Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 1028 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,33 км2. Диңгеҙ кимәленән 196 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6667 һәм автомобиль коды — BLK.

Сотьма — Рәсәйҙәге йылға. Ярославль өлкәһе, Кострома өлкәһе, Иваново өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лига йылғаһының һул ярына тамағынан 5,5 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кострома йылғаһы Исады һыу үлсәү посына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).

Байсаҡа (урыҫ. Байсакино) — Башҡортостандың Борай районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 54 кеше. Почта индексы — 452956, ОКАТО коды — 80218816002.

Доминик Кубалик (21 август, 1995, Пльзень, Чехия) — Чехия хоккейсыһы, һөжүмсе. «Пльзень» хоккейының тәрбиәләнеүсеһе. Әлеге ваҡытта Чехия чемпионатында сығыш яһаған «Шкода Пльзень» хоккей клубының уйынсыһы.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Салехард ҡалаһынан тамағына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Обь ҡушылдыҡтары бассейны, Төньяҡ Сосьва тамағынан түбән, йылға бассейны — (Түбәнге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.

Октябрь революцияһына тиклем Ростов өлкәһендә 427 сиркәү эш иткән, хәҙерге көнгә шуларҙың 78 һаҡланып ҡалған. Күп ғибәҙәтханалар емерелгән, шулар араһында Константиновская станицаһындағы Николай Чудотворец сиркәүе лә бар.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Увелька йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш.

Иң эре бәрҙеләр йылғаның ышығына, уға йығылған ағас тирәһенә йәки томбойоҡ араһына йәшенеүсән. Аҙыҡ мул булған ерҙе, ышыҡты, ағас араларын үҙ итә. Ҡояш ҡыҙҙыра башлау менән һалҡын урынға, ваҡ йылға тамаҡтарына йыйылалар.

Маслоу мискәсе Самуил Маслоу һәм Роза Шиловскаяның ете балаһы араһында иң олоһо була. Уның ата-әсәһе XX быуат башында Киев губернияһынан АҠШға күсеп китә. Абрахам Бруклиндың йәһүд районында донъяға килә. Уның бала-сағын бәхетле тип атауы ауыр. Мискәсе булып эшләүсе атаһы оҙаҡ ара ғаиләнән ситтә тора, ә әсәһе ҡаты һәм хөрәфәттәргә бирелеүсән ҡатын була. Ата-әсәһе йыш талаша. Абрахамға туғыҙ йәш булғанда, уның ғаиләһе ҡаланың йәһүд районынан икенсе районға күсә. Маслоуҙың йәһүд булыуы сағыу булғанға күрә, уға антисемитизм нимә икән татырға тура килә. Ул яңғыҙ, оялсан һәм төшөнкөлөккә бирелгән егет була.

Бер нисә хәрби уңышһыҙлыҡтарҙан һәм Ижевскиҙы (7 ноябрҙә) юғалтыуҙан һуң Директорияның абруйы ныҡ ҡаҡшай. Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәтенең реаль хакимлығы булмай.

Ҡорос-Ҡаран (урыҫ. Куруч-Каран) — Башҡортостандың Баҡалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 42 кеше. Почта индексы — 452654, ОКАТО коды — 80207849011.
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.

Кабакайка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Язьва йылғаһының һул ярына тамағынан 146 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 242 кеше йәшәй. Майҙаны — 11,8 км2. Диңгеҙ кимәленән 54 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39264 һәм автомобиль коды — ABI.

Юкатандың төньяғындағы классик осорҙан һуңғы ҡалаларҙа майя мәҙәниәте үҙгәрештәр кисергән. Шулай, цивилизацияның испандар баҫып алған дәүерҙәге ҡала емереклектәре был осорҙа йәшәгән майялар өсөн дин классик үҫеш этабы ваҡытындағы кеүек бик мөһим роль уйнамағаны хаҡында һөйләй.

Колчак Владивостокка 1918 йылдың 19 — 20 сентябрендә килә. Бында ул Өфөлә үткән төрлө демократик көстәрҙең кәңәшмәһе һәм «Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәте» роленә дәғүә иткән Волганан Себергә тиклем берләшкән большевиктарға ҡаршы торған хөкүмәт — Директория ойошторолоуы тураһында белә. Шәхсән кәңәшмәлә Колчак үҙ-ара көрәшкән хөкүмәттәр араһынан Себер хөкүмәтенә өҫтөнлөк биреүе тураһында белдерә. Владивостокта Колчак чехословак ғәскәрҙәренең етәксеһе Р. Гайда менән осраша һәм уның менән артабанғы берлектәге эшмәкәрлек тураһында һүҙ ҡуйыша. 1918 йылдың 13 октябрендә Колчак Омскиға килә һәм, тәүге нәүбәттә, Ирекле армия вәкилдәре менән бәйләнешкә инә. Улар Директорияға ҡәтғи ҡаршы булалар. Колчак менән мөнәсәбәттәр булдырырға хөкүмәттең башҡа ағзалары ла теләк белдерә, шул иҫәптән Директорияның етәксеһе Н. Д. Авксентьев. Омскиға килгәнгә тиклем уҡ Колчак большевиктарҙы еңәсәк көс хәрби диктатура булыуына инанған була. Колчактың кандидатураһы антибольшевиктар араһында күптән инде телгә алына килә. Тарихсы И. Ф. Плотников, Милли үҙәктә Колчактың 1918 йылдың яҙы-йәйе Алыҫ Көнсығышта булғаны тураһында хәбәрҙар булғандарын һәм уны бөтә Рәсәй диктаторҙарына кандидат булараҡ иҫәптә тотҡандарын, билдәләй. 1918 йылдың 5 ноябрендә Колчакты Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәтенең хәрби һәм диңгеҙ министры итеп тәғәйенләйҙәр.

Конституция реформалары осороноң билдәле яҙыусылары: Намыҡ Кәмал, Шинаси, Әхмәт Митхәт, Зия Паша, Мәхмүт Әкрәм, Абдулхаҡ Хәмит, Сами Пашазадә, Сезаи.

Өфө губернаһы Өфө өйәҙенең Ҡаҙарма ауылында тыуған (хәҙерге ваҡытта Башҡортостан Республикаһының Кушнаренко районы). 1921 йылда ғаилә Өфөгә күсеп килә.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур.

Диуарҙарында заман яҙыуҙарынан тыш, төҙөүселәрҙән ҡалған һәм соҡоп эшләнгән һүрәтләмәләр ҡалған. Улар кеше биттәренән ғибәрәт. Бәлки, изгеләрҙең йөҙөн шулай һүрәтләп ҡуйғандарҙыр.
Трупянка — Рәсәй йылғаһы. Смоленск өлкәһе, Тверь өлкәһе, Мәскәү өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Яуза йылғаһының уң ярына тамағынан 34 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Волга йылғаһы Түбәнге Новгород ГЭС-ынан Ока йылғаһының тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Волга ҡушылдыҡтары бассейны, Рыбинск һыуһаҡлағысынан түбән Ока тамағына тиклем, йылға бассейны — (Үрге) Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысына тиклем (Ока бассейны ҡушылмай).

