AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Лоч-Спеконьис (Удине)

Лоч-Спеконьис () - Италин Фриули-Венеци-Джули регионан Пульферо коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
(9802) 1997 GQ6

(9802) 1997 GQ6 (лат. 1997 GQ6) - Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид. == Истори == ДӀайиллина 1997 шеран 2 апрелехь LINEAR цӀе йолу Ӏилманчо Сокорро обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1997 GQ6». == Хьосташ == Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ISBN 3-540-00238-3. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Springer Science & Business Media, 2012-06-10. - 1458 с. - ISBN 9783642297182 Chapman, C. R., Morrison, D., & Zellner, B. Surface properties of asteroids: A synthesis of polarimetry, radiometry, and spectrophotometry// Icarus : journal. - Elsevier, 1975. - Vol. 25. - P. 104-130. Kerrod, Robin. Asteroids, Comets, and Meteors (билганза). - Lerner Publications Co., 2000. - ISBN 0585317631. == Хьажоргаш == База данных JPL НАСА по малым телам Солнечной системы (9802)(ингалс.) База данных MPC по малым телам Солнечной системы (9802)(ингалс.) == Хьажа иштта == (9803) 1997 GL8 астероид

Source: original
Кориолис (беттан кратер)

Кориолис (лат. Coriolis) - Шенан тӀе жима космосан объект кхетар бахьнехь кхоллаелла беттан кратер, диаметрехь 78,56 км гергга. == ЦӀе == Кратеран цӀе тиллина Гаспар-Гюстав Кориолис (1792-1843) сийдина. == Истори == Кратер чӀагӀйина инг. International Astronomical Union (IAU) 1970 шарахь. == Хьажоргаш == Цифровой фотографический атлас Луны. Кратер Бок на карте LM-104. Andersson, L.E., and E.A. Whitaker, NASA Catalogue of Lunar Nomenclature, NASA Reference Publication 1097, October 1982.

Source: original
Механизаторов (Тюменан область)

Механизаторов (оьрс. Механизаторов) - Российн Федерацин Тюменан областан Упорован кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу - июль (мангалан), уггаре а шийла - январь (кхолламан). == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Екатеринбургца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+5. == Хьажоргаш == Упорован кӀоштан индексаш Кеп:Упорован кӀошт

Source: original
Чемпион

Чемпио́н (инг. champion схьадаьлла лат. campio) - цхьана спортан къийсамехь толам беккхина спортсмен йа спортан тоба. Цхьаболу спортан тайпанашкахь лакхара кхиам бу дуьненан чемпиона хилар. Олимпийн чемпион ву Олимпиадехь толам беккхина спортсмен йа спортан тоба. ШозлугӀа меттиг яккхинчарех (дато мидал) олу вице-чемпион. Брокгаузан а, Ефронан а энциклопедин дошаман тӀехь йаздина, чемпион ву суьдехь цхьана стаган метта къамел деш волу стаг аьлла. ТӀаьхьа чемпион олура шен лаамца миска нахега гӀо доккхуш волу рыцарех. Ушакован дошамас боху чемпион цхьаьнге гӀо доккхуш волу стаг ву аьлла.

Source: original
Лас-Росас-де-Вальдеарройо

Лас-Росас-де-Вальдеарройо (испан. Rozas de Valdearroyo, Las) - Испанин Кантабрия провинцин муниципалитет. == Географи == Муниципалитетан майда - 57,4 км². ХӀордан сизал локхалла 834 ± 1 метр. Дозанашца йу Кампоо-де-Энмедио, Кампоо-де-Юсо, Валье-де-Вальдебесана, Ариха, Альфос-де-Санта-Гадеа, Вальдепрадо-дель-Рио муниципалитеташ. == Хьажоргаш == Datos del registro de Entidades Locales Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas

Source: original
Намокрово

Намокрово (белорус. Намакрава) - Белоруссин Брестан областан Лунинецан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело. == Хьажоргаш == Белоруссин индексаш Архивйина 2020-10-29 - Wayback Machine Кеп:Лунинецан кӀошт

