AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Афганистан

Афганиста́н (дарила افغانستان) (Afğānistān), официал лӱм - Афганиста́н Ислам Респу́блик (пуштула د افغانستان اسلامي جمهوریت, дарила جمهوری اسلامی افغانستان) - Покшел Эрвелне верланыше кугыжаныш, теҥыз дек лектыш уке. Тӱнямбалне ик эн нужна эл. 1978 ий гыч тӱҥалын ты элыште граждан сар кая. Касвелне Иран дене пошкудо улеш, кечывалвелне да эрвелне Пакистан дене, йӱдвелне Туркменистан, Узбекистан, Таджикистан, да мӱндыр эрвел лукышто Китай дене чек уло. == Этимологий == «Афганистан» мут мемнан йылмышке «афган калыкын элже» семын кусаралтеш. Галерей

Source: original
Полыш рушла

Мы приветствуем вас в марийском разделе Википедии! Если у вас есть вопросы, вы можете задать их на странице обсуждения. Если вы не зарегистрированы, то зарегистрируйтесь, будет гораздо удобнее работать. Для этого нажмите на самую правую надпись сверху (Пураш / Регистрацийым эрте), потом на появившейся странице нажмите Регистрацийым эрте, заполните поля (сверху вниз имя пользователя, два раза пароль, адрес электронной почты) и нажмите на клавишу ввода. В категории участников по языкам можно найти участников, говорящих с вами на одном языке, и при необходимости оставить им сообщение на их странице обсуждения. Перечень участников, владеющих русским языком, - в подкатегории Категорий:Пайдаланыше_ru. == Смотрите страницу Тӱҥалшылан полшык* === Общие рекомендации === Полезно ознакомиться с общими принципами и правилами Википедии.

Source: original
26 пеледыш

26 пеледыш (26 июнь) - григориан кечышот почеш идалыкын 177-ше (кужемдыме ийлаште - 178-ше) кечыже. Идалык пытыме марте 188 кече кодеш. == Пайрем да памятный дате-влак == ООН, Наркоманий ваштареш кучедалме калык-влак кокласе кече палемдалтеш. == Лӱмгече == Танле (православный) лӱм-влак: Акулина, Александр, Андрей, Андроник, Анна, Антонина, Даниил, Иван, Пелагея, Савва, Трифилий, Яков. Католик лӱм-влак: Иоанн, Павел. == Событий-влак == Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечысе событий-влак 1942 ий - Гвардейский краснознамённый танк дивизийым ыштыме. 1945 ий - Совет Ушемын Генералиссимус званийым пуртымо. === Марий тӱняште === 1938 ий - Марий АССР-ын кӱшыл погыныш икымше созыв сайлымаш эртен. 1983 ий - Козьмодемьянск олаште Кава йымалсе этнографий тоштерым почыныт. == Шочыныт == Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечынже шочшо-влак 1913 ий - Аптулай Пасет, марий серызе, почеламутчо, прозаик, журналист, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. 1926 ий - Юрий Николаевич Венценосцев, шанчыеҥ, чодыра озанлык пашаеҥ, Марий республикысе техникын да шанчын сулло пашаеҥже. Марий Тӱрек кундем Марий Пыламарий ялыште шочын. Кӱшыл шинчымашым чодыра техник институтышто налын да тыштак паша вержым муын: чодыра эксплуатаций да машин технологий кафедрын профессоржо лийын. 60 утла шанче пашан, 8 книган, 15 конструктор пашан авторжо. Юрий Николаевич шанчыеҥ семын гына огыл, скульптор, сӱретче да фотограф семынат кумдан чапланен. 1941 ий - Василий Ильич Ильин, Марий Элын туныктышын сулло пашаеҥже. Шкеже Юлсер кундем Шайра ял гыч. Уста туныктышын паша корныжо Сотнур кыдалаш школышто тӱҥалын: ончыч историй предмет дене туныктышылан, вара вуйлатышыланат пашам ыштен. Умбакыже паша корныжо министерствышке конден, а 1988-1992-шо ийлаште Василий Ильич республикысе туныктыш министр лийын. Пытартыш ийлаште тудо Йошкар-Оласе техникумын вуйлатышыже сомылым шуктен шоген.. 1954 ий - Зинаида Сергеевна Артюшкина, туныктыш пашаеҥ. Йошкар-Оласе тӱрлӧ школлаште туныктышылан тыршыме деч вара Марий туныктыш институтышто методистлан тыршаш тӱҥалын. Тыгодымак Зинаида Сергеевна «Пеледыш», «Марий памаш» ансамбльлаште шуаралтын. Кызыт тудо «Марий туныктышо» мер ушемын вуйлатышыже. 1960 - Галина Никитьевна Бояринова, туныктыш да шанче пашаеҥ. Шкеже У Торъял кундем Кемсола ял гыч. Ынде ятыр ий уста специалист Марий кугыжаныш университетыште пашам ышта, марий сылнымут кафедрын доцентше улеш. Филологий шанче кандидат. 1992 ий - Михаил Юрьевич Басов «Каче-влак» группын солистше палемда. Тудо шкеже Кужэҥер кундем Шорсола гыч. == Коленыт == Тугак ончо: Категорий:Пеледыш тылзын 26 кечынже колышо-влак == Калык пале == Акулинан кечыже. Ты кечын шемшыдаҥ пучымышым шолтеныт. Калык палымат эскереныт: ӱвыра шуко гын, игече сай лиеш.

