Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Pâ-lì (巴黎, Fap-ngî: Paris) he Fap-koet ke Sú-tû lâu chui-thai sàng-sṳ, ya-he Fap-koet ke chṳn-chhṳ lâu vùn-fa chûng-sîm. Pâ-lì-sṳ su̍k-yî Fap-làn-sî tó thai-khî chṳ̂-ha ke Pâ-lì-sén. Pâ-lì chhiòn-sṳ fûn-sṳ̀n ngi-sṳ̍p ke khî, chhṳ-chhiùng 1860 ngièn-thoi khôi-sṳ́ mò chhung-thai pien-fa. Chiet-chṳ 2009-ngièn Pâ-lì sṳ-nui ngìn-khiéu chhêu-ko 223-van. Pâ-lì tû-fi-khî ke ngìn-khiéu chhêu-ko 1200-van, he Êu-chû chui-thai ke tû-fi-khî chṳ̂-yit. Pâ-lì chhai chiông-khiun yit-chhiên ngièn ke sṳ̀-kiên chûng he sî-fông sṳ-kie chui-thai ke sàng-sṳ. ya chên-kîn he sṳ-kie sông chui-thai ke sàng-sṳ. muk-chhièn he sṳ-kie sông chui chhung-yeu ke chṳn-chhṳ lâu vùn-fa chûng-sîm chṳ̂-yit, tui-yî kau-yuk, ngu-lo̍k, sṳ̀-song, khô-ho̍k, mòi-thí, ngi-su̍t lâu chṳn-chhṳ tén-tén fông-mien yû chhung-thai yáng-hióng-li̍t.

Edward 8-sṳ (Yîn-ngî: Edward VIII, 1894-ngièn 6-ngie̍t 23-ngit －1972-ngièn 5-ngie̍t 28-ngit), Yîn-koet koet-vòng, chhiòn-miàng Edward Albert Christian George Andrew Patrick David, sùn-vi heu pûn khì thi George 6-sṳ fûng vì vûn sâ kûng tsiok, chhṳ 1936-ngièn 1-ngie̍t 20-ngit khì fu George 5-sṳ kàm pen to 1936-ngièn 12-ngie̍t 11-ngit thui vi, vì Yîn-koet fò Yîn Lièn-pâng kok-chhṳ-chhṳ liâng koet-vòng, Yin-thu Fòng-ti, khiung chhai-vi 325 thiên. Vûn sâ Vòng-chêu ke thi-sâm vi koet-vòng.

Â-li-kham-thi̍t he Sî-pân-ngà khì-chûng yit-ke fat-chán khoai-suk ke sàng-sṳ. Khì kîn-chi yî lî-yû, chho chiú, fu̍k-vu-ngia̍p fò hàng-chṳn vì-chú. Chhut khiéu phín yû chiú, Kám-lám yù khi̍p súi kó. Kì yû khiâng kûng-ngia̍p yì sṳ̍t-phín kâ kûng, phì kiet, fóng chṳt fò yâu hi. Thi̍t-set séu sṳ̍t yû Turrón.

Yu Kil-chun(兪吉濬, Hôn-koet-ngî:유길준 /Yu Kil-chun, 1856-ngièn 10-ngie̍t 24-ngit - 1914-ngièn 9-ngie̍t 30-ngit) he Hôn-koet ke thu̍k-li̍p yun-thung-kâ, Chṳn-chṳ Ngìn-lui, kói-kiet yun-thung-kâ, Mìn-chhu̍k chú-ngi Chat-ho̍k-kâ.

Súi-sùn-fàn (Water Cycle) he chṳ́ súi yù thi-khiù m̀-thùng ke thi-fông théu-ko khi̍p-sû Ngit-tèu yî-lòi ke nèn-liòng chón-pien chhùn chhai ke mù-sṳt to thi-khiù chûng nang yit-têu thi-fông, li-yì: thi ke súi-fun pûn Ngit-tèu chin-fat sṳ̀n-vì khûng-hì chûng ke súi-chin-hì. Yì súi chhai thi-khiù ke chhùn-chhai mù-sṳt pâu-koat yû ku-thai, yi̍t-thai lâu hì-thai. yì thi-khiù chûng ke súi tô-sú chhùn-chhai yî thai-hì-chhèn chûng , thi-mien , thi-tái , fù-phok , hò-liù khi̍p hói-yòng chûng. Súi fi théu-ko yit-têu vu̍t-lî chok-yung , li-yì: chin-fat, kong-súi , sem-théu, péu-mien ke liù-thûng lâu péu-tái hâ-liù-thûng tén , yù yit-ke thi-fông yì thûng chṳ nang yit-ke thi-fông . yì súi yù hò-chhôn liù-thûng chṳ hói-yòng.

Aristoteles (chhièn 384-ngièn - chhièn 322-ngièn 3-ngie̍t 7-ngit) he Kú Hî-lia̍p ke yit ke chet-ho̍k-kâ. Kì he Platon ke ho̍k-sâng, lâu Alexandros 3-sṳ ke sîn-sâng.

Só-pá-sên (掃把星, Yîn-ngî: Comet), ya cho-tet ham-cho fi-sên (彗星), he yù pên kèu-sṳ̀n ke Thai-yòng-hì Séu-thiên-thí, tông kì chêu-hiong Ngit-tèu chiap-khiûn sṳ̀, fi pûn kâ-ngie̍t pin-chhiâ khôi-sṳ́ sṳt-hì, chán-sṳ chhut khó-kien ke Thai-hì-chhèn, ya chhiu-he fi-fat, yû sṳ̀ ya-fi yû fi-mî. Liá-chúng hien-siong he yù Ngit-tèu Fuk-sa lâu Ngit-tèu-fûng khiung-thùng tui fi-fu̍t chok-yung chho-sṳ̀n ke. Fi-fu̍t he yù sûng san-ke pên, Chhṳ̀n-âi, lâu Séu-ngâm-sa̍k kèu-sṳ̀n ke.
Koet-kâ lâu Thi-khî Táng-kip Vet-miàng (Yîn-ngî: Country code top-level domain, kién-chhṳ̂n: ccTLD), he yung lióng sṳ-mû ke koet-kâ fe̍t thi-khî miàng suk-siá thoi-chhṳ̂n ke táng-kip-vet, khì-vet-miàng ke chṳ́-thin khi̍p fûn-phi ], chṳn-chhṳ yîn-su kháu-liòng lìn-kàm chhai kî-su̍t lâu sông-ngia̍p yîn-su chṳ̂-sông. Liá-têu táng-kip-vet kiûn yù lióng-chak sṳ-mû chû-sṳ̀n, thai-phu-fun sṳ́-yung ISO 3166-1 phiêu-chún. 2002-ngièn sṳ̀ khiung yû 243-ke koet-kâ khi̍p thi-khî táng-kip-vet.

Fuentelmonge he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 42,24 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 81.

Saint Lawrence-hò (Fap-ngî: Fleuve Saint-Laurent) he Pet-Mî ke yit-thiàu hò-liù, vi-yî Kâ-nâ-thai lâu Mî-koet kin-nui. Ngièn-thèu yî Ontario-fù, liù kîn-ko Montréal, Québec-sṳ, chhai Gaspésie thi-khî ngi̍p Thai-sî-yòng ke Saint Lawrence-vân. Saint Lawrence-hò chhiùng Ontario-fù khiéu ke Kingston khôi-sṳ́, chhṳ̍t-to Ontario-sén ke Cornwall he Mî-koet lâu Kâ-nâ-thai ke kie-hò. Cornwall yî-ha tû-chhai Kâ-nâ-thai kin-nui. Chhiòn-chhòng 3,056 kûng-lî. Saint Lawrence-hò he ńg-thai fù-súi kiê to Thai-sî-yòng ke thûng-lu, khí-yû chhung-yeu ke thi-vi. Hò-liù lióng-ngan si̍p-chûng liáu Québec 80% ke ngìn-khiéu lâu kí-fû só-yû ke kûng-ngia̍p.

Serón de Nágima he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 60,16 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 191.

Kháu-kú-ho̍k-kâ lâu chṳ́ ngiên-kiu li̍t-sṳ́ ki-chai ke Li̍t-sṳ́ ho̍k-kâ mò-thùng, Kháu-kú-ho̍k-kâ thûng-ko ngiên-kiu yén-kú ngìn-lui ke vì-liù-vu̍t, tui mò-yû li̍t-sṳ́ ki-chai ke sṳ́-chhièn Vùn-fa ya-he chin-hàng ngiên-kiu. Kháu-kú-ho̍k-kâ chṳ-li̍t yî tham-sok ngìn-lui vùn-fa ke hí-ngièn.

Hò-làn Ngiùn-hàng ke kôn-fông phiêu-tsì he thai-siá-sṳ-mû “ABN AMRO”. Thùng-sṳ̀, thai phu-fûn ke Hò-làn po-chṳ́ sṳ́-yung “ABN Amro” ke piâng-siá lòi péu-sṳ Hò-làn Ngiùn-hàng.
Chṳ̂n-fu̍t Sâng-vu̍t (真核生物, Eukaryote) he khì se-pâu khí-yû se-pâu-fu̍t ke Tân-se-pâu Sâng-vu̍t lâu Tô-se-pâu Sâng-vu̍t ke chúng-chhṳ̂n, kì pâu-koat só-yû thûng-vu̍t, chhṳ̍t-vu̍t, chṳ̂n-khiûn lâu khì-thâ khí-yû yù mo̍k pâu kwó chho̍k ke fu̍k-chha̍p â-se-pâu kiet-kèu ke sâng-vu̍t. Chṳ̂n-fu̍t Sâng-vu̍t lâu Ngièn-fu̍t Sâng-vu̍t ke kîn-pún-sin khî-phe̍t he chhièn-chá ke se-pâu nui-hàm yû se-pâu-fu̍t, yîn-chhṳ́ yî Chṳ̂n-fu̍t lòi miang-miàng liá yit-lui se-pâu. Hí-tô Chṳ̂n-fu̍t se-pâu chûng hàn hàm yû khì-thâ se-pâu hi, yì lia̍p sien thí, ya̍p liu̍k thí, kô ngì kî thí tén. Yù yî khí-yû se-pâu fu̍t, yîn-chhṳ́ Chṳ̂n-fu̍t se-pâu ke se-pâu fûn-lie̍t ko-chhàng lâu mò se-pâu fu̍t ke ngièn fu̍t sâng-vu̍t ya thai put siông-thùng. Chṳ̂n-fu̍t sâng-vu̍t chhai chin fa sông he tân-ngièn sin ke, tû su̍k-yî sâm vet hì-thúng chûng ke Chṳ̂n-fu̍t sâng-vu̍t vet, nang-ngoi lióng-ke vet vì thùng su̍k-yî ngièn fu̍t sâng-vu̍t ke se khiûn lâu kú khiûn. Than yù yî Chṳ̂n-fu̍t sâng-vu̍t lâu kú khiûn chhai yit-sia sâng fa sin-chṳt fò kî yîn siông-kôan sin sông khí-yû yit-thin siông-sṳ sin, yîn-chhṳ́ yû sṳ̀ ya chiông liá lióng-chá khiung-thùng kûi yî Neomura yên-fa kî. Khô-ho̍k-kâ siông-sin, chhiùng kî yîn chṳn kí lòi-khon, Chṳ̂n-fu̍t sâng-vu̍t he se khiûn lâu kú khiûn ke kî yîn yùng-ha̍p thí, kì he mêu-chúng kú khiûn lâu se khiûn khiung sâng, yi chúng kiet-ha̍p ke sán-vu̍t.

