Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
گاں گھرپالے جانوالے کھروالے وڈے جانوراں چوں اک اے۔ ایہ گاں ٹبر دی سب توں عام ونڈ اے۔ ایہنوں گوشت، کھل، دد تے ایس توں بننوالیاں ہور شیواں لئی پالیا جاندا اے۔ ایس دا گویا بالن تے کھاد لئی کم آندا اے۔ کج تھانواں جیویں ہندستان وچ ایہنوں مذہبی مانتا وی ہے۔ ایہنوں پہلی واری 10,500 ورے پہلے چڑھدے دکھنی ترکی وچ پالنا شروع کیتا گیا تے ہن دنیا وچ 1.3 ارب ایسے ڈنگر ہے نیں۔

زحل اک گیسی جن اے پاویں ایدا اندرونی حصہ پکا اے پر ایدا سارا بارلا حصہ گیس نال بنیا ہویا اے۔ زحل دی کوئی پینڈی پدھر نئیں اے۔ زحل دے کمن دی وجہ توں اے پورا گول نئیں اے بلکہ اے اکویٹر تے پھیلیا ہویا اے۔ باقی گیس جن - مشتری، یورینس تے نیپچیون وی پھیلے ہوۓ نیں مگر زحل ایناں توں بوت زیادہ پھیلیا ہویا اے، ایدا قطر اکویٹر تے 10٪ زیادہ اے۔ زحل بوت کٹ گوڑا اے، ایدا گوڑاپن پانی توں وی 30٪ کٹ اے۔ ایدی اندر دی کور پانی توں بوتی گوڑی اے مگر کیونجے اے گیس نال بنیا ہویا اے ایدا گوڑاپا 0.69 گرام / کیوبک سینٹی میٹر اے۔ مشتری دا وزن زمین توں 318 گنا چوکھا اے تے زحل دا وزن صرف 95 گنا چوکھا اے۔ مشتری تے زحل رل کے سورجی پربندھ دے پاندیاں دے وزن دا 92٪ نیں۔

3-ڈی پرنٹنگ (انگریزی: 3D Printing, ایڈیٹیو مینوفیکچرنگ) تنّ-سمتی شیواں بناؤن دیاں ڈھنگاں وچوں اک ڈھنگ ہے۔ اس ڈھنگ وچّ کمپیوٹر دے کنٹرول وچّ چیز اتے کسے مواد دی تہہ- در-تہہ پاؤندے جاندے ہن اتے چیز تیار ہندی جاندی ہے۔ تیار ہون والی شیواں کسے وی سائز وچّ ہو سکدیاں ہن۔ اساری توں پہلاں چیز دا 3ڈی ڈاٹا سروت تیار کر لیندے ہن اتے کمپیوٹر دے کنٹرول وچّ 3ڈی پرنٹر ولوں اس دے مطابق پرتاں بنائیاں جاندیاں ہن۔ 3ڈی پرنٹر اک صنعتی روبوٹ ہے۔

جے.این.یو دا قیام 1969 وچّ اسمبلی دے اک ایکٹ دے تحت ہوئی۔ اس دا نام جواہرلال نہرو، آزاد بھارت دے پہلے وزیر اعظم ، دے ناں تے رکھیا گیا۔ اس دے پہلے وائس چانسلر جی. پارتھسارتھی سن۔ اس دے قیام دا مکھ مقصد بھارت وچّ اچّ سکھیا لئی اک اچتم ادارہ بناؤنا سی۔

چک 126 گ ب ضلع فیصل آباد دی تصیل جڑانوالہ دا اک پنڈ اے ۔ اس پنڈ دی بھوئیں نوں لوئر چناب نہر چوں نکلن آلی گوگیرہ برانچ نہر دا پانی لگدا اے ۔اس پنڈ دے ناں نال گ ب (G.B=Gugara Branch) ایسے لئی لگدا اے ۔

بیانیا واکاں وچ کسے پرکار دی ہاں واچک جاں نانہہ واچک اطلاع دتی جاندی اے ۔ ایہہ واک ورننمکھّ ہندے ہن ۔ ایہناں واکاں وچ کسے تتھّ جاں سچائی نوں بیان کیتا جاندا اے جاں کسے گھٹنا وسط آدی بارے جانکاری دتی گئی ہندی اے ۔ جویں:-
Dät Baltikuum is n Gebiet an ju Aastkuste fon ju Aastsee. Maastens wuuden do Lounde Letlound, Estlound un Litauen deermäd meend. Monges uk dät nu ruske Köönichsbierich (Kaliningrad).

Atome bestounde ätter Rutherfords Atommodel uut n positiv leedenen Atomkääden, wier uumetou glieke fuul negativ leedene Elektrone traale, as dät positiv leedene Protone rakt in dän Kääden. Do Protone un Neutrone in dän Kääden fon dät Atom änthoolde bolde ju ganse Masse fon n Atom. Do sunt 1800 moal swarre as n Elektron.

Hinrich R1549c R1606 R1840 R1840 R1840 R1860a R1614 H1824a H1840 H1860a Hm1824b Hm1860a Hm1860b S1568a S1840c S1840c S1860b U1549a U1549b U1568 U1606 U 1606 U1606 St1568 R1651a U1651b R1713b R1713b R1713b R1713c R1713c R1713c R1713c

23. November: Ätter dän Dood fon Antonio Venier wäd Michele Steno foar dän näien Doge fon Venedig kädden. Sien Köär wäd uur moorere Mounde mäd Fääste un Paroaden fierd. Zeno wol as Fertreeder fon ju „Kriechspaatäi“ ju Wiederenge fon dät venesioanske Stoatsrebät ap ju „Terraferma“, dät tichtebielääsende Fäästlound, roakje.

Die Uutdruk Kontinentoal-Drift (düütsk:Kontinentaldrift) beteekent ju Ferskuuwenge fon do Äidploaten, also do Breekstukke fon ju Äidkoarste, ap dän Äidmoantel. Die is nit gans fääst, man truch dät Smilten fon dän Steen steedenwiese lubberch, so dät dät ap loange Tied een Drift reeke kon. Ju Kontinentoaldrift is uk ju Uurseeke foar Äidbieuwjen, uumdät sik uk däälich noch do Waarelddeele ferskuuwe.

Jeesenge is wietenskuppelk blouked die Groote Begriff foar ferskeedene mikrobielle Oubau-Reaktionen fon organiske Stofe tou Energiegewinnenge, doo sunner Suurstof geböäre. Aleer waas dät noch meener definierd as kaustere un daach düütelke Uumewondelenge fon biotiske Stoffe in uur Stoffe - also sunner kwattergen Röäk in ju Lucht. Man düsse oolde Definition träft ap Buuteresüüre-Jeesenge nit tou. Woanelk is mäd dän Begriep in't Besunnere juu Uumewondelenge Sukker tou Ethanol truch Jääst un ferskeedene Bakterien meend, juu Alkoholiske Jeesenge.

Ju Mjobratte kon lääse twiske 3 un uur 10 Meter. Ju Frucht wäd n Aantje buppe de Gruunde oumäind, wiertruch n Eende fon dän Stängel (ju Stoppel) stounde blift. Dät Gewoaks faalt ätter dät Mjoon ap dän Sniededisk un wäd fon dän rundtraalende Haspel un dän Ienluuksnigge in dän Täärsktrummel ounfierd.

