AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Бенни Андерссон

Бенни Андерссон (швед. Göran Bror Benny Andersson; 1946 оны 12-р сарын 16-нд Шведын Стокхольм хотод төрсөн) -шведын хөгжмийн зохиолч, хөгжимчин, хөгжмийн продюсер. «ABBA» хамтлагийн гишүүн гэдгээрээ илүү алдартай. Йёран Брур Бенни Андерссон 1946 оны 12-р сарын 16-нд Стокхольмын Васастан дүүрэгт барилгын инженер Йёст Андерссон (1912-1973) , гэргий Лайла (1920-1971) нарын хүү болж төрсөн байна. Тэрээр Эва-Лис гэж 1948 онд төрсөн нэг эмэгтэй дүүтэй ажээ. == Хувийн амьдрал == Бенни 1960-аад онд Кристина Грёнваллтай харилцаатай байх хугацаандаа хүү Петер, охин хоёртой болсон. Хүү Петер Грёнвал бол авъяаслаг хөгжмийн зохиолч, жүжигчин (1980-аад оны дундуур тэрээр "Sound of Music" хөгжмийн хамтлаг байгуулж, дараа нь нэрийг нь One More Time болгон өөрчилсөн). Бенни мөн ABBA хамтлагийн гоцлол дуучин Анни-Фрид Лингстадтай 12 жил амьдарсан ба үүнээс 3 жил нь албан ёсны баталгаатай байсан (1978 оны 10-р сараас 1981 он хүртэл). 1981 оны арваннэгдүгээр сард Бенни Шведийн телевизийн алдартай хөтлөгч Мона Норклеттэй гэрлэжээ. 1982 оны 1-р сард тэдний хүү Людвиг мэндэлжээ. Людвиг эцгийнхээ замналыг дагаж өөрийн "Ella Rouge" хамтлагийг байгуулжээ.

Source: original
Ядамсүрэнгийн Үржнээ

Ядамсүрэнгийн Үржнээ (1940 онд Москва хотод төрсөн- 2000 онд Улаанбаатар хотод нас барсан) нь Монгол Улсын Төрийн шагналт зураач, уран бүтээлч байв. Анхны Ардын зураач Ү.Ядамсүрэнгийн хүү. == Намтар == Улаанбаатар хотын Зөвлөлтийн 1-р дунд сургууль 1959 онд төгссөн. 1970 онд ЗХУ-ын И.Е.Репины нэрэмжит уран зургийн академийг монументаль урлагийн мэргэжлээр төгсөөд Ардын армид цэргийн алба хаажээ 1956 оноос “Элдэв-Очир” кино театрт зураачаар болон Хэвлэл чимэглэлийн газар, В.И.Лениний музей, Хэлмэгдэгсдийн музейд ерөнхий зураачаар ажиллаж байсан. 1995 оноос охиныхоо байгуулсан Дүрслэх Урлагийн “Анима” сургууль, 1999 оноос Кино Урлагийн дээд сургуульд багшилж байсан. == Бүтээлүүд == Театр, ардын урлагийн чиглэлээр сүүлийн 30 орчим жилүүддээ Улсын ардын дуу бүжгийн чуулгын концерт, МАХН, МҮЭ-ийн их хурал төрийн концертуудын тайз, хувцасны эхүүдийг хийж байв. === Дүрслэх урлагийн бүтээлүүд === Дүрслэх урлаг, чимэх чимэглэх урлаг, зураасан зургаар үндэсний хувцасны цомог, ханын чимэглэл, цаг тооны бичиг, зурагт хуудас хэдэн зуугаар зурж бүтээснийг тоочиж барамгүй юм. === Монументаль урлагийн бүтээлүүд === Зөвлөлтийн дайчдад зориулсан “Зайсан” хөшөө В.Лениний музейн фасадын зэс хөөмөл ГХЯ-ны гол шатан дээрх Чингис хааны өнгөт чулуун шигтгэмэл /1993 он/ МҮЭСТО-ны Янжинлхамын зээгт наамал === Хэвлэлийн бүтээлүүд === “Пионерийн үнэн”, “Залуучуудын үнэн”, “Новости Монголии” зэрэг хэдэн арван сэтгүүлийн зурагт хуудас, хэдэн зуун чимэглэл, шуудангийн марк, ил захидал зурж бүтээжээ. === Киноны ажлууд === “Ардын элч”, “Эргүүн хунгийн домогт” кинонд оролцон тогложээ. “Зэрэг нэмэхийн өмнө” киноны зураачаар ажилласан байна. == Гавьяа шагнал == Монгол Улсын Төрийн шагнал (1981 он) Хөдөлмөрийн хүндэт медаль Засгийн Газрын хүндэт жуух Ардын хувьсгалын 50, 60 жилийн ойн медалиуд МУЭ-ийн шагнал МҮЭ-ийн хорооны шагнал Зураач Б.Шаравын нэрэмжит диплом == Гэр бүл == Үржнээгийн аав нь Монгол улсын ардын зураач Үржингийн Ядамсүрэн.