中華民國係位在東亞地區嘅共和立憲制國家，嘛係亞洲最早嘅民主共和國。中華民國在新曆1912年正月一號宣布正式成立，接手清朝統治大陸撈蒙古地區。1945年聯合國成立嘅時節，係創始成員國，在1971年退出聯合國前麻擔任聯合國安全理事會嘅常任理事國。1912年到1971年間廣泛承認代表中國，這滿則受到領土撈政治因素影響而在許多國際場合分稱作臺灣或者中華臺北。而這滿日中華民國實際管轄嘅領土有超過99%位到臺灣島，另外還包括澎湖群島、金門群島、馬祖列島、烏坵列島、部分南海諸島等島嶼，首都撈中央政府所在地位到臺北市。 在經歷軍閥割據嘅時節、中國抗日戰爭以及國共內戰後，以中國國民黨為首嘅中華民國政府在1949年撤往臺灣地區，而中國共產黨則在中國大陸成立中華人民共撈國。儘管這種時節中華民國單淨控制臺灣撈周邊島嶼，但是受冷戰局勢影響仍分聯合國撈大多數西方國家看到中國嘅合法代表。毋過中華人民共撈國到1971年取代中華民國在聯合國所持嘅中國席次、中華民國嘛宣布退出聯合國後，許多國家接連宣布撈中華民國斷交而失去廣泛地外交承認。在這般情況下中華民國一方面快速發展經濟，除了分列入亞洲四細龍嘅一外，嘛成為世界上排行第21名嘅經濟體；另一方面則開始從事民主改革工作，從原本威權主義嘅一黨制國家發展成多黨民主嘅直接民選國家，享有高度新聞自由、醫療保健、公共教育、經濟自由撈人文發展。 中華民國政府多次主張依據《中華民國憲法》而擁有「中國」嘅主權，這包括過去所統治嘅中國大陸地區。但自1992年開始政府毋再把反攻大陸看到佢政治目標，有關憲法中所提到嘅領土疆域問題嘛引起許多爭論，而這滿日政府嘅政治立場則很大程度上取決到執政嘅政治聯盟。同嘅時節中華人民共撈國嘛聲稱自己係中國唯一合法代表，表示臺灣係佢擁有主權嘅第23個省份，進而否認中華民國作為主權國家嘅地位撈存在。此外中華人民共撈國政府還表示如果發表任何臺灣共撈國獨立聲明、或者係認為撈平統一嘅可能性完全喪失嘅時節，中華人民共撈國有權力針對臺灣地區使用武力作為回應。

Kàm-sṳt Yîn-hiùng(鑑識英雄, Yîn-ngîː Crime Scene Investigation Center／i Hero) he 2015-ngièn Thòi-vân ngiéu-chhiong-khia̍k, tui Chû Hau-ôn, Vòng Sṳt-hièn, Chhài Suk-chin, Theu-fâ-moi chú-yên. Yî Chûng-sṳ Sú-vi-thòi 2015-ngièn 4-ngie̍t 10-ngit am-pû-sṳ̀ 10-tiám sú-pô. Liá-khia̍k he Chûng-fà Mìn-koet Khô-kî-phu thûi-thûng ke kie-va̍k, ho-hêm “Thòi-vân thi-yit-phu kàm-sṳt khô-kî thien-sṳ thien-yáng”, “Thòi-vân thi-yit-phu chhiòn liâng-vet khô-ho̍k hi-khia̍k”.

Thai-pu-khî (大埔區) he Hiông-kóng sṳ̍p-pat-khî ke khì-tsûng yit-khî, tshai Sîn-kie ke tûng-phu, tsúng mien-tsit yok 14,805 kûng-khín, he Hiông-kóng ke thi-ngi thai Hàng-tsṳn Khî-vet. Kîn-kí 2001-ngièn tsṳn-fú ke thúng-kie, Thai-pu-khî ke ngìn-khiéu yû 310,879 ngìn.
Wong Gaa-khi (黃家駒/Wong Ka Kui, 1962 nen 6 yet 10 nit－1993 nen 6 yet 30 nit) sang-yi Hiong-gong, zak-gun Gong-dung, Theui-saan. Khi sang-si heh Hiong-gong geh haau tsut-miang geh goh-sang. Khi heung Beyond ngok-theui chu goh-siu, git-thaa-siu khip tsong-dui-saang-yen. Wong Gaa-khi heung Nit-phun yit goh thin-si-theui geh yu-hi zit-muk yin-wui faat-sang yi-ui si zoh .

Khái-ngì-chhái (Pô-làn-ngî: Kielce) he Pô-làn Sṳn-sṳ̍p-sṳ-sén Sén-fi, vi-yî Pô-làn tûng-nàm-phu Sṳn-sṳ̍p-sṳ Sân-mak Silnicą hò-pán, khî-vet kîn-chi, lî-yû lâu mo-yi fi-chán chûng-sîm. Kîn-kí 2010-ngièn 12-ngie̍t 31-ngit thúng-kie sú-kí, yû ngìn-khiéu 203804 ngìn. Hot-khî nui yû 5 ke chhṳ-yèn pó-fu-khî. Khái-ngì-chhái vi-yî Fà-sâ lâu Khiet-là-khô-fû chṳ̂-kiên ke kâu-thûng chûng-ki-tiám. He chhùng-yeu ke kâu-thûng tû-sṳ.

Then Yí-hièn (鄧雨賢, 1906-ngièn 7-ngie̍t 21-ngit – 1944-ngièn 6-ngie̍t 11-ngit), he Hak-kâ-ngìn ke yîm-ngo̍k-kâ, he tô-sán ke Fuk-ló kô-khiuk chok-khiuk-kâ.

Khûn-chhùng ke chúng-lui –“Fàm-he yû yi̍t-kap ke khûn-chhùng ngì-têu oi chiông kì-têu son-cho mò chhiang-li ke, chhiòn-phu cho-m̀-tet sṳ̍t.” (Sṳ̂n-min-ki 14-Chông:19-chiet.

Mâ-lî-sûn (馬禮遜, Yîn-ngî: Robert Morrison 1782-ngièn 1-ngie̍t 5-ngit — 1834-ngièn 8-ngie̍t 1-ngit), Sû-kak-làn Chhòn-kau-sṳ, chûng-fà Kî-tuk-kau-fi ke chho-phan-ngìn, 1807-ngièn to-tha̍t Kóng-chû, chhai Yîn-koet Tûng-Yin-thu-kûng-sṳ̂ ngin-chṳt 25-ngièn. Chên kien-ngi Yîn-koet chṳn-fú chhai Chûng-koet chhṳ-sat fap-thìn.

Long-chûng-sṳ (閬中市) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Nàm-chhûng-sṳ só kón-hot ke yit-ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 1878 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 880,000-ngìn.

Set-ngì-vì-â-ngî (Cрпски/Srpski) he Sṳ̂-là-fû Ngî-chhu̍k Nàm Sṳ̂-là-fû Ngî-kî ke sṳ̀n-yèn, Štokavian fông-ngièn ke khì-chûng chṳ̂-yit ke phêu-chún, chṳ̂-chhièn ke phêu-chún chhṳ̂n-cho Set-ngì-vì-â Khiet-lò-thi-â-ngî。Set-ngì-vì-â-ngî chú-yeu chhai Set-ngì-vì-â, Mùng-thi̍t-nui-kô-lò, Pô-sṳ̂-nì-â lâu khì-thâ thi-fông ke Set-ngì-vì-â-ngìn sṳ́-yung.

La Póveda de Soria he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 64,30 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 122.

Chok-chá chhîn-chhú péu-mìn kì ke muk-tit, chhiu-he yeu sṳ́ ngìn-kâ siông-sin Yâ-sû he Kî-tuk, he Sṳ̀n ke chṳ́-yì, yîn-sin kì chhiu-nèn tet-tó sâng-miang. Chhiùng pún-sû tô-chhu kié-sṳt Yù-thai fûng-siu̍k khi̍p Hî-pak-lói sṳ-v ke cho-fap khon-lòi, tui-siong pâu-koat san-kî si-chhu ke Yù-thai-ngìn khi̍p ngoi-pâng-ngìn.

Oise he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet pet-phu. Su̍k-yî Picardy Thai-khî. Chúng mien-chit 5,860 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 816,142-ngìn (2007-ngièn thúng-kie). Oise he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.

Chṳn-chhṳ sông, Oi-ngì-làn tó-sông fûn-vì Oi-ngì-làn Khiung-fò-koet, pâu-koat tó-sông ke liuk fûn chṳ̂ ńg, pet Oi-ngì-làn chṳ́ hâm-koi liáu khì yì chhai tó ke tûng-pet-phu ke yit phu-fûn.

Kiú-liùng-sàng-khî (九龍城區) he Hiông-kóng sṳ̍p-pat-khî ke khì-tsûng yit-khî, tshai-yî Kiú-liùng pan-tó, pet-mong Sṳ̂-é-sân, nàm-tsiap Vì-tô-li-â Kóng‎. Mien-tsit 1,000 kûng-khín, ngìn-khiéu yok 380,000-ngìn.
ǹg-è thai-phu-fun tû fa̍t-chhai súi-lí, chhiòn sṳ-kie chúng-khiung yû lióng-van chhit-chhiên tô-chúng thâm-súi fe̍t-chá hói-súi Ǹg-è. Chui-séu ke Ǹg-è chṳ́-yû yit-kûng-fûn, chui-thai ke nèn yû chiông-khiun sṳ̍p-pat-mí chhòng.