Jan Steen sien Ferbiendenge tou dät Tjooter kon licht ätterpröiwed wäide truch sien Ferbiendenge tou do Rederijkers . Dät rakt two Soarten fon Belääse foar disse Ferbiendenge. Eerstens heerde Jan Steen sin Oom tou do Rhetoren in Leiden, wier Steen geboren wuud un wier hie n wichtich Paat fon sien Lieuwend woonde. Twäidens häd Jan Steen fuul Szenen uut dät Lieuwend fon do Rederijkers porträtierd. N Biespil kuud weese ju Skilleroatsje Rhetoriker an n Finster fon 1662 bit 1666, ju der nu honget in dät Philadelphia Museum of Art. Wät Jan Steen sin Touhoopehong mäd do Rederijkers bewiest, is nit juust, dät er do moalde, man wo er dät diede. Ju Moanskelhaid, Humor un Optimismus fon do Ljuude wiese, dät Jan Steen do goud koande un positiv deerstaale wüül.
Bie Sproakwikselenge wäd ne Sproake uurnuumen truch Spreekere fon n uur Sproake un dät kon wäil moal Ienfloud fon ju Substroatsproake feruurseekje, toun Biespil as doo näie Spreekere sik toufuul Moite reeke mouten uum hiere näie Sproake tou leeren.

Nu kuude sik Sulla wier dän Kamp juun sien binne-politiske Juunstriedere ferskrieuwe. Hie look sien Troppen wieruume ätter Italien un marskierde in 82 f. Kr. foar dät twäide Moal ap Room.

Neodium-dotierde YAG Lasere (Nd:YAG), n kräftigen infrarood-Laser, die der anwoand wäd foar snieden, laskjen en beskriftjen fon Metalle un uur Materialien.

Deer Ukena dän Ocko tom Brok foulgede as Heersker, annerde sik nit fuul in Aastfräislound. Twiske ju Heerskup fon tom Brok un Ukena häd dät neen Unnerskeed roat. Deertruch wuude dän Juunsät fon dät Foulk juun Ukena gratter. Do lälke sik deerjuun sättende Aastfräisen kreegen dät Geslächt Cirksena as Uppermon. Ätterdät ferskeedene Slachte foar Ukena ferlädden wieren geen hie ätter Munster. Bit sien Dood lieuwede Ukena bie sien twäide Wieuwmonske Hiddeke van Garreweer in Diekhusen in do Groninger Uumelounde.

Faawetwong of Betjoontwong betjut, dät älken Spieler ferplichted is, ne Koarte fon ju Faawe fon ju toueerst uutspielde Koarte tou spieljen, sofier er deertou instande is (Faawe betjoonje blw. Faawe bekanne).

Bie n Spil sunner Truuf (Sans atout of No trump), z. B. n äntspreekenden Kontrakt bie dät Bridge wint die Spieler dän Stich, die ju hoochstrangige Koarte fon ju uutgespielde Faawe in dän Stich laid häd.

Wan ju Luft, dät Firmament, deeges wulkenloos is, sjo wie ju as nu blaue Luft, ju der oafte uk as blau reflektierd wäd in ne Woateruurfläche.

Ätter dän Twäide Waareldkriech wüül ju kommunistiske Ferwaltenge Dresden tou sozialistiske Metropol uumewondelje. Dät betjutte, dät bolde aal Ruinen in de Stääd rüümed wuuden. Historisk wäidfulle Gebäude wuuden deelrieten, trots eenige Proteste, as ju SophienSäärk, ju der 1962 deelrieten wuude. Ne Riege fon historiske Gebäuden wuuden wier apbaud, as dän Zwinger un dän Semperoper. Do Ruinen fon ju Frauensäärke bleeuw stounden as n Toankmoal. Ätter ju Weende wuud foar ne uur stäädebauelke Plaanenege wääld: ju Stääd skuul fuul moor fon sien Foarkriechs-Uutsjoon wierkrige. Ju Frauensäärke wuud fulboodich wier apbaud un uur Deele fon de Stääd wuuden in n historisken Stil renovierd. Deertruch häd Dresden n historisk, barock Uutsjoon kriegeu un lukt ju aal moor Besäikere. Noch immer wäd an disse stäädiske “Fernäierenge” oarbaided.

Hayens R1606 R1606 R1630a R1630a R1630a R1630a R1630a R1630a R1630b R1630b R1665 R1675 R1675 R1713a R1713a R1713a R1713a R1713a R1749a 1749b 1749b R1780 R1780 R1780 H1606 H1606 H1606 H1665 H1665 H1674 H1674 H1674 H1674 H1780a H 1780b U1606 U1630a U1630b U1674 U1749 St1606 St1674 St1674 St1820a B1749 H1651a R1651a R1651a R1651 St1651a St1651b

Diemen is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Diemen is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 14,03 km² un deer woonje 24.617 Moanskene (2012).
Stiche wäide ferdäkt oulaid, oulaide Stiche duuren in Algemeenen wüülst n Spil nit moor ankieked wäide, daach rakt et hier Uutnoamen: Bie dät Schnapsen is et biespilswiese oafte so, dät n Spieler do oaine Stiche truchkiekje duur un sik dän eerste Stich fon dän Juunpaatäi wiese läite kon.

1643: die ängelske Astronom, Mathematiker un Physiker Isaac Newton is ätter dän gregorioansken Kalänner do tou Waareld keemen; domoals goolt in Änglound oaber noch die julioanske, ätter dän dät Doatum die 25. Dezember 1642 is.

4. August: Die fjoode Kjuustoach juun do Hussiten wäd in ju Slacht bie Mies ferlädden. Foar't eerste moal bilgje do Kjuusriedere deerbie een Woainbuurich, juust as hiere Fäinde, man Kröäk an Unnerfiendenge deerbie lät do katoolske Troppen ferljoose.

Mustafa Kemal Atatürk (* 19. Moai (nit seeker) 1881 in Thessaloniki, † 10. November 1938 in Istanbul) waas die turske Stoatsgruunder un eerste Präsident fon ju Turkäi.

Baarn is ne Meente in ju Provints Utrecht in do Niederlounde. Baarn is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 33,03 km² un deer woonje 24.342 Moanskene (2012).

In 1999 skreeuw hie n Dööntjen foar dän Rely Jorritsmapries, deerfoar kreech hie n goud Uurdeel fon ju Jury. Truch dän Ärfoulch geen hie fääre mäd sien Skrieuwoarbaid un skreeuw dät Dööntjen Job - in alter (Job - n Oalter), wiermäd hie een Jier leeter dän Rely Jorritsmapries won. Hie geen fääre mäd skrieuwen, Job - in alter waas ju Gruundloage foar sien Debütroman De Ljedder (ju Laadere) (2002); deeruur wieren do Leesere un Literatuurkritikere gjucht positiv, deerfoar kreech hie in Februoar 2004 n Rink van der Veldepries.

So uum 1845 sunt fuule Märchen, Saagen un Fertälstere touhoopesäiket wuuden truch ju fräiske Beweegenge in Wääst-Fräislound. Do bruure Joast Halbertsma un Eeltsje Halbertsma touhoope mäd Waling Dykstra hääbe fuul ärfoarst un deeruur skrieuwen.

Dät Klima is koold-mäitich bit kontinentoal. Do Suumere sunt woarmer as de düütske Truchsleek, do Wintere sunt koolder. Die truchsleek Temperatuur in Februoar is -1,7 °C un 18,1 °C in Juli. Die truchsleek Jiertemperatuur in ju Binnenstääd is 10,2 °C. Do maast wäite Mounde sunt Juli un August, mäd 61 mm per Mound.

Wormerland is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Wormer is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 45,14 km² un deer woonje 15.882 Moanskene (2012).

So spiekert juu DNA juu genetiske Information (Äärwgoud) fon doo Lieuweweesen un eenige Viren, wierbie dät uk Viren rakt, doo hiere genetiske Information mäd RNA spiekerje. Normoal is RNA deertou, uum Äärwgoud in Proteine uumetousätten.

