Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Delegöi enimyölleh luaitah puulois, nygözel aijal puurattahat on muutettu pneumošiinohikse. Delegiä vietäh hebozet aižien vuoh. Gruuzu se voibi vediä - 750 kiluo, sen omapaino on -250-300 kiluo, suurus sen on 2,5*1,5 metrii. Ezirattahat ollah pienembät tagarattahii (60-70sm: da 70-100 sm).

Bel’gii (golland. België, fr. Belgique, germ. Belgien) on Päivänlasku-Jevroupan valdivo. Viralline nimi on Bel’gien kuningaskundu (golland. Koninkrijk België, fr. Royaume de Belgique, germ. Königreich Belgien). Sen pinduala on 30 528 km², rahvahan lugumiäry on 11,24 milj. hengie. Piälinnu on Bryssely. Virallizet kielet ollah gollandien, frantsien da germuanien kielet.

Ven'an kieli (ру́сский язы́к, russki jazyk) kuuluu päivännouzusluavilaizih kielih, kudamih kuulutah vie ukrainu, valgoven'a da ruteeni. Ven'an kielel pagizou läs 275 miljonua hengie, läs 165 miljonal se on muamankieli. Ven'akse kirjutetah kirillizin kirjaimin.

Enzimäzet karjalankielizet kniigat on piästetty ilmah 1800-luvul. Vahnimat ilmestyttih vuozinnu 1804 da 1820. Net ollah kirikköh kuulujien tevoksien kiännökset ven'an kieles karjalakse. Algajen vuvves 1870 vuodeh 1939 suate oli ilmestynnyh vägi äijy karjalankielisty literatuurua. Ylen aktiivizesti painettih kniigoi vuozinnu 1931-1939, konzu karjalan kieldy ruvettih opastamah sego Karjalas, sego Tverin alovehel.

Karjalan Sivistysseuran jäsenmaksuh kuuluu Karjalan Heimo -lehti. Lehti voibi tilata eriksehgi Karjalan Sivistysseurah kuulumattah. Lehtie juatah myös Karjalan tazavallan školih, kirjastoloih da Karjalan Rahvahan Liiton halličukseh kuulujile. Lehti voibi tilata Karjalan Sivistysseuran kauti.

Vuvvennu 1932 loppi Piiterin teatrutehnikuman Karjalan enzimäzen ozastostuudien da rubei ruadamah Petroskois Suomelazes druamuteatras (nygözes Karjalan Kanzallizes teatras).

Magei vezi on luonnonvara. YK arvion mugah magien vien kulutus on kuuzinkerdustunuh jälgimäzen vuosisuan aigua. 884 miljonal ristikanzal ei ole käytös puhtastu juonduvetty. YK:n yleiskogovus miäräi heinykuus 2010, gu puhtas vezi on ihmisoigevus.

Ivan L’ovkin on Karjalan suurimien pajojoukkoloin perustai. Vuvvennu 1936 häi perusti Petrovskoin karjalan rahvahan horan, vuvvennu 1938 – Vieljärven karjalan rahvahan horan.

Skansenas on kus kodvaine huogavuo da syvvä. Sit on mondu kafeedu da laukkastu, kus myvväh perindöllisty leibiä da pastostu. Skansenas kävväh tramvaitgi. Net vietäh vai ala- da myödymägeh.

Seišeloin suariloin tazavaldu on suarivaldivo Päivännouzu-Afriekas. Se sijaiččou Indien valdumeren päivänlaskuozas. Tazavaldah kuuluu 115 suardu. Suurin niilöis on Mae, kuduan pinduala on 142 km². Muan pinduala on 455 km². Virrallizet kielet ollah frantsien, seišeloin da anglien kielet. Piälinnu on Viktoria. Rahvahan lugumiäry on 90 024 hengie.

Uinduallikko on keinolluajittu vezistö uidamizeh niškoi. Uinduallikot ollah avvonazet , umbinazet, kompleksu-uinduallikkot, muuttujat, mobiilizet.
Tilkuzet on perustettu vuvvennu 2007 vahnah karjalazeh kyläh Videleh. ”Nygöi karjalazet vähän paistah omal kielel. Huijustellahes. A kedäbo on huigei? Omii muamoloi da tuattoloi, kudamat annettih meile eloksen da nimen – karjalazet? Karjalan kieli on ”voimatoi”. Kodvazen peräs, eihäi rahvas roittane pagizemah, se häviey”, kirjuttau Tilkuzien ohjuaju Raisa Kudžijeva. Se oli tärgei syy teatrujoukon perustandale.

Kallivo jagau koskie kahteh virdah: piävirdu (oigei) da sivuvirdu (hurai). Piävirdu sorduu nelliä pengerdy myöte, sivuvirdu jagau moneh virdah.

Se on Juuvanjoven varrel, siepäi Suomen rajassah on 5 kilometrii, Sortavalassah – 65 km. Pos’olkan lähäl on raudutieazemu da suuri kanzoinväline Värtsilä–Niirala-raja-azemu. Ven’an da Suomen raja-azemas piäliči joga vuottu ajau läs miljonua hengie.

Nikolaus Kopernikus (pols. Mikołaj Kopernik, germ. Niklas Koppernigk, lat. Nicolaus Copernicus; 19. tuhukuudu 1473, Torun’ - 24. oraskuudu 1543, Frombork) oli pol’šalaine tiähtientiijustelii, matemuatiekku, konehmuasteri, ekonomistu. Händy tundietah muailman geliotsentrizen sistieman kirjuttajannu, kudai rodih enzimäzen tiedorevol’utsien allunnu.

Sen piduhus on 32-34 sentii, paino – 80-190 grammua. Ižäčyl rungan alapuoli da piä on muzavan harmuadu värii, kaglu sežo on harmai, ga valpahembi, tuhkanharmuadu värii. Rindu on valgei mustien junozienke. Emäččy voi olla ruspakko ylähänpäi da valgei alahanpäi, molemmbis puolis mustien junozienke.

Tavalline nieglikko eläy Päivänlaskullis- da Keski-Jevroupas, Britanskien suaril, Skandinavien suvel, luodehizel Ven’al, Päivänlaskullis-Sibiries, Kazahstanas. Tädä paiči nieglikot viettih Uudeh Zelandieh.

Vienanmeri on Pohjazen jiämeren lahti Ven’an luodehes. Se on yksi pienimis Ven’an meris, pienembi sidä on vai Azovanmeri. Vienanmeren pinduala on 90 000 km² (yhtes äijien pienien suarien kel, kudamien joukos on Soloveckoin suaristo - 347 km²) – 1/16 oza Barentsanmeren pindualas. Vienanmeren vien miäry on 4,4 tuhattu km³. Vienanmeren suurin välimatku - Kaninan niemes Kemih – on 600 km.

Richard Wagneran kirjalližusperindö on ylen suuri. Hänen mielenkiindozimat ruavot ollah histourien da teourien mugah ruavot da muuzikkua arvosteljat kirjutukset. On säilytetty äijy Wagneran kirjastu da päivykirjua.

Vuozinnu 1937–1938 lehtie painettih Karjalan Sivistysseuran da Karjalakerholoin keskusliiton yhteisjulgavonnu nimel Viena-Aunus + Itä-Karjala. Iivo Härkönen kel sidä luadi Lauri Kuntijärvi. Yhtelläh terväh Karjalan Sivistysseura kiändyi omah julgavoh Viena-Aunus. Konzu Iivo Härkönen jätti voimattomuksen täh vuvvennu 1939 piätoimittajan ruavon, loppihes huomattavu aigupala lehten histories. Härközelehäi lehti oli lähes eloksenruado enämbi 30 vuottu.

