AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Илм

Илм (форсӣ: علم‎ - ба маънои омӯхтан) - сохторе аст барои тавлид ва сомондиҳии дониш дар бораи ҷаҳони табии дар қолаби тавзеҳҳо ва пешбиниҳои озмоишшуданӣ. Як маънои қадимитар ва наздик ки имруз ҳануз ҳам ба кор меравад мутаалиқ ба Арасту аст ва дониши илмиро маҷмӯаи аз огоҳиҳои қобили атиқа медонанд, ки аз лиҳози мантиқӣ ва ақлонӣ қобили тавзеҳ бошанд. (Нигаред ба бахши таърих ва решашиносӣ). Илм одатан дар муҳити фаъолияти одам, мақсади худ, ҷамъкунии захира, классификатсия, анализ, хулосаи умумӣ, нақлкунӣ ва истифодабарии хабари ҳақиқат, барпокунии нав ё назарияи мавҷудаи беҳтар, рухсатдодаи адекватно тасвир кардани табиат (илми табии, табиатшиносӣ) ё фанҳои ҷамъиятии гуманитарии равиш ва пешбиникунии тараққиёти онҳо мебошад. Ба ғайр аз ин дар зери калимаи илм бисёр вақт системаи мушкили дониш, дар натиҷаи ин фаъолияти ҳосил карда ва намуди илмии ҷаҳонро ташкилкунанда дар назар дошта мешавад. Барои тасвири фаъолияти илмии касбӣ аз рӯи истилоҳи тадқиқот ё таҳлил истифода бурда мешавад. Мақсади тадқиқот аз гносеология, боварӣ ҳосилкунонии субъекти вай вобаста аст. Мақсади оддии илм дарккунии тартиботи табиат, қувваи ҳаракатдиханда, идоракунии равиши гуногун ва пайдошавӣ ё барои дарккунӣ ҳамчун мақсади олитарин ё барои истифодабарии дониши илмӣ дар идоракунии атрофии ҷаҳон мебошад. == Мазмунҳо == Илм (порсӣ: علم ) - маърифат, дониш, маҷмӯи маълумот оид ба ягон соҳа; илм додан - ба касе савод омӯхтан ба касе, касеро таълим додан; илм доштан - соҳиби маълумот будан, савод доштан, саводнок будан; илм омӯхтан - таҳсили илм кардан, дарс хондан; соҳиби илму дониш шудан; аҳли илм - олимон, донишмандон. == Решашиносӣ == Кайҳонавардӣ Математика Кибернетика Физика Механика Химия Биология Заминшиносӣ (Геодезия). Картография Геофизика Геология Ҷуғрофия (География) Ахтаршиносӣ (Астрономия) Забоншиносӣ Информатика

Source: original
Сартарош

Сартарош - шахсе, ки мӯй, мӯйлаб ва риши мардумро мегирад ва ба тартиб меорад. Дар гузашта устои сартарош вазифаи хатнакунии писарбачагонро низ ба уҳда дошт. == Донистаниҳо == Дар гузашта дар миёни мардуми кӯҳистони тоҷикнишин одате буд, ки деҳқонон пас аз ғалларо дар хирман бод дода шудан, як миқдори ками онро ба мардум дар роҳи Худо садақа мекарданд. Асосан, кафсан ба устоҳои оҳангар ва сартарош дода мешуд. Зеро онҳо дар тамоми сол бепул ба деҳқонон хидмат мекарданд ва кафсан аз сари хирман ба ивази хидмати устоҳо пардохта мешуд. == Нигаред низ == Сартарошхона

