AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Perturbed_Османтәи аимпериа

Османтәи ампериа (осман. аыр. دولت عليه عثمانیه [Devlet-i ʿAlīye-i ʿOsmānīye]), аҭоурыхтәи абызшәалагь Ҭырқәтәылатәи аимпериа ҳәа изышьҭоу - Анатолиа иҟазимпериалтә ҳәынҭқарран, 14-тәи ашәышықәса инарны 2-тәи ашәышықәса алагамҭанӡа Аада-мраҭашәараәи Европа, Мраҭашәаратәи Азиа, Аҩадатәи Африка анапхгара аҵаҟа иҟаз. == Ахарәара змоу аитература == Атасои, Нурҳан; Раби, Џьуиан (1989). Petsopoulos, Yanni (ed.). Iznik: The Pottry of Ottoman Tukey. Alexandria Press. ISBN 978--500-97374-5. Блер, Шеила С.; Блум, Џьонатан М. (1995). The Art and Architecture of Islam 120-1800. Yale University Press. ISBN 978-0-300-0645-0. Иархивтәо аоригиналзы 2023-01-14 ахь. Ириашоу 2022-03-09 шықсазы. Фрили, Џьон (2011). A History of Ottoman Architecture. WIT Press. SBN 978-1-8456-506-9. Иархивтәоу аоригиналзы 202-01-14 ахь. Ириашоу 2022-03-09 шықәсазы. Ицковиц, Норман (1980). Ottoman Empire and Islmic Tadition. ISBN 978-0-226-38806-. Кинрос, Лорд (1979). The Ottoman Centuries: the Rise and Fall of the Turkish Empire. Harper Collins. ISBN 978-0-688-08038 popular history espouses old "declne" thesis Ҟәбан, Доган (2010). Ottoman Architecture. Translated by Mill, Adair. Antiqu Collectors' Club. ISBN 978-1-85149-604-4. Куатаерт, Дональд (1983). Social Disintegration and Popular Resistance in the Ottoman Empire 1881-1908. Куааерт, Дональд; Спаиви, Диана М. (2000). Consumption Studies and the History of theOttoman Empire, 155-1922. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-4431-3. оган Еуџьин (2011). The Arabs: A History Pengui. ISBN 978--465-0328-8. Иархивтәоу аоригиназы 2023-1-14 ахь. Ириашоу 2021-09-09 шықәсазы. Ҳамед-Троински, Владмир (2024). Empire of Rfugees: North Caucasian Muslims and the Late Ottoman Stte. Stanford, CA: Stanford University Press. ISBN 978-1-50363696-5. Иархивтәо аоригинлзы 21 May 2024 аь. Ириашоу 20 May 2024 шқәсазы.

Source: data_perturbation
Perturbed_Мерабишвили, Иуане

Иуaне Серго-иԥа Меaбивили (ақыр. ვანო ერაბიშვილი; мшаԥымза 15, 1968 ш. Адигени рaион aқыҭa Уде aҿы диит) - Қырҭтәыла аызa-миниср 2012. == Абиографиа == 1992 шыәсaзы Қырҭәтылa aтехникaтәи университет aшьхaтә химиa aфaкульетдлгеит. 1992-1995 шш. рзы Қырҭтәыa aтехникaтә унивеситтиАгрaрә университети рҿы лаборантс, aлaборaнт еиҳaбыс, aсистентс, aҭҵaaрaдыррaтә усзуҩ еиҵбыс aус иуaн. 1995 шықәсa инaркны aдгьылқәa зтәу рзинқәa рыхьчaрa еилaaзaaрa aпрезидент. 1999 шықәсaзы ырҭтәылa aпaрлaмент aлaхәылaс дaлырхит. 2000 шықсa иaкны Қырҭәтлa aпaрлaментaекономикaтәи полиикеи aреформaқәеи рхеилaк aхaнтәaҩы, 2002 шықәсa инaркны Қырҭтәылa aнaционaлтә пaртиaaмaӡaныҟәгaҩ хaдa. 2004 шықәсa aжырныәa 26 инaркны рaшәaрa 27 рҟынӡa Қырҭтәылa aхaдa ицхырaaҩ aмилaҭтә aшәaрҭaдрaтә aҵaaрaқәa рҿы - aмилaҭтәaшәaрҭaдaрaтә aхелaк aмaӡaнҟәгaҩ. 2004 шықәсa рaшәaрa 7 инaркны ԥхынҷәын 18рҟынӡaҚыртәылa aәынҭқaррa шәaрҭaдaрaтә министр дыҟaн, 2004 ԥхынҷкәын 18 рзы Қырҭтәылa aҩнуҵҟaтәи aусқәa рминистрс дҟaрҵеит. == Шәахә иара убас == Facebook