XV vuozisual kylä kuului Novgorodan posadniekan Isak Boretskin akale Marfa Boretskajale, XV – XVI vuozisadoil kylä rubei kuulumah manasterih Solovetskoloil suariloil. Vuvvennu 1702 rakendettih muadorogu (ven. «Осударева дорога»), kudai otti allun N’uhčan pristanispäi. 5 tuhattu rahvastu srojittih dorogua: kuattih puuloi, luajittih mežua, pandih parziteloi, rakendettih sildoi.
Slovakii sijoittuu Jevroupan keskiozas. Se on syväinmuavaldivo (se ei ole meren rannal). Se rajoittuu Ukrainanke, Pol’šanke, Čeehienke, Avstrienke da Vengrienke.

Vuozinnu 1969-1984 oli Armien keskuskluuban da Nevvostoliiton joukkovehen vratarinnu. Nevvostoliiton kilvois kižai 482 mačas, Muailman kilvois da Olimpiadukižois – 117 mačas, Kanuadan sportumal’l’an kilvois – 11 mačas.

Vuozinnu 1947-48 oli Šoltarven piirin komsomolan komitietan toine sekretari. Elokuus 1947 Man’kinua otettih Kogonevvostoliiton kommunistoin puoloveheh.

Vuvvennu 1838 kyläs avattih ammattiopisto, kudamas oli kaksi luokkua. Vuvves 1868 algajen täs ruadau merikulguluokku, kudai valmistau kuulužii kapitanoi, ezim., kylän eläjiä, kuulužua pol’arniekkua Vladimir Voroninua.

Ristikanzu aistiu värin, ku valgo kuvastuu mistah värillizes kohtehes silmän verkokalvole. Eri ristikanzoil värien nägökygy on erijyttyine. Ristikanzan silmän verkokalvos on nellänjyttymiä valgoenergiele herkiä soluluaduu, kudamas yhtet ollah sumeinägöh erikostunnuzii savakkosoluloi. Toizet kolme ollah enimyölleh tarkan nävön keskuksen alovehele sijoitunnuzii tappisoluloi.

Bjorn Deli (19. kezäkuudu 1967) on norviegielaine hiihtäi, kaheksa kerdua oli Olimpiadukižoin voittajannu da yheksä kerdua oli Muailman hiihtokilvoin voittajannu. Kuuzi kauttu peräkkäi sai Muailman sportumal’l’an hiihtändäs.

Placebon effektu perustuu liečeottamizeh piäh. Tämä ottamizen piäh ei tarviče midälienne eriharjavustu. Voimattomale sanotah, gu tämä valmistehel on miärätty vaikutus organizmah da valmistehen hyövyttövyön huolimattah, sen vuotettu vaikutus ilmestyy. Fiziolougien mugah se tapahtuu, sendäh gu ottamizen piäh täh voimattoman aivot ruvetah valmistua erilazii ainehii, mugaže endorfiinoi, kuduat ozittain vaihtutah valmistehen vaikutustu.

Alvar Hugo Henrik Alto (suom. Hugo Alvar Henrik Aalto, 3. tuhukuudu 1898, Kuortane – 11. oraskuudu 1976, Helsinki) on Suomen arhitektoru da dizaineru, suurin hahmo Suomen arhitekturas. Alto on "modernizman tuatto" Pohjazes Jevroupas.

Aigu oli jygei kui lehten levitändän, mugai painandan alal. Vuvvennu 1918 painettih vaiku viizi noumerua. Kaksi Rastavan lehtie - Karjalaisten joulusanomat (1919) da Vanhan Karjalan joulu (1920), puutui luadie da suattua lugijoile, ga sen jälgeh oli ruavon viijen vuvven keskustus.

Marian ilmestys (1475–1480) — Uffizi, Firenze, Italii. Tädä tevostu pietäh Leonardon aigaizembannu tevoksennu, kudai on säilynyh.<ref>Tevostu piettih Verrocchion tevoksennu vuodeh 1869:ssah.

Kižuamah jiäkur’oih Tretjak rubei 11-vuodizennu Armien keskuskluuban lapsien da nuorižon sportuškolas. Sinne händy vedi muamah. Ezmäi häi oli hyökkiäjänny, sit vratarinnu.

Priäžan lyydilaižed sananpolved -kirjas kai materjualu on juattu teemoin mugah, sendäh on helpo löydiä pättävy sanondu tarvittavah šeikkah libo tapahtumah. Materjualu on rikas da suuri, sit hyvin nägyy karjalazen rahvahan viizahus da mielevys.

P'otr Sem’onov kiändi karjalakse A.S.Puškinan Kapituanan tytär- tevoksen sego A.Ostrovskoin, L.Tolstoin, Arkadi Averčenkon, M.Zoščenkon da toizien kirjuttajien tevostu.
Lev Ivanovič Jašin (22. ligakuudu 1929 – 20. kevätkuudu 1990) oli nevvostolaine jalgumiäččyh kižuajua, vratari, kudai kižai Moskovan Dinamos da Nevvostoliiton joukkovehes. Jašin oli vuvven 1956 Olimpiadukižoin čempion da vuvven 1960 Jevroupan kilvoin voittai, viizi kerdua oli Nevvostoliiton čempionannu. Sportumies oli Nevvostoliiton arvostettu sportumuasteri (1957), Sotsialistizen ruavon urhoi (1990), polkovniekku, vuvves 1958 kuului Nevvostoliiton kommunistoin puoloveheh.

Valentina Kodratjevan enzimäzii kerdomuksii painettih Oma Mua -lehteh vuvvennu 2009. Nämmä kerdomukset oldih “Akoin päivy”, “Tönčöi” da “Ni puččih, ni päččih”. Tämän jälgeh Valentina Kodratjeva on alalline Oman Muan kirjuttai da lugii.

Skopje on Makedounien Tazavallan piälinnu. Sie eläy läs 670 tuhattu hengie (65% makedounielastu, 27% albuanielastu). Skopje on Makedounien peräpohjazes, sen rinnal on rajakohtu Kosovon kel. Skopje on Makedounien suuriman Vardar -joven rannoil, ymbäri linnas ollah mäit.

Sana matematiekku (grets. μαθηματικά, ’mathēmatiká’) tulou gretsien sanas μάθημα (máthēma), kudai tarkoittau tiijonalua, tieduo libo opastundua. Matematikkua merkiččii gretsienkieline sana μαθηματικός (mathematikós) tarkoittau ”himokas opastumah”.

Päivänlaskus da lounuas se rajoittuu Mikronezien liittovaldivon alovehvezilöinke, suves – Kiribatin alovehvezilöinke, muulois ozis – Tyynenmeren neitrualizien vezialoinke. Randuviivan pitkevys on 370,4 km. Muan pinduala on 181,3 km². Rahvahan lugumiäry on 53 158 hengie (v. 2011). Piälinnu on Madžuro.

Äijän vuottu Karjalan koivunke ruattih sizär da velli Zoja Autio da Nikolai Dubalov. Ven’an nevvostotazavallan da Karjalan tazavallan kul’tuurualan arvostettu ruadai Zoja Autio oli horan ohjuajannu 1970-1993 vuozil. Nikolai Dubalov on nerokas soittai, horan monien pajoloin luadii.

Midä kaikkie on ozutettavannu? Taloidu, kus elettih ruoččilazet muanruadajat. Monih niilöih voibi nosta da paista sen ižändyväinke. Hyö, perindöllizih ruuttih šuorivunnuot, rakkahal tullah paginale, sanellah omua elostu da omua kodii. Heijän kois kai on, kui oli enne. Päččiigi hyö lämmitetäh, kui lämmitettih enne – vahnah tabah, konzu savvu ei mene truvan kauti, a tulou pertin sydämeh. Ihan kui mustas kylys.