Truch dän noudwäästelke Beräk fon de Stääd gungt ju Buundesautoboan 4 in Gjuchte Görlitz un Chemnitz - Erfurt. In dät Noude fon de Stääd ju Buundesautoboan 13 in Gjuchte Berlin un wäästelk fon Dresden ju Buundesautoboan 14 ätter Leipzig. Ju näie Buundesautoboan 17 begint in dät Wääste fon Dresden ätter dät Suude. Et is uk ju E55 un gungt truch dät Erzgebierge ätter Prag.
Henrichs R1665 R1665 R1675 R1675 1749b R1749c R1749c R1699 H1780a H1780a H1780a H1780b S1665b S1674b S1749b S1749b S1749b S1749c S1749c S1812b S1812b S 1812b S1812c 1699 1699 St1749 B1749 B1749 B1749 B1820a

Ne Sunnerloage kreech Seelterlound truch Honnel un Skipfoart uur ju Seelter Äi, wierbie toufäärme Eed (Torf) wäil ju Hauptrolle spielde. Leeter wuuden weegen dän Diekbau in Aastfräislound uk Flintsteene uut dän Humling wichtich. Deer ieuwenske wäide noch uur Artikkele naamd, as Kolonioalweere un Soalt (St5.1.4). Schwalb (Siede 63) häd an Hound fon Skattengsregistere dän Ferloop fon do Ienwoonertaale fon eenige Täärpe in un uum Seelterlound ferglieked. Deerbie wiesde sik, dät fon 1500 bit 1800 ju Befoulkenge fon Roomelse mäd 150% tounuumen hiede, wült ju fon Lohe an de Söiste bolde gliek bleeuwen waas. Bie glieke Uutgongsbedingengen hieden buutendät do seelter Täärpe al 1472 soowät säksmoal soofuul Huushollengen as do Täärpe an de Söiste. Deeruut wiest sik ju wichtige Rulle fon Honnel un Skipfoart. Deertruch koanden do Seelter ju groote Waareld, wät sik wiest uut fjauer seelter Studente 1457-1459 in Rostock (Schulte 1930 .148f.) un dän Geleerde Hinrich Scheeve uum 1520 (Ni474).

Heinrich Schütz, (säärm naamde hie sik Henrich Schütz latinisierd Henricus Sagittarius; bädden ap dän 8. Oktober 1585 ätter dän julioanske, ap dän 18. Oktober 1585 ätter dän gregorioanske Kalänner in Köstritz; stuurwen ap dän 6. November ätter dän julioanske af dän 16. November 1672 ätter dän gregorioanske Kalänner in Dresden) waas aan düütsken Komponist in dän äddere Barock.

Barneveld is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 176,74 km² un deer woonje 51.778 Moanskene (30. Juni 2008, Wälle: CBS).

19. Februoar: Die poolske Köönich Sigismund III. Wasa wäd in Uppsala tou'n Köönich fon Sweeden kround. In't foaren hiede hie toutälle moast, dät do Sweeden fääre luttersk blieuwe duuren.

Jeongjong, die twäide Boas fon ju Joseon-Dynastie in't koreoanske Köönichriek Joseon, rakt ap Druk fon sin Bruur, die him unner dän Noome Taejong ätterfoulget, dän Troon ou.

Dät rakt eenfache Katamaroane, do uut twäin ferbuunene Eenboome bestounde, man uk Motor-Boote un sogoar groote Feerskiepe, do as Katamaroan baud sunt.

As Gnaeus Pompeius in't Jier 63 f. Kr. dän 3. Mithridatisken Kriech wunnen hiede, hiede hie as Fäildheer n grooten Noome. Man juust dät waas, wät him foar wäkke Roomske Moachthääbere suspekt moakede. Jo wüülen him Politisk isolierje, laachhoaft moakje un sien Veteroanen nit fersuurgje.

Johanna Evers, geb. Schulte, is 1953 bädden in Baalenje un woond in Baalenje. Ju is Koasterske in Roomelse. Deer rakt ju Seeltersk-Unnergjucht bie dät "Schulzentrum Saterland". Ju hääd uk Täkste leewerd foar dät Toankebouk mäd CD 10 Jahre Saterfriesisch im Kindergarten fon dän Roomelster Bäidenstuun St. Jakobus. Ju is in dän Seelter Buund un touhoope mäd Karl-Peter Schramm Vertreder fon dän Seelter Buund bie dän EBLUL. Ju moaket mee bie dän Oarbeidskring fon ju näie "Projektgruppe Seeltersk an do Skoulen in Seelterlound".
N Spieler spielt uut, d. h. lait ne Spielkoarte ap dän Disk un de Riege ätter lait älken uur Spieler ne Koarte bietou – bie do maaste Spiele in Klokwiesersin, bie dät Tarock juun dän Klokwiesersin.

Gerdt R1549b R1630a R1749a R1749a H1568 H1665 H1665 H1674 H1674 H1780a S154 9b S1568a S1568b S1630a S1665a S1665a S1674a S1674a U1549b U1568 U1606 St156 8 St1568 S1651a H1651a R1713b R1713b Gerdts H1780a S1749b S1749b S1749c S1749c S1651a

In dän Wäästfoan bie Roomelse (Seelterlound) befint sik uk die Seender DHO38 fon ju Düütske Marine. Ju Marinefunksteede is dät hoochste begungbere Bauwierk in West-Europa (man bloot foar Suldoate). Do oachte 352,8 Meter hooge rood-wiet Maäste sunt bit tou ne Fierte fon moor as 20 Kilometer tou sjoon. Die fuchtige Foanboudem häd bie ju Woal uum ne Steede tou waälen n wichtigen Faktor weesen. Ju Marinefunksteede bleeuw loange Tied uut militariske Gruunden n wieten Fläk ap do Koarten. Wieren do Seelter 1973 noch bliede weesen, dät jo ne deer plaande Bombenousmietsteede ferhinnerje kuuden, stuuns hääbe do Nood uur ju Stroalengsbelastenge.

Die Noome WODAN foar die Haudgod waas algemeen in Wääst-Europa: in uur Foarme fint me WODAN leeter in dät Wääste, Noude un Aaste; man foarallen in Noud-Europa as Odin.

Foar tweelich Smitte Linnen (7½ Äälne) dan mout me aan Äffener hääbe fon trütich Gonge; dan kumt in älke Gong sun Strap Jäiden fon ju Kätte; dan is der foar ap dät Stäl n tjukken Boom (die Jäidenboom), ap eene Eend n Gat deeroan, deer wäd n Stok truchstat. Dan wäd die Eend fon dät Jäiden in dän Boom fäästmoaked, dan wäd die Boom rundtroald, un dan gungt dät Jäiden der aal uumetou soloange, dät die Eend kumt. Midde ap dät Stäl, deer hongje do Heeuwelte un ju Loade mäd dän Koum deerbie. Dan foatje jo oun tou weeuwen un mouten uungefeer sofuul Ounsleek hääbe as dät Skäärjäiden. Dan sit die Weeuwer bääte sun Boom, dät hat n Brustboom. Deer wäd dät Skäärjäiden eerste oan fäästmoaked. Dan mout die Weeuwer n Spoule hääbe un litje Spoulpiepen. Ap do litje Spoulpiepen wäd dät Ounsleek apspouled. Dan mout dät Skäärjäiden eerste mäd Bouketen Bräi bäärseld wäide. Dan is in älke Heeuwelte aan Träid; truch dän Koum twiske älke Rait sunt allemoale twäin Träide. Nu häd die Weeuwer n holtene Treede unner Fäite mäd n Tau an do Heeuwelte. Nu trät hie mäd dän eene Fout deel, un dan gungt dät uur uumehooch, un dan gungt die uur deel un die eerste wier uumehooch. Dan eepent sik dät Jäiden twiske do Heeuwelte un die Koum. Deer wäd ju Spoule mäd een Piepe Ounsleek soloange wai un wier truchskeeten (-smieten), dät ju Piepe loos is, dan mout n friske Piepe in ju Spoule ounsät wäide.

