AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Синтез

Синтез (грек. synthesis - биригүү, айкашуу, түзүлүү) - тажрыйбалык иш-аракеттерде да, таанып-билүү процессинде да, ишке ашырала турган, нерсенин түрдүү жактарынын жана элементтеринин (бөлүктөрүнүн) бир бүтүндүккө биригүүсү. Мында Синтез аны менен тыгыз байланышта турган анализге (нерсени аны түзүүчүлөргө ажыратуу) карама-каршы келет. Жалпысынан алганда, Синтез жеке гана адамдардын ишмердигинин негизине тиешелүү болбостон, өзүнүн элементардык формаларында жаныбарлардын жүрүм-турумун да аныктайт, а өзүнүн ар кандай техникалык ишке ашырылыштары боюнча ЭЭМдин программаларында, өзүн-өзү уюштуруучу системаларда колдонулат. Адамдын жүрүм-турумунун физиологиялык негизи мээнин аналитикалык-синтетикалык ишмердиги болуп, эсептелет. Синтез ой жүгүртүү операциясы катары объектини түзүп турган нерселердин бөлүктөрүнө көз каранды эмес жана тарыхый жактан адамдардын коомдук-өндүрүштүк ишмердикгинин процессинде түзүлөт. Синтез таанып-билүү операциясы болгондуктан, көптөгөн формаларга ээ. Бардык түшүнүктөрдүн жаралыш процесси анализ жана С. процессинин биримдигине негизделген. Тигил же бул объектини изилдөөнүн тажрыйбалары теориялык жалпылоолордо синтезделет (бириктирилет). == Дагы кара == Интеграция Индукция Кроссовер Эклектика Тезис Антитезис == Колдонулган адабияттар == Философия: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.-Б.: 2004, ISBN 9967-14-020-8

Source: original
Арка

Арка - геогр. объектинин ордун - тоонун артын, сыртты, түн. тараптагы аймакты, тескей бетти чагылдырган түшүнүк. Кыргыздар айрым тоону - «арка тоо» деп да аташат. Орто Азия, Казакстан м-н Кыргызстанда геогр. энчилүү ат же анын бир компоненти катары кеңири таралган, мис., Арка, Аркалык (Лейлек, Базар-Коргон р-ндагы кыштактар), Кудратарка, Тактарка (Түштүк Уралдагы тоолор), Аркалы, Сарарка (Казакстандагы тоолор) ж. б. == Дагы караңыз == Арка, Лейлек району Аркалык, Базар-Коргон району == Колдонулган адабияттар == Кыргызстандын географиясы. Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004, s. 71-72. ISBN 9967-14-006-2

Source: original
Паули принциби

Паули принциби - табияттын жарым спиндүү (бирдиги боюнча) эки бирдей бөлүкчө бир убакытта бирдей абалда боло албастыгын туюнтуучу фундаменталдуу закон. 1925-ж. В. Паули атомдогу электрон үчүн сунуш кылган. Кийин бардык жарым спиндүү бөлүкчөлөргө (элементардык бөлүкчөлөр, ядролор, атомдор, молекулалар) жайылтылган. Паули принциби атомдун электрондук булутчаларынын толтурулушунун закон ченемдүүлүгүн, атом жана молекуланын спектрин так түшүндүрүүдө чон роль ойнойт. Паули принциби катуу нерселердин жылуулук, электрдик, магниттик касиеттерин окуп-үйрөнүүдө жана ядролук реакциялар теориясында маанилүү орунду ээлейт. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9

Source: original
Адагум (дарыя)

Адагум - Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Бабиный колтугу орун алган. Дарыянын узундугу - 66 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Варнавинск көлмөсү бассейнинин суу объектилери. Дарыянын айрыгы - айрыгы жок, дарыя бассейни - Кубань. Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 06020001912108100006041 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 108100604 Бассейндин коду - 06.02.00.019 ГИ томунун номуру - 08 ГИ боюнча чыгарылышы - 1 == Тышкы шилтемелер == Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine

Source: original
Моке уулу Молдожан

Моке уулу Молдожан (1904-1989) Ат жабдыктарынын чебери. Түп районундагы Жылуу-Булак деген конушта төрөлгөн. Үч күндөн кийин энеси, жети күндөн кийин атасы өлүп, таенесинин колунда чоңойгон. Көркөм кол өнөрчүлүктү 40 жаштарга келгенде кармап, кийин бул устачылыкты түбөлүктүү кесип тутат. Ал ээр чапкан. Чебер ээрдин астыңкы тарагын эки жарым эли, арткы тарагын үч эли, ээр каптыргасына чейин сөөм кылып кармайт. Мында ээр далынын кузгүсүнө бирдей жатып, арты аттын бөйрөгунө кынаптала түшөт. Ошондуктан, анын чапкан ээринин мыктылыгын айылдаштары айың кылып айтышат. Ат жабдыктарына мыкты узануусу устакерчиликтин даңазасын чыгарган. Ага кардарлар алыстан аттанып келип түшкөн. Ээрлеринин алды Кавказга жеткен. Казакстандан, Ысык-Көл, Тянь-Шань дубандарынан атайын кардарлар келип турушкан. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын областтык II кароо-сынагы». Кайык ат жабдыктары үчүн Обкомдун жана Облаткомдун Ардак грамотасы; Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Грамотасы. == Колдонулган адабияттар == Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. - Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, - 240 б. ISBN 5-89750-080-0

Source: original
Алтыбаев Каныбек Аманович

Алтыбаев Каныбек Аманович (15. 7. 1942-ж. туулган, Жалал-Абад облусу, Токтогул району, Көдүл айылы -22. 4. 2005) - генерал-майор (1994). В. И. Ленин атындагы Ташкент командалык жогорку аскер окуу жайын (1966), «Аткычтар» жогорку курсун (1972) бүткөн. Окуу жайын бүткөндөн кпйин Түркестан аскердик округунда взводдун командири, 1974-79-ж. Ош облусунун Майлысай, Ош шаарында саясий бөлүмдүн начальниги, Ноокат районунун аскер комиссариатында бөлүмдүн начальниги, 1979-80-ж. Афганстандын Аскер Күчтөрүнүн техник, департаментинин саясий бөлүмүнүн начальнигинин кеңешчиси, 1980-95-ж. Ош облусунун аскер комиссары, 1996-жылдан укук коргоо органдарынын жана күч структураларынын ишин координациялоо бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14- 046-1

Source: original
Кең форматтуу кино

Кең форматтуу кино - кинематографиянын эни 50-70 мм кинотасманы колдонуучу түрү. Кең форматтуу кинонун кең экрандуу кинодон айырмасы ар бир кинокадрдын экрандагы өлчөмү жана аянты үч эсе чоңойтулуп көрсөтүлөт да, кинофильм экрандан так, даана көрүнөт. Кең форматтуу кино үчүн кино тартуучу, үн жазуучу, кино көрсөтүүчү жаңы форматтагы атайын аппараттар бар. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9

