Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
cite book|last=Guarnieri|first=Luigi|title=Vermeer kettős élete|year=2008|publisher=Geopen Könyvkiadó|location=Budapest|isbn=978-963-9765-36-8

Skansen ei ole loitton linnan keskučaspäi. Sih menöy autobussu n:o 44 da tramvai n:o 7. Net azetutah juuri Skansenan veriälöin tyves. Puustoh voibi piästä vetty myötegi, pienel laival.

Podgorica on Černogourien muan tärgei poliittine, ekonoumiekku- sego kul'tuurukeskus. Sie ollah raudutieazemu, kanzoinväline lendoazemu, yliopisto. Linnas voi nähtä vuonnu 1879 hävitetyn turkielazien linnan jälgii. Toizii histouriellizii rakenduksii hävitettih Toizen muailman voinan aigah.

Vuvvennu 1972 Särgilahtes snimaitih ven’alaine fil’mu («А зори здесь тихие») Boris Vasiljevan kerdomuksen mugah. Fil’man ohjuajannu on Stanislav Rostocki.

Paavo Haavikko (25. pakkaskuudu 1931 Helsinki, Suomi – 6. ligakuudu 2008 Helsinki, Suomi) oli suomelaine runoilii da kirjuttai. Haavikko piästi ilmoih läs 70 tevostu. Hänen runokogomukset kiännettih 12 kielele. Haavikkuo pietäh yhtenny Suomen merkiččijöis kirjuttajis da runoilijois. Runoilijannu Haavikko kehittyi jevrouppalazen modernizman sunnas. Häneh ylen vaikutti T. S. Eliot. Vuonnu 1984 hänet palkittih rahvahienvälizel Neustadt-palkindol da vuonnu 1994 taijon akadiemiekan arvonimel. Sen ližäkse vuonnu 1963 häi sai Eino Leinon palkindon. Vuonnu 1969 Haavikos rodih Helsingin yliopiston kunnivodouhtori. Haavikon tekstoile kirjoitettih muuzikkua Aulis Sallinen, Tapani Länsiö, Čin Insuk. Paavo Haavikko meni kirjoih 2 kerduo: kirjoittai Marja-Liisa Vartionke vuvvennu 1960, kuduanke heil oli lapset Johanna (1956-1996) da Heikki (r.1960). Marja-Liisan kuolendan jälles Haavikko meni kirjoih kirjalližuontutkii Ritva Haavikonke vuvvennu 1971. Haavikko kuoli pitkyaigazeh taudeh Helsingis ligakuus 2008. Haavikol jäi monien miljonoin jevroloin perindö, kuduah kuului läs 800 000 jevruo vuittiozua. Haavikko oli paiči kirjuttai da ilmoihpiästäi, sežo biznesmies da yrittäi. Haavikon kuolendan jälgeh hänes rodih kaksi eloskerdua. Mauno Saari piästi ilmoih vuvvennu 2009 kirjan Haavikko-niminen mies. Vuvvennu 2015 Heikki Haavikko piästi ilmoih mustelmukirjan tuatas.

Piä on suurehko, vergunägöine. Käbälil on 5 sormie terävien kynzienke. Tagakäbälät ollah pitkembät migu ezikäbälät. Tavallizen nieglikon nieglat ollah lyhyöt, läs 3 sm. Piäl nieglat jagavutah jagavukseh. Niegloin pindu on silei, väri on muzavanruskei. Selläl, bokil da piäl ondoloin niegloin piduhus on 2 sm. Niegloin välis ollah hienot, pitkät, harvat karvat. Piäs da vačas on muzavu karhakko karvu. Tavallizesti täyziigäzil nieglikkoloil on 5-6 tuhattu nieglua, nuoremmil on 3 tuhattu.
Muumi (mumin) on suomenruoččilazen kirjuttajan da taidoilijan Tove Janssonan luajittu suarnuolendoloin laji. Tundietuimbii muumihahmoloi on Muumipeigoi, kudai eläy omassah huolettoman da šeikkailunhimozen muumiperehen kel Muumitalois Muuminotkos. Jansson kirjutti ruočin kielel mondu Muumi-kirjua. Kaikes suomelazes lapsienkirjalližuos niilöi ylen äijäl suvaijah da kiännetäh. Muumi-kirjoi on kiännetty 43 eri kielele, da niilöin pohjalpäi on luajittu kui kirjoi da sarjukoomiksoi, mugai mul’tfil’mua, interaktiivistu kirjua, mondu ozutelmua dai ouperu. Muumiloin nouzendah muailmankuulužuoh äijän vaikutettih sežo Tove da Lars Janssonan Muumi-sarjukoomiksat, kudamii jullattih vuvves 1954 ezmäi "The Evening News" — gazietas Londonas da myöhembäh 40 muas 20 miljounale lugijale. Ylen kannatetut muumit ollah Japounies.

Duumaijah, gu Tsoin kuolendu äijäl ližäi kuulužuttu Kino-joukole. Tsoin pajot ollah hyvin tundietut nuorižon keskes. Viktorua pietäh urhomiehenny. Moskovas on Tsoin seiny, kuduas on kirjoitettu Kinon pajoloin tekstoi dmi. Monis linnois on Tsoin kunnivokse nimetyt uuličat. Monet joukot kirjutettih pajoloi Tsoin mustokse.

Haapalampi (sežo karj. Huabulambi, suom. Haapalampi) on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin pos’olku. Se on Haapalammen kyläkunnan haldivolline keskus.

Tilkuzii tundietah Karjalan tazavallas da sen ulgopuolel. Artistat kävväh ozuttamah omii spektakliloi karjalazih kylih, oldih ezittymäs Petroskois Kanzallizes teatrasgi. Omua neruo kävväh ozuttamah Suomehgi.

Juomoil on oksakas tuhjoine, kudai on 30-50 sentii piduhuttu, toiči sen varzi kazvau muadu myöte. Must’ois juomoi eruou sil, ku sen varzi kovenou, rodieu puun jyttyzekse. Sil vie on valpahembi varzi. Magu nämmil marjoil sežo on eriluaduine. Juomoin mehu on valpahembi, must’oinhäi fiolietovoinruskei. Konzu keriät must’oidu marjan nahkale puututtuu jiähäh fiolietovoinsinizet tačmat. Kudamat pahoi lähtietäh.

Kezäl vuonnu 1981 Viktor Tsoi, Aleksei Ribin da Oleg Valinski perustettih Garin da Giperboloidy-joukko, kudai myöhembäh sai Kino-nimen. Kino rubei luadimah enzimästy al’bomua Boris Grebenščikovan da Akvarium-joukon avul. Kino-joukko pidi äijän konsertoi da Viktor Tsoi sai suuren kuulužuon. Sovetski žurnualu-lugijoin mugah Igla-filmas Moro-roulih täh Tsoi piettih vuvven 1989 parahannu ozuttelijannu. Rolling Stone Russia-žurnualan mugah Tsoi on yksi «parahis muzikantois suures kinos».

Vuvvennu 1970 Nevvostoliiton joukon kapituanannu yhtyi Nevvostoliitto – Yhtysvallat -kulakkutorah. Razumov voitti Panamerikkalazien kižoin voittajan da se toi voiton Nevvostoliiton joukole, torien lugu oli 8:3.

Alfred Hitchcock oli roinnuhes The High Road –uuličal Londonan linnanymbäristös Leitonstounas. Hänen tuatto ruadoi myijänny. Hittchcock ohjuai 55 täyzipitkiä fil’mua, monet kudualois ollah muailman kinon kluasiekannu. Sidä paiči Alfred Hitchcock ohjai 21 filmua. Kaksi fil’mua ei ole lopiettu.
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo ( audio [hɔrhɛ bɔrhɛs]) (24. elokuudu 1899 Buenos Aires Argentina – 14. kezäkuudu 1986 Geneve Sveizarii), kudai lyhendi kirjailijannu omassah nimen muodoh Jorge Luis Borges, oli Argentinan kuulužin nygykirjailii. Häi oli kirjastonhoidai, kirjalližuskriitiekku dai runoilii.