Source: original
Бейсбол

Бейсбо́л (инг. baseball, base - «бух», ball - «буьрка») - командан спортан ловзар бейсболан буьркаца а, битаца а. Яхьаллонашкахь дакъа лоцу шина командас. ХӀора командехь 9 (наггахь 10) стаг хуьлу. Бейсбол чӀогӀа яржина Кубехь а, АЦШ а, Венесуэлехь а, Японехь а, Китаехь а, Къилбера Кореехь а. АЦШ а, Японехь а, Чехехь а, кхоьчу пачхьалкхашахь а яржина ю софтбол - атта йина бейсболан тайп. Цунах ловзало чохь а, жима байнаш тӀехь а. Тахана бейсболах ловза 120 пачхьалкхахь. Цунах тера ловзараш ду крикет а, песаполо а Финляндехь, ойна Румынехь а, лапта Россиехь а. == Хьажоргаш == Международная Федерация Бейсбола(ингалс.) Конфедерация Европейского Бейсбола Архивйина 2004-08-31 - Wayback Machine(ингалс.) История игры в Венесуэле

Source: original
Горшем (Пенсильвани)

Горшем - Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Пенсильвани штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (инг. census-designated place, CDP) санна. == Географи == Горшем бахархойн статистикин меттиган майда - 14 244 934,606848 квадратан метр14,167209 км² (2010 шеран 1 апрель). Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац. ХӀордан сизал локхалла 76 метр. == Хьажоргаш == M.F.Riche, B.Benton, P.J.Schneider. Population of States and Counties of the United States:1790-1990. - U.S Department of Commerce Bureau of the Census, 1996. - 162 а. AmericanFactFinder (инг.). United States Census Bureau. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 24 ноябрь. Архивйина 2014 шеран 21 ноябрехь Архивйина 2015-01-09 - Library of Congress Web Archives

Source: original
Эскобал (Наранхос Аматлан)

Эскобал - Мексикин Веракрус штатан Наранхос-Аматлан муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Эскобал лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь. == Климат == Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 - 26 °C (72 - 79 °F). Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу. == Истори == ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира. 1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу. == Литература == Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. - Екатеринбург: У-Фактория, 2006. Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. - М.: Наука, 1979. - 168 с. Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. - М.: Высшая школа, 2005. - 495 с. - ISBN 5060045196. Новая история стран Европы и Америки XVI-XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. - 703 с. - ISBN 9785691015564. Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. - 463 с. - ISBN 569100607X. == Хьажоргаш == Мексикин бахархой(испан.)

Source: original
Ла Фонте Пикола (Козенца)

Ла Фонте Пикола () - Италин Калабри регионан Виллапьяна коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
Лапаго ди Сопра (Болцано)

Лапаго ди Сопра () - Италин Трентино-Альто-Адидже регионан Сельва-деи-Молини коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
Евсейкино

Евсейкино (оьрс. Евсейкино) - Российн Федерацин Марий Элан Килемарин кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке - дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт - январь, ткъа уггар бовха - июль бу. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Килемарин кӀоштан индексаш Кеп:Килемарин кӀошт

Source: original
Стар-Гарбор (Техас)

Стар-Гарбор () - Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Техас штатера гӀала. == Истори == Стар-Гарбор гӀала йиллина шарахь. == Географи == ГӀалин майда - 1,432069 км² (2010 шеран 1 апрель). ХӀордан сизал локхалла - 104 ± 1 метр. == Хьажоргаш == M.F.Riche, B.Benton, P.J.Schneider. Population of States and Counties of the United States:1790-1990. - U.S Department of Commerce Bureau of the Census, 1996. - 162 а. AmericanFactFinder (инг.). United States Census Bureau. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 24 ноябрь. Архивйина 2014 шеран 21 ноябрехь Архивйина 2015-01-09 - Library of Congress Web Archives

Source: original
Беганово (Вжесинскан повет)

Беганово () - Польшин Великопольскан воеводаллин Колачково гминера эвла. == Климат == Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу - июль (мангалан), уггаре а шийла - январь (кхолламан). == Хьажоргаш == «Morąg - z dziejów miasta i powiatu», Pojezierze, Olsztyn 1973 Мякотин В. А. Воеводство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.

