Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
La cumissiun ch’aveva da tractar las fatschentas tudestgas, l’uschenumnà ‹Comité tudestg›, è sa radunà sut il presidi da la Prussia, l’Austria, Hannover, la Baviera e Württemberg. Pli tard è il gremi s’avert a tut ils stadis tudestgs e citads libras. Cumbain ch’il Congress defendeva il princip da legitimitad ed aveva en mira la restauraziun da las relaziuns prerevoluziunaras, sche avevan questas maximas tuttina er lur limitaziun. La mediatisaziun ch’era vegnida instradada il 1803 dal Recess da la Dieta imperiala n’è betg vegnida revocada. Il medem vala per la secularisaziun e la fin dals stadis ecclesiastics, per la restauraziun dals quals il nunzi papal Ercole Consalvi è s’engaschà adumbatten. In’ulteriura differenza tar la situaziun prerevoluziunara ha muntà la renconuschientscha da la suveranitad dals anteriurs stadis da la Confederaziun dal Rain.

Ils represchentants da la classica che s’orientava a l’antica èn per part sa sentids attatgads massivamain en las periodicas dals romantichers. Da lur vart han els giuditgà il romantic sco fantastic u er sco malsaun – quest ultim però en emprima lingia cun reguard a la romantica franzosa. En general ston ils terms ‹classica› e ‹romantica› er vegnids chapids sco attribuziuns posteriuras: Ils represchentants da la classica n’han betg resguardà sasezs sco ‹classichers›, sa sentivan però obligads ad ideals respectivamain idealisaziuns classicas. Medemamain han ils romantichers vis en la ‹poesia romantica› ina finamira che na vegnia betg exnum realisada d’els sezs.
La regenza vertenta, che vegniva dirigida da Hermann Müller (SPD), ha fatg naufragi ils 28 da mars 1930 pervi da la dumonda co reglar l’assicuranza cunter la dischoccupaziun. Igl è suandà in cabinet sut la direcziun da Heinrich Brüning ch’era situà politicamain a l’ala dretga dal center. El aveva en mira ina reducziun drastica da las entradas dals salarisads e da las prestaziuns socialas. Damai ch’el n’ha betg reussì cun sias propostas en il parlament, ha el mess ad ir l’ordinaziun d’urgenza tenor art. 48 da la Constituziun da Weimar. En cumbinaziun cun il dretg da nominaziun tenor art. 53 e cun il dretg da dissolver il parlament tenor art. 25 èsi stà pussaivel d’installar in cabinet presidial, vul dir ina regenza minoritara che sa basava sulettamain sin la confidenza dal president e sin las cumpetenzas da dretg d’urgenza da quel. SPD, KPD, NSDAP e parts da la DNVP han però pretendì da metter ord vigur l’ordinaziun d’urgenza. Il president ha dà suatientscha a questa pretensiun, uschia ch’igl èn vegnidas instradadas novas elecziuns. A chaschun da quellas ha la NSDAP pudì augmentar il dumber da ses represchentants da 12 sin 107; ella furmava uss la segund ferma partida en la Germania. Igl è suandà il segund cabinet presidial sut Brüning, il qual è uss vegnì tolerà da vart da la SPD. La regenza ha decretà reducziuns da paja, ha reducì las prestaziuns da l’assicuranza cunter la dischoccupaziun, augmentond però a medem temp las tariffas da las contribuziuns. Ultra da quai èn vegnidas auzadas las taglias sin las entradas sco er sin biera, tubac e zutger. Ils cabinets presidials sut Brüning (1930–1932) han attribuì a moda essenziala ad alienar la populaziun da la democrazia en la furma da la Republica da Weimar e l’ha famigliarisà cun relaziuns politicas betg democraticas.

"Quai è l’istorgia da l’um che ha guardà en il spievel ed è stà si, che ha tschertgà la guerra ed ha chattà in uffant. L’istorgia da Fortunat Kauer."

Igl ei Nadal sera e Clau ha a fin da perveser. Perquei ch’igl ei Nadal vul el turnar a casa e buca star sur notg en nuegl. Igl ei era tradiziun ch’il bab pren cun el in pigniel a casa pils af-fons. Era sche Gionin ei teoreticamein gia memia vegls per quei, vul Clau far quei plascher a siu fegl schirau che sesa en la sutga cun rodas. Ei cufla ed ha bia neiv, ed atgnamein eis ei buca aschi perdert da traversar la prigulusa val per ir a casa. Mo Clau va tuttina, per Gionin. Gionin spetga gia il bab, el conta senza pausa canzuns da Nadal. Clau dat tutta breigia da passentar la val, mo tuttina sederscha ina lavina a val. Clau tratga ch’ei seigi a fin cun el, mo el vegn schanegiaus dalla lavina. El empermetta a sesez da ven-der l’acla. Clau ei ussa denton senza glisch pli, la latiarna ei naven. Il viadi ei ussa aunc pli stentus. Sia dunna alarmescha ils umens dil vitg che van lu ad encurir Clau. Els anflan el cun agid dil davos zulprin che Clau ha envidau. Enta maun ha el in pigniel per Gionin. Gionin ei ventireivels e conta canzuns da Nadal ferton che siu bab dierma en stiva caulda.
A Savièse ha i dà in emettur d'emplenir dad unda media (Mittelwellen-Füllsender) ch'ha transmess sin l'unda communabla (Gemeinschaftswelle) 1485 kHz cun ina prestaziun d'emetter da 1 kilowatt.

Pli tard è per part vegnì reproschà a la romantica – e dal reminent er a la classica – d’avair tractà l’art sco in mund parallel isolà dal mund real e munì cun in’aura metafisica u religiusa. Da quai resulta alura il realissem sco cuntramoviment che stat cun omadus pes sin terra.

In onn pli tard è el returnà tar Madame de Warens. Suandond ses cussegl è el entrà per curt temp en il seminari da spirituals ad Annecy. Silsuenter al ha ella intermedià al directur da la scola da musica dal dom, damai ch’el era dà en egl durant las uras da musica da chasa sco chantadur talentà. Il directur da la scola al ha prendì si tar sai ed al ha instruì en chant choral e flauta. Igl èn suandads intgins mais fritgaivels, durant ils quals Rousseau ha acquistà la savida da basa da sias enconuschientschas da musica.

Dal 1995 suottascrivane ün contrat cun la chesa discografica "Time Records" e zieva publichettane il töch musica Infinity insembel cun ils U.S.U.R.A., otra gruppa taliauna da musica da disco fich renumneda, ed eir Angeli Domini, chanto dad ün chor in latin chi tira adimmaint ils chaunts gregoriauns.