Source: original
Ӯктам Бобохоҷаев

Ӯктам Бобохоҷаев (Бобохоҷаев Ӯктам Икромович; тав. 30 июни 1960, Душанбе) - доктори илмҳои тиб (1997). == Зиндагинома == Хатмкардаи факултети муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1983). Интерн (1983-84), духтури бемориҳои дарунии Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии No 3-и шаҳри Душанбе (1984-86), ассистенти кафедраи бемориҳои дарунии таълими дармонгоҳии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон (1986-87), таҳсил дар аспирантура (1987-91), роҳбари Маркази ҷумҳуриявии клиникии иммунология ва аллергология (1991-93), ҷонишини сардухтури Маркази миллии ташхиси бемориҳо (1993-2000), сардори Раёсати хадамоти тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон (аз соли 2000), ҳамзамон дотсенти кафедраи фтизиатрияи ДДТТ (аз 2007). Ӯктам Бобохоҷаев муаллифи 89 таълифоти илмӣ, аз ҷумла 2 монография, 3 дастурамали методӣ ва 2 дастурамали таълимӣ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 1 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Сармутахассиси Вазорати тандурустӣ оид ба иммунология ва аллергология (аз 1992), узви Ассотсиатсияи пулмонологҳо ва фтизиатрҳои Осиёи Марказӣ (аз 1996), раиси Ассотсиатсияи физиопулмонологҳои Тоҷикистон (аз 2006). == Осор == Ташкили хидматрасонии тиббию санитарӣ: комёбиҳо ва норасоиҳо.//Шифо, 2006, No1; Внедрение синдромного метода ведения больных с инфекциями, передаваемыми половым путём// Здравоохранение Таджикистана. 2006, No 2; Перфорация брюшнотифозной язвы подвздошной кишки. Анализ летальных исходов релапаротомии//Здравоохранение Таджикистана, 2006, No 4; Эпидемиологическая ситуация по туберкулёзу, в том числе ӯ детей в г. Душанбе и меры по её улучшению//Паёми Сино, 2009, No 2. == Сарчашма == Бобохоҷаев Ӯктам Икромович // Асос - Боз. - Д. : СИЭМТ, 2013. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 2). - ISBN 978-99947-33-52-4.

Source: original
Ангиология

Ангиоло́гия (аз юн. ἀγγεῖον - раг ва λόγος - илм), вазология - як бахши тиб, ки сохт, фаъолият, бемориҳо ва усулҳои ташхису табобати рагҳои хун ва лимфавиро меомӯзад. Истилоҳи ангиологияро бори нахуст Ҷолинус пешниҳод кардааст. Ӯ амалиёти ҷарроҳии дар як қисми раги хунгард гузаронидаро ангиология номид. Шарҳи имрӯзаи ангиология ба олим Л. Ҳейстер дахл дорад. Дар инкишофи таълимоти ангиологӣ Везалий, Малпиги ва дигарон саҳми арзанда гузоштаанд. == Адибиёт == Покровский А. В. Клиническая ангиология. - Практическое руководство в 2-х томах. - ISBN 5-225-04738-6 Петровский Б. В. Большая Медицинская Энциклопедия - 3-е издание. - ISBN 5-85270-324-9 == Пайвандҳо == Междисциплинарный интернет-портал ANGIOLOGIA.ru Бойгонӣ шудааст 19 июни 2018 сол. Российское Общество ангиологов и сосудистых хирургов

Source: original
Овоздиҳӣ дар парлумон

Овоздиҳӣ дар парлумон - яке аз воситаҳои ошкор намудани иродаи вакилони халқ оид ба масъалаҳои муҳокима ва ҳалшуда дар мақомоти дахлдори намояндагии ҳокимияти давлатӣ мебошад. Тарзи овоздиҳии парлумонӣ дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Дастури ҷаласаҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Дастурҳои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим шудааст. Овоздиҳӣ дар парлумон дар ду шакл сурат мегирад: 1) бо овоздиҳии кушод овоздиҳии кушод (бо даст бардоштан, аз ҷой хестан, ном ба ном овоз додан ва ғайра). Овоздиҳии ҳар як узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ба атрофиён маълум мегардад. Дар замони ҳозира парлумон мошинаҳои овоздиҳии электрониро истифода намуда, ҳангоми ҳисоб намудани овози ҳар як овоздиҳанда (узви Маҷлиси миллӣ, вакили Маҷлиси намояндагон) дар табло мафҳумҳои «тарафдор», «муқобил» ва «бетараф» сабт мешавад: 2) шакли дигари овоздиҳии парлумонӣ овоздиҳии пинҳонист овоздиҳии пинҳонист. Бо ин тарзи овоздиҳӣ ҳар як овоздиҳанда мустақилона (дар хоначаҳои махсус таҷҳизонидашуда) бюллетени овоздиҳиро пур намуда, ба қуттии барои овоздиҳӣ муқарраршуда мепартояд. Агар барои овоздиҳии пинҳонӣ мошинаи овоздиҳии электронӣ истифода шавад, он гоҳ дар мошина қайди ном ба номи овоздиҳанда ҷой дода намешавад. == Нигаред низ == Овоздиҳии кушод Овоздиҳии пинҳонӣ