Ҡатын-ҡыҙҙар кейеме ике төп предметтан: йә яурындарын асыҡ ҡалдырып, күкрәктән түбәндә башланған оҙон күлдәктән (куб), йә (мәҫәлән, Юкатандағы кеүек) ҡулдар һәм баш өсөн ҡалдырылған йырыҡтарҙан торған тура мөйөшлө материя киҫәгенән, һәм аҫҡы итәктән торған. Һаҡланып ҡалған һүрәттәр буйынса, күлдәкте лә, итәкте лә бергә лә, айырым да кейеү мөмкин булған; һуңғы осраҡта күкрәк асыҡ ҡалған (моғайын, кейемде теге йәки былай кейеү ысулы ҡатын-ҡыҙҙың ижтимағи статусы йәки урындағы йолалар менән билдәләнгәндер). Өҫкө кейем хеҙмәтен, ирҙәрҙеке кеүек, ләкин бер аҙ оҙонораҡ ябыу үтәгән. Кейем тәшкил иткән бөтә предметтар ҙа күп төҫлө биҙәктәр менән биҙәлгән.

Хоккей менән Доминик үҙенең тыуған ҡалаһында «Пльзень» хоккей клубының мәктәбендә уйнай башлай. 2009/10 йылдар миҙгелендә Чехияның 16 йәштәре өсөн беренселектә ул башҡаларҙан бер йәшкә бәләкәйерәк булһа ла, 33 уйында 63 (39+24) мәрәй йыя, ә уның командаһы чемпион исемен яулай. Киләһе йылда ул 15 йәшендә Юниорҙар лигаһында 48 осрашыуҙа 65 (42+23) мәрәйгә өлгәшә. 2011/12 йылдар миҙгелендә Доминик 16 йәшендә Чехияның төп лигаһында уйнай башлай. Шунда ул 8 осрашыуҙа 1 гол керетә — лиганың тарихында гол кереткән иң йәш уйынсылар исемлегенә инә. Шул уҡ йылда Чехия йәштәр лигаһында 24 уйында 17 мәрәй йыя.

2016 йылдың май айында КХЛ юниорҙар йәрминкәһендә Доминикты беренсе раундта дөйөм 20-се һан аҫтында Өфөнән «Салауат Юлаев» хоккей клубы һайлай. 2017 йылдың 10 май көнөндә Доминик был клуб менән ике йылға контракт төҙөй. Әммә оҙаҡламай 24 августа Доминик Кубалик үҙ теләге буйынса команданан китә, йәнәһе уға составта урын табылмаҫ, ә Доминикка Олимпиадаға эләгер өсөн уйын практикаһы кәрәк. КХЛ-да Доминик Кубаликка хоҡуҡтар «Салауат Юлаев» хоккей клубында ҡала. 26 августа Доминик Швейцариянан «Амбри-Пиотта» менән өс йылға контракт төҙөй, ә был клуб уны шунда уҡ Чехияға «Пльзень» хоккей клубына арендаға ҡайтара.

Хәҙерге медицина мәғлүмәттәре гормондарҙың артыҡ булыуы ла етешмәүе лә организмдағы матдәләр алышыуын көйләүсе молекуляр механизмға кире йоғонто яһай, бөтә эске секреция биҙҙәре ауырыуына булышлыҡ итә.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Бондюг ауылы янындағы һыу үлсәү посынан Березники ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.
2011 йылдың 29 апрелендә «Три легенды в Кремле» тигән концертта ҡатнаша, унда Рәсәй Президент оркестры һәм Мәскәү Сретение монастырының ирҙәр хоры менән сығыш яһай. Концертта шулай уҡ кесе Дживан Гаспарян, йырсылар Ксения Титовченко һәм Липарит Аветисян, скрипкасы Инга Родина, ҡомло анимация оҫтаһы Артур Кириллов һәм башҡа артистар ҡатнаша.

Диван шиғриәтенең күсеш осоронда (XV—XVI быуаттар) уның үҫешенә батша һарайы ҙур булышлыҡ күрһәтә. Проза барлыҡҡа килә. Проза әҫәрҙәрен Әхмәт паша, Нәджәти, Мәржимәк Әхмәт, Ашыҡ пашазадә, Синан паша кеүек авторҙар ижад итә. Диван шиғриәте сәскә атҡан осорҙа (XVI—XVIII быуаттар) ерле материал нигеҙендә классика тыуа, «Себк-и Хинди (төр.)баш. (төр.)баш.» (һинд стиле) кеүек яңы стилдәр барлыҡҡа килә. Был стилгә Фүзули, Баки, Бағдадлы Рухи, Йософ Нәби, Нәфи, Әхмәт Нәдим, шәйех Ғалиб, Әүлиә Челеби, Кәтиб Челеби, Наимә, Вәйси һәм Нәргиси кеүек авторҙар ҡарай.

Алтынсы йәмиғ мәсете 1918 йылда Лагер тауында (хәҙерге Проломная урамы, 23/1) төҙөлә. Ағас йорт, ике ҡатлы. Имам-хатибы — Х. Әхтәмов. Мәсет 1934 йылда ябылған. 60-сы йылдарҙа мәсет бинаһы тораҡ йорто итеп үҙгәртеп төҙөлә.

Шулаш — Рәсәй йылғаһы. Төмән өлкәһе, Ҡурған өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Ишим йылғаһының уң ярына тамағынан 41 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

Күсер ҡоштарҙың бер өлөшө бала сығарған райондарынан көҙ аҙағында осоп китә. Күп кенә өйрәк һәм аҡҡоштарҙың осоп китеүе уларҙың төп туҡланыу урыны булған һыу ятҡылыҡтарының туңыуына бәйле. Шул арҡала, тыуған яҡтарында туҡланыр аҙыҡ бөткәс, йылы яҡтарға осалар.

Атап әйткәндә, майя астрологияһы һәм майя календары буйынса, 2012 йылдың 21-25 декабрендә «бишенсе Ҡояш ваҡыты» (ҡышҡы ҡояш торошо) тамамлана. «Бишенсе Ҡояш» «Хәрәкәт Ҡояшы» булараҡ билдәле, сөнки, индейҙар күҙ аллауы буйынса, был осорҙа күп кешене һәләк итерлек көскә эйә Ер хәрәкәте булырға тейеш тиелгән.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Лука-Шор — Рәсәй йылғаһы. Коми Республикаһы, Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Колва йылғаһының һул ярына тамағынан 204 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

2006 йылдың 1 ғинуарынан «РФ урындағы үҙидаралыҡтарҙы ойоштороуҙың төп принциптары тураһында» Федераль закон талабы, «Башҡортостан Республикаһында муниципаль берәмектәрҙең сиктәре, статус һәм административ үҙәктәре тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законына, Уставына ярашлы Башҡортостан Республикаһы Белорет районы Йөйәк ауыл советы ауыл биләмәһе Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль районының Йөйәк ауыл советы ауыл биләмәһенә әйләндерелә.

Хәбир Дауытовтың әҫәрҙәре өсөн ваҡиғаларҙың тормошсанлығы һәм таныусанлығы, сағылдырған коллизияларҙың дөрөҫлөгө һәм типиклығы, геройҙарҙы һүрәтләүҙә тапҡырлыҡ хас. Яҙыусы теманы асыу өсөн художестволы сараларҙың барыһын да ҡуллана. Һөйләү телен яҡшы белеүе, һүҙ байлығы, урындағы колоритты оҫта файҙалыныуы уға ныҡ ярҙам итә.