Source: original
Жоро бозо

Жоро бозо - эркектердин шерине сыяктуу чогулуп тамак ичүү каадасы. Жоро бозону жаш курактарына карай бөлүнгөн эркектер тобу түзгөн. Топко 25-40 адам кирген. Алар күз мезгилинде Жоро бозонун уюшмасын башташкан. Ал адатта, кыш бою өтүп, жазында гана токтолгон. Жоро бозонун алдында ага кирген кадыр-барктуу адамдардан бий шайлашкан. Анын милдети Жоро бозонун кезегин сактоо, тартипке чакыруу, жазалоошондой Жашыраак бирөөнү эрке бала коюшкан. Ал түздөн-түз бийдин тапшырмаларын аткарып, оюн-зоокторду уюштуруп, тартип бузгандарды жазалаган, ойго келбес тамашалуу жазаларды ойлоп таап, элди күлдүргөн өткүр, тамашакөй болгон. Бийдин оң аталык, сол аталык деген эки жардамчысы болуп, алар оң, сол тарапта олтургандарга көз салып турган. Жоро бозонун мүчөлөрү бий менен аталыктар аркылуу гана сүйлөшө алган. Эки адам көлбөчү болуп дайындалып, бозо куюп турган. Бир адам кесекүл дайындалып, бозо сунган. Эки адам эшик агасы бекитилип, босогодо бийдин уруксаты менен кирип чыккандарды тескеген. Бозону чыпкалап берип турган адам күрө-көч деп аталган. Ал жорого катышкандардын катарына кирген эмес. Калган катышуучуларды жорокеч, жорочулар деп аташкан. 1-жорону айгыр жыяр деп атап, аны бий тапшырган адам өткөргөн. Боз үйдү бошотуп, ала кийиз, туш кийиздерин гана калтырган. Үйдүн ортосуна атайын идишке бозо куюшуп, бозону бийден баштап кезеги менен ичишкен. Жоро бозодо оюн зооктор, тамаша көрүнүштөр кенен орун алып, сармерден айтылган, комуз чертип, ыр ырдашкан. Бозо куюлган жыгач аяк эки-үч ирет айланта ичилгенден кийин дем албас ичишкен. Жоро бозого кокусунан келген адамды саламчы деп аташкан, аны бийдин гана уруксаты менен киргизишкен. Уюшманын аягында үйдүн ээси жорокечтерге эт тарткан. 2-3 күндөн кийин Жоро бозону кезектеги адам аткарган. Адатта Жоро бозо эртең менен эрте башталып, кечке чейин жүргөн. Жоро бозонун кезеги аяктаарда сол аталык, оң аталык, эрке бала, эң акырында бий өзү «бийлик жоро бозо» өткөрүшкөн. Акыркысы салтанаттуу өткөн. Ат оюндары, улак тартыш, күрөш, эңиш жана башка уюштурулган. Буга каалагандардын бардыгы катыша алышкан. == Колдонулган адабият == “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанков”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”

Source: original
Боровушка дарыясы (Тяжин куймасы)

Боровушка (Боровская) - Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тяжин дарыясынын сол жээгинен 144 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы - Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни - Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь. Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 13010400212115200018965 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 115201896 Бассейндин коду - 13.01.04.002 ГИ томунун номуру - 15 ГИ боюнча чыгарылышы - 2 == Тышкы шилтемелер == Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine]

Source: original
Эсептешүүлөр

Эсептешүүлөр - акчалай милдеттенмелерди аткаруу. КР жарандык мыйзамдарына ылайык юридикалык жактардын өзара, жарандардын өзара Э-ү, ошондой эле жарандардын катышуусундагы Э. суммасына чек коюлбастан, накалай акча түрүндө же накалай эмес тартипте жүргүзүлүшү мүмкүн. Юридикалык жактардын, ошондой эле жарандардын катышуусундагы ишкердик жүргүзүүгө байланышкан өзара Э. эреже катары, накалай эмес тартипте жүргүзүлөт. Бул ушул жактардын ортосундагы Э. эгерде мыйзамда башка жагдай белгиленбесе, накалай акча менен да жүргүзүлүшү мүмкүн. Накалай эмес Э., эгер мыйзамда жана эсептешүүнүн колдонулуп жаткан таризинде башка жагдайлар шартталбаса, Э-гө катышып жаткан жактардын бетэсептери ачылган банктар жана башка кредиттик мекемелер аркылуу жүргүзүлөт. == Колдонулган адабияттар == Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. - Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Source: original
2017 Кышкы Универсиада

2017 кышкы Универсиада (каз. Қысқы Универсиада 2017) - 28-чи кышкы Универсиада, 2017 жылдын 29-январынан - 8-фвралына чейин,Казакстандын Алмата шаарында өтөт. Универсиада жарыштары спорттун 12 түрү боюнча өтөт. == Шаарды тандоо == Тренто, Италия Алмата, Казакстан == Ыраатамасы == Төмөндө Универсиададагы мелдештердин графиги көргөзүлгөн.ref>Мелдештердин графиги == Медалдык жыйынтык == Мелдештерди өткөргөн өлкө (үй ээси) : == Катышуучу өлкөлөр == 2017-жылдагы кышкы Универсиада мелдешине 54 өлкөдөн 1613 спортчу катышат.

