AlmaznayaGroza/cyrillic-language-classification huggingface dataset:
Synthetic_os_8

сæргълæууæджы хæстæ æххæст кодта, 2004 азы 20 майы сси облæсты сæргълæууæг официалон æгъдауæй. 2009-æм азы 19 августы обæсты ног сæргълæууæг сси Марин Каврыков (р. 1953-æм азы). Чолакова политик ма куы уыди, ахуыр кодта Грекъ, Герман æмæ Францы. Моймæдзыд у, хъомыл кæны дыууæ сывæллоны. Христинæ Чолакова (райг. 1971 азы 17 декабры Карнобаты) уыд Болгарийы Сливены облæсты сæргълæууæг (болг. областен управител) 2004-æм азæй 2009-æм азы онг. Каст фæци юридикон факультет, дæсниад «Барад». Кусын райдыдта Сливены облæсты тæрхондæтты. 2001 азæй фæстæмæ снысан æй кодтой облæсты сæргълæууæджы хæдивæгæй. 2004 азы Нунавуты континенталон хай. Ныгуылæн æмæ цæгатырдыгæй Баффины Зæхх у лыстæг донхуыйæнтæй дихтæгонд Канадæйы арктикон архипеладжы æндæр сакъадæхтимæ. Сакъадахыл ис бирæ нуазыны цæдтæ, дыууæ дзы сты егъæуттæ - Неттиллинг (5542 км²) æмæ Амаджуак (3115 км²). Геологион æгъдауæй, Баффины Сакъадах у Канадæйы уарты скæсæн кърайы дарддæрдзу, ууыл цæуынц Арктикон Кардильертæ. Сакъадахы бæрзонддæр (Шембули) Везур Дæллаг Къоз Зассетыхъæу Кæсагджын Къобет Къуайса Лет Мæсыгуат Мыртгæджын Нанитæ Ногхъæу Саджилзаз Стырмæсыг Сынтбадæн Уæллаг Къоз Уиреуцъала (Шеубани) Фæзыхъæу Фæсрагъ Хæмпæлгом Хæрдысæр Хъеуселт Хуыгатыхъæу Цадыхъæу Цъон == Номдзыд къуыдайрæгтæ == Джусойты Къуыдаргом кæнæ Къуыдар у историон æхсæнад Хуссар Ирыстоны Дзауы районы. Йæ стырдæр цæрæнран у

Source: data_augmentation
Synthetic_os_15

фæндонмæ гæсгæ. == Ном == Тбилиси гуырдзиаг æвзагæй цæуы (гуырдз. თბილი [тбили] «хъарм»). Иронау æй арæх хуыдтой Калак (гуырдзиаг дзырд калаки-йæ, хуымæтæджы «сахар»), ныры мыхуыр арæхдæр пайда кæны Тбилис, зæгъгæ, ахæм номæй. 1936-æм азмæ уырыссагау сахары ном уыд Тифлис. == Географи == Тбилис лæууы цæугæдон Къуары былыл. == Транспорт == мæм кæсы, æмæ уадиссаг ницыма уыдис мæ царды»... // ГТРК «Алания» (17.11.2016) Абон йӕ юбилей нысан кӕны археолог, историон зонӕдты доктор Дзаттиаты Руслан // ГТРК Ир (22.11.2021) Романтик археологии. Интервью газете «Республика» Руслан Дзаттиаты. Исследователь древности Къуыдаргом кæнæ Къуыдар у историон æхсæнад Хуссар Ирыстоны Дзауы районы. Йæ стырдæр цæрæнран у Къуайса. Цæрынц дзы къуыдайрæгтæ (ирон адæмы субэтникон къорд). == Къударгомы цæрæнрæттæ == Астæуккаг Къоз Æлбортыхъæу Æхсæрджын Бзитхъæу Битетæ Бестаутыхъæу Дзаттиаты Георгийы фырт Руслан (райгуырдис 22 ноябры 1936 азы Сталиниры) у историон зонæдты доктор, Абайты Васойы номыл Гуманитарон æмæ социалон иртасынæдты Цæгат Ирыстоны институты хистæр зонадон кусæг, историк, археолог. == Æрвитæнтæ == Дзуринæгтæ. Дзаттиаты Руслан: «Афтæ (Шембули) Везур Дæллаг Къоз Зассетыхъæу Кæсагджын Къобет Къуайса Лет Мæсыгуат Мыртгæджын Нанитæ Ногхъæу Саджилзаз Стырмæсыг Сынтбадæн Уæллаг Къоз