Düsseldorf he Tet-koet chûng-sî-phu ke yit-chak sàng-sṳ. Kì he Pet Rhine-Westphalia-chû sú-fú, thú-thi mien-chit vi 217 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yû 593,682-ngìn (2012-ngièn)

Sui-tiên-ngî (瑞顛語, svenska) fe̍t-chá ham cho Sui-tién-ngî (瑞典語), he Pet Ngit-ngí-màn-ngî ke yit-chúng, chú-yeu sṳ́-yung thi-khî vi Sui-tiên, Fûn-làn, sṳ́-yung ngìn-su chhêu-ko kiú-pak-van ngìn. Kì lâu Sṳ̂-khâm-tit-nâ-vì-â thi-khî nang-ngoi lióng-chúng ngî-ngièn: Tan-ma̍k-ngî lâu Nò-vî-ngî he siông-thûng ngî-ngièn. Sui-tiên-ngî lâu khì-thâ Pet Ngit-ngí-màn-ngî yit-yong, lòi-ngièn yî Kú Norse-ngî. Sui-tiên sṳ̀n-ngìn ke sṳt-sṳ nèn-li̍t kô-tha̍t 99%. Phêu-chún Sui-tiên-ngî he Shuì-tién kôn-fông ngî-ngièn, lòi-ngièn yî Sṳ̍p-kiú Sṳ-ki Sui-tiên chûng-phu ke fông-ngièn, chhai Ngi-sṳ̍p Sṳ-ki chhû-khì ku-thin hâ-lòi.

Sṳn-tan-chiet he kau-fi ke yit-ke tshòn-thúng tsiet-ngit, he kî-tuk-thù khin-tsuk Yâ-sû kî-tuk tan-sên ke khin-tsuk ngit. Tshai Sṳn-tan-chiet thai-phu-fun ke kau-thòng tû-voi siên tshai sṳ̍p-ngi ngie̍t ngi-sṳ̍p-si ngit yi̍t-tsit sṳ̍p-ngi ngie̍t ngi-sṳ̍p-ńg ngit lìn-sṳ̀n mì-sat fe̍t-he kí-hàng kâ-yîm, yèn-heu tshai sṳ̍p-ngi ngie̍t ngi-sṳ̍p-ńg khin-tsuk Sṳn-tan-chiet; yì-yèn Kî-tuk-kau ke nang-yit thai fûn-tsṳ̂ Tûng-chang-kau ke Sṳn-tan-chiet khin-tsuk tset-tshai mî-ngièn ke yit-ngie̍t chhit-ngit. Sṳn-tan-chiet ya-he sî-fông sṳ-kie yî-khi̍p khì-thâ tsṳ̂n-tô thi-khî ke kûng-khiung ká-ngit.

Vûn Sin-hò(Chûng-vùnː 溫昇豪, James Wen, 1978-ngièn 2-ngie̍t 22-ngit – ) he Thòi-vân Model, yên-yèn. sit-kon Thòi-vân-sén Phîn-tûng-yen, Hak-kâ-ngìn. 2006-ngièn, yîn yên chhut kûng-sṳ Ngùi-hiám Sîm-lìn (危險心靈) yì chhám-lu-thèu-kok. 2009-ngièn, yîn ngiéu-chhiong-khia̍k Phai-khén Ńg-vòng (敗犬女王) yì sín-suk pau-fùng, 2010-ngièn, tâm-ngim ngiéu chhiong khia̍k Chhî-li Pû-ngiòng (犀利人妻), nàm-chú-kok yúng-yû chhêu-kô ngìn-hì lâu tî-miàng-thu.

Buryatia Khiung-fò-koet (Buryat-ngî: Буряад Республика) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit-ke Chhṳ-chhṳ Khiung-fò-koet, khì kôn-fông ngî-ngièn vi Buryat-ngî lâu Ngò-lò-sṳ̂-ngî. Mien-chit 351,300 phìn-fông kûng-lî, sú-tû vi Vû-làn Vû-tet, chhung-yeu sàng-sṳ yû Khap-khiet-thù tén.

Nicolet, Quebec he Québec-sén Centre-du-Québec Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 2000-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 129.20 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 7,828 (2011-ngièn).

Sṳ́-thù Yok-hon he Sî-pí-thai ke chṳ́-yì, ngièn vi ǹg-fû, heu-lòi mùng Yâ-sû fû-seu sṳ̀n Sṳ̍p-ngi mùn-thù chṳ̂-yit, lâu thi-hiûng Ngâ-kok yû thùng-yit miàng-ho ——“Lùi-hṳ́ ”, pin kiên Pí-tet, Ngâ-kok thùng vi Yâ-sû chui-chhîn sin ke mùn-thù. Yâ-sû sṳ̂n-thiên heu, Yok-hon chhai-yî chó-khì Yâ-lu-sat-lâng ke kau-fi chûng pan yên chhung-yeu ke kok-set, heu-lòi chên phî chhûng-kiûn chṳ Pha̍t-mô hói-tó. Kîn-kí kau-fi ke chhòn-sot, Yok-hon chhai só-yû sṳ́-thù chûng-kiên fa̍t to chui chhòng, heu-lòi chhai î-fut-só lì-sṳ.
Krasnodar Piên-kiông-khî (Ngò-ngî: Краснода́рский край) , vi yî Pet Kô-kâ-sok sî-phu, lâu Khiet-lî-mí-â siông-mong, he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂ yit, su̍k Nàm-phu Lièn-pâng Kón-khî. Mien-chit 76,000 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 5,337,700 (2013-ngièn). Sú-fú Krasnodar.

Sîn-kie-tûng (新界東) he Hiông-kóng Li̍p-fap-fi thi-khî tshṳ̍t-sién ke sién-khî tsṳ̂-yit, tsṳ́-tsak Hiông-kóng Sîn-kie tûng-mien ke thi-khî, fam-vì pâu-hàm Pet-khî, Thai-pu-khî, Sâ-thièn-khî khi̍p Sî-kung-khî.

Kiông (薑, Ho̍k-miàng: Zingiber officinale), he yit-chúng ngièn-sán yî Tûng-nàm-â ngie̍t-tai thi-khî chhṳ̍t-vu̍t. Khôi yû Vòng-liu̍k-set fâ pin-yû chhiuk-kit-sin hiông-mi ke kîn-káng.

Theng Siaau-pheng tsoi 1979 nen fui-fong Tsung-kok. Tsong-phaan 'gui-kaap fui-fong' ge chai-daau. Sim-chun seng-wai kang-chai thak-ki. Goh choh ngie-sip nen ge gui-gaap. Yen-tsoi Sim-chun pen seng thaai seng-si.

Sun-chhṳ Fòng-ti (順治皇帝, 1638-ngièn － 1661-ngièn) he Chhîn-chhèu ke thi 2 thoi fòng-ti. 1643-ngièn chṳ 1661-ngièn chhai-vi. Ngièn-ho Sun-chhṳ.

Fap-ngî Wikipedia (Fap-ngî ：Wikipédia en Français) vì Wikipedia hia̍p-chok kie-va̍k chṳ̂ Fap-ngî pán-pún, yù Fî-yàng-li Chû-chṳt──Wikimedia vì-chhṳ̀ fu-chit. Muk-chhièn vì kok ngî-ngièn vì-kî pak-khô kie-va̍k chûng, kûi-mù phài-miàng thi 3 (yî thiàu-muk liòng kie-son) ke Wikipedia. Sṳ́-chhóng yî 2001-ngièn, 2010-ngièn 9-ngie̍t ki Yîn-ngî lâu Tet-ngî Wikipedia chṳ̂-heu sṳ̀n-vì thi-sâm-ke thiàu-muk sú chhêu-ko 100 van ke ngî-ngièn pán-pún. Chiet chṳ 2012-ngièn 6-ngie̍t 8-ngit chṳ́, Fap-ngî vì-kî pak-khô thiàu-muk sú yí-kîn chhêu-ko 1,258,179, phiên-si̍p sú tha̍t chṳ 84,711,440 chhṳ, chu-chhak yung-fu tha̍t chṳ 1,301,637 ngìn.

Haak-gaa-saan-goh (客家山歌) heh ngit zung saan-goh, heh Haak-gaa wun-fa geh zing-sui zi ngit, zi-yew lyuw-sing yi Gong-dung, Fuk-gen, Gong-si, Theui-wan dang thi-khi. Gaai goh zi-yew khaau hau-theu tsong-zok, tseui-yi yi tsut, heh Haak-gaa yim-ngok geh thui-biu.

O-khiet-làn Vùn-fap Ho̍k-káu (Yîn-ngî: Auckland Grammar School) he Néu Sî-làn yû 140-ngièn li̍t-sṳ́ ke kûng-li̍p nàm-chṳ́ chûng-ho̍k. Chêu-sû kiú-ngièn-kip chṳ sṳ̍p-sâm ngièn-kip ke ho̍k-sâng. 2008-ngièn ho̍k-káu yû 2483-miàng ho̍k-sâng, khì-chûng pâu-koat phu-fun ki-suk vi-yî ho̍k-káu fu-khiun ke Tibbs House ke káu-ngoi ki-suk ho̍k-sâng, sṳ́ O-khiet-làn Vùn-fap Ho̍k-káu sṳ̀n-vì Néu Sî-làn chui-thai ke ho̍k-káu chṳ̂-yit. O-khiet-làn Vùn-fap Ho̍k-káu he pûn khon-cho Néu Sî-làn miàng-káu chṳ̂-yit, ho̍k-sâng li̍t-ngièn ho̍k-su̍t sṳ̀n-chit chhai chûng-ho̍k phài-miàng sông miàng-lie̍t chhièn-màu, thùng-sṳ̀ mî-ngièn chhai thí-yuk fông-mien ya-he tet-tó chióng-sóng. Ho̍k-káu pín-chhṳ̀ ngiàm-kiún ke ho̍k-su̍t kau-yuk lâu khien-chhiòn ho̍k-ngia̍p kin-chên ke lî-ngiam, thì-chhong chîn-yîn-chṳ kau-yuk khi̍p ho̍k-sâng chhiòn-nèn fat-chán.

