Irina Nicolau. Episode 3: Those men with rifles had honor (Episodul 3 din "Haide bre!" în engleză)pe Dhyeata, blogul de cultură aromânească.

Aroata icâ arocutu easti unâ lucru arucutosu (țercľu) di metalu (icâ lemnu, plasticâ, etc.) ți poati s-hibâ mplin tu mesi i golu, ș-cari, anvârtinda-si fați si s-minâ unu lucru (amaxi, moarâ, funea di la puț, etc.).

Andreilu al Bagav (Aprir 1857 Blața, Gârția - 15 Cirișar 1888 Câmpu-Lungu, România) ira apostol armânescu pitricut di Arhimandit Averchi tu România s-u ducâ dișciptare naționalâ a Armâńlor.

Numa di « makedonji » u aflǎmu pânâ tu eta 11, purtatâ di dinastia “makedonjloru” alu Vasili Protlu, amirălu a Byzantsului, cari-sh trâdzea arâzga ditu popullu alu Alexandru. Nu shtimu ni câ tse, nitsi cumu, tu anyrâpserli ahurhindalui cu eta 11-12, numa sumu cari aflămu idyiulu populu s-alâxeashti tu numa di « vlahu ». Acâ theoria dzâtsi câ orighinea zborlui « vlahu » yini ditu zborlu ghermanicu « Walha », a naua nâ si pari câ exiyisea nu easti multu sânâtoasâ sh minduiarea tsi s-featsi ti aestâ lâyurii nu fu multu ahândoasâ. Nu putemu s-pistipsimu câ zborlu « Walha » icâ « Volcae », cari lu-aflămu tu anyrâpserli alu Julius Caesar sh cari tu limba greacâ fu cunuscutu ca « Ouolkai » agiumsi, dupu ma multu di unâ njii di anji, « vlahos » !

Wurde in Moschopolis auch Bulgarisch gesprochen? Überlegungen zur Slawophonie im Südalbanien des 18. Jahrhunderts. În: Probleme de filologie slavă XV, Editura Universității de Vest, Timișoara 2007, p. 484-494.

Ti prota oarã limba armãneascã s'adrã limbã ofitsialã tu cãsãbãlu Crushuva, Republica ali Machedonia cu apofasea Consiliului a Comunãljei Crushuva. Nãsã idyia ashi ira cãftatã s'hibã pricunuscutã shi ti Comunile Bitule shi Shtip iu ari cama multsã Armãnji, alla aiestã dimãndari nica nu fu aprucheatã.

Ion Luca Caragiale (n. 1 februarie 1852, Haimanale, giudetslu Prahova, tora I. L. Caragiale, giudetslu Dâmboviţa, d. 9 iunie 1912, Berlin) ira un dit nai ma mãrii grãmãtíts, dramaturdzã shi pamfletari di tu Romãnia. S-pistipseashce cã easte nai ma marli dramaturgu cai bãnã vãrãoarã tu Romãnia.

„Tu chirolu anda evropeanjilji, tu ieta 19, sh zuyrãpsirã identitetlu dupu criteria natsionalã sh s-organidzarã tu craturi natsionali, armãnjlji, tsi achicãsirã tas hibã un popul anamisa di alanti populi, un mesager namisa di populi, ahurhirã-s xinitiseascã.”

Tu ahurhita a secollui XX, oaminii adrară fabrici, mâgâzadz și casi. Di-tu 1959 pân-tu 1987 Pazargiklu lo locu di mesu administrativu a regiunâľei trâ unâ noao oarâ, eara diznou di-tu 1999.

Prindi ca intelectuali di-a noshtsâ, cu vreari ti fara armâneascâ, sâ s-apleacâ pi aiestâ temâ shi s-caftâ tu documenti tsi suntu adzâ multu ma efcula ti-aflari.

Râzgâ numelui Dobrogea provine de la câpilu Dobrota (Dobrotici) cari a thimiljiusitu un stat băligat horyea de Amirãria Romanã ditu Apiritã.

Dintili (pl. dințâ) easti unu di oasili ńiț ți crescu tu gura a omlui di-tu cioali (fâlțâ), cu cari omlu taľi, arupi, sârmâ și ciumuleaști mâcarea, ninti ca s-u-ascapitâ prit gârgâlan; jongâ.

Anlu 1989, Berat avea 42.957 bânâtori. Tu 2001, 45.572, și tu 2005: 47.606. La numirarea di-tu soni, ațea di-tu 2013, earau 63.132 bânâtori.