Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Urush yillari respublika kinoxronikasi va hujjatli kino namunalari gʻoyaviy mavzu yoʻnalishiga koʻra harbiy vatanparvarlik, safarbarlik va frontga yordam masalalari bilan bogʻliq boʻlib, davr hujjati sifatida qimmatlidir, ijtimoiy, siyosiy, madaniy hayotni, kino sanʼati tarixini oʻrganishda muhim manba hisoblanadi. 1949 yil respublika kinoxronika studiyasi tugatildi. "Oʻzbekfilm" qoshida kinoxronika sektori tuzilib, u hujjatli va xronikal filmlar ishlab chiqarish bilan shugʻullandi. 1961 yil Oʻzbekiston ilmiyommabop va hujjatli filmlar kinostudiyasi nomi bilan mustaqil kinostudiya sifatida ajralib chiqdi. 1996 yildan hozirgi nomda. 1968 yil Qoraqalpogʻistonda Nukus filiali tashkil topdi. Kinostudiya Butunittifoq Kinematografiya instituti (VGIK) ni tugatib kelgan kadrlar bilan mustahkamlandi. T.Nodirov, N. Otaullayeva, L. Fayziyev, D. Salimov, A.Bobojonov, B. Muzaffarov va boshqalar shular jumlasidan. "Oʻzbekistonimizga keling", "Uz zu kun shamol" (Leypsig xalqaro kinofestivalining "Kumush kabutar" sovrinini olgan), "Paranji" (shu festivalning "Oltin kabutar" sovrini), "Bobo" (Krakov xalqaro kinofestivalining "Kumush ajdar" sovrini), "Oʻn uch qaddirgʻoch", "Mirzachoʻl", "Askar frontdan qaytdi", "Frontchi qiz", "Boʻri" (Portugaliyaning Santarema xalqaro kinofestivalining "Kumush barg" sovrini), "Inturist kecha, bugun, ertaga" kabi filmlari bilan jahonga yuz tutdi.

Krasnogorsk — Toshkent viloyatidagi shaharcha (1955 yildan). Yangiobod shahar Kengashiga qarashli. Toshkent shahridan 40 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi —Chigʻiriq (45 km). Chatqol togʻining jan.gʻarbida, 750 m balandlikda. Aholisi 13,2 ming kishi (2002). Chovlisoy va Sovur ariqlaridan suv oladi. Dastlab Chovlisoy nomi bilan yuritilgan. 1953 yil K. nomini olgan. Shaharchada Navoiy konmetallurgiya kti filiali joy-lashgan. Aloqa boʻlimi, 3 umumiy taʼlim, sport maktablari, bolalar sanʼat maktabi, madaniyat uyi, kutubxona, savdo, madaniy va maishiy xizmat shoxobchalari bor.

"Gʻ."da bosilib chiqqan dastlabki kitoblardan biri Firdavsiyning "Shohnoma"si boʻlgan ("Shohnomai Firdavsiy"). Soʻng Navoiy "Devon"i, Fuzuliy "Gʻazaliyot"i, Muqimiy "Bayoz"i, shuningdek, "Haftiyak", "Soʻfi Olloyor", "Chor kitob", "Qurʼ-on", "Nodir ul-meʼroj", "Tashih ul-imomiy" kabi turli mazmundagi kitoblar ham bosilib chiqqan. "Gʻ." nashrlari adadi 2—3 ming nusxa atrofida boʻlgan. Bu yerda jami yuzdan ortiq kitob va risolalar chop etilgan. "Gʻ." Turkistonda toshbosma kalligrafiyasining rivojlanishida muhim rol oʻynagan.

Greifenberg Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Landsberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 8,21 km2. Aholisi – 2167 kishi (2010).

Retseptorlar (lot. receptor — qabul qiluvchi) — tashqaridan (eksterotseptorlar) yoki organizmning ichki muhitidan (interotseptorlar) taʼsirotni qabul qilib va uni nerv impulslariga aylantirib, markaziy nerv sistemasiga oʻtkazib beradigan sezuvchi nerv tolalari uchlari yoki maxsus hujayralar.
Tumanda 2010-yilgi 1-yanvarda 396 ta korxona roʻyxatdan oʻtgan, shulardan 2 — yirik, 45 — oʻrta, 349 — kichik korxonalar. Shulardan 169 tasi davlatniki, 227 tasi xususiy. Tumanda viloyatning qishloq xoʻjaligining umumiy mahsulotning 8,4 % (20 106,0 million tenge) ishlab chiqarilhan.

Berglen Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Rems-Murr-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 25,87 km2. 5995 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Troostit (metallurgiyada) — poʻlat va choʻyanning tarkibiy kismlaridan biri. Fransuz olimi L. J. Trust (L.J. Troost; 1825—1911) nomi bilan atalgan. Perlitning yuqori dispersli turi. Austenitning 600° dan past trada parchalanishi natijasida hosil boʻladi. Elektr mikroskop yordamida T.ning plastinali tuzilishda ekanligini koʻrish, optik mikroskopda T.ning yorugʻ martensit sohalari fonidagi qora sohalarni kuzatish mumkin. T.dagi plastinalar orasidagi masofa <0,1 mkm. T.ning kattikligi perlit va sorbitnshtan yuqori.

2006-yil boshida Fred Derst bilan ohirgacha urishib guruhdan Ues Borland yana bir bor ketadi. Shundan so'ng tarqab ketish to'g'risidagi hech qanday ofitsial arizasi hozirgacha ham bo'lmagan guruhning har qanday faoliyati to'htaydi,

N. — agrar mamlakat. Mus-tamlakachilik hukmronligi davrida iqtisodiyot, asosan, yer yongʻoq yetishtirishga ixtisoslashgan edi. 1960-yillardan xujalikni davlat tomonidan tartibga solish kuchaydi, davlat va aralash korxonalar mavqei mustahkamlandi. Yalpi ichki mahsulotda sanoatning ulushi 12%, qishloq xoʻjaligi ulushi 37,5% ni tashkil etadi.

Xorazm musiqa uslubi - Xorazm vohasida qaror topgan muayyan musiqiy anʼanalar majmui. Kadimdan madaniyat va sanʼat maskani boʻlgan ushbu hududda oʻziga xos xalq musiqa ijodiyoti (bolalar va marosim qoʻshiqlari, xalfa laparlari va boshqalar), ogʻzaki anʼanadagi kasbiy musiqa (doston, talqinchi va goʻyandalar sanʼati, maqom va boshqalar) namunalari keng oʻrin tutadi. Xorazm musiqa uslubiu. doirasida xalq musikasining eng qad. davrlariga mansub kuyohang namunalari oʻz aksini topgan. Jumladan, bolalar ("Momom moshiydi", "Aravachi mani doyim", "Tuyalar, ho tuyalar" va boshqalar) va mavsum marosim qoʻshiqlari ("Suyet xotin", "Ashsha daroz" va boshqalar)da musiqaning ilk bosqichlariga oid dastlabki tuzilma va ohang alomatlari, boshlangʻich parda asoslari saqlanib qolgan. Xalfalar sanʼatida "ichkari"ga xos ixcham diapazondagi past ovoz koʻlamida aytiladigan, faqat ayollargagina xos boʻlgan qoʻshiq va ashulalar urin olgan. Bunda qudalar tomonidan toʻyga ruxsat berilgandan keyin aytiladigan "Boring boshlang , oʻnglar boʻlgʻay tuyinggiz", tuy boshlanishida "Muboraklar boʻlgʻay etgan tuyinggiz" yoki kelin kelgandan keyin "Aylanaman kelinni qaddi boʻyinnan" va boshqa qoʻshiqlar tuyning uziga xos rivojini belgilagan. Ayniqsa, qayroq bilan oʻynab aytiladigan lapar turi xalfa raqqosalariga juda xosdir.
Katalepsiya (yun. katalepsis - ushlash, tutish, toʻxtash), mumdek qotib turish — normal harakatning buzilishi; bunda muskullar tonusi kuchayib, butun tana yoki qoʻl-oyoq qotib qoladi. Bemorni biror vaziyatga qoʻyilsa, u shu alpozda uzoq vakt turaveradi, mas, koʻtarib qoʻyilgan qoʻlini to oʻzi tushmaguncha tushirmaydi. K. isteriya, shizofreniya, ensefalitna uchraydi. Baʼzan gipnoz holatida ham kuzatish mumkin.