Source: data_augmentation
Synthetic_os_9

Сурина́м (нидерл. Suriname [ˌsyːriˈnaːmə], сранан-тонго Sranan), официалон ном у Суринамы Республикæ (нидерл. Republiek Suriname, сранан-тонго Ripoliku Sranan) у паддзахад Хуссар Америкæйы. Цæрынц дзы 472 мин адæймаджы бæрц. Суринамæн ис арæнтæ Гайанæимæ ныгуылæны, Францы Гвианæимæ скæсæны æмæ Бразилиимæ хуссары. Цæгаты та - Атлантикон фурды былгæрон. Суринам у Хуссар Америкæйы тæккæ чысылдæр паддзахад. Цæрджыты фылдæр хай цæрынц фурдмæ хæстæг, егъау фæзуат хуссары у æдзæрг хъæдтæ æмæ саваннæ. Суринам экватормæ хæстæг у, æмæ уый тыххæй дзы ис тропикон бæстыхъæд. Уæлдæфы температурæ бонæй-бонмæ, сезонæй-сезонмæ, зæгъæн ис, æмæ нæ ивы. Афæдзы дæргъы ис дыууæ къæвдаджын сезоны: декабрæй февралмæ æмæ апрелæй августы тренер сси Оскар Табарес, кæцы командæ цæттæ кодта дунейы чемпионатмæ Италийы (1990). Флейтас та кусынмæ бацыдис клуб «Насьональ»-мæ. Йæ æххуысæй клубы къухы бафтыдис Либертадоресы Хъалац райсын 1988-æм азы. Финалы йæ командæ хъазыдис аргентинаг «Ньюэллс Олд Бойз»-ы ныхмæ. «Насьональ»-ы бар уыдис Æхсæнконтиненталон хъалацы тыххæй хъазын 1988-æм азы, уый мидæг йæ футболисттæ Таганро́г (уырыс. Таганрог) у Уæрæсейы сахар Ростовы облæсты. Цæрынц дзы 269,0 мин адæймаджы (2006). Хæстон намысы сахар у. Сахар лæууы Азовы денджызы Таганроджы бакæлæны былыл, нымад у сывæллæтты денджызон курортыл. Таганроджы чи райгуырдис, байдыдта Уругвайы фыццаг дивизионы, фыццаг - «Прогресо»-йы,

Source: data_augmentation
Synthetic_os_19

Аргентинæ (исп. Argentina) кæнæ Аргентинæйы Республикæ (República Argentina) у дунейы 8-æм стырдæр паддзахад, Хуссар Америкæйы хуссары. У 23 провинцийы æмæ сæйраг сахары федераци. Бæстæйы сыхæгтæ сты Чили, Боливи, Парагвай, Бразили æмæ Уругвай. Хуссар-ныгуылæнæй Аргентинæйы æхсынц Атлантикон фурды дæттæ. == Æвзæгтæ == Кæд паддзахадон æвзаг испайнаг у æмæ алчидæр зоны, Аргентинæйы бæстæтæй иу, йæ цæрджыты райрæзты индексмæ гæсгæ у Хуссар Америкæйы дыккаг хуыздæр. Фæлæ уæддæр экономикон кризисты аххосæй аргентинæйæгтæ, уæлдæйдæр сæ бонджындæртæ, сæ бæстæйæ ацæуынц - æмæ ныртæккæ сæ милуанмæ ’ввæхс цæрынц АИШ, Испани, Чили æмæ æндæр бæстæты. Уыцы иу рæстæг бæстæмæ æрбацыдысты цæрынмæ адæм Боливи, Парагвай, Уругвай æмæ æндæр бæстæтæй, Кравчук æмæ Белоруссийы сæйраг советы сæрдар Станислав Шушкевич бафыстой Беловежьейы бадзырд, сарæзтæуыд Хæдбар Паддзахæдты Æмбалад, Советон Цæдисы уæвынад та фæци. 1999 - Мæскуыйы бафыстæуыд Уæрæсе æмæ Беларусы цæдисон паддзахады тыххæй цæрджытæй се ’рдæг сты италиаг эмигрантты байзæддæгтæ, уыдонæй иуæй-иутæ дзурынц, сæ фыдæлттæ цы æвзæгтыл дзырдтой, уыдоныл. Кæс: Италийы æвзæгтæ. Испайнаг æвзаг паддзахадон кæмæн у, уыцы бæстæты ’хсæн Аргентинæ у сæ тæккæ стырдæр, йæ фæзуатмæ гæсгæ. == Цæрджытæ == Аргентинæйы цæрынц 42,6 милуан адæймагæй фылдæр æмæ рæзы. Аргентинæ

