Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
She çhengey ta goll er loayrt ec y Lught Shooyl ayns Nerin as 'sy Vretyn Vooar ee Sheltish. T'ee er enney ec çhengoaylleeyn myr Sheltish, ny loayreyderyn pene myr Gammon, agh ta sleih elley cur the Cant urree 'sy Vaarle, as ta Yernisheyryn cur Gaimis, Seiltis as Caintis urree. V'ee er ymmyd myr çhengey follit ec y lught shooyl dy chur joarree fud nyn geilley as y lught shooyl co-loayrt rish nyn geilley, agh ta trimmid ro-vooar currit er yn aght shen. Cha nel fys shickyr ayn mychione earroo ny loayreyderyn er oyr cooishyn sheshengoaylleeagh agh ta Ethnologue gooley dy vel eddyr 6,000 Sheltisheyryn ayns Nerin as 86,000 Sheltisheyryn er feie ny Cruinney.

Ta Screeudeyr Arrey ry hoi Edjaghys as Ynsaght Seihill freggyrtagh son edjaghys ayns Nalbin, agh ta Lught-reill Ynnydagh freggyrtagh ry hoi stiurey laa dy laa as argid. Ta paartyn ogheragh ayns edjaghys ny h-Albey ec colughtyn theayagh neu-rheynnagh: ta Lught-reill Qualleeaghtyn ny h-Albey freggyrtagh er son lhiasaghey, credjoonaght, scrutaght as teishtys qualleeaghtyn faagail magh keimyn as ad seyrit ayns mean-scoillyn, colaashtaghyn ynsee sodjey eear-vean-scoillaragh as ynnydyn elley; as ta Learning and Teaching Scotland kiarail coyrle, cooid as lhiasaghey fwirran da'n lught ynsee dy cur lhiasaghey coorse er oaie as dy chroo cultoor noaid, gloyrvian as erbaghtallys. Va ynsagh anneydagh currit ayns leigh ayns Nalbin 'sy vlein 1496. Ta beggan ny smoo na 4% dy scollagyn ny h-Albey, agh ta'n earroo shen gaase ayns ny bleeantyn jerrinagh.

Coniferae: ta fo-hylem ec dagh ooilley lus bearkanagh, as ta'n strughtoor echey colaik. Ta fo-hylem biljyn bearkanagh goll er creck myr fuygh bog.

Rere tradishoon, daag Noo Marinus ellan Rab 'sy Chroit lesh e charrey Leo, as hie ad dys balley Rimini myr giarreyderyn cloaie. Lurg Tranlaase Diocletianagh er e harmaneyn Creestee, ren eh scapail dys Monte Titano, cronk faggys da Rimini, raad hug eh agglish keeill veg er bun, as lesh shen va balley as steat San Marino currit er bun. She 3 Mean Fouyir 301 y date oikoil son bunneeaght ny Pobblaght.

Son ny smoo fys jeeagh-shiu er: Gurneilys ynnydagh ayns Sostyn, Gurneilys ynnydagh ayns Nerin Hwoaie, Gurneilys ynnydagh ayns Nalbin, as Gurneilys ynnydagh ayns Bretyn

'Sy Chied Chaggey Dowanagh, choud's vrish caggey magh eddyr yn Iddaal as yn Austeyr-Ungaar er 23 Boaldyn 1915, hannee San Marino ayns staydys neuchommeeagh as va reayrt noidagh doltit ec yn Iddaal roiee. Va ny h-Iddaalee smooinaghtyn dy vel San Marino jargal speeikearyn Austeyragh y follaghey er y thalloo eck as ad jargal goaill entreilys dys y stashoon radio-çhellegrafagh. Ren yn Iddaal eab possan Carabinieri y hoiaghey er niart çheusthie jeh'n Phobblaght, as va kianglaghyn çhellvane castit nar va'n eab shen jiooldit eck. Agh hie daa phossan jeh jeih arryltee y phossan ry cheilley lesh ny forseyn Iddaalagh 'sy chaggey er y frontey Iddaalagh,ansherbee, y chied phossan myr sidooryn as y nah phossan myr Corps Lheeys as ad gobbyr ayns lheelann magheragh jeh cooid y Chrosh Yiarg. Lesh faare y lheelann shen chur y lught-reill Austeyragh mooinjerys diploamagh lesh San Marino fo sarey ny s'anmey.
She slyst ayns Detmold, y Ghermaan, eh Diestelbruch. T'eh ny lhie mysh 4 km çheu hiar veih çheshvean y chaayr Detmold. T'ad Detmold-Nord, Vahlhausen, Niederschönhagen, Oberschönhagen, Schönemark as Remmighausen ny slystyn gerroil.

