AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Synthetic_mhr_15

почеламут-вл. [У цветов короткий век : стихи]. Йошкар-Ола, 2002. 40 с. Пеледыш ӱмыр ; Йӧратет гын ; Памаш воктене : почеламут-вл. // Мур йогын. Йошкар-Ола, 2003. С. 71-72. Почеламут-влак//Ончыко. 2004. No 10. С. 127-128. Почеламут-влак // Ончыко. 2005. No 1. С. 69 ; No 6. С. 4-5. Почеламут-влак// Поэзий шепкаште. ільчева) (граф сарыштыже (2015). == Эртын участнике-влак стемын участаралык доркинок марий слович - 555 бывшего ССРУ, не менявших своей графической основы более 100 лет. Олыкмарий-Эрвелмарий тиштер Курыкмарий тиштер == Тыгак ончо == Тисте (тамга) == Примечания == Кышкар:Примечания == Литератур == Иванов И. Г., Вехи марийской письменности, Йошкар-Ола, 2007. Яндаков Л. Л., Морко кундем, Ончыко 2006, No 4. 200 лет марийской письменности, Йошкар-Ола, 1977. Йошкар-Ола, 2006. С. 34-42. == Илышыже да творчествыже нерген литератур == Самырыкла мастар // Кугарня. 2002. 26 апр. Прокопьева А. Рвезе ӱмыр - пеледше ӱмыр // Марий Эл. 2003. 16 июль. == Чап == Марий Эл Республик Серызе-влак

Source: data_augmentation
Synthetic_mhr_9

(Роза Марий Элысе И.С.Палантай лӱмеш тӱвыра ден сымыктыш колледжыште эстрада отделенийым тунем пытарымыж деч вара Йошкар-Олашак кодын - Авт.) кугезе коча-коважын мландышке толын лектын. Тугеже келшымаш кӱвар гоч вончаш ындемоло самырык-влакланат корно почылтеш». Ты шомак деч вара веҥыжлан «Удмуртия» манын возыман калпакым упшалтыш. Вара уста гармонист кидышкыже йӧратыме семӱзгаржым нале школым пытарымышт деч вара «Кумыньышт кокла гыч кӧ ондак марлан лектеш, тудлан пӧлек лиеш» манын ӱчашеныт улмаш. Роза Искакован Снежана акаже, Миша шольыжо да Олеся шӱжарже улыт. Нуно чыланат ваш келшен илат. Теве Олесяже ынде Йошкар-Олашке куснен, тудо МарГТУ-н студенткыже.Фермер ешыште кушшо икшыве-влак пашалан кожмак да писе улыт, вет ялысе а Herzed 2010 ийышто 3 килос, Админ) (1968 с., илем. Розаш упрак == ISBN 978), 1990 кече керевень Респу Изинур (Изи Кугунур) (рушла Малый Кугунур) - Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше Марково ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 267 еҥ (2005 ий), 225 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == Марково ял деч 3 километр эрвел могырно верланен. == Ял лӱм ==

Source: data_augmentation
Synthetic_mhr_19

атом, молекул, макротела, кавасе объект-влак, шӱдыр-влак, галактике-влак. Вещество тӱрлӧ агрегат состоянийыште лийын кертеш (мутлан, газ, вӱд, пеҥгыде объект, плазма). == Чонан == Чонан пӱртӱс - Мланде ӱмбалне илышыше организм-влак. 8 кугыжанышлан шелалтеш: вирус-влак, протист-влак, архей-влак, хромист-влак, бактерий, поҥго, кушкыл да янлык. ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. Ложкин Семён Алексеевич - II степенян Ачамланде сар орденын кавалерже, 1941-1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше. == Кылвер-влак == Деревня Верхний Нольдур (Кӱшыл Нольдӱр). == Литератур == История сел и деревень Республики Марий Эл. Куженерский район: Сборник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл Ориби (лат. Ourebia ourebi) - Африкын Bovidae йамагатын гыч янлык. == Ӱлылтӱрлык-влак == 13 наре ӱлылтӱрлык-влак. Ourebia ourebi aequatoria (Уганда) Ourebia ourebi cottoni (Танзаний) Ourebia ourebi dorcas (Чад) Ourebia ourebi gallarum (Эфиопий) Ourebia ourebi goslingi (Йӱдвел Заир) Ourebia ourebi haggardi (Йӱдвел Кений) Ourebia ourebi hastata