Source: original
Бозиҳои панҷуми Осиёи Марказӣ

Бозиҳои панҷуми Осиёи Марказӣ - мусобиқаи варзишии байналмилалӣ байни давлатҳои Осиёи Марказӣ. Бозиҳо аз 14 то 20 октябри 2003 дар шаҳрҳои Душанбе ва Турсунзода баргузор гардид. == Навъҳои варзиш == Ба барномаи Бозиҳо чунин навъҳои варзиш дохил карда шуда буд: баскетбол (мардон, занон) волейбол (мардон) кӯраш куштӣ (озод, юнонӣ-румӣ) муштзанӣ таэквандо теннис тирандозӣ ҷуду == Ғолибони Бозӣ == Ғолибони Бозиҳо аз Тоҷикистон инҳо буданд: К. Коробко, Л. Рубаева, С. Хозратова (таэквандо-ВТФ), Ш. Достиев, Х. Ҷӯраев (муштзанӣ), Юсуф Абдусаломов, Ш. Алиев (куштии озод), М. Тӯйчиев (куштии юнонӣ-румӣ), Парвиз Собиров, Расул Боқиев, Ш. Бозоров (ҷуду), М. Бобоев, И. Фозилов, Д. Назруллоев (тэквандо-ВТФ), Д. Назаров, С. Стаканов (варзиши сабук), М. Яҳёев, С. Макашин (теннис). Ғолибони Бозиҳо бо мошинаҳои сабукрав (мардҳо) ва хонаи иқоматӣ дар шаҳри Душанбе (бонувон) қадрдонӣ шуданд. == Адабиёт == Бозиҳои панҷуми Осиёи Марказӣ / А. Бобоҷонов // Боз - Вичкут. - Д. : СИЭМТ, 2014. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 3). - ISBN 978-99947-33-46-0. == Пайвандҳо == Игры-2003 на сайте Олимпийского совета Азии Игры-2003 на сайте НОК Казахстана

Source: original
Дарс

Дарс як навъ ва қисми муҳими таълиму тарбия мебошад, ки дар як вақти муаяни рӯх гузаронида мешавад. Дар дарс як ё якчанд нафар хонандагон иштирок мекунад. (Онҳоро талаба, толиба ва ё донишҷӯ ҳам меноманд), ки бо онҳо муаллим ё омӯзгор аз ин ё он равия дарс мегӯяд. Дарс метавонад як қисми китоби дарсӣ бошад. Дарс одатан дар синфхона гузаронида мешавад ва ё ҳамчун машғулияти берун аз синф. == Нақшаи дарс == Муаллимон ва омӯзгорон одатан нақшаи дарсро доранд, ки за рӯи он дарс мегӯянд == Нигаред == мактаб

Source: original
Алишо Ғуломҳайдаров

Алишо Ғуломҳайдаров (русӣ: Алексей Гулямхайдаров; 12 июн 1916, Ванқалъа, Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшон - 20 декабр 2001, Душанбе) - низомии тоҷик, иштирокдори Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1944). Дорандаи ду ордени Ҷанги Ватанӣ, дараҷаи II, ду ордени Ситораи Сурх, Байрақи Сурх; медалҳои «Барои мудофиаи Сталинград». Аз соли 1963 корманди Вазорати корҳои дохилии ҶШС Тоҷикистон, подполковники Вазорати корҳои дохилии ИҶШС.. == Зиндагинома == Алишо (Алексей) Ғуломҳайдаров 12 июни соли 1916 дар дехаи Мияншари волости Шуғнон ба дунё омадааст.

