AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Беламорская вуліца (Мінск)

Беламорская вуліца - вуліца ў Савецкім раёне Мінска ў мікрараёне Камароўка, ідзе перпендыкулярна ад вуліцы Кульман да вуліцы Сурганава ў раёне паміж вуліцамі Куйбышава і Якуба Коласа. На вуліцы Беламорскай знаходзіўся дом П.К.Хадасевіча, у якім у верасні 1942 года быў надрукаваны чацвёрты нумар газеты «Звязда» - органа Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б. П.К.Хадасевіч і яго сям'я ў канцы 1942 года забіты фашыстамі. == Спасылкі == На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Беламорская вуліца (Мінск) Беламорская вуліца на map.by Архівавана 26 лістапада 2010. Беламорская вуліца на АТО.ВУ Беламорская вуліца на фотаграфіях 2023 г.

Source: original
Нацыянальны банк Грузіі

Нацыянальны банк Грузіі (па-грузінску: საქართველოს ეროვნული ბანკი) - цэнтральны банк Грузіі. Створаны на падставе Грузінскага рэспубліканскага банка Дзяржбанка СССР у 1991 годзе. == Гісторыя == Нацбанк Грузіі быў заснаваны ў 1919 годзе, а ў 1991 годзе пасьля зьнікненьня СССР ён пачаў працаваць як незалежны інстытут. Згодна пастановы Вярхоўнага Савету Грузіі быў створаны Нацыянальны банк Грузіі. Афіцыйна незалежны нацбанк быў заснаваны ў жніўні 1991 году, на падставе прынятага Закону «Аб Нацыянальным банку Грузінскай Рэспублікі». У той самы час быў прыняты і Закон «Ад грашова-крэдытным рэгуляваньні ў Рэспубліцы Грузія», які вызначыў асноўныя кірункі дзейнасьці Цэнтральнага банка краіны ў манэтарнай палітыцы. Цяперашні статус Нацбанку вызначаецца Канстытуцыяй Грузіі. Згодна 95-му артыкулу Канстытуцыі, Нацбанк незалежны ў сваёй дзейнасьці. Правы і абавязкі Нацбанку, яго дзейнасьць і гарантыі незалежнасьці вызначаюцца Законам «Аб Нацыянальным банку», прынятым Парлямэнтам Грузіі 23 чэрвеня 1995.

