AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Владимир Петрович Филатов

Владимир Петрович Филатов - совет офтальмологы және хирургы. КСРО Медицина Ғалымдар академиясының және УССР Ғалымар Академиясының академигі. == Қызмет жолы == Социал еңбек ері. Мәскеу университетінің медицина факультетін бітірген. Владимир 1911 жылдан Новорососсийск университеті медицина факультетінің көз аурулар кафедрасының меңгерушісі және бір мезгілде Одесса эксперименттік офтальмологиялық институтының директоры. == Еңбектері == Владимирдің көздің қасаң қабығын хирургиялық әдіспен емдеудегі жаңа әдістері мен еңбектері жер жүзіне әйгілі болды. Ол көздің қасаң қабығын тұтас не бір бөлігін арнайы сақталған қасаң қабықпен алмастыру әдісін және бұндай операцияға қажет аспаптар жасады. Тканьмен емдеу әдісін зерттеп, осы негізде биогендік демеуіл жөніндегі ғылымның негізін құрған. Ол офтальмология журналын ұйымдастырып, оның редакторы болды. Владимир Петрович Филатовқа КСРО мемлекеттік сыйлығы, КСРО Ғалымдар Академиясының И.И.Мечников атындағы Алтын медалы берілді.

Source: original
ISSF

ISSF, ату спортының Халықаралық одағы. 1907 жылы құрылып және бірінші дүниежүзілік соғысқа байланысты 1915 жылы таратылған ұлттық ату бірлестіктері мен клубтарының халықаралық одағының негізінде қайтадан 1921 ж. құрылды. Одақтың жанында қарудың әртүрі бойынша техникалық, комитет бар. Ату спорты бойынша жарыс 1986 ж. бағдарламасына енді және содан бері өтіп келеді. Нысана көздеу спорты бойынша Әлем чемпионаты 2 жылда бір рет еткізілді. 1955 ж. алғаш рет ерлер, әйелдер және жасөспірімдер үшін Еуропа чемпионаты өткізілді. ISSF қарудың негізгі түрлеріне әлемдік рекордтарды (жеке және командалық тіркейді, онда да рекордтар есебінде Әлем Еуропа чемпионатары мен Олимпиялық ойындарда көрсетілген нәтижелер ғана бекітілді.

Source: original
Рогозина (Сандивей тармағы)

Рогозина - Ресейдегі өзен. Коми Республикасы, Ненецк АО жер аумақтарынан ағып өтеді. Өзен сағасы Сандивей өзенінің сол жағалауынан 79 км қашықтықта орналасқан. Өзен ұзындығы 49 км-ді құрайды. == Су реестрінің мәліметтері == Ресей мемлекеттік су тізілімінің мәліметі бойынша Двинск-Печорск су алабы өңіріне жатады, өзеннің сушаруашылық бөлігі - Уса өзені. Өзен саласы - Уса, өзен алабы - Печора. Ресей су ресурстары федералды агенттігі дайындаған РФ территориясын сушаруашылығы бойынша аудандастыру жөніндегі геоақпараттық жүйе мәліметтері бойынша: Мемлекеттік су реестріндегі су объектісінің коды - 03050200112103000072511 Гидрологиялық тұрғыдан зерттелу (ГЗ) коды - 103007251 Су алабының коды - 03.05.02.001 ГЗ томының нөмірі - 03 ГЗ бойынша шығарылуы - 0 == Сыртқы сілтемелер == Ресей Федерациясы Табиғи ресурстар және экология министрлігі Мұрағатталған 26 мамырдың 2015 жылы.