She Eilat (Ewnish: אֵילַת; Arabish: إيلات‎) y chaayr smoo yiassagh ayns Israel. She purt harroogh as ynnyd seyrey foayroil eh Eilat. T'eh ny hoie er baare y Vooir Ruy er Lhoob Aqaba.

Rere coontey-pobble 'sy vlein 2011, va 1,438 deiney cummal ayn. Gollrish ram baljyn 'syn ard shoh, ta shennaghys y valley sheeyney heear gys Plandail Ulley. Ta boodeeys mestit 'sy valley as y mestey shen ry-akin ayns ny scoillyn as kialteenyn. Ta bunscoill Chatoleagh Raueagh ayn, myrane lesh bunscoill vestit. Chammah as shen, ta keeill Chatoleagh, cheeill Anglicaanagh, as keeill Heyr-Phresbyteyragh. Cha nel mean-scoillyn 'sy valley as ta ny paitçhyn goll er scoill ayns Ráth Bhoth ny Srath an Urláir.

Ta gleashaght stoo çheet er gleashaght stoo loaghtagh. Rere fishig, t'ee ry-akin ayns corys çhiass-niartal foshlit. T’ee goll er ronsaghey myr gleashaght harrish creeagh ennagh, er ny hoilshaghey rere eaghtyr giarrey tessen as reat gleashaght stoo. Ayns jeshaghteyrys as bea-oaylleeaght, t’ad cur tastey da gleashaght heeltagh ayns pioban dy cadjin. Ta sampleyryn goaill stiagh kiarkley folley, ny ymmyrkey ushtey ayns cuishlinyn sylem as phloem.

Er yn ardan eddyr-ashoonagh, ta Bretin, Nalbin, Nerin Hwoaie, as Sostyn cohirrey ayns ram sleih-ghammanyn, chammah as ayns Cloiaghyn y Cho-unnaneys, as ayns co-hecks spoyrt ta'n ennym ny h-Ashoonyn Thie currit orroo. Ta fwirranyn ashoonagh ayns bluckan bascaidagh as ayns ny Cloiaghyn Olympagh shassoo er son y Reeriaght Unnaneysit.

She bing (coonseil) jeh daa lhiass-ree-chaptan toshiagh y steat. Va'n chied reiltys cummynagh deynlagh reiht 'sy çheer eddyr 1945 as 1957 as reesht eddyr 2006 as 2008.

'Sy vlein 2003 ren yn Reeriaght Unnaneysit, er son Mannin, shickyraghey y Chaart Oarpagh son Çhengaghyn Ardjynagh ny Mynçhengaghyn. Ta'n Ghaelg nish ry-akin er cowraghyn baayrey as straidey lesh çhyndaaghyn 'sy Vaarle as 'sy Ghaelg. Yn chooid smoo jeh baljyn as baljyn beggey, t'ad goaill shelloo er enmyn Gaelgagh as Baarlagh, as t'ad ry-akin er cowraghyn failt, er barooseyn, as er earrooyn traa baroose. Ta enmyn Gaelgagh ec rheynnyn y reiltys nish as ad ry-akin er cowraghyn, pabreydys as gleashtanyn.

