AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Биилик

Биилик диэн дьону дьаһайар, хонтуруоллуур, бас бэриннэрэр дьулуур дьайыытын кыаҕа. Биилик сүрүн төрүттэрэ - күүс, куттааһын, баай, билии. Макс Вебер быһаарарынан, биилик диэн биир киһи бэйэтин дьулууругар атын дьону бэриннэрэр күһэйэр кыаҕа, кинилэр баҕа санааларын, кэрэхсэбиллэрин, утарсыыларын үрдүнэн, кэһэн да туран. Макс Вебер биилик төрүттэрэ: Күүһүлээһин - күүс баһыйыыта, сэрии сэбэ, тэрээһиннээх бөлөх, куттааһын. Аптарытыат - дьиэ кэргэн уонна аймах ситимнэрэ, харизма, өй, итэҕэл. Төрүн - дьаһах, компетенция, баай (ресурс) хонтуруола, үгэс, норма. Макс Вебер үс идеаллаах политика басханнааһынын (лидердааһынын) тииптэрин бэлиэтиир: Харизмалаах биилик хаан-аймах уонна итэҕэл институттарыгар олоҕурар биилик тиибэ. Үгэстээх биилик патриархат уонна феодализм дьаһалталаах түмэттэргэ баар биилик тиибэ. Рационал-легал биилик аныгы иллэргэ баһыйар биилик тиибэ, бюрократия биилигэ. Фридрих Ницше быһаарарынан, «Бииликкэ дьулуур» (ниэм. Der Wille zur Macht) диэн киһи олоҕун хамсатар сүрүн күүһэ буолар. Бииликкэ дьулуур диэн атын дьону күүһүнэн баттааһын эрэ буолбатах. Киһи күннээҕи олоҕор ордук буолан тупса сатыыра, сайдыыта, саҥаны билиитэ, үрдүкү чыпчаалга дабайыыта бу барыта бииликкэ дьулуур буолар. Ницше санаатынан, бииликкэ дьулуур, бииликкэ талаһыы киһи айылҕатыгар төрүкү баар. Киһи түҥ былыргыттан тула эйгэтин бэйэтин туһатыгар уларытарын курдук баар. Мишель Фуко санаатынан, күүстээх дьулуурдаах, дьону күүһүнэн баттыыр биилик Эуропа Саҥа кэм саҕанааҕы кииннээһиннээх монархия иллэригэр баара. Аныгы иллэргэ биир биилик киинэ суох. Биилик түмэт устун тарҕанан элбэх кииннэрдээх уонна төрүттэрдээх. Ил институттара эрэ буолбакка, дьон биирдиилээн, дьиэ кэргэн, бөлөхтөр, тэрилтэлэр, экономика агеннара бэйэ бэйэлэрин кытта араас таһымнаах сыһыаннарыгар күүһүлээһин, баттал, күһэйии баар. Бу барыта биилик буолар. Марксист суруйааччыта Антонио Грамши быһаарарынан, култуура уонна билии күүһүлээһини уонна баайы кытта тэҥ суолталаах биилик төрүттэрэ буолаллар. Грамши култуура гегемонията национал ил идеологиятыгар сүдү оруоллааҕын бэлиэтиир. Национал илгэ буржуазия кылааһа күүһүлээһининэн уонна култуура гегемониятынан капитализм биилигин олохтуур, пролетариаты хам баттыыр.

Source: original
Дьиикэй груша (киинэ)