Source: original
Тэрарызм

Тэрарызм (па-лацінску: terror - жах) - грамадзкая небясьпечная дзейнасьць, якая складаецца ў сьвядомым, мэтанакіраваным ужываньні ґвалту шляхам захопу закладнікаў, падпалаў, забойстваў, катаваньняў, выбухаў, запалохваньня насельніцтва і орґанаў улады або зьдзяйсьненьня іншых замахаў, на жыцьцё або здароўе ні ў чым не вінаватых людзей або пагрозы зьдзяйсьненьня злачынных дзеяньняў з мэтай дасягненьня сваіх мэтаў. Агулам прынята, што дзеяньні, зьдзейсьненыя падчас вайны, у прыватнасьці партызанскі рух, не кваліфікуюцца як тэрарыстычныя. == Тэрор і тэрарызм == Неабходна адрозьніваць два роднасных, але розных, паняцьця - тэрор і тэрарызм. Тэрор - гэта ґвалт улады зь яе дзяржаўным апаратам супраць народу з мэтай прыгнечаньня ня толькі апазыцыі, але і ўсёй грамадзкасьці, з мэтай выкліку жаху і пакіданьня думак аб супраціве. Іншымі словамі, тэрор - гэта ґвалт з боку моцнага. Упершыню сыстэмны палітычны тэрор быў разгорнуты якабінцамі падчас Францускай рэвалюцыі.Іх ідэаляґічнымі нашчадкамі былі бальшавікі, якія разгарнулі чырвоны тэрор з мэтай прыгнечаньня палітычнай апазыцыі і распаўсюджваньня сваёй улады за межы захопленых імі Пецярбургу і Масквы. Ахвяры ўладнага тэрору вылічаюцца шматлікімі тысячамі і нават мільёнамі людзей. Затое тэрарызм - гэта ґвалт «з боку больш слабага», ґвалт, які выходзіць ад апазыцыйных праслоек грамадзтва, радыкальна наладжаных і як правіла вельмі нешматлікіх. Тэрарызм носіць палітычную, сацыяльную або нацыянальную афарбоўку ў залежнасьці ад мэт сваіх носьбітаў. Тэрарызм як зьява перасьледуе дзьве асноўныя знакавыя мэты: Першае - зьдзейсьніць ціск на орґаны ўлады, запалохаць, пасеяць страх і няўпэўненасьць. Другой мэтай і ў той жа час прыкметай тэрарызму зьяўляецца выкліканьне спачуваньняў сваёй мэтавай аўдыторыі, гэта значыць той праслойцы грамадзтва, якая як лічыцца паддаецца прыгнёту або дыскрымінацыі, але саступае ў радыкальнасьці тэрарыстам. Такім чынам, тэрарызм немагчымы без таго, каб тэрарысты не абвясьцілі аб сваёй адказнасьці за ажыцьцёўлены акт ґвалту. == Глядзіце таксама == 9/11 Выбух у Менску 4 ліпеня 2008 году Тэрарыстычны акт у менскім мэтро 11 красавіка 2011 Выбухі ў Віцебску 2005 == Вонкавыя спасылкі == Terrorism Research Center (анг.) The terror finance blog (анг.) International Terrorism and Security Research (анг.) Jihad Monitor (анг.) Crimestart terrorism links (анг.)

Source: original
Мужчынская гімназія (Амсьціслаў)

Мужчынская гімназія - помнік архітэктуры пачатку XX ст. у Амсьціславе. Знаходзіцца пад адрасам вуліца Кармэліцкая, 14. Твор архітэктуры эклектыкі з рысамі стылю мадэрн. Аб’ект Дзяржаўнага сьпісу гістарычна-культурных каштоўнасьцяў Беларусі. == Гісторыя == Дом збудавалі ў 1908 годзе з цэглы. У будынку разьмяшчалася мужчынская гімназія, пазьней сярэдняя школа No1. З 2002 году не выкарыстоўваецца. == Архітэктура == Помнік эклектычнай архітэктуры з рысамі стылю мадэрн. Гэта асымэтрычны 2-павярховы Т-падобны ў пляне будынак, які складаецца з трох злучаных паміж сабою корпусаў. Галоўны фасад вылучаецца з бакоў рызалітамі, вэртыкальна падзяляецца высокімі паўцыркульнымі аконнымі праёмамі - вузкімі на першым паверсе і шырокімі на другім. Над цэнтральным уваходам, вылучаным дашкам на кансолях, разьмяшчаецца лучковы аконны праём з кілепадобным франтонам. Карніз зь філёнговым фрызам падзяляе фасады на два паверхі. Роўніцу сьценаў паміж аконнымі праёмамі аздабляюць лапаткі. Усярэдзіне цэнтральнага корпуса выкарыстоўваюцца крыжовыя і цыліндрычныя скляпеньні з падпружнымі аркамі. Калідорная сыстэма плянавання з аднабаковым разьмяшчэньнем клясаў. === Гістарычныя здымкі === Старыя здымкі, 1912 год === Сучасныя здымкі === Сучасны стан == Літаратура == Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Магілёўская вобласць / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. - Менск: Беларус. Сав. Энцыклапедыя, 1986. - 408 с.: іл. == Вонкавыя спасылкі == Гістарычная забудова Амсьціслава, Radzima.org