Source: original
Асрҳои байнияхбандӣ

Асрҳои байнияхбандӣ, интерглятсиал - фосилаи вақтии давраи яхбандӣ, ки асрҳоро аз ҳам ҷудо мекунад. Асрҳои байнияхбандӣ аз давраи яхбандӣ бо иқлими гарм, кам шудани масоҳат ё нобудшавии қабати ях дар арзҳои миё­на фарқ мекунад. Давраи геологии ҳозир (антропогенӣ) бо таносуби 8:2 байни яхбандӣ ва асрҳои байнияхбандӣ ва давомнокии тақрибан 20 ҳазор сол мебошад. Иқлими Замин на ҳамеша бо ивазшавии Асрҳои байнияхбандӣ ва давраҳои яхбандӣ тавсиф мешуд. Мисоли иқлими гарми устувор давраи палеоген (давомнокиаш тақрибан 40 млн сол) мебошад. == Асрҳои байнияхбандии муосир == Давраи ҳароратҳои баландтарини ҳар як асрҳои байнияхбандӣ «оптимуми иқлимӣ»-и он номида мешавад. Асрҳои байнияхбандии муосир, ки давраи сардшавиро иваз намуд («дриаси дер»), голотсен номида шудааст, ки тақрибан 12 ҳазор сол қабл аз ин оғоз ёфтааст. Оптимуми иқлимии голотсен (ба ном «оптимуми Атлантика»), ки аз оптимуми иқлимии муосир 1-3оС баланд аст, тақрибан аз 9 то 5 ҳазор сол қабл давом ёфт. Давомнокии голотсен аз 10 то 20 ҳазор сол буда, итмоми он ва оғози давраи нави яхбандиро пас аз чанд ҳазор сол интизор шудан лозим аст. == Давраҳои таърихии асрҳои байнияхбандӣ == Асрҳои байнияхбандӣ ро ба давраҳои таърихии зерин ҷудо мекунанд: - Эем ё Эм, Микулин, Казансев (Русия), Сангамон (Амрикои Шимолӣ) - 128000 ва 117000 сол қабл; - Голштейн, байни 335000 ва 300 000 сол қабл; - Кромер, байни 800 000 ва 480 000 сол қабл; - Ваал, байни 1300 000 ва 900 000 сол қабл; - Тегелен, байни 2 000 000 ва 1600 000 сол қабл. == Адабиёт == Асрҳои байнияхбандӣ / М. Холов // Асос - Боз. - Д. : СИЭМТ, 2013. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 2). - ISBN 978-99947-33-52-4. Котляков В. М. Гляциологический словарь.Москва, 1984.

Source: original
Бӯрон

Бӯрон - боди шадид, ки оби баҳрро ба туғён меорад ва дар хушкӣ боиси фалокату харобиҳо мегардад. Бӯрон ҳангоми гузаштани сиклони тропикӣ, ба вуҷуд омадани гирдбод (тромб, торнадо), раъду барқи маҳаллӣ мушоҳида мешавад. Дар вақти бӯрон суръати бод дар сатҳи Замин беш аз 20 м/с шуда, баъзан то 50 м/с (дар лаҳзаҳои алоҳида то 100 м/с) мерасад. Вобаста ба дараҷаи шиддати бод бӯронро баъзан тундбод (суръати бод беш аз 30 м/с) ё тӯфон (суръати бод 20-30 м/с) меноманд; Бӯрони барфӣ, ки тавассути бод аз сатҳи замин (бӯрон) ё зарраҳои барфи муаллақ дар атмосфера. Ин намуди бӯрон, маъмулан, дар дашт ва мавзеъҳои наздидаштӣ (Русия, Қазоқистон, Украина) ба амал омада, роҳҳо аз барф пур мешаванд ва ҳаракати нақлиёту одамон қатъ мегардад. == Сарчашма == Бӯрон // Боз - Вичкут. - Д. : СИЭМТ, 2014. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 3). - ISBN 978-99947-33-46-0.