Source: original
Авиация Спортының Казақстанда дамуы

Авиация Спортының Казақстанда дамуы - 1934 жылы 10 қазанда Алматыда аэроклубтың ашылуынан басталады. Аэроклубтың техникалық базасы жыл сайын нығайып, онда шағын аэродром, Як-52, Як-55, Як-18, Вильга-83, Ан-2 үшақтары, планерлер, М-2 тікүшақтары (вертолеттер), түрлі желкермелер (парашюттар), техникалық кластар, лабораториялар болды. Мунда тәжірибелі мамандар, инженер-техникалық кадрлар жұмыс істеді. Соның арқасында респның авиатор спортшылары өздерінің шеберліктерін әлемдік деңгейде дамытып көптегөн халықар. жарыстардың жеңімпаздары атанып жүрді. А.стынан әр жылдары КСРО-ның құрама командасына ғарышкер Спорт Шебері Т. Әубәкіров, Ю. Ельцов (СЕСЖ, "Халықтар достығы" ордөнінің иегері), ЕССШ-С. Крицкий, Т. Мүсабаев, КСРО-ның екі мәрте ч-ны, Л. Глущенко, с-т шеберлері Л. Абросимов, В. Пос- колов, В. Обревко, Л. Андреева (КСРО ч-ның күміс жүлдегері), Г. Абдулбакиева, Г. Тимокина, В. Закабулоковский, В. Пименков, А. Чиботкин, Е. Шеин, М. Мусаев, С. Боряк (ЕССШ-і, КСРО-ның 6 дүркін ч-ны) енді. 1984 ж.а.с-ты халықар. конференциясының шешімі бойынша Алм. аэроклубы Халықар. а.с-ты бірлестігінің алтын белгісімен марапатталды. Еліміздің кэптеген қалаларында аэроклубтар ашылды. Солардың арасында Л-29, Л-39 реактивті үшақтарын меңгерген Қарағанды аэроклубы ерөкше көзге түсті. Осы аэроклубтация көпсайысы бойын¬ша КСРО-ның абсолютті ч-ны В. Журавлев пен ғарышкер Т. Әубәкіров шеберлігін шыңдады.

Source: original
Алтай Найманбайұлы

Алтай Найманбайұлы (1697-1783 ж.ж.) - би, шешен, Жетісуды жоңғарлардан азат етуге ат салысқан тұлға. Ұлы жүз құрамындағы Албан тайпасының Қызылбөрік руынан шыққан. == Өмірбаяны == Жетісудың Таутүрген мен Таушелек өңірлері арасында (қазіргі Алматы облысының Еңбекшіқазақ ауданы) дүниеге келген. Ұлы жүздің Албан тайпасының Қызылбөрік руы, Есен-Еламан-Найманбайдан Алтай, Әжібай және т.б. тарайды. Алтай би өзінің бірге туған інісі Әжібай батырмен және Өтеген, Хангелді, Райымбек, Тауасар, Есбол батырлармен және өзге азаттық үшін күрескерлермен бірігіп Жетісуды жоңғарлардан босату жолындағы азаттық күреске белсене араласқан. Батыр және би ретінде қалмақтармен болған азаттық шайқастарда танылды. Алтай би Жетісу өлкесін жоңғар шапқыншылығынан қорғауда батырлығымен, әрі әділдігімен есімі елге танымал болған би. Сол кездегі қазақтың төбе билері Қазыбек би, Әйтеке би, Төле билермен ақылдаса отырып, қазақ халқының Абылайдың ақ туының астына бірігіп, қазақ халқын жоңғар шапқыншылығынан азат етуге тікелей араласқан тұлға. «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» уақытында Жетісу өңірі қазақтары Сарыарқа, Қаратау, Түлкібас пен Қазықұрт өңірлеріне босып кеткен еді. Енді азат етілген аймаққа Сарыарқа, Қаратау, Түлкібас пен Қазықұрт жерінен халықты қайтаруды іске асыруды қолға алған тұлғалардың көш басында Алтай би Найманбайұлы тұрды. Капитан И.Г. Андреевтің 1785 жыл 1790 жыл аралығындағы а «Описание средней орды киргиз-кайсаков» жазбасында ХVIII ғасырдағы Алтай би мен Әжібай батырлар қонысын Тарбағатай өңірінде, қытай шекарасына жақын орналасқан, жазда көшпелі қоныстары осы Тарбағатай өңіріндегі шұрайлы жерлерде, ал қыста Тақтатау трассасының жоғары жағын Қызылбөрік Алтай бидің елінің мекен еткенін жазады. Алтай би Найманбайұлының жатқан жері кезіндегі 1853 Патшалық Ресейдің карталарынан табылып отыр. Ол жер қазіргі Жетісу облысы Сарқан ауданы Лепсі станциясының қасында Көктерек (бұрыңғы атауы Максим Горький) ауылына жақын жерде. Нақтысы, Көктеректің қасында Молдабай деген қыстақтың түбінде «Магила Алтай би» бейіт орны табылған. Алтай бидің осы мекенде жерленгенінің тағы бір ескерткіші қазіргі күнге дейін Алтай көлдері деген көлдер атауының әлі сақталынып тұруын атауға болады. Қазіргі уақытта Алтай би ұрпақтары Алматы обылысы, Кеген, Райымбек аудандары мен Алматы қаласында өмір сүріп жатыр. 2022 жылдың 28 желтоқсанында Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты, Р.Б. Сүлейменов атындағы Шығыстану институты және Түркияның Анкара қаласындағы Хаджеттепе университеті, И.Арабаев атындағы Қырғыз мемлекеттік университеті ғалымдарының қатысуымен «Дала экспедициясы негізіндегі деректер және ел бірлігін еселеген Алтай би Найманбайұлы» атты Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтіп, онда Алтай би Найманбайұлының өмірі мен қызметі, елді даудан, жерді жаудан қорғаудағы ақылгөй даналығы мен ерлік істері жан-жақты талқыланды.