Il num uffizial è Republica Corea, pil pli vegn dentant duvrà la noziun Corea dal Sid. Per corean sa numna il stadi Daehan Minguk (corean: 대한민국; chinais: 大韓民國; rum.: Gronda Republica da Han). En general vegn dentant era en Corea duvrada la noziun curta Hanguk (한국, 韓國, Naziun da Han) u Namhan (남한, 南韓, Han dal sid). En la Corea dal Nord vegn la Corea dal Sid numnada Namchosŏn (남조선, 南朝鮮, Joseon dal sid), cunquai che Corea vegn numnà differentamain en ils dus stadis.

‹Il Fiore› (‹La flur›) è ina poesia allegorica narrativa en 232 sonets che sa basa sin las duas parts dal roman da las rosas dal franzos vegl (ch’è vegnì terminà il 1280). El exista sulettamain en ina copia toscana che vegn conservada a Montpellier. La scienza discutescha a moda cuntraversa, schebain Dante saja l’autur da quest’ovra, u sch’el saja be sa servì dal text per surpigliar singuls vers en la ‹Vita Nova› ed en la ‹Commedia›. L’ovra è segnada d’influenzas dal franzos vegl; quai n’è betg nuntipic per la litteratura taliana da quel temp, ma na cumpara uschiglio nagliur en las ovras da Dante a moda uschè explicita. Ina part dals scienziads tendescha novissimamain ad attribuir l’ovra al giurist Guillaume Durand ch’era oriund da la Frantscha dal Sid e ch’è documentà sco professer a Modena e sco uffiziant en servetsch papal.

Dal 1705 fin il 1711 ha Isaac Rousseau vivì a Constantinopel, nua ch’el ha lavurà al Serail (il palaz da l’imperatur osmanic) sco urer dal sultan. Ses cusrin Jacques Rousseau al è medemamain suandà a Constantinopel, e quai sco juvelier da la curt.
Enstagl da s’etablir, è Rousseau schizunt sa rendì en ina sort d’opposiziun fundamentala. Anc il 1754 ha el cumenzà a scriver ina segunda scrittira da pretsch (cf. sutvart). Daspera ha el publitgà sia ‹Lettre sur la musique française› e sveglià cun quella la gritta betg mo da l’orchester da l’opera (il qual ha schizunt pendì ina poppa da Rousseau); en ses text ha el numnadamain degradà la musica franzosa a favur dal stil talian. Il 1754 è el viagià a Genevra (suenter avair visità Madame de Warens), è puspè daventà burgais da la Republica genevrina ed è returnà al protestantissem.

Malgrà tutta critica ha la romantica influenzà sco moviment spiertal cumplessiv l’istorgia culturala da l’Europa a moda ordvart multifara. Per part è quest’influenza sa manifestada en furma da moviments socials che tanschan fin lunsch viaden en il 20avel tschientaner e sa lascha cumprovar sin tscherts secturs fin il di dad oz. L’influenza da la romantica sin la societad moderna è tendida e vegn savens giuditgada a moda cuntraversa. Cun raschun remartga Rüdiger Safranski: «Il romantic fa part d’ina cultura viventa, ma politica romantica è privlusa. Per la romantica, la quala furma ina cuntinuaziun da la religiun cun meds estetics, vala il medem sco per la religiun: Ella sto resister a la tentaziun d’aspirar la pussanza politica. ‹La fantasia a la pussanza!› – quai n’è bain tuttina betg stà in’uschè bun’idea.»

Il ‹Convivio› (ca. 1303–1306) è in tractat davart l’applicaziun da sabientscha filosofica. Il text nunfinì ma vast exemplifitgescha l’intenziun da l’autur en furma da commentaris tar intginas da las canzone da Dante.

La vieuta en la guerra ha cumenzà l’atun ed enviern 1942/1943 cun las sconfittas dals Tudestgs en las battaglias dad El Alamein e Stalingrad. Vers la mesadad dal 1943 è suandada la vieuta en la guerra tudestga da sutmarins en l’Atlantic. A partir da la primavaira/stad 1944 han las forzas militaras aviaticas da la Gronda Britannia e dals Stadis Unids cuntanschì en Germania quasi la cumpletta supremazia en l’aria e destruì en la guerra da bumbas entiras citads. L’entschatta zercladur 1944 èn truppas dals Alliads dal vest sbartgadas en la Normandia (Operation Overlord), avrind uschia la segunda front en il vest cun la finamira da chatschar enavos la Wehrmacht sin territori tudestg e da cupitgar la finala il reschim naziunalsocialistic.

La galaxia Andromeda è la galaxia situada il pli datiers da la Via da latg. La distanza tranter questas duas galaxias munta a radund 2.4-2.7 milliuns onns da glisch. Ensemen cun autras galaxias furman questas duas galaxias l’uschenumnada Gruppa locala. Sper questa gruppa da galaxias datti er rotschas da galaxias cun blers millis commembers. Sin fundament da registraziuns dal telescop Hubble dal mars 2004 pon ins quintar cun radund 50 milliardas (5·1010) galaxias vesaivlas teoreticamain davent da la terra.

Österreichische Nationalbibliothek: Österreichische Bibliographie: Verzeichnis der österreichischen Neuerscheinungen. Vienna 1946–2002. Dapi il 2003 ediziun online
Ils cults divins da la baselgia romauna catolica sun consciaintamaing quiets e libers da bgers elemaints da la liturgia üsiteda. L'uter es nüd, mincha ornamaint mauncha e la glüsch eterna nun arda.

Infurmaziuns davart la gasetta datti fitg paucas cunquai ch'ils fegls èn svanids. Tenor Peider Lansel vegn sia fundaziun al attribuida chancelier Joan Marnia, ina figura da grond'influenza en la politica communala da Scuol. Marnia aveva fatschentas a Vienna, danunder el ha forsa importà l'idea da fundar ina gasetta. Stampà haja ella Ludovico Gadina en la Chasa Dorta, l'odierna Chasa Baer-Gaudenz.

Sco dapertut en il chantun Grischun lavura era en il Surmeir la gronda part dals occupads en il sectur da servetschs (sectur 3), e quai principalmain en la branscha turistica. Suenter suonda il sectur d’industria e producziun (sectur 2). En quest sectur è il Surmeir ferm en l’elavuraziun da laina ed en la producziun d’electricitad. Per finir suonda il sectur d’agricultura e selvicultura (sectur 1). La suandanta tabella mussa las cifras exactas:

A partir dal 1763 ha Rousseau scrit in’entira retscha da texts autobiografics pli curts e pli lungs, tranter auter il 1765–1770 sias famusas ‹Confessions› ch’èn pir vegnidas publitgadas postum. En quellas descriva el er detagls intims or da sia vita sco er agens sbagls. Surtut cun questa scrittira ha el creà il sutgener da l’autobiografia ‹che scuvra sasez›. Il titel ha el elegì faschond allusiun a las ‹Confessiones› dad Augustinus da Hippo.

