Russian: 82. Глава Республики Дагестан приступает к осуществлению полномочий с момента принесения им присяги и прекращает их осуществление с истечением срока его пребывания в должности с момента принесения присяги вновь избранным Главой Республики Дагестан. Полномочия Главы Республики Дагестан могут быть прекращены досрочно в случаях: 1) его смерти; 2) отрешения его от должности Президентом Российской Федерации в связи с выражением ему недоверия Народным Собранием Республики Дагестан; 3) его отставки по собственному желанию; 4) отрешения его от должности Президентом Российской Федерации в связи с утратой доверия Президента Российской Федерации, за ненадлежащее исполнение своих обязанностей, а также в иных случаях, предусмотренных федеральным законом. При этом основанием для утраты доверия Президента Российской Федерации является выявление в отношении Главы Республики Дагестан фактов коррупции или неурегулирование конфликта интересов как правонарушений, предусмотренных федеральным законом; 5) признания его судом недееспособным или ограниченно дееспособным; 6) признания его судом безвестно отсутствующим или объявления его умершим; 7) вступления в отношении его в законную силу обвинительного приговора суда; 8) его выезда за пределы Российской Федерации на постоянное место жительства; 9) утраты им гражданства Российской Федерации, приобретения им гражданства иностранного государства либо получения им вида на жительство или иного документа, подтверждающего право на постоянное проживание гражданина Российской Федерации на территории иностранного государства. 9.1) его отзыва избирателями, зарегистрированными на территории Республики Дагестан, на основании и в порядке, установленных федеральным законом и принятым в соответствии с ним законом Республики Дагестан. 10) Исключен. - Закон Республики Дагестан от 12.10.2005 N 31. Решение о досрочном прекращении полномочий Главы Республики Дагестан принимается Народным Собранием Республики Дагестан по представлению Президента Российской Федерации, за исключением случаев, предусмотренных пунктами 1, 2, 3 и 4 части 2 настоящей статьи. В случаях, предусмотренных федеральным законом, Президент Российской Федерации назначает временно исполняющего обязанности Главы Республики Дагестан на период до вступления в должность лица, избранного Главой Республики Дагестан. В случаях, когда Глава Республики Дагестан временно (в связи с болезнью или отпуском) не может исполнять свои обязанности, их исполняет Председатель Правительства Республики Дагестан, за исключением случаев, предусмотренных федеральным законом. Республики Дагестан от 14.06.2012 N 33, Указа Президента РД от 13.12.2013 N 333) Временно исполняющий обязанности Главы Республики Дагестан не имеет права распускать Народное Собрание Республики Дагестан, вносить предложения об изменении Конституции Республики Дагестан.
Agul: 82. Дагъустан Республикин Глава уьчин полномочийрив фачучӀая присяга кьабул акьу ягъалас ва уьчин кар гъузар акьар кар акьайде вахт куьтяхӀ хьугуналас цӀейе сечки акьунде Дагъустан Республикин ГлаваЙи присяга кьабул акьу вахтуналас. Дагъустан Республикин ГлаваЙин полномочияр вахт хьасти гъузар акьас хьасе эгера: 1. ге кӀигуна. 2. Российин Федерацин Президенти уьчин къуллугъифис гъузар акьучи, эгера Дагъустан Республикин иХалкьдин Собрани гис недоверие агвар акьучи; 3. уьчин резигӀвелилди отставка кьабул акьучи; 4. къуллугъилас Российин Федерацин Президенти гъузар акьучи хъухуб гулуб себеб эй дуьзсуз кӀили хайчи уьчин везифаяр ва сара дуьшуьшари федеральный законари агвар акьунай. Бина хьасе хъухуб гулубан эгера Дагъустан Республикин ГлаваЙин паттаас коррупцин фактар, ярра конфликтар регулировать дакьучи игьтияжар правонарушенияр эй хӀисаба кьуна, федеральный законари агвар акьунай; 5) судди тектикьар акьучи гин кар недееспособный ва дееспособность серхӀятламиш акьунай; 6) судди тестикьар акьунайчи хабарсуз кардил дахьуб яра магӀлумат иб ге кӀинайтихъас; 7) Суддин обвинительный приговор ге бадала кьувати архьунайчи; 8) Гьамишалугъ яшамиш хьас Российин Федерацин территориялас сара джигайис ушунайчи; 9) эгера Российин Федерацин гражданство фандавайчи, сара хӀукуматин гражданин хьунайчи, яра гис инайчи документ сара джигайи яшамиш хьайде, яра сара документ, яшамиш хьайде сара хӀукумати гьамишалугъ; 9) 1. избирателари гин везифаяр гъузар акьунайчи Дагъустан Республикин территорийрил регистрировать акьунайде. Биналамиш ва къайда федеральный законари ва Дагъустан Республикин Законари; 10. Гьаттихьиная – Дагъустан Республикин Закон, № 31, от 12.10.2005 исан. Вахт хьасти Дагъустан Республикин Президентин везифаяр кьабул акьая Дагъустан Республикин Халкьдин Собрание эгера Российин Федерацин Президенти ге кар агвар акьунайчи, 2 статьяйин 1, 2, 3, 4 частар кедавай. Федеральный закони агвар акьунай дуьшуьшари, Российин Федерацин Президенти вахтуналди алихьяя Дагъустан Республикин Главайин Къуллугъ сечкиламиш акьуна Глава гӀаттвасти. Эгера Дагъустан Республикин Глава вахтуналди (начагь хьуб, отпуск иб) уьчин везифаяр кӀили хас дахьайчи ге везифаяр тамамар акьая Дагъустан Республикин Правительствойин Председателди, цӀейи Глава уьчин къуллугъив фачучӀучӀасти, федеральный законари агвар дакьунай дуьшуьшар кедавай. Вахтуналди кӀили хайде Дагъустан Республикин Главайин везифаяр касдис ихтияр адава Дагъустан Республикин Халкьдин Собрание дикӀас акьас, яра Дагъустан Республикин Конституция дегиш акьас.