Source: original
Су құбырын тазалаудың гидропневматикалық тәсілі

=== Қолданылуы === Гидропневматикалық тәсіл тазартылатын құбырда бір уақытта сумен бірге сығылған ауа жіберілуге негізделген, ол судың қозғалу жылдамдығын арттырады және ауанын белгілі көлемі мен кезектесетін тез өтетін сулы «тығындар» түріндегі ағынның өзіндік типін құрады. Мұндай ағыс ағынның құйындалуымен, үлкен жергілікті жылдамдықтармен және құбырдың бетіне судың гидравликалық соғылуымен бірге жүреді. Сулы «тығындардың» құбырдың бетіне жергілікті гидравликалық соғылулары қауіпсіз болып келеді, яғни олар құбырда жылжитын ауаның жинақталуымен амортизацияланады. Бұл ретте шөгінділер бұзылады және шығарылады. Тазартылатын учаскенің ұзындығы 500-1000 м құрайды. Шармен құбырды гидромеханикалық жуу құбырдан жұмсақ және тұтқыр, сондай-ақ тығыз шөгінділерді жоюға мүмкіндік береді. Бұл жағдайда құбырда құбырдың диаметріне тең диаметрімен арнайы келтеқұбыр орнатылады. Істен шығарылған құбыр келтеқұбырдың қасындағы онда ашылған қақпа кезінде қолмен ажыратылады және осы жерге тросқа жалғанған шарды люк арқылы осы салады. Соңғыны алдын ала келтеқұбырдың қақпағындағы сальникті құрылғы арқылы өткізеді. Ысырмалар, шарлар, шығырдың көмегімен троспен тоқтатылатын судың әсерімен тербеліс қозғалысы келеді және өзінің қабырғаға соғылуларымен қатты шөгінділерді бұзады, олар судың ағынымен кетіп шығарылады. Шардың диаметрі тазартылатын құбырдың кемінде 0,8 диаметрі болуға тиіс.