Source: original
Кужевотнур

Кужевотнур (рушла Кужевотнур) - Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Шулко сола деч 4 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген. == Эртымгорно == 1983 ийыште Кужевотнур ял пытен. == Кылвер-влак == Деревня Кужевотнур (починок Кужевотнурский). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Оршанский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Оршанский район», 2005. - 304 с., ил. С. 265.

Source: original
Стеноринхос

Стеноринхос (лат. Stenorrhynchos) - Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Америкын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 5 еш куэ уло. == Тӱрлык-влак == Stenorrhynchos albidomaculatum Christenson Stenorrhynchos austrocompactum Christenson Stenorrhynchos glicensteinii Christenson Stenorrhynchos speciosum (Jacq.) Rich. Stenorrhynchos vaginatum (Kunth) Spreng.

Source: original
Ончыко (журнал)

Ончыко - марла-рушла лекше сылнымут да мер-политик журнал. 1926 ий гыч савыкталтеш. Шке лӱмжым ик гана веле огыл вашталтен («У вий», «Родина верч», «Марий альманах»). Журналыште марий да Марий Элыште илыше серызе, поэт-влакын почеламут, проза да драматургический произведений-влакышт савыкталтыт, тыгак лӱмлӧ тӱвыра пашаеҥ, шанчызе, критик-влакын статьяшт, марий композитор-влакысе произведенийыштын нотышт печатлалтыт. Журналым Марий Эл Республикыште да вес кундемлаште марий-влакын тӱшкан илыме верлаштыт лудыт. == Эртык == «Ончыко» журналлан негызым «Йошкар кече» газетын пашаеҥже влак - С.Элнет, М.Шкетан, П.Ланов и Э.Савинов пыштеныт. 1926 ий 31 июльышто «У вий» литературно-художественный журнал ош тӱням ужын - «Йошкар кече» (кызытсе «Марий Эл») газет олмеш 20 лаштыкан изи сылнымут книга лийын. Лудшо-влак тудым яра налыныт, 1550 экз. тираже дене лекше журналыште М.Шкетанын, Э.Савиновын, Р.Онарын ойылмашышт-влак, Н.Мухинын, П.Лановын, С.Элнетын почеламутышт-влак савыкталтыныт. 1936 ийыште, репрессий жапыште, журнал ик жаплан лекмым чарнен. 1936 ийыште «У вий» журнал «Пиалан илыш» альманахыш савырнен, 1953 ий мучаш марте савыкталтын. 1942-1945 ийлаште журнал «Родина верч» маналтын, вара «Марий альманах» лӱм дене савыкталтын. 1942 ийысе нылымше номер гыч тудо ончычсо лӱмжым пӧртылтен - «Пиалан илыш». 1954 ий гыч журнал «Ончыко» лӱм дене лектеш. Латик ий жапыште (1926-1936 ийлаште) «У вийым» 86 номержым савыктыме гын, сар пагытым авалтыше 16 идалыкыште ныллым гына. 1954 ий гыч журнал «Ончыко» лӱм дене идалыклан куд гана лекташ тӱҥалын, а 1994 ий гыч - кажне тылзын. Тылеч вара тӱҥ редакторлан В. Столяров (Юксерн), А. Асылбаев (Асаев), В. Колумб, Сем. Николаев, А. Юзыкайн ыштеныт. 1988 ий гыч - А. Тимиркаев. 1987 ий Шорыкйол тылзын нылымше кечынже журналым «Чап Тамга» орден дене палемденыт. Тудым редакцийын тистышкыже РСФСР писатель ушем вуйлатыше Сергей Михалков пижыктен. == Тӱҥ редактор-влак == 1954-1961 - В.Столяров (Юксерн) 1961-1972 - А.Асылбаев 1972-1974 - В.Колумб 1975-1984 - С.Николаев 1984-1988 - А.Юзыкайн 1988-2016 - А.Тимиркаев 2016-2017 - Г.Сабанцев-Ояр 2017 ий гыч - И. Попов == Тугак ончо == «У сем» журнал «Литера» журнал «Кече-Солнышко» журнал == Кылвер-влак == Игорь Попов стал главным редактором журнала «Ончыко».(руш) Главным редактором журнала «Ончыко» назначен Геннадий Сабанцев.(руш) Каким будет журнал «Ончыко» в 2015 году?(руш) «Вперед» - и никаких гвоздей! Марийскому литературному журналу «Ончыко» - 80 лет.(руш) «Ончыко» журналын редколлегийже. «Ончыко» журналын PDF-архивше.

