AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Монгол тулгатны зуун эрхэм

Монгол тулгатны зуун эрхэм - Монгол Улсын «Херо энтертэйнмент» студийн бүтээн гаргадаг телевизийн нэвтрүүлэг юм. Анх 2012 оноос бид бүгдэд хүртээл болон гарч эхэлсэн. == Нэвтрүүлгийн зочид == Лувсанжамцын Цогзолмаа - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Монгол улсын ардын жүжигчин Ц. Болор-Эрдэнэ Дашдоржийн Цэрэнтогтох - Монгол улсын гавьяат тамирчин, Дархан аварга Хорлоогийн Баянмөнх - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Олимпын мөнгөн медальт,XX зууны манлай бөх, Дархан аварга Жигжидийн Мөнхбат - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Монгол улсын гавьяат тамирчин, Олимпын мөнгөн медальт, Дархан аварга Балжиннямын Жамъяндагва - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Монгол Улсын Ардын Жүжигчин балетмейстер Гарамын Долгорсүрэн - Монгол Улсын Ардын Багш, БНМАУ-ын Гавьяат Жүжигчин, Монгол ардын бүжгийн нэрт мастер,сурган хүмүүжүүлэгч Эрдэнийн Бат-Үүл - Монгол Улсын Баатар, УИХ-ын гишүүн асан, улс төрч Пунцагийн Шагдарсүрэн - Монгол улсын баатар, дипломатч Лхагвын Чинбат - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, бизнесмэн Бавуугийн Лхагвасүрэн - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын төрийн шагналт, Ардын Уран Зохиолч, Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн зохиолч Цогт-Очирын Лоохууз - Монгол улсын төрийн зүтгэлтэн, улс төрч Цахиагийн Элбэгдорж - Монгол Улсын 4 дэх Ерөнхийлөгч Нацагийн Жанцанноров Намбарын Энхбаяр - Монгол Улсын 3 дахь Ерөнхийлөгч Халтмаагийн Баттулга - Монгол Улсын 5 дахь Ерөнхийлөгч Хатанбаатарын Лхагвасүрэн Стивен Сигал Бямбасүрэнгийн Шарав Шагдарын Бира Жүгдэрдэмидийн Гүррагчаа Бөхийн Бааст - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Ардын Уран Зохиолч, Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн, зохиолч Самандарын Цогтбаяр Дашийн Бямбасүрэн Бяраагийн Чимид Дагвын Лувсаншарав Сэрээнэнгийн Галсан Хорлоогийн Уртнасан Бат-Эрдэнийн Батбаяр Данзаннямын Даваахүү Гонгорын Хайдав Пунсалмаагийн Очирбат - Монгол Улсын анхны Ерөнхийлөгч Думаагийн Содном Дүгэрийн Амбасэлмаа Бэгзийн Балжинням Содовсүрэнгийн Нарангэрэл Найдангийн Түвшинбаяр - Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, олимпын алт, мөнгөн медальт, жүдоч Долгорсүрэнгийн Дагвадорж - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, мэргэжлийн сүмогийн 68 дахь Ёкозүна Шаравын Чоймаа Жамбалжамцын Оджаргал Бэгзсүрэнгийн Норовсамбуу Догмидын Сосорбарам Боржигон Гэрэлт Б. Баасанжав Ухнаагийн Хүрэлсүх Чи Булаг Сайнбаярын Тэнгэр Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ Пунцагийн Бадарч Мөнхбатын Даваажаргал - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, мэргэжлийн сүмогийн 69 дэх Ёкозүна Чойжингийн Хурц Намдагийн Дашням Сономын Лувсангомбо - Хурандаа Генерал, НАХЯ-ны сайд, МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны орлогч гишүүн асан. Цагаан Зам Паавангийн Дамдин - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, БНМАУ-ын СнЗ-ийн гишүүн, Аж Үйлдвэрийн сайд

Source: original
Дэнни Ингз

Дэниэл «Дэнни» Уилъям Жон Ингз (Англи: Daniel "Danny" William John Ings; 1992 оны долоодугаар сарын 23-нд Винчестер хотод төрсөн) - Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Ливерпүүл» багт тоглодог. == Замнал == 2011 оны наймдугаар сарын 15-нд лигийн АШТ-ий«Бернли» багт 1 сая фунтээр элсэж, дөрвөн жилийн гэрээ байгуулжээ. 2013/14 онд дээд дивизионд дэвших болзол хангасан «Бернли» багийн түлхүүр довтлогч Ингз 40 тоглолтонд 21 гоолдсон байна. «Ливерпүүл» Ингзийг элсүүлэх болсоноо 2015 оны зургадугаар сарын 8-нд мэдэгдэж, «Бернлигийн» түүхэн наймааг 8 сая фунтээр хийжээ. == Гадны холбоос == Профайл - Борнмут Дэнни Ингз - Soccerbase