Source: original
Бүркітшілік

Бүркітшілік - бүркіт бабтап, саят құратын қазақтың дәстүрлі саятшылық өнерінің бір саласы. Бұл кәсіппен ертеде көшпелі түркі тектес халықтар шұғылданған. Тарихи деректер бойынша Жошы ханның 3 мың бүркітшісі болған. Бүркітті екі түрлі жолмен ұстайды: біріншісі - балапанын ұядан алып, қолдан баулу. Ондай бүркітті қолбала дейді. Екіншісі - бүркітті тағы күйінде ұстап үйрету. Бұлар - тірнек, тастүлек, мұзбалақ сияқты түз құстары. Бүркіт балапанын жем беру арқылы баулиды. Тұғырға отыруға жарасымен томаға кигізіп, балақ бау тағып, қолға қондыра бастайды. Ұшуға жараған кезде етке қант бүркіп, қоян, түлкі, қарсақ сияқты аңдардың терісіне орап, шыжым жіппен сүйретіп жүріп жегізеді, мұны «шырға тарту» дейді. Алдымен жас бөлтірік, көжек, түлкінің күшігі сияқты әлсіз аңдарды тірідей шоқытып ауыздандырады. Бұл - құсты «аңға баулу» деп аталады. Ал түз құсын ең алдымен томағалайды да, ырғаққа отырғызады. Ұйқыдан қалжыраған бүркіт бірте-бірте адамның ыңғайына көне бастайды, сол кезде қолдан жем беріп, дыбыс шығарып, басынан, қанат қырынан, арқасынан, жемсауынан сылап-сипап үйретеді. Түз құстарын елу - алпыс күннен кейін ұшырып, ұсақ аңға салады. Бүркіт біршама қоңды, жемге шабытты, сергек күйде болу керек. Сондықтан әр бүркіттің тегіне, қырандығына, жасына қарай әр жағдайда берілетін жемдері болады. Мысалы, «қан соқта», «жылы жұмсақ», «қызыл», «тоят» деп аталатын жемдер семірту мен түлекке отырғызғанда, құстың еті төмендеп кеткенде беріледі. «Тартпа», «толарсақ» дейтін жемдер бүркітті ширықтыру үшін берілсе, «сарбөртпе» (туралған ет бір - екі рет суға шайылады) құстың етін бір қалыпты ұстау үшін, «ақ жем» (суға сығымдап, қан-сөлі алынған, туралған ет) құстың етін төмендету және ашқарақтануы үшін беріледі. Бүркітшінің түлекті осындай түрлі жеммен баптауын «қайыру» дейді. Наурыз, көкек айларынан бастап, бүркітші құсты тойғыза жемдеп түлекке отырғызады. Ол бүркіт алатын аңдардың жатағын, өрісін, ізін танып, білетін байқампаз да болады. Аңға шығарғанда бүркітшінің жанында аяқ бау, балақ бау, тұғыр, балдақ, томаға, сапты аяқ, биялай, жеңсе бұрау (түлкі бұрайтын айыр бас шыбық), жем қалта, шыжым, пышақ, ине, тарамыс, бөлеу (бүркіт бесігі) сияқты қажетті жабдықтары болады. Бүркітші саятшылыққа бірнеше кісімен шықса, оны салбұрынға шығу дейді.

Source: original
Абсорбтану

Абсорбтану - сұйық заттың (абсорбенттің) ерітіндідегі немесе қоспадағы кейбір затты өзіне сіңіруі. Абсорбтану кезінде газды немесе еріген зат бөлшектерін абсорбент өзінің барлық көлеміне сіңіреді, сондай-ақ кейбір заттарды (мысалы, су, метанол, сұйық зат, қышқылдардың, сілтілердің және этаноламиндердің, метан карбонаттарының сулы ерітінділері) белгілі мөлшерде сіңіре алады. Абсорбтану газ қоспаларын бөлуде және тазалауда немесе дайын өнімдерді алуда қолданылады. Физикалық абсорбтану кезінде абсорбент газға қарағанда салғырт орта болады. Абсорбтанудың енді бір түрінде зат абсорбентпен химиялық әрекеттеседі. Абсорбтануға кері әрекет десорбция деп аталады және ол ерітіндідегі газды бөліп шығаруда және абсорбентті қайта қалпына келтіруде қолданылады.

