AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Ак терек, көк терек

== Ак терек көк терек оюнунун шарттары == Ак терек, көк терек кыргыз элини эң манилуу жана кызыктуу оюндарынын бири.Чогулган балдар, кыздар акты-каралы болуп эки тарапка бөлүнүп, маңдай тескей эки бөлөк тизилип, бири-биринин колдорун бекем кармашат. Тутум боюнча оюн баштоого укук алган тарап жапырт үн менен: Ак терек, көк терек,бизден сизге ким керек, - дешет. Экинчи тарап бир баланын же кыздын атын аташат. Аты аталган бала жүгүрүп келип, каршы тарапта кол кармашып тургандардын бош же алсыз деген жеринен үзүп кетүүгө аракеттенет. Кол кармашып тургандардын колун бөлө албай калса, өзү ошол тарапка кошулат. Эгерде кармашып турган колду бөлүп кетсе, бөлүнгөн балдардын бир тобун өз тарабына кошуп алат. Ушундай эле аракетти экинчи тарап жасайт. Белгиленген убакыт бүткөндө кайсы тараптын балдарынын саны көп болсо, ошол тарап уткан болот. == Колднулган адабият == Х. Н. Анаркулов. Кыргыз эл оюндары. -Ф.: 1981, ISBN-10(13):5-65500669-3 Токторбаев С. “ Өспүрүмдөр ондары “.

Source: original
Өтмө кызыл туу

Өтмө кызыл туу - СССРде социалдык мелдештин жеңүүчүлөрүн коллективдүү сыйлоонун түрү болгон. Мекемелер, министерстволор, ведомстволор үчүн СССР Мин. Советинин, ВЦСПСтин, ошондой эле мин-волордун жана профсоюздар БК сынын Өтмө кызыл туусу белгиленген. Союздук респ-каларда Мин. Советинин уруксаты боюнча мин-волор, ведомство­лор профсоюз органдары менен биргелешип Өтмө кызыл ту белгиленет. Республикалык Өтмө кызыл туу айыл чарбасы боюнча республикалык мелдеште жеңген колхоздор үчүн белгиленген. Бир эле заводдогу мелдеште жеңип чыккан айрым участкаларды, бригаданы, цехти, сменаны коллективдүү сыйлоо боюнча да Өтмө кызыл туу бар. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Source: original
Сары-Жаз кырка тоосу

Сары-Жаз кырка тоосу - Борбордук Теңир-тоодо, Кан-Теңир тоо тоомунда жайгашкан. Меридиан кырка тоосундагы «Мрамор дубалы» чокусунан Сарыжаз капчыгайына чейин созулат. Узундугу 113 км, туурасы 16 км, орт. бийикт. 4730 м, эң бийик жери 5816 м (Семенов чокусу). Тарим менен Балкашка куюучу дарыялардын суу бөлгүчү. Батыш жагы Сарыжаз сыртын Эңилчек өрөөнүнөн бөлөт. Түн. Капталы жантайыңкы келип, бара-бара сырт деңгээлине өтөт. Эңилчек өрөөнүнө караган түш. капталы тик, кокту-колоттуу. Сары-Жаз кырка тоосу - Эңилчек антиклинорийинин түн. бөлүгү. Төртүнчүлүк мезгилден муз каптоолор тоонун көп бөлүгүн (кырынан этегине чейин) каптап, азыркы рельефинин түзүлүшүнө таасир тийгизген. Чыгыш бөлүгү азыр да мөңгүнүн алдында. Протерозой заманында, кембрий жана ордовик мезгилдеринде пайда болгон метаморфизм жана чөкмө тоо тектерден (кумдук, конгломерат, акиташ теги, биотит-роговая обманкалуу гнейс, көмүртек-кремнийлүү сланец ж. б.) түзүлгөн. Гранит тектери да кеңири тараган. Сары-Жаз кырка тоосу Чаткал-Нарын структура-фациялык тилкесинде жатып, түштүгүнөн Атбашы -Эңилчек жаракасы, түндүгүнөн Теңир-Тоонун негизги жаракасы менен чектешет. Кендери: калай, коргошун ж. б. Кырка тоодогу мөңгүлөрдүн жалпы аянты 400 км2дей; эң ирилери: Баянкол, Семёнов, Мушкетов, Түн. Эңилчек ж. б. Түн. капталына альп шалбаасы (доңуз сырты, өлөң чөп ж. б.), субнивалдык суук чөл (өлөң чөп, байчечекей, дриада), гляциалдык-нивалдык ландшафттары, түш. капталына кургак талаа ж-а талаа өсүмдүктөрү (2800-3000 мге чейин), субальп, альп шалбаалуу талаа мүнөздүү (бетеге, аккылкан, акшыбак ж. б.). == Колдонулган адабияттар == Кыргызстандын географиясы. Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004, s. 71-72. ISBN 9967-14-006-2

