AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Починки (Алоошонь ёнкс)

Почи́нки (ташто эрз. Починок Кеуштанов, Починок Келеушта Новый, печк. Анудемир) - те Россия Масторонть веле, ашти Нижнёй ёнксонть лембе ёнсо. Починковской буенть куншка веле. == Веленть лемденть == Икеле те ульнеь эрзянь веле: == Содавикс ломанть тестэнть == Илюшечкин Василий Павлович (1915-1996) - советэнь историк ды чилисемаветий-тонавтый, Ине Отечественной Ойнонь улиця. Колокольцев Фёдор Николаевич (1909, Починки веле - 1994) - Ине Отечественной Ойнань улиця, Советэнь Союзонь Мараля (руз. Герой Советского Союза). Постников Константин Иванович (1922, Починки веле - 2012) - Ине Отечественной Ойнань улиця. Аштесь Киев ды Москов оштнень кис. Олякстыль Австрия Масторонть ды Берлин ош. Прядызе ойнанть Румыниясо. Ульнесь прав казнеть. Рябов Анатолий Павлович (1894 - 1938) - эрзянь профессор, ламо келень содыця, васенце Эрзянь букварень пурныця-нолдыця. Велень школанть прядовомадо мейле тетянзо-аванзо кучизь сонзэ тонавтнеме Починковонь духовной училищав, мейле тонавтни Нижегородской оймень (духовной) семинариясо. == Невтевкст == История Починок Архивировазь 18 Якшамковонь 2017 иестэ.: «Географическо-статистическiй словарь Россiйской Имперiи.»; томъ IV, Императорское Русское Географическое общество; авт.: П. Семеновъ при содействiи В. Звѣринскаго, Л. Майкова и И. Бока; С. П.б. 1873 г. Сайт Починковского сельсовета Сайт Земского собрания Починковского муниципального района Архивировазь 26 Якшамковонь 2021 иестэ. Сайт администрации Починковского муниципального района Сайт Починковского районного суда Архивировазь 22 Даволковонь 2018 иестэ. Сайт Отдела МВД России по Починковскому району Неофициальный сайт Починковского района

Source: original
Даволков

Да́волков - иень омбоце ковось Григориянонь ковкерьксэнть коряс, ашти сон якшамковонь ды эйзюрковонь юткова. Даволковонть эйсэ 28 чить-веть (високосноенсенть иесэнть - 29 чить-веть). Ковонть лемезэ эрзятне путызь «давол» валонть эйстэ. Ванна пелевеёндо варматне кармить полавтомо пувамост эрьва ёнов, кандыловось тейни ловонь кард, китнень валясынзе, сонензэ мерить даволков, мерекшныть таго «кичкере кинь шка», якшамосьдяк невтни меельце пеензэ, ялатеке а куватьс кадовсь тензэ азаргалемс, кавто-колмо таргонь ютазь чипаесь изнясы. === Россиянь Масторсо === Даволковонь 2 чи - Чи ушманонь содавксчинь Россиясо. Тапамо чись советэнь ушманвейксэтнень немеце-фашистень ушманвейкстнэнь сталинградонь туремасонть (1943 ие). Даволковонь 8 чи - Россиянь наукань чи Даволковонь 10 чи - Пушкинень А.С. ледстнема Чи Даволковонь 23 чи - Масторонь идиця Чи. === Омбомасторонь === Даволковонь 4 чи - Омбомасторонь Чи ванстома ормасто-раксто Даволковонь 14 чи - Ине Валентинень Чи Даволковонь 21 чи - Омбомасторонь тиринь келень Чи