Source: original
Игала (эл)

Ига́ла (окпото, квотто, игара, атагара) - Нигериянын түштүк жана түштүк-чыгыш штаттарында жашаган эл. Саны 2 млн адам. Тил Игала тили бенуэ-конго уясынын йоруба бутагына кирет. Игаланын бир нече негизги диалектилери бар, алар - борбордук, ида, эбу, ибажи, анкпа, ифе, окугу, аньюгба. Жазуусу латын алфавиттин негизинде. Башталгыч мектепте окутулат. Ошондой эле хауса жана англис тилдерин колдонот. Дин Калктын жарымынан көбү христиандар (протестанттар). Калктын 30% жергиликтүү салттуу ишенимдерди (анимизм, ата-бабалар жана жаратылыш күчтөрүнүн культтары, реинкарнацияга ишенүү) карманышат. 10% - мусулмандар (сүннөттөр) түзөт. Чарбалык иштер Негизги салттуу кесиптери - кол менен иштетилген жер чарбасы (ямс, жүгөрү, сорго, таруу, жашылчалар, пахта, какао) жана малчылык (ири жана майда мүйүздүү мал). Көбүнчө аялдар жер менен иштешет. Эркектер жер тилкелерин тазалашат жана мал жайышат. Ошондой эле жыйноочулук (каучук жана май пальманын жемиштерин чогултуу), балык уулоо жана аңчылык менен да алектенишет. Кол өнөрчүлүк Булгаарыдан буюмдарды, балык уулоочу торлорду жана карапа идиштерди жасашат. Жыгач оюм (маска, икенга айкели). Кийим Игал кийими - жамбашка оролуп, бир учу ийнине ыргытылган кездеме. Хауса тибиндеги кийимдер кеңири таралган. Тамак-аш Улуттук тамак-аштын негизин өсүмдүк тамактары - ботколор, сорполор, пальма майы менен татытылган кайнатылган жана бышырылган жашылчалар түзөт. Турак жай Калктуу конуштардын көпчүлүгү айылдык типтеги, алардын так планы жок. Бир нече кепе, планы боюнча тегерек, чатыры конус жана сокмо (чопо) дубалдары менен үй чарбачылыгын түзөт. Коом, салттар Коомдо чоң үй-бүлө жамааттары, патрилинейлик уруулук уюм, эркектердин жашыруун коомдору, бий союздары сыяктуу салттуу коомдук түзүлүштөр сакталып калган. Календарлык салттар өнүккөн. Элдин эң чоң майрамы ата-бабаларды эскерүүгө арналган эгу майрамы, ошондой эле очо аңчылык салтанаты болуп эсептелет. Эгиздөө жана скарификация (ритуалдык тырык түшүрүү) практикаланат. Тарых Игала йорубалар менен жалпы ата-теги бар деп эсептелет. 13-16-кылымдарда Игала алгачкы саясий бирикме жана анын Ида борбор шаары түзүлгөн. 16-кылымдын башынан тартып анын Байыркы Бенин жана нупе башчылары менен тыгыз байланышы түзүлгөн. 18-кылымда экономикалык негизи кул соодасы болгон. 19-кылымда - пальма майы. 19-кылымдын ортосунан баштап Насарава фульбе эмирлигине көз каранды болгон. == Колдонулган адабият == Исмагилова Р. Н., Попов В. А. Игала // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. == Булактар == Archived 2022-09-20 at the Wayback Machine

Source: original
Авраам Линкольн

Линкольн Авраам (12. 2. 1809, Кентукки штаты, Ходженвилл - 15. 4. 1865, Вашингтон) - Американын мамлекеттик ишмери, АКШнын 16-президенти (1861-65). Кулчулукка каршы чыккан республикалык партияны уюштуруучулардын бири (1854). Линкольн Миссисипи дарыясында сал агызуучу, жер ченегич, почта кызматкери болуп иштеп, 1834-жылдан коомдук иштерге катыша баштаган. 1834- 41-ж. Иллинойс мыйзам чыгаруу чогулушунун, 1847-49-ж. АКШ конгрессинин өкүлдөр палатасынын мүчөсү. 1836-ж. адвокаттык укукка ээ болгон. Линкольн карапайым элдин (анын ичинде негрлерге азаттык берүү) жана аялдардын укуктары (шайлоого катышууга жана башка) үчүн күрөшкөн. АКШнын түштүк аймагы кулчулук системасын колдосо, түндүгү негрлердин эркиндигин жактаган. 1854-ж. АКШнын Республикалык партиясын уюштурууга активдүү катышып, шайлоодо Ж. Ч. Фримонттун кандидатурасын жактаган. 1860-ж. Л. АКШнын президенттигине шайланган. Өлкөдөгү жарандык согуштун (1861-65) убагында Линкольндун демилгеси менен 1863-ж. 1-январда кулчулук жоюлган. 1863-жылдагы козголоңго катышкан жерсиз негр-кулдарга азаттык берилген (1863), армия реакциячыл көз караштардан тазаланган. Бул жарандык согушта Түндүктүн жеңишине шарт түзгөн. Линкольндун тышкы саясаты башка өлкөлөрдү (Англия, Франция жана башка) АКШнын ички иштерине кийлигиштирбөөгө, достук мамиле түзүүгө багытталган. Линкольн 1864-ж. экинчи мөөнөткө президент болуп шайланган. АКШнын түштүк аймагын реконструкциялоо планын иштеп чыккан. 1865-ж. 9-апрелде Түштүк аймагы багынгандан кийин плантаторлор жана Нью-Йорк банкирлери жалдаган актёр Ж. У. Бутс тарабынан оор жарадар болгон. Вашингтондо (1922) жана Лондондо (1876) Линкольнго арналган мемориалдык эстелик тургузулган. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 5-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: "Кыргыз энциклопедиясы" башкы редакциясы, 2014. ISBN 978-9967-14-111-7

