AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Ҳ. ҟ. 1434

Ҳ. ҟ. 1434 (зқьы ԥшьышәи ҩажәи жәиԥшь) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1434-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Ҳ. ҟ. 1424

Ҳ. ҟ. 1424 (зқьы ԥшьышәи ҩажәи ԥшьба) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1424-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Танзаниа

Танзаниа (асуах. Tanzania, англ. Tanzania), аофициалтә хьӡы: Еиду Ареспублика Танзаниа (асуах. Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, англ. United Republic of Tanzania) - Африкамрагыларатәи атәыла. == Административтә шара == Танзаниа 31 административтә регионқәа (асуах. mkoa) рыла ишоит.

Source: original
Чачба, Ҟара-беи

Ҟара-беи Чачба - Аҩадатәи Аԥсны аҳ, Иуана Лукка ишиҳәоз ала. == Абиографиа == Ҟара-беи Чачба аҳ Баслакәа I диԥан. 1580 шықәсазы иаб иԥсра ашьҭахь Аԥсуа аҳра дахагылоит. Еилкаам амзызқәа ирыхҟьаны Аԥсны еиҟәшеит Аҩадатәи Аԥсни Аладатәи Аԥсни ҳәа. Аԥсылман динхаҵара здызкылаз аҳ Ҟара-беи, иаб иԥсра ашьҭахь(1580) Аҩадатәи Аԥсны дахагылеит. 1600 шықәсазы Аҩадатәи Аԥсны дахагылеит ақьырсиан ӷәӷәа, Ҟара-беи иашьеиҵбы - аҳ Ԥуҭу. Ҟара-беи иаҳраура иазку адырра маҷуп. 1613 шықәсазы имоҭа, аҳԥҳа Ҭанури (иашьа имоҭа) ԥҳәысс дигоит агыруа аҳ Адиан. Ашьҭахь Адиан аԥсуа аҳԥҳа дишьоит, Аԥсынтәылагьы дақәлоит. Иашьеи иареи еидгыланы ҩышықәса еибашьуан. Аха 1630 шықәсазы абрагь, аҳ Ԥуҭу дыԥсоит. Иара хара имгакәа ари ашықәс азы Ҟара-беи ихаҭа иԥсҭазаара далҵоит. Адиан Кәыдры аҟынӡа аԥсуа дгьыл импыҵахалоит. Иара убри 1630 шықәсазы Аԥсуа аҳра иазаанхаз адгьылқәа еидкыланы, иахагылоит Ԥуҭу иԥацәа: Салумани II, Саҭемани, Баслакәаи II.

Source: original
Симон Кананит

Симон Кананит - Иаса Қьырса жәаҩаҩык иапостолцәа-ицнагаҩцәа дыруаӡәкын, ижәытәӡаз Аԥсны раԥхьа ақьырсианра алаирҵәон. Апостол Симон Абазгиа нхарҭаси анцәа имаҵура ҭыԥси иалихуеит аӡиас ԥсырӡха иблахкыгоу аиҩхааҿ аҳаԥ хәыҷы, иахьатәи ақалақь Афон Ҿыц акәша-мыкәша иҟоу. Иԥсҭазаара урычралеи анцәа иаматанеиралеи имҩаԥго ажәытә абазгааи аԥсилааи ирылаирҵәон иакыз Анцәазаҵәра, дырҿагылон амырҭаҭреи еиуеиԥшым анцәахәқәа рымҵахырхәареи. Симон Кананит ишьҭашәарыцон. Ақьырсианцәа рҭархаразы ианрышьҭаз Симон Кананит гәаҟрала дҭархан Римтәи алегионерцәаамырҭаҭцәа рнапала. Анаҩс, дахьҭахаз аҭыԥ азааигәара иргылахоит Симон Кананит изкыз Афонҿыцтәи ауахәама. 2014 ш. рзы - Симон Кананит игәаларшәара амш Аԥсны иныҳәамшны, ихақәиҭрамшны иҟалеит. == Алитература == Акрызҵазкуа арыцхәқәа рамзар, Аҟәа, 2015 ш. Абхазия и в ней Новоафонский Симоно - Кананитский монастырь/Сост. А.Бекетов; ред. Т.Ю. Алексеева. - Сухум: «Дом печати», 2007. Абхазия: христианские святыни Нового Афона: путеводитель/Авт. проекта Н. Милованова. - Сухум, 2003.

