Галина Константиновна (1954) - коми литература туялысь. == Олан туй == Галина Лисовская чужӧма Сыктывкарын 1954-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 24-ӧд лунӧ. 1976-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институтысь филология факультет да пырӧма уджавны СССР-са наукаяс академиялон Коми филиалӧ (ӧні - Коми наука шӧрин) Кыв, литература да история институтса литература да фольклор секторӧ: вӧлӧма старшӧй лаборантӧн, младшӧй научнӧй сотрудникӧн (1989-ӧд восянь), научнӧй сотрудникӧн (1993-ӧд восянь). == Туялан удж == Туялӧма коми прозалысь висьтъяс, коми гижысь Палалей Кальӧлысь гижӧдъяссӧ, Коми Республикаса литературнӧй олӧмсӧ. Йӧзӧдӧма 150 сайӧ удж. Пуктӧма пай «Коми литература история» куим небӧга монография гижӧмӧ (1980) == Ӧшмӧсъяс == Кыв, литература да история институт сайтын Г. К. Лисовская йылысь (рочӧн) Ученые Института языка, литературы и истории Коми научного центра УрО РАН: Биографический справочник / Сост. И. Л. Жеребцов. - Сыктывкар, 2000. - 212 с.

Source: original
1997-ӧд во

1997-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас сизимӧд) во - Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь. == Лоӧмторъяс == моз тӧлысь 22-ӧд лун - Сыктывкарын воссис сьӧлӧм бурдӧдан республикаса кардиошӧрин. == Чужисны == сора тӧлысь 5-ӧд лун - Комиысь том лыйсьысь-спортсмен Екатерина Паршукова == Кулісны == тӧвшӧр тӧлысь 19-ӧд лун - Сӧвет кадся да Россияса коми туялысь, нималана математик да философ Василий Налимов (чужис 1910) рака тӧлысь 16-ӧд лун - коми кыв туялысь Геннадий Бараксанов (чужис 1934) косму тӧлысь 30-ӧд лун - Сӧветскӧй Союзса Герой (1945), туялысь-физик Георгий Тимушев (чужис 1922) ода-кора тӧлысь 10-ӧд лун - Комиысь боксёр, Европаса чемпионатын вермысь Эдуард Захаров (чужис 1975) вӧльгым тӧлысь 26-ӧд лун - перым коми гижысь, Перым-Коми асвеськӧдлан кытш лӧсьӧдӧм могысь тыш котыртысь да водзмӧстчысь Фёдор Тараканов (Гаврив Пёдор) (чужис 1900)

Source: original
Нестерова Алёна Николаевна

Шаблон:Серпасыс абу Нестерова Алёна Николаевна (1985) - том коми гижысь. Нывдырся овыс - Старцева. Йӧзӧдчывлӧ «Алёна Старцева» гусяним улын. == Олан туй == Алёна Старцева чужӧма Кӧрткерӧс районса Ыджыдвидз сиктын 1985-ӧд вося вӧльгым тӧлысь 18-ӧд лунӧ. Помалӧма ыджыдвидзса школа, Сыктывкарса канму университетса фин-йӧгра факультет «национальнӧй филология» специальносьт серти. Уджавлӧма коми кыв велӧдысьӧн, С.Я. Маршак нима Коми Республикаса вужвойтырлӧн челядьлы небӧгаинын краеведение юкӧнса веськӧдлысьӧн. 2021-ӧд вося кӧч тӧлысь 1-дза лунсянь - челядьлы «Би кинь» журналса шеф-редактор. == Гижан удж == Медводдза кывбурыс петавлӧма 1996-ӧд воын «Би кинь» журналын. Алёна гижӧ кывбуръяс комиӧн и рочӧн; тэчӧ верлибръяс да рифмаа стихъяс. Кывбуръяссӧ йӧзӧдлывлісны «Разноцветные фантазии», «Край родной, ты дорог мне», «Небыдик ловшы», «Ме тэнӧ радейта...» альманахъясын, «Российский писатель» москваса газетын, «Войвыв кодзув» журналын. Ас кадӧ сійӧ вӧлӧма том авторъяслӧн республикаса семинаръяс вылын, пырӧ литературнӧй котырӧ, мыйӧн веськӧдлӧ коми поэт Елена Афанасьева. 2011-ӧд воын Алёна Старцевалӧн петӧма «Лолыштӧм» кывбур чукӧр, 2015-ӧд воын - «Тувсов синва» кывбура небӧг. 2013-ӧд воын А. Старцевалы вичмӧма А. Лужиков нима премия. Пырӧ Россияса гижысь котырӧ 2020-ӧд восянь. == Небӧгъяс == Старцева А. Лолыштӧм: [Кывбуръяс] / Ред. Е.Е. Афанасьева. - Сыктывкар: Коми Республикаса гижысь котыр, 2011. - 32 л.б. («Библиотека молодых» серия) (Тир. 200 экз.) Старцева А. Тувсов синва. Кывбуръяс / Ред. Е.Е. Афанасьева. - Сыктывкар: Коми Республикаса гижысь котыр, 2015. - 32 л.б. (Тир. 850 экз.) == Ӧшмӧсъяс == А.Н. Старцева FU-Lab сайтын Алёна Тувсовъя блог