«Дьиикэй груша» (туур. Ahlat Ağacı) - туурак режиссёра Нури Бильге Джейлана 2018 сыллаахха устубут уус-уран киинэтэ. Киин аан дойдуга бастаан 2018 сыллаахха ыам ыйын 18 күнүгэр Каннааҕы норуоттар икки ардыларынааҕы киинэ бэстибээлин кэмигэр сүрэхтэммитэ. Бу киинэ ити бэстибээл сүрүн куонкуруһугар кыттыбыта. == Сюжета == Суруйааччы буолуон олус баҕарар киһи төрөөбүт-үөскээбит уонна улааппыт дэрибинэтигэр төннөн кэлэр. Ол гынан баран, суруйааччы дойдутугар кэлэн баран билбитэ, аҕата өлүөн иннинэ олус элбэх киһиэхэ иэскэ киирбит буолар. == Оруолларга == Ахмет Рыфат Шунгар - Синан Мурат Джемджир - Идрис Бенну Йылдырымлар - Асуман Хазар Эргючлю - Хатидже Эрджюмент Балакоглу - дедушка Рамазан Серкан Кескин - Сулейман Тамер Левент - дедушка Реджеп == Оҥорон таһаарыы == Киинэни 2016 сыл балаҕан ыйыттан саҕалаан Ениджи (Чанаккале провинцията) оройуоҥҥа устубуттара. Ити кэннэ сорох сыаналарын Торхасаҥҥа уонна Асмалыга, ол кэннэ устубуттара. Уопсайынан, киинэ устар үлэтэ үс ый устатыгар салҕаммыта.. == Киритиикэ == Rotten Tomatoes диэн саайка киинэ 81 киһи сыанабылыгар олоҕуран, 94 % эриэйтинээх, кини орто сыанабыла 8.40/10 баал диэн. Бары кэриэтэ кириитиктэр бу киинэни маннык сыаналаабыттара: «Киинэҕэ оскуоланы бүтэрбит уонна элбэҕи толкуйдуур эдэр киһи аныгы Турция уонна аан дойду олоҕор сыһыара уопута көстөр». == Сигэлэр == «Дикая груша» на beyazperde.com «Дикая груша» (англ.) на сайте Internet Movie Database

Source: original
Михальчук Илья Филиппович

Илья́ Фили́ппович Михальчу́к (1957 сыл тохсунньу 2 күнэ, Куйбышев, ССРС) - урукку Арассыыйа политига уонна ил деятела, руководитель «Илин-Сибиир тутуу хампаанньатын» салайааччыта.. 2008 сыллаахтан 2012 сылга дылы Архангельскай уобалас губернааторынан үлэлээбитэ. Ол ининнэ 1998 сыллаахтан 2007 сыллаахха дылы Дьокуускай куорат баһылыгынан үлэлээбитэ. «Биир ньыгыл Арассыыйа партия чилиэнэ этэ». == Наҕараадалара == Медаль «За заслуги в проведении Всероссийской переписи населения» Заслуженный работник народного хозяйства Республики Саха (Якутия) (1996) Почётная грамота президента республики Саха (Якутия) Лауреат премии имени Петра Великого (2002)

Source: original
Крокет

Крокет (фр. croquet) - мээчиги өтүйэнэн охсон боруоталарга киллэрэр оонньуу. Икки киһиттэн алта киһиэхэ дылы ахсааннаах дьон оонньууллар. == Устуоруйата == Францияҕа былыр сүүһүнэн сыл ынараа өттүгэр үөскээбит оонньуу. Ол саҕана «Пэлли Мэлли» диэн ааттаах эбит. XIX үйэ саҥатыгар Англияҕа «Пол Мол» диэн аатынан үөдүйбүт. Кэлин аан дойдуга араас көрүҥүнэн тарҕаммыт. Холобур, Америкаҕа (АХШ уонна Канаада) 6 боруоталаах көрүҥү оонньууллар. == Хайдах оонньоноро == Саамай судургу барыла тиэргэн крокета диэн ааттанар, ол маннык. Хонууга мээчик эрэ батар тоҕус дьоҕус боруотатын туруораллар. Мээчиги боруоталары барыларын иһинэн киллэрэн өстөөх маһыгар тиэрдэн баран төттөрү бэйэтин маһыгар бастаан аҕалбыт хамаанда кыайар. == Оонньуу хонуута == Оонньонор сир көнө сиргэ түөрт муннук хонуу буолар. Кээмэйэ көрүҥнэриттэн тутулуктаах. Тиэргэн крокетын кээмэйэ 30,5 х 15,25 м. Америкаҕа 6 боруоталаах крокет 32 х 26 м.

Source: original
Баскин-Роббинс

Баскин-Роббинс (ааҥл. Baskin-Robbins) - мороженайдар аан дойдутааҕы ситимэ. Кини аан дойду 30- тан тахса дойдуларыгар францизизтээх. 5800 объектан 2800 объект холбоһуктаах Штаттарга база турар. Кини 1953 сыллаахха мороженайы оҥорор икки туспа предприятиены холбоһон олохтообута Бэрэ Баскин (ааҥл. Burt Baskin) уонна Ира Роббинс (ааҥл. Irv Robbins). Холбоһон диэри мороженайы оҥорон таһаарар икки тэрилтэ Багдарыын Сүлбэ Burt's Ice Crean Shop уонна Snowbird Ice Cream. Ол кэмҥэ мороженай снаряд 21 амтаннаах этэ, саҥа, сибиэһэй майгылаах. == Другие сайты == официальный сайт

