AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Маневрлілік

Маневрлілік (Маневренность) - 1) қарулы күштер түрлері мен әскер түрлеріндегі олардың қозғалыстағы жылдамдық дәрежесін, қозғалысты тез жүзеге асыра алуын, ұрыстық ретке жайылуын және ұрыс қимьиідары кезіндегі маневрлерін сипаттайтын оперативтіктактикалық қабілеті. Мотоаткыштар және танкілік әскерлер бөлімшелерінің, бөлімдерінің, құрамаларының маневрлілігі ұйымдасқан түрде қысқа уақыт ішінде топтар (ұрыстық рет) құруы, тандалған бағыттарда күштер мен құралдарды шоғырландыру, су кедергілерін шабуылмен ету және богеттерден өту, кираған, өртенген, уланған аймактардан өту қабілеттері болып табылады. Ракеталық және артиллериялық әскерлер үшін маневрлілік - олардың тез арада старттық және атыс позицияларына орналасып, оларды ауыстыру, атысты (соққыны) шоғырландыру немесе ауыстыру максатында бағытты, атыс қашықтығын өзгерту. ӘӘК құрамалары мен бөлімдері үшін маневрліліктің негізгі көрсеткіші қыска мерзімде маңызды жауынгерлік тапсырманы орындауға авиаціія күшін шоғырландыру, оны қозғалыстың басқа бағыттарына бағыттау, орналасу аэродромдарын ауыстыру қабілеттері. ӘТФ-ында Маневрлілік - козғалыстың жылдамдығы мен бағытын тез өзгерту, қысқа мерзімді ұрыстық (жорықтық) ретті қайта құру, ұрыс барысында күштерді ауыстыру қабілеттері болып ұғынылады. 2) Әскери техниканың жергілікті жерде, суда, әуеде жылдамдығы мен бағытын тез өзгерту мүмкіндігі. Маневрлілік техникалық құралдардың тактикалықтехникалық сипаттамаларымен анықталады.

Source: original
Зубдат әл-асар

"Зубдат әл-асар" ("Жылнамалар қаймағы") - орта ғасырлық тарихи шығарма. Толық атауы - "Тарих-изубдатәл-асар"("Жылнамалар қаймағы аталған тарих"). Авторы - Абдаллаһ бин Мұхаммед бин Әли Насралдаһи, қысқаша Абдаллаһ Балхи. Ол Балх қаласының білімді адамдарының бірі болған. "Зубдат әл-асар" Мұхаммед сұлтанның жеке тапсырмасымен 1525 жылдан кейін шағатай тілінде жазылған. Қолжазба еңбегің 3 нұсқасы Санкт-Петербургте, Ташкентте (бұл екі қолжазба да тақырыпсыз), Лондонда сақталған. Шығармада дүниенің жаратылысынан бастап, Сүйінішқожа хан қайтыс болған 1925 жылға дейінгі автордың өзі білген Шайбани әулетінің тарихына қатысты оқиғалар баяндалады. "Зубдат әл-асар" ғылымының айналымға енгізген В.В. Бартольдтың айтуынша, шығарма "Тамам ат-тауарих" деп те аталады. "Зубдат әл-асар" Шамс әд-Дин Әбу Абдоллах Мүхаммед әл-Мұқаддаси, Әбу Жафар Мұхаммед Ат-Табари, Ала Әд-Дин Ата Мәлік Жуайни, Рашид әд-Дин, Абд Әр-Раззақ Самарқанди, тағы басқалардың еңбектері пайдаланылған. Шығарманың Шайбани әулетіне арналған тарауында қазақ халқының тарихына қатысты деректер кездеседі. Автор өзі баяндаған оқиғалардың куәсі болған.