Source: original
Абдулҳайи Қаландар

Абдулҳайи Қаландар - шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2004) == Зиндагинома == Абдулҳайи Қаландар 20 марти соли 1944 дар деҳаи Табариёни ноҳияи Ховалинг таваллуд ёфтааст. Соли 1961 Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ - равшаннамоии ноҳияи Рӯдакӣ, соли 1966 факултаи забон ва адабиёти тоҷики Донишкадаи давлатии омӯзгории Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакиро бо дипломи аъло фарҷом бахшидааст. Солҳои 1966-1974 муаллим, муаллими калон ва мудири кафедраи адабиёти тоҷики донишкадаи мазкур буда, соли 1974 ба корҳои масъули ҳизбию иттифоқҳои касабаи вилоят ҷалб гардидааст. Солҳои 1966-1967 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ хидмати ҳарбиро адо намуда, соли 1985 курси махсуси кормандони масъули ҳизбию давлатиро дар Академияи ҳизбии Новосибирск фаро гирифтааст. Солҳои 2001-2013 муаллими калон, мудири кафедраи забон ва адабиёти Коллеҷи омӯзгории Кӯлоб, дотсент, мудири кафедраи адабиёт ва журналистикаи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб будааст. Айни замон дотсенти кафедраи адабиёти тоҷики ҳамин донишгоҳ мебошад. Аз соли 2004 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад. == Эҷодиёт == Самараҳои эҷодаш тавассути маҷмӯаҳои «Интизорӣ» (1987), «Марди роҳ» (2001), «Хоки Ватан» (2003), «Тафаккур ва тахайюл» (2005), «Суруди дил» (2005), «Ашки дил» (2006), «Роҳи дилҳо» (2010), «Се назар ба шеъри Ҳақназар» (2012), «Тоҷик ва тоҷи Офтоб» (2013) ва ғ. дастраси хонандагон гардидаанд. Ба ҳайси муҳаққиқ беш аз 50 рисолаву мақолаи илмӣ таълиф карда, дар мавзӯи «Мавқеи ономастикаи бадеӣ дар офаридани образҳо (аз рӯи асарҳои Устод Айнӣ)» рисолаи илмӣ навиштааст. == Ҷоизаҳо == Нишони «Сухан»; Нахустбарандаи Ҷоизаи ба номи Ашӯр Сафар; Ҷоизаи ба номи Носири Хусрав; Аълочии маорифи Тоҷикистон (2014); Аълочии матбуоти Тоҷикистон.

Source: original
Гнотобиоз

Гнотобиология (аз юн. gnötos - маълум, намоён ва биология) - як соҳаи зистшиносӣ ва тибби таҷрибавӣ. Гнотобиология ба парвариши ҳайвоноти лабораторӣ, ки дар андомгон (организм)-и онҳо микроорганизмҳо (бактерияҳо, вирусҳо, содатаринҳо), киҷҷаҳо ва бандпойҳо вуҷуд надоранд, машғул аст. Гнотобиология дар натиҷаи рушди илмҳои морфология, физиология, генетика, микробиология, тиб, байторӣ ва ғ. ташаккул ёфтааст. Дар ҳайвоноти гнотобиотӣ тарзу тариқи таъсири мутақобили микробу макроорганизмҳо таҳқиқ карда мешавад. Гнотобиология дар амалияи тибби таҷрибавӣ - ҷарроҳӣ, онкология, педиатрия, бемориҳои сироятӣ ва ғ. ба кор бурда мешавад. == Сарчашма == Гнотобиология // Вичлас - Гӯянда. - Д. : СИЭМТ, 2015. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 4). - ISBN 978-99947-33-77-4.