Source: data_augmentation
Perturbed_Зыонг Ван Минь

Зыо́нг Ван Минь (вьет. Dương Văn Minh; 16 февралы 196 - 5 августы 2001) - Хуссар Вьетнамы хæстон æмæ политикон архайæг, Вьетнамы Республикæйы дыууæ хатты президент. 1975-æм азы 30 апрэлы цæгат-вьетнамаг тыхтæ æрбабырстой Сайгонмæ. Зыанг Ван Мйнь сæм æнхъæлмæ кастис Хæдбардзинады Галуаны мидæ, фындыди йæ фициалон æгъдауæй æлдæриуæг уæлахизгæнджытæн æттын. Фæлæ йæ баурæдтой æмæ аластой радиостанцæмæ, цыран Зыонг Ван Минь фехъусын кодта капиталяцийы тыххæй. Цалдæр сахаты фæстæ йæ суагътой, æмæ уæдæй фæстæмæ сæрибарæй цардис йæ виллæйы, рæзын кодта орхидейтæ, дардта мæргътæ. 1983-æм азы Вьетнамы хицæуад радта Зыонг Ван Минæн бар йæ мыггагимæ Францмæ ацæуын. Уый ралыгъдис æмæ фæстæдæр æрцардис Пасадинæйы, АИШ-ы. Уым дæр амардис, 85 азы йыл куы цыдис, уæд. Фæсарæны цæрæйæ кæддæры президент никуы кодта политикон куыст, нæдæр рауагъта мыхуырæй йæ мысинæгтæ.

Source: data_perturbation
Perturbed_Хъаджарты династи

Хъаджарты династи - сахты династи Ираны, æлдариуæг кодтой 1796-1925 азты. Равзардысты Занд династийы фстæ. Уыцы династийы ахтæн сæ номхыгъд Агъа Мухаммад хан (1796-1797) Фатх Али сах (797-1834) Мохммад сах (1834-1848) Нассер-аль-Дин сах (1848-1896) Моззафар-аль-Дин сах (1896-1907) Мохаммад Али сах (1907-1909) Ахмад сах (1909-1925) == Кæсут ма == Перс Ираны истори == Æддаг æрмæг == Уæрæсе ææ Ираны ’хсæнæххæстдзинæдтæ Хъаджар династййы рæстæг Архивгонд æрцыдис 29 сентябры 2007 азы.(уырыс.)