Source: original
Крымень-татаронь кель

Крымень-татаронь кель (qırımtatar tili, къырымтатар тили) чуросто - крымень кель (qırım tili, къырым тили) - крымень-татаронь раське кель, ули тюрконь кель Алтаень келень кудораськесэ. Сёрмадомась теи латинэнь алфавит ды кириллица. Ули кирдимасторонь келесь (рузонь ды украинань келть марто) Крым Республикасо. Течи крымень-татаронь кель ули ЮНЕСКО келень лувсо, кода улемс ало тандавтнема. == Сёрмадома == (1) Букватне гъ, къ, нъ и дж улить башка букватне. (2) Арась коряс аштема кириллицань ды латинень алфавиттне. == Невтевкс == Русско-крымскотатарский и крымскотатарско-русский словарь Лингвистический корпус крымско-татарского языка Крымско-татарская электронная библиотека Архивировазь 27 Даволковонь 2014 иестэ. Автоматическая транслитерация «кириллица ←→ латиница» текстов на крымско-татарском языке Архивировазь 5 Эйзюрковонь 2017 иестэ. Ресурсы по крымско-татарскому языку Кыпчакские языки на сайте А. Н. Гаркавца == Лисьмапрят == '

Source: original
Synthetic_myv_8

На́вести (эст. Navesti, ташто лем эст. Pala) - Эстэнь Масторонь лембеёно леесь; сехте кувака ды ведев леесь, конась пры Пярну леентень. Леенть ушодксозо Куншка-Эстэнь равнинасо, 7 вайгельбеть Имавере веледе. Чуди Ярвамаа, Вильяндимаа, Пярнумаа ёнкстнева. Витьёндо прыть Навести леентень: Саарйыги, Ретла, Ряпу лейтне. Кершёндо: Халлисте (86 Мушкотикше (лат. Stachys, руз. Чистец, также Стахис) - ламоиень, вейкеиень тикшень касовкст эли пелькуракшт Ясноткань семиястонть (Lamiáceae). == Тикшень лемтне == (лат. Stdchys palustris L., руз. Ацамковонь 25 чи - 359-це чи иенть (360-це високосной иетнесте) григорианонь ковкерьксенть. Иенть прядоманьте кадови 6 чить. == Покшчить == Вн. истяжо: Категория:Покшчить ацамковонь 25 чи == Мезе ульнесь == Вн. истяжо: Категория:Мезе ульнесь ацамковонь 25 чи == Чачсть == Вн. истяжо: Категория:Чачозь ацамковонь 25 чи 1916-це иестэ Наталия Шведова - советэнь ды россиянь лингвист, филологиянь наукань доктор, профессор, академик РАН (1997). 1926-це иестэ Поль Киракосян -

Source: data_augmentation
Synthetic_myv_15

Белорецк (баш. Белорет ) - Башкириянь ош (1923 и.), Белорецэнь буень куншка тарка. Теи Ошонь эрямо тарка Белорецк ош. == Лемесь == Ошонть лемесь саезь гидроним Белая леенть эйстэ. == Географиянь аштемазо == Ошось ашти Ашо леенть (Кама леенть сянглей), 245 вп Уфа ошсто ды 90 вп Магнитогорск ошсто. == Андорра Мастор (кат. Andorra, исп. Andorra, фр. Andorre), официальойстэ - кат. Principat d’Andorra, исп. Principado de Andorra, фр. Principauté d'Andorre) - вейкине карликень мастортнень эйстэ Европань Масторссо. Иневедес арась лисимазо. Чинязмасторт, аштить чиличемань Пирень Масторсо, Франциянь ды Испаниянь ютксо. Масторонть лемезе-юрозо моли баск. andurrial - «чаво, чаво пакся». Прявтошось - Андорра-ла-Велья ош. Вязники (руз. Вязники) - те Россия Масторонть ошось, Олодимэрэнь ёнкссо, Вязниконь буень прявтошось. == Географиянь аштема тарказо == Ошось ашти Клязьма лейсэ, юткось Олодимэр ошсто - 93 вп. == Литературась == Тельчаров А. Д. Вязники: Историко-краеведческий очерк. - Ярославль: Верх.-Волж. кн. изд-во, 1986. - 96 с. Тиц А. А. По Эрицят