Source: original
Очамчыра

Очамчыра (аур. Очамчира, ақырҭ. ოჩამჩირე) - Аԥсны иҟоу ақалақь. Очамчыра араион ақыҭақәа (ажәытә ҳәаақәа) Агәыбедиа (аԥсуаа) Аӡҩыбжьа (аԥсуаа) Араду (аԥсуаа) Аракьаҽы (аерманцәа) Арасаӡыхь (аԥсуаа) Аҭара-Аԥсуа (аԥсуаа) Аҭара-Аерман (аерманцәа) Ахәри (аԥсуаа) Баслахә (аԥсуаа) Гәыԥ (аԥсуаа) Ӷәада (аԥсуаа) Елыр (аԥсуаа) Кындыӷ (аԥсуаа) Кәачира (аԥсуаа) Кәтол (аԥсуаа) Лабра (аерманцәа) Маркәыла (аԥсуаа) Мықә (аԥсуаа) Ԥақәашь (аԥсуаа) Река (аԥсуаа) Тамшь (аԥсуаа) Тҟәарчал (аԥсуаа) Ҭхьына (аԥсуаа) Уатаԥ (аԥсуаа) Чабырхәа (Цхьенҵҟар) (аԥсуаа) Ҷлоу (аԥсуаа) Џьал (аԥсуаа) Џьгьарда (аԥсуаа)

Source: original
28

28 (ҩажәи ааба) шықәса - иулиантәи амзар 28-тәи ашықәс ауп. == Иит == рашәарамза 15: Мин-ди - ҳаньтәи аимператор (дыԥсит ~75 ш.) Береника (Ирод Агриппа I иԥҳа) - Иудеиа аҳкәажә, Ирод Агриппа I иԥҳа (дыԥсит ~81 ш. ашьҭахь) Сили Италик - римтәи асенатор, аконсул, ашәҟәыҩҩы (дыԥсит ~101 ш.) == Рыԥсҭазаара иалҵит == Онџо - Пекче (Кореиа) аҳ (диит ??) == Азхьарԥшқәа == Calendar for Year 28 (Julian calendar) Calendar for Year 28 (Gregorian calendar)

Source: original
Ҳ. ҟ. 1674

Ҳ. ҟ. 1674 (зқьы фышәи хынҩажәи жәиԥшь) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1674-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Дилан, Боб

Боб Дилан (англ. Bob Dylan; * лаҵарамза 24, 1941 ш., Дулут, Миннесота, ЕАА) - америкатәи ашәаҳәаҩы. == Альбомқәа == Bob Dylan (1962) The Freewheelin' Bob Dylan (1963) The Times They Are a-Changin' (1964) Another Side of Bob Dylan (1964) Bringing It All Back Home (1965) Highway 61 Revisited (1965) Blonde on Blonde (1966) John Wesley Harding (1967) Nashville Skyline (1969) Self Portrait (1970) New Morning (1970) Pat Garrett & Billy the Kid (1973) Dylan (1973) Planet Waves (1974) Blood on the Tracks (1975) The Basement Tapes (1975) Desire (1976) Street Legal (1978) Slow Train Coming (1979) Saved (1980) Shot of Love (1981) Infidels (1983) Empire Burlesque (1985) Knocked Out Loaded (1986) Down in the Groove (1988) Oh Mercy (1989) Under the Red Sky (1990) Good as I Been to You (1992) World Gone Wrong (1993) Time Out of Mind (1997) "Love and Theft" (2001) Modern Times (2006) Together Through Life (2009) Christmas in the Heart (2009) Tempest (2012) Shadows in the Night (2015) Fallen Angels (2016) Triplicate (2017) Rough and Rowdy Ways (2020) Shadow Kingdom (2023)

Source: original
Чачба, Саҭеман

Саҭеман Чачба - Аԥсны аҳцәа руаӡәк (1630-1650). == Абиографиа == Саҭеман диит Аладатәи Аԥсны аҳ Ԥуҭо Чачбеи иԥшәмаԥҳәыс Шьахьынџьани рҭаацәараҿы. 1613 ашықәсазы. Ԥуҭо иԥшәгарала, Саҭеман иԥҳа Ҭанури (Дераџьан), Агыртәыла аҳ Леуан Адиан диҳәит. 1628 ашықәс азы Леуан Ҭанури дишьуеит, уи ашьҭахь Ҩажәижәабашықәсатәи аибашьра алагоит. 1630 ашықәс азы Ԥуҭо ихы хырҵәоит. Уи ашьҭахь Саҭеман иашьцәеи иареи еидгылоит. Урҭ рыла иалагоит х-мчрак - Ԥсҳак иакәымкәа, хҩык Аԥсҳацәа анапхгара ҟазҵо: Салуман II, Баслакәа II, иара Саҭеман ихаҭа. Иара ихаан Италиатәи амиссионер Қристофор де Кастелли Аԥсуа Аҳра даҭааит, егьырҭ ауаа реиԥш. 1650 ашықәсазы Саҭеман иԥсҭазаара далҵит, иԥа Гьаргь диҭынхеит. == Аҭаацәазаара == Саҭеман иҭаацәараҿ иит: Гьаргь (?-1670) - Аҩадатәи Аԥсны аҳ (1650-1670) шш. Зегнаҟ (?-1700) - Аҩадатәи Аԥсны аҳ (1670-1680), Аԥсҳа иаҳасабла (1680-1700). Ҭанури (?-1628) - аҳԥҳа, Агыртәылатәи аҳ Леуан иԥҳәыс (1613-1628).