Source: original
Жыл санау

Жыл санау - үлкен уақыт аралықтарын есептеу жүйесі. Көптеген жыл санау жүйесін есептеу белгілі бір тарихи не аңыздық оқиғаларға байланысты жүргізілді. Мысалы, христиан шіркеуі жыл санаудың басын Иса пайғамбардың туған күнінен бастап жүргізеді. Бұл жүйені (жаңа заман) қазіргі мемлекеттердің басым көпшілігі (оның ішінде Қазақстан да) қабылдаған. Ислам елдерінде (негізінен, араб мемлекеттері) жыл санау жаңа заманның 622 жылынан (Мұхаммед пайғамбардың Меккеден Мединеге көшіп барған күнінен) бастап жүргізіледі. == Ішкі сілтемелер == Жыл Жаңа жыл Жыл мезгілдері Қазақша жыл санау

Source: original
Челябі

Челябі немесе Челябинск (орыс. Челя́бинск) - Ресей Федерациясындағы қала, Челябі облысының әкімшілік орталығы. Ресейдегі 12 миллионер-қаланың бірі (9-орында). Ұлы Отан соғысы кезінде "Танкоград" деген атауға ие болған. Қалада 1 202 375 адам тұрады. Ресейдің ірі жол торабы (шоссе және темір жол). Металлургия, машина жасау, метал өңдеу, прибор жасау, жеңіл және тамақ өнеркәсібі секілді кәсіпорындары бар маңызды да ірі өндірістік қалаларының бірі болып табылады. === Бауырлас қалалар === Колумбия, АҚШ (1995 жылдан) Ноттингемшир, Ұлыбритания (2000 жылдан) Рамла, Израиль (2000 жылдан) Үрімжі, Қытай (2004 жылдан) === Серіктес қалалар === Қазан, Ресей (2002 жылдан) Омбы, Ресей (2002 жылдан) Үфі, Ресей (1999 жылдан) == Суреттер == Челябі == Тағы қараңыз == Челябі облысы == Сыртқы сілтемелер == Челябі қ. әкімшілігі Мұрағатталған 15 наурыздың 2016 жылы. Челябі қалалық думасы Мұрағатталған 11 сәуірдің 2016 жылы.

Source: original
Құлмұхаммед елшілігі

Құлмұхаммед елшілігі - 1594 жылы Тәуекел хан Мәскеуге жіберген елшілік. Елшілік алдында патшалық Ресеймен тығыз саяси қарым-қатынас орнату, әскери одақ құру және Тәуекелдің інісі Ораз-Мұхаммедті Ресей тұтқынынан босату міндеті қойылды. Ресей бұл тұста Бұхар ханы Абдолламен одақтас болған Көшім елімен соғысып жатты. Тәуекел ханның Бұхар хандығына шабуыл жасауы Абдолланың Көшімге көмек көрсетуіне едәуір кедергі жасады. Сондықтан Құлмұхаммед елшілігін Ресей жылы қабылдады. Елшіліктің қару-жарақ сұраған өтінішіне патша өкіметі қаруланған қазақ хандығы Бұхара мен Көшім хандығына қарсы соғыс қимылдарын жүргізуі тиіс деп, ал Ораз-Мұхаммедті босату туралы өтінішіне оның орнына Тәуекел ханның ұлы Үсейін ханзаданы аманат етіп жіберген жағдайда ғана орындалады деп жауап берді. Мәскеуден Тәуекел ханға тілмәш Вельямин Степанов деген елші жіберілді. Мәскеу патшасының талабы мен қойған шарттары қисынсыз әрі өте ауыр болғандықтан қабылданбады. Мәскеумен өзара қатынастарға Тәуекел қазақ хандығының саяси тәуелсіздігін жоғалту түрінде емес, қайта Бұхара хандығына қарсы күрес үшін әскери одақ ретінде ғана қараған болатын.