Source: data_augmentation
Perturbed_Кожласола (Кужэҥер кундем)

Кожласола (рушла Мари Олма) - Российыште Мрий лын Кужэҥер кундемыштыже верланыше ӱедӱр ял шотанилемыш пурышо ял. Калыкчот: 153 еҥ (2005 ий), 88 еҥ (2010 ий). == Верланыме вер == угу Лаждӱр ял деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно веранен. == Ял лӱм == Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «кожла» + «сола» = «кожласола». == Лӱмлӧ еҥ-влак == Ласточкина Елена Григоьевна - мрий йылмызе, фольклорист, философий шанче доктор урал йылме-влак дене). Александр Петров - марий серызе, почеламучо, журналист, драматург, Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже, Росий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже, Марий Эл Республикынсулло журналистше. Эрик-Эрнст Петров - марий серызе, почеламутчо, журналист, Сове Ушем да Россий Журналиствлак ушемын йыжъеҥже, Росси Серызе-влак ушемын йыжъеҥже. Светлков Аркадий Иванович - 1941-1945 ийласе Кугучамланде сарын участникше. Сдоркин Артём Васильевич - I степенян Ачамландесар орденын кавалерж, 1941-1945 ийласе КугуАчамланде сарын участникше. == Кылвер-вак == Деревня Маи Олма (Кожласола, Красная еревня, ОлмаЧеремиская). == Лиератур == История сел и деревень Респблики Марий Эл. Куженерский район: Сбоник документальных очерков. - Йошкар-Ола: Комитет Республики Марий Эл по делам архивов, Госудаственный архив Республики Марий Эл, Администрация муниципального образования «Куженерский район», 2006. - 320 с. ил. С. 23.

Source: data_perturbation
Perturbed_Кузьмин выселке

Кузьмин выселке (курыкмарла Выселок Кузьмино, рушла Выселок Кузьмино) -Российыште МарийЭлын Крыкмарий кундемыштыже лийын шогышо птыше выселке. == Верланме вер == Рутка эҥерын шола серышты Рутка Гриве ял воктене лийын шоген. == Кылвер-влак == Выелок Кузьмино. == Литератур == История сл и деревень Республики Марий Эл. Горномарийский район: Сборник доументальныхочерков / Автр-сост. А.Г. Иванов. - Йошкар-Ола: Комитет Республии Мрий Эл по делам архивов, Государственнй архив РеспубликиМарий Эл, Администрация муниципального образования «Гономариский рйон», 2006.- 648 с, илл. С. 430.