Avar: 82. Дагъистан Республикаялъул бетӀер жиндирго вакиллъаби тӀуразаризе лъугьуна, гьес гьа бан хадуб ва жиндирго вакиллъиялъулал ихтиярал гьоркьор къотӀизарула, хъулухъалда гьес базе кколеб букӀараб заман лъугӀидал ва цӀидасан вищарав Дагъистан Республикаялъул бетӀерас гьа бараб лахӀзаталда. Дагъистан Республикаялъул бетӀерасул вакиллъиялъулал ихтиярал заман щвелалдего гьоркьор къотӀизаризе бегьула: 1) гьев хвани; 2) Дагъистан Республикаялъул Халкъияб Собраниялъ гьесде божунгутӀи лъазабуни, Россиялъул Федерациялъул Президентас гьев хъулухъалдаса вахъани; (ДРяллул Законалъул редакциялда 12.10.2005 сон №31). 3) жиндиего бокьун хъулухъалдаса нахъе ани; 4) жиндаго тӀадал ишал букӀине кколеб куцалъ тӀуразаричӀолъиялда бан, гьединго федералияб законалда рихьизарурал цогидал гӀиллабазе гӀоло, Россиялъул Федерациялъул Президентасул гьесде божилъи тӀагӀани ва Россиялъул Федерациялъул Президентас гьев хъулухъалдаса эркен гьавуни; (ДРяллул Законалъул редакциялда 12.10.2005 сон №31). 5) гьев судалъ, жиндирго ихтиярал тӀуразаризе ва жиндирго ишазе гӀоло жаваб кьезе бажаруларев, яги гӀорхъи чӀван, гьедин гьабизе бажарулев чилъун рикӀкӀани; 6) хабар гьечӀого, араб бакӀ лъачӀого гьечӀевлъун, яги гьев хваравлъун судалъ рикӀкӀани; 7) судалъ гьесде гӀайиб гӀунтӀизабиялъулаб хӀукму законияб къуватадде лъугьиндал: 8) Россиялъул Федерациялъул гӀорхъаби рахун къватӀибехун, миркалъго гӀумру гьабизе гьев анани; 9) Россиялъул Федерациялъул гражданлъиялдаса гьев махӀрумлъани, къватӀисеб улкаялъул гражданлъи гьес босани, яги гьениб гӀумру гьабизе изну кьолеб кагъат, ялъуни Россиялъул Федерациялъул гражданинасе къватӀисеб пачалихъалъул ракьалда гӀумру гьабизе ихтияр кьолеб цогидаб документ гьесул батани; (ДРяллул Законалъул редакциялда 08.12.2008 сон №63). 10) (ДРяллул Законалъ гьоркьоса бахъана 12.10.2005 сон №31). Россиялъул Федерациялъул Президентасул цебелъеялда рекъон, Дагъистан Республикаялъул бетӀерасул вакиллъаби заман щвелалдего гьоркьоса къотӀизариялъул хӀакъалъулъ хӀукму къабул гьабула Дагъистан Республикаялъул Халкъияб Собраниялъ, гьаб статьяялъул кӀиабилеб бутӀаялъул 1,2,3 ва 4 пунктазда бихьизабураб хутӀизегӀан. (ДРяллул Законазул редакциялда 12.10.2005 сон №45). Федералияб законалда рихьизарурал цо-цо лъугьа-бахъиназе гӀоло, Россиялъул Федерациялъул Президентас, Дагъистан Республикаялъул бетӀерасул вакиллъаби жиндихъе кьурав чи хъулухъалде лъугьинегӀан гьоркьоб заманалда, Дагъистан Республикаялъул бетӀерасул тӀадал ишал заманаялъ тӀуразарулев чи тӀамула. (ДРялъул Законалъул редакциялда 12.10.2005 сон №31). Дагъистан Республикаялъул бетӀерасда жиндаго тӀадал хъулухъалъулал ишал заманаялъ тӀуразарун бажарулел гьечӀони (отпускалда, унтиялда бан), гьел тӀуразарула Дагъистан Республикаялъул ХӀукуматалъул бетӀерас. (ДРялъул Законалъ щвабилеб бутӀа хӀалтӀизабула 12.10.2005 сон №31). Дагъистан Республикаялъул бетӀерасул тӀадал ишал заманаялъ тӀуразарулев чиясул ихтияр букӀунаро Дагъистан Республикаялъул Халкъияб Собрание биххизабизе (гьелъул хӀалтӀи гьоркьоб къотӀизабизе), Дагъистан Республикаялъул Конституция хисизабиялъул хӀакъалъулъ предложениял кьезе. (ДРялъул Законалъ анлъабилеб бутӀа хӀалтӀизабула 12.10.2005 сон №31).