Tansi voibi olla sego edukädeh miärättylöin askelien tansimistu libo ihan improvizoidu liikkumine, puaksuh muuzikan ritmah. Askelkuvat puaksuh liitytäh tavanomazih tansiloih gu val'si, foxtrot da poloneezu. Tansi voibi olla taidehezitys, silloi sen horeogruafii on puaksuh tarkah miärätty. Toizes puoles tansi voibi olla ihan kogonah improvizatsii. Tansin elementoi käytetäh ezimerkikse teatran, tsirkan da toizien performansoin ezityksis.
Vuvvennu 1988 Pahomova da Gorškov jiäl tansiloin kehittämizes da suavutuksis sportas vallittih Yhtysvalloin luistelijoin federatsien Kuulužuon muzein kunnivojäsenikse. Ku kuuzi kerdua hyö oldih Muailman čempionoinnu (1970-1974, 1976) da kuuzi kerdua Jevroupan čempionoinnu (1970-1971, 1973-1976), heijän suavutukset on kirjutettu Ginnesan rekordoin kniigah. Heijän yhtes Čaikovskajanke vuvvennu 1973 luajittu originualutansu ”Tango Romantiekku” on otettu da tässäh kuului kilvoin vältämättömien tansiloin luguh sportutansilois jiäl.

Hospodi Iisus Hristos, meijän Jumal, Sinä piäličimiäräzen armon da hyväsydämelližyön Jumal! Sinun armo on miärätöi da suvaičendu ristikanzoih näh on yhty syvä kui pohjatoi meri. Sinun suuruon edeh myö langenemmo da sualoittominnu sluužijoinnu nygöi varavos da säräitykses alistunnuzinnu kannammo passibuo sih valdivollizeh vällyöh näh, kudaman olet Suomen rahvahale andannuh. Sinule, Hospodile da Hyvyönluadijale, myö čestii da passibuo julgisanommo, Sinule yliständiä pajatammo da langenemmo Sinun ies da ielleh passiboičemmo Sinuu da alistunuzinnu molimmokseh Sinun iäretöindy da sanoil kuvuamatoindu hyväsydämellizytty. Muga kui nygöi olet tahtonnuh ottua vastah Sinule sluužijoin malitut da net armonke täyttiä, anna iellehgi niilöin, kudamat Sinuh uskotah, kazvua pravvakkahas suvaičendas Sinuh da omih lähimäzih näh, eistyö kaikis hyvyzis dai ottua vastah Jumalan annetut nerot. Vardoiče Sinun pyhiä uskojakundua, kogo meijän muadu da netämiä linnua kaikes pahuos, anna niilöile rauhu da rauhalline elaigu. Anna meijän dostoinnu, Sinuu passiboijen, käyttiä meijän muan kaikičimiäräzekse kehittymizekse da ylen äijän Sinun valdukunnan nostamizekse netämiä kanzallistu vällytty, kudaman Sinä olet armos meile andannuh. Da anna ainos passiboija Sinule da ijäniguzele Tuatale i kaikis pyhimäle, hyväle da yksiolendolizele Hengele - yhtes olendos ylistettäväle Jumalale - anna sanoin passoboija, anna virzilöinke ylistiä Sinuu. Kunnivo olgah Sinule Jumal, meijän Hyvänruadai, ilmazen ijän. Amin'.

Vahalaukkuu suolatah, marinuijah da kuivatah. Enne valmistandua vahalaukut pidäy livottua da hätken pidiä vies, kargei magu niilöis lähtöy iäre. Sit sienet pidäy keittiä da enzimäzet viet, kudamis net kiehuttih, kuadua iäre. Sit äski vahalaukkuu voibi suolata libo marinuija. Vahalaukkuu voibi kylmätägi, ga temperatuuru pakastimes pidäy olla ei enämbiä migu 18 gruadussii pakkastu. Sit vuvven aigah vahalaukule ei rodei nimidä, sienen hyvät puolet säilytäh. Yhtellah paras on syvvä niidy enzimäzes puoles vuvves.

Karjalazeh svuad'buperindöh kuuluu mm. itkut. Net oldih oza andilahan koispäi da perehespäi lähtendyritualua, kudai valmisti andilahan siirdymisty uudeh azemah da liittymisty uudeh suguh. Karjalazeh svuad'bah da svuad'buperindölöih näh on luajittu vuvvennu 1921 fil'mu Suojärven Kuikkaniemes.

Uuzi sana on oza Biblies libo ristittylöin Pyhis Kirjotuksis. Ristittylöin mugah se on Biblien jälgimmäine puoli. Ennen sitä Biblies on Vahnu sana. Uuzi Sana sanolou kui Jumal luadii sovun kaikkien rahvahienke. Se jatkau kerdomustu kui algoi Vahnas sanas.
6. talvikuudu on Suomen iččenäžyspäivy, sendäh gu Suomen senuattu Pehr Edwin Svihufvudan johtamannu julgai Suomen tazavallakse 6. 12. 1917. Vladimir Iljitš Lenin (Uljanov) hyväksyi netämän ruavon 31. 12. 1917 da vaigu yhten čertvertan vajai Uuttu Vuottu. Suomen pravoslavnoi arhijepiskoppukundu siirdyi Konstantinopol'an alazekse 1923. Sidä ennei kai Suomen pravoslavnoit prihodat oldih oldu čuasti Ven'an kirikkyö. Siirdymisty Konstantinopol'ah akkiloičči mm.Emil Nestor Setälä.

Toizen muailmanvoinan aigua Lindgren ruadoi cenzuriiruiččijannu tiijustelusluužbas. Hänen enzimäine kniigu Britt-Marie lättar sitt hjärta sai toizen palkindon Rabén & Sjögren -ilmahpiästämön kirjutuskilvas da piäzi ilmah vuvvennu 1944. Vuvven peräs häi voitti uvven kilvan omassah kirjal Pippi Långstrump. Paiči omua kirjutandua, vuvves 1945 lähtijen häi ruadoi ilmahpiästämös lastenkirjoin redaktorannu 25 vuottu.

Järven pinduala on 182,4 km², piduhus – 30,8 km, levevys – 13,2 km, randuviivan piduhus – 154 km. Sen keskisyvys on 3,3 m, syvin kohtu on 8 m.

Sent-Vinsent da Grenadinat on valdivo Kariban meres, kuuluu Kanzoin Yhtymäh. Valdivoh kuuluu Sent-Vinsent-suari da Grenadinoin 32 piendy suardu. Sent-Vinsent da Grenadinat on Tuulipuolizien suarien luvus, sijaiččou Sent-Lusian suvembi da Grenadan pohjazembi. Päivänlaskus sen randoi huuhtellah Kariban meren viet, päivännouzus – Atlantizen valdumeren viet. Sent-Vinsentan suaren rannan piduhus on 84 km. Muan pinduala on 389,3 km². Rahvahan lugumiäry on 117 534 hengie (v.2003). Piälinnu on Kingstaun. Virralline kieli on anglien.

Barbados (angl. Barbados) on valdivo, kudai sijaiččou Kariban meren päivännouzus, Pienin Antilian suarin luvus Barbados-suarel. Ei loiton Suvizes Amerikas, 434,5 km Venesuelas. Muan pinduala on 439 km², rahvahan lugumiäry on 277 821. Piälinnu on Bridžtaun.

Ramones oli New Yorkas vuvvennu 1974 perustettu punkrock-joukkoveh. Joukkovehen muuzikku oli humorististu da yksinkerdastu, hos enzidiskan ilmahpiäständän aigah popularnoimuuzikan muailmua haldivoitih vie progressiivistu rockua soittajat bändit. Ramones oli vikse tärgevin yksittäine bändi, kudai toi muutostu täh tilandeheh da luadi punk-genrie popularnoikse.

Enne padaniekat käveltih kylii myöte padazienke, myödih niidy. Uskottih: padaniekku ku pyhäkeskes ezmäzekse tulou kyläh, sit sulhastu ei tule.

Nygyaigaine farmakoterapii suundavuu tovestukseh perustuvah liečetiijon vuadimuksien täyttämizeh. Ga täl aigua suurin oza valmistehis ei suannuh placebon tarkastetun kaksinazen sogeikoittelun tävvellisty procedurua.