Source: original
Оферта

Оферта (от лат. offenus - сунушталган) - жарандык укуктагы бирнече жактын дарегине сунуш менен кайрылуу. Сунуш кылып жаткан жак сунушту кабыл алган жак менен дароо келишим түзүлө тургандыгын ачык-айкын билдирүүгө тийиш. О. даана-так келишим шартын камтуусу керек. О. жиберилген даректеги жак аны алгандан тартып оферент О-га байланган болуп эсептелет. Эгер аны кайра кайтарып алуу тууралуу билдирүү О-дан мурда же аны менен бирге жетсе, О. жиберилген жактын колуна тийген жок деп эсептелет. == Колдонулган адабияттар == Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. - Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7

Source: original
"Хидайат-Нааме"

«Хидайат - нааме» - Мир Хал ад-Дин Яркендинин фарсы тилинде агриографиялык мүнөздөгү жазган 1730-31-жылдары тарыхый чыгармасы. Чыгарма 26 бөлүмдөн турат. Тарыхый окуялардан тышкары анда уламыштар да жазылган. Ошондой эле 17-кылымдын аягы - 18-кылымдын башындагы Могол мамлекетиндеги саясий окуялар берилген, аларга кыргыздардын катышкандыгы да айтылган. «Хидайат - наамеде» кыргыздар кашкарлыктар менен бирге Жаркентке болгон жортуулга катышкандыгы баяндалат. Кашкарды калмактардын басып алуусунан коргоп калышкан, ушул окуялардан кийин кыргыздар Кашкарда өздөрүнүн саясий таасирин бекемдешкен. == Колдонулган адабият == “Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”

Source: original
Фотометрия

Фотометрия (фото... жана... метрия) - оптикада жарыктын нурлануу, таралуу жана заттар менен өз ара аракеттешүү процесстериндеги оптикалык нурлануунун энергиялык мүнөздөмөлөрү каралуучу бөлүмү. Фотометрия ультракызгылт көк нурдан инфракызыл нурга чейинки нурлануу процессин, ар кандай чөйрөдө таралышын, жутулушун, чагылышын жана чөйрө менен өз ара аракеттенишин мүнөздөөчү чоңдуктарды, ошондой эле ошол чоңдуктарга таянган теор. жоболорду жана эсептөөлөрдү камтыйт. Фотометриялык чоңдуктардын нурлануунун толкун узундугуна жана спектр тыгыздыктарына болгон көз карандылыгын үйрөнүү спектрофотометрия жана спектрорадиометриянын предмети болот. Фотометрия үчүн фундаменттик жарыктын диффузиялуу чагылуу мыйзамын 1604-ж. И. Кеплер жазып, фр. физик П. Бугер экспериментте негиздеген. Колдонулган ыкмаларга карата Фотометрия визуалдуу, фотогр., фотоэлектрдик ж. б. болуп бөлүнөт. Фотометрия жарык техникасында, сигнализацияда, астрономияда, заттардын химиялык анализдеринде, пирометрияда ж. б. пайдаланылат. == Колдонулган адабияттар == «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4