Source: original
Гэри Синиз

Гэри Алан Синиз (англ. Gary Sinise;/ səniːs / (Gary Alan Sinise) 1955-жылдын 17-мартында туулган) -америкалык актер, режиссер жана музыкант. Ал "Эмми" сыйлыгын, "Алтын Глобус" сыйлыгын алган, "Голливуд атак-даңк аллеясынын" жылдызы болгон жана "Оскар" сыйлыгына көрсөтүлгөн. Синиз бир нече эсте калаарлык ролдору менен белгилүү. Ал "Чычкандар жана кишилер жөнүндө" (англ. Of Mice and Men), тасмасынде Жорж Милтондун ролун ойногон. "Форрест Гамп" (англ. Forrest Gump) тасмасынде "Экинчи пландагы эң мыкты актер" номинациясында "Оскар" сыйлыгына көрсөтүлгөн. "Трумен" (англ. Trumen), тасмасындеги ролу үчүн "Алтын глобус" сыйлыгын алган. "Аполлон 13" (англ. Apollo 13) тасмасында катышкан. "Кун" (англ. Ransom) тасмасында детектив Жимми Шейкердин Detective Jimmy Shaker), “Нү-Йорк- кылмыш жайы” (англ. CBS series CSI: NY, 2004-13) сериалында детектив Мак Тейлордун ролун ойногон. “Жорж Уоллес”(англ. George Wallace) тасмасында Жорж Уоллестин ролу үчүн "Эмми" сыйлыгын алган. 2016-2017-жылдары "Кылмышкердин ою"(англ. Criminal Minds: Beyond Border) тасмасынде агент Жек Гарреттин ролун ойногон.

Source: original
100 айым (ВВС)

100 айым - Би-Би-Синин атайын долбоору 2013 жылдан тарта жылдын дүйнөдөгү таасирдүү аялдардын тизмесин жарыялайт. Долбоордун урааны - «100 айым: дүйнө жүзү боюнча окуялар». Аялдар тууралуу окуялар дүйнө жүзү боюнча тартылылат. Сыйлык ээлеринин ысымдары жарыялангандан кийин үч жумалык «Би-Би-Синин аялдар сезону» башталат: лауреаттар тууралуу маалыматтарды жайылтуу, онлайн иш-чаралар, дебаттар жана макалалар, ошондой эле аялдардын көйгөйлөрүнө байланыштуу даректүү тасмалар. «100 айым» тизмесине дүйнөнүн бардык булуң-бурчтарынан шыктандыруучу аялдар кирет. == «100 айым» тизмесине кирген кыргызстандыктар == Шайырбү Сагынбаева Би-Би-Синин тандоосу менен 2023-жылдын таасир берүүчү айымдардын катарына кирген. Ал рак менен 2017-жылы ооруп, ремиссияга чыгып, Бишкекте рак оорусу менен ооруп калган аялдарга жардам берүү үчүн “Жашоо үчүн бирге” өнөрканасын ачкан.Кирешени толугу менен ракка каршы дарыланып жаткандарга жумшайт. Сагынбаева ошондой эле дарылоо борборунан алыс жашаган бейтаптарды колдоо зарыл экенин түшүнүп, ооруканага жакын жерде бейтаптар жата турган коммерциялык эмес хостел ачкан. Айнура Сагын кыргызстандык инженер, экологиялык Tazar стартабынын директору жана негиздөөчүлөрүнүн бири 2022-жылдагы тизмесине кирген. Гүлназ Жүзбаева Кыргызстанда Көзү азиздер федерациясынын башчысы, активист. Ɵкмөттүк документтердин Брайл шрифине өткөрүүгө тынымсыз аракет кылып, көзү азиздердин социалдык адаптациясы боюнча программаны ишке ашырганы үчүн Британиянын BBC басылмасы 2020-жылдагы эң таасирдүү, перспективдүү жана үмүт жараткан «100 айымдын» тизмесине кирген. Бул тизмеге Кыргызстандан буга чейин мурдагы президент Роза Отунбаева, манасчы Ширин Сарыгулова кирген. == Тышкы шилтемелер == 100 айым долбоорунун расмий сайты