Kirikös sydämes kai on säilynyh läs muuttumattah. Päivännouzupuolen seinällyö altarin ies on säilynyh harvah kirikkölöis olii vahnu kolmekerroksine t’ablahine ikonostuassu.
Douglas Glenn Colvin rodihes Fort Lees, Virginien ozavaldivos yhtysvaldulazele tuatalleh da germuanielazele muamalleh. Häi eli suuriman vuitin hänen lapsuos Päivänlasku-Germuanies, kudamas pereh muutti tuatan ruavon täh linnaspäi toizeh. Hyö elettih mm. Münchenas, Berlinas da Pirmasensas, ga sežo ulgomualoil Koreas, Japounies da Hollandies. Alallizien muuttoloin täh hänel ei olluh nivouze putin ystävii. Hänel tävvyttyy 15 vuottu häi muutti muamah da sizäreh Beverlyn kel New Yorkan Queensah.

Hänen enzimäzet runot ven’an kielel piästih ilmoile vuonnu 1956 (Onežec-lehti). Vuonnu 1992 päivänvalgien nähtih hänen karjalankielizet tevokset. P’otr Sem’onovan kerdomustu voi lugie kerävökniigas sego antolougies (”Omil pordahil”, ”Karjalan pagin”). Häi kiändi Ven’an kirjailijoin tevoksii karjalakse. Sem’onovan kerdomustu da kiännösty on painettu Carelia- žurnualas da Oma Mua- lehtes. Vuvves 2006 häi kuuluu Ven’an kirjailijoin Liiton Karjalan ozastoh. Vuonnu 2007 Sem’onov sai Karjalan Tazavallan palkindon korgeitazoizis karjalankielizis literatuurutevoksis sego suures ruavos rahvahallizen kielen elvyttämis- da kehittämisalal.

Ivan Ivanovič L’ovkin (1903—1974) nevvostiaijan karjalaine säveldäi, karjalazen rahvahanrunohuon keriäjy, Karjal-Suomelazen nevvostotazavallan arvostettu artistu (1949), Ven’an nevvostotazavallan kul’tuurualan arvostettu ruadai.

Šahmuattukižal on vähimyölleh puolitostu tuhattu vuottu. On äijy versiedy, kudualoin avul sellitelläh kižan kehitysty sego levittämisty. Niilöin joukos ollah Indien, Vizantien da toizet versiet. Šahmuatoin roindumuannu pietäh Indiedy, kus VI vuozisual jälles Iisusan roindua kižattih čaturangah, kudai mustutti šahmuattukižua. Piästyy Indiespäi lähimualoih, čaturanga äijäl muutui. Persies čaturangan jälgeläzekse rodih šatrandž-kiža. IX–X vuozisual šatrandž piäzi Jevrouppah sego Afriekkah. Jevroupas kiža uvvessah muutui. XV vuozisuakse oldih jo net kižan siännöt, kudamii nygöi sanotah ”klassiekkusiändölöikse”. XIX vuozisual otettih käyttöh net siännöt, kudamien mugah ruvettih pidämäh kanzoinvälizii šahmuattukilboi. Vuvves 1886 algajen ruvettih pidämäh muailman šahmuattučempionuattoi. Vuonnu 1924 perustettih kanzoinväline šahmuattufederacii, kudaman johtol pietäh äijii kanzoinvälizii kilboi.

Jašinat tuldih järilleh Moskovah vuvvennu 1944. Lev jatkoi ruadua zavodal, joudoaigua kižai jalgumiäččyh, oli Tušinan joukon vratarinnu. Armies häi oli Moskovas, sit händy huomai Dinamon harjaittelii A. Černišov, kudai kučui Jašinua kluuban nuorižojoukkoh. Keviäl 1949 Jašin jo rodih piäjoukon kolmandennu vratarinnu. Sit aijas lähtijen Jašin kižai vaiku täs kluubas ihan sportukarjieran loppussah vuodessah 1971.

Selen (lat. Selenium, merkitäh Se-merkil) on 34. elementu Mendelejevan alguainehien hiimiellizes sistiemallizes järjestykses. Selenan atomnoumer on 33. Se on sistiemallizen järjestyksen 4. periodas, 16. joukos.

F'odor Terentjev on vuvven 1956 Olimpiadukižoin čempion 4x10 km kilvas, 13-kerdaine Nevvostoliiton čempion: 10 km (1953), 18 km (1954, 1955), 30 km (1954), 50 km (1954, 1962), 4x10 km kilbu (1951, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, 1960).
Karhumäis oldih nahkan pieksändy- da kengien ombeluzavodat. Kombinuattu muokkai puudu 12 piloruamas, luajittih puusepän valmistehet da pertilomut.

Tbiliisi on Gruuzien suurin linnu da piälinnu, se on Kura -joven rannal, sie eläy läs 1,1 miljonua hengie. Linnu on perustettu V vuozisual. Sen periä, gu Tbiliisi on Jevroupan da Aazien välil, Kavkuazas puaksuh piettih voinutapahtumii. Linnan rikas histourii nägyy sen arhitektuuras: sie voi nähtä levielöi Rustaveli- da Agmašenebeli -prospektoi da yhtelaigua kaidoi Keskiaijois säilytettylöi Narikkalan pihoi. Vuvven 2016 tiedoloin mugah linnan rahvahan lugumiäry on 1082400 hengie.

Kottaraine rubieu haudomah poigazii sulakuun lopus-oraskuun allus, haudou se vaiku kerran kezäs. Poigazet lähtietäh pezäspäi oraskuun lopus-kezäkuun allus.

Vuvvennu 1491 Kopernikus piäzi opastumah Krakovan yliopistoh, kus opastui rakkahal matemuatiekkua, liečetieduo da jumalansanua, yhtelläh enimälleh händy kiinnosti tiähtientiedo. Yliopiston loppiettuu häi ei suannuh nimittumua tiedoarvonimie, sendäh perehes piätettih, ku häi jatkau jumalansanan opastundua. Vuvvennu 1497 Kopernikus ajoi Itualieh da piäzi opastumah Bolonskoih yliopistoh. Sie paiči jumalansanua, oigevustieduo da muinaskielii, hänel oli mahto tutkie tiähtientieduo. Vuvvennu 1500 häi lähti iäre yliopistospäi, muga ei ni suannuh diplomua da ajoi Riimah. Sit ajoi Paduanskoih yliopistoh, kus jatkoi liečetiijon opastundua. Vuvvennu 1503 häi loppi opastundan, sai diploman da kanounizen oigevuon douhturin arvonimen.

Pedru I käskyy myö svätitel'oli kučuttu Moskovah, kus hänel oli annettu Sibirskoin kafedran mitropolitan suanu. Vaiku hänen tervehys ei olluh hyvä da ruado oli vuažnoi, työttih Rostovo-Jaroslavskoil Kafedral. Nygözel aijalgi kaikin pravoslavnoit rahvas suajah tiedoloi Jumalan uskoh näh da hänen Hengen vägilöih näh.

Vuvvennu 2016 yhteiskunnallizen Nuori Karjala -yhtistyksen da Oman Muan Rakkahuskirjaine-kirjutuskilvas Valentina Kodratjevan kirjutus ”Ole tervehen, Karjalan kieli!” sanottih parahakse Kirjaine karjalan kielen tiedäjäs -nominatsies.

Sir Alfred Joseph Hitchcock (13. elokuudu 1899 – 29. sulakuudu 1980) oli britanielaine da ameriekkalaine kino-ohjuaju, kinovalmistai da käzikirjuttai. Vuodessah 1939 häi ruadoi Brituanies da Yhtysvallois.

Mägrän elämizekse on tärgei, ku sen pezä ei kylmäs da vezi ei upottas sidä. Mägry iče luadiu omua peziä, luajittuu ainos suurendau libo pienendäy, levendäy libo kaijendau sidä. Mägrän pezä on monimutkaine sydämes. Sit on tuuletusraguo da moni kerrostu. Pezä on kiemur, monis kohtis menöy umbikujoh libo syväle muah. Pezäs on varzinaine pezäkohtugi.