Source: original
Шредингерийн тэгшитгэл

Шредингерийн тэгшитгэл нь субатомын бөөмс хэрхэн ажилладаг тухай хамгийн үнэн зөв онолуудын нэг болох квант механикийн үндэс болсон дифференциал тэгшитгэл (үл мэдэгдэх тоо биш харин үл мэдэгдэх функцийг агуулсан тэгшитгэлийн төрөл) юм. Энэ нь 1925 онд Эрвин Шрөдингерийн бодож олсон математикийн тэгшитгэл бөгөөд тухайн цаг хугацаа бүрт огторгуйн цэг бүрт тодорхой утгатай бөөмс буюу системийн (бөөмийн бүлэг) долгионы функцийг тодорхойлдог. Эдгээр утгууд нь ямар ч физик утгагүй (үнэндээ тэд математикийн хувьд төвөгтэй байдаг) боловч долгионы функц нь бөөмс эсвэл системийн талаар мэдэж болох бүх мэдээллийг агуулдаг. Байрлал, импульс, энерги гэх мэт. Физик шинж чанаруудтай холбоотой бодит утгыг буцаахын тулд долгионы функцийг математикийн аргаар удирдах замаар энэ мэдээллийг олж болно. Долгионы функцийг энэ бөөмс эсвэл систем цаг хугацааны явцад хэрхэн нөлөөлж байгааг дүрсэлсэн зураг гэж үзэж болно. Долгионы функц нь нэгэн зэрэг хэд хэдэн өөр төлөвт байж болох тул бөөмс нэгэн зэрэг олон янзын байрлал, энерги, хурд болон бусад физик шинж чанартай байж болно (жишээ нь "нэг дор хоёр газар байх"). Гэсэн хэдий ч, эдгээр шинж чанаруудын аль нэгийг хэмжихэд энэ нь зөвхөн нэг тодорхой утгатай (энэ нь тодорхой таамаглах боломжгүй), бөгөөд долгионы функц нь зөвхөн нэг тодорхой төлөвт байна. Үүнийг долгионы функцын уналт гэж нэрлэдэг бөгөөд ажиглалт эсвэл хэмжилтийн үйлдлээс үүдэлтэй . Долгионы функцын уналтын яг шалтгаан, тайлбар нь шинжлэх ухааны нийгэмлэгт өргөн маргаантай байдаг. Орон зайнд хөдлөгч нэг эгэл биетийн хувьд Шредингерийн тэгшитгэл: − ℏ 2 2 m ∂ 2 ∂ x 2 Ψ ( x , t ) + V ( x ) Ψ ( x , t ) = i ℏ ∂ ∂ t Ψ ( x , t ) {\displaystyle -{\frac {\hbar ^{2}}{2m}}{\frac {\partial ^{2}}{\partial x^{2}}}\Psi (x,\,t)+V(x)\Psi (x,t)=i\hbar {\frac {\partial }{\partial t}}\Psi (x,\,t)} where i {\displaystyle i} is the square root of -1, ℏ {\displaystyle \hbar } is the reduced Planck's constant, t {\displaystyle t} is time, x {\displaystyle x} is a position, Ψ ( x , t ) {\displaystyle \Psi (x,\,t)} is the wave function, and V ( x ) {\displaystyle V(x)} is the potential energy, an as yet not chosen function of position. The left hand side is equivalent to the Hamiltonian energy operator acting on Ψ {\displaystyle \Psi } .