Source: original
Афанас (Адарнас) Шавлиани

Афанас Шавлиани - аԥсҳа-ампыҵахалаҩ (879-887). == Абиографиа == Афанас - аԥсҳа-ампыҵахалаҩ Иоанн диԥан. Афанас ианԥса далылцаз, изакәантәу аԥсҳа - Баграт, Аԥсныҟа дхынҳәуеит. Византиа аимператор, Баграт арр ииҭоит, урҭ дырхагыланы, Баграт Аԥсны дақәлоит, Афанас дишьуеит, ҭынхас иҟоу, азакәан алагьы аҳра ҩаԥхьа игоит. Афанас иԥҳәыс, кларџьеҭтәи аҳкәажә, ԥҳәысс дигоит. Абасала, амчра ҩаԥхьа ииасуеит изакәантәу Ачаа рдинастиа.

Source: original
Быҭәба, Леуарса Алықьса-иԥа

Леуарса Алықьса-иԥа Быҭәба (жәабранмза 21, 1960 ш., Гәдоуҭа араион - цәыббрамза 17, 2007 ш., Дәрыԥшь ақыҭа) - Аԥсуа ҿыханҵаҩ. == Абиографиа == Далгеит Аҟәатәи асахьаҭыхратә ҵараиурҭа, Қарҭтәи аҳәынҭқарратә сахьаҭыхратә академиа. Леуарса Быҭәба иҭыхымҭақәа қәҵоуп икәша-мыкәша иҟоу адунеи злаҩычоу иблахкыгоу шәыга ԥшшәы хкыла. Уи амозаика ианубаалоит имаҭәарту адунеи ацәаарақәа - Аҟәатәи аҩнқәа, абаашқәа, аҷандарҵлақәа, алашарбагақәа, ашьаҟақәа. Апеизаж аҿы зсахьа ҭихуа аҭыԥ ианыԥшуа, афотографиаҿ еиԥш акәымкәа, асахьаҭыхыҩ иҩнуҵҟатә блала уи аҭыԥ шидикыло ауп. Уи ухызхуа дунеи ссируп, иахьыҟам еибашьрак, шәарҭарак. Асахаьаҭыхыҩ ус ибар иҭахуп иԥсадгьыл - Аԥсны. Леуарса Алықьса-иԥа иусумҭақәа ыҟоуп Аԥсны Аҳәынҭқарра амилаҭҭә сахьаҭыхымҭақәа ргалереиаҿы, иара убас ахатә коллекциақәа рҿы. Леуарса Алықьса-иԥа Быҭәба аԥсуа сахьаҭыхратә ҟазараҿы акырзҵазкуа илагала ду азы ианашьоуп “Ахьӡ-Аԥша” аорден II аҩаӡара. == Алитература == Скидина С. Леварса Бутба: «Я всегда ощущал себя человеком, который твердо стоит на земле»//НГ. - 1998. - 15 января, (No3). - С.2. Аҩӡба У. Ш.. Аԥсуа биографиатә жәар (Абхазский биографический словарь). Москва, 2015. ад. 185. == Азхьарԥшқәа == Бутба Леварс . Парус на всю жизнь.

Source: original
Ԥхынгәымза 17

Ԥхынгәымза́ 17 (Ԥхынгәымза́ жәи́бжь), Иу́ль 17, Ԥхынгәы́ 17 - григориантәи амзар 198 тәи амш (199 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 167 мшы. == Ахҭысқәа == 1429 - Карл VII афранцызтә аҳтәарҭазы агәыргьын ихаҵара : ацеремониаан абираҟ ихаргыланы илкуп ахархь уаҩы Жанна д’Арк (асахь.). 1716 - Пиотр I ифлот иманы Копенгаген днаӡеит 1785 - словацктәи авантиурист Мориц Бениовски Мадагаскар дшахагыло атәы рылеиҳәеит 1868 - иапониатәи аҳҭнықалақь Киото аҟнытә Токиоҟа ииагоуп 1918 - Екатеринбург еихсны дыршьит аҵыхәтәантәи урыстәылатәи аимператор Николаи II, уи иҭаацәеи изааигәаз ауааи 1918 - Сибра Аамҭалатәи аиҳабыра Омск Сибра ахьыԥшымразы Адекларациа аднакылеит 1929 - СССР Китаии иареи рыбжьара адипломатиатә еизыҟазаашьақәа еиԥнарҟьеит КВЖД инамаданы аимак иахырҟьаны 1975 - ҩ-тәылак рыҟнытә акосмостә ӷбақәа ҩба «Соиуз-19» (СССР) - и «Аполлони» (ЕАА) раԥхьатәи реиԥылара