Brusakat (lat. Blattoptera) ollah syöjien perhjokko brusakkuluaduzien riävyl, niilöin riädyh kuulutah enämbi 7570 brusakkuluaduu da 2900 – termitoin luaduu, kudualoi nygözelaijal pietäh brusakoin perehjoukos.

Vuvvennu 1937 Karjalan tazavallan lapsienkirjalližuon julguamo piästi ilmah Den grimme ælling -suarnan tverinkarjalazen kiännöksen Tuhmapäivälline ut’aine, kudaman luadi S. Kud’akov.

Šuojun Stansii (ven. Станция Шуйская) on raududorogustansii da eländykohtu Karjalan tazavallas Oniegan rannikon piiris. Se kuuluu Šuojun kyläkundah.

Vuvvennu 2009 Suomes ruadajan Karjalan Kielen Seuran kirjutuskilvas Valentina Kodratjevan Kaksi pedäjiä -kerdomus sanottih parahakse prouzukirjutuksekse. Kilvan jälgeh kerdomus painettih Kukastu kummua -kniigah, kudamah puututtih kaikkien kilbuniekoin kerdomukset da runot.

Oliivat vereksenny ei olla syödävät, sendäh ku ollah ylen kargiet. Niilöi pietäh erillizes rassalis monien nedälilöin aigah, sit kargevus lähtöy iäre. Oliivuvoin valmistamizekse oliivat ezmäi mädžötetäh. Sit roittu sevos hil’l’akkazin pieksetäh, sen jälgeh ruvetah puristamah voidu. Puristetah eri puristuskonehil. Oliivan kabulois, kudamat jiäjäh puristandan jälles, sežo voibi suaja voidu, ga se on äijiä pahembua luaduu.

– Ku Vladimir Brendojev ollus vai vähästy enämbän elänyh, ga häi kirjutannusgi enämbän da suannus Nobelin palkindon, sit on varmu Juminkeko-fondan piälikkö, kirjan toimittai Markku Nieminen.Vladimir Brendojev rubei kirjuttamah sil aigua, konzu ei olluh juurdunuh karjalan kirjukieli, eigo olluh sanakirjoi, eigo nimittumii opastuskirjoi. Ga ei tämä olluh tiel kirjuttajale. [[Category:Karjalan kirjalližus|K]

Tonga on Tyynenmeren valdivo, kudai sujoittuu Polinezies. Sen viralline nimi on Tongan kuningaskundu. Pohjazes se rajoittuu Samoan alovehvezilöinke, päivännouzus – Niuen alovehvezilöinke, päivänlaskus – Fidžin alovehvezilöinke. Randuviivan pitkevys on 419 km. Tonga sijoittuu samannimizen suariston 177 suarel. Yhtehine pinduala on 748 km². Rahvahan lugumiäry on 103 252 hengie (v. 2011). Piälinnu on Nukualofa.

Karjalazet ollah kalamuagarit. Keitetäh kalarokkua puaksuh. Kalat da liemet hyö syvväh erikseh. Ezmäi särvetäh liendy, sit äski ruvetah sellittämäh kaloi. Kapuštan vuoh otetah kalat kalarokas, valutetah kalaliemi sen loukospäi. Syvvä otettuloi, kuivembii kaloi on äijiä parembi.

Vuvvennu 1966 loppi Sortavalan souhozu-tehnikuman da Puolovehen korgeviman školan, kudai ruadoi Nevvostoliiton kommunistoin puolovehen keskuskomitietan tyves. Vuozinnu 1966-1967 ruadoi Nevvostoliiton kommunistoin puolovehen Karjalan komitietan instruktorannu.

Vuonnu 1877 Asaph Hall löydi Marsan kuut Phoboksen ja Deimoksen, da samannu vuonnu italielaine tähtitiedäilii Giovanni Schiaparelli väitti, gu nägi kanualoi Marsan pinnal.
Sai korgeiškolan opastuksen, oli enzimäine sammatukselazis, ken sai korgeiškolan opastuksen. Loppi aspirantuuran, väitti filolougien kandiduatakse.

Pariižu on Londonan jälles Jevroupan unionan rahvahanluvun mugah suurin metropol'ualoveh. Muailman metropol'ualovehis se on 30 suuriman joukos.

Kodihiiri (lat. Mus muskulus) se on griziju kodihiiri, se maltau hyvin eliä ristikanzoin rinnal. Eläy kogomual, niidy on kaikkii suurin miäri. Hiirii voijah pidiä , ku kodielättilöiny Hiiren nägö: Pieni pitkän hännänke elätti: rungon pitkevys on 6,5 - 9,5. Händy on 60/% pitkembi runguo, katettu sarvisuomuksil, kuduat mennä pyöräzinny, niilöin piäl ollah harvazet karvat. Paino on 12-30 g. Korvat puolipyöräzet, pienet. Karvu -muzavu libo ruspakon-harmai, maha - tuhkan-harmavus valgiessah. Kodihiiris eroitetah valgieloi, mustii da keldazii, harmuan-sinizii da erivärizii. Emä hiiril on 5 nännii Kui vietäh eländyaigua: Eletäh ihan eriluduzis kohtis, sie kus eletäh rahvas, puaksuh mennä elämäh pertilöih, sarvualoih. Pohjozes enne viluu ecitäh lämmin eländykohtu talvekse. Net voijah mennä sinne kus ollah säilymäs villät, kazvikset da muut rahvahan syömizet. Keviäl hiiret jätetäh lämmin kohtu da siirytäh luonnon paikkoih Kodihiiret ollah ylen kirkiet, ylen terväh nellöillah, voijah nosta yläh, hyppie da vie hyvin maltetah uidua. Kävelläh eccimäh syömisty yksii samazii troppii myö, kuduat hyvin suau nähtä. Syömizet Syvväh enimyölleh siemenii, dyvii. Syvväh hernehii, babuloi, voijah syvvä syöjii da niilöin jäiccii, no hiirel ainos pidäy olla vetty, eiga ylen terväh kuolou. Konzu on äijy syömisty, peitetäh niidy varakse.

Häi kuoli 23. pakkaskuudu vuvvennu 2016 Petroskois jugien lyhytaigazen voimattomuon jälles. Abramovan pandih muah hänen roindumuas Ladvan-hierus.

Kuorisienen šliäppy ezmäi on kerän libo puolikerän muodoine, kazvahuu rodieu lačakko libo tratin muodoine, harvattavah on mygyry. Šliäpän reunat ollah kiärityt libo oigiet, voijah olla leikatut rouno. Šliäpän väri voi olla eriluaduine: rouzovoi, keldaine, vihandu libo toine. Se rippuu grivan luavus. Kuorisienen jalgaine on tsilindrumuodoine, tazaine da valgei.

Sierra Leonen tazavaldu libo Siera Leone on valdivo Päivänlasku-Afriekas. Se sijaiččou Atlantan valdumeren rannikos. Pohjazes Sierra Leone rajoittuu Gvineanke da liidehes Liberienke. Muan pinduala on 72 000 km². Rahvahan lugumiäry on 5 363 669 hengie. Sierra Leonan piälinnu on Fritaun. Virralline kieli on anglien kieli.

Priäžan lyydilaižed sananpolved -kirjas on sananpolvie karjalan kielen lyydin murdehel Priäžän čupulpäi. Kirju piäzi ilmah vuvvennu 2012 Periodika-julguamos.
Izrail (ivr. יִשְׂרָאֵל, arab. إسرائيل‎‎), viralline nimi on Izrailan valdukundu (ivr. ‏מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‏‎‎‎, arab. دولة اسرائيل‎) — valdukundu Lounas-Azies. Rahvahan lugumiäry on 8,25 miljonua hengie (v. 2014). Muan pinduala on 22 072 km². Piälinnu on Ierusalimu. Virallizet kielet ollah ivritu, arabien kieli. Izrail on unituarine valdivo, demokruattine parluemantutazavaldu. Izrail sijaiččou Lähizes Päivännouzus Välimeren päivännouzupuolizel rannal. Pohjazes se sijaiččou Livananke, luodehes Sirienke, päivännouzus Jordanienke da Jordan-joven päivänlaskupuolizenke rannanke, lounuas Jegiptanke da Gazan sektoranke.