Source: original
Улс төр

Улс төр (Англи: Politics; Орос: Политика) гэдэг нь ард түмэн, иргэд, сонирхлын бүлгүүдийн шийдвэр гаргах үйл явц юм. Үүнд нийгмийн доторх шашны, мэдлэгийн, ажил хэрэгч үйлээр нэгдэх сонирхлын бүлгүүд ордоггүй. Харин иргэний засаглалыг багтаасан улс болон төрийн үйл ажлыг эрхлэх шинжлэх ухаан болоод арга чадвар гэж үзэж болно. Нийгмийн нэг бүлэг нөгөө хэсэгтэй харилцахдаа хүч хэрэглэх эрх дээр тулгуурласан засаглалын онцгой төрөл гарч ирэх үеэс улс төр үүссэн ажээ. Үүнийг төрийн засаглал гэж болно. Иймд аливаа засаглалын харилцаа үйл ажиллагааны зөвхөн төрийн эрх мэдэлтэй холбогдох тэр хэсгийг улс төр гэж ойлгож болно. Төр улс 6000 жилийн өмнө үүссэн гэж үздэг. == Г.Алмондын улс төрийн системийн ангилал == Англи-Америкийн: Нэг төрлийн улс төрийн системтэй, уг системийн зорилго түүнд хүрэх арга зам,механизм нь либерал үнэт зүйлдээ тулгуурладаг. Эх газрын: Төлөөллийн ардчиллын зэрэгцээ шууд ардчиллын үзэл санааг эрхэмлэдэг янз бүрийн үзэл суртал,уламжлал бүхий улс төрийн намуудын улс төрийн системд гүйцэтгэх үүрэг, иргэдийн улс төрийн оролцоо өндөр байдаг. Аж үйлдвэржилтийн өмнөх ба аж үйлдвэржсэн: Улс төрийн соёл нь уламжлалт болон өрнөдийн үнэт зүйлсийн аль алиныг нь багтаасан, зарим тохиолдолд хослуулсан олон янз байдгаараа онцлогтой. Тоталитар: Эрх мэдлийг хэт төвлөрүүлж, албадлага, хүчирхийлэл хэрэглэдэг. == Эшлэл == Аристотель: Хүн бол улс төрийн амьтан . Дэвид Истон: Улс төр гэдэг бол засгийн эрх мэдлийг ашиглан нийгэмдэх үнэт зүйлсийг хуваарилан байршуулах үйл явц мөн. Г.Лассуэл: Улс төр гэдэг бол " Хэн, юуг, хэзээ, хэрхэн олж авч буй тэмцэл" "Хүнд угаас эрх мэдэл рүү тэмүүлэг чанар оршдог. Эрх мэдэл бол баялаг, нэр хүнд, эрх чөлөө зэргийг олж авч,улмаар амьдралаа сайжруулах арга хэрэгсэл юм. Ф. Бро: -"Улс төр нь хүмүүсийг удирдах урлаг юм". М. Вебер: -" Улс төр бол эрх мэдэлд оролцох түүнийг хуваарилан нөлөөлөхийн төлөө эрмэлзэн тэмцэх явдал" бөгөөд төр улсын доторх хүмүүсийн олон янзын бүгдийг хамаарсан онцлогтой.

Source: original
Шалмаагийн Ёолк

Шалмаагийн Ёолк (1957 оны 12-р сарын 31-нд Баян-Өлгий аймгийн Буянт суманд төрсөн)-Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, Монголын Үндэсний олон нийтийн телевизийн хөтлөгч, сэтгүүлч, редактор. Урианхай үндэстэн. == Намтар == Тэрээр 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож явсан ахмад дайчин Шалмаагийн ганц хүү болж 1957 онд төрсөн бөгөөд нэг эмэгтэй дүүтэй юм. Бага насаа аймгийнхаа Буянт суманд мал маллаж хурдны морь унаж өссөн байна. 1966 онд сумынхаа бага сургуульд орж онц суралцаад дунд сургуульд авга ахындаа амьдарч Баян-Өлгий аймгийн төвийн сургуульд шилжин суралцаж байгаад 7-р ангиасаа дотуур байранд орж сурчээ. 1976 онд дунд сургуулиа төгсөөд МУИС-д элсэн орсон байна. 1981 онд Их сургуулиа төгсөөд Монголын Радиод, дараа нь Телевизэд орсон байна. Тэрээр 20 орчим жил Үндсэний Телевизийн "Агшин" нэвтрүүлэг хөтөлсөн гэдгээр нь монголчууд сайн таньдаг болсон. Ш.Ёолк "Баян теле радио Паян" гэж Монгол Улсын мэдээллийн ууган байгууллага 90-н жилийн түүхтэй үндэсний радио, 57-н жилийн түүхтэй үндэсний телевизийн ажилтан ажилчдын уран бүтээлийн нөр их ажлын хажуугаар учирч тохиолдсон хөгтэй хөгжилтэй адал явдлуудыг хошин баримтат үйл явдлаар баяжуулсан өгүүлсэн хошин нийтлэлийн ном бичсэн байна.