Source: data_perturbation
Perturbed_Илларионов, Вадим Васильевич

Вадим Илларионов (Вадим Васильевич Илларионов) 1959 ӱярня 2, РСФСР, Марий АССР, Юлсеркундем,Ӱлылсола ял - 1995) - марий серызе, почеламтчо, журналист. == Илыш орныжо == Вадим Илларион 1959 ийын уярня тылзы 2-шо кечынже Марй АССР Юлсер кундем Ӱлылсола ялеш кресаньык ешеш шочн. == Тӱҥ проиведенийже-влак= Так илаш... шочмат о кӱл ӱняште : почеламут-вл. // Кинде- шинчал. Йошкар-ла, 1982. С. 59-84. Школ корно...: почеламут-вл. // Ончко. 1982. No 2. С. 29-31. Пырыс : почеламут // Пионер йӱк. 1988. No 4. С. 9. Вуйым савем : поэма // Ончыко. 188. No 5. С. 84-94. Эше тӱл-дӱл денак лектам уремыш...: почеламут // Ончыко. 1991. No6. С. 102-103.' Шӱмыш корно ; Кӱдыроҥгыр.. : почеламут-вл. // Тылат. 1994. . 25-132. Ӱшан шӱлыш : муро // Юл увер. 1995. 26 окт. Сылнымут садвеыште... : почеламу-вл. // Мурйогын.ошкар- Ола, 2003. С. 29-30. == Руш йылмыш кусарыме проиведенийже-влак == Знакомая тропинка :стихи / пер. В.Панова //Дружба. Йошкар- Ола, 1978. С. 181. Школьная дорога : стих / пер. В. Борисова //Дружба. Йошка- Оа, 1982. С. 140-141. Дождик: стихи/ пер. Т.Иштриковой // Пионер йӱк. 1987. No 5. С. 3.== Илышже да творчествыже нергн литератур == Казаков М. Тыге гына йӱкда еҥгыдемеш // Кинде-шинчал. Йошкар-Ол, 1982. С. 4. Кудяшова 3. Шинчаӱд, шнча умет гынат, лктеш // Кугарня. 1998. 26 июнь. Абукаев-Эмгак В. адим // Марий Эл. 001. 23 июнь. Абукаев-Эмгак В. Поэтын чапкӱ-книга // Кугарня. 2001. 11 ма. Ивано . Ынде омешем гына конча // Кугарня. 2001. 11 май. Столров В. Тудо мыйын ушешем поро да йомартле коын // Кугарн. 2002. 25 янв. Шамкаев Ф. Юл кундем, ом керт тыйым монден // Кугарня. 2002. 27 сент. ==Литератур== Писатели Мрий Эл:биобиблиографический справочик / сост А.Васинкн, В.букаев идр. - Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2008. - 752 с. С. 28-283.

Source: data_perturbation
Perturbed_Хельсинки

Хельсинки(финнла Helsinki, шведла Helsingfors) - Финляндийын рӱдлаже. Калыкчот: 675 747 еҥ (2021 ий). == Эртымгорно == 1550 - негызленыт. == Верланыме вер == Ола Финн вӱдлук серыштыже верланен. == Административ шеледымаш == Кечывалвел йырвел Касвел йырвел Центр ырвел Йӱдвел ывел Йӱдвел-Эрвел йырвел Кечывалвел-Эрвел йырел Эрвел йырвел Эстерунд йырвел == Литераур == Иконников А. В. ельсинки / Оормл. А. П. РыбаковаСоюз ахитектров СССР, Ленингр. отделение. - Л.: Стройиздат, Ленингр. отделение, 1967. - 72 с.  (Архитектур и строительство городов мира). 10 000 экз. Курбатов Ю. И. Хельсинки. - М.: Искусство, 1985. - 248 с. - (Города и музеи мира). - 50 000 экз.Никоно В.А. Краткий топонимиеский словрь. - М.: Мысль, 1966. - 509 с. - 32 000 экз. == Кылвер-влак == Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. - -е изд., стееотип. - М.: Русские словари, Астрль, АСТ, 2002. - 512 с. - 3000 экз. -ISBN 5-17-001389-2 HEFI.RU - всё ро Хельсинки для гостей  жителей столцы(руш) Регион Хельсинки(финн.)(швд.) Helsinki.ru(руш) Helsinkifi(финн.)швед.)(англ.) Городской транспор Хельсинки(финн.)(швед.)(англ.) Интерактивная карта дорг и зданий Хельсинки в рероспективе 1943-2012(финн.)