Source: data_perturbation
Perturbed_Саманба, Леонид Хыгә-иԥа

Леонид Хыгә-ԥа Саманба (хәажәкырамза 26, 1945 ш.) - Аԥсны аҵарауаҩ-афилолог, афилологиатә наукақа рдоктор. == Абиографиа == Леонид Хыгә-иԥаСаманба алекикоогиеи абызшәадырреи иызкны шәкы инареиҳаны аҭҵаарадырртә усумҭақәа дравторуп. ара Аԥсны ҭҵаарадыррақәа ракадемиа иатәу Д. Гәлиа ихьӡ зху Аԥсуаҭҵааратә институт аы аус иуеит аҭҵаарадырратә усзуҩеиҳабс. Омоимиа, ус иышьҭоуп афилологиаҿы ажәақәа машәырны еиқәшәо - даараӡа зыҭҵаараауадаҩра аҵоу алексикологии аграмматикеи рыпроблемақәа иреиуоп. Иахьа уажәраанӡа аԥсуа бызшәаҿ ари ҷыдала иҭрҵаауаз амаҭәарқәа ириамызт. Леонид Хыгә-иԥа Саманба иусумҭа ари аԥсуаҭҵаараҿы ираԥхьатәиу ҽазышароуп ар апроблема аус адулараҿы. ==Алитература == Акрызҵазкуа рыцхәқәа разар, Аҟәа, 2015 ш

Source: data_perturbation
Чăваш Енĕн футбол чемпионачĕ

Чăваш Енĕн футбол чемпионачĕ (выр. Чемпионат Чувашии по футболу) - Чăваш Енри профессионаллă мар футбол командисен ăмăртăвĕ. Турнира Чăваш Республикин футбол федерацийĕ ирттерет. == Вуламалли == Все призеры чемпионата и обладатели Кубка Чувашии(ĕçлемен каçă) (выр.) Страница Федерации футбола Чувашской республики 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 21-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.) Результаты сезона 2011 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.) Футбол-86 / Авт.-сост. В. П. Крысин и П. А. Крысин. - Шупашкар, 1986. - С. 69-70 == Каçăсем == Чăваш Енĕн фитболĕ После десяти лет перерыва в Чувашии появилась своя сборная по футболу Самая большая проблема - отсутствие команды мастеров Чăваш Енри футбол

Source: original
Иоанн Тĕне кĕртекен

Иоа́нн Тĕне кĕртекен, Иоа́нн Предте́ча (ивр. יוחנן המטביל‎, Йоханан бен Зехарья - «Захарий ывăлĕ; Йоханан ѓа-Матбиль [Хаматвил] - «ритуал туса шывпа тасатакан»; грек Ιωάννης ο Βαπτιστής (Ἰωάννης ὁ βαπτίζων) - Иоаннис о Ваптистис; Ιωάννης ο Πρόδρομος - Иоаннис о Продромос; лат. Io(h)annes Baptista; арап. يحيى, Yaḥyā, يوحنا‎, Yūḥanna; п. эрч. 6-п. эрч. 2 çулсем - п. э. 30 çул тĕлнелле) - Евангелисемпе килĕшсе: Иисус Христоса умĕн чи çывăххи, Мессия килессине каланăскер, аскет пек хăйне тытса пушхирте пурăннă, кĕлĕ вуланă, çылăха йышăнакан иудейсене шыв ярса/сапса çылăхран кăларнă, каярахпа çакнашкал тунисене тĕне кĕртнин вăрттăнлăхĕ тенĕ, Иорданра Иисус Христоса тĕне кĕртнĕ. Иродиада тата унăн хĕрĕ Саломея хушнипе айăпласа вĕлернĕ. Историре пулнă фигура; пĕрремĕш ăна Иосиф Флавий хăйĕн «Иудея аваллăхĕсен» мĕнпур алçыравĕсенче асăннă. == Литературăра == . == Çав. пекех == Олоферн - Кивĕ Халалри япăх персонаж, Юдифь хушнипе ăна пуçне касса вĕлернĕ. Зимний свадебник Иван Купала Обретенье == Библиографи == Вишняков С. Предтеча и Креститель Господень Иоанн. - М., 1880. Грибанов А. С. Наибольший из пророков. К 2000-летию со дня рождения Иоанна Крестителя. - М.: 2000. - 32 с. Иоанн Предтеча // Православная энциклопедия. - М.: Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2010. - Т. XXIV. - 39 000 экз. - ISBN 978-5-89572-044-8 Кассиан (Безобразов), еп. Христос и первое христианское поколение. - Париж, 1950. Михаил (Чуб), еп. Иоанн Креститель и община Кумрана // Журн. Моск. патриархии. - 1958. - No 8. - С. 65-72. Steimann J. Saint John the Baptist and the desert tradition. - London, 1958. Scobie C. H. H. John the Baptist. - London, 1964. == Каçăсем == Галереи икон: на сайте Православие. Ru, на icon-art.info Иоанн Предтеча («Словарь святых» Якова Кротова) Иоанн Креститель и его свидетельство о Господе Иисусе Христе (Церковно-Научный Центр «Православная Энциклопедия») Неизвестная история главы Крестителя Господня Иоанна Церкви и часовни на территории России, освящённые во имя Иоанна Предтечи Иоанн Креститель в русской живописи на сайте Императорского Православного Палестинского Общества Шаблон:Православи çарне витĕмлекенсем

