Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
-Biziň ýurtlarymyz gadymy wagtlardan bäri goňşy oturan ýurtlardyr. Birek-birege hemaýat etmek, parahatçylykda we dostlukda ýaşamak bolsa goňşularyň borjudyr. Biz halk hojalygynyň ähli sferalarynda, ylym, medeniýet babatda jebis hyzmatdaşlygy ösdürip we pugtalandyryp, dostlukly we parahatçylykly ýaşamaga çalyşýarys. Türkmen-eýran serhediniň iki tarapyndaky halklar parahatçylykly we dostlukly ýaşamak isleýärler. Biziň wezipämiz bolsa olara kömek bermekden ybaratdyr.

Günorta-Gündogarda Köpetdag Merkezi Aziya we Ortayerdeniz sebitlerin çäklesýän yerinde bolan özbolusly biogeografik yerlerdir.Bu sebit gurak subtropiklerin in demirgazygynda ýerlesip,özbolusly ösümlik we haýwanat dünýäsi bilen tapawutlanyanýar.Görnükli alymlar bu sebiti öwrenip,Günorta-Günbatar Köpetdagyn dünýädäki medeni ösümliklerin gelip çykan merkezlerinin biridigini kesgitläpdirler.Olaryn maslahaty biken bu yerde geçen asyryn 30-njy ýyllarynda Ösümliklerin genetik gorlarynyn Türkmenistandaky synag merkezi döredilýär.Sebitin tebigy toplumlaryny gorap saklamak üçin bolsa goroghana döretmek wajyp bolýar.1978-nji ýylda Günorta-Günbatar Köpetdagyn tebigy ekoulgamlaryny öwrenmek,dikeltmek we gorap saklamak maksady bilen Sünt-Hasardagy döwlet tebigy goraghanasy döredilýär.

Neolit döwründe uruglar fratriýalara we taýpalara gr “doganlyk” birleşipdirler. Ilkinji taýpa bileleşmeleri emele gelip başlaýar. Fratriýalar enelik urugyndan bölünip aýrylan garyndaş uruglaryñ birleşmesi bolupdyr. Amatly şertlerde we daşky nika tertiplerinde uruglar çalt ulalypdyrlar. Bir uruga degişli ýerlerde eklenmek kyn bolupdyr. Şonuñ üçinem ilkinji enelik urugdan ýakyn garyndaşlaryñ topary bölünip aýrylyp, täze uruglary döredipdirler. Ýöne olar öñki ene urugy bilen gatnaşyk saklapdyrlar, umumy adyny , däplerini, dilini ýitirmändirler. Enelik we ondan emele gelen ilkinji fraktiýalary emele getirip, dört we ondan hem köp uruglardan durupdyrlar. Ilki fratriýalar ekzogam, soñkulary endogan bolupdyrlar. Irki taýpa iki urugdan , soñra dört , sekiz ondan hem köp bolupdyr. Giçki taýpalarda uruglaryñ sany juda köp bolupdyr.

Nikkolo Kusano uniwersiteti (ital.: Università degli Studi Niccolò Cusano - UNICUSANO), 2006-njy ýylda Rim düýbi tutulan döwlet uniwersiteti. Häzirki döwürde, Italiýa iň gowy uniwersitetlerin biri hasap edilýär.

Sary okun, ya-da amerikan okuny (lat. Perca flavescens) — süýji suw balygy, maşgala okunlylar (Percidae) görnüşi okunlylaryñ (Perciformes). Derýa okunyna hem meñzeş derýa okunyny (Perca fluviatilis), ýöne olardan kiçiräk bolmagy bilen tapawutly, ulurak agzy we sary, gyzyl däl gyýrugy bilen, tapawutlydyr. Bu okun derýa okunyna şeyle bir anatomiki-ekologigi meñzeş, käbir alymlar soñky görnüş hökmünde çaklaýarlar, we öz gezeginde şeýle atlandyrýarlar Perca fluviatilis flavescens. Bu görnüşiñ nesil berijiligi gibritizasiýa ýagdaýynda ýaşaýjylykly we sagdyn nesil döredip bilýärler

Boş wagtlary sport bilen we atçylyk sporty bilen meşgullanýar. rus we nemes dillerini bilýär. Maşgalaly, Serdar adynda bir ogly we iki gyzy bar
Missisipi (iňl. Mississippi, ojibwe dilinde misi-ziibi ýa-da gichi-ziibi — "uly derýa") — ABŞ-da dünýäniň iň uly derýalarynyň biri: uzynlygy 3 770 kilometr. Gözbaşyny deňiz derejesinden 450 m belentlikdäki Itaska kölünden alyp gaýdýar we Meksika aýlagyna baryp guýýar.

Elbetde, onuň adam saglygyna peýdasynyň uludygy barada hemmeler belleýärler. Tigir sürmegiň diňe bir uzak ýola aşmagyň amatly serişdesi bolmak bilen çäklenmän eýsem jan saglyga-da diýseň peýdalydygyny adamlar ir wagtdan bilipdirler. Muny öz işine ussat lukmanlardyr alymlar hem tassyklaýarlar. Tigir süren mahalyň aýaklaryň myşsalary birsydyrgyn hereket etmek arkaly berkeýär. Endam çiginleriniň iň esasylary esasan bolsa, ýüregiň ýygrylyp-ýazylmasy saglyga has ýaramly kada gelmek bilen gan aýlanyşy rahatlandyrýar, beden öýjükleriniň, şol sanda beýniniň gan akymy bilen gelýän arassa kislorod bilen baýlaşmagyna hem-de has sagdynlaşmagyna ýardam berýär. Sagdyn adamyň ýürek urşy kadaly ýagdaýy bir minutda 65-70 gezek hasaplanýar. 1,5-2 ýyllap tigri yzygider süren adamda bolsa bu görkeziji bir minutda 8-10 gezek azalýar. Munuň özi ýüregiň has kuwwatly hem tygşytly işläp başlandygyny aňladýar. Sagdyn emma türgenleşmeýän adamlarda gan aýlanyşygynyň bir minutlyk göwrümi ortaça hasap bilen 4,8 litr diýlip alynýar. Welosport bilen dostlaşanlarynda bu göwrüm 3,75-2,65 litre çenli peselýär. Tigir sürmegi ýagşy endik edinen adamyň dem alşy kadaly bolýar we netijede tutuş bedeniň işjeňligi ýokarlanýar.

"Ýaşyl bakjanyñ ölüleri" atly romany Eýran edebiýatynda birgiden çekişmelere ýol açdy. Kimler bu esere ýokary baha berseler, kimler bu eseri ýiti tankydyñ topuna tutdular. Ýazyjy bu eserinde pantürkizme ýykgyn edýänligi üçin aýyplandy. Az salymlyk gadagan edilen roman birnäçe ownuk üýtgeşmeler girizilenden soñra, gaýtadan neşir edildi. Eseriñ şan-şöhraty gysga wagtyñ dowamynda Eýranyñ çäklerini aşdy we birnäçe dillere, şol sanda rus diline hem terjime edildi.

Asly maryly başga bir meşhir adam – Barbut ýada Pahlabat (“ahlaw”, ýagny “parfiýa” ýada “batyr” sözünden) diýen sazandar we aýdymçy bolupdyr. Taryhy rowaýatlara soň – soňlar Orta Gündogarda esasy saz sistemasy bolup galan redijeligi gülläp ösen wagtynda, Barbut Hosrow II Parweziň (VII asyr) baş sazandary ornuny eýeläpdir. Gürrüň berişlerine görä, ol her ýylda 360 mukamy, ýagny günde täze bir mukam düzer eken. Barbut tarapyndan döredilen belent dini gimnler, halk eposynyň gahrymançlylyk aýdymlary, taryhy rowaýatlar, patyşa tarypnamalary, halk baýramçylyklaryna, durmuş şatlyklaryna, tebigatyň gözelliklerine bagyşlanan aýdymlar ýatlanyp geçilýär.

Peron başarjaň syýasatçy we ajaýyp dilewar adamdy. Ol halky öz yzyna düşürmegi başarýardy. Argentinanyň zähmetkeşleri ony öz penakäri hasaplaýardylar. Argentinanyň kärdeşler arkalaşygy onuň esasy daýanjy boldy. Ol ýerli işewür adamlary goldap, olary öz tarapyna çekmegi başarýardy.