Source: original
Алафзор

Чаманзор - алафгоҳ, алафхор, мавзеест, ки алафи онро пай дар пай медараванд. Асосан марғзор, баъзан замини беша, боғ, чарогоҳ шибарзамин ва ғайраро чун Алафзор истифода мекунанд. Дар Тоҷикистон тақрибан 38 ҳазор га алафзор (асосан дар ноҳияҳои Темурмалик, Данғара, Вахш, Қумсангир, Ҷиргатол, Фархор ва Мурғоб) мавҷуд аст. Алафзор табиӣ, кишта ва обию лалмӣ мешавад. Алафзорҳои табиии Тоҷикистон дар баландкӯҳҳо ва миёнакӯҳу доманакӯҳҳо воқеанд (аз ҳар га алафзор 30 - 60 сентнер хошок тайёр кардан мумкин аст). Алафзорҳои табиии обшори ҷумҳурӣ аз рустаниҳои хӯшадори худрӯй ва алафҳои гуногун таркиб ёфтаанд. Алафзори табиии биёбону нимбиёбон дар пастхамиҳои сернам ҷойгир буда, аз гиёҳҳои хӯшадору лӯбиёӣ ва эфемерҳо иборат аст (соле аз ҳар га 8 - 12 сентнер хошок медиҳад). Алафзори табиии минтақаи миёнакӯҳ нисбатан сернам буда, аз гиёҳҳои хӯшадор ва алафҳои гуногун таркиб ёфтааст (аз ҳар га андаряк 18 - 20 сентнер хошок мегиранд). Алафзори табиии баландкӯҳ аз гиёҳҳои хӯшадору алафҳои гуногун иборат буда, аз ҳар га соле 12 - 15 сентнер хошок медиҳад. Масоҳати алафзори табиии ҷумҳурӣ вобаста ба шароити обу ҳаво тағйир меёбад. Алафзори киштаро бо мақсади киштгардони зироати хӯроки чорво ё бо роҳи кишти алафҳои яксолаю бисёрсола бунёд мекунанд. Дар мавзеъҳои камбориши ҷумҳурӣ дар заминҳои лалмӣ рустаниҳои яксола кишта, аз ҳар га 22 - 25 сентнер хошоки хушсифат гирифтан мумкин аст. Дар ноҳияҳои бориш миёна кишти алафи судонӣ ва булғор самарабахш буда, аз ҳар га 28 - 35 сентнер хошок медиҳад. Дар заминҳои лалмии минтақаи миёнакӯҳ ва баландкӯҳҳо барои таҳияи алафзори кишта зироати бисёрсола (юнучқа, эспарсет) мекоранд ва аз ҳар га 45 - 54 сентнер хошок ба даст меоваранд. Масоҳати алафзори кишта дар ҷумҳурӣ тақрибан 2,2 ҳазор га аст. Яке аз тадбирҳои самарабахши беҳтар намудани алафзор истифодаи нуриҳои минералӣ мебошад. Истифодаи нуриҳои нитрогендор ҳосилнокии алафзори табиии обиро афзун мегардонад. Нуриҳои калию фосфордор боиси нашъунамои хуби рустаниҳои лӯбиёии алафзор мешаванд. == Адабиёт == Атлас Таджикской ССР, Д. - М., 1968; Пронуза А. А., Орошаемые культурные пастбища в Южном Таджикистане, Д., 1977; Таджикистан (природа и природные ресурсы), Д., 1982. == Сарчашма == А - Асос. - Д. : СИЭМТ, 2011. - 608 с. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011-2023, ҷ. 1). - ISBN 978-99947-33-45-3.

Source: original
Фурудгоҳи кудиок

Фурудгоҳи кудиок (англ. Kodiak Airport) - фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) ва низомӣ баҳрабурдори ҳавоӣ бо Коди ИОТОи ADQ аст, ки як бонди фуруди асфалт дорад, ва тӯли бонди он 2299 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри кудиок, олоско кишвари Иёлоти Муттаҳидаи Амрико қарор дорад, ва дар баландии 24 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == Коди ИОТО Коди ИКАО Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико == Манобеъ == World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013 Бойгонӣ шудааст 25 май 2012 сол. (англ.) Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013 (англ.) Шаблон:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Source: original
Amazon Kindle

Amazon Kindle - силсилаи дастгоҳҳо барои хондани китобҳои электронии аз ҷониби ширкати Amazon истеҳсол карда мешавад. Дастгоҳҳои Amazon Kindle ба корбарон барои харидан, боргирӣ кардан, дидан ва хондани китобҳои электронӣ, ҳафтаномаҳо, блогҳо ва маълумотҳои дигари рақаӣ тавассути шабакаи беноқил имконият медиҳад. Платформаи аппаратии аз ҷониби ширкати фаръии Amazon.com Lab126 коркардгардида, ҳамчун як дастгоҳ оғоз гардида буд, вале акнун дар худ як қатор моделҳоро дарбар мегирад: «Kindle», «Kindle 2», «Kindle 3» (акнун «Kindle Keyboard»), «Kindle 4» и «Kindle DX», «Kindle 4 touch», «Kindle 5» ва «Kindle Paperwhite», ҳамчунин барномаҳои «Kindle for PC», «Kindle for iPhone», «Kindle for Mac», «Kindle for Android» ва «Kindle for BlackBerry». Дастгоҳҳои Kindle дорои дисплейҳо дар асоси технологияҳои сиёҳиҳои электронӣ (E-Ink) мебошанд - насли охирон (насли шашум) 16 градатсияи ранги хокистариро барои имитатсияи хондан дар коғаз ҳангоми истеъмоли камтарини энегрия коркард мекунад. Kindle метавонад бо компютери фардӣ истифода шавад. Дастгоҳ дастрасӣ ба шабакаи интернеро пешкаш мекунад. Бо Kindle дастгоҳҳои дигар дар асоси коғази электронӣ рақобат мекунанд: Sony Reader, Barnes & Noble Nook, PocketBook Reader, iRex iLiad ва дигарон. Нармафзорҳои дастгоҳҳои Kindle аз ядрои Linux барои платформаи ARM асос гирифтаанд. == Танқид == Amazon имконияти бо салоҳияти худ нест кардани китобҳои бевосита аз Amazon харидорӣ карда шударо дорад. Ҳамин тариқа, масалан, романҳои Ҷорҷ Оруэлл «Ҳавлии ҳайвонот» ва «1984», ки ба паҳнкунии онҳо ширкат ҳуқуқ надошт, нест карда шуданд (маблағро ба харидорон баргардониданд). == Дар маданият == Дар атрофи гаҷети Kindle (аз афташ, Kindle 2) мазмуни ҳикояи Стивен Кинг «Ур» («Ur») сохта шудааст.