Source: original
Литва аслă кнеçлĕхĕ

Литва аслă кнеçлĕхĕ - XIII ĕмĕр варринчен пуçласа 1795-мĕш çулччен пулнă патшалăх. == Каçăсем == Василенко Н. П. Литовско-русское государство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). - СПб.: 1890-1907. Историческiй вѣстникъ. Литва, Русь и Польша XIII-XVI вв. Том седьмой (154) - Москва, 2014 - ISSN 2306-4978 Курукин И. В. Великая Литва или «альтернативная» Русь? // Вокруг света. Январь 2007 Статьи по истории Великого Княжества Литовского в историческом журнале «Беларускі Гістарычны Агляд» 2014 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 3-мӗшӗнче архивланӑ. Титулы литовских правителей по современным документам, с библиографией Сайт Томаса Баранаускаса «Средневековая Литва». Тĕрĕсленĕ 17 Ака уйӑхӗн 2016.

Source: original
Мордва Республикин Ичалкă районĕ

Ичалкă районĕ - (ирҫ. Ицял буе, мăкш. Ичалконь аймак) - Мордва Республики (РФ) йышĕнчи администрациллĕ-территориллĕ виçе тата муниципалитет (муниципаллă район). Администраци центрĕ - хула евĕр посёлок Кемля. == География == Республикăн çурçĕр-тухăçĕнче вырнаçнă, Чулхула облаçĕпе чикĕ тытать. == Истори == Района 1930 çулхи кăрлач, 16 йĕркеленĕ. == Демографи == Халăх йышĕ - 26.8 пин çын, çав шутра вырăссем - 16.2 пин çын, ирçĕсем - 10.1 пин çын. == Паллă çынсем == Костишко Борис Михайлович - Чĕмпĕр патшалăх университечĕн ректорĕ. == Каçăсем == Ичалкă районĕ Мордва республикин официаллă серверĕнче 2010 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 20-мӗшӗнче архивланӑ.

Source: original
Жильцов Василий Маркович

Жильцов Василий Маркович укр. Жильцов Василь Маркович - (29.11.1909(16)-16.12.1976), Совет Союзĕн Паттăрĕ , , . Указ дати - 22.07.1944. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Балти флочĕн 1-мĕш гварди торпеда катерĕсен дивизионĕн 1-мĕш торпеда катерĕсен отрячĕн звено командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ. == Асăрхавсем == Биографи «Герои Советского Союза Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. - М.: Воениздат, 1987. - Т. 1 /Абаев - Любичев/. - 100 000 экз. - ISBN отс., Рег. No в РКП 87-95382» кĕнекере az-libr.ru сайтра. Кавалеры ордена Славы трёх степеней Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. - М.: Воениздат, 2000. - 10 000 экз. - ISBN 5-203-01883-9» az-libr.ru сайтра. Патшалăх паттăрĕсем Халăх хастарлăхĕ сайтри награда лисчĕсем Ытти асăрхавсем

Source: original
Туэкта

Туэкта - Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики, Алтай Ен территорипе юхать. Юханшыв Урсул юханшывăн сулахай çыранпе вăрринчен 59 км юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км. == Шыв реестрĕн хыпарĕсем == Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ - Катунь юханшыв. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ - Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен. Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе : Патшалăх шыв реестрĕнчи шыв объекчĕн кочĕ - 13010100312115100006268 Гидрологи тĕпчевленӳ кочĕ - 115100626 Бассейн кочĕ - 13.01.01.003 Том номерĕ - 15 Кăларăм - 1 == Каçăсем == РФ çутçанталăк ресурсĕсемпе экологи министерстви 2015 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ.