Boysun tumani 1926-yil 29-sentabrda tashkil topgan. Umumiy yer maydon 3,72 ming kv.km. Aholisi 75,3 ming kishi [1996]. Tuman markazi — Boysun shahri Termizdan 145 km shimoliy-gʻarbda joylashgan. Tumanda 7 ta qishloq bor: Avlod, Boysun darvadar, Machay, Rabot, Sayrob, Qoʻrgʻoncha. Yaqin temir yoʻl bekati - Elbayongacha 72 km. Xongarangsoy, Shoʻrsoy, Qayroqsoy boshqa soylardan suv ichadi.

Tuman maydoni 9,6 ming km². Tuman markazi — Savmalkoʻl qishlogʻi. Viloyat markazi bilan Savmalkoʻl qishlogʻining masofasi 250 kilometr; eng yaqin temir yoʻl stansiyasigacha 0,4 kilometr. Tumanda 15 qishloq okrugi bor. Tuman gʻarbida Musirepov va Shal oqin tumanlari bilan, shimolida — Yesil tumani bilan va sharqida Oqmoʻla viloyati bilan chegaradosh.

Föckelberg Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Kusel tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 3,97 km2. 398 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Behlendorf Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Herzogtum Lauenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 10,25 km2. 389 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Reifenberg Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Südwestpfalz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 7,73 km2. 825 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Mezzojuso Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 49 km2. 3061 nafar aholi istiqomat qiladi.

Aravonsoy — Andijon vilo-yatidagi soy. Qirg‘iziston hududidagi Qizilqo‘rg‘on va Otyaylov tizmalaridan boshlanadi. Uz. 90 km. Tog‘ oraliklarida tor va chuqur daralardan oqadi. Qor va muzdan suv oladi. Suv yig‘adigan havza maydoni 464 km². Havzasida 18 kichik muz-lik bor. O‘rtacha yillik suv sarfi 7 m³/sek. Yillik suv sarfining qariyb 1/3 qismi yer osti suviga to‘g‘ri keladi. Mart — sent. da sersuv. Vegetatsiya davrida qariyb 80% suv sug‘orishga sarf bo‘ladi. A. Asaka tumani yerlarini sug‘oradi, muz-lamaydi. A. ning quyi oqimi sohilida Aravon shaharchasi joylashgan.

Soch parvarishi. Sochlarni mustahkamlash uchun organizmning umumiy ahvolini yaxshilash, ochiq havoda koʻproq yurish, fizkultura, sport bilan shugʻullanish, ovqatlanish, uxlash tartibiga rioya qilish kerak.

Choʻlpon (qirgʻ. Чолпон) — Qirgʻiziston Respublikasining Norin viloyati Qoʻchqor tumaniga qarasli qishloq. Choʻlponovul okrugi tarkibiga kiradi.
Lata mangeshkar (1929.28.9, Hindiston, Madhya Pradesh shtatining Indour shahri) — hind xonandasi. Sangit Natak akademiyasining faxriy d-ri (1989). Nihoyatda jozibali, maftunkor, mayin va keng diapazonli ovoz sohibasi. L.M. 9 yoshidan katta sahnalarda xonanda sifatida tanilgan. 1941 yilLahor shahrida "Art Pikchers" kinostudiyasi tanlovida gʻolib chiqib, kinofilm qoʻshiqlarini ijro eta boshlagan. Jami 1000 ga yaqin (shu jumladan, "Bayju Bavra", "Barsat", "Tojmahal", "Gang daryosi oqqan mamlakatda", "Daydi", "Janob 420", "Yangi Dehli", "Sangam", "Mening ismim masharaboz" va boshqalar) film qoʻshiqlarini katta mahorat, nozik did bilan ijro etgan. Konsert dasturlaridan hind mumtoz (ishqiy "gʻazal", diniy "bqojon" va boshqalar), oʻzga xalq (urdu, panjob, bengal, tamil, telugu va boshqalar)lar va zamonaviy mualliflar qoʻshiqlari oʻrin olgan. Hindistonning eng oliy — "Padma Bhushan", "Dada Sahib Phalke" davlat mukofotlari bilan taqdirlangan. Jahon boʻylab gastrolda boʻlgan (jumladan, Oʻzbekistonda ham, 1968).

Qishloq xoʻjaligi eng qoloq tarmoq qisoblanadi. Aholining 80% dan koʻprogʻi shu sohada band. Tovar mahsulotining asosiy qismini mayda anʼanaviy yarim natural dehqon xoʻjaliklari beradi. Niamey va uning atro-fida yirik mexanizatsiyalashgan xoʻjaliklar tashkil topa boshladi. De-hqonlarning oʻzaro yordam uyushmalari tashkil etildi. Yer yongʻoq, paxta, sholi yetishtiruvchi kooperativlar paydo boʻldi. Niger uchun yaroqli 15 mln. gektar yerdan (mamlakat hududining 12% ga yaqini) 42% haydaladigan va boʻz yerlar, 53% yaylov, 4% oʻrmon. Dehqonchilik mamlakat jan. va jan.-gʻarbida rivojlangan. Atigi 12 ming ga maydon sugʻoriladi, bu joylarda irrigatsiya inshootlari barpo etilgan. Asosiy oziq-ovqat ekinlari: tariq, nyebe, maniok, shuningdek, bugʻdoy, makkajoʻxo-ri, shakarqamish, batat va boshqa N.da koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi chorvachilik ustun. Qoramol, qoʻy, echki, tuya, ot va eshak boqiladi. Savannalar qovjirashining oldini olish va yaylovlarni saqlab qolish uchun yangi oʻrmonlar barpo etilgan. Niger va Komadugu-Yobe daryolarida, Chad koʻlida baliq ovlanadi.

IRIX - kompyuter operatsion tizimi bo'lib, Silicon Graphics, Inc. tomonidan dasturlangan. Bu tizim 32 yoki 64 bitli MIPS prosessorlar oilasiga mansub EHMlarga maxsus ishlab chiqarilgan. UNIXning System V va BSDning Unixga oid kiritilgan o'zgartirishlariga asoslanganligi tufayli, uzoq muddat barqaror ravishda ishlay oladi. Tiziming XFS fayl tizimi sanoatda bu turdagi tizimlar ichida eng ilg'ori deb sanaladi.

Groß Oesingen Olmoniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 57,44 km2. 1901 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

2005-yilda u „Xetafe“ jamoasida ijara asosida toʻp surdi. „Xetafe“dagi faoliyati davomida Raul oʻzi uchun kerak boʻlgan tajribalarni toʻpladi, yuqori oʻyinlar koʻrsata boshladi va oqibatda Valensiya jamoasiga oʻtib, asosiy tarkibdan joy oldi va Ispaniya terma jamoasi tarkibiga ham kiritila boshlandi.
Kompaniya ishchilari soni - 5,000 dan ortiq kishini tashkil etadi. 2005 yil sotilgan telefonlar 51,2 mln donani tashkil etgan (2004 - 42,3 mln.), daromadi - $7.3 mlrd ($6.5 mlrd.), sof foydasi - $356 mln Sony ericsson kompaniyasi 2011-yilda o`z faoliyatini yakunladi

Freienwil Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Baden-Aargau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3.99 km2. 863 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

Sony Ericsson Vodafone bilan aktiv hamkorlik qilmoqda va GSM va 3G tarmoqlari uchun ko`pgina telefonlar ishlab chiqarmoqda. Kompaniya tadqiqod olib borish markazlari Shvesiya, Yaponiya, Hitoy, AQSh va Buyuk Britaniyada mavjud. iSuppli analitiklari hisobiga ko`ra 2006 yil II kvartalida Sony Ericsson sotilgan telefonlar bo`yicha to`rtinchi o`rinni egallagan (bozordagi ulushi 7%),Nokia (35%), Motorola (23 %) va Samsung Mobile (12 %) so`ng.