Бортом — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы/ Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тимшор йылғаһының уң ярына тамағынан 52 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Өйә — Рәсәйҙәге йылға. Башҡортостан Республикаһы, Пермь крайы, Татарстан Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Тере Танып йылғаһының һул ярына тамағынан 70 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 21 км.

Йәшәү районын йылына ике тапҡыр шулай алмаштырыу күп кенә төр ҡоштарҙың иҫән ҡалыуы өсөн дә файҙалы яраҡлашыу булып тора. Ҡоштар йыл буйы үҙҙәренә етерлек аҙыҡ таба ала.

1889 йылда Новочеркасск ҡалаһында Ермакка һәйкәл ҡуйыу буйынса махсус комиссия ойошторола. Уға Дон ғәскәренең тау һәм тоҙ өлөшө буйынса мөдире, меценат Владимир Вагнер, «Дон хәбәрҙәре» гәзитен нәшер итеүсе яҙыусы Алексей Карасев, ҡала инженеры Борис Краснов һ. б. инә. Комиссия һәйкәл проектына талаптар әҙерләй, ә Рәсәйҙә конкурс иғлан ителә. Һәйкәлдең бер нисә проекты ҡарала.

1963 йылдың декабрендә СССР-ҙың Министрҙар Советы ҡарарына ярашлы «Тюменьнефтегаз» Идаралығы ҡарамағына күсерелә. 1966 йылдың яҙына тиклем Игрим быраулау контораһында ПТО (производство-техник бүлеге) начальнигы булып эшләй. 1965 йылда Березовка районы Игрим ҡасаба эшселәр депутаттары Советынан депутат итеп һайлана.

2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 304 кеше йәшәй. Майҙаны — 5,83 км2. Диңгеҙ кимәленән 426 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 7907 һәм автомобиль коды — SOK.

Һуғыш Колчактың яңы талантын аса, поляр экспедицияларҙан, ғилми эштәрҙән, штаб эштәренән һуң Колчак флотоводец һәм минер булараҡ асыла. 1915 йылдың 23 авгусында Николай II Юғары баш командующийы булып киткәс, флотҡа ҡараш яҡшы яҡҡа үҙгәрә. 1916 йылдың 10 апрелендә Александр Васильевич контр-адмирал дәрәжәһенә лайыҡ була.

Байт— компьютерҙа мәғлүмәттәрҙе һаҡлау һәм тапшырыу берәмеге. Байт 8 биттан тора, 1 һәм 0-дән 256 төрлө комбинация алырға рөхсәт итә. Был бер байтта башҡорт һәм инглиз алфавитындағы хәрефтәрҙе, һандарҙы һәм башҡа символдарҙы кодларға мөмкинлек бирә. Байттарҙа һәм унан да эрерәк берәмектәрҙә — килобайттарҙа(КБ,1024 байт, мегабайттарҙа (Мб, 1024 Кб), гтгабайттарҙа(Гб,1024 Мб) файлдарҙың үлсәмдәрен һәм хәтерҙә ҡалдырыусы ҡоролмаларҙың һыйҙырышллығын үлсәйҙәр.

Боронғо һәм Урта быуаттар халыҡтарының иң төгәл календарына таянып, майя ҡанбабалары игенселек эштәренең башланыу ваҡытын күрһәткән. Майя үҙ заманы өсөн ҡатмарлы һәм байтаҡ аныҡ календарь системаһына эйә булған. Уны башҡа Үҙәк Америка халыҡтары — ацтектар ҙа, тольтектар ҙа һ. б. ҡулланған

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Уса йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — Уса, йылға бассейны — Печора.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Яҡынса 900 йылда халыҡ Тикалде ташлап киткән. Төньяҡ Юкатан ҡалалары үҫешен дауам иткән, әммә көньяҡтағы ҡалалар бөлгөнлөккә төшкән. Яҡынса 1050 йылда Чичен-Ицы ҡалаһы емерелгән. 1263 йылда һуңынан Юкатандың төп үҙәгенә әйләнгән Майяпанға нигеҙ һалынған. Әммә 1441 йылда ҡалала ихтилал башлана, һәм 1461 йылда халыҡ уны ташлап китә.

Йырҙы ижад итеү 1812 йылғы Ватан һуғышы менән бәйле: йырҙа тыуған яҡтары менән хушлашыу алдынан башҡорт һыбайлы яугирының хис-тойғолары тасуирлана. Йыр тыуған яҡты, Уралдың матурлығын данлай. Башҡорт халҡы үҙенең традицияларына тоғроло¬ғон, Ватанына сикһеҙ мөхәббәтен, илһөйәрлек тойғо¬һон юғары образлы поэтика менән оҫта бирә.Халыҡ Уралтауҙан алған рухи көстө изге күреп, шуның менән йәшәгән, өмөт-хыялын уға төбәгән икән¬леге күренә. Яугир үҙе менән Тыуған иленә булған сикһеҙ мөхәббәтен алып китә һәм фәҡәт бер генә теләк, бер генә өмөт ҡалдыра:

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь мороно бассейнынан көнбайыштағы йылғалар. Бәләкәй йылға бассейны — Объ, Төньяҡ сосьва ҡушылған урындан түбәнерәк, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.

«Ихлас» мәсете асыла, 2001 йылда, 1956 йылда төҙөлгән элекке «Луч» кинотеатрын реконструкциялағандан һуң асыла. Мәсет янында мәҙрәсә, телестудия, нәшриәт, китапхана һ. б. эшләй. Мәсеттең имам-хатибы — М. М. Ғәлләмов (1997 йылдан алып).

Няуха-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО биләмәләрендә аға. Йылға Матюй-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 57 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

Сатира йүнәлеше Азиз Нәсин ижадында сағылыш таба. Ул ике тапҡыр «Алтын пальма» әҙәби наградаһына лайыҡ була һәм донъяла билдәлелек ала. Был жанрҙа шулай уҡ Мозаффәр Изгү менән Рыфат Ылғаз да таныла .