Kuusjen wuud spield ap n Wiltekompsdom, fluks bie de Skoule. Dan roat dät two Paatien. Fon ju eene Paatie wuud dan so wied as t geen ju holtene Kuuse smieten, dät waas n holtenen Bal fon Grööte as n Tennisbal. Ju twäide Paatie stuud sun füüftich Treede fääre. Un dan hied älk sun Brääd mäd n Steele, un deer moasten jo de Kuuse mee mäite.
11. Tou Fereepentlikenge fon dät Uurdeel mout älke Huusheer ärskiene. Item wan de sententie sael eroffenet werden, ider so dass land zu samen vnder sich was zu thuende hefft, sall ein jeder hauswerdt selbst, so ferne er mitt leibe schwacheit nicht da durch wurde verhindert, oder sunst bewisliche orsache offte buten landes were, sulches vorbringen lassen, vund erschienen uff den kerchoff zu Ramehslo zu zwolf uhre, sollen auch keine knechte, megede oder kinder dar schicken, alles bei poena ein tunne beers de helffte den zwolffen die ander helffte dem lande, dar uff die zwolffen ein jeder in seinen kerspell oder dorpe bi eren eide vfflesen vund zu erkennen geben ob dar well mangelde vnde so ferne iemandt in sulchen vngehorsam, in sulchen broecke fallen wurde, vund nicht in gnaden affdracht machen woll, den suluen sollen de zwolffe ein ieder in seinen kerspell pande, aus dem hause nemen, damitt das der landtsrecht nicht verkortzet werde.

N Proton is n subatomär litje Paat mäd ne positive elektriske Leedenge. Ernest Rutherford häd dät 1919 äntdäkt. Die Atomkääden (of Nukleus) fon dän maast foarkuumende Typ (sjuch uk Isotop) Woaterstof-Atom, H, is een eenpeld Proton. Do Nuklei fon uur Atome änthoolde Neutrone as uk Protone. Ju Taal Protone fon dän Kääden bestimt do chemiske Oainskuppe fon dät Atom un wäkker chemisk Element dät is.

Unner do Bauwierke fiende sik ieuwenske Buuren-, Hiere- un Loundoarbaiderhuuse moonige Biespiele fon dät loundelke Hondwierk: Traaleräi, Tinjooteräi, Houf- un Woainsmitte, Koopersmitte, Leederskoumoakeräi, Hoskemoakeräi, Skraineräi, Timmermonswierksteede, Bjouhuus, Kuuperäi, Blaufaaweräi, Soadeleräi, Potteboakeräi, Gould- un Säälwersmitte as uk techniske Kultuurtoankmoale as Määlnen un Kraftmaskienen.

Ju Knul-Steenbreek Saxifraga Granulata, (düütsk: Knöllchen-Steinbrech) is ne litje Bloume uut ju Oard fon do Steenbreekgewoakse, ju der in Moai un Juni blöid. Dät is ne Stinzeplonte.

Ju Laistenge fon do buppenaamde Lasere rakt bloot ruuge Anhaltspunkte, dan ju Klassifisierenge honget uk ou fon ju Woogenlaangte fon dän Laser un deerfon of die Laser n pulsierjenden of anduurjenden Uutgong häd. Die Iensats fon Laser-Skutbrille, wan in ju Klasse IIIb un IV ferwoand, wäd tringend rät.

Rijnwoude is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Hazerswoude-Rijndijk is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 57,85 km² un deer woonje 18.571 Moanskene (2012).

Ju Meente Tjootern is n Deel fonne Samtmeente Jümme, ju säärm tou dän Loundkring Lier in Läichsaksen heerd. Iewenske Tjootern heere do Meenten Filsum un Nortmoor tou ju Samtmeente Jümme. Sit fon ju Samtmeente is Filsum.

Anno 1587 am 24 Januarij hebben die gantse gemeinte vund Ingesessene des Sagterlandes disse naestfolgende articull verordent, auff vund angenaemen in massen vund gestalt als folgt:
Wan ju Apfoatenge toueerst foar fuul Ljuude ferstat juun ne Gesätsmäitegaid, is dät daach in philosophiske Apsicht goarnit so froamd, deeruum dät, wät foar aan lait, je sichtboar is as ju Fergeenhaid, un wät bääte aan lait, uunsichtboar is as ju Toukumst. Man owwol dät n Seelter wäil uurs ferstoant, boalt hie daach fon "foartied", so as dät "foar" him liech.

Do Fereende Natione (dt. Vereinte Nationen, äng. United Nations) is ne Touhoopeoarbaid fon 192 unouhongige Stoaten, ju der 1945 gruunded is.

Dät Seelter Loundgjucht (dt. Sater Landrecht) is uus uurlääwerd in n Deelskrift fon 1587. Dät leert uus, dät ju Jurisdiktion domoals noch in Hounde waas fon do tweelich Burgemästere (die Tweelwerroat, de zwolffe). Ju Sproake fon dät Stuk is Hoochdüütsk mäd fuul platdüütske Woude: dat, daat, straten, ingeseten vs. Ingesessen, leeff, beraden, tuge vs. gezeuge, saecke.

Ätter ju lääste Iestied wuud dät Lound in Seelterlound eerste tou n Tundra. Leeter uurlook ju sik mäd Dannene un Riesenboome. In ju waarmere Tied deerätter koom dät Eeken-Miskwald ap. In ju woorme Tied wuud ju Fuchtegaid in disse Geegend immer gratter, foarallen as weegen dät Smilten fon dät Ies ju Noudsee äntstuude. Unner do Umstande fängen do Eedmoase oun tou woaksen. Do bildeden tjukke Ploastere, do do Boomwuttele ferstikten. Do Boome geenen dood un fällen uum un wuuden unner dän woaksende Foan begreeuwen. In uus Tied wäide foarallen do Wuttele as Sienstubben in die Foan wierfuunen. Immer wuks näi Moas ap do hoolich ferrootede Räste fon do oolde Plonten.

Die Wäästfräise Loadewyk Damsma häd foar ju Säärke in 17 Jiere 2700 middeloalerlike Steene sammeld uut Säärken fon aal do Fräiske Lounde. Doo wuuden 2002 in ne Muure in ju Fräisensäärke ienmuurd. Uut Seelterlound sunt Steene fon Klaaster un Roomelse deerbie. Dät sunt do ächte uuroolde Steene, fuunen bie de Kapälle un bie de Säärke.

Heerhugowaard is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Heerhugowaard is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 39,97 km² un deer woonje 51.187 Moanskene (2012).

Bussum is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Bussum is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 8,11 km² un deer woonje 32.126 Moanskene (2012).

Dät Säid wäd ätter dän Koareltank transportierd un wan die ful is, wäd hie truch n Outankroor ap n Anhonger äntleeden. Moderne Mjotäärskere konnen bit sowät oachte Tunnen Koarel in dän Tank leegerje.

Däälich is ju Stins in dän Besit fon ju Meente un deer is n kultureel Säntrum iengjucht. Älke Mound sunt der ferskeedene Ferounstaltengen, uk foar Bäidene. In ju Skierstins kon hilked wäide. Buppe in dän Touden is ju Theun de Vrieskeamer iengjucht. Ju Stins un die Stinzen- un Kruidentuin deerbie konne besichtiged wäide.