Hind tillari tarixan brahmi asosida shakllangan koʻplab alifbolardan (mas, devanagari, gurmukhi va boshqalar) foylalanadi (q. Hind yochuvi). Hindistonning shim. va shim.-gʻarbidagi ayrim tillar (urdu, siidhi) ularga moslashti-rilgan arab-fors grafikasidan foydalanadi. Hindiy, urdu, bengal, marathiy, panjobi, singal kabi Hind tillarida boy adabiyot yaratilgap. Hind tillarini oʻrganishda koʻplab rus va yevropa olimlari qatori O.N. Shomatov, T.X.Xolmir-zayev, A.Ibrohimov va boshqa oʻzbsk olimlari ham samarali tadqiqotlar olib bormoqdalar. Toshkspt davlat sharqshunoslik instituti mazkur tillarni oʻrganuvchi asosiy markazlardan biriga anlangai.

Iskandar loʻdiy, Iskandarshoh (? — 1517) — Dehli sultonligi hukmdori (1489—1517). Bahlul Loʻdiyning oʻgʻli. I.L. xudojoʻy, adolatli, rah-mdil, muruvvatli hukmdor boʻlgan. Uning buyrugʻiga binoan, qishda kam-bagʻallarga kiyimkechak, pul, issiq ovqat ulashilardi. Din peshvolariga soliqtoʻlamaslik imtiyozi bilan qishloqlar hadya qilinardi. Amalda u yaxshi yoʻlga qoʻyilgan aygʻoqchilik xizmatiga ega boʻlgan qattiqqoʻl hukmdor edi I.L. ulamolar va sanʼat axllariga homiylik qilgan. Ammo mamlakatning tub mahalliy xalqiga nisbatan nojoʻya siyosat olib borgan. U oʻz davlatida qator hind ehromlarini vayron qilgan va ular oʻrnida karvonsaroylar va madrasalar qurdirgan. Rajputan davlati bilan uzoq kurash olib borgan. Bihar sh. Dehli sultonligiga qoʻshib olingan. Poytaxt I. L. asos solgan Agra sh.ga koʻchirilgan (1504).

Markt Einersheim Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Kitzingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 7,74 km2. Aholisi – 1165 kishi (2010).

Pomidor, baklajon, shirin garmdori kabi ekinlar yalpi barg chiqarish davrida moʻʼtadil namlik rejimini, mevalari pishish davrida yuqori namlik rejimini talab qiladi, hosilni terish davrida suv berish toʻxtatiladi. 1 ga yerdagi ekinga bir marta berish uchun zarur boʻlgan suv miqdori suv berish n o r m a s i deyiladi. Hamma suv berish yigʻindisi esa sugʻorish normasini tashkil qiladi, suv berish oralaridagi davrlar yigʻindisi esa sugʻorish mavsumi deb yuritiladi. Sr., shuningdek, chizmataxlil usullar bilan ham aniklanadi (q. Gidromodul, Gidromodul boʻyicha rayonlashtirish).
Kirchzarten Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Breisgau-Hochschwarzwald tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 21,14 km2. Aholisi – 9770 kishi (2010).

Qishloq xoʻjaligida gʻallachilik va chorvachilik asosiy oʻrinni egallaydi. Tumanda shirkat, fermer, jamoa xoʻjaliklari, 2 oʻrmon xoʻjaligi mavjud. 197 ming gektar yerda dehqonchilik qilinadi. Gʻalla, poliz, sabzavot, yem-xashak ekinlari, kartoshka yetishtiriladi. Pichanzorlar, yaylovlar, tokzorlar va koʻchatzorlar bor. Qoramol, qoʻy-echki (shu jumladan qorakoʻl qoʻylari), ot, parranda boqiladi. 40 dan ziyod xususiy, 14 kichik korxona, 40 dan ortiq tijorat doʻkonlari faoliyat koʻrsatadi. 75 ta umumiy taʼlim maktabi boʻlib 30 mingga yaqin oʻquvchi taʼlim olmoqsa. Litsey, gimnaziya bor. 11 klub, 34 kutubxona, 385 oʻrinli 3 shi-foxona, 8 qishloq davolash ambulato-riyasi, 6 qishloq vrachlik punkti, 5 do-rixona, 94 maishiy xizmat koʻrsatish shaxobchasi, oʻlkashunoslik muzeyi ishlab turibdi. Tuman hududidan qadimgi Buyuk ipak yoʻli oʻtgan. Ustrushona, Zomin, Peshagʻar kabi tarixiy joylar, koʻhna qalʼa qoldiqlari, qadimiy qabristonlar saqlangan. 1933 yildan „Sharq tongi“ gazetasi chiqadi (adadi hozirda 1000). Tuman hududidan Toshkent — Samarqand temir yoʻli oʻtgan. Zomin — Toshkent, Zomin—Jizzax, Zomin — Guliston kabi yoʻnalishlarda avtobus va taksi qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

Qoldiqorayev Jumagʻali (1922, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Xoʻjayli tumani — 1944.26.1, Gomel viloyati Mozir shahrida dafn etilgan) — 2-jahon urushi qatnashchisi. K-zda ishlagan. 1941 yildan frontda. 7-gvardiyachi tankxa qarshi qiruvchi diviziya (Markaziy front 61-armiyaning 7-gvardiyachi otliq askarlar korpusi)ning oddiy askari. Gomel viloyatining Komarin shahridan 20 km shim.da daryoni kechib oʻtishda va jangda koʻrsatgan jasorati uchun Qahramon unvoni berilgan (1944. 15.1). Xoʻjayli shahridagi va oʻzi oʻqigan maktab uning nomi bilan atalgan.

Gidrokortizon, kortizol -odam, maymun va itlarning buyrak usti bezi poʻstloq qavatida xolesteshidan hosil boʻladigan steroid gormon. Organizmdan asosan siydik bilan ajraladi. Glyukokortikoid taʼsirga ega — jigarda glyukoza hosil boʻlishini va uning qondagi miqdorini oshiradi. G. jigarda oqsil va ribonuklein kislota sintezini barqarorlashtiradi, koʻpgina boshqa toʻqimalar (mas, limfa, muskul toʻqimasi, biriktiruvchi tuqima)da esa bu jarayonni tormozlaydi. G. ajralishini adrenokortikotrop gormon ishtirokida gipofiz tartibga solib turadi. Organizm uchun noxush holat yoki biror kasallik roʻy berganda (q. Adaptatsiyey sindrom, Stress) G. hosil boʻlishi jadallashadi. G. va uning preparatlari hamda sunʼiy hosilalari — prednizolon, triamsinolon va b. tibbiyot amaliyotida turli kasalliklarni davolashda ishlatiladi.
Qisqa muddatlarda Fond bozori infratuzilmasining asosiy muassasalari — 1994 yilda "Toshkent" respublika fond birjasi oʻz faoliyatini boshladi. Respublika Prezidentining 1996 yil 26 martdagi "Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzurida qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Markazini tashkil etish toʻgʻrisida" Farmoniga koʻra, respublikada qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga soluvchi vakolatli davlat organi hisoblanadigan Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiklashtirish va nazorat qilish markazi tuzildi. 1999 yilda naqdsiz chiqarilgan qimmatli qogʻozlarni saqlash, shuningdek, xususiylashtirilgan korxonalar aksiyalaridagi davlat hissasi (huquqi) hisobini yuritadigan Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi va 30 dan ortiq ikkinchi bosqich depozitariylarini oʻz ichiga olgan ikki pogʻonali depozitariylar tizimi tashkil topdi. Respublika Fond bozorida brokerlar, dilerlar, boshqaruvchi kompaniyalar, investitsiya fondlari, investitsiya maslahatchilari, reyestr yurituvchilar va investitsiya kompaniyalaridan iborat 300 dan ortiq professional qatnashchilar faoliyat yuritadi (2004). Ulardan "Elsis kliring" hisobkitob palatasi (1998) respublikada birlamchi (uyushgan) Fond bozori ishtirokchilari oʻrtasida oʻzaro hisobkitoblarni samarali amalga oshirishga koʻmaklashadi. "Vaqt" milliy depozitariysi (1994) Fond bozorining yirik instituti boʻlib, qimmatli qogʻozlarni saklash va ularga boʻlgan huquklar hisobini olib boradi. "Davinkom" ("Davlat investitsiya kompaniyasi", 1999) xususiylashtirilgan korxonalar aksiyalarini investorlarga sotish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining vakolatli vakili hisoblanadi. 2000 yilda respublikada investitsiya muassasalarining milliy uyushmasi tashkil etilgan. Uning tarkibida 45 dan ortiq investitsiya muassasasi bor (2004).