Source: original
Цьвёрдыя часьцінкі

Цьвёрдыя часьці́нкі, атмасфэ́рны аэразо́ль, атмасфэрныя часьцінкі, каламу́тныя часьцінкі або за́віслае рэ́чыва - мікраскапічныя часьцінкі цьвёрдай ці вадкай матэрыі, завіслыя ў паветры. Крыніцамі такіх часьцінак могуць быць прыродныя ці антрапагенныя чыньнікі. Яны ўплываюць на клімат і атмасфэрныя ападкі, што адмоўна ўплывае на чалавечае здароўе, ня лічачы самога іхняга ўдыханьня. Падвіды атмасфэрных часьцінак уключаюць завіслыя рэчывы, таракальныя і альвэльныя часьцінкі, інгаляльныя буйныя часьцінкі (вялікія дыямэтрам ад 2,5 да 10 мікрамэтраў (мкм, PM10)), дробныя часьцінкі дыямэтрам да 2,5 мкм (PM2.5), ультрадыспэрсныя часьцінкі ды сажа. МАДП і СААЗ вызначаюць аэразольныя часьцінкі канцэрагенамі 1-й групы. Часьцінкі - найшкаднейшая форма забруджваньня атмасфэры праз сваю здольнасьць пранікаць глыбока ў лёгкія і крывяносныя сасуды нефільтраванымі, выклікаючы сэрцавыя абморы, захворваньні органаў дыханьня і заўчасную сьмерць. У 2013 дасьледаваньне з удзелам 312 944 чалавек зь дзевяці эўрапейскіх краінаў паказала, што бясьпечнага ўзроўню цьвёрдых часьцінак не існуе, а пры кожным павелічэньні 10 мкг/м³ у PM10 захворваньне на рак лёгкіх вырастае на 22%. Меншыя PM2.5 былі асабліва сьмяротна небясьпечныя: рост захворваньня на рак лёгкіх на 36% пры кожным павелічэньні 10 мкг/м³ - бо яны могуць пранікаць у лёгкія глыбей. Сусьветная ўразьлівасьць да PM2.5 Паводле стану на 2016 складала 4,1 мільёна сьмерцяў ад захворваньняў ды інфарктаў сэрца, раку лёгкіх, хранічных захворваньняў лёгкіх і рэсьпіраторных інфэкцыяў. У цэлым завіслыя цьвёрдыя часьцінкі займаюць шостае месца ў сусьветным рэйтынгу фактараў рызыкі да заўчаснай сьмерці.

Source: original
Джакама Банавентура

Джа́кама Банавенту́ра (італ.: Giacomo Bonaventura; нар. 22 жніўня 1989, Сан-Северына-Марке, Італія) - італьянскі паўабаронца саудаўскага клуба «Аль-Шабаб». === Клубная === Баневентура дэбютаваў за «Аталанту» 4 мая 2008 года ў матчы супраць «Ліворна». Гэта быў адзіны яго матч сезона 2007-2008 гадоў. Наступную гульню за клуб правёў 9 лістапада супраць «Фіярэнціны». 2009 і 2010 гады правёў у арэндах у іншых італьянскіх клубах. У 2010 годзе Банавентура вярнуўся ў «Аталанту», падоўжыўшы кантракт да 2015 года. 1 верасня 2014 года Джакама перайшоў у склад «Мілана», які выдаткаваў за іграка 7 млн еўра. === Міжнародная === 31 мая 2013 года Банавентура дэбютаваў за нацыянальную зборную Італіі, згуляўшы ў пераможным з лікам 4:0 матчы супраць зборнай Сан-Марына. == Дасягненні == «Мілан»: Уладальнік Суперкубка Італіі: 2016 == Спасылкі == Профіль на афіцыйным сайце ФК «Аталанта» Статыстыка на сайце FIGC.it

Source: original
Грунвальдзкая бітва (неадназначнасьць)

