Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
រាជធានីនេះលាតសន្ធឹងពីមាត់ស្ទឹងសៀមរាបដែលជាដៃនៃបឹងទន្លេសាប ចំងាយប្រហែល ០,២៥ម៉ាយល៍ពីស្ទឹង។ ទីក្រុងនេះមានផ្លូវចូលចំនួន៥នៅទិសនិមួយៗ៖ ទ្វារខ្មោច (នៅទិសខាងកើត), ទ្វារដីឆ្នាំង (នៅទិសខាងជើង), ទ្វារតាកៅ (នៅទិសខាងលិច), ទ្វារទន្លេអ៊ុំ (នៅទិសខាងត្បូង) និងទ្វារជ័យ (នៅទិសខាងកើតចំពីមុខព្រះបរមរាជវាំងក្នុងខេត្តសៀមរាប)។ គោបរៈនៃទ្វារនិមួយៗមានព្រហ្មមុខបួន។ ទ្វារនៅទិសខាងត្បូងក្រុងអង្គរធំស្ថិតនៅចំងាយ ៧,២គីឡូម៉ែត្រពីខាងជើងក្រុងសៀមរាប និង ១,៧គីឡូម៉ែត្រពីខាងជើងច្រកចូលប្រាសាទអង្គរវត្ត។ កំពែងព័ទ្ធជុំវិញនីមួយៗមានប្រវែង៣គីឡូម៉ែត្របួនជ្រុង និងមានកំពស់៨ម៉ែត្រព័ទ្ធជុំវិញដោយគូទឹក ហ៊ុំព័ទ្ធលើផ្ទៃដី ៩គម២។ កំពែងជុំវិញអង្គរធំគឺតំណាងអោយជញ្ជាំងថ្មជុំវិញផែនដី និងជាជួរភ្នំព័ទ្ធជុំវិញភ្នំព្រះសុមេរុ រីឯគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញតំណាងអោយសមុទ្រ។

Nedbank has not implemented the extended code of 11 digits and all SWIFT transfers to its accounts are directed to the primary office for processing. Those transfer interfaces that require an 11 digit code would enter NEDSZAJJXXX.

កូនជាទីស្រលាញ់ ពាក្យថាគ្រួសារ ជាពាក្យដែលមានសេចក្តី​​ឬអត្ថន័យច្រើន គឺសំដៅដល់ការស្រលាញ់ ភាពកក់ក្តៅ ភាពនៃត្រកូលតែមួយជាមួយគ្នា ។ល។ នៅប្រទេសខាងលិច ភរិយា​តែង​យក​ត្រកូល​ប្តីមក​ប្រើ​ហើយ​តែង​ហៅ​​គ្នាថា «អ្នកផ្ទះខ្ញុំ» ឬគ្រួសារខ្ញុំជាដើម ។សម័យដែលកូននៅក្មេងៗ យើងតែងហៅគ្នាថាគ្រួសារ មានសំឡេងសើចសប្បាយ មានសំឡេងរត់ប្រ​ឡែង​គ្នា បរិភោគអាហាររួមគ្នា និងធ្វើអ្វីៗជាមួយគ្នា មានភាព​រស់រវើក ។ ឪពុក​ម្តាយ សូម្បីធ្វើការ​ហត់​នឿយ​​អស់កំលាំងយ៉ាងណាក៏ដោយ លុះមកដល់ផ្ទះហើយគ្រាន់តែឃើញមុខកូនៗ រត់មកទទួល ជួយ​កាន់​ជួយ​ទទួលយករបស់របរ និងសាកសួរពីការនឿយហត់ប៉ុណ្ណឹង ម៉ែឪក៏ភ្លេចអស់នូវភាព​នឿយ​ហត់​​​​ទៅហើយ ។ មាតាបិតាឃើញកូនញ៉ាំបាន គេងលក់សប្បាយចិត្ត ទាំង​អស់នេះឯងណាកូន ដែលគេថា​គ្រួសារមានភាពកក់ក្តៅនោះ ។ឥឡូវនេះកូនក៏បានធំៗអស់ហើយ កូនអើយធ្វើជាបងជាប្អូន កូនត្រូវតែចេះស្រលាញ់​គ្នា ។ សាច់​ឈាម​​ជាមួយគ្នា យ៉ាងណាៗក៏កាត់មិនបាន ពាក្យចាស់ពោលថា «កាត់ទឹកមិនដាច់ កាត់សាច់មិនបាន» ដូច្នេះ ចូរកូនកុំស្អប់ខ្ពើម កុំកំណាញ់ កុំច្រណែន ឬខឹងក្រោធគំនុំគុំកួនអ្វីដល់គ្នាឡើយ កូនត្រូវជួយគ្នា និង​មើល​​ថែគ្នាវិញទើបបានល្អ ។ បានមកធ្វើជាបងប្អូននិងគ្នាហើយ ស្រាប់តែមកឈ្លោះទាស់ទែងគ្នាវាជារឿងដែលគួរអោយខ្មាស់អៀន​ណាស់កូនអើយ មនុស្សល្អគេមិនឈ្លោះទាស់ទែងគ្នាដូច្នេះឡើយ ម្យ៉ាទៀតកូន​ត្រូវគិត​ដល់​ទ្រូង​ម្តាយ​​ឪពុកផង​ ។ គិតដល់ពេលដែលកូននៅតូចៗ ឈ្លោះគ្នាហើយក៏ល្អនឹងគ្នាវិញ លេងជាមួយគ្នាវិញ​ដូចដើម។

Dah Sing Bank is a bank based in Hong Kong that has five branches in mainland China (primary mainland China branch in Shenzhen). The SWIFT code for the branch in Shanghai is DSBACNBXSHA.

សិប្បកម្ម និង ឧស្សាហកម្ម : ឧស្សាហកម្មដែលសំខាន់ជាងគេទំនងជាការស្លដែកនេះ ។ ឧស្សាហកម្មប្រភេទនេះ មានសន្ទុះខ្លាំងដោយមានការទំនុកបម្រុង ពីព្រះចន្ទរាជា ។ ប៉ុន្តែរបរប្រើដែកជាវត្ថុធាតុដើម មានរបរដំដែកជាដើម ឃើញមានសកម្មភាពរួចទៅហើយ តាំងពីរជ្ជកាលព្រះបាទ ចៅពញាយ៉ាត ម្ល៉េះ ។

២.២. Library of Congress Control Number (LCCN) LCCN គឺជាប្រព័ន្ទលេខសម្រាប់គ្រប់គ្រងសមាជបណ្ណាល័យ ។ ជាលេខដែលសម្រាប់គ្រប់គ្រង បណ្ណាល័យពិភពលោកធំមួយ។ ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនេះគឺត្រូវបានបង្ហោះតាម Website ដែលបង្ហាញពី Catalog របស់សៀវភៅ។ ជាទូទៅសៀវភៅក្រោយដែលមានកម្មសិទ្ធបញ្ញាត្រូវបានគេប្រើប្រព័ន្ធលេខនេះចំពោះសម្រាប់គ្រប់គ្រង Catalog ។
ទូលព្រះបង្គំមិនបានរៀបចំឧបាយប្រឆាំងនឹងព្រះបិតារបស់ទូលព្រះបង្គំឡើយ។ មិនមានកំហុសមួយណាអាចចោទប្រកាន់ទូលព្រះបង្គំបានឡើយ។ ព្រះបិតា និង មាតាទូលបង្គំក៏ធ្លាប់ជាបុត្រាបុត្រីដែរ។ នៅពេលទ្រង់បានចំរើនវ័យក្លាយជាស្ត្រីពេញវ័យ ព្រះបិតាបានស្រវាយកសំរស់របស់ទ្រង់ ហើយក្រោយមកបានបោះបង់ទ្រង់ចោល។ ទ្រង់ធ្លាប់ជាបុត្រីរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ប៉ុន្តែបិតាបានបណ្ដេញទ្រង់ចាកចេញដូចជាទាសករ និង បាននាំទ្រង់ទៅកាន់ក្ដីមរណៈដ៏អកុសល។ បើសិនជាទូលបង្គំមានកំហុសដោយសារអំពើក្បត់ដោយការគិត ពាក្យសំដី រឺ ទង្វើ សូមឱ្យទូលបង្គំរងទុក្ខវេទនាក្នុងភ្លើងនរករាប់ពាន់ដង។ បើសិនជាទូលបង្គំគ្មានទោសពៃទេនោះ សូមឱ្យទូលបង្គំកើតក្នុងរាជវង្សនៃព្រះមហាក្សត្រអវៈ ហើយទូលបង្គំក្លាយជាក្ដីវិនាសនៃនគរហង្សាវត្តី។

នៅប្រទេសកម្ពុជា បណ្ណាល័យឯកទេស មានពាសពេញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលស្ដិតការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល អង្គការជាតិ អន្ដរជាតិ ។ បណ្ណាល័យឯកទេស ជាបណ្ណាល័យពិសេសដែលបម្រើអ្នកស្រាវជ្រាវលើទិសដៅអ្វីមួយ វិស័យអ្វីមួយ ប្រធានបទអ្វីមួយ ដែលទាក់ទងនិងឯកទេស។ បណ្ណាល័យទាំងនេះរួមមានដូចខាងក្រោម ៖ ១.បណ្ណាល័យព្រឹទ្ធសភា៖ ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អគ្គលេខាធិការដ្ឋានព្រឹទ្ធសភា។បណ្ណាល័យព្រឹទ្ធសភា មានឯកសារទាក់ទង ច្បាប់ នយោយបាយ ឯកសារពាក់ព័ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាល... ជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស បារាំង។ បណ្ណាល័យព្រឹទ្ធសភាបាន បើកទ្វារសម្រាប់មន្រ្តីរាជការ នៃស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា មន្រ្តីនានា ព្រមទាំង សិស្ស និស្សិត សាស្រ្តចារ្យ ។ ក្នុងនេះមានបណ្ណាល័យមួយទៀតគឺ បណ្ណាល័យរដ្ឋសភា គឺស្រដៀង និងបណ្ណាល័យព្រឹទ្ធសភាដែរ។

ប្រទេស​ចិន​ជា​ទី​ដែល​សម្បូណ៌​ទៅ​ដោយ​រោងចក្រ​ជប៉ុន ដែល​ក្រោយ​ពី​បាន​បង្កើត​ផលិតផល​ហើយ នាំ​ទំនិញ​ទាំង​នោះ​យក​ទៅ​លក់​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​វិញ។ ម្ល៉ោះហើយ បាន​ជា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជប៉ុន​តែងតែ​អះអាង​ថា​ជប៉ុន​ជា​ដង្ហើម​នៃ​កំណើន​ សេដ្ឋកិច្ច​ចិន។ រីឯ​នៅ​ខាង​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ចិន​វិញ គេ​និយាយ​ផ្សេង គេ​ថា​ចិន​ជា​មហា​ទីផ្សារ​មួយ​សំរាប់​ផលិតផល​ជប៉ុន ដូច្នេះ​គឺ​ចិន​ទៅ​វិញ​ទេ​ដែល​ជា​ក្បាល​ម៉ាស៊ីន​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​ជប៉ុន។

The overlapping issue between ISO 9362 and ISO 13616 is discussed in the article International Bank Account Number (also called IBAN). The SWIFT network does not require a specific format for the transaction so the identification of accounts and transaction types is left to agreements of the transaction partners. In the process of the Single Euro Payments Area the European central banks have agreed on a common format based on IBAN and BIC including an XML-based transmission format for standardized transactions; the TARGET2 is a joint gross clearing system in the European Union that does not require the SWIFT network for transmission (see EBICS). The TARGET-directory lists all the BICs of the banks that are attached to the TARGET2-network being a subset of the SWIFT-directory of BICs.
ក្រចេះ (អ.ស.អ.: [krɑˈceh]) គឺជាខេត្តមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុងរបស់ខេត្តមានឈ្មោះថា ក្រចេះដែលជាទីរួមខេត្ត។ ក្រចេះគឺជាខេត្តតូចមួយតែគួរឲ្យចាប់ចិត្ត សិ្ថតនៅប៉ែកឦសាននៃ រាជធានី ភំ្នពេញ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងស្ទឹងត្រែងនៅភាគខាងជើង មណ្ឌលគីរីនៅខាងកើត កំពង់ធំ និង កំពង់ចាមនៅខាងលិច ហើយត្បូងឃ្មុំ និងវៀតណាមនៅខាងត្បូង។ មានផ្លូវគមនាគមន៍តភ្ជាប់ ៣ខែ្ស គឺផ្លូវជាតិលេខ៧ ចម្ងាយ ៣៤0 គីឡូម៉ែត្រ ផ្លូវលំក្រាលក្រួសក្រហម កាត់ស្រុកតំបែរ-ស្រុកឆ្លូង មួយខែ្ស និងតាមមាត់ទនេ្លមួយខែ្សទៀត មានចម្ងាយប្រហាក់ប្រហែល នឹងផ្លូវទឹកទនេ្លមេគង្គ ២២០ គីឡូម៉ែត្រ។ ការធ្វើដំណើរ ទោះបីតាមរថយន្តកី្ត តាមកាណូតលឿនកី្ត មិនលើសពី ៥ម៉ោងទេ ពិតជាបានមកដល់ក្រុងក្រចេះដោយសុវតិ្ថភាព។ ខេត្តក្រចេះ សម្បូរដោយធនធានធម្មជាតិ នៅលើដី មានព្រៃព្រឹក្សា វាលស្រែ ដីមានជីជាតិ នៅក្នុងទឹកសម្បូរដោយត្រី ពិសេសមេពូជត្រីធំៗ នៅតាមអន្លង់មេគង្គ ក្នុងស្រុកសំបូរ និងមានសត្វផ្សោតទឹកសាប ដែលទាក់ទាញភ្ញៀវ ទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ក្រៅពីនេះ នៅមានទេសភាព ដ៏ស្រស់សោភ័ណ ថៃ្ងលិចគងព្រៃកោះទ្រង់ដ៏ស្អាត គួរឱ្យចង់ទស្សនាទៀតផង។ ទាំងអស់ដែលបានបរិយាយចោះៗ ខាងលើ ធ្វើឲ្យខេត្តក្រចេះមានកំណើនភ្ញៀវទេសចរណ៍ទេ្វដងក្នុង មួយឆ្នាំៗ។ កត្តាទាំងនេះបាន ចង្អុលឲ្យខេត្តក្រចេះជ្រើសរើសយក វិស័យទេសចរណ៍ ជាវិស័យអាទិភាពក្នុងកិច្ចការស្តារ និងអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ទោះតាមរយៈចំណូលដោយផ្ទាល់កី្ត ដោយប្រយោលកី្ត ក៏វិស័យទេសចរណ៍បានកំពុងជំរុញយ៉ាងស្វាហាប់ ដើម្បីធ្វើជាឧបករណ៍វិជ្ជមានមួយក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ បង្កើនការងារសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាង ២៨ ម៉ឺននាក់ នៅខេត្តក្រចេះ។