Source: data_augmentation
Synthetic_myv_9

Лемесь-гидроним. == Содавикс ломанть те велестэнть == Захар Федорович Дорофеев - сёрмадей Татьяна Ивановна Панкратова - Лушкина -содавиксэв викшниця == Эрицятне == Раськень состав Весероссиянь перепись населения (2002 ие): мокшот - 91 % лемденть == Лемесь-антропоним(руз. В «Атемарской десятне 1669 - 1670 годов» сообщается, что «род Чуфаровых был связан с засечными чертами и что служивые люди из рода Чуфаровых владели в Саранском уезде земельными участками, и немалыми» ) Шаблон создан для унификации цветов спортивных медалей. Шаблон принимает единственный аргумент и возвращает цвет, обычно используемый как цвет фона ячейки таблицы. Для удобства шаблон может использоваться: в таблицах - через , возвращающий bgcolor=тюс : {| |- | align=center | ... в других элементах - через , возвращающий background-color:тюс; : ... Малая Чуфаровка (руз. д. Малая Чуфаровка) - рузонь веле Рамаданбуесэ, Мордовиясо. Ашти Салминка леенть лангсо, кона Инесаро леенть сяглей. Кода лецтяви: Эрицятнеде: 2002 иестэ ульнесь 89 лом., 2010 иень ловномасонть - 70 ломанть. == Веленть Салазгерьге (мокш. Салазкерьге, Salazenkärgä, руз. Салазгорь) - мокшонь веле Торбейбуесэ, Мордовиясо. Ашти Салазгорь лей лангсо.

Source: data_augmentation
Synthetic_myv_19

Трагедия (нем. Tragödie ← лат. tragoedia ← кез.-грек. τραγωδία - сеянь моро: τραγως «сея» ды ἀοιδή / ᾠδή, ᾠδά «моро; ода» эйстэ) - драмань прявт жанратнестэ вейкесь. Эйсэнзэ невтевить пек пштить, сеедьстэ эрямосо а топавтовиця тевть-валт. Трагедиясь сюжетэнть юросо героенть, Кристаньчи (грек. Χριστός - «Пома́занник», «Месси́я») - масторонь пазнэнь кемемась, кона лисемсь малав 33-це иестэ Палестинасо, эрямо ды тонавтнема Иисус Кристосдо. Сынь ёвтнезь Од Вейсэньлувсо (Библиянь пелькс). Кристантне кадот Иисус Кристос Назаретсто ули Мессия, Пазнэнь цёра, ломанень идиця. Сынь кодат эсь историкань ойменев. Кристаньчи - сехте покш авраамиянь ды масторонь - М.: Политиздат, 1987; М., 1988; М., 1989 Свенцицкая И. С. Первые христиане и Римская империя. - М., 2003. Свенцицкая И. С. Судьбы апостолов: мифы и реальность. - М.: Вече, 2006. Фрэзер Дж. Дж. Фольклор в ветхом завете. - М.: АСТ,

Source: data_augmentation
Perturbed_2014 ие

2014 ие. «Культурань Ие» (Россиясо). Рига ош (Латвия Мастор) ды Умео (Швециясо) кармасть 2014 иень культурань прявтошокс Европассо. Гонконгсо ютасть покшт каршо молемат вийкирдийтнень каршо. == Мезе ульнесь те иестенть == Якшамковонь 1 чи Латвия совась евронь рамома-микшнема ярмаконьте Даволковонь 7 чистэнть Сочй ошсо ушодовсть XXII-це Телень Олимпиянь Налксематне. Эйзюрковонь 7 чистэнть Сочи ошсо ушодовсть XI-цеТелень Параолимпиянь Налксематне. Обамань Баракнэ казясть чадыковонь 28 чистэ Сикатнань Орден Покш рисьме марто (Филиппинат). панжиковонь 12-це чистэ Тсвалу Калахари кородома таркась Лембеёнкс Африкасо ульнесь яволявтозь Пертьпельксэнь кородомакс. == Кулость == чадыковонь 17-це чистэ Габриэль Гарсиа Маркес - колумбиянь сермадей-прозаик, куляньсёрмадей ды и вийкирдиень вети.