Ikkinchi jahon urushi davrida anneksiyaning keng qoʻllanilishi koʻp xalqlarning harbiy okkupatsiyani tartibga soluvchi xalqaro huquqlaridan ajralishlariga olib keldi. Toʻrtinchi Jeneva konvensiyasi mualliflari mamlakatlarning anneksiya yordamida xalqaro huquqlarni poymol qilishlari oldini olishga alohida eʼtibor berishgan.

Saint-Germain-le-Rocheux Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Montbard tumani tarkibiga kiradi.

Oqmachit (rus. Гайибан) — Oʻzbekiston Respublikasi Navoiy viloyati Qiziltepa tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Taʼlimot — ma'nolari: 1) borliqdagi voqea-hodisalarning muayyan sohasidagi, fan tarmoqlari, ijtimoiy hayot, jamiyat va shu kabi haqidagi nazariy qoida va xulosalar, ilmiy qarashlar majmui Masalan: falsafiy taʼlimotlar, sufiylik taʼlimoti; 2) maʼlum bir olim yoki mutafakkirning nuqtai nazar (qarash)lari majmui Masalan: Forobiy taʼlimoti, Darvin taʼlimoti va boshqalar

Fargʻona viloyati — Turkiston general-gubernatorligi tarkibidagi viloyatlardan biri. 1876 yil 19 fev.da Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingan Qoʻqon xonligi hududida tashkil qilingan. Tarkibiga Margʻilon, Andijon, Qoʻqon, Namangan, Oʻsh uyezdlari va Pomir kirgan. Maydoni taxminan 160,1 ming km. Maʼmuriy markazi — Yangi Margʻilon shahri (1907—24 yillarda Skobelev shahri). Fargʻona viloyati (Rossiya imperiyasi) aholisi 1897 yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, 1560411 kishidan iborat boʻlgan. Aholisining asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik va chorvachilik. Viloyatda ekin ekiladigan yerlar 860000 desyatinani tashkil qilgan. Dehqonchilikda, asosan, bugʻdoy, kunjut, paxta, tamaki, beda, joʻxori, arpa, tariq va boshqa ekilgan. Ayniqsa, paxtachilikka eʼtibor berilgan, 1901 yil viloyatning 232500 desyatina yeriga paxta ekilgan. Bogʻdorchilik rivojlangan.

Baʼzan anneksiya qoʻshib olinayotgan tomonning oʻz istagi bilan amalga oshiriladi. 19-asrning oxirida AQSHning Gavayini anneksiya qilishi bunga misol boʻla oladi. Yana 2014-yil Qrim Muxtor Respublikasining Ukrainadan ajrab chiqib Rossiyaga qoʻshilish harakatlari ham ixtiyoriy anneksiyaga misol boʻla oladi. Xalqaro huquqda shu yoʻlda anneksiya qilishning qonun-qoidalari aniq belgilab berilmagan. Shu sabab Rossiyaning Qrimni anneksiya qilishi koʻplagan munozaralarga sabab boʻldi.

Bindlach Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Bayreuth tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 37,60 km2. Aholisi – 7219 kishi (2010).

Marciana Marina Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Livorno provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5 km2. 1929 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Torre del Greco Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Neapol provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 31 km2. 88 894 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Mamlakat poytaxti va uning atrofida, xausa elati istiqomat qiladigan viloyatlarda bosma rangdor naqsh solingan charm buyumlar — xaltalar, egarjabduqlar, shippaklar, idishlar, hatto marjonlar yasaladi. Hamma joyda temirchilik, zargarlik, toʻquvchilik tarqalgan. Bronza va kumushdan qadama naqsh solingan pichoqlar, kumush bilaguzuklar va shokilalar, ot yuganlari tayyorlanadi. Kulolchilik buyumlari orasida botiq naqshli idishlar ajralib turadi. Rangdor (qizil, oq, zan-gori) gazlamalar, qovoq poʻstidan yasalgan idishlar ishlab chiqariladi.
Oldini olish. Kasallik aniqlangan joyda karantin eʼlon qilinadi. Zarurat tugʻilganda u yerda yashaydigan aholi Oʻ. vaksinasi bilan emlanadi. Tabiiy oʻchoqda muntazam epizootik tekshiruvlar oʻtkazish, aholi va hayvonlarni nazorat qilish, tirik vaksina bilan emlash, dala va turar joylarda kemiruvchilar, burgalarni qirish va boshqalar tadbirlardan iborat. Bemor bilan muloqotda boʻlganlar va tibbiy xodimlar kasallik oʻchogʻi tugatilgandan soʻng 6 kun davomida tibbiy kuzatuv ostida boʻladilar. Davolashda antibiotiklar qoʻllaniladi. Hozirgi vaqtda vaksinalardan foydalanish, kemiruvchilar va burgalarga qarshi kurash olib borish natijasida bu kasallik uncha xavf tugʻdirmaydi. Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligiga qarashli Oʻ. (toun)ga qarshi stansiya har yili bahoryoz mavsumida kasallikning tabiiy oʻchoqlarida epizootiya oldini oladigan tadbirlar va lab. tekshiruvlari olib boradi.

1978 y. teatrga Mannon Uygʻur nomi berildi. Oʻsha yili teatr jamoasi rus tilida spektakllar qoʻydi ("Kuyov va kelin", "Maysaraning ishi", "Hamma bilan birgalikda", "Ayollar xdyotidan" va boshqalar).