ពង់ឆ្នាំ ចំងាយប្រហែល៣០គ.មពីបឹងទន្លេសាប ។ក្ោយមកទៀតជនជាតិខ្មែរបានបំបែកគ្នាទៅរស់នៅភូមិអន្លង់ផ្ដៅ និងម្លូរព្រៃ ។គេនៅក្នុងផ្ទះតូចៗសង់ខ្ពស់ផុតពីដី ដើម្បីការពារទឹកជំនន់ និងសត្វសាហាវ ។

កាសែតចាក់សម្លែង (Cassette Audio)៖ កាសែតចាក់សម្លែង ជាឧបករណ៍ផ្ទុកសម្លែង ដូចជា ចម្រៀង តន្រី កំណាព្យ ល្ខោននិយាយ រឿងនិទាន រៀនភាសា បទសម្ភសន៍ សុទ្ទរកថា បទសន្ទនា ទេសនា... វាមានរាង៤ជ្រុងទ្រវែង ដែលក្នុងនេះ មានខ្សែម៉ាញ៉េតិចរុំព័ន្ធបូប៊ីន២។ កាសែតសម្លែងត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៦១ ដោយក្រុមហ៊ុនហ្វីលលិព (Philips) ។ ដោយសារសព្វថ្ងៃនេះបច្ចេកវិទ្យាមានការរីកចំរើន គេមិនសូវឃើញមានការសែតប៉ុន្នានទេ? ប៉ុន្ដែយ៉ាងណាដ៏ដោយគេមិនទាន់បានឈប់ប្រើប្រាស់ ការសែតនៅឡើយទេ។

លុះព្រឹកព្រហាមឡើង មេនោះពុំដឹងធ្វើដូចម្ដេច នឹងយកខ្មោចចេញអោយរួចផុតពីផ្ទះ ក៏នឹងឃើញថា «ក្នុងស្រុកនេះមានចោរ ៤ នាក់តែងតែលបលូចអីវ៉ាន់អ្នកផងតែសព្វថ្ងៃ គ្រប់ភូមិ ដូច្នេះអញ នឹង គិតអោយចោរទាំង៤ នាក់នោះយកខ្មោចចេញពីផ្ទះអញទៅចោលក្នុងព្រៃអោយបាន» គិតហើយក៏ដើរខ្ចីសំពត់ហូលអាវព្រែគេយកមកហាលជុំផ្ទះ ។ ឯចោរទាំង ៤នាក់នោះឃើញហើយ​គិតថា «ជើ !មេនេះមានណាស់តើ !យប់នេះ យើង នឹងទៅលួចវាអោយបានកុំខានសព្វថ្ងៃយើងស្មានតែវាក្រ » ។

នៅសម័យអង្គរ យើងបានឃើញថា ចាប់តាំងពីស.វ.ទី៩ ដល់ ស.វ.ទី១២ គេមានភស្តុតាងជាច្រើនដែលបង្ហាញថា ព្រះរាជាខ្មែរបានកាន់លទ្ធិបុគ្គលនិយមស្របពេលជាមួយនិងលទ្ធិទេវរាជ ។ នៅសម័យដែលយើងលើកយកមកសិក្សានេះ រាជពង្សាវតារផ្ដល់ភស្តុតាងថា លទ្ធិនេះនៅតែមានសកម្មភាពបន្តទៅទៀត ។ ប្រភពនេះបានអោយពត៌មានថាព្រះចន្ទរាជា បានសាងព្រះវិហារមួយនៅក្នុងខេត្តរលាប្អៀរ រួច ទ្រង់ត្រាស់អោយសាងព្រះពុទ្ធរូបឈើស្នងព្រះអង្គមួយព្រះអង្គ កំពស់ស្មើព្រះអង្គទ្រង់សណ្ឋិតកណ្ដាល ។ ទ្រង់អោយសាងព្រះពុទ្ធរូបឈើមួយព្រះអង្គទៀត ស្នងព្រះអគ្គមហេសីព្រះភគវតីស្រីទាវធីតា កំពស់ស្មើព្រះអង្គសណ្ឋិតម្ខាង ទ្រង់សាងព្រះពុទ្ធឈើមួយព្រះអង្គទៀត ស្នងព្រះអង្គសម្ដេចព្រះស្រីទេវីក្សត្រី ជាសម្ដេចព្រះរាជបុត្រី កំពស់ស្មើព្រះអង្គសណ្ឋិតម្ខាងទៀត ។
ពីព្រេងនាយ មានបុរសម្នាក់ មានប្រពន្ធនៅជាមួយគ្នា តែពុំមានកូន ដល់យូរទៅប្រពន្ធនោះមានសាហាយនាំមកដេកជាមួយក្នុងផ្ទះ ស្ទើរតែសព្វថ្ងៃ។ ថ្ងៃមួយប្ដីទៅ​ជីកដំឡូងក្នុងព្រៃ​ដល់ថ្ងៃក្ដៅចូល​អាស្រ័យនៅខ្ទមអ្នកតាមួយ។ ប្រពន្ធរៀបអីវ៉ាន់ទៅបន់អ្នកតានោះ អោយទៅធ្វើប្ដីអោយស្លាប់ នឹងយកសាហាយធ្វើប្ដី រៀបស្រេចហើយក៏យកអីវ៉ាន់នោះ ដើរចូលទៅក្នុងខ្ទមអ្នកតា។ ប្ដីឃើញប្រពន្ធដើរចូលទៅក្នុងខ្ទមអ្នកតាក៏នឹកឆ្ងល់ថា «ប្រពន្ធអញវាមករកអ្វីក្នុងខ្ទមអ្នកតានេះ» គិតហើយក៏ចូលទៅពួនក្រោយខ្នងរូបអ្នកតា លបស្ដាប់ប្រពន្ធ ។

២.២. លេខមាត្រដ្ឋានអន្តរជាតិសំគាល់អត្តសញ្ញាណឯកសារសេរី (ISSN) ISSN គឺជាប្រព័ន្ទលេខសម្រាប់សំគាល់ លេខមាត្រដ្ឋានអន្តរជាតិសំគាល់អត្តសញ្ញាណឯកសារសេរី ។

ត្រូវធ្វើ ឬ រៀបចំជាមុននូវចំណុចជួបជុំទាំងឡាយ ដូចដែលគាត់បានណាត់ក្រុមគាត់ជួបគ្នា នៅអូរស្រឡៅក្រោយពេលពួកគាត់ចាប់ជំរិតប្រាក់ពីថៅកែទឹកឃ្មុំ ដែលត្រូវបានលាតត្រដាងក្នុង ផ្នែកខាងលើ។

ជប៉ុន​ជា​ប្រទេស​ទាន់​សម័យ តាំង​ពី​ចុង​សតវត្សរ៍​ទី​១៩​ម្ល៉េះ ហើយ​រហូត​មក​ទល់​ដើម​ទសវត្សរ៍​ទី​៣០ ជប៉ុន​ជា​គំរូ​សេដ្ឋកិច្ច មនោគមវិជ្ជា​និង​នយោបាយ សម្រាប់​បណ្តា​បញ្ញវន្ត​អាស៊ី​មួយ​ចំនួន​ធំ។ ក្រោយ​មក​ទៀត ជប៉ុន​បាន​បាត់បង់​តួនាទី​ជា​ប្រទេស​គំរូ​នាំ​មុខ​គេ​នៅ​អាស៊ី ដោយហេតុតែ​ខ្លួន​ជា​អ្នក​នាំ​អាទិ៍​បង្ក​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​ពីរ។ ក៏​ប៉ុន្តែ ចាប់​ពី​ទសវត្សរ៍​ទី​៥០​ទៅ ជប៉ុន​មាន​កិត្យានុភាព​និង​ស្គាល់​ភាព​រុងរឿង​ឡើង​វិញ រហូត​ដល់​ក្លាយ​ទៅ​ជា​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​មួយ​នៅ​អាស៊ី និង​ជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​គំរូ​មួយ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​ប្រទេស​អាស៊ី​ដទៃ។

តំបន់​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា "Germania" ត្រូវ​បាន​រស់នៅ​ដោយ​ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់​ជាច្រើន ដែល​គេ​បាន​ស្គាល់ និង​កត់ត្រា​ក្នុង​ឯកសារ​នៅ​មុន​គ.ស.១០០​។ នៅ​សតវត្សទី១០ ទឹកដី​អាល្លឺម៉ង់ បាន​បង្កើត​ជា​ចំណុចកណ្ដាល​នៃ "ចក្រភពរ៉ូមពិសិដ្ឋ" (Holy Roman Empire) របស់​ដល់​ឆ្នាំ​១៨០៦​។ ក្នុងកំលុង​សតវត្សទី១៦ ភាគខាងជើង​អាល្លឺម៉ង់ បាន​ក្លាយទៅជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​ការធ្វើកំណែទម្រង់​លទ្ធិប្រូតេស្តង់​។ ក៏​ដូច​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​សម័យទំនើប​នេះ​ដែរ ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ត្រូវ​បាន​ធ្វើការ​បង្រួបបង្រួម​ជាលើកដំបូង ដោយ​ជ័យជម្នះ​ក្នុង​សង្គ្រាមបារាំង-ព្រុសឆ្នាំ១៨៧១​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៩ (ក្រោយ​សង្គ្រាមលោកលើកទី២) អាល្លឺម៉ង់​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ទៅជា​រដ្ឋ​ពីរ​គឺ​៖ អាល្លឺម៉ង់ខាងកើត និង អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច តាមរយៈ​ខ្សែបន្ទាត់​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ពួក​សម្ព័ន្ធមិត្ត (សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស សាធារណរដ្ឋបារាំង និង សហភាព​សូវៀត)។ រដ្ឋ​ទាំងពីរ​នេះ ត្រូវ​បាន​បង្រួបបង្រួម​សាជាថ្មី​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០​។ អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច បាន​ចូល​ជា​សមាជិក "សហគមន៍អឺរ៉ុប" (EC) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៧ ដែល​ក្រោយមក​បាន​ក្លាយទៅជា "សហភាពអឺរ៉ុប" នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៣​។ អាល្លឺម៉ង់ ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​តំបន់គ្មានព្រំដែនសិនហ្គេន (Shengen Zone) និង បាន​ដាក់​ឲ្យ​ចរាចរ​រូបិយប័ណ្ណអឺរ៉ុប (ប្រាក់ Euro) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៩​។

ច្បាប់ដែលសម្តែងចេញ ពីចរិតមនុស្ស តណ្ហារបស់មនុស្ស លក្ខណៈរបស់មនុស្ស ក៏មានជាប់ស្នាម ធាតុអាកាស នៅជាមួយដែរ ។ ធាតុអាកាស ក៏មានឥទ្ធិពលទៅលើដី និងទៅលើជីវិតសេដ្ឋកិច្ច ហើយច្បាប់ ក៏មិនដូចគ្នាទេ សម្រាប់ប្រជាជនជាកសិករ ប្រជាជនជាអ្នកប្រមាញ់ និងប្រជាជនជាអ្នកនេសាទ ។ លោក ម៉ង់តេរីយើ​ បានសរសេរថា «ច្បាប់ ត្រូវមានទំនាក់ទំនង ជាមួយនឹងរូបសាស្រ្តរបស់ប្រទេស ធាតុអាកាសត្រជាក់ ក្តៅ ទំហំ របៀបរស់នៅ របស់ប្រជាកសិករ ជាអ្នកប្រមាញ់ ជាអ្នកគង្វាល កម្រិត សេរីភាព ជំនឿរបស់អ្នកស្រុក ធនធានរបស់គេ ទំនៀមរបស់គេ» ។ ដូច្នេះ ពាក្យអាកាសធាតុនេះ លោក ម៉ង់តេរីយើ​ ពិនិត្យមិនត្រឹមតែលក្ខណៈ អាកាសធាតុភូមិសាស្រ្តប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ច ប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និយាយរួម គ្រប់លក្ខណៈសង្គមសាស្រ្តទាំងអស់ ។ ហេតុនេះហើយ បានជាគេចាត់ទុកលោក ម៉ង់តេរីយើ​ ជាស្ថាបនិកសង្គមវិជ្ជាពិតៗ​ ។
នៅខែ មករា ១៩៧៦ បក្សកម្មុយនិស្តកម្ពុជា (ប.ក.ក.) បានប្រកាសអោយប្រើ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះបានផ្ដល់អោយសភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា (ស.ត.ប.ក.) ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតដោយសន្លឹកឆ្នោតសម្ងាត់ក្នុងការបោះឆ្នោតសកលដោយផ្ទាល់ និងគណៈប្រធានរដ្ឋត្រូវបានជ្រើសរើសនិងតែងតាំងរាល់ប្រាំឆ្នាំម្ដងដោយស.ត.ប.ក.នេះ ។ ស.ត.ប.ក.បានប្រជុំតែម្ដងគត់នៅខែ មេសា ១៩៧៦ ។ ពួកសមាជិកនៃស.ត.ប.ក. យ៉ាងណាៗ មិនដែលត្រូវបានគេបោះឆ្នោតអោយឡើយ គណៈមជ្ឍិមប.ក.ក.បានតែងតាំងប្រធាននិងពួកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតទាំងសភានិងទាំងគណៈប្រធានរដ្ឋ ។ ផែនការនានាសម្រាប់ការជ្រើសតាំងពួកសមាជិកត្រូវបានពិភាក្សា ក៏ប៉ុន្តែសមាជិក២៥០រូបនៃស.ត.ប.ក.ជាការពិតបានតែងតាំងដោយថ្នាក់លើនៃប.ក.ក. ។