Percé, Quebec he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1801-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 550.30 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,312-ngìn (2011-ngièn).
Eiffel Thiet-thap (Fap-ngî: La Tour Eiffel) he yit-chho yî 1889-ngièn 4-ngie̍t 25-ngit kien-sat chhai Fap-koet Pâ-lì Chan-sṳ̀n Kóng-chhòng sông ke léu-khúng kiet-kèu thiet-thap, kô 300-mí, thiên-sien kô 24-mí, chúng-kô 324-mí, he Pâ-lì chui-kô ke kien-chuk-vu̍t.

Chûng-koet kú-thoi ke Lien-tân-su̍t, sî-fông kú-thoi ke Lien-kîm-su̍t, chhiu-he phu-fun hàm Fa-ho̍k, pin tui khiûn-thoi fa-ho̍k ke hìn-sàng, fat-chán yû chhûng-thai ke yi-ngi.

Doraemon (Ngi̍t-ngî：ドラえもん) he Ngi̍t-pún màn-va̍k-kâ Fujiko F. Fujio (藤子·F·不二雄) ke chho̍k-miàng ke màn-va̍k chok-phín. Ku-sṳ chú-yeu he kóng yit-chak lòi-chhṳ 22 Sṳ-ki ke meu-é kî-hi-ngìn Doraemon, chón-to 20 Sṳ-ki pông-chhu Nobita ke ku-sṳ.

Laval he Kâ-nâ-thai ke yit-ke sàng-sṳ, vi-yî Québec-sén sî-nàm-phu, Montréal kau-khî ke Yâ-sû-tó song, he Québec-sén ke thi-fông chṳn-khî chṳ̂-yit. 2011-ngièn thúng-kie, ngìn-khiéu yû 401,553-ngìn.

Pha̍k-se-pâu he hiet chûng yit-chúng chhung-yeu ke hiet-se-pâu. Chhù-liáu pha̍k-se-pâu ngoi, ngìn-thí hiet chûng hàn-yû fùng-hiet-khiù, hiet-séu-pán lâu hiet-chiông. Pha̍k-se-pâu chok-vì miên-yi̍t hi-thúng ke yit-phu-fun pông-chhu sṳ̂n-thí tí-khong chhòn-ngiam-phiang yî-khi̍p ngoi-lòi ke tûng-sî.

Thai-phìn-thiên-koet (太平天囯) he Fùng Siù-chhiòn yî 1851-ngièn kien-li̍p ke chṳn-khièn, sú-tû he Thiên-kîn (kîm-ngit he Nàm-kîn). 1864-ngièn pûn Mân-chhîn me̍t-mòng.

Lî-hói ya-he hâm súi fù, hói chiak fù, ngièn-pún vì kú Thi-chûng-hói ke yit phu-fûn. Kú-thoi Lî-hói ke yèn-ngan kî-mìn ngin-vì Lî-hói he hói-yòng, khó-nèn he yîn-vì kì ke súi hàn hâm, yì-chhiâ khon hí-lòi mò piên mò chi. Lî-hói ke yàm thu thai-yok vì 1.2%, vì phìn-kiûn hói-súi yàm thu ke sâm fûn chṳ̂-yit.

Wonju Sṳ (Hòn-ngî: 원주시/原州市) he Hòn-koet Gangwon Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 867.63 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 310,854-ngìn.

Nàm-khiê-khî (南溪區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Ngì-pîn-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 704.43 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 410,000-ngìn.

Màn-hâ-tun (Yîn-vùn: Manhattan) he Mî-koet Néu-yok-sṳ 5-ke Hàng-chṳn-khî chṳ̂-chûng chui ngìn-khiéu chhiû-me̍t ke yit-ke, lâu Néu-yok-yen (New York County) fam-vì siông-tông. Liá-ke Hàng-chṳn-khî chú-yeu yù yit-ke tó chû-sṳ̀n, pin pûn Tûng-hò, Hâ-tet-sùn-hò yî-khi̍p Hâ-lìm-hò pâu vì, pin thùng-sṳ̀ pâu-koat lìn-khiûn ke séu-tó-yí lâu yit-khoài chhai thai-liu̍k sông ke fî-thi. Màn-hâ-tun pûn hìn-yùng vì cháng-ke Mî-koet ke kîn-chi lâu vùn-fa chûng-sîm, ya-he Lièn-ha̍p-koet Chúng-phu thai-lèu ke só-chhai-thi. Hâ Màn-hâ-tun ke Fà-ngì-kiê he sṳ-sông khì-chûng yit-ke chui chhùng-yeu ke kîm-yùng chûng-sîm, yû kô-tha̍t 1.2 seu ke pún-thi sâng-sán chúng-chhṳ̍t, pin yúng-yû Néu-yok Chṳn-khèn Kâu-yi-só lâu Na̍p-sṳ̂-tha̍t-khiet. Kì ke fòng-thi-sán sṳ-chhòng ya-he chhiòn sṳ-kie chui ngo-kui chṳ̂-yit , hí-tô khiam-koet khî-ngia̍p ya chhai chhṳ́ sat-li̍p Chúng-phu.

Alpens he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 13.8 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 303-ngìn (2007-ngièn thúng-kie).
Tver-chû (Ngò-ngî: Тверска́я о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Tver-chû ke mien-chit he 84,100 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,353,392-ngìn, sú-fú Tver. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 93.4%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 1.2%.

Ô-lén (Ngit-pún-ngî:御田／おでん oden *) he Kansei-ngìn pûn liá-chúng liau-lî ke miàng. Thûng-sòng chhòi liau pâu-koat chú kiê-lón, Lò-pe̍t, Chikuwa (竹輪) tén, liá-têu chhòi-liau tû piong chhai hói-tai chú-thông. Cho-tet phóng-fan, ya cho-tet chok séu-sṳ̍t.

Tô-piên-hìn (Polygon) he phìn-mien ke fûng pit, yù yû-han sien-thon (thai-yî 2) chû-sṳ̀n, chhiâ sú-mî lièn-chiap hí-lòi va̍k-chhut ke hìn-chhong.

Nò-vî-ngî (norsk) he Ngit-ngí-màn Ngî-chhu̍k ke yit-ke fûn-kî, phû-phiên thûng-yung yî Nò-vî, ya-he Nò-vî ke kôn-fông ngî-ngièn. Nò-vî-ngî lâu Shuì-tién-ngî lâu Tan-ma̍k-ngî sṳ̍p-fûn siông-khiun, chhâu-lien liá sâm-chúng ngî-ngièn ke ngìn ya-he cho-tet fu-siông fu-siông kiêu-thûng. Tan-ma̍k-ngî chhiùng Sṳ̍p-liuk Sṳ-ki chṳ Sṳ̍p-kiú Sṳ-ki khì-kiên yit-chhṳ̍t he Nò-vî thi-khî ke phêu-chún sû-siá ngî-ngièn, chṳ-to khiûn-thoi ke Nò-vî-ngî fat-chán yit-chhṳ̍t tû-yû su-liáu Oi-koet chú-ngi, sàng-hiông kak-ngòi yî-khi̍p Nò-vî vùn-ho̍k-sṳ́ só yáng-hióng. Kîn-kí Nò-vî fap-li̍t lâu chṳn-fú chṳn-chhet, kîm-ha ke Nò-vî-ngî yû lióng-tho sû-siá hìn-sṳt, fûn-phe̍t he “Sû-mien Nò-vî-ngî ” (Bokmål) lâu “Sîn Nò-vî-ngî” (Nynorsk). Lióng-chúng sû-siá Nò-vî-ngî ke hìn-sṳt thoi-péu kit-chin ke sû-siá péu-tha̍t fông-sṳt.

Muk-sên (木星; Yîn-ngî: Jupiter) he Thai-yòng-hi chhiùng nui-hiong-ngoi ke thi-ńg-khò Hàng-sên, yi̍t vì Thai-yòng-hi chûng thí-chit chui-thai, chhṳ-chón chui-khoai ke Hàng-sên. Kì ke chṳt-liòng vì Thai-yòng ke chhiên fûn chṳ̂-yit, than vì Thai-yòng-hi chûng khì-thâ Hàng-sên chṳt-liòng chúng-fò ke 2.5 phi. Muk-sên lâu Thú-sên, Thiên-vòng-sên, Hói-vòng-sên kai-su̍k Hì-thí Hàng-sên, yîn-chhṳ́ si-chá yu ha̍p-chhṳ̂n Lui-muk Hàng-sên.

Kui 2005 nin Ma-loi-si-a chang-fu chung-kai, Ma-loi-si-a ngin-hau chung yuk yu 58% suk-yi Muk-si-lam, 22.9% suk-yi Fut-kau, 11.1% suk-yi Ki-tuk-kau (paau-kut Ten-chi-kau), 6.3% suk-yi Yan-tu-kau, 2.6% suk-yi Tau-kau.

Vòng-chhà (黄茶, Yellow Tea) he yit-chúng lâu liu̍k-chhà ke kâ-kûng kûng-ngi lio̍k-yû m̀-thùng ke chhà, tô liáu yit-tho mûn-tôi vok-vòng kûng-sì. Mûn-tôi heu, ya̍p yí pien vòng, chai kîn kôn-châu chṳ-sṳ̀n, vòng chhà chim pau heu he vòng thông vòng ya̍p, miàng chhà yì Fù-nàm ke kiûn sân ngiùn chṳ̂m tén, chim pau heu mî ya̍p tû chhai pî chûng li̍p chho̍k, “ yì tô sân kiam miòng ”. Khì-thâ chho̍k-miàng ke vòng chhà hàn-yû: mùng táng vòng ngà, pet kóng mô chiâm, lu̍k yén mô chiâm, khok sân vòng ngà, kwûi kông pha̍k mô chiâm, vûn chû vòng thông, fán sî vòng thai chhà, Kóng-tûng thai ya̍p chhiâng, hói mâ kiûng chhà.

Sî-sûng-pán-na̍p Tái-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû (西雙版納傣族自治州) chhai Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Yùn-nàm-sén sî-nàm tôn, he Yùn-nàm-sén ha-hot ke yit-ke chhṳ-chhṳ-chû .
Midi-Pyrénées he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet sî-nàm-fông, pet lâu Pí-li-sṳ̀ chiap-yòng. Chúng mien-chit 45,348 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 2,865,000-ngìn (2009-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Ariège-sén, Aveyron-sén, Sông Garonne-sén, Gers-sén, Lot-sén, Sông Pyrénées-sén, Tarn-sén, Tarn-et-Garonne-sén. Khì sú-fú he Montauban.