Il chastè medieval è vegnì transfurmà dals Landi en in palazi (numnà Palazzo Vecchio (palazi vegl), per al distinguer dad in auter ch'appartegneva a la medema famiglia), che conserva fitg paucas fastizs dal bajetg oriund en furma quadratica. Igl exista anc ina da las quatter turs angularas.

Il putsch dal fanadur 1934 aveva gì lieu senza intervenziun directa da la Germania; betg il davos er perquai che Mussolini vuleva mantegnair da quel temp l’Austria sco stadi independent. Ma suenter il 1934 è la pressiun da vart dal Reich tudestg creschida onn per onn. Tar inscunters cun Hitler è Schuschnigg vegnì mess sut pressiun d’integrar ministers ‹naziunals› (vul dir adherents da l’adesiun a la Germania) en sia regenza. Ma il chancelier vuleva far frunt a questas tendenzas ed ha annunzià per il 1938 ina votaziun dal pievel davart l’independenza da l’Austria. Per prevegnir a questa votaziun ha Göring sfurzà il president dal stadi Miklas da nominar ina nova regenza naziunalsocialistica sut Arthur Seyss-Inquart. Ils 12 da mars 1938 è la nova regenza entrada en uffizi; a medem temp èn truppas tudestgas marschadas en l’Austria. Da quel temp avevan ils naziunalsocialists gia surpiglià en differentas parts dal pajais la pussanza, per exempel a Graz. Ils 13 da mars ha Hitler, incità da l’euforia da ses aderents en l’Austria, relaschà la lescha d’adesiun dal stadi a la Germania. Immediat ha cumenzà en tut il pajais il terrur cunter ils Gidieus ed ils adversaris politics.

Il cuvel es cuntschaint da vegl innan e gniva ütilisà per l'allontanamaint da cadavers d'animals: Inters püerchs, bouvs, vadels, vachas e chavals morts gnivan büttats aint illa foura.
L'onn 1879 è Balastèr sa stabilì a Zuoz, nua ch'el ha occupà diversas caricas communalas. Uschè è el per exempel stà president communal. En ses temp liber è el ì a chatscha. Il prinzipi dal 1894 è Gian Pitschen Balastèr mort en la vegliadetgna da 60 onns suenter lunga malsogna. Il settember 1893 ha el publitgà si'ultima poesia «Il nouv schluppet».

En il decurs da la cristianisaziun è vegnì installà a Cuira il pli vegl uvestgieu situà en il nord da las Alps. Suenter l’onn 536 fascheva ina gronda part dal territori dal Grischun odiern part dal reginavel dals Francs, pli tard dal Sontg Imperi roman (fin il 1648; Razén e Tarasp fin il 1803).

Als Babenbergers èn suandads a partir dal 1278 ils Habsburgais. Fin il 1526 han els pudì augmentar considerablamain lur territori (Steiermark, Kärnten, Tirol, Krain e.a.) ed èn daventads in factur da pussanza entaifer l’Imperi. A partir dal 1438 han ils Habsburgais er occupà quasi senza interrupziun l’uffizi dal retg roman-tudestg e tras quai da l’imperatur.

Sunaric e Kauer han da seschignar sur dad ina remarca da Kauer. Sunaric vul strunglar el denton vegn Kauer da frenar el tras pitgar ina buteglia da veider sin siu tgau. El sa buc sch’el ha sturniu Sunaric. Kauer fa guardia sper siu letg ed engira da seruschnar sin tuts quatter a Sarajevo ed encurir sia famiglia, sche mo el mieri buc.

Sper Adolf Hitler, ch’era naschì a Braunau (Austria Auta), èn er blers auters Austriacs sa participads a la politica ed als crims dal naziunalsocialissem. En l’Austria sez è vegnì endrizzà ina spessa rait da champs da concentraziun cun Mauthausen/Gusen sco center. Be a Mauthausen èn vegnids per la vita radund 100 000 praschuniers.

Il 15evel chapitel tematisescha il conflict traunter Petrus e Paulus sül concil dals apostels a Gerusalem: la majorited suot Paulus decida cha pajauns, chi converteschan al cristianissem, nu ston surpiglier tuottas ledschas dal Vegl Testamaint. Impustüt las reglas da nettezza culticas dal giudaissem croudan davaunt per persunas chi dvaintan cristiauns.

La romantica è sa sviluppada ad in moviment spiertal ch’ha tschiffà tut ils pajais da l’Europa e l’America dal Nord. Ella ha influenzà la filosofia, la poesia ed ils arts, la religiun, la scienza la politica e la societad.

Sch’ins drizza l’egliada davent da la sala da saut e vi sin las tractativas per propi, alura na resta betg pli bler da l’impressiun exteriur d’armonia. Il cuntrari duevan las differenzas d’interess be anc s’intensivar en il decurs da las negoziaziuns.

Suenter la mort da Hindenburg ils 2 d’avust 1934 ha Hitler surpiglià l’uffizi dal president da l’imperi, e quai confurm ad ina lescha ch’era medemamain vegnida relaschada da sia regenza. El purtava uss ils titels ‹Führer› e ‹Reichskanzler›. Posteriuramain ha el laschà confermar ses proceder tras in plebiscit. Il minister da guerra Werner von Blomberg, il qual Hindenburg aveva – cunter la constituziun – nominà anc avant Hitler sco minister ed il qual dueva «enramar» (vul dir relativar) la pussanza da quel en rom dal concept dals conservativs, ha laschà far l’armada il sarament sin la persuna da Hitler.
En il center da l’execuziun dal chasti steva l’«expiaziun» da la culpa sco er l’effect da l’intimidaziun en il senn d’ina prevenziun generala. La prevenziun speziala giugava percunter be ina rolla subordinada. A partir dal 1944 èn vegnids endrizzads en l’entir territori statal curts marzialas per sentenziar «destructurs da la forza militara» e deserturs. Quellas sa cumponivan per ordinari da derschaders laics (p.ex. dal president communal dal lieu).

A Sarajevo enamiez il territori d’uiara emprova Kauer dad anflar la famiglia da Sunaric. El vegn satraus en ina ruina d’ina casa duront in bumbardament. In buobet vegn da spindrar el ord sia fossa e muossa ad el la via ord il marcau. Per liung las rodaglias veglias semettan els dus sin via viers la mar per lura saver ir en Svizra. Kauer vul sedeliberar dil buob, Ajet denton selai buca scurlar giu.