ផុតអំពីរូបជ្ឈានទាំង៤នេះទៅ មានការសម្រេចឈាន៤ទៀត ដែលគម្ពីរបូរាណហៅថាអរូបដូច្នេះ ហើយសេចក្តីអធិប្បាយពន្យល់ ក៏បានឲ្យឈ្មោះអរូបនេះថា អរូបជ្ឈាន ។ អរូបជ្ឈាន៤ថ្នាក់មានដូចតទៅនេះ៖

គុណ​តម្លៃ​របស់​បណ្តាញយុវជ​នកម្ពុជា គឺ​គោរព​តាម​គោល​ការណ៍​សហប្រតិ​បត្តិ​ការណ៍ គណនេយ្យ​ភាព​ តម្លាភាព យ៉េនឌ័រ​ និង​ការ​ចូល​រួម​របស់​សមាជិក​គឺជា​គុណតម្លៃ​មួយ​យ៉ាង​សំខាន់ក្នុងការ​ធ្វើ​សកម្មភាព និងការសម្រេចចិត្ត។

តើការចងអំបោះពណ៌ស ឬក្រហម នៅកដៃ ចង្កេះ ឬនៅ ក មានអត្ថន័យយ៉ាងម៉េច នៅក្នុងប្រពៃណីខ្មែរ? ១/ អំពីការចងអំបោះក្រហម​ ឬកន្សែងក្រហម៖ នៅសម័យមុនព្រហ្មញ្ញសាសនានិងពុទ្ធសាសនាលាតឥទ្ធិពលមកលើប្រទេសខ្មែរ ពលរដ្ឋនៅទឹកដីឥណ្ឌូចិន ប្រកាន់យក ជំនឿមួយហៅថា ជំនឿវិញ្ញាណនិយម ឬជំនឿអារក្សអ្នកតា (Animism)គឺការមានជំនឿ លើវិញ្ញាណក្ខន្ខ័ សក្តិសិទ្ធិ រក្សាទឹកដីព្រៃភ្នំនិងជីវិតមនុស្សសត្វ។ នៅក្នុងជំនឿនេះ គ្មានព្រះអាទិទេព ឬព្រះពុទ្ធទេ មានតែវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ សក្តិសិទ្ធិ រក្សាលោក ដូចជា អ្នកតា (អ្នករក្សាព្រៃភ្នំនិងសត្វ ដែលរស់នៅអាស្រ័យព្រៃភ្នំ ជាជម្រក) អារក្ស (អ្នករក្សាទឹក និងសត្វ ដែលរស់នៅ អាស្រ័យទឹក ជាជម្រក) មេមត់ (អ្នករក្សាវិន័យ និងរបៀបរៀបរយ ប្រចាំមណ្ឌលរស់នៅ) ព្រះភូមិ (អ្នករក្សាដីភូមិ ចំការដំណាំ) ជំនាងផ្ទះ (អ្នករក្សាការពារ លំនៅស្ថាន) ម្រេញគង្វាល (អ្នករក្សាកុមារ និងជនដែល មិនអាច ជួយខ្លួនឯងបាន ដូចជាអ្នកពិការ និងចាស់ជរា) ជាដើម។ ចំណែកវិញ្ញាណ ដែលបំផ្លាញលោក មាន មេធ្មប់ (ជាយមរាជ ឬជាស្តេចនៃព្រលឹងសៅម៉ាន ទាំងឡាយ) ព្រាយ អាប(ដែលជាសេនា ទាំងឡាយ របស់មេធ្មប់ ដែលមេធ្មប់ អាចបញ្ជាបានគ្រប់ពេល)។ ក្រោយមក បន្ទាប់ពីមាន ការឆ្លងវប្បធម៌ ពីប្រទេសឥណ្ឌា ខ្មែរបានទទួលឥទ្ធិពល បន្ថែមទៀត ពីជំនឿថា មានយក្ស មានបិសាច នៅក្នុងជំនឿ វិញ្ញាណនិយម នេះដែរ។

តាមចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យក្នុងតំបន់នេះបានអោយដឹងថា ក្រចេះ គឺជាពាក្សក្លាយពីភាសាបារាំងថា GATILLE ដោយអ្នកបកប្រែ អោយអាជ្ញាធរបារាំងពេលនោះ និយាយពុំត្រឹមត្រូវតាមភាសាបារាំង។ ពាក្យ GATILLE ក្លាយមកជា ក្រចេះ។ ដោយមានការបះបោរពីជនជាតិដើមភាគតិច "ព្នង" ប្រឆាំងនឹងការត្រួតត្រារបស់បារាំង អាណា ព្យាបាលបារាំងពេលនោះបានបញ្ជូនទ័ព និងចាត់លោក GATILLE ឲ្យផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈសឹក ភស្តុភារ និងបោះទីតាំងក្នុងទីក្រុង ក្រចេះសព្វថៃ្ងដោយ តាំងនាមមូលដ្ឋាននោះថា CAMP LOGISTIQUE DE GATILLE មានន័យថា ជំរុំភស្តុភារ Gatille។ ដូចនេះអ្នកខ្លះយល់ថា ក្រចេះ គឺជាពាក្យក្លាយមក ពីឈ្មោះនាយទាហានបារាំងរូបនេះ។
វាតម្រូវឲ្យយើងធ្វើការស្វែងរកមិត្តភក្កិដែលមាន នៅក្នុងContact Email របស់យើង បើយើងមិនចង់ ស្វែងរកទេ យើងគ្រាន់តែចុច Skip this step នៅខាងក្រោមបង្អស់ បន្ទាប់មកវានឹងចេញផ្ទាំង មួយដូចរូបខាងក្រោម:

មូលហេតុ អត្ថរសបដិរូបខាងលើទាំងនេះហើយ ដែលអ្នកនិពន្ធអក្សរសិល្ប៍បុរាណ ទាំងឡាយ តែងតែផ្តិតភ្ជាប់សោភ័ណអត្ថន័យនេះ ក្នុងសំណេរ ដែលទាក់ទងទៅនឹងការរស់នៅ របស់យើងជានិច្ច ជាជាងសំដៅទៅលើ អត្ថន័យ អត្ថានុរូប តែម៉្យាង។

ប្រាសាទបន្ទាយព្រៃ​ស្ថិតនៅខាងជើងប្រាសាទព្រៃចំងាយប្រហែល ១០០ម៉ែត្រ។ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​ឡើង​ក្នុង​សម័យ​កាល ​ដូចប្រាសាទព្រៃ​ដែរ។ ប្រាសាទបន្ទាយព្រៃមានន័យដូចប្រាសាទព្រៃដែរ ប៉ុន្តែខុសត្រង់ពាក្យបន្ទាយ គឺ​ដោយ​សារ ប្រាសាទនេះ មាន​កំពែង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដែល​មានលក្ខណៈជាបន្ទាយ។

ក្រចេះជាខេត្តមួយដែលមានកន្លែងទេសចរណ៍កួរឲ្យទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍មានដូចជា រម្នីយដ្ឋានព្រែកកាំពី ដែលមានសត្វផ្សោតទឹកសាបដ៍កម្រនៅលើពីភពលោក ​ទោះបីជាកំណាត់​ផ្លូវ​ក្រាល​​កៅស៊ូ​មួយ​ខ្សែ​ ឆ្ពោះ​​ទៅ​រមណីយដ្ឋា​ន​អន្លង់​ផ្សោត ​​រមណីយដ្ឋាន​​កាំពី​ និងវត្ត​​សសរ​​មួួយ​រយ​​​​ មាន​លក្ខណៈ​​តូច​ចង្អៀត​​ក្តី​ ក៏ប្រជាពលរដ្ឋ​ ភ្ញៀវ​​ទេ​ស​ចរ​​ជាតិ​ និងអន្តរជាតិ​ នៅតែព្យាយាម​​ធ្វើ​​ដំណើរ​ទៅទស្សនា​កំសាន្ត​ តាម​​​មធ្យោ​បាយ ​​រៀងៗ​ខ្លួន​ដែរ​ ព្រោះ​ថា​ជាផ្លូវសំខាន់​​ហើយ​តែង​មាន​សភាព​កុះករ​ក្នុង​ពេល​​មានបុណ្យទាន​ម្តងៗ។ នាឱកាស​បុណ្យ​ចូលឆ្នាំ​​ គេ​ឃើញ​​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាតិ​និងអន្តរជាតិ​​ធ្វើដំណើរ លើ​កំណាត់​ផ្លូវ​ក្រាល​កៅស៊ូ​​នេះ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​​រមណីយ​ដ្ឋាន​អន្លង់​ផ្សោត ​រមណីយ​ដ្ឋាន​​កាំពី​ និង​វត្ត​សសរ​១០០​​ វត្តភ្នំសំបុក ភ្នំសុពណ៌កាឡី សួនស្នេហ៍ថ្មបាំង ព្រមទាំងទិញ ក្រូចកោះទ្រង់ ក្រឡានថ្មគ្រែ និង វត្ថុអនុស្សារីយន៍ ជាច្រើនទៀត ថ្វីដ្បិត​សភាព​​ផ្លូវ​​មាន​លក្ខណៈ​​តូច​ចង្អៀតនិង​​​ជិះ​ប្រជ្រៀត​គ្នា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ក៏នៅតែមានមនុស្សជាច្រើនធ្វើដំណើរទៅលេងកំសាន្តយ៉ាងច្រើនគ្មានពេលល

ព្រះអង្គទ្រង់បានឡើងគ្រងរាជ្យជាលើកទី២ នៅ ថ្ងៃ​ទី២៤ កញ្ញា ១៩៩៣ ហើយទ្រង់បានដាក់រាជ្យវិញនៅ ថ្ងៃទី​០៧​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ២០០៤។ ក្រោយពីការដាក់រាជ្យ ព្រះអង្គត្រូវបានគេថ្វាយព្រះនាមថា ព្រះមហាវីរក្សត្រ ។

ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ : បើប្រៀបធៀបនឹងសព្វថ្ងៃ ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ មានបណ្ដាសក្តិស្មើនឹង នាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬ រដ្ឋមន្ត្រីទី១ ។ បន្ទាប់ពី ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ មកគេឃើញមានមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ៤រូបទៀត ដែលមានមុខងារជាអ្នកសម្រេចរាជការ និងគ្រប់គ្រងផែនដីរួម និងព្រះមហាក្សត្រ ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំង៤នេះគេចាត់ដូចសសរជើងរៀងទាំង ៤​ នៃប្រាសាទ ទើបមាននាមរួមថាចតុស្ដម្ភ :

Under Emperor Ling (r. 168–189 AD) the eunuchs had the partisan prohibitions renewed and expanded, while themselves auctioning off top government offices. Many affairs of state were entrusted to the eunuchs Zhao Zhong (d. 189 AD) and Zhang Rang (d. 189 AD) while Emperor Ling spent much of his time roleplaying with concubines and participating in military parades.