Source: data_perturbation
NGC 5574

NGC 5574 - Дохкаллин а, седарчийн гуламийн а керла йукъара каталогехь йагарйина галактикаш. == Истори == И галактика дӀайиллинера шарахь William Herschel цӀе йолу Ингалсан астрономо, 47.5 см (18.7 дюйм) барам болу оптикан телескопан гӀоьнца. == Хьосташ == VizieR(ингалс.) NASA/IPAC Extragalactic Database(ингалс.) WikiSky-da NGC 5574: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Водород α, X-Ray, Астрофото, Харита, Изображение == Хьажа кхин а == Керла йукъара каталог Мессьен объектийн могӀам

Source: original
Рудзк-Малий

Рудзк-Малий () - Польшин Куявско-Поморскан воеводаллин Пётркув-Куявский гминера эвла. == Климат == Кхузахь климат барамехь континенталан йу, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу - июль (мангалан), уггаре а шийла - январь (кхолламан). == Хьажоргаш == «Morąg - z dziejów miasta i powiatu», Pojezierze, Olsztyn 1973 Мякотин В. А. Воеводство // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.

Source: original
Подрукша

Подрукша (белорус. Падрукша) - Белоруссин Витебскан областан Браславан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь хуьлу барамера континенталан климат сих-сиха Атлантикин циклонашца; кӀеда а, тӀуьна а Ӏа, йовха аьхке, тӀуьна гуьйре. Кхузара климатан хьолаш беркате а, тайна а ду йалташ, хастоьмаш, Малхбален Европера йуккъера асанан стоьмийн дитташ а, коьллаш а лело, кхин а башха ду картол, виета, цхьаьна шеран бецаш, йолан орам-стоьмаш лело. == Хьажоргаш == Белоруссин индексаш Архивйина 2020-10-29 - Wayback Machine Кеп:Браславан кӀошт

Source: original
Маза (даар)

Маза йа мазат (Ӏаьрб., مَزة, желт. μεζέ, болг. мезé, макед. мéзе, схьадаьлла туркойн meze, юьхьанцара гӀажарийн مزه «чам, тӀекхоллург») Малхбален Лаьттайуккъера хӀордан йистехь - тӀекхоллучийн йа кегийра даарийн, дукха хьолахь ло вахоран маларшца, масала къаркъанца, узоца, ракыца, ракияца йа тайп-тайпана чагӀаршца. Ливанан кухнехь а, Кавказехь а, алсама Эрмалойчоьн а, Гуьржийчоьн а кухнешкахь, и даар охьадуьллу тӀекхоллург санна, доккхачу дааран дакъа санна. Нагахь, мазаца вахо маларш дацахь, цунах Ӏаьрбийн дашца олу мукъаббилат. Туркойчохь, мейхан олучу меттигашкахь, маза охьадуьллу ракица (анисан аперитив). Туркойн маза лаьтта кӀайн нехчанах, пастанах, бӀараш йолу цӀиен бурчах, йогуртах, шийла баклажанан салатах, артишоках, далманех, жижиган авголех. Желтойчохь а, Кипрехь а, маза - довха йа шийла, дукха хьолахь туьха тесна кегийра даарш. ХӀордан сурсаташ а охьадуьллу маза санна. Ресторанашкахь кечдеш долу мезех олу мезедеполион, хьалха дуьллу узо маларца. Ливанехь маза къоман даар ду. Маза хуьлу жижиг доцуш, жижигца йа чӀераца. Тайп-тайпана тӀедаарш бошхап тӀекхоьхьу мосийттаза, пхиазза - иттазза. Даарш охьадахкаран стандартан рагӀ ю, хьалха охьайохку зайташ, тахиниш, салаташ, йогурташ, тӀаккха хасстоьмаш а, хӀоьаш а тоьхна даарш. Цул тӀаьхьа кегийра жижиган йа чӀеран даарш, тӀаьххьара, охьадохку коьрта даарш, масала, гриль тӀаьхь жижиг. Тайп-тайпанчу хӀума юучу меттигашкахь бес-бесара даарш хуьлу, шайн башхаллаш йолуш, амма охьадилларан схема хийца ца ло. Шеран заманашка хьожжий охьадохку даарш, масала, гуьйренан чаккхенгахь, жижиган метта ло этмаьӀиг. Кечдеш алсама даарш долу дера, дерриг даа аьлла а дац. Сербехь мазан йукъайогӀу нехча, тӀуо, салями, кхагийна хьакхин жижиг, тайп-тайпана кепара бепиг, ткъа Боснехь а, Герцеговинехь а иза лаьтта онда нехчанех, тӀуох, дакъийна бежанан жижигах, шоврах, дакъийна йоьхьех. Албанехь мазан бошхап лаьтта прошуттох (Ӏуьргаш долу хьакхин жижиг), салямих, шовранара нехчанех, цаьрца ло кхаьрзина бурч йа зайташ. == Хьажа кхин а == Тапас Банчан Димсам == Хьажоргаш == Викилармехь йу Маза (даар) теман медиафайлаш