L’onn 1722 è la situaziun dal mattatsch da diesch onns sa midada a moda drastica. A chaschun d’ina baruffa aveva ses bab blessà in uffizier cun in sabel; per mitschar da la paina da praschun smanatschanta, è el fugì or da la citad da Genevra. Ses figl ha el laschà enavos sut la protecziun da ses quinà Gabriel Bernard. Durant ils proxims dus onns ha Rousseau vivì ordaifer la citad a Bossey tar il preditgant Lambercier. Là è el bain vegnì instruì, ma ha er gì da patir sut puniziuns malgistas e maltractaments corporals. A moda sumeglianta al èsi ì pli tard tar in’onda da vart dal bab. En la vegliadetgna da dudesch onns ha Rousseau cumenzà l’emprendissadi tar in actuar da dretgira cun num Masseron (in segiurn da lavur ch’è ì a fin a moda vargugnusa per Rousseau) ed in onn pli tard tar in gravur cun num Abel Ducommun. La segunda lavur al ha bain plaschì meglier che l’emprima; ma il plaschair da leger da Rousseau e ses caracter da siemiader han adina puspè manà a puniziuns ed han er engrevgià las amicizias cun auters giuvenils. L’onn 1726 ha il bab da Rousseau maridà ina segunda giada (a Nyon, ses lieu da refugi); dapi lura ha el be mussà pitschen interess per ses figl.

A la fin da la guerra è l’industria dada ensemen pervi dals bumbardaments da l’infrastructura (viafier) e dals stabiliments industrials sco er pervi da la mancanza da provediment cun materias primas. Er il provediment alimentar è daventà precar ed il martgà nair ha cumenzà a flurir. Pir a basa dals emprests dal Plan da Marshall e da la refurma monetara suenter la fin da la guerra è l’economia puspè sa revegnida.

Il 1924 han ins rinfatschà al president da l’imperi Friedrich Ebert d’esser sa participà durant la guerra mundiala a chaumas e d’avair commess uschia tradiment da la patria. En l’ardur dal cumbat n’ha quel betg laschà tractar ad uras in’inflammaziun dal begl tschorv ed è mort il 1925. La proxima elecziun ha gudagnà Paul von Hindenburg; quel era uffizialmain commember da nagina partida, ma simpatisava anc adina cun ses anteriur imperatur. El è er vegnì sustegnì da la gronda part da las partidas da dretga e surtut da la Partida populara naziunala tudestga (Deutschnationale Volkspartei, DNVP).
L’Institut Otalpin Ftan pussibilitescha la maturitad bilingua rumantsch/tudestg a moda facultativa. Scolaras e scolars che frequentan quella maturitad han 4 empè da 2 lecziuns rumantsch per emna. Ultra da quai vegnan era ils roms da biologia ed istorgia instruids en rumantsch.

Roman da svilup fantastic ‹Heinrich von Ofterdingen› (quel valeva dal temp da la romantica sco stgaffider da la chanzun dals Nibelungs); il roman cuntegna la Flur blaua (simbol da la brama) ch’empermetta a Heinrich en il siemi tutta beadadad; siemi e realitad s’uneschan. Il roman resta nunfinì (Novalis, atgnamain Georg Philipp Friedrich von Hardenberg, mora cun 29 onns d’ina malsogna dal lom).

Tenor artitgel 8 da la constituziun federala da l’Austria furma il tudestg la lingua statala. Il tudestg è lingua materna da radund 88,6 % da las burgaisas e dals burgais dal pajais. Il tudestg da l’Austria sa differenziescha tras tscherts pleds, tras la pronunzia e tras atgnadads grammaticalas dal tudestg da la Germania. Il Vocabulari austriac vegn edì dapi il 1951 e stat sco ovra directiva sur il Duden. En il mintgadi vegn savens duvrà al lieu da la lingua da standard in dals blers dialects da l’aleman e bavarais.

La historia entscheiva ils 19 da december e cuoza ver 6 jamnas. En tgei onn ch'il roman gioga san ins buc dir. Jeu crei che la historia raquenti dad avon ver 5 tochen 10 onns. Damai che giugs da «game boy» eran da quei temps fetg populars. Che quei roman ei buc vegnius screts gia avon ina massa onns muossan era ils temas dil cudisch. Temas che eran pli baul in tabu. Daquels sco bulimia, sectas e sentiments denter giuvenils. El roman dat ei bia scursaniziuns. Damai che ins ha buc aschi ditg da leger el, la historia cuoza denton circa sis jamnas. Ei dat denton scenas che vegnan accentuadas pli fetg ed autras pli pauc.

Profitond da la lescha d’autorisaziun ch’era entrada en vigur il 1917 en connex cun l’economia da guerra, ha Dollfuss cumenzà a relaschar u midar leschas en furma da decisiuns da la regenza. Ils 12 da favrer 1934 èsi vegnì ad ina veritabla guerra civila tranter l’extrema dretga e l’opposiziun socialdemocrata. La regenza ha abattì ils opponents cun forzas armadas, ha sentenzià a la mort cumbattants da la sanestra, relaschà il president da la citad da Vienna e scumandà la partida socialdemocrata.

L’atun dal 1918 era la sconfitta da la Monarchia dubla inevitabla; quai ha a medem temp muntà la fin da la monarchia insumma. La fin october 1918 è il reginavel ungarais sa declerà liber da l’uniun cun l’Austria. Senza l’intervenziun da l’imperatur u da la regenza èn era las ulteriuras parts da la monarchia sa furmadas da nov (Tschecoslovachia) u s’associadas a stadis existents (Italia, Pologna, Rumenia, Jugoslavia e.a.).

Ensemen cun il vallader ed il puter furma il jauer il rom ladin da la lingua rumantscha. La communicaziun tranter ils pledaders dals trais idioms è senza problems pussaivla.
Hindenburg sez era sa mess fin la fin cunter l’idea da far da Hitler – ch’el numnava pervi d’ina malchapientscha geografica l’«appuntà boemian» – il nov chancelier. La finala ha el pudì vegnir calmà cun l’avis ch’il manader da la NSDAP possia be furmar in pitschen privel, damai ch’el saja ‹enramà› d’ina maioritad dal cabinet conservativa. In ulteriur argument central per Hindenburg è stà il fatg che la schliaziun cun Hitler saja formalmain confurma cun la constituziun vertenta. Facticamain ha la nominaziun da Hitler al chancelier imperial ils 30 da schaner 1933 muntà la fin da la Republica da Weimar – formalmain n’è quella però mai vegnida messa ord vigur.