ខេត្តនេះមានអាកាសធាតុខ្យល់រដូវ ដែលមានរដូវរងារចាប់ពីខែ វិច្ឆិកា ទៅដល់ មីនា រដូវក្ដៅចាប់ពីខែ មីនា ទៅដល់ ខែឧសភា និងរដូវវស្សាចាប់ពីខែ ឧសភា ដល់ តុលា។ មានទឹកជំនន់ជានិច្ចជាកាលនៅខេត្តក្រចេះ ទន្លេមេគង្គអាចមានទឹកហូរកាត់លើសលប់ខ្លាំងស្មើនឹង ៤ ម កំឡុងរដូវវស្សា។
នេះ​គឺជា​មុខវិជ្ជា​ផ្គួបគ្នា​រវាង​គីមីវិទ្យា និងជីវវិទ្យា ហើយដែន​ស្រាវជា្រវ​មានផ្នែក​មួយចំនួន​ដូចទៅនឹង​មុខវិជ្ជា​កោសិកាវិទ្យា​(Cell biology)​ ជីវម៉ូលេគុលវិទ្យា​(Molecular biology)​ ឬតំណពូជ(Genetics)​ ។ ជីវគីមីវិទ្យា​ចែកជា​ពីរ គឺ​ជីវគីមី​ស្តាទិច​(មិនប្រែប្រួលនៅនឹង​) និង​ជិវគីមីស៊ីនេទិច​(ប្រែប្រួលមានចលនា)​។ ជីវគីមីស្តាទិច និយាយអំពី​ទម្រង់ ធាតុផ្សំ​របស់​សមាសធាតុ​ជីវ​ដូចជា​ លីពីត​(សារធាតុ​ខ្លា្ញញ់) ប្រូទីត​(សាច់) គ្លុយស៊ីត​(ម្សៅធញ្ញជាតិ)​ វីតាមីនជាដើម ។ ជិវគីមីស៊ីនេទិច ពិភាក្សា​អំពី​​ដំណើរការបំលែងធាតុ​(មេតាបូលីសmetabolism​​)​ ក៏ដូចជា​តួនាទី​របស់​បណ្ដា​សមាសធាតុ​ជីវ ។

ខ្យល់ត្រជាក់ ធ្វើឲ្យមានកម្លាំង ខ្យល់ក្តៅ បន្ថយកម្លាំង ។ លោក ម៉ង់តេរីយើ​ សរសេរថា « គេមានកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត នៅក្នុងអាកាសធាតុត្រជាក់ គេមានការទុកចិត្តលើខ្លួនឯងជាង គេមានសេចក្តីក្លាហានជាង គេមានចំណង់ សងសឹកតិចជាងគេ មានភាពស្មោះត្រង់ជាង» ។

ពួកបាគូ មានឯកសិទ្ធិជាអ្នកថែរក្សា គ្រឿងសម្រាប់រាជ្យ មានព្រះខាន់រាជ្យ ព្រះលំពែងជ័យ និងគ្រឿងបញ្ចក្សេត្រ និងជាអ្នកប្រារព្ធធ្វើរាជពិធីផ្សេងៗ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ។ ម្យ៉ាងទៀត ពួកបាគូនៅមានឯកសិទ្ធិមិនបាច់បង់ពន្ធ មិនបាច់បំពេញកិច្ចការសាធារណៈ និងមិនបាច់កែនធ្វើទាហានទៀតផង ។

ត្រាំនៅក្នុងអន្លង់ ដូចសត្វដង្កូវនៅក្នុងបង្គន់ កើតស្លាប់ជាធម្មតា ។ សញ្ញាសំគាល់ទោស ក្នុងព្យាបាទនេះ ធ្វើចិត្តឲ្យក្តៅក្រហល់ក្រហាយ តែងតែឲ្យហេតុទោស

«ភ្នំ​មួយ​មិន​អាច​មាន​ខ្លា​ពីរ​បាន​ទេ»។ ពាក្យ​មួយ​ឃ្លា​នេះ​បំភ្លឺ​ស្ថានភាព​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​តាន​តឹង​រវាង​ចិន​និង ​ជប៉ុន នា​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ ចំពោះ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ចិន គេ​មិន​ត្រូវ​បំភ្លេច​អនុស្សាវរីយ៍​ដ៏​ល្វីង​ជូរចត់​នៃ​អតីតកាល​បាន​ឡើយ អនុស្សាវរីយ៍​នៃ​សម័យ​មួយ​ដែល​កងទ័ព​ជប៉ុន​បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​ចិន កាន់កាប់​ប្រទេស​ចិន និង​កាប់​សម្លាប់​ប្រជាជន​ចិន។ ម៉្លោះ​ហើយ​បាន​ជា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ចិន មិន​ព្រម​ឲ្យ​ជប៉ុន​សើរើ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត លុប​បំបាត់​អំពើ​សាហាវ​យង់ឃ្នង​ដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ក្នុង​អតីតកាល មិន​ព្រម​ឲ្យ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ទៅ​ធ្វើ​គារវកិច្ច​គោរព​ វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ទាហាន​ជប៉ុន នៅ​វិហារ​យ៉ាស៊ុយគុយនី​(Yasukuni)។

នាសម័យនោះ ព្រំប្រទល់ដែនទឹកដីខ្មែរ បានលាតសន្ធឹងទៅដល់ស្រុកពិស្ណុលោក និងសុខោទ័យ នៅ​ទិស​ខាង​លិច​ទៅ​ដល់​ស្រុក​គោក​អង្រ្កង ឬ​ស្រុក​យួន​នៅ​ទិស​ខាង​កើត ទៅ​ដល់ស្នាមខ្សាច់ (ខាងជើងភ្នំដងរែក)នៅទិសខាងជើងនិង នៅទិស​ខាង​ត្បូង​ទល់​និង​សមុទ្រ​។

ប្រាសាទ​របើកស្វាយ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភូមិរបើកស្វាយ ឃុំស្វាយចេក ស្រុកស្វាយចេក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ ប្រាសាទរបើកស្វាយ កសាងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ នា​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី ១២ និង ចុង​សតវត្សរ៍ទី ១៣ ធ្វើ​ឡើង​អំពី​ឥដ្ឋ និង ថ្មភក់ ។ ប្រាសាទរបើកស្វាយ​ជា​ប្រាសាទ​ទោល ដែល​តួ​ប្រាសាទ​ប្រហាក់ ប្រហែល​នឹង​តួ​ប្រាសាទ​នានានៅប្រាសាទសម្បូរព្រៃគុហ៍ដែរ ។ ប្រាសាទ​របើក​ស្វាយ មានទំហំ ៣ ម៉ែត្រ គុណ​នឹង ៣ ម៉ែត្រ ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​កំពែង មាន​បណ្តោយ ៧០០ ម៉ែត្រ ទទឹង ៣០០ ម៉ែត្រ ។

ក្រោយសន្និសីទនេះ ភាគីពាក់ព័ន្ធបានសំរេចបញ្ឈប់សកម្មភាពប៉ះទង្គិចយោធាទាំងស្រុង ចាប់ពី ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥៤ តទៅ។ នៅក្រោយពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម ជាធម្មតានៅប្រទេសភាគច្រើន ក្នុងពិភពលោក គេត្រូវគិតគូដល់ពួកអ្នកតស៊ូដែលបានរងរបួសពិការដៃជើង ភ្នែក ឬ រាងកាយ ដោយការ ផ្តល់រង្វាន់ ឬ មុខតំណែងតួនាទី ឬការងារផ្សេងៗប្រយោជន៏ពួកគេអាចចិញ្ចឹមជីវិតបាន។ ដូច្នេះជាថ្នូរ នឹងការចុះចូលជាមួយរដ្ឋាភិបាល សម្តេច សីហនុ បានសន្យាថា នឹងបញ្ចូលកងទ័ពខ្មែរឥស្សរៈទាំងអស់ នៅក្នុងកងទ័ពខេមរភូមិន្ទ ជាបន្តបន្ទាប់ តាមដំណាក់កាល។
ប៉ុន្តែ អតីតកាល​តែ​មួយ​មុខ​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ទេ ដើម្បី​ពន្យល់​បំភ្លឺ​ការ​មើល​មុខ​គ្នា​មិន​ចំ ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា និង​ការ​មិន​ត្រូវ​គ្នា​រវាង​ចិន​និង​ជប៉ុន​សព្វ​ថ្ងៃ។ តាម​ពិត​ទៅ ប្រភព​នៃ​ភាព​តាន​តឹង​ខ្លាំង​នេះ​រវាង​មហាយក្ស​អាស៊ី​ទាំង​ពីរ ទាក់ទង​នឹង​បច្ចុប្បនកាល​និងអនាគតកាល​ជាង​អតីតកាល។ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន​ចិញ្ចឹម​មនោសញ្ចេតនា​ជាតិនិយម​របស់​ប្រជាជន​ដែល​ស្អប់​ ជប៉ុន​ស្រាប់ ឲ្យ​ប្រយ័ត្ន​កុំ​ទុក​ចិត្ត​ប្រទេស​សត្រូវ​សួពូជ​មួយ​នេះ​ឲ្យ​សោះ។ នៅ​ក្នុង​ន័យ​នេះ ទីក្រុង​ប៉េកាំង​តែងតែ​បញ្ជាក់​ហើយ​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ទីប្រជុំកោះ​សេនកាគុយ​(Senkaku) ជា​ទឹក​ដី​ចិន​ដែល​ជប៉ុន​បាន​ឈ្លានពាន​យក​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៩៥ និង​ថា ត្រូវ​តែ​ទាមទារ​យក​វា​មក​វិញ។

ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ដែលមានចំងាយ ៣៧គម ពីទីរួម ខេត្តកំពង់ធំដែលសង់លើដី រាបស្មើមានទំហំ3,000ហិកតា តាមផ្លូវជាតិ៦៤ បត់ស្តាំតាមសាលាវិស័យ កាត់តាមផ្លូវបុសស្រមោច ផ្លូវនេះពេលរដូវវស្សាលិចទឹក តែយើងអាចធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅស្រុកសំបូរបានតែម្តង។ រមណីដ្ឋានសំបូរព្រៃគុក ជារាជធានីចាស់ឈ្មោះថា ឥសានបុរៈ ពីសម័យនោះជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃ សាសនា ឧទ្តិសថ្វាយ សវះនិយម។ ក្រុមប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីឥដ្ឋតាន់ និង ថ្មបាយក្រៀមលំអរទៅ ដោយចំលាក់ពីលើឥដ្ឋ ចាក់ពុម្ភដោយបាយអ ជាផ្ទាំងៗអំពីឥដ្ឋ តែបច្ចុប្បន្នរបេះអស់។

ភិក្ខុមន្ត្រសេន (ប្រហែលសតវត្សទី៦) ព្រះអង្គជា ព្រះសង្ឃនៃនគរវ្នំបានសំណាក់នៅនិវេសនដ្ឋាន[នៅចិនអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំរួមជាមួយព្រះតេជគុណសង្ឃបាល ហើយធ្វើការប្រាំការិយាល័យក្នុង​សតវត្សទី៥ដល់ទី៦ និងបកប្រែគម្ពីរព្រះសូត្រពុទ្ធសាសនាពីសំស្ក្រឹត (រឺ ប្រាក្រឹត) ទៅភាសាចិន។ ព្រះអង្គបានការស្ងើចសរសើរពីព្រះចៅក្រុងចិន ហើយបានចាត់ទុកព្រះអង្គជាព្រះគ្រូទៀតផង។ ក្នុងចំណោមអត្ថបទជាច្រើនទាំងនោះគឺជា សប្តសតិកាប្រាជ្ញាបារមីតសូត្រ មហាយាន (តៃស្ឆុត្រៃបិដក ២៣២)។ អត្ថបទនេះត្រូវបានបកប្រែផ្សេងពីគ្នាដោយព្រះសង្ឃទាំងពីរអង្គ។ ព្រះពោធិសត្វមញ្ជុស្រីកុមារភូត (Mañjuśrī) គឺជាតួអង្គលេចធ្លោមួយអង្គក្នុងអត្ថបទនេះ។

សូត្រជំនាន់មុនបាននិយាយថា ភាពល្អបំផុតរបស់ឯកវាសី (អ្នករស់នៅឆ្ងាយពីសង្គម) នៅត្រង់ដែលអាច សម្រេចឈានមួយណាក៏បាន ហើយតស៊ូរនឹងឈាន ដោយគ្មានការពិបាក ។ ព្រះអរហន្តប្រភេទនេះ បានរួចរំដោះទាំងពីរផ្លូវ ។ ព្រះអង្គស្ទាត់ជំនាញក្នុងការធ្វើឈាន ហើយក៏យល់ដឹងច្បាស់ អំពីសេចក្តីខកចិត្តចំពោះឈានទាំងនោះ នៅ ពេលចុងក្រោយបង្អស់ដែរ បើពុំនោះសោតទេ ព្រះអង្គនឹងធ្លាក់ចុះ ទៅក្នុងបញ្ហាដដែល ដូចគ្នាក្នុងរឿងគ្រូទាំង២ ដែលព្រះពុទ្ធបានរៀនអាកិញ្ចញ្ញាយតនៈឈាន និងនេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនៈឈាន ថាជាការសម្រេចចុងក្រោយបង្អស់នោះ ។ បញ្ហានោះស្ថិតនៅ ត្រង់ការឃើញអ្វីៗថាទៀង (និច្ចំ) ចំពោះអ្វីៗដែលមិនទៀងពិត (អនិច្ចំ) ។

ដូចគ្នានេះដែរ ពាក្យថា វាលស្រែ ឬធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ មិនសូវមានគេនិយាយថា ធម្មជាតិបៃតងស្រងាត់ ឬវាលស្រែបៃតងស្រងាត់ នោះ គឺបណ្តាលមកពី៖ 1/ យោងនិយមន័យខាងលើ ដែលបានរៀបរាប់មកហើយ (ភាពក្សេមក្សាន្ត) 2/ ចំណងមនោសញ្ចេតនា របស់អ្នកនិពន្ធ ទៅនឹងធម្មជាតិ (ភាពក្សេមក្សាន្ត នៅក្នុងចិត្ត ពេលបានទៅដល់ ទីនោះ ឬបាននៅកន្លែងនោះ) 3/ អត្ថរសរបស់ធម្មជាតិ ចំពោះជីវិត មិនសំដៅតែលើរូបលក្ខណៈ របស់វាលស្រែ (ពណ៌បៃតង) តែម៉្យាងទេ ប៉ុន្តែសំដៅ ទៅលើ សោភ័ណរួម នៃវាលស្រែ ជាមួយនឹង ព្រឹក្សព្រៃ ផ្ទៃមេឃ ផ្ទាំងពពក ទឹកបឹង ទឹកអូរ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពណ៌មេឃ ទៅក្នុងទឹក គោក្របី សត្វបក្សាបក្សី បុប្វាវារីជាតិ ដែលពុំមានពណ៌បៃតង ដែលបានរួមគ្នា បង្កបង្កើត និងផ្តល់នូវពណ៌កណ្តាលមួយ ដល់មនុស្សម្នាទាំងឡាយ ដែលបានមកដល់ទីនោះ គឺភាពក្សេមក្សាន្ត របស់ធម្មជាតិនិងទឹកដី ដែលដណ្តប់ដួងចិត្ត មនុស្ស អោយបានទទួលនូវភាពក្សេមក្សាន្ត នៅក្នុងអារម្មណ៍ របស់គេ យ៉ាងត្រកុំត្រកាល។
នេះគឺជាបញ្ជីប្រទេសឯករាជ្យ និង បណ្ដាទឹកដីអនិស្សរភាពដែលមានរស់នៅ—ផ្អែកលើអ.ម.អ.៣១៦៦-១មាត្រដ្ឋានអ.ម.អ. (ISO)—តាម ប្រជាជន។ ក៏បានផ្ដល់ក្នុងភាគរយគឺអត្រាប្រជាជននៃប្រទេសនីមួយៗប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រជាជនពិភពលោក ដែលអនុលោមតាមការកត់សំគាល់ប្រជាជនរបស់ការិយាល័យជំរឿនសហរដ្ឋត្រូវបានប៉ាន់ស្មាន ពាន់លាននាក់។

Despite the tribute and a negotiation between Laoshang Chanyu (r. 174–160 BC) and Emperor Wen (r. 180–157 BC) to reopen border markets, many of the Chanyu's Xiongnu subordinates chose not to obey the treaty and periodically raided Han territories south of the Great Wall for additional goods. In a court conference assembled by Emperor Wu (r. 141–87 BC) in 135 BC, the majority consensus of the ministers was to retain the heqin agreement. Emperor Wu accepted this, despite continuing Xiongnu raids. However, a court conference the following year convinced the majority that a limited engagement at Mayi involving the assassination of the Chanyu would throw the Xiongnu realm into chaos and benefit the Han. When this plot failed in 133 BC, Emperor Wu launched a series of massive military invasions into Xiongnu territory. Chinese armies captured one stronghold after another and established agricultural colonies to strengthen their hold. The assault culminated in 119 BC at the Battle of Mobei, where the Han commanders Huo Qubing (d. 117 BC) and Wei Qing (d. 106 BC) forced the Xiongnu court to flee north of the Gobi Desert.