Source: original
Өрүс

Өрүс - айылҕа оҥорбут куруук баар сүнньүнэн уста сытар уу сүүрүгэ. Уутун өрүс тардыыта (бассейна) диэн ааттанар сиртэн сир аннынан уонна үрдүнэн кэлэр сүүрээннэртэн ылар. Байҕалга, күөлгэ эбэтэр атын өрүскэ түhэр, сорох өрүстэр ардыгар (сыл кэмиттэн тутулуктаах) ханна да түспэккэ симэлийэн хаалаллар. Өрүстэр икки улахан бөлөххө хайдаллар: хайа Ө-тэрэ түргэн сүүрүктээх, кыараҕас буолан баран дириҥ хочолоох, уһаты быһыыта олох тэҥэ суох буолаллар; дэхси сир Ө-рэ бытаан сүүрүктээхтэр, сиппит хочолоохтор. == Өссө маны көр == Гидрографическай ситим (Гидрографическая сеть) Гидрометрия Өрүс уутун сырыыта (Режим реки) == Ылыллыбыт сирэ == География терминнэрин тылдьыта/ Г. Н. Максимов, А. И. Сивцева; [науч. Ред Босиков Н. П., Оконешников Е. И.; рец. Гоголева П. А., Михайлова Т. В.] - Маҥнайгы тахсыыта. - Дьокуускай: «Бичик», 1993. - 112 с. - ISBN 5-7696-0229-5

Source: original
Кэрэйииттэр

Кэрэйииттэр диэн X-XII үү. Байкал күөл аттыгар олоро сылдьыбыт биистэр холбосторо. Казахтар ортолоругар баар керей бииhин кэрэйииттэри кытта биир төрүттээхтэрин учуонайдар саарбахтыыллар. Казахтар, ногайдар уонна каракалпактар ортолоругар баар ашамайлы бииhэ кэрэйииттэр удьуордара буолар. Каракалпактар ашамайлы биистэрин биир былыргы ууhунан саху аҕатын ууhа, олох соторутааҕыта диэри туспа аул буолан олорбут. === Кэрэйииттэр ааттарын этимологията === Кэрэйииттэр ааттара монгол кэрэ суор диэн суолталаах тылыгар тахсар диэн буолар. Онон суор таҥаралаахтар диэн өйдүөххэ эмиэ сөп. Ол иhин Л.Л.Викторова кереиттэри түүр-шато кытай (хань) тылыттан тылбааhа «суор» диэн ааттаах бииhи кытта сибээстээбитэ. Сахаларга бөрө уонна суор Улуу Тойон уолаттара буолаллар диэн өйдөбүл баара. Хара ойууннар суор буолан хаhыытыыллара, өлбүт ойууннар ийэ куттара суор буолан көтөр диэн өйдөбүл баара. Кыргыhыы иннинэ сахалар «ойдоо, ойдоо» диэн суор хаhыытын түhэрэр үгэстээхтэрэ. Онон былыр суор саха төрүттэригэр тотем (ийэ кыыл) буоларын көрөбүт. Кэрэйииттэр ааттарын хара диэн түүр тылыттан эмиэ таhаараллар. Холобур, Эуропа айанньыта Карпине э²ин айымньытыгар кереиттэр суохтар. Кинилэр оннуларыгар ханнык эрэ караниттар ахтыллаллар. Онон кэрэйииттэри харалар диэн эмиэ өйдүөххэ син. Абулгази диэн Хива XVII үйэтээҕи хана үлэтигэр кереиттэр ханнара хара уолаттардаах этэ ол иhин инник ааттаммыттар диэн үһүйээни суруйан хаалларбыт. Манна саха диэн тоҥус-маньдьуур тыллаахтарга хара диэн өйдөбүллээҕин ыйыахха син. Дьувэйни диэн XIII үйэтээҕи перс авторын үлэтигэр кэрэйииттэр уонна сакаиттар ханнара Тогрул Ван-ханы Чыҥыс Хаан былааhы ылыан иннинэ Монголияҕа сэриитин ахсаанынан уонна баайынан тэҥэ суох улуу баhылыгынан ааҕар. Манна көстөрүнэн, сакаиттар кэрэйииттэри кытта тэҥҥэ ахтыллаллар. Тогрул Ван-хан Тохтоо-Бокону үнтүрүтэн, мэркииттэр сирдэрин бэйэтин илигэр холбуу сылдьыбыта биллэр. Баҕар ол иhин Тогрул кэрэйииттэр эрэ ханнара буолбатах, меркииттэр (сакаиттар?) эмиэ аҕа баһылыктара аатырбыта буолаарай? Кэрэйииттэр дьиҥэр 1006 сылтан эрэ биллэллэр, кинилэр баhылыктара Маркуз (Марк диэнтэн) бэйэтин омугун кытта христианствоны ылбыт. Онон хата кэрэйиит (хэрээд монголлуу) диэн омук аата, кириэс диэн тылтан тахсар буолуон сөп. Ону кэрэйииттэр удьуордара буолар казахтарга баар керейдар, калмыктарга баар кереиттэр тамгалара кириэс буолара да көрдөрөр. Сахаҕа маны таhынан кэриэс диэн тыл баар. Онон саха төрүттэрэ христианствоны өссө төрүт дойдуларыгар олорон билэр буолуохтарын сөп.