Source: data_perturbation
Perturbed_Барон, Кришьянис

Кри́шьянис Ба́ронс (латонь Krišjānis Barons); чачсь 1835-цэ иень ожоковонь, 19 (31) чистэ Струтеле, кулось- 1923-це иень эйзюрковонь 8 чистэ, Курляндской губерния, Рига) - латышень сёрмадыця, фольклорит ды общественной деятель, дайнонь кочкиця - латышскоень народной морань кочкиця. == Эрямо пингезэ (Биографиязо) == Чачс 1835-це иень, ожоковонь 31 чистэ, Струтеле именниясо (ней Тукумский край),косо тетязо служась приказчиком. Мейле тонавтнесь Вентспилсе ды Миавасо (Елгаве), косо прядызе гимназиянть. Тонавтнесь университетсэ. 1862-це иестэ участвовал петербургской латышской газетань изданиясонть. «Pēterburgas Avīzes», мейле кармась сонзэ редакторокс. 1893-це иестэ велявсь Латвиянтень. улось 1923-це иестэ, эйзюрковонь 8 чистэ, 87 иесэнзэ. Калмазь покш Ригань калмоланготень. == Лецтнемат == • К. Барон сонензэ путозь кеврунго Ригасо (Веманской парксонть; скульпторось Л. М. Давыдов-Меден). • Сонзэ лемсэ лемдязь курот Рйгасо ды лия Латвиянь оштнэсэ. • Великой фольклористнть лемсэ лемдязь астероид Krišbarons панжозь 1977-це иестэ.Астрономом Крымской астрофизической обсерватории Н. С. Черных. • 1985-це иэстэ ульнесь нолдазь почтовой марка СССР, посвященной Кришьянис Баронсу. • 1993-це иестэ Латвиянь Банк нолдась банкнота 100 лтав Кришьянис Барон изображениянть марто. • 2006 -це иестэ, Латвиянь Банк нолдась кллекцонной монета 1 лат Кришьянис Барон изображениянть марто. Память о Кришьянисе Баронсе = Интересной факт == К. Баронса лемдязь центральной Ригань куро.