លុះព្រះរាជបុត្រទាំងពីរព្រះអង្គ ចំរើនព្រះជន្មធំឡើងនោះ ព្រះបរមនិព្វានចក្រ ជាព្រះរាជបុត្រច្បងមានព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាម ព្រះស្រីសុគន្ធចក្រ។ តាមឯកសារមហាបុរសខ្មែរ។

គោលបំណងនៃការបង្កើតបណ្ណាល័យ គឺដើម្បើផ្គត់ផ្គង់ព័ត៌មាននិងឯកសារគ្រប់ប្រភេទអ្នកប្រើប្រាស់។ បណ្ណាល័យល្អមានឯកសារសំបូរបែបមានអញនកប្រើប្រាស់ច្រើន។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗថ្នាក់ដឹកនាំសាលាបានចំណាយថវិកាយ៉ាងច្រើនទិញសៀវភៅឯកសារដាក់បន្ថែមនៅក្នុងបណ្ណាល័យ ដើម្បើបំពេញតម្រូវការអតិថិជនរបស់ខ្លួន។ ជាទូទៅបណ្ណាល័យ អនុញ្ញាតឲ្យសមាជិករបស់ខ្លួនខ្ចីសៀវភៅឯកសារ យកទៅអានស្រាវជ្រាវនៅផ្ទះ។ អ្នកមិនមែនជាសមាជិកក៍អាចប្រើប្រាស់បានដែរ។ ប៉ុន្តែគ្មានសិទ្ធខ្ចីឯកសាររបស់បណ្ណាល័យយមទៅផ្ទះដូចសមាជិកបណ្ណាល័យ។

ទេវតា​​និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ ធ្វើ​នូវ​មង្គល​ទាំង​ឡាយ ប្រាកដ​ដូច្នេះ​ហើយ ជា​អ្នក​មិន​ចាលចាញ់ ក្នុង​ទី​ទាំង​ពួង តែង​ដល់​នូវ​សិរី​សួស្តី​ក្នុង​ទីទាំង​ពួង នេះ​ជា​មង្គល ដ៏​ឧត្តម របស់​ទេវតា​និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​នោះ ។

វិជ្ជាជីវះខាងសារពត៌មាន គឺជាការ ស្វែងរកដោយខ្ជាប់ខ្ធួន នឹង រាយការណ៍នូវហេតុការណ៍រឿង ទាំងឡាយឬ ការនិយមទៅរកសវនាការក្រៅប្រទេសមួយ​ ហើយនិងពិតប្រាកដ៏ ។ ថ្វីបើសារពត៍មានមានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើនក័ដោយ ឧត្តមគតិគឺប្រាប់នូវសវនាការអនាគត។សារពត័មាន រួមមាន វប្បធម៌ ទិដ្ឋភាពសង្គម ដូចជាសិល្បះកំសាន្តផងដែរ។កាបោះពុម្ពផ្សាយរួមបញ្ចូល រូបថតពត៌មាន ​ ហើរូបថតនោះត្រូវតែមានលក្ខណះជ្រាលជ្រៅ នឹងជាលក្ខណ ឯកសារ។ នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ការផ្សាព្វផ្សាយពត៌មានបានក្លាយជាអ្នកផ្តល់ នៃពត៌មាន និងមតិយោបលអំពីករណីកិច្ចសាធារណះយ៉ាងសំខាន់ប៉ុន្តែមុខងារ និងខបញ្ញត្តិនៃសារពត៌មាន ស្របទៅនឹងប្រភេទនៃប្រពន្ធ័ផ្សព្ធផ្សាយ អ៊ីនធឺណេត ដទៃទៀត កុំពុងដែលដំណើលការផ្លាស់ប្តូរ ក្រាហ្វ៊ីតពត៌មាន និងរបៀបកាន់កាប់ពត៌មានហើយត្រូវបានប្រើ ដោយបានប្រើប្រាស់គំនិតគ្រូវភ្លេងល្បីល្បាញត្រូវបានបដិវត្តបន្ទុប់សារពត៌មាន។
ខណៈនោះ ព្រះចៅចក្រពត្តិទទួលព្រះសេរីរាជាមេត្រីភាព ទ្រង់ក្រាបទូលស្តេចខ្មែរថា៖ “ខ្ញុំជាអនុជលើកទ័ពមកនេះ ព្រោះព្រះរៀម និងព្រះភាគិនេយ្យោ ទ្រង់ធ្វើសង្គ្រាមយូរឆ្នាំមកហើយ ពុំសំរេច ដូច្នេះសូម កុំឲ្យទ្រង់តូចព្រះទ័យឡើយ សូមតាំងព្រះទ័យជួយព្រះពុទ្ធសាសនាបំបាត់ទុក្ខប្រជារាស្ត្រឲ្យបាននៅសុខក្សេមក្សាន្ត ខ្ញុំសុំ អញ្ជើញស្តេចទៅគង់ក្រុងទេពបុរីជាមួយគ្នា ឯចំណែកពញាអុងជាបុត្រព្រះអង្គ ខ្ញុំសុំជាបុត្រធម៌នឹងទំនុកបំរុង ឲ្យដូចជារាជបុត្របង្កើតរបស់ទូលបង្គំ ឯមុខមន្រ្តីបណ្តាជាខ្ញុំនឹងចង់ទៅតាមប៉ុន្មានក៏ទៅតាមស្ម័គ្រចិត្តចុះ” ស្តេចសៀមត្រាស់ចប់សព្វគ្រប់ហើយទ្រង់យាងចូលពន្លាជ័យតែព្រះអង្គឯងទុកឲ្យនាយកងទ័ពសៀម ដែលបានទទួល ណាត់កិច្ចការទាហាននោះ ឃុំសម្តេចសេរីរាជា ពញាអុង និងខ្ញុំរាជការទុកសិន។ បន្ទាប់មក ព្រះចៅចក្រពត្តិឲ្យរាជទូត ទៅអញ្ជើញព្រះស្រីសុរិយោទ័យអំពីត្រើយខាងកើតដើម្បីចរចារៀបចំឲ្យព្រះនគរឲបានសុខសាន្តឡើងវិញ។

^ Schramm, W. (1954). How communication works. In W. Schramm (Ed.), The process and effects of communication (pp. 3-26). Urbana, Illinois: University of Illinois Press.

សម្ដេចសីហនុអំពីកម្ពុជា: បទសម្ភាសន៍និងកិច្ចពិភាក្សាជាមួយសម្ដេចនរោត្តម-សីហនុ (ជាមួយម៉ាណុឡា-ស្ឆៀរអ៊ូម និង ពេទេរ-ស្ឆៀរ ) ហាំប៊ខ: Institut für Asienkunde ១៩៨០

ជើងកាមេរ៉ាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ទាំងចលនានិងនៅតែថតរូបដើម្បីទប់ស្កាត់ចលនាកាមេរ៉ានិងផ្តល់នូវស្ថេរភាព។ ពួកគេគឺជាការចាំបាច់ជាពិសេសនៅពេលមានល្បឿនយឺតប៉ះពាល់កំពុងត្រូវបានគេធ្វើឡើង, ឬនៅពេលដែលកែវយឹតត្រូវបានប្រើ, ដែលជាចលនាកាមេរ៉ាណាមួយខណៈពេលដែលល្បឿននេះគឺបើកចំហនឹងបង្កើតបានជារូបភាពព្រិល។ ក្នុងសរសៃដូចគ្នានេះដែរពួកគេកាត់បន្ថយការ អ្រងួនកាមេរ៉ា, ហើយដូច្នេះជាឧបករណ៍ក្នុងការសម្រេចបានជាអតិបរមា មុតស្រួច ។ ជើងកាមេរ៉ាគឺជាប្រយោជន៍ក្នុងការសម្រេចស៊ុមច្បាស់លាស់នៃរូបភាព, ឬនៅពេលដែលរូបភាពច្រើនជាងមួយត្រូវបានធ្វើឡើងនៃកន្លែងកើតហេតុដូចគ្នានេះ, ឧទាហរណ៍នៅពេលចែកការប៉ះពាល់ផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់ជើងកាមេរ៉ាអាចអនុញ្ញាតឱ្យមានវិធីសាស្រ្តការគិតគូរបន្ថែមទៀតដើម្បីថតរូប។ ចំពោះហេតុផលនេះ, ជើងកាមេរ៉ានៃការតម្រៀបមួយចំនួនគឺជាញឹកញាប់ចាំបាច់សម្រាប់ថតរូបដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។ ទាក់ទងទៅនឹងខ្សែភាពយន្ត / វីដេអូ, ការប្រើប្រាស់ជើងកាមេរ៉ានេះផ្តល់នូវស្ថេរភាពនៅក្នុងការបាញ់មួយព្រមទាំងកម្ពស់ដែលអ្នកចង់បានជាក់លាក់។ ការប្រើប្រាស់ជើងកាមេរ៉ាក្នុងភាពយន្ត / វីដេអូមួយនេះគឺជាញឹកញាប់ជាជម្រើសប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិតរបស់នាយក។

-ច្បាប់ពិភពរូបវន្ត គឺជាច្បាប់វិទ្យាសាស្រ្ត ច្បាប់ទំនាក់ទំនង និងច្បាប់ពិពណ៌នា ក្នុងពិភពសច្ចៈ ។ ច្បាប់នេះ មិនប្រែប្រួលទេ ហើយថែមទាំងគ្រប់គ្រង លើពិភពរូបធាតុទាំងអស់ទៀតផង ច្បាប់នេះ មានចរឹត ជាច្បាប់ធម្មជាតិ ។

អ្នកដំណើរទៅមកលើផ្លូវជាតិលេខមួយ កាត់ចំមុខផ្ទះនេះ មានអ្នកជិះឡាន អ្នកដើរជើង អ្នកជិះកង់ អ្នកជិះស៊ឹក្លូ សុទ្ធតែបានលាន់មាត់គ្រប់គ្នាថា “ធ្វើរហ័សមែន ភូមិនេះបានចំជាសម្បើម ម្ចាស់គេរកស៊ីអ្វីហ្ន៎ គេបានលុយពីណា ច្រើនម៉្លេះ។ អ្នកដំណើរខ្លះបានជជែកឆ្លើយព្រាវៗ ខ្លះថាផ្ទះអាមេរិច ខ្លះថាផ្ទះបារាំង ខ្លះថាផ្ទះអុងប៉ាង... ខ្លះថាផ្ទះរដ្ឋមន្ត្រី ខ្លះថាផ្ទះរាជការ ខ្លះថាផ្ទះសំណាក់ ខ្លះថាផ្ទះចៅហ្វាយខេត្ត។
សិលាចារឹកនគរវត្តលេខ៤ នៅសហសម័យនោះ បាននិយាយថា ពេលឱកហ្លួងអភ័យរាជ ចាប់ផ្ដើមកសាងព្រះវិហារស្បាតមួយ នៅប្រាសាទអង្គរវត្ត ពេលនោះតំបន់មហានគរឥន្ទ្រប្រស្ត កំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រង់របស់ << ឱកញាឱង>>។ តាមពិតឧកញ៉ារូបនេះ គឺបុត្រាព្រះបាទស្រីរាជា។ ក្រោយពីទ្រង់ទទួលបានការតែងតាំងធ្វើជា<<ឧកញាសួគ៌ាលោក>> ស្ដេចត្រាញ់ខេត្តពោធិ៍សាត់ ឬ រាមពោធិ៍សាត់ ក្នុងនាមជាអ្នកអាចមានសិទ្ធិសោយរាជ្យបានដែរនេះទ្រង់បានបះបោរដណ្ដើមកាន់កាប់អាណាខេត្តភាគខាងជើង ហើយប្រឆាំងនឹងព្រះបាទចន្ទរាជានៅលង្វែក ប្រហែលនៅឆ្នាំ ១៥៥៤។ បើតាមភស្តុតាងទាំងនេះ ប្រទេសកម្ពុជាចាប់ពីអំឡុងភាគទី២នៃសតវត្សទី១៥ដល់ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៦ អាចមានរាជាណាចក្រជាច្រើននៅដាច់ពីគ្នា គ្មានឈ្មោះស្ដេចមជ្ឈិមពិតប្រាកដជាញឹកញាប់។ ដោយសារមានសង្គ្រាមច្រើនលើកពេក នាំឱ្យបាត់ឯកសារប្រវត្តិដើមអស់ទើបកើតជាការតាក់តែងឡើងវិញ ចាប់ពីចុងសតវត្សទី១៨។ ការចងចាំរបស់មនុស្សតែងភ្លាំងភ្លាត់ អ្នកធ្លាប់កាន់កាប់អំណាចធ្លាប់មានច្រើន ដោយឡែកៗពីគ្នានាំឱ្យបន្សល់ទុកនូវរឿងនិទានប្រវត្តិជាច្រើនដែរ។ ម៉្លោះហើយពេលចងក្រងឡើងវិញ ក៏ប្រមូលចំណេះ និងការចងចាំបែបរឿងអក្សសិល្ប៍និទានប្រវត្តិទាំងនោះមកសរសេរដែរ។ ដូច្នោះហើយ ទើបលោក ម៉ៃឃើល វិកឃើរីបានចាត់ទុកព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយរបស់ខ្មែរចាប់ពីនិព្វានបទ រហូតដល់ពញាយ៉ាតថាជា <<ព្រះនាមសិប្បនិមិត្ត>> គឺនាមស្ដេចទាំងឡាយមុនព្រះបាទចន្ទរាជាថា មិនច្បាស់លាស់លើកលែងតែផ្នែកដែលនិយាយអំពីព្រះបាទពញាយ៉ាត។ ហើយព្រះរាជាដែលបានបង្កើតឯកភាពទឹកដីឡើងវិញនោះ គឺព្រះបាទចន្ទរាជា ឬអង្គចន្ទទី១ នោះឯង ទើបនាំឱ្យអ្នកសរសេរពង្សាវតារចាត់ទុកព្រះអង្គជាស្ដេចធំមួយអង្គ និងជាមហាក្សត្រសំខាន់ជាងគេ។