Source: original
Әлмағамбет Бекішұлы Дайыров

Дайыров Әлмағамбет Бекішұлы (10.5.1920 ж.т., Қызылорда облысы Шиелі ауданы Қараөзек ауылы) - медицина ғылымдарының докторы (1970), профессор (1971). Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген дәрігері (1957). Алматы мемлекеттік медицина институтын (1941, қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті) бітірген. Қызылорда қаласындағы денсаулық сақтау бөлімінің бастығы (1946-52), Алматы мемлекеттік медицина институтында ассистент (1952-57), Ақтөбе мемлекеттік медицина институтының ректоры (1957-63), Қазақ КСР-і Денсаулық сақтау министрлігінің No4 басқармасына қарасты Орталық аурухананың бас дәрігері (1963-71), Қазақ ұлттық медицина университетінде кафедра меңгерушісі (1971-98) болды. «О влиянии обширных резекций тонких кишок на процессы пищеварения и общее состояние организма» деген тақырыпта докторлық диссертация қорғады. Дайыров ішек-қарын (ащы ішектің) бөліктерін алып тастау салдарынан ас қорыту жүйесінде болатын өзгерістерді зерттеді, лазер сәулесін қолдану, эхинококкозды анықтау, емдеу мәселелерімен шұғылданды. Қазан революциясы, екі рет Еңбек Қызыл Ту, екінші дәрежелі Отан соғысы ордендерімен марапатталған.

Source: original
Драга

Драга (ағылш. drag - тасу, сүйрету) - су түбінен құм күйіндегі құнды минералды (құрамында алтыны, платинасы, т.б. бар) өндіретін және бос жыныстарды үйіндіге төгетін жүзбелі кен байыту кешені. Жел, су, күннің әсерінен ұсатылған кендер ағып кеп су түбіне шөгеді. Оларда құнды металдар аз болғандықтан, басқа әдістермен қазу шығынды өтемейді, ал Драгамен алу өте тиімді. Драганың алғашқы нұсқасын ертеректе Жайықтағы алтын өндірушілер жасаған. Олар үлкен қарапайым салдың, яғни қайықтың үстінде тұрып, ұзын сырыққа байланған шөмішпен су астынан құм көсіп алатын болған. Ол құмды сол қайық үстіндегі астауларда шайқап жуып, алтын алған. 1870 жылдан бастап құмды механикалық құралмен жоғары шығарған. Бірақ жалғыз шөміш қолданғандықтан, жұмыс өнімі аз болған. 1882 жылы осы күнгі лардың қарапайым түрі - ең алғашқы көп шөмішті Драга жасалды. Қазіргі кездегі Драга - көп шөмішті (сыйымд. 700 л-ге дейін, ал қазу тереңд. 50 м-ге дейін) жұмыстық бөлікпен жабдықталып, кешенді механикаландырылған электрлік немесе дизельді-электрлік агрегат. Олар алтын, платина, ауыр минералдар, малтатас т.б. кен орындарын игеруге қолданылады. == Дереккөздер == Қазақ энцклопедиясы

Source: original
Изоэлектрлік фокустеу

Изоэлектрлік фокустеу - ақуызды заттардың өте күрделі қоспаларын электрофорездік жолмен бөлудің жетілдірілген əісі. Бұл əдіс қоршаған ортаның рН шамасына байланысты ақуыз молекулалары зарядының өзгеруіне негізделген. Изоэлектрлік нүктеге жеткен кезде ақуыз молекуласы зарядтарының саны нольге тең болатыны жəне бұл кезде электр өрістерінің əсерінен оның қозғала алмайтыны белгілі. == Жалпылама ұғым == Изоэлектрлік фокустеу барысында шыны бағананы полиакриламидтік гельмен толтырғанда ерекше буфердің (амфолнттердің) əсерімен рН градиенті қалыптасады. Осыдан кейін гельдің үстіне белок қоспаларының ерітіндісі құйылады. Бұл кезде электр өрістерінің əсерінен əр ақуыз өзінің изоэлектрлік нүктесіне сəйкес келетін рН градиенті аймағына ауысады да, сонда қозғалысын тоқтатып, қалып қояды. Осылайша ақуыздар қоспасы изоэлектрлік нүктесіне байланысты бөлініп, гель бағанасы бойына орналасады. Сөйтіп, əр ақуыз өзіне тиісті тар алқапта рН көрсеткіші бойынша шоғырланып орналасады. Осылайша бөлінген топтарын (фракцияларын) коллекторға жинақтайды да, рН көрсеткіші бойынша ажыратып алады.