Source: data_perturbation
Иммануил Кант

Иммануил Кант (1724 сыл муус устар 22 - 1804 сыл олунньу 12) диэн ниэмэс филосова этэ. Көнинсберг куоракка төрөөбүтэ уонна ол куоракка өлбүтэ. Философияны куорат университетыгар үөрэппитэ уонна кэнники философия профессора буолбута. Билигин ол куорат Россия сиригэр турар Калининград диэн аата уларыйбыта. == Олоҕо == Иммануил Кант 1724 сыл муус устар 22 күнүгэр төрөөбүтэ. Кини 1732 сыллаахха Фредерик колледжыгар сылдьабр буолбута, ол колледж диреторынан Франц Альберт Шульц диэн Кант аймахтарын пастордара этэ. 1740 сыллахха Көнинсберг Альбертус университетыгар киирбитэ уонна Готтфред Лейбниц уонна кини үөрэнээччитин Кристиан Волф философиятын үөрэппитэ. 1746 сыллаахха аҕата өлөрүгэр дылы үөрэммитэ, ол кэнниттэн Көнинсбергтан барбыта. 1755 сыллахха лектор буолбута уонна 1770 сыллахха дылы үлэлээбитэ. Хоруол библиотекатын иккис библиотекрынан үлэлээбитэ. Ол кэнниттэн Көнинсберг университетын логика уонна метафизика декана буолбута. Кант Көнинсберг куораттан хаһан даҕаны ырааппатаҕа. 1804 сыл олунньу 12 күнүгэр "Сөп буолуо" диэн бүтэһик тыллардаах өлбүтэ. === Университет бириэмэтэ === Университетка үөрэҕин бүтэрэн баран философия учуутала буолуон баҕарбыта да олус ыарахан буолбута. Кини чааһынай учуутал үлэтинэн уһуннук сылдьыан сөп этэ. Көнинсберг университетын поэзия учууталын дуоһунаһын биэриэн баҕарбыттара да, аккаастаабыта. 1770 сыллаахха Көнинсберг университетын философия профессора буолбута. Эдэр Кант физиканы интириэһиргиирэ, ол курдук халлаан эттиктэри (сулустары уонна планеталары) уонна сири. Сорох чинчийиилэри суруйбута да, метафизикаҕа быдан интириэстээх буолбута. Киһи опытын үөрэтиэн баҕарар буолбута. Дьон хайдах тугу эмит билэрин уонна ол билии туохха олоҕурарын чиничийэрэ. === Бастакы сабарҕалааһыннара === Лейбниц уонна Вольф үлэлэрин сабыдыалларыттан Кант тутаах боппуруостар эппиэттэрин сабарҕалыыр буолбута. Ол кэнниттэн Шотландия философын Давид Гумы аахпыта. Кини киһи уопутун хантан ыларын чопчуйа сатаабыта уонна скептицизм диэн олус күүстээх санааны булбута, онно ханнык баһар уопуту сабарҕалатыахха сөп этэ. Кант Гуму ааҕан баран олус соһуйбута, саҥа көстүүнү биллэрбитэ. Кини догматизмтан уонна скептицизмтан атын санаа баарын көрдүүтүн саҕалаабыта. Атын философы Жан-Жак Руссоны аахпыта. Киһи туһунан санаалара, чопчулаан мораль туһунан, киһи көҥүлүн туһунан уонна үйэлээх эйэ туһунан санаалара Канты олох күүскэ сөхпүтэ. == Атын сигэлэр == Stephen Plaquist's Glossary of Kantian Terminology Kant's Ethical Theory Kantian ethics explained, applied and evaluated Халыып:Gutenberg author All works of Kant (German) Архыыптаммыт 2014, Сэтинньи 1 күнүгэр. Kant in the Classroom Архыыптаммыт 2009, Балаҕан ыйын 3 күнүгэр. (background information for Kant's lectures) Immanuel Kant's works: text, concordances and frequency list

Source: original
Саха АССР Миниистирдэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэллэрэ

Ойуунускай Платон Алексеевич 1922 - 1923; Барахов Исидор Никифорович 1923 - 1924; Аржаков Степан Максимович 1924; Винокуров Иван Николаевич 1924 - 1925; Аммосов Максим Кирович 1925 - 1928; Бубякин Николай Васильевич 1928 - 1929; Андреев Ананий Кононович 1929 - 1931; Шараборин Христофор Прокопьевич 1931 - 1937; Аржаков Степан Максимович 1937 - 1938; Фаткулов Нургали Гизетович 1938 - 1940; Муратов Владимир Алексеевич 1940 - 1943; Винокуров Илья Егорович 1943 - 1946; Борисов Семен Захарович 1946 - 1948; Протодьяконов Василий Андреевич 1948 - 1953; Васильев Роман Гаврильевич 1953 - 1956; Кучеров Василий Максимович 1956 - 1963; Иванов Семен Александрович 1963 - 1965; Леликов Алексей Емельянович 1965 - 1966; Петров Иван Иванович 1966 - 1979; Маркин Сергей Николаевич 1979 - 1989; Шамшин Владислав Павлович 1989 - 1990; Иванов Климент Егорович 1990 - 1992. == Ылыллыбыт сирэ == Якутия, хроника, факты, события. Якутск, 2004 г.