Dan is deer noch ju Eedfabrik Strenge wäästelk do Toudene fon dän Marineseender. Dät Wierk is al ap dät Gebiet fon Aastrauderfeen, tichte bie dät Skeed tou Seelterlound.

Un dan koom Dumains Hällenge. Ju liech in Uutände an de Häddenkebucht an e Äi. Oaber do hääbe sik fröier moal uurdäin un do hääbe se him tou n Konkurs drieuwen. Jo hääbe ju Fersicherenge wäil nit goud genouch häiwed.
1928: Ap dän 10. un 11. Juni wäide do eerste Fersäike mäd truch Raketen stöände Sail-Fljoogere wäide fon dän Ärfiender Alexander Lippisch un sin Täst-Pilot Fritz Stamer truchfierd.

Rhinolophus mehelyi is ne Oard fon Fläddermuus. N Bäiden fon disse Fläddermuus wäd eenpeld bädden. Dät kon in dän twäiden Juni-Haaldeel fljooge un ätter 2 bit 3 Jiere sälwen Bäidene kriege. Disse Oard kon säilden bit tou 12 Jiere oold wäide, man in n Truchsleek bloot 2,5 bit 3 Jiere. Dät rakt disse Fläddermuusoard in fuul Gegende uum dät Middelmeer.

Wofuul Stellingwerfsk, Wäästfräisk un Niederloundisk in do bee Meenten boald wäide, is unnersoacht wuuden in n Quick-Scan fon ju Provinz Fryslân in do Jiere 2007 un 2011. Do Resultoate sunt so:

Ecuador is n Lound in't Wääste fon Suud-Amerikoa. Fon't 15. Jierhunnert oun heerde dät heele Rebät tou dät Riek fon do Inka un fon't 16. Jierhunnert Deel fon't spoanske Kolonioalriek, eer Groot-Kolumbien uum 1820 tou sien Uunouhongegaid roakede, wier Ecuador sowät tjoon Jiere tou heerde. Ap dän 13. Moai 1830 moakede sik Ecuador uunouhongich fon Groot-Kolumbien.

Monochamus sartor is n Rust uut juu Familie Cerambycidae. Disse Oard rakt dät fon Aast-Frankriek, juu Swaits un dän Räst fon Middel-Europa, Noud-Italien un Rumänien bit tou juu Ukraine.

Ätter dät Bouk Walkers Mammals of the World rakt dät 8 rezente Familien, 97 rezente Sleeke un 246 rezente Oarde in disse Oardenge, man disse Wälle tält do Rubben nit tou do Roowdierte. Moonige Wällen as Mammal Species of the World af Animal Diversity Web tälle do Rubben tou do Roowdierte bietou, man nit as eenhaidelk Taxon, sunnern aal trjo Rubbenfamilien as eenpelde Familien binne ju Unneroardenge fon do Huundeoardige (Caniformia). Ne uur Wälle, dät Informationszentrum Chemie Biologie Pharmazie in Zürich kwäd, dät do Rubben innerdoat n Roowdierte-Taxon sunt, man buute do Huundeoardige.

Ju Reformation is ne Riege fon säärkelke Annerengen in dät 16. un 17. Jierhunnert. Ju häd tou ne Kleeuwenge in dät Kristendum fierd (katoolsk, luttersk, reformierd). Do wichtichste Moanskene fon ju Reformation weeren Martin Luther (Düütsklound) un Johannes Calvin (Frankriek, ju Swaits). Die Ienfloud fon ju Reformation wiedede sik uur fuul Lounde in noudwääst Europa uut.

Sekundär-Ione-Massen-Spektrometrie (SIMS) is ne Methode tou dät Analysierjen fon Uurflächen. Deertou wäd ju Probe in Vakuum bestroald mäd Ione (litje leedene Deele). Deertruch wäide dan Ione fon ju Probe-Uurfläche loossloain, wierfon dan ju Masse wain wäd. Dät Weegen fon do sonaamde sekundäre Ione geböärt in n Massen-Spektrometer, so dät ju Atommasse fääststoald wäide kon un me weet, uum wäkker Element sik dät honnelt. Ju Methode is gans geföilich un ju Geföilegaid kon 10-16 bit 10-12 Atome/cm3 bedreege, dät is minner as n millionste Prozent! Deermäd is ju Methode uum ne Million Moal geföiliger as AES.

fröiere Union-Torfwerk fon Schrader/Ahlfeld in Seedelsbierich-Fäärmesound, diräkt ieuwenske ju Iersenboansträkke Seedelsbierich-Ocholt. Dät Wierk is in 2011 oubaadend.
1250: In Ägypten loundede Kjuus-Fierdere fon dän Säksten Kjuustoach unner dän frantsöösken Köönich Ludwig IX. wäide fon ju ayyubidiske Mamluken-Garde sloain un kuume in Fangenskup.

Ap Eende siet n Steewen, Foarndersteewen un Bäätersteewen. Un dan die Foutskiel, dät Kielholt, deer wuuden jo gjucht oun feronkerd. Die Steewen, dät waas je sun ouskrääged Stuk, so 30 cm loang un 6 bit 7 cm tjuk, wier do Soageplonken an koomen. Do wieren bääte un foare. Fon unnern ätter buppen wieren se dan sun poor Meeter loang. Die Steewen wuud je ienlät in dän Kiel. Die Kiel die waas je wul säkstien-soogentien Säntimeeter breed un dan so 10 cm tjuk.

Ju Molksträite of Galaxis (fon dät Griechiske galaxias (γαλαξίας), af kyklos galaktikos = "Molkzirkel") is die Noome foar dät spiroalfoarmige Stiernensystem fon truchsnittelke Grööte, wieroun sik uus Sunnensystem mäd de Äide fint. Truch hiere Foarm as flakke Skieuwe sjo wie ju hier fon binnen hääruut as n luchtjend Beend uur de Luft, wan dät man tjuusterch nouch is. Truch Luchtfersmutsenge is ju Molksträite an wäkke Steeden stuur of nit goarnit moor tou sjoon.

Ju foarhärskjende Sproake in dät Woongestrich fon do Sorben is däälich dät Düütske. Dät Düütske häd dät Sorbiske un uur slawiske Sproaken aal fääre tourääch troangen. Fröier wuuden in groote Deele fon aastelk Düütsklound slawiske Sproaken boald, toun Biespil sogoar uum Lüchow in Niedersachsen tou. Fuul Stäädenoomen tjuuge deer noch fon, as Berlin, Chemnitz un Dresden (Drježdźany).

Octavianus sien Siede look sik tourääch, uumdät hiere litje Skiepe besunners in't joope Woater n Foardeel hieden. As jo dät wüülen, begon Sosius, die nit outäiwe wüül, mäd ju Ferfoulgenge. Do troalden jo sik wier uume un ju Slacht begon. Masse Skiepe fon Octavianus sien Siede roiden twiske Antonius sien Skiepe truch un kuuden fon aal do Sieden oungriepe. Antonius kuude mäd Katapulte groote Steene ap do litje Skiepe smiete, do fersoachten, Antonius sien Skiepe tou fersinken of ju Stjuuerenge stukken tou moakjen.

An dät Ferhältnis fon do Koolestof-Isotope 12C un 13C fon ne Plonte kon me sjo, wäkke Foarm fon Photosynthesis ju Plonte ferwoant. Ju Quantität 14C (n Radio-Isotop fon Koolestof) wäd wier bruukt uum dät Oaler fon Koolestof änthooldende organiske Räste tou taksierjen bit eenige tjoonduusende Jiere in de Foartied (Koolestofdatierenge).

Prof. i.R. Dr. Dieter Stellmacher is bädden 1939. Hie moakede dät Studium fon ju Germanistik, Niederlandistik un Slavistik in Leipzig. Hie promovierde 1968 un waas dan Düütsklektor in Finnland.