Ta 174 kialteenyn 'syn Ellan ec y chooid sloo, ga nagh vel agh 35 yn-enneydagh dy aashagh jiu. Ta ny recortyssyn er bun laaree er mayrn, fooillee foddee ve kialteenyn, enmyn vuill as cooinaghtyn theayagh. Ta'n chooid smoo jeh er nyn stroie liorish troggal kialteenyn s'anmey 'sy laare cheddin, ny liorish graihderyn shenn reddyn Victorianagh as Edardagh shirrey linneeaghtyn hallooin as cooid leagharagh.

She lus sheer-vio lussagh t'ayn, as ny duillagyn eck gyn gish as ayns cummey roseag. Ta ny duillagyn hene linnagh, mysh 2-22cm er lhiurid, 1cm er lheead as roauyr. Ta oirr rea ny faggys-rea oc, as tree dys queig cuishlinyn ry-akin. Ta blaaghyn geayney beggey eck, as ad soit gyn cass ayns crouw-vlaaghey wheesh as 10cm er lhiurid er gass 3-20 er yrjid.
Ta'n Çheer Vascagh (Bascish: Euskal Herria), ny Çheer ny Bascee, ny thalloo shendeeagh ta soit ayns ny Pyreanagh Sheear as ee goll harrish y joarey eddyr y Rank as y Spaainey, as ta sheeyney heese coose Baie ny Biscaayn. T'ee freggyrt liorish çheer ny Bascee as nyn jengey oc, y Vascish.

Ta ny shirveishyn ayns Nerin Hwoaie feer ghoan ayns cosoylaght rish y chooid elley jeh Nerin ny rish y Vretyn Vooar. Va moggyl raad yiarn mooar giarrit ayns ny 1950yn as ny 1960yn. Ta shirveishyn roie goaill stiagh bollee fo-valjagh dys Laarney, yn Euar, as Beannchar, myrane lesh shirveishyn dys Doirrey. Ta crouw-linney goll veih Cooil Rhennee dys Port Rois.

Ta Sostyn, Nalbin, Bretin as Nerin Hwoaie cloie myr çheeraghyn ennagh ayns cohirraghyn eddyrashoonagh as, myr eiyrtys, cha nel fwirran sockyr er lheh ec yn RU. Ta treealtysyn ayn fwirran ashoonagh sockyr da'n RU dy chroo ayns Cloiaghyn Olympagh ny bleeaney 2012 agh ta sheshaghtyn ny h-Albey, Vretin as Nerin Hwoaie ny yei commeeys y yiooldey, as ad credjal dy vel y stayd oc er nyn maggyrt - baggyrt ta feeraghit liorish eaghtyrane FIFA, Sepp Blatter. Ta Sostyn ny fwirran ashoonagh smoo ladoosagh mastey ny çheeraghyn thie, lesh Cappan y Dowan ny bleeaney 1966 cosnit eck. Ta trughanys lajer ayns soccer eddyr Sostyn as Nalbin.

Ayns 1241, va'n çheer ruegeyit rish yn Mongoilee. Ayns 1301, haink y thie Árpád dy ve anvio. Va reeaghyn dy thieyn ymmodee reilley ayns yn Ungaar. Ta Matthias Corvinus yn smoo, ren eh coadey yn çheer noi yn Impiraght Turkagh. Agh beggan jeihaghtyn jei v'eh baase echey (1490), va'n çheer castit ayns yn Caggey dy Mohács (1526). Va'n Reeriaght rheynnit ayns 3 ayrnyn: yn Ungaar (ardjyn heear as twoaie), Impiraght Turkagh (ard jiass) as y Prinsaght dy Transylvania.

Кирпичников М. Э. Семейство сложноцветные, или астровые (Asteraceae, или Compositae) // Жизнь растений. В 6-ти т. / Под ред. А. Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981. — Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения. — С. 462—476. — 300000 экз.

Ta Ethnologue cur Khamish ayns possan Kham-Magar-Chepang-Sunwari ayns ny çhengaghyn Mahakiranti, as er lesh dy nee çhengaghyn ny aarheynnyn t'ayn. Ta çhengoayllee elley cur ee 'sy phossan Magaragh.