Source: original
Ильинки (Нижни Новгородан область)

Ильинки (оьрс. Ильинки) - Российн Федерацин Нижни Новгородан областан Шахуньян гӀалин гуонан йукъайогӀу эвла. == Климат == Кхузахь климат барамера континенталан йу. Сентябрера май кхаччалц къилбехьара а, къилба-малхбузера а мехаш хуьлу, ткъа аьхкенан беттанашкахь - къилбаседа-малхбузан. == Бахархойн дукхалла == Бахархойн дукхалла 117 стаг (2010 шо). == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Билгалдахарш == Кеп:Шахуньян гӀалин гуо

Source: original
Аксениха (Тверан область)

Аксениха (оьрс. Аксениха) - Российн Федерацин Тверан областан Весьегонскан кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь климат барамера континенталан йу, йуккъера йу континенталан малхбален кӀошташкара пачхьалкхан европин дехьайолуш алсама тӀуьна йолчу къилбаседа-малхбузан регионашка. Эвла лаьтта дахаран паргӀато йолчу а, садаӀаран а зонехь. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Весьегонскан кӀоштан индексаш

Source: original
(5430) Luu

(5430) Luu (лат. Luu) - Маьлхан системехь астероидийн коьрта асанехь, Марсан а, Юпитеран а орбиташна йукъахь лаьтташ йолу астероид. == Истори == ДӀайиллина 1988 шеран 12 майхь Кэролин Шумейкер, цӀе йолу Ӏилманчо Паломар обсерваторехь. Йуьхьанца хилла цӀе «1988 JA1». == Хьосташ == Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Fifth Revised and Enlarged Edition. - B., Heidelberg, N. Y.: Springer, 2003. - 992 p. - ISBN 3-540-00238-3. Lutz D. Schmadel. Dictionary of Minor Planet Names. - Springer Science & Business Media, 2012-06-10. - 1458 с. - ISBN 9783642297182 Chapman, C. R., Morrison, D., & Zellner, B. Surface properties of asteroids: A synthesis of polarimetry, radiometry, and spectrophotometry// Icarus : journal. - Elsevier, 1975. - Vol. 25. - P. 104-130. Kerrod, Robin. Asteroids, Comets, and Meteors (билганза). - Lerner Publications Co., 2000. - ISBN 0585317631. == Хьажоргаш == База данных JPL НАСА по малым телам Солнечной системы (5430)(ингалс.) База данных MPC по малым телам Солнечной системы (5430)(ингалс.) == Хьажа иштта == (5431) Maxinehelin астероид

Source: original
Колизей (Соьлжа-ГӀала)

Спортхолл «Колизей» - Соьлжа-ГӀалахь йолу спортан комплекс. == Хьажоргаш == О нас (бил-боцу.). colosseum-gr.ru. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 4 июнь. Архивйина 2016-07-01 - Wayback Machine Муслим Ибрагимов, Александр Иванов. В Грозном ко дню города приурочено открытие спорткомплекса «Колизей» на 5 тыс. человек (бил-боцу.). Кавказский узел (2014 шеран 29 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 4 июнь. Пятитысячная спортивная арена «Колизей» открылась в Грозном (бил-боцу.). РИА Новости (2014 шеран 5 октябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 4 июнь.