Source: original
Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллага

Зөвлөлтүүдийн орны хүн бүрний хүүхэд ахуй нас В.И. Лениний нэрээр овоглосон Бүх Холбоотын Пионерийн Байгууллагатай (БХПБ) салшгүй холбоотой. 1922 оны 5 сарын 19-нд байгуулагдсан БХПБ-аар зөвлөлтийн 200 гаруй сая хүн коммунист итгэл үнэмшил олж, хамтач нөхөрсөг үзэлтэй болж хүмүүжсэн юм. ЗХУКН-ын үйл хэрэг, Лениний гэрээслэлд чин үнэнч, социализм, коммунизмын эрхэм дээд зорилгын төлөө ухамсартай тэмцэгчдийг өсгөн хүмүүжүүлэхэд эх орон, ард түмнийхээ өмнө гавьяатай үйлс бүтээсний төлөө БХПБ нь 1924 оны 2 сарын 23-нд В. И. Лениний нэрэмжит болж, төрийн дээд шагнал Лениний одонгоор (1962, 1972 онд) хоёр удаа шагнагджээ. БХПБ нь ЗХУКН, зөвлөлт төрийн анхаарал халамж, Лениний комсомолын өдөр тутмын удирдлагаар өсвөр үеийнхний коммунист хүмүүжлийн системд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг коммунист байгууллага болтлоо өсөж бэхжсэн билээ. Зөвлөлтүүдийн оронд пионерийн байгууллагын үүсэж хөгжихөд В.И. Ленин онцгой их анхаарч, түүний хамтран зүтгэгч Н.К. Крупская, М.И.Калинин, Ф.Э. Дзержинский, А.М. Горький, С.М. Киров, В.В. Куйбышев, А. В.Луначарский нарын зэрэг ЗХУКН, зөвлөлт төрийн олон нэрт зүтгэлтэн байнга туслан дэмжиж байв. Иргэний дайны дараах эвдрэл сүйрэл, өлсгөлөн, өвчин тахал, өнчрөлтэй, насанд хүрэгчдийн пионерүүд хамтран тэмцэж, ахмад хувьсгалчдын үйл хэргийг залгамжлах ариун үйлсийнхээ анхны түүхийг бичсэн билээ. 1930-аад оны пионерүүд эцэг эхийнхээ хамт Магнитогорскийн барилга байгуулалт, Днеприйн усан цахилгаан станцын тулгын “чулууг тавилцаж, хүн амыг бичигт сургаж, “нударганчуудаас хамтралын хөрөнгө, талх тариаг хамгаалан тэмцэж байлаа. Тэр үед ангийн дайсны эсрэг тэмцэлд амь үрэгдсэн эрэлхэг пионер Павлик Морозов, Кычан Жакыпов, Гриша Акопян, Коля Мяготин, Никита Сенин, Коля Яковлев нарын баатарлаг гавьяа өсвөр үеийн пионерт үлгэр дуурайл болжээ. Зөвлөлт оронд социализм байгуулах Лениний төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэхэд ч пионерүүд нарын баатарлаг хамтралын анхны трактор эзэмшин, нисэх загвар, радио хүлээн авагч хийж, шинэ сортын тариа, ногоо ургуулж урьдын адил зохих хувь нэмрээ оруулж байлаа. Социалист бүтээн байгуулалтад идэвхтэй оролцсон олон мянган пионер сурагчдын дотроос 13 настай Мамлакат Нахангова Лениний одонгоор, пионер Алёша Фадеев, Коля Кузьмин, Ваня Чулков, Мамед Гасанов, Ваня Вознюк, Рауза Шамжанова нар «Хүндэтгэлийн тэмдэг» одонгоор шагнагдсан юм. Аугаа их Эх орны дайны үед пионерүүд эцэг эх, ах, эгч нарынхаа хамт эх орон, төрсөн газар, бага балчир нас, аз жаргалтай ирээдүйгээ фашистын булаан эзлэгчдээс хамгаалан боссон юм. Тэр үед пионерүүд фронтод явсан аав, ээж, ах эгч нараа орлож, үйлдвэр, завод, суурь машин дээр хөлс хүч хайрлалгүй хөдөлмөрлөж байсан төдийгүй дайны фронт, партизаны отрядад тагнуулчин, холбоочин, эмнэлгийн сувилагчаар ажиллаж байв.

Source: original
Нар

Нар (тэмдэг: ; Латин: Sol) нь нарны аймгийн төв од бөгөөд нарны аймгийн нийт массын 99.86%-г эзлэнэ. Нарнаас ирэх энерги нь дэлхий дээрхи бүх амьд бодисыг тэтгэх ба фотосинтез болон дэлхийн цаг уур, уур амьсгалд голлох үүрэг гүйцэтгэнэ. Нарны нийт массын 74%, эзэлхүүний 92%-г устөрөгч, харин нийт массын 25%, эзэлхүүний 7%-ийг гели бүрдүүлнэ. Нарны гадаргуугийн температур ойролцоогоор 5,500 K (5,315 0C). Нар нь цагаан од бөгөөд насыг нь 4.57 тэрбум жил гэж тооцож байна. Нар нь Тэнгэрийн заадас галактикийн төвөөс ойролцоогоор 26,000 гэрлийн жилийн зайд орших ба 217 км/сек хурдтайгаар тойрон эргэнэ. Нарны диаметр 1.392х109 метр, үндсэндээ төгс бөмбөлөг хэлбэртэй. Диаметр нь дэлхийнхээс 109 дахин, эзэлхүүн нь 1,3 сая дахин их буюу 1.41х1027м2. Масс нь 1.988435х1030kг буюу дэлхийгээс 332,946 дахин хүнд. Дундаж нягт нь 1,4 г/см3, цөмдөө нягт нь 150 г/см3. Нарны гадаргуу дээр чөлөөт уналтын хурдатгал 27398 см/с2, сансрын хоёрдугаар хурд - 618 км/с. == Бүтэц == Нарны радиусыг, төвөөс нь фотосферын гадаргуу хүртэлх хэмжээгээр нь тооцдог байна. Нарны дотоoд бүтцийг инфрадолгион ба компьютер загварчлалын аргаар судлана. Нар нь доорхи бүтэцтэй болно. Үүнд: Цөм Цөмийн радиус нарны нийт радиусын 0.2 хувийг эзлэнэ. Нягт нь 150,000 kг/м3 (усны нягтаас 150 дахин их)хүрэх ба температур нь 13,600,000 К (Нарны гадаргуугийн температур 5,785 К буюу 2350 дахин бага). Нарны энергийн эх үүсвэр нь цөмийн гинжин урвал (p-p буюу протон-протон гэж нэрлэгдэнэ) бөгөөд энэ процессийн үр дүнд устөрөгч гели болон хувирна. Радиацын бүс Конвекцийн бүс Фотосфер Атмосфер