Dal 1996 pigliettan ils Datura inspiraziun il prüm dal budissem per lur chanzun Mantra e zieva dal voodoo per Voo-Doo Believe?, chanto da Danny Losito, commember dals Double Dee.

In mument faschevi schizunt l’impressiun sco sch’i rumpess ora ina guerra tranter ils anteriurs alliads e la Prussia ha cumenzà cun preparativas militaras. Ils 3 da schaner 1815 avevan la Gronda Britannia, l’Austria e la Frantscha fatg ina cunvegna secreta cunter la Prussia e la Russia, a la quala èn er s’alliads ils Pajais Bass, la Baviera e Hannover. Tras quai èn idas en stgaglias las speranzas che la Prussia aveva tgirà dapi Friedrich II da pudair surpigliar dal tuttafatg il pajais vischin Saxonia. La crisa ha però pudì vegnir surmuntada spertamain, suenter che Alexander I ha proponì la divisiun da la Saxonia ed ha tegnì en frain sias ambiziuns politicas. Il conflict è vegnì schlià ils 7 da schaner 1815, cura ch’in cussegl dals ministers da las tschintg pussanzas grondas inclus la Frantscha è s’entupà per l’emprima giada. Metternich è sa mussà cuntent areguard la sconfitta diplomatica da la Prussia ed ha manegià che quella saja uss «cumpromessa per adina» envers la Frantscha. Hardenberg percunter ha empruvà da vender il spustament da la Prussia vers vest (enstagl da l’acquist da la Saxonia) cun patos naziunal: La Prussia vegnia uss a surprender «en l’interess general» e be «per motiv da la defensiun da la Germania» las possessiuns al Rain.

Tranter la confessiun e la lingua datti ina gronda correlaziun en il Surmeir. Tut las vischnancas ch’eran oriundamain da lingua surmirana èn restadas catolicas durant il temp da la refurmaziun. Quai èn oravant tut las vischnancas da Surses e da la Val d’Alvra Dadora. Era Ferrara sco vischnanca gualsra è adina restà catolic.

Tant en Germania sco er en blers auters pajais da l’Europa n’èn quests onns revoluziunars bain betg stads segnads d’in success direct e restant; ma a mesa vista han las monarchias tuttina stuì far concessiuns al moviment liberal cun introducir constituziuns e far il pass dal stadi absolutistic a l’installaziun da gremis da cundecisiun.
Ils 21 da mars 1933 han ils naziunalsocialists inscenà il Di da Potsdam per demonstrar la fraternisaziun cun las tradiziuns ed elitas da la Prussia e per gudagnar uschia in ulteriur sustegn a l’intern dal pajais ed a l’exteriur. L’uschenumnada Lescha da plenipotenza dals 23 da mars ha dà a la regenza, l’emprim per l’interval da quatter onns, cumpetenzas legislativas quasi illimitadas. Tras quai èn las partidas restantas – ch’avevan tuttas danor la SPD votà persuenter – vegnidas privadas da lur pussanza. Il fanadur èn ellas vegnidas scumandadas u ch’ellas eran gia sa schliadas da sasezzas e cun la Lescha cunter la nova furmaziun da partidas dals 14 da fanadur 1933 è la NSDAP restada la suletta partida ch’era renconuschida en Germania. Correspundentamain hai dà a chaschun da las proximas elecziuns en il Reichstag (12 da november1933) sulettamain ina glista unitara cun commembers da la NSDAP e giasts elegids. Il parlament è uschia vegnì degradà ad in gremi d’acclamaziun.

Plaunsieu è la conjunctura mundiala sa revegnida. Programs d’investiziun statals, surtut per il rearmament e per infrastructura che sa laschava trair a niz per intents militars, han dà ulteriurs impuls a l’economia naziunala. En consequenza da quai ha regì a partir da la mesadad dals onns 1930 occupaziun cumplaina en Germania (cumbain che las pajas èn stadas airi sin il bass nivel da la crisa economica mundiala).

Suenter la fin da la guerra il 1945 è l’Austria vegnida restituida sco stadi independent. Gia ils 27 d’avrigl ha la regenza provisorica sut Karl Renner pudì proclamar la Segunda Republica. Cun paucas excepziuns èn puspè entrads en vigur ils singuls artitgels da la constituziun dal 1920/29.

Il 1929 ha ina colliaziun da partidas da dretga manà natiers ina decisiun dal pievel che dueva reglar da nov ils pajaments da reparaziun. Cumbain ch’il project da votaziun n’ha chattà nagina maioritad, ha la NSDAP pudì s’etablir uschia entaifer ils partenaris da coaliziun e gudagnar novs electurs.

Tant entaifer la populaziun austriaca sco er en la politica èn ils onns da guerra vegnids tematisads sur decennis or da la perspectiva da l’Austria sco l’«emprima unfrenda da Hitler». Pir plaun a plaun è sa derasada l’enconuschientscha d’er esser conculpaivels da la Segunda Guerra mundiala e dal holocaust.

La Val Müstair è ina val en las muntognas grischunas da pli u main 25 km lunghezza ed è era un circul en il district En. Tras la Val Müstair curra il Rom. En la Val Müstair discurr'ins in dialect rumantsch - il «jauer». Quel dialect na vegn betg scrit; ins scriva per l'idiom scrit vallader. Dapi l'onn 1983 è la Claustra benedictina da Son Jon declerada sco ierta mundiala natirala da la carstgaunadad da l'UNESCO.
Il 1749 è stà in onn decisiv per Rousseau. A l’entschatta da l’onn al ha d’Alembert incumbensà da scriver artitgels musicologics per l’‹Encyclopédie›. L’atun ha el visità Diderot ch’era mess en arrest en la fortezza da Vincennes. En viadi ha el legì en la revista ‹Mercure de France› da la dumonda da pretsch da l’Académie da Dijon ‹Le Rétablissement des sciences et des arts a-t-il contribué à épurer les mœurs?› (‹Ha il restabiliment da las scienzas e dals arts contribuì a purifitgar la morala?›). En ses ‹Discours sur les Sciences et les Arts› ha Rousseau negà cleramain questa dumonda. L’uman vivia numnadamain – sco ch’el dueva explitgar pli tard detagliadamain en sia scrittira davart la teoria statala ‹Du contrat social› – da natira ennà a moda independenta e libra; en la societad che sa basia sin convenziuns saja el però rentà sco in sclav: «L’uman è naschì liber, ma dapertut sa chatta el en chadainas.» Ils arts e las scienzas na fetschian nagut auter che da cuvernar il vair destin da l’uman modern. L’istorgia da la civilisaziun daventa uschia – sco ch’el fa pli tard er valair en sias ulteriuras scrittiras filosoficas – in’istorgia dal declin («la dépravation»). La societad europeica contemporana ch’aspireschia il luxus vesa el a sa glischnar en la decadenza morala. Il ‹Discours› cuntrascheva bain a moda diametrala al pensar da blers intellectuals, è però tuttina fruntà sin l’interess da blers. Rousseau ha retschet il 1750 l’emprim premi e pervi da la discussiun che ses text ha sveglià, è el vegnì enconuschent en tut l’Europa. Sias entradas èn creschidas ed el ha pudì ir a star cun Thérèse en in’abitaziun communabla. Il pèr ha però er dà l’onn 1751 il terz novnaschì en la chasa per uffants chattads.