Priäžän lyydiläzet sananpolvet. Kirju piästettih ilmah Suomes vuvvennu 1971 Suomelas-ugrilazen seuran kannatuksel. Kirju on kahtel kielel: suomekse da karjalakse.

Školan loppiettuu Lindgren rubei ruadamah harjaittelijannu Vimmerby tidning -lehtes. Häi rodih kohtuine. Lapsen tuatto oli lehten piätoimittai Reinhold Blomberg, ga Lindgren ei tahtonuh mennä hänele miehele. Häi muutti Stokgol’mah da 19-vuodehizennu rodih muamokse. Häi andoi omassah lapsen, Larsan, sijahispereheh Kopengagenah.

Arhitektuuran mustomerkit ollah Soloveckoin manasterin aittu (v. 1757), kaksikerrokselline kalanaittu (XIX vuozisuan toine puoli), taloi № 79 (XIX vuozisuan loppu).

Antikafee (välly tila, time-club, time-cafe) on moine yhteiskunnalline laitos, kuduan ominažus on maksamine aijas, kuduan olit moizes kafees. Hindah kuulutah gostitandusyömizet, iloitukset da pivot. Syömislistua moizis kafeelois ei ole.

Varzinazes Pariižas (Commune de Paris) eläy läs 2,2 miljonua hengie da kogo Île-de-Francen alovehel läs 11,9 miljonua (2013). Varsinazen Pariižan vuvvennu 2010 miärätty rahvahanpuaksuvus on 21 288 eläjiä/km².

Äijypäivy (griek. πάσχα, lat. Pascha, ivr. פסח Pesaḥ), Voskresenie Hristovo (griek. Ἡ Ανάστασις τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ) – Kallis kogo rah vahal aigu Iisusan Yläh Nouzemine – on vahnanaigaine da ylen kallis Hristianskoi Pruazniekku.

Rannat ollah korgieloi da kivizii, niilöil kazvau havumeččii. Järveh laskeh läs 20 piendy jogie da ojua, ezim. Juuvanjoki, Veljäkanjoki, Sarkajoki, Soanjoki, Leppäoja. Järven suviozaspäi virduau Jänisjoki.

Käytökses puaksembah käytetäh ravvan da uglerodan segasulatehtu: teräsraudu da čugun da vie ruastumatoi teräsraudu metalloin ližienke (hrom, margansu, niikkeli imi.). Kaikin ravvan da sen segasulattehien ominažuot luajitah sidä ”metallakse №1” ristikanzale tärgevyön mugah.

Tunguo (ven. Тунгуда, karj. Tungut, Tunkuo, suom. Tunkua) on Karjalan tazavallan Belomorskan piirin vahnu kylä. Se kuuluu Sosnovetsan kyläkundah. Enne se oli volost’an da kylänevvoston haldivollizennu keskuksennu.

Kyläs ruadau sovhouzu ”Tolvuiski”, škola, lapsienpäivykodi, ambulatourii, Ven’an poštu, Kul’tuurukodi, XIX vuozisuan toizen puolen arhitektuuran mustomerki – kirikkö (ven. церковь Георгия Победоносца).
Syvyshehku ei ole čirčy kazvanduololoih niškoi. Se voi juurduo da kazvua ihan pilvežäh kohtah. Yhtelläh tämä vaikuttau sit kukkazien suuruoh da värih. Ku oldas čomat kukkazet hätkembän, syvyshehkua pidäy istuttua puolipilvežäh kohtah. Vie yksi kazvatanduolo on novvettavu – mua ei pidäs olla liijakse märgy, eiga kazvin juuret hapatah. Sendäh alangomualoih syvyshehkua ei pie istuttua.

Laivois on olluh tavannu pannah kuolluot mereh ilmai poltandua. Tämä oli tavanmugastu aijembi, konzu merimatkat oldih pitkät, da kesti hätken kuni laivu piäzi lähäle muadu. Merehpanendua käytetäh vie tänäpäigi, ezimerkikse merisaldatoin kuolduu.

Yhtistynnyh kuningaskundu (angl. United Kingdom, lyh. UK) libo Suuri-Britanii (angl. Great Britain) on Luodeh-Jevroupan suarivaldivo. Sen virralline nimi on Velikobritanien da Pohjas-Irlandien Yhtistynnyh Kuningaskundu. Se on yksi Jevroupan suurimis valdivoloispäi.

Syvyshehku libo daalii, libo georgiinu (ven. георгина, lat. Dáhlia) on Astroin pereheh kuului monivuodine kazvi. Syvyshehkua on 42 eri lajii. Niilöin kukkazet ollah aiga suuret da kirjavat. Oman latinankielizen nimen kukku sai kuulužas ruoččilazes kazvitiedoilijas Anders Dal’as, Karl Linnein opastujas. Ven’ankieline nimi georgiinu on annettu sežo kuulužan kazvitiedolijan, muantiedoilijan da etnogruafan Iogann Georgin mugah.

Karjalan kieles tunnetah sana "čiirakko", kudamal tarkoitetah tavallizeh kalačiirakkuo (Sterna hirundo) libo lapinčiirakkuo (Sterna paradisae). Kirjavun'okkučiirakon karjalankieline nimi on täh artikkelih näh kiännetty ven'ankielizes sanas "пестроносая крачка". Suomen kieles lindu tunnetah nimel ”riuttatiira”, ga tädä nimie on jygei ottua karjalankielizen uvvissanan pohjakse, ku karjalan kieles sana ”riutta” tarkoittau vähän eri aziedu ku suomen (yleis)kieles.

Jälles I Muailman voinua Sokolov piäzi opastumah Petergofan 3. praporščiekoin školah, kudaman loppi vuvvennu 1917. Portupei-junkeran čiinus jäi sluužbale školah. Hänele annettih praporščiekan čiinun. Sokolov oli kova monarhien kannattai. Suomen eččijän politsien tiedoloin mugah vuvvennu 1917 Sokolov oli vojennois vastutiijustelus Tornion lohkol.

Larin Paraske (oigiel nimel Paraskeva Nikitična Nikitina (Stepanova)) (27. talvikuudu 1832 (8. pakkaskuudu 1833 Makienkylä, Lempaala – 3.pakkaskuudu 1904 Vaskela)) – ižoralaine runonpajattai, kudai tiezi enämbi 32000 runuo. Häi pajatti ižoran rahvahan da omii pajuo.

Juhani Juice Leskinen (vuodeh 2006 Pauli Matti Juhani ”Juice” Leskinen, 'sanotah [Juise]', 19. tuhukuudu 1950 Juankoski, Suomi – 24. kylmykuudu 2006 Tampere, Suomi) oli suomelaine pajattai-pajonluadii, runoilii da kanzantaidoilii. Häi ruadoi dai kiändäjänny da kolumnistannu. Händy on kučuttu ”suomelazen rock-muuzikan tuattohuahmokse”.

Školan loppiettuu Valentina Kondratjeva lähti opastumah Sortavalah buhgalterikse. Buhgalterinnu ruadoigi enimät vuvvet. Nygöi on penziel. Penziel toizekse ruavokse rodih omal karjalan kielel kirjutandu. Se ruado on mieleh da ainos korgiel tazol ruattu.
Jemen (arab. اليمن‎ ), viralline nimi on Jemenan tazavaldu (arab. الجمهوريّة اليمنية‎) – valdivo Lounas-Azies, kudai sijaiččou Arabien niemimual. Vuvven 2011 tiediloin mugah muan rahvahan lugumiäry on 25 miljonua hengie. Muan pinduala on 527 970 km². Piälinnu on Sana.

Razumov kuuzi kerdua oli Ven’an federatiivizen nevvostotazavallan čempionannu, tämän tazavallan kanzoin spartakiuadoin, Nevvostoliiton da kanzoinvälizien kilvoin voittajannu.