Cha nel ny foddeeaghtyn shoh agh foddeeaghtyn faggyssagh meanagh. Shegin dooin gra dy vel ny foddeeaghtyn eddyr nheeghyn rollageagh sheer chaghlaa as ceaghley rere cruinlee as faghteyryn elley.

Chosnee Ten Canoes aundyr Un Certain Regard ec y Cannes Film Festival 2006. Hie eh er enmys da shiaght aundyryn yn Australian Film Institute, as chosnee eh shey jeu: Fillym Share (Julie Ryan & Rolf de Heer er son stiureydys), Stiureyder Share (Rolf de Heer & Peter Djigirr), Script Noa Share - (Rolf de Heer), Scannaneaght Hare (Ian Jones), Reagheydys Share (Tania Nehme) as Sheean Share (James Currie, Tom Heuzenroeder, Michael Bakaloff & Rory McGregor). Chosnee eh tree aundyryn jeh Film Critics Circle of Australia: Fillym Share, Reagheydys Share (Tania Nehme) as Scannaneaght Hare (Ian Jones).
Tra va’n tasht jeh scheimyn aitt v’ayn hannah lheie ersooyl, ghow toshiaght ny earishlioaryn leah goaill stiagh beggan obbyr noa. Ren yn çhaglym New Fun #1 (Toshiaght Arree. 1935) mestey obbraghyn aitt, myr "Pelion and Ossa" as "Jigger and Ginger", marish obbraghyn dramadagh myr skeealyn Heear (m.s. "Jack Woods") as contoyryssyn "gaue bwee".

Y sampleyr share er enney, shen ceaghlaghyn corockle toshee ny çhengaghyn Celtiagh. Ta ceaghlaghyn corockle toshee ec çhengaghyn elley, goaill stiagh Fula, Malayish, Indoneesish as Paiutish Yiass.

She bann kiaullee Manninagh eh Skeeal. Ta'n possan cloie arraneyn tradishoonagh as Gaelgagh son y chooid smoo as t'ad jannoo ymmyd jeh feddanyn mooarey, gitaryn as goo, as ny h-arranyn oc gleashaghey eddyr ny tree çhengaghyn Gaelgagh - Yernish, Gaelg Albinagh, as Gaelg. Ta daa JC skeaylt magh ec y vann - Long Story as Slipway. Va'n nah JC oc ry-chlashtyn ayns Feailley Eddyr-cheltiagh An Oriant 'sy vlein 2009.

Foddee y cowrey [ʕ] goll er cur ayns linney ny screebee ny linney ny faggyssaghtyn 'sy taabyl ASE. Cha nel çhengey erbee eddyrscarrey screebagh as faggyssaght farangagh. Ny keayrtyn, t'ad screeu y cowrey lesh scarreydagh cur sheese son dy chowraghey dy nee faggyssaght t'ayn: [ʕ̞].

Ta corys screeuee Inuktitut ny Canadey er bun corys screeuee Creeish, as ish cummit ec y tushtallagh James Evans. Va'n sorçh ta ymmydit jiu doltit ec Commyn Cultooragh ny h-Inuitee 'sy Chanadey ayns ny 1970yn. Ta Ta ny h-Inuitee ayns Alaska (Inuvialuit), Greenlynn as Labrador jannoo ymmyd jeh cummaghyn yn abbyrlhit Romanagh.

Fer jeh ny kiare imbaghyn sonderagh eh yn fouyr. Ta'n fouyr shassoo eddyr y tourey as y gheurey. Ayns ny çheeraghyn Gaelgagh ta'n fouyr goll er rheynn magh ayns tree meeghyn - Luanistyn, Mean Fouyir as Jerrey Fouyir.