L’onn 1766 e l’emprima mesadad dal 1767 ha Rousseau surtut passentà en l’Engalterra; l’emprim tar Hume, cun il qual el ha però gì dispita ed il qual al ha attatgà. Tuttina ha el er chattà en l’Engalterra simpatisants, ils quals han tranter auter persvadì il retg d’al dar ina pensiun. Ils onns 1767 e 1768 ha el vivì en divers lieus da la Frantscha, tranter auter sin il chastè da Conti. Damai ch’il cumond d’arrest dal parlament da Paris era anc adina en vigur, viagiava el sut in pseudonim ed inditgond che Thérèse saja sia sora. Il 1769 e 1770 han els vivì sin in bain puril da muntogna en la Frantscha dal Sidost (Dauphiné) suenter avair maridà là l’avust 1768.

Areguard la structuraziun da las relaziuns a l’intern dals singuls stadis è il Congress stà segnà da princips restaurativs e d’ina sceptica fundamentala envers tuttas tendenzas revoluziunaras, liberalas e naziunalas. Per ils stadis tudestgs ha la creaziun da la Confederaziun tudestga furmà in dals resultats centrals dal Congress. Per blers contemporans valeva la Confederaziun però primarmain sco in instrument per supprimer ils moviments naziunals e liberals. Malgrà quai n’èsi betg reussì d’eliminar las tendenzas liberalas e burgaisas che pretendevan in stadi naziunal al lieu da singuls stadis monarchics.
Segnads da la romantica èn er il moviment da la giuventetgna ed il simbolissem ch’èn sa furmads a l’entschatta dal 20avel tschientaner. L’epoca litterara e d’art da quel temp vegn er numnada neoromantica.

Sco terza forza politica è sa fatga valair a partir dals onns 1990 la FPÖ (Freiheitliche Partei Österreichs). Quest svilup davent dal sistem iperstabil da duas partidas (cun ina da las pli autas quotas da commembranza da tut il mund) era gia sa mussa en ils onns 1980 cura ch’ils verds eran s’etablids a l’ur sanester dal spectrum politic. Pli tard ha lura la FPÖ fatg il medem a l’ur dretg. Dal 2000 al 2006 ha la FPÖ fatg part da la regenza sco partenari da coaliziun da la ÖVP, quai ch’ha provocà sancziuns da vart da l’Uniun europeica. Er suenter la spartiziun da la FPÖ il 2005 (en FPÖ e BZÖ) han questas duas partidas populisticas da dretga pudì mantegnair lur forza politica. Il 2008 han ellas fatg communablamain tuttina bleras vuschs sco la SPÖ. Las elecziuns dal 2013 han confermà, cumbain cun sperditas da vuschs, la SPÖ e la ÖVP sco ferma e segund ferma partida e sigilà lur coaliziun.

Il jauer n'ha mai betg svilupà in'atgna lingua da scrittira. En las scolas vegniva fin l'onn 2008 instruì l'idiom vallader. Dapi l'onn 2009 vegn en tut la vallada en documents scrits, communicaziuns da l'administraziun ed en la scola duvrada la lingua unifitgada Rumantsch Grischun.

Citad Ho Chi Minh (Saigon) sa chatta en ils Vietnam ed è tenor abitants la terza citad dal mund cun radund 9 miu abitants è Citad Ho Chi Minh era la citad cun la pli gronda spessezza d’abitants dal pajais. A surfatscha dal pajais cuvrescha 2098 km². L'eroport da Tan Son Nhat sa chatta 7 km distant dal center da la citad.

Soazza (tudestg antruras Sowaz u Zauatz) è ina vischnanca politica svizra dal chantun Grischun. Ella appartegna al circul Mesauc dal district Moesa.

Era l’Academia Engiadina porscha ina maturitad bilingua a basa facultativa. L’academia porscha differentas variantas. In varianta è quella da prender il rumantsch sco emprima lingua (4 lecziuns per emna). In’autra varianta è d’avair l’instrucziun da geografia (3./4. classa) e biologia (5./6. classa) en rumantsch. La terza varianta è lura d’avair duas lecziuns supplementaras da rumantsch. Ina cumbinaziun da quella cun las lecziuns rumantschas da geografia e biologia è era pussaivla.

Il term Austria cumpara l’emprima giada il 996 en sia furma dal vegl tudestg Ostarrichi. Er la furma latina Austria era gia usitada da quel temp. Entaifer il Sontg Imperi roman ha l’Austria cuntanschì il 1556 l’independenza da la Baviera ed è daventada in agen ducadi. Quel cumpigliava pli u main il territori dal pajais federativ Niederösterreich dad oz.

Claude Lévi-Strauss: Strukturale Anthropologie II. Segund chapitel: Jean-Jaques Rousseau. Begründer der Wissenschaften vom Menschen. (Titel da l’ediziun originala: Anthropologie Structurale deux, 1973).

La dumonda da las linguas è vegnida reglada en l’emprima ordinaziun che la Communitad economica europeica ha insumma relaschà (1958). Tut ils burgais da l’Uniun han il dretg da sa drizzar en ina da questas 24 linguas als organs da l’UE e da survegnir resposta en la medema lingua.
George Herbert Walker Bush (* ils 12 da zercladur 1924) è stà il 41avel president dals Stadis Unids da l'America ed ha regì durant ils onns 1989 enfin 1993. El era republican, figl d'in senatur american da Connecticut. Bush era pilot da la marina durant la Segunda guerra mundiala, el ha cumenzà sia carriera a Texas, l'emprim sco interprendider en l'industria d'ieli, lura sco deputà al congress. El era ambassadur american en l'ONU, el ha manà il biro da contact american a Peking ed il CIA. Sut il president Reagan era el vicepresident. L'onn 1988 ha el gudagnà il cumbat electoral cunter Dukakis. En la politica exteriura ha el manà ferm (intervenziun en Panama, sustegn da la reuniun da la Germania, Guerra dal golf cunter l'Irac), en la politica interna era el plitost senza orientaziun. L'onn 1992 ha el pers il cumbat per la reelecziun.