Source: original
Сен-Кантен-ла-Потри

Сен-Кантен-ла-Потри (фр. Saint-Quentin-la-Poterie) - Франциядағы коммуна. Лангедок-Руссильон аймағына қарасты Гар департаментінде орналасқан. Ним округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 24,06 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 30295, пошта индексі - 30700. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 2942 адамды құрады. Халық тығыздығы - 122,28 адам/км². Халық динамикасы (INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Гар департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 27 Сәуірдің 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Times New Roman

Times New Roman - кертпелері бар қаріп және гарнитура. Қаріпті 1931 жылы суретші Виктор Лардент британдық «Таймс» (The Times) газеті үшін жасап шығарды. Қаріп Монотип компаниясынң Англиядағы өкілі, типограф Стенли Морисонның «Таймс» газетінің нашар баспасы мен типографкасын сынға алғаннан кейін пайда болды. Қаріп бойынша жұмысты Морисон басқарды, ал Таймс газетінің жарнама бөлімінің суретшісі Виктор Лардент қаріптің суретін салды, ал қаріптің ақырғы нақтылау жұмыстарын Монотип компаниясы жасады. Қаріпті салған кезде Морисон «Plantin» атты ескі қаріпті негіз етіп алды, алайда мәтіннің оқылуын жеңілдету мен кеңістікті үнемдеу мақсатында өзгерістер енгізілді. Жаңа қаріппен терілген Таймстың жаңа саны 1932 жылы 3 қазанда жарық көрді. Бір жыл өткен соң қаріп коммерциялық қолданыс үшін сатылымға шықты. Таймс газеті Times New Roman қаріпін 40 жыл қолданыды, бірақ жаңа өндірістік техника мен таблоид форматының өзгеруіне байланысты 2004 жылға дейін газеттің қаріпі 5 рет өзгеріске ұшырады. Алайда жаңа қаріптердің барлығы New Roman-ның нұсқалары болып табылады. Таймс газетінде ұзақ қолданылмаса да, Times New Roman кітап типографиясында, әсіресе Қазақстан, Ресей, АҚШ-та жиі қолданылады. Мұның басты себептерінің бірі қаріп Micrisoft компаниясынің өнімдермен бірге таратылады, нәтижесінде Times New Roman адамзат тарихыдағы ең жиі қолданылатын қаріптердің бірі болып табылады. == Қолданылуы == Times New Roman әлем бойынша көптеген газеттерде қолданылады. Сонымен қатар: қаріп Microsoft корпорациясының Microsoft Windows операциялық жүйесінде 3.1 нұсқасында қолданылады және қаріп Microsoft Windows ОЖ-не арналған бағдарламаларда, мәтін процессорларында және интернет браузерлерде негізгі ретінде қолданылады (Microsoft Office 2007 бағдарламасында негізгі қаріп Calibri болып өзгертілгенше). Линотайп компаниясының Times Roman қаріпі Apple Mac OS X ОЖ-нде негізгі кертпесі бар қаріп ретінде қолданылады, ал Монотайптың Times New Roman қаріпі Mac OS X ОЖ-нің тек соңғы нұсқасында ғана негізгі болып орнатылған. 2004 жылдың 1 ақпанынан бастап АҚШ-тың барлық дипломатиялық құжаттары 12-ші кегльді Courier New орнына 14-ші кегльді Times New Roman қаріпімен терілетін болды.