បើមិនត្រូវចំទេ ត្រូវធ្វើការពិចារណា តើកិច្ចការនេះទាក់ទងជាមួយសៀវភៅណាខ្លះ? បើទាក់ទងមេរៀនគ្រូត្រូវមើលមេរៀនមួយណា? យើងត្រូវអានសៀវភៅនោះឬមេរៀននោះឲ្យយល់ច្បាស់ធ្វើសំយោកគំនិត។ពិចារណឡើងវិញតើត្រូវនិងសំនួររបស់គ្រូដែរឬទេ៕

ចាប់ពីស.វ.ទី១៣ រៀងមក ខ្មែរយើងត្រូវបាត់បង់ទឹកដីចាប់ពីវាលទំនាបនៃទន្លេមេណាមរហូតមកដល់ព្រំប្រទល់ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប ។ ចាប់តាំងពីរជ្ជកាលព្រះស្រីរាជា ដល់ រជ្ជកាល ព្រះសត្ថាទី១ ខ្មែរយើងតែងបានលើកទ័ពទៅវាយរំដោះយកអាណាខេត្តដែលត្រូវបាត់បង់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃសៀមនោះបានមកវិញ ។

សម័យនគរវ្នំការសិក្សាចំរើនហើយ។ ភិក្ខុសាមណេរបានទទួលការសិក្សារហូតដល់វិជ្ជាជាន់ខ្ពស់។ កាលនោះមានព្រះថេរអង្គខ្លះមានភូមិសិក្សាខ្ពង់ខ្ពស់ចេះវិជ្ជាច្រើនប្រការមានភាសាសាស្ត្រជាដើមដូចជាព្រះមហាថេរមន្ត្រសេន។ ព្រះមហាថេរអង្គនេះក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជយកៅណ្ឌិនវម៌្ម គ្រឹស្គសតវត្សទី៥ បាននិមន្តទៅកាន់ប្រទេសចិន ព្រះចៅក្រុងចិនទ្រង់ប្រោសប្រណីណាស់។ ព្រះមហាថេរមន្ត្រសេន និងសង្ឃបាលបានចូលរួមប្រែព្រះត្រៃបិដកទៅជាភាសាចិន និងគម្ពីរវិមុត្តិមគ្គទៅជាភាសាចិនទៀតនៅការិយាល័យនគរវ្នំ (FounanQuang) នាប្រទេសចិន។ ស្នាព្រះហស្ថជាភាសាចិនមានសេចក្តីវិសេសវិសាលណាស់ មិនមានអ្នកណាអាចស្គាល់បានថាជាស្នាដៃខ្មែរឡើយបានព្រះចៅក្រុងចិនសព្វព្រះរាជហឬទ័យ ហើយថ្វាយព្រះអង្គជាសិស្សកសាង វត្តប្រគេនសំរាប់អោយគង់នៅ ដោយក្តីក្សេមក្សាន្ត។ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ប្រទេសកម្ពុជាអណ្តែតខ្ពង់ខ្ពស់ត្រឡុងត្រឡាយ ដោយព្រះមហាថេរទាំងពីរអង្គនេះរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ព្រះនិព្វានមិនមាន សង្ខតនិមិត្ត គឺនិមិត្តដែលកើតអំពី អវិជ្ជាជាបច្ច័យនោះទេ មានតែអសង្ខតនិមិត្ត គឺមិនមាននិមិត្ត ប្រាសចាកសង្ខារធម៌ ជាអារម្មណ៍ ស្ងប់

Listed as a global city, Manila has its strengths in the arts, commerce, education, entertainment, finance, healthcare, media, professional services, research and development, tourism and transport making it the historical, cultural, political, economic and educational center of the Philippines.

ក្រចេះ-ឆ្លូង ៣៦ គ,ម តាមរថយន្តប្រភេទទេសចរណ៍ ៤ កៅអី មាន ៤ គ្រឿង, រថយន្តប្រភេទ ទេសចរណ៍ ១២ កៅអីមាន ២ គ្រឿងនិងរថយន្តប្រភេទដឹកទំនិញ ២,៥ តោនមាន ៤គ្រឿង
ម៉្លោះ​ហើយ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន​ជឿ​ជាក់​ថា ក្នុង​នាម​ជា​សម្ពន្ធមិត្ត​ចាក់​ទឹក​មិន​លិច​របស់​អាមេរិក ជប៉ុន​នឹង​ច្បាស់​ជា​ចូលរួម​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​យោធា ដើម្បី​ការពារ​តៃវ៉ាន់​ដែរ បើ​សិន​ជា​សង្គ្រាម​ផ្ទុះ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​មែន​នោះ។ ត្រង់​ចំណុច​នេះ ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ចិន​ប្រហែល​ជា​មិន​ភាន់​ច្រឡំ​ទេ ពីព្រោះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥ ជប៉ុន​និង​អាមេរិក​បាន​ប្រកាស​រួម​គ្នា​ជា​សំឡេង​តែ​មួយ​ថា «ដៃ​សមុទ្រ​ហ្វូ័រម៉ូស​(Formose) ជា​តំបន់​យុទ្ធសាស្ត្រ​រួម​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​របស់​ប្រទេស​ជប៉ុន»៕

ជនជាតិអឺរ៉ុបមានពួកព័យទុយក័ល និងអេស្ប៉ាញជាដើមបានប៉ុនប៉ងយកសាសនាគ្រិស្តមកផ្សាយក្នុងប្រទេសខ្មែរចាប់ពីពាក់កណ្ដាលទី២នៃស.វ.ទី១៦ ។ ទោះបីព្រះរាជាខ្មែរភាគច្រើនទ្រង់បានទទួលរាក់ទាក់ និងផ្ដល់ជំនួយផ្សេងៗ ជាច្រើនដល់អ្នកផ្សាយសាសនា ក្នុងបំណងអោយពួកបព្វជិតជួយធ្វើអន្តរាគមន៍សុំជំនួយទ័ពមកទប់ទល់នឹងសត្រូវខាងក្នុង និងខាងក្រៅប្រទេសក៏ដោយ ក៏ការប៉ុនប៉ងផ្សាយសាសនាថ្មីនេះតែងទទួលបរាជ័យគ្រប់ពេលវេលា ។

ចិត្ត​នៃ​បុគ្គល​ណា ដែល​លោកធម៌​ទាំងឡាយ ពាល់​ត្រូវ​ហើយ មិន​រម្ភើប​ញាប់ញ័រ ១ ការ​មិន​មាន​សេចក្តី​សោក ១ ធុលី​គឺ​រាគៈ​ទៅ​ប្រាស​ហើយ ១ ចិត្ត​ក្សេមក្សាន្ត ១ នេះ​ជា​មង្គល ដ៏​ឧត្តម ។

ភូមិអូក្រសារ ជាភូមិមួយក្នុងចំនោមភូមិជាច្រើនស្ថិតក្នុង ខេត្តកែប ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ខាងជើង ជាប់នឹងភូមិដំណាក់ចំបកខាងកើត ជាប់ភូមិ កំពង់ត្រឡាច ខាងត្បូង ជាប់ភូមិបឹងវែង ខាងលិច ជាប់ខេត្ត កំពត់។ ប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរ កសិករ នេសាទ(សមុទ្រ) ក្នុងភូមិនេះមានរមណីដ្ឋានមួយគឺ ភ្នំសរសៀរ មាន មណ្ឌលសុខភាព មានការអភិវឌ្ឈន៏ដូចជាការ កសាងផ្លូវ ស្ថាបនា ស្ពាន.....។ ប្រជាជនមានការរស់រាយរាក់ទាក់ជាខ្លាំង។

“ ម្នាលអនុរុទ្ធ កាលណាតថាគតដឹងថា សេចក្តីសង្ស័យជា ភាពមិនបរិសុទ្ធរបស់ចិត្ត តថាគតបោះបង់ សេចក្តីសង្ស័យចោល ភាពមិនបរិសុទ្ធរបស់ចិត្ត ។ កាលណាតថាគតដឹងថា សេចក្តីប្រមាទ ថីនមិទ្ធៈ ការភិតភ័យ សេចក្តីរីករាយ សេចក្តីរវើយ ការប្រឹងហួស ការប្រឹងខ្វះ រាគៈ ការដឹងអារម្មណ៍ផ្សេងៗ និងសមាធិហួសកំរិតលើវិធី តថាគតបោះបង់ (ដល់) សមាធិហួសកំរិតលើវិធី ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃចិត្ត ។ ម្នាលអនុរុទ្ធ កាលណាតថាគតដឹងថា សេចក្តីសង្ស័យជា ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃចិត្ត តថាគតបោះបង់ សេចក្តីសង្ស័យចោល ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃចិត្ត ។ កាលណាតថាគតដឹងថា សេចក្តីប្រមាទ ថីនមិទ្ធៈ ការ ភិតភ័យ សេចក្តីរីករាយ សេចក្តីរវើយ ការប្រឹងហួស ការប្រឹងខ្វះ រាគៈ ការដឹងអារម្មណ៍ ផ្សេងៗ និងសមាធិហួសកំរិតលើវិធី តថាគតបោះបង់ (ដល់) សមាធិហួសកំរិតលើវិធី ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃចិត្ត ដូច្នេះតថាគតគិតថា តថាគតបានបោះបង់ចោល ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃចិត្ត ។ ឥឡូវនេះសមាធិនឹងចម្រើន ដោយវិធី៣យ៉ាង...ហើយយ៉ាងដូច្នេះអនុរុទ្ធចម្រើនសមាធិប្រកបដោយវិតក្កៈនិងវិចារៈ, ចម្រើនសមាធិគ្មានវិតក្កៈ ប៉ុន្តែប្រកបដោយវិចារៈ, ចម្រើនសមាធិគ្មានវិតក្កៈទាំងគ្មានវិចារៈ, ចម្រើនសមាធិប្រកបដោយបីតិ, ចម្រើនសមាធិមិនប្រកបដោយបីតិ, ចម្រើនសមាធិជាមួយសុខៈ,​ចម្រើនសមាធិប្រកបដោយឧបេក្ខា...។ ម្នាលអនុរុទ្ធ កាលណាតថាគតចម្រើនសមាធិ ប្រកបដោយវិតក្កៈនិងវិចារៈ​ដល់​ការ​ចម្រើន...កាលណាសមាធិសម្បយុត្តដោយ ភាពត្រឹមត្រូវ សេចក្តីដឹងពិតឃើញពិតក៏កើតឡើងចំពោះតថាគត ការរំដោះខ្លួនរបស់តថាគត មិនរ​ង្គោះរង្គើរ​ឡើយ​នេះ​ហើយជាជាតិចុងក្រោយ របស់តថាគត ឥឡូវនេះគ្មានអ្វីគួរជាបច្ច័យទៀតទេ។
កេរដំណែលជាច្រើនដែលបានបញ្ជាក់ថា ខែ្មរជាជាតិសាសន៍មួយដ៏ចំណាស់រស់នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយ បានកសាងប្រទេសជាតិឲ្យមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចំរើនរុងរឿង និង​មាន​វប្បធម៌‌​ខ្ពង់ខ្ពស់​នៅ​តំបន់អាស៊ីអាគេ្នយ៍។ កេរដំណែលទាំងនោះរួមមាន ប្រាង្គប្រាសាទ បារាយណ៍ ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ធ្វើពីថ្ម ដីដុត លោហៈ ស្ពាន់ មាស លង្អិន ដែល​មាន​អាយុកាល​ដ៏​ចំណាស់។ ចំណែកឯស្ពាននាគនៅខ្លោងទ្វារ ចូលអង្គរធំខេត្តសៀមរាប គេឃើញមានចម្លាក់ទេវតា និងយក្ស ទាញព្រ័ត្រឈរកាន់ក្បាលនាគទាំងសងខាង ដើម្បី​យក​ទឹកអម្រឹត​ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ជំនឿ​សាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងការរីកចំរើននៃប្រព័ន្ធគមនាគមន៍ និងទ្វារទឹក។