Source: original
Synthetic_sah_8

Амыдаев Николай Данилович - худуоһунньук, муосчут. Үөһээ Бүлүү Боотулуутугар 1932 с. от ыйын 10 күнүгэр төрөөбүт. 1965 с. Дьокуускайдааҕы художественнай училище прикладной салаатын бүтэрбит, «Муоһу уус ураннык кыһыы» диэн идэни ылбыт. 1977 с. ССРС худуоһунньуктарын сойууһугар ылыллыбыт. 1960-с сылларга «Кто кого?» (1965), «Дети Севера» (1966), «Якутский танец» (1963) диэн оҥоһуктары нууччалыы тартаран суруллар фамилиялаах дьон элбэхтэр. Бу дьон былыргы олохторо Арыылаах дэриэбинэтин соҕуруу уонна илин өттүлэринэн элбэх улахан алаастарынан тайаан сыталлар. Уһун Өлөҥ, Чопчулаахтар, Нэлэгэр, Хос Көлүйэлэр, Балык Хатарбыт, Хааһах Алааһа диэн алаастарга тэнийэн олорбуттар. Бу сирдэр барылара нэһилиэккэ былыргыттан Улахан аҕа ууһа диэн ааттаммыт «Хааһах» аҕатын ууһун дьоно олохсуйбут тылга маарынныыллар. Бу хааһах диэн тылтан кэлин үөскээбит казак уонна казах диэн омуктар ааттара үөскээн тахсыбыт. Бу дьон малларын барытын хааһахха хаалаан баран ыҥырда сылдьалларын иһин итинник ааттаммыттар. Аджи Мурад казак диэн ааттанар истиэп дьоно монголлар сэриилээн кыайбыттарын кэннэ баар буолбуттара диир. Кэлин ыраахтааҕы былааһыгар сулууспалыы киирбит истиэп киһитэ казак Хааһах аҕатын ууһа үөскээбит кэмэ олус былыргы. Былыргы кэмҥэ ат көлөҕө малларын-салларын ыҥырдан айанныыр истиэп омуктара баар-суох наадалаах малларын хаалыыр иһиттэрэ хааһах буолар эбит. «Хааһах» диэн сахаларга эмиэ олус тэнийбит тыл. Сахалар эмиэ истиэп омуктарын курдук «Хааһах» диэн акка ыҥырдарга ананан тирииттэн тигиллибит улахан суумканы, бэрэмэдэйи ааттыыллар. Саха дьоно «Кырдьаҕаһы Арассыыйатааҕы уонна Сойуустааҕы уус-уран быыстапкаларга кыттыбыта. Кини айымньылара элбэх атын дойдуларга көрдөрүллүбүттэрэ (Канада, Румыния, Монголия, Франция, Германия). Тус быыстапкалара Дьокуускайга 1983, 1993, 2003 сс. буолутаалаабыттара. СӨ үөрэҕириитин туйгуна, талааннаах уһуйааччы, 1967-1987 сс. Уус-уран училищеҕа преподавателлээбитэ. «За трудовую доблесть» мэтээлинэн наҕараадаламмыта (1986). Кини айымньылара Саха Өрөспүүбүлүкэтин Национальнай уус-уран музейыгар, Саха сирин диэн тылы нууччалыыттан киирбит (Сума казацкого хлеба) диэн өйдөбүллээҕин быһаарар. Бу тылы «Казак» диэн тылга маарыннатар. (5,376). Хааһах диэн тыл сахалар төрүт тыллара буолан оннооҕор

