Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Istorioù Ballard a vez peurliesañ klasket, iskis, ha mont a reont a-enep da raksoñjoù e lennerien. Evel m'en deus lavaret Martin Amis : "Ballard is quite unlike anyone else; indeed, he seems to address a different - a disused - part of the reader's brain." (Gwall zisheñvel diouzh ar re all eo Ballard, hag e gwirionez e seblant komz ouzh ul lodenn zisheñvel – ul lodenn nann-implijet – eus empenn e lennerien.) Abalamour d'an tech-se n'eo ket gwall vrudet Ballard, koulskoude e vez gwelet evel unan eus skrivagnerien bouezusañ ar Rouantelezh-Unanet gant ar vurutellerien. Hervez Bruce Sterling ez eo unan eus krouerien an doare cyberpunk (gwelout digoradur Mirrorshades ). E destenn anvet "Why I Want to Fuck Ronald Reagan" (a gaver e-barzh The Atrocity Exhibition), a voe luc'heilet ha skignet gant tud e-pad kendalc'h ar strollad republikan e 1980. E penn-kentañ ar bloavezhioù 1970 e voe aozet ur prosez a-enep da Bill Butler, ur gwerzher levrioù eus Brighton, peogwir e werzhe skouerennoù eus an destenn-se.

Bugel nemetañ William ha Ann Ward e oa Ann Radcliffe. E 1788 e timezas gant William Radcliffe, hag eñ o labourat e bed ar gwir. He gwaz a zilezas e vicher a-benn labourat war dachenn al lennegezh. Perc'henn hag embanner ar gazetenn the English Chronicle e voe ivez. Broudañ a reas ivez he wreg da stagañ gant ar skrivañ. E 1789 e lakaas Ann embann he levr kentañ, anvet The Castles of Athlin and Dunbayne. Ennañ e kont istorioù merc'hed yaouank en em gav e kestell skrijus perc'hennet gant baroned kevrinus. Berzh a reas holl he levrioù e bed ar vourc'hizien hag e hini ar vrientinelezh, ha dreist-holl e-touez ar merc'hed. Menegomp : The Sicilian Romance e 1790, The Romance of the Forest (1791), The Mysteries of Udolpho (1794) pe c'hoazh The Italian e 1797.

Spered o tont eus ar ger latin spiritus (spiritus o vezañ awenet gant ar ger spirare; Brezhoneg: C'hwezhañ). Spered pe spiritus a zo ivez troidigezh ar ger gresianeg pneuma (gresianeg:πνεῦμα) hag ar ger hebraeg ruach deuet adal ruach ha-kodesh (Hebraeg: רוח הקודש; Brezhoneg: Spered Santel) a-wechoù skrivet ruaḥ ha-qodesh skrivet en Tanakh (Hebraeg: תנ״ך) Testamant Kozh pe Bibl ar yuzevien.

Austurland (pe Austfirðir: "fjordoù ar reter") a zo unan eus eizh rannvro Island. Egilsstaðir eo ar gêr-benn. 22 721 km² eo gorread ar rannvro, ha 12 786 annezad a oa enni e 2008 (stankter : 0,6 annezad/km²).

Kemer a reas ar galloud e 52 kent JK, pa savas un arme ha pa oa anvet roue e Gergovia. Sevel a reas buan ur c'hevredad gant meuriadoù all ha lakaet e voe e penn o armeoù kevredet a renas e-kerzh brasañ emsavadeg Galia a-enep ar galloud roman. Verkingetorix en em rentas d'ar Romaned goude e goll en Emgann Alesia e 52 kent J.-K., ha taolet e voe en un toull-bac'h e-pad pemp bloaz. E 46 e oa diskouezet e Roma e-pad trec'hlid Julius Caesar a-raok bezañ taget en e vac'h. Verkingetorix zo anavezet dreist-holl dre skridoù e enebour Caesar : Commentarii de Bello Gallico.

Barbara O'Neil (1910 – 1980) a oa un aktourez stadunanat, brudet dreist-holl abalamour ma c'hoarias er film Gone with the Wind e 1939 evel Ellen O'Hara, mamm Scarlett O'Hara .
Goude ar seizhvet bodadeg vloaziek e 1931 e voe savet ur gwir strollad politikel, anvet Partido Galeguista. Ha goude-se e voe fin, tamm-ha-tamm, d'an Irmandades.

E soñj a ra Kengevread ar Bleunioù kas un taol-arnod eno evit katalizañ hudouriezh ar Magohamoth ha diorren galloudoù psi e-barzh an drevadennerion. Hag ar re-nes bet enrollet dre heg peurvuiañ ha strewet un tammig pep lec’h war ar blanedenn.

An Devezhioù Meur pe Grands Jours a zo ivez un doare da welet betek pelec'h ez a eneberezh ur broviñs ouzh ar roue. Servij a ra ivez da furchal ha da welet e peseurt urzh e vez lakaet an torfedoù. Dre ar justis e vez sujet an tiriad d'ar roue gall.

Savet eo bet ar pozioù gant Ferenc Kölcsey e 1823, d'an 29 a viz C'hwevrer 1844 e vez roet lañs d'ur genstrivadeg evit lakaat sonerezh war an destenn gant Endre Bartay rener C'hoariva Broadel Hungaria.

Teresa de Portugal, Kontez Flandres (1151-1218), adanvet Matilde pe Mafalda, goude dimezet da Fulup Iañ, Kont Flandrez, ha goude da Eudes III, Dug Bourgogn

Un impalaeriezh trevadennel e oa Breizh-Veur, ar pezh he lakae mestrez war kenwerzh ar bed, a zegase arc'hant evit an enklaskoù skiantel ha teknikel.

Dimezet ez eo Mineko Hirano gant Sakae Oba e 1933 a-raok ma zafe da engouestlañ e Lu Impalaeriezh Japan en 18vet rejimant douarlu Impalaeriezh Japan.

Etre 1920 ha 1923 e savas ur pezh framm gant plastr ha danvezioù liesseurt en e di e Hannover. Anvet e voe an oberenn Schwitters-Säule (kolonenn Schwitters). Toulloù a oa enni, hag enno e stalias e oberennoù pe re savet gant mignoned dezhañ. Tamm-ha-tamm e voe aloubet an ti a-bezh, hag anvet e voe neuze Merzbau (savadur Merz). Distrujet e voe e-pad bombezennadegoù 1943. Diwar c’houlenn Harald Szeemann e voe savet en-dro gant Peter Bisseger ha diskouezet e-pad Diskouezadeg daouvloaziek Lyon e 1993.

Ur jak zo ur skeudenn, pe ur seurt delwenn, dezhi neuz pe stumm un den, hag a servij da batrom d'al livourien, pe d'ar gemenerien d'o gwiskañ.

Ur yezh indez-ariek eo ar pandjabeg (pan̄jābī; ਪੰਜਾਬੀ e gurmukhi, پنجابی e chamukek) komzet gant 90 milion a dud er Panjab, rannet etre India (28 milion) ha Pakistan (61-62 milion).

Goude bezañ bet anvet gouarnour proviñs roman Gallia Narbonensis (ar Provañs hiziv) e -58, e krogas Julius Caesar da aloubiñ Galia ha da sujañ meuriadoù ar C'halianed e-pad un nebeud bloavezhioù. Implijout a reas ar c'hostezennoù a oa e-touez ar vrientinien e Galia da rannañ anezhe, o reiñ un harp politikel ha profoù da lod, evel gwin. An esaeoù emsavadeg, evel hini Ambiorix e 54, n'o doa bet harp nemet en un doare lec'hel betek-henn, mes Verkingetorix, a oa bet lakaet e dad, Celtillos, d'ar marv gant e genvroidi war-zigarez e oa o klask ren holl C'halia, a zeuas a-benn da unaniñ ar meuriadoù a-enep ar Romaned hag a implijas un doare brezeliñ nevez.

Ur yezh sepikek-ramouek eus isskourr ar yezhoù mongolek-langamek eo al langameg (langam) komzet gant tro-dro da 424 den (2003) e Papoua-Ginea Nevez.