Source: original
159-ше квартал посёлко

159-ше квартал посёлко (рушла Посёлок 159-й квартал) - Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко. == Верланыме вер == Шемшӱргӧ ял деч 20 километр тораште лийын шоген. == Кылвер-влак == Посёлок 159-й квартал. == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Звениговский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Звениговский район», 2004. - 304 с., ил. С. 263.

Source: original
Малмыж

Малмыж (одыла Шошма), (рушла Малмыж) - Российыште Киров велын Малмыж кундемыштыже верланыше ола. Малмыж кундемын рӱдерже. Калыкчот - 8751 еҥ (2010), 7591 еҥ (2016). == Верланыме вер == Ильна ола деч 280 километр кечывалвелмогырно верланен. == Ял лӱм == Ола лӱм «малымаш» лӱммут гыч лектын. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Заболотский Анатолий Иванович - Совет Ушем Талешке, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Тыгак ончо == Малмыж кугыжаныш Полтыш Полтыш курык

Source: original
Кайбицы кундем

Кайбицы кундем (суасла Кайбыч районы, рушла Кайбицкий район) - Суас Эл Республикысе муниципал кундем. Кундемын рӱдолаже - Кайбицы сола. == Калыкчот == Калык-влак (2010): суас-влак (67,7%), руш-влак (26,2%), чуваш-влак (5,3%). == Административ шеледымаш == Кайбицы кундемыште 17 ял шотан илем уло. == Кылвер-влак == Официал сайт