Source: original
Шар дэмэг

Шар дэмэг цэцэг нь (англ. Alyssum), Brassicaceae буюу Байцайтан овгийн цэцэг юм. Шар дэмэг цэцгийг нь "дэмэг цэцэг" гэх нь бий. Учир нь шараас гадна цагаан, ягаан, хөх ягаан өнгөтэй байдаг. Шар дэмэг буюу дэмэг цэцгийг өнгөөс нь шалтгаалж "цагаан дэмэг, ягаан дэмэг, хөх дэмэг" гэж нэршинэ. Шар дэмэг цэцэг нь 10 см-аас эхлээд 100 см өндөр болж ургадаг. == Тархац == Шар дэмэг цэцэг нь Умард ба Өмнөд Америк, Евроази, Африк, Мадагаскар нутагт таарах 150 орчим зүйлтэй. Үүнээс 5 зүйл нь Монгол оронд ургадаг. Гол төлөв говь цөл нутагт ургадаг бөгөөд чимэглэлийн зориулалтаар ашигладаг.

Source: original
Түүвэрлэлт (статистик)

Статистикт чанарын баталгаа, санал асуулгын аргачлал, түүвэрлэлт нь тодорхой бүлгийн хүмүүсээс шилэн сонгох эсвэл статистикын хүн ам (нийт хүн амын шинж чанар, дүр төрхийг дүгнэхийн тулд статистикийн хүн амаас цөөхөн хүмүүсийг сонгон түүн дээр тулгуурлан дүн шинжилгээ хийх) -ыг сонгох явдал юм. Сонгогдсон хүмүүс нь нийт хүн амыг нарийн дүрсэлсэн байх шаардлагатай юм. Түүвэрлэлтийн арга нь нийт хүн амаас нэг бүрчлэн мэдээлэл цуглуулахаас хамаагүй бага зардалтай ба хурдан мэдээлэл цуглуулдгаараа давуу талтай юм. Ажиглалт бүр нь тухайн амьд биет эсвэл хувь хүний нэг эсвэл түүнээс дээш шинж чанарыг (жин, байршил, өнгө төрх гэх мэт) хэмждэг. Магадлалын онол болон статистикын онолын үр дүнд тулгуурлан туршилтыг явуулна. Бизнесийн болон эрүүл мэндийн судалгаанд түүвэрлэлтийн арга нь хүн амын тухай мэдээлэл цуглуулахад өргөн ашиглагддаг.

Source: original
Жуан Перейра

Жуан Педро да Силва Перейра (порт. João Pedro da Silva Pereira, 1984 оны хоёрдугаар сарын 25-нд Лиссабон хотод төрсөн) - Португалын хөлбөмбөгчин бөгөөд испанийн Валенсиа болон Португалын шигшээд тоглодог. Тэр шүүгчтэй маргах, хамгаалалтын алдаагаа цөөнгүй шар хуудсаар хүлээжээ. == Товчхон == 2012 оны тавдугаар сарын 24-нд Жуан Перейраг гурван жил тоглуулахын тулд Спортингод 3,6 сая евро Валенсиа төлжээ. Анхны тоглолтоо наймдугаар сарын 19-нд Реал Мадридтай тэнцэхэд (1:1) хийжээ. == Шигшээ == Дасгалжуулагч Пауло Бенто Перейраг анх 2010 оны аравдугаар сард Португалын шигшээд дууджээ. Анхны гараагаа 2012 оны ЕАШТ-ий сонгонд Данитай хийсэн. == Амжилт == Португалын цомын эзэн: 2003/2004 Португалын аварга: 2004/2005 == Холбоос == Үзүүлэлт - zerozerofootball.com Үзүүлэлт - foradejogo.net Жуан Перейра - National-Football-Teams.com