Azerbaijani: 82. Дағыстан Республикасынын башчысы өз сәлаһијјәтләрини анд ичмә мәрасими мәгамындан ифа едир, башга шәхсин башчы сечилдији вә анд ичмә мәрасими мәгамында сабит башчы сәлаһијјәтини итирир. Дағыстан башчысы өз сәлаһијјәтләрини вахтындан әввәл көстәрилән мәгамларда дајандыра биләр: вәфаты илә әлагәдар; РФ Президенти тәрәфиндән Халг мәҹлисинин она етимад көстәрмәдијини әсас тутараг ону вәзифәдән кәнар етдији мәгамда. (п2. Дағыстан Республикасынын гануну 12.10.2005 №31) көнүллү сурәтдә истефа вердикдә; РФ Президенти тәрәфиндән етимады итирдији, өһдәликләрини иҹра етмәдији, федерал ганунда көстәрилән мәгамлара әсасән вәзифәдән ендирилдији һалда. Бу мәгамларда башчынын коррупсија фактлары илә бағлы, мүбаһисәләрин һәлл етмәдијини, ганун позунтуларынын тәнзимләнмәдији һәрәкәтләр әсасында ишдән ендирилир. (Дағыстан Республикасынын гануну 12.10.2005 N 31, 14.06.2012 N 33) Мәһкәмә тәрәфиндән онун һаггында ишә јарарсыз вә ја мәһдуди јарарсыз гәрар чыхарылдыгда; Мәһкәмә тәрәфиндән онун өлдүјүнү, ја јери мәлум олмадығыны елан едилдикдә; онун һаггында мәһкәмә тәрәфиндән чыхарылмыш иттиһамын гануна миндији тәгдирдә; РФ әразисиндән хариҹдә даими јашајыш јери сечдији һалда; башга өлкәнин вәтәндашлығыны гәбул етдији мәгамда, РФ вәтәндашы һүгугуну итирдикдә, әҹнәби өлкәдә јашамаг үчүн иҹазә алдыгда; (п. 9 Дағыстан Республикасынын гануну 08.12.2006 N 63) (Ләғв олунуб. Дағыстан Республикасынын гануну 12.10.2005 N 31). Дағыстан Республикасынын башчысы Халг мәҹлисинин гәрары илә һал-һазырдакы маддәнин 2 һиссәнин 1,2,3,4. бәндләринә әсасән, ганунда көстәрилдији мәгамлардан савајы, РФ Президенти тәрәфиндән ирәли сүрүлмиш тәләб илә азад олунур. (Дағыстан Республикасынын гануну 12.10.2005 N 31, 08.12.2006 N 63, 07.10.2008 N 45 редактәсинә әсасән). РФ Президенти јени шәхсин Дағыстан Республикасы башчысы вәзифәсинә кечинҹә мүвәггәти башчы ишләрининин иҹрачысыны тәјин едир. (Дағыстан Республикасынын гануну редактәси 12.10.2005 N 31, 14.06.2012 N 33) Дағыстан Республикасынын башчысы хәстәлик вә ја мәзунијјәт кечирдији мүддәтдә, федерал ганунда көстәрилмиш мәгамлар истисна олмагла, Назирләр кабинетинин сәдри онун вәзифәләрини иҹра едир. (5 һиссә Дағыстан Республикасынын гануну 12.10.2005 N 31; гануну 14.06.2012 N 33 редактәси). Башчы вәзифәсини мүвәггәти иҹра едән шәхс Конститусијаја дүзәлиш вә ја Халг мәҹлисинин ләғви һаггында гәрар чыхармаг һүгугундан мәрһумдур. (6 һиссәДағыстан республикасынын гануну илә һәјата кечирилир 12.10.2005 N 31)
Chechen: 82. Дагестан Республикин Куьйгалхо шена елла бакъонаш кхочушъян волало ша чӀагӀо йиначул тӀаьхьа, уьш кхочушъяр цо сацадо ша оцу даржехь хиларан хан чекхъяьлча, Дагестан Республикин Куьйгалхочун дарже керла хаьржинчо чӀагӀо йиначул тӀаьхьа. Дагестан Республикин Куьйгалхочун бакъонаш хенал хьалха совцо тарло хӀокху хьелашкахь: иза кхелхича; Россин Федерацин Президента иза даржера дӀаваккхахь Дагестан Республикин Халкъан Гуламо цунах цатешар дӀакхайкхарца доьзна; шен лаамехь цо дарж охьадиллахь; Россин Федерацин Президента иза даржера дӀаваккхахь, Россин Федерацин Президентаи тешам байнехь, шен декхарш дуьззина кхочушдеш вацахь, ткъа иштта федеральни законо билгалдаьхначу кхечу хьелашкахь а. Цьунца цхьаьна Россин Федерацин Президентаи Дагестан Республикин Куьйгалхочух цатешам кхоллабаларан бахьанех ду цо коррупци лелор я федеральни законо билгалдаьхна долу бакъонаш талхорна цо дуьхьало еш яцахь; суьдо иза шена елла бакъонаш кхочушъян карах ца долуш я цхьана дозанашкахь бен карах ца долуш хилар къобалдахь; суьдо иза шех лаьцна цхьа а хаам боцуш къайлехь хилар я кхелхина аьлла дӀакхайкхийна велахь; суьдо иза бехкехилар законехь тӀечӀагӀдича; Россин Федерацин дозанал арахьа гуттаренна Ӏен иза дӀавахча; Россин Федерацин гражданство цо охьайиллинехь, пачхьалкхан гражданство, цигахь еххачу хенахь Ӏен бакъо луш я Россин Федерацин гражданинна кхечу пачхьалкхехь гуттаренна Ӏен бакъо цуьнан хилар тӀечӀагӀдеш долу документ цунна делча; 9.1) Дагестан Республикин махкахь бехаш болчу харжамхоша иза юхакхайкхахь федеральни законо а, цуьнца доьзна Дагестан Республико тӀеэцначу законо а билгальяьккхинчу къепенан буха тӀехь; 10) дӀадаьккхина. – 12.10.2005 № 31 Дагестан Республикин Закон. Дагестан Республикин Куьйгалхочун бакъонаш хенал хьалха совцорах сацам Дагестан Республикин Халкъан Гуламо тӀеоьцу Россин Федерацин Президента хьалхататтарца, хӀокху статьян 2 декъан 1, 2, 3, 4 пункташкахь билгалдаьхна хьелаш дацахь. Федеральни законо билгалдаьхначу хьелашкахь Россин Федерацин Президента цхьана ханна Дагестан Республикин Куьйгалхочун декхарш кхочушдийриг хӀоттаво Дагестан Республикин Куьйгалхо хаьржинарг шен дарже дӀахӀотталц йолчу ханна. Дагестан Республикин Куьйгалхо цхьана ханна (цамгарца я отпускца доьзна) шен декхарш кхочушдан йиш йоцуш хилахь, уьш кхочушдо Дагестан Республикин Правительствон Председатела, федеральни законо билгалдаьхна долу хьелаш доцурш. Дагестан Республикин Куьйгалхочун декхарш цхьана ханна кхочушдечун бакъо яц Дагестан Республикин Халкъан Гулам дӀахеца, Дагестан Республикин Конституци тӀехь хийцамаш барх лаьцна шена хетарш хьалхататта.