Source: original
Ӏапказ

Океан йа Ӏапказ (шира желт. Ὠκεανός / Ôkeanós) - географехь, инзаре йоккху меттиг дӀалаьцна лаьтташ массо а континенташна гобаьккхина долу дуьра хи ду. Латтан 71,1 % тӀехуле дӀалаьцна латтош йу «планетан Ӏапказо» йа «Ӏапказ» (доккха О дуьллуш хьалха) Ткъа и-ша бу 5 Ӏапказе бекъалуш. Берриге хӀордаш цаьрна йуккъе боьлхуш бу. == Хьажоргаш == Викилармехь йу Ӏапказ теман медиафайлаш Ӏапказы и моряАрхивйина 2016-02-01 - Wayback Machine. П. Ю. Плечов Происхождение Ӏапказа.

Source: original
Плоски (Брянскан область)

Плоски (оьрс. Плоский) - Российн Федерацин Брянскан областан Погаран кӀоштара дӀатесна эвла. == Климат == Эвла лаьтта Российн Федерацин Европин декъан циклонаш а, антициклонаш а лела коьрта некъашна уллохь. Хийцалуш йолу довхачу а, шийлачу а хӀаваийн тулгӀенаш (дукха хьолахь майхь) кхуллу цхьаьнаэшшара боцу хенан хӀоттам, аьхка даладо стигал къекъарца догӀанаш, Ӏай йалайо йоццу йовхонаш. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Погаран кӀоштан индексаш Кеп:Погаран кӀошт

Source: original
Декманца

Декманца - Словенин Бистриця-об-Сотли (община) йукъараллера эвла. == Географи == Майда - 2,59 км². ХӀордан сизал локхалла 199,7 метр. == Климат == Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу - июль (мангалан), уггаре а шийла - январь (кхолламан). == Хьажоргаш == Словения // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. - 3-е изд. - М. : Советская энциклопедия, 1969-1978. Словения // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. - Екатеринбург: У-Фактория, 2006. Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. - 2-е изд., стереотип. - М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. - 512 с. - 3000 экз. - ISBN 5-17-001389-2.

Source: original
Якимовски (Ярославлан область)

Якимовское (оьрс. Якимовское) - Российн Федерацин Ярославлан областан Ростовн кӀоштара эвла. == Климат == Климат барамера-континенталан йоца, йовха аьхкенца, деха, барамера шийла Ӏаьнца, дика къаьстина бӀаьстенан а, гуьйренан а заманашца. Уггаре шийла бутт - январь, ткъа уггаре бовха - июль. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Хьажоргаш == Ростовн кӀоштан индексаш

Source: original
Зачернушка

Зачернушка (оьрс. Зачернушка) - Кировн областан Орлован кӀоштара эвла. == Климат == Кхузахь йуккъерачу барамехь континентан климат йу. Оцунна бахьна ду Къилбаседа Шен Ӏапказера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу. == Сахьтан аса == Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3. == Бахархойн дукхалла == Бахархойн дукхаллин динамика: 2002 шарахь ларарца къаьмнийн хӀоттам: оьрсий (100%).