Source: original
Азық-Түлік Отрядтары

Азық-түлік отрядтары - астық, азық-түліктің басқа да түрлерін дайындап, өнеркәсіп орталықтары мен Қызыл Армияға жөнелту үшін құрылған әскери жасақтар (1918 - 21). Олар Ресей Халық Комиссарлары Кеңесінің жұмысшыларды аштыққа қарсы күреске жұмылдыру туралы қаулысына (9.5.1918) және БОАК пен Халком Кеңесінің азық-түлік диктатурасын қолдану жөніндегі декретіне (13.5.1918) сәйкес құрылды. Азық-түлік отрядтары жасақтау құқы ірі кәсіпорындарға, уездік және қалалық кеңестерге берілді. Бұл отрядтар негізінен өнеркәсіп орталықтарында ұйымдастырылып, БОАК-нің декретімен (25.5.1918) Азық-түлік халкоматының жергілікті орындарында тіркелді, сол халкоматтың Азық-түлікті мемлекет қарамағына еріксіз алу армиясының құрамына кірді. Оған кірмегендерін Кәсіподақтардың Орталық Кеңесі (ВЦСПС) мен Азық-түлік халкоматының жанынан құрылған (тамыз, 1918) Орталық әскери азық-түлік бюросының жергілікті орындары басқарды. Азық-түлік отрядтары астықты шаруалардан тұрақты кесімді бағамен сатып алып, дәулеттілерден еріксіз тартып алуға тиісті еді. Алайда іс жүзінде бұл тәртіп үнемі бұзылып отырды. Олар шаруалардың да астығын еріксіз тартып алды. Қарулы отрядтардың жолсыздығы шаруалардың қарсылығын тудырды. Азық-түлік отряды дайындаған астығының жартысын өздерін жасақтаған ұйымға, екінші бөлігін Азық-түлік халкоматына жөнелтті. 1919 - 20 жылдары олардың халыққа қысымы одан әрі күшейді. Астық жинайтын және оны жинап болған соң мемлекет қарамағына еріксіз алатын жаңа отрядтар легі ұйымдастырылды. Азық-түлік отрядтарына Азық-түлік салғыртын жүзеге асыруды бақылау міндеті жүктелді. 1920 жылы Қазақстан жерінде 11,5 мыңға жуық адамы бар 370 отряд жұмыс істеді. Олардың басым көпшілігі Ресейдің Мәскеу, Петроград, Иваново-Вознесенск тағы басқа ірі қалаларынан келді. Жергілікті отрядтар тым аз жасақталды. Бұлар Азамат соғысынан жүдеген елге жығылған үстіне жұдырық болды. Азық-түлік отрядтары негізгі міндеттерімен бірге жиындар, митингілер өткізіп, саяси-үгіт, мәдени-көпшілік жұмыстарын жүргізді. Жаңа экономикалық саясатқа байланысты Азық-түлік отрядтары жойылды.

Source: original
Стефани Майер

Стефани Морган Майер - Ымырт романдар сериясы арқылы танымал болған американдық жазушы. Оның қаламынан туған шығармалар жастардың жүрегін бірден жаулап алды. Қазіргі уақытта жазушының болашақта жүзеге асырмақ жобалары көп. == Өмірбаяны == Ол 1973 жылы 24 желтоқсанда Коннектикут штаты, Хартфордта дүниеге келген. Өзінің балалық шағын Аризона штаты, Финиксте өткізеді. Жасөспірім кезінен таныс Кристианға 1994 жылы тұрмысқа шығады. Ал 1995 жылы ағылшыннан бакалавр дәрежесін алып, Бригама Янга атындағы университетті тәмамдайды. Жастайынан оқуды ұнататын Стефани, түсінде қансорғыш жігіт пен бойжеткен қызды көргеннен кейін "Ымырт" романын жазуды қолға алады. Алғашында, оның агенттіктермен жолы болмайды. Бірақ, бірнеше сәтсіз кездесуден кейін оның бағы ашылып, "Литтл, Браун и Кок" атты баспамен келісімшартқа отырады. Романның тұңғыш сериясы оқырман арасында жоғары сұранысқа ие болғандықтан, Майер оқиғаны жалғастырады және әр жыл сайын жариялап отырады. 2008 жылы мамырда үлкен аудиторияға арнап "Қонақ" атты романын жарыққа шығарады. Бұл романның жалғасын жазу жазушының болашақтағы жоспарына кіреді. == Дереккөздер == ↑ Мұрағатталған 9 Сәуірдің 2015 жылы.