Source: original
Бернадетс

Бернадетс (фр. Bernadets) - Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Атлантикалық Пиреней департаментінде орналасқан. По округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 3,68 км² шамасында. Коммунаның INSEE коды - 64114, пошта индексі - 64160. == Демографиясы == 2009 жылғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 524 адамды құрады. Халық тығыздығы - 142,39 адам/км². Халық динамикасы (INSEE ): Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006): == Тағы қараңыз == Атлантикалық Пиреней департаментінің коммуналары == Сыртқы сілтемелер == Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы Мұрағатталған 8 Қарашаның 2012 жылы. «Mapquest» картасында орналасуы

Source: original
Юрий Алексеевич Кубайчук

Юрий Алексеевич Кубайчук 1953 жылы 10 наурызда Қарағанды қаласында туған. Украин. Әкесі - Кубайчук Алексей Алексеевич, зейнеткер, «Қарағанды кемір» ендірістік бірлестігінің «Майқұдық» шахтасында ұңғылау бригадасының бригадирі , Социалистік Еңбек Ері. Анасы - Кубайчук Екатерина Николаевна, зейнеткер, үй шаруасымен айналысқан. Қарағанды мемлекеттік техникалық университетінің таукен факультетін (1975) бітірген, кен инженері. Техника ғылымдарының кандидаты (2000). Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Тазарту комбайндарының жұмысы кезіндегі кемір сортын жақсарту және шаңтүзілуін азайту тәсілдерін жасау». 9 ғылыми еңбектің, соның ішінде «Кескіштерді секторлық орналастырып қою атқарушы ұйымдарының шахталық сынақтар нәтижесі», «Тазарту комбайндарының жұмысы кезінде шаң түзілуін азайту», «Кескіштерді секторлық орналастырып қою шнектерін сынау» еңбектерінің авторы. 3 өнертабысына авторлық куәлігі бар; 34 ұтымды ұсыныстардың авторы. Орыс және украин тілдерін біледі. «Нұр Отан» ХДП мүшесі (1998 жылдан). 1975 жылдан - «Майқұдық» шахтасында кен шеберінен бас инженерлікке дейін өсті. 1993 жылдан - «Қарағанды» шахтасының директоры. 1995 жылдан - Қарағанды облыстық әкімшілігінің ғимараттары мен қызмет үйлері дирекциясының бас инженері. 1996 жылдан - «Қазақмыс» корпорациясы «Бөрлі» ӨБ бас директоры. 1997 жылдан -«Қазақмыс» АҚ жылу-энергетикалық кешенінің бас директоры. 2002 жылдан - «Қазақмыс» корпорациясының Қарағанды облысы және Қарағанды қаласы бойынша бас уәкілі. 2008 жылдан бері - Қарағанды облысының Нұра және Жаңа Арқа аудандық мәслихаттарынан сайланған ҚР Парламенті Сенатының депутаты, Заңнама және құқықтық мәселелер комитетінің мүшесі. ҚР Парламенті Сенатының жергілікті өкілдік органдармен (мәслихаттармен) өзара қатынас жөніндегі «Өңір» депутаттық тобының мүшесі . ҚР Үкіметі жанындағы стратегиялық нысандар жөніндегі комиссия мүшесі. «Құрмет» орденімен (2007); «Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 10 жыл» (2001), «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» (2005), «Қазақстан Парламентіне 10 жыл» (2006), «Астананың 10 жылдығы» (2008) медальдарымен марапатталған. Әскери атағы - аға лейтенант. Саяси қайраткер ретіндегі идеалы - Н.Ә. Назарбаев. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Қазақстан экономикасының екпінді шапшаң өсуі және Қазақстанда өмір сүретін халықтың әл-ауқатының артуы». Хоббиі - орманда демалу және саңырауқұлақ жинау. Сүйіп оқитын әдебиеті - жаңарған энергия көздері саласында техникалық әдебиеттер. Үйленген. Жұбайы - Кубайчук Валентина Петровна (1951 жылы туған), дәрігер-педиатр, үй шаруасымен айналысады. Қыздары - Оксана (1976 жылы туған), Мария (1977 жылы туған).