Dargwa: 82. Дагъистан Республикала Халал сунела къуллукъ бузахъес вехӀирхьуси сай хъя барибмадан ва ил хӀянчи тӀашиуси саби Дагъистан Республикала сагаси Халалли хъя барили гӀергъи. Дагъистан Республикала Халалла вакилдешла ихтиярти ишди гӀергъити анцӀбукьуназир заманалис тӀашкаили диэс дирар: 1) ил вебкӀалли; 2) Дагъистан Республикала Халакьла Собраниели иличи бирхауди агни багъахъниличил бархбасахъи ,ил Россияла Федерацияла Президентли къуллукълизивад увкацӀахъибхӀели; 3) сунес дигули къуллукъличивад увкацӀибхӀели; 4) сунела чеблуми ункъли таманхӀедирни багъандан, илкьяйдали Федерацияла законнизир чедаахъибти цархӀилти анцӀибукъуназив, Россияла Федерацияла Президентли иличи игьдибар агни багъахъниличил бархбасахъи, ил Россияла Федерацияла Президентли къуллукъличивад увасни; 5) судла хӀукмуличил ил дагърилизив нукьсаникибсилизи яра гӀякълулизивад ухъунсилизи халварни; 6) судла хӀукмуличил ил хабарагарли ветахъибсилизи халварни яра вебкӀили виъниличила багъахъни; 7) ил вайулаварнила хӀекьлизибси судла хӀукму законна хьулчиличиб цӀакьлизи каберхурсилизи халбарни; 8) даим хӀериэс багъандан, ил Россияла Федерацияла дура арукьни; 9) ил Россияла Федерацияла гражданиндешлизивавд мяхӀрумварни; Дагъистан Республикала Халалла вакилдешла ихтиярти заманалис гьалар тӀашаънила хӀекьлизибси хӀукму кьабулбируси саби Дагъистан Республикала Халкьла Собраниели, Россияла Федерацияла Президентли гьалабихьни хӀясибли, иш статьяла 2-ибил бутӀала 2-ибил ва 4-ибил пунктаназир чедаахъибти анцӀибукъуни халхӀедарили. Федерацияла законнизир чедаахъибти анцӀибукъуназиб Россияла Федерацияла Президентли Дагъистан Республикала Халалла вакилдешла ихтияртачил викӀибси адам катайчи Дагъистан Республикала Халалла къуллукъ заманалис бузахъес цархӀил адамличи хъарбарес асубируси саби. Дагъистан Республикала Халалла къуллукъ (ил зягӀипикни сабабли яра отпускличивхӀели), заманалис бузахъес хӀейрули виалли, ил хӀянчи Дагъистан Республикала Правительствола Председательличи хъарбируси саби. Дагъистан Республикала Халалла къуллукъ заманалис бузахъуси адамлис Дагъистан Республикала Халкьла Собрание убкабацӀахъес, Дагъистан Респуликала Конституцияли- 2. Зак. № 117 зи дарсдешуни кадерхахъес ибси пикри гъалабихъес ихтияр агарси саби.
Kumyk: 82. Дагъыстан Республиканы Башчысы, оьзю ант этген мюгьлетден тутуп, борчларын кютме башлай ва болжалы биттен сонг, янгы сайлангъан Дагъыстан Республиканы Башчысы ант этген мюгьлетден башлап, эсги Башчыны иши токътала. Дагъыстан Республиканы Башчысыны вакиллик борчлары болжалы етишгенче токъталагъан гезиклер: 1) ол оьлгенде; 2) Дагъыстан Республиканы Халкъ Жыйыны огъар инамсызлыкъ билдирип, къуллугъундан азат этгенде; 3) ол оьзю сююп къуллугъундан тайгъанда; 4) Россия Федерацияны Президенти борчларын тийишли даражада кютмейгени саялы огъар инамсызлыкъ билдирип къуллугъундан азат эте буса, олай да федерал закон гёрсетеген башгъа гезиклерде; 5) суд ону оьзбашына ишлеп болмайгъан яда толу болмайгъан гьисапласа; 6) суд ону белгисиз ёкъ болгъан деп яда оьлген деп гьисапласа; 7) ону айыплайгъан судну къарары ишге гирген заманда; 8) Россия Федерацияны дазусундан тыш пачалыкъгъа даим яшамагъа чыкъгъан буса; 9) Россия Федерацияны ватандашлыгъындан чыкъгъан буса; Дагъыстан Республиканы Халкъ Жыйыныны Дагъыстан Республиканы Башчысыны вакиллигинден болжалы етгинче тайдырмакъ учун Россия Федерацияны Президентини таклифи булан Дагъыстан Республиканы Халкъ Жыйыны къарар къабул этгенде шу статьяны 2 ва 4 бёлюклери гёрсетеген гезиклерден башгъа; Федерал закон гёрсетеген гезиклерде Россия Федерацияны Президенти, Дагъыстан Республиканы толу ихтиярлы Башчысыны къуллугъуна гиришгинче Дагъыстан Республиканы Башчысыны борчларын заманлыкъгъа кютеген адамны белгилей. Дагъыстан Республиканы Башчысы заманлыкъгъа (авруву яда отпускасы саялы) оьзюню борчларын кютюп болмайгъан гезиклерде, ону борчларын Дагъыстан Республиканы Гьукуматыны Председатели кюте. Дагъыстан Республиканы Башчысыны борчларын заманлыкъгъа кютеген адамны Дагъыстан Республиканы Халкъ Жыйынын тозмагъа, Дагъыстан Республиканы Конституциясына алышынывлар этмеге ихтияры ёкъ.