15. August: Dät Paketboot Ancona mäd 200 Ljuude oun Boud foart as eerst Skip truch dän näi eepende Panamakanoal in fulle Loangte. Ne amtelke Ienwäienge faalt uut, uumdät in Europa die Eerste Waareldkriech uutbreeken is.

Die alfte Dezember is die 345. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 346. in Skaltjiere), somäd blieuwe noch twintich Deege bit tou dät Jierseende tou.

Aal wät ap ju unnerste Sieuwe lääse blift, sunt hoolich of nit toarskene Ieren un Koarele, do der noch an dät Sääf klieuwje. Dät wäd fon näien ätter dän Täärsktrummel transportierd un noch moal toarsken.
Ap dän wäästelken Deel fon Skylge wäd dän fräisken Dialekt Skylgersk un in dät Aaste fon dät Eilound wäd dän fräisken Dialekt Aastersk boald.

11. Oktober: Do Räste fon dät in 1545 fersakkede ängelske Kriechsskip Mary Rose wäide uut dän Solent buurgen un ätter Portsmouth wai broacht.

1953 skreeuw Hermann Janssen (1888-1971) een Artikkel in dät regionoale Blääd General-Anzeiger, un fräigede do Leesere, Täkste in ju seelterfräiske Sproake an ju Saitenge tou stjuuren. As 1953 do Saitengsstukke Lesebouk foar Seelterlound in dän General Anzeiger ounfängen, waas Janssen die wichtichste Mee-Oarbaider. Dät Lesebouk bestuude bit 1965. Dät Ooldenhuus waas ne Uutgoawe fon Hermann Janssen un Pyt Kramer, ju in 1964 publiziert wuuden is. Janssen uursätte maast Stukke uut dät Düütske un deerbie geen dät him moor uum algemeene Anweendenge (Geböärnisse, Geskichte, Technik) as uum literariske Qualität. Deerätter häd hie touhope mäd Pyt Kramer (*1936) noch foar ju Seelter Trjoue skrieuwen, wierfoar uk moorere unbekoande Seelter literariske Seeken skrieuwen hääbe. 1971 publisierde Kramer sien Uursättenge Litje Swotte Sambo. Twiske Ticheläi un Baarenbierich is ju seelterfräiske Oarbaid fon Theo Griep (1916-2007) dät hie alleenich skrieuwen häd, in Touhoopeoarbaid häd hie sowäil in dät Seelterfräisk as uk Düütsk skrieuwen. Griep waas uk aan wichtige Mee-Oarbaider an Seelter Trjoue. Seelter Trjoure eksistierde bit 1972.

As zentrale kulturelle Instanz fungiert ju sonaamde Domowina. Wan uk in ju Stääd Bautzen min Sorbisk boald wäd, is dät Sorbiske apfaalend deer, ap Sträitenskildere, ap Winkele un sogoar in wäkke Winkele ap Priessäädele un Kassenskiene. Ju Düütske Regierenge häd dät Sorbiske amtelk as Minnerhaidssproake anärkoand un truch dät Unnerskrieuwen un Ratifizierjen fon ju Europäiske Charta fon do Regionoal- of Minnerhaidesproaken ju Ferplichtenge uurnuumen, dät Sorbiske tou beskutsjen un tou äntwikkeljen.

As Sweeden in 1521 juu Kalmarunion ferlädden hiede, wuude Norwegen ne Oard Provinz fon Dänemark. In 1814 keem Norwegen wier bie Sweden. Do kreech Norwegen sien oaine Ferfoatenge un moor Säärmbestimmenge. In dat Jier 1905 wuude Norwegen n uunouhongigen Stoat.

Losser is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 99,64 km² un deer woonje 22.538 Moanskene (30. Juni 2008, Wälle: CBS).

Dät Seelter-Äi-Paad (düütsk: Sater-Ems-Wanderweg) is n näi Paad loangs ju Seelter Äi un gungt bolde truch gans Seelterlound fon Baalenje bit tou Seedelsbierich. Dät Paad häd ne Laangte fon 16,8 Kilomeeter. N grooten Deel lait dät Paad ap dän Diek fon ju Seelter Äi. Dät Paad gungt loangs do flugge Natuurloundskuppe un do Woolde in Seelterlound, so as de Hollener See mäd Hollebierich un dän Loanghoarster Iesk, dän Maiglöckchenwoold un de Maiglöckchensee in Skäddel. Ju Skäddeler Määlne mäd Määlnemuseum un ju Skäddeler Säärke sunt uk nit so fier wäch fon dän Paad.

Fuunde tjuude därap wai, dät Harkebrääch al 2000 – 4000 foar Kristus bewoont wier. Ju Besiedelenge fon dät Täärp wier dan wäil ätter ju Tied fon Karel dän Groote (768 – 814).
Steen waas gjucht produktiv un moakede uum 800 Skilleroatsjen, fon do sun 350 noch deersunt. Sien Oarbaid wuud wuddelk fon do Tiedgenossen skätsed un as Foulge wuud er oarich goud foar sien Oarbaid betoald. Hie hied nit fuul Leerlinge - bloot Richard Brakenburgh is apteekend - man sien Oarbaid waas ne Inspirationswälle foar fuul Moalere.

Wäkke meene, dät dät Aymara häärkumt fon ju Sproake, ju der boald wäd in dät Bolivianiske Tiwanaku (allere Skrieuwwiese: Tiahuanaco). Dät kon nit bewiesd wäide, man dät is daach bekoand, dät ju Sproake boald wuud in do rieke Aymara Köönichrieke, do der leeter fon do Inka ärooberd wuuden sunt.

Woater häd ne Tichtegaid fon bienaist 1000 kg / m³. Niep häd dät ju grootste Tichtegaid fon 999,975 kg/m³ bie ne Temperatuur fon 3,98 °C. Bie läigere Temperatuuren wäd die Ruumteienhoold fon ju sälge Masse Woater wier gratter, wan dät fjust (bie 0 °C) sogoar sjuunelk, wät ju Uurseeke is, dät Ies ap Woater swimt. Dät is ju bekoande Tichtegaids-Anomalie fon dät Woater, uumdät uur Stoffe in dän fäärsenen Toustound loodiger sunt as in dän floudergen.

Ounfangs wuud ju Foarm fon dän Wierapbau wääld, ju do Huuse as Prototype in dän Uur-Bautoustand wiesde. Weesentelke Bautype fon dät läichdüütske Hallenhuus un fon dät aastfräiske Gulfhuus wäide so präsentierd. Siet do 1970er Jiere wäide Huuse unner Bewoarenge fon do Spuuren fon hiere Geskichte un beleeken tou do Biographien fon hiere Bewoonere wier häärstoald.

1812: In ju Slacht fon Borodino, een fon do blouderchste Slachte fon dät Jierhunnert, kon ju Grande Armée unner Napoleon Bonaparte, wan uk mäd masse Faalene, ju ruske Armee unner Marschall Michail Illarionowitsch Kutusow slo. Die Wai ätter Moskau is somäd fräi.

Biespilswiese stoant dät 160-Meter-Beend foar dän Beräk fon sowät 1800 bit 1900 kHz un dät 80-Meter-Beend foar dän Beräk fon 3500 bit 3800 kHz.