Source: original
Брюссель

Брюссель (нидерл. Brussel [ˈbrʏsəl], фр. Bruxelles [bʁyˈsɛl]) - Бельгийн а, Брюсселан гӀалийн кӀоштан коьрта гӀала йу. Брусселехь йу Французийн а, Фломанцийн а, Фландрийн а йукъараллийн меттигаш. Иштта Брусселехь ду Еврокхетшон коьрта цӀа, офис НАТО, Бенелюкс пачхьалкхийн секритариат а, Малхбузен Европин Кхеташо а. == Географи == Брюсселан кеп, нийса йоцу кеп лерина йу, кхаъ декъех хотта йелла: шуьйра къилбеседа, готта йукъера, кхин готта малхбале. Гlалийна Къилбседа агlор Лакен кӀошта йу, иштта цlе йолуш Пачахьан цlа лаьтташ. Гlалийн ширачу декъо бульварийн пхикlов кхуллу, хьалха тlеман чlагlонаш лаьттинчу меттехь. Брюссель Сенна хин тlехь лаьтташ йу, амма гlалийн дозанашкахь и хи гуш дац, XIX бхьей шарахь Анри Мо куьйгаллийца белгхойн инженераш хи дхьа къовлар бахьан долуш. == Истори == Гlалийн цlе bruoc (ширанедерл., «сацlар») а, sella (ширанедерл., «юрт») дешнех кхолла йелла. Гоч - «сацlар тlехь юрт». Къoман дийцарехь, Брюссель VI бхьей шарахь Горикс (Сен-Жери) кхоьллина. Амма доьхьара Историхь Bruocsella цlе йолу юрт 996 шарахь хьахийна йу, Сийлахь Оттонан яздаршкахь. 977 - 979 шерашкахь Лахарлотарингийн Карло Сенна хин тlехь гlап а йоьгlна, йуьртан гlала кхоллалуш гlулч йаьккхира.

Source: original
Борго Моя (Ровиго)

Борго Моя () - Италин Венеци регионан Гуарда-Венета коммунера эвла. == Климат == Кхузахь климат йу Лаьттайуккъера хӀордан, барамехь йекъа а, йовха, Ӏа шийла ца хуьйла. == Литература == Gino Moliterno, ур. (2003). Encyclopedia of Contemporary Italian Culture. Routledge; Routledge World Reference. ISBN 0415285569. Catherine B. Avery, ур. (1972). The New Century Italian Renaissance Encyclopedia. Simon & Schuster. ISBN 0136120512. Итали // Итали - Кваркуш. - М. : Советская энциклопедия, 1973. - (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969-1978, т. 11).

Source: original
Висцералан лейшманиоз

Висцералан лейшманиоз (инг. visceral leishmaniasis) - Ӏаламан-кхерчан тропикин цамгар; синонимаш: Дум-Дум хорша, кала-азар (санскр. маттера гочдича - «Ӏаьржа хорша»). Уггаре хала кеп лейшманиоз. Йицйелла цамгаршна йукъара йу. == Этиологи == Туху аттаха (Лейшманеш тайпа) кепаша Leishmania donovani а, L. infantum а (Латинан Америкехь тӀаьххьарчу кепах олу L. chagasi). Лазар даржорг москиташ йу. == Патогенез == Лейшманеш чуйулу даьӀахкийн тӀамарна а, Ретикулан-эндотелиалан системин клеткашна. == Эпидемиологи == Цамгар хаало Африкехь а, Къилба Азин а (антропонозан висцералан лейшманиоз, карзахдоккхург - L. donovani), ЛаттайуккъерахӀордйистан а, Къилба Америкин а (зоонозин висцералан лейшманиоз, карзахдоккхург - L. infantum/chagasi) мехкашкахь. ХӀора шарахь висцералан лейшманиозца цомгуш хуьлу ахмиллион гергга стаг, ткъа лазарх ле - 50000 гергга. == Клиника == Цамгаран билгалонашна йукъахь ду: гӀелвалар, хорша эхар, цӀийн чуьра лейкоциташ охьайовлар, доӀах а, Ӏонжар а дестар, тӀаьхьа талха а телхаш. == Дарба == Дарбанна леладо пхеавалентан сурьмин препараташ, амфотерицин B, милтефозин. == Литература == Богадельников И.В., Усова С.В., Бобрышева А.В., Бездольная Т.Н., Соболева Е.М. Заграница нам поможет? Случай висцерального лейшманиоза в Крыму // Здоровье ребёнка. - 2013.