Source: original
Азия чемпионаты

Азия чемпионаты - бұл өз елдерінің немесе кәсіби спорт клубтарының атынан шыққан Азия спортшылары немесе спорттық командалар арасындағы жоғары деңгейдегі халықаралық спорттық жарыс. == Жазғы спорт түрлерінен Азия чемпионаттары == Академиялық есуден Азия чемпионаты Ауыр атлетикадан Азия чемпионаты Бадминтоннан Азия чемпионаты Байдаркада және каноэде есуден Азия чемпионаты Баскетболдан Азия кубогы Баскетболдан жастар арасындағы Азия чемпионаты (U-18) Әйелдер арасындағы баскетболдан Азия кубогы Әуесқой бокстан Азия чемпионаты Бейсболдан Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы бейсболдан Азия чемпионаты Волейболдан Азия чемпионаты Волейболдан Азия кубогы Әйелдер арасындағы волейболдан Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы волейболдан Азия кубогы Жағажай волейболдан Азия чемпионаты Гандболдан Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы гандболдан Азия чемпионаты Гимнастикадан Азия чемпионаты Дзюдодан Азия чемпионаты Жеңіл атлетикадан Азия чемпионаты Индорхоккейден Азия кубогы Әйелдер арасындағы индорхоккейден Азия кубогы Каратэден Азия чемпионаты Корфболдан Азия-Океания чемпионаты Күрестен Азия чемпионаты Ерлер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты Садақ атудан Азия чемпионаты Регбиден Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы регбиден Азия чемпионаты Самбодан Азия чемпионаты Су добынан Азия чемпионаты Су спорты түрлерінен Азия чемпионаты Семсерлесуден Азия чемпионаты Софтболдан Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы софтболдан Азия чемпионаты Тас жол веложарыстарынан Азия чемпионаты Тхэквондодан Азия чемпионаты Үстел теннисінен Азия чемпионаты Футболдан Азия Кубогы Футболдан жастар арасындағы Азия чемпионаты (U-23) Футболдан жастар арасындағы Азия Кубогы Жағажай футболдан Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы футболдан Азия Кубогы Мини-футболдан Азия кубогы Әйелдер арасындағы мини-футболдан Азия кубогы == Қысқы спорт түрлеріне Азия чемпионаттары == Шайбалы хоккейден Азия чемпионаты Коньки тебу спортынан Азия чемпионаты Мәнерлеп сырғанаудан Азия чемпионаты == Тағы қараңыз == Азия ойындары Қысқы Азия ойындары Жабық ғимараттағы Азия ойындары Азия жағалау ойындары Еуропа чемпионаты Әлем чемпионаты

Source: original
Автономия

Автономия (грекше: autos - өзі, nomos - заң, тәуелсіздік) - мемлекет аумағында жинақы, топтасып өмір сүретін әлеуметтік қауымдастыққа берілетін ішкі өзін-өзі басқару мүмкіншілігі немесе мемлекеттік билікті өзінше жүзеге асыру. Мемлекеттік құрылым құрамында конституциямен бекітілген, салыстырмалы түрде тәуелсіз саяси субъектілердің өзінше қызмет ету құқы. Мәдени, ұлттық, аумақтық түрлері болады. Әдетте, тілдік, тұрмыстық және экономикалық ерекшеліктері бар аймақтарда жүзеге асырылады. Көп этносты мемлекеттерде автономия ұлт мәселесін шешудің мемлекеттік-құқықтық тәсілі ретінде жиі пайдаланылатын, әрі белгілі аумақ шегінде қалыптасып, дамитын мемлекеттік құрылым. Дербестік деңгейіне қарай ұлттық автономия "ұлттық- аумақтық" және "ұлттық-мәдени" деп ажыратылады. 1920-1936 жылдары Қазақстан саяси-ұлттық құрылым ретінде Ресей Федерациясы құрамынан автономия алды. Автономия әлемнің бірқатар елдерінде кездеседі. Мысалы, АҚШ-тың федералды штаттары, Испанияда - Каталония, Баскі мен Галисия, Канададағы - Квебек штаты, Ресей Федерациясындағы - автономдық республикалар, т. б.