Bezhina a oa un obererezh a bouez ivez : dastumet e veze bezhin gant bigi pe diwar an troad, d’an izelvor. Devet e vezent e fornioù kleuziet en douar evit tennañ anezho ar « soud » a veze gwerzhet da labouradegoù.
Houthem a zo ur rann-gumun c'hallek eus Comines-Warneton en Hainaut e Belgia, gant aezamantoù yezhel evit an izelvroegourion. Ur gumun e oa gwechall; gant lezenn 1977 eo bet lakaet e kumun Comines-Warneton.

Caristii a vez lavaret eus ur bobl rakroman e hanternoz Ledenez Iberia, er broioù deuet da vout Bizkaia hag Araba, en Euskal Herria. Krediñ a reer e c'hallfent bout kar pe d'ar Gantabred pe d'ar Geltibered, pe d'ar Vaskoned. Er c'hornôg dezho e oa an Autrigones, er reter ar Várdulos.

E 1967 e oa eus izili BÖC ur strollad eus Long Island anvet Soft White Underbelly ("Kof-bihan gwenn blot"), un anv bet tapet gant Sandy Pearlman diwar deskrivadur Italia gant Winston Churchill e-kerzh an Eil Brezel-bed. Ouzhpenn Donald "Buck Dharma" Roeser, Allen Lanier hag Albert Bouchard e oa Les Braunstein (pennkaner) hag Andrew Winters (gitar-boud). Adalek 1968 e fellas da Sandy Pearlman e vije Soft White Underbelly ar respont amerikan d'ar strollad saoz Black Sabbath.

Addimeziñ a reas Fulup e Brugge, d'ar 7, pe d'an 8 a viz Genver 1430, da Izabel Portugal (1397-1471), merc'h da João Iañ , Roue Portugal. Tri bugel o doe, hag unan anezho e oa Charlez an Her, a renas war-lerc'h e dad.

Ystrad Tywi a oa ur rannvro eus mervent Bro-Gembre, lec'hiet war riblennoù ar ster Tywi, e reter rouantelezh kozh Dyfed; dre vras e klot gant Sir Gaerfyrddin a hiziv.

Bevañ a ra diouzh an noz ha spontidik-kenañ eo, hogozik diverzus. Marteze eo chomet bev ar spesad ragistorel iskis-se a-drugarez d'e lentegezh. Hanter-stlejvil hanter-bronneg, sellet e veze outañ evel ouzh ur gimera gwezhall. Hiziv e soñj ar skiantourien ez eo unan eus al loened zo en em gustumet ar gwellañ ouzh metoù Aostralia.

Dre he stumm tric'hornek e krou ar vountell teir c'hambr er bailh, ar braster anezho o kemmañ hervez lec'h ar vountell ; tost pe dostoc'h da speurenn ar bailh e vez pep talenn a-feur ma tro ar rotor, alese ar peder fazenn : degas, gwaskañ gant ur feur uhel, loskadur en ur gambr vihan, deledañ.

Peurliesañ e soñjer eo bet levezonet oberenn Ballard gant ar pezh a c'houzañvas pa oa bugel. Martin Amis as skrivas en doa Empire of the Sun "roet stumm d'ar pezh en doa stummet anezhañ" (« gives shape to what shaped him."). Padal, eo kempouesoc'h ar sell en deus Ballard war an darvoudoù-se : "I don't think you can go through the experience of war without one's perceptions of the world being forever changed. The reassuring stage set that everyday reality in the suburban west presents to us is torn down; you see the ragged scaffolding, and then you see the truth beyond that, and it can be a frightening experience." (Livingstone 1996) hag ivez: "I have—I won't say happy—not unpleasant memories of the camp. [...] I remember a lot of the casual brutality and beatings-up that went on—but at the same we children were playing a hundred and one games all the time!" (Pringle 1982)
Tamil Eelam implijet kement-ha kement gant an TDUD hag an LTTE ne dalvez nemet evit envel rannoù norshañ ha reterañ Sri Lanka (dreist-holl distrigoù Jaffna, Kilinochchi, Mullaitivu, Mannar, Puttalam, Trincomalee, Batticaloa hag Amparai a sellont outo evel o mammvro a-viskoazh. E penn-kentañ avat, strolladoù emsaverien zo evel an EPRLF, a veze termenet Elam ganto en un doare ledanoc'h pa lakaent enni kement lodenn eus Sri Lanka ma oa ur muianiver tamil. Da lavaret eo e veze lakaet e-barzh distrigoù an argoad, bro hengounel Srilankaiz, ma oa bet degaset Tamiled da labourat er planteizioù.

E Manchester e voe ganet, e Bro-Saoz eta, met tremen a reas e vugaleaj e kêriadenn Llanystumdwy, e gwalarn Kembre, eus 1864 betek 1880. Eno e voe desavet e kembraeg gant e vamm intañvez hag e eontr.

Kuitaet he doa ar skol da bemzek vloaz evit labourat war atant he zud. Dimezet e 1956, he deus dalc'het ur menaj e-pad pemzek vloaz. Ganet he deus seizh bugel. E 1971 e kuitaas an ti-feurm evit mont da werzhañ boued skornet. Prientet he deus ar CAP implijad ti-bank e 1974-1975. Labouret he deus goude evit ar CMB. Kenskriverez evit an Télégramme eo bet ivez. Ur gronikenn sizhuniek he deus bet war Radio Kerne e 1999-2000. Ouzhpenn skrivañ pennadoù he deus skrivet un toullad romantoù. Kuzulierez-kêr eo bet e Landudal eus 1983 da 1989.

Afonso Henriques, pe Afonso Iañ Portugal, ganet e Guimarães, pe Viseu, e 1109 (?), ha marvet e Coimbra d'ar 6 a viz Kerzu 1185 , a voe kentañ roue Portugal e 1139. Lesanvet e voe O Conquistador, O Fundador pe O Grande dre an abeg ma aloubas kalz douaroù.

Bez' ez eus 51 jamo en holl, en o zouez 24 jamo eeun. Rannet e vez al lizhrennoù eeun e 14 kensonenn anvet ja-eum (hangeul: 자음; hanja: 子音 “sonennoù bugale”) ha 10 vogalenn anvet mo-eeum (hangeul: 모음; hanja: 母音 “sonennoù mamm”). Skrivet e vez doubl pemp kensonenn eeun evit ober diouzh ar sonennoù tenn pe kreñv (s.o. ar pennad “koreaneg”) ha kensonennoù kevrennek all a c'hell bezañ skrivet dre implijout meur a gensonenn eeun skrivet renk-ouzh-renk. Implijet e vez div lizherenn vogalennek ivez evit skrivañ diftongennoù evel-hen:

2010 Santiago de Compostela; eno e voe kaoz ar yezhoù bihan ha re ar minorelezhioù; ne oa den eus Breizh, ha gant ar C'hallaoued a gomze en o anv ne voe ken kaoz nemet eus yezhoù an divroerien.

Eil brezel-bed: ur c'harr-nij (Avro Lancaster BII marilhet DS 688 ha kodet EQ-R) eus Aerlu ar Rouantelezh-Unanet a voe kaset d'ar strad gant un nijerez-chase noz alaman e Tilloy-lez-Cambrai d'an 13 a viz Even 1944; an eizh milour en e vourzh a voe lazhet

Caroline Franziska Dorothea von Parkstein (* 1762; † 1816 Ickelheim): dimeziñ a reas d'ar Priñs Friedrich Wilhelm zu Isenburg-Büdingen-Birstein (* 13 a viz Kerzu 1730 Birstein; † 12 a viz Here 1804 en Mannheim)

Sablé-sur-Sarthe zo ur gumun en departamant Sarthe hag er rannvro Broioù al Liger, e kornôg Bro-C'hall. Lec'hiet eo en arondisamant La Flèche.

Maria Hungaria pe Maria Aostria (1505-1558), infantez Kastilha, a oa c'hoar d'an impalaer Karl V an Impalaeriezh Santel, ha gouarnerez an Izelvroioù evit he breur.
Eus ur varzhoneg bet savet er bloavezhioù 1960 gant ar gwazour-sonerion Sandy Pearlman (ganet e 1943 hag ur pozer evit BÖC) e teu an anv "Blue Oyster Cult". Un tamm eus e zastumad barzhonegoù The Soft Doctrines of Imaginos e oa, a roas danvez ha talbenn ar bladenn "Imaginos" e 1988.