Source: original
24

24 (ҩажәи ԥшьба) шықәса - иулиантәи амзар 24-тәи ашықәс ауп. == Иит == Тит Вестриции Спуринна - римтәи асенатор, аконсул, Плини Аиҵбы иҩыза (дыԥсит 105 ш. ашьҭахь ) == Рыԥсҭазаара иалҵит == Гаи Силии Цецина Ларг - римтәи асенатор, аконсул (диит ??) Луции Калпурнии Пизо - римтәи асенатор, аконсул (диит ??) Намҳе Чхачхаун - Силла аҳ (диит ??) Страбон - абырзен философ, аҭоурыхдырҩы, агеограф (диит ~Ҳ. ҟ. 64 ш.) Такфаринат - Нумидиатәи абербер аруаа реиҳабы (диит ??) Ван Лан - синьтәи ақәгылаҩцәа реиҳабы (диит ??) == Азхьарԥшқәа == Calendar for Year 24 (Julian calendar) Calendar for Year 24 (Gregorian calendar)

Source: original
Босниеи Херцеговинеи

Босниеи Херцеговинеи (ахорв. Bosna i Hercegovina, асерб. Босна и Херцеговина) - Аҳәынҭқарра шьыбжьрхара-мрагыларатәи Европаҟны, Балкантәи адгьылбжьахабжаҟны. Сараево иаҳҭнықалақьуп. Аҵанакы - 51 209 км². Аҳәынҭқарра иаланхо - 275 524-ҩык. (2013 ш.). == Административтә-ҵакырадгьылтә шара == Босниеи Херцеговинеи Рфедерациа 10 автономтә кантонқәакны рҽыршоит: I. Унско-Сансктәи акантон II. Посавтәи акантон III. Тузлатәи акантон IV. Зеницко-Добоитәи акантон V. Босанско-Подринтәи акантон VI. Абжьарабосниатәи акантон VII. Герцеговинатә-Неретветәи акантон VIII. Мраҭашәарахерцеговинатәи акантон IX. Сараевотәи акантон X. Акантон 10

Source: original
Нарасқәуа, Гьаргь Махаз-иԥа

Гьаргь Махаз-иԥа Нарасқәуа (аур. Георгий Махазович Нараскуа; цәыббрамза 25, 1936 ш., Ԥакәашь ақыҭа, Очамчыра араион - 2004 ш.) - Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет. == Абиографиа == Диит 1936 шықәса цәыббрамза 25 рзы Ԥакәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2004 ш-азы. 1958 шықәсазы дҭалеит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгеит 1961 шықәсазы. == Абиблиографиа == Сара сыламыс. Аҟәа, 1979 шықәса. Сыбзибара. Аҟәа, 1988 шықәса. == Алитература == Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, «Аԥсуа поезиа антологиа XX ашәышықәса», Аҟәа-Москва, 2009, ад. 936

Source: original
Сталин, Иосиф Виссарион-иԥа

Иосиф Виссарион-иԥа Сталин, Иосиф Џьугашвили (аур. Иосиф Виссарионович Сталин, ақырҭ. იოსებ ბესარიონის ძე სტალინი; ԥхынҷкәынмза 18, 1878 ш. Гәар, Урыстәылатәи аимпериа - хәажәкырамза 5, 1953 ш. Ближниаиа дача, Волынское, Москватәи аобласт, СССР) - СССР аполитикатәи ахәынҭқарратәи арратәи партиатәи усзуҩы, Урыстәылатәи ареволиуционер, Асовет Еидгыла ахада (1934-1953 шш.). == Азхьарԥшқәа == Stalin Library (with all 13 volumes of Stalin's works and "volume 14") Stalin digital archive

Source: original
Ҳ. ҟ. 1589

Ҳ. ҟ. 1589 (зқьы хәшәи ԥшьынҩажәи жәба) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1589-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Линнеи, Карл

Карл Линнеи (ашвед. Carl Linnaeus, Carl Linné, алаҭ. Carolus Linnaeus; лаҵарамза 23, 1707 ш., Расҳулт, Швециа - ажьырныҳәамза 10, 1778 ш., Уппсала) - ашвед биолог, аус ӷәӷәала иџьабаа адиҵыз зыԥсы ҭоу рыхкқәа ахьӡқәа рыҭара. Уи иаԥыиҵаз аԥҟарала аҵиаақәа зегьы ирымоуп латин бызшәала ицәажәо, ҩажәак рыла ишьақәгылоу ахьӡқәа. Линнеи 1735 ш. иҭҵааны ахьӡқәа рыҭаны ашәҟәы ианиҵеит 4000 иреиҳаны аԥстәы хкқәеи акыр нызқь хкы аҵиаақәеи. Уи ишәҟәы "Аҵиаа хкқәа" захьӡыз аҿы аҵиаа иазкны аиҭаҳатә ахьаницоз авараҿы ианиҵон ҩажәазацәык. Раԥхьатәи ажәа иаанагон аҵиаа шьҭрала изеиуаз ахьӡ, аҩбатәи ажәа - аҵиаа ахкы ахьӡ. == Ашәҟәқәа == Systema naturae (Аԥсабара асистема, 1735) Genera plantarum (1737) Philosophia botanica (1751) Species Plantarum (1753) == Азхьарԥшқәа == Линней Карл - апрофил Российская Академия Наук