Source: original
Ростов (Дон)

Ростов либӧ Донвыв Ростов - Рочмуын медыджыд каръясысь ӧти, Ростов обласьтлӧн юркар. Ростовыс - Рочму лунвылын индустрия, наука да культура видзан гырись шӧрин. Олӧ Ростовын 1 048,7 сюрс гӧгӧр морт (2008). == Видзӧдӧй тшӧтш == Шаблон:Ростов обласьтлӧн каръясыс

Source: original
Ябыр

Ябыр (латин Sturnus; рочӧн Скворцы) - сьылысь кайяс рӧдысь лэбач. == Ыджда да рöм == Ябырлӧн тушаыс чим сьӧд. Гозйӧдчан кадас кытсюрӧ содтӧд дзирдалыштӧ гӧрдов либӧ гӧрдовлӧз рӧмсерӧн. Синмыс перкаль, тулыснас нырыс кольквиж. Лысӧм бӧрас выльысь петӧм гӧныс еджыд чутъяса. Туялысьяслӧн висьталӧм серти, Коми муын сьӧд ябырысь ӧтдор кӧнсюрӧ шочиника паныдасьлывлӧ алӧйгӧрд ябыр, кодлӧн сьӧд рӧма сӧмын юрыс, бордйыс да бӧжыс, а сэсся быдлаті гöрдов. == Паськалöм == Ябыр - локтысь-мунысь лэбач. Гожйыны волывлӧны быд во сӧмын Коми мулӧн лунвыв да шӧр юкӧнъясас, Печора карсянь да Кослан сиктсянь войвылынджык оз нин паныдасьлыны. == Оласног да поздйысьöм == Локтӧны Коми муӧ ябыръяс сьӧд ракаясысь неуна сёрӧнджык - косму тӧлысь шӧрын. Чужанінас воӧдчӧны оз ӧтвылысь: первой айясыс, лун-мӧд мысти - эньясыс. Айясыслӧн медшӧр могыс - гозпӧвъясыслӧн воигкежлӧ корсьны лӧсялана поздысянінъяс. Эмӧсь кӧ керкаяс дорын пӧвйысь вӧчӧм позъяс, овмӧдчӧны сэтчӧ. Кодлы оз тырмы татшӧм скворечникыс - пу горсъясӧ. Поздысянiнсӧ аддзӧм бӧрын лэбачьясыс пу вожъяс вылӧ пуксьӧмӧн чуксасьӧны быдсяма пӧлӧс шыясӧн, весиг тшӧтш мукӧд кайяс ног сьывны босьтчылӧны, да нерсьӧм кодь артмылӧ. Татшӧм чуксасьӧм сертиыс эньыс и тӧдмалӧ, кытӧн сiйӧс виччысьӧ пӧлыс. А сэсся ябыр гозъя кыкӧн нин дасьтысьӧны быдтысигкежлас. Ваялӧны позъяс кос турун, гӧн да мукӧд пӧлӧс небыдтор, вольсалӧны пыдӧсас. Кольксӧ пӧжны пуктӧны нёльсянь сизимӧдз, найӧ кельыдлӧз рӧмаӧсь. Пӧжсигас позъяс пукалӧ эньыс, пӧлыс сӧмын корсюрӧ вежлывлӧ сiйӧс. Кайпияныс чужӧны кык вежон мысти. Бать-мамныс пырысь-пыр жӧ весалӧны позсӧ - кольк кышъяссӧ петкӧдлӧны ортсӧ. Медводдза лунъясас йылӧмыс этшаника на сёйӧны, но налӧн вытьыс ӧтарӧ содӧ. Сы вӧсна сёянсӧ ябыр гозъялы лоӧ ваявны пыр