Source: original
Куряк (дарыя)

Куряк - Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Кизил дарыясынын оң жээгинен 148 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы - Саласы болмайды, дарыя бассейни - Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү). Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 12010000312112200002004 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 112200200 Бассейндин коду - 12.01.00.003 ГИ томунун номуру - 12 ГИ боюнча чыгарылышы - 2 == Тышкы шилтемелер == Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine Калып:Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин Урал бассейни

Source: original
Бириккен Улуттар Уюму

Бириккен Улуттар Уюму (БУУ) - эл аралык тынчтыкты, коопсуздукту колдоо жана бекемдөө, мамлекеттер аралык тынчтык кызматташтыгын өнүктүрүү максатында суверендүү мамлекеттердин ыктыярдуу биригүүсүнүн негизинде түзүлгөн эл аралык уюм. БУУну түзүү антигитлердик коалициялык негизги мамлекеттердин демилгелери менен ишке ашырыла баштаган. БУУнун аткара турган негизги иш чаралары жана түзүлүшү 2-дүйнөлүк согуштун убагында эле (Москвадагы СССР, АКШ, Улуу Британия мамлекетинин тышкы иштер министрлеринин жыйынында (1943-ж.), Думбартон - Оксфорд конференциясында (1944-ж.), Крым (Ялта) конференциясында (1945-ж.), Сан-Франциско конференциясында (1945-ж.) талкуулана баштаган. Сан-Франциско конференциясында 51 мамлекеттин өкүлдөрү кол койгон (анын ичинен бешөө Коопсуздук Кеңешинин туруктуу мүчөлөрү). БУУнун уставы күчүнө кирген 24-октябрь 1945-жыл - жыл сайын БУУнун түзүлгөн күнү катары белгиленет. БУУнун Уставында бекиген башкы максаттары: эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту коргоо, мамлекеттер аралык кызматташтыкты өнүктүрүү; дүйнө элинин бейкуттугун буза турган ар кандай агрессиялык актыларды, эл аралык талаш-тартыш маселелерин тынчтык жолу менен чечүү жана жөнгө салуу; улуттук өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен улуттар арасындагы достукту, тең укуктуулукту өнүктүрүү; адам укуктары тилине, дилине, расасына, жынысына карабастан бардык адамдарга бирдейлигин бекемдөө жана эл аралык маданий, социалдык, экономикалык проблемаларды чечүүдө эл аралык кызматташууну камсыз кылуу. БУУнун Уставында эл аралык кызматташуунун бир нече демократиялык принциптери каралган жана бекитилген: мисалы, баардык мүчөлөрдүн суверендүү тең укуктуулугу; кабыл алган Уставдагы милдеттерди ак ниеттүүлүк жана жоопкерчилик менен аткаруу; эл аралык талаш-тартыштарды чечүүдө эл аралык тынчтыкка, коопсуздукка, адилеттүүлүккө коркунуч алып келбей тургандай негизде чечүү. Азыркы учурда БУУда 193 мамлекет мүчө болуп катталган. БУУнун башкы органдары: 1. Генералдык Ассамблея; 2. Коопсуздук Кеңеши; 3. Экономикалык жана социалдык Кеңеш; 4. Кам көрүү Кеңеши; 5. Эл аралык Сот; 6. Катчылык же Баш катчы, 7. Адам укуктары боюнча Жогорку комиссар. спасибо за внимание! == Булактар == Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003 Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. И. Арабаев ат. Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык Университети Башкы ред. Ү.А. Асанов, Жооптуу ред. А. А. Асанканов Ред. кеңеш: Ө.Ж. Осмонов (төрага), Т.Н. Өмүрбеков (жооптуу катчысы), А.Ж. Жуманалиев, ж.б. Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. - Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Source: original
Поэзия (ыр)