វត្តនេះស្ថិតនៅខាងត្បូងនៃផ្ទៃព្រះបរមរាជវាំង ដែលហ៊ុំព័ទ្ធទៅដោយថែវរាងខ្ពស់ស្រឡះ។ នៅតាមបណ្តោយថែវនេះ គែធ្លាប់បានប្រើប្រាស់​ជា​ថ្នាក់រៀនភាសាបាលី សំរាប់​ព្រះសង្ឍ​ដែល​គង់​នៅ​តាមវត្តក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និង​តាមបណ្តា​ខេត្ត​មួយចំនួន មុនពេលបង្កើតសាលាបាលីនៅភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី១៦ខែធ្នូឆ្នាំ១៩៣០។

បរិសញ្ញុតា របៀបជាអ្នកស្គាល់ប្រជុំជន និងកិរិយាដែលត្រូវប្រព្រឹត្ដក្នុងទីប្រជុំជននោះៗថា ពួកនេះកាលទៅរកតោងធ្វើកិរិយាយ៉ាងនេះ ត្រូវនិយាយយ៉ាងនេះជាដើម។

ម្ល៉ោះ​ហើយ បាន​ជា​នៅ​ពេល​នេះ សេដ្ឋកិច្ច​ចិន​កាន់​តែ​ទៅ​មុខ​និង​ទៅ​លឿន បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​សេដ្ឋកិច្ច​ធំៗ​ដទៃ​ទៀត។ គឺ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នេះ​ហើយ ដែល​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០០៩​ ចិន​បាន​វ៉ា​ឈ្នះ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ដោយ​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ជាប់​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​១ ខាង​នាំ​ទំនិញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។ គឺ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ដូច​គ្នា​នេះ​ហើយ​ដែរ ដែល​ចិន​បាន​វ៉ា​ឈ្នះ​ប្រទេស​ជប៉ុន ៥​ឆ្នាំ​មុន​ការ​គ្រោង​ទុក​ដោយ​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ ពិភពលោក​ទី​២​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០។

សាកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា (ឡាតាំង ៖ Cambodian Mekong University (CMU)) គឺជាសាកលវិទ្យាល័យឯកជនមួយមានទីតាំងនៅភ្នំពេញ​ ប្រទេសកម្ពុជា។សាកលវិទ្យាល័យត្រូវបាន ចុះបញ្ជីជាគ្រឹះស្ថាន អប់រំឯកជន ជាន់​ខ្ពស់ជាមួយក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា។ សាកលវិទ្យាល័យនេះត្រូវ បានបង្កើត ឡើងនៅឆ្នាំ 2003 ។ បច្ចុប្បន្នអធិការបតីគឺលោក Ich Seng បានបញ្ចប់ការសិក្សានៃសាកលវិទ្យាល័យ Southern Cross University និងសាកលវិទ្យាល័យ Adelaide University.
កាលពីដើមឡើយស្រុកបន្ទាយមាស គ្រានតែជាស្រុកមួយដែលមានភ្នំ ៣ ទៅ ៤កន្លែង តែផ្លូ​វនៅជុំវិញភូមិ ហើយទាំងស្រុកផងដែរគឹពុំមានផ្លូវដូចបច្ចប្បន្ននោះទេ គឹលំបាក់ណាស់ក្នងការធ្វើដំណើរហើយនៅក្នុងស្រុក ហើយជាស្រុកដែលនៅេះជាប់និងព្រំប្រទល់វៀតំណាម ហើយប្រជាជនទាំងអសស់នៅក្នងភូមិប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងធ្វើកសិកម្ម។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ​ ដំណាំ្រស្រូវ ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។

The Han dynasty was an age of economic prosperity and saw a significant growth of the money economy first established during the Zhou dynasty (c. 1050–256 BC). The coinage issued by the central government mint in 119 BC remained the standard coinage of China until the Tang dynasty (618–907 AD). To pay for its military campaigns and the settlement of newly conquered frontier territories, the government nationalized the private salt and iron industries in 117 BC. These government monopolies were repealed during the Eastern Han period, and the lost revenue was recouped through heavily taxing private entrepreneurs. The emperor was at the pinnacle of Han society. He presided over the Han government but shared power with both the nobility and appointed ministers who came largely from the scholarly gentry class. From the reign of Emperor Wu onward, the Chinese court officially sponsored Confucianism in education and court politics, synthesized with the cosmology of later scholars such as Dong Zhongshu. This policy endured until the fall of the Qing dynasty in 1911 AD. Science and technology during the Han period saw significant advances, including papermaking, the nautical steering rudder, the use of negative numbers in mathematics, the raised-relief map, the hydraulic-powered armillary sphere for astronomy, and a seismometer employing an inverted pendulum.

ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ (ជាភាសាបាលី: थेरवाद theravāda, ស្ថាវិរវាទ ជាភាសាសំស្ក្រឹត: स्थविरवाद sthaviravāda, អង់គ្លេស ៖ Theravada) មានន័យប្រាកដថា ការប្រៀនប្រដៅ របស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ឬការប្រៀនប្រដៅជំនាន់ដើម គឺជាការសិក្សាចាស់បំផុត នៃព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលនៅគង់វង់ដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។ ថេរវាទបានចាប់កំណើត នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​សម័យ​បុរាណ ដែល​រក្សាទុក​នូវ​លក្ខណៈ​ដូច​ដើម ហើយជាទូទៅ វា​មាន​លក្ខណៈ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នានឹងពុទ្ធសាសនា​សម័យ​ដំបូង ។ ច្រើនសតវត្សរ៍ក្រោយ​មក ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទជាសាសនាចម្បង​នៅ​ប្រទេស​ ស្រីលង្កា (៧០ ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ) និង មួយផ្នែកធំនៃអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍ (ប្រទេសខ្មែរ, លាវ, ភូមា, និង ថៃ) ។ ប្រពៃណីថេរវាទនេះ ក៏ត្រូវបានគេប្រតិបត្តិនៅក្នុងប្រទេសចិនផ្នែកអាគ្នេយ៍ ដោយក្រុមសម្ពន្ធ ស្ហាន (Shan) និង តៃ (Tai), នៅ​ប្រទេសវៀតណាម ដោយ​ក្រុម​ជនជាតិ​ខ្មែរក្រោម,ប្រទេសបង់ក្លាដេស (Bangladesh) ដោយក្រុមសម្ពន្ធ ពរុអាស Baruas ឆកមា Chakma និងមឃ Magh),ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និង ឥណ្ឌូណេស៊ី ផងដែរ ។ សព្វថ្ងៃនេះ ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ​កំពុង​មាន​ប្រជាប្រីយភាព នៅ​ប្រទេស សិង្ហបូរី និង នៅ​​​បស្ចិមប្រទេស ។ សព្វថ្ងៃ អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ ជុំវិញពិភពលោកមានចំនួនជាង ១២៤ លាននាក់ ហើយក្នុងសតវត្ស៍ថ្មីនេះ ថេរវាទបានចាក់ឫសក្នុងលោក​ខាងលិច និង រីក​ដុះដាលឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ។
ព្រះថោងនិងនាងនាគ បានមានព្រះរាបុត្រាបុត្រីជាច្រើនដែលព្រះអង្គចែកភារកិច្ចតែងតាំងអោយមានឋានន្ដរសក្ដិ និង​ប្រគល់​បេសក​កម្ម​រៀង​ខ្លួន អោយ​ទៅ​ត្រួត​ត្រា​ស្រុក​នគរ​ប្រទេសផ្សេងៗ៖

ព្រះចៅចក្រពត្តិ ស្ដេចព្រះរាជដំណើរទ័ព ទៅតាមផ្លូវពោធិសាត់ បាត់ដំបង មង្គលបូរី ឫស្សីសាញ់ បាត្រង់។ ព្រះអង្គបញ្ឈប់ទ័ពនៅទីនោះ ៣ ថ្ងៃ។ ឯសម្ដេចព្រះស្រីរាជា ព្រះអង្គតូចព្រះទ័យណាស់ទ្រង់ពុំសោយពុំស្រង់សោះ ទ្រង់អស់ព្រះកាយពលទាល់តែទ្រង់ព្រះអាពាធជាទំងន់ណាស់។ ព្រះចៅចក្រពត្តិ ស្ដេចទៅសួរព្រះអាការរោគ ព្រះបាទសម្ដេចព្រះសិរីរាជា។ ព្រះសិរីរាជា ទ្រង់ផ្ដាំផ្ញើរពញាអុងនិងព្រះចៅចក្រពត្តិហើយទ្រង់សុវណ្ណគតទៅ។ ព្រះចៅក្រុងទេពសៀមរៀបចំតំកល់សពស្រេចស្ដេចលើក ពញាអុង ជាព្រះរាជបុត្រធម៌របស់ព្រះអង្គ។ ទ្រង់ថ្វាយព្រះនាមជា ព្រះសទ្ធានរាជាទុកជាបុត្រច្បង។ ស្រេចហើយស្ដេចលើកទ័ពចូលទៅក្រុងទេពបូរីវិញ។ លុះដល់ទៅក្រុងទេពបូរីបញ្ឈប់ទ័ពបាន ១៥ ថ្ងៃ សម្ដេចព្រះសិរីសុរិយោទ័យ ស្ដេចទ្រង់អាពាធជាទំងន់ ហើយទ្រង់សុវណ្ណគតទៅ។ ព្រះចៅចក្រពត្តិស្ដេចឲ្យរៀបសង់ព្រះមេរុ ថ្វាយព្រះភ្លើងរើសព្រះធាតុបញ្ចុះស្រេចហើយ ទ្រង់ប្រោសពញាអុង "ព្រះសុទ្ធានរាជា"ឲ្យទៅគ្រងស្រុកសុវណ្ណខកលោក។ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន ព្រះរាជបុត្រីបង្កើត ឲ្យជាព្រះជាយា និងព្រះស្នំក្រមការផងទាំងពួង។

ថ្ងៃ១៨ មីនា ១៩៧០ គ្រាដែលព្រះសីហនុបានកំពុងតែយាងដំណើរនៅខាងក្រៅប្រទេ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលន់-ណុលបានកោះប្រជុំឱ្យសភាជាតិបោះឆ្នោតទម្លាក់ព្រះសីហនុពីតំណែងប្រមុខរដ្ឋនិង​បានប្រគល់អំណាចឱ្យលន់-ណុលជាបណ្ដោះអាសន្នសិន។ អ្នកអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ-សិរិមតៈ ព្រះភាតាអយ្យិកាមួយរបស់ព្រះសីហនុដែលត្រូវបានមើលរំលងដោយរដ្ឋាភិបាលបារាំងក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ បានទទួលបានតំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ សាធារណរដ្ឋខ្មែរថ្មីមួយនេះភ្លាមៗត្រូវបានរៀបចំជាថ្មីវិញដោយសហរដ្ឋ។

[៦៧] សម័យ​មួយ ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ​ទ្រង់​ស្តេច​ទៅ​កាន់​ចារិក​ក្នុង​កោសលជនបទ​ជាមួយ​នឹង​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ច្រើន​ ក៏​បាន​ទៅ​ដល់​និគម​ឈ្មោះ​កេសបុត្រ​របស់​ពួក​ក្សត្រិយ៍​ឈ្មោះ​កាលមៈ ។ ពួក​កាលាមក្សត្រិយ៍​នៅ​ក្នុង​កេសបុត្តនិគម បាន​ឮ​ដំណឹង​ហើយ​ប្រកាស​ប្រាប់​គ្នា​ថា ម្នាល​គ្នា​យើង​ដ៏​ចំរើន​ បាន​ឮ​ថា ព្រះ​សមណគោតម​ជា​សក្យបុត្រ​ចេញ​ពី​សក្យ​ត្រកូល​បួស​ ហើយ​បាន​មក​ដល់​កេសបុត្តនិគម កិត្តិស័ព្ទ​សរសេើរ​ព្រះ​គោតម​ដ៏​ចំរើន​នោះ​ឯង​ពីរោះ​ល្បី​ខ្ចរខ្ចាយ​យ៉ាង​នេះ​ថា ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ​អង្គ​នោះ ជា​ព្រះ​អរហន្ត​​ ទ្រង់​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​ធម៌​ទាំង​ពួង​ដោយ​ព្រះ​អង្គ​ឯង ទ្រង់​បរិបូណ៌​ដោយ​វិជ្ជា​និង​ចរណៈ ទ្រង់​មាន​ដំណើរ​ល្អ ទ្រង់​ជ្រាប​ច្បាស់​នូវ​លោក ទ្រង់​ប្រសើរ​ជាង​សត្វលោក ទ្រង់​ទូន្មាន​នូវ​បរុស​ដែល​គួរ​ទូន្មាន ជា​សាស្តាចារ្យ​នៃ​ទេវតា​និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ ទ្រង់​ត្រាស់​ដឹង​នូវ​​ចតុរារិយសច្ច ទ្រង់​លែង​វិល​ត្រឡប់​មក​កាន់​ភព​ថ្មី​ទៀត ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះភាគ​អង្គ​នោះ ទ្រង់​ធ្វើ​ឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​ដោយ​បញ្ញា​ដ៏​ឧត្តម ដោយ​ព្រះ​អង្គ​ឯង នូវ​លោក​នេះ​ព្រម​ទាំង​ទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក នូវ​ពពួក​សត្វ​ព្រម​ទាំង​ពួក​សមណព្រាហ្មណ៍​និង​មនុស្ស​ជា​សម្មតិទេព និង​មនុស្ស​ដ៏​សេស ហើយ​អាច​ប្រកាស​បាន​ ព្រះ​អង្គ​​ទ្រង់​សំដែង​ធម៌ ពីរោះ​បទ​ដើម ពីរោះ​បទ​កណ្តាល ពីរោះ​បទ​ចុង​ ព្រះ​អង្គ​ប្រកាស​នូវ​ព្រហ្មចរិយធម៌​ព្រម​ទាំង​អត្ថ​និង​ព្យញ្ជនៈ​ដ៏​ពេញ​បរិបូណ៌​បរិសុទ្ធ​ទាំង​អស់ ក៏​ដំណើរ​ដែល​បាន​ឃើញ​បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ​អរហន្ត​ទាំង​ឡាយ មាន​សភាព​ដូច្នោះ ជា​ការ​ប្រពៃ​ពេក​ណាស់ ។
ជាក់ស្ដែង នៅ​ពេល​ពួក​នាយទាហាន​ជំនាន់​ទី​១​របស់​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី ធ្វើ​សមយុទ្ធ​នៅ​ទីនោះ ពួកគេ បាន​លួច​វាយ​ឡើង​លើ​បន្ទាយ​នោះ​។ ពួកគេ​មានគ្នាច្រើន ដើម្បី​ឡោមព័ទ្ធ តែ​ត្រូវ​ពួក​នាយទាហាន​របស់ ទ្រង់ ចន្ទរង្សី វាយ​រុញច្រាន​ចុះ​វិញ រហូតដល់​ពួកគេ​ធ្លាក់​ចុះ​ចូល​ក្នុង​សំរុង​នោះ​ស្លាប់​អស់​ជាច្រើន​នាក់​។ ទីបំផុត ខ្មែរឥស្សរៈ​អាច​ការពារ​បន្ទាយ​ដ៏​ល្អ​របស់​ខ្លួន​បាន​ដោយ​សុវត្ថិភាព ហើយ​បាន​អបអរ​សាទរ​ជោគ ជ័យ​ដំបូង​របស់​ខ្លួន ក្រោយពេល​ចេញពី​សាលា​ហ្វឹកហ្វឺន​ថ្មីថ្មោង​។

The 2009 update of ISO 9362 broadened the scope to include non-financial institutions, before then BIC was commonly understood to be an acronym for Bank Identifier Code.