Source: original
Амангелді Рзаханұлы

Рзаханұлы Амангелді - (1953 ж. т., Маңғыстау ауданы, Жармыш ауылы) - дәрігер. ҚР «Денсаулық сақтау ісінің үздігі» (1991). Ақтөбе медицина институтын (қазіргі Батыс Қазақстан медицина академиясы) бітірген (1976). 1976 - 1979 жылдар аралығында Маңғыстау аудандық ауруханасында хирург, Жаңаөзен қаласында хирург-уролог, 1979 - 2000 жылдары Жармыш дәрігерлік емханасының бас дәрігері, 2000 жылдан Е.Оразақов атындағы «Облыстық туберкулезге қарсы емдеу шипажайының» бас дәрігері қызметін атқарып келеді.

Source: original
Абду Диалло

Абду-Лахад Диалло (фр. Abdou-Lakhad Diallo; 4 мамыр 1996 жыл, Тур, Франция) - франциялық және сенегалдық футболшы, Сенегал Ұлттық футбол құрамасы мен "Әл-Араби" клубының қорғаушысы. Францияның бірнеше жастағы құрамаларында ойнаған. Кейін Сенегалдың негізгі құрамасында ойнай бастады. 2021 жылғы Африка чемпионы. === Клубтық === «Монако» Франция чемпионы: 2016/17 «Пари Сен-Жермен» Франция чемпионы: 2019/20, 2021/22 Франция кубогы: 2019/20, 2020/21 Лига кубогы: 2019/20 Франция суперкубогы: 2019, 2020, 2022 === Халықаралық === Сенегал Африка Ұлттары кубогының жеңімпазы: 2021

Source: original
Эльзас

Эльзас (Alsace) - Шығыс Франциядағы, Рейн өзені алабындағы тарихи аймақ. Аум. 8,2 мың км². Құрамында Төменгі және Жоғарғы Рейн департаменттері барлық Халқы 1,5 млн-нан астам (2003), этникалық құрамы негізінен эльзастықтардан тұрады. Негізгі қаласы - Страсбург порты. Эльзас - маңызды өнеркәсіптік - а. ш-ты аудан. Еңбекке жарамды халқының басым бөлігі өнеркәсіп саласында жұмыс істейді. Калий тұздары өндіріледі. Рейн өзенінде СЭС орналасқан. Өнеркәсібінің негізгі салалары - машина жасау, металл өңдеу, тоқыма. Машина жасаудың маңызды орт-тары - Страсбур мен Мюлуз, тоқыма өнеркәсібінің орт-тары - Страсбур мен Кольмар қалалары. Мұнай өңдеу, тағам (сыра, жүзім шараптарын шығару, ұн, ірімшік), темекі, ағаш кесу мен қағаз, шыны, тігін кәсіпорындары жұмыс істейді. Ауыл шарушылығы өнімдерінің жартысынан астамын мал шарушылығы (сүтті ірі қара, шошқа, құс өсіру) береді. Бидай, қара бидай, картоп, қант қызылшасы, темекі, мал азықтық дақылдар, Вогез тауларының етегінде жүзім өсіріледі. Эльзас жөніндегі алғашқы деректер 7 ғасырдағы жазба ескерткіштерде кездеседі. 7 ғасырдың соңы - 8 ғасырдың 1-жартысында герцогтік, одан кейін Каролингтер мемлекетінің құрамында - графтық болды. 870 ж. Э. Лотарингияның шығыс бөлігінің құрамында Шығыс Франк корольдігінің қарамағына өтті. Аймақтық Италиядан Германия мен Францияға қарай өтетін сауда жолдарында орналасуы 12 ғ-да оның қалаларының экон. және саяси жағынан дамуына жағдай жасады. Қалалардың көпшілігі өзін-өзі басақаруға қол жеткізді, кейбіреулері империялық мәртебеге ие болды. 13 - 14 ғасырларда шұға тоқу, шарап жасау дамыды. 15 - 16 ғасырларда Эльзас реформация мен гуманизмнің маңызды орт. болып, Страсбургте кітап басып шығару ісі тез дами бастады. 15 ғасырдың соңы - 16 ғасырдың бас кезінде Эльзасты шаруалар мен қала кедейлерінің қозғалысы шарпыды. 1648 ж. Вестфаль бітімі бойынша Эльзасты Францияға қарады, бірақ империялық қалалар Қасиетті Рим империясы қарамағында қалып қойды. 1673 ж. француз королі Людовик XІV Э-тың 10 қаласын, ал 1681 ж. Страсбургты басып алды. Рисвик бітімі бойынша (1697) Страсбург пен басқа да эльзастық жерлер Францияға бекітілді. 1871 ж. Франкфурт бітіміне сай Франциядан тартып алынған Э. пен Шығыс Лотарингия Германияға қосылып, Эльзас-Лотарингия жерін құрады. Бұл жер 1919 жылғы Версаль бейбіт келісімі бойынша Францияға қайтарылып берілді. 1940 - 45 ж. Эльзас пен Лотарингияны фашистық Германия басып алды. Фаш. Германия талқандалғаннан кейін Э. біржолата Францияға қайтарылды. Г. Көкебаева