Source: original
Аԥстәы

Аԥстәы абиологиатә ҳәынҭқарра Animalia иаҵанакуа ахәыцрацәа змоу, аеукариоттә организмқәа роуп. Маҷк рыда, аԥстәқәа аорганикатә маҭәашьарқәа рфоит, ахәышәтәыга рыԥсыԥ ргоит, амиоцитқәа рымоуп, рныҟәара рылшоит, цәеижьла ахылҵра рылшоит, насгьы амлакыра аҿиараан ахәыцқәа рҭыҳәҳәа, абластула аҟынтәи ирызҳауеит. Аԥстәқәа аклад шьақәдыргылоит, уи иаанагоит урҭ еицырзеиԥшу ажәытәӡатәи иалҵит ҳәа. 1.5 миллион инареиҳаны ԥсы зхоу аԥстәқәа рыхкқәа рыӡбахә ҳәоуп, урҭ рҟынтә 1.05 миллион раҟара хәаҷа-маҷақәоуп, 85,000 раҟара амоллускқәа роуп, 65,000 раҟара зҟәаҟәа змоу ԥстәқәоуп. Иҟоуп агәаанагарақәа 7.77 миллион ԥстәы хкы Адгьыл аҿы. Аԥстәқәа рцәеижь аура 8.5 мкм (0.00033 инч) инаркны 33.6 м (110 фут) рҟынӡа. Урҭ еилашуа аекологиа рымоуп, насгьы рыкәша-мыкәша иҟоу зегьы реидҳәалара рымоуп, еилаԥсоу ачыстә ҭҳәаақәа шьақәдыргылоит. Аԥстәқәа рҭҵаара азоологиа ҳәа иашьҭоуп, аԥстәқәа рҟазшьа аҭҵаара аетологиа ҳәа иашьҭоуп. == Азхьарԥшқәа == Animal Diversity Web - Мичигантәи Ауниверситет аԥстәқәа рдыррақәа рбаза

Source: original
Аҭыԥҳа Мариа лира

Аҭыԥҳа Мариа лира - Ақьырсиан Аныҳәа. Назареҭ ақалақьара аҟны инхон аиаша хаҵара змаз, хаҵеи ԥҳәыси Иоакимыи Аннеи. Хшаа дырмоуӠақәа иажуит. Гу-заҵәыкла Анцәа иҳуон хшаа дҳаҭ ҳәа; - ироуа ахшара Анцәа имаҵ аура дартараны ҿарҭеит. Анцәа иаҳаит рныҳәаԥхьыӡ: ԥха друот. Мариа лыҳьӡырҵеит. Анцәа дызхылшааз лыира иамшныҳәоуп сентиабр 8 мшы рзы. == Алитература == «Ақьырсиан иаша екклесиа. Аныҳәа дуқуа», Аҟәа, 1992

Source: original
Ҳ. ҟ. 1453

Ҳ. ҟ. 1453 (зқьы ԥшьышәи ҩынҩажәи жәаха) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1453-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Ҳ. ҟ. 1771

Ҳ. ҟ. 1771 (зқьы быжьшәи хынҩажәи жәеиза) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1771-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Китаи

Китаи, Ҷынҭ (акит. 中國), официалтә хьʒы: Китаитәи Жәлартә Республика (КЖР, акит. 中華人民共和國) - Азиаҟны мрагыларатәи агаҟны аҳәынҭқарра. Аҵанакы - 9 596 960 км². Аҳәынҭқарра иаланхо - 1 373 541 278-ҩык. (2010 ш.). Китаи - 中华人民共和国 - China

Source: original
Мерабишвили, Иуане

Иуaне Серго-иԥа Мерaбишвили (ақырҭ. ვანო მერაბიშვილი; мшаԥымза 15, 1968 ш. Адигени aрaион aқыҭa Уде aҿы диит) - Қырҭтәыла аԥызa-министр 2012. == Абиографиа == 1992 шықәсaзы Қырҭәтылa aтехникaтәи университет aшьхaтә химиa aфaкультет дaлгеит. 1992-1995 шш. рзы Қырҭтәыa aтехникaтә университети Агрaртә университети рҿы лаборантс, aлaборaнт еиҳaбыс, aсистентс, aҭҵaaрaдыррaтә усзуҩ еиҵбыс aус иуaн. 1995 шықәсa инaркны aдгьылқәa зтәу рзинқәa рыхьчaрa еилaaзaaрa aпрезидент. 1999 шықәсaзы Қырҭтәылa aпaрлaмент aлaхәылaс дaлырхит. 2000 шықәсa инaркны Қырҭәтылa aпaрлaмент aекономикaтәи политикеи aреформaқәеи рхеилaк aхaнтәaҩы, 2002 шықәсa инaркны Қырҭтәылa aнaционaлтә пaртиa aмaӡaныҟәгaҩ хaдa. 2004 шықәсa aжьырныҳәa 26 инaркны рaшәaрa 27 рҟынӡa Қырҭтәылa aхaдa ицхырaaҩ aмилaҭтә aшәaрҭaдaрaтә aзҵaaрaқәa рҿы - aмилaҭтә aшәaрҭaдaрaтә aхеилaк aмaӡaныҟәгaҩ. 2004 шықәсa рaшәaрa 7 инaркны ԥхынҷкәын 18 рҟынӡa Қырҭтәылa aҳәынҭқaррa aшәaрҭaдaрaтә министр дыҟaн, 2004 ԥхынҷкәын 18 рзы Қырҭтәылa aҩнуҵҟaтәи aусқәa рминистрс дҟaрҵеит. == Шәахә. иара убас == Facebook