унджык и унджык. Водз асывсянь сёр рытӧдз дугдывтӧг ноксигад налы атшвайтӧдзыс овлывлӧ. Борд йылас кыпӧдчӧм бӧрын том лэбачьясыс чукӧртчӧны гырысь кельӧбъясӧ да лунтыръясӧн лэбалӧны градъяс, ыбъяс, видзьяс весьтын, зiля кокалӧны лёльӧясӧс да нидзувъясӧс, вой мазiяслысь, слӧнгагъяслысь, лотшакъяслысь горш номыръяссӧ, кодъяс вайӧны уна лёк кӧдзаяслы, пуктасъяслы, веж быдмӧгъяслы. Пӧткӧдчӧны ябыръяс тшӧтш вотӧс тусьясӧн да быдмӧг кӧйдысӧн. Чужанiнсӧ ябыръяс эновтӧны водз арнас. Тавося том быдтасъясыс туйӧ вӧрзьӧдчӧны пӧрысьджыкъяс сертиыс водзджык. И асьныс воӧдчӧны налӧн некор на волывтӧм шоныдiнъясӧ. Тӧвсӧ коллялӧны лэбачьясыс Францияын, Испанияын, Шӧрмудор саридзбердса муясын. Но медся уна тӧвйысь ябырыс чукӧртчӧ Англияын. == Рöдвуж кыв вылын == Ябыр нимыс лэбачыслӧн медся важ, сiйӧс лӧсьӧдлӧмаӧсь уна сюрс во сайын, ӧнія торъя войтыръяс вылӧ юксьытӧдз на: коми пермякъяслӧн - «ябыр», удмуртъяслӧн - «юбер». Ябырӧн шуӧны лэбачсӧ лунвывса комияс - Луз ла Летка вожъясын, Эжва кывтыдын. А мукӧдлаас, тшӧтш и перымса комияс, нимтӧны сьӧдкайӧн. Медся ёна лӧсялӧ лэбачыслы сьӧдкай нимыс. == Видзӧдӧй тшӧтш == Ябыров - лэбач нимысь артмӧм ов. == Öшмöс == Ракин А.Н. Ябыр // Би кинь, 2012. - 6 No. Ракин А.Н. Вӧр-васа олысьяс. - Сыктывкар: Анбур, 2017. - 240 л.б.

Source: original
Опонасьӧй лун

Опонасьӧй лун (рочӧн Афанасьев день; Афанасий Ломонос) - йӧзкостса календарын гаж, подуласьӧ православнӧй вичкоса гаж вылӧ, пасйӧны тӧвшӧр 31-ӧд лунӧ. Опонасьӧй лун - сура праздник Кулӧмдін районса Пожӧг вожын, Емдін районса Аквадын. Пожӧг вожын гажӧдчӧны вежон чӧж: медводдза лунас Пожӧгын, мӧд лунас - Шахсиктын, коймӧдас - Кекурын, нёльӧдас - Вомынбӧжын, витӧдас - Полльӧын, квайтӧдас - Пожӧгдінын. == Приметаяс: == Опонасей лунӧ кӧ лун тӧв, тулыс лоӧ дженьыд; асылыс кӧ кӧдзыд, а ӧбӧд бӧрас шоныд - тулыс помыс водз воас, воыс лоас бур урожая. Опонасей лунӧ керкалӧн лунладорсьыс кӧ сылӧ лым, тайӧ вонас нянь кынмас. Опонасей лунӧ кӧ пурга, Илля лунӧ зэрас. == Ӧшмӧс == Коми календар. 2009 во / Дасьтіс Ӧльӧш Рассыхаев. - Сыктывкар, 2008.