Ә — ә хәрефе һүҙҙең нәҙек ижектәрендә яҙыла: әрем, әрә- мә, бәке, бәләкәй, әйт, әйтелеш, тәҙрә, мәғәнә, мәл, мәрәкә, ҡәләм, Ғәлимә, сәғәт, Бәләбәй, мәҡәл, мәҡәлә, мәрмәр, бәрхәт, бәрәкәт, әһәмиәт, вәғәҙә.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Письмо Верховного правителя адмирала А. В. Колчака Донскому атаману генералу А. П. Богаевскому. 28 июня 1919 г. // Белый архив. — 1926. — Т. 1. — С. 136.
Эсерҙарҙы ҡулға алғандан һуң Министрҙар Советы (Колчак улар яҡлы була) Директорияны ғәмәлдән сығарылған тип таный һәм тулыһынса юғары хакимлыҡты үҙ өҫтөнә алыуы тураһында иғлан итә, хәрби һәм гражданлыҡ хакимлығы бер абруйлы кеше ҡулында булырға тейеш, тип белдерә. «Диктаторҙарға» кандидаттар итеп Директория генералы В. Г. Болдырев, КВЖД идарасыһы генерал Д. Л. Хорват һәм хәрби һәм диңгеҙ министры вице-адмирал А. В. Колчак күрһәтелә. Министрҙар Советы тауыш биреү аша Колчакты һайлай. Колчактың дәрәжәһе тулы адмиралға тиклем күтәрелә, уға юғары дәүләт хакимлығын атҡарыу тапшырыла һәм Юғары хаким дәрәжәһе бирелә. Уға дәүләттең бөтә ғәскәрҙәре буйһона. Юғары хакимға ҡораллы көстәрҙе тәьмин итеү, шулай уҡ гражданлыҡ тәртибен һәм законлыҡты урынлаштырыу буйынса киң хоҡуҡтар, ғәҙәттән тыш саралар индереүгә тиклем, бирелә. Колчак ҡаты идаралыҡ вертикален төҙөй. Күренекле большевик, Себер ревкомы рәйесе И. Н. Смирнов Колчак диктатураһы осоронда В. И. Ленинға: «Себерҙә ҙур армиялы һәм ҡеүәтле тармаҡлы контрреволюция дәүләт аппараты дөрөҫ ойошторолған дәүләткә ойошто», — тип хәбәр итә.

Уланг-У — Рәсәй йылғаһы. Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Воль-Я йылғаһының һул ярына тамағынан 83 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 36 км.

Сатра (урыҫ. Чатра) — Башҡортостандың Благовар районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 93 кеше. Почта индексы — 452745, ОКАТО коды — 80214828008.

Гүлән йәш быуынға этик тәрбиә биреүгә баҫым яһай. Гүлән исламдың традицион төрөк (хәнәфи-матури) вариантын тарата һәм үҫтерә, яңы теологик концепциялар сығармай, ә булғандарын яңыртырға тәҡдим итә. Гүлән һәр ваҡыт йәмғиәт үҫешендә фән һәм белем алыуҙың әһәмиәтен билдәләй. Гүләнгә башҡа диндәр һәм инаныстар вәкилдәре менән диалогта булыу хас. Төркиәлә диалоглы мөнәсәбәттәргә башланғыс һалып, Гүлән уны донъя кимәленә лә күсерергә тәҡдим итә. Сәйәсәттә Фәтхулла Гүлән демократияны әлеге осор өсөн иң ҡулай идара итеү формаһы тип таный. Гүлән күп партиялылыҡ яҡлы, сәйәсәттә таянған принцибы — «исламда идара итеү идара итеүсе менән буйһоноусы араһындағы килешеүгә нигеҙләнә».

Под редакцией акдемика РАМН, профессора Ярыгина В. Н. Для поступающих в ВУЗы. Биология. (А. Г. Мустафин, Ф. К. Лажуева, Н. Г. Быстренина и др., Под ред. В. Н. Ярыгина. −7-е изд., стер. _ М.: Высш.шк., 2004. — 492с. Ил.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
Экологик йәһәттән төркөм бер ишле. Ҡоштарға өс йәш тулғас, үрсей башлайҙар. Моногамдар. Һыу буйында, үләнле һөҙәк ярҙа парлап оя ҡоралар. Оя һыуға яҡын, ғәҙәттә һөҙәк ярҙа үлән араһында урынлаша һәм шул уҡ оя янында үҫкән үләндәрҙән, һәм ҡыу үләндәрҙән яһала. Оянан һыуға бер йәки ике һуҡмаҡ төшә, улар буйлап ҡош һыуға төшә һәм ояға ҡайта. Һаҙматлы урындарҙа оя ҙур, еүеш, серей башлаған үләндәрҙән яһала. Улаҡ әллә ни тәрән булмай, оя һәр ваҡыт еүеш.1 - 3 (йышыраҡ 2) йомортҡа һалалар. Улар оҙонсай формала, ҡара-ҡуңыр йәки ҡара сыбар йәшкелт һоро төҫтә булалар. Йомортҡаларҙы парҙың ике ағзаһы ла 25 - 29 тәүлек баҫа. Ҡошсоҡтар ҡуйы ҡара-һоро мамыҡ менән ҡапланған. Морнланып сыҡҡас та улар йөҙә һәм сума алалар, әммә беренсе көндә ярҙа үлән араһында боҫоп ултыралар. Башта инә һәм ата ҡош ҡошсоҡтарҙы ашаталар. Үҫә төшкәс, аҙыҡты үҙ аллы таба башлайҙар. 6-7 аҙналыҡ ҡошсоҡтар оса башлайҙар.

Яңы йорттоң проектын Николай Никитич Дурбах төҙөй. Заказсы теләге һәм һорауы буйынса архитектор Н. Н. Дурбах йорттоң фасадын, барокко һәм классицизм декоратив элементтарының бөтә төрҙәрен һәм байлығын ҡулланып, күркәм стилдә эшләй һәм биҙәй. 1912 йылда Андриас Когбетлиев ҡалала Бульвар майҙанының (хәҙер Азатлыҡ майҙаны) биҙәге булған матур кирбес айырым йорт төҙөтә. Архитектор тарафынан табыш йортона индерелгән архитектура деталдәренең үҙенә бер төрлө үҙенсәлеге һәм йылылығы, был ғаилә йортона индивидуаль ҡиәфәт бирә. Өҫкө ҡаттың бейек тәҙрәләре ярым түңәрәк йөҙлөк менән ҡаймаланған, декоратив кронштейндар тотоп торған кәрниздәр менән биҙәлгән. Колонналар, уның өҫтөндә урынлашҡан өҫкө горизонталь өлөшө (антаблемент) һәм пьедесталы стенаға ҡарата сығып тора. Цоколь ҡаты тәҙрәләренең көпләү ташы декоратив биҙәкле, тәҙрәләргә сөгөн рәшәткәләр ҡуйылған.

Александр Васильевич Колчак (4 ноябрь (16 ноябрь) 1874, Санкт-Петербург — 7 февраль 1920, Иркутск) — урыҫ хәрби һәм сәйәси эшмәкәре, ғалим-океанограф, поляр тикшеренеүсе (1900—1903), флотоводец (1915—1917), тарихҡа аҡтар хәрәкәте ваҡытында Рәсәйҙәге Граждандар һуғышы осоронда Аҡтар хәрәкәтенең етәксеһе булараҡ ингән. Рәсәй юғары хакимы һәм Урыҫ армияһының юғары баш командующийы (ноябрь 1918 — ғинуар 1920).

Түбәнге Шортомец — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Лужма йылғаһының һул ярына тамағынан 11 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 31 км.

Айырым бүлмәлә ҡоҙоҡ бар. Диаметры 1 м, ә тәрәнлеге метрҙан ашыуыраҡ. Икенсе коридорҙа ялтырап торған шыма диуарлы арауыҡтар бар. Туннелдең бейеклеге 2 метр, ә киңлеге — 1 метр.

Кофанова — Рәсәйҙәге йылға. Ставрополь крайы, Ҡалмыҡ Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Бешпагирка йылғаһының һул ярына тамағынан 21 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 17 км.

Оло Севк — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе, Коми Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 708 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 37 км.