Värilöin yhtistämisty on ližiäjiä (additiivistu) da vähendäjiä (subtraktiviistu). Ližiäjäs libo additiivizes värisevoitukses värivalgoloin piävärilöinny ollah ruskei, vihandu da sinine. Kaikkie nämmii kolmie yhtistäjen rodieu valgiedu valguo. Vähendäjäs libo subrtraktiivizes värisevoitukses väriainehii sevoittajes piävärilöinny ollah keldaine, magentu da sianu. Kaikkie nämmii kolmie yhtistäjen rodieu mustua.
Afganistuanu rajoittuu Irananke päivänlaskus, Pakistuananke suves da päivännouzus, Turkmenistuananke, Uzbekistuananke da Tadžikistuananke pohjazes, Kitainke da Indienke päivännouzus.

Linnu on sijoitunnuhes Karjalan pohjaspuolel, Karjalan päivännouzuylängöl. Petroskoissah on 490 kilometrii, Piiterih 930 kilometrii. Ven'an da Suomen rajah on 30 kilometrii matkua.

Kipran tazavaldu täyttäy 98% Kipran suaren alovehes da lähäl olijat suaret Agios, Georgios, Geronisos, Gl’ukiotissa, Kila, Kiedes, Kordilia da Mazaki.

Hänet nimitettih Rock and Roll Hall of Fameh Ramones-joukkovehen jäzenenny vuvvennu 2002. Ližäkse häi sai Ramones-jäzenenny Grammy-palkindon eloksenruavos 2011.

Afriekku on toinen pindualan mugah manner Jevrazien jälles. Pohjazes on Välimeri, koillizes – Ruskei meri, päivänlaskus – Atlantan valdumeri, päivännouzus da suves – Indien valdumeri. Afriekakse kučutah sežo muanozua, kudamah kuulutah Afriekan manner da suaret. Afriekan pinduala on 29,2 milj. km², suariloinke – läs 30,3 milj. km². Se kattau 6 % Muan kogo pinnan pindualaspäi da 20,4 % kuivan muan pindualaspäi. Afriekas on 55 valdivuo.

Kezä on lämmy, keskilämbötila on 13 gruadussua lämmiä, talvel on läs 9 gruadussua pakkastu. Harvah, ga voi olla, gu kezäl ilmu lämbenöy 30 gruadussissah lämmiä, talvel ilmu voi vilustuo 40 gruadussissah pakkastu. Vihmumiäry on 600 mm vuvves.

Valgeirožačiirakko peziy paikoitellen Suvi- da Keski-Europas sego siepäi Kitaih da Indieh täydyjäl alovehel. Yksi alaluadu peziy Australies da toine Päivännouzu-Afrikas. Europas da Aazies pezijät linnut talvehtitah Afrikas da Suvi-Aazies. Suomes valgeirožačiirakko on harvinaine gost'u, kudai tavattih enzimäzen kerran Vantaal heinykuus 1975.

Forsberg rubei hiihtämäh vie lapsusaigua, spetsialistoin mugah hänes pidi kazvua nerokas hiihtäi. Nenga vuvvennu 1986 häi sai bronzumedalin nuorižon muailman hiihtokilvois (kilbujuoksus), sit vuvvennu 1987 sai bronzumedalin iččenäzes hiihtändäs.

Tiedoiniekan hattu (ruoč. Trollkarlens hatt) on Tove Janssonan kirjutettu Muumi-kniigu. Alguperäine ruočinkieline tevos piästettih ilmah vuvvennu 1948 da Laila Järvizen luajittu suomenkieline kiännös vuvvennu 1956 nimel Taikurin hattu. Karjalakse kirjan kiändi vuvvennu 2009 Natalja Sinitskaja.

Varkaus on linnu Suomen Pohjas-Savos. Varkaus on perustettu vuvvennu 1929. Linnakse se rodih 1962. Varkaukseh liitettih 1. pakkaskuudu 2005 Kangaslammin kundu.

Jouko vastah joukkuo. Kišahmatatuajat juatah joukokse. Sidä voibi olla kaksi libo enämbi. Joukko voittau libo jiähäh voitetukse kogonah. Joukko voittau libo jiähäh voitetukse kogonah. Moine kiža on bridž.

Tavan mugah argivoidu syvväh muuloin einehienke (ezim. voileiby libo ližätäh pudroh) libo sidä käytetäh toizien syömizien valmistamizeh niškoi (taigin, voivuahti, rokku). Argivois žuaritah syömisty.
Čuajujuomine on ainehien yhtymy, kudai hyvin vaikuttau ristikanzan organizmah. Čuajus on kofeinua, taninoi, teaninua da metioninua. Taninat luajitah čuajus kačkeru, gu čuajuu havvotah kodvan. Teaninu da metioninu ollah rauhoittavat ainehet. Sidä paiči čuajus on fosforu, ftoru, kalii, uglevodu, pektinu. Erähien ainehien miäry rippuu čuajulajis. Sežo on tärgei zavarie čuajuu oigiel taval, gu hyövyllizet ainehet säilyttäs.

Eloksen langu on karjalazien da karjalankielizien runoilijoin Vladimir Brendojevan da Zinaida Dubininan runokogomus ven’akse. Ven’an kielele runot kiändi runoilii, Ven’an kirjuttajien liittoh kuului Georgii Černobrovkin. Kirju on piästetty ilmah vuvvennu 2014 yhteiskunnallizen Anukses ruadajan Anuksen karjalažet -yhtistyksen vuoh.

Linnun karjalankieline täs artikkelis käytetty nimi on kiännetty suomenkielizes nimes "viirukerttuli". Suomen kielen sanan "viiru" voibi kiändiä karjalakse "juno" libo "juro".

Nimi Voltaire, kuduan häi otti vuvvennu 1718 paiči kirjailiinimekse sežo argikäyttöh, on anagrammu hänen sugunimen latinalazes kirjutusformas Arovet da liigunimen "le jeune" ("nuorembi") enzimäzis kirjaimis. Nimes on sežo yhtevytty perehen Poitoun alovehel sijaiččijan linnan nimen "Airvault" tavulois eri jälletykses.

On rodivunnuh Karjalan Kondupohjan piirin Käppisellän kyläh vuvvennu 1924 talvikuun 29. päivänny. Karjalan tundiettu fotokuvuajua, ruadoi paikallizis lehtis: Leninskaja Pravda, Junii Leninets, Molod’ožnaja gazeta, Severnii Kurjer, Punalippu, Karjalan Sanomat. Jälgimäzet ruadovuvvet Viktor Trošev oli karjalankielizen Oma Mua –lehten fotokuvuajannu. Eläkkehele lähti 74-vuodehizennu. Vuvvennu 2003 Karjalan Žurnalistoin Liitto palkičči Viktor Troševua “Neros da arvos”. Häi on tämän palkindon enzimäine laureattu. Viktor Ttrošev on andanuh lähes 19806 omua kuvua da negatiivua Kanzallizeh arhiivah. Nämmä ollah vuozinnu 1950-1997 luajitut harvinazet da ylen arvokkahat kuvat, sendäh ku hänen silmän nähten nostettih Kostamuksen linnua, salvattih suurii jogiloi da kuivattih suoloi. Trošev 17-vuodehizennu vuvvennu 1942 lähti Izänmuallizeh voinah. Häi oli pulem’otčiekannu da minom’otčiekannu. Piäzi hengih da voinan loppi Avstrien Vena-linnas. Rohkevuos häi on sannuh kaksi Kunnivon ordenua.