She sheelrey dy chiyt veih Mannin yn kayt Manninagh (ny kayt cuttagh ny stubbin ny keayrtyn). Ta arraghey dooghyssagh er y craue drommey oc as t'eh giarraghey yn famman orroo. Myr eiyrtys er shen ta lhiurid ny fammanyn anchasley as ta kiyt ayn lesh fammanyn cadjin er lhiurid gys adsyn gyn fammanyn erbee. Ta'n enmys "stubbin" currit orroo dy mennick ec deiney ennagh, as ayns y Vaarle ta'n enmys "cabbit" currit orroo ny keayrtyn (kyndagh rish e chosoylaght da chooneeyn). Haink dolley yn 'amman dy ve roish 1700, lurg lhehlys sheeynt er yn ellan beg. Jiu, ta kiyt Vanninagh chadjin ry gheddyn er feie ny cruinney.

Hershey, A.D. as Chase, M. (1952) Independent functions of viral protein and nucleic acid in growth of bacteriophage. J Gen Physiol. 36:39-56.

She sorçh dy chullee choshey ee braag. V'ad cummit dys cassyn deiney dy choadey veih'n emshir as veih jeeill hoshiaght. Agh ny s'anmey va braagyn jesheenit cosoylaght rish eaddeeyn elley, as va cummaghyn er lheh cummit son cooishyn ennagh lheid as braagyn roie, braagyn ballay, snagvraagyn, braagyn maidjagh, carraneyn injinagh, carraneyn, bootysyn, as braagyn elley.

Ta Aah yn Ree (Baarle: Athenry, Yernish: Baile Átha an Rí) ny valley ayns Coontae ny Galliu, Pobblaght Nerin. Ta'n balley soit mygeayrt 25 km hiar magh ass Galliu, as ta enney share er er son yn arrane The Fields of Athenry.
Son y chooid smoo, she Dictyosteliida t'ayn. Ta lheeahidyn glooiey killagagh goaill toshiaght myr killag amoebagh, as eh haploidagh son y chooid smoo. Ta'n killag bishaghey as scarrey choud's ta bee (bacteyryn son y chooid smoo) ry-gheddyn. Tra ta bee goan, t'ad cur magh stoo kemmigagh ta cur orroo çhaglym cooidjagh myr dhossan yl-chillagagh. Ta dooie yn dhossan croghey er stayd çhymbyllagh: ta coryssyn gientynagh keintyssagh as neucheintyssagh oc. Dy cadjin, ta'n corys neucheintyssagh ry-akin ayns çhymbyllaght çhirrym, as y corys keintyssagh ayns buill hashey.

Ta'n Eash Yiarn ayns Nerin kianglt dy tradishoonagh rish sleih t'er enney myr ny Celtiee. V'eh er credjal dy cadjin dy ren ny Celtiee coloinaghey Nerin ayns straih dy ruegyssyn eddyr y 8-oo as y 1-d cheead-bleeaney RC. V'eh raait, dy ren ny Gaeil, y straih yerrinagh jeh ny Celtiee, rheynn magh yn ellan ayns queig ny ny smoo reeriaghtyn lurg y choloinaghey j'ee oc. Ansherbee, ta ard-schoillaryn jiu cur foayr ayns reartys ta cur trimmid da skeaylley dy chultoor veih ardjyn çheumooie jeh'n ellan as nagh haghyr coloinaghey cahnagh. Ta feddynyn magh lheid as Fear Chluain Uí Chaomháin taishbynit myr feanish jeh'n reayrtys shen.

Ta ellyneyryn ayn as foddee ad obbraghey er ny caslys-skeealyn eddyr-voggyl oc lane-emshiragh, gyn obbyr elley. Ta’n possan ellyneyryn keird caslys-skeealyn eddyr-voggyl goaill stiagh Mike Krahulik as Jerry Holkins jeh Penny Arcade, James Kochalka jeh American Elf, Randall Munroe jeh xkcd, Brian Clevinger jeh 8-Bit Theater, Eric Millikin jeh Fetus-X, Tim Buckley jeh Ctrl+Alt+Del, as ram fir elley. Yn chooid smoo jeu, gow ad toshiaght screeu myr ceau traa, agh v'ad cho rahoil dy nod ad beaghey er toyrtyssyn as cooid hraghtee.