Поэзия (грек. - жаратамын, чыгарамын) 1. Байыркы заманда жалпы эле көркөм адабият, сөз өнөрү поэзия деп аталган. Көркөм кара сөз (проза) түзүлгөндөн кийин, поэзия деген термин ыр менен жазылган чыгармаларды гана билгизип калды.2. Көркөм адабияттын прозалык чыгармалардан айырмаланып, ыр түзүлүшүнө негизделип жазылган түрү. Элдик эпос, лирика, ыр түрүндөгү драмалык чыгармалардын баары поэзияга кирет. Кыргыз элинин поэзиясы өтө узак мезгилдерден бери эпосто, поэмада, ырда өнүгүп келген. Ырга мүнөздүү көрүнүштөр ыргак, муун, муунак, уйкаштык, строфа - поэзия чыгармаларын жаратуунун негизги касиети. == Колдонулган адабияттар == Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү, Бишкек - 1994.

Source: original
Кабошчулар

Кабошчулар - 1413-жылдагы Париждеги элдик көтөрүлүштүн катышуучулары. Кабошчулар көтөрүлүштүн жетекчилеринин бири (Кабош деген ат менен таанылган) Симон Лекутельенин атынан аталган. Көтөрүлүштүн чыгышына Жүз жылдык согуштун (1337-1453) мезгилиндеги салыктын көбөйүшү жана кем акыл король Карл VI убагында феодалдар ортосундагы жаатташып бийлик талашуу себеп болгон. Кабошчулар кыймылында кол өнөрчүлөр менен шаардык кедейлер негизги роль ойногон. Кабошчулар кыймылынан пайдаланган шаардын мүлктүү катмарлары өкмөттөн мамлекеттик аппаратты тартипке келтирүүчү орто заар админ.-финансылык реформанын кабыл алынышына жетишкен. Бул реформа 1413-ж. 26-27-майда парламент тарабынан Кабош ордонансы деп аталган. Ал төмөнкү катмарлардын кызыкчылыгын көздөбөгөндүктөн, көтөрүлүш улана берген. Эл массасынан корккон феодалдар өз ара ынтымакка келишип, көтөрүлүштү 1413-ж. августта аёосуз баскан, сентябрдын башында Кабош ордонансы жоюлган. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.