Назву Гру́нвальдзкая бі́тва маюць: Грунвальдзкая бітва - бітва паміж аб’яднанымі войскамі Вялікага Княства Літоўскага і Польшчы, з аднаго боку, і войскамі Тэўтонскага Ордэна, з другога, якая адбылася 15 ліпеня 1410 году ў раёне вёсак Грунвальд, Танэнбэрг, Ульнова і Ладзьвігова «Грунвальдзкая бітва. 600 год» - беларуская юбілейная манэта Нацыянальнага Банку Беларусі, уведзеная ў абарачэньне 7 ліпеня 2010 году «Грунвальдзкая бітва, 600-годзьдзе» - летувіская юбілейная манэта Нацыянальнага Банку Летувы, уведзеныя ў абарачэньне 29 чэрвеня 2010 году «Грунвальдзкая бітва, 600-годзьдзе» - украінская юбілейная манэта Нацыянальнага Банку Ўкраіны, уведзеная ў абарачэньне 14 ліпеня 2010 году «Бітва пад Грунвальдам» - карціна Яна Матэйкі

Source: original
Аліўе

Аліўе - салата, якую ў 1860-я гады прыдумаў францускі кухар Люсьен Аліўе ў Маскве пад назвай «маянэз зь дзічыны». У 1920-я гады салату пераназвалі ў «сталічную», а ў яе складзе рабчыка замянілі курацінай. У паваенныя гады замест курыцы пачалі выкарыстоўваць вараную каўбасу. У 1970-я гады салата стала сьвяточнай стравай. == Складнікі == У наш час для прыгатаваньня салаты выкарыстоўваюць: па 4 вараныя бульбіны, звараныя ўкрутую яйкі і марынаваныя або сьвежыя агуркі, адну моркву, 300 грамаў варанай каўбасы, слоік зялёнага кансэрваванага гарошку вагой 200 грамаў, 3 сталовыя лыжкі маянэзу, а таксама лісьце пятрушкі і кропу. Першапачаткова ж салату гатавалі з: паловы тушкі рабчыка, 2-х бульбінаў, часткі агурка, 4-х лістоў салаты, 3-х шыек ракаў, 1,5 сталовай лыжкі маянэзу, чвэрці кубка лансьпіка (выпаранае зь мяснога булёну жэле), чайнай лыжкі капэрсаў і 5 алівак. Часам сьвежыя агуркі замяняюць карнішонамі. Таксама рабчыка могуць замяняць курацінай, цяляцінай і курапаткай. == Прыгатаваньне == У нашыя дні вараць бульбу і моркву, а яйкі ўкрутую. Затым бульбу, каўбасу, морку і яйкі наразаюць дробнымі кубікамі аднолькавага памеру. Пасьля нарэзкі агуркоў зь іх адціскаюць вадкасьць. З гарошка зьліваюць ваду, пасьля чаго яго ўсыпаюць у нарэзаныя складнікі. Затым наразаюць пятрушку і кроп ды зьмешваюць усё з маянэзам. Атраманую салату прыбіраюць на гадзіну ў лядоўню. Даўней філе рабчыка наразалі брусочкамі і зьмешвалі брусочкамі бульбы і лустамі сьвежых агуркоў. Затым дадавалі аліўкі і капэрсы, пасьля чаго залівалі ўсё маянэзам. Пасьля астуджэньня салату перакладвалі ў талерку і ўпрыгожвалі ракавымі шыйкамі, лісьцікамі салаты-латука і лансьпікам.

Source: original
Крыў

Крыў (аг.-усх.-слав.: *Кривъ) - ва ўсходнеславянскай міфалогіі родапачынальнік племя крывічоў. Паводле лінгвіста Макса Фасмера, крывічы назваліся ад імя родапачынальніка племя Крыва. Імя Крыў, як мяркуецца, звязана з абазначэннем крывага і левага (як сярэднягрэчаскае імя Лаій, літаральна левы), а таксама з літоўскім найменнем вярхоўнага жраца Крывэ-Крывайтэса. == Літаратура == В. В. Иванов, В. Н. Топоров Мифологические географические названия как источник для реконструкции этногенеза и древнейшей истории славян // в кн.: Вопросы этногенеза и этнической истории славян и восточных романцев. - М., 1976. В. В. Иванов Язык как источник при этногенетических исследованиях // в кн.: Вопросы этногенеза и этнической истории славян и восточных романцев. - М., 1976.