Source: original
Клюшко

Клюшко - шайбан хоккей, бенди, мече хоккейыште, флорболышто да эше икмыняр спорт тӱрлыкыштӧ пасушто шайбым але мечым поктылашлан кучылтмо спорт арвер. == Шайбан хоккейыште == Шайбан хоккейыште тиде спорт арвер шайбым наҥгайме, пасым пуымо, да капка велыш перымылан кучылталтеш. Клюшкын кужутшо 150-200 см. наре. Тудын вургыжо уло, ӱлнӧ тиде вурго кумдаҥеш да вӱчкыжемеш. Кумда, вӱчкыж мучашыжым тӱҥгыртымӧ - тудым ыргака лӱмдат. Ыргака-н кужутшо 25-40 см наре. Лач тудак шайбе дене тӱкналтеш. Ик клюшко весе деч ойыртемалтеш, вет модшо-влак тӱрлӧ капан улыт, шолагай ден пурлагай-влаклан тӱрлӧ клюшко кӱлыт. Клюшко вурго да ыргака коклаште 135°-ан луко кодеш. Клюшкын вургыжо чоткыдо, тыгодымак лывырге, сандене профессионал клюшко дене шайбым пераш куштылгырак. Ыргакым чӱчкыдын тӱҥгыртат - модшо тыгай клюшко дене шайбым ий валчын нӧлтал кертеш. Шола да пурла велышкат тӱҥгыртат - тыште шола кид да пурла кид дене кучышо-влак шкаланышт келшышым ойырат. Капкаоролын клюшкыжо пасу модшын клюшкыж деч изиш ойыртемалтеш. Тудын ыргакаже кумдарак, вурго да ыргака коклаште луко изирак. Но ыштыме йӧн, кучылтмо материал когынек клюшкыштат икгай. === Эртымгорно === Ондак шайбан хоккейлан клюшко-влакым ваштар але вӱдуа гыч ыштылыныт, но тиде пу материал толмо иземын, сандене, вара куэ да тумо пушеҥгым гына кучылтыныт. 1920-шо ийла гыч лач тумо гыч гына клюшко-влак ышталтыныт. 1920 гыч 2000-ше ийла коклаште клюшкым ыштыме технологий вашталтын. 1940-ше ий гыч вургым лончылен ыштат. 1960-ше ийла гыч клюшым стекловолокна материал дене ӱмбачын леведыт. Тыгак, лач 1960-шо ийлаштак модшо-влак шке клюшкыштын ыргажым тӱҥгыртылаш тӱҥалыныт. 1980-ше ийлаште клюшкым ыштыше-влак икымше гана алюминийым ыштымашште кучылтыныт. Но алюминий клюшко утыждене пеҥгыде лийын, шайбым тудын дене шижаш ок лий. Сандене ышттыше-влак вургым - алюминий гыч, а ыргакам - пу гыч ышташ тӱҥалыныт. Ыргака вашталт кертын. Тыгай клюшко чот шарлен. Кызыт клюшко-влакым композит материал-влак гыч ыштат (стекловолокна, углерод волокна, кевлар). Композит клюшко-влак куштылгырак улыт, нуным тӱрлӧ сынан да форманым ыштат. Но тыглай клюшко дене таҥастарымашште акше шергырак.

Source: original
Эҥерӱмбал (У Торьял кундем)

Эҥерӱмбал (рушла Нижний Кугенер) - Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 90 еҥ (2002 ий), 62 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Кӱанпамаш ял деч 0,5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен. == Кылвер-влак == Деревня Нижний Кугенер (Энерӱмбал). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Новоторъяльский район: Сборник документальных очерков.- Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Новоторъяльский район», 2005 г. - 304 с. ил. (ISBN 5-87898-297-8). С. 93.

Source: original
Иордан

Иордан эҥер (ивритла הַיַרְדֵּן‏‎; арабла الأردن‎‎) - эҥер Азийышто. Йогын кугытшо - 252 километр. == Литератур == Le Strange, G. (1890). Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. London: Committee of the Palestine Exploration Fund. OCLC 1004386. Palmer, E.H. (1881). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer. Committee of the Palestine Exploration Fund. Robinson, E.; Smith, E. (1841). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838. Vol. 2. Boston: Crocker & Brewster. == Кылвер-влак == Иордан - статья из Электронной еврейской энциклопедии Возрождение израильских рек (руш). Влас Михайлович Дорошевич. «В земле обетованной. Иордан» Каср-аль-Яхуд, или Вивафара - место Крещения Иисуса Христа на израильском берегу реки Иордан (руш). SMART - Multilateral project for sustainable water management in the lower Jordan Valley Inventory of Conflict and Environment (ICE), Jordan River Dispute "Map of the River Jordan and Dead Sea: And the Route of the Party Under the Command of Lieutenant W.F. Lynch, United States Navy" is a map from the mid-19th century of the River Jordan and Dead Sea, made under the command of William F. Lynch. "The Jordan River" in which John the Baptist baptized his cousin Jesus of Nazareth. (Yardenit.com)

Source: original
Нурласола

Нурласола (курыкмарла Нырласола, рушла Пекшеево) - Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. == Верланыме вер == Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 61 километр тораште лийын шоген. == Эртымгорно == МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште шыжа тылзын 26-ше кечынже Нурласола ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Шамаев Аксен Лукьянович - Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Пекшеево (Нырласола). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Юринский район: Сборник документальных очерков - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, администрация муниципального образования «Юринский район», 2007. - 304 с., илл. С. 89.