Tûng-sṳ Chhâ-chhàm he yit-chho vi-yî Thòi-vân Thòi-chûng-sṳ Tûng-sṳ-khî Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Tûng-sṳ-sien ke chûng-tôn thiet-lu chhâ-chhàm, kîm kói kien vì “Tûng-sṳ Hak-kâ Vùn-fa Yèn-khî”.

Kîm-yòng-yen (金陽縣, Yî-ngî: ꏁꇉꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,587phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 165,121-ngìn.

Kîn-kí 2000-ngièn ke thúng-kie su-kí, Kuala Lumpur mien-chit tha̍t-tó 243.65 phìn-fông kûng-lî, sṳ-khî ngìn-khiéu 1,479,388, lièn thùng Klang-hò liù-vet ke ngìn-khiéu yok-yû 400-van. Kuala Lumpur he fà-ngìn ke chú-yeu chhòn-thúng chhi-kî thi chṳ̂-yit, to 1970 ngièn-thoi sṳ̀ fà-ngìn hàn-he cham-hi Kit-lùng-po ngìn-khiéu ke tô-su, hien-chhai fà-ngìn yok cham Kit-lùng-po thi-khî chúng ngìn-khiéu ke 42%, vi tông-thi chú-yeu chhu̍k-yì chṳ̂-yit.

1895-ngièn 11-ngie̍t 8-ngit, chhai Tet-koet Vì-ngì-tshṳ-páu Thai-ho̍k chin-hàng yîm-khi̍t sa-sien ke sṳ̍t-ngiam sṳ̀, kôn-chhat to piong-chhai sa-sien-kón fu-khiûn thû-yû Chhiâng-â-pha̍k sôn-pi ke phîn-sông fat-chhut ke mì-kông, chui-heu kì khok-sin liá he yit-chúng sîn sa-sien. Yû-ngìn thì-ngi chiông kì fat-hien ke sîn sa-sien thin-miàng vì “Lùn-khìm Sa-sien ”, Lùn-khìm Sa-sien chhṳ̀ -yung “X Sa-sien” liá yit miàng-chhṳ̂n, sán sâng X Sa-sien ke kî-hi ham-cho X Sa-sien-kî. Lùn-khìm ke miàng-sṳ Yîn-vùn yit pân siá vì Roentgen (tet-vùn miàng-sṳ Röntgen ke nang yit-chúng piâng-fap). 1901-ngièn, sú-kài Nok-pi-ngì Chióng pân-fat, Lùn-khìm tet-to Nok-pi-ngì Vu̍t-lî-ho̍k Chióng.

Bielsk Podlaski he Pô-làn Pô-tet-là-chhia-sén ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 26.88 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 26,577 ngìn (2007-ngièn).

Thiên-vòng-sên lâu Hói-vòng-sên ke nui-phu lâu thai-hì kèu-sṳ̀n m̀-thùng yî kiên ki-thai ke hì-thí ki-sên, muk-sên lâu thú-sên. Thùng-ngióng ke, thiên-vùn ho̍k-kâ sat-li̍p liáu m̀-thùng ke pên-ki-sên fûn-lui lòi ôn-tsì kì-têu. Thiên-vòng-sên thai-hì ke chú-yeu sṳ̀n-fûn he khîn lâu hoi, hàn pâu-hàm kha kô pí-li ke yù súi,ôn, kap-vàn tén kiet-sṳ̀n ke "pên", lâu cho-tet thâm-chhet to ke Thàn-khîn Fa-ha̍p-vu̍t. Thiên-vòng-sên he Thai-yòng-hi nui thai-hì-chhèn chui-lâng ke hàng-sên, chui-tâi vûn-thu chṳ́ -yû 49K (−224℃). Khì ngoi-phu ke thai-hì-chhèn khí-yû fu̍k-chha̍p ke yùn- chhèn kiet-kèu, súi-chhai chui-tâi ke yùn-chhèn nui, yì kap-vàn chû-sṳ̀n chui-kô chhú ke yùn-chhèn.
Â-le̍t-màn-nì-ngî pâu-koat yit-hì-lie̍t fông-ngièn, lâu Pâ-phat-li-â ─ O-thi-li ngî (Bairisch-Österreichisch) thùng su̍k sông Tet-yi-chṳ ngî (Oberdeutsch). "Â-le̍t-màn-nì-ngî" ngièn chṳ́ Â-le̍t-màn-nì-ngìn sot ke ngî-ngièn, â le̍t màn nì ngìn he Ngit-ngí-màn-ngìn ke yit-kî, Lie̍t-kî-tûn-sṳ-tên ngìn (Liechtensteiner), Tet Ngî-hì Shuì-sṳ ngìn (German Swiss), yî-khi̍p Tet-koet sî-nàm-phu Pâ-tên - Fù-thèn-páu ngìn (Baden-Württemberg people) chit khì heu-yí. Â-le̍t-màn-nì-ngî fûn-vì si-ke fông-ngièn chû, khì-chûng yu pâu-hàm liáu hó-tô fông-ngièn fò chhṳ fông-ngièn (Subdialekt). Hien-chhai chhiòn-khiù yok-yû 1000 van-ngìn chhai liuk ke m̀-thùng ke koet-kâ fò thi-khî sṳ́-yung liá-chúng ngî-ngièn, kie yû Shuì-sṳ, Tet-koet, O-thi-li, Lie̍t-kî-tûn-sṳ-tên, Fap-koet ke Â-ngì-sat-sṳ̂(Elsass), Ve-nui-shuì-là ke Tet-koet chhûn (Colonia Tovar).

Spree-Neiße he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Brandenburg-pâng ke Yen. Chúng mien-chit 1,647.8 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 118,899-ngìn (2013-ngièn).

Kuantan (Mâ-lòi-ngî: Kuantan) he Mâ-lòi-sî-â Pahang ke sú-fú, ya-he Sî-Mâ tûng hói-ngan chui-thai ke sàng-sṳ, vi-yî Kôan-tan hò-khiéu fu-khiun, mien-hiong Nàm Chûng-koet Hói. Ngìn-khiéu thai-yok 340,000, khì-chûng yok 58% Mâ-lòi-ngìn 32% Fà-ngìn, 4% Yin-thu-ngìn yî-khi̍p 6% khì-thâ ngìn-chúng. Sàng-sṳ mien-chit tha̍t-tó sâm-van liuk-chhiên phìn-fông kûng-lî.

Thông Ngiâ-mong (湯若望, Tet-ngî: Johann Adam Schall von Bell，1591-ngièn － 1666-ngièn), Sṳ̀n-sṳn Lò-mâ-ti-koet Tet-koet-ngìn, Thiên-chú-kau Yâ-sû-fi siû-sṳ, sṳ̀n-fu, ho̍k-chá, chhòn-kau-sṳ, lòi fà chhòn-kau, Chûng-koet mìn-ma̍t chhîn-chhû kôn-yèn.

Tet-ngo-tshu̍k (德昂族) he Chûng-koet yit-ke Séu-su mìn-tshu̍k . Tsú-yeu fûn-phu tshai Yùn-nàm-sén Tet-fên-chû Lù-sî-sṳ. Ngìn-khiéu yok 1.8 van-ngìn.
Se-pâu-fu̍t (Yîn-ngî: Cell Nucleus; Là-tên-ngî: Nucleus) he chhùn-chhai yî Chṳ̂n-fu̍t se-pâu chûng ke fûng-pit sṳt mo̍k chhong pâu hi, nui-phu hàm yû se-pâu chûng thai-tô-sú ke vì-chhòn vu̍t-chṳt, ya chhiu-he DNA. Liá-têu DNA lâu tô-chúng Thàn-pha̍k-chṳt, yì Chû-chṳt Thàn-pha̍k fu̍k ha̍p hìn-sṳ̀n Ngiam-set-chṳt. Yì Ngiam-set-chṳt chhai se-pâu fûn-lie̍t sṳ̀, fi nùng suk hìn-sṳ̀n Ngiam-set-thí, khì-chûng só hàm ke só-yû kî yîn ha̍p-chhṳ̂n vì Fu̍t-kî Yîn-chû. Se-pâu-fu̍t ke chok-yung, he vì-chhṳ̀ kî yîn ke vàn-cháng sin, pin chia yù thiàu chiet kî yîn péu-hien lòi yáng-hióng se-pâu fa̍t-thûng. Se-pâu fu̍t ke chú-yeu kèu-chho vì fu̍t mo̍k, he yit-chúng chiông se-pâu fu̍t vàn-chhiòn pâu-fu̍k ke sûng chhèn mo̍k, khó sṳ́ mo̍k nui vu̍t-chṳt lâu se-pâu chṳt, yî-khi̍p khí-yû se-pâu kut-ka kûng-nèn ke mióng chhong kiet-kèu fu̍t siàm chhèn fûn-kak-khôi lòi. Yù yî tô-sú Fûn-chṳ́ mò-fap chhṳ̍t-chiap chhôn théu fu̍t mo̍k, yîn-chhṳ́ sî-yeu fu̍t khûng chok-vì vu̍t-chṳt ke chin chhut Thûng-tho. Liá-têu khûng thung khó ngiong séu Fûn-chṳ́ lâu lì chṳ́ Chhṳ-yù thûng théu; yì yì Thàn-pha̍k-chṳt pân kha thai ke Fûn-chṳ́, chet sî-yeu hî tai thàn pha̍k ke pông-chhu chhòi-nèn thûng-ko. Fu̍t yun-sû he se-pâu chûng chui chhùng-yeu ke kûng-nèn; kî yîn péu-hien lâu ngiam set thí ke pó-chhùn, kai yû lai yî fu̍t khûng sông só chin-hàng ke sû sung chok-yung. Se-pâu fu̍t nui put hàm yû ngim-hò khì-thâ mo̍k chhong ke kiet-kèu, than ya pin fî vàn-chhiòn kiûn yûn, khì-chûng chhùn-chhai hí-tô yù thi̍t-sû Thàn-pha̍k-chṳt, RNA yî-khi̍p DNA só fu̍k ha̍p yì sṳ̀n ke chhṳ fu̍t thí. Yì khì-chûng su lî-kié chui théu chha̍t ke he fu̍t yìn, chhṳ́ kiet-kèu chú-yeu chhâm-lâu fu̍t thòng thí ke chû-sṳ̀n. Fu̍t thòng thí chhai fu̍t yìn chûng sán chhut chṳ̂-heu, fi chin-ngi̍p se-pâu chṳt chin-hàng mRNA ke chón yi̍t.

Kau-fòng Valentinus (800-ngièn – 827-ngièn 9-ngie̍t 16-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 827-ngièn 9-ngie̍t 1-ngit chṳ 9-ngie̍t 16-ngit chhai-ngim.