Ret eo derc'hel soñj e veze termenet ar brederouriezh klasel, adalek an amzerioù a-raok Sokrates betek mare diskibien Leibniz, evel skiant Doue, pe skiant ar peurvoud, e-berr evel doueoniezh. Usvedoniezh, pe "prederouriezh kentañ" a veze graet anezhi ivez, dre ma veze gwelet evel gwrizienn, andon, sichenn an holl skiantoù.

Aliesoc'h-aliesañ e vez savet ar c'hefluskerioù dre enleskiñ en doare ma n'int ket ken galloudus eget ma c'hallfent bout, evit ma saotrfent nebeutoc'h : un tamm eus an efedusted zo lonket gant gwikefreoù evel ar podoù-skarzhañ treluskek a zigresk eztaoladur aezennoù ha rannoùigoù saotrus.

Landgraviezh Hessen (Landgrafschaft Hessen) a oa ul landgraviezh eus an Impalaeriezh santel roman adalek 1264 betek 1567, pa voe rannet etre mibien Philipp Iañ Hessen, Landgrav Hessen.

An Deiziadur republikan gall a oa un deiziadur a voe krouet hag implijet da vare an Dispac'h gall, goude staliadur ar republik e Bro-C'hall. Implijet e voe e-pad 12 vloaz, adalek dibenn 1793 betek 1805, hag e-pad 18 devezh gant Kumun Pariz e 1871.

Esbjerg zo ur gêr eus Danmark, en arvor ledenez Jutland, e rannvro Syddanmark. E 2007 e oa 114 148 annezad en Esbjerg, war ur gorread 742,5 km².

Dindan ren M. Birch e teuas ar bladenn Cultösaurus Erectus e 1980, a voe degemeret gwelloc'h c'hoazh e Breiz-Veur eget en SUA. Unan eus ar c'hanaouennoù, Black Blade, zo bet poziet gant ar skrivagner skiant-faltazi Michael Moorcock. Heuliet e voe ar bladenn gant un droiad a-gevret gant Black Sabbath, anvet Black and Blue Tour.

Larvenn yaouank an dorifor a glev c'hwezh an delioù en em gav gante a-drugarez d'he zastornelloù. Goude un tañva e raio he dibab: chom ha didammañ ar c'horf-delienn, pe mont kuit ma'z eus danvezennoù pistrius er blantenn.

N'emañ ket a-du an holl evnoniourien gant an doare da rummata an evned. Amañ-dindan ez eus lakaet un doare da rummata anezho. E-kichen pep urzhiad, etre krommelloù, ez eus lakaet ur skouer pe ziv.

Krouet e voe ar gumuniezh diwar vod Ar Gougleiz Kumuniezh, Kumuniezh kumunioù kanton Entraven hag ur gumun a oa e Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg.

Berr e voe istor an departamant, rak e 1793, war-lerc'h emsavadeg Lyon enep ar Vodadenn Vroadel e voe rannet en daou zepartamant a anavezer hiriv, ar Rhône (Lyonnais ha Beaujolais) hag al Loire (Forez). Ofisielaet e voe ar rannidigezh gant mouezhiadeg er Vodadenn Vroadel d'an 19 a viz Du 1793 (29 brumaire an II).

Lech Aleksander Kaczyński a zo bet ganet d'an 18 a viz Mezheven 1949 e Varsovia hag aet eo da Brezidant Polonia d'an 9 a viz Here 2005, ha bet lazhet en ur gwallzarvoud karr-nij d'an 10 a viz Ebrel 2010 e Smolensk (Rusia).
Meur a wech e timezas. Gant he c'hendirvi, Antoine Jean-François Mégret, aotrou Sérilly, goude-se gant François Thomas, kont Pange, hag evit echuiñ gant Anne-Pierre de Montesquiou-Fézensac, markiz Montesquiou. Kelc'h buhez Anne-Louise de Sérilly a oa an aristokratelezh a aferioù, frankizour ha digor war mennozhioù ar Sklêrijennoù.

Da skwer, en un abugida ne vefe lizherenn diazez ebet evit ar gensonenn "k", met ul lizherenn diazez evit ar silabenn "ka" a c'hellfe bezañ kemmet e meur a doare evit lakaat anezhi da vezañ distaget "ki" pe "ku", h.a. Sinoù ispisial a vez implijet ivez, mar vez ezhomm, evit diskwel ez eo mut ar vogalenn diazez el lizherenn silabennek diazez, d.s. "kat" e lec'h "kata". Pa vez ezhomm hervez ar yezh ma vez implijet un abiguda evit he skrivañ e c'hell bezañ kemmet e meur a doare ivez al lizherennoù silabennek diazez evit skrivañ meur a gensonenn da heul hep vogalenn ebet kenetreze, d.s. "apta" e lec'h "apata".

Chhattisgarh (छत्तीसगढ़ en hindieg) zo ur stad eus India, an hini nevesañ-savet. Emañ e kreiz ar vro, ha savet e oa bet e dibenn 2000 dre dennañ eus stad Madhya Pradesh pastelloù-bro ma komzer tchatisgarheg (Chhattisgarhi), ur yezh pe ur rannyezh tost d'an hindieg. Raipur eo ar gêr-benn. An dekvet stad vrasañ en India eo Chhattisgarh, a-fed gorread. Dont a ra an anv Chhattisgarh eus ar 36 priñselezh a oa er rannvro (Chhattis a dalvez kement ha « 36 » en hindieg, ha garh kement ha « kreñvlec'h », « kêr »).

Chomet ez eo he etre 1937 ha 1945 e-unan penn gant ur bugel yaouank flamm pad ma oa e gwaz o vrezeliñ. Deuet ez eo a-benn da zesevel ar bugel ha da genderc'hel da grakvevañ paneveken aergelc'h ar brezel o vont war fallaat evit Impalaeriezh Japan.

Pignat a ra war an tron da 19 vloaz. Diouzhtu e voe o talñ ouzh kudennoù lies dreist-holl goude ma voe bet kemeret perzh gant rouantelezh Bro-C'hall e Brezel dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika, ouzhpenn da-se e oa kudennoù arc'hant drastus gant e vro. Adkempenner gwan, o cheñch ali alies, klask a rae degas kemmoù d'ar vonarkiezh gant sikour e maodierned. Adlakaet e voe e-plas ar parlamantoù, kempennet gwir an dud (fin ar jahinerezh aotreet e 1781 ha 1788, lammet statud ar served en domani roueel e 1779, roet lamm d'ar gwirioù-treizh korfel evit yuzevien Elzas e 1784, skrid-emglev lez-ober evit ar brotestanted e 1787).

Purid-Kintin a zo ur gumun eus Breizh, e Kernev, en Aodoù-an-Arvor. A-raok 2015 e oa e kanton Sant-Nikolaz-ar-Pelem, abaoe diskar ar c'hanton-se emañ e kanton Rostrenenn.

Pep quintidi, da lavaret eo 5vet, 15vet ha 25vet devezh pep mizvezh, a oa gouestlet d'ul loen ; pep décadi, da lavaret eo 10vet, 20vet ha 30vet devezh pep mizvezh, a oa gouestlet d'ur benveg. Anvioù danvezioù a dalvez evit al labour-douar hag ar sevel-tiez a voe dibabet evit Nivôse, kentañ mizvezh ar goañv.

Talvoudegezh ebet en-doa er-maez Biafra. Ar bilhedoù kentañ bet moulet a oa re 5 shiling hag unann lur. E 1969 e kognas ar stad un heuliad a bezhioù en aluminium (3 pence, 6 pence, 1 shilling ha 2.5 shilling) hag e 1968 voulas un heuliad arall a vilhedoù (5 shilling, 10 shilling, £1, £5 ha £10)
Emañ ar saver kirri alaman BMW o labourat abaoe 2005 war e ijinenn anvet Turbosteamer a-benn adtapout ar gwrez a vez kollet er c'heflusker. Stag eo an Turbosteamer ouzh podoù-skarzhañ ha reizhiad yenaat ar c'harr evit atoriñ betek 80% eus ar wrez a zo eno ; dre un droellrod e kas ar gremm-se da ahel-pleg ar c'harr. War-dro 15% eo ar c'hresk en efedusted an trelosk, ha muioc'h c'hoazh a-feur ma kresk ha ma stabila tizh ar c'harr.