Source: original
Тӧвшӧр тӧлысь 18-ӧд лун

Тӧвшӧр тӧлысь 18-ӧд лун - Григорий календарын 18-ӧд лун. Во помӧдз 347 лун (кассяна воясӧ - 348 лун). == Гажлунъяс == Сӧчӧн рыт - важ коми йӧзкостса календар серти. == Лоӧмторъяс == 1778 - Англияяса саридзті ветлысь Джеймс Кук восьтіс Гавайи діяс да шуис найӧс Сандвич діясӧн. 1886 - лэдзӧма медводдза автомобиль. 1925 - петіс «Новый Мир» журналлӧн медводдза номер. 1926 - СССР-ын экран вылын петкӧдлісны «Броненосец «Потёмкин»» фильм. 1943 - орӧдӧма Ленинград гӧгӧр блокада. 1966 - Индира Ганди - Джавахарлал Неру-лӧн нылыс - лоис Индия-са премьер-министрӧн == Чужисны == 1925 - Францияса философ Жиль Делёз 1943 - Сӧвет кадся футболист, роч тренер Владимир Федотов 1955 - Америкаса Ӧтувтӧм Штатъясса киноактёр Кевин Костнер 1961 - роч гижысь Михаил Шишкин == Кулісны == 1855 - Суомиысь швед рӧдысь историк, археолог, этнограф, инним туялысь Андрей Шёгрен (чужис 1794) 1862 - Америкаса Ӧтувтӧм Штатъясса 10-ӧд Президент Тайлер Джон 1936 - англияса гижысь, Нобель премиа босьтысь (1907) Редьярд Киплинг 1989 - коми гижысь, драматург, актёр, режиссёр Леканов Василий Дмитриевич (чужис 1918)

Source: original
Уляшов Александр Егорович

Шаблон:Серпасыс абу Уляшев Александо Егорович (1956) - коми сьылысь, шылад тэчысь, гижысь. == Олан туй == Александр Уляшев чужӧма 1956-ӧд вося сора тӧлысь 30-ӧд лунӧ Помӧсдін районса (ӧні Кулӧмдін район) Скӧрӧдум сиктын. Чужан сиктас помалӧма 8 класса школа. == Сьылӧм == Дасьтӧма 100 коми сьыланкывлы шылад, сы мында кымын жӧ кывбур. Гижны шыладсӧ босьтчывлӧма [1974-ӧд во]ын. == Наградаяс == Коми Республикаса культураын нимӧдана уджалысь (1994) == Öшмöсъяс == Кулӧмдінса овмӧдчӧминъяслӧн небӧгаин сайт Коми муӧй, став сьӧлӧмӧн ме тэкӧд!: Литературнӧй памятка / Сост. Ю. Н. Королева. - Кулӧмдін, 2021. - 16 л.б. Уляшев А. Е. Прометейсянь Юрганӧдз. И абу сӧмын... // Войвыв кодзув. - 2018. - 10-ӧд No.

Source: original
Перымса Стефан

Перымса Стефан (рочӧн Стефан Пермский, чужан ним Штэпан Крап; ылӧсас 1340/45, Югдiн - 26 косму лунын 1396 воын, Мӧскуа) - бурсьылысь, пыртӧма Кристослы эскӧмӧ Коми войтырӧс, лӧсьӧдӧма Коми анбур да комиодӧма некымын вичкоса гижӧд. Лӧсьӧдӧма Перым епархия, и лоӧма сэн медводдза епископӧн. == Олӧм туй == Чужис кӧнкӧ 1340 воын Югдiнын. Сылӧн мамыс Мария вӧлі коми ань, батьыс Симеон вӧлі роч. Перымса Сьтепан, коді коми язычникъясӧс велӧдіс эскыны Кристослы, 1372-1375 воясӧ лӧсьӧдӧма коми гижӧд кыв да комиӧдӧма важ славян да эллин кывйӧн гижӧм вичко небӧгъяс. Бӧрын сійӧ тані епископӧн лоис - Буркывъя Кристос вичколӧн ыджыд мортӧн. Вичко ног кӧ, сылӧн лоис «Перымса» содтӧд ним. Кулӧм бӧрас тайӧ мортсӧ дзебисны Мӧскуаса Кремльӧ, да, дыр мысти на, шуисны вежаӧн.