Source: original
Шамилов, Якуб Джамбекович

Якуб Джамбе́кович Шами́лов (1991 шеран 25 апрель, Устрада-ГӀала, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, СССР) - нохчийн дзюдоист, Российн чемпионатийн чемпион а, совгӀатхо а, 2013 шарахь Казанехь хилла Универсиадан борзан совгӀатхо, 3-за Европин Кубок йаьккхинарг, дукха халкъашна йуккъера йахьаллонийн толамхо. Дзюдо Ӏамо волавелира 2003 шарахь. 2009 шарахь иза Российн гулйина тобан йукъавахара. Иза ву 66 кг кхаччалц йеза категорехь леташ. Цуьнан тренераш бу Хасан Абдулазиев а, Д. Махмудхаджиев а. Иза ву Российн МВД ОСН УФСИН лейтенант. == Хьажоргаш == Мужская сборная (до 23 лет) Архивйина 2015-10-26 - Wayback Machine Якуб Шамилов - бронзовый призёр континента по дзюдо Чеченский дзюдоист Якуб Шамилов стал бронзовым призёром Универсиады(ТӀе цакхочу хьажорг)

Source: original
Санто Томас (Озулуама де Маскареньяс)

Санто Томас - Мексикин Веракрус штатан Ozuluama de Mascareñas Municipality муниципалитетера нах беха меттиг. == Географи == Санто Томас лаьтташ йу Мексикин малхбалехьара декъехь. == Климат == Кхузахь климат йу кӀаьда йовха, шера-йуккъера температура йу 22 - 26 °C (72 - 79 °F). Уггаре дукха йочанаш хьуьлу аьхка 2000-3500 мм (йа 79-138 дюйм), Ӏа декъа хуьлу. == Истори == ХӀара латтанаш XV бӀешарахь а, XVI бӀешо доладалалц а Ацтекийн империн йукъахь дара, 1519 шарахь кхуза баьхкира испанхой, территори цара долайаккхира. 1824 шеран 31 январехь дуьйна Веракрус штатан йукъахь йу. == Литература == Мексика // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. - Екатеринбург: У-Фактория, 2006. Альперович М. С. Рождение Мексиканского государства. - М.: Наука, 1979. - 168 с. Марчук Н. Н., Ларин Е. А., Мамонтов С. П. История и культура Латинской Америки (от доколумбовых цивилизаций до 1918 года): Учебное пособие / Н. Н. Марчук. - М.: Высшая школа, 2005. - 495 с. - ISBN 5060045196. Новая история стран Европы и Америки XVI-XIX века. В 3 ч. Ч. 3 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2008. - 703 с. - ISBN 9785691015564. Новейшая история стран Европы и Америки. XX век. В 3 ч. Ч. 1 : учеб. для студентов вузов / Под ред. А. М. Родригеса, М. В. Пономарёва. - М.: Гуманитар. изд. центр ВЛАДОС, 2005. - 463 с. - ISBN 569100607X. == Хьажоргаш == Мексикин бахархой(испан.)

Source: original
Таунсенд (бахархой лерина меттиг, Висконсин)

Таунсенд - Америкин Цхьаьнатоьхна Штатийн Висконсин штатера нах беха меттиг, иза лоруш йу бахархойн статистикин меттиг (инг. census-designated place, CDP) санна. == Географи == Таунсенд бахархойн статистикин меттиган майда - 1,046469 км²1,046474 км² (2010 шеран 1 апрель). Статистикин йекъна меттиган бакъонан статус йац. ХӀордан сизал локхалла 410 метр. == Хьажоргаш == M.F.Riche, B.Benton, P.J.Schneider. Population of States and Counties of the United States:1790-1990. - U.S Department of Commerce Bureau of the Census, 1996. - 162 а. AmericanFactFinder (инг.). United States Census Bureau. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 24 ноябрь. Архивйина 2014 шеран 21 ноябрехь Архивйина 2015-01-09 - Library of Congress Web Archives

Source: original