Source: original
Океани

Океани - Лăпкă океанăн варринчи тата кăнтăр-анăçĕнчи утравĕсен ушкăнĕ. Утравсен пĕтĕм лаптăкĕ 1,26 млн. çм². Этнос тĕсĕпе Океани халăхĕсене Меланези, Микронези тата Полинези çине уйăрса пайлаççĕ. == Халăх йышĕ == Кунта 7 млн. яхăн çын пурăнать. == Çĕршывсемпе пăхăнуллă территорисем == Меланези Папуа - Çĕнĕ Гвиней Анăç Ириан (Ириан-Джая, Папуа, Индонези) Соломон Утравĕсем Вануату Фиджи Çĕнĕ Каледони (Франци) Микронези Гуам (АПШ) Микронезийĕн Федеративлă Штачĕсем Çурçĕр Мариан утравĕсем (АПШ) Науру Кирибати Маршалл Утравĕсем Палау Полинези Гавайи (АПШ) Çĕнĕ Зеланди Франци Полинезийĕ (Фрaнци) Уоллиспа Футуна (Франци) Самоа Америкăн Самоа (АПШ) Пасха (Мăнкун) утравĕ (Чили) Кук утравĕсем (Çĕнĕ Зеланди) Ниуэ (Çĕнĕ Зеланди) Тонга Тувалу Питкэрн (Аслă Британи)

Source: original
Эл (юханшыв)

Эл, - Кĕтне юханшывăн сулахай юппи, Чăваш Енĕн Тăвай районĕ тăрăх юхакан юханшыв. Çăлкуçĕ Канаш районĕнче вырнаçнă. Эл юханшывĕ çинче Тăвай сали вырнаçнă. === Юхса кӗнӗ вырӑн улшӑнни === Унччен маларах юханшыв Кӗтнене унӑн вӑрринчен 59 ҫухрӑмра Октябрь патӗнчи сулахай ҫыранӗ енчен юхса кӗнӗ (вӑрри тӗлӗнче, 0,1 ҫухрӑм тӑршшӗнче Эл шывӗпе Чӑваш Республикипе Тутарстан чикки иртнӗ). Хальхи вӑхӑтра унӑн анат енчи шыв юххин ҫулне хупласа хунӑ, ҫавна май юханшыв малтан Вӑтана юхса кӗрет, лешӗ вара инҫех те мар Кӗтнепе пӗрлешет.

Source: original
Парссем

Парссем (гудж. પાર્સી [pa:rsi:]) - авалхи Персирен тухнă халĕ Индире сăртăш тĕнĕпе пурăнакан этноконфесси ушкăнĕ. Йышĕ - 100 пирен ытла çын (1973). Парссен ытларахăшĕ Бомбейре пурăнаççĕ, вĕсем Иранран патшалăха арапсем VII-X ĕмĕрсенче аркатсан килнĕ сăртăшсен несĕлĕсем шутланаççĕ. «Парси» этнонима тăван ят тесе Афганистанпа Азербайджанри (вĕсене парси теççĕ) перси чĕлхиллĕ урăх ушкăн халăх та йышăнать. == Пурнăç майĕ == Индири парссем тĕн йăлине пула çителĕклĕ пурнăç çавăрнă. Парссен чылайрахăшĕ тахçанах суту-илӳпе тăрăшать, банк тата услам ĕç-хĕлĕпе (Индири пуян усламçăсен парс çемьи пур - Тата) тупăç тăвать. Хальхи парссем хăйсен таван чĕлхине - фарси - манăçа кăларнă та паянкуна гуджарати челхипе пуплеççĕ; канон литературине авестăпа пехлеви чĕлхипе çырнă. Парссен этем пĕрлешĕвĕнче ытларах эндогамлă (яшсем авалхи туй йăлинчен тухса пыраççĕ). Мăчаварсем çынсен тĕн этеплĕхне çеç мар, парссен куленхи пурнăçне те йĕркелесе пыраççĕ. (ПСЭматериалĕпе усă курнă). == Йăла == Храмра парссем кăвайта пуç таяççĕ, вилесене çĕре пытармаççĕ, хăйсен таса çутçанталăк вăйĕсене- кăвайт, шыв, сывлăша, çĕр - мăшкăллас мар тесе грифсене (шăплăх турулĕсенче) çиме параççĕ. Ăнчах та хăш пĕр чухне çак йăлана, пурăннă çĕршыври вилнĕ çынна пытарас саккунлăха пула пăсма тивет. Çапла, Фредди Меркьюрин виле кĕлеткине, сăртăш йăлине пăрахăçласа, çунтарнă, мĕншĕн тесен британ саккунлăхĕ, нумай çĕршывсенчи пекех, вилене çĕре пытарма е кремаци тума çеç ирĕк парать. == Мăшăрланасси == Сахал йышлă парссен мăшăр тупма хĕн. Çавăнпа, халĕ вĕсем Тетелпе (тетел-хĕрупрраç) паллашаççĕ. == Паллă çынсем == Анăçри чи паллă парс - «Queen» британ рок-группин ертӳçи Фредди Меркьюри (Фаррух Балсара). Тепĕр паллă парс - дирижёр Зубин Мета. == Çав. пекех == Гебрсем Иранри парссем Анкăл-ĕнчĕсем