Source: original
Молинели (Арецо)

Молинели () - Италин Тоскана регионан Ареццо коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
Турат

Турат (оьрс. Турат) - Российн Федерацин Кемеровн областан Яян кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь климат чӀогӀа континенталан йу. Ӏа - шийла а, деха а, аьхке - йоца а, йовха а. ГӀоролаш йоцу мур лаьтта 100 дийнахь областан къилбаседехь, 120 де гергга Кузнецкан боьран къилбехь. Къилбаседа дуьненан эхиган барамера асехь лаьттачу Кемеровн областана кхочу дикка дукха маьлхан йовхо шарахь. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Красноярскца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+7. == Хьажоргаш == Яян кӀоштан индексаш Кеп:Яян кӀошт

Source: original
Бенито Хуарез (Пануко)

Бенито Хуарез - Мексикин Веракрус штатан Pánuco Municipality муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Бенито Хуарез лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь. == Климат == Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 - 26 °C (72 - 79 °F). Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу. == Истори == ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира. 1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу. == Литература == Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. - Екатеринбург: У-Фактория, 2006. Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. - М.: Наука, 1979. - 168 с. Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. - М.: Высшая школа, 2005. - 495 с. - ISBN 5060045196. Новая история стран Европы и Америки XVI-XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. - 703 с. - ISBN 9785691015564. Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. - 463 с. - ISBN 569100607X. == Хьажоргаш == Мексикин бахархой(испан.)

Source: original
Николаевски (Тамбовн область)

Николаевски (оьрс. Николаевский) - Российн Федерацин Тамбовн областан Ржаксан кӀоштара эвла. == Климат == Ӏаламан а, ландшафтийн а амалаш йоьзна йу цуьнан географин хьолах - эвла лаьтта Оьрсийн акъарин йуккъехь, цунна тӀиера акъарин муьлххачу дозане эзар километр йу. Алсама хуьлу долу континенталан барамера хӀаваъ, Эвла хӀордашна гена латтарех доьзна ду. Цуо областан климат барамера континенталан йо. Окан-Донан акъари тӀехь климат алсама континенталан йу, уллорчу гунаш тӀехьчулла. Эвла лаьтта кӀеззиг къилбаседехьа Сибрехан а, Азорийн а максимумашна йуккъехь долчу лакхарчу Ӏаткъаман дукъал, цундела бу кхузахь луларчу Владимирехь йа Рязанехьчул алсама, гӀийлачу мехца, бекхна хенан хӀоттам. Оцун тӀе мехаш дукхах дерг къилбан а, къилба-малхбален а ду, бӀаьста а, Ӏай а муххале а. оцу агӀора хьокху аьхка а, бӀаьста а йокъаллин мехаш, ткъа Ӏай - дарц. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Ржаксан кӀоштан индексаш Кеп:Ржаксан кӀошт

Source: original
Благодатни (Воронежан область)

Благодатни (оьрс. Благодатный) - Российн Федерацин Воронежан областан Нови Усманан кӀоштара дӀатесна эвла. == Климат == Кхузахь климат барамера континенталан йу. Климатан Ӏаткъам бо Байкалхьалхара, Алтайра, Монголера Кхазакхстанехула йогӀу климаткхолларан семано (Воейковн сема). == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Нови Усманан кӀоштан индексаш Кеп:Нови Усманан кӀошт

Source: original
Еремино (Ярославлан кӀошт)

Еремино (оьрс. Еремино) - Российн Федерацин Ярославлан областан Ярославлан кӀоштара дӀатесна эвла. == Климат == Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Ярославлан кӀоштан индексаш