Source: original
Мас арыыта

Мас арыыта - үүнээйиттэн ылыллар арыы, триглицерид. == Арыы көрүҥнэрэ == Мас арыыта, үксүн үүнээйи аһыттан уонна сиэмэтиттэн ылыллар, триглицеридтар уонна жирнай кислотаалар булкаастара буолар. Мас арыыта үксүн көннөрү температуураҕа убаҕас буолар. Ыраастамматах (рафинацияны ааспатах) арыы ылыллыбыт үүнээйитин амтана амтаннаах уонна сыта сыттаах буолар. == Мас арыытын көрүҥнэрэ == Мас арыытын туохха туттулларынан техническэй уонна пищевой арыыларга араараллар. Ханнык эрэ бөлөххө киириитин арыыны туохха туһанаары оҥороллоруттан тутулуктаах. === Аска туттуллар арыы === Остуолга туттуллар арыылар: подсолнух, олива, соя, лүөн, маак, буук, эриэхэ, хартыыһа, кунжут, араахис арыылара. Сорох мас арыылара национальнай ас астааһыҥҥа улахан суолталаахтар. Холобур грецкэй эриэхэ арыыта средиземноморскай дойдулар астарыгар киэҥник туттуллар. === Техническэй арыылар === Парфюмерно-косметическай промышленнаска, биологическай оттук оҥоруутугар, араас лаахтары, кырааскалары уонна пропиткалары оҥорорго туттуллар. == Мас арыытын туһаныы == Мас арыытын сүрүн туттуллар эйгэтэ - аска, морох арыылар (холобур рапс, тунг, кокос арыылара) элбэхтик техническэй сыалга туттулаллар.

Source: original
Бастакы канаал кубога (хоккей)

Первай канаал кубога - сыл аайы ыытыллар шайбалаах хоккейга аан дойдутааҕы турнир. 1967 сыллаахтан Москваҕа ыытыллар, Санкт-Петербургка 1992 сыллаахха ыытыллыбыта, уонна 2013 сыллаахха Сочига ыытыллыбыта. 1996 сыллаахтан Еврохоккейтур этаапынан буолар. Арассыыйа хоккей федерацията тэрийэн ыытар. == Турниир ааттара == 1967 - Улуу Октябрь революциятын 50 сылын бэлиэтиир турнир 1968 - Аан дойдутааҕы турнир 1969-1996 - «Известия» хаһыат турниира 1997-2002 - Балтика кубога 2003 - Москва аан дойдутааҕы турниира 2004-2005 - «РОСНО» Кубога 2006 сыллаахтан - Бастакы канаал кубога == Ыытыллар миэстэтэ == 2006 сыллаахтан турнир Москва куоракка Мегаспорт спорт дыбарыаһыгар ыытыллар. 2013 сыллаахха Сочи куоракка «Большой» муус аренатыгар ыытыллар.

Source: original
Арҕааҥҥы цивилизация

Арҕааҥҥы цивилизация (Western world) - культураларынан, политиканан уонна итэҕэллэринэн сибээстээх дойдулар цивилизациялара. Билиҥҥи кэмҥэ онно киирэр дойдуларынан буолаллар - АХШ, Канаада, Арҕаа Эуропа дойдулара уонна Арҕааҕа киириллибэт дойдулар бааллар, кынан баран киннэр эмиэ Арҕааҥҥы цивилизация чаастара буолаллар - онно киирэллэр баай тот Азия уонна Океания дойдулара Дьоппуон, Аустралия, Тайвань, Саҥа Зеландия, Сингапур уонна Соҕуруу Кэриэйэ. Сотору Малайзия киириэн сөп дииллэр. Сороҕор кыратык Израиль дойдутун киллэрэллэр. Арассыыйа манна киирбэт. == Арҕааҥҥы цивилизация уонна Арассыыйа == Арҕааҥҥы цивилизация дойдулара - баайдар, сайдыылаахтар уонна элбэх сир ресурсатын сииллэр, киннэргэ сир шаарын 91% ресурсата тиксэр, хотя киннэр бары холбоон 1 миллиард эрэ буолаллар (өссө 5,8 миллиард таах ордон хаалар - Дьадаҥы дойдулар). Ол иһин киннэр бары холбоон кыһыл көмүс миллиард дьонноругар тиксэллэр. == Арҕааҥҥы цивилизация уонна Саха Сирэ == Саха Сирэ Арҕааҥҥы цивилизация биир кыракый чааһа буолуон сөп, Саха Сирэ туспа дойду эбитэ буоллар, кини аа дьуо Арҕааҥҥы цивилизация чааһа буолуо этэ. Тоҕо диэтэххэ Сахалар өйбүт санаабыт сиэрдээх, толору Арҕааҥҥы цивилизация5а эппиэттиир. Саха дьоно үлэһиттэр. == Арҕааҥҥы цивилизация уонна Илиҥҥи цивилизация == Арҕааҥҥы цивилизация уонна Илиҥҥи цивилизация алдьархай утарсаллар. Сэриинэн сороҕор түмүктэнэр. Сиһилии маны көрүҥ - Илиҥҥи цивилизация