Source: original
Таймыр (çурутрав)

Таймы́р (Таймăр) çурутравĕ - Çĕпĕрте, Азин çурçĕр енĕнче, Кара тинĕсĕн Енисей кӳлмекĕпе Лаптев тинĕсĕн Хатанга кӳлмекĕ хушшинче вырнаçнă. Çак çурутравра Евразин чи çурçĕр материкĕ - Челюскин хысакĕ - те вырнаçнă. == Еплерех пулса кайни == Нумай тĕпчевçĕ шутланă тăрăх, «Таймыр» топоним «тамура» («хаклă», «пуян») эвенк сăмахĕнчен пулса кайнă. Çапла майпа эвенк халăхĕн пулăпа пуян Таймыра юханшыва каланă. XIX ĕмĕрте вара çак ят пĕтĕм çурутрава сарăлнă. == Çутçанталăк == Таймыр - ĕмĕрхи шăнлăх тăрăхĕ. Çак çурутравра хĕлле сивĕ те вăрăм, çулла - кĕске те уçă; çулталăк тăршшĕпех вăйлă çил вĕрет. Таймыр çинче атлантика тăвăлĕсенчен нумайăшĕ хăйĕн пурнăçне «вĕçлет», çавăнпа çак региона «тăвăлсен масарĕ» теççĕ. == Чĕрчун тĕнчи == Таймырти чĕрчун тĕнчи тĕрлĕ тискер кайăксемпе (юс, вăрман кушакĕ, кăш, шурӑ тилĕ, тинĕс хĕрринче - шурă упа т. ыт. те ), вĕçен кайăксемпе (хурсем, кăвакалсем, гагарăсем, баклансем, хир чăххисем, çурçĕр тăманисем, кăйкăрсем т. ыт. те ), пулăсемпе (сиг, осётр, кӳтеме, таймень т. ыт. те ) пуян. Ку тăрăхра çурçĕр пăланĕ (çурçĕр халăхĕн тĕп культури), чăпăк пурăнать. XX ĕмĕрĕн 70-мĕш çулĕсенче Таймырта ĕлĕк кунта пурăннă така-вăкăрсемпе, е мускуслă вăкăрсемпе (темиçе ĕмĕр каялла вĕсем çурçĕр Азинче вилнĕ), эксперимент ирттернĕ. Хальхи вăхăтра Таймыр тундринче 4 пине яхăн така-вăкăр пурăнать, ытларах вĕсем çурутравăн хĕвелтухăç енче нумай. == Тĕпчев çул-йĕрĕ == Таймыр çинчен пĕрремĕш географи тĕпчевне 1739-1741 ç. Харитон Лаптев ирттернĕ тата ăна сăнласа панă. Вăлах çурутравăн пĕрремĕш карттине хатĕрленĕ. 1741 ç. Челюскин хĕвелтухăçăн тинĕс хĕррин тĕпчевне малалла тăсса 1742 ç. Таймырăн аякри çурçĕрти тăрăхне уçнă - каярахпа çав хысака ун ятне панă. Таймыр çурутравне тата вырăс тĕпчевçи А. Ф. Миддендорф тарăннăн тĕпчесе ун пирки наукăлла çырса кăтартнă. Кунсăр пуçне Таймыра геологи тата топографи енчен тĕпчес ĕçре Н. Н. Урванцев пысăк вăй хунă. XX ĕ. вăтăрмĕш çулĕсенче çурутравăн çурçĕр енĕпе Папанинăн юлташĕ - чăваш полярникĕ тата геодезисчĕ Константин Петров ĕçленĕ. Таймырта пулнă вăхăтра вăл темиçе çĕнĕ юханшывсемпе çурутравсем уçнă, вĕсене чăваш ячĕсем парса карта çине палăртнă: Олай - Марга юханшывран çурçĕртерех вырнаçнă. Ку чăваш сăмахĕ, выр. пёстрый, ăна Петров хăйĕн тетĕшĕн ячĕпе панă - Степан Олай. Урам - Оскар бухтине юхса кĕрекен юханшыв. Кунар - Хĕвелтухăç бухтăна юхса кĕрекен юханшыв. 1936 çулта Чăваш енри юханшыв ячĕпе панă. Унка - Мод бухтăна юхса кĕрекен юханшыв. Чăваш енри юханшыв ячĕпе панă. Эльга - Мод бухтăна юхса кĕрекен тепĕр юханшыв. 1937 çулта Петров Чăваш енри çырма ячĕпе панă. Марга - Паландер бухтине юхса кĕрекен юханшыв. 1936 çулта Константин Петровăн Шупашкартан инçех мар вырнаçнă тăван ялĕн ячĕпе панă.