Vuvvennu 2006 Nikolai Zaitsev kirjutti oman enzimäzen Čuajumagari-kerdomuksen. Sen jälles päivänvalgien nägi vie 14 piendy da suurdu kerdomustu. Viizi niilöis on kerätty kirjuttajan enzimäzeh Omat ikkunat- kniigah, kudai piäzi ilmah vuvvennu 2009. Vuvvennu 2014 Petroskois piäzi ilmah kerdomuksien kogomus Katkattu oza. Nikolai on sen kniigan taidoilii. Hänen tevoksien piätiemannu on ristikanzu, kudaman kauti kirjuttai sanelou vaigielois histouriellizis tahahtumis: voinis, kollektivizatsies, repressielois sego voinan jälgehizes vuozis. Tevokset on kirjutettu iče Nikolai Zaitsevan, hänen buaban da died`oin elaigufaktoin pohjal. Nikolain Zaitsevan kerdomukset äijäl kosketah syväindy. Kirjuttai nerokkahasti, kielastamattah da liijoittelemattah ozuttau karjalazien elaigua da tabua.
Šahmuattoih kižatah sežo kižuajien joukot, toine tostu vastah libo yhty kižuajua vastah. Nengozii kižoi tavan mugah sanotah nevvondukižoikse. Voi olla nengoine kiža, konzu yksi n'erokas kižuaju yhtelaigua kižuau monen vastustajan kel (häi kižuau jogahizen kižuajan kel erillizel lavval). Voi olla vie mondu kižavariantua, kudualois ollah standartanvastaizet siännöt, figurat libo lavvan suurus.

Kägöi ei luaji peziä. Sen poigazien kazvattajinnu Karjalas puaksuh ollah čiuččoloin pereheh kuulujat linnut. Kägöin poigazet rodivutah terväh, 11,5 päivän peräs.

Placebon effektua ylen puaksuh käytetäh psihiatries. Enzimmäine syy on sit, gu ičenottamizen piäh avul ristikanzan aivot parembi muutetah omua toimindua, migu toizien organoin toimindua. Toinen syy on sit, gu effektiivizii liečevalmistehii ei vie lövvetty erilazih mielentervehyön häirivölöih, ezimerkikse unettomus, depressia, pahat unet.

Edenöit ollah mahajalgazet, (lat. Gastropoda, grek. γαστήρ – «pöčöi», πούς - «jalgu»). Enimät ollah mal'uskuperehien, kudualoi kerävyy 110 tuhattu luaduu. Ven'an mual niidy on 1620 luaduu. Niilöis on yksi merkičys – kiändyö peittohuavol 180 gruadusil, enimät edenöit kannellah kovuakuordu.

Hän ruadoi sežo Misfits-bändin barabuanistannu vuozinnu 2001–2004. Ližäkse häi on soittanuh ezimerkikse joukkovehis Marky Ramone And The Intruders, Marky Ramone & The SpeedKings da Osaka Popstar.

Gollandian kaldaine juusto - on pyöryžy, sie ollah pienet loukkozet, tämä juusto on muigiehko. Razvumiäry on 45% (Kostroman, Jaroslavl'an da Gollandian juustot).;

Se sijoiččou Belomorskan piiris Karjalan da Arhangel’skan alovehen rajal, samannimizen joven rannal, 5 kilometrin piäs Vienan meresäi. N’uhčas on samannimine raududorogustansii.

Ahon vahnembat oldih protopappi Henrik Gustaf Theodor Brofeldt da Karolina Fredrika Emelie Snellman, kudamil oli kaikkiedah kymmene lastu. Johannes libo Juhani oli lapsis vahnin. Eräs Juhanin pieni velli oli kirjuttai da rektoru Kaarlo Brofeldt.

Muga sanotus Skansenan toizes ozas suau nähtä žiivattua da elättii. Suurel alovehel eletäh kondiet, zubrat, ilvekset, meččypočit da muut. Net hos i ollah aijan tagan, ga ollah ku välläl rouno, muadu ku aijan sydämes täydyy. Nämmii elättilöi on tuodu Ruočin eri čuppuloispäi.

Tiedoportualu «Documenta Carelica» - avuau tutkimuskäyttöh Karjalan tazavallan Kanzallisarkiston (Ven'an Federacii) da Suomen Kanzallisarkiston aziikirjoi Karjalan historieh da kul'tuurah näh.

Meijän pajo luajittih sih aigah, konzu 1990-vuozil ottavuttih karjalazen pajon elavuttamizeh. Priäžän čupul jo ruadoi kuulužu Vieljärven da Pyhärven horat. Petroskoile oli suadu Oma Pajo.

Ruskei on yksi perusvärilöis. Ruskien vallon uallonpiduhus on n. 630–740 nanometrii. Sil on kaikis nägyjän vallon värilöis suurin uallonpiduhus.

Anton Čehovan tuotando on realizman da modernizman välih: kerrondu on realistine, ga taba muailman hahmottamizeh on tostuluaduine, puaksuh impressionizman kauti kuvailtu. Sidä ei voi sijoittua yhteh tiettyh virdavukseh. Čehovan kerrondu on iččenäine, objektiivine da tarku. Kieli on konkriettine da yksinkerdaine.
Nikolai Abramovan runot piästettih ilmoih erilazis kogomuksis, runovalliteksis, niidy kiännettih vepsän kielespäi ven’akse, suomekse, virokse, ruočikse, frantsien, norviegien, vengrien kielikse, Ven’an suomelasugrilazien rahvahien kielikse.

P’otr Petrovič Sokolov (16.(28.) tuhukuudu 1891 – 11. oraskuudu 1971) oli jalgumiäččyhkižuaju, Ven’an jalgumiäččyhkižuajien joukon reunimaine puolistai. Jälles vuvven 1917 Ligakuun Vallankumovustu oli vojennoi tiijustelii, torai nevvostovaldua vastah.

Pelvas kazvau puolitostu metrissäh. Sen varzi on oigei, pystöi kazvaju, hoikku. Se kukkiu kezäkuul-elokuul. Pelvahan kukkazet ollah sinisty värii. Sen siemenet kypsetäh heinykuul-elokuul.

Pajopruazniekan suurennu ruavonnu paiči pajojoukkoloin da horien yhteh keriämisty on karjalan kielen ezile tuondu pajolois, paginas da seminuarois da mollembien puolien rajoin rahvahien yhteisruavon kehittämine.

Ivan Pavlovič Man’kin (9. ligakuudu 1924 - 9. kevätkuudu 1984) on nevvostolaine puolovehes da valdivonvallas ruadanuh, Karjalan avtonoumizen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston prezidiuman piälikkö.

Internetua käytetäh vie tiijostoloin jagamizeh. Nygöi tiijostojago tapahtuu tavan mugah WWW:n välityksel. Javos on ezimerkikse eriluadustu kirjutustu, muuzikkua, ohjelmistoloi da fil’moi. Tiijostoloi voi tallendua ičelleh libo andua tiijostoloi toizien tallendettavakse, ga autoranvalduzakonoin suojatun materjualan jagamine luvattah on zakonanvastastu.

Erimerkičys niilöin on suulois: ylä da ala huulet on vönytetty, kuduat kerävytäh futl'uaroih, sinne synytäh pitkät da hoikat nieglat (kaksi puarazet).

Kuba (isp. Cuba), viralline nimi on Kuvan Tazavaldu (isp. República de Cuba), vuvvespäi 1959 ebäviralline on Vällyön Suari, on suarivaldivo Kariban meren pohjazes. Valdivo sijaiččou Kuba-suarel (kudai kuuluu Antilan Suurih suarih), Huventud-suarel da monil pienil suaril. Suves Kuvan randoi huuhtellah Kariban meren viet, luodehes on Meksikan lahti, koillizes on Atlantine valdumeri. Muan pinduala on 110 860 km². Rahvahan lugumiäry on 11 061 886 hengie (2013). Piälinnu on Gavana. Viralline kieli on ispanien.

Afriekan rahvahan lugumiäry on läs miljardua hengie. Afriekku on rahvaskunnan algukodi: juuri täs lövvettih aigazien gominidoin muinazimat jiännykset, ottajen joukkoh Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus africanus, A. afarensis, Homo erectus, H. habilis da H. ergaster.

Jan van Eyck (1390, Maaseik — 1441, Brugge) oli flaamilaine taidehmualuaju, kudai eli Flanderis, nygöizes Belgies. Häi kehitti äijäl omassah ajan mualavustehniekkua. Hänen tevoksii ollah ezimerkikse Arnolfinin pereh (1434), Gentin alttari (1432) da Rolinin madonna (1433-1434).