Itämerensuomelazis kielis talttu-sana on sluavilaine laihinsana (verduamizekse ven’an kieles se on doloto). Karjalan kieles talttu- sanan muodo on tauttu libo talttu, suomen kieles sežo on talttu-sana.

Placebo (lat. Placebo, mielytän)- aineh hoido-ominažuottah, kuduadu käytetäh liečeainehennu. Sen liečuhyödy sivotah voimattoman ristikanzan uskoh valmistehen tegoh. Toiči kapsulua libo tablietkua placebonke kučutah tyhjytablietkakse. Ainehennu placeboh näh puaksuh käytetäh laktozua. Sidä paiči placebon effektu-terminäl tarkoitetah ristikanzan tervehyön paranemizen ilmivö. Se tapahtuu, sendäh gu ristikanzu uskou placebon effektah, kudai on todeh neitrualine.

Frantsielaine Ferneyn linnu, kuduas Voltaire eli jälgimäzet kaksikymmen vuottu, on tänäpäi nimetty Ferney-Voltairekse. Hänen linnu on tänäpäi muzei (L'Auberge de l'Europe). Voltairen kirjasto on pietty koskemattomannu Ven'an kanzalliskirjastos Piiteris.

Keviän tulduu linduloil algavuu kiimuaigu. Se jatkuu oraskuun puolivälissäh. Linduloin kiimukohtu on ainos sama. Koppali pezoittuu meččäh kiimukohtan lähäle. Se haudou 5-11 poigastu. Havvondah menöy läs nelliä nedälii. Kai poijat roitah yhtel aigua, toine toizele peräh, suutkien aloh.

F'odor Mihailovič Terentjev (4. ligakuudu 1925 — 20. pakkaskuudu 1963) — nevvostolaine hiihtäi, talvien Olimpiadukižoin čempion (1956), arvostettu Nevvostoliiton sportan muasteri (1956).

Karjalan koivu on anukselaine pajojoukko, kudai pajattau karjalan kielel. On Karjalan koivun repertuaras pajuogi ven’an kielel. Karjalan koivu on Karjalan vahnimii pajojoukkoloi, kudaman ohjuajannu oli tundiettu muuzikkumies Ivan L'ovkin.

Kurenniemi piäzi studentakse vuvvennu 1938 da opastui suomen kieldy Helsingin yliopistos. Kurenniemen enzimäine tevos oli vuvvennu 1946 ilmah piässyh suarnuromuanu Pukke Punamuurahaisen seikkailut. Tunnetumbii Kurenniemen tevoksii ollah Onneli da Anneli -kniigat. Saara Cantellan ohjatut kinot Onneli ja Anneli (2014) da Onnelin ja Annelin talvi (2015) pohjavutah Kurenniemen kniigoih.

814 Karl Suuri - oli frankoin kuningas 771-814, langobardoin kuningas vuvves 774 algajen, Bovarien gercogu vuvves 788 algajen, Päivänlaskun kuningas vuvves 800 algajen.

Henry Ford rodivui irlandielazien emigruantoin perehes, kudai eli fermas Detroitan ymbäristöl. 16-vuodehizennu häi lähti koispäi ruadamah Detroitah. Vuozinnu 1891-1899 Ford ruadoi inženieru-mehaniekkannu, a sen jälles Edison Illuminating Companys piäinženierannu. Vuvvennu 1893 joudoaijal keksi oman enzimäzen mašinan. Vuozinnu 1899-1902 häi oli yksi Detroitan mašinukompanien omistajis, ga erimielen täh häi lähti täs firmas. Vuonnu 1903 Ford perusti Ford Motor Companyn, kudai allus valmisti mašinoi Ford A-merkil.
Se on Nju-Providens –suarel. Sie on kaunis valgamo da meriportu. Bagaman trouppizen ilmaston da luondokaunehuon periä Nassau-linnas on tulluh tundiettu turistukeskus.

Abramov oli Ven’an kirjuttajoin liiton ozanottai vuvves 1998 algajen da Ven’an žurnalistoin liiton ozanottai vuvves 2003 algajen. Suomelasugrilazien kirjuttajoin XI rahvahienvälizes kongresas, kudai oli elokuus vuvvennu 2010 Oulus (Suomes), Abramovan vallittih Suomelasugrilazien kirjuttajoin liiton hallindoh. Abramov oli Karjalan tazavallan žurnalistoin liiton ozanottai.

Tallinn on Estounien piälinnu, sen suurin meriportu. Tallinn on Estounien poliittine, ekonoumiekku- sego kul'tuurukeskus. Sie on Tazavallan valdivovaldu, Tallinas on äijy keskiammatti- da korgiedu opastuslaitostu.

Muailman počinlihan eksportu on 5059,3 tuhattu tonnua, kudualois suurin vuitti on Jevroupan - 74,1%. Piäeksport'ourannu on Dania - 951 tuhattu tonnua vuvves (18,7%), sit Alangomuat - 635 tuhattu tonnua (12,5%). Toizet muat-eksport'ourat myvväh vähembi 500 tuhattu tonnua (vähembi 10%).

Juomoin lehtet ollah ei vähembi kolmie sentii piduličat, kovattavat da hoikat. Syzyzyl juomoin lehtet ruskotah da pakutah, marjat vie halloissah voijah olla pal’l’ahal tuhjozel.

Anna Astrid Emilia Lindgren (omua suguu Ericsson; 14. kylmykuudu 1907 Vimmerby, Ruočči – 28. pakkaskuudu 2002, Stokgol’mu) oli muailmankuulužu ruoččilaine lapsienkirjuttai. Hänen kirjoi on kiännetty 99 kielele. Lindgrenan luadimii hahmoloi ollah Pippi Långstrump, Emil i Lönneberga, Ronja Rövardotter da Karlson på taket. Tunnettuloi kniigoi ollah sežo Mio, min Mio da Bröderna Lejonhjärta.

Georgii Černobrovkinal ollah karjalazet juuret. Häi on roinnuhes Kuujärvel, kazvanuh Anukses. Karjalan kieli ainos oli kuuluvis. Jatkua karjalankielizien runoloin kiännändiä ven’an kielele mies vois jatkua. Konzu luajittih Eloksen langu -kirjua, häi ei olluh nimittumis sobimuksis kiini. Kiändi vai sen, min tahtoi. Erähii runoloi, ku ei kiännändy lykystännyh, jätti bokkah. Niilöih, sanou, vois uvvessah ottavuo dai ruveta kiändämäh uuttu. [[Category:Karjalan kirjalližus|E]

Germuanii (germ. Deutschland), virrallizesti Germuanien federacii (germ. Bundesrepublik Deutschland) on mua Jevroupas. Sie eläy 81,5 miljounua hengie. Germuanien piälinnu on Berlin, kus eläy 3,5 miljounua hengie.

Kuopio on Suomen Pohjas-Savon muakunnas sijoitunnuhes linnu. Se on Päivännouzu-Suomen kaikkii suurembi linnu. Kuopios eläy nenga 112 000 hengie.

Pietilä, Anna-Maija: Vienan Karjalaisten Liiton ja Karjalan Sivistysseuran aikakauslehtien artikkelihakemisto 1906–1994. Helsinki: KSS. 1996.

Teatru sijaiččou Petroskoin keskučas, Kirovin lagevol adressil Karl Marxin uuličču 19. Samas rakendukses sijaiččou tyttiteatru da Parižanka-koufeilu. Tyttiteatran levol ollah raudučomendukset, kuduat ollah ylen tutut petroskolazile.

Raudu Mendelejevan sistiemallizen järjestyksen mugah on kahdeksanden joukon nelländen periodan alguaineh. Sen atomunoumer on 26. Sidä merkitäh Fe (lat. Ferrum). Se on yksi metallois, kuduadu on ylen äijy muankuores (toine sija al’umiinien jälles).
1750-luvul Hume kirjutti Anglien histouriedu. Tämä ruado nostatti vihua hänen kohtah anglielazien, šotlandielazien, irlandielazien, kirikköh kuulujien, omanmuanšuvaiččijoin da toizien keskes. Ga jälles ”Anglien histourien” toizen ozan painandua vuvvennu 1756 rahvaskunnan mieli muutui da jo toizien ozien julgavot löyttih omat lugijat ei vaiku Anglies, ga kogo manderel. Kaikkiedah Hume kirjutti tämän kniigan kuuzi ozua.