Belarus Sowet Respublikasy, Orsýet we Ukraina ýurt baştutanlarynyň 1991-nji ýylyň 8-nji dekabrynda Belarussiýada GDA gurmak baradaky sözleşmä gol çekmekleri bilen düýbi tutulan halkara guramadyr.
Soňra Gowşut han goranyş galanyň gurluşygyny has-da güýçlendirýär we 1874-nji ýyllarda tamamlaýar. Sarahsdan Mara göçülip barlanda (1858 ý.), gedaý sypatyna giren Aly han atly rus ofiseri – içalysy peýda bolýar. Ýerli halk oňa Aly mülhit diýip at berýär. Ol haramzada gyş wagtlary çilimsazlyk edip, tomsuna gara meşikde suw satyp gezen. Bu ýerde 15 ýyla golaý bolup, Nurberdidir Gowşut han dagyň gizlin maslahatlaryny, harby syrlaryny, maksat-planlaryny bilýär we aram-aram ýitirim bolýar, öz baýarlaryna habar berip durýar. Ol kezzap ahyrsoňy ynama girip gala aralaşýar, hyzmatkärlige ýetýär. Şunlukda, erbet derman-däri bilen üpjün edilen mülhit şol yzarlap ýörşüne, amatly pursat tapyp, hanyň petekli aýakgabynyň içine we peteginiň aşagyna iýiji keselini döredýän dermany gaýym dökýär. Onsoň ýakyn günlerde: «Gowşut hanyň aýagyndan ýara dömüpdir» diýlen şum habar ýaýrap başlaýar, emma Aly mülhit welin, eýýäm zym-zyýat, ýitirim bolýar. Ol pürsüýäniň ýaramaz niýetlidigini diňe şondan soň bilip galýarlar. Şondan soň Gowşut hanyň aýagyndan dörän iýiji keseli ýaýrap ugraýar. Han aýagynyň çapylmagyny soraýar, emma bu teklip wagtynda bitirilmänsoň, kesel ýokaryk – ýürege çenli ýaýraýar. Şunlukda, 1878-nji ýylda türkmeniň abraýly serkerde hany – Gowşut han (56 ýaşlarynda) rus içalylary tarapyndan awulanyp öldürilýär. Ol Marynyň golaýyndaky Hoja Abdylla gonamçylygynda jaýlanýar. Gowşut han ölensoň, onuň ornuny tutan mypasyp adam bolmandyr. Daşky duşmanlaryň hileli täsirleri netijesinde bulaşyklyk, oňşuksyzlyk güýçlenýär. Täçgök serdar öz syçmaz tiresi bilen Mäne-Çäçä, Hojamşükürem Mary aýagyna — Tejene göçýär. Gowşut hanyň ölümi külli türkmen üçin agyr we uly ýitgi bolan bolsa, duşmanlar üçin örän amatly utuş bolýar. Şondan soň türkmen halky uzak ýyllaryň dowamynda köp sanly muşakgatlara, zulum-sütemlere döz gelmeli boldy. Ýöne «Öňüm gelenden soňum gelsin» diýlişi ýaly, ata-babalarymyzyň — erkin ýaşamagy arzuwlan türkmenleriň asyrlar boýy ýüreklerinde besläp gelen özbaşdak, garaşsyz, berkarar döwleti döredildi. Goý, biziň Türkmenistan döwletimiz demirgazyk ýyldyzy kimin parlap, ebedi dowam edip, uzaklara şöhle saçsyn. Gowşut hana degişli ýokarky maglumatlaryň aglabasy merhum kyssaçy Suhanberdi Annagurban oglunyň (1898-1983) söhbetinden (Türkmenistan YA-nyň golýazmalar fondy, № 3749 bukja) alyndy.

I-jahan urşy döwründe Ýaponiýa uzak Gundogarda esasy uruş ojagydy. 1914 ýylyň Alp Arslan aýynda Ýaponiýa Germaniýa garşy uruş yglan etdi. Ýewropa ýurtlarynyň Hytaýdaky eýeçiliklerini basyp almakdy. 1915 ýyluň Türkmenbaşy aýynda Hytaýy syýasy ykdysady, harby taýdan boýun egdirmek maksady bilen “21 talapnama yglan edýär. Ol 5 bölümden ybarat bolup, 1 bölümi Sandun welaýaty bilen bagly bolupdyr. Şeýlede Ýaponiýa demir ýollary gurmaga, uly şäherleriň we portlaryň Ýaponiýa üçin açylmagyny talap edilipdir. Ikinji bölümi Günorta Mongolýa we Içki Mongolýanyň gündogary bilen bagly bolup, Port-Arturyň, Günorta Mangur we Andun- Mukden demir ýolunyň kärende möhletini 89 ýyla çenli uzaltmak talap edilýär.

Giçki paleolit döwrüniñ adamlary gowaklarda we howa şertlerine laýyklykda bassyrmalarda , çatmalarda , ýerkümelerde ýaşapdyrlar. Olaryñ ortasynda ot ýakar ýaly ýer bolupdyr.
Ýaş Hamsun realizm we naturalizm akymlaryna garşy gidýärdi. Ol häzirkizaman edebiýatynyň esasy ugry we maksady adamoglunyň aňy bolmaly diýen pikiri öňe sürýärdi. Ýagdaý şeýle bolan halatynda ýazyjy “damarlardaky ganyň pyşyrdysyny, süňňümiziň iňňildisini” halka ýetirip biler diýýärdi. Hamsun 20-nji asyryň bosagasyndaky Neo-romantik öwrülşigiň sakasyndaky şahsyýet hasaplanýar. Onuň “Hunger” (Açlyk), “Mysteries” (syrlar), “Pan” we “Wiktoriýa” atly eserleri munuň şeýle kabul edilmegine esas döretdi. Onuň soňky döredijiligi (aýratynam Nordland eseri) “täze norweg realizminiň” täsiriniň astynda galandygyny görkezýär. Ol bu eserinde Norwegiýanyň çetgi obalaryndaky gündelik durmuşy gürrüň berýär we eseriň maňzyny ýerli dialketler, ýaňsytmalar we ýumor düzýär.

1979-njy ýyldan 1997-nji ýyllary aralygynda Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň ulgamynda dürli wezipelerde zähmet çekdi. Türkmen döwlet lukmançylyk institutynyň mugallymy, terapewtiki stomatologiýa kafedrasynyň dosenti, stomatologiýa fakultetiniň dekany, Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň Stomatologiýa merkeziniň direktory wezipelerinde işledi. Doktorlyk dissertasiýasyny gorady. Lukmançylyk ylymlarynyň doktory, ykdysady ylymlarynyň doktory, professor, Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi diýen alymlyk derejeleri we atlary bar.

50-nji ýyllarda Latyn Amerikasy ýurtlarynyň oba hojalygynda aýratyn bellär ýaly özgerişler bolmady. II jahan urşundan öňki ýyllardaky ýaly ýagdaý, ýagny iri ýer eýeçiligi saklanyp galdy. Oba hojalygynyň esasy aýratynlygy her ýurduň özüne mahsus ekininiň bolmagydyr (monokultura). Mysal üçin, Braziliýada, Kolumbiýada – kofe, Kubada, Dominkan respublikasynda – gant, Gondurasda, Kosta-Rikada, Ekwadorda – banan oba hojalygynyň esasy önümi hasaplanýardy.

Taryhy we jemgyýetçilik bilimleri döräp ugrapdyr. Olar din we mifler bilen baglanyşykly bolupdyr. Urug gurluşynyñ ahyrlarynda piktografiýa ýuze çykýar. Ol hat ýazuwyñ başlangyjy bolupdyr. Piktografiýa şertli suratlar bolup, ol deriniñ , agaç gabygynyñ , agajyñ , süñküñ, daşyñ ýüzüne şekillendirilipdir.

Ala ud-Din Hiljiniň ýene-de bir üns beren zady döwlet ýerlerini halislere, ikdadorlara paýlaýar. Ynam, mülk, wakuf ýerlerini yzyna alýar. Ol atlara tagma basmak düzgünini girizýär.
Durmuşlarynda entek uly maşgalaly patriarhal gurama güýçli bolan daýhanlaryň we senetçileriň jaýyny köp otagly planyň örän tygşytly ýerleşidirilişi häsiýetlendirilýär. Mary oazisindäki VI – VII asyrlaryň gadymy şäherleri bolan Gara depedäki, Munon depedäki, Torgaý depedäki we beýlekilerdäki jaylar hut şeýledir; olar göniburçly salnypdyr, töweregi jaylar bilen gurşalan bir ýada iki sany içki howlujyklary hem bar, şol howlujyklaryň töreginde jaylaryň arhitektura taydan göni we dogry ýerleşdirilendigi mese – mälim görünýär. Bu jaýlaryň materiallary we konstruksiýalry edil köşklerdäki ýalydyr, ýöne diwarlary beýleki galyň däl, otaglarynyň umumy sany bolsa köşklerdäki ep – esli derejede az. Gadymy zamanyň arhitekturasy bilen miraslaýyn baglanyşyk şol zamanda dinibinaçylkyda hemme ýerdäkisinden köp saklanypdyr, çünki dini binaçylyk graždan binaçylygyna garanyňda hemişe has konserwatiwdir. Zoroastrizm Sosanitler wagtynda hem döwlet dini bolup galypdyr. Uly ilatly punklarda ullakan ataş ybadathanalary bolupdyr, ilatly punklaryň kiçilerinde – kiçeňräk öwlüýäler bolupdyr. Zoroastrizmiň “beýik ataşlar” diýilýändiklerinden birini gaçyp gaýdan Iýezdegerdiň Reýden Kermana, ol ýerden hem Mara getirendigi barada maglumatlar bar. Bu ýerde, şäherden iki farsah (12 km) uzaklykda, aýratyn bir bagyň içinde “gümmezli jaý” – ybadathananyň jaýy – bina edilipdir.