Source: original
Қамсыздандыру

Қамсыздандыру қатысу мен оқу-жаттығу процесінде спортшылардың денсаулығын сақтау мен қауіпсіздігін қамтамасыз ететін шаралар жүйесі. Қамсыздандыру бойынша шаралар жүйесі (жарыс барысындағы) ережемен белгіленеді. Төрешілер алқасы қатысушылар мен көрермендердің қауіпсіздікке көзқарасын, жарыс өтетін орынды, көпшілік пайдаланатын құралдар мен жабдықтарды, жарысушылардың қорғаныс аспаптарын тексеруі міндетті. Корғаныс аспаптарымен қамтамасыз етілетін және дәрігердің жазымды қорытындысы жоқтар жарысқа жіберілмейді. Жарыстар оларды өткізу үшін орынның жабдықталуындағы кемшіліктер түзетілгенше немесе дәрігерлік көмектің шаралары қамтамасыз етілмесе, басталмауы керек. Автомобиль, велосипедтік, мотоцикл-су моторы және авиация түрлерінде өмірін қауіпсіздендірмесе қатынасушылар жарысқа жіберілмейді қауіпсіздендіру полисін көрсету керек. Спорттың жекелеген түрлерінде қамсыздандырудың ерекшеліктері де бар. Альпинизмдегі қамсыздандыру жолдарының арқаннан айырылып қалмауының алдын алу қажетті шара. Әдетте, таудағы қамсыздандыру альпинистік арқанның жәрдемімен жүргізіледі, оның шегі келе жатқан адамға (арнайы белбеумен немесе кеуде жіппен) бекітіледі, оның жолдасы орнында тұрып арқанды тартып не жіберіп тұрады ал жүргенде құлап бара жатса, оны ұстауы керек.

Source: original
Synthetic_kk_8

Скарндардың қалыптасу температурасы 400 - 1000С аралығында. Скарн линза, қабат, желі, түтік, тағы басқа пішінді, құрамында белдемділік байқалады. Скарн мен темір, қорғасын, мырыш, вольфрам, молибден және тальк, флогопит, хризотил-асбест, тағы басқа кендер байланысқан. Қазақстанда Сарыбай, Атансор темір және Қарағайлы қорғасын-барит кендері cкарн да орналасқан. Пайдалы қазба кендерінің көптеген түрлері скарндармен чемпионаты Гимнастикадан Азия чемпионаты Дзюдодан Азия чемпионаты Жеңіл атлетикадан Азия чемпионаты Индорхоккейден Азия кубогы Әйелдер арасындағы индорхоккейден Азия кубогы Каратэден Азия чемпионаты Корфболдан Азия-Океания чемпионаты Күрестен Азия чемпионаты Ерлер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы көгалдағы хоккейден Азия чемпионаты Садақ атудан Азия чемпионаты Регбиден Азия чемпионаты Әйелдер арасындағы регбиден Шығыста күн батқан соң көрінсе, Орталық Азия мен Аустралияда, Шығыс Азияда (Жапонияны есептемегенде) мүлдем көрінген жоқ. == Келесі тұтылулар == Жалпы, 2019 жылы екі рет ай тұтылатын болса, бұл соның біріншісі, екіншісі 16 шілдеде болады, бірақ ол кезде ай толық тұтылмайды. Келесі толық тұтылу 2021 жылы 26 мамырда көрінеді деп 2019 жылғы Айдың толық тұтылуы -

Source: data_augmentation