Source: original
Өктөм (Хаҥалас улууһа)

Өктөм - Хаҥалас улууһун Өктөм нэһилиэгин киинэ. == Өссө маны көр == Хаҥалас улууһа Өктөм нэһилиэгэ (Хаҥалас улууһа) == Сигэлэр == Официальный информационный портал Республики Саха (Якутия):Хангаласский улус Архыыптаммыт 2013, От ыйын 4 күнүгэр. naslegy.ru:Хаҥалас улууһун нэһилиэктэрэ Архыыптаммыт 2016, Кулун тутар 5 күнүгэр. gosspravka.ru:Хангаласский улус

Source: original
Куобах истээх сон

Куобах истээх сон - куобах тириититтэн тигиллэр, үлэҕэ-хамнаска кэтиллэр сон. Эргэрдэҕинэ нэк сон диэн ааттанар. == Былыргы сахалар соннорун көрүҥнэрэ == Хахыр сон Халтаҥ хомуһуол сон Сарыы сон Сылгы тиириититтэн уһун сон Маҥан сылгы тириитэ сон Сэттэ таба тириитин уорҕатыттан сон Бэйбириэт бүүрүктээх, дьогдьуурдаах, сахалыы суккун сон Халтаҥ сон Бииллээх сон Бүүрүктээх сон Оноолоох сон Таҥалай сон Кэдьиҥэ таҥалай Бууктаах сон Хотойдоох сон Бөрө бөртөлөөх сон Кэһиэччик Сарыы кэһиэччик Сэлиэччик Арбаҕас == Өссө маны көр == Саҕынньах Хаттык таҥас

Source: original
Саскачеван

САСКАЧЕВАН, диэн Канаада ортотугар баар улуус. Сирин иэнэ - 570 тыс. км2. Население 1100 тыс. человек (2009). Киин куората - Риджайна. Ону таhынан арыый атын улахан куораттара - Саскатун, Принс-Альберт, Мидоу-Лейк, Муус-джо, Моланоса, Санди-Лейк. Улууска элбэх хочолор уонна уулар бааллар. Элбэх мас: Тиит, Бэс, Талах, Хатын.

Source: original
Сут

Сут - айылҕа алдьархайа, уот кураан туран эбэтэр сир-халлаан уу буолан, от, үүнээйи үүммэккэ, дьон барыта аччыктааһына, хоргуйуута, сүөһү күргүөмнээн охтон өлүүтэ. Т.к.: дзуд, джут, жут, зуд (түүр., монг.) - эмиэ итинник; ол иһигэр монголлар араараллар: харазуд (хара дзут) - кураантан сутааһын; цаганзуд (макан дзут) - олус халыҥ хаар саба түһэн эбэтэр муус килэҥ буолан сутааһын. == Ылыллыбыт сирэ == География Якутии: учеб. для 9-го Кл. сред. шк./ И.И. Жирков [и др.]. - Якутск: Бичик, 2004. -300, [1] с.: ил, карты; 20 см. ISBN 5-7696-1049-2 == Өссө маны көр == Уу сута