Source: original
Тодымваж

Тодымваж (курыкмарла Тодымваж, рушла Тодымваж) - Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Эмансола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 84 еҥ (2001 ий), 61 еҥ (2015 ий). == Верланыме вер == Эмансола сола деч 4,5 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Алёшкин Николай Порфирьевич - I степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Крайнов Григорий Никандрович - марий шымлызе, историй шанче кандидат (1986), историй шанче докор (1993), профессор (1995), Россий Гуманитар шанче Академийын академикше (2006), Россий Естествознаний шанче Академийын академикше (2007), РАЕ шанче да туныктышын сулло пашаеҥже (2007), Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (2007), European Akademy of Natural History академик (2008). == Кылвер-влак == Деревня Тодымваж (Тодымваж). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник документальных очерков / Автор-сост. А.Г. Иванов. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Государственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Горномарийский район», 2006. - 648 с., илл. С. 225.

Source: original
Карис, Алар

Алар Карис (эстонла Alar Karis; 1958 ӱярня 26, Тарту) - эстон политик, Эстонийын президентше. == Кылвер-влак == president.ee Alar Karis. Eesti Teadusinfosüsteemis Indrek Rohtmets. Doktor Karis ühendab rohelist ja valget bioloogiat (intervjuu). Horisont, nr 1/ 2000, lk 13-17 Alar Karis saates "Kukul külas", 1. juuni 2003, 1. osa, WMA fail, 2. osa, WMA fail Mirko Ojakivi. Tartu ülikool kaalub vähendada tudengite arvu 10 000 võrra. Eesti Päevaleht, 21. oktoober 2008 Marju Himma. Alar Karis: kutsume kokku parimad ja anname parimat haridust. Tartu Postimees, 3. november 2008 Mirko Ojakivi. "Rektor Alar Karis: Tartu ülikool peab tulevikus suuremaga liituma". Eesti Päevaleht, 1. september 2009 Kairit Tsäro-Mirme. "Kodust putku pannud isa, rahamasinast bänd ja teistele vastumeelne kurameerimine: õpetaja, konkurent ja sõbrad kirjeldavad Alar Karise elu". kroonika.delfi.ee, 24. september 2021 President Karis tegi avalduse Valgevene poliitvangide ja represseeritute toetuseks Postimees, 27. november 2021 Alar Karis: väliseestlased on mõjukas osa Eestist ERR, 27. november 2021

Source: original
Руш

Руш калык, руш-влак (рушла ру́сские) - эрвел славян калык; ик йылме, культур, эртымгорно дене кылдалтше калык. Эн шукынжо Российыште илат. Тыгак, Украина, Беларусь, Казахстан, Узбекистан, Латвий, Кыргызстан, Эстоний, Литва, Молдово, Приднестровье, Туркменистаныште руш-влак шукын илат. 2002 ийлан руш калыкын тӱнямбал чотшо 130 миллион еҥ, Российыште 116 миллион еҥ (Россий калык чот деч 79,8 %). Руш-влак эн шукынжо танле тын йӱла почеш илат. Руш йылме дене мутланат. == Калыкчот == Руш-влакын чот вашталтмышт: *Цифрым пеҥгыдын каласаш ок лий. **Российыште гына. === Совет Ушемын ондаксе эллаштыже === Российыште руш калыкын чотшо 79,8 % (2002 ийлан). Йот элла гыч руш-влак эн шукын Приднестровьеште илат - тиде элын калык чот дечыж руш-влак 30,4 % айлат. Умбакыже, ондак Совет Ушемыш пурышо эл-влакыште: Латвий (2000-ше ийлан 29,6 %), Эстоний (2000-ше ийлан 25,6 %), Казахстан (2009-ше ийлан 23,7 %), Украина (2001-ше ийлан 17,3 %), Кыргызстан ((2009-ше ийлан 7,8 %), Абхазий (2003-шо ийлан 10,9 %), Беларусь (2009-ше ийлан 8,3 %), Литва ((2001-ше ийлан 6,3 %) Молдово (2004-ше ийлан 5,9 %) Узбекистан (2000-ше ийлан 4,9 % наре) Туркменистан (2001-ше ийлан 3,5 % наре), Кечывалвел Осетий (2000-ше ийлан 2,8 % наре), Азербайджан (1999-ше ийлан 1,8 %), Грузий (2002-ше ийлан 1,5 %, Абхазий ден Кечывалвел Осетий деч посна), Таджикистан (2000-ше ийлан 1,1 %), Армений (2001-ше ийлан 0,5 %) === Россий Федерацийыште === Шукын Российын рӱдӧ, кечывалвел да йӱдвел-касвел ужашыштыже илат, тыгак Уралыште. 2002 ийлан субъект-влак кокла гыч руш-влак эн шукын Вологдо велыште илат (96,56 %). Ингушетий, Чечня, Дагестаныште руш-влакын чотышт эн изи (5% наре). == Тыгак ончо == Марий