Source: data_perturbation
Панисламизм

Панисламизм (бор. грек. pan - «барыһы ла» һәм ғәр. إسلام‎ - "ислам) - дини-сәйәси идеологияһы нигеҙен белдереүсе һүҙҙәр: социаль, милли йәки дәүләт сығышына ҡарамай - бөтә донъя мосолмандарының рухи берҙәмлеге тураһында ; һәм уларҙың юғары рухи башлыҡ (хәлифә) хакимлығы аҫтында сәйәси берләшеү кәрәклеге тураһында. Панисламизм хәрәкәте исламдың тәүге йылдарынан уҡ килгән тарихи тамырҙарға эйә. Мөхәммәт Пәйғәмбәр берҙәм дәүләттә ғәрәп ярымутрауының бөтә ҡәбиләләрен туплаған, артабан Ғүмәр ибн әл-Хәттаб Төньяҡ Африканы һәм Яҡын Көнсығыштың күп өлөшөн берләштергән. Фәләстиндә йәһүд дәүләте ойошторолғандан һәм Израиль Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы тарафынан ил булараҡ танылғандан, шулай уҡ 1948 һәм 1967 йылдарҙа ғәрәп дәүләттәрен еңелгәндән һуң, ғәрәп дини лидерҙары Израилде емереү өсөн мосолмандарҙың ислам фундаментализмына ҡайтыуы кәрәклеген раҫлай башлаған. Интернет-технологиялар үҫеше барышында панисламизм, донъя селтәренең социаль һәм ойоштороу ресурстарын файҙаланып, үҫеш өсөн тағы бер ҡорал ала. 2011 йылда Рәсәй һәм Төркиә мосолман эшҡыуарҙарының инвестициялары нигеҙендә Salamworld социаль селтәрен булдырыу башлана, ул ислам йәштәре өсөн Берҙәм Интернет-киңлек булдырыуға йүнәлтелгән. == Шулай уҡ ҡарағыҙ == Исламизм Ислам мәҙһәбтәрен яҡынайтыу буйынса бөтә донъя ассамблеяһы == Әҙәбиәт == Ионова А. И. Современный ислам и панисламизм // Вопросы научного атеизма. Вып. 39 / Редкол. В. И. Гараджа (отв. ред.) и др.; Акад. обществ. наук ЦК КПСС. Ин-т научного атеизма. - М.: Мысль, 1989. - С. 120-139. - 335 с. - 18 870 экз.

Source: original
Гастогай

Гастогай (Гастогайка) - Рәсәй йылғаһы. Краснодар крайы биләмәләрендә аға. Йылға Витязев қолтығы ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 35 км. == Һыу реестры мәғлүмәттәре == Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кубань һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы - Ҡара диңгеҙ йылғалары бассейны Палагия морононан Джанхот йылғаһының көнсығыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны - бассейны юҡ, йылға бассейны - Ҡара диңгеҙ бассейны йылғалары. Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса : Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды - 06030000112109100000013 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды - 109100001 Бассейн коды - 06.03.00.001 ГӨ буйынса һаны (номеры) - 09 ГӨ буйынса сығарылыш - 1 == Һылтанмалар == Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 2015 йыл 26 май архивланған. Был гидрология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ

Source: original
Сүриә (төбәк)