Ayns shenndaaleeaght, ta keeill çheet er sorçh dy chabbal veg ayns Mannin hie er troggal ayns ny Mean Eashyn. Ta laaree elley ry-akin ayns Islay.

Ayns Nerin, she Gaeltacht (focklit magh myr [ˈɡeːɫ̪t̪ˠəxt̪ˠ]; yl-rey Gaeltachtaí) ee ard as y Yernish goll er loayrt ayn myr çhengey ny mayrey. Ayns Nerin, ta An Ghaeltacht çheet er ny slystyn er lheh, as er ny slystyn ry cheilley raad dy vel y reiltys cur er enney dy vel y Yernish ayndaue myr preeu-çhengey ny cummaltee, t'eh shen çhengey ghooie 'sy valley. Ta'n fockle Gaelgagh, "Gaeltaght" çheet magh as y vun cheddin, as myr shen, ta Gaelgeyryn cur yn ennym "Gaeltaght" er ny h-ardjyn shen chammah. Va ny h-ardjyn shen currit er enney son y chied cheayrt dy oikoil ayns bleeantyn leah jeh Steat Seyr Nerin, lurg yn Aavioghey Gaelgagh, myr chooid jeh polasee y reiltys dys y Yernish y chur er bun reesht.
Ta'n Danvarg (Danvargish: Danmark, focklit magh myr [ˈd̥ænmɑɡ̊], shenn-emshiragh: [ˈd̥anmɑːɡ̊]) ny çheer Loghlinagh 'syn Oarpey Hwoaie as t'ee ny h-oltey shinsharagh jeh Reeriaght ny Danvarg. T'ee ny çheer smoo jiassagh jeh ny Çheeraghyn Nordagh; çheu heear yiass veih'n Toolynn as çheu yiass veih Norlynn, as t'ee çhemmit da'n jiass liorish y Ghermaan. Ta'n Danvarg caglit liorish y Vooir Valtagh da'n shiar as Mooir Hostyn da'n sheear myrgeddin. Ta'n çheer jeant seose jeh lieh-innys mooar Jylland (ny Jutland) as ram ellanyn, y Teelynn (Sjælland), Fyn, Vendsyssel-Thy, Lolland, Falster as Bornholm, chammah as keeadyn dy ellanyn beggey elley as yn ennym yn Ellanragh Danvargagh currit orroo. Ta beeal dys y Vooir Valtagh stiurit as fo smaght ec y Danvarg er feie traa liauyr, er oyr nagh vel entreilys dys y Vooir harrish ushtey jargal agh trooid nane jeh tree ammyryn, er enney lhien myr "Keyllyssyn ny Danvarg".

Ta Please Please Me ny albym liorish y phossan craa-chiaull Sostynagh The Beatles. V'eh nyn chied albym, as haink eh magh ayns mee Vayrnt 1962 lurg speeideilys ny singilyn Please Please Me as Love Me Do. Va hoght jeh ny kiare arraneyn jeig er yn albym screeuit liorish John Lennon as Paul McCartney.

Ta caslys-skeeal eddyr-voggyl ny chaslys-skeeal t’er ny hoilshaghey magh er ynnyd-eggey. Dy mennick cha nel ad ry-gheddyn agh er yn eddyr-voggyl, agh ny keartyn elley, t'ad goll er soilshaghey magh ayns lioaryn as pabyryn-naight, agh cummal seose skeeal-hasht er yn eddyr-voggyl. Ta'n eddyr-voggyl cur daue lhaihderaght aarloo.