Lak: 82. Дагъусттан Республикалул БакӀчинал цала ихтиярду иширайн дуккан дуллалавудайдишайссарцала хьа бавривун, дацӀангу дайссар, цӀуну увчӀусса Дагъусттан Республикалул БакӀчинал хьа байхту, цува къуллугърай усса мутта къуртал шавривун. Дагъусттан РеспубликалулБакӀчинал ихтиярду мутта букканнинва къуртал дан бюхъайссар: 1) га ивчӀаврийн бувну; 2) Дагъусттан Республикалул Халкьуннал Мажлисрал вихшала дакъашиву ккаккан даву сававрай Аьрасатнал Федерациялул Президентнал къуллугърая яла утаврийн бувну; 3) къуллугъ ганал цала хушрай кьабитаврийн бувну; 4) ганал цала буржру багьайкун биттур кьабуллалаврихлу, мукунма федерал кьанунданул бакӀрайва хӀисавравун лавсъсса цайми ишру хьусса чӀумал, Аьрасатнал Федерациялул Президентнал вихшала кьуркьуну тӀий, Аьрасатнал Федерациялул Президентнал га къуллугъраяту укьан аврийн бувну. Му чӀумал Аьрасатнал Федерациялул Президентнал вихшала кьукьинсса гьануну хъанахъиссар федерал кьанундалул криминалну ккаклакисса фактру – Дагъусттан Республикалул БакӀчи рушватрал иширттавух хӀала ушиву ягу куннийн кув щилащисса мурадру кьаралданийн кьабуцаву –аьлтту шаву; 5) судрал га ишру бачин кьабихьлахьиману ягу ссуссукьуну бакъа бачин бан кьабихьлахьиману ккалли аву; 6) га ятӀа-тӀар бакъа акъа хьуну ушиву ушиву ягу ивкӀуну ушиву судрал баян баву; 7) га тахсирлу уллалисса судрал хӀукму кьанунийсса гужравун буххаву; 8) га даиман ялапар хъанан Аьрасатнал Федерациялул кьатӀув гъаву; 9) га Аьрасатнал Федерациялул гражданшивруцӀа шаву, ганал кьатӀаллил билаятрал гражданшиву ласаву ягу ялапаршиннарайнсса чӀалачӀин ягу Аьрасатнал Федерациялул гражданин кьатӀаллил билаятрал территориялий даиман ялапар хъанансса ихтияр дусса ушиву тасттикь буллалисса цамур документ ласаву. 9.1) Дагъусттан Республикалул территориялий регистрация думи чӀубулултрал, федерал кьанундалийн ва мунийн хьарсса Дагъусттан Республикалул кьанундалийн бувну, махъунай оьвкуну, укьан аву. 10) Дагъусттан Республикалул 12.10.2005-нийсса № 31 кьанун дукьан дурссар. Дагъусттан Республикалул БакӀчинал ихтиярду чӀун дукканинна дацӀан даврил хӀакъиравусса хӀукму кьамул байссар Дагъусттан Республикалул Халкьуннал Мажлисрал, Аьрасатнал Федерациялул Президентнал бан ккаккан бувмунийн бувну, ва статьялул кӀилчинмур бутӀул 1-мур, 2-мур, 3-мур ва 4-мур пунктирдал кӀицӀ бувми ишру хьусса чӀумал личӀаннин. Федерал кьанундалул бакӀрайва хӀисавравун лавсьсса ишру хьусса чӀумал Аьрасатнал Федерациялул Президентнал Дагъусттан Республикалул БакӀчину увчӀума цала къуллугърайн лахъаннинсса мутталий Дагъусттан Республикалул БакӀчишиву чӀумуйну биттур данма ккаккан айссар. Дагъусттан Республикалул БакӀчи чӀумуйну (къашавай шаврийн ягу отпускалийн уккаврийн бувну) цала буржру биттур бан бюхълай акъахьурча, ми биттур байссар Дагъусттан Республикалул ХӀукуматрал Председательнал, федерал кьанундалул кӀицӀ бувми ишру хьусса чӀумал личӀаннин. Дагъусттан Республикалул БакӀчишиву чӀумуйну биттур дуллалиманахь Дагъусттан Республикалул Халкьуннал Мажлис итабакьлан, Дагъусттан Республикалул Конституция баххана баврил хӀакъиравусса жуав дуллан ихтияр дакъассар.