Oliivuvoin suurin tuottai on Espuanii – 2010 vuvvel 44% oliivuvois on valmistettu täs muas. Toizekse suurin tuottai on Itualii. Kolmandekse – Gretsii. Gretsien rahvas enin kaikkie muailmas, enämbi itualilazii da espuanielazii, syvväh oliivuvoidu. Jogahine ristikanzu syöy 23 litrua voidu vuvves. Oliivupuu on Gretsien muan kanzalline puu. Ollah sidä mieldy, ku tämän puun luadijannu oli Afina Pallada. Gretsien erähäl suarilois – Rodosal kazvau 1,5 miljounua oliivupuudu, äijil on 2000 vuottu igiä.

Vuvves 1954 Jašin oli Nevvostoliiton joukkovehen vratarinnu, joukkovehen puoles häi kižai 78 kižas. Yhtes joukkovehenke Jašin voitti Olimpiadukižois Melburnas da sai Jevroupan sportumal’l’an vuvvennu 1960.

Piäportat ollah Arhangel’sk, Belomorsku, Kandalahti, Kemi, Mezen’, Onega, Severodvinsk. Vienanmeren-Baltiekan kanualu (Stalinan kanualu) yhtistäy Vienanmerdy Baltiekan meren sego Volgan-Baltiekan vezimatkan kel.

Oliivuvoi on Gretsien, Itualien da Ispuanien perindöllizii syömizii. Antiekan aijois oliivuvoi vältämättäh kuuluu Välimeren syömizenrajoituksih – diettah. Ammuzis aijois sidä käytettih kirikkölöin pyhittämizes. Ven'al XIX vuozisuan loppussah korgiedu luaduu oliivuvoidu sanottih provanskoikse, pahembua – puuhizekse.

Ala-Kuittijärvi (ven. Нижнее Куйто) on Ven’an järvi Karjalan tazavallan Kalevalan piiris. Se kuuluu Kuittijärvilöin joukkoh da sijoittuu Kemin jovenalas.

Talvel se voi ozittain libo kogonah jiädyö, jiä piäzöy Mustumereh Kerčan salmes poikki. Azovanmeri rubieu jiädymäh pakkaskuus libo talvikuus.

Paiči sidä Sandran iändy suau kuulta Russkoje radio -stansiel. Neidine ruadau ruadivol jo läs kymmendy vuottu. Enne sidä häi ruadoi Karjalan ruadivos da Junost’-ruadivostansiel.

Kefiirua juvvah Ven'al, Valgo-Ven’al, Ukrainas, Kazahstanas, Baltiekkumeren mualois, Germuanies, Uzbekistuanas, Ruočis, Norjas, Vengries, Pol’šas, Izrail’as, Amierikan Yhtysvallois da Avstrualies.

Juice ei nikonzu ozallistunuh pajol suomelazeh Syksyn sävel -kilbah, ga pajon nimi on kui protestu kilbua vastah. Sanotah buito Juice olis sanonuh, ku ”Marilyn” ei menestynyh sit kilvas, što häi luadiu sit omassah Syksyn sävelen.

Karjal sijoittuu 60-70 pohjazen levevyspiirilöin välil. Tazavallan ilmastuo vaikutetah Arktiekku da Pohjas-Atlantiekku. Talvel keskilämbötila on -13°C, kezäl keskilämbötila on +14–16°C. Pohjas — da Suvi-Karjalas vuvven vihmumiäry vaihteleh 450 da 740 millimetrien välil. Keskimiäräine ilmanpaino Karjalas on 748–758 elohobjumillimetrii.
Teatras on ozutelmii suurel ozuttamol (300 kačondusijua) da pienel ozuttamol (60 sijua). Ohjelmistoh kuuluu suomelazii da ven’alazii, sežo toizien mualoin ozutelmii. Ozutelmii on suomen, karjalan da ven’an kielel. Suomenkielizis da karjalankielizis ozutelmis taritah ven’ankieline sinhronikiännös kuulokkehien avul.

Lumatjärvi (ven. Лумбозеро) on Kotkatjärven voulostih kuului kylä Anuksen piiris Karjalan tazavallas. Kotkatjärvespäi kyläh on läs 6 kilometrii matkua. Kyläs on roinnuhes kuulužu karjalaine kirjuttai Zinaida Dubinina.

cite book|last=Descargues|first=Pierre|editor=Aradi Nóra|title=Vermeer van Delft. In: A barokk, A művészet története|year=1987|publisher=Corvina Könyvkiadó|location=Budapest|isbn=963-13-2393-5

Avvonaine uinduallikko - laiteh, kuduas vezikartu on pihal. Umbinaine uinduallikko – laiteh, kuduas vezikartu (vezikartat) on levon al. Kompleksu-uinduallikos on avvonazet dai umbinazet vezikartat. Muuttui uinduallikko – laiteh, kuduas vezikartu monimutkazien rakendehien avul voi olla kui avvonazennu, mugai umbinazennu, se rippuu vuvvenaijjas. Mobiiline uinduallikko on moine laiteh, kuduadu voibi siirellä yhtes sijas toizeh. Uinduallikot tarkoituksen puoles: Sportu-uinduallikolois harjaitellah uidajii, niilöis piätäh uindukilboi. Kezoiuinduallikkoh kävväh kylbiemäh kezoidu da parandamah tervehytty. Lapsien uinduallikot ollah školis da lapsien päivykodilois. Niilöis lapset lujendetah omua tervehytty, harjavutah vedeh. Segauiduallikkolois on eri ozua, kus voibi harjavuo uidamah dai kylbie kezoidu. Hyppävysuinduallikos opastutah hyppiamäh vedeh.

Muailman kauppuamizes eroitetah mualoi, kuduat tuvvah da eksportiirujah lihua. Tuvvan da eksportan enzimäzinny ollah Avstralia da Uuzi Zelandia (enämbi 25% lihua muailmas), mugai Brazilia, Argentinu, Urugvai, Jevroupan muat da Ameriekku. Niilöis tuvvah lihua Korea, Iranu, Jegiptu.

Tuatto — Mihail Mihailovič Terojev (Nevvostoliiton aijan aloh vaihtoi sugunimen Terentjevakse), muamo — Jevdokija Fedorovna (oma sugunimi — Potapova). Oli seiččemendenny lapsennu lapsekkahas perehes (kaikkiedah perehes oli yheksä lastu). Školas algai harrastamah sportua. Sluužijes armies sai enzimäzet voitot.

Lehtiviite | Tekijä=Holmes, Richard | Otsikko=Voltaire's Grin | Julkaisu=New York Review of Books | Numero=30/11 | Vuosi=1995 | Sivut=49–55 Myös Kirjaviite | Nimeke=Sidetracks: explorations of a romantic biographer | Julkaisija=HarperCollins | Vuosi=2000 | Sivu=345–366

1828 vuodessah pravoslavnoin rahvahan uskolline valdu oli Novgorodan linnas. Muat kahten järven keskel: Oniegan da Luadogan oldih perimäzet, kus jo elettih novgorodckoit slav´analazet rahvas. Hyö allattih sie eliä XI vuozisual, no sinne rahvas kerävyttih elämäh hill´azeh. Vaste toizel puole XII vuottusadua kerävyi «Obonežskoi riädy» eländykohtii, kudualoi oli jo XIV, a Aunuksenlinnu oli pohjozespäi ihan reunimäine. Nämmil mualoil da rahvahil enzimäzil tuli Pravoslavnoi usko. 1137 vuvvel oli enzimäine kirjaine kniäzin Sv´atoslav Olegovičan Novgorodskoil Jepiskopal, kus oli kirjutettu bumuagal kai kylät da rahvas, ken maksoi obrokkoi.
Tönčöi on karjalazien perindölline magei syömine. Sidä on ylen helpo luadie da äijiä einehty sih ei pie. Tönčöikse sotkietah hyvin buolua, keskeh pannah talkunua. Vie kerran kai hyvin pieksetäh. Eräs ku tahtonou, ga ližiäy zuaharipeskuu. Čomenduksekse voibi ripoittua eräs toine buolumuarjua.