Source: original
Маданият (Чүй району)

Маданият, Чүй району - Чүй районундагы кыштак. Он Бир-Жылга айыл округуна караштуу. Кызыл-Суунун сол өйүзүндө, деңиз деңгээлинен 1200 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору жана темир жол станциясы Токмок шаарынан 22 км түштүк-чыгыш тарапта. Кыштак 1930-жылы негизделген. Калкы 1001 (2012); негизинен мал багып, дыйкан чарбаларында эмгектенет. Калып:Kyrgyzstan-stub == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 5-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. илл. ISBN 978 9967-14-111-7

Source: original
Омейя династиясы

Омейя династиясы- араб халифтеринин 661 -750-ж. сурап турган династиясы. Мекедеги Курейши уруусунун Омейя тукумунан чыккан. Анын биринчи халифи Сириянын башкаруучусу Муавия I (661-680) болгон. Омейя династиясы Түн. Африканы, Пиреней жана алардын көп бөлүгүн, Орто Азия, Азербайжан менен Грузиянын бир катар жерин караткан. Алардын бийлиги укумдап-тукумга калган. Халифаттын борборун Куфтан Дамаскиге көчүрүшкөн. Омейя династиясы тушунда араб тили мамл. тил болуп, алтын динар менен күмүш дирхендер чыгарылган. Соода жанa кол өнөрү өнүккөн. Кийинчерээк шейиттердин козголоңу күчөп, Абу Муслим баштаган көтөрулуштүн (747-750) натыйжасында Омейя династиясы кулатылып. бийликке Аббасилер келген. == Колдонулган адабияттар == Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Source: original
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2017

«Еврокөрүнүү ыр сынагы 2017» -(англ. Eurovision Song Contest 2017, фр. Concours Eurovision de la chanson 2017, укр. Пісенний конкурс Євробачення 2017) - 62-чи «Еврокөрүнүү» ыр сынагы,(Швеция) Стокгольм шаарында өткөн «Еврокөрүнүү 2016» сынагынын жеңүүчү өлкөсүндө, 2017-жылдын 16-майынан 20-майына чейин Украинада өтөт.Украинага жеңишти «1944» деген ыры менен Жамала аттуу ырчы алып келген, добуштардын жыйынтыгынан соң 534 упай менен 1-орунду ээлеген === Биринчи жарымфинал === Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу - өлкөлөрү, жана Дания, Испания, Франция добуш беришет. === Экинчи жарымфинал === Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу - өлкөлөрү, жана Улуу Британия, Германия, Италия добуш беришет. == Дагы караңыз == Еврокөрүнүү ыр сынагы 2005 == Шилтемелер == Ырасмый сайты Калып:Еврокөрүнүү ыр сынагы 2017

Source: original
Ключи жанар тоосу

Ключи жанар тоосу - Евразиядагы жана Россиядагы эң бийик аракеттеги жанартоо; Камчатканын чыгыш бөлүгүндө. Бийиктиги 4750 м. Андезит-базальт лаваласынан түзүлгөн. Дайыма түтөп туруучу кратерлүү негизги конустун этегинде 84 конус жана кратер бар. Кыры кар, мөңгүлүү; капталдарында фумарол менен сольфатара процесстери жүрөт. 270 жыл ичинде 50дөн ашык катуу атылуулар болгон; эң акыркы жолу 2007-ж. атылган. «Камчатка жанар тоолорунун курамында» Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине (1996) кирген. == Колдонулган адабияттар == “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9 Калып:Volcano-stub Калып:Mountain-stub Калып:Geology-stub Калып:Glaciology-stub Калып:Geo-stub Калып:RU-geo-stub

Source: original
Бузавлык (Таналык куймасы)

Бузавлык (Чоң Бузавлык, Бузулук) - Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Таналык дарыясынын оң жээгинен 124 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 49 км. == Суу реестринин маалыматтары == Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү - Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы - Саласы болмайды, дарыя бассейни - Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү). Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча: Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду - 12010000312112200002790 Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду - 112200279 Бассейндин коду - 12.01.00.003 ГИ томунун номуру - 12 ГИ боюнча чыгарылышы - 2 == Тышкы шилтемелер == Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine Калып:Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин Урал бассейни

Source: original