Volfram kub shaklida kristallanadi, zichligi 19,3 g/sm3, suyuqlanish t-rasi 3380+10*, qaynash t-rasi 5900°. 400-500° da W havoda sezilarli darajada WO, gacha oksidlanadi, Suv bugʻlari 600° dan yuqorida uni WQj gacha oksidlaydi. Galogenlar, oltingugurt, uglerod, kremniy va bor Volfram bilan yuqori t-rada (ftor esa kukun holatdagi Volfram bilan xona t-rasida) reaksiyaga kirishadi. Vodorod bilan suyuqlanish t-rasigacha reaksiyaga kirishmaydi; azot bilan 1500° dan yuqorida nitrid hosil qiladi. Oddiy sharoitda Volfram xlorid, sulfat, nitrat va ftorid kislotalar hamda zar suvi taʼsiriga chidamli; 100° da ular bilan bir oz reaksiyaga kirishadi; Ftorid va nitrat kislotalar aralashmasida tez eriydi. Volfram oʻz birikmalarida 2 dan 6 gacha valentli boʻlib, yuqori valentlilari barqaror.
Adabiyoti 19-asr oʻrtalaridan ingliz tilida rivojlanmoqda. 19-asr oʻrtalarida va undan keyingivaqtlardagi yozuvlarda maorilarning boy folklori (afsona, rivoyat, qoʻshiq, maqol) saqlangan. Dastlabki yangi zeland adabiyoti asarlari ingliz adabiyoti anʼanalari asosida barpo etildi. 19-asrning 50— 80-y.laridagi shoirlar A.Domett va T.Brekken asarlari romantik yoʻnalishda yaratiddi, U.Golder va J.Barr sheʼriyatida erksevarlik ruhi namoyon boʻldi. M.E.Barker, J.Uayt, J.G.Uilson kabi adiblar oʻz asarlarida mustamlakachilik davrini aks ettirdilar. 19-asrning 90-y.lari oxiri — 20-asr boshlarida adabiyotda milliylikning oʻziga xos belgilari paydo boʻldi. Bunda Ya.Z. hayotidagi ijtimoiy va irqiy masalalar oʻz aksini topdi. 19-asrning 90-y.laridan U.Pember, J.Makkey va boshqalarning ijtimoiy adolatsizlikka qarshi qaratilgan sheʼrlari, J.Veston, G.V.Vogel, J.Shamyer, U.Satchell romanlari, A.A.Greys, U.Bok va boshqalarning hikoyalari, 20-asr boshlarida K.Mensfildning ruhiy novellasi yaratildi. 20-asrning 30—40-y.larida adabiyot jahon iqtisodiy boʻhronini, mehnatkashlarning oʻz huquqlari uchun kurashini aks ettirdi. J.A.Li, R.Xayd, F.Sarjeson romanlari, R.A.K.Meyson, D.Glover, A.Kernou sheʼrlari shu mavzuga bagʻishlandi. 50-y.lardan sheʼriyatda axloqiyfalsafiy muammolar yetakchi oʻringa chiqdi (J.Bakster, A.Kempbell va boshqalar). 1940—60-y.larda D.Ballantayn, L.Devin, N.Xilliard va boshqalarning realistik romanlari paydo boʻldi. Bu davrda M.Shedbolt, B.Mitkaf va boshqalar novella janrida ijod qildilar. Ayrim yozuvchilar ijodida (J.Freym romanlarida) modernizm taʼsiri yaqqol namoyon boʻldi. 1970-y.larda adabiyotga maori yozuvchilari — V.Iximaer va X.Tuvare kirib keldilar. Ya.Z.da K.Mensfild romanlari, A.P.Gaskell, M.Daggan, X.Shouning psixologik novellalari mashhur.

Shahar 1858 y. Xabarovka harbiy posti sifatida vujudga kelgan, 1880 yildan Primorye viloyatining maʼmuriy markazi. 1884 yildan Priamurye generalgubernatorligi markazi. 1893 yildan rus sayyohi Ye.P.Xabarov sharafiga X. deb atalgan. 1902 yilda X.da "Arsenal" harbiy zavodi qurilgan. 1904 yildan Amur harbiy flotining bazasi. 20-a. boshlarida X. Uzoq Sharqning yirik savdo markaziga aylandi. 1926—38 yillarda Uzoq Sharq oʻlkasi markazi.

Piridin, C5H5N — rangsiz, oʻziga xos xidli organik suyuklik. Mol. m. 79,1, suyuqlanish temperaturasi —42,7°, kaynash temperaturasi 115,3°, zichligi 981,9 kg/m3 (20° da). Suv va koʻpchilik organik erituvchilar bilan har qanday nisbatda aralashadi. Kuchsiz asos, kislotalar bilan tuzlar hosil qiladi. Toshkoʻmir smolasidan olinadi. Boʻyagichlar sintezida, dorivor moddalar va insektitsidlar olishda, erituvchi sifatida ishlatiladi. Hosilalari, mas, 2-metil 5-vin il piridin vinilpiridin kauchuklar tayyorlashda qoʻllanadi. P. zaharli.
Meteorologik raketa, geofizik raketa — atmosfera yuqori qatlamlari (ayniqsa, meeosfera va ionosfera)ni tekshirishda qoʻllaniladigan asboblarni olib chiqadigan raketa. Unga oʻrnatilgan meteorologik asboblar yordamida atmosfera temperaturasi va bosimi, shamol yoʻnalishi, havo tarkibi, kosmik nurlar, Yer magnit maydonining joylashishi va boshqa aniqlanadi. Shuningdek, Quyosh nuri spektri va Yer sirti suratga olinadi. Meteorologik raketa koʻtariladigan balandlik cheklangan (100–150 km), uning ogʻirligi nisbatan kichik (400–500 kg). Koʻpincha, massasi 80 kg gacha boʻlgan, taxminan 65–70 km balandlikka koʻtariladigan Meteorologik raketa ishlatiladi. Meteorologik raketa har xil geografik r-nlardan, jumladan, Arktika va Antarktika, quruqlikdagi st-yalardan va kemalardan uchirilishi mumkin.

Konseptualizm (lot. conceptus - tushuncha, tasavvur, fikr) — oʻrta asrlar Yevropa falsafasidagi oqim. Unga koʻra, universaliylar (umumiy tushunchalar) inson tafakkuridan tashqarida real mavjud emas. Universaliylar masalasida oʻrta asr realizmi bilan nominalizm oʻrtasida oraliq oʻrinni egallagan. Biroq, umumiy tushunchalarni aqlning tajribagacha boʻlgan tushuncha (konsept)lari deb talqin qilib realizmga yon bosadi. Vakillari: P. Abelyar, solsberilik Ioann (1115/1120 — 1180), porretanlik Jilber (1076— 1154).

Ashikoʻl — Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi koʻl. Amudaryoning oʻng sohilida. Gʻarbda Bestoʻba va sharkda Qush-tepa balandliklari orasida joylashgan. Shimoldan janubga yoʻnalgan. Gʻarbiy sohillari Tabaqqum choʻliga tutash. Uzunligi 800-1000 m, eni 300-350 m, oʻrtacha chuq. 2 — 3 m. Sugʻorishdan ortgan va tashlama suv kelib quyiladi. Suv koʻp kelgan yili sathi kengayadi. Qirgʻoqlari qumloq, qamishzor, oʻrtacha shoʻrligi 1 l da 8 — 10 g va undan koʻp. Baliqchilikda foydalaniladi.

Norin (viloyat) Ichki Tyanshanda joylashgan. Gʻarbdan sharqqa balandlasha boradi. Jan.-sharqida Kdqshaltov (eng baland joyi 5982 m), jan.-gʻarbda Fargʻona tizmasi (4692 m), shim.-gʻarbda Susa-mirtovning sharqiy qismi (4048 m), Jumgʻoltov tizmasi (3947 m), shim-sharqda TerskayOlatov tizmasining gʻarbiy qismi va Yetim tizmasi choʻzilgan. Viloyatning ichki qismini Jomatov (4718 m), Otboshi (4786), Norin-tov, Moʻldatov tizmalari va boshqa qisman yassi sirtlar egallagan. Yirik soyliklar va vodiylar: shim.da Qoʻchqor, Jum-gʻol, markazida Norin, Otboshi, jan.da Oqsoy, Chatirkoʻl, gʻarbida Toʻgʻuztoʻroʻ, ularning tubi 1000–1200 m dan 3800 m gacha balandlikda.

Abdullaxon Bandi – XVI-asrning 80-yillarida Buxoro hukmdori Abdullaxon II (1557-1598) qurdirgan qadimgi suv ombori. Bu inshoot qoldiqlari Samarqand viloyati Nurota tumanidan 65 km sharqda, Eski Oqchob qishlog’i yaqinidagi Beklarsoy darasida hozirgacha saqlangan.

Hor, Al-Hor, Ghor — Gʻarbiy Osiyodagi tektonik botiq. Isroil, Suriya va Iordaniya hududlarida. Shim.da Bakao grabeni bilan jan.da al-Araba vodiysi oraligʻida joylashgan. Uzunligi (shim.dan janubga) 300 km ga yaqin, serbar joyi 25 km. Togʻlar (balandligi 1000–1400 m) bilan oʻralgan berk havza. H.da Iordan daryosi, Hulo, Tabariya koʻllari va Oʻlik dengiz (Yer yuzidagi eng past joy, —395 m) joylashgan. Iklimi quruq va issiq. Chala choʻl oʻsimliklari oʻsadi.
„Sharqiy qirgʻoq“ — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Toʻplamga muallif Kanada, Hindiston va Vengriyaga qilgan sayohatlari davomida yozgan sheʼrlar hamda „Ruhlar isyoni“ dostoni kiritilgan.