Source: data_augmentation
Synthetic_sah_15

Сабантуй диэн башкиирдарга, татардарга былыргыттан бэлиэтэнэр сайыҥҥы бырааһынньык. Урут тыа дьоно бырааһынньыктыыр буоллахтарына билигин ил уонна улахан куораттарга бэлиэтэрнэр бырааһынньык буолбута. Бырааһынньык күнэ уларыйыан сөп, ол курдук 2012 сыллаахха бэс ыйын 23 күнүгэр бэлиэтэммитэ == Ааттара == Татар тылынан саҥарааччылар Сабантуй диэн ааттыыллар, элбэх ахсааҥҥа Сабантуйлар [sʌbɑntuɪˈlɑr]. Атын Волга өрүс Тыгын кинилэри утары сэриинэн бара сылдьыбыта биллэр. Тоҥустарга соҕурууҥҥу, аттаах тонустар ортолоругар сартаул диэн уус баара ыйыллар. Орто Бүлүүгэ XIX үйэҕэ Сортуол диэн кыра уус баар буола сылдьыбыта бэлиэтэммит. Сортоллору номохтор аҥала аҥаардаах, бу дойдуга сөбө суох үгэстээх омук курдук көрдөрөллөрүн бэлиэтиэххэ наада. Ол курдук буруону хаһааҕынан таһаараллара диэн буолар. «Ытык сэһэнигэр» сартауллары монгол төрүт бииһигэр киллэрэллэр. Кэлин XVIII үйэҕэ бу биис дьоно Бурятияга куотан кэлбиттэрэ, бурят омугар холбоспуттара. Бурятияҕа олорор сартауллар Бураев диэн ученай суруйарынан, билиҥҥэ диэри улахан, кыраһыабай муруннаах, атын буряттартан быдан хара, туспа быһыылаах-майгылаах, уһун ньолбоҕор сирэйдээх, сибиинньэ этин сиэбэт дьон буолар эбит. Бүлүүгэ сортоллор удьуордара дэнэр тыл баайын-дуолун аан дойдутааҕы тиhигигэр киллэрии былаана баарын 2007 сыллаахха биллэриллибитэ. == Үгэстэр == Сабантуй ордук биллэр элеменнарынан күрэсköräş (татаардар тустуулара), ат сүүрдүүтэ, остуолбаҕа өрө тахсыы, уонна да атын буолаллар.[1] Архыыптаммыт 2007, Балаҕан ыйын 30 күнүгэр.. Ити барыта майдаҥҥа, ол эбэтэр тыа кытыытыгар оҥоһуллубут площадкаҕа буолар. Ону тэҥэ атын күрэхтэһиилэр, татаардар, башкиирдар, ол курдук чуваштарга христианство тарҕаныытын кэнниттэн итэҕэл бырааһынньыга буолан бүппүтэ. Ороуйоннарынан сыл аайы уларыта-уларыта буолар этэ. 20 үйэ саҕаланыытыгар Сабантуйу татаардар бырааһынньыктара диэн ылыллыбыта. Сэбиэскэй Сойуус бириэмэтигэр бырааһынньыгы өйүүллэрэ, тоҕо диэн тыа киһитин өйө көтөҕөллөрө. Ол гынан баран бырааһынньыгы кыратын ыһыы кэнниттэн буолар курдук саҕырыппыттара Сабантуйу киhи аймах Саха номоҕунан, Бүлүүгэ былыр элбэх ахсааннаах сортол диэн омук олорбута кэпсэнэр. Сортоллор Дьааҥы хайаларын аттынан олорбуттар. Былыргы быраҕыллыбыт өтөхтөр оннуларын бу сортоллору кытары сибээстииллэр эбит. Булдунан