Isaac Newton had ju Betjuudenge fon ju Sweerkraft foar ju Astronomie fersteen. Hie häd mäd sien Gravitationsgesäts do Boanen fon do Planete ärkläärd, do Nikolaas Copernicus, Johannes Kepler un Tycho Brahe eer al beskrieuwen hieden, oawers nit ärkläärje kuuden. Dät rakt ne berüümde Geskichte, dät Newton sien Inspiration kriegen hääbe schäl, as him n Appel ap sin Kop fäl, as hie unner n Appelboom ieuwen sliepen hiede. Hie häd uk ärkoand, dät ju Moune in Wuudelkhaid stoadich ätter de Äide faalt, man dät ju truch hiere groote Gauegaid sieläärge nit ju Äide träft, man altied deeruumtou troalt. Newton häd deeruum spekulierd, dät et muugelk weese skuul, ne Kanonenkuugel in n Uumloopboan tou brangen, wan ju mäd ne uuträkkend hooge Gauegaid (sjuch Fluchtgauegaid) ouskeeten wuude. Technisk waas et gnauer tou kweeden, dät ju Moune un ju Äide sik bee uum n gemeenskuppelken Punkt traale. Ju Wierkenge fon ju Moune hiere Sweerkraft ap de Äide kon düütelk blouked wäide an ju Tiede.

1873: Unner Generoal van Swieten kuume niederloundske Troppen ätter Aceh wai. Dät is die Näiounfang fon n Kriech, dän jo al Ounfang fon't sälge Jier fersoacht hiedene.
Uut disse Bewäägenge hääruut äntwikkelde Heinrich Ottenjann dät Konzept fon dät Museumstäärp Kloppenbuurich, dät dan 1934 fuleended wuud. Do Nationalsozialiste befoarwoudeden ju Idee fon ju Foarderenge fon ju Heematpleege un instrumentalisierden un ideologisierden ju in dät Äntstounden begriepene foulkskundelk-agroarhistoriske Anloage, ju oawers sieläärge nit in dän Sin tou ne NS-Kultsteede wuud as sowät dät ieuwenso fon Gaulaiter Carl Röver unnerstutsede Projekt Stedingseere in Bookholzberg.

Kaag en Braassem is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Roelofarendsveen is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 72,28 km² un deer woonje 25.670 Moanskene (2012).

Uk wan dät Juudsken un kristelken Goddestjoonst is in Saudi-Arabien ferbeeden. Nit-sunnitisk religiös Materioal duur me nit besitte. Dät is also ferbeeden, een Bibel, een Kjuus, aan Rousenkraans of uurs-wät in düsse Oard tou besitten. Dät is uk ferbeeden, sik eepentelk tou't Kristendum tou bekannen. Daach rakt dät, foar'aaln truch buutloundske Oarbaidskrääfte, n litjen Oundeel Kristen fon ferskeedene Konfessionen in Saudi-Arabien. Dät rakt Katholiken, fertreeden foar'aaln truch philipiniske Oarbaidskrääfte, Protestanten, Kopten, juust so as äthiopiske un eritreiske Kristen. Foarsichtich wäd die kristelke Oundeel ap fjauer Prozent taksierd, uk wan hie amtelk bie Null lait.

1498: Die fon Poabst Alexander VI. as „Häretiker, Schismatiker un Minoachter fon dän Hilligen Stoul“ exkommunisierde Präätjer Girolamo Savonarola wäd ap ju Piazza della Signoria in Florenz ferbaadend.

Tiel is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 34,84 km² un deer woonje 41.111 Moanskene (30. Juni 2008, Wälle: CBS).

Elektrone fiende sik ap bestimde Energieniveaus binne n Atom. Binne Moleküle of Fääststoffe konnen disse Energieniveaus gjucht ticht juunnunner lääse un gunge do uur in aan Energiebeend.

Moalerkunst (uk: Moaleräi af eenfach Moaljen) is dät Moakjen fon normoal twodimensionoale (flakke) Kunst-Wierke mäd Hälpe fon Faawe, ju ap Flakten apbroacht wäd. Deertruch unnerskadt sik ju Moalerkunst in dän strommen Sin fon ju Teekenge, ju nit uut Faaw-Flakten, man uut Faaw-Linien bistoant. Deertwiske rakt dät fonsäärm uk Uurgongs-Foarmen, do sik nit kloor ienoarderje läite. Ju Moalerkunst stoalt Skilleroatsjen häär.

Dät et sik uk wuudelk uum ne stilkene Sproake honnelde, kon me ouleese an dät besunnere Gebruuk fon wäkke Woude un besunners an dät woarschienelk uut dät Rootwälske uurnuumene Woud baale:

Brobergen (plattdüütsk Brobargen) is n Täärp in dän Loundkring Stade in Läichsaksen, mäd ne Fläche fon 6,06 km² un ap dän 31. Desember 2003 226 Ienwoonere. Brobergen waas bit tou 1972 ne oaine Meente un is nu Deel fon ju Meente Kranenburg. Ju ooldste Foarm is fon 1286 Brocberge.

Johann Friedrich Minssen (1823-1901) waas n wichtigen Unnersäiker fon ju seelter Sproake. Hie waas bädden (gebooren) in Jever un studierde Theologie un Philologie in Jena un Berlin. Hie waas n jungeren Fädder fon Ehrentraut un hie wüül dät Hälgeloundske un dät Seelterske fäästlääse juust as die dät Wangeroogiske notierd hiede.
Korendijk is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Piershil is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 100,48 km² un deer woonje 10.899 Moanskene (2012).

In dät Foulgjende is ju Uursproang fon do seelter Luude uutoarbaided ap Gruund fon Siebs' Geschichte (Gr), wierbie oawers ju ferallerde Notation ê2, ê1 ärsät wuuden is fon æ:, ê2. Der wäide unnerschat ne seelter (sfr.), ne ooldaastfräiske (aofr.) un ne germanisk (germ.) Stappe. In eenige Falle wäide uk (gemeen)ooldfräiske (afr.) un wäästgermaniske (wgerm.) Foamen roat. Do sfr. Luude beluuke sik ap ju Sproake fon Roomelse (R). Sunneräntwiklenge in Strukelje/Uutände un Skäddel sunt anroat mäd U bzw. S.

Trier is een oolde un groote Stääd in't Moseldoal in Rhienlound-Palts nit fier fon dät Skeed tou Luxembuurich. Die Pound waas al foar do Roomere bewoond, un do Roomere moakeden deer uut hiere Stääd Augusta Treverorum, "Augustiske [Stääd] fon do Treverer" uumdät deer die keltiske Stom fon do Treverer lieuwde. Leeter hiet dät dan bloot noch "Treveris", deer "Trier" uut wuden is.

Gerben Hellinga jr., Coriolis die Stoarmplanet, (holl. Coriolis de stormplaneet, 1986). Die Planet Coriolis troalt in twoo Uuren uum sien Oakse. Infoulge deerfon roaset ineens n Stoarm mäd Wiendgauegaid tjoon uur dät Lound. Ju Plonte- un Diertewaareld hääbe sik disse Loage anpaased un die Passoatstoarm is gjucht wichtich in dät Lieuwend fon do intelligente Bewoonere fon dän Planet. Do Bewoonere sunt do Osborks, kattenoardige Roowdierte, do der kommunizierje middels hiere Toachte. N wieuwelken Osbork is feruurdeeld tou ne Raise uum de Waareld tou. Unnerwaiens mät ju n Moanske, die der noodlounded is ap Coriolis. Do bee raisje touhoope fääre. Ferbiendenge.

Sluis is ne Meente in ju Provints Seelound in do Niederlounde. Oostburg is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 307,01 km² un deer woonje 24.090 Moanskene (2012).