Тарихи Сүриә (Шам) төбәге (ғәр. ٱلشَّام‎ - әш-Шам, иероглифлы лувий теле : сура / и ; грек. Συρία; хәҙерге әҙәбиәттә шулай уҡ Бөйөк Сүриә, Сүриә-Фәләстин төбәге йәки Левант) - Урта диңгеҙҙән көнсығышҡа табан урынлашҡан территория. == Этимологияһы == «Сүриә» атамаһының иң боронғо яҙмаһы иероглифлы лувий телендә һәм финикия телдәрендә беҙҙең эраға тиклем VIII быуатҡа ҡарай. Был яҙыуҙа лувийса Sura/i һүҙе финикия теленә «Ассирия» тип тәржемә ителгән. == Тарихы == Беҙҙең эраға тиклем V быуатта Геродот өсөн Сүриә төньяҡҡа Галисҡа тиклем (хәҙерге Ҡыҙылырмаҡ йылғаһы) һәм көньяҡҡа Ғәрәбстанға һәм Мысырға тиклем һуҙылған. Тарих дауамында төбәк бик күп төрлө халыҡтар контроле аҫтында була, шул иҫәптән арамейҙар, боронғо мысырҙар, ханаанейҙар, Ассирия, Бабилия (Вавилония), Әһәмәниҙәр дәүләте, боронғо гректар, әрмәндәр, Рим империяһы, Византия империяһы, Хаҡ хәлифәт, Өмәүиҙәр хәлифәлеге, Ғәббәсиҙәр хәлифәлеге, Фатимиҙар хәлифәлеге, тәре йөрөтөүселәр, Әйүбиҙәр династияһы, Мәмлүктәр солтанлығы, Ғосман империяһы, (Бөйөк Британия)Берләшкән Короллек һәм Өсөнсө Француз республикаһы. Төбәк сиге тарих дауамында үҙгәрә һәм һуңғы тапҡыр беҙҙең көндәрҙә оҙаҡҡа һуҙылмаған Сүриә ғәрәп короллеге һәм артабан Франция менән Бөйөк Британия килешеүендә билдәләнә. Беренсе донъя һуғышынан һуң биләмә Франция һәм Бөйөк Британия мандаттарына бирелә һәм Оло Ливанға, Сирия мандаты аҫтында төрлө дәүләттәргә, Түбәнге Палестинаға һәм Трансиордания Әмирлегенә бүленә. Сүриә мандаты аҫтындағы дәүләттәр яйлап Сүриә дәүләтенә берләштерелә һәм, ниһайәт, 1946 йылда бойондороҡһоҙ Сүриәгә әүерелә. Ошо осорҙа пансүриә милләтселәре Бөйөк Сүриә төҙөү өсөн сығыш яһай. == Дини әһәмиәте == Төбәктә ибраһими диндәр өсөн мөһим урындар бар :

Source: original
Илимдиг

Илимдиг (Илимтин) - Рәсәй йылғаһы. Түбәнге Новгород өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Сережа йылғаһының уң ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км. == Һыу реестры мәғлүмәттәре == Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы - Теша йылғаһы, инештән тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны - Ока ҡушылдыҡтары бассейны Мокша йылғаһы ҡушылған урынға тиклем, йылға бассейны - Ока. Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса : Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды - 09010300212110000030861 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды - 110003086 Бассейн коды - 09.01.03.002 ГӨ буйынса һаны (номеры) - 10 ГӨ буйынса сығарылыш - 0 == Һылтанмалар == Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 2015 йыл 26 май архивланған. Был гидрология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ

Source: original
Ырғыҙлы мәктәбе

Ырғыҙлы мәктәбе - Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы Ырғыҙлы ауыл Советы биләмәһенә ҡараған Ырғыҙлы ауылындағы уҡыу йорто. == Тарихы == Ирғыҙлы ауылында беренсе мәктәпкә 1911 йылда нигеҙ һалына, уҡыу осоро - 2 йыл. Унда яҡын-тирәләге ауылдарҙан һәм утарҙарҙан балалар ҙа уҡыған. Тәүге уҡытыусылары - С. П. Морозов, Мочалов, Рассадников, П. Н. Якушин. 1934 йылдан алып башланғыс, 1952 й. - тулы булмаған урта (ете йыллыҡ, 1959 й. - һигеҙ йыллыҡ) мәктәп. 1968 йылда урта мәктәп итеп үҙгәртелә. Филиалдары Ғәҙелгәрәй төп мәктәбе Мәҡсүт башланғыс мәктәбе Ырғыҙлы мәктәбе ихатаһында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға обелиск асылған. == Етәкселәре == Нуротҡолов Ильяс Һатыбал улы. Бөрйән районы Ғәлина (Сәйфуллина) Лилия Миңлеғәле ҡыҙы Ноғоманова (Мырҙағолова) Нәйлә Фәрхитдин ҡыҙы. Ғазина Айгөл Султан ҡыҙы. 1977 йылдың 17 октябрендә Бөрйән районының Яңы Монасип ауылында тыуған. 1983-1990 йылдарҙа Тимер урта мәктәбендә белем ала. 1990-1991 йылдарҙа Иҫке Собханғол мәктәбендә белем ала. 1992-1994 йылдарҙа Рәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт республика гимназия-интернатында белем ала. 1994-1999 БДУ Сибай филиалында уҡый. 1999 - 2006 йылдарҙа Ғәлиәкбәр урта белем биреү мәктәбендә инглиз теленән уҡыта. 2006-2015 йылдарҙа Ҡотан дөйөм белем биреү мәктәбендә эшләй.2015 йылдан Ырғыҙлы дөйөм белем биреү мәктәбендә эшләй. == Уҡытыусылары == Вәлиуллин Ғәли Фәйзрахман улы - (1968-1969 йылдар) == Мәктәпте тамамлаусы билдәле шәхестәр == Исҡужин Рәмил Кәбир улы (5.03.1958), ғалим-хоҡуҡ белгесе, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. 2007-2011 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының бишенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. Юридик фәндәр кандидаты. Рәсәй Федерацияһы прокуратураһының почётлы хеҙмәткәре. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. Салауат Юлаев ордены кавалеры. Шафиҡова Әминә Ивний ҡыҙы (24.03.1974), дәүләт эшмәкәре, музыкант-пианист. 2012 йылдың ноябренән Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт министры. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы (2002) һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2005). Михаил Николаевич Косарев (8 август 1957 йыл) - «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы директоры, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған экологы (2018), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған урмансыһы, ауыл хужалығы фәндәре кандидаты == Сығанаҡтар == Бурзянская энциклопедия