Fiuminata Italiyaning Marche mintaqasida joylashgan kommunadir. Macerata provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 76 km2. 1604 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

maʼmuriy huquq, tezkor qidiruv huquqi, kriminalistika, jinoyatlarning oldini olish, ichki ishlar idoralarida boshqaruvni tashkil etish, transportda xavfsizlikni tashkil etish, jinoyat huquqi, davlat va huquq tarixi va nazariyasi, konstitutsiyaviy huquq, inson huquqlari umumiy nazariyasi va amaliyoti, fuqaroviy-huquqiy fanlar, umumharbiy fanlar, jismoniy tayyorgarlik, psixologiya va kasb etikasi, informatika, hisoblash texnikasi va aloqa, tibbiy tayyorgarlik, O‘zbekiston tarixi, O‘zbekistonda demokratik jamiyat qurish nazariyasi va amaliyoti, falsafa va siyosatshunoslik, iqtisodiy fanlar, malaka oshirish fakultetining maxsus fanlar va yuridik fanlar kafedralari, tillar va adabiyot kafedrasi. Shuningdek, Serjantlar tarkibini tayyorlash bo‘yicha oliy kurslarda 4 ta sikl: maxsus fanlar, yuridik fanlar, harbiy-xizmat va jismoniy tayyorgarlik hamda gumanitar va ijtimoiy-huquqiy fanlar sikllari mavjud.

.aq — Antarktida uchun yuqori darajali milliy domen. .AQ ikkinchi darajali domeniga ro'yhatdan o`tish qoidalari:domen faqat Antarktida hududida biron bir faoliyat turi bilan shug`ullanayotgan davlat tashkilotlariga beriladi,davlat 1959 yilda tuzilgan halqaro Antarktida shartnomasi qatnashchilari qatoriga kirishi lozim.Bitta tashkilotga bitta domen beriladi.Domen bepul, ikki yil muddatga beriladi (muddatni uzaytirish mumkin). AQ so`zi - Aqua(suv)so`zining qisqartmasi hisoblanadi. Domenning administratori - Piter Mott(ing.Peter Mott)Yangi Zellandiyalik.

Predore Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Bergamo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11,3 km2. 1852 nafar aholi istiqomat qiladi.

S. tushunchasi diaxroniya tushunchasi bilan birga, unga qaramaqarshi qoʻyilgan holda fransuz tilshunosi F.de Sossyur tomonidan fanga kiritilgan. Bu tushunchalarning Sossyur boʻyicha oʻzaro farqlanishi, birbiridan ajratilishi statika bilan dinamikaning , til bilan nutqning , sistemalilik bilan sistemasizlikning , fonetika bilan grammatikaning qaramaqarshi qoʻyilishiga muvofiq boʻladi. Lekin modomiki til oʻz tabiatiga koʻra, doim harakatdagi, oʻzgarishdagi obʼyekt sifatida tavsiflanar ekan, dinamika tilning har qanday mavjudlik davrida, jumladan, S.da tilning ajralmas qismi boʻlib qoladi, binobarin, S.da diaxroniya unsurlari ham uchrashi mumkin.

KUTUZOV (Toleʼnishchev — Kutuzov) Mixail Illarionovich (1745.5.9, Peterburg — 1813.16.4, Bunslau) — general-feldmarshal, rus sarkardasi. A. V. Suvorovning shogirdi. 1784 yil dan general-mayor. 1785 yilda Bug yeger korpusini tuzib, 1787—89 yillardagi rus-turk urushida qatnashgan. 1790 yilda turklarning Izmail qalʼasini shturm qilishda ishtirok etib, A. V. Suvorovning aloqida tahsiniga sazovor boʻlgan.
2014 — Qrim Muxtor Respublikasi Ukrainadan ajrab chiqib Rossiyaga qoʻshilish uchun referendum oʻtkazdi; Rossiya Qrimni anneksiya qilish haqida qarorlar qabul qildi.

Schwarzenau Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Zwettl (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 28.12 km2. 1508 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Gann effekti — Nsimon hajmiy volt-amper harakteristikali yarimoʻtkazgichlarda elektr tokining yuqori chastotali tebranishlarini generatsiyalash. G.e.ni amerikalik fizik J. Gann (J. Gunn) elektron oʻtkazuvchanlikli GaAs va JnP namunalarida kuzatgan (1963). G.e. doimiy kuchlanish maromida namunalarda doimiy ravishda paydo boʻladigan, koʻchadigan va yoʻqoladigan kuchli elektr maydon sohasining mavjudligi tufayli yuzaga keladi. Bu soha Gann domeni deyiladi. G.e.da tebranish chastotasi namuna uzunligiga teskari mutanosib boʻladi. Uz. 30—50 mkm li GaAs kristallda tebranish chastotasi -0,3—2 GGs.

Coritiba (port. Coritiba Foot Ball Club) Braziliya, Curitibadagi sport klubidir, 1909-yilda tuzilgan. Ayniqsa professional futbol bilan shugʻullanuvchi qismi bilan mashhur. Ushbu klub 36 marotaba "Paranaense" chempionligiga, 1 marotaba "Brasileiro" chempionligiga erishgan.

Simmelsdorf Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Nürnberger Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 40,85 km2. Aholisi – 3122 kishi (2010).

Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. N.da nashr etiladigan gaz. va jur.lar: "Saxel" (fransuz tilida chiqadigan kundalik hukumat gaz., 1960 yildan), "Saxel ebdo" (fransuz tilida chiqadigan hukumat haftanomasi, 1961 yildan), "Jurnal ofisyel de la Repyublik dyu Nijer" ("Niger Respublikasining rasmiy gazetasi", fransuz tilida 2 haftada bir marta chiqadigan hukumat xabarnomasi, 1933 yildan), "Nijerama" (har chorakda chiqadigan jur.). N. matbuot agentligi milliy ax-borot agentligi boʻlib, 1987 yilda tashkil etilgan. "Saxel ovozi" radio st-yasi hamda N. radioeshittirish va tele-koʻrsatuv hukumat xizmati mavjud.

Giperbazitlar (giper... va yun. basis — asos) — Yer poʻstining chuqur Femida magmaning sekin-asta sovib qotishidan hosil boʻladigan oʻta asosli intruziv jinslarning umumiy nomi. G. tarkibidagi minerallarga karab: olivinit, dunit, piroksenli olivinit, peridotit, piroksenitga boʻlinadi. Mineral tarkibi olivin, piroksen, amfibol va rudali minerallardan tashkil topgan. Rangi yashil, krramtir. Oʻzbekistonda Sulton Uvays, Beltov, Nurota togʻlarida uchraydi. G. bilan xromit, platina, olmos, titan, nikel konlari bogʻliq. G. binokorlikda va haykaltaroshlikda bezash materiali sifatida ishlatiladi.