Source: original
Алферово

Алферово (Тулин область) Алфёрово (Головинан йуьртан меттиг) Алферово (Муромцевскан йуьртан меттиг) Алферово (Перцевскан йуьртан меттиг) Алферово (Ростиловскан йуьртан меттиг) Алферово (Юровскан йуьртан меттиг) Алферово (Балахнан кӀошт) Алферово (Белинан кӀошт) Алферово (Вашкин кӀошт) Алферово (Весьегонскан кӀошт) Алферово (Городецан кӀошт) Алферово (Духовщинан кӀошт) Алферово (Калязинан кӀошт) Алферово (Кичменгски Городокан кӀошт) Алферово (Мышкинан кӀошт) Алферово (Некоузан кӀошт) Алферово (Некрасовскан кӀошт) Алферово (Оленинан кӀошт) Алферово (Плесецкан кӀошт) Алферово (Республика Алтай) Алферово (Сафонован кӀошт) Алферово (Сонкован кӀошт) Алферово (Тёмкинан кӀошт) Алферово (Шекснан кӀошт) Алферово (Ярославлан кӀошт) Алфёрово (Гороховецан кӀошт) Алфёрово (Гусь-Хрустальнин кӀошт) Алфёрово (Егорьевскан кӀошт) Алфёрово (Павлово-Посадан кӀошт) Алфёрово (Собинкан кӀошт) Алфёрово (Код ОКТМО 46656428121) Алфёрово (Код ОКТМО 46656428116)

Source: original
NGC 7529

NGC 7529 - Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш. == Истори == И галактика дӀайиллинера шарахь Wilhelm Tempel цӀе йолу Германин астрономо, 27.94 см (11 дюйм) барам болу оптикан телескопан гӀоьнца. == Хьосташ == VizieR(ингалс.) NASA/IPAC Extragalactic Database(ингалс.) WikiSky-da NGC 7529: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение == Хьажа кхин а == Керла йукъара каталог Мессьен объектийн могӀам

Source: original
Кането (Пави)

Кането () - Италин Ломбарди регионан Каннето-Павезе коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
Абдулвадудов, Омар

Ома́р Абдулваду́дов (1957 шеран 2 апрель, Хаси-Эвл, Дагестанан АССР, РСФСР, ССРС) - нохчийн штангист а, пауэрлифтер а, Российн чемпион, ССРС спортан говзанча, Нохчийн Республикин йеза атлетикин Федерацин вице-президент. == Абдулвадудовс кечбинарш == Гелисханов, Резван - чемпион и призёр ССРС чемпионатийн толамхо а, совгӀатхо а, ССРС Кубок якххинарг, Европин а, дуьненан а чемпионатийн совгӀатхо, Дика Ӏалашон ловзарийн толамхо, ССРС халкъашна йуккъера даржан спортан говзанча; Исраилов, Иса - пауэрлифтер, Российн а, дуьненан а чемпион; Башхаджиев, Тамерлан - пауэрлифтер, Российн Кубкан совгӀатхо, дуьненан чемпион, Российн халкъашна йуккъера даржан спортан говзанча; Мусаев, Рамзан Хаважиевич - Российн Кубок якххинарг. == Доьзалла == Кхо бера. == Литература == С-А. М. Аслаханов, Х. Х. Хизриев. Физическая культура и спорт Чечни: истоки и современность. - Москва: «Перо», 2015. - С. 71-72. - 240 с. - ISBN 978-500086-997-0. == Хьажоргаш == Мовлади Абдулаев. Омар Абдулвадудов (бил-боцу.). Энциклопедия чеченского спорта (2013 шеран 18 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2015 шеран 17 март. Ваха Сайдаев. Тренер чемпионов (бил-боцу.). Вести республики (2012 шеран 7 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2015 шеран 5 март.

Source: original
Елка (Марий Эл)

Елка (оьрс. Елка) - Российн Федерацин Марий Элан Мари-Турекан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь бараме континенталан климат йу. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке - дикка йовха йу. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикин а, Арктикин а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран йуккъера барам республикин малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт - январь, ткъа уггар бовха - июль бу. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Мари-Турекан кӀоштан индексаш Кеп:Мари-Турекан кӀошт

Source: original
Косогорка (Хмельницкан область)

Косогорка (укр. Косогірка) - Украинин Хмельницкан областан Хмельницкан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу - июль (мангалан), уггаре а шийла - январь (кхолламан). == Cахьтан аса == Кхузахь лела шолгӀачу сахьтан асанан хан (киевн хан) - UTS+2 (аьхкенан мур - UTS+3). Хан лараран низам леладо Украинин правительствон сацамца, хӀора шарахь сахьт хьовзадо мартан тӀаьххьарчу кӀиранбуса 3:00 сахьт долуш цхьаьна сахьтана хьалха, ткъа октябран тӀаьххьарчу кӀиранбуса 4:00 цхьа сахьт йухахьовзадо. == Хьажоргаш == Хмельницкан областан индексаш