Source: original
Шолбея

Шолбея - Рәсәйҙәге йылға. Түбәнге Новгород өлкәһе, Марий Эл Республикаһы, Сыуаш Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Рутка йылғаһының уң ярына тамағынан 99 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 10 км. == Һыу реестры мәғлүмәттәре == Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы - Волга йылғаһы Ока йылғаһы тамағынан Чебоксар ГЭС-ына тиклем (Чебоксар һыуһаҡлағысы), Сура һәм Ветлуга йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) - Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Ока тамағынан Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Сура бассейны һаналмай), йылға бассейны - (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай). Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса: Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды - 08010400312110000044003 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды - 110004400 Бассейн коды - 08.01.04.003 ГӨ буйынса томы - 10 ГӨ буйынса сығарылыш - 0 == Һылтанмалар == Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 2015 йыл 26 май архивланған. Был гидрология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ

Source: original
Шавнабада монастыры

Шавнабада монастыры (грузин: შავნაბადა; шулай уҡ изге Шавнабада, Изге Георгий монастыры), Грузияның Самтше Кавахети төбәгендә Табацкури аулынан 8 саҡрым алыҫлыҡта, Бакуриани ҡалаһынан көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 20 саҡрым алыҫлыҡта Шавнабада тауында урынлашҡан урта быуат грузин православ монастыры комплексы. Сиркәү Изге Георгий хөрмәтенә аталған булған. Урындағы имеш-мимештәргә ярашлы, Георгий, Грузия Короле армияһы еңгән алыштарҙың береһе менән идара иткәндә, ҡара плащ кейгән булған. Ошонан килеп сыҡҡан да инде Шави набади атамаһы, был грузин телендә "ҡара плащ" тигәнде аүлата. Шавнабада монастыры монахтар әҙерләгән “Шавнабада" исемле шараптың һирәк төрө менән билдәле