Source: original
Бөх

Бөх бол хүч, оюун ухааны бяраар өрсөлддөг эртний спортын нэг төрөл юм. Тодорхой дүрэм журмын дагуу төрөл бүрийн арга мэх, уран чадвараар эсрэг талаа унагаадаг хоёр хүний өрсөлдөөн. Дэлхийн улс бүр үндэсний онцлог бүхий бөхийн хэлбэр болон аргатай байдаг. Монгол бөх, Хятад бөх, Оросын самбо, Японы сүмо гэх мэт бүгд л өөр өөрийн гэсэн барилдах хэлбэр болон тэмцээний дүрэмтэй. Грек, Хятад, Япон болон Египет зэрэг улс орны эртний судар бичигт үүнтэй холбогдох материал байдаг. Бөх нь МЭӨ 708 онд эртний олимпод нэг төрөл болж байсан байна. Одоогоор олон улсын шинжтэй бөхийн тэмцээний хэлбэрт сонгомол болон чөлөөт гэсэн хоёр хэлбэр зонхилж байна. Тэмцээний үед биеийн жингээр ангилалд хуваагдаж өрсөлддөг. Сонгомол бөх 1896 оны орчин үеийн анхны олимпын хөтөлбөрт багтаж байсан бол чөлөөт бөх нь 1904 онд албан ёсоор олимпын төрөл болжээ. Бөх анх олимпын төрөл болохдоо жин болон цагийн хязгаар байгаагүй. 1900 оны 2-р олимпод бөхийн төрөл багтаагүй ч түүнээс хойш бүх олимпын хөтөлбөрт багтсаар иржээ. 2004 оны Афины олимпод шинээр эмэгтэйчүүдийн төрөл нэмэгдэж орсон. == Талбай == Бөхийн тэмцээний талбайн хүрээ нь 12 метрийн урттай дэвсгэр байх ба түүний зузаан нь ихэвчлэн 6 см орчим, дэвсгэрийн төвд 9 метрийн диаметртэй тойрогт тэмцээний бүс байдаг. == Дүрэм == Тэмцээний нэг үе 2 минут үргэлжлэх бөгөөд 2 үед илүүрхсэн тамирчин ялалт авах ба бөхчүүд 9 метрийн диаметртэй улаан тойргийн дотор зогсоно. Өөр өөр арга мэхээр өрсөлдөгчөө унагаана (оноо авна), эсвэл өрсөлдөгчийнхөө хоёр мөрийг хэсэг хугацаанд хөдөлгөөнгүй газарт дарж ялахыг (цэвэр ялалт) эрмэлзэн барилддаг. == Жүдо == Тэмцээний үед тамирчин бүсэлхийнээс дээд хэсэг болох толгой, хүзүү, цээж, гарнаас мэх авч болдог. Эсрэг талаа унагааснаар оноо авна. === Чөлөөт === Чөлөөт бөхөд бүх биеийн хэсэг рүү довтолж болдог. Толгой, хүзүү, цээж, дээд доод мөч тэврэх, гуя ороох, хөлөөр дэгээдэх гэх мэт хөдөлгөөнөөр өрсөлдөгчөө унгаах эсвэл дарснаар оноо авна. Гэхдээ жүдо ч бай, чөлөөт бөх ч бай, аль аль нь нударгалах, өшиглөх, цохих гэх мэт үйлдлийг хориглодог. Хэрэв ийм үйлдэл гаргавал эхний удаад сануулж эсрэг талд нь оноо өгнө. Байдал үүнээс дордвол шууд ялагдана.