Source: original
Квирикашвили, Гьаргь Џьемал-иԥа

Гьaргь Џьемал-иԥа Квирикaшвили (ақырҭ. გიორგი კვირიკაშვილი; Ԥхынгәымза 20, 1967, Қарҭ) - 2015-2018 шш. Қырҭтәылa Аԥызa министр. == Аҵaрa == 1997-1998 шш. - Америкa еиду aштaтқәa Илиноистәи aуниверситет (University of Illinois at Champaign-Urbana, IL, USA, Master of Science in Finance), aмaгистрaтурa, aфинaнсқәa рмaгистр; 1984 ш. - Қарҭтәи Комaров ихьӡ зху aфизикa-мaтемaтикaтә школ-интернaт; 1984-1991 шш. - Қарҭтәи aҳәынҭқaррaтә aмедицинaтә институт aхәшәтәрaтә фaкультет, aтерaпевт; 1990-1995 шш. - Иу. Џьaвaхьишвили ихьӡ зху Қарҭтәи aҳәынҭқaррaтә университет aекономикaтә фaкультет, aзaнaaҭ ҽ aaглыхрa aплaншьҭыхрa; 1986-1988 шш. - ихымԥaдоу aррaтә мaҵурa. == Aбара == Қырҭтәылa Аԥызa министр

Source: original
Аҟәа араион

Аҟәа араион (азыркьаҿра: Аҟәа ар-он) - Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада - Ҟарачы-Черқьезтәи ареспублика; амрагыларахь - Кьалашәыр аӡы, Гәылрыԥшь араион; Алада - Амшын еиқәа; амраҭашәарахь - Гәдоуҭа араион. == Атерриториа == Атерриториа - 1523 км². == Аланхо == Араион иаланхо - 11 531-ҩык. (2011 ш.). == Ақалақьқәа == Ақалақь Аҟәа иаҳҭнықалақьуп. Аҟәатәи араион ақыҭақәа: Акаԥа Аԥра Баслаҭа Гәыма Гәымсҭа Ешыра Ӡыгәҭа Иашҭхәа Кьалашәыр Ԥсҳәы

Source: original
Гума (аангыларҭа)

Гума (Гәыма) - Аҟәа иҟоу аихамҩатә платформа ауп. Уи аартын 1940 ашықәс азы. Уи Гәымскаиа амҩаду иаваргыланы, Аҟәатәи аботаникатә баҳчеи Аҟәатәи амаамынқәа рааӡарҭеи рыбжьара иҟоуп. == Ахҭыс == Аангыларҭа аартуп Аботаникатә баҳча ҳәа, ашьҭахь Бараҭашвили, нас Баратов ҳәа ахьӡ ԥсахын. 1990-тәи ашықәсқәа рзы ауп аплатформа ахьӡ Гума ҳәа ианыԥсахыз. Асовет мчра аан Аҟәа - Очамчыра, Аҟәа - Тҟәарчал, Аҟәа - Зугдыди ҳәа ицоз афымцадәыӷбақәа аперрон аҿы иаангылон.

Source: original
Ҳ. ҟ. 1784

Ҳ. ҟ. 1784 (зқьы быжьшәи ԥшьынҩажәи ԥшьба) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1784-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Қәычбериа, Сҭеԥан Михаил-иԥа

Сҭеԥан Михаил-иԥа Қәычбериа (аур. Кучбериа Степан Михайлович; 1912 ш., Река ақыҭа, Очамчыра араион - хәажәкырамза 18, 1942 ш.) - Аԥсны ашәҟәыҩҩы. == Абиографиа == Диит 1912 шықәсазы Река ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1942 шықәса хәажәкырамза 18 рзы. Иқыҭаҽтәи аҵара даналга, 1927 шиқәсазы Н. Лакоба ихьӡ зху Ақәатәи абжьаратәи аԥсуа школ аитернат даанахәоит. Убри ашьҭахь, 1935 щықәсазы, Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт дҭалоит, далгоит 1939 шықәсазы. Дҭахеит аҩбатәи адунеитә еибашьраеӷҽы. Антологиаҿ иаробоу иажәеинраалақәа аагоуп, 1966 шықәсазы иҭыҵыз «Аԥсадгьыл аазы» аизга аҟнытә. == Алитература == Аԥсны аҭҵаарадыррақәа ракадемиа Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, «Аԥсуа поезиа антологиа XX ашәышықәса», Аҟәа-Москва, 2009, ад. 910 == Азхьарԥшқәа == Кучбериа Степан Михайлович (аур.) Қәычбериа Сҭеԥан Михаил-иԥа (аԥс.)