Yaouankik e oa pa voe dimezet da Yann Laval-Kastell-Briant, aotrou Kastell-Briant. Betek ren Frañsez Iañ (Bro-C'hall) ne veze ket kalz merc'hed e lez ar rouaned c'hall, met ar roue-se a gavas mat lakaat merc'hed ha gwragez an aotrouien da zont d'al lez.

Terah (hebraeg :תֶּרַח, "Ibeks, gavr c'houez" pe "kantreer"), eo tad Avraham, Nahor ha Haran hervez Levr ar C'heneliezh an Tanac'h, ha diskennad eus Shem (unan eus mibien Noah).

Anvet e voe Pernis cristatus var. celebensis (kentanv) da gentañ-penn (e 1868) gant an naturour breizhveuriat Alfred Russel Wallace (1823-1913).

Gant ar barzh Alan Llwyd e oa bet savet skrid ar film. Huw Garmon a zo o sterennañ ar barzh. Filmet ez eus bet un tamm mat eus ar film e kornad Trawsfynydd, e kreisteiz Gwynedd, ha betek e ti Hedd Wyn.

Da-heul ar mennad degemeret a-unvouezh d'an 8 Here 2004 e embann Kuzul-rannvro Breizh savidigezh ur bodad studi boutin etre dilennidi rannvro Breizh ha departamanant al Liger-Atlantel a-benn kreñvaat an darempredoù etre an div lodenn eus ar vro.

Da vare aloubadeg Caesar, e 57 kent J.K., e oant kevreet gant pobloù all Belgica da stourm a-enep an armeoù roman. Rankout a rejont kodianañ avat. Evit en em veuliñ e-unan e lavaras Julius Caesar e oant « ar bobl galonekañ e-touez ar v-Belgae ».

Herta Müller (17 a viz Eost 1953 e Niţchidorf, Roumania) a zo ur skrivagnerez alamanek. Romantoù, barzhonegoù hag arnodadennoù a skriv. He skridoù diwar-benn ar vuhez start da vare Ceauşescu a zo brudet. E 2009 e voe roet Priz Nobel al lennegezh dezhi. O chom e Berlin emañ.

Er relijionoù undoueek, diazezet war an undoueegezh, eo skiant an Diskuliadur, diazezet war ar skridoù relijiel, o c'hompren, a-benn sklêrijenniñ ar feizidi diwar-bouez an doare da ober pe d'en em zerc'hel, pe da grediñ hervez ar relijion.

Ganet e oa bet en un tiegezh menajerien e 1920 e Ploubêr. E Nantouar e Louaneg ez eo bet o vevañ abaoe 1948 pa dimezas. Amunuzer eo bet eus e vicher. E 1959 e kemeras perzh e Beilhadegoù Treger. Da gentañ en doa desket son ouzh an akordeoñs a bep seurt tonioù eus ar c’hiz. A-benn ar fin e oa kroget da skrivañ kanaouennoù nevez pa ne droe ket kanaouennoù a oa eus ar c’hiz er bloavezhioù 1960. Karet e oa e ganaouennoù dre ma oa douster, karantez ha fent enne, e gwirionez gwir spered Tregeriz. En e ganaouennoù en deus klasket komz bepred eus ar mor, ar pesketaerezh, evel e ganaouenn vrudetañ «Paotr ar Yeoded»

Un argerzh pazennek e voe an Dispac'h Greantel, ha deuet eo an argerzh-se da vezañ ar patrom klasel eus emdroadur ur gevredigezh labourerien-douar en unan gêrel ha greantel.
Kar eo Strollad Labourerion Bangladesh da It is the fraternal party of Strollad Komunour India (Marksour) hag ezel eo eus Talbenn Demokratel an Tu-kleiz (Left Democratic Front) ha Kenemglev ar 14 Strollad (14-party alliance]].

E gwirionez avat, int doare-skrivañ disheñvel-mik an eil diouzh egile o vezañ m'emañ an hangeul un doare skrivañ lizherennek hag a dalvez da diskouez an doare ma vez distaget ar gerioù kentoc'h evit o ster.

Gant ar brederourion latin ne voe ket nemeur a gaoz a zoueoniezh, war-bouez un arroud brudet diwar zorn Varron : kemm a ra etre doueoniezh vojennel, doueoniezh fizikel, ha doueoniezh politikel.

Meur a don gant BÖC zo bet sonet war al leurenn gant arzourion all a bep doare : (Don't Fear) The Reaper evel-just, ha Burnin' for You, Godzilla, hag all. Meur a strollad punk rock a anzav bout bet levezonet gant BÖC.

Un atoll (liester: atolloù) a zo un enezenn goural (pe veur a hini). En he c'hreiz e vez ul lagon, ur seurt loc'h. Izel e vez an atolloù ha ne vezont kavet nemet er morioù trovanel, er Meurvor Habask dreist-holl, hag ivez e Meurvor Indez.

Goude dimezet da Herodiadez ez eas ar priedoù da chom en ur gêr en arvor, marteze Azotus, Ascalon pe Caesarea Maritima. Ur verc'h o doe war-dro ar bloaz 14, a voe anvet Salome diwar anv Salome I, he mamm-gozh a-berzh mamm.

Ur vrizhsilabenneg pe c'hoazh un damlizherenneg (saozneg "alphasyllabary") eo an abugida, da lâret eo ez eo un doare-skrivañ a implij lizherennoù a ra dave da bep ur gensonenn mui ur vogalenn. N'eo ket kevatal an abugida d'ur silabenneg rik rak kemmet e vez al lizherenn diazez evit diskouez penaos e ranker distagañ ar vogalenn a zeu da heul ar gensonenn. En ur silabenneg, avat, ez eus ul lizherenn diazez ispisial evit pep silabenn hep ma vefe heñvel stumm lizherennoù oc'h ober dave da silabennoù heñvel, da skwer e vefe disheñvel-poch al lizherenn implijet evit skrivañ ar silabenn "ka" diouzh an hini implijet evit skrivañ ar silabenn "ki" hag all evel e silabenneg an tsalagi (tcherokeeg).

Ar roched melen en deus gwisket ar bloavezh kentañ e Montelimar goude un tiflipadenn vras. Pemp deiz en deus dalc'hed anezhañ: kollet en deus ar roched en Alpe-d'Huez da gentañ ha goude un tennad padventet erfin. Ar maout a oa gant Floyd Landis e Paris. Diverrekaet eo bet an Amerikan e miz Eost peogwir en deus truchet gant testosterone: degemennet e oa e miz Genver 2007 Óscar Pereiro a oa an trec'h Tro Bro-C'hall 2006.

D'an 13 a viz Kerzu 1965 e voe skignet war BBC Two ur film un eurvezh-pad diazezet war "Thirteen to Centaurus". E 2003 e voe skignet war BBC ur film un eurvezh-pad anvet Home diazezet war an danevell anvet "The Enormous Space" (embannet da gentañ er gazetenn skiant-faltazi Interzone e 1989, hag adembannet en dastumad War Fever). Istor un den eus ar renk etre hag a ziviz pellaat diouzh ar be dha kregiñ da vevañ evel ur penitiour eo.
Ballard a gendalc'has da skrivañ a-hed ar bloavezhioù 1970 ha 1980, ha dont a reas da vezañ brudet a-drugarez da Empire of the Sun, ur romant diazezet war e vuhez e Shangai hag e kamp Lunghua. Gant al levr-se e c'hounezas priz James Tait Black Memorial e 1984. Al levrioù a lakaas embann goude ne rejont ket kement a verzh. Empire of the Sun a voe lakaet da film gant Steven Spielberg e 1987. Ballard a weler buan ha buan er film, ha kontañ a reas en doa kavet iskis c'hoari en ur film diwar-benn e vugaleaj.