Entras la proprietad sa furman emprimas structuras statalas. L’uman n’è betg pli autarc, mabain dependent dad auters, saja quai sco signur u sco famegl. Per pudair dar suenter a ses desideris, supprima il possessur ses servients. Quai èn tenor Rousseau las ‹nauschas› relaziuns socialas ch’el crititgescha en ses tractat davart il contract social. Il fundament da la societad ch’el ha en mira è in contract che pussibilitescha a mintgin da sa sentir puspè tuttina liber sco en il stadi natiral. En quest connex fa Rousseau la differenza tranter ‹independenza natirala› e ‹libertad civila›. Cuntrari a Montesquieu vuleva el integrar il pievel en tut ils secturs da la politica enstagl d’al laschar cooperar be en ina pussanza (la legislativa).

6. Arno ha in fetg schliet meini da Nicole. El di ch'ella seigi ina pitauna dallas vias, damai che el ha udiu, che ella hagi durmiu cun Milo. El less ch'era ella hagi da far nuot pli cun Milo.

Bruno Nardi: Dante e la cultura medievale. Nuovi saggi di filosofia dantesca (= Biblioteca di cultura moderna, nr. 368. Segunda ediziun repassada ed amplifitgada. Laterza, Bari 1949.

La cuntrada La Plaiv è il resultat da la rivalitad tranter Samedan e Zuoz en il temp medieval tardiv e da la separaziun da l'Engiadin'Ota l'onn 1438 en dus cumins cun cunfin tar la Funtauna Merla sper l'anteriura culegna Las Agnas.

Suenter anc esser returnà ina giada la primavaira 1741 a Les Charmettes, è Rousseau viagià la stad 1742 a Paris. Là ha el preschentà davant l’Académie des sciences in sistem da notas che sa basava sin cifras; el ha survegnì persuenter in certificat ed ha laschà stampar l’entschatta 1743 sia preschentaziun sut il titel ‹Dissertation sur la musique moderne› (‹Tractat davart la musica moderna›). Rousseau ha er fatg l’enconuschientscha dal cumponist Jean-Philippe Rameau. Quel ha bain ludà il sistem da Rousseau per si’exactadad, ma ha fatg valair che quel na visualisescha betg il decurs da la melodia, sco che quai saja il cas tar la scrittira da notas convenziunala. Er uschiglio n’ha il sistem da notas da Rousseau betg pudì sa far valair.
Il 1804 ha Franz II fundà l’Imperi austriac e surpiglià il titel da Franz I imperatur da l’Austria. Quai per pudair mantegnair l’equivalenza da las pussanzas cun il nov imperatur franzos. Il 1806 ha el stuì desister sut pressiun da Napoleon sin il titel da l’imperatur roman-tudestg. Tras quai è l’istorgia dal Sontg Imperi roman ida a fin; la dinastia habsburgaisa percunter ha cuntinuà entaifer l’Imperi austriac.

Il schaner 1309 è il Luxemburgais Heinrich VII vegnì curunà ad Aachen sco retg tudestg-roman; l’october 1310 è el sa rendì en l’Italia, nua che Dante al dueva beneventar en ses texts sco spendrader da l’unitad dal pajais e da l’imperi insumma. En pliras citads da l’Italia dal Nord è Heinrich VII sa stentà da pacifitgar las partidas inimias e da restabilir ils dretgs dal Sontg Imperi roman. Dante sez ha forsa era scuntrà persunalmain l’imperatur futur; en mintga cas ha el drizzà ad el sia setavla brev. Ils 29 da zercladur 1312 è Heinrich vegnì curunà a Roma sco imperatur. Ma da quel temp era gia prorut il conflict tranter el ed il papat sco er il retg da Napoli, Robert d’Anjou. Las resursas da Heinrich eran limitadas e l’assedi da Firenza ha fatg naufragi l’atun dal medem onn. (Dante aveva gia appellà a Heinrich avant sia curunaziun sco imperatur da proceder cunter Firenza).

Ina columba d'argient sin in fund cotschen cun in pichel d'aur. Sut la columba e ina muntogna cun dus piz che duess inditgar il num da la vischnanca (muntogna).

Regenzas ch’eran permanentamain instabilas ed inablas d’agir, che n’han betg reagì a temp ed energic avunda sin las crisas economicas e ch’han per part anc rinforzà quellas.

Il 4 d'avrigl 2004 han la vischnancas da Aurigeno, Coglio, Giumaglio, Lodano, Maggia, Moghegno e Someo fusiunà a la nova vischnanca da Maggia.

Flurina teidla tut il gi radio en stiva. Per sia mumma ei quei buca supportabel. Ella svanescha lu adina en cuschina, nua che duas preits sesanflan denter ella e la rueida. Ella va en stiva e tschenta giu il radio, mo la feglia tschenta puspei en. Ella vul mo aunc ted-lar tschun minutas. Sin quei dat la mumma a Flurina ina schlaffada ed va ord stiva. Flurina ha quei gi buca pli tschentau en il radio. La mumma dumonda Flurina sch’ella hagi buca enzatgi auter sco ideal che quels musicists. Ella ha, mo ella vul buca desister dils musicists, perquei era els vulan far in tec plascher. E mintgin duei far plascher ad auters, mintgin tenor sias forzas e pusseivladads. La mumma capescha ella in tec. In gi vegn Flurina a casa cun ina dunna ch’encuera in liug per star sur notg. Flurina lai durmir ella en siu letg, ella sezza dierma en stiva. La proxima damaun survegn Flurina sco engra¬ziament in bindel da vali dall’engrazieivla dunna. Da cunfirmaziun ligia la mumma ils cavels da Flurina cun il bindel da vali. Ussa capescha ella ils plaids dalla feglia. Mintgin duei far empau plascher. Ed era in letg ni in bindel san far in grond plascher. Naven da lu eran las duas preits denter ellas svanidas.
Il terz cudesch ha la finala furmà la scrittira da teoria statala ‹Du contract social ou Principes du droit politique› (‹Davart il contract da la societad u Principis dal dretg politic›, 1760/1761, cumparì il 1762). En quella emprova Rousseau da definir e da fundar ils dretgs dal singul individi envers il stadi, ma er las pretensiuns da quel visavi l’individi. Tranter auter introducescha Rousseau il term da la suveranitad dal pievel sin il qual sa basa oz la legitimitad da las decisiuns dal pievel e da las elecziuns generalas.