Source: original
Аҡболаҡ районы

Аҡбола́ҡ райо́ны Рәсәйҙең Ырымбур өлкәһенә ҡараған административ-территориаль берәмеге - муниципаль районы. 1930-сы йылдарҙаҠаҙаҡ АCСР-ҙан РСФСРға индерелде. Административ үҙәге - Аҡболаҡ ҡасабаһы. == Географияһы == Биләмә майҙаны: 4977 км². Ҡаҙылма байлыҡтар: ҙур булмаған нефть (Копанский), газ (Ноғоман), шулай уҡ төрлө төҙөлөш сеймалы ятҡылыҡтары. Ырымбур өлкәһе Соль-Илецк һәм Беляевский райондары, шулай уҡ Ҡаҙағстан Республикаһы менән сиктәш. Аҡболаҡ районы аша Ҡазан (ҡала) - Ырымбур - Аҡболаҡ - «Ҡаҙағстан сиге» федераль юлы үтә. == Тарихы == Аҡболаҡ районы тәүге тапҡыр Ҡырғыҙ АССР-ы Аҡтүбә губернаһы составында 1921 йылдың 2 апрелендә барлыҡҡа килә. Уның составына 22 улус: Аҡболаҡ, Астрахань, Беляевскй, 1-се Бүртә (күсмә), 2-се Бүртә (күсмә), Жиренкопинский (күсмә), Илек (күсмә), Калинин, Ключевский, Крючковский, Михайловский, Николаевская, Ново-Алексеевская, Ново-Михайловская, Петропавловская, Саздинская, Тамдинская (кочевая), Томар-Уткульская (кочевая), Туатюбинская (кочевая), Харьковский, Хобдинский (күсмә), Яйсан улустары инә. 1921 йылдың 5 октябрендә Беляевский, 1-се Бүртә, 2-се Бүртә, Ключевский, Крючковский һәм Михайловский улустары Ҡырғыҙ АССР-ы (1920-1925) Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе составына бирелә. 1921 йылдың 21 октябрендә Ново-Михайловский улусы Аҡтүбә губернаһының Аҡтүбә районына күсә. 1922 йылдың 5 июлендә Аҡболаҡ районы был Аҡболаҡ өйәҙе итеп ҡорола. 1924 йылдың 16 ғинуарында Аҡболаҡ өйәҙе бөтөрөлә. Уның территорияһы Аҡтүбә өйәҙенә ҡушыла. 1928 йылда Аҡболаҡ районы Аҡтүбә округы составында тергеҙелә. 1930 йылдың декабрендә, округтарға бүлеүҙе бөтөрөү сәбәпле, Аҡболаҡ районы Ҡаҙаҡ АССР-ына туранан-тура буйһондорола, 1932 йылдың февралендә ул Аҡтүбә өлкәһе составына инә. 1934 йылдың 7 декабрендә район составынан Ҡаҙаҡ АССР-ы составында ҡалған Мартукский районы сығарыла, ә Аҡболаҡ районы Ҡаҙаҡ АССР-ының Аҡтүбә өлкәһенән алынып, үҙ сиратында, РСФСР составындағы Ырымбур өлкәһенә бирелә. 1963 йылдың ғинуарында СССР-ҙа административ-территориаль бүленеш реформаһы үткәрелгәнлектән (1962-1963), Аҡболаҡ районы бөтөрөлә, ә 1965 йылдың ғинуарында тергеҙелә. == Территориаль ҡоролошо == Ырымбур өлкәһенең административ-территориаль ҡоролошо берәмеге булараҡ, Аҡболаҡ районына 15 ауыл Советы һәм 1 ҡасаба советы инә. Ырымбур өлкәһенең административ-территориаль бүленеше сиктәренә ярашлы, Аҡболаҡ муниципаль районы ауыл биләмәләре (ауыл Советы/ҡасаба советы статусы менән) 16 муниципаль берәмектән тора: === Тораҡ пункттары === Аҡболаҡ районында 47 тораҡ пункт урынлашҡан. == Иҡтисады == Районда сәнәғәт ҙур үҫеш алмаған. Район ауыл хужалығына: игенселек, ит-һөт, йөн етештереүгә махсуслашҡан. Сагарчин ауылынан 17 километрҙа бөтә донъя граждандарын хеҙмәтләндереүсе автомобилдә Ҡаҙағстан сиген үтеү пункты урынлашҡан. Сагарчин ауылы янында Рәсәй Федерацияһы федераль именлек хеҙмәтенең Рәсәй Федерацияһының дәүләт сиген тәртиптә тотоу буйынса федераль агентлығы йәғни Сикте һаҡлау идаралығының пункты урынлашҡан. Район территорияһында Ырымбур ҡурсаулығыныӊ филиалы - «Урал алды далаһы» урынлашҡан. == Һылтанмалар == Сайт города 2012 йыл 28 февраль архивланған.