Source: original
Футболга Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата

Футболга Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата (исп. Selección de fútbol de Argentina) футбол оонньуутугар аан дойдуга Аргентина иһин оонньуур хамаанда. Слайар тэрилтэ - Аргентина футболун ассоциацията. Ассоциация 1912 сыллаахтан ФИФА чилиэнэ, 1916 сыллаахтан - КОНМЕБОЛ. Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата - аан дойдуга саамай титуллаах сборнайдартан биирдэрэ: аргентиналар аан дойду чөмпүйэнээтин иккитэ (1978 уонна 1986 сыллардаахха), 14-тэ Кубке Америка куубагар уонна иккитэ Олимпиадаҕа (2004 уонна 2008 сылларга) кыайталаабыттара. Аргентина - ФИФА турнирдарын барыларын кыйабыт үс сборнайтан (Бразилия уонна Франция) биирдэстэрэ: аан дойду чөмпүйэнээтин, Олимпиада оонньууларын уонна Конфедерациялар куубактарын; ону таһынан аргентиналар, эмиэ бразилиялар уонна французтар курдук, бэйэлэрин континеннарыгар ыытыллар күрэхтэһиилэри кыайталыы сылдьыбыттара. Аргентина хамаандата устуоруйа тухары Бразилия, Уругвай, Германия уонна Англия хамаандаларын кытта утарсыытынан эмиэ биллэр. Сборнай хамаанда иһин саамай элбэх маатчы Хавьер Маскерано оонньообута (147 оонньуу). Сборнай бастыҥ бомбардира - Лионель Месси (70 мээчик). 2019 сыл балаҕан ыйын 19 күннээҕи туругунан ФИФА рейтинигэр сборнай 10-с миэстэни ылар. 2011 сыллаахтан сборнай хапытанаа - «Барселона» нападающайа Лионель Месси. == Бастакы хардыылар == Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата бастакы оонньуутун Уругвай хамаандатын кытта 1901 сыл ыам ыйын 16 күнүгэр оонньообута уонна 3:2 хоппута. Атын версияннан оонньуу 1902 сыл от ыйын 20 күнүгэр буолбут уонна аргентиналар кыайыыларынан 6:0 счетунан түмүктэммит. 1928 сыллаахха диэри Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата Соҕуруу Америка эрэ иһинэн оонньообута. Континентан тахсан бастакы оонньуутун Лиссабоҥҥа Португалия хамаандатын кытта оонньообута (0:0). == Хамаанда Америка куубагар == Аргентина сүүмэрдэммит хамаандата Америка куубагын 46 турнирыттан 42-гэр кыттыбыта. Перуга 1939 сыллаахха, Бразилияҕа 1949 сыллаахха, Перуга 1953 сыллаахха уонна Колумбияҕа 2001 сыллаахха кыттыбатаҕа. Аргентина титулларынан аахтахха иккис сборнай буолар (14, Уругвай сборнайыгар 15 титуллаах). 175 оонньууттан 112 кыайбыта, 31-н хотторбута уонна тэҥнэһииннэн 32-ни түмүктээбитэ. == Литэрэтиирэ == Великие сборные: Аргентина. Приложение к еженедельнику «Футбол». Выпуск No 9 (45). 2009 год == Сигэлэр == Официальный сайт Ассоциации футбола Аргентины(исп.) Статистика выступлений сборной(ааҥл.) Сборная Аргентины по футболу на ЧМ 2018 Архыыптаммыт 2019, Алтынньы 22 күнүгэр.(ааҥл.) Сборная Аргентины: 26 лет без трофеев // sport-place.ru, 27.10.2019 Халыып:ВС Халыып:Футболга аан дойду чөмпүйүөннэрэ Халыып:Футболга Америка куубагын кыайыылаахтара Халыып:Футболга Олимпиада чөмпүйүөннэрэ Халыып:Футболга Конфедерациялар куубактарын кыайыылаахтара

Source: original