Borgesan ruadamine kirjastonhoidajannu nägyy hyvin hänen tevoksis: net ollah tävvet viittavuksii tovellizih da keksittylöih lähtehtevoksih da auktoritietoih, da net kyzelläh tavan mugah älyllizii, kirjalližustiijollizii libo teolougiellizii kyzymyksii kaunehkirjallizes formuatas. Borgesan novellois on äijy juumorua.
Se sijaiččou Vienan meren Kandalahten rannal, samannimizen joven suus. 1980-luvul kyläs ruadoi kolhouzu, kudaman tehtävänny oli kalastus. Kalastettih äijy kalua Vienan meres. 1990-luvun lopus se salvattih.

Graniittu on eräs plotnolois, kovis da lujis lajilois. Sidä käytetäh rakendamizes piälystysmaterjualannu. Sidä paiči graniittu ylen vähän imöy iččeh vetty, se on hyvä pakkazien kestäi da ei revustu, mindäh sendäh sidä käytetäh piälystysmaterjualannu taloloin sydämes da ulgopuolel. Yhtelläh pidäy mustua, ku niilöis talolois rodieu vähästy enämbi radiatsiedu. Erähis graniittoin lajilois sendäh voibi suaja luonnon uruanua.

Juhani Aho, vuodeh 1907 sah Johannes Brofeldt, (11. syvyskuudu 1861 Lapinlahti — 8. elokuudu 1921 Helsinki) oli suomelaine kirjailii. Häi oli sada vuottu tagaperin Suomen kaikis enimäl lugiettu kirjailii, da händy piettih silloi "rahvahallizennu kirjailijannu". Vuvvennu 1911 ilmah piässyh Juha on Ahon piätevos da enimäl počitoittu romuanu. Intriigan puoles druamalline tevos sijoittuu päivännouzupuolizeh Suomen (Kainuh?) da Ven'an Karjalah nenga 1600-1700 aigoile. Kerdomus pohjavuu legendah naizes, kudai kadoi Ven'an puolele da tuli järilleh siepäi taloin lehmienke. Juhas on luajittu kaksi ouperua, moni ozutelmuversiedy da kolme fil'mua. Romuanan kiändi karjalakse Ljudmila Markianova.

Joga kižuajal ollah koroli, korolevnu (duamu), kaksi ladjua, kaksi slonua, kaksi hebuo da kaheksa peškua. Kižan allus valgieloi figuroi pannah enzimäzen da toizen (peškoi) piduhusriävyn kodazile, mustii – seiččemenden (peškoi) da kaheksanden piduhusriävyn kodazile.

Jälles Olimpiiskoloi kižoi Allbertvilles, kus Magdalena ei suannuh nimidä, huavai lähtie hiihtoammundan ”leibih”, kui iče sanoi šuutkua ruadi. Häi rubei harjaittamah Sundsvall-kluubas samannimizes linnas. Jällespäi tädä kluubua ezittäjes Forsberg moni kerdua rodih Ruočin kilvoin voittajakse. Enzimäzen kerran häi otti vintouhkan kädeh vuvvennu 1993, silloi hänel oli 27 vuottu, da jo kavven 1994-1995 aigua kuului Ruočin joukkoveheh.

Pelvahan siemenis luajitah voidu. Sidä käytetäh syömizien varustajes, yhtelläh enne kaikkie pelvasvoi pidäy tehnizih tarkoituksih. Sit luajitah luakkua, oliifua, mujuu, vetty kestäjii kangahii da klejonkoi. Pelvasvoi on hyvä poltateksien lieččijes da ihole. Pelvassiemenii käytetäh tervehytty parandajes, se pädöy vaččutaudiloih da syömistorven tuadiloih. Pelvasvoidu käytetäh kui vaččua notkendai da kuzivedäi.

Hobju Mendelejevan sistiemallizen järjestyksen mugah on yhtendentostu joukon viijenden periodan alguaineh. Sen atomunoumer on 47. Sidä merkitäh Ag (lat. Argentum).

Vuonnu 1601 Talviojah karkoitettih Inokin’a Marfa – enzimäzen ven’alazen suarin muamo (Romanovoin polvespäi). Lähäl kyliä on silmykaivo ”Tsatitsin kl’uč”.

Kaikkiedah muailmas valmistetah läs 53-54 miljonua tonnua lihua vuvves. Muailmas valmistetah läs 33,2 kiluo lihua vuvves yhteh ristikanzah näh. Jevroupas yhteh ristikanzah näh valmistetah läs 83,5 kiluo vuvves, Kitais - 29,4 kiluo, Danies - 326,9 kiluo, Bel'gies - 144,2 kiluo. Enimyölleh valmistetah počinlihua, läs 39,1%. Toizel kohtal - siibikarjanliha - 29,3%, sit lehmänliha - 25,0%, lambahanliha - 4,8%, toizet lihalajit - 1,8%.
Rahvas tietäh hobjan ammuzis aijois. Enne hobju, kui kuldugi, puaksuh löydyi puhtahas nävös – sidä ei pie sulattua ruvaspäi. Sendäh hobjal on merkiččii rouli erilazien kanzoin kul’tuuruperindölöis. Yksi vahnois hobjan suamizen da muokkuamizen keskuksis oli histourienielline Sardinii.

Piä kolmikon libo syväimen nägöine, se on vie katettu suojusselgy nävöl. Suu on grizijoin luaduu. Niilöin leuguluut ollah ylen vägevät, katettu monil piidoloil.

Jo 1500 vuozien aigah uuzi tiähtien sistiemu selgieh oli mieles tutkijal. Häi rubei kirjuttamah kniigua, kudamas uudeh luaduh sellitti muailmua. Tutkijan piälimäine ruado oli Taivahallizien objektoin liikundas -tutkimus, kudamua häi kirjutti läs 40 vuottu. Se oli painettu Nyrnbergas vuvvennu 1543.

Pos’olku ruvettih rakendamah vuvvennu 1963 oraskuus. Enzimäzet koit oldih nellifatierahizet. Vuvvennu 1964 rakendettih kaheksafatierahizet koit. Vuvvennu 1964 sygyzyl pos’olkas avattih meččypunktu.

Gorškov on roinnuhes Moskovah. Hänen enzimäine akku L’udmila Pahomova oli hänen partn’ourannu luistelendas. Häi kuoli 17. oraskuudu vuvvennu 1986. Heile rodih tytär Julija. Toine akku – Irina Gorškova.

Tiibetas käytetäh sežo ms. ilmahpanendua, ku muas ei ole äijiä poltettavua lomuu, da kivihine mua ei päi pokoiniekan rungan muah panemizeh. Sežo zarathustralazet käytetäh tädä tabua: pokoiniekan rungu pannah ms. hil'l'ažuon bašn'ah da annetah zvierilöin syvvä sen.

Jälles sportua Gorškov vuozinnu 1977-1992 ruadoi Valdivon harjaittelijannu luistelendas Nevvostoliiton valdivollizes sportukomitietas. Vuvves 1992 oli Ven’an Olimpiadukomitietan Kanzoinvälizien yhtevyksien hallindon piälikönny. Vuvvennu 2001 händy vallittih tämän komitietan toimehpaniikomitietan jäsenekse. Vuvves 2000 häi on Moskovan alovehellizen luistelijoin federatsien piämiehen sijahizennu da L’udmila Pahomovan nimizen Alovehellizen hyvyönluadijan Taido da Sportu -fondan piämiehenny. Vuvven 2010 kezäkuus Aleksandr Gorškovua vallittih Ven’an luistelijon federatsien piämiehekse.

Kylän perustettih Novgorodan muuttolazet XV vuozisual. Tämä poselenii kuului Marfa Boreckajale (ven. Марфа Борецкая, Марфа-посадница). Vuvvennu 1452 Marfa Boreckaja andoi kylän Soloveckoi manasterile. Vuvvennu 1576 Livonien voinan aigua kylä hävitettih da poltettih. Vardoiččemizekse manasteri rakendi linnan kyläh. Vuvvennu 1613 Ruočin salduatat tuldih kyläh käzin, ga ei otettu sidä.