Source: original
Гагра (апансионат)

«Гагра»- 1952 шықәсазы иргылаз Гагратәи апансионат. Асовет аамҭазы Кавказ Амшын Еиқәа аԥшаҳәаҿы иҟаз асанаториатә усбарҭеи аԥсшьарҭа ҩнқәеи ирыҵанакуан СССР Агәабзиарахьчара Аминистрра Аԥшьбатәи Аҟәша хада, шықәсык иалагӡаны аус ауан, 110 уаҩы рзы иҟаҵан, аспорттә зал, акинотеатртә зал, иҟан. Уажәазы "Гагра" ԥшьбаҟа еихагыла змоу хыбрауп, ахаҳә ԥшаҳәа ыҟоуп. == Ахыҵхырҭақәа == Абхазия: краткая энциклопедия. Сухум, 2022

Source: original
Кабо-Верде

Кабо-Верде (апорт. Cabo Verde), аофициалтә хьӡы: Кабо-Верде Ареспублика (апорт. República de Cabo Verde) - Африкатәи адгьылбжьахатә ҳәынҭқарра. Архипелаг Атлантикатә аокеан агәҭантәи ахәҭа аҟны, ари 10 авулкан иахҟьо адгьылбжьахақәа ахь еилоуп. == Административтә шара == Кабо-Верде 22 амуниципалитетқәа (апорт. Concelhos) рыла ишоит.

Source: original
Аҷандара

Аҷандара (ақырҭ. აჭანდარა). Гәдоуҭа араион. == Иаланхо == 1522-ҩык. (1989 ш.) == Аҳабла == 8 : == Абара' == (аур.) Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003 Кәарҷиа В. Е., «Аԥсны атопонимика», Аԥсны анаукақәа ракадемиа, Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт, Аҟәа, 2002

Source: original
Ҳ. ҟ. 1494

Ҳ. ҟ. 1494 (зқьы ԥшьышәи ԥшьынҩажәи жәиԥшь) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1494-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Аԥснытәи Автономтә Ареспублика

Аԥснытәи Автономтә Ареспублика (ақырҭ. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა). Аҳҭнықалақь Аҟәа (ақырҭ. სოხუმი), Қырҭтәыла Аҳәынҭқарра, Атерриториа - 8700 км², иаланхо - 180 000-200 000-ҩык == Ақалақьқәа == Ақалақь Аҟәа (43 716-ҩык.) Аԥсны иаҳҭнықалақьуп. Даҽа қалақьқәа: Гагра (10 717-ҩык.), Гәдоуҭа (7738-ҩык.), Гал (7169-ҩык.), Тҟәарчал (4786-ҩык.), Очамчыра (4702-ҩык.), Афон Ҿыц (1308-ҩык.). == Административ-территориатә шара == Аԥснытәи Автономтә Республика; 6 районар Гагра амуниципалитет Гәдоуҭа амуниципалитет Аҟәа амуниципалитет Гәылрыԥшь амуниципалитет Очамчыра амуниципалитет Гал амуниципалитет == Азхьарԥшқәа == (англ.) (аур.) (ақырҭуа) Government of the Autonomous Republic of Abkhazia (official webpage).

Source: original
Ҳ. ҟ. 1427

Ҳ. ҟ. 1427 (зқьы ԥшьышәи ҩажәи быжьба) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1427-тәи ашықәс ауп.

Source: original
Ԥхынгәымза 16

Ԥхынгәымза́ 16 (Ԥхынгәымза́ жәа́ф), Иу́ль 16, Ԥхынгәы́ 16 - григориантәи амзар 197 тәи амш (198 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 168 мшы. == Ахҭысқәа == 622 - аԥсылман мзар алагамҭа 1054 - римтәи апапа ихаҭарнак Софиа лныхабааҟны ашәҟәы нижьит Михаил Керуларитәи апатриарх имаҵура иамхреи аныха иаҟәгареи ртәы зҳәоз 1676 - ашҳам иазку аусқәа: маркиза де Бренвилье лашьеи лашьцәеи ахәшә ахьрылҭаз азы ашьра лықәҵоуп 1945 - атомтә бомба раԥхьаӡакәны қәҿиарала аԥышәара мҩаԥысит (асахь.) на полигоне ЕАА аштат Ньиу-Мексико ахысырҭаҟны 1950 - Мараканасо -бразилиатәи ашьапылампыл асра аҭоурых аҟны агәкаҳара ду аныҟалаз 1951 - бостонтәи аҭыжьырҭаҟны икьыԥхьын ароман «Над пропастью во ржи» 1969 - раԥхьаӡакәны аҭоурых аҟны ауаа акосмостә обиект ашҟа излацаз аӷба «Аполлон-11» аԥырра азырхиара 1990 - УССР Иреиҳаӡоу Асовет Адекларациа аднакылеит Украина аҳәынҭқарратә суверенитет азы 1994 - Шумеикераа ркомета - Левии Иупитери еиҿаҳаит