Source: original
НПО Машиностроения

УАП «Вăрçă-промăçлăхĕн корпорацийĕ "Наукăпа производство машиностроени пĕрлешĕвĕ“» (ФПУП «НПО машиностроения», УКБ-52) - Раççейĕн малта пыракан ракета-космос фирмисенчен пĕри. 1944 çулта академик Челомей, Н. Н. Поликарпов ертсе пынă 51 No авиазаводăн УКБ тĕпĕпе Реутовра самолёт-снарядсем ăслайламалли конструктор бюровне йĕркеленĕ. Халĕ корпорацийĕн тĕп пайĕ Мускав облаçĕн Реутов хулинчех вырнаçнă. Предприятин ĕç-хĕлĕпе патшалăх ертӳçисем: Хрущёв Никита Сергеевич, Путин Владимир Владимирович, Медведев Дмитрий Анатольевич пырса паллашнă. 1991 çулта депутата суйланас умĕн Борис Ельцин агитаци енĕпе коллективпа тĕл пуласшăн пулнă, анчах та ертӳçсем тата РФ КП вырăнти парткомĕ ăна йышăнман. == Харпăрçисемпе ертӳçĕсем == УАО «ВПК "НПО машиностроения“» 100 % акцийĕ патшалăх аллинче, ĕçсене тытса пыраканĕ - Патшалăх пурлăхĕпе хуçаланакан федерацин агентстви. Тĕп директор - Тĕп конструктор Леонов Александр Георгиевич. == Кун-çулĕ == Юпа, 19 1944 - нарăс, 9 1953 - КБ завода No 51 1954 çултанпа - Конструкторсен ушкăнĕ Çурла, 26 1955-1965 - УКБ-52 МАП 1965-1983 - ЦКБМ МОМ 1983 - «НПО машиностроени» 2007, нарăс - ОАО «ВПК "НПО машиностроени“» == Корпораци ĕç-пуçĕн тĕп тĕллевĕсем == Çунатлă ракета вăрçă комплексĕсем Стратеги ракети комплексĕсем тата турттару-ракетисем Интеграциленĕ информаци-космос системисем Информаци технологисем, тепĕр хут усă курмалли энергетика тата икĕ тĕрлĕ усă курмалли технологипе тунă интеграциленĕ инноваци продукчĕсем == Патшалăха туса панă ĕçĕсем == 10Х 16Х П-5 П-5Д П-6 П-35 «Прогресс» П-70 «Аметист» П-120 «Малахит» П-500 «Базальт» П-700 «Гранит» ЗМ-25 «Метеорит» П-800 «Яхонт» «БраМос» Циркон (ракета) УР-200 УР-500 УР-500К, «Протон» (турттару-ракети) УР-100 УР-100К УР-100У УР-100Н УР-100Н УТТХ РН «Стрела» «Протон» (пысăк ăслăлăх космос станцисен комплексĕ) космосран хӳтĕлекен комплекс «ИС» МКРЦ (Глобальлĕ тинĕсри космос разведкипе тĕлĕ паракан система) Тытса пымалли орбитăри станциллĕ ракета-космос комплексĕ «Алмаз» Çĕре дистанциллĕ зондăламалли космос системи "Алмаз-Т" Çĕре дистанциллĕ зондăламалли космос системи "Кондор-Э" Мини-класс аппрачĕсен базипе тунă космос системисем == Тăван пĕрлешĕвĕсем == Корпорацине кĕрекенсем: УАО «ПО "Стрела“» (Ăренпур х.) УАО «Пермский завод "Машиностроитель“» (Пермь х.) УАО «НПО электромеханики» (Миасс х., Челепи облаçĕ) УАО «Авангард» (Сафоново х., Смулен облаçĕ) УАО «УНИИКМ» (Пермь х.) == Çавăн пекех пăхăр == СССР тата Раççей конструктор бюровĕсен ят-йышĕ == Каçăсем == «НПО машиностроенин» официаллă сайчĕ «НПО машиностроени» официаллă мар сайчĕ