Etre 1948 ha 2002 ez eus bet e-tro 38 strollad emsaverien disheñvel bennak o stourm pell pe belloc'h evit dizalc'hiezh Tamil Eelam. Er sifr-mañ e konter ar strolladoù anavezetañ evel an LTTE – Liberation Tigers of Tamil Eelam (Tigred Dieubiñ Tamil Eelam), anavezet dindan anv an Tigred Tamil traken alies, 'TELO – Tamil Eelam Liberation Organization (Aozadur dieubiñ Tamil Eelam) , EPRLF – Eelam Peoples' Revolutionary Liberation Front (Talbenn Dieubiñ Dispac'hel Tud Eelam), PLOTE – People's Liberation Organization of Tamil Eelam (Aozadur Dieubiñ Tud Tamil Eelam), EROS – Eelam Revolutionary Organization of Students (Aozadur Studierien Dispac'hel Eelam), hag ivez strolladoù all n'int ket ken anavezet evel an TEA – Tamil Eelam Army (Lu Tamil Eelam), an FTA – Ilankai Freedom Tamil Army (Lu Tamil evit Dieubididgezh Ilankai), hag an SRSL – Socialist Revolutionary Social Liberation. (Dieubidigezh Sokial Dispac'hel ha Sokialour)

Friederike Caroline Josephine von Bretzenheim (9 a viz Kerzu 1771 - 2 a viz Meurzh 1816), gevellez da Eleonore; abadez Lindau; a zimezas e 1796 d'ar c'hont Maximilian von Westerholt-Gysenberg (1772 - 19 a viz 1854) ;

E 1960 e tilojas Ballard hag e familh da Shepperton, e diavaez Londrez. Dre ma soñje n'en doa ket amzer a-walc'h evit skrivañ e chomas a-sav gant e vicher a-benn en em ouestlañ d'ar skrivañ nemetken. E romant kentañ, The Wind from Nowhere e ditl, a skrivas dindan pemzektez, hag embannet e voe e miz Genver 1962. Dilezel a reas neuze e labour e Chemistry and Industry, hag azalek ar mare-se e skrivas diehan. Diwezhatoc'h er memes bloavezh e voe embannet e eil romant, The Drowned World e ditl, ha gant ar romant-se e voe renket Ballard el luskad anvet « luskad nevez » (saozneg : New Wave). Dastumadegoù danevelloù savet gantañ a voe embannet, ha skrivañ a reas muioc'h-mui. Gant oberennoù evel The Terminal Beach e tiskouezas ivez e oa gouest da ledanaat tachenn voutin ar skiant-faltazi.

Stankañ a reas da geñver an tailhoù hag arc'hantaouiñ ar rouantelezh (adkempennoù e 1774-1776, 1781, 1787 div wech). Mennozh lakaat e-plas un tailh eeun ingal evit holl sujidi ar vro e-plas an tailh dizingal taille. An noblañs a robenn a-sav a-enep kreñv, difenn a reont o dreist-gwirioù e parlamant Pariz ha lez Versailles e voe an enebiezhioù kreñvañ. Louis XVI en devoa klasket tremen e-bioù e enebourien evit degas adkempennoù en ur ginnig e vennozhioù dirak un emvod pennoù-bras e 1787 ha goude-se e-pad emvod ar Stadoù-meur e 1789.
An holl grouadennoù e bed Battlestar Galactica a zo diazezet war ar memes doare: en ul lec'h pell diouzhomp en hollved e gaver ur sevenadurezh denel. Ar sevenadurezh-se a zo strollet e-stumm ur c'hengevread anvet an 12 Trevadenn, ar blanedenn orin d'an holl dud-se a zo Kobol. An 12 Trevadenn a zo bet tapet gant ur brezel hir a-enep d'ur ouenn robotoù anvet Cylons, ar re-se a zo mennet gant ur pal nemetken, lazhadegañ mab-den. Ar re Cylons a ginnig ar peoc'h d'an dud, met un toull-trap eo. Harpet gant un den anvet Baltar, ar re Cylons a dag kreñv an 12 Trevadenn kement hag ar flodad listri-egor trevadennel o moger difenn. An dagadennoù meur-se a ro lamm d'ar flodad listri denel, betek rishañ an trevadennoù, ha peur-zistrujañ poblañs ar planedennoù. Dreist-beverien an dagadennoù a lorc'h etrezek an egor oc'h implij a-bep seurt listri-egor disheñvel. Eus ar flodad listri-brezel trevadennel ne chom nemet unan, ar Battlestar Galactica, ur pezh-mell lestr-brezel ha dezougen en egor, hag a zo dreistbever d'an dagadenn. Dindan urzhioù ar c'habiten Adama, al lestr-brezel Galactica gant harp blenerien an nijerezioù brezel "Viper" a glask adkavout an dreistbeverien ha kas anezho er goudor etrezek un 13vet Trevadenn mojennel anvet Douar.

E fin an Eil Brezel-bed, 85% eus ar soudarded enrollet o servijout el lec'hioù pennañ a oa maouezed anezho. An MCWR a zo bet graet alies anezhañ al Lady Marines, an "Itron Marines". Ur gazetennerez he doa graet anezho ar BAMs evit Beautiful American Marines, "Marines amerikan koant" ; lod paotred er Marines a rae BAMs anezho ivez, evit Broad Ass Marines avat – "Marines o revrioù ledan".

Ar programm Apollo eo ar programm a gasas tud war al Loar evit ar wech kentañ. Gant an NASA eo bet kaset da benn, ha roet e oa bet lañs d'ar pal mont betek al Loar ha distreiñ ac'hano gant prezidant ar Stadoù-Unanet John F. Kennedy e-kerzh ur brezegenn distaget d’ar 25 a viz Mae 1961. D’an 21 a viz Gouhere 1969 e kerzhas un den war al Loar evit ar wech kentañ gant ar gefridi Apollo 11. En holl ez eus bet 12 o kerzhet war al Loar etre 1969 ha 1972, pa oa bet klozet an traoù gant ar gefridi Apollo 17. Abaoe n'eus bet den o vont betek al Loar ken.

Ar Sierra Madre Occidental a zo un aradennad venezioù e kornaoueg Mec'hiko. War-hed 1 250 km ez a eus harzoù ar Stadoù-Unanet en norzh, a-dreuz stadoù Zacatecas, Nayarit, hag un darn eus Jalisco, ha degouezhout gant an aradennad nevezvolkanek goude ar Río Santiago.

Kanton Pontkastell-Keren a zo anezhañ ur rann velestradurel eus Breizh, e departamant al Liger-Atlantel hag e rannvro Broioù-al-Liger (Frañs). Brasaet e oa bet da 13 kumun gant dekred ar 25 a viz C'hwevrer 2014.

Ur yezh omotek eus is-skourr yezhoù ometoek ar c'hreiz eo an oydaeg (oyda) komzet gant 16.597 den evel yezh kentañ ha gant 4.040 den evel eil yezh e gwalarn Omo en Etiopia (1998).
E dibenn 1905 e teuas David Lloyd George da gaout ur garg e gouarnamant frankizour Henry Campbell-Bannerman, evel « prezidant ar Gambr kenwerzh » (da lavaret eo sekretour-stad evit ar c’henwerzh). Er post-se e tiskouezas e varregezh. Pa voe anvet Herbert Henry Asquith da gentañ ministr e 1908, e teuas Lloyd George da vezañ ministr an arc’hant. Rankout a reas adaozañ ar gwarez sokial hag adaozañ ar morlu, war un dro. Klask a reas lakaat ar re binvidik da baeañ muioc’h a dailhoù, met Kambr ar Lorded a savas a-enep e ginnigoù. Kement-se a zegasas un tamm bec’h, met addilennet e voe ar Frankizourien e 1910 ha digresket e voe galloud al Lorded e 1911. Dont a reas Lloyd George a-benn da lakaat tremen e « National Insurance Act » er bloavezh-se ha da sevel evel-se diazezoù ar “Stad warezer”, a-raok ar Brezel-bed kentañ, evit gwareziñ an dud dilabour hag ar re glañv.

Berroc'h eo maread pareañ an toullgorfadurioù er genoù abalamour d'ar stank m'emañ ar gwazied ennañ a-hervez. Pareañ a ra an teod etre 4 ha 6 sizhunvezh nemetken. E-kerzh ar maread-pareañ avat e ranker diwall da gontammiñ pe da atizañ al lodenn dener gant pezh a lakaer er genoù (evajoù, boued, butun...).