Комендант, ҡараул, конвой, этап, обоз, элемтә, сапер командалары һәм Башҡорт хөкүмәте янындағы айырым комендант ротаһы — барлығы 6 556 кеше.

Ощал — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Чижапка йылғаһының уң ярына тамағынан 123 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 14 км.
Ҡышҡы Олимпия уйындары — спорттың ҡышҡы төрҙәре буйынса донъялағы иң эре ярыштар. Халыҡ-ара олимпия комитеты эгидаһы менән 4 йылға бер тапҡыр уҙғарыла. Ҡышҡы Олимпия уйындары 1924 йылдан алып йәйге Олимпия уйындарына өҫтәлмә булараҡ үткәрелә башлай. Ҡайһы бер ҡышҡы спорт төрҙәре йәйге Олимпия уйындарына тағы ла иртәрәк — 1908 һәм 1920 йылдарҙа индерелгән була. 1924 йылдан 1992 йылғаса ҡышҡы Олимпия уйындары йәйге уйындар менән бер үк йылда уҙғарылған. 1994 йылдан башлап улар йәйге Олимпиаданан ике йылға һуңлатып үткәрелә.

Ойоштороусыһы — Ҡурған өлкәһе Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары комитеты (2011). Ҡурған өлкәһе Сафакүл ауылында 3—4 айға 1 тапҡыр башҡорт, татар һәм урыҫ телдәрендә сығарыла. 1993 йылдың апреленән алып «Хеҙмәт даны» («Трудовая слава») гәзитенә ҡушымта рәүешендә нәшер ителә. 2000 йылдан башлап — үҙ аллы гәзит.

1980-се йылдар аҙағынан АҠШ-та ла эшләй, унда «Последнее искушение Христа» тигән кинокартина өсөн дудук темаһын яҙа. 1990-сы йылдарҙа АҠШ-та олатаһының һөнәрен дауам иткән ейәне кесе Дживан Гаспарян менән эшләй. 2000 йылда «Гладиатор» картинаһына саундтрек музыкаһын башҡарыусыларҙың береһе була.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вятка йылғаһы Киров ҡалаһынан Котельнич ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вятка, йылға бассейны — Кама.

Быға тиклем, 1901 йылғы Үлсәм һәм үлсәүҙәр буйынса 3-сө Генераль конференция ҡарары нигеҙендә, литр нормаль атмосфера баҫымында (760 мм терекөмөш бағанаһы) һәм температурала 1 кг һыуҙың күләме тип билдәләнә. Шулай итеп, 1,000028 дм³ 1 литр тип ҡабул ителгән.

Семилетка (урыҫ. Семилетка) — Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 3977 кеше. Почта индексы — 452314, ОКАТО коды — 80224830001.

Бәрҙене башҡа балыҡтарҙан арҡаһындағы оҙон йөҙгөсө буйынса айырырға була. Был иң матур балыҡтарҙың береһе. Арҡаһы ҡара таптар менән ҡапланған һоро-йәшел төҫтә, көмөш тәңкәле. Ауырлығы 500 гр самаһы, һирәк осраҡта килограмдан арта.

Рәсәй Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, республика халҡы 467 797 (2016) кеше тәшкил итә. Халыҡ тығыҙлығы — 32,77 кеше/км2 (2016). Ҡала халҡы — 42,8 % (2015).

Сухарыш — Рәсәй йылғаһы. Силәбе өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Увелька йылғаһының һул ярына тамағынан 107 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 43 км.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

1737 йылдың ғинуарында Көҙәш Рахманғоловҡа властарға тоғролоҡҡа ант итә. Ғинуар аҙағында Себер даруғаһы башҡорттары Өфө властарынан баш ҡалаға императрица Анна Иоановнаға челобитная менән барырға рөхсәт һорап мөрәжәғәт итәләр. 1737 йылдың яҙында Урта жүз ҡаҙаҡтары менән баш күтәреүселәргә ҡораллы ярҙам итеү тураһында һөйләшеүҙәр алып бара. 1737 йылдың май башында Мырҙалар улусының Васкино ауылында Себер даруғаһының бер нисә улустары вәкилдәренең йыйыны үтә, Юлдаш мулла бында сығыш яһай һәм башҡорттарға Урта жүздән хан саҡырыу ниәте хаҡында хәбәр итә, әммә ҡайһылары был тәҡдимғә ҡырҡа ҡаршы була.
Шемаха, XIX быуат урталары. Көршәктәр яһаусы Айрапеттың улы Сәйран йәшерен рәүештә үҙенең буласаҡ кәләше, тегенсе Барһударҙың ҡыҙы Сусан менән осраша. Ғәҙәт буйынса никахҡа хәтле егет менән кәләштең осрашыуы ҡәтғи тыйылған була. Бер осрашыуҙарын күршеләре белеп ҡала. Һәм улар тураһында мыҫҡыллы ғәйбәттәр тарала. Сәйрандың менән кәләшенең намыҫына тейәләр. Сусанды бай сауҙагәр Рөстәмгә кейәүгә бирәләр. Быны ишеткән Сәйран һөйгәне тураһында ялған хәбәрҙәр тарата, уға бирелеүе тураһында һөйләй. Рөстәм үҙен алданған тип уйлап Сусанды үлтерә. Һөйгәненең үлемен ишетеп, Сәйран үҙ үҙенә ҡул һала.

Пюкын-Лек-Еган — Рәсәйҙәге йылға. Томск өлкәһе, Красноярск крайы, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Косец йылғаһының һул ярына тамағынан 228 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

Сыуалыштарҙың көсәйеүенән ҡурҡып, Ырымбур губернаторы Неплюев ихтилал ҡупҡан ергә генерал-майор г. Штокман (1750 кеше) һәм секунд-майор С. Ф. Кублицкий (550 кеше) етәкселегендә хөкүмәт ғәскәрҙәрен йүнәлтә

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Катунь йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Бия һәм Катунь, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.

1739 йылда башҡорттар араһында властар тарафынан йән иҫәбен алыуҙы уҙғарыуға ҡаршы була. 1740 йылдан Себер даруғаһында Көҙәш Рахманғолов һәм Шығанай Бурһаҡов менән бергә Ҡараһаҡалға ҡаршы хәрәкәт итә. 1740 йылда әсиргә алына. 1742 йылдың сентябренә тиклем Ырымбур төрмәһендә тотола, үлем язаһына тарттырыла.

Колосов С. Азарт: Армен Джигарханян // Мой любимый актёр: Писатели, режиссёры, публицисты об актёрах кино: сб. / Сост. Л. И. Касьянова. М.: Искусство, 1988. С.353—370.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Шул осорҙа Үҙәк Америкала йәшәгән башҡа халыҡтар кеүек, майялар ваҡыттың цикллы характерына һәм астрологияға ышанған. Улар Ғаләмде өс кимәлгә — ер аҫты донъяһы, ер һәм күккә бүленгән, тип күҙ алдына килтергән. Дини йола ритуалдары һәм церемониялары тәбиғи һәм астрономик циклдар менән тығыҙ бәйләнгән булған. Ҡабатланып торған күренештәр системалы күҙәтеүҙәргә дусар ителгән, шунан һуң төрлө календарь төрҙәрендә сағылдырылған. Шул уҡ ваҡытта майя дини лидерҙарының бурысы булып был циклдарҙы аңлатыу интерпретациялау тора.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Вычегда йылғаһы башынан Сыктывкар ҡалаһына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вычегда, йылға бассейны — Төньяҡ Двина.