Lurg eash Cheltiagh (lurg m. 450 RC) as eash Raueagh (9 RC - m. 430 BNJ), va bunneydys ny h-Ungaar currit sheese 'sy 9-oo eash yeianagh liorish y reilleyder Ungaaragh Árpád, as va'n yn aa-oe echey, Steaon I ny h-Ungaar, crooinit lesh crooin va shiaullit veih'n Phaab 'sy vlein 1000 BNJ. Hannee yn reeriaght shen ayn er feie 946 bleeantyn, as dy mennick v'ee coontit myr nane jeh ny buill chultooragh jeh'n Theihll Heear. Myr eiyrtys jeh Cah Mohács, va ayrn jeh'n thalloo eck caillt dys ny Turkee, as lurg shen v'ee currit stiagh ayns Reeriaght Habsburg, as lurg shen ren ee jannoo seose lieh jeh'n reeriaght Austeyragh-Ungaaragh ghooblit.

Ta Sileeshish (ślůnsko godka, ślůnski, ny pů našymu ny keayrtyn) ny çhengey ta loayrit ec ny Sileeshee ayns y Tileesh Eaghtyragh, y Pholynn, as ayns y Phobblaght Çheck as y Ghermaan. Rere sleih-earroo ny bleeaney 2011, va Sileeshish recortysit myr çhengey ny mayrey ec 509,000 dy 'leih. Ta'n Tileeshish ny çhengey Clavagh gollrish y Pholynnish, as rere ennagh çhengeyderyn t'ee earrooit myr abbyrt ny Polynnish.

T'ee enmyssit myr çhengey oikoil ayns Nunavut as Thallooyn yn Eear Hwoaie, as ta stayd oikoil eck ayns Nunavik—ard ayns Québec my hwoaie—booise lesh Coardailys Baie Jamys as Québec my Hwoaie, as t'ee enmyssit ayns Kaart ny Frankish myr çhengey ny scoillyn ayns slystyn Inuitagh. Ta stayd oikoil eck myrgeddin ayns Nunatsiavut—ard Inuitagh ayns Labrador. Rere sleih-earroo ny Canadey ta mygeayrt 35,000 loayreyderyn ny çhengey ayns y Chanadey.
Shoh ny rheynnyn-reihys va ymmydit ayns Ard-reihyssyn ny bleeantyn 1986, 1991, 1996, 2001, 2006 as 2011. T'ad ny rheynnyn-reihys ayn da'n Chiare as Feed na:

PRD: Partido de la Revolución Democrática. Ta'n PRD ny phartee soshiallagh-meanagh va bunnit 'sy vlein 1989. Ta Cuauhtémoc Cárdenas ny oltey jeh'n phartee.

Ayns baagh-oaylleeaght, ta cooitinagh beishteigagh ny strughtoor yl-vrattagh er çheumooie epiderm kuse dy veishteigyn. Dy cadjin, t'ad ec Nematoida as arthropodyn. Ta cooitinagh arthropodagh creoiaghey myr ushylagh mooie.

'sy Ghaelg hene, ta'n lettyr çheet jeh'n abbyrlhit Baarleagh liorish obbyr John Phillips, Aspick Sodor as Mannin, as e lheid cairscreeu y yannoo son y Ghaelg ayns ny 1700yn.

Ta Agglish ny Raue ny nah rheynn chredjue ny Creestiaght smoo 'syn RU. Lurg yn Aachummey Protestoonagh, va leighyn geyrey currit ayns bree nyn oi, agh v'ad scughit liorish leighyn Seyrey ny Catolee ayns 1829. Ta reiltysyn Catoleagh er lheh ayn da Sostyn as Bretin, Nalbin, as Nerin.