Ober a ra dave an doare-skrivañ hangeul da berzhioù hiniennel doare-distagañ pep sonenn ar yezh, da skwer ur sin arbennik ez eus evit ober diskouez dre skrid ar fed ma vez distaget ur sonenn bennak gant an diweuz (lec'h distagañ) pe dre ar fri, pe ma vezont mouezhiet pe divouezh, hag all, da skouer:

Enebiñ garv a reas ar Menapii ouzh armeoù Julius Caesar e-pad Brezel Galia. Faezhet e voent gant Caesar e 57 kent JK, hag int kevredet gant pobloù all eus Belgica evel ar Morini. Er bloaz war-lerc'h e rojont dorn da emsavadeg ar Weneted a-enep Caesar, gant pobloù all Arvorig, en aner avat. Daoust da se e nac'has ar Menapii hag ar Morini plegañ dirak Caesar. Brezelioù all a renas ar Romaned outo, evel e 55 kent JK, pa felle da Gezar aloubiñ enez Vreizh. Mont a reas ar Menapii da repuiñ er c'hoadoù hag er geunioù, tra ma veze devet o c'hêrioù hag o zrevadoù gant ar Romaned.

Evit parlamant Breizh e oa implijet an anv-se pa oa chikan etre roue ar Frañs hag an dug Frañsez II. Dug Breizh a rae Parlamant Breizh eus an aozadur padal roue Bro-C'hall a rae "Grand Jours" eus an aozadur evit diskouez e oa suj dezhañ ha ne oa ket dieub.

Ar c'hotteg a oa ur yezh yenisek komzet gwechall war vord ar ster Mana e kreiz Siberia. Da get ez eo aet war-dro 1850. Hervez yezhourien'zo ne vefe nemet ur rannyezh eus an Asaneg.

Mont a reas war studi ar skiantoù naturel ha hini ar vezegiezh e Skol-veur Göttingen (Saks-Izel, en Alamagn a-vremañ). Unan eus e gelennerien, Jakob Henle (1809-1885), a oa un difenner eus an damkaniezh c'harvevel savet gant Louis Pasteur (1822-1895) e 1860. Mont a reas da eilmezeg ospital Hambourg da gentañ.

An arak (ha n'eo ket arrack) pe arac pe arack (arabeg : عرق araq, [ʕaraq]) a zo un died alkoolek (40-63%) treuzwelus, graet diwar lambig rezin ha greun aniz-dous. Tost eo ar blaz anezhi ouzh hini an ouzo, ar rakı hag ar pastis (met regalis a zo er pastis).
Er yezhoniezh e vez implijet an termen mouezh laosk (saoz.: harsh voice pe nevtricular voice pe hollow voice pe yawny voice) war dachenn ar fonetik hag ar fonologiezh evit komz eus un doare fonadur ma vez gwasket al larinks, peurliesañ kendistaget gant an ankoue.

Gannet eo, gant PDF, an treuzweluster, ar rinegañ hag ur spletad ledan eus erspizadurioù evit PDF 1.4 evel PDF/X3, o gannañ maeziennoù furmskridoù PDF etrewezhiat, notennadurioù ha sinedoù.

Ur skrivañ lezirek hag ur choaz a prantad fall evit ar skignañ (sul goude merenn, ur prantad implijet evit programmoù tuet gant an deskiñ d'ar familhioù, hag ouzhpenn-se war prantad ar c'heleier). ar stirad skinwel a oa bet rediet da vont ivez gant hent obererezhioù feuls gwanaet, ha gant ul lodenn deskadurezh kement en obererezhioù taolennet evit gant ar c'homzoù.

E 2008 eo deuet er-maez embannadenn kolektor Moon Safari, enni ar bladenn orin hag un eil hini, warni tonioù enrollet war al leurenn pe sonvesket en un doare disheñvel, hag un DVD (teulfilm) anvet "Sleeping, Eating, Waiting, Playing" hag aozet gant Mike Mills.

A-raok an talbenn ez eus bruderezh evit Gwechall-goz e oa..., Marvailhou G. MILIN (priz : 10 real), Eur zac'had marvailhou Yvon CROQ (Eostig Kerinek) (20 real) ha Bilzig F. AL LAY (20 real), gant ar meneg "Evit ar frejou-kas dre ar post 15 dre gant ouspenn."

Ademir Marques de Menezes pe Ademir (lesanvet Queixada), bet ganet d'an 8 a viz Du 1922 e Recife (Brazil) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Mae 1996 e Rio de Janeiro, a oa ur melldroader etrebroadel hag ur gourdoner brazilian.

Dre ar feur-emglev-se e voe lakaet un termen da vrezel-hêrezh Jülich ha d'an emgannoù etre Wolfgang Wilhelm ha Johann Sigismund. Er feur-emglev e voe roet broioù Jülich, Berg ha Ravenstein da Wolfgang Wilhelm. Broioù Kleve-Mark ha Ravensberg a voe roet da Johann Sigismund. Ar re-se e voe ar re gentañ e-touez ar broioù tost d'ar Roen a voe perc'hennet gant an tiegezh Hohenzollern ; diwarno e voe savet Rheinprovinz diwezhatoc'h.

Anv a ra an Testamant Nevez eus ur veaj bet graet di gant Jezuz Krist (Mk 7:24). Nebeut goude marv sant Steven ez eus bet savet un iliz kristen e Tir. Gouzout a reomp, dre Oberoù an Ebestel e vije chomet Paol Tars ur sizhun-pad eno da eskemm gant e genziskibled pa oa o tistreiñ eus Kiprenez da-geñver e drede beaj avieliñ Ak 21:3). Hervez Irenaeus Lyon en Adversus Haereses e oa genidik eus Tir kompagnunez Simon Magus. Testeniekaet eo bezañs un eskopti eno kerkent ha dibenn an Eil kantved. Dalc'het e vo ur Sened-Iliz e Tir e 355. Hervez sant Jerom, e vije marvet eno Origen, tad an Iliz, ha douaret e vije bet er penniliz.

Gantañ hag e vignoned eus l'Observatoire du Communautarisme hag ar "Grand Orient de France" e oa bet aozet ar c'hendiviz e Sened Bro-C'hall d'ar 24 a viz Du 2006 ma voe pedet Françoise Morvan da zistagañ ur brezegenn enep Karta Europat ar yezhoù, hag a-enep difennerien ar yezhoù evel Diwan.

D'ar 7 a viz Mae 2007 ez eus bet dioueliet ur maen-koun d'ar c'han broadel Himnusz e Szarvas Square, e kêr Budakeszi, ur gêriadennig nepell diouzh Budapest, kêr-benn Hungaria.
Anvet e vez an doare fonadur-mañ "mouezh gwasket" ivez dreist-holl pa gomzer eus an daore ma vez implijet e yezhoù gante rezioù tonennoù uhel.

En desped d'ar strivoù evit adlañs ar stirad dre ar bloavezhioù n'eus ket unan anezho a reas berzh betek ma vefe un adsevel e 2003 d'ar stirad diazez gant Universal Television. Gant an anv Battlestar Galactica, e voe roet lañs d'ur stirad adsavet gant ur stumm ministirad teir eurvezh. Implijet gant ar chadenn Sci-Fi Channel, ar skrivagner filmoù ha skinwel Ronald D. Moore harpet gant ar produer David Eick a gavas an tu d'en ober gant berzh bras. An aktour brudet hag enoret Edward James Olmos a voe choazet evit rol ar c'homandant Adama, Mary McDonnell evit ar brezidantez Laura Roslin. Starbuck ha Boomera oa merc'hed a-benn bremañ, c'hoariet gant Katee Sackhoff ha Grace Park. Aktourien mailh all a voe kemeret evel Jamie Bamber (Kabiten Apollo), James Callis (Doktor Gaius Baltar), ha Tricia Helfer evit rol ur Cylon anvet Niverenn C'hwec'h. Ar ministirad a reas berzh mat evit ar chadenn Sci-Fi Channel betek reiñ ar c'hoant dezho da sevel ur stirad sizhuniel nevez Battlestar Galactica.