Source: data_augmentation
Synthetic_sah_9

Дойдулар сахалыы ааттарын испииһэгэ - бу саха дорҕоонугар сөп түбэһиннэрэ сатаан оҥоһуллубут испииһэк. Сороҕо мөккүөрдээх буолуон сөп. Сэбиэскэй саҕана (60-с сыллартан ордук күүскэ) киирии тыллары, ол иһигэр дойдулар, омук куораттарын ааттарын сахалыы тиэкискэ суруйарга нууччалыы барыйаанынан суруйар тосхол баар буола сылдьыбыта. 90-с сс. бу тосхол ууратыллан, сахалыы суруллар тиэрминнэри оҥоруу, / Испээнньийэ Исрайыал Итээлийэ / Ытаалыйа Йиэмэн Кааба Биэрди Касаах Сирэ Каймаан арыылара Комбуоддьа Камэруун / Коморуун / Камырыын Канаада Катаар Киэнийэ / Киэньийэ Киипир / Кыыпыр Кирибаати Кокос арыылара Колуумбуйа Комуор арыылара / Комуордар Куонго / Куонга Куособо / Куосаба / Куосап Куоста-Риика Кот д Ибуаар Кууба Кубиэйт / эмтээбэт этилэр. Ол иһин ыарыы саҕаламмыта билиннэр эрэ, ыарыыга ылларбыт сордоохтору олохтоохтор, аһыммакка-хараһыйбакка, сааһыттан, дьахтарыттан-эр киһититтэн тутулуга суох, бэйэлэриттэн үүрэллэрэ, кыйдыыллара. Ол түмүгэр ыалдьыбыт оҕолор, олох кырдьаҕас да дьон бэйэлэрэ эрэ соҕотохтуу дьонтон тэйиччи аар тайҕаны кэрийэ сылдьарга тиийэллэрэ. Бэйэлэрин эрэйдэрин чэпчэтэр, хайдах эмэ тыыннаах олорор туһугар, кинилэр сорох арыт балаҕан тутуллубута. Москваттан үс медицинскэй сиэстэрэ - Соколова, Гладушкина, Немкова кэлэннэр ыарыһахтары көрбүттэрэ-истибиттэрэ. Кэнники эбии таҥара дьиэтэ тутуллубута. Колония бэйэтэ фермалааҕа, онно уон ынах баарын ыарыһахтар бэйэлэрэ көрөллөрө. Революция иннинэ колония көҥүл сиэртибэлээһин харчытынан үбүлэнэрэ. Саха уобалаһыттан бүтүннүүтүттэн ыарыһахтары булан, Бүлүүтээҕи лепрозорийга илдьэллэрэ.

Source: data_augmentation
Synthetic_sah_19

Африка Холбоhуга (АХ) диэн Африка 53 дойдутун холбуур омуктар (дьаhалталар) икки ардыларынааҕы тэрилтэ. 2002 c. от ыйын 9 олохтоммута. Кини иннинээҕи Африка биир буолуутун тэрилтэтин солбуйбута. Тэрилтэ ордук дьоһуннаах быhаарыылара сыл аҥарыгар биирдэ буолар бары кыттааччы иллэр ил уонна дьаhалта баhылыктарын мунньаҕыгар ылыныллаллар. АХ секретариата, Африка Холбоhугун Хамыыһыйата, Этиопия киин куоратыгар, Аддис Абаабаҕа баар. Кыттааччы дойдулар: Гуинеяҕа, Мауританияҕа уонна Мадагаскарга быhаарылла илик политика кризистара буолбуттарыттан сылтаан, бу дойдулар кыттыылара быстах тохтотуллан турар. == Сигэлэр == Африка Холбоhугун Архыыптаммыт 2012, Муус устар 15 күнүгэр. официал "Бавария Мюнхен футбольнай кулууп" (ниэм. FC Bayern München; ниэмэстии: [ʔɛf tseː ˈbaɪɐn ˈmʏnçn̩]) - профессиональнай немецкэй Мюнхен куораттан төрүттээх футбольнай кулууп. 1900 сыллардаахха Германия Футбольнай сойууһун көмөтүнэн айыллыбыт. Германия уонна Аан Дойду үрдүнэн бастыҥ футбольнай куллутартан биирдэстэрэ буолар. «Бавария» ХХ үйэҕэ ФИФА Аан дойду кулууптар рейтингыгар 3-с миэстэҕэ турар, Kicker чемпионатыгар кыайбыта. == Стадион == 1945 сылга дылы "Бавария" Мюнхен куорат стадионугар ооньуур этэ. Аан дойду иккис сэриитин кэмигэр, стадион хаста даҕаны бомабардировкаҕа түбэспитэ. 1972 с. сайыҥҥы Олимпиада буоларыгар Мюнхенҥа 79 тыһыынча киһини батарар Олимпийский стадион туппуттара. Бу стадион 2002 с. диэри "Бавария" официальнай стадиона этэ. 2002 сылга «Мюнхеном 1860» улахан содуллаах наркотик эдэрдэргэ тарҕанан кэлэн иһэр. Тыл үөрэхтээхтэрэ, суруйааччылар уонна үөрэх министерствота оҕо өйө-санаата сайдыытын билбэттэриттэн “айыы үчүгэй”, “айыыны оҥор” диэн этэн ыаллар баар-суох оҕолорун сыыһа үөрэтэ сылдьаллар. “Айыы үчүгэй”, “айыыны оҥор” диэн этиилэр оҕо дьон билбэттэрин, оҥорботторун оҥоро сатыыр санаатын аһара улаатыннаран сыыһа-халты туттунарын үксэтэр. Эдэр киһи айыыны, сурунаал рейтингыгар - 4-с миэстэ. Ол курдук IFFHS Европа ХХ үйэ бастыҥ кулуптарын рейтингыгар - 5 миэстэ. 2019 сылга, "Бавария" Германия бастыҥтан бастыҥ футбольнай кулууба буолар. Кини 32 чемпионскай титулун, 20 Германия кубогын, 3