Lezgian: 82. Дагъустан Республикадин Кьил вичи кьин кьур чӀавалай вичин векилвилер кьилиз акъудунив эгечӀда ва Дагъустан Республикадин цӀийиз хкянай Кьили кьин кьур чӀавалай, вич къуллугъдал жедай вахт куьтягь хьунихъ галаз алакъалу яз, ада а векилвилер кьилиз акъудун акъвазарда. Дагъустан Республикадин Кьилин векилвилер агъадихъ галай дуьшуьшра вахтундилай вилик акъвазариз жеда: 1) ам кечмиш хьайила; 2) вичиз Дагъустан Республикадин Халкьдин Собраниди ихтибар тийизвайди къалурунихъ галаз алакъалу яз ам Россиядин Федерациядин Президентди къуллугъдивай къерех авурла; 3) ам вичин хушуналди отставкадиз фейила; 4) Россиядин Федерациядин Президентдин ихтибардай аватунихъ галаз алакъалу яз, вичин везифаяр лазим тирвал кьилиз акъуд тавунай, гьакӀни федеральный закондалди къалурнавай маса дуьшуьшра Россиядин Федерациядин Президентди къуллугъдивай къерех авурла. Гьа и вахтунда Дагъустан Республикадин Кьилиз талукь яз коррупциядин ва я, федеральный законди къалурнавай къанунсузвилер яз, интересрин чуьруьк къайдадик кухтун тавунвайди дуьздал акъудун Россиядин Федерациядин Президентдин ихтибардай аватунин бине я; 5) судди ам кар бажармишиз ва я бес кьадарда кар бажармишиз алакь тийизвайди яз гьисабайла; 6) судди ам малум тушиз чкадал алачирди яз гьисабайла ва я ам кечмиш хьанвайди яз малумарайла; 7) адак тахсир кутазвай суддин приговор закондин къуватда гьатайла; 8) ам гьамишалугъ яшамиш хьун патал Россиядин Федерациядин сергьятрилай къеце патаз фейила; 9) ам Россиядин Федерациядин гражданвиликай магьрум хьайила, ада къецепатан государстводин гражданвал ва я ана яшамиш хьун патал документ, я тахьайтӀа Россиядин Федерациядин гражданиндиз къецепатан государстводин территорияда датӀана яшамиш жедай ихтияр авайди тестикьарзавай маса документ къачурла; 9. 1) адаз Дагъустан Республикадин территорияда регистрация авунвай сечкичийри федеральный законди тайинарнавай бинейрал алаз ва къайдада ва адал асаслу яз кьабулнавай Дагъустан Республикадин закондал асаслу яз кьулухъди эвер хъувурла; 10) Хкуднава. - Дагъустан Республикадин 2005-йисан 12-октябрдин 31-нумрадин закон. Дагъустан Республикадин Кьилин векилвилер вахтундилай вилик акъвазарунин гьакъиндай къарар Россиядин Федерайиядин Президентдин теклифдалди Дагъустан Республикадин Халкьдин Собраниди кьабулда, и статьядин 2-паюнин 1, 2, 3 ва 4-пунктара къалурнавай дуьшуьшар квачиз. Федеральный законда къалурнавай дуьшуьшра Дагъустан Республикадин Кьилидин къуллугъдал хкянавай кас къуллугъдив эгечӀдалди жезвай девирда Россиядин Федерациядин Президентди Дагъустан Республикадин Кьилидин везифаяр вахтуналди тамамарзавай кас тайинарда. Дагъустан Республикадин Кьиливай вахтуналди (азарлу хьунихъ ва я отпускдиз финихъ галаз алакъалу яз) вичин везифаяр тамамариз тежезвай дуьшуьшра абур Дагъустан Республикадин Гьукуматдин Председателди тамамарда, федеральный законда къалурнавай дуьшуьшар квачиз. Дагъустан Республикадин Кьилидин везифаяр вахтуналди тамамарзавай касдиз Дагъустан Республикадин Халкьдин Собрание чукӀурдай, Дагъустан Республикадин Конституция дегишарунин гьакъиндай теклифар гудай ихтияр авач.
Nogai: 82. Дагыстан Республикасынынъ Басы оны ман ант алган вакытыннан алып полномочиесин толтырувга кириседи эм оны толтырувды Дагыстан Республикасынынъ янъы сайланган басы ант алган вакытыннан алып онынъ дереже тутув болжалы тайганнан алып дережеди токтады. Дагыстан Республикасынынъ Басынынъ полномочиеси болжалдан алдын мунавдай затта токталмага болады: онынъ оьлуьви; Дагыстан Республикасынынъ Халк Йыйыны ман ога сеним йоклык билдируьв мен байланыслы Россия Федерациясынынъ Президенти мен оны дережеден тайыстырув; Оьз суьйими бойынша онынъ отставкасы; Оны Россия Федерациясынынъ Президенти мен держесиннен тайдырув Россия Федерациясынынъ Президентине сеним йоюв ман, оьзининъ борышын тийисли кепте толтырмага уьшин, солай ок федераллык закон ман каралган баскалай заманларда оны Россия Федерациясынынъ Президенти мен тайдырув. Бир ок заманда Россия Федерациясынынъ Президентине сеним йоюв уьшин негиз Дагыстан Республикасынынъ Басына караганда федераллык закон ман каралган коррупция яде ыхтыяр бузувдай кызыксынув конфликтлерин регулирование этпевлик болады. Суд пан онынъ бажарымлыгы йок яде бажарымлык кыскартылган деп токтастырув; Суд пан онынъ белгисиз йок болувы яде оны оьлген деп билдируьви; Ога караганда законлы йосыкта судтынъ куьнаьлев приговорынынъ кирисуьви; Россия Федерациясынынъ тысына дайымлык яшавга онынъ кетуьви; Оны ман Россия Федерациясынынъ гражданствосын йоюв, оны ман шет эллер гражданствосын алув яде яшавга виза алув яде патшалык территориясында дайымлыкка яшавга беркитуьв этетаган баскалай документти алув; 9. 1) Федераллык закон ман токтастырылган эм Дагыстан Республикасынынъ законы ман оны ман келисли негизинде эм йорыгында Дагыстан Республикасынынъ территориясында регистрация этилинген сайлавшылар ман оны арт кайтарув. 10) Тайдырылган - 31 номерли 2005 йылдынъ 12 октябриндеги Дагыстан Республикасынынъ Законы. Дагыстан Республикасынынъ Басынынъ полномочиесин болжалдан алдын токтатув акында карар 2 аьлиги статьядынъ 1, 2, 3 эм 4 пунктлары ман коьрсетилингеннен баскалай болып, Россия Федерациясынынъ Президентининъ коьрсетуьви бойынша Дагыстан Республикасынынъ Халк Йыйыны ман кабыл этилинеди. Федераллык закон ман каралган заманларда Россия Федерациясынынъ Президенти Дагыстан Республикасынынъ Басы болып сайланган инсан дережесине туьскеншеге дейим болжалга Дагыстан Республикасынынъ басынынъ борышын кесек заман толтырувга беркитуьв этеди. Дагыстан Республикасынынъ Басы оьзининъ борышын кесек заманга (яде авырув эм отпуска ман байланыслы болып) борышын толтыра алмаса, федераллык законда коьрсетилинген баскалай шакларда оларды Дагыстан Республикасынынъ Правительство Председатели толтырады, федераллык закон ман каралган 33 номерли 2012 йыл 14 июньдеги Дагыстан Республикасынынъ, 33 номерли 2013 йыл 13 декабрьдеги Дагыстан Республикасынынъ Президентининъ Указы ман айырым заманларда. Дагыстан Республикасынынъ Басынынъ борышын кесек заманга толтырувшы Дагыстан Республикасынынъ Халк Йыйынын йибермеге, Дагыстан Республикасынынъ Конституциясына туьрленислер акында маслагат киргистпеге ыхтыярлы тувыл.