Кацис — Рәсәйҙәге йылға. Төмән өлкәһе, Омск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Туртас йылғаһының һул ярына тамағынан 208 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

Князья — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы, Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Колыч йылғаһының һул ярына тамағынан 17 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.

Богданова Т. Л. Биология. Задания и упражнения. Пособие для поступающих в ВУЗы. (Богданова Т. Л. — 2-е издание, переработанное и дополненное. — М.: Высшая школа, 1991.350с.:ил.
Инфекция сығанағы — ауырыу хайуандар һәм бактерия йөрөтөүселәр. Ауырыу алиментар, аэроген, ҡорһаҡ эсе (ҡолон, һарыҡ бәрәсе) юлдары аша йоға.

Йылылыҡтың эшкә әүерелеүе термодинамиканың тәүге ике законында асыҡ күрһәтелә. Энергия тураһында фән биоэнергия, термодинамика, термоэкономика (англ. thermoeconomics) кеүек төрлө тармаҡтарға бүленә. Параллель рәүештә энтропия (файҙалы энергия миҡдары), ҡеүәт (ваҡыт берәмегендә энергия миҡдары) кеүек төшөнсәләр барлыҡҡа килә. Һуңғы ике быуатта энергия һүҙе фәнни булмаған һәм популяр әҙәбиәттә киң ҡулланыла.

Мөхәмәт (урыҫ. Мухаметово) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 213 кеше. Почта индексы — 453565, ОКАТО коды — 80211804004.

Соди Деметрио. Великие культуры Месоамерики / Пер. с исп. З. В. Ивановского. — М.: Знание, 1985. — 208 с.: ил. — Серия «Переводная научно-популярная литература».

Федераль округ территорияһында 1164-кә яҡын муниципаль берәмек хисаплана. Урал федераль округына ингән субъектарҙың күбеһендә минераль сырьё ҡаҙылмалары бар. Ханты-Мансы һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында нефть һәм газ ятҡылыҡтары тикшерелгән һәм эксплуатацияға индерелгән. Ошо округтарҙа бөтә рәсәйҙең 66,7% нефть (донъялағы 6%) һәм 77,8% газ (донъялағы 26%) ятҡылыҡтары урынлашҡан.

Мин Пимға килгәс, ҡасабаның тарихын яңынан яҙырға тура килде. Башта иң кәрәкле объекттарҙы булдырыҙыҡ: магазин, фельдшер пункты, ашхана, пекарня. 1978 йылдың мартында Лянтор ҡасабаһының төҙөү планы тулыһынса раҫлана. Проктировщиктар тәҡдим иткәндәрҙең барыһы ла нефтяниктарҙы ҡәнәғәтлендермәй, шуға күрә өйҙәрҙе генә түгел, тулыһынса урамдарҙы яңынан проектларға тура килде. Шунан һәр төҙөләсәк объектҡа материалдар һәм аҡса эҙләргә кәрәк булды.

Улар бер нисә класка берләшкән: Төклө селәүсендәр, Имгес селәүсендәр, йәки Тремато- далар һәм Таҫма селәүсендәр. Һуңғы ике класс эволюция процессында паразит йәшәү рәүешенә күскән һәм, төзөлөшөндәге үҙенсәлектәр менән, ирекле йәшәүсе төклө селәүсендәрҙән шаҡтай айырылып тора. Улар, бигерәк тә таҫма селәүсендәр, хужа организмынан ситтә йәшәргә мөмкинлек биреүсе күп кенә органдарын һәм системаларын юғалтҡан¬дар.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Төньяҡ Сосьва. Бәләкәй йылға бассейны — Төньяҡ Сосьва, йылға бассейны — Обь, Төньяҡ Сосьва йылғаһы ҡушылған урындан түбәнерәк.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Яйыҡ һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Яйыҡ йылғаһы бассейны (Рәсәй булеге) Һаҡмар йылғаһынан түбәнерәк, Илек йылғаһын керетмәй. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Яйыҡ(һыу бассейнының Рәсәй өлөшө).

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Волга һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Оло Кинель башынан тамағына тиклем, Кутулук йылғаһы башынан Кутулук һыуһаҡлағысына тиклем ]. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Волга, Куйбышев һыуһаҡлағысы үренән Каспий диңгеҙенә ҡушылғанға тиклем.
Республикала башлыса ҡарасәйҙәр (38,5 %), урыҫтар (33,6 %), черкестар (11,3 %), абазиндар (7,4 %) һәм нуғайҙар (3,3 %) йәшәй. 2002 йылда — 134, 2010 йылда — 110 башҡорт йәшәгәне теркәлгән.

Иҫке (оло) һәм Яңы (кесе) Мигули мәмерйәләре бер-береһенән 64 м алыҫлыҫта ята. Ҡасандыр улар үҙ-ара тоташҡан булған. Әммә ваҡыт үтеү менән был ер аҫты юлы емерелгән.

Рәсми имам һәм вәғәзсе булып эшләгәндән һуң, Гүлән 1981 йылда пенсияға сыға. 1988—1991 йылдарҙа ул Төркиәнең кеше күп йөрөй торған мәсеттәрендә вәғәздәр серияһы бирә. 1994 йылда Яҙыусылар һәм журналистар фондын ойоштороуҙа ҡатнаша, уға Фондтың почётлы президенты титулы бирелә.

«Ләлә-Тюльпан» мәсете 1998 йылда асылды. Мәсет 1000-дән артыҡ мосолманды һыйҙыра. Мәсеттең имам-хатибы — Г. Вәлиев (1999 йылдан), М. Таджетдинов (2000 йылдан алып). 1999—2005 йылдарҙа мәсет бинаһында Рәсәй ислам университеты урынлаша.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

1897 йылдың яҙында мәскәү ҡалаһы клиникаһында ҡара үпкә сиренән чахотка дауаланып ятҡан Антон Павлович Чехов Лев Толстой менән осрашҡан. Һуңыраҡ үҙе алдараҡ Башҡортостанда биш тапҡыр дауаланған Л. Толстой Чеховҡа ла унда һаулығын төҙәтергә кәңәш итә. 1901 йылдың 25 майында, Мәскәү Художество театры артисы Ольга Книппер менән никахлашҡандан һуң, Чехов Ольга Леонардовна менән Өфө губернаһына юлға сыға. Ҡама һәм Ағиҙел йылғалары буйлап Чехов йөҙгән пароход Өфө ярҙарын килеп тора. Өфөнән хәҙерге Аксёнов ауылындағы станцияға саҡлы яҙыусы тимер юлдан килә. Унда Андреевский ҡымыҙ менән дауаланыу учреждениеһы булған.