Tervehyönhoijon ruadajat nevvotah vähendiä argivoin syömisty, sendäh gu se vaikuttau syväimeh. Tervehele ristikanzale suutkois voi syvvä 10 g argivoidu. Vois on äijy holesteriinua: läs 200 mg/100g.

Hrizantieman lehtet kazvetah toine toizele peräh. Net ollah eriluaduzet muvvon da suuruon puoles. Niilöin reunat ollah hallatut libo ogaloil rouno. Lehtet enimmäkseh ollah valpahanvihandan. Kazvin kukat ollah pienet, tukulleh kazvajat. Net ollah eri värii.

Vuozinnu 1939-1947 karjeru ei toiminnuh. Ruado mramoru-izv'oskan zavodal oli jatkettu vuvvennu 1947 da kestiy 1990-luvuh sah. Sil aigua louhitäh vähä mramorua, mramorua izv'oskah näh da kivimurendeheh näh.

Ven'akse muamankielenny pagizou läs 161,7 miljonua rahvastu, kudamis 137 miljonua eläy Ven'al. Vierahannu kielenny sidä maltau läs 110 miljonua. Ven'an Federatsien ližäkse se on virralline kieli Kazahstanas, Kirgizies da Valgo-Ven'al. Ven'an kielel on alovehellizen vähembistökielen stuatussu Suvi- da Päivännouzu-Ukrainas. Tadžikistanas ven'an kielel on virrallizen kanzoinvälizen kommunikoindukielen azemu. Baltian mualois da Izrailis eletäh suuret ven'ankielizet vähembistöt. Ližäkse ven'ua vierahannu kielenny äijät maltetah Azerbaidžanas, Uzbekistanas da Mongolies.

Vagoinkarvaine kvartsiittu on metamorfiene mägilaji. Se tarkoittau sidä, ku se rodivui jäyhtynös magmas da sit temperatuuran da painon vaikutukses muutti omat ominažuot. Sil on ainavoluaduine da harvinaine vagoinkarvaine väri.

Orapihl’uan puu on kova da luja, sendäh kazvi voi eliä hätken, 400 vuodessah. Orapihl’uan puudu käytetäh ruadobrujien varziloin da eriluaduzien kodivehkehien luadimizes.

Kurgijogi (ven. Куркиёки, vahnu ven’alaine nimi on Кирьяж, suom. Kurkijoki, ruoč. Kronoborg) on Karjalan tazavallan Lahdenpohjan piirin pos’olku, endine linnu. Se on Kurgijoven kyläkunnan haldivolline keskus da histourielline poselenii.

Valentina Kodratjeva on karjalankieline kirjuttai da runoilii, pajoloin tekstoin luadii. Häi kirjuttau karjalan kielen livvin murdehel. Hänen kerdomuksii da runoloi alalleh painetah karjalankielizeh Oma Mua -lehteh da Taival-almanakkah.

Immanuel Kant (22. sulakuudu 1724 – 12. tuhukuudu 1804) oli germuanielaine filosouffu, germuanielazen klassizen filosouffien alguhpanii, Tiijonandamisaijan da Romantizman rajal ruadanuh.

Sanua ateismu libo jumalattomus käytetäh libo viittuamah nägemyksih, kudamien mugah jumalua libo jumalia ei ole olemas libo käzityksih, kudamis ei ole käzitysty jumalan olemasolos. Agnostisizmakse kučutah nägemysty, kudaman mugah ei voi sanuo, ongo jumalua libo jumalia olemas.

Linnu on Potomak –joven pohjazel rannal, sen lounaspuolen rajal on Virginii, kaikis toizis puolis on Merilend. Linnas eläy enämbi 600 tuhattu hengie, joga n’edälii ruadoh kävyy läs 400 tuhattu hengie linnan ymbäristöspäi.
Karjal (Šablonu:K-krl, ven. Карелия, suom. Karjala, ruoč. Karelen, Šablonu:K-vep) on histourielliz-muantiedoloin aloveh Ven'as (Karjalan tazavaldu) da Itä-Suomes.

Solomonan suaret (angl. Solomon Islands) on valdivo Tyynenmeren lounasozas, Melanezies. Se sijaiččou samannimizel suaristol da vie muuloil suariloil. Sih kuuluu 992 suardu, kudamien yhtehine pinduala on 28 450 km² (muan pinduala on 28 400 km²). Solomonan suariloin piälinnu on Honiara.

Mečoi (ižäččy) voibi olla 110 sm da vie suurembi. Siibilöin väli on 1,4 metrii, massu on 4,1-6,5 kg. Koppali (emäččy) on pienembi, sen massu on 2 kg. Mečoi da koppali ollah eri värii: mečoin piä da kulku ollah mustat, kulkun tagapuoli on harmai mustien tačmoinke, ezipuoli on mustanharmai. Selgy on mustahko, maksankarvazien da harmualoin tačmoinke. Kubu on mustu vihandanmetallanläpetyksenke, rindu on vihandanteräsravvan värii, alapuolel ollah harmuat da valgiet tačmat. Siivet ollah maksankarvazet. Händy on mustu valgien tačmoinke. Alastoi nahku silmällyö on kirkahanruskei, n’okku on valgienruskei. Koppali on pienembi. Sen väri on kirkahambi (keldazien, ruskieloin, valgien junoloinke). Kulku, siiven kiännys da yläpuoli ollah ruostunnuonruskiet.

Obitelis oli učilišču (ammattiopisto) pomoroin (parrattomien trudniekoin) 200 lapseh näh. Oli vie vellestön bogoclovckoi 7 kluassalline opisto, kus nuorižuo opastettih seminarien ghjuhammoi myö.

Pos’olkas 2000-luvun allus rakendettih časounu. Tiä ruadau feršalipunktu, kul’tuurutaloi, kirjasto, poštu, leibypastamo, škola, lapsienpäivykodi, mečänhoidoala, torputalovuslaitos, 6 laukkua.

Häi oli roinnuhes karjalazes pereheh. Vuvvennu 1833 tutkimusmatkan aigah Elias Lönnrot vastai Kieleväizen da kirjoitti äijän eepillistu pajuo da puhiedu, kuduat lizättih myöhembäh Kalevala-eepossah. Vuozinnu 1832-1834 Karjalah toizen tutkimusmatkan aigah Elias Lönnrot kirjoitti: «Häi (Kieleväinen) kerdoi äijän uuttu Väinämözes da toizis hengilois, midä en tiedänyh enne». Vuvvennu 1839 Kieleväzen vastai suomelaine kielentutkii Matthias Castren, kudai huomai runonpajattajan suurdu kuulužuttu. Vuvvennu 1995 Vuonnizes, kus oli Vaassila Kieleväzen kodi, azetettih Vaassilan kivi – nimizen mustopačas runonpajattajile (vestäi Martti Aiha, Suomi). Mustopačas azetettih Karjalan Sivistysseura da Kalevalaseura.

XVIII vuozisual rakendettih st’okluzavodat, kuduat ruattih XIX vuozisuan algussah. Vuvvennu 1870 rakendettih kupču N.I. Rusanovan meččyruadozavodu. Vuvvennu 1882 piiterilaine kupču D.N. Lebedev perusti meččyruadozavodan.
Vuozinnu 1988-1994 kuului Ruočin hiihtäjien joukkoveheh. Yhtelläh aiguzennu hiihtändy ei lykystynnyh: Magdalena ei ozutannuh erinomazii tuloksii. Enämbi migu 30 hiihtokilbah Muailman sportumal’l’an suamizekse yhtyttyy häi vaiku kerran piäzi toizele sijale, a enzimäzien kymmenien joukos oli vaiku kuuzi kerdua. Hänen parahannu tuloksennu Muailman hiihtokilvois oldih Lahten kilvat (1989), kus häi piäzi kymmenendele sijale. Vuvven 1992 Olimpiiskolois talvikižois Albertvilles piäzi 26. da 34. sijale. Lillehammeran Olimpiuadah häi ei voinnuh lähtie ahillannivelen satatuksen periä. Vuvven 1987 muailman hiihtokilvois Forsberg piäzi kolmandele sijale Ruočin joukkovehenke kilbujuoksus.