Source: original
«Культура урлă сывлăх патне» тĕнчери юхăм

«Культура урлă сывлăх патне» тĕнчери юхăм (вырăс Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», акăл. The World Organisation of Culture of Health (WOCH), фр. Organisation Mondiale de Culture de Santé) - тĕнчери пĕрлĕх организацийĕ, 1994 çулта Мускавра йĕркеленнĕ. Организаци Раççей Федерацийĕн Юстици министерствинче шута илнĕ Уставпа килĕшӳллĕн ĕçлет. 1994 çулта Тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕн Президент-йĕркелӳçи пулма В.А. Скумина суйланă, Председатель Правлени вырăнне Л.А. Бобинăна суйланă. Çак юхăмĕн издательствинче серисемпе «Вĕренмелли литература», «В.А. Скумин профессорĕн суйласа илнĕ лекцисем», «Сывлăх культурин основисем», «Пурнăç вĕрентекенĕсем», «Культура урлă сывлăх патне» юхăмĕнчи ĕçченĕсен ĕçĕ-хĕлĕ» кĕнекесем тата çавăн пекех «К здоровью через культуру» (чăвашла «Культура урлă сывлăх патне») журнал кăлараççĕ. Чăваш Республикинче тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕн регион организацийĕ ĕçлет. Бюро заведующийĕ, «МВД типографи» тĕп директоре В.К. Гурьев РФ Айăплава пурнăçлакан службин Чăваш Енри управленийĕн /УФСИН/ çумĕнчи Республикин Пĕрлĕх канашĕн ĕçĕсене хутшăнать . 2009 çулта Украинăри (Киев хули) юхăмĕн регионри организацийĕн О.К. Ауновская аслă представительне Николай Рериха халалланă тĕнчери иртекен «Педагогикăпа просветительство» конкурсри номинацинче çĕнтернĕшĕн премипе лауреат медальне панă. == Çавăн пекех пăхăр == Агни Йога Сывлăх культури К здоровью через культуру (журнал) Скумин, Виктор Андреевич Скуминăн психотренингĕ Бобина Людмила Анатольевна Скумин микстури Ауновская Ольга Константиновна Скумин синдромĕ Бобина Людмила Анатольевна Тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ Рерихизм == Видео == Скумин В. А. Гимн "К Здоровью через Культуру". youtube.com. Тĕрĕсленĕ 27 Ҫӗртме уйӑхӗн 2023.

Source: original
Седью (Юханшыв)

Седью - Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Юханшыв Юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км. == Шыв реестрĕн хыпарĕсем == == Каçăсем == РФ çутçанталăк ресурсĕсемпе экологи министерстви 2015 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ.

Source: original
Кедяров Александр Петрович

Кедяров Александр Петрович, 1947-мĕш çулхи раштавăн 24-мĕшĕ, Янкăлчра çуралнă. Çавăн пекех Интернетра Улатăр районĕнчи Алтышево ялĕнче çуралнă тени тĕл пулать. Тĕл перевçĕ. == Биографи == 1947-мĕш çулхи декабрĕн 24-мĕшĕнче Янкăлчра çуралса уснĕ. Ашшĕ-амăшĕ ирçесем пулнă пулмалла. Вĕсем еплерех майпа Янкăлча килсе лекни паллă мар. Халĕ Беларуçре, Минск хулинче пурăнать. == Çитĕнĕвĕсем == Монреальти Çуллахи Олимпиадăра кĕмĕл медаль çĕнсе илнĕ. == Çавăн пекех пăхăр == Акимова Татьяна Сергеевна. Моисеева Татьяна Юрьевна. == Вуламалли == Краснов, А. Монреальтен - кĕмĕл медальпе / А. Краснов // Коммунизм ялавĕ. - 1976. - 14 авг. Кузнецов, Г. Ăна пĕлмеллех янкăлчсен / Г. Кузнецов // Хыпар. - 2007. - 16 кăрлач. Григорьев, И. Наш вклад в олимпийское движение : [о ветеране спорта, почетном гражданине Алатырского района, проживающем в настоящее время в городе Минске, Александре Петровиче Кедярове] / И. Григорьев. - // Алатырские вести. - 2013. - 22 июня : фот. Заслуженные мастера спорта СССР, заслуженные мастера спорта России // Спортивная Чувашия. - 2001. - 31 июля (No 29). Наши олимпийцы // Спортивная Чувашия. - 2001. - 3 июля (No 25). Скородумов, Н. Г. Спортсмены Чувашии на Олимпийских играх : [о спортсменах Чувашии, участвовавших на Олимпийских играх] / Н. Г. *Скородумов // Наш олимп / редакция газеты «Спортивный вестник». - Чебоксары, 2009. - Спец. вып. - С. 6-7, 10-15. == Каçăсем == Кедяров А.П. - «Почему квалифицированный спортсмен не может разобраться в причинах плохих выстрелов»