80-се йылдар башында, Лянтор ятҡылығын артабан эшкәртеү кәрәклеге тураһында мәсьәлә күтәрелгәс, беҙ назарғәлиев етәкселегендә бик күп ҡыйынлыҡтарҙы еңеп сыға алдыҡ. Бөтә көсөбөҙҙе һалып, нефтте сығарыу буйынса мөмкин булған бөтә ысулдарҙы һынап ҡарап, Советтар Союзының нефть һәм газ сәнәғәте Министрлығына, иң мөһиме, үҙебеҙгә, Лянтор нефтен табып булғанлығын иҫбат иттек.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Скульптура дүрт метрлы гранит өйөмөнә ҡуйылған. Ермактың һул ҡулында — поход байрағы, уңында — Себер башлығы, Себерҙең буйһоноуы символы. Постаментың һул яғында: «ЕРМАККА ДОН ХАЛҠЫНАН 1904 1581» (һәйкәлде ҡуйыу һәм Ермактың Себер походы башланған дата). Икенсе яғына алтын менән: «Дон атаманы Ермак Тимофеевичҡа, Себерҙе буйһондороусыға, рәхмәтле вариҫтарынан. Дон ғәскәрҙәренең 300 йыллығы хөрмәтенә. 1584 йылдың 5 авгусында Иртыш тулҡындарында вафат булды» тигән һүҙҙәр яҙылған.. Ә түбәндә урыҫ тарихсы М. М. Карамзиндың: «Рәсәй тарих һәм сиркәү Ермакты мәңге иҫләр», — тигән һүҙҙәре килтерелгән. Постаментты гранит терәү менән нығытылған ҙур сынйырҙар урата.
Башлыса инфицирланған хайуан һәм ҡош продукттарын ашағандан һуң башлана. Ауырыу бактериялары ашҡаҙан-эсәк юлына үтеп инә һәм токсиндар бүлеп сығара. Инкубация осоро 2 сәғәттән алып 3 тәүлеккә тиклем. Гастроинтестиналь, таралған (тифҡа оҡшаш һәм септик варианттары) сальмонеллёз формалары һәм сальмонеллёз бактерияларын йөрөтөүсәнлек айырыла.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Колумбҡа тиклемге Яңы Донъяның үҙенә бер башҡа интеллектуаль ҡаҙанышы булып майя халҡы тыуҙырған яҙыу һәм ваҡытты иҫәпләү системаһы тора. Майя иероглифтары идеографик яҙмаға ла, фонетик яҙма өсөн дә хеҙмәт иткән. Уларҙы ташҡа киртеп яҙғандар, керамикаға төшөргәндәр, улар ярҙамында урындағы ҡағыҙҙан эшләнгән кодекс тип аталған яйлы китаптар яҙылған. Был кодекстар майя яҙмаһы буйынса тикшеренеү өсөн мөһим сығанаҡ булып тора. 1880-се йылдарҙа уларҙы тәү тапҡыр немец ғалимы Э. Ферсман тәржемә иткән. Ваҡытты билдәләү фиксация яҙма менән нигеҙле астрономик белемде тура килтереү ярҙамында мөмкин булған. Өҫтәүенә майялар «цолкин» йәки «тоналаматль» — 20 һәм 13 һандарына нигеҙләнгән иҫәп системаһын ҡулланған. Үҙәк Америкала таралған цолкин системаһы бик боронғо һәм мотлаҡ майя халҡы ғына уйлап сығарған тип раҫлап булмай. Форматив заман ольмектарында һәм сапотектар мәҙәниәтендә шуға оҡшаған һәм етерлек үҫешкән ваҡыт иҫәпләүе хатта майяларҙан да иртәрәк осорҙа барлыҡҡа килгән. Әммә майялар һан системаһын һәм астрономик күҙәтеүҙәрҙе камиллаштырыуҙа Үҙәк Американың башҡа төп халыҡтарынан күпкә алға киткән була.

XVIII быуаттан ғосмандар көнбайыш цивилизацияһына әүҙем ылыға башлай. Әҙәбиәттә был осорҙоң башын «Тәржүмән-и Әхүәл» гәзитен (1860 йыл) нәшер итеү менән бәйләйҙәр. Был әҙәбиәт бер нисә осорға бүленә: конституция реформалары осоро, «сәрүәт-и фүнүн», «фәср-и ати», милли осор, республика осоро һәм хәҙерге осор.

Элекке стадион ошо уҡ урында 1934 йылда төҙөлгән була. 2013 йылға тиклем унда Дебрецендың ике командаһы: «Боскай» ФК-ы һәм «Дебрецен» СК-һысығыш яһай .

Базынин — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы/ Киров өлкәһе, Удмурт Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Кужва йылғаһының һул ярына тамағынан 55 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 12 км.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Вах йылғаһы ҡушылған урынған Нефтеюганск ҡалаһына тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем.
1737 йылдың сентябрендә Калиновский ҡәлғәһе янында капитан Галчиндың хөкүмәт командаһына ҡаршы алышта ҡатнаша. 1737 йылдың октябрь—ноябрендә ихтилалсылар һәм батша чиновниктары араһында һөйләшеүҙәр башлана. Баш күтәреүселәр Килмәк Нурушев, Аҡай Күсемов, Йосоп Арыҡов һәм башҡа ҡулға алынған ихтилал етәкселәрен иреккә сығарыу һәм йөкләмәләрҙе (штраф аттарын) талап итмәү шарты менән көрәште туҡтатасаҡтарын белдерәләр, әммә властар был талаптарҙы үтәүҙән баш тарта. 1738 йылдың ғинуарында Себер даруғаһында ихтилал йәнә тоҡана, апрель-майҙа Сыбаркүл, Силәбе һәм Красноуфимск ҡәлғәләренә, Ревда заводына һөжүм итәләр. Июндә 2500 кешенән торған полковник Арсеньевтең командаһы менән бер нисә алыш була, Арсеньев сигенергә мәжбүр була. Июнь аҙағында ихтилалсылар майор Люткин командаһы менән ауыр алыштар алып бара. Июль аҙағында баш күтәреүселәр властар менән һөйләшеүҙәрҙе башлай. Август уртаһында Башҡорт комиссияһы командиры генерал-майор Л. Я. Соймоновҡа Себер даруғаһындағы ихтилал етәкселәре Мәндәр Ҡарабаев, Төлкөсура Алдағолов һәм Юлдаш Һөйәрембәтовтар «ғәйептәрен танып» биреләләр.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Надым йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Надым.

Мәктәпте тамамлағас, 1934—1936 йылдарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры эргәһендәге театр студияһында уҡыуын дауам итә. Студияны йәштәрҙе театр сәнғәтенә профессиональ кимәлдә өйрәтеү өсөн театрҙың ректоры һәм режиссеры Б. Имашев ойоштора. Бер үк ваҡытта Мостаев театр техникумындағы фортепьяно бүлегендә уҡый (педагогы Штегман) һәм 1935—1938 йылдарҙа башҡорт драма театрында эшләй. 1936—1938 йылдарҙа театр техникумы янындағы балет бүлегендә уҡый (һуңынан музыка училищеһы). Бейеүгә ҡыҙыҡһыныу уны Ленинград хореография училищеһына алып килә, унда Мостаев 1938 йылдан 1946 йылға тиклем уҡый (педагогы Б. В. Шавров).

Спасский (урыҫ. Спасское) — Башҡортостандың Иглин районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 11 кеше. Почта индексы — 452400, ОКАТО коды — 80228855008.