Rocca di Cambio Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. L’Aquila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 27,59 km2. 498 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Buzilmaslik — biror texnik qurilma (mashina, uskuna va boshqalar)ning maʼlum xizmat muddati davomida (mas, taʼmirlashgacha) ishga yarokliligini uzluksiz saqlash xossasi; ishonchlilik koʻrsatkichlaridan biri. Texnik qurilmaning ishga yaroqlilik va yaroqsizlik darajasiga bogʻliq. Ishga yaroqlilik — texnik qurilmaning oʻz "vazifasi"ni texnik shartlar koʻrsatkichlariga moye ravishda bajara oladigan holati. Ishga yaroqsizlik qurilmaning texnik shartlar koʻrsatkichlaridan birortasiga javob bermay, ishga yaroqliligini yoʻqotgan holati. Texnik qurilma ishga yarab, texnik shartlarning ikkinchi darajali talablariga javob bermaydigan holati kamchilik deyiladi. Texnik qurilma tiklanuvchi va tiklanmovchi boʻlishi mumkin. Ishlamay qolganda tuzatilib ishga yaroqliligi qayta tiklanadigan qurilma tiklanuvchi qurilma, ishlamay qolganda ishga yaroqliligini tiklab boʻlmaydigan qurilma tiklanmovchi qurilma deyiladi. Urtacha xizmat muddati va buzilmasdan ishlash ehtimoli har bir texnik qurilmaning asosiy B. koʻrsatkichi hisoblanadi. Texnik qurilma yoki uzelning buzilmasligi ularning detallari buzilmasligi orqali belgilanadi. Har bir detalning ishga yaroqliligi yoʻqolishi bilan qurilma (yoki uzel)ning ishga yaroqliligi ham yoʻqoladi.

Sochni yuvish. Yogʻli S.ni har haftada, quruq va normal S.ni har 10—14 kunda yumshoq suv bilan yuvish lozim. Agar yumshoq suv boʻlmasa, vodoprovod suvini kaynatib tindirib qoʻyish kerak; bunda tuzlar idish tagiga choʻkadi, keyin suvni boshqa idishga quyib olib ishlatiladi. Suvni yumshatish uchun bir litriga bir choy qoshiq ichimlik sodasi, bura yoki yarim choy qoshiq novshadil spirti qoʻshish mumkin. Boshga sovun tegizish yaramaydi, aks holda S. moʻrt boʻlib qoladi, sovunni qoʻlda koʻpirtirib surtgan maʼqul. S.ga kirsovun ishlatish mumkin emas. S. rangi, jilosi birday turishi uchun boshni yuvib boʻlgandan soʻng , bir litr suvga bir osh qoshiq moychechak (romashka) qoʻshib chayish kerak. Boshni issiq suv bilan yuvish lozim (suv temperaturasi 50—55° dan oshmasligi kerak). S quruqboʻlsa, yogʻli sovunlardan foydalangan maʼqul. Boshga qatiq yoki tuxum sarigʻini surtib roʻmol tangʻib qoʻyish, 5—10 min.dan keyin yuvib tashlash yaxshi naf beradi. Quruq S.ni yogʻliroq qilish maqsadida S.ga biror isitilgan oʻsimlik moyi (mas, kanakunjut moyi) surtish, maʼlum vaqt oʻtgandan keyin boshni yuvib, limon sharbati yoki bir litr suvga bir osh qoshiq sirka qoʻshib chayiladi. Yogʻli S.ni har qanday atir sovun, shampun yoki suyuq sovun bilan yuvsa boʻladi. Kishi keksayganda sochi moʻrt va toʻkiluvchan boʻlib qoladi; bunday gʻollarda bosh yuvishdan oldin unga tuxum sarigʻi va oʻsimlik moyi surtish, boshni roʻmol bilan tangʻib, yarim soatdan keyin sovunlab yuvish lozim. Oqargan S.ni sinkali suvda chayilsa, u jilolanib turadi. S.ni toʻgʻri tarashga odatlanish kerak; kalta S. tagidan, uzun S. esa uchidan taraladi. Toʻkiluvchan S.ni tarashda keng tishli taroq yoki soch choʻtkasi ishlatiladi, lekin hadeb chutka bilan tarash yaramaydi, u terini zararlashi mumkin. Boshni yengil massaj qilib turish yaxshi naf baradi. Har bir kishining alohida tarogʻi boʻlishi kerak.
"IMON" — kinostudiya; ijodiy ishlab chiqarish birlashmasi. 1991 y. Toshkent sh.da tashkil etilgan. Tashkilotchilari Jasur Ishoqov va Rustam Saʼdullayev. "Ketma", badiiy filmi (1992), "Oltin tulpor laʼnati", "Koʻrish qobiliyati" (1998) kabi televizion videofilmlar va b. suratga olingan. "Ketma" badiiy filmi Toshkent xalqaro kinofestivalida maxsus sovringa sazovor boʻlgan. Badiiy rahbari — Jasur Ishoqov.

Valua — fransuz qirollari sulolasi (1328—1589). Asosiy vakillari: Karl V, Lyudovik XI, Fransisk I, Genrix II, Genrix Sh. VALUNLAR — 1) kattaligi turli tasniflarga koʻra 10, 25 yoki 50 sm dan katta boʻlgan togʻ jinsi boʻlaklari. Koʻpincha V. kattaligining yuqori che-garasi 1 m gacha olinadi. Ayrim paytlarda V. deb faqat silliqlangan va yumaloqlangan jins boʻlaklariga aytilgan. V.lar dagʻal chaqikli togʻ jinslarining muhim tarkibiy qismi (valunlar, shagʻaltoshlar, konglomeratlar). Togʻliklardagi allyuviy, prolyuviy va muzlik jinslarida keng tarqalgan; 2) oʻlchamidan qatʼi nazar muzliklar olib kelib yotqizgan togʻ jinsi boʻlaklari. Koʻpincha silliqlangan, jilolangan va tirnalgan (muzlik chandiqdari) boʻladi. Morena va flyuvioglyatsial yotqiziqlarsa tarqalgan. Kad. muzlik r-nlarida koʻp uchraydi. Kamdan-kam qad. jinslar tarqalgan joylarda mavjud.

Hind tillari, hind-oriy t i l l a r i — hind-yevropi tillari oilasiga mansub, qal. hins gilidan kelib chiqqan genetik qaripdosh tillar guruhi; darl tillari va eronii tillar b-i birgalikda mazkur oila tarkibidagi hind-eroniy tillar tarmogʻipi tashkil egʻadi. Hozirgi davrda Hind tillari Hindistonnish shim. va markaziy huludlarida (hindiy, urlu, bengal. panjobi, marathiy, gujarot, oriya. assom, sindhi va boshqa tillar), Pokistonda (urdu, panjobi, sindhi va boshqalar), Bangladeshda (bengal).

Safro yoki oʻt — jigardan ajralib chiquvchi sargʻish-yashil rangli achchiq suyuqlik. Shuningdek, ortiqcha oʻt saqlanadigan, shakli nokka oʻxshash pufakcha.

Schöngeising Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Fürstenfeldbruck tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 12,86 km2. Aholisi – 1886 kishi (2010).

Kunimizda oʻtochar qurollar tarqalishi bilan qilichlar dolzarb boʻlmay qoldi. Hozirda qilichlarni asosan kolleksiya yoki bezak uchun tayyorlashadi.

Anneksiyada biror-bir hudud boshqa mamlakat tomonidan bir tomonlama bosib olinadi. Bundan keyin anneksiya boshqa xalqaro organlar orqali (masalan, boshqa mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar orqali) qonunlashtiriladi.

2018-yil 3-Yanvar boʻyicha Telugucha Vikipediyada 68 342 maqolalar mavjud. 67 879 foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning 160 nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan, 15 foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — 2 261 989. Teranligi (bugun): 52

Monastero di Lanzo Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 18 km2. 424 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Afrodita — yunon afsonasida dastlab hosildorlik, keyinroq sevgi va go‘zallik ma’budasi. A. dengiz xudosi va dengiz sayohatchilarining homiysi ham edi. Afsonalarga qaraganda, A. Dengiz ko‘pigida tug‘ilgan, asosiy ibodatxona-laridan biri Qibris o.ning Pafos shahrida bo‘lgan. A.ga sig‘inish oldin Kichik Osiyo, Qibris o. va boshqa orollarda keng yoyilgan bo‘lsa, keyinroq Bolqon ya.o. va Yunoni-stonga tarqalgan. A. qad. rimliklarda Venera deb yuritilgan.