Source: original
Жер заңнамалары

Жер заңнамалары (ағылш. land legislation) - Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделген және Жер Кодексі мен соларға сәйкес қабылданатын нормативтік құқықтық актілерден тұратын Қазақстан Республикасының заңнамалары: жер қойнауын, суды, атмосфералық ауаны, орман-тоғайды және өзге де өсімдіктерді, жануарлар дүниесін, экологиялық, ғылыми және мәдени жағынан ерекше құндылығы бар қоршаған орта объектілерін, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдалану мен қорғау жөніндегі қатынастарды; Қазақстан Республикасының арнаулы заңдарымен реттеледі; жер қатынастары субъектілерінің өздеріне тиесілі құқықтарды жүзеге асыруы, табиғи ресурс ретіндегі жерге және коршаған ортаның езге де объектілеріне, сондай-ақ басқа тұлғалардын құқықтары мен заңды мүдделеріне зиян келтірмеуді; жер учаскелерін иелену, пайдалану және оларға билік ету, сондай-ақ олармен мәміле жасасу бойынша мүліктік қатынастарды; шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар, сондай-ақ шетелдік заңды тұлғалар жер құқығы қатынастарында Қазақстан Республикасының азаматтарымен және заңды тұлғаларымен тең құқықтарды пайдалануды және сондай міндеттер атқаруды; баска мемлекеттердің Қазақстан Республикасының аумағындағы жер пайдалану құқығы Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шарттарға сәйкес туындауын айқындайды.