Демина-Качони йорто — төбәк әһәмиәтендәге мәҙәни мираҫ объекты. Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһындағы Грек урамы, 47-се һанлы йорт. Йорт ике ҡатлы исемен үҙенең билдәле хужалары Качони Маргарита (башҡа мәғлүмәттәр буйынса фамилияһы Качиони тип уҡыла) һәм Демина Александра фамилияларынан алған.

Б. Башҡорт теленә урыҫ әҙәби теленән ингән һүҙҙәрҙәге и урыҫ орфографияһы нигеҙендә яҙыла: тир (ата торған урын), кит (диңгеҙ хайуаны), биолог, кино, станция, вафли, Украина.
Икенсеһе — мосолман йәмәғәтселеге кәм тигәндә «Изге Яҙма кешеләре» (христиандар һәм йәһүдиҙәр) менән конфессия-ара диалог алып барырға тейеш. Гүләндеү атеистарға мөнәсәбәте ыңғай түгел, мәҫәлән, 2004 йылда ул терроризмды «атеизм кеүек үк ерәнес» тип атай. Унан һуңғы интервьюһында атеистар менән кеше үлтереүселәрҙе тигеҙләргә түгел, ислам диненә ярашлы, кешеләрҙең был ике төрө лә йәһәннәм ғазаптарына дусар буласағын билдәләргә теләүен аңлата.

2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 196 кеше йәшәй. Майҙаны — 9,94 км2. Диңгеҙ кимәленән 127 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 39356 һәм автомобиль коды — BK.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.

Ҡарға ҙурлыҡ. Беҙҙең яҡтағы ин, ҙур тумыртҡа. Осҡанда оҙон ҡойроғо күҙгә ташлана. Тоноҡ ҡара төҫтә. Түбәһендә ҡыҙыл бүрке бар, Күҙҙәре ҡыҙыл. Башҡа тумыртҡаларҙан ҙурлығы, ҡара төҫө менән айырыла.

2006 йылғы халыҡ иҫәбен алыу буйынса коммунала 2151 кеше йәшәй. Майҙаны — 17,42 км2. Диңгеҙ кимәленән 166 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 6484 һәм автомобиль коды — HZ.

Сармик-Яха — Рәсәйҙәге йылға. Ямал-Ненец АО, Ханты-Манси АО биләмәләрендә аға. Йылға Надым йылғаһының һул ярына тамағынан 290 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 18 км.

Избалык — Рәсәй йылғаһы. Һарытау өлкәһе, Ульяновск өлкәһе биләмәләрендә аға. Йылға Терешка йылғаһының уң ярына тамағынан 134 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 50 км.

Колзас — Рәсәй йылғаһы. Кемерово өлкәһе, Хакас Республикаһы, Алтай Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Мрас-Су йылғаһының һул ярына тамағынан 267 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 24 км.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

Ғосман империяһының диван шиғриәте XIII—XV быуаттарҙа ғәрәп һәм фарсы әҙәбиәте өлгөһөндә хасил була. Тәүге әҫәрҙәр араһында фарсы теленән тәржемә ителгән шиғырҙар байтаҡ. Мәҙрәсә шәкерттәре Әхмәтидаи һәм Ғази Борханетдин тәүге диван шағирҙары була, улар башлыса дини тематикаға яҙа. Шағирҙар силлабик һәм силабик-тоник үлсәмле төрки дүрт юллыҡтары формалы, шулай уҡ ғәрәп-фарсы әҙәбиәтендәге аруз үлсәмендәге шиғырҙар ижад итә. Төркиҙәр шулай уҡ мәснәүи, ҡасидә, ғәзәл кеүек шиғри формаларҙы ла үҙләштерә.

Бөтә ҡырҙарҙың да энергияһы бар. Ҡырҙарҙың энергияһы электромагнит (ул үҙе электр һәм магнит энергияһына бүленә), гравитация (тартылыу көсө), атом энергияларына бүленә.

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Ока һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Цна йылғаһы, Тамбов ҡалаһынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — Мокша, йылға бассейны — Ока.
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама.

Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:

XX быуаттағы асыштар һөҙөмтәһендә майя яҙмаһы тураһындағы белемде тәртипкә һалыу мөмкин булды. Яҙма системаһының төп элементтары булып 800 тирәһе билдәле тамға тора. Ғәҙәттә тамғалар квадрат йәки овал күренешле; бер йәки бер нисә билдә, бергә иероглифик блок барлыҡҡа килтереп, урынлаштырылыуы мөмкин. Бындай блоктар айырым тәртиптә билдәле яҙыуҙарҙың күпселеге өсөн арауыҡ сиктәрен билдәләүсе тура һыҙыҡлы рәшәткәләрҙә урынлашҡан булған. Был рәшәткә эсендә иероглифик блоктар айырым ҡағиҙәләргә буйһоноп уҡыла торған рәттәр һәм бағаналар барлыҡҡа килтерә. Йыш ҡына хайуандарҙы, кешеләрҙе, тән ағзаларын һәм көнкүреш әйберҙәрен ентекләп һүрәтләүсе пиктографик билдәләр ҙә шулай уҡ әһәмиәтле.

1876 йылдың авгусындағы йыйында Михаил Архистратиг хөрмәтенә яңы сиркәү төҙөү өсөн аҡса йыйырға ҡарар иткәндәр. Сиркәү клир документтарнда сиркәү казак Г. Н. Чикаловтың һәм сиркәү-мәхәллә попечителлеге тарафынан бирелгән аҡсаға төҙөлгән тип күрһәтелгән. Казак Чикаловтың яҡын-тирәлә иң яҡшы сифатлы өс кирбес яһау заводы булған

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Бол. Ою йылғаһының көнбайыш сигенән Скуратов моронона тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Печора һәм Обь йылғалары араһындағы, Кара диңгеҙенә ҡойоусы, йылғалар бассейны.

2016 йылдың 18 сентябрендәге һайлауҙа Зөһрә Йыһанур ҡыҙы Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының етенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһына депутат итеп һайланды.

Башҡорт ғәсҡәре командующийы Ә. А. Вәлидовтың 1919 йылдың 26 ғинуарындағы фарманына ярашлы Ырымбур өйәҙенең Ермолаевка ауылынан йыраҡ түгел ерҙә тарҡатылған 9-сы Башҡорт уҡсылар дивизия полктарынан (3-сө Башҡорт уҡсылар полкынан башҡа) төҙөлә.

Театр эшмәкәрлегендә заманса алымдар менән ҡуллана. Театр репертуарында хәҙерге заман жанрҙарының бөтә спектры — трагифарс, фарс-раунд, рок-притча, трагикомик фантазия һәм башҡалар бар. Театр төрлө фестиваль — конкурстарҙа ҡатнаша.

Артабанғы халыҡ-ара ҡунаҡханалар селтәре отелдәре Грузила эшләй: Courtyard by Marriott, Mercure, Millennium Hotel, Hilton Hotels & Resorts, Holiday Inn, Sheraton Hotels and Resorts һәм Radisson Hotels.

Излань — Рәсәй йылғаһы. Ульяновск өлкәһе,Пенза өлкәһе,Мордва Республикаһы биләмәләрендә аға. Йылға Чеберчинка йылғаһының уң ярына тамағынан 56 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.