Source: original
Шӱдымарий

Шӱдымарий мут ончыктен кертеш: Шӱдымарий - Российыште Киров велын Кикнур кундемыштыже верланыше ял. Шӱдымарий - Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Шӱдымарий ял шотан илемыш пурышо ял. Шӱдымарий - Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше пытыше ял. Шӱдымарий - Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Шӱдымарий - Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Тамаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Шӱдымарий - Российыште Пошкырт Элын Янаул кундемыштыже верланыше ял.

Source: original
Акватлон

Акватлон (лат. aqua - «вӱд» да акрет грекла ἆθλον - «кучедалмаш», «таҥасымаш») - вудйымалсе кучедалмаш. == Эртымгорно == Спортын тиде толкынжо 1982 ийыште шыҥдаралташ тӱҥалын. Москосо институтышто вӱд йымалне ийышыше спорт группо чӱчкыдынрак да чӱчкыдынрак вӱд йымалне кучедалмашке ушнаш тӱнальыч. Группым Игорь Островский вуйлатен. Эркын-эркын икмыняр правиле шочын, тыге спортын у тӱрлыклан негызым пыштыме. Островский Израиль кундемыш илаш куснен, тушто тудо Вӱдйымал спорт Федерацийым вуйлаташ тӱҥалын. Тыгак Игорь Островскийым Калык-влакгокласе «Акватлон» Ассоциацийын президентлан сайленыт. == Кучедалмаш нерген == Айдеме вӱдышто да вӱд йымалне шкенжым кучен моштыжо манын, тыгай кучедалмаш да упражнений системым шонен лукмо. Пырля тудо акватлон маналтеш. Акватлон вич ужаш гыч шога: спорт ужаш, сар кучедалмаш, прикладной, гимастик ужаш да ямдылалтмаш. Таҥасымаш-влак спорт ужаш дене гына эртат. Тыште спортсмен-влак ластым чиен кучедалыт. Прикладной да сар кучедалмаш ужаш дене спасатель, водолаз, каскадер да спецназъеҥ-влак ямдылалатме годым пайдаланат. Ямдылалтмаш ужашым чылан эртышаш улыт. Акватлонышто ластым чиен кучедалыт. Тиде кучедалмашышке кажне еҥ ушнен ок керт. Пӧръеҥ, ластым чиен, 50 метрым эртен кертшаш, рвезе - 25 метрым. Когынек ластышкыжат 25 сантиметр кужутан тасмам кылдат. Лач тиде тасмамак спортсмен-влак икте весыжын кӱрлын налшаш улыт. Могай спортсмен лентам эн ончыч налын ончыкта - тудо сеҥыше лиеш. Тиде кучедалмашыште тавалышын вуйжым, шӱйжым тӱкаш ок лий. Танасымаш кум раунд гыч шога. Кажныже 30 секунд. Раунд-влак коклаште 1,5 минут наре каналташ лиеш. == Арвер-влак == Кучедалмаш бассейныште эрта. Кучедалме вер вич метр кужытан да лопкытан лийшаш. Вӱдын келгытше 3,5 метр деч шагал лийышаш огыл. Спортсмен-влак вӱдйымал маскым, ластым чият. Акватлон Российыште шочын гына огыл, тыштак тудо спорт радамыш пурен. Икымше спорт мастер-влакат улыт. Вӱдыштӧ нелылык ок шижалт, сандене нелылык шотышто спортсмен-влакым огыт пайле, но ӱдырамаш-влак посна таҥасат, поръеҥ-влак - посна. Тыгак, спортсмен-влак ийгот дене пайлалтыт. == Вӱдвал кучедалмаш == Тыгак акватлонышто вӱдыйымалне гына огыл, вӱдыштат таҥасат. Вӱдвал акватлонышто спортсмен-влак ийыме костюмым да ийымаш упшым чият. Тыште таҥасымаш кок ужаш гыч шога, кажныже кок минут наре, раунд-влак коклаште кок минут наре канат. Икымше раундышто ик модшо тӱкышо - нападающий улеш. Тудо тавалышым кид дене 5-10 секундо наре кучен кертшаш. Вич секундылан тудлан ик очком пуат, 10 секундылан - 2 очком. Кокымшо модшыжо аралалт кертшаш. Кокымшо раундышто модшо-влак вашталтыт. == Кылвер-влак == Дайвер клубын сайтше