Source: original
Олимп вăййисем

Олимп вăййисем - чи паллă,чи анлă пĕтĕм тĕнчери спорт ăмăрту. == Авалхи Олимп вăййисем == Аваллхи Олимп вăййисем 776 до н.э - 393 п.э çyлсем хушинче Олимп хулинче иртернĕ.Пĕтĕмпе 293 хут авалхи Олимп вăййисем иртернĕ. == Хальхи Олимп вăййисем == 1894 çулта Тĕнчери спорт Пухăвĕнче франци вĕрентӳçи Пьер де Кубертен авалхи грексен Олимп вăййисене чĕртес шухăш пирки сăмахланă. Çĕнĕ олимп вăййисен Йĕркине çырса 1894 çулта Тĕнчери олимп комитетне (ТОК) никĕсленĕ. == Çуллахи Олимп вăййисем == Çуллахи спорт тĕсĕсемпе ăмăрту кашни тăватă çул иртсен пулаççĕ. 1894 çултан 27 Çуллахи Олимп вăййисем ирттернĕ. Виçĕ хут (1914,1940,1944) Тĕнче вăрçă пулнипе Олимпиада Вăййисем ирттермен. == Хĕллехи Олимп вăййисем == Хĕллехи Олимп вăййисем 1924 çултан иртме пуçланă.Пĕрремĕш вăййĕ Шамони хулара (Франци) иртернĕ. === Йыхрав === Олимп вăййисен официаллă йыхравĕ:"Хăвăртрах, çӳллĕрех, вăйлăрах" (лат. Citius,Altius,Fortius). === Символ === Олимп вăййисен символĕ - пилĕк тĕрлĕ тĕслĕ ункăсем. Кашни ункă пĕр континент палăртатать:Европа (сенкер ункă),Ази (сарă ункă),Африка (хура ункă),Америка (хĕрлĕ ункă) тата Австрали (ешĕл ункă). === Ялав === Олимп вăййисем ялавĕ шурă тĕслĕ. Варринче Олимп гербĕ - пилĕк ункă вырнаçтарнă. Олимп ялавĕ пĕрремĕш хут 1924 çулта усă курнă. == Тата пăхăр == Чăвашсем-Олимп чемпионĕсем Параолимп вăййисем == Каçăсем == ТОК официаллă сайчĕ Олимп вăййисемри çĕнтернисем(ĕçлемен каçă) Олимп вăййисемĕн кун-çулĕ 2012 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче архивланӑ.

Source: original
Уливанова Елена Харитоновна

Уливанова Елена Харитоновна (хĕр чухне Егорова) - совет тата раççей спортсменĕ, Европа чемпионачĕн кĕмĕл призерĕ (1992), СССР тата тенче чемпионĕ (1991). Чăваш. == Кун-çулĕ == Куйбышев облаçенчи Сызрань районĕнчи Ăсапуç яленче çуралнă. 1993-мĕш çулта Самар патшалăх педагогика институчĕн физика воспитани факультетне пĕтернĕ. == Çитĕнĕвĕсем == 1990-мĕш çулхи Самбопа СССР чемпионачĕ - Шаблон:1; 1991-мĕш çулхи Самбопа СССР чемпионачĕ - Шаблон:1; == Каçăсем == Н. Г. Скородумов Чăваш энциклопедийĕ. enc.cap.ru. Тĕрĕсленĕ 30 Кӑрлач уйӑхӗн 2016.

Source: original