Source: original
Поль Дирак

Дирак Поль Адриен Морис (8.8.1902, Бристоль - 1984) - англиялык физик-теоретик, квант механикасын негиздөөчүлөрдүн бири, Лондон королдук коомунун мүчөсү (1930), Нобель сыйлыгынын лауреаты (1933). Дирак СССР ИАнын чет элдик (1931) жана бир катар чет мамлекеттик академиялар менен коомдордун мүчөсү. Бристоль, кийин Кембриж университетинде окуган. Кембриж университетинин (өз убагында И. Ньютон жетекчилик кылган кафедранын) профессору (1932). Дирак квант механикасындагы өзгөртүп түзүү теориясын (1926-27), башкача айтканда толкун функциясынын симметриялуулук касиеттери менен статистикалык бөлүштүрүүнүн арасындагы байланышты тактап, квант статистикасына чоң салым киргизген. Салыштырмалуулук теориясынын маселелерин канааттандыруучу электрондук квант механика теориясын (1928) түзгөн. Дирактын теориясы электрондун спинин, Зееман эффектисин жана суутек атомунун спектрдик структурасын түшүндүргөн. Дирак теориясынын өзгөчөлүгү массасы электрондун массасына барабар оң заряддуу бөлүкчөнүн бар экендигин алдын ала айткандыгында. 1932-ж. позитрондун (антибөлүкчөлөрдүн) жана аннигиляция процессинин ачылышы Дирак теориясынын тууралыгын далилдеди. Дирактын талаанын квант теориясынын түрдүү маселелерине арналган бир нече эмгеги теориялык физикада кеңири колдонулууда. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14- 046-1

Source: original
Трумэн доктринасы

Трумэн доктринасы - 2-дүйнөлүк согуштан кийин АКШ президенти Г. Трумэндин 1947-ж. 12-мартта конгресске жиберген катында баяндалган АКШ өкмөтүнүн тышкы саясатынын программасы. Анда Грекия менен Түркияга 1947-48-ж. 400 млн доллар аскердик жана экономикалык «жардам» берүү каралган. Трумэн доктринасы демократия менен социализмдин өнүгүшүн чектөө, СССР жана социалисттик башка өлкөлөргө кысым жасоо, ошондой эле реакциячыл күчтөрдү жана тартипти колдоо максатын көздөгөн. АКШ өкмөтү Трумэн доктринасын башка өлкөлөрдүн ички ишине кийлигишүү, эл аралык абалды оордотуу үчүн колдонгон. Ал башка өлкөлөрдө аскер базаларын түзүүнү көздөгөн АКШнын аскердик кеңири «жардамдарынын» башталышы болгон. == Колдонулган адабияттар == «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Source: original
Вегетатив неврозу

Вегетатив неврозу - вегетатив нерв системасынын функциясынын бузулушунан пайда болгон ар түрдүү оорулар. Көп капа болуу, кайгы тартуу, үй-бүлөдөгү жанa иште­ген мекемедеги узакка созулган тескери эмоциялар вегетатив нерв системасы аркылуу адамдын денесиндеги кээ бир органдардын иштерин начарлатып, Вегетатив неврозу пайда кылат. Вегетатив неврозу жалпы жанa жекече болуп бөлүнөт. Жалпы неврозго: истерия, неврасте­ния, психоастения; жекечесине: айрым органдардын (карындын, өт кабыкчасынын, жүрөктүн ж. б.) невроздору кирет. Оорунун белгилерине таман менен алакандын тердеши, чыйрыгуу ж. б. кирет. Жүрөк неврозунда жүрөктүп тушу ооруп, тамыр тез-тез кагат, кээде анын ритми бузулат. Карын неврозунда көңүл айныйт, кекиртет, зарна болот. Вегетатив неврозу функциялык оору болгону менен көпкө созулуп кабылдап кетсе, ал бара-бара ошол ор­гандардын орг. оорусуна алып келиши мүмкүн. Өз убагында аныктоонун, дарылоонун жанa алдын алуунун абдан чоң мааниси бар. Дарылоонун эң негизгиси - психотерапия. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Source: original
Жараат