Source: original
Ардын элч

«Ардын элч» - 1959 онд бүтээсэн Монголын хар цагаан уран сайхны кино. == Уран бүтээлчид == Найруулагч: Дэжидийн Жигжид Зохиогч: Чойжамцын Ойдов 3ураглаач: Ойдовын Уртнасан 3ураач : Лувсанцэрэнгийн Махвал Хөгжмийн зохиолч : Лувсанжамбын Мөрдорж Дууны оператор - Л.Найдан, З.Гаваа Нүүр будаг - Б.Баяржаргал , Ц.Дашдондог Эвлүүлэгч- М.Болд, Ц.Долгорсүрэн Гол дүр: Ариунаа- Пүрэвийн Цэвэлсүрэн Дарьбазар- Жамбалын Занабазар Сүхбаатар- 3ундуйн Галсанданзан Дүлзэн -Бавуугийн Готов Тулга - Ц. Доржсүрэн == Агууллага == 1921 оны Ардын хувьсгалын үйл хэрэгт жирийн малчин ард хэрхэн оролцож байсныг их жанжин Сүхбаатарт хүргэх нууц бичгийг авч явсан Дарьбазар дайсны гарт өртөн, амь үрэгдэхийн өмнө өөрийн зорьсон үйл хэргийг үргэлжлүүлэхийг гэргийдээ даатган дамжуулснаар Ариунаа зориг зүтгэл, авхаалж самбаа гарган, дайсны элдэв мөрдлөгөөс амь гарч, их жанжин Сүхбаатартай нүүр тулан учирч буй тухай өгүүлжээ. Энэ кино нь 1959 оны Москвагийн олон улсын анхдугаар кино наадамд оролцож, Ариунаад тоглосон жүжигчин Пүрэвиин Цэвэлсүрэн нь эмэгтэй хүний шилдэг дүр бүтээсний төлөө мөнгөн медаль хүртжээ.

Source: original
Спартак (бүжгэн жүжиг)

Спартак нь Арам Хачатуряны бүжгэн жүжиг юм. Энэхүү бүтээл нь Ромчуудын эсрэг боссон боолуудын удирдагч Спартакийн Боолуудын гуравдугаар дайн буюу Спартакийн бослогын үеийн тэмцлийг харуулсан түүхэн сэдэвтэй бүжгэн жүжиг бөгөөд боолууд эрх чөлөөгөө олж авснаар дуусдаг нь жинхэнэ түүхээс ялгаатай юм. Хачатурян уг бүжгэн жүжгээ 1954 онд зохиож, үүнийхээ төлөө мөн онд Лениний одонгоор шагнагджээ. Анх 1956 онд Ленинград хотноо Леонид Якобсоны дэглэлтээр тайзнаа тоглосон байна. Гэхдээ Якобсон уламжлалт повант буюу хөлийн хуруун дээрээ бүжих элементийг өөрийн дэглэлтдээ оруулаагүй аж. Уг бүжгэн жүжиг Москвагийн Их Театрын тайзнаа 1958 онд Игорь Моисеевийн дэглэлтээр тавигдсан, гэхдээ 1968 онд Юрий Григоровичийн дэглэсэн хувилбар нь хамгийн их талархал хүлээж, амжилт олжээ. Спартак бүжгэн жүжиг нь Хачатуряны сор болсон бүтээлүүдийн нэг бөгөөд Орос, хуучнаар Зөвлөлт Холбоот Улсын Их Театрын хамгийн алдар цуутай бүжгэн жүжиг билээ.