Source: original
Италийн тусгаар тогтнолын гуравдугаар дайн

Италийн Тусгаар Тогтнолын Гуравдугаар Дайн (Итали: Terza Guerra d’Indipendenza Italiana) нь Италийн Хант Улс ба Австрийн Хаант Улсын хооронд өрнөсөн дайн юм. Энэ дайн нь Прусс-Австрийн дайнтай цаг хугацааны хувьд нэг үед болсон ба дайн дууссаны дараа Австрийн бүрэлдэхүүнд байсан Ломбард-Венетогийн Хант Улсыг Францад өгсөн боловч үүний дараа бүх ард түмний санал асуулгаар Францаас Италид шилжүүлсэн байдаг. Энэхүү хүн ам ихтэй, ихэнх нь хөрөнгөтөн Венето мужийг Италид өгсөн нь Италийн нэгдэлд чухал алхам болсон юм. == Зэвсэгт хүчний нөхцөл байдал == Дайн эхлэхэд Италийн зэвсэгт хүчний нэгдэлд саад болж байсан хүчин зүйлүүд нь Сардинийн Хант Улс ба Хоёр Сицилийн Хант Улсын зэвсэгт хүчин байв. Учир нь Италийн Хант Улсыг 1861 онд байгуулахад түүний бүрэлдэхүүнд орсон эдгээр хант улсууд нэгдэхээсээ өмнө хоорондоо дайтаж байсан тул нэгдсэн хант улсад орсноор, аль нь алинаасаа тушаал авч, гүйцэтгэх дэг журам тодорхой биш байв. Үүн дээр Италийн Хант Улс үүссэн даруй Сицилийн дээрэмчдийн үйл ажиллагаа цэцэглэсэн бас нэг зовлон байв. Эдгээр дээрэмчдээс илүү хүчтэй бас нэгэн тэмцэл байсан нь 1861 онд нэгдсэн ханы тэнгисийн зэвсэгт хүчний цэргүүдийн (Regia Marina) асуудал байлаа. == Дайны явц == 1866 оны дөрөвдүгээр сарын 8-нд Италийн засгийн газрыг төлөөлөн генерал Ла Мармора Берлинд ирэн, тухайн үед Пруссийн ерөнхий сайд байсан Отто фон Бисмарк нар зэвсэгт хүчний холбоотон болох гэрээнд гарын үсгээ зурцгаав. Францаар зуучлуулан, Венийн тэргүүлэгчидтэй төвийг сахих хэлэлцээр хийх гэсэн ч олигтой ахиц гарахгүй байсан тул Итали, Прусс хоёр Австрид дайн зарлав. Пруссийн хувьд ч тэр Италийн хувьд ч тэр үндэстнээрээ нэгдсэн улс болох гэсэн замд нь Австри л тээг болж байна гэж үзжээ. Итали гурван замаар Австри луу давшив. Ломбард мужаас Австрийн бэхлэлтийн дөрвөн булан болох Мантуа-Пескиера дел Гарда-Верона-Леньяго руу; Эмилиа-Романьягаас Венето руу; Альпийн нурууны Тренто хот орчмоор давшлаа. Гэвч дайн эхэлснээс хойш Итали хоёр ч томоохон тулалдаанд ялагдал хүлээсэн ба ганцхан Бецеккагийн дэргэдэх тулалдаанд л ялалт байгуулав. Көниггрецийн дэргэдэх тулалдаанаар Прусс ялалт байгуулсан тул Австри аргагүйн эрхэнд бууж өгөв. 1866 оны наймдугаар сарын 12-нд Фриулийн Кормонст Австри ба Италийн хооронд дайныг зогсоох хэлэлцээр хийн гарын үсгээ зурцгаажээ. == Ном зүй == Clodfelter, M. (2017). Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 (4th ed.). Jefferson, North Carolina: McFarland. ISBN 978-0786474707. Konrad Sturmhoefel: Illustrierte Geschichte der neuesten Zeit. Band IX und X. Otto-Spamer-Verlag, Leipzig 1897.

Source: original
Жэймс Күүк

Ахмад Жэймс Күүк (1728 оны 11 сарын 7 - 1779 оны 2 сарын 14) нь Английн аялагч, далайчин, картографч бөгөөд маш богино хугацаанд Эзэн хааны усан флотын ахмад болон дэвшсэн тэрбээр Европын олон арал, газруудыг газрын зурагт анх тэмдэглэн үлдээж, Ньюфаундлэндийн нарийвчилсан газрын зургийг гаргаж, Номхон далайд хийсэн аяллаараа Австрали тивийн зүүн эрэг болон Хавайн арлуудыг Европ дахинд нээж өгсөн гавъяатай нэгэн. Мөн тэрбээр Шинэ Зеланд арлын талаарх анхны байр зүйн зураглалыг гаргасан байна. Ахмад Жэймс Күүк 1779 онд Номхон далайд хийсэн 3 дахь аяллынхаа үеэр Хавайн арлын уугуул иргэдтэй хийсэн тулаанд амь үрэгджээ. Австрали улсад Жэймс Күүкийн их сургууль 1970 онд байгуулагдсан бөгөөд тропикийн биологи, экологи, экотуризмын чиглэлээр дэлхийд тэргүүлдэг их сургууль юм.