Source: original
Хорватия Тәуелсіз мемлекеті

Хорватия Тәуелсіз мемлекеті (xорв. Nezavisna Država Hrvatska) - Германия мен Италияның (1943 жылға дейін) сателлиті, усташтардың 1941 жылы 10 сәуірде «ось» елдері мен олардың одақтастарының әскери және саяси қолдауымен жариялаған коллаборационистік қуыршақ мемлекет. 1941 жылы оның халқы 6,64 миллион адамды құрады және аумағы 102,7 мың км²-ді алып жатты. == Тарихы == Жаңа мемлекет құрамына қазіргі Хорватияның Истрия және Далмацияның басым бөлігі, сондай-ақ қазіргі Босния және Герцеговина, Словенияның кейбір аудандары мен Срем кірді. Истрия және Далмацияның басым бөлігі (Шибеник және Сплит қалаларымен) Рим келісімдері бойынша (Италия мен ХТМ үкіметтері 1941 жылдың 18 мамырында бекіткен) Италия патшалығының құрамына енгізілді. ХТМ батысында және оңтүстік-шығысында Италиямен, солтүстігінде Германиямен және Мажарстан патшалығымен, шығысында Сербиямен (Ұлттық құтқару үкіметі) және Италияның протектораты болып табылатын Черногориямен шектеседі. Италия капитуляциясынан кейін неміс үкіметі Рим келісімдерін жарамсыз деп жариялап, Далмацияны Хорватияға қосып алды. Алайда, Истрия мен Далматиядағы Задар қаласы, соғыс аралығында итальяндық анклав болған, Германияның оккупациясына ұшырап, ХТМ құрамына кірмеді. Елде негізінен православ сербтер, еврейлер мен сығандарға бағытталған террор басталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ХТМ аумағында жаппай жою нәтижесінде, әр түрлі бағалаулар бойынша, 330 000-нан 1,2 миллионға дейін сербтер қаза тапты. Бранимир Станоевичтің «Усташтардың өлім министрі» атты кітабында ХТМ аумағында 1941-1945 жылдары 800 мың адамның қаза тапқаны туралы айтылады. Сербтерді физикалық түрде жоюға бағытталған әрекет қарулы қарсылыққа ұласты. ХТМ үкіметі өз аумағының елеулі бөлігін ешқашан бақылап отыра алмады; оның тарихында елде коммунистік партизандық құрылымдар мен четниктердің, ХТМ құрылымдары мен неміс-италиян әскери күштерінің арасында азаматтық соғыс жүрді. 1944 жылдың соңында ХТМ мен неміс әскери күштерінің бақылауында тек бірнеше ірі қалалар және маңызды автомобиль жолдары мен олардың бойындағы шағын учаскелер болды. Хорват әскері шығыс майданда нацистік Германия жағында соғыс әрекеттеріне қатысты. 1943 жылы Сталинградта тұтқынға алынған хорваттардан про-советтік әскери бөлімдер құрылды. 1944 жылдың шілде-тамыз айларында Лоркович-Вокич қастандығы пайда болды, онда бірқатар жоғары лауазымды тұлғалар Август Кошутич жетекшілік ететін коалициялық үкімет құруға әрекет жасады, бұл үкімет Германиямен одақты бұзып, соғыстан шығуды мақсат етті. Қастандықшылардың белсенді әрекеттері басталғанға дейін олардың барлығы ұсталды, ал 1945 жылдың мамырында олардың бір бөлігі атылды (Кошутич қашып кетті). 1945 жылдың 6 мамырында герман әскері Балқаннан дерлік толық шегінгенде, хорват үкіметі Загребтен кетті. Сол айда Иосип Броз Тито жетекшілігіндегі Югославияның Халықты азат ету әскері ХТМ аумағында толық бақылауды орнатты.

Source: original
Сёрфинг

Сёрфингті жүздеген жылдар бұрын Тынық мұхиты аралындағы тұрғындар ойлап тапқан. Бұл спорт түрі сол уақыттан бері мүлдем өзгермеген - сёрферлер бұрынғысынша толқындарда сырғанау үшінтақтайларды пайдаланады. Толқын қаншалықты көп болса, тапсыр ма да қызықты өтеді. == Сайыстың мақсаты == Спортшылар, мүмкіндігінше, серфингке арналған тақтайда толқында ұзақ тұруға тырысады Сайыстарда екі немесе төрт серфер бір мезгілде сайысады. Әдетте, оларға 20 минут беріледі, осы уақытта төрешілердің пікірлерін қалыптаструлары керек. Төрт спортшы қатысатын сайыстарда олардың екеуі ғана екінші раундтқа шығады. Ұпайлар толқынды таңдағаны (сырғанау үшін толқын қаншалықты ауыр болса, спортшы соншалық көп ұпай жинайды) және толқындағы беталысы үшін есептеледі (толқын жалында болуы барлығынан жоғары бағаланады). Сондай-ақ толқында жүрген уақыты және орындалған айла-тәсілдер сапасы маңызды. Ең көп ұпай санын жинаған серфер ұтады. Ерлер мен әйелдерге жеке сайыстар түрлері өткізіледі. == Қажетті мәлімет == Серфенгке арналған тақтайлар немесе сёрфбордтар шыны талшық сияқты, салмағы жеңіл материалдардан жасалады. Тақтайдың келесі жағында оның суда орнықтыболып қалуына көмектесетін жүзбеқанаттар бар. Сақтандыру белдігі спортшыны тақтаймен олар сырғанаған уақытта ұшып кетпеуі үшін жалғайды. Серферлер өздеріне салқын суда қатып қалмауға мүмкіндік жасайтын су костюмін киеді