Şonuň bilen baglylykda, men ýerli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň hukuk ýagdaýyny ýokarlandyrmagyň, döwlete degişli ygtyýarlyklaryň bir bölegini olara bermegiň wagty ýetdi diýip hasap edýärin.

6.Neolit döwrüniñ başlanmagy bilen kem-kemden öndüriji hojalyga geçilip başlanypdyr. Ýer ýüzüniñ dürli ýerlerine ýaýran adamlaryñ ösüşi dürli depginler bilen ösüpdir. Demirgazykdaky taýpalar öñki derejesinde uzak wagtlap galypdyrlar. Ýöne günorta ýerlerde ösüş çalt depginler bilen öñe gidipdir.

3. Türkmenistanyň taryhy-geografiỳasy boỳunça ygtybarly we möhüm çeşme Beỳik Saparmyrat Türkmenbaşynyň Atalyk kitaplarydyr. Olarda Türkmenistanyň gadymy oturymly ỳerleri, derỳalary, jülgeleri, iň gadymy atlary bilen atlandyrylỳar. Mukaddes Ruhnamanyň birinji kitabynda şeỳle diỳilỳär: “Gorkut atamyz zamanyna deňiç Amyderỳanyň ady Oguz derỳasy bolupdyr.” (sahypa 162). Mukaddes Ruhnamada diňe bir gadymy ỳurt atlary agzalman, eỳsem olaryň gelip çykyşy barada hem maglumat berilỳär. Galybersede bu mukaddes kitap Türkmenistanyň taryhy-geografiỳasyna degişli maglumatlary haỳsy çeşmelerden, ỳagny gadymy döwrüň alymlaryndan kimleriň işinden gözlemelidigi hem görkezỳär.

Soňky ýyllarda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi diňe ýurdumyzda däl-de, eýsem onuň çäklerinden daşarda hem uly abraýa eýe boldy. Bu Birleşmäniň öz döwrebap işewürlik toplumy, «Rysgal» paýdarlar täjirçilik banky we üstünlikli işleýän ilkinji hususy neşiri – «Rysgal» gazeti bar.

1.Uratu döwletiniñ taryhy boýunça çeşmeler bolup, maddy medeniýetiñ ýadygärlikleri, Uratu patyşalarynyñ ýazgylary, hojalyk dokumentleri, Uratunyñ taryhy barada Assiriýa çeşmeleri we ş.m. hyzmat edýärler.
Sowet taryh ylmy şeýle taryhy we edebiýat ýadygärliklerini öwrenmekde ep-esli öňegidişlikler gazandy. Taryhçy alymlar Gündogar halklaryň taryhyna degişli bir topar original işleri döretdiler. Şol bir wagtda ylmy taýdan unikal we wajyp pars, arap we türki dillerdäki orta asyr awtorlarynyň eserleri ylmy taýdan düýpli derňewden daşda galyp diňe spesialistleriň az bölejigine elýeter boldy.

Mesopotamiýa (gad.-grek. Μεσοποταμία — "Iki derýanyň aralygy") — häzirkizaman Yragyň territoriýasynda Tigr we Ýewfrat derýalarynyň aralygyndaky ýer, ol ýewraziýa siwilizasiýalarynyň dörän ýerleriniň biridir.

Negrpisint jyns ýokary temperaturaly we çyglylykly tropiki howa şertlerinde emele gelipdir. Olaryñ derisiniñ reñki gara (aýratyn pigment melaniniñ köplügi sebäpli), saçlary burum – burum, burunlary inli, dodaklary galyñdyr.

1237-nji ýylda Gündogarda Gdanskini eýeläp orden bilen Tefton ordeni galkan göterijiler bilen birleşdi. Polşany nemesleriň basyp almak howpy güýçlendi. Wladiýelaw Zokete kiçi we Beýik Polşany ýeke-täk bir döwlete birleşdirmek başartdy. 1320-nji ýylda öňe Kranow şäherinde täç geýdiler. Ýöne Gündogarda deňizýaka ýerler Tewton ordeniň golastynda galdy we Polşa patyşalygyna Sileziýa, Mazowiýa ýerleri girmändir. Nemesleriň çozuşlaryna garşy göreşde Polşa, Litwa bilen ýakynlaşdy. Ukrain, belarus we rus ýerleri ýakynlaşdy we 1385-nji ýylda Polşa Litwa uniýasy baglaşyldy. 1409-njy ýylda Polşa-Litwa döwletleri birleşdi we Tewton ordenine garşy bilelikde göreşdiler. Aýgytly göreşler 1410-njy ýylyň Gorkut aýynyň 15-inde Grýunwaldyň golaýynda bolup geçdi. Polşa goşunyna Sileziýa çehler hem goşuldy.

Esseks we Kentden gelen daýhanlar patşa Riçard II ol egilişiklere garaşypdyrlar, onuň ýanyndaky maslahatçylar erbet diýip piker edip Korola girip, olaryň jaýlaryny otlap, turmelerden tusaglary başadypdyrlar. Maýl-Enden programmasyna laýyklykda krepostnoý hukuklary barşinany ýatyryp uly bolmadyk rentasyny tölejekdiklerini duýdurýarlar. Korol egilişik etjekdigine söz berende daýhanlaryň bir bölegi oňa ynanýär. Londony taşlap çykyp gidýär. Ýuliý Taýler bilen Jon Bokyň egindeşleri gitmän patşa bilen täzeden duşuşmagy boýun edipdirler. Gepleşikler wagty London merleri Ýuliý Taýler dünüklik edip öldüripdiler. Täzeden ýene-de gozgalançylardan almak, öňki saglytlaryň täzeden dikedilipdir. Xiv asyryň 90 ýylaryna çenli hereketler dowam edip durupdyr. Bularyň netijesinde iri ýer eýeler agalyk edijisini agram bolsada egilişikler etmäge mejbur bolýär. Şeýdip Ýuliý Taýleriň hereket nähili bolsada krepostnoý monahlaryxn durmuşyna uly täsir edýär. Daýhan iri ýer eýeçiligiň ösmegi bilen oba hojalyk önümleriniň bahasy arzanlady, hakyna tutma oişçiniň iş haky artdy. XIV-XV asyrda Angliýada ýüze çykan hadysalar umumy ýa-da ykdysady krizis diýip hasap etmän. Ösen we täze ýüze çykan iri ýer eýeler önümçilik gatnaşyklarynyň arasyndaky göreşdi. Şeýdip kapitalistik gatnaşyklara ýol açylardy.
Gadymy Derýaaralygynyň ilaty ylmy bilimler babatda hem belli bir derejede üstünlikler gazanypdyrlar.Aýratynam,Wawilon hasabyýet ylmynda ýokary derejä ýetipdir.Bu ylym ilki ýerleri ölçemek,kanallary gazmak ýaly işlerde döreýär.Wawilonlylar gadym zamanlardan bäri köp gatly,köplenç 7 gatly minara-zikkuratlary gurupdyrlar.Alymlar onuň ýokarky gatlaryndan asman jisimleriniň hereketlerine gözegçilik edipdirler we olaryň hereketiniň belli bir wagtda gaýtalanýandygyna göz ýetiripdirler.Şeýdip,Wawilonyň hasabyýet astranomiýasy emele gelipdir.Onuň has ösen döwri b.e.öň V asyra gabat gelýär.

Ýöne hemme adamlar öz ýaşaýyş we iş endiklerini çalyşmaga, olary üýtgetmäge taýyn däldirler. Şol sebäpli ýa-da babasylyň gaýraüzülmeleri ýüze çykan ýagdaýynda hirurgiki bejergini saýlamaly bolýar.