Жараат - дене ткандарынын механикалык жол менен майып болушу. Ал сайылган, кесилген, тиштелген, ок тийген жана башка болуп бөлүнөт. Терең жараатта анын май катмары, сөөк, ири кан тамырлар, нервдер жабыркашы мүмкүн. Жарааттын оордугу жабыркаган жерде ткандардын бузулуу өлчөмүнө, булганышына жана кандын агышына жана башка жараша болот. Баштын, көөдөн менен ичтин жарааты айрыкча коркунучтуу. Бардык жараатта кан агат, ооруйт, ири кан тамырлар, ички органдар жарадар болгондо кан көп агып, катуу ооруп, өмүргө коркунучтуу шокко алып келет. Курч нерсе менен кесилген жарааттын тегерегинде жанчылган ткань азыраак болуп, жараат инфекциясы болбойт. Айрылган, урулган, жанчылган, тиштелген, ошондой эле ок жарааттарынын айланасындагы ткандар көп жанчылат. Ал жерде жанчылган же бузулган ткань, ошондой эле уюган кан, ар кандай таза эмес нерселер (топурак, ылай, чөпчар жана башка) көп болот. Булар инфекция коркунучун газ гангренасын, флегмона, абсцесс же жарааттын бүтүндөй эле ириңдеп кетүү коркунучун туудурат. Оор учурда сепсис болушу мүмкүн. Биринчи жардам көрсөтүүдө барыдан мурда кан агууну токтотуп, булганбас үчүн асептикалык эрежени сактап, таза даки менен бекем таңуу керек. Жараатты жууганга болбойт, себеби ириңдетүүчү микроб кирип кетүүсү мүмкүн. Буттун жарааттарында аны кыймылдатпоо үчүн шакшак коюп таңып, медициналык мекемеге жеткирип, селеймеге каршы эмдетүү зарыл. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 3-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2011. ISBN 978-9967-14-074-5

Source: original
Ким Владимир Ильич

Ким Владимир Ильич [1. 09. 1934-жылы туулган, Россия Советтик Федеративдик Социалистик Республикасы (РСФСР), Владивосток шаары] - ветеринария илимдеринин доктору (1991), профессор (1998). Россиядагы Саратов шаарындагы зооветеринардык институтун (1957), ошол эле жерде аспирантураны (1965) бүтүргөн. РСФСР Чита облусунун Урей МТСинде ветврач, башкы ветврач , Казак ССРинин Целиноград (азыркы Семей) облусунун Есил районунда ветеринардык лабораториянын башчысы (1961-66). Кыргыз ССРинин бруцеллёзго каршы экспедициясынын башчысы (1976-85), Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын Биохимия жана физиология институтунда лаборатория башчысы (1967-76), 1985-2006-жылдары Кыргыз ветеринария Илимий Изилдөө институтунда бөлүм башчы. 2006-жылдан Россия Федерациясында жашайт. Ветеринария микробиология, вирусология, эпизоотология илимдери боюнча адис. 130дөн ашык илимий эмгектин, 2 монографиянын, 15 ойлоп табуу күбөлүгүнүн автору. Эмгектери: Инструкция о мероприятиях по профилактике и ликвидации бруцеллёза животных (в соавторстве). М., 1982; Наставление по диагностике бруцеллёза (в соавторстве). М., 1982. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104 -9

Source: original
Кумый дарыясы

Кумый - Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Иты-Куль көлүнүн жээгинен орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы - Бия жана Катунь, дарыя бассейни - Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь. Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 13010100112115100002309 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 115100230 Бассейндин коду - 13.01.01.001 ГИ томунун номуру - 15 ГИ боюнча чыгарылышы - 1 == Тышкы шилтемелер == Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine

Source: original
Synthetic_ky_20

көрчычкандар, вомбаттар, баштыкчан аюу (коала), баштыкчан ибилис жана башкалар жашайт. Кемирүүчүлөр жана жарганаттардан башка чөптүү плаценталуу сүт эмүүчүлөр Австралия зоогеографиялык облусуна адам алып келип, кийин жапайы түргө айланып кеткен (жапайы коён, чочко, түлкү, ит жана башка). Баштыкчандар Австралияда адатта башка континенттерде чөптүү (плаценттүү) сүт эмүүчүлөр жашагандай жерлерди ээлейт, ошондуктан булардын спектрин так түшүндүрүүдө чон роль ойнойт. Паули принциби катуу нерселердин жылуулук, электрдик, магниттик касиеттерин окуп-үйрөнүүдө жана ядролук реакциялар теориясында маанилүү орунду ээлейт. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 Чарбалык укук - ченемдери өндүрүштүк-чарбалык ишмердиктин жана аны мамлекеттик башкаруунун жүрүшүндө келип чыгуучу мамилелерди жөнгө салуучу укуктун өзалдынча тармагы. КМШдагы айрым өлкөлөрдө (м.: Украинада) Ч. у. ишкердик укугу катары түшүнүлөт жана ошого жараша ошондой аталыштагы кодекстер менен жөнгө салынат. == Колдонулган адабияттар == Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. - Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7 Паули принциби - табияттын жарым спиндүү (бирдиги боюнча) эки бирдей бөлүкчө бир убакытта бирдей абалда боло албастыгын туюнтуучу фундаменталдуу закон. 1925-ж. В. Паули атомдогу электрон үчүн сунуш кылган. Кийин бардык жарым спиндүү

Source: data_augmentation
Synthetic_ky_17

Бия жана Катунь, дарыя бассейни - Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь. Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 13010100112115100002309 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 115100230 Бассейндин коду - 13.01.01.001 ГИ томунун номуру Прозалык ыр. Прозалык ыр, ыргактуу проза - каармандын лирикалык туюмдары прозалык чыгармада берилип, күчтүү эмоцияга жана белгилүү бир ритмге ээ болгон чыгарма. М. Горькийдин атактуу “Бороон кабарчысы жөнүндө ыры” мына ушундай түрдө жазылган. Прозалык ырда сүйлөмдөрдүн синтаксистик түзүлүшү поэзиялык формага жакын келет. Мисалы, “Бул дүйнөдө жол азабы түгөнбөгөн мен түбөлүк Кумый - Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Иты-Куль көлүнүн жээгинен орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы - (Radio Free Europe/Radio Liberty, Inc.; RFE/RL) Кыргыз

Source: data_augmentation
Synthetic_ky_16

кыймылынын бардык формалары, о. эле алардын коомдук аң-сезимде чагылуу формалары Илим предмети болуп эсептелет. Илим билимдердин өзгөчөлүгү боюнча илимдер үч топко бөлүнөт: 1) табигый, 2) коомдук, 3) философиялык. Табигый илимдер табияты, коомдук илимдер - коомду, филос. илимдер адамдын таанып-билүү иш-аракетин жана табияттын, коомдун жана ой жүгүртүүнүн бир кыйла жалпы мыйзамченемдүүлүктөрүн Гобино, Жозеф Артюр де (1816-1882) - француз философу, жазуучу, дипломат. Расизм идеологиясын негиздегендердин бири. Ал өзүнүн «адам расасынын теңсиздиги жөнүндө тажрыйба» деген эмгегинде (1853-55) теңчилдиктин бардык түрлөрүнө каршы чыгып, «ак», «кара», «сары» расага бөлүү табигый деп, социалдык институттар жана маданият раса тарабынан шартталарын далилдөөгө Илим - деген тема болуп саналат табигый дүйнө жөнүндө билүү үчүн эмне кылат. Табигый илимдерге физика, химия, геометрия, биология, геология жана астрономия кирет. Илим математика менен логиканы колдонот, аларды кээде "расмий илим" деп да коюшат. курчап турган дүйнөдөгү мыйзамченемдүүлүктөрдүн коомдук аң-сезимде чагылдырылышы. Илим коомдук тажрыйбалардагы талаптардан жана муктаждыктан пайда болуп, менен илимдин байланышы татаал, бирок бири-бирине таяныч. Философия Илимге методологиялык таяныч болот, Илимдин жетишкендиктерин философиялык жактан түшүндүрөт. Философия да Илим сыяктуу билимдерди теория түзүп, чыгарган тыянактарын логикалык жактан негиздейт жана

Source: data_augmentation