Yongin Sṳ (Hòn-ngî: 용인시/龍仁市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 591.36 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 909,425-ngìn.

Ngìn-vùn thi-lî (chú-yeu chṳ́ chṳn-chhṳ sông) ke tûng êu he chṳ́ chhṳ thi-ngi-chhṳ sṳ-kie thai-chan heu, fe̍t chô Sû-lièn pìn thûn, fe̍t sṳ̀n-vì Sû-lièn ke fu yûng koet, chṳn-chhṳ sông yù Khiung-sán-tóng chṳp-chṳn, kîn-chi sông tô chhái-yung kie-va̍k kîn-chi thí-chṳ ke koet-kâ, liá tiám lâu sî êu siông-fán. Thai tô tûng êu koet-kâ yî Sṳ̂-là-fû mìn-chhu̍k vì-chú-thí, kî-mìn tô sin-fung Tûng-chang-kau, than Khiung-sán-tóng sṳ̀-thoi, kôn-fông thûi-hàng mò sṳ̀n lun.
Sat-tên-tó (Yi-thai-li-ngî：Sardegna [sarˈdeɲɲa]; Sat-tên-nì-â-ngî : Sardìgna, Sardìnnia), vi-yî Yi-thai-li pan-tó ke sî-nàm-fông, he Thi-chûng-hói ke thi-ngi thai tó, kiùn chhṳ yî Sî-sî-lî. Khì thi-lî vi-tsì chhai Khô-sî-kâ-tó nàm-mien, Sî-pân-ngà, Thu̍t-nì-sṳ̂, Yi-thai-li chṳ̂-kiên ke Thi-chûng-hói sî-phu. Sat-tên-tó fu-khiûn Hói-vet chên sṳ̀n sán sâ tên ǹg, liá khó-nèn he “ sâ tên ” ǹg yit-chhṳ̀ ke yù-lòi, he yit-ke ngièn thoi khi̍t vì kiú yén ke kú-ló tó-yí. Kì ke thi-sṳ khi khu tô pien, fàn tó hói-ngan sien khiuk chap fu̍k-chha̍p. Sat-tên-tó ke hì-hèu vûn-fò sṳp-yun, he tién-hîn ke Thi-chûng-hói sṳt hì-hèu, than kô sân táng-phu ke chit siet khó tha̍t pan ngièn chṳ̂ kiú.

Covaleda he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 104,36 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 1.891.

Villar del Campo he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 25,29 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 24.

Mòi-chû Thien-sṳ-thòi Hak-kâ Kûng-khiung Phîn-tho(梅州广播电视台客家公共频道) he Kóng-tûng Mòi-chû Kóng-pô Thien-sṳ-thòi ke yit-chak thien-sṳ phîn-tho, Chûng-koet Thai-liu̍k thi-yit-chak yî Hak-kâ-fa kóng-pô vì chú ke phîn-tho.

Harvard Thai-ho̍k he Mî-koet chui kú-ló ya-he chui yû-miàng ke kô-kip ho̍k-fú tsṳ̂-yit, he yit-kiên yung phì-yông ngiên-kiu sâng lâu tsin-hàng Khô-ho̍k Ngiên-kiu vi-tsú ke Thai-ho̍k. Liá-kiên sṳ̂-li̍p thai-ho̍k lâu yúng-yû "Sṳ-kie lî-kûng thai-ho̍k tsṳ̂-chui" tshṳ̂n-fû ke Massachusetts Lî-kûng Ho̍k-yen khiung-thùng. Harvard Thai-ho̍k tshai-yî 1636-ngièn tshóng-li̍p, tông-sṳ̀ he Massachusetts tshṳ̍t-mìn-thi phì-yông mu̍k-sṳ̂ kien-li̍p ke ho̍k-káu.

Koet-kâ Kûng-yèn (國家公園) he yit-chúng pó-liù-khî, thûng-sòng yù chṳn-fú só yúng-yû, muk-tit he pó-fu mêu-chúng thi put su-tó ngìn-lui fat-chán lâu vû-ngiam ke sông-hoi.

Yîn-koet Hòng-khûng (Yîn-ngî: British Airways, LSE: BAY), he Yîn-koet ke koet-kâ Hòng-khûng Kûng-sṳ̂, ya-he Yîn-koet li̍t-sṳ́ chui yû-kiú ke hòng-khûng kûng-sṳ̂, vì Fân-yî Yit-kâ ke chhóng-sṳ́ fi-yèn chṳ̂-yit, ya-he koet-chi hòng-khûng si̍p-thòn khì-hâ kûng-sṳ̂. Chú-yeu khi-néu he Lùn-tûn Hî-sṳ̂-lu Kî-chhòng khi̍p Lùn-tûn Kak-vet Kî-chhòng. Yîn-koet Hòng-khûng he chhiòn-khiù chui-thai ke koet-chi hòng-khûng hak-yun kûng-sṳ̂, chhiòn-khiù thi chhit-thai chṳ̂ fo-yun hòng-khûng kûng-sṳ̂, Êu-chû thi-ngi thai hòng-khûng kûng-sṳ̂, Sî-Êu chui thai ke hòng-khûng kûng-sṳ̂ chṳ̂-yit, chhiòn-khiù lióng kiên chên yúng-yû Hia̍p-fò Hak-kî ke hòng-khûng kûng-sṳ̂ chṳ̂-yit, nang yit-kiên chên yúng-yû Hia̍p-fò Hak-kî ke hòng-khûng kûng-sṳ̂ vì Fap-koet Hòng-khûng.

Thi̍t Yìn-khiet (狄仁傑, 630-ngièn – 700-ngièn 8-ngie̍t 15-ngit), péu-sṳ Fài-yîn (懷英), he Chûng-koet Thòng-chhèu lâu Vú-chû ke yit-chiak sîn-siong.

La Pocatière, Quebec he Québec-sén Bas-Saint-Laurent ke sàng-chṳ́n, 1672-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 20.30 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 4,266-ngìn (2011-ngièn).

George 3-sṳ (Yîn-ngî: George III, 1738-ngièn 6-ngie̍t 4-ngit－1820-ngièn 1-ngie̍t 29-ngit) , 1760-ngièn 10-ngie̍t 25-ngit tên-kî cho Thai Britain khi̍p Ireland koet-vòng. George 3-sṳ he Hannover Vòng-chêu ke thi-sâm vi Britain kiûn-chú.
Aleksandr Sergeyevich Pushkin (Ngò-lò-sṳ̂-ngî: Александр Сергеевич Пушкин, 1799-ngièn 6-ngie̍t 6-ngit – 1837-ngièn 2-ngie̍t 10-ngit) he Ngò-lò-sṳ̂ ke yit chak chok-kâ.

Smolensk (Ngò-ngî: Смоленск) he Ngò-lò-sṳ̂ Smolensk-chû sú-fú, vi-yî Mo̍k-sṳ̂-khô sî-nàm-phu 360 kûng-lî. Chhiòn-sṳ cham thi mien-chit 166.3 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu vi 326,861-ngìn. 863-ngièn kien-li̍p.

Chhòn-thúng ho̍k-chá ngin-vì pún-sû ke chok-chá chhiu-he Mô-sî pún-ngìn, sîn-yok ke chok-chá yî-khi̍p pún-sû chhṳ-chṳn (17-chông:14-chiet), tû chṳ̂-chhṳ̀ liá-chúng lun-sot. Pún-sû ke nui-yùng yit chṳn-mìn chok-chá pit-thin su-ko kô-tén kau-yuk, chên chhai Âi-khi̍p kî-chhu yit-thon sṳ̀-kiên, chhiá chhîn-ngién khon-kien Yî-set-lie̍t-ngìn Chhut-âi-khi̍p ke chhìn-kín.

Chû Yún-không (周永康, 1942-ngièn 12-ngie̍t – ), ngièn-lòi miàng-sṳ hêm-cho Chû Ngièn-kîn (周元根), he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet lâu Chûng-koet Khiung-sán-tóng ke yit-chak chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t. Kì chhai 2007-ngièn chṳ 2012-ngièn he Chûng-koet Khiung-sán-tóng Tûng-ông Chṳn-chhṳ-khiu̍k Sòng-vu Ve-yèn-fi ke Ve-yèn, 2012-ngièn thui-hiû. 2014-ngièn 7-ngie̍t 29-ngit, Chûng Khiung ke Tûng-ông Ki-li̍t Kiám-chhà Ve-yèn-fi siên-pu, Chû Yún-không sia̍p-hiàm ngiàm-chhùng vì-ki, yí-kîn tui kì li̍p-on sṳ́m-chhà.

1830-40 ngièn-thoi he sàng-sṳ fat-chán ke kiê-ton. Sòn-chak khôi-sṳ́ chhiùng Put-lie̍t-tiên Khiùn-tó chiap-thai chhai sîn koet-kâ khôi-chán sîn sên-fa̍t ke yì-mìn, Sit-nì chin-ngi̍p kô-thu fat-chán ke vòng-kîm sṳ̀-thoi.

Kau-fòng Marcellus 1-sṳ (255-ngièn – 309-ngièn 1-ngie̍t 16-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 308-ngièn chṳ 309-ngièn chhai-ngim.

Tai Koet-fî(戴國煇, 1931-ngièn 4-ngie̍t 15-ngit – 2001-ngièn 1-ngie̍t 9-ngit) he Thòi-vân Thò-yèn Phìn-chṳ́n ke Hak-kâ-ngìn, Thòi-vân khiûn-thoi li̍t-sṳ́ ho̍k-kâ.

Kau-fòng Urbanus 7-sṳ (1521-ngièn 8-ngie̍t 4-ngit – 1590-ngièn 9-ngie̍t 27-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1590-ngièn 9-ngie̍t 15-ngit chṳ 9-ngie̍t 27-ngit chhai-ngim.