វាមានការប្រកួតជាច្រើនសម្រាប់កីឡាបាល់ទាត់ សម្រាប់ក្លឹបបាល់ទាត់និងប្រទេសនានា ។ ក្លឹបបាល់ទាត់តែងតែលេងក្រុមផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេដោយមានករណីលើកលែងមួយចំនួន ។ ឧទាហរណ៍ជា ៖ ក្លឹប​បាល់ទាត់ទីក្រុងហ្កាត៊ីហ្វពីវេលស៍ លេងក្នុងលីកអង់គ្លេសនិងក្នុង FA Cup អង់គ្លេស។

២.អំណាចនិតិប្រតិបត្តិ ជាអំណាចប្រតិបត្តិ តាមឆន្ទៈ​ របស់អំណាចនិតិបញ្ញត្តិ សម្រាប់រៀបចំ ដឹកនាំសង្គម ទាំងផ្ទៃក្នុងប្រទេស ទាំងលើឆាកអន្តរជាតិ ថែមទាំងជាអំណាច ដែលមានសិទ្ធិប្រកាសសង្គ្រាម និងសន្តិភាព ។ អំណាចនេះ មានបង្កប់នូវចរិត ជាអំណាចនៃច្បាប់អន្តជាតិផងដែរ ។ អំណាចនេះ ត្រូវប្រគល់ ទៅឲ្យព្រះមហាក្សត្រ ជាអ្នកកាន់កាប់ ។ អំណាចនេះ ក្រៅពីការប្រតិបត្តិ គឺនៅមានសិទ្ធិ ជំទាស់ចំពោះ អំណាចនិតិបញ្ញត្តិផងដែរ តាមនិតិវិធី នៃការប្រើសិទ្ធិ របស់ស្តេច ។

​​ភ្នំទូកមាស គឺជាភ្នំមួយដែលមានទីតាំងនៅស្រុកបន្ទាយមាស​​​​​​​​​​​​ ខេត្តកំពត ។​ បច្ចុប្បន្នប្រែក្លាយជារោងចក្រដែលគួឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុត របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅបន្ទាយមាស​​​​​​​​​​​​ហើយក៍បានដិងឮគ្រប់ខេត្ត គ្រប់ស្រុក ព្រមទាំងមានភ្ញៀវបរទេសជាច្រើន បានមកធ្វើការ យ៉ាងច្រើនកុះករពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រធានសហគមន៍មូលដ្ឋានក៍បានឱ្យដិងថា តំបន់នេះ មានចំនុចសំខាន់ៗជាច្រើនទៀត ដែលជាការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។ ហើយគេក៍សង្ឃឹមថា​​ភ្នំទូកមាស គឺជាកន្លែងដែលមានប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់ប្រជពរដ្ឋទាំងអស់គ្នា។ ​​ភ្នំទូកមាស ជារោងចក្រប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ស្ថិតក្នុងទឹកដីខេត្តកំពតឯខ្លះទៀតហៅ “ភ្នំបាក់” ដែលនៅកណ្តាលភ្នំមានបរិវេណវាលល្ហល្ហេវ ជាទីស្ថានពោរពេញដោយភាពសុខដុមគ្មានពីរ បើយើងចោលភ្នែកសម្លឹងទៅលើនឹង ឃើញផ្ទៃមេឃគ្របជិតបង្កើយជារង្វង់មូល អាស្រ័យតាមរាងរៅនៃចន្លោះផ្ទាំងថ្មបាញ់ចេញពីបាតភ្នំនោះ។ ប្រសិនបើងាកមកខាងមុខផ្លូវចូលទៅក្នុងភ្នំវិញ មានវត្តមួយឈ្មោះថា វត្តគិរីសីលា ដែលតាជីយាយជី និងព្រះសង្ឃកំពុងគង់នៅដូចបណ្តាទីអារាមដទៃៗទៀតដែរ។ ក្នុងភ្នំមានល្អាងជាច្រើនព័ទ្ធជុំវិញទីវាលមួយ ដែលទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ភ្លឺចិញ្ចាច ហើយពេលភ្ញៀវទាំងឡាយងើបសម្លឹងមើលទៅលើឃើញផ្ទៃមេឃនៅកៀកបង្កើយ គ្របពីលើរាងជារង្វង់មូលដូចខ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ហាក់នៅទីស្ថានមួយ ពោរពេញដោយភាពសុខដុមគ្មានពីរ។ នៅតាមល្អាងនីមួយៗមានសំណាកជារូប ឬឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ដែលរូប និងឧបករណ៍ទាំងនោះពេលភ្ញៀវចូលទស្សនានឹងមានមគ្គុទេសក៍ ពន្យល់ប្រាប់តាមលំដាប់លំដោយយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ដូច្នេះ ក្នុងនាមយើងជាកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ត្រូវជួយថែរក្សាភ្នំកំពង់ត្រាច ឱ្យនៅបានគង់វង្សយូរអង្វេង ដើម្បីសម្រស់ធម្មជាតិភ្នំររៀងរហូតតទៅ៕
យិដា ប៉ូហោរីឡេ​​​ ត្រូវបានមើលការខុសត្រូវយ៉ាងយកចិត្តទុក្ខដាក់ដោយសាលាមួយឈ្មោះថា ស្វ៊ីស ប៊តដីង ស្កូល នៅឆ្នាំ ១៩២៩ គ្រួសារបស់នាងបានផ្លាស់ប្តូទីលំនៅ ទៅក្នុងរដ្ឋ លីបស៊ីង មុនពេលដែលមានការចាប់ផ្តើមនៃ លទ្ធិ ណាស៊ី របស់ អាឡឺម៉ង់។តារ៉ូបានចូលរួម ជំទាស់ទៅនឹងការចូលរួមក្រុមបែកឆ្វេងរបស់គណបក្សណាស៊ី ។ ឆ្នាំ១៩៩៣នាងត្រូវបានចាប់ និងឃុំខ្លួន​​ ទៅតាមការបែងចែក​ ដែលជាការឃោសនារបស់ អាន់ទី ណាស៊ី (anti-Nazi)។ ជាយថាហេតុផ្ទះរបស់ប៉ូហោរីឡេ ទាំងមូលត្រូវបានបង្ខំអោយរើចេញ ដោយគណបក្ស ណាស៊ីរបស់អាឡឺម៉ង់ អោយទៅទីកន្លែងមួយផ្សេងទៀត​ ពេលនោះ តាដូ មិនធ្លាប់ជួបគ្រួសាររបស់នាងម្កងទៀតឡើយ។

ISO 3166-1 alpha-3 — កូដប្រទេសដែលមានអក្សរ៣តួ ដែលសម្រួលឲ្យមានភាពងាយស្រួល three-letter country codes which allow a better visual association between the codes and the country names than the alpha-2 codes.

ទី ២. សមិទ្ធិផល​ដែលលោក ម៉ង់តេរីយើ​ ទទួលបាន​គឺ ទ្រឹស្តី​នៃការបែងចែក​អំណាច។ ស្ថាបនិក​ទាំងអស់​នៃទ្រឹស្តី បែងចែក​អំណាច​នោះ គឺ​អារីស្តូត និង​ផ្លាតូ បន្ទាប់​អាគ្វីនីស និង​ចន ឡុក ។ ទ្រឹស្តី​នេះ គេបានឃើញ​ជា​លើកទីមួយ នៅក្នុង​ក្រឹត្យ​​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស ក្នុង​ដំណាក់កាល​នៃ​ការគ្រប់គ្រង​​ដោយ​ក្រូមវែល ។ លោក ម៉ង់តេរីយើ​ បាន​ឲ្យ​គំនិត​ជា​ទ្រឹស្តីថា «​អំណាច​នយោបាយ តែងតែ​អនុវត្តន៍ រំលោភ​លើច្បាប់ ដូច្នេះ​ច្បាប់កំពូល​អាច​ស្ថិតស្ថេរ​ល្អ​នៅបាន លុះត្រា​តែ​បែងចែក​អំណាច​នោះ ជា​និតិបញ្ញត្តិ និតិប្រតិបត្តិ និង​តុលាការ ហើយ​ធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បី​ឲ្យស្ថាប័ន​អំណាច​និមួយៗ មាន​សកម្មភាព​ជា​ឯករាជ្យ ដាចចេញពីគ្នា» ។

នាងនាគ រឺ ព្រះនាងធារាវត្តី ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះថោង ពីឆ្នាំ ២៦៧ មុន គ.ស. បើតាមរាជពង្សាវតារខ្មែរ។ ព្រះនាងគឺជាបុត្រីស្ដេចភុជង្គនាគ ដែលកាលណោះពើបប្រទះជាមួយព្រះថោងនៅលើកោះគោកធ្លក។ ព្រះនាមពេញសំរាប់រាជ្យ សម្ដេចព្រះវគវត្ដី ក្សត្រី​គាប់​លក្ខណ៍ ​ឯក​អគ្គ​ទេវី​។

ក្នុងការធ្វើចម្បាំង គេតែងតែចេញបញ្ជាហាមប្រាមមិនអោយទាហាន​ទៅរំលោភជិះជាន់ប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិពីប្រជារាស្ត្រឡើយ ។ បើមានជនណាល្មើសច្បាប់ធ្វើអោយរាស្ត្រក្ដៅក្រហាយ នោះនឹងត្រូវទទួលទណ្ឌកម្មរហូតដល់ត្រូវប្រហារជីវិត ។

បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ទំនងជាពិធីបុណ្យសំខាន់ជាងគេ ពីព្រោះទោះបីមានកើតចម្បាំងគ្នាឯងក៏ដោយក៏គេត្រូវផ្អាកចម្បាំងនោះសិនដើម្បីបានរៀបចំពិធីបុណ្យនោះ ។ ឯពិធី បុណ្យអុំទូក ជាឱកាសមួយដែលគេធ្វើការប្រណាំងទូក លយកន្ទោងធំ ទូកប្រទីប និងអុជកាំជ្រួច ។ គេថាធ្វើដូច្នេះ គឺដើម្បីថ្វាយទៅព្រះចង្កូមកែវដែលតម្កល់នៅពិភពនាគ ឯការអុជកាំជ្រួចរន្ទាគឺថ្វាយទៅចូឡាមណីចេតិយ ដែលតម្កល់ព្រះចង្កូមកែវនៅស្ថានត្រៃត្រឹង្ស ។

ពេលសោយទីវង្គតទៅ គេតែងលើកព្រះសពតំកល់ក្នុងកោដ្ឋ ធ្វើបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង រួចយកបរមអដ្ឋិធាតុទៅបញ្ចុះក្នុងចេតិយដែលច្រើនតែសាងនៅលើភ្នំ ដូចជាភ្នំដូនពេញ (ចេតិយព្រះបរមរាជាទី២ ចៅពញាយ៉ាត) ភ្នំរាជទ្រព្យ (ចេតីយព្រះចន្ទរាជា) ។ ល ។ ក្នុងករណីគូបដិបក្សជាប់ញាតិវង្ស ហើយត្រូវធ្វើគុត ក៏ព្រះរាជាតែងធ្វើបុណ្យថ្វាយព្រះភ្លើង​ដល់ព្រះសពអោយសមឋានៈជាក្សត្រដែរ ដូចជា ព្រះធម្មរាជាទី១ ទ្រង់បានសុំសពព្រះរៀមគឺព្រះស្រីរាជា និងក្មួយគឺ ស្រីសុរិយោទ័យ ពីព្រះចៅសៀម និងព្រះចន្ទរាជា បានបញ្ជាអោយគេយកសព ពញាអុង ពីសមរភូមិកាលដែលលើកទ័ពចូលមកវាយខ្មែរ ដើម្បីយកទៅធ្វើពិធីថ្វាយព្រះភ្លើងតាមប្រពៃណីក្សត្រ ។

This table includes anthems of de facto sovereign states which are not members or observers of the United Nations. Many of them have received little or no recognition from the international community; some are widely considered to be part of one of the countries listed above.