Source: original
Ржановка (Миәкә районы)

Ржановка (рус. Ржановка) - Башҡортостандың Миәкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата кеше йәшәмәй. Почта индексы - 452093, ОКАТО коды - 80244865005. == Халыҡ һаны == Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше) Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ. 1939 йыл - бар булған халыҡ һаны. 1989, 2002, 2010 йылдарҙа - даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны == Географик урыны == Район үҙәгенә тиклем (Ҡырғыҙ-Миәкә): 11 км Ауыл советы үҙәгенә тиклем (Сатый): 9 км Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 63 км == Билдәле шәхестәре == Поздняков Александр Васильевич (5 август 1937 йыл)- география фәндәре докторы, профессор.

Source: original
Путынг-Соим

Путынг-Соим - Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Налима-Ю йылғаһының уң ярына тамағынан 43 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 16 км. == Һыу реестры мәғлүмәттәре == Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы - Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны - Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны - Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк. Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса : Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды - 15020200112115300026561 Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды - 115302656 Бассейн коды - 15.02.02.001 ГӨ буйынса һаны (номеры) - 15 ГӨ буйынса сығарылыш - 3 == Һылтанмалар == Рәсәй Федерацияһы тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы 2015 йыл 26 май архивланған. Был гидрология буйынса тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ

Source: original
Метарейтинг

Metaratings.ru (йәки Метарейтинг) - Мәскәүҙә (Рәсәй) урынлашҡан, спорт буйынса букмер конторалары, ставкалар һәм фараздар тураһында инглиз һәм рус телдәрендәге спорт интернет-порталы. «Алтын сайт 2020» премияһы лауреаты. == Тарихы == Metaratings.ru интернет-порталы 2018 йылдың 24 декабренән эшләй. Баш мөхәррире: Сергей Белговский. Беларусь, Рәсәй (metaratings.ru), АҠШ, Тажикстан, Үзбәкстан, Украинала (meta-ratings.com.ua) төбәк версиялары бар. Футбол, хоккей, киберспорт кеүек спорт өлкәһендә махсуслаша. «Медиалогия» компанияһы тикшеренеүҙәре буйынса, Метарейтинг 2020 йылда спорт өлкәһендә иң күп өҙөмтә эшләнгән иң яҡшы 20 киң мәғлүмәт сараһы араһында 10-сы урында тора. == Бүләктәре == «Алтын сайт 2020» премияһы лауреаты - «Стартап сайты» номинацияһында махсус призға эйә. == Һылтанмалар == Рәсми веб-сайт

Source: original
Әтрап

Әтрап (төркм. Etrap, рус. район, округ) - Төркмәнстандың хәҙерге административ-территориаль берәмегенең икенсе рәттәге территориаль берәмеге. Рәсәйҙәге район аналогы. == Тасуирламаһы == Төркмәнстан виләйәттәре әтраптарға бүленә, был элекке Төркмән ССР-ы өлкәләренең райондарға бүленешенә тап килә. Шулай уҡ Төркмәнстандың баш ҡалаһы - Ашхабад - бер нисә ҡала әтраптарына бүленә. 2016 йылдың 1 февраленә ҡарата Төркмәнстанда 50 әтрап, ҡалаларҙа 8 әтрап һәм әтрап хоҡуҡтары булған 15 ҡала була. == Этимологияһы == Әтрап һүҙе төркмән теленә ғәрәп теленән ингән. Башҡорт телендә лә, төркмәндәрҙәге кеүек үк,"тирә-яҡ, урата" тигәнде аңлатҡан "әтраф" һүҙе бар . == Әҙәбиәт == Төркмәнстандың 2009 йылдың 18 апрелендәге законы »Төркмәнстандың административ-территориаль ҡоролошо мәсьәләләрен хәл итеү тәртибе, дәүләт предприятиелары, ойошмалары, учреждениелары һәм башҡа объекттарға исем биреү һәм исем биреү тураһында".

Source: original