Source: original
Хоног будаа

Хоног будаа (Латин: Setaria) нь өргөн тархсан ургамлуудыг багтаасан үетний овгийн нэгэн төрөл. Түүний латин нэр нь seta гэдгээс гаралтай ба шүүр, үс гэсэн утгатай. Энэ төрөл нь дэлхий дахины халуун (пропикийн) болон сэрүүн бүс нутгуудад тархан ургадаг 100 гаруй зүйл ургамлыг багтаадаг ба тэдгээрийн өргөн тархсан ерөнхий нэр нь үнэгэн сүүл эсвэл шүүрний өвс юм. Монгол орны гуурст дээд ургамлын нэрийн жагсаалтад Alopecurus төрлийг үнэгэн сүүл гэж нэрлэдэг. Зарим зүйлүүд нь хүнсний ба тэжээлийн зориулалттайгаар, үнэгэн сүүл шар будаа (S. italica) ба шүрэн будаа (S. pumila), тариалагддаг бол өөр зарим нь инвазив хог ургамал болдог. Ногоон хоног будааг (Setaria viridis) биоэнергийн ургамлын генийн загвар болгон хөгжүүлж байна. == Монгол оронд ургадаг зүйлүүд == Сувдан хоног будаа буюу хөх ногоон хоног будаа (Латин: Pennisetum glaucum эсвэл Setaria glauca (L.) R.Br.) нэг наст, өвслөг. Ногоон хоног будаа (Латин: Setaria viridis (L.) R.Br.) нэг наст, өвслөг. Жич: Энэ жагсаалт бүрэн бус байхыг үгүйсгэхгүй. == Зүйлүүд == Жич: хоног будааны төрөлд багтдаг байсан зарим зүйлүүдийг өөр төрөл рүү шилжүүлсэн байдаг: Brachiaria Dissochondrus Echinochloa Holcolemma Ixophorus Oplismenus Panicum Paspalidium Pennisetum Pseudoraphis Setariopsis Urochloa == Цахим холбоос == Setaria. California Department of Food and Agriculture.

Source: original
Гунаажавын Эрхэмбаяр

Гунаажавын Эрхэмбаяр нь Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын аварга юм. Сэлэнгэ аймгаас анх 1933 онд Дамдинсүрэнгийн Данзан арслан цол хүртсэнээс хойш ная гаруй жилийн дараа "арслан" цол хүртэж түүхэн шинэ амжилтын эзэн болсон төдийгүй 2013 оны улсын наадамд түрүүлж улсын аварга цол хүртжээ. == Амжилт == 2001 онд Хөвсгөл аймгийн наадамд 5 давж Аймгийн начин цол 2003 онд Дархан-Уул аймгийн наадамд түрүүлж Аймгийн арслан цол 2003 онд Улсын наадамд 5 давж Улсын начин цол 2006 онд Улсын наадамд 5 давж Өсөх идэр чимэг 2011 онд Улсын наадамд 9 давж үзүүрлэн Улсын арслан цол 2012 онд Улсын наадамд 7 давж Саруул сайжрах чимэг 2013 онд Улсын наадамд 9 давж түрүүлэн Улсын аварга цол тус тус хүртсэн. 2016 онд Улсын наадамд 8 даван дөрөвт үлджээ. 2017 онд Улсын наадамд 6 даван шөвгөрсөн.