Meksikku (isp. México), viralline nimi on Meksikan Yhtistynnyöt Valdivot (isp. Estados Unidos Mexicanos), on valdivo Pohjas-Amerikas. Pohjazes se rajoittuu Amerikan Yhtistynnyölöin Valdivoloinke, liidehes – Belizan da Gvatemalan kel, päivänlaskus ollah Kalifornien lahti da Tyyni valdumeri, päivännouzus Meksikan randoi pestäh Meksikan lahten da Kariban meren viet. Muan pinduala on 1 972 550 km². Rahvahan lugumiäry on 121 005 815 hengie (2015). Piälinnu on Mehiko. Viralline kieli on ispanien.

Paiči tavallistu kefiirua on sežo fruktukefiiru, kuduadu luajitah ližates juomizeh fruktoi da muarjoi, ezim. abrikoussua, vagoidu da must’oidu.

Europeus Taneli (David Emanuel Daniel Europaeus, 1. talvikuudu 1820 - 15. oraskuudu 1884) – kanzallizien runoloin keräilii, kielentutkii da arheolougu. Rodiihes Savitaipalen köyhäs perehes da kuoli Piiterin köyhäh bol’niččah. Oli Elias Lönnrotan abuniekannu, avvutti luadie sanakniigua. Oli seiččemes ekspeditsies, pohjazes Dvinaspäi Tverih da Novgorodah. Kalevalan ližäpainokses oli puoli kniigua tekstoi, kudamii keräi Europeus. Händy pietäh runoloin säillyttäjänny.

Mägry eläy sie, kus voibi luadie pezä muah da enimytteh vien lähäl. Mägry on ”kodiniekku”, se huoliu da akkiloiččou omua peziä. Pezäspäi se lähtöy enimytteh ei enämbiä kui 1,5 kilometrin piäh. Ku ollou äijy syömisty, sit mägrät voijah luadie pezät toine tostu lähäl. Net eletäh eriže, loitton toine toizes, konzu on vähä syömisty.

Pohjois Karjalas da merirannoin volostilois pravoslavnoloin elokses piälys kohtannu oli Solovetckoi manasteri. Igumen sie oli kogo politiekkuvallan piälikönny. Karjalan mual oli 77 prihodua, 35 časovn´ua, läs 50 manasterii da puustin´oi. Rahvas- karjalazet sil aigua oldih enimyölleh kirjahmaltamattomat.

Kuorisiendy suolatah, marinuijah da keitetäh. Enne valmistandua vai nämmä grivat pidäy livottua da pidiä vies setämä čuassuine. Enne žuarindua, suoluandua da marinuičendua parembi on viizi minuuttua keittiä niidy. Nenga lähtöy kargevus.

Vepsän kieli on uralilazeh kielipereheh kuului baltiekkumerensuomelaine kieli. Sidä paistah vepsäläzet enimyölleh Karjalan tazavallas Oniegujärven rannikon suvi- da päivänlaskupuolel sego Leningruadan alovehel.

Valgeisiibičiirakko peziy enimyölleh Randusuvi-Europas da Aazies. Linnut talvehtitah Afrikas, Suvi-Aazies da Australies. Suomes valgeirožačiirakko on harvinaine gost'u, kudai tavattih enzimäzen kerran Hailuvvos oraskuus 1974. Suomespäi lugijen lähimäzet pezindykohtat ollah Estounies.
Toivo Ivanovič Lankinen (1907—1970) – nevvostoaijan akt’ouru, Ven’an nevvostotazavallan rahvahan artistu, Karjalan arvostettu artistu, Stalinan nimizen kolmanden astien palkindon laureattu.

Hitchcock suvaičči iče ozutella omis fil’mois, enne kaikkie jägimäzis fil’mois. Huomatah, ku ohjuaju suvaiččou andua piäroulit “kylmile” valgeitukkazile naizile (Marlene Dietrich, Grace Kelly, Vera Miles, Kim Novak).

Kukoinmuarju (lat. Rōsa) on korgei tuhjo. Se voi olla viitty metrii korgevuttu. Tuhjon varvat ollah ogahakkahat, lehtet čomat sullanluaduzet. Kukkiu tuhjo myöhäzel keviäl libo kezän allus. Rouzovoit kukat ollah tavallizet, net levitetäh ymbäri hyvän duuhun. Kukoinmuarjua on äijiä luaduu dai kukat niilöis voijah olla valgiet, rouzovoit da ruskiet.

Koski on nähtävyskohtu Kivačču-rauhoitetus alovehes, kudaman pinduala on enämbi 10 000 gektuarua. Kosken rinnal ollah Luondomuzei da puulajipuisto (dendrari).

Vuvvennu 1978 häi loppi Vinnitsien školan. Abramov opastui Leningradan topogruafiellizes tehnikumas, Petroskoin valdivoyliopistos, Karjalan pedagougizes valdivoyliopistos. Häi ruadoi gruššiekannu, souhozan da piloruaman ruadajannu, hierun kul’tuurutaloin johtajannu, geodeziamatkan ruadajannu, fotokuvuajannu, Svirin tulet (Svirskije ogni)-piirilehten da Suomelasugrilazen lehten korrespondentannu, Ken mis (Kto o čjom)-iččenäzen lehten korrespondentannu, vepsäläzen Kodima-lehten redaktorannu da piäredaktorannu. Jälgimäzet vuvvet häi ruadoi Karjalan kanzalliskirjastos.

Lähäl Porajärvie (5 km pos’olkaspäi pohjazeh) on Akonjärvensuo, kudaman pinduala on 68,0 gektuarua. Sie on äijy garbaluo. Sežo lähäl pos’olkua (3 km pos’olkaspäi luodeheh) on vie yksi suo – Ozovoje, kudaman pinduala on 79, 0 gektuarua, täsgi on äijy garbaluo.

Jegiptu, virrallizesti Jegiptan islamilaine tazavaldu on valdivo Pohjois-Afriekas da Azien Sinain niemimuas. Koillizes se rajoittuu Izrailanke da Gazan sektoranke, suves Sudananke, päivänlaskus Livienke, pohjazes Välimerenke, päivännouzus Ruskien merenke. Virralline kieli on arabien kieli. Piälinnu on Kairo. Suurimat linnat ollah Kairo, Aleksandria, Giza, Šubra-El-Heima, Port-Said da Suets. Muan pinduala on 1 001 450 km². Rahvahan lugumiäry on 85 294 388 hengie.

Jašin rodivui Moskovah. Taloin lapset, kus eli Jašin, ainos kižattih jalgumiäččyh. Kižattih keviäl, kezäl, sygyzyl, kaiken siän aigua, pimiessäh. Nämmis kižois Jašin sai enzimäzet nerot. Talvel lapset iče luajittih luistelikon da kižattih jiäkur’oih miäčynke. Sidä paiči hyö suvaittih laptuu da hyppie suksil hyppymägilöis, hyppymägilöinny heil oldih saruat. Jašin musteli: ”Pakuimmo, sattavuimmo, saimmo suurdu siništymiä rungale, ga sentäh opastuimmo lujah pyzymäh jalloilleh, ei varuamah korgevuttu da valloittamah omua rungua”.

Karielan Šana on vuvves 1996 algajen ilmahpiästetty tverinkarjalaizien lehti. Lehtes on kirjutustu kui tverinkarjalakse mugaže ven'akse da suomekse.

Vuvvennu 1961 löyttih valgei griba, kudai painoi enämbi 10 kiluo da sen šliäppy diametras oli 58 sentii. Tämä uudine oli Moskovan raadivos 20. syvyskuudu vuvennu 1961.
Stolakiža — on moine kiža, kuduan ezinehet voijah sijoittua stolal libo kižuajoin kazis. Stolakižua ollah kižat, kudualoin kompliektas on kižakenty, kartit, kubiekat, fiškat da muudu.