Source: original
Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь

Міністэ́рства спо́рту і туры́зму Рэспу́блікі Белару́сь (Мінспорту Беларусі) - ведамства ўраду Беларусі, упаўнаважанае парадкаваць фізычнае выхаваньне. Міністар спорту і турызму прызначаецца й здымаецца з пасады прэзыдэнтам. З 5 сакавіка 2018 году пасаду міністра займае Сяргей Кавальчук. == Будова == Апарат - 4 управы, 6 аддзелаў, дэпартамэнт і дырэктарат; Управы па фізычнай культуры, спорту й турызму вобласьцяў ды Менску; Беларускі дзяржаўны ўнівэрсытэт фізычнай культуры і спорту, вучэльня алімпійскага рэзэрву; Газэта «Спартовая панарама» (па-расейску: «Спортивная панорама»); Прадпрыемствы - «Белспортзабесьпячэньне», «Дырэкцыя будоўлі аб’ектаў Мінспорту», «Компак», «Нацыянальныя спартовыя лятарэі», «Палац спорту», «Стайкі» (Менскі раён); Музэй і навукова-дасьледніцкі інстытут фізкультуры і спорту; Цэнтры алімпійскай падрыхтоўкі ў - 1) адзінаборствах, 2) ветразевым спорце (Качына, Менскі раён), 3) водналыжным спорце, 4) вясьлярстве, 5) конным спорце й конегадоўлі (Ратамка, Менскі раён), 6) лёгкай атлетыцы, 7) мастацкай гімнастыцы, 8) настольным тэнісе, 9) тэнісе, 10) шахматах і шашках, 11) водных, 12) гульнявых, 13) прыкладных ды 14) зімовых відах спорту (Астрашыцкі Гарадок, Менскі раён); Цэнтар спартовай мэдыцыны, антыдопінгавае агенцтва, навучальна-мэтадычны цэнтар фізычнага выхаваньня насельніцтва. == Задачы == Паводле ўставы ведамства мае наступныя задачы: парадкаваньне фізычнага выхаваньня, гульняў ды падарожжаў; распрацоўка захадаў пашырэньня фізычнага выхаваньня, гульняў ды падарожжаў; правядзеньне досьледаў выніковасьці аздараўленьня насельніцтва, дзіцячых ды юнацкіх гульняў, гульняў вышэйшых дасягненьняў; узгадненьне фізычнага выхаваньня й гульняў сярод непрацаздольных асобаў; ладжаньне гульняў ды падарожжаў у Беларусі. == Паўнамоцтвы == Паводле ўставы міністэрства мае паўнамоцтвы на: ухваленьне ведамаснага заканадаўства; падачу прапановаў аб касаваньні пастановаў ведамстваў ды мясцовых органаў улады супярэчных заканадаўству аб фізычным выхаваньні, гульнях і падарожжах; прадстаўленьне ўраду ў адпаведных міжведамасных міжнародных арганізацыях ды заключэньне адпаведных міжнародных дамоваў; стварэньне, ператварэньне й касаваньне падпарадкаваных установаў; утварэньне міжведамасных камісіяў ды навуковых нарадаў; запыт ва ўстановах зьвестак; прыцягненьне да нарадаў навуковых установаў ды адмыслоўцаў. == Вонкавыя спасылкі == Афіцыйная бачына