Lebap Futbol Topary, Türkmenabatda yerleşyar. Hazirki wagtda Ýokary Ligada basleşige dowam edyar. Olar 10,000 orunlyk Türkmenabat Stadionynda oyunlaryny geçiryar. Web sahypasy [1] Klubyň Täze Taryhy

Pisse nämesi bilen adamyň ünsüni özüne çekdikä? Ilkinji nobatda tagamly, örän ýagky miweleri - pisseleri bilen. Onda günebakardakydan bir ýarym- iki esse köp ýag bolup, onuň tagamy ýokary hilli hoz we zeýtun ýaglarynyňkydan pes däldir.Pissäniň maňzynda 24 prosent beloklar bar. Pisse hozjagazlary şol durşuna we duzlanan görnüşde naharda goşmaça iýilýär, şonuň ýaly-da konditer we kolbasa senagatynda şirinnanlary (tortlary), şokolady, buzgaýmagy, kolbasanyň ýokary sortlaryny taýýarlamakda ulanýarlar. Miwelwrinden başga-da pissäniň şepbigi - terraktin atly gymmatly zat hasaplanýar we boýagdyr renkleýji senagatda ýokary hilli çeperçilik rňkleri öndürmekde ulanylýar. Onuň ýapraklaryndaky düwürli ösüntgilerden (buzgunç) eýleýji maddalar alynýar, ýerli ilat bolsa haly dokanlarynda ýüňi we ýüpegi gyrmyzy we goýy gyzyl reňklere boýamak üçin ony ulanypdyrlar. Ondan başga-da, pisse derman ösümligidir.

2013-njy ýylyň 18-nji sentýabrdan başlap, "Altyn Asyr" ÝPJ-nyň müşderileri LTE standartda işleýän ulgamy ulanmaklygyny mümkinçiligi aldylar. .

Maksady: XIV – XV asyrlardaky beýik geografiki açyşlaryň netijesinde Hindistan deňiz ýolunyň açylmagy, Amerikanyň açylmagy, dünýä söwda ýollarynyň Atlantik ummanyna çenli baryp ýetendikleri ylymda, edebiýatda, sungatda öwrülişik döretdi. Şol bolup geçen wakalar barada düşünje bermek.

Eyesinden.com internet dükanyndan satyn alan harytlaryňyz üçin nagt ýa-da nagt däl (Bank üsti bilen, Visa, MasterCart we ş.m) görnüşde töleg amala aşyryp bilersiňiz.

XII asyryň 2 ýarymynda Yrlandiýa eýelemeklige başlandy. 1169-1170 ýylarda ýöriş edilipdir. 1171 ýylda Genrih II özi hem gelýär. Irlandlary boýun igdirip berkitme “PEÝL” döredýar. Gelgindiler bilen ýerli ilatyň dil aýratynlyklary XII asyrda ýetipdir. Diňe ýokarky gatlak patyşa ýolbaşçylary we ýuristler iňlis dili bilen bilelekde fransuz, latin dillerini döwlet edaralarynda ulanypdyrlar.
1415-1419-njy ýyllarda Çehiýanyň günortasynda çykyşlar bolupdyr. Uly gozgalaňlar Pisekede, Klatowide we ş.m. ýerlerde bolupdyr. Şu döwri Çehiýada beýik daýhan uruşlarynyň döwri diýilip atlandyrmak mümkindir. Garyplar we senetçiler şäherden nemes baýlaryny kowup çykarypdyrlar. Halkyň gahar-gazaby katolik buthananyň üstünden inipdir. Gozgalaňçylar ybadathanalary weýran edipdirler, buthana gullukçylaryny öldüripdirler ýa-da kowup çykarypdyrlar. Halkyň hereketinden peýdalanyp, birentek hanlar buthana ýerlerini basyp alypdyrlar. Tabor dagynda gozgalaňçylar gelip şäheriň düýbüni tutupdyrlar. Ezilen halk özüniň bagtly we adalatly ýaşaýşy barada arzuw edipdir. Çehiýada gusçylyk hereketi- katoliki buthana garşy gönükdirilipdir. Gusçylyk uruşlary (1419-1434) 15 ýyllap dowam edipdir. Gozgalaňçylar katoliki buthana güýçli zarba urupdyr. Çen Seýliniň roly güýçlenipdir.Gusçylyk uruşlary ýeňilse-de, iri ýer eýeleriniň güýjüni peseldipdir, şäheriň ilatynyň aglabasyny çehler düzüp baslapdyr. Ýewropada iri ýer eýelerine garşy göreşleriň başlanmagyna itergi beripdir.

Türkmen Döwlet gurjak teatry, Aşgabat şäheri Garaşsyzlyk şaýoly ugrynda ýerleşýän teatrdyr.Ol Türkmenistanda bar bolan ýeke-täk gurjak teatry bolup, onda 40-a ýakyn gurjak oýuny sahnalanmaktadyr. Teatr 2005-nji ýylda Türk Polimeks firmasy tarapyndan gurylandyr.

Düwünleri kesip aýyrmak giňden ulanylýan usullaryň biridir. Operasiýa şikes ýetiriji bolup, umumy agyrsyzlandyrma bilen ýerine ýetirilýändir. Operasiýadan soňky dikeliş döwri has uzak bolup, göni içegä gowy idegi talap edýär. Uly babasyl düwünlerinde ulanmak ýerlikli bilinýär. 3. Dezarterizasiýa.

INDUKTIWLIK TEGEGI - görnüşinde saralan, izolirlenen. Bu geçiriji az sygymda we az aktiw garşylykda ep-esli induktiwlige eýedir. i.t. köplenç bir gat izolirlenen şimden ybarat bolýar. Ol sim sylyndyryk, toroid ýa-da gonyburçly formadaky dielektrikden edilen karkasa bolýar. (sürätä seret). Induktiwliligi köpeltmek üçin ferromagnit materýallardan (elektrotehnika polatdaň, permlloýdan, karbonil demirden, ferritlerden) ýaşalan serdeçniklerde peýdalanylýar.
Gazan hany, Gazan hanlygynyñ gurujysy. Dogulan wagty we ýeri näbelli. Kazanda ölýär. Çingiz hanyñ ogly Juçynyñ Toga Timur şahasyndan gelen Içgile Hasanyñ ogly. 1395-nji ýylda Altyn Orda hany Togtamyş han tagtyndan el çekensoñ ýüze çykan içki gapma-garşylyklar wagty özüni tanatdy. 1419-njy ýylda Lehistan-Litwaniýa karoly Withouthyñ kömegi bilen Kryma we Gypjak bozgurlygynda häkimýetini gurdy. Timurly hökümdary Şahruh bilen hyzmatdaşlyk edip Gypjakdaky häkimýetini güýçlendirmäge çalyşdy. 1423-nji ýylda bolan uruşda Altyn Orda hany Barakdan ýeñilip Gypjagyñ ep-esli ýerlerini elden giderdi. Ýöne Lehistan karolyndan alan kömegi bilen 1427-nji ýylda Saraý şäherini Barakdan gaýdyp aldy. 1431-nji ýylda häkimýetini doly ele almak üçin Moskwa Knýazy Wasiliý Týomnydan kömek sorady. Altyn Orda bilen arasynyñ bozulmagyny göwnemedik Wasiliý kömek etmekden ýüz öwrende onuñ üstüne ýöriş etdi. 1437-nji ýylyñ 5-nji dekabrynda Below ýakynlarynda bolan söweşde, ondan üstün çykdy we täze hanlyk gurdy. 1439-njy ýylyñ Iýunynda Moskwany gabady, ýöne şäheri eýeläp bilmedi. 1444-nji ýylda Nižniý Kowgorody basyp alyp Murom şäherine çozdy. 1445-nji ýylyñ Iýulynda Suzdal ýakynlarynda bolup geçen söweşde ýeñiş gazanyp Wasiliý Týomnyny tussag edýär. W. Týomny we onuñ jigleri salgyt bermegi netijesinde boşadylýar. Aýratynam Oka derýasynyñ boýundaky topraklarda oglunyñ ady bilen belli bolan Kasym hanlygy guruldy. Dargan Altyn Orda hanlygyny eýelejek bolup ýören wagtlary dünýeden ötdi. Ýerine ogly Mahmyt han geçdi.

Bu wezipeleri üstünlikli çözmek üçin biziň ýurdumyzda ýokary syýasy erkiň hem, düýpli kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň hem bardygyny bellemek möhümdir. Türkmenistanyň Konstitusiýasy döwletimiziň mundan beýläk-de öňe gitmegine we gülläp ösmegine ýardam bermek bilen, ýurdumyzyň raýatlarynyň jemgyýetçilik birleşmelerini döretmäge bolan hukugyny amala aşyrmagynyň baş kepili bolup durýar.