Chhṳ̀n Kâ-fà (陳嘉樺, Yîn-vùn miàng: Ella Chen, 1981-ngièn 6-ngie̍t 18-ngit – ), chhut-sâng yî Thòi-vân Phìn-tûng-yen Lìm-lo̍k-hiông, Hak-kâ-ngìn, Thai-yìn Kî-su̍t Ho̍k-yen Ńg-chôn-phu Yî-vu Kón-lî-khô pit-ngia̍p, Thòi-vân sâm-ngìn ńg-chṳ́ thòn-thí S.H.E sṳ̀n-yèn chṳ̂-yit. 2000-ngièn chhâm-kâ Yî-chhiu 2000 sṳ̍t-li̍t mî-séu-ńg châng-pa chan tet-to ngi̍p sién, yî 2001-ngièn chhut-tho chṳ kîm. Chhù-liáu kô-chhong sṳ-ngia̍p sṳ̀n-chit yù-yi yî-ngoi, kiên chhai hi-khia̍k péu-yên sông péu-hien thu̍t-chhut, chên yî hi-khia̍k chokphín Chṳ̂n-miang thiên-ńg ngi̍p vì 2006-ngièn thi si-sṳ̍p-yit kài kîm-chûng-chióng hi-khia̍k lui chui-kâ ńg-chú kok-chióng; yi̍t chhai chung-tô mióng-lu piàu-sién chṳ̂ chióng hong-chûng, tet-to khén-thin. 模板:DEFAULTSROTːChhunkafa

Ha-khok-tho (夏慤道, Yîn-ngî: Harcourt Road) he Hiông-kóng Chûng-sî-khî yit-thiàu chú-yeu kòn-sien. Vì 4-ho kòn-sien ke yit-phu, chhai Hiông-kóng-tó Kîm-chûng, chhai sîn thiàm-hói chhièn phu-fûn he (Thiâm-mâ) yèn-ngan, lièn-chiap Van-è ko-sṳ-tá-tho lâu Chûng-fàn Kòn-nok-tho chûng.

Alcubilla de las Peñas he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 86,06 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 72.
Thông (糖, sugar) he chṳ́ kok-chúng cho-tet sṳ̍t-yung ke tai-yû thiàm-mi ke chin-thí, chú-yeu sṳ̀n-fun vi Chà-thông, Nen-thông fe̍t-chá Kó-thông. Chui sòng-kien ke sṳ̍t-thông he kâm-chà sán-chṳ ke Pha̍k-sâ-thông, he yit-chúng kîn-ko tô-chhṳ chîn-lien khi̍p chhù-hi chha̍p-chái ke Chà-thông. Thông chhai Yàng-yông-ho̍k sông vi Than-súi Fa-ha̍p-vu̍t ke chhung-yeu lòi-ngièn chṳ̂-yit.

N̂g Chhu̍k-liù(1900-ngièn 6-ngie̍t 28-ngit – 1976-ngièn 10-ngie̍t 7-ngit), pún-miàng N̂g Kien-thièn, he yit-chak chhut-se yî Thòi-vân Sîn-chuk Sîn-phû-chṳ́n ke Hak-kâ-yí sṳ̂-ngìn, séu-sot-kâ lâu ki-chá, yî Â-se-â ke Kû-yì tén chhòng-phiên séu-sot vùn-miàng, he Hak-kâ vùn-ho̍k chho̍k-miàng chok-kâ, pin-chhiâ chhóng Thòi-vân Vùn-ngi chha̍p-chì, sat-li̍p N̂g Chhu̍k-liù Vùn-ho̍k-chióng.

Wikispecies, Hon-ngî yîm-yi̍t Vì-kî Vu̍t-chúng (維基物種), he Wikipedia ke yit-chak chí-moi kie-va̍k, yung khiung-yong ke MediaWiki ngiôn-thí, ya he Wikimedia miàng-hâ ke yit-chak wiki kie-va̍k. Wikimedia cho khì ke muk-tit he kien-li̍p yit-chak chhṳ-yù ke sâng-vu̍t chṳ̂-liau-ku.

Tû-lìn he yit Koet-chi fa ke Êu-chû sàng-sṳ, Tû-lìn yû sṳ̀ pûn chhṳ̂n-vì “ Yi-thai-li Chhṳ-yù ke yèu làm ”, , “ Â-ngì-pî-sṳ̂ chṳ̂ tû ”, “ sat vok â chṳ̂ tû ”. Kì yúng-yû chung-tô ke vùn-fa sat-sṳ̂ fò khì-thâ miàng-sṳn. Tû-lìn yîn-vì kì ke pâ lo̍k khiet, lo̍k khó khó fò sîn Kú-tién chú-ngi fap sṳt kien-chuk yì kí sṳ vùn-miàng. Kì ke hó-tô kóng-chhòng, sàng páu, thìn yèn fò kiûng thien (yì kui fu kiûng), tû-he yù sî sî lîkien-chuk sṳ̂fui li pô yû ngá là kien-chho ke, kì chhai sat-kie sṳ̀ chia kam liáu Fap-koet Kîn-tién kien-chuk fàm ngì soi kiûng. liá-têu fap sṳt kien-chuk ke tién fam pâu-koat: vòng kiûng, sṳ̂ thù phì nì kit lia̍p kiûng fò sû phi ngì kâ thai kau thòng. Hí-tô Yi-thai-li kô-tén kau-yuk kî-kèu vi-yî chhṳ́ thi, yì Tû-lìn Thai-ho̍k, Tû-lìn Lî-kûng Thai-ho̍k tén. Hàn-yû hí-tô chhùng-yeu fò chho̍k-miàng ke Pok-vu̍t kwón, yì Âi-khi̍p Pok-vu̍t kwón fò ôn thok nui li chiâm thap.

Lo-fú he thí-hìn chui-thai ke Meu-khô-thung-vu̍t, he Â-chû ke thi̍t-yû chúng-lui, chhai Â-chû hí-tô koet-kâ ke vùn-fa chûng, Lo-fú he mî-li, yúng-kám, li̍t-liong ke siong-chṳ̂n, Ngìn-lui vi-khí lo-fú ke hiûng-mâng, yu hî-mong khí-yû lo-fú ke khiòng-chong, yî chṳ̂n-fu̍k kí lòi chṳn-mìn li̍t-liong. Lo-fú lâu ngìn-lui ke kôan-he chhîn-me̍t, ngìn-lui ke fa̍t-thung sṳ́ ko-fú suk-séu, fun-kak, ngìn lâu lo-fú chhûng-thu̍t tui lo-fú ke li-yung chho-sṳ̀n lo-fú ke thai pú-sat, muk-chhièn liá-ke vu̍t-chung yí-kîn sṳ̍p-fûn ngùi-kî.

Kau-fòng Innocentius 7-sṳ (? – 1406-ngièn 11-ngie̍t 6-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1404-ngièn chṳ 1406-ngièn chhai-ngim.

Yukuhashi, Fukuoka he vi Ngit-pún Fukuoka-yen ke yit-ke sàng-sṳ, chúng mien-chit 69.83 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 72,005 ngìn (2005-ngièn).

Anseong Sṳ (Hòn-ngî: 안성시/安城市) he Hòn-koet Gyeonggi Tho ke yit-chak sàng-sṳ. Chúng mien-chit 554.2 phìn-fông kûng-lî, 2013-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 190,095-ngìn.

Mìn Sṳ̀n-chûng (明神宗, 1563-ngièn 9-ngie̍t 4-ngit —— 1620-ngièn 8-ngie̍t 18-ngit), miàng Chû Yi̍t-kiûn (朱翊鈞), he Mìn-chhèu ke thi 14 chak fòng-ti, 1572-ngièn chṳ 1620-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Van-la̍k (萬曆).
2004年九廣鐵路公司曾與香港電台合辦閱讀車廂計劃，讓乘客在旅途中享受讀書的樂趣 。由於計劃反應良好，舉辦機構香港電台曾於2005年6月9日在沙田站推出列車書室，讓乘客可免費借閱擺放在列車書室的書籍。而乘客閱後可於兩周內把書本交回列車書室或九廣東鐵沿線的客務中心。不過，隨着九廣東鐵沙田客務中心因兩鐵合併於2007年12月2日關閉，列車書室已於2007年12月23日起停止服務。

Durban he Nàm-fî tûng-phu ke sàng-chṳ́n, KwaZulu-Natal-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Pietermaritzburg yok 78 kûng-lî. mien-chit 225.91 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 595,061-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 2,600-ngìn. 1880-ngièn kien-li̍p.

Lì-tó-khî (離島區) he Hiông-kóng sṳ̍p-pat-khî tông-tsûng mien-tsit tsui-thai ke yit-ke khî, mien-tsit tsam-hi tshiòn Hiông-kóng ke 16%, tông-tsûng yî Thai-yí-sân ke mien-tsit tsui-thai.

Kak-là-sṳ̂-kô (Glasgow) he Sû-kak-làn chui-thai sàng-sṳ, vi-yî Yîn-koet chûng Sû-kak-làn sî-phu ke Clyde-hò hò-khiéu. Kak-là-sṳ̂-kô he Kûng-ngia̍p kiet-miang sṳ̀ -khì ke chhùng-yeu sàng-sṳ, chhai Vì-tô-li-â khi̍p Oi-tet-fà sṳ̀ khì pûn yî vì "Thai-Yîn Ti-koet thi-ngi sang", he ki Lùn-tûn lâu Pâ-lì chṳ̂-heu thi-sâm ke ngìn-khiéu tha̍t-to pak-van ke Êu-chû sàng sṳ. Kîm-ha he Sû-kak-làn chui-thai sàng-sṳ lâu chui-thai sông-kóng, ya-he Yîn-koet thi-sâm thai sàng-sṳ. Thai Kak-là-sṳ̂-kô thi-khî yúng-yû ngìn-khiéu 230-van, cham sû kak làn chúng ngìn khiéu ke 41%. hàng chṳn sông, kak là sṳ̂ kô su̍k yî kak là sṳ̂ kô sṳ ke kón hot fam vì, he Sû-kak-làn 32-ke yit-kip hang-chṳn-khî chûng ke yit-ke. Khiûn-ngièn lòi Kak-là-sṳ̂-kô tak-chhiam fat-chán sṳ̀n-vì Êu-chû sṳ̍p-thai kîm-yùng chûng-sîm chṳ̂-yit, chung-tô Sû-kak-làn khî-ngia̍p chiông chúng-phu sat yî liá-sàng. 2011-ngièn Kak-là-sṳ̂-kô pûn phìn-sién vì Yîn-koet thi-sâm, sṳ kie thi 57 sṳt-nî kî-chhu ke sàng-sṳ, 2014-ngièn Kak-là-sṳ̂-kô chiông kí-phan thi 20-kài Yîn-lièn-pâng Yun-thûng-fi.

Bisimbre vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 11.16 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 109-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).

Thai-yok chhai chú-chhièn yit-chhiên-ngièn, Thai-ví-vòng liâng-thô Yî-set-lie̍t-ngìn chṳ̂n-fu̍k ke-sàng. Thai-ví pá Yok-khui chhiên-to Yâ-lu-sat-lâng, phîn vi Yok-khui kien-li̍p Fi-mok.