Source: original
Өдрийн тэмдэглэл

Өдрийн тэмдэглэл нь хэн нэгэн хүний өдөр тутам, тодорхой хугацаанд тохиолдсон үйл явдал, хүн хоорондын харилцаа, үзэл бодол зэргийг дэвтэр, аудио, видео хэлбэрээр бичсэн зүйлийг хэлнэ. Өдрийн тэмдэглэлийг нэн эрт үеэс бичиж ирсэн бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөх тусам бичиж тэмдэглэх эд зүйл хувьсан өөрчлөгдсөөр ирсэн. Анх чулуун хавтан дээр сийлэх аргаар бичиж байсан нь даавуу, торго, мод, цаасан дээр будаг, бэхийг бийр, хулсан үзэг, төмөр үзэг, зэргээр бичиж байсан нь орчин үед аудио, видео, блог, подкаст гэх мэт олон төрлийн аргаар бичих нь шинэ тутам нэвтэрч байна. Уг тэмдэглэлд тухайн бичиж байгаа эзэн хүний үзэл бодол, ертөнцийг харах дотоод мөн чанар, өдөр тутмаас олж мэдсэн туршлага зэрэг өргөн хэмжээний агуулгыг багтаадаг. Өдрийн тэмдэглэлийг дан ганц хувь хүн биш төрийн болон хувийн байгууллага нэгжүүд өдөр тутмын ажлын явцаа бүртгэхдээ рапорт хэлбэрээр бүртгэж болдог. Тэдгээр рапорт, өдөр тутмын ажлын тэмдэглэл нь сар, жилийн эцэст тайлан, илтгэл болж хуримтлагддаг. Алдар нэрд хүрсэн хүмүүсийн намтар дурсамжаар ном туурвихад өдрийн тэмдэглэлийг нь ашиглах явдал түгээмэл байдаг тул зарим алдар цуутай хүмүүсийн тэмдэглэл нь уг хүний өнцөгөөс ертөнцийг харах, түүхийн үйл явдалд өөр өнцөгөөс дүгнэлт авч үзэх боломж олгодог тул маш их үнэ цэнтэй зүйл байдаг. == Түүхэн тойм == Өдрийн тэмдэглэлийн хамгийн эртний баримт нь 4500 жилийн өмнөх эртний Египетийн Мерерийн өдрийн тэмдэглэл гэх папирус бөгөөд агуулга нь Хуфу фараоны үед Турагаас Гиза хүртэл пирамидын барилгад ашиглах шохойн чулууг тээвэрлэх явцыг дүрсэлжээ. Үүнээс хойш эртний ойрхи дорнод, зүүн ази, араб, европын бүс нутгаас цөөнгүй өдрийн тэмдэглэл орчин үед уламжлагдан ирсэн. Үүнд: Ромын эзэн хаан Маркус Аврелиусын грек хэлээр бичсэн "To Myself" (Τὰ εἰς ἑαυτόν), зүүн Хань улсын түшмэл Ма Дүбогийн (马笃伯) бичсэн "Фэнчан ижи" (封禅仪记), 9-р зууны япон хуврага Энниний бичсэн "Нитто гүхоо жүнрэйкоки" (入唐求法巡禮行記, nittō guhō junreikōki), 11-р зууны "Абу Али ибн аль Баннагийн өдрийн тэмдэглэл" зэргийг дурдаж болно. Зүүн Азийн орнуудад үлдсэн өдрийн тэмдэглэлүүд нь хувь хүний өдөр тутмын тэмдэглэл, аян замын тэмдэглэл, хаадын үнэн магад тэмдэглэл гэх мэтийн хэд хэдэн төрлийг багтаасан онцлогтой. Сэргэн мандалтын үеэс нийгмийн дээд, дунд давхрагын дотор бичигт тайлагдсан хүний тоо олширч, шинжлэх ухааны шинэ нээлт гарч, цаас үйлдвэрлэл нэмэгдсэн нь өдрийн тэмдэглэл бичихэд нөлөөлж, яваандаа энэ нь моод болж нийтэд дэлгэрсэн соёл болсон. == Холбоотой хуудас == Дэвтэр Намтар Аннэгийн өдрийн тэмдэглэл

Source: original
Монголын Каратэ-Догийн Холбоо

Монгол улсад каратэгийн спортыг хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэх, зохион байгуулах ажлыг Монголын Каратэ-Догийн Холбоо удирдан зохион байгуулдаг. Монголын Каратэ-Догийн Холбоо (МКДХ) бол Монгол улсын Каратэ-Догийн спортын төрлүүд болох Шито-рюү, Вадорюү, Гожүрюү, Шотокан болон бусад нээлттэй стиль урсгалуудаар хичээллэгчид сонирхогчдыг нэгтгэсэн байгууллага бөгөөд Монгол улсын Каратэ-Догийн спортыг зохион байгуулах, хөгжүүлэх зорилгоор байгуулагдсан гишүүддээ үйлчилдэг төрийн бус байгууллага юм. МКДХ нь Монгол улсын Каратэ-Догийн спортын бүх төрлүүдийн тэмцээнүүдийг хянаж, МКДХ-ны дүрэмд заагдсан Каратэ-Догийн спортын тэмцээнүүдийн зөвшөөрлийг олгоно. == Гадаад холбоос == Албан ёсны сайт