Source: original
Исом Шараф

Исом Абдулазиз Шараф (ар. عصام عبد العزيز شرف‎, тав. 1952, аҶиза) - мисрӣ сиёсатмадор ва ходими давлатӣ, ки вазифаи сарвазири Мисрро аз 3 март то 21 ноябри соли 2011 иҷро кардааст. Соли 1952 дар Ҷиза, Миср таваллуд шудааст, дараҷаи бакалавр дар Донишгоҳи Қоҳира соли 1975 таҳсилашро дар ИМА, дар Донишгоҳи Пурду дар он ҷо дараҷаи магистр соли 1980 ва духтурон соли 1984 аз рӯи ихтисоси муҳандис-сохтмончӣ. Дар Донишгоҳи Пурду, Донишгоҳи Қоҳира ва Донишгоҳи шоҳи Саудӣ дарс додааст. Вазифаи вазири нақлиети Миср аз июли соли 2004 то декабри соли 2006, пас аз истеъфо ба фаъолияти омӯзгорӣ баргашт. Дар намоишҳо дар майдони Таҳрир. 3 марти соли 2011 бо фармони Шӯрои олии қувваҳои Мусаллаҳ Ссарвазири ҳукумати муваққатии Миср таъин карда шуд. Ҳамчун мухолифи муқаррар кардани муносибатҳо бо Исроил, фикр мекунад, ки анҷом Муноқишаи Фаластин ва Исроил шарти пешакии ҳатмӣ барои ба роҳ мондани ҳамкорӣ байни ду кишвар аст.

Source: original
Гулоби Танбӯрӣ

Гулоби Танбӯрӣ (1892, Панҷакент - 1947, ҳамон ҷо) - танбӯрӣ, донанда ва иҷрокунандаи мусиқии классикӣ ва мардумии тоҷик, намояндаи ҳавзаи мусиқии Панҷакенту Самарқанд. == Зиндагинома == Ҳунари мутрибиро ибтидо дар зодгоҳаш аз ромишгарони мардумӣ омӯхта, барои такмили маҳорат ба ш.-ҳои Самарқанду Миёнколот ва Бухоро рафт. Дар мактаби мусиқии Самарқанд бо роҳнамоии Ҳоҷиабдулазиз, Қорӣ Сироҷ ва дигарон донишу маҳорати хешро сайқал дод. Шохаҳои ҷудогонаи «Шашмақом»-ро хуб медонист ва «тарҷеъ», «гардун», «тасниф»-ро моҳирона менавохт. Бо Искандари Савтӣ ҳамкории эҷодӣ дошт. == Адабиёт == Гулоби Танбӯрӣ / А. Раҷабов // Вичлас - Гӯянда. - Д. : СИЭМТ, 2015. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 4). - ISBN 978-99947-33-77-4. Ҳакимов Н. «Шашмақом» дар қарни ХХ, Хуҷанд, 2006. Донишномаи Шашмақом. / Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. - Душанбе, 2009. - с. 52 ISBN 978-99947-49-13-3 Таджикская музыка. Душанбе, 2003.