Kompozitsion materiallar tayyorlashning muhim texnologik usullari: armaturalovchi (mustahkamlovchi) tolalarga matritsa materiali shimdirish; mustahkamlagich va matritsa lentalariga press-qolipda shakl berish; komponentlarni sovuqlayin presslab, keyin qovushtirish; mustahkamlagichga matritsani purkab, keyin qisish; komponentlarning koʻp qatlamli lentalarini diffuziya usulida payvandlash; armaturalovchi elementlarni matritsa bilan birga prokatkalash va h.k.

Concesio Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan shahardir. Brescia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 19 km2. 13 304 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).

Chamalières-sur-Loire Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Le Puy-en-Velay tumani tarkibiga kiradi.

Vizmanos Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 24,31 km2. Aholisi – 26 kishi (2010).

1993-yilda tugʻilgan Ana ismli qizi bor. Soʻngi yillarda Giorgi Margvelashvili rassom Mako Chichuo bilan yashaydi. Gruzin tilidan tashqari Rus va Ingliz tillarini mukammal tarzda biladi.

Bernshtam A. N., Istoriko-arxeologicheskiye ocherki Tyan-Shana i Pamiro-Alaya, M.— L., 1952; Oʻzbekiston davlatchiligi tarixi ocherklari, T., 2001.

Ikkinchi bulgʻor podsholigi — Bolqon ya.o.dagi davlat (1187—1396). Vizantiya hukmronligiga qarshi ozodlik qoʻzgʻolonlari (1185—87) natijasida tashkil topgan. Poytaxti — Tirnovo. 14-asrning oʻrtalarida Dobrotitsa (Dobruja; 15-asr boshlarida turklar bosib olgan) knyazligi ajralib chiqqan, qolgan qismi Tirnovo va Vidin podsholiklariga boʻlinib ketgan (1363) va keyinchalik (1393 va 1396) turklar tomonidan bosib olingan.
Fitotsenoz (fito... va senoz), oʻsimliklar jamoasi — nisbatan bir xil sharoitda bir-biriga moslashib, jamoa boʻlib yashaydigan oʻsimliklar majmui. Har bir F. oʻziga xos tarkib va tuzilmaga ega. Flagi oʻsimliklar hayvonlar va tashqi muhit bilan oʻzaro bevosita bogʻlangan. Baʼzi F.lar inson taʼsirida yoki uning bevosita ishtirokida mavjud boʻladi (mas, agrofitotsenoz). F.ni tashkil qiluvchi oʻsimliklar oʻz hayot faoliyatida muhitga katta taʼsir koʻrsatadi va uni oʻzgartira oladi. Har xil oʻsimlik guruxlarining F.dagi roli bir xil emas. Oʻsimliklar tashqi muhitdan oʻzi uchun zarur boʻlgan moddalarni oʻzlashtiradi (q. Assimilyatsiya), tashqi muhitga esa moddalar almashinuvi mahsulotlarini chiqaradi (q. Dissimilyatsiya), F. tuprogʻi va uning sirtida oʻsimlik qoldiklari chirib, tuproq tarkibini oʻzgartiradi; oʻsimliklar va transpiratsiya taʼsirida oʻziga xos fitoiqlim hosil qiladi. F. biotsenoz va biogeotsenoznint eng faol qismi hisoblanib, quyosh nuri energiyasi va atmosferadagi azotni oʻzlashtiradi; hayvonlar bilan birgalikda energiya oʻzgarishi va moddalarning aylanish jarayonlarida qatnashadi. F. organik moddalarning asosiy yaratuvchisi boʻlib, geteroshrof organizmlar, shu jumladan, inson uchun oziq moddalar va energiya manbai hisoblanadi.

Montbrió del Camp Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10,07 km2. Aholisi – 2298 kishi (2010).

Nastarin, siren (Syringo) — zaytundoshlar oilasiga mansub bargi toʻkiladigan buta yoki daraxtlar turkumi; manzarali oʻsimlik. 30 turi bor, asosan, Yevrosiyoda tarqalgan. Juda koʻp mamlakatlarda ekiladi. Oʻzbekistonda oddiy N. (S. vulgaris), fors N. (S. persica), xitoy N. (S. chi-enensis) va boshqa oʻsti-riladi. Bargi, asosan, oddiy, yaxlit, baʼzan kesik yoki patsimon qirqilgan. Guli mayda, rangi oq, pushti, qizil. Ikki jinsli, xushboʻy, toʻpguli roʻvaksimon, barg yozishi bilan bir vaqtda gullaydi. Madaniy navlari gultoʻplami uz. 25—30 sm gacha boradi. Tez oʻsadi. Apr.—may (jan. r-nlarda), may—iyun (shim. r-nlar)da gullaydi. Mevasi ikki uyali koʻsak. Urugʻidan, parhish usuli bilan va qalamchasidan koʻpaytiriladi. N.ning turli-tuman navlari yaratilgan. Oʻzbekiston FA Botanika bogʻida N.ning dorivor va manzarali duragaylari, introduksiya qilingan navlari yaratilgan. Fors N. Toshkentda 2 marta (baxrr va kuzda) gullaydi. Gulidan tayyorlanadigan ekstrakt parfyumeriyakosmetika sanoatida, yogʻochi duradgorlikda ishlatiladi.

Amortizator (frans. amortiz — kuchsizlantirish, yumshatish) — ma-shinalar (avtomobil, samolyot va boshqalar) va inshootlardagi titrashlar hamda zarbiy kuchlardan himoya qilish uchun zarblarni yumshatuvchi qurilma. A.larning mexa-nik (prujinalar, torsionlar, rezina-lar), gidravlik, pnevmatik xillari bor. Mashinalarda ressoralar, buferlar, qurilish konstruksiyalarida poydevor to‘shamalari va boshqa ham A.lar jumlasiga kiradi.
Momaqaldiroq qayd qilgich — bir necha oʻn kilometr uzoqlikda boʻladigan elektr razryadlari (yashin)ni qayd qilib, ularni yozib boradigan radioqurilma; oddiy va avtomatik yozib boradigan xillar bor. Katta xududdagi elektrsizlanish vaqtida kuzatiladigan qisqa vaqtli impulslar shaklidagi elektromagnit toʻlqinlar (atmosferiklar)ni qayd qilish uchun radiopelengatsiya qoʻllanadi.

Chía (Huesca) Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Huesca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 25.95 km2. Aholisi – 105 kishi (2010).

Bad Reichenhall Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan shahardir. Berchtesgadener Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 39,44 km2. Aholisi – 17470 kishi (2010).

Vohid Shodiyev professional futboldagi ilk faoliyatini 2005-yili Navoiyning Zarafshon klubida boshlagan, ushbu klubda u 3 mavsum oʻynab 20 ga yaqin gol muallifi boʻlgan. 2008-yili bir mavsum Andijonning Uz-Dong Ju tarkibida oʻynab 7 marta maydonga tushgan boʻlsa, 2009-yili Navoiyning yana bir klubi Qizilqum tarkibida ham bir mavsum oʻynab, 25ta uchrashuvda maydonga tusib raqiblar darvozasini 7marta ishgʻol qilgan.

Biya suti — biyadan sogʻib olinadigan sut. Tarkibida 10—12,2% quruq modda, shu jumladan 1,6—2,4% yogʻ, 1,9— 2,2% oqsil, 6,3—7,2% sut qandi, 0,3— 0,4% mineral tuzlar boʻlib, S vitamini sigir sutidagiga nisbatan 10 baravar koʻp. 1 kg Biya suti 500 kkal energiya beradi. Oʻzbekiston sharoitida qorabayir biyalari sersut boʻladi. Bu zot biyalari 5 oyda 1600–1700 kg gacha sut beradi. B. sdan qimiz tayyorlanadi.

Utorud, atorid (arab.) — Merkuriyning eski nomi. Beruniy, Ulugʻbek kitoblarida, qad. Sharq shoirlari, jumladan, Navoiy asarlarida bu nomni kup uchratish mumkin.

Boutteville Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Cherbourg-Octeville tumani tarkibiga kiradi.