Source: original
Вӱрзым

Вӱрзым (Ӱржӱм, Нуж-Ола) (рушла Уржум) - Российыште Киров велын Вӱрзым кундемыштыже верланыше ола. Вӱрзым кундемын рӱдерже. Калыкчот - 10213 еҥ (2010), 9981 еҥ (2017). == Верланыме вер == Ильна ола деч 190 километр кечывалвел могырно верланен. == Лӱмлӧ еҥ-влак == Киров Сергей Миронович - кумдан палыме совет кугыжаныж политик. Сперанский Алексей Дмитриевич - кумдан палыме совет медик. == Кылвер-влак == Уржум.(руш)

Source: original
Акролофий

Акролофий (лат. Acrolophia) - Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Кечывалвел Африкын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 7 еш куэ уло. == Тӱрлык-влак == Acrolophia bolusii Rolfe (1911) Acrolophia capensis (P.J.Bergius) Fourc. (1932) Acrolophia cochlearis (Lindl.) Schltr. & Bolus (1894) Acrolophia lamellata (Lindl.) Pfitzer (1887) Acrolophia lunata (Schltr.) Schltr. & Bolus (1894) Acrolophia micrantha (Lindl.) Pfitzer (1887) Acrolophia ustulata (Bolus) Schltr. & Bolus (1894)

Source: original
Псевдованиль

Псевдованиль (лат. Pseudovanilla) - Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Азийын ден Австралийын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 8 еш куэ уло. == Тӱрлык-влак == Pseudovanilla affinis (J.J.Sm.) Garay - Ява Pseudovanilla anomala (Ames & L.O.Williams) Garay - Вити-Леву Pseudovanilla foliata (F.Muell.) Garay - У Гвиней да Австралий Pseudovanilla gracilis (Schltr.) Garay - У Гвиней - Соломон Pseudovanilla philippinensis (Ames) Garay - Лусон Pseudovanilla ponapensis (Kaneh. & Yamam.) Garay - Понпеи Pseudovanilla ternatensis (J.J.Sm.) Garay - Тернате, Молукк Pseudovanilla vanilloides (Schltr.) Garay - У Гвиней

Source: original
Synthetic_mhr_8

кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ермаков Михаил Николаевич - II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ермаков Пётр Николаевич - 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Иванов Сергей Фёдорович - 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Иванов Никита Егорович - 1941-1945 ийласе Кугу - У Гвиней да Австралий Pseudovanilla gracilis (Schltr.) Garay - У Гвиней - Соломон Pseudovanilla philippinensis (Ames) Garay - Лусон Pseudovanilla ponapensis (Kaneh. & Yamam.) Garay - Понпеи Pseudovanilla ternatensis (J.J.Sm.) Garay - Тернате, Молукк Pseudovanilla vanilloides (Schltr.) Garay - У == Гулин Пётр Иванович - Йошкар Шӱдыр орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ермаков Василий Константинович - I степенян Ачамланде сар орден да III степенян Чап орден-влакын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ермаков Макар Алексеевич

Source: data_augmentation