Source: original
Усны урсац км-ээр

No Монгол орны усны сав газар: Гадаргын ус Газар доорх ус 1. Сэлэнгэ мөрний сав газар 1050 4072 2. Хөвсгөл нуур, Эгийн голын сав газар 1507 1438 3. Шишхэд голын сав газар 1050 1337 4. Дэлгэрмөрөнгийн сав газар 1050 1510 5. Идэр голын сав газар 918 1510 6. Чулуут голын сав газар 918 1510 7. Хануй голын сав газар 1347 2311 8. Орхон голын сав газар 2783 4945 9. Туул голын сав газар 2651 9440 10. Хараа голын сав газар 2183 2764 11. Ерөө голын сав газар 1424 2764 12. Онон голын сав газар 1225 1663 13. Улз голын сав газар 1478 2780 14. Хэрлэн голын сав газар 1791 2835 15. Буйр нуур, Халх голын сав газар 2097 2081 16. Мэнэнгийн талын сав газар 1013 3700 17. Умард говийн гүвээт-Халхын дундад талын сав газар 1420 3700 18. Галба-Өөш Долоодын говийн сав газар 1420 3996 19. Онги голын сав газар 2240 3250 20. Алтайн өвөр говийн сав газар 1410 4433 21. Таац голын сав газар 1410 1939 22. Орог нуур, Түйн голын сав газар 1410 1939 23. Бөөнцагаан нуур, Байдраг голын сав газар 1522 2352 24. Хяргас нуур, Завхан голын сав газар 1675 2716 25. Хүйсийн говь, Цэцэг нуурын сав газар 1122 2352 26. Үенч Бодонч голын сав газар 800 2506 27. Булган голын сав газар 800 1729 28. Хар нуур, Ховд голын сав газар 1747 2506 29. Увс нуур, Тэс голын сав газар 1195 2506

Source: original
Балжиннямын Намбар

Рашааны Намбар хэмээн алдаршсан Балжиннямын Намбар (1933-2021 оны 4 сарын 19) нь Монгол Улсын Эрүүлийг хамгаалахын гавьяат ажилтан цолтой эмч, эрдэмтэн юм. Тэрбээр 1933 онд Архангай аймгийн Чулуут суманд төрж, сумынхаа бага сургууль, Архангай аймгийн төв Цэцэрлэг хотын арван жилийн сургуулийг тус тус дүүргээд 1951 онд Улаанбаатар хотноо Анагаах ухааны дээд сургуульд элсэн орж, 1957 онд хүний их эмчийн мэргэжил эзэмшин төгсжээ. Намбар Улсын төв эмнэлэг, “Хужирт”, “Жанчивлан”, “Улаанбаатар” зэрэг рашаан сувиллуудад эмчлэгч эмч, тасгийн эрхлэгч, ерөнхий эмч, МҮЭ-ийн Төв зөвлөл, ”Оргил” рашаан сувилал, “Рашаан судлалын үндэсний төв” зэрэг газруудад ажиллаж байв. Мөн "Монголын рашаан сувилал" нийгэмлэгийн гүйцэтгэх захирал, Дэлхийн болон олон улсын рашаан ашиглалтын нийгэмлэгийн гүйцэтгэх зөвлөлийн гишүүнээр тус тус сонгогдон ажиллаж байв. == Бүтээл == Рашаан сувиллын эмчилгээ Хүн амд үзүүлэх рашаан сувиллын эмчилгээний хэрэгцээ, норматив Монгол орны рашааны цогцолбор судалгаа Улаанбаатарын нүүрс хүчлийн хийт рашааны орд Монгол орны зарим рашаан Шаргалжуутын усан болор рашаан Тэргүүн буюу Жанчивлин рашаан Рашаан сувиллын эмчилгээний хоол Рашааны анагаах увидас Эмчилгээний шаврын ид шид Нөхөн сэргээх физик эмчилгээ Эмчилгээний хоолны тус дэм Монгол орны рашааны газрын зураг (монгол, англи хэлээр) == Шагнал == Эрүүлийг хамгаалахын гавьяат ажилтан (2000) == Гэр бүл == Түүний хүү нь Монгол Улсын 3 дахь ерөнхийлөгч Намбарын Энхбаяр юм.

Source: original
Энхийн Шийлэг

Энхийн Шийлэг - БНМАУ-ын Улсын баатар, хилчин. == Намтар == 1936 онд цэргийн албанд татагдан, Баянбүрдийн 24-р отрядын Хамардавааны 7-р заставт алба хаажээ. Алба хааж байсан застав нь Халхын голын дайны фронтын гол чиглэлд үүрэг гүйцэтгэж байсан тул 60 гаруй байлдааны ихэнхид нь оролцсон, дайныг эхлэхээс нь дуустал хүнд бэрхийг зориг тэвчээр, баатрлаг гавъяа байгуулан үүрэлцсэн хилчин юм. Цэргийн албанаас халагдан төрсөн нутагтаа ирсэн ч Баруун хязгаарын байдал нэн хүндэрч дайны ирмэгт тулж ирсэн тул дахин зэвсэг барин дайсны эсрэг тэмцсэн байна. 1944-1948 онд Хилийн цэрэгт туслах торгуудын ардын группийн байлдааны туршлагатай, идэвхитэй гишүүн, пулемётчин нь байж олон удаагийн тулгаралт, байлдаанд оролцон эрэлхэгээр тулалдсан. == Гавьяа Шагнал == БНМАУ-ын Улсын баатар /1984/ == Гэгээн дурсгал == Засгийн газрын 1998 оны 169-р тогтоолоор хилийн 0198-р анийн 10-р заставыг түүний нэрэмжит болгон мөнхжүүлсэн байна.

Source: original