Source: original
IC 2875

IC 2875 - Арыстан шоқжұлдызында орналасқан * (жұлдыз) типті жұлдыз. == Ашылуы == Бұл нысан Индекс каталогтың түпнұсқа басылымының тізіміне енеді. == Тағы қараңыз == Мессье нысандарының тізімі Жаңа жалпы каталог Индекс каталог == Сыртқы сілтемелер == «Жаңа жалпы каталог» түпнұсқасындағы ағылшынша және французша мәліметтер Қайта қаралған Жаңа жалпы каталогтағы мәліметтер (ағыл.) SIMBAD базасындағы мәліметтер (ағыл.) VizieR базасындағы мәліметтер (ағыл.) NASA/IPAC Extragalactic Database базасындағы мәліметтер (ағыл.) IC 2875 нысанына арналған жарияланымдар

Source: original
Қаратайқыз мұнай кен орны

Қаратайқыз мұнай кен орны - Атырау облысы, Мақат ауданы, Доссор темір жол стансасының шығысынды 85 км жерде, Каспий маңы ойпатының шығысында орналасқан. Кен орны 1948-1960 жылдары барланып ашылған. == Геологиясы мен сипаты == Кен қосқанатты тұз күмбезді құрылымнан тұрады. Неокомда 6, юрада 1 мұнайлы қабат барланған. Неоком қабаттары құрылым шоқтығында 260 м, юранікі 359 м тереңдікте. Иірімдердің биіктігі 11, кеуектілігі 20 м. Мұнайлы қабаттар терригендік таужыныстардан түзілген, коллекторлары кеуекті. Қабаттардың мұнайға қаныққан қалыңдығы 16 м (неоком) және 5 м (юра) == Құрамы == Коллекторлардың ашық кеуектілігі 25-30%. Мұнайға қанығу коэффициенті 0,9. Мұнайдың тығыздығы 894-899 кг/м3. Күкірті аз - 0,32%. Парафині аз - 0,64%. Шайырлылығы жоғары - 28%.

Source: original
Дәстен Абылайұлы Баймұқанов

Дәстен Баймұқанов Абылайұлы - айтыскер ақын, жазушы, композитор және өлкетанушы. Петропавл қалалық "Қазақ тілі" қоғамының төрағасы қызметін атқарған. 1997 жылдан бері кәсіпкерлікпен айналысып, 2000 жылдан бастап Солтүстік Қазақстан облысында ақындар айтысын, жыршылар мен термешілер байқауларын ұйымдастырып, конкурстарға өзі демеушілік еткен. Дәстен Баймұқановтың шығармашылығында көбінесе отаншылдық тақырыбындағы әндер кездеседі. Олардың бірі - 1991 жылы еліміздің Тәуелсіздігіне арнап шығарған және сөзін жазған «Қазағым» әні. Әннің алғашқы орындаушысы - Дәмеш Құрманкина. Кейін әнші Біржан Есжанов та осы әнмен сахнаға шығып жүр. Сондай-ақ оның музыкаға қосқан үлесіне "Гүлдерай", "Мерей" фольклорлық ұжымдарын, Жаңажол ауылында ұлттық театрды, Майбалық ауылында ақындар мектебін ашқанын жатқызуға болады. Дәстен Баймұқановтың бірінші кітабы - "Өмірмен кеңескенде" жинағы 2018 жылы жарық көрген. Кітапқа автордың әндері, прозасы және тарихи зерттеулері кірген.

Source: original