Rutul: 82. Дагъыстан Республикадид Кьухьды кагъуӀре джуды полномочиебыр кьула гыргас, гьание присяга кьабыл выгыдыла хъуъ, полномочиебыр кьула гыргас ихдияр мадиш къуллуха гъад вахт бегьем вишийне, цӀинене кееръид Дагъыстан Республикадид Кьухьние присяга кьабыл выгыдыла хъуъ. Дагъыстан Республикадид Кьухьнийды полномочиебыр гьигъе хъуӀгъуӀре: Гъад йикьихьуна; Россиядид Федерациедид Президентере гъад игъийийне, Дагъыстан Республикадид Халкьдид Иджласара ашгара выгыд умуд гъадишвалды себеб вишир; 1. ( ДР Закондид ред. 12. 10. 2005 № 31) 3) джуды гуьгъуьлдихьван къуллух саптыйне; 4) Россиядид Федерациедид Президентере гъад игъийийне, Россиядид Федерациедид гьанийы гъад умуд гьабтӀур, дуьзгуьнне джуды вазифабыр кьула джыгын на мадды, федерал закондире рухьуд келимебыр себеб вишир; 2. (ДР Закондид ред. 12. 10. 2005 № 31) 5) Суддире гъад гвалахас хӀалсызна ваяхуд ери хӀал ад на хӀасаба гьыъыйне; 6) Суддире, гъад ад джыга джацӀарана, адишды на йикьибишиклады на хӀасаба гьыъыйне; 7) гьанийды бадана, суддире эгьетӀир ад тахсиркарваллид приговор джуды гудже аӀчӀуйне; 8) гъад Россиядид Федерациеда аӀгъаӀчӀур маддиъне ешемиш йикис йыхьыйне; 9) гьанийды Россиядид Федерациедид ватанагьалывалды лаабтӀур, мадды, хариджи хӀукиметед ватанагьалывалды тӀалаб выъыйне, ваяхуд гьание яшайишед вид я ки мадды кагъат, субут гьаъад хӀаммишелыгъды ешемиш йишин, Россиядид Федерациедид ватанагьалыед хариджи хӀукиметед накьвуды; (ДР закондид ред. 8. 12. 2006 № 63) Вахдсызна полномочиебыр гьигъе хъыъынид, Дагъыстан Республикадид Кьухьнийды кьарар игъвильэре Дагъыстан Республикадид Халкьдид Иджласара, гьади выр ад Россиядид Федерациедид Президентед маӀгьлуматахьван, 1. 2. ва 4 хьусды хӀиссебыр. гьеми статьядид кидишне. (ДР Закондид ред. 12. 10. 2005 № 31) СагьаӀл гема гыргара ад вазифабыр, Дагъыстан Республикадид Кьухьнийис ихдияр адиш сахъвалхва хъаваъс Дагъыстан Республикадид Халкьдид Иджлас, маӀгьлумат выс дегиш гыгъынид Дагъыстан Республикадид Конституцие. (ДР Закондид ред. 12. 10. 2005 № 31)
Tabasaran: 82. Дагъустан Республикайин КӀулиъ айири чав аьгът апӀувал кӀули гъабхубси дишлади чан вазифйир тамам апӀуз хъюгъру ва гъадму вазифйир гъадму гъуллугънаъ духьну ккуни вахт ккудубкӀбалан кьяляхъ цӀийикӀултӀан Дагъустан Республикайин КӀулиъ айири – кадагънайири аьгът гъапӀу дакьикьйирилантина дерккру. Дагъустан Республикайин КӀулиъ айирин ихтиярар гьамцдар дюшюшариъ вахтназ улихьна дерккуз мумкин ву: 1) думу кечмиш гъахьиш; 2) Дагъустан Республикайин Халкьдин Собранейи дугъаз ихтибарсузвал улупбалан кьяляхъ отставкайиз гъушган; 3) чан хушниинди отставкайиз гъушган; 4) федеральный гьюкмиз (къанундиз) асас духьну Урусатдин Федерацияйин Президентди думу гъуллугънаан адаиш; 5) судди думу ляхин апӀуз удрукьрур вуди гъисаб гъапӀиш; 6) судди думу гъич саб жюрейинна хабар адарди дургнади ясана думу кечмиш духьнайир вуди гъисаб гъапӀиш; 7) гьадугъан гьякьнаан судди адабгъу тахсиркарвалин къарар законный кьувватнаъ учӀвиш; 8) Урусатдин Федерацияйин удучӀвну думу жара йишваз гъаргандиз вуди яшамиш хьуз гъушиш; 9) Урусатдин Федерацияйин ватандаш,вал дугъу гъудубгиш; 10) гьюкмиъ (къанундиъ) улупнайи къайдайиинди ва гъаддиз асас вуди сечкичийири гъуллугънаан адаиш. Гьаддихъди сабси Дагъустан Республикайин КӀулиъ айирин сечкийир гьюкмиъ (къанундиъ) улупнайи вахтари тяйин апӀуру ва гъахуру. Дагъустан Республикайин КӀулиъ айирихъан чан вазифйир тамам апӀуз даршлу вари дюшюшариъ гъадрар вахтназ вуди Дагъустан Республикайин Гьюкуматдин Председатели кӀули гъахуру. Дагъустан Республикайин КӀулиъ айирин вазифйир вахтназ вуди кӀули гъахурайириз Дагъустан Республикайин Халкьдин Собрание деебтуз, дигиш,валар тӀаъбан гьякьнаан теклифар тувуз ва Дагъустан Республикайин Конституцияйин положенийир дигиш апӀуз ихтияр адар.