En ur c'harrbed terket gant rodoù, monedone ar bountelloù a gas tro d'ur marbr a laka ar rodoù da dreiñ hag ar c'harrbed da vont war an hent. An hevelep gwikefre a vez arveret da lakaat tro e biñsoù ur vag.

Ganet e oa Anne Marie Chassaigne e La Flèche, Sarthe, France, merc'h e oa da Pierre Blaise Eugène Chassaigne ha d'e wreg Aimée Lopez, ha savet e voe en ur gouent. Pa voe 16 vloaz e skampas kuit Anne-Marie gant Armand Pourpe, ofiser er verdeadurezh. Brazezet e voe neuze, ha dimeziñ a rejont.

La raccolta - 4:51 - Komzoù "La raccolta" ("An eost") a deus eus ur varzhoneg gant Sappho, hag an ton eo hini ar ganaouenn roumanek "M-am suit in dealul clujului".

Bugel nemetañ ar roue Gustav II Adolf ha Maria Eleonora von Brandenburg e oa. He mamm a oa ur briñsez alaman, merc'h da Zilenner Brandenburg Johann Sigismund von Brandenburg), ha savet e voe evel ur paotr. Mervel a reas he zad en emgann Lützen en 1632, pa ne oa-hi nemet c'hwec'h vloaz.

Lies eo an abegoù da c'hanedigezh an Dispac'h Greantel e Breizh-Veur a-douez an holl vroioù all ; diouzh an eil tu ez int un asked eus un tolpad darvoudennoù en armerzh Europa an XVIIIvet kantved, ha diouzh egile un heuliad eus an dispac'hoù saoz er XVIIvet kantved.

Liane de Pougy (ganet d'an 2 a viz Gouere 1869 - marvet d'ar 26 a viz Kerzu 1950), a oa dañserez brudet er Folies Bergères hag unan eus koantañ plac'hed Paris en hec'h amzer.

Abalamour da se e vez roet da galz paotredigoù a orin yuzev, pe a orin protestant er broioù saoznek : nebeutoc'h er broioù protestant alamanek avat.

Melestradurezh: krouet e voe kumun Lannoez e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da benn ur c'hanton, hini Lannoez, gant teir c'humun ennañ: Ar Groez-Helean, Helean ha Lannoez; e Bann Josilin edo. Diskaret e voe kanton Lannoez ha lakaet Lannoez e Kanton Josilin, bet miret ha brasaet gant lezenn an 8 pluviôse an IX (28 a viz Genver 1801), dezhi an titl loi portant réduction du nombre de justices de paix. Lakaet e oa bet Lannoez en Arondisamant Ploermael bet krouet e 1800 .
Pell brasoc'h e oa ar genad gwechall a-raok bezañ rannet ar spesadoù anezhañ etre ar genadoù Dendroperdix, Peliperdix, Pternistis ha Scleroptila.

Anita Ekberg, bet ganet Kerstin Anita Marianne Ekberg d'an 29 a viz Gwengolo 1931 e Malmö (Sveden) hag aet da Anaon d'an 11 a viz Genver 2015 e Rocca di Papa (Italia), a oa un diskouezerez-c'hiz hag aktourez italian a orin svedat.
Mîr, navê yê sereke ku nav kurdan de ya. Lê dema ku mirov bêje Mîrê Botan, hingî jî, mirov behsa mîrê ku li Cizîra Botan mîr e dike. Mîr, bixwe, di nav kurdan de weke sereke xwediyê kevne şopîyeke ku pir mezine. Di nav kurdan de, kevne şopîye mîrîtiyê ne 5 hezar salan rê ya. Kurdan di nav xwe de rêzeke pir mezine dide mîr weke serek. Dema ku mirov behsa mîr an ji mîrîtiyê bike, mîrê botan tê bîre mirov. Mîre Botan weke dagerê mîrîtiyê ya. Ji ber ku Cizîra Botan dîroke de di her demê de di nav kurdan bû weke navendekê, êdî mîrê botan ji weha mezin bi nav bû.

Sensûra înternetê, li herêmên kurdan, sensûr danîna li ser rûpelên internetê yên kurdî ku li herêmên Kurdistanê gihîna wan zor bê û an jî nebe.

Hoşeng Broka helbestvan û nivîskarekî êzdî ye ku di sala 1969an de li gundê bajarê Tirbesipiyê Tilxatûnkê li Başûrê Rojavayî Kurdistanê ji dayîk bûye.

Di sala 1912 ew çav li balafirekê dikeve, dibîne çawa ew bi asamanan dikeve. Ji wê gavê, daxwaza firînê di dilê wî de ciyekî mezin digre û gava yê balafirvan têdigihêje ku ev zarok pir dixwaze li balafirê siwar bibe, ew daxwaze dilê wî bi gewde dike û wisa jî, ji bo cara yekemîn di 12 saliya xwe de, Antoine hîsên xweşî û azadiyê nas dike. Ev bûyera hanê şuna xwe di dilê Antoinê zarok de çêdike û firîn ji wê rojê jê re dibe mebest û armanc.

Pirtûka Mîrzayê Biçûk di nav berhemên Antoine de Saint-Exupéry de bi rastî ciyekî taybetî digre. Ew bi babet û naveroka xwe ji hemû pirtûkên din cihê ye. Ji navên pirtûkên din mirov dikare bizanibe ew li dora çi mijaran digerin. Eger ceng û serêşên jiyanê ciyekî mezin di nav wan de dibînin, pirtûka Mîrzayê Biçûk cîhaneke bi serê xwe ye, berhemeke yekta ye. Ew di nav serdemên harbûyînê de xewneke xweş e, di nav sedsalên dijminatiyê de bîstikek dilovanî ye. Di jiyana xwe ya kurt de, Antoine de Saint-Exupéry di nav herdu şerên cîhanî de derbas dibe. Ew tenê di zaroktiya xwe de demên kêfxweşî û pakiyê dibîne. Gava ew „mezin“ dibe, ew bêgav dibe bikeve nav cengê û bi "Mirovên mezin" re pêwendiyan çêbike, bijî. Di vê jiyana dorgirtî de, xewn rêya xelasê di rûyê wî de vedike, xewna xweş hergav bang wî dike. Wilo jî gava bayê hovitiyê gûr dibe û xwînxwar li bajarên Europayê li laşan digerin, Antoine di serê xwe de dûrî navendên bajarvaniyê, dûrî cengê dikeve. Ew li balafira xewnan siwar dibe, diçe Biyabanê, diçe Sehraya Efrîqayê û li wê tenhatiyê, wek piraniya pêxemberan, tiştên ku bi çavan nayên dîtin ew wan bi dilê xwe dibîne. Li wê derê ew pêrgî mîrzayekî biçûk tê û herdu, bi hev re, li rastiya tiştan digerin û aveke ne wek hemû avan vedixwin: ew li bîra dilovaniyê digerin û wê di bilindbûna hîsên pak de peyda dikin. Antoine de Saint-Exupéry dûrî Fransa şikestî, li Emerîkayê, tevnê vê xewnê kok dike.

Di nav zanyaran de nêrîneke hevpar bo avakirin û pêşxistina berpêbûniya zayendî çawa pêktê, tune ye. Digel vê zanyaran teoriyên biyolojiye ya hatiye delîlkirin çêtir dibînin. Van teorî rê dide ku têkiliyê wan an jî bi tenê sere xwe bandorî li ser berpêbûniya zayendî dikin wekî gen, hormonên berê zayînê û bastûra mejiyê. Pê ve hin zanyar qala faktor û bandorên hawirê, şiklê mezinkirina dê-bav û serpêhatiyên kesan jî dikin, lê delîlên xûrt b ovan îdîayan tüne ye.
Ev herêm ji Şino dest pê dike û heta Saqiz diçe. Di vê herêmê de Bajarê Şino, Pîranşar, Nexede, Serdeşt, Mehabad, Mîyamduaw, Şayîndij û Bokan hene.