Zandvoort is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Zandvoort is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 44,34 km² un deer woonje 16.653 Moanskene (2012).
Joh. R1713a R1713a R1713a R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1820a R1820a R1820a R1820a R1820a R1820a R1820a R1820b R1820b R1820b R1820b R1820b R1820b R1860a R1860b R1860b R1860b 1860c 1860c H1535 H1535 H1606 H1780a H1824a H1824b H1824c H1824d H1860b H1860b Hm1860a S1535b S1568a S1568b St606a S1606a S1606a S1606a S1606b S1606b S1606b S1606b S1606b S1606b S1812a S1812a S1812a S1812a S1812b S1812b S1812b S1812b S1812b S1812c S1812c S1812c S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829b S1829b S1829b S1829b S1829b S1829c S1829c S1829d S1829d S1829d S1829e S1840a S1840a S1840a S1840a S1840a S1840a S1840b S1840b S1840b S1840b S1840b S1840c S1860a S1860a S1860a S1860# S1860a S1860b S1860b S1860b S1860b S1860b S1860b S1860c S1860c S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1860e S1860e S1860f S1860f S1860f U1535 U1820a U1820b U1820b U1820b U1820b U1820b U1820b U1820b U1820b St1749 St1820a St1820a St1820b St1820c St1820c St1860b St1860b St1860c B1820a B1820b B1820b B1840 R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713c R1713c R1713c U1860b U1860b U1860b B1860a B1860b B1860b B1860c B1860c B1860c

Latiensk (dt. Lateinisch) waas ju Sproake fon do Roomske. Fääre kanne wie ju as ju Sproake fon de Säärke un fröier fon de geleerde Waareld. Deeruum sunt Noomen fon Plonten un Medizine noch in n Soarte fon Latien (Köäkenlatien).

Rooksignoale. Dät wuud däin fon do Indioaner un fon do Chinesen ap ju groote Muure. Mäd Dääken wuud dan dän Rook fon n Fjuur truchlät of mät.

Ridderkerk is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Ridderkerk is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 25,10 km² un deer woonje 44.780 Moanskene (2012).

Spreekere fon ne Sproake strieuwje bolde immer ätter Fereenfachenge; dät is ne Seeke fon Ekonomie. So wäd ap Seeltersk oafte boald fon hä wie un ko wie, insteede foar "hääbe wie, konnen wie.

Ulrieke Rieger is Koasterske foar dät Seelterske an ju Gruundskoule in Roomelse. Ju moaket mee bie dän Oarbeidskring fon ju näie "Projektgruppe Seeltersk an do Skoulen in Seelterlound".

Sputnik /ˈsputnʲik/ Rusk Спутник foar Raisefründ, Trabaant) waas die Noome fon do eerste tjoon sowjetiske Satelliten, do n Äiduumloopboan beloangeden. Sputnik 1 waas ap n 4. Oktober 1957 die eerste kunstelke Äidsatellit ap n Uumloopboan un jält as Startschoat foar ju Sowjetiske Ruumtefoart. Dät Woud is in Aasteuropa n Synonym foar Satellit. Ätter Sputnik 10 wuude die Noome nit moor tou Benaamenge fon Äidsatelliten ferwoand.

Jheronimus van Aken (maasttieds bekoand as Hieronymus Bosch, uk wäil: Jheronimus Bosch, Jeroen Bosch af Hiëronymus Bosch; bädden uum 1450 in ’s-Hertogenbosch, stuurwen in dän August 1615 juust deer) waas aan niederloundsken Moaler in dät uutgungende Middeloaler un ju beginnende Renaissance.

Wo prachtful do kuute, trjo bit fieuw Uure loange Noachte ap do Planeten wul wieren, wan wie do deer belieuwje kuuden. Wan wie ap dän Saturn woonden, kuuden wie uus dät Skauspil mäd do oachte Mounen bekiekje. Nit een tjuusterge Noacht. Ju eene Moune gungt ap un ju uur gungt unner. Immer sunt wul fjauer litje un groote tou sjoon.
Die Ämpfanger (ju Radioreewe) häd uk ne Antenne un deertou n Demodulator, die dät modulierde hoochfrequente Signoal wier uumesät tou n läichfrequent Signoal, dät in n Ferstäärker ferstäärked wäd un wier tou Luud uumesät wäd in dän Luudspreeker. Do maaste Radioreewen konnen däälich AM un FM modulierde Signoale ämpfange. Maastens oarbaidje do ätter dät Superheterodyn- of Uurleegerengsprinzip, wierfoar n lokoalen Oszilloator ounbaud is.

In do 1880er wuude oun'n Witwatersrand Gould fuunen, wät fuul nit-buuriske Ljuude in't Lound look. Jo wieren bolde in ju Moorhaid. Tjoon Jiere leeter, fon dän 29. Dezember 1895 bit tou dän 2. Januoar 1896 fersoachten do Briten, aan Putsk fon ju buutloundske Moorhaid juun ju buuriske Heerskup loostoubreeken un Suldoaten toun Stöän tou seenden. Man uumdät jo sik in ju Organisatsjoon nit eenich wieren un dät noch Misferstounden roate, geen dät nit so, as jo ploanden. In't Eende waas deer bloot een Eenhaid fon säkshunnerd Mon unner dän Uppermon Leander Starr Jameson, juu dän Uurfaal uur ju Suudafrikoanske Republik begon, un jo moasten sik bolde do buuriske Troppen reeke.

2009: Ju eerste wietenskuppelke Beskrieuwenge fon ju uutstuurwene Primatenoard Darwinius masillae wäd bekoand moaked. Ju Oard wuude truch dän norwegisken Paläontologe Jørn H. Hurum mäd Hälpe fon dän Holotypus, dät 47.000.000 Jiere oolde Fossil "Ida", wät 1983 in ju Grube Messel bie Darmstadt fuunen wuude, beskrieuwen.

25. Meerte: In ju Slacht bie Zwettl twiske hussitiske un kaiserelk-aastriekske Troppen roakje do Hussiten nit ju Innoame fon ju Stääd Zwettl in Läichaastriek, man jo konnen masse Fangst moakje un bewierkje een baldoarige Fernäilenge in dät Rebät.

Kornhorn is n Täärp in ju Meente Grootegast in ju Niederloundske Provinz Groningen un häd 550 Ienwoonere (2008). Dät Täärp had tjoo Säärken.

Groningen (uk Gräinen, Wääst-Fräisk: Grinslân, Groningsk Plat: Grönnen) is ne Provinz in dät Noudaaste fon do Niederlounde un häd (1. Januoar 2005) 575.234 Ienwoonere. Ju Haudstääd hat uk Groningen un is ju grootste Stääd fon dät Noudaaste fon do Niederlounde. Groningen wäd begränsed fon:

In do Jieren 1932/33 koom dät dan as Foulge fron ju Kollektivierenge tou ju groote Smoachtegaid un ätter dät do Nationalsozialiste in Düütsklound dän Macht griepen hieden, wuuden do Düütske in Ruslound as binnere Fäinde betrachted.

Un an bee Sieden koomen n poor groote Swidde (Swäide) an. Do wuuden ut tjuk eeken Holt moaked. Un die Smid in t Täärp, die moakede n Besleek deertou. Deer wuud runduum mäd Iersen besloain, wail die nämmelk uk oafter uur de Gruund slurjen diede, wan saild wuude. Un dät die nit kaput geen, wuud die tjuk mäd Iersen ienpakked. Un dan koom deer n lieke Talje an un deer look me dät Swäid mäd hooch un liet em deel, aal deerätter uur wäkke Wiendsiede me sailje wüül.

Mäd Japiks fäng ju mid-wääst-fräiske Tied gjucht oun. Hie moakede ne näie Gjuchtskrieuwenge foar dät Wääst-Fräiske. Dät waas uk ju Boasis foar ju Gjuchtskrieuwenge fon dät Näi-Wääst-Fräiske in dät 19. Jierhunnert. Ieuwenske sien Sproakwietenskuppelke Laistenge waas hie uk die bääste wääst-fräiske Renaissanceskrieuwer.