Tsakhur: 82. Дагъыстан РеспубликӀайна ХаӀрна кӀын гъаьйиле хьийгьа вазиифайлхъа илхъечӀе ва тезера сечилмишхьайни Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъвее кӀын гъаьйиле хьийгьа, вуджее джун салаагьуййет джигайлхъа гьихьар гъаьуй къацӀайкӀванан. Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъуйн салаагьуййет авудни вазийятбышыл вахтале зарада илёйзаран: хъикӀуйнкъаӀ; Дагъыстан РеспубликӀайни Халкьни Маджлисин манкъулхъа инам гьидгьуйхъа гора, Россие Федерациейни Президентее мана къуллухыле аляртӀуйнкъаӀ; Джуни аӀрзуйка сана вазиифа къалебчийнкъаӀ; Россие Федерациейни Президентин манкъулхъан инам агуйнкъаӀ, джуна вазиифа вукканаӀхуӀб вукдекканкъаӀ, ва федерал кьаанунын оӀгийке джад назарее аххъийни менни вазийятбышыл. Россие Федерациейни Президентин манкъулхъан инам агуйна сабаб Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъуни гьаӀкӀее коррупциейн фактбы ашкархьай ва яа, федерал кьаанунын оӀгийке джад назарее аххъийн, гъуӀкьукь позмышавъуй хиннеен конфликтбы йаӀххьылхъа гидийхьуй воохье; МаӀгькамайн мана - иш дааӀхаӀна ва яа сурак джуна иш вааӀхаӀна гьыӀсаб гъаьуйнкъаӀ; МаӀгькамайн мана - идж-кӀыры дена агвий ва яа мана хъикӀвий эълан гъаьуйнкъаӀ; Манкъуни гьаӀкӀеена, маӀгькамайна тахсир гъичӀаъана гъоӀкум кьаанунни кьуввайлхъа илхъевчӀуйнкъаӀ; Россие Федерациейле къырагъылхъа гьамбашийс ешемишхьес аркӀынийнкъаӀ; Россие Федерациейна ватандашийваала аагвал гьавъу, къырагъылни оӀлкайна ватандашийваала кьабыл гъавъуйнкъаӀ, ва яа менни оӀлкайни торпагъыл Россие Федерациейна ватандаш гьамбашийс ешемишхьесда гъуӀкьукь тасдикъ гьааъана васиига ва медын документ аляатӀуйнкъаӀ; 9.1) Дагъыстан РеспубликӀайни торпагъыл сийаӀгьеехъа алябтӀийни сечмишааъанбыше, федерал кьаанунын гиххьуйн сабаббы, къайдабы ва чис сикӀы кьабыл гъаьуйн Дагъыстан РеспубликӀайн кьаанунбы гозет гьаъы, мана йыӀкьаӀлхъа хъортӀулийнкъаӀ; Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъуун салаагьыййет вахтале зарада илёзарыгьийни гьакӀеена кьарар, кьуввеени маддаӀбыпди 2-ъэсди гьыӀссайни 1, 2, 3, ва 4-ъэсди бедбышее назарее аххъийни вазийятбышле гьайре менни гьаӀлбышее, Россие Федерациейни Президентее гьагвийка сана, Дагъыстан РеспубликӀайни Халкьни Маджлисин кьабыл гьааъа. Федерал кьаанунын оӀгийке джад назарее аххъийни мани вазийятбышыл, Дагъыстан РеспубликӀайна ХаӀрна сечмишхьесын кас джуни къуллухылхъа илхъечӀесди вахталхъа мее, Россие Федерациейни Президентее гьалалик Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъууна вазиифа вуккеккана таӀъйин гьаъа. Федерал кьаанунын оӀгийке джад назарее аххъийни сасса вазийятбышле гьайре менни вахтбышыл, агар Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъуссе гьалалик джун вазиифабы ыккеес даӀхаӀхьее (ыкӀаранкъаӀ ва я отпускӀеенанкъаӀ), ман вазиифабы Дагъыстан РеспубликӀайни ГьоӀкууматни Садрее ыккекка. Дагъыстан РеспубликӀайни ХаӀрункъуун гьалалик вазиифабы ыккеккани касыхъа Дагъыстан РеспубликӀайна Халкьна Маджлис къавкас ва Дагъыстан РеспубликӀайни Конституциейе бадал гьаъийбы гьаъасва теклифбы гьелесда гъуӀкьукь дешда.