Source: original
Руф Эрнеставіч Апельберг

Руф Эрнеставіч Апельберг (1860, Уладзімір, Расія - 1927) - рэвалюцыйны дзеяч у Расійскай імперыі. == Біяграфія == З дваранскай сям’і. У 1879 скончыў Уладзімірскую гімназію, паступіў у Маскоўскі ўніверсітэт. За ўдзел у студэнцкіх хваляваннях выключаны. У жніўні 1881 года выканкамам «Народнай Волі» накіраваны ў Вільню, каб аб’яднаць народавольніцкія гурткі Паўночна-Заходняга краю. З мясцовымі нарадавольцамі ўдзельнічаў у стварэнні Віленскай цэнтральнай групы, якая стала на чале арганізацыі «Народная Воля». Падтрымліваў кантакты з членамі рэвалюцыйных гурткоў у Гродне, Віцебску, Магілёве, Мінску, Беластоку. 29 студзеня 1882 года арыштаваны ў Вільні і сасланы ва Усходнюю Сібір. У 1924 годзе жыў у Казані, удзельнічаў у рабоце арганізацыі паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў. == Літаратура == Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А - Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. - Мн. : БелЭн, 1996. - Т. 1. - 552 с. - 10 000 экз. - ISBN 985-11-0035-8. - ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).

Source: original
Крыштап Міхал Друцкі-Саколінскі

Крыштап Міхал Друцкі-Саколінскі (каля 1580-1639) - дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян амсьціслаўскі (1623-1625) і полацкі (з 1625). Па бацьку трымаў Азярышчанскае староства. == Біяграфія == З княскага роду Друцкіх-Саколінскіх гербу «Друцак», сын Міхала, ваяводы смаленскага, і ягонай жонкі з роду Корсакаў. З 1607 году быў сакратаром ВКЛ. У 1639 годзе перадаў Азярышчанскае староства зяцю Крыштапу Статкевічу, захаваў у якасьці лена сёлы Казьяны, Роўнае, Тарапчаны і іншыя, якія потым перайшлі да ягонага сына Казімера Лявона. == Літаратура == Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. - Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. - Т. 1: Абаленскі - Кадэнцыя. - 684 с. - ISBN 985-11-0314-4

Source: original
Джакама Бацьята

Джа́кама Бацья́та (па-італьянску: Giacomo Battiato; нар. 18 кастрычніка 1943, Вэрона, Італія) - італьянскі рэжысэр, сцэнарыст. == Жыцьцяпіс == У 1973 року пачаў працаваць на італьянскай тэлевізіі. == Дзейнасьць == У 1967 року выдаў «Анталёгію літаратуры і паэзіі дэкадэнцтва». Зьняў два дакумэнтальныя фільмы пра Папу Яна Паўла II: «Караль: Чалавек, які стаўся Папам» (2005) ды «Караль: Папа і чалавек» (2006). === Кіно === Dentro la casa della vecchia signora (1973) A Classy Crime (1977) Il giorno dei cristalli (1978) Colomba (1982) Hearts and Armour (1983) I Paladini: Storia d’armi e d’amori (1983) Blood Ties (1986) Stradivari (1988) Cronaca di un amore violato (1996) Resolution 819 (2008) L’infiltrato (2011) === Тэлевізія === Il marsigliese (мінісэрыял, 1975) Un delitto perbene (мінісэрыял, 1977) Martin Eden (мінісэрыял, 1979) Il cugino americano (мінісэрыял, 1986) Una vita scellerata (1990) La piovra 8 - Lo scandalo (1997) La piovra 9 - Il patto (1998) Il giovane Casanova (2002) Entrusted (2003) Karol - Un uomo diventato papa (2005) Karol - Un papa rimasto uomo (2006) Max e Hélène (2015) Il nome della rosa - (мінісэрыял, 2019) == Вонкавыя спасылкі == Джакама Бацьята (анг.) на сайце IMDb Джакама Бацьята на AllMovie

Source: original
Фай (тканіна)