Source: original
Гурдаи сунъӣ

Гурдаи сунъӣ - дастгоҳ барои ҳемодиализ. Соли 1913 олими амрикоӣ Ҷон Абел дастгоҳи ҳемодиализро ихтироъ кард, ки шабеҳ ба гурдаи сунъӣ буд. Соли 1944 олими ҳолландӣ Вилям Колф бори аввал дар амал гурдаи сунъиро истифода бурд. гурдаи сунъиро бо мақсади пок кардани хун аз моддаҳои заҳрнок, ҳамчунин танзими мувозанати обу электролитҳо ва кислотаю ишқорҳо дар бадан ба кор мебаранд. гурдаи сунъӣ дар мавриди заҳролудии шадид барои аз бадан дур кардани заҳр ва ҳангоми уремия барои муваққатан ба ҷо овардани вазифаи гурда муҳим аст. Дар аснои нақси музмини гурдаҳо ҳемодиализ мунтазам ва бардавом гузаронида мешавад. Истифодаи гурдаи сунъӣ барои беморони гирифтори ҳипотензияи шараёнӣ, хунравии узвҳои дарунӣ, ихтилоли модарзоди лахтабандии хун тавсия намешавад. Вазифаи асосии гурдаи сунъӣ диализ буда, дар ҳангоми он ҳаҷми умумии хун тағйир намеёбад. Диализ имкон медиҳад, ки аз плазмаи хун моддаҳои массаи молекулаашон хурд (электролитҳо, карбамид, креатинин, кислотаи пешоб ва ғ.) дур карда шаванд. Сохти гурдаи сунъӣ гуногун бошад ҳам, онҳо аз рӯи нақшаи ягона кор мекунанд. гурдаи сунъӣ аз диализатор, дастгоҳи таҳия ва ба диализатор фиристодани маҳлул, асбоби перфузия (барои тавассути диализатор ҳаракат додани хун мусоидат мекунад) ва монитор иборат аст. Диализатор аз мембранаи нимнуфузпазири селлюлозӣ ё синтезӣ таркиб ёфта, қисми асосии гурдаи сунъӣ мебошад. Маҳлули диализӣ аз ионҳои натрий, калий, калсий, магний, атсетат ё гидрокарбонат, хлор, баъзан глюкоза иборат аст; фишори осмосии он ба фишори осмосии плазмаи хуни одами солим наздик мебошад. Аз хун ба маҳлули диализӣ гузаштани заррачаҳо ба тафовути консентратсияи моддаҳо дар ду ҷониби мембрана (диффузия), ҳамчунин ба фарқи байни фишори гидравликии хун ва маҳлули диализӣ (ултраполоиш) вобаста аст. Соли 2013 як гурӯҳ олимони амрикоӣ аз Маркази тибби таҷдидии Беморхонаи шаҳри Массачусет зери роҳбарии Х. Отто бо усули биомуҳандисӣ гурдаи сунъӣ ихтироъ намуданд. Барои ин кор аз узви калламуши фавтида истифода карда шуд. Ҳуҷайраҳои гурдаи калламушро бо маҳлули махсус шуста, фақат «қолаб»-и онро, ки аз бофтаҳои пайвандӣ ташаккул ёфтааст, маҳфуз монданд. Барои таҳияи рагҳои хунгард ва ҳуҷайраҳои полоишии гурда ба қолаб ҳуҷайраҳоеро, ки аз ҷанини калламуш гирифта буданд, ҷой доданд. Чунин узви сунъӣ берун аз ҷисми ҳайвон ва ҳангоми дар ҷои гурда пайванд намудан, хунро тоза ва ба миқдори муайян пешоб ҳосил кард. Вале кори он нисбат ба кори гурдаи аслӣ бад буд. Эҳтимол ин аз он сабаб рух дода бошад, ки ҳуҷайраҳо аз организми ноболиғ гирифта шуда буданд. Ба ҳамин усул гурдаи сунъии хуку одам низ ба вуҷуд оварда шудааст ва дар оянда имкони аз ҳуҷайраҳои худи бемор таҳия сохтани чунин гурда низ вуҷуд дорад. Т. Қодирӣ. == Адабиёт == Гурдаи сунъӣ // Вичлас - Гӯянда. - Д. : СИЭМТ, 2015. - (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011-2023, ҷ. 4). - ISBN 978-99947-33-77-4.

Source: original