Source: original
Тюрмеровка

Тюрмеровка (оьрс. Тюрмеровка) - Российн Федерацин Владимиран областан Судогдан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь климат билгалйоккху цуьнан географин хьоло, цунах доьзна ду маьлхан йовхо кхачар а, тайп-тайпана хӀордан, континенталан барамера шораллин, арктикин хӀаваан массаш лелар а (луларчу Малхбузен Европин, Йуккъера а, Къилбаседера а Азин, Атлантикин а, Къилбаседа Шен Ӏапказийн акваторера). == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Судогдан кӀоштан индексаш

Source: original
Абумуслимов, Сайд-Хьасан Сайд-Мохьмад воӀ

Абумусли́мов Сайд-Хьаса́н Сайд-Мохьмад воӀ (вина 1953 шеран 1 февралехь, ССРС , Кхазакхийн ССР) - нохчийн историк, йаздархо, публицист, йукъараллин гӀуллакххо, нохчийн сепаратизман коьртех цхьаъ. == Биографи == Вина 1953 шарахь Кхазакхийн ССРхь, къоман нохчо. === Дешар === 1974-1975 шерашкахь дийшира Ломоносовн цӀарах йолчу МПУ историн факультетан кечамбаран декъехь. 1974-1981 шерашкахь - МПУ историн факультетан студент. 1982-1985 шерашкахь дийшира МПУ экономикин факультетан (Халкъан бахаман а, экономикин Ӏилманийн а историн кафедра) аспирантурехь. Экономикин Ӏилманийн кандидат. === Меттанаш === Хаьа нохчийн, оьрсийн, немцойн меттанаш. === Хьехархойн гӀуллакх === 1990-1994 шерашкахь исторех лаьцна лекцеш йийшира НПУ. === Йукъараллин-политикин гӀуллакх Нохчийчохь === 1980-гӀа шераш дуьйладеллачу хенахь дуьйна дакъалецира НГӀАССРхь шеш арахецарш даржош, царна йукъахь бара Авторханов Ӏабдурахьманан белхаш, Солженицинан А. И. «Архипелаг ГУЛАГ» болх. "Барт" (1989) йукъаралла кхоьллинчех цхьаъ, ткъа цуьнан бух тӀаьхь 1990 шеран май баттахь йира " Вайнехан демократин парти" . Парламентан депутат вара, дакъалецира, 1992 шеран 12 мартехь маьрша Нохчийн Республикин Конституци тӀеэцначу, Нохчийн Республикин Парламентан гуламехь.. Яндарбиев Зеламхас президентан декхарш кхочушдечу хенахь (1996-1997), вице-президентан даржехь вара. 1996 шеран августехь куьг йаздира Хаси-Эвлан барт тӀехь. Масхадов президент волчу хенахь дакъалецира российннохчиий йукъаметтигаш нисйеш российн-нохчийн дийцаршкахь. === Эмиграци === ШолгӀа нохчийн тӀом болабелча Нохчийчоьнан президента Масхадов Аслана болх тӀебилларца, вахара цуьнан векал хилла Истмалера Саммитехь дакъалаца, цул тӀаьхьа Европин мехкашкахь политикин болх бан. Оцу хенахь дуьйна вехира Туркойчохь а, Азербайджанехь а, цул тӀаьхьа Германехь. 1999 шеран ноябрера 2005 шеран март бутт кхаччалц вара НРИ йуьззина бакъоерг российн йоккха пачхьалкхан нохчашна а, кхечу Кавказан къаьмнашна а дуьхьала йолу шовинизм талла. == Политика гар == Кавказан эмират йан дуьхьалаверг, хӀинца а къамелаш до маьрша демократин нохчийн пачхьалкх йухакхолларех. Конфедераци кепара Къилбаседа Кавказан маршонан агӀонча.

Source: original