Source: original
Далайн түвшин

Далайн төвшин нь далайн дундаж төвшинг илэрхийлнэ. Далайн түрлэгээс хамаарч төвшин өөрчлөгддөг тул хэмжихэд ДТ-нг (Далайн төвшин) ашигладаг. Өндөрлөг болон нам дор газрыг ДТ-тэй харьцуулдаг. == Тодорхойлолт == ДТ гэдэг нь геодезийн суурь хэмжигдэхүүнүүдийн нэг юм. Үүнийг газрын зураг болон навигацид хэрэглэх ба нисэх хүчинд ДТ-нг ашиглан агаарын даралтыг тодорхойлдог. Мөн их буюу бага түрлэгийн гол цэгийг ДТ-өөр тогтоох зорилгоор түгээмэл ашиглагддаг. ДТ өөрчлөгдөхөд олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг. Геологийн цаг хугацаанд маш их өөрчлөлтүүд гарсан ба цаг уур гол үүсвэр нь болдог. Тухайлбал одоогийн дэлхийн дулаарал байна. == ДТ-ний удаан хугацааны өөрчлөлтүүд == Сүүлийн 500 сая жилийн дотор хэрхэн өөрчлөгдсөнийг илэрхийлэх 2 арга байдаг. Ихэнх геологийн хугацааны турш ДТ өнөө үеийнхээс илүү өндөр байсан нь тодорхой болсон. ДТ сүүлийн мөстлөгөөс хойш тогтвортой байдлаа алдаж эхэлсэн (өөрчлөлтийг м-ээр илэрхийлсэн). Дэлхийн түүхэнд тив болон далайн ёроолын зэрэгцээ далайн сав газар, мөсөн гол тектоник хавтангийн хөдөлгөөнөөс болж өөрчлөгдсөөр иржээ.

Source: original
Бүгд Найрамдах Кипр Улсын Парламент

Киприйн Төлөөлөгчдийн Хурал (грек. Βουλή των Αντιπροσώπων; турк. Temsilciler Meclisi) - нь Бүгд Найрамдах Кипр Улсын парламент юм. Армени, католик, маронит цөөнхийг төлөөлж буй 3 гишүүн болон бусад 56 гишүүнийг пропорциональ системээр таван жил тутамд сонгодог. Суудлын 30% нь Киприйн Туркийн нийгэмлэгт хуваарилагдсан боловч 1964 оноос хойш эдгээр суудал эзгүй байгаа юм. Ерөнхийлөгчийн нэр дэвшүүлсэн сайд нарыг баталдаг боловч ард түмний сонгосон Ерөнхийлөгч нэгэн зэрэг засгийн газрыг биечлэн удирддаг тул парламентын гүйцэтгэх засаглалд үзүүлэх нөлөө хязгаарлагдмал. == Бүрэлдэхүүн == Парламент нь таван жилийн хугацаатай сонгогддог ба 59 гишүүнээс бүрддэг. 56 гишүүдийг пропорционал системээр намын жагсаалтаар сонгодог. Ард түмний цөөнхид: маронитууд, католикууд, арменичуудад 3 суудал хуварилагдсан байдаг. Киприйн турк иргэдэд 24 мандат хадгалагдсан байдаг. Киприйн турк нийгэмлэг нь 1974 оноос хойш сонгуульд оролцохоо больсон. Суулийн сонгууль нь 2016 оны 5 сарын 22-нд явагдсан.

Source: original
Урлагийн бүтээл

Урлагийн бүтээл, уран сайхны бүтээл, урлагийн бүтэц, урлагийн объект нь гоо зүйн үнэ цэнтэй уран сайхны бүтээл юм. Уран зохиол, хөгжмийн бүтээл зэрэг өргөн утгаар нь урлаг гэж тооцогддог ба аливаа бүтээлд ашиглагдаж болох "урлагийн бүтээл"-ээс бусад нэр томъёо нь үндсэндээ дүрслэх урлагийн биет хэлбэрт хамаарна: Уран зураг, уран баримал гэх мэт яруу урлагийн жишээ. Гоёл чимэглэлийн урлаг эсвэл хэрэглээний урлагт гоо зүйн үзэмжийг татах зорилгоор бүтээсэн эд зүйлс, түүнчлэн үнэт эдлэл, олон керамик эдлэл, ардын урлаг гэх мэт аливаа функциональ зориулалт. Урлаг гэж үнэлэгдэх болсон (ихэвчлэн хожим эсвэл соёлын гадны хүмүүс) үндсэн эсвэл бүхэлдээ функциональ, шашны болон бусад гоо зүйн бус шалтгаанаар бүтээгдсэн объект. Түр зуурын бус гэрэл зураг эсвэл кино. Инсталляцийн урлаг эсвэл концептуаль урлагийн бүтээл. Энэ нэр томьёог илүү өргөн хүрээнд хэрэглэвэл дараах зүйлд бага хэрэглэгддэг: Архитектур эсвэл ландшафтын дизайны гайхалтай бүтээл. Театр, балет, дуурь, гүйцэтгэлийн урлаг, хөгжмийн концерт болон бусад тайзны урлаг болон бусад түр зуурын, биет бус бүтээлүүд зэрэг амьд тоглолтын үйлдвэрлэл.