Source: original
Игорь поход йылысь кыв

«Игорь поход йылысь кыв» (важ рочӧн «Слово о пълкѹ игоревѣ. игорѧ сына свѧтъславлѧ. внѹка ольгова»; ӧнія рочӧн «Сло́во о похо́де И́гореве, И́горя, сы́на Святосла́вова, вну́ка Оле́гова») - важ роч литературалӧн памятник. Сэні висьталӧма Игорь Святославович новгород-северскӧй князьлӧн половечьяслы паныд 1185-ӧд вося поход йылысь. Гижысьыс абу тӧдса. == Аддзӧм да медводдза йӧзӧдӧм == 1780-ӧд воясӧ Художествояс академияса президент, тӧдчана история-археология туялысь, важ роч киӧн гижӧмторъяс чукӧртысь Мусин-Пушкин Алексей Иванович граф (1744-1817) ньӧбис Иоиль вӧвлӧм Спасо-Ярославскӧй манастырса архимандритлысь важ роч киӧн гижӧмторъяс да на лыдын «Игорь поход йылысь кыв». Мусин-Пушкин А.И. Малиновский А.Ф. да Бантыш-Каминский Н.Н. сійӧ кадся тӧдса история-кыв туялысьяскӧд гижӧдсӧ сэкся роч кывйӧ вуджӧдісны, гижисны колана гӧгӧрвоӧдӧмъяс да 1800-ӧд воын йӧзӧдісны Мӧскуаын. Сэк жӧ зэв важ роч кывъя гижӧд вылысь вӧчисны копия Мӧд Екатерина империторлы. Наполеонлы паныд тыш дырйи 1812-ӧд воын «Игорь поход йылысь кывлӧн» киӧн гижӧмторыс да йӧзӧдӧм гижӧдлӧн ыджыдджык юкӧныс сотчис. Торлопов Георгий «Игорь поход йылысь кыв» гижысь йывсьыс шуис: «Гижӧдыслӧн авторыс абу тӧдса. Но коді кӧть сійӧ эз вӧв - Черниговса либо Киевса олысь, дружинник либӧ князьлы отсасьыс, - сійӧ, кыв шутӧг, вӧлі образованнӧй морт, коді бура тӧдіс сійӧ кадся литература да народнӧй творчество и кужӧмӧн да пыдісянь петкӧдліс став роч йӧзлысь интересъяссӧ, сьӧлӧмсянь чуксаліс князьясӧс ӧтувтчыны да дорйыны Роч му,». == Вуджӧдӧмъяс == 1985-1986 воясӧ вӧлі пасйӧма важ литература паметниклы 800 во тыр. 1986-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 21-23-ӧд лунъясӧ Мӧскуаын муніс канмукостса конперенсія, кодӧс вӧлі ССРС-са да мукӧд канмуясса кывъясӧ «Игорь поход йылысь кыв» вуджӧдӧмлы. Конперенсіяын уджалісны туялысьяс, кывбуралысьяс, вуджӧдчысьяс Рӧсияысь гырысь каръясысь, сідзжӧ суйӧрсайса 25 канмуысь. Мойвиис комиӧдысьяслы сэні участвуйтны. 2001-ӧд воын Торопов Георгий «Игорь поход йылысь кыв» «Парма» журналӧ содтӧм небӧгын йӧзӧдіс роч литературалӧн паметниклысь аслас комиӧдӧмторсӧ. == Ӧшмӧсъяс == Торлопов Г. Водзкыв // Игорь поход йылысь кыв. ("Парма" журналлӧн ичӧт библиотека). - Мӧскуа: Парма., 2001 - 3-5 лб.

Source: original