'Sy vlein 1755 hooar Wilson baase as va Aspick noa, Mark Hildesley, reiht da Aspickys Sodor as Vannin, agh cha row jerrey currit er ny clouyn Gaelgagh. 'Sy vlein 1765 va çhyndaa jeh The Book of Common Prayer, ny Lioar ny Padjeryn Cadjin currit magh, ga dy ren yn Aspick John Phillips y chied çhyndaa er 'sy vlein 1610, çhyndaa nagh row currit er clou. 'Sy vlein 1763 va'n chied chooid jeh'n Chonaant Noa currit magh ec y Society for the Propogation of Christian Knowledge fo cleaynaghey yn Aspick Hildesley, as va'n nah chooid currit magh kiare bleeantyn ny lurg. 'Sy vlein 1771 haink y chied ym-lioar jeh'n Çhenn Chonaant magh as yn obbyr v'ayn 'sy çhyndaa shen er ny scarrey eddyr kiare çhyndaaderyn as feed. Haink y nah chooid jeh'n Çhenn Chonaant magh 'sy vlein 1773 as haink y lane Chonaant Noa magh 'sy vlein 1775. Ansherbee, cha vaik Hildesley eiyrtyssyn yn obbyr echey v'er cur magh lurg y vlein 1772, blein vaaish Hildesley. 'Sy traa shen va'n Ghaelg failleil.

Ta lught-reill unnaneagh ny lught-reill ynnydagh un-cheimagh ta jannoo obbyr lughtyn-reill yl-cheimagh soylee. T'eh cooilleeney obbraghyn ennagh ta jeant ec y reiltys ashoonagh, ny lughtyn-reill s'inshley ny s'ardjey, ayns ardjyn elley ny çheerey. Dy cadjin, she balley ny caayr t'ayn, as eshyn mooar dy liooar dy obbraghey gyn croghey er reiltys coontae ny ardjynagh. Ny keayrtyn, she aarheynn ashoonagh t'ayn, as ish ry-eddyrscarrey veih fir elley 'syn ashoon er y fa nagh vel fo-rheynnyn eck.

Ta Germaanish goll er screeu 'syn abbyrlhit Ladjynagh. Chammah's ny 26 lettyryn cadjin, ta tree breeocklyn ayn as Umlautyn orroo (Ä/ä, Ö/ö, and Ü/ü) as y lettyr ß.

V'ad shoh ymmydit ayns Ard-reihyssyn ny bleeaney 1867, 1875, as 1881. Shoh ny rheynnyn-reihys bunneydagh fo Slattys Reihyssyn da'n Chiare as Feed, as y slattys cur lesh reihyssyn da'n Thie da'n chied cheayrt.
She nane jeh queiggaghyn tradishoonagh ny Britaan eh Kerne (ny Kernev) ny Bro-Gerne (ny Bro-Gernev) (Frangish: Cornouaille). Ta'n queiggey ny hoie 'sy rheynn noa-emshiragh Penn-ar-Bed ayns sheear yiass ny Britaan da'n chooid smoo, agh ta ayrnyn echey ny hoie ayns Aodoù-an-Arvor as Mor-Bihan. Ta Kerne jeant seose jeh 218 commyoonyn. Rere coontey-pobble ny bleeaney 1999 va 456,307 deiney cummal ayn. Ta'n queiggey 5,979 km² er eaghtyr.

Ayns 2001, ghow y boayl tailley-lhaih caslys-skeealyn eddyr-voggyl Cool Beans World toshiaght erreish da troddan soilsheydys enney ard, goaill stiagh soilsheenaghey clout lhean. Chossyn eh aundyr Internet Magazine Boayl y Vee ayns Jerrey Fouyir 2001. Adsyn screeu da, v'ad goaill stiagh (chammah as sleih elley) crootee caslys-skeealyn Pat Mills, Simon Bisley, John Bolton as Kevin O'Neill, as y screeudeyrClive Barker. Va'n lught goaill stiagh Scarlet Traces as Marshal Law.

She Baie Ghoon ny Ghoal y baie smoo ayns Nerin as ta ny h-eayninyn marrey s'yrjey ayns Queiggey Ulley - Sliabh Liag - nyn lhie er coose y vaie as ad shassoo 601 m (1,972 tr) er yrjid.

Va abbyrtyn y Nornish loayrit er mooar-heer ny h-Albey cho mie - ayns Gallaibh er lheh. Agh hooar ny h-abbyrtyn shen baase foddey ny s