Source: original
Эрх зүйн судалгааны төв

Эрх зүйн судалгааны төв ТББ (LRC NGO) нь 2010 онд үүсгэн байгуулагдсан нийгэмд үйлчилдэг төрийн бус байгууллага юм. == Үйл ажиллагаа == Тус байгууллага нь хүний эрхийг, ялангуяа эрх зүйн аливаа зөрчлийн улмаас хохирсон хохирогчийн эрхийг хангах, хамгаалах асуудлаар хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, уялдаа, үр нөлөөг шинжлэх ухааны үндэстэй судалж, холбогдох асуудлаар дүгнэлт, санал, зөвлөмж гарган хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх, нийтэд сурталчилах, төрийн болон төрийн бус байгууллагын захиалгаар, мөн иргэдэд зориулсан сургалт зохион байгуулах, өөрийн үндсэн зорилгын хүрээнд мэдээллийн сан бий болгох, холбогдох хууль тогтоомжийн системчлэлийг тогтмол хийж, сурталчлах ажлыг зохион байгуулж эрхэлнэ. == Хаяг == Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Жамъян гүний гудамж, Вива оффис төв, 302 тоот.

Source: original
Шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн

Шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь шатрын спортоор дэлхийн шилдэг тамирчин шалгаруулахаар зохиогддог. 2013-2023 онд шатарын дэлхийн аварга нь Норвегийн Магнус Карлсен байсан юм. Албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдсөн анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 1886 онд, тухайн үеийн дэлхийн шилдэг 2 тоглогч Вильхельм Штайниц, Иоханнес Цукерторт нарын хооронд болж, Штайниц ялсан. 1886-1946 онд аварга шатарчны тавьсан нөхцөлийн дагуу, горилогч тамирчин тодорхой бай шан цуглуулсны үндсэн дээр зохиогддог байв. 1946 онд тухайн үеийн дэлхийн аварга Александр Алехин нас барсны дараа Олон Улсын Шатрын Холбоо (ФИДЕ) тус тэмцээнийг зохион байгуулах болж, 1948 онд шинэ аварга Михаил Ботвинник тодорч энэ цолоо 1957 он хүртэл хадгалсан. М.Ботвинник аваргаа 1957-1958 онд Василий Смысловт алдаад буцааж 1958-1960 онд авсан. 1960-1961 онд Михаил Таль дэлхийн аварга болсон. 1961-1963 онд М.Ботвинник эргээд аварга болсон. 1963-1969 онд аваргын титмийг Тигран Петросян эзэмшээд 1969-1972 онд Борис Спасский аварга болсон байна. 1972-1975 онд Роберт Фишер аварга цол хүртсэн. 1975-1985 онд Анатолий Карпов аваргын цолыг авсан. 1985-1993 онд Гарри Каспаров аварга байсан. 1993 онд, тухайн үеийн дэлхийн аварга Гарри Каспаров ФИДЕ-гээс өрх тусгаарласнаар дэлхийн аварга цолыг 2 хүн эзэмшдэг байдал 13 жил үргэлжилсэн байна. 2006 оноос хойш дахин ФИДЕ дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохиох болж, дэлхийн аварга цолыг эзэмшигч эргээд ганц болсон байна. 2014 оноос хойш 2 жил тутамд дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн зохиогдож буй. Магнус Карлсен 2013 онд Вишванатан Анандыг ялж дэлхийн аварга болсноосоо хойш 2014, 2016, 2018 онуудад аварга цолоо амжилттай хамгаалаад байна. Дараагийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 2020 онд зохиогдох байсан ч КОВИД-19 цар тахлын улмаас хойшлогдож, 2021 онд товлогдоод буй. 2023 оноос хятадын Дин Ли жэнь аварга цол хүртээд байна. Шатрын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд хүссэн хүн болгон орох эрхтэй ч эмэгтэйчүүдийн, өсвөрийн (20 хүртэлх насны, мөн илүү бага насныхны дундах тэмцээн ч бий), ахмадын (эрэгтэй 60, эмэгтэй 50 наснаас дээш) зэрэг нас, хүйсийн ангилал бүхий дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүд, мөн түргэн тоглолтын, блиц зэрэг, тоглолтын хугацааг заасан байдлаар явагддаг тэмцээнүүд ч бий. Түүнчлэн Дэлхийн компьютерын шатрын аварга шалгаруулах тэмцээнд шатрын компьютерын программууд өрсөлддөг.