Dal 1993 gnit our la chanzun Devotion, chanteda da Billie Ray Martin (da pü bod chantunza dals Electribe 101). Ella entred illas prümas deschs pusiziuns da la parada da hits taliauna. Düraunt listess an gnit publicho l'album Eternity, chi cuntegna oters success scu Passion e Mystic Motion, dasper Devotion e la chanzun cun listess nom da l'album.

Onn da publicaziun da l’emprima ovra stampada rumantscha. Il Nov Testament da Jachiam Bifrun. L’ovra è il product dals gronds sforzs dals Refurmaturs da derasar las ideas da la nova cretta en il Grischun e surtut en l’Engiadina. La pli gronda part dals Rumantschs na chapiva betg tudestg, uschia che la necessitad da publitgar il NT en rumantsch er evidenta. Da muntada eminenta per l’istorgia da la lingua rumantscha è l’introducziun al cudesch, nua che Bifrun giustifitgescha l’adiever dal rumantsch ed emprova da prevegnir ad eventualas criticas.

Daspera existan numerusas linguas minoritaras sco per exempel il catalan e basc en Spagna u il russ en ils pajais baltics. L’Uniun europeica sa declera da resguardar e respectar las linguas e la varietad linguistica. Sustegn supplementar per las linguas senza status da lingua uffiziala deriva da la Charta europeica da las linguas regiunalas u minoritaras.

Ils poets da la classica da Weimar e dal Sturm und Drang sco er da l’illuminissem en general avevan dà a sasez l’incumbensa d’educar il pievel tras la litteratura. Ils poets da la romantica percunter han empruvà da guarir il stgarp che gieva tras il mund ed uschia tras mintga individi. Els resguardavan sasezs sco sacerdots-poets che faschevan diever da l’art per quest process da guariziun. Quai s’exprima per exempel en l’enconuschent citad dad Eichendorff: «Die Welt hebt an zu singen / Triffst Du nur das Zauberwort».

Ils communists e socialdemocrats han empruvà da s’organisar a moda clandestina u en fugids en l’exteriur. Là han els furmà novas direcziuns, sco per exempel la SPD a Prag cun si’organisaziun d’exil Sopade. Las partidas sanestras ch’avevan tractà fin qua ina l’autra d’adversari, han uschia inizià in dialog.

Malgrà las repressiuns massivas (Decrets da Karlsbad dal 1819) e mesiras da censura ha il moviment liberal e naziunal er cuntinuà a crescher en ils stadis da la Confederaziun tudestga. Quest’epoca ch’è vegnida numnada posteriuramain – en vista a la revoluziun dal 1848 – ‹Vormärz› (en cuntrast cun il ‹Biedermeier› che designescha la tendenza cuntraria dal medem temp) è vegnida influenzada fermamain da las uniuns da students ch’èn sa furmadas a partir dal 1815.
Al nord cunfinescha la Corea dal Sid sin ina lunghezza da 243 km cun la Corea dal Nord, il stadi socialistic. Ils dus stadis èn vegnids fundads l'onn 1948 a l'entschatta da la guerra fraida, e la divisiun è vegnida cementada en la guerra da Corea seguenta. En l'ost cunfinescha la Corea dal Sid cun il mar da l'ost, el sid cun la via da la Corea ed en il vest cun la mar melna. La chapitala è Seoul.

‹Julie ou la nouvelle Héloïse› è stà immediat suenter sia cumpariziun l’entschatta 1761 in grond success ed ha manà ad ina veritabla unda da romans en furma da brevs en tut l’Europa (tranter auter ‹Die Leiden des jungen Werther› da Goethe). Percunter èn tant il ‹Contrat social› sco er ‹Émile› vegnids scumandads immediat suenter esser cumparids l’avrigl resp. matg 1762. La Sorbonne ha condemnà quest ultim cudesch l’entschatta zercladur ed il parlament a Paris al ha scumandà paucs dis pli tard ed ha relaschà in cumond d’arrest drizzà cunter l’autur.

L’Acta finala dal Congress da Vienna è vegnida segnada ils 9 da zercladur 1815. Cun lur suttascripziun han las pussanzas signatarias Austria, Russia, Prussia, Gronda Britannia, Frantscha, Portugal, Spagna e Svezia garantì la ratificaziun da las decisiuns. Baden e Württemberg èn s’associads al contract pir il fanadur resp. settember 1815 ed er la Frantscha e la Spagna han confermà pir in pau pli tard a moda definitiva il cuntegn da quel (ils 7 da december 1815 resp. ils 7 da matg 1817). Il retardament da vart da la Spagna è d’attribuir al fatg ch’il figl da la regina n’aveva survegnì da l’Etruria nagin’indemnisaziun en l’Italia.

Il Cudesch da leschas burgais (BGB) n’è strusch vegnì midà, ma cun agid da clausulas generalas è l’ideologia naziunalsocialistica er penetrada en il dretg civil. Per exempel ha il § 138 BGB statuì che mintga contract che vegnia fatg cun in omosexual u gidieu saja cuntrari a la moralitad e perquai senza valur.

easyJet Switzerland (Ajaccio, Alicante, Amsterdam, Asturias, Barcelona, Bordeaux, Bournemouth [seasonal], Brussels, Budapest, Cagliari [seasonal], Ibiza [seasonal], Las Palmas, Lisbon, London-Gatwick, Madrid, Malaga, Marrakech, Nantes, Naples, Nice, Olbia [seasonal], Palma de Mallorca [seasonal], Paris-Orly, Porto, Rome-Ciampino, Split, Stockholm-Arlanda)

Las Inslas Feroe èn ina gruppa d'inslas situada en il nord da l'Ocean atlantic tranter la Scozia, la Norvegia e l'Islanda. Ellas appartegnan al Reginavel Unì da Danemarc che cumprenda er il Danemarc e la Grönlanda.

Gian Fontana ei sefatschentaus dallas nodas-casa ed ha rimnau entginas e fatg s-chizzas d'in per nodas da Flem e Fidaz sco era anflau ina noda-casa ella Crestomazia da Caspar Decurtins.

«Blers crajan cha l'interpraisa da dar oura gazettas romantschas sia üna novità. Ins ais gnü protramiss üna gazetta romanscha chi ais stampada fingia avant 143 anns. Quella ais titulada «Gazetta ordinaria da Scuol» stampa da Ludovico Gadina. A noss savair non aisa da quel temps nianc in Coira gnü stampà gazettas; et usche füssen nus Engiadinais ils prüms chi han tgnü gazettas in noss cantun»