Source: data_augmentation
Perturbed_Чиряева Вера Георгиевна

Чиряева Вера Георгиевна - Үөһээ Бүлүү улууһун Хоро нэһилиэгэ төрөөбүтэ. «Саха АССР Үтүөлээх учуутала» бочуоттаах ааты улууска бастакынан ылбыта. Вера Георгиевна Чиряева 1916 сыл балаҕан ыйын 3 күнүгэрбилиҥҥитинэн Yөhээ Бүлүү улууhугар сэиэ ыалга төрөөбүтэ. Ийэтэ эрдэ өлөн, кинлиин алта оҕону аҥардас аҕата Георгий Чиряев иитэлээн, үөрэттэрэн киhи оҥортообута. Георгий Чиряев үөрэх суолтатын нэһилиэккэ кимтэн да эрдэ өйдөөн, төрөөбүт нэhилиэгин оҕолоро үөрэхтээх дьон буола улааталларын туhугар бэйэтин улахан дьиэтин оскуолаҕа анаансаҥа былааска 1919 с. бэлэх биэрбитэ. Чиряев оҕоннор сиэртибэлээбит дьиэтэ 1956 . диэри оскуола буолан тигинэччи үлэлии турбута. Онтон интэринээт, начаалынй кылаастар үөээр куорпустара, учууталлар олорор дьиэлэрэ буола сылдьыбыта. Билигин оскуола түмэлин дьиэтэ буолан турар. Вера Георгиевна Бүлүүтээҕи педагогическай техникуму бүтэрээт, 1934-34 үөрэх сылыттан учууталлаабыта, онтон 1939 сыллаахха учуутал институтун бүтэрбитэ. Вера Георгиевна сүүрбэ үс сыл устата YөhээБүлүү оройуонугар роhуга, Тойокуга, Бүлүү ороуонугар Хампаҕа, Сунтаар ортооскуолатыгар үлэлээбитэ. Нуучча тылын уонна литературатын бэрбитэ. 1944 сылтан Исидор Барахов аатынан Yөhээ Бүлүүтээҕи орто оскуолаҕа уhун кмнэ үлэлээн баран пенсияҕа тахсыбыта. Вера Георгиевна оскуолаҕа үлэлиир сылларыгар ордук оҕолору кытта биирдиилээн үлэлээн, оҕолор нууччалыы үчүэйдик санаралларын, суруйалларын уонна мэлдьи библиотекаҕа сылдьалларын, нууччалыы умсугуйан туран ааҕалларын ситиhэрэ. Педагог быhыытынан улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ улаханнык ытыктанар мтодист, уhун сыллар усаларыгар нууччатылын учууталларыгар солбуллубат наставник-сүбэhит уонна мэтиэдикэ холбоhугун салайааччытынан үлэлээбитэ. Вера Георгиевна уhун сыллаах сындалҕаннаах үлэтэ үрдүктүк сыаналаммыта. ‘’За трудовое отличие’’, ’За трудовую доблесть’’, ‘’За добросовестный труд в ознаменование 100-летиясо дня рождени В. И. Ленина’’, ‘’За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-194ҕгг.’’, ‘’Ветеран труда ’’ мэтээллэринэн наҕараадаламыта. Кини - Yөhээ Бүлүү улууhн ытык олохтооҕо.