Source: original
Эксклав

Экскла́в (Франц: exclavé «түгжигдсэн», Эртний Грек: ἐξ- «-ээс, аас-» + Латин: clavis «түлхүүр»: , анклав-латин. inclavatus «хаалттай, цоожтой») - нэг улсын үндсэн газар нутгаас тусдаа өөр нэг буюу хоёр улсын газар нутаг дотор байрлаж буй газар нутаг юм. Энэхүү газар нутаг нь байрлаж байгаа биш харьяаладаж буй орны хувьд эксклав, харин тойрон хүрээлүүлж байгаа орны хувьд анклав гэнэ. Далайд гарцтай эксклав газар нутгийг хагас экслав гэнэ. Олон улсын далайн дүрмийн дагуу бусад орны усан эрэг хагас экслав руу орох далайн гарцыг хаахыг хориглодог. Ярианы хэлэнд хагас эксклав болон хагас анклав гэхийг зүгээр л эксклав ба анклав гэдэг. == Эксклавын жишээ газар нутгууд. Олон улсын: == Армени, Иран, Түрк Улсуудаар тойрон хүрээлүүлсэн Азербайжаны Нахичеваны Автономит Бүгд Найрамдах улс. Беларусийн Гомелийн мужийн нутаг дахь Медвежье-Саньково засаг захиргааны хувьд Оросын Брянс мужид харьяалагддаг байна. Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын нутагт байгаа Фергана мужийн Шахимарданы эксклав ба Сохийн дүүрэг Узбекистан Улсын эксклав юм. Швейцарын нутаг дотор орших Лугано нуур орчмын Кампионе д'Италия бол Итали улсын эксклав бөгөөд Швейцар Улсын анклав ажээ. Францын нутаг доторх Льивия хэмээх засаг захиргаа бол Испани улсын газар нутгийн хэсэг юм. == Эксклавын жишээ газар нутгууд. Бүс нутгийн: == Улаанбаатар хотын Багануур, Налайх дүүрэг тусдаа Төв аймгийн нутаг дотор байрладаг. Оросын Псков мужийн хэсэг газар Новгородын тойрогт дотор ордог байна. == Хагас экславын жишээнүүд: == Оросын Калининград тойргийг Балтын тэнгист Польш, Литва тойрдог. Атлантын тэнгисын эрэг дэх Ангол Улсын Кабинда муж Конго болон Ардчилсан Конго улсын нутагт байдаг. АНУ-ын Аляска муж бол АНУ-ын хагас экслав буюу Канадын хагас анклав юм. Мусандам - мухафаза Оманы (муж) боловч Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын нутагт байдаг.

Source: original
Батсүхийн Саранчимэг

Овог нэр: Батсүхийн Саранчимэг Төрсөн он: 1968 оны 02 дугаар сарын 02-ы өдөр {{ Төрсөн аймаг, сум, хот: Дундговь аймаг, Мандалговь хот == Төгссөн сургууль: == 2014-2017 Монгол Улсын Их Сургууль (Эрхзүйч) 2012-2013 Шинжлэх Ухаан Техникийн Их Сургууль (Магистр) 1987-1993 ОХУ-ын Новосибирск хотын Цахилгаан Техникийн Их Сургууль (Удирдлагын автоматжуулалтын системийн инженер) == Боловсрол, мэргэжил, эрдмийн зэрэг цол: == Програмист, Удирдлагын магистр == Ажилласан байдал: == 1994-1999 Улсын Их Хурлын Тамгын газрын комьютер сүлжээ хариуцсан администратор 2003-2006 АНУ-ын “Richman” ХХК-ийн маркетингийн мэргэжилтэн 2006-2009 “Шинэ зууны Улаанбаатар” ТББ тэргүүн 2008-2016 Нийслэлийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч 2010-2015 "Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэн" нийслэлийн төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын захирал == Сонгуульт ажил: == 2011 оноос Нийслэлийн Нийгмийн Ардчилал Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбооны тэргүүн 2012 оноос НИТХ-ын Байгаль орчин, экологийн хорооны дарга 2008-2012, 2012-2016 онуудад Монгол Ардын Намаас Нийслэлийн Иргэдийн хурлын төлөөлөгчөөр 2 дахь удаагаа сонгогдон ажиллаж байна. == Гавьяа шагнал: == Алтан гадас одон Нийгэм хамгаалал, хөдөлмөрийн “Тэргүүний ажилтан” Тэргүүний залуу алтан медаль Их монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн медаль Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль 370 жилийн ойн медаль НИТХ-ын “Хүндэт өргөмжлөл”