Wekî din jî di warê kirînê de me sîstema xwe pêşde bir û ji bo we hesantir kir. Hun dikarin gelekî hesanî berheman bikirin. Bi rêka Paypal ê hun dikarin ji her devera cîhanê bûhayê berheman bighînine me. Em jî piştî ku bûha gihişte me yekser berhemê we ji bo we dihinêrin. Li Ewrupa û bi taybet Elmanya hun dikarin hesabê banqê bikar bînin. Ji welatên dîtir jî hun dikarin bi rêka paypalê bûha bighînine me.

Bileyder (1928: بليدر / Biléidér (Bileyder); 1946: Bileyden [sic]; bi tirkî: Binatlı) gundekî navenda Êlihê ya Batmanê ye. Ev gund 10 km ji Êlihê dûr e. Bileyder ji aliye ermeniyan avabûye. Misilman di sersala 16'an de li vî gundî bi cih bûne[çavkanî pêwîst e]. Hejmara niştecihên Bileyderê îro 4217 kes e[çavkanî pêwîst e]. Li gund eşîrên wek Sinikan, Xerzi, Perixanî, Sergirî û Koçer meskun in. Li Bileyderê mekteb u nexweşxane hene. Dengbêjê ermenî û kurd Karapetê Xaço di sala 1902'an de li Bileyderê hatiye ser dinyeyê[çavkanî pêwîst e].

Muşeref Xinûkî an Müşerref Özcan (z. 1926, Xinûk, Sêrt - m. 19 adar 2008, Sêrt) 20. Wêjenas û helbestvan û mutesevifekî kurdan e. wî di medreseyan de xwendiye u ew alim bû.

Gêsa, navê aşîreka ku ereb bûya û navê wê di Destana Dewrêşê Ewdî de dibuhurê. Aşîra gêsa weke aşîreka di wê demê de cengekî wê hatîya kurdistanê û girêdana xwe bi Mîr Temir ve hanîya ser ziman. Di destanê de biqasî ku tê ser ziman, herême ku ew lê serwer e ji sînorê riha bi ber herême ereban ya Îskenderûn û bi ber Şamê ve diçêt.

Bi avabûna ajansa Asoociated Press’re, didemek gelek kurde gelek rojnameyên weke; Rojnameyên Boston, Yeketîya Rojnameyên Rojava (Western Associated Press). Yeketîya Rojnameyên Başûr (Southern Associated Press) û Yeketîya Rojnameyên Philadelphia (Philadelphia Associated Press) tevlî ajansê bûne.

Rûnê zeytê berdin quşxaneyê, sîra kutayî, firingî (gir hûrkirî), goşt, bamye, xwê, îsota tûj tevlî bikin, bidin ser agir. Bila dirêj bikele, goşt biperite, kewa xwarinê bigire.

Etîmolog dibêjin wekî ziman, zimanê Kurdî nikare ji zimanên biyan ên ku ne ji koma zimanên Îndogermanî ne peyvan hilwergire, lê nayê. Ji ber wê ye gelek peyvên biyan di zimanê Kurdî de rasterast kivşe dibin. Bo mînak "hikumet" Erebî ye, lê her Kurdek bi awayeke din bikartîne. Bo mînak yek dibêje hikûmet, yek dibêje hukomet hwd. Lê zimanê Kurdî gelek peyvan daye zimanê cîran ên ku be Îndogermanî ne û di wan zinanan de kivşe nabe. Bo mînak destî, herçendî Tirkan guhertine, kirine testî jî, di wê zimanê de kivşe nabe.

Warmbier di Dibistana Bilind a Wyoming di 2013'an de wekî çîna silavnameyê xwendekarek duyemîn bilindtirîn xwendekarê salê bû. Ew gelemperî û bihura xirab bêdeng bû, ku li ser tîma yaneya fûtbolê ve dilîst. Hevserokê wî got ku ew lîstikvanek xwerû û rêberê xwezayî bû.

Mars One saziyek şexsî ya holendî ye. Armanca vê saziyê ew e ku heta sala 2025an mirovan bişînin li ser Behramê û ji wan re wargehekê ava bikin. Rêberê projeyê Bas Lansdorp e. Hevkariya bi zanistên zanîngeha Twente hatine peymankirin.
Emîr Hesenpûr (li cîhana rojavayî Amir Hassanpour) (z. 10 gelawêj 1943, Mehabad - m. 24 xizîran 2017, Toronto, Kanada) rewşenbîr û zimannasê kurd ê rojhilata Kurdistanê bû. Sala 1964an ji zanîngeha Tehranê dîplomaya pisporiya zimanê îngilîzî wergirtiye. Bi xwe jî di nava salên 1965-1966'an de dersdarî kiriye.

Di 30 tabaxe 1918 de Amdamê partiya sosyalist e şoraşgar Fanya Kaplan ku di bake lenîn ku pêre bi axivê, hingî deme ku li xwe di zîvire, rasti gula êrîşkar hat û birîndar bû. Êrîşkar sê gula berdanê de. Du gula li mile wî û yek ji li kezebe wî ya sipî ket. JI ber ku hingî di wê heyeme de hata bawer kirin ku li nexweşxane ji heya ku êrîşkar li bendî wî bin, ew birina Kremlînê. Li wir, ew hata derman kirin. PIştre her çend ku baş bû ji, piştî vê buyarê re sihata wî xira bû. PIştre hinek xwerve xwerin, dihata bawer kirin ku bandûra wan êrîşan ji di wan xwerveyan de heya.

Ew bi berhema xweya bi navê Axlaqî Nasrî jî li ser beşa felsefeyê exlaqê, ango rewişt, yan jî etîkê dixebite. Ew bi pirtûka xweya bi navê Îlm el-Qelamê jî li ser teologiya şîîtiyê dişuxule.

Mafê jinan heye ku bi awayekî wekhev ji hemû mafên mirovan û azadiyên bingehî yên di warê sîyasî, aborî, civakî, çandî û hevwelatiyê de, an jî di warekî din de sûdê werbigirin û ji aliyê wan ve bêne paraztin.

Tirbeya Weysel Qaranî, Keleha Derzîn a Hewêlê, Mizgefta Mezin, Asakir, Pira Nasredîn, Germava Bilolsê, Germava Xista û Germava Lîfê ciyên herî naskirî ne ku ji aliyê gel ve tên ziyaretkirin.

Fuzûlî bi zimanên osmanî, farisî û erebî gelek şiêr nivîsîne, di hersê zimana da jî xwedî dîwan e, lê piraniya berhemên wî bi farisî ne. Beng û Bade, Haft Cam (Sakîname), Rind û Zahid, Husn û Aşk (Sihat û Marûz) Enîsu’l-Kalb, tenê çendek ji wan in. Ji qirnê XVÎ. şûnda, zimanê farisî wek zimanê edebî li pêşiya zimanê kurdî bûye. Ev rastîyek e ku em hemû pê dizanin. Rastîyeke din jî heye, ku Köprülü jî destnîşan dike: “ Di sedsala XVÎ ´ a da, di nav kurdên tehsîl û terbîyegirtî da kesin derketine ku di bin tesîra xurt ya zimanê tirkî da mane û bi tirkî şiêr nivîsandine, mesela ji Tezkîreya Aşik Çelebî û ﬁerefnameya Şerefxanê Bitlîsî em agahdar dibin.“ (Bnr. M. F. Köprülü: mad. Fuzûlî îslam ans)

Li gor serjimariya giştî ya mirovan û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encam dan, hejmara rûniştvanên gundê Zêwe 987 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 188 e.

Şadrewan Mistefa Barzanî li ser rêya xwe bo Yekitiya Soviyetê li Mirgewerê jî mabû. Ev şikefta ku ev têde mabûn bi navê vî hatiye binav kirin.tiştê balkêş ew e ku di berhema Ehmedê Xanî , Mem û Zîn de koka Beko ewan ku yekî nebaş bû ji Mergewerê ye!!

Haydarî, cure mezeyek ji pêjgeha kurd û gelê cîran e. Ji ber ku tê de sîr, biharbêhn (biharat), îsota sor û ya dîrêj heye, dema mirov pirr bixwe dikare xurdangiya (madeyê) mirov biêşîne, devê mirov bişewitîne, ev nav girtiye. Ango "hay ji xwe hebe, haydarê xwe be". Li tevahiya herêmên Kurdistanê ev meze tê zanîn.