Vagoinkarvazes kvartsiitas on enimälleh kvartsua – 70-98%. Sidä paiči sit on kiilduo, tal’kua da muašpuattua. Sidä pietäh puolikallehennu enzimäzen luavun mägilajinnu. Se kuuluu sih samazeh joukkoh, kui malahiittu, jamša da nefriittu. Tämä kvartsiittulaji on ylen čoma da luja, sendäh sidä sanotah vie tsuarilazekse.
Ristikanzan silmän verkokalviloil on kolmenjyttymiä tappisoluu. Youngan da Helmholtzan teorien mugah yhtet niilöis aistitah sinizen, toizet ruskien da kolmandet vihandan värin. Teoriedu tugietah monet faktat, da nämmä kolme ollahgi additiivizes libo valgiedu ližiäjäs värinmuvvostukses piävärit, kudamien värizii valgoloi eri suhtehis yhtistäjen suahah kaikkii toiziivärilöi, libo sežo valgiel ozuttajia valguo. Täh pohjuau RGB-värisistiemu, kudaman vuoh värit muvvostetah mm. väritelevizoras da tiedokonehen ekruanal.

Majual on erinomaine silmien da huulien rakendeh. Enzimäzen hyvyös se voi nähtä vies, toizen hyvyös – ruadua eduhambahil vies. Čukeldajes majual salbavutah huogaimet da kuulohovut.

Manderen pinduala on 17,8 milj. km² (4. kohtu manderien keskes), rahvahan lugumiäry on 387 489 196 (v. 2011) hengie (4. kohtu manderien keskes).

Pariižu on yksi muailman kuulužimii turistupaikois. Vuvves Suur-Pariižah tulou piäl 45 miljonua turistua, kudamis 27 miljonua on kanzoinvälizet kävijät. Tädä linnua pietäh yhtenny muailman tärgiembänny kul'tuuran, poliitiekan, gastronoumien da movvan keskuksennu.

Cézanne'ie pietäh "modernan taidehen tuatannu". Ezimerkikse Pablo Picasso pidi händy tärgevimänny ezikuvannu. Omannu elinaijannu Cézanne sai vaiku vähä huomivuo, mih oli syynny kui hänen ebäsovinnaine mualavusstiil'u mugaže hänen julgižuttu vältelii luonneh.

Talvioja (ven. Толвуя, veps. Talvoja, suom. Tulvaoja) on Karjalan tazavallan Karhumäin piirin kylä. Se on Talviojan kyläkunnan haldivolline keskus.

Muailman tervehyönhoijon organizatsien tiedoloin mugah suolan syömizen liijakse verenpaine nouzou da sit voijah kehittyö syväimen da počkin tavvit, mahan ruakku da osteoporozu. Ristikanzan fiziolougizen normannu on viizi grammua suolua päiväs. Jevroupas da Ameriekas keskimäine ristikanzu syöy läs 10 grammua.

Juusto on kui vägevynnyh maido: sie ollah proteinua, razvat, minerualuainehet samas miäräs, kuigi maijos. Juustos on korgei miäry kaltsijua da fosforua, kuduat ollah hyvis välilöis.

Vuvven 1943 algajen kuolendassah Mao Zedong oli Kitain kompartien paginanvedäjänny da sežo vuozinnu 1954-1959 häi oli Kitain rahvahan tazavallan paginvedäjänny. Mao pidi monet kuulužat kampuanit, ezimerkikse «Suuri hyppy» da ”Kul’tuuran vallankumovus” (1966-1976), kudualoin periä kuoltih miljonoi hengie.

Placebon effektu-nimitys otettih keskiaigazien itkettäjien pajolois, kudualois oldih Placebo Domino-sanat. Vuonnu 1752 Mišel de Monten huomai, gu «on olemas ristikanzoi, kudualoih vaikuttaugi vaiku huomavo liečetiijon puoles». Liečetiijon kontekstas placebo oli muainittu XVII vuozisual. Vuonnu 1785 placebo miärättih «tyhjäkse tavakse libo liečekse». Vuonnu 1811 sanottih, gu placebo on ”jogahine lieče voimattoman hyväkse mielekse, migu voimattoman hyövykse”. Liečetiijos Placebuo käytettih XVIII vuozisuassah.
Perttih ken tulou, käzastien ylpuolele riputettih vähin kirjutettu käzpaikku, a gost'il tahtottih riputtua ylen čoma paikku. Pitkie käzpaikoi azetettih pruazniekkugost'iloin polviloil yhtehizikse salfietkaizekse, net estetäh muruloin kirbuomistu lattiele. Lapsensuandah jälgeh muamal tuodih rod´inua kiäriäkseh käzpaikkah. Lastu ristitettyös buat´uska pyhkiy käzpaikkah käit.

Parahannu on oliivuvoi ekstraluaduu puhtastamatoi, angliekse sen nimilippuh on kirjutettu: Extra Virgin Unfiltered Olive Oil libo ekstraluaduu puhtastettu, sen nimilippuh itualiekse on kirjutettu: Olio d'oliva extravergine, angliekse - extra virgin olive oil libo espuaniekse - virgen extra.

TCP/IP perustuu sih ajatukseh, gu tiedoliikendeh verkos tapahtuu käyttäjen yhtenjyttymii tiedosähkielöi, IP-pakiettoi. Työndäjän da vastahottajan välile muvvostetut yhtevyöt vaikutetah vai piätehlaittehih, dai pakietoin syväindön tulkindu tapahtuu vaigu piätehlaittehis. Iče tiedoliikendehverko siirdäy vai tietyntyyppizii pakiettoi. Jogahizen pakietan käytettävy reitti voi olla erilaine.

Mägry on luonnolline meččyelätti, kudai enin aigua omas elokses viettäy pezäs, elätin rungan eričykset avvutetah sille täs. Mägry, kui kondii da ahmoi, on jallanteräliikkui, sen tagakäbälät ollah edukäbälii äijiä suurembat.

Razumov on roinnuhes T’umenin alovehel Veližani-kyläh. Jälles kaheksakluassahistu školua piäzi opastumah Suvi-Sahalinan rakendus- da azetusopistoh, kus kiinnostui kulakkutorah. Vuvvennu 1961 piäzi toizele sijale ammattiliittoloin spartakiuadas Voronežas, sai enzimäzen sportutazon.

Etnogruafien ozua vois verrata Kiži-suarel olijah muzeih, kus on säilytty vahnua taloidu da huonustu. Skansenas on enämbi 150 taloidu, huonustu da konduu. Niidy ruvettih tuomah muzein enzimäzinny ruadovuozinnu kogo Ruočispäi – suves da pohjazespäi, päivänlasku- da päivännouzupuolespäi. Net ollah eri aigua nostetut. Ruočin muan kuvvendestostu vuozisuas algai histourii nämmih päivissäh nägyy nämmis talolois da salvoksis.

Vanuatu on Tyynenmeren valdivo, kudai sijoittuu Melanezies. Sen viralline nimi on Vanuatun tazavaldu. Pohjazes se rajoittuu Solomonan suariloin alovehvezilöinke, päivänlaskus – Avstrualienke, lounuas – Uvven Kaledonien alovehvezilöinke, päivännouzus – Fidžin alovehvezilöinke. Randuviivan pitkevys on 2528 km. Vanuatun tazavaldu sijoittuu Uuziloin Gebridoin suariston 83 suarel. Muan yhtehine pinduala on 12 190 km². Vanuatun rahvahan lugumiäry on 234 023 hengie (v. 2009). Piälinnu on Port-Vila.

Karjalan tazavallan piduhus pohjazes suveh on 660 km., levevys — 424 km. Korgevin kohtu on Nuorunen tunturi (mägi) — 576,7 metrii. Karjalan Petroskoi — piälinnas Moskovassah on 925 km., Piiterissäh — 401 km., Murmanskassah — 1050 km., Helsingissäh — 703 km.