Vuvvennu 1990 kevätkuun 18. päivänny hänele annettih Sotsialistizen ruavon urhoi -arvonimi. Tämän jälgeh häi ehtii eliä vaiku kaksi päiviä, kuoli 20. kevätkuudu.

Lajin enzimäzet kilvat piettih Yhtysvallois vuvvennu 1929. Suomeh laji tuli vuvvennu 1985. Enzimäzet Suomenmuasterikižat veittih Myrskyläs. Tunnetuimbii suomelazii vedojoukkovehii ollah Herlevi Pulling Team da Mad Max Pulling Team. Enzimäine pohjasmualaine Jeuropanmuasteri oli suomelaine Mikko Perä. Häi voitti 4400 kg Super Stock -kluassan Francien Bernays vuvvennu 1992.

1429-1436 v. Prepodobnoit Savvatii da German tuldih elämättömäh pohjozen Solovetskoin suaren mual. 5 vuottu elettih pustinnožiitel´noil (rahvahankeelämät-tömäl) ustuaval.

Vuozinnu 1961-1964 oli Nevvostoliiton kommunistoin puolovehen Oniegurannikon piirin enzimäine sekretari, Oniegurannikon piirin kylätoimehpaniikomitietan piälikkö.

Ku kerran karjalan kieldy opastetah kaikil opastustazoloil algajen päivykodilois yliopistoloih suate; ku kerran on olemas karjalankielizii lehtii da karjalan kieldy käytetäh raadivos da televiidenies; ku kerran karjalankielisty literatuurua on olluh enne da on nygöi, kudamua karjalazet lugietah da suajah tieduo lugemizen kauti, se merkiččöy sidä, gu karjalan kieli on täyttänyh da jatkau tiedofunksien täyttämisty.

Valgei griba voi kazvua suurekse. Sen jalgaine on 8-25 sentii korgevuttu da 7 sentii, harvah 10, järevytty. Šliäppy on 7-30 sentii diametras, toiči kai 50. Šliäppy syväinpuolespäi on valgei libo vähäzel keldazettavu, ulgopuolespäi väri voi muuttua valpahanmaksankarvazes muzavanmaksankarvazessah. Tämä griba voi painua kahteh kilossah.

Placebo käytetäh tarkastusvalmistehennu uuzien liečevalmistehien klinikas pidetys tutkimukses. Toizele tutkivale joukole annetah testuvalmisteh, kudai on testiiraittu elättilöil, toizele-placebo. Gu valmisteh hyväksyttäs, valmistehen ottamizen effektan pidäy ylittää placebon effektua. On olemas sežo nocebo-effektu, konzu voimattomat tundietah diskomfortua placebon ottamizen jälles. Erähih ristikanzoih roih farmakavaravo, sendäh gu net vuotetah uvven lekarsvan pahua vaikutustu.

Misjakku (lat. Arsenicum, merkitäh As-merkil) on 33. elementu Mendelejevan alguainehien hiimiellizes sistiemallizes järjestykses. Misjakan atomnoumer on 33. Se on sistiemallizen järjestyksen 4. periodas, 15. joukos.

Mägihypys hyppäi lähtöy liikkehele vauhtimäin yläpuoles olijal puomilpäi, laskou mahtonalaizimman aerodynamizes kyyryasendos alah rampie, kudaman jyrkevys pienenöy kohti loppuo, da ponnistau hyppyrinn´okaspäi tavoittehennuh lendiä mahtonalaizimman pitkäle.

Graniittua on äijis mualois. Ven’al, ku ottua luguh kai graniitan olokohtat, niidy on läs 200. Hos on niidy äijy, ga luvun puoles Ven’a jiäy jällele Itualies. Sit muas enin kaikkie graniittua on Sardiinies. Ven’an luodehpuoles – Leningruadan alovehel, Kuolan niemimual da Karjalas – suajah hyviä ruskiedu da rouzovoidu graniittua. Karjalaine graniittu on kuulužu Ven’al da sen ulgopuolel. Se on luja da kestäi.
Kairo (arab. القاهرة, al-Qāhira) on Jegiptan piälinnu. Se sijaiččou Niilan päivännouzurannal Pohjois-Jegiptas. Vahnu Kairo sijaiččou joven päivännouzus. Tämä linnan oza on hyvin eriluaduine. Päivylaskus Kairos sijoitetah haldivollizet taloit da nygyaigazet rakendukset. Päivännouzus ozas on äijy vahnua rakendustu da piäbuašn’u.

Meijän pajo pajattau karjalan kielel uuzii kirjutettuloi pajoloi da vahnoigi. Priäžäläine Aleksandr Saveljev kirjutti Meijän pajoh niškoi pajoloin sanoi.

Pos’olku sijoiččou Vodlajoven suus, kus se laskehes Oniegujärveh. Šallaspäi Puudogassah on 32 km. Lähimäine raududorogustansii on Karhumäis, 229 kilometrin piäs Šalluspäi.

Tavalline nieglikko on pienehkö eläin. Sen rungan piduhus on 20-30 sm, hännän on 3 sm, massu on 700-800 g. Korvat ollah pienehköt (läs 3 sm). Turbu on venytty. Nenä on terävy da ainos märgy. Ylimäzes leuguluus on 20 piendy teräviä hammastu, a alimazes on 16 hammastu.

Nevvostoliiton joukonke sai kuldazen medalin Talven Olimpiadukižois vuvvennu 1956 4x10 km hiihtokilvas da bronzumedalin 50-kilometrin kilvas. Vuvvennu 1958 Nevvostoliiton joukkovehes sai hobjazen medalin muailman čempionuatas 4x10 km kilvas. Vuvvennu 1959 sai hobjazen medalin persounallizes 50-kilometrin kilvas. Vuvvennu 1960 sai oigevuon ottua ozua Olimpiadukižoih 1960, vaiku händy ei otettu ijän periä (häi oli 34-vuodehine). Kevätkuus, vuvvennu 1960 muailman čempionuatas F'odor sai kuldazen medalin 4x10 km kilvas da hobjazen — 30-kilometrin kilvas.

Во многих странах Европы и штатах США развёрнуты программы по разъяснению губительных последствий злоупотребления солью. В Англии принят закон, требующий сообщать в этикетках пищевых продуктов о содержании в них соли. В Финляндии удалось снизить потребление соли на треть, благодаря чему смертность от инсультов и инфарктов уменьшилась на 80 %[9].

Rodivui Anuksen gubernien Poventsan ujezdan Sellin kyläh. Kanzua myöte oli karjalaine. Omas kyläs loppi kuuzi kluassua školua. Ruadoi mečänkuadajannu da peräajol Puadenen lespromhouzas.

Eri uskondolois on omaluaduzet svuad'buperindöt, no uskondolois on sežo äijän kanzallistu vaihteluu. Eriuskolazien välizes svuad'bas voibi olla tabua mollembien oman uskondon svuad'buperindölöis. Erähis kul'tuurois svuad'bah libo kirjoihmenendäh ei liity nimittustu uskondollistu ritualua, erähis kul'tuurois ei pietä ni svuad'bua. Ezimerkikse Pohjas-Amerikan eskimot ei pietä svuad'bua, ga andilas vaiku muutti ženihän kodih.

Vuvvel 1935 piettyy pruazniekkua – suurdu Kalevalan pruazniekkua – Suomes pietäh merkittävimänny pajotapahtumannu. Silloi kezäkuul Sortavalan linnan rahvaslugu kazvoi viideh kerdah. Vakkosalmen puustoh tuli vähiä vajai kahtukymmendy tuhattu hengie. Eläjiähäi linnas oli vai nellipuolenke tuhattu.

1596 René Descartes oli merkittäi francielaine filosoufu, matemuatikku, kirjailii da tutkii, kuduadu on kučuttu uvven aijan filosoufien perustajakse.

Hrizantiemu (ven. хризантема, lat. Chrysánthemum) on yksivuodizien da kaksivuodizien heinykazviloi roduu. Kuuluu astroin pereheh. Hrizantiemua on eri luaduu.