Фай (фр.: faille) - шаўковая тканіна рэпсавага перапляцення, утвораная з параўнальна тонкіх нітак асновы (аргансін 20-26 дэн) і таўсцейшага ўтка (трам 26-32 дэн), які дадаткова пракідывается па дзве ніткі ў кожны зеў, з-за чаго і атрымліваецца характэрны для рэпсу рубчык. Была вядомая таксама пад назвамі пу-дэ-суа (фр.: Poult-de-soie) і фр.: gros-grain; у апошнім выпадку часта мелася на ўвазе тканіна з баваўняным утком. Выпускаўся аднатонным. == Віды == Файдэшын (фр.: faille de Chine - літаральна «кітайскі фай») - высокагатунковая разнавіднасць фая, звычайна жоўта-карычневых адценняў, названая па месцы вытворчасці. Фай-дэ-франсэ («французскі фай») - адценняў сіняга колеру. == Літаратура == Лазука, Барыс Андрэевіч. Слуцкія паясы і еўрапейскі тэкстыль XVIII стагоддзя. Малы лексікон / Б. А. Лазука; [фота: Б. А. Лазука, М. П. Мельнікаў]. - Мінск: Беларусь, 2015. - 170, [2] с. : каляр. іл., партр. ; 30 см. Фактычная дата выхаду ў свет - 2014. - Бібліяграфія: с. 170-171. Ганешин С. А., Менделеев Д. И. Фай, шелковая ткань // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). - СПб., 1890-1907. Фай // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). - М.: Государственное издательство торговой литературы, 1961. - Т. IX. - Стб. 3. Кирсанова Р. М. Костюм в русской художественной культуре 18 - первой половины 20 вв.: Опыт энциклопедии / Ред.: Морозова Т. Г., Синюков В. Д. - М.: Большая Рос. энциклопедия, 1995. - С. 289. - ISBN 5-85270-144-0.

Source: original
Дубічы Царкоўныя

Ду́бічы Царко́ўныя (па-падляску: Dúbičy Cerkóvny, Дубічы Цэрковны; па-польску: Dubicze Cerkiewne) - вёска ва ўсходняй Польшчы, цэнтар гміны ў Гайнаўскім павеце Падляскага ваяводзтва. Жыхары вёскі - этнічныя беларусы, якія карыстаюцца падляскім дыялектам беларускай мовы. == Гісторыя == Вёска ўпершыню ўспамінаецца ў 1568 годзе, калі кароль Жыгімонт Аўгуст перадаў падкамораму дарагічынскаму Станіславу Хондзынскаму воласьць кляшчэляўскую - 6 вёсак, якія раней прыналежалі бельскаму стараству. Вёска Дубічы Царкоўныя разьмяшчалася на ўсход ад сёньняшняга месца ва ўрочышчы Бахматы, на гасьцінцы зь Бельску ў Камянец. У 17 ст. вёска пасьля вялікага пажару была перанесеная ў новае месца. У ліпені 1944 г. падчас савецка-нямецкіх баёў Дубічы былі цалкам спаленыя. Парафіяльная Пакроўская царква была адбудаваная толькі ў 1948 г., а ў 1954 г. была створаная гміна Дубічы Царкоўныя. == Рэлігійнае жыцьцё == Вёска заселеная галоўным чынам праваслаўнымі. Сярод іншых веравызнаньняў сустракаюцца тут баптысты, пяцідзясятнікі і толькі невялікая колькасьць каталікоў. == Выбітныя землякі == Іван Краскоўскі (1880 - 1955) - беларускі грамадзка-палітычны дзяяч, публіцыст, пэдагог Ян Чыквін (1940 - 2022) - беларускі паэт, які жыве ў Польшчы, рэдактар часопісу «Тэрмапілы»