Source: data_perturbation
Perturbed_Сайылык (Үөһээ Бүлүү улууһа)

Сайылык - Үөһээ Бүлүү улууһун Мэйик нэһилиэгйн киинэ. == Өссө маныкөр == Үөһээ Бүлүү улууһа Мэйик нэһилиэгэ (Үөһээ Бүлүү улууһа) == Сигэлэр == Официальный информационный портал Републики Саха (Якутия):Верхневилюйкий улусАрхыыптаммыт 2013, Атырдьах ыйын 20 күнүгэр. Саа Сирин нэһилиэктэрэ:Үөһээ Бүлүү нэһилиэктэрэ Архыыптаммыт 2016, Кулун тутар 5 күнүгэр. gosspravka.ru:Верхневлюйский улс

Source: data_perturbation
Пол Дадлі Вайт

Пол Дадлі Вайт (англ. Paul Dudley White; 6 червня 1886(18860606) - 31 жовтня 1973) - видатний американський кардіолог. Автор дванадцяти книг і понад 700 наукових статей. Його найвідоміший підручник «Хвороби серця», був вперше опублікований у 1931 році і став класикою в кардіології. Пол Вайт розглядається більшістю медичних авторитетів як засновник профілактичної кардіології. == З біографії == У 1911 закінчив Гарвардську медичну школу 28 червня 1924 одружився з Іні Хелен Рід (Ina Helen Reid), соціальною працівницею, в подальшому вони усиновили двох дітей. У 1924 році він був одним із засновників Американської Асоціації Серця, став президентом цієї організації в 1941 році. У 1930 році разом із Джоном Паркінсоном та Льюїсом Вольфом описав синдром, який отримав назву за їхніми прізвищами. У 1935 році описав електрокардіографічні зміни при розвитку тромбоемболії легеневої артерії (ознака Макгіна-Вайта) У 1950 році допоміг організувати перший Всесвітній конгрес кардіологів у Парижі, а в 1954 році головував на другому Всесвітньому конгресі у Вашингтоні. У 1955 році був лікарем президента США Дуайта Ейзенхауера. Приклав багато зусиль для створення Міжнародного товариства кардіологів. 14 вересня 1964 президент Ліндон Джонсон нагородив Пола Вайта Президентською медаллю Свободи. == Див. також == Синдром Вольфа - Паркінсона - Вайта Ознака Макгіна-Вайта == Джерела == Who named it? - Пол Дадлі Уайт

Source: original
Візен (Золотурн)

Візен (нім. Wisen) - громада в Швейцарії в кантоні Золотурн, округ Госген. == Географія == Громада розташована на відстані близько 60 км на північний схід від Берна, 34 км на північний схід від Золотурна. Візен має площу 4,8 км², з яких на 6% дозволяється будівництво (житлове та будівництво доріг), 54,1% використовуються в сільськогосподарських цілях, 39,9% зайнято лісами, 0% не є продуктивними (річки, льодовики або гори). == Демографія == 2019 року в громаді мешкало 433 особи (+4,3% порівняно з 2010 роком), іноземців було 6,7%. Густота населення становила 90 осіб/км². За віковим діапазоном населення розподілялося таким чином: 20,1% - особи молодші 20 років, 63,3% - особи у віці 20-64 років, 16,6% - особи у віці 65 років та старші. Було 188 помешкань (у середньому 2,3 особи в помешканні). Із загальної кількості 89 працюючих 26 було зайнятих в первинному секторі, 6 - в обробній промисловості, 57 - в галузі послуг.

Source: original
Сан-Жоржі (сир)

Сан-Жоржі (порт. queijo São Jorge) - твердий або напівтвердий сир, який виробляють на острові Сан-Жоржі, що входить до складу Азорських островів. Цей сир виготовляють з непастеризованого коров'ячого молока, і він має невеликі дірочки. Голівка сиру важить від 7 до 12 кг, має темно-жовту скоринку, яка іноді покрита парафіном. Сир Сан-Жоржі почали проводити після колонізації Азорських островів фламандцями. На острові побудували фабрику, яка у XVIII столітті забезпечувала сиром вже всі острови. == Посилання == EU PDO Status - S. Jorge Сири Португалії

Source: original