Source: original
Үндэстнүүдийн Хамтын Нөхөрлөл

Үндэстнүүдийн Хамтын Нөхөрлөл (Англи: Commonwealth of Nations) буюу Хамтын Нөхөрлөл, хуучнаар Британийн Хамтын Нөхөрлөл нь хоёроос бусад нь хуучин Британийн эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд байсан, нийт тавин дөрвөн тусгаар тогтносон гишүүн улсаас бүрдсэн олон улсын байгууллага юм. Тус байгууллагын гишүүн орнууд Сингапурын тунхаглалд заагдсан нийтлэг үнэ цэн, зорилгын хүрээнд хамтран ажилладаг. Үүнд ардчилал, хүний эрх, сайн засаглал, хуульт ёс, хувийн эрх чөлөө, эрх тэгш байдал, чөлөөт худалдаа, олон тулгуурт бодлого, дэлхийн энхтайвныг хөхиүлэн дэмжих явдал орно. Хоёр жил тутам явагддаг Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын засгийн газрын тэргүүнүүдийн уулзалтын хоорондох өдөр тутмын үйл ажиллагааг Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар удирдуулсан Хамтын Нөхөрлөлийн Нарийн Бичгийн Дарга нарын Газар хөтлөн явуулна. Уг чөлөөт холбооны бэлгэ тэмдэг нь Хамтын Нөхөрлөлийн Тэргүүн бөгөөд өдгөө Чарльз болно. Түүнээс гадна Их Британийн хаан нь Хамтын Нөхөрлөлийн гишүүн тусгаар тогтносон, харилцан үл хамаарах 16 улсын төрийн тэргүүн юм.

Source: original
Шингэний механик

Шингэний механик нь физикийн шинжлэх ухаан дахь шингэн, хий, плазм болон тэдгээрт үйлчлэх хүчийг судалдаг салбар юм. Шингэний механик нь дотроо хөдөлгөөнгүй төлөвт буй шингэнийг судлах шингэний статик болон шингэний хөдөлгөөнд хүчний үзүүлэх нөлөөг судалдаг шингэний динамик гэсэн дэд салбаруудад хуваагддаг. Шингэний механик, үүн дотроо ялангуяа шингэний динамик нь тайлбарлагдаагүй ухагдахуун ихтэй судалгааны идэвхитэй салбар юм. Шингэний механик нь математикийн тооцооллын талаас маш цогц тоон аргачлал шаарддаг ба голцуу компьютерийн тооцоолол шаардагддаг. Шинэ нэвтэрч буй шингэний динамикийн компьютер тооцооллын хандлагаар улам шинэ бэрх тооцооллуудыг хийж байна.

Source: original
Улс төрийн авлига

Улс төрийн авлига нь хуулиар олгогдсон эрх мэдлээ төрийн албан хаагч хууль бусаар хувийн сонирхолд зориулах үйлдэл юм. Гэхдээ улс төрийн өрсөлдөгчөө хэлмэгдүүлэх, цагдаагийн дарангуйлал хэрэглэх эсвэл хувь хүн ба төртэй хамааралгүй байгууллагийн хууль зөрчилт зэрэг нь ийм авлигын төрөлд орохгүй. Харин төрийн албан хаагчийн хууль бус үйлдэл нь ажил үүрэгтэй нь хамааралтай үед улс төрийн авлига болох юм. Авлигын олон төрөл бий, үүнд мөнгөн, сүрдүүлэг, зүй бусаар тушаал дэвших, гэр бүлэрхэх, шамшигдуулалт ба бусад. Авлигаас болж нийгэмд гаж үйлдлүүд дэлгэрдэг, үүнд хууль бус худалдаа, мөнгө угаах, хүний наймаа ба бусад холбогдох үзэгдлүүд орно. Авлигын тодорхойлолт нь зарим үед тухайн орнуудын улс төрийн бүтэц ба хуулийн орчноос хамаардаг, тухайлбал улс төрийн санхүүжилтийн зарим хэлбэр нь улс улсаар зөвшөөрөгдсөн ба зөвшөөрөгдөөгүй байдаг. Мөн зарим тохиолдолд улс төрийн өндөр албан тушаалтнууд хууль ёсны ба хууль бус гэж ялгахад бэрхшээлтэй хэт өргөн хүрээтэй мэдэлтэй болсон байдаг. Дэлхий даяар мөнгөн авилгын хэмжээ 1 их наяд америк доллар орчимд байна. Хэмжээ хязгааргүй авлигатай нөхцөл байдлыг клептокрац буюу "хулгайч нарын дүрмээр" байх гэдэг.

Source: original