Source: original
Карнелія Функе

Карнелія Функе (ням.: Cornelia Funke; нар. 10 снежня 1958, Дорстэн) - нямецкая пісьменніца, аўтар больш чым 40 дзіцячых кніг і лаўрэат мноства ўзнагарод. Пераважна піша ў жанры фэнтэзі. Кнігі маюць вялікую папулярнасць у яе на радзіме, а таксама перакладзены на некалькі моў. Перш чым стаць пісьменніцай, Карнелія Функе была сацыяльным работнікам і займалася праблемамі дзяцей-інвалідаў. Менавіта тады яна па-сапраўднаму ўсвядоміла каштоўнасць гісторый, якія дапамагалі яе падапечным абстрагавацца ад сумнай рэчаіснасці і перанесціся ўяўленнем у чароўныя сусветы. Яна таксама вывучала кніжную ілюстрацыю ў Каледжы Дызайну ў Гамбургу. І пачала сваю кар’еру ў дзіцячай кнізе менавіта як ілюстратар. Многія з яе раманаў былі экранізаваны: «Лорд Злодзей», «Дзікія курачкі», «Рукі прэч ад Місісіпі», «Дзікія курачкі і каханне», «Чарнільнае сэрца» (Функе выступіла і прадзюсарам карціны), «Дзікія курачкі і жыццё», «Калі Санта ўпаў на Зямлю», «Пастка для прывіда», «Уладар цмокаў». У 2005 годзе часопіс «Time» назваў Карнелію Функе «самай уплывовай немкай у свеце». Таксама, пісьменніцу называюць нямецкай Роўлінг. Яе раман «Лорд Злодзей» удастоены дзвюх прэстыжных амерыканскіх прэмій у галіне дзіцячай літаратуры ў катэгорыі «Найлепшая дзіцячая кніга года», а «The Guardian» змясцілі яго на першы радок свайго хіт-парада дзіцячай літаратуры. У сваю чаргу фантастычны раман Функе «Уладар цмокаў» (рэдакцыя 2004 года) заставаўся ў спісе бэстсэлераў «The New York Times» на працягу 78 тыдняў. Акрамя таго, за яго напісанне Функе была ўзнагароджана супольнасцю інтэрнацыянальных студэнтаў Японіі медалём з Сакурай. У 2019 годзе Функе выступіла аўтарам навелізацыі фільма «Лабірынт фаўна» Гільерма дэль Тора.

Source: original
Сасіска

Сасі́ска (ад франц. saucisse) - каўбасны выраб, вырабляецца са здробненага (пракручанага) варанага мяса жывёлаў або птушкі (або яго замяняльнікаў). У існасьці, уяўляе сабой маленькую каўбасу, аднак у адрозьненьне ад звычайнай каўбасы звычайна ўжываецца ў ежу пасьля тэрмічнага апрацаваньня (варэньня, смажаньня). Блізкімі да такіх разнастайнасьцяў каўбасных вырабаў ёсьць шпікачкамі. Тоўстая кароткая каўбаса вядомая як сардэлька. Сучасныя венскія каўбасы вынайшаў мясьнік Ёган Лянэр (1772-1845), які пераехаў з Франкфурту ў Вену, 13 лістапада 1805 году. Пытаньне аб тым, хто ўласна вынайшаў венскай каўбасы, ёсьць старой спрэчкай паміж гарадамі Франкфурт і Вена. У Франкфурце такія каўбасы пачалі вырабляцца ў часы сярэднявечча, але ў венскіх каўбасах ўпершыню выкарысталі сумесь ялавічыны і сьвініны - рэцэптура, паводле якой вырабляюцца сучасныя венскія каўбасы. Венскія каўбасы сталі асноўным інгрэдыентам венскай і нямецкай кухні. == Глядзіце таксама == Хот-дог == Літаратура == Heinz Dieter Pohl: Die österreichische Küchensprache. Ein Lexikon der typisch österreichischen kulinarischen Besonderheiten (mit sprachwissenschaftlichen Erläuterungen). Praesens-Verlag, Wien 2007, ISBN 3-7069-0452-7, (Studia interdisciplinaria Ænipontana 11), Artikel Frankfurter Würstel, S. 64

Source: original