Ýuliýa buz bilen ejesi ony 4 ýaşyndaka sport mekdebine alyp baranda tanyşýar. Sportda has ýokary basgançaklara galmak üçin Ýekaterinburgda mümkinçilikleriň bolmanlygy sebäpli 2009-njy ýylyň martynda Moskwa gidýär we Eteri Tutberidzäniň toparyna goşulýar. Onuň dünýäde iň çylşyrymly aýlawlary ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýän tebigatdan berlen adaty bolmadyk çeýeligi bar.

Amur gaplaňy (ussuriýa gaplaňy ýa-da uzak gündogar gaplaňy, lat. Panthera tigris altaica) — gaplaňlaryň iň az sanly kiçi görnüşleriniň biri, iň demirgazykda ýaşaýan gaplaň. Gyzyl kitaba girizilen.
Gunbatar slawýan döwletleriniň biri Çehiýa bolup, Merkezi Ýewropa ýurtlarynda bolşy ýaly, XI-XII asyrlaryň başynda ösen iri ýer eýeçilikli jemgyýete geçdi. Şu döwür Çeh we Polşa halklarynyň german iri yer eýelerine garşy göreşi bilen gabat gelýär. Ýöne oba hojalygynda hünärmentçilik entäk doly bölünip aýrylmandy. Emma söwda ösýärdi. Ruslar. polýaklar, günbatar ýewropalylar söwda edýärdi. Iri yer eýeleri, buthana öz ýerini boş yerleri, tokaýlary arassalap, şolaryň hasabyna giňeldýärdiler. Azat daýhanlara dediçi diýip at beripdirler. Olar öz ýerinde (nesile geçýän) işläpdirler, ýöne bularyň jemgyýetçilik ýerlerinden peýdalanmaga hukugy bolmandyr, şol sebäpli olar iri ýer eýelerine garaşly bolupdyrlar, dürli salgytlary töläpdirler. Hat-da olaryň ep-eslisi iri ýer eýeleriniň ezilişine duçar bolup, ellerinden ýerlerini aldyrypdyrlar.Ýöne öňki gullardan galanlary bardy. Olar hukuksyzdylar.

1.Derýaaralygynda amoreýleriň çozuşlaryndan soň,syýasy dagynyklyk başlanýar.Günorta Larsa,demirgazykda Issin,derýaaralygynyň demirgazygynda:Ýefratda Mari,Tigrde Aşşur,Di- ýala derýasynyň töwereginde Eşnuna döwletleri bolup olarda amoreýler dolandyrypdyr.
Internet bilen baglanşykly düýpli ylmy taýdan barlag edarasy, "Jupiter Research"üň 2005-nji ýylda geçiren bir barlagyna görä, blog sahypa eýeleriniň ýarysynyň ýyllyk girdejisi 60.000 dollaryň üstünde; blog okaýanlaryň %60-y erkek we blog okama endigi bar bolanlaryň %73-i 5 ýyldan uzak wagtdan bäri internete eýedir. Blog okaýanlaryň %28-i blog okamak üçin RSS ulanýar. 2005-nji ýylyň soňunda geçirilen başga bir barlaga görä hem internet ulanyjylarynyň %38-i blog sözüniň manysyny bilýändiklerini, %27-si bolsa blog okaýandyklaryny bildirendir. Blogosferiň depginini gol üstünde saklama wekilhanasyndaky Technorati-niň hasabatyna görä, günde 50.000-den köp täze blog sahypasy döredilýär.

Halyçylyk sungaty: Halyçylyk sungaty türkmen halkynyň göz guwanjy, el hünäri, başarnyklygy hökmünde irki döwürlerden gelýän halk döredijiliginiň iň gymmatly ýadygärligi hökmünde XIX asyrda hem has rowaçlanypdyr. Bu döwürde-de türkmen halylarynda halkyň asyrlardan galan gadymyýeti özüniň saplygy, arassalygy bilen saklanyp galypdyr.

Tigir sürmek sportunyň taryhyna ser salsaň, sportuň bu görnüşi boýunça ilkinji çekeleşikli ýaryşyň 1868-nji ýylda Fransiýanyň paýtagty Parižiň golaýyndaky ajaýyp Sen-Klu seýilgähinde geçirilendigini taryhy çeşmeler habar berýär. Sport ýaryşy 2 müň metr aralyga guralypdyr. Garşydaşlaryndan saýlanyp ýeňiş gazanan J. Mur asly angliýaly bolmak bilen, sportuň bu görnüşinde birinjiligi eýelemegiň ugrunda ilkinjileriň hatarynda oňat netije gazanmagy başaran hökmünde taryha giripdir. Aslynda bolsa, tigiri ilkinji bolup 801-nji ýylda Russiýaly Ýefim Artamonow agaçdan ýasapdyr. Ilkinji tigir megerem häzirkilere garanyňda has sada bolandyr, emma şol döwürde bu waka ullakan öňegidişlik hökmünde kabul edilipdir hem-de köpleriň ünsüni özüne çekmegi başarypdyr.

Dünýäniň dürli ýurtlarynyň, sebitleriniň arasyndaky köptaraplaýyn utgaşyk (integrasiýa) barha ýygjamlaşýar. Ýewropa bileleşigi häzir dünýäde sebitara hyzmatdaşlygynyň nusgasyna öwrüldi. Ýewropanyň esasy döwletleri öz arasynda gümrük serhetlerini aýyrdylar. 1999-njy ýyldan başlap olar umumy pul birligine – ýewrony ulanmaga geçdiler. Olar öz arasynda ykdysady we daşary syýasatyny ylalaşyp çözýärler.

Hin­dis­ta­nyň ýy­gyn­dy­sy aýak­ýa­la­ňaç oý­na­mak is­le­ýär ýö­ne, FI­FA bu tek­li­bi ka­bul et­me­ýär. Şunlukda hin­di­ler ýa­ry­şa gat­naş­mak­dan bo­ýun tow­la­ýar.
Olaryň arasynda gadymy grek, rim alymlarynyň işleri has ähmiỳetlidir. Taryhyň atasy hasaplanỳan Geradotyň “Taryh” (Grek – pars uruşçylarynyň taryhy) Strabonyň “Geografiỳa” atly işlerinde Oguz han eỳỳamynda Türkmenistanyň ỳerlerinde ỳaşan halklaryň ỳerleşişi, meşgullalanan käri, oturymly ỳerleriň atlary, serhetleri barada gymmatly maglumatlar berilỳär. Şol döwrüň alymlarynyň arasynda Isidor Harakslynyň “Ỳol ỳazgysy” (Dorožnik) atly işi biziň öwrenỳän dersimiz üçin örän ähmiỳetli çeşmedir. I. Harakslynyň işinde Türkmenistanyň Günorta, Günbatar we Gündogar böleginiň has takyk geografiki sanawy berlipdir. Bu işde ady agzalan ỳerleriň obalarynyň, şäherleriniň sanawy, olaryň arasyndaky uzaklyklar doly görkezilipdir. Giçki döwürde Türkmenistanyň taryhynyň gadymy döwrüni öwrenmek bilen meşgullanan alymlaryň köpüsi I. Harakslynyň işini giňden peỳdalanypdyr.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň berýän maglumatyna görä, häzirki wagtda dünýä halklarynyň üçden bir bölegi bolsa açlyk çekýär. Her ýyl 4 mln. Çaga açlykdan ölýär. Dünýä döwletleriniň bolsa ýaraglanyşyk üçin iki günüň dowamynda sarp edýän serişdeleri 100 mln. Adamy açlykdan halas etmäge ýeterlikdir.

Türki dilde ýazylan edebiyat hakyndaky käbir maglumatlar baryp VIII asyra degişli bolup durýar. VIII asyryň 30-njy ýyllaryndaky Yeniseý – Orhon ýazgylarynyň analizi bu ýazgylaryň diliniň käbir elementleriniň türkmen şiwelerinde saklanyp galandygyny görkezýär. XI asyrda Mahmyt Kaşgarynyň Diwan lugat at – türk diýen sözlüginde ýazyp görkezen köp sanly oguz tükmen nakyllary, atalar sözleri we goşgulary türkmen halk döredijiliginiň iň gadymy nusgalarydyr. Mahmyt Kaşgarynyň eden bu ýazgylaryny has soňky türkmen folklory bilen, hatda biziň günlerimiziň folklory bilen-de şeýle hem XVIII asyryň şahyrlarynyň Magtymgulynyň döredijiligi bilen deňeşdirip görseň oguz türkmenleri tarapyndan X – XI asyrlarda döredilen nakyllaryň, atalar sözleriniň we beýleki şahyrana sözleriň köp – köpleriniň türkmen folklorynda häzir hem ýaşap gelýändigi belli bolýar. Emma IX – X asyrlardaky oguz türkmenleriniň halk döredijiliginiň tutuş ýagdaýy hakynda biziň bilýän zadymyz örän azdyr. XVII asyrda ýaşan Hywa taryhçysy Abylgazy han tarapyndan özüniň Türkmenleriň sejresi diýen eserinde getirilýän oguz legendalary we rowaýatlary oguzlarada eýýäm X asyrda gahrymançylykly epos döräpdir, şol eposyň esasy gahrymanlaryndan biri hem oguz han – begleriniň wekili batyr Salyr Gazan bolupdyr diýip çaklamaga mümkinçilik berýär. Salyr Gazan hakyndaky rowaýatlar häzirki wagtda hem türkmenleriň arasynda giňden ýaýrandyr.