Source: original
Хрушкова, Лиудмила Гьаргь-иԥха

Лиудмила Гьаргь-иԥха Хрушкова (аур. Людмила Георгиевна Хрушкова; ажьырныҳәамза 15, 1943 ш., СССР) - аурыс аҭоурыхдырҩы. Уи кавказтәи, урымтәылатәи, византәылатәи аҭоурыхи, христиан археологиеи акыр дравторуп. == Амонографиақәа == Скульптура раннесредневековой Абхазии: V-X века. - Тбилиси, 1980 Цандрипш: Материалы по раннесредневековому строительству в Абхазии. - Сухуми, 1985 Лыхны: Средневековый дворцовый комплекс в Абхазии. - М., 1998 Абхазия. Краткий исторический очерк. - М., 2003 Раннехристианские памятники Восточного Причерноморья. - М., 2002 Les monuments chrétiens du cote oriental de la mer Noire. Abkhazie IV-XIV siècles. Turnhout, 2006

Source: original
Synthetic_ab_8

aтқәеи, Варшәлар рџьаны ала /ипрозаҿ). Акубок аҿы ирԥшқәа == Абхазили Қьырхы зеижә) шықәса ишоит 1975) Ҳ. ҟ. 1703 (зқьы быжьшәи хԥа) шықәса́ Кәтолтәи, Тамшьтәи ашколқәа рҿы. 1952 шықәсазы Шоҭа Ҷкадуа дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭкарратә педагогтә институт. Далгеит 1956 шықәсазы. Акыр щықәса инеиԥынкылан аус иуан агазеҭ «Аԥсны ҟаԥшь» аредакциаҿ, литературатә усзуҩыс, Аҟәша аиҳабыс. Аԥснытәи аҳәынҭқарратә филармониаҿ. Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1946 шықәсазы, поет ҳасабла /рапхьатәи иажәеинраалақәа кьыԥхьуп агазеҭ «Аԥсны ҟаԥшь», «Альманах» рдаҟьақәа Шьоҭа Еугьан-иԥа Ҷкадуа (аур. Шота Евгеньевич Чкадуа; нанҳәамза 20, 1932 ш., Кәтол

Source: data_augmentation
Synthetic_ab_15

- Африкатәи адгьылбжьахатә тәыла Индиатәи аокеан аҟны. == Административтә шара == Комор афедеративтә республика иҟоуп. Ари атәыла 3 афедералтә субиектқәа (автономтә адгьылбжьахақәа) рыла ишоит. 1384 (зқьы хышәи ԥшьынҩажәи ԥшьба) шықәса - иулиантәи амзар 1384-тәи ашықәс ауп. - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 677-тәи ашықәс Ҳ. ҟ. 677 (фышәи хынҩажәи жәибжь) шықәса́ Комор (акомор. Komori, афр. Comores, араб. جزر القمر), аофициалтә хьӡы: Комортәи адгьылбжьахақәа реидгыла (акомор. Umoja wa Komori, афр. Union des Comores, араб. الاتحاد القمري) d Kind Fugue Oubykh, Oslo Samoa) Жырмокруг -

Source: data_augmentation
Synthetic_ab_9

- иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 374-тәи ашықәс - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1571-тәи ашықәс ауп. 73 (хынҩажәи жәаха) шықәса - Ҳ. ҟ. 374 (хышәи хынҩажәи жәиԥшь) шықәса́ = 984 с.х. - 11649-тәи адимикaтәылаҟа еилаҭ. ვერა ქობა - Қырҭ дыҟалагермацаз маҷкәынҭқаррат IMDb Вологи Ҳ. ҟ. 1571 (зқьы хәшәи хынҩажәи жәеиза) шықәса́ иулиантәи амзар 73-тәи ашықәс ауп. Ҳ. ҟ. 1571 (зқьы хәшәи хынҩажәи жәеиза) шықәса́ - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1571-тәи ашықәс ауп. = 984 с.х. - 11649-тәи адимикaтәылаҟа еилаҭ. ვერა

Source: data_augmentation
Synthetic_ab_19

87 (ԥшьынҩажәи быжьба) шықәса - - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1477-тәи ашықәс ауп. - иулиантәи амзар 261-тәи ашықәс иулиантәи амзар 87-тәи ашықәс ауп. 261 (ҩышәи хынҩажәи акы) шықәса Ҳ. ҟ. 1477 (зқьы ԥшьышәи хынҩажәи жәибжь) шықәса́  асердов ишыҟоу еконсул аская с ауп: Жофруa гәак иаҳҭнықалаҭтәылаӡеит а-60-тәи еиуоуп иабшьҭаҵоу ала»,  - иулиантәи амзар Ҳ. ҟ. 1477-тәи ашықәс ауп.  асердов ишыҟоу еконсул аская с ауп: Жофруa гәак иаҳҭнықалаҭтәылаӡеит а-60-тәи еиуоуп иабшьҭаҵоу ала»,  Ҳ. ҟ. 1477 (зқьы ԥшьышәи хынҩажәи жәибжь) шықәса́

Source: data_augmentation