Lò-mâ Ti-koet khó-yî yung-lòi péu-sṳ só-yû chhai Lò-mâ thúng-chhṳ chṳ̂-ha ke thú-thi. Lò-mâ ke khok-chông hó-sṳ́ Lò-mâ chhêu-chhut liáu yit-ke sàng-pâng ke kôn-ngiam, sṳ̀n-vì yit-ke ti-koet. Lò-mâ Ti-koet chúng-khiung khúng-chṳ thai-yok ńg-pak kiú-sṳ̍p phiàng-fông kûng-lî ke thú-thi, he sṳ-kie kú-thoi Li̍t-sṳ́ sông chui-thai ke koet-kâ chṳ̂-yit.

Ngìn-kûng Hi-kôn (Yîn-ngî: Artificial Organ) he yung ngìn-kûng chhòi-liau chṳ-sṳ̀n, nèn phu-fun fe̍t chhiòn-phu thoi-thoi ngìn-thí chhṳ-yèn Hi-kôn kûng-nèn ke phu-khien. Muk-chhièn, chhù ngìn-kûng thai-nó ngoi, kí-fû ngìn-thí kok-ke Hi-kôn tû chhai chin-hang ngìn-kûng mù-nyí ngièn-chṳ chûng. Put-séu ngìn-kûng chṳ-chho ke Hi-kôn yí-kîn sṳ̀n-kûng thi yung-yî lìm-chhòng, kha vì chho̍k-miàng ke ngìn-kûng chṳ-chho Hi-kôn pâu-koat ngìn-kûng shìn, ngìn-kûng sîm-hi, ngìn-kûng tsin-thí, ngìn-kûng ngí-vo, ngìn-kûng hèu tén, liá-têu ngìn-kûng Hi-kôn siû-fu̍k liáu phiang-ngìn phiang-sún Hi-kôn kûng-nèn, vàn-kiu liáu phiang-ngìn ke sâng-miang.

Tsûng-tsang-khî(中正區) he Thòi-vân Kî-lùng-sṳ ke yit-chak khî, tu yî Kî-lùng-sṳ tsûng-sîm tûng-pet, Kî-lùng-kóng tûng-mien, he Kî-lùng-sṳ chṳn-fú ke só-tshai.
Velilla de la Sierra he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 18,57 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 29.

Abkhaz-ngî (Аԥсуа бызшәа) su̍k-yî Kô-kâ-sok ngî-ngièn sî-pet Kô-kâ-sok Ngî-kî, sṳ́-yung ngìn-khiéu 600,000 ngìn, khì-chûng thai-phu-fûn kî chhu chhai Abkhazia Khiung-fò-koet kin nui.

Asín, Aragon vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 18 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 106-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).

Valderrodilla he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 32,17 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 101.

Hói-thi-ngî fûn su̍k-yî hói thi ke lióng-chúng kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂-yit, nang yit-ke chet he Fap-ngî. Hói-thi-ngî chú-yeu he yên-pien chhṳ 18 Sṳ-ki ke Fap-koet thúng-chhṳ sṳ̀-khì ke Fap-ngî, sùi-chho̍k tông-thi ngìn-khiéu chûng chhu̍k-khiùn khi̍p ngit heu ngoi-lòi chúng-chhu̍k ke yáng-hióng, tak-chhiam pien-sṳ̀n yit-chúng ke thu̍k-thi̍t ke ngî-ngièn. Khì-chûng yû-khì su-to ngièn-chhu mìn thai nok chhu̍k (Taino) sṳ́-yung ke ngî-ngièn, nang-ngoi pâu-koat lòi-chhṳ Sî-Fî lâu chûng fî ke ngî-ngièn, Â-lâ-pak-ngî, Sî-pân-ngà-ngî khi̍p Yîn-ngî.

Les Masies de Voltregà he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 22.44 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 3,144-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).

Kûng-yit Chhái-khèn he Thòi-vân ke chhái-piàu, chhiùng 1999-ngièn 12-ngie̍t 1-ngit khôi-sṳ́ fat-hàng, yî thì sṳ̂n sa-fi fuk-li vì chú-yeu muk-tit chṳ̂-yit.

Thomas Alva Eddison (1847-ngièn 2-ngie̍t 11-ngit－1931-ngièn 10-ngie̍t 18-ngit), Mî-koet fat-mìn-kâ, sông-ngìn, yúng-yû chung-tô chhung-yeu ke fat-mìn chôn-li, he sṳ-kie sông thi-yit ke li-yung thai-liong sên-sán ngièn-chet lâu khì kûng-ngia̍p ngiên-kiu sṳ̍t-ngiam-sṳt lòi chin-hàng fat-mìn chhóng-chho ke ngìn. Kì kói-liòng tô-chúng tûng-sî, pâu-koat tui sṳ-kie khi̍t-thai yáng-hióng ke liù-sâng-kî、thien-yáng ngiap-yáng-kî lâu tên-pau tén-tén. Chhai Mî-koet, Eddison miàng-hâ yúng-yû yit-chhiên kiú-sṳ̍p-sâm hong chôn-li, yì-yèn kì chhai Mî-koet, Yîn-koet, Fap-koet lâu Tet-koet tén thi ke chôn-li su-liòng lùi-kie chhêu-ko yit-chhiên ńg-pak hong.
Augustus (Là-tên-ngî: Imperator Caesar Divi F. Augustus, chhièn 63-ngièn 9-ngie̍t 23-ngit －14-ngièn 8-ngie̍t 19-ngit), ngièn-miàng Gaius Octavius Thurinus, he Lò-mâ Ti-koet ke khôi-koet kiûn-chú, thúng-chhṳ Lò-mâ chhòng-tha̍t 43-ngièn. 14-ngièn 8-ngie̍t, chhai kì hi-sṳ heu, Lò-mâ Ngièn-ló-yen chiông 8-ngie̍t chhṳ̂n-vì “Augustus” ngie̍t, liá ya-he Êu-chû ngî-ngièn chûng 8-ngie̍t ke lòi-ngièn. Yit-pân ngin-vì Octavius he chui ví-thai ke Lò-mâ fòng-ti chṳ̂-yit. Sûi-yèn kì pó-chhṳ̀ liáu Lò-mâ Khiung-fò-koet ke péu-mien hìn-sṳt, than-he sa chok-vì yit-vi thu̍k-chhài-chá, thúng-chhṳ Lò-mâ chhòng-tha̍t si-sṳ̍p-ngièn yî-sông. Kì kiet-suk liáu yit-ke sṳ-ki ke nui-chan, sṳ́ Lò-mâ Ti-koet chin-ngi̍p siông-tông chhòng yit-thon fò-phìn, fàn-yùng ke fî-fông sṳ̀ -khì. Li̍t-sṳ́ ho̍k-kâ thûng-sòng yî kì ke thèu-hâm “Augustus” (“ chûn-chhùng ” ke yi-sṳ̂) lòi chhṳ̂n-fû kì, liá-ke chhṳ̂n-ho he kì-chhai chhièn 27-ngièn ke sṳ̀ -hèu fe̍t-tet ke, nâ-sṳ̀ kì 36-se. Octavius he Julius Caesar ke sên-sûn lâu yông-chṳ́ , pûn chang-sṳt chṳ́ -thin vì Caesar ke ki-sṳ̀n-ngìn.

Thai-ôn Chhâ-theù (泰安車頭), yu hêm-cho Thai-ôn Chhâ-chhàm (泰安車站), vi-yî Thòi-vân Thòi-chûng-sṳ Heu-lî-khî, vì Thòi-vân Thiet-lu Kón-lî-khiu̍k Thòi-chûng Sien.

Thai-mí-ngì-ngî (தமிழ்; IPA /tæmɪɻ/) he yit-chúng yû chhêu-ko ngi-chhiên ngièn li̍t-sṳ́ ke ngî-ngièn, su̍k-yî Tha̍t-lò-phî-thû Ngî-hì, thûng-hàng yî Yin-thu nàm-phu, Sṳ̂-lî-làn-khà tûng-pet-phu. Kì he Thai-mí-ngì-na̍p-tet-pâng lâu Pún-thi-chhṳ-lî ke kôn-fông ngî-ngièn. Chhai Yin-thu-yòng khi̍p nàm Thai-phìn-yòng put-séu Yin-thu yí kî-mìn ya-he kóng Thai-mí-ngì-ngî ke, kì-têu san-pu yî Mâ-tha̍t-kâ-sṳ̂-kâ, Mù-lî-sî-sṳ̂, Fui-chi tén thi. Kîn-kí thúng-kie, chhai 1996-ngièn, Thai-mí-ngì-ngî chhai chhiòn-khiù ke ngî-ngièn ngìn-khiéu chûng phài thi 18 vi, yû ngî-ngièn ngìn-khiéu 7400 van-ngìn.

Ye̍t-sî-yen (越西縣, Yî-ngî: ꃺꄧꑤ) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Liòng-sân Yî-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2,257 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu 269,896-ngìn.

Tha̍t-chû-sṳ (達州市), he Chûng-koet Si-chhôn-sén tûng-pet-phu Hâ-hot ke yit-ke Thi-kip-sṳ. He Chhôn, Sham, Yî kiet-ha̍p phu ke thai sàng-sṳ, kîn-chi fa̍t chhiok, liù-thûng ngìn-khiéu thai. Tha̍t-chû he Si-chhôn sén ngìn-khiéu, Nùng-ngia̍p thai sṳ, chhôn tûng-pet kûng-ngia̍p kî-thi, yû "Chhôn Tûng Mìn Chû" (川東明珠), "Chûng-koet Hì Tû" (氣都) 」, "pâ ngìn ku lî" (巴人故里) chṳ̂ mî-yî. Pûn phìn vì "Si-chhôn-sén yèn-lìm sàng-sṳ", "Si-chhôn-sén fàn-pó mù-fam sang". Chúng mien-chit 16,600 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 6,380,000-ngìn.

Ho̍k-ló-hak he chṳ́ pûn Ho̍k-ló-ngìn thùng-fa ke Thòi-vân Hak-kâ-ngìn. Kì-tén m̀ hiáu-tet kóng Hak-kâ-ngî, ngin-thùng chhṳ-kâ he Ho̍k-ló-ngìn. Lí Tên-Fî chhiu he yit-chak yû-miàng ke Ho̍k-ló-hak.

Berdejo vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 19 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 66-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).