Dag, depäniň uly görnüşi. Dünýäde iň uly dag Gimalaý dagydyr. Onuň iň beýik depesi bolan Ewerest bolsa Ýerýüziniň iň belent depesi hökmünde tanalýar. Dünýäde birnäçe dag bolup olaryň gelip çykyşy dürli-dürlidir.
Kekeneler Koksinellid tomozaklaryna degişli bolup, uly bolmadyk gyzyl reňkli, gaty ganatlarynyň üstünde 12 sany gara tegmil bolýar. Ol okaraňy getir süýt bereýin diýilýän tomozakdyr. Kekene tomozak we liçinka döwürlerinde bakja ekinlerinden gawunyň, garpyzyň, gök ekinlerden bolsa hyýaryň iň erbet zyýankeşidir. Kekene şol ösümlikleriň biýaralaryny, hasylyny gemrip, köp zyýan berýärler. Kekenelere garşy himiki, zäherli maddalar bilen göreş alyp barsalar-da türkmenleriň içinde bu tomozajyklar gaty eý görülýär, olary aňsat-aňsat öldürmeýärler. Tomozaklaryň içinde ullakan we owadan sugunşekilli tomzak uzak Gündogarda ýitip, ýok bolup barýan ussuri ussaçy (uzynlygy 10 sm), Türkmenistanda seýrek duş gelýän ak tegmilli, gara beden iri antimanergeýim (gysgaça antia) diýilýän tomozaklar goralmalydyr.

Ilkidurmuş adamlarynyñ ýerine ýetirýän işleri netijesinde astronomiýa, matematika , geografiýa, kartografiýa, mehanika ylymlary döräp başlapdyr.

Bloglaryň mazmuny adaty internet mazmunyndan tapawutlulyk görkezýändigi üçin diňe bloglar üçin gurulan aýratyn san görkeziji gurallary we gözleg ulgamlaryny öz içine alýar. Technorati iň üstünlikli blog tehnologiýalaryndan biridir. Aýratyn-da Google Blog Search adynda gözleg ulgamy işledýär. 2005-nji ýylda Verisign tarapyndan satyn alynan Weblogs.com, dünýäniň iň uly blog ping gullugy bolup bütin internet san görkeziji gurallaryna mümkinçilik berýär.

IX – X asyrlarda şäher senetçilik senagatynyň giňden ösendigini şol wagtyň durmuşda ulanylýan zatlaryndan, amaly sungatyň önümlerinden aýdyň görünýär. Keramika kämilleşýär; küýze döwükleri örän berk we ýuka bolup ugraýar. Gaplaryň formalary nepis; olaryň daş ýüzi köplenç gazma, käte bolsa elmeme nagyşlar bilen bezelýär. Syrçalaryň ulanylmagy şol döwrüň möhüm tehniki üstünligi bolup durýar. Suw saklanylýan gaplar, adatça reňklenilýär, birentek halatlarda bolsa nagyşlanýar. Nagyşlaryň sýužetleri dürli haşamlardan, saglyk amanlyk arzuwlary ýazlan çylşyrymly hatlardan we şular bilen bir hatarda fantasitik guşlaryň suratlaryndan, ertekilerdäki aýdylýan aždarhalaryň suratlaryndan we beýlekilerden ybaratdyr. Musulmançylygyň janly zadyň suratyny çekmekligi gadagan etmekligine garamazdan, janly zatlaryň şekilleriniň esasyndaky sýužetler halkyň amaly sungatynyň däplerinde saklanyp galýarlar.

Şu ýyl bu kubogyn 13njisi geçirilyar we altyn medal alan 20,000 mün $, kümüş medal alan 10,000 $ we bürünç medal alan bolsa 5,000 $ eýesi bolar.

Şunuň özi hem dilleri, psihologiýasy, däp-dessurlary, ädim-gylymlary boýunça biri-birinden parhlanmaýan şol taýpalaryny öňdebaryjy ogullarynyň arasynda bir bitewi türkmen döwletini gurmak, taýpalary birleşdirmek, birleşip ýurdy keseki duşmanlardan goramak, tire-taýpalaryň uçki duşmanlaryny ýok etmek ýaly ideýalary oýarypdyrlar. 1XIX asyryň I ýarymynda Türkmenistanyň territoriýasynda dörän örän çylşyrymly syýasy ýagdaý döwrüň medeniýetine-de öz täsirini ýetirdi.
Türkmenistanyň taryhy-geografiỳasy okuw dersi, Mukaddes Ruhnamadan ugur alyp, Türkmenistanyň we türkmen halkynyň taryhyny, türkmen tebigaty bilen baglanyşykly öwrenmegi maksat edinỳär. Okuw dersi türkmen halkynyň taryhyna içgin aralaşman, halkymyzyň durmuşynda bolup geçen taryhy ösüşleriň pese düşmeleriň sebäplerinde tebigy şertleriň täsirini öwrenmeklige synanyşỳar.

XVI asyryň ahyrynda marokkalylar Songaýa çozup, onuň ähmiýetini pese gaçyrýar. Atyjy ýaraglar bolup ispan hakyna tutma goşuny bilen çozup Songaý döwletine uly zarp urýar. Olar hem altyn gözläp gelýär. Olar hem altyn gözläp gelýär. Ýöne zapaslar gutarmady.Marokan soltanyň Sudana gyzyklanmasy gaçýar, goşunlaryň bolsa ýerli aýallara öýlenýär we galýar. Olar hojalyk döredýär. Ol hem XVII asyrda çenli dowam edýär. Ony saharalylar derbi-dagyn edýär. XVII-XVIII asyrda birnäçe döwletler döreýär.

Hormatly müşderi, harydy kabul edeniňizde, gabynyň bütinlegine, abatlygyna, eplenen, ýemşeren, ýyrtylan, deşilen ýerleriniň ýokdugyna üns beriň. Ondan soňra gabyny açyp harydyň abatlygyna serediň. Haryt baradaky şikaýatyňyz we islegiňiz ýerinde serediler.

Üns beriň! Hormatly müşderi, harydyň görnüşi we ony size ýetirmek şertlerinde üýtgetmeler ýüze çykan ýagdaýynda biziň operatorlarymyz bilen bu meselede goşmaça şu belgili +993 62 500022, +993 69 500022 telefon ýada info@eyesinden.com e-poçta adresi arkaly habarlaşyp bilersiňiz. Eger-de biziň operatorymyz haryt we ony size ýetirmek meselesinde, 3 iş gününiň dowamynda sizi görkezilen salgylar bolýunça tapyp bilmedik ýagdaýynda sargydyňyz hasapdan öçüriler.

Çary Aşyrow Türkmenistan SSR-niň halk ýazyjysy, front şahyry. Ol 1910-njy dogulýar. Beýik Watançylyk urşunyň başlanmagy bilen ol hem eline ýarag alyp söweş meýdanyna gidýär. Faşistik basybalyjylara garşy atgyr ýaragy, ötgür sözi bilen söweşýär. Şahyr urşuň ilkinji günlerinde “Gylyç alj ele” atly goşgusyny ýazyp türkmen ýigitlerini ähtiýalan duşmana berk gaýtawul bermäge çagyrýar. 1942-nji ýylda “Meniň” atly şygrynda şahyr özüniň söweş meýdanyna ugraýşyny beýan edýär. Bu goşgy şahyryň, şeýle hem watan goragyna aýaga galan ähli ýigitleriň kasamy bolup ýaňlanýar. Çary Aşyrow uruş döwründe “Gahryman” balladasyny, “En şäherinde” atly poemasyny ýazýar. Şahyryň uruş döwründäki döreden eserleri has-da ynandyryjylygy bilen tapawutlanýar, munuň esasy sebäbi şahyryň hut özüniň ganly söweşleriň içinde bolup, eserlerini gözi bilen gören wakalaryny ýazýar. Ol “Ganly Saka” trilogiýasyny, “Yzçy”, “Garry Serdar”, “Ekizler” romanyny ýazýar.

Senetçilikde zergärçilik, atlaryň şaýynyň öý ýasamak, öýüň gurallaryny taýýarlamak, O/X-da gerek bolan enjamlar öndürmek işleri ep-esli derejede ösüpdir.

Men ýygy-ýygydan ýurdumyzyň welaýatlarynda iş saparlarynda bolup, adamlar bilen duşuşyp duramsoň, olaryň ýaşaýşy we durmuşy bilen bagly iň möhüm meseleleri oňat bilýärin.
Goraghanada we sebitde tebigy toplumlary öwrenmek, dikeltmek we gorap saklamak boýunça dürli çareler geçirilýär. Ylmy bölümde howany, suwlany, topragy, ösümlik we haýwanat dünýäsini öwrenmek boýunça gözegçilikler geçirilýär. Her ýyl«Tebigatyn ýyl ýazgysy» yöredilýär, işgarleriň ylmy makalalary çap edilyar. Bikanun aw awlamak, agaçlary çapmak ýaly adamyn oňaýsyz täsirlerinden tebigy toplumlary gorap saklamak boýunça uly işler amala aşyrylýar. Radioda, telewideniýede we gazetlerde çykyş edilip, wagyz-ündew işleri geçirilýär. Mekdep okuwçylary, halk köpçüligi we harby gullukçylar bilen gürründeşlikler geçirilýär, leksiýalar okalýar.

Aýşa hatyn [6][7] (ö. 1775, jaýlandy Täze metjit. Stambul. Ruhşah hatyn [6][7] (ö 1808, Abdulhamit I mowzoleýinde jaýlandy. Stambul). Binnäz hatyn (ö. 1823-nji ýylyñ Iýun aýy. Abdulhamit I mowzeleýinde depin edildi) [4]. Newres Hatyn [6][7] 27.04.1774. ö Aprel 1797. Hamidiýe köç. ugr. Stambul depin edildi)[8]. Mehtabe hatyn[8] Mutebere hatyn ( 20.10.1774. ö.16.05.1837[6] Abdulhamit I mowzeleýinde depin edildi. Stambul). Humaýşa hatyn [6][7] (1775. ö. 26.08.1778. Stambul Täze Metjit). Şebsafa Hatyn (ö. 1805) Nagyşdil soltan[8] ö. 17.08.1817. Synaperwer soltan (1776. ö. 11.12.1828 Eýýup Soltan metjidinde ýerlendi[8].

Magtymguly esasy bilimi Hywadaky «Sirgazy» medresesinde alýar. Ol «Sirgazy» medresesinde üç ýyl okaýar. Medresede berilýän dersleriň daşynda hem Gündogaryň görnükli şahyrlary: Nyzamynyň, Nesiminiň, Fizulynyň, Nowaýynyň we başgalaryň eserlerini irginsiz okaýar. Ol medresede okaýanlaryň arasynda özuni derrew tanadyp, zehinli talyplaryň hataryna goşulýar. Okuwyň ilkinji ýylynda Magtymguly talyplaryň halypasy bolýar. Soňky ýylda bolsa, mugallym özi ýok wagty ders geçirmegi-de Magtymgula ynanýar ekeni. Magtymguly öz döwrüniň iň bilimli we düşünjeli adamy bolup ýetişipdir.

Bulardan başga-da ilkidurmuş eýyamynda samançylyk, porhançylyk, jadygöýlik, tebipçilik, sadaka bermeklik, doga okamaklyk ýaly zatlar ýüze çykypdyr.

Abylhaýyr Han (1412-68) - Jüçi neslinden bolan özbek hany (1428-68). Ol 1428 ýylda Turada (Günbatar Sibirde) han bolup, göçüp-gonup ýören özbekleriň feodal döwletini esaslandyrypdyr. Abylhaýyr han Sibirden Mawerannahra çenli bolan köp sanly taýpalary birleşdiripdir we Orta Aziýa aralaşmaga çalşypdyr. 1446 ýylda Temiritler döwleti bilen Mogolystanda içki feodal garşylyklar güýçlenipdir. Ol mundan peýdalanyp, 1447 ýylda Deşt we Gypjak sähralaryny Mawerannahr bilen birleşdirýän Syrderýa boýundaky birnäçe äherleri (Akgurgany, Arkugy, Üzgendi, Sygnagy, Suzagy) basyp alypdyr hem amatly söwda ýollaryna, ekerançylyk we öri meýdanlaryna eýe bolupdyr. Şondan soň Abylhaýyr han Temiritleriň içki göreşlerine gatyşyp başlapdyr. 1463-64 ýyllarda galmyklardan güýçli ýeňilýär. Abylhaýyr hanyň döreden döwleti özi ölenden soň dargaýar.

Ata Watanymyzda sportuň bu görnüşi 1938-1966-njy ýyllar aralygynda has giňden ýaýraýar. Aslynda tigir sürmekligiň birnäçe görnüşleriniň bardygyny aýtmalydyrys. Olardan ýolda sürmek, welokross, Prial, welotrekde sürmek, welobol görnüşleri has uly meşhurlyga eýedir. 1965-1966-njy ýyllarda ýurdumyzda tigiriň ýol görnüşinden ökde türgenler öňe saýlanyp başlaýar.
Biz halkara terrorçylygyna, ekstremize, serhetüsti guramaçylykly jenaýatçylyga, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna, korrupsiýa garşy alnyp barylýan göreşi halkara guramalary bilen ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmek arkaly dowam ederis.

Ol häzirki döwürde özüniň Hindistandan Stambula gaýdyp gelýärkä gören ýurtlaryny suratlandyrýan Mir'ât ül Memâlik (Ýurtlaryň aýnasy, 1557) ýaly kitaplary bilen giňden tanalýar. Onuň nawigasiýa we astronomiýa barada ýazan Mir’ât-ı Kâinât (Älem-jahanyň aýnasy) atly eseri hem bardyr. Mundanam başga Seýdi Ali Reis Kitâb ül Muhit: El Muhit fî İlmi'l Eflâk ve'l Buhûr (Sebitleýin deňizleriň we astronomiýa hem-de nawigasiýa ylymlarynyň kitaby) diýlip atlandyrylýan eserinde nawigasiýanyň tärleri baradaky maglumatlary, ugur kesgitlemegiň, wagt hasaplamagyň, kompas ulanmaklygyň usullaryny, ýyldyzlar, hijri şemmsi hem-de kamary kalendarlar, şemal we deňiz akymlary, şeýle-de Osmanly imperiýasynyň dürli sebitlerindäki portlar, gawanlar, kenarýaka ilatly ýerler we adalar bilen baglanyşykly portulanlary jemläpdir. Onuň kitaplary ençeme dile, şol sanda iňlis diline, fransuz diline, italýan diline, nemes diline, grek diline, arap diline, pars diline, urdu diline we rus diline terjime edilendir we olar osmanly döwründen gelip ýeten iň çeper edebi eserleriniň hataryna girýär diýlip hasap edilýär.

XX asyryň ahyryndaky taryhy ösüşiň umumy jemi dünýäniň bütewiligine göz ýetirmäge doly mümkinçilik berdi. SSSR-däki we Gündogar Ýewropadaky buýruk beriji sosialistik ulgamyň synmagyndan hem-de “üçünji dünýädäki” sosialistik tejribeleri paşmazlygyndan soň dünýä bileleşigi bazar ykdysadyýetiniň we aram demokratiýanyň hemmeler üçin ösüşiň esasy bolmalydygyna göz ýetirdi. Häzir dünýäniň aglaba ýurtlary demokratik ýol bilen ösýär. Diýmek bu babatda biz dünýäniň siwilizasiýa taýdan bütewiligi hakda kesgitli aýdyp bileris. Indi Ýewropa gymmatlyklarynyň bütin adamzat gymmatlyklary hökmünde kabul edilen döwri taryhyň gatynda galdy. Onuň ýerine dünýä siwilizasiýasy beýleki halklaryň hem goşandy bolan gymmatlyklary ähli umumy hökmünde kabul etmäge girişdi.

Eltilen harydyň siziň ähli talaplaryňyza gabat gelýändigine göz ýetireniňizden soň, harydy kabul edip ol baradaky resminamalara goluňyzy çekersiňiz.
Sebede goýan harytlaryňyzy gaýtadan barlap, olara “Dowam et” düwmesi arkaly täze haryt goşmaga dowam edip, “Boşat” arkaly doly aýyryp, “x” belgisi bilen ýeke-ýeke aýyryp, “sany” sütüninden sanyny üýtgedip bilerisňiz. Harytlary saýlap bolanyňyzdan soň “Tölege geç” düwmesine basyň. Ikinji ädimde, Siz ozaldan biziň müşderimiz bolsaňyz e-poçta we açarsözüňiz arkaly içeri girip sargydyňyzy tiz tamamlap bilersiňiz. Müşderimiz däl bolsaňyz, az wagtyňyzy sarp edip “Hasap aç” düwmesi arkaly gysgaça maglumatlaryňyzy ýazyp agza bolup bilersiňiz. Agza bolmak islemeýän bolsaňyz “Myhman girişi” arkaly sargydyňyzy gutarnykly resmileşdirip bilersiňiz. Mundan soň “Poçta salgysy” we “Töleg maglumatlary” bölümine degişli maglumatlary ýazyň, “Dowam” düwmesine basyň we poçta sazlamalary bölümindäki “Bize bellik yazyp bilersiňiz” atly ýere sargydyňyz hakyndaky bellikleriňizi ýazyp bilersiňiz. (Meselem: eltip berme wagty, sagady we.ş.m). Eltip bermek hyzmatyny saýlap “Dowam” düwmesine basyň. “Töleg sazlamalary” bölüminden özüňize bähbitli töleg usulyny saýlaň we iň soňky gezek sag bölümdäki harytlary barlap “Sargydymy kabul et” düwmesine basyp şertler bilen yalalşýandygyňyzy bildiriň.

Uly Barýer rifi — Merjen deňzinde Awstraliýanyň demirgazyk-gündogar kenarýakasynyň ugry bilen 2500 km uzalyp gidýän merjen rifleriniň we adalaryň ulgamy.

XIII asyrda Angliýada oba bilen şäheri aýrylyp başlady. Bu şäherde çöregiň bahasynyň gymmatlamagyna getiripdir. XIII asyrda pul rentasy giň ýaýrapdyr. Ýöne krepostnoý barşina wotçinasy saklanypdyr.

Ilatyň 10%-i babasyl keselinden ejir çekýändir. Keseliň döremegine gan aýlanşygy kynlaşdyrýan dürli faktorlar sebäp bolup biler. Ol faktorlara aşakdakylar degişlidir:

Köpugurly suwaryş ulgamynyň ornaşdyrylmagy we suwarymly ekerançylygyň köp asyrlyk tejribesi bize oba hojalyk pudagyny suw bilen üpjün etmek meselesini doly çözmäge mümkinçilik berer. Biz ekerançylyk pudagyny ösdürmek arkaly, diňe bir ýurdumyzyň azyk garaşsyzlygyny doly üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa miwe we gök-bakja önümleriniň daşary ýurtlara köp möçberlerde iberilmegine hem garaşýarys.

Hä­zir­ki za­man ak­ku­mul­ýa­tor­la­ryn­da krem­ni­den we gra­fit­den edi­len ýu­ka plas­tin­ler ula­nyl­ýar. Olar bol­sa, wag­tyň geç­me­gi bi­len toz­ýa­r­lar we şol se­bäp­li ba­ta­re­ýa­nyň sy­gy­my pe­se düş­ýär. Bar­lag ge­çi­ri­ji­ler ak­ku­mul­ýa­to­ra zar­ýad ber­len­de we aý­ry­lan­da bo­zul­ma­ýan öý­jük-öý­jük gur­lu­şy­nyň sa­ýa­syn­da gy­sy­lyp we gi­ňäp bil­ýän krem­ni­li na­not­rub­ka­la­ry dö­ret­di­ler. Şo­nuň bi­len bir­lik­de hem üs­tü­niň hem meý­da­ny ep-es­li gi­ňäp, ne­ti­je­de ba­ta­re­ýa has tiz zar­ýad al­ýar. Hä­zir­ki wagt­da bar­lag ge­çi­ri­ji­ler öz teh­no­lo­gi­ýa­sy­ny kä­mil­leş­dir­me­giň üs­tün­de iş­le­ýär­ler. Ön­dü­ri­ji­ler üçin tä­ze tehnolo­gi­ýa­nyň ha­çan el­ýe­ter­li bol­jak­dy­gy he­niz nä­mä­lim. Äh­ti­mal, ýyl­lar we on­ýyl­lyk­lar ge­çer, ýö­ne we­lin, tä­ze teh­no­lo­gi­ýa üs­tü­miz­dä­ki ýyl­da hem­me­le­re el­ýe­ter­li bo­lar.
XIII asyrda Demirgazyk we Orta Italiýada şahsy azatlygyñ goragynyñ hasabyna şäherlerde işçileriñ sany artdy. Ýöne Messadriýa ýaly ýerlerde maýda daýhan hojalyklaryñ kärende ýerleri berilipdir, ýeri alanda ýany bilen zähmet guralyny, işçi güýjinem, tohum alypdyr. Daýhan ýeri ylalaşyk möhleti dolýança taşlap gidip bilmändir. Kärendeçi öz zähmeti bilen birlikde öz baýlygynyda goýupdyr. Iri ýer eýýeçilikden kommunalara geçiş döwründe dini ýereslere garşy daýhanyñ näradar-gy güýçdi. XII-XIII asyrlarda onlarça ýeretik sektalar peýda boldy. 1260 ýylda Paom okrugyndaSagarelli esaslandyryrdy. Ýöne ony çalt jezalandyrdylar. Soñra onuñ ýerine Demirgazyk Italiýadan bolan Dolçino geçipdir. Ol papany, kordinallary, dindarlary ýok etmegi ündäpdirler. Gozgalañçylar köp üstünliklerem gazanypdyrlar. Emma hökümiýet olara garşy haçly ýörişi gurapdyr. Ilki onuñ aýaly Margaritany görüñ öñünde öldüripdirler. Daýhan hereketlerine gatnaşyjylar soña baka hakyky talaplary öñe sürüpdirler: salgytlary ýok etmek ýa-da azaltmagy talap edipdirler. XIV asyrda iri gozgalañlaryñ biri tükinleriñ gozgalañydy (1382-1387) Gozgalañçylar köşkleri otlapdyrlar, sinýorlary öldüripdirler. Bu gozgalañ iri ýer eýýeleri tarapyndan ýatyrylypdyr. XV asyrda 1450-nji ýylda Kalabride daýhan gozgalañy boldy. Daýhanlar salgytlary ýatyrmagy talap etdiler. Gozgalañ bütin Kalabriýany öz içine aldy. 20 müñ daýhan gatnaşdy. 1378-nji ýylda Florensiýada çompileriñ gozgolañy boldy. Mediçiniñ gözgolañy şäher iri ýer eýýelerine Pariziñ Florensiýanyñ işçiler syýasy hukugy gazanmaga çagyrdylar. “Lana” köşgüni ýakdylar, respublikada ýokary häkimiýetdäki wezipeleri ele almagy talap etdiler. Olar odalaryñ tarapdarydy. Täze jenaplar döredi. Ondan başga maýda hünärmentlerden hem 3 adam girdi. 3 täze ussahana döredi. Ýöne gozgokçylar ýeñsede bu uzaga çekmedi. Italiýadaky beýleki hakynatutma işçileriñ hereketi ýaly prolitariata çenli bolan proletariatyñ bişmekligini guramaçylygynyñ pesdigini görkezdi Ģompileriñ hereketi ýeñilse-de syýasy hereketi ele almak ugrunda göreşiñ mümkindigini görkezdi.

Nemes rysorlary Şwesiýa, Norwegiýa we Daniýa bilen soýuz baglanyşyp, şol wagtky ruslaryň agyr ýagdaýyndan peýdalandylar. Mongollar bilen deň wagtda Demirgazyk-Günbatar Rus haçly ýörişi guradylar.

Tak­my­nan, 1789-njy ýyl­da şot­land in­že­ne­ri we oý­lap ta­py­jy­sy Jeýms Uatt “at güý­ji” adal­ga­sy­ny gi­ri­zip­dir. Ol özü­niň bug ma­şy­ny­nyň de­re­gi­ni nä­çe atyň işi­niň tut­ma­ga ukyp­ly­dy­gy­ny gör­kez­mek is­läp­dir. Hu­su­san hem, Uat­tyň il­kin­ji ma­şyn­la­ry­nyň bi­ri­ni suw na­so­sy­ny he­re­ke­te ge­tir­ýän aty­nyň de­re­gi­ni tu­tar ýa­ly haýsydyr bir pi­wo gaý­na­dy­jynyň sa­tyn alan­dy­gy tas­syk­lan­ýar.

Nil (arap. النيل‎‎‎ an-nīl, iňl. Nile, müsür. iteru ýa-da Ḥ'pī, kopt. p(h)iaro) — Afrikada bir derýa, dünýäde iň uly iki derýanyň biri. "Nil" sözi derýanyň "Neýlos" (Νείλος) diýen grekçe adyndan gelip çykýar. Grekler bu derýa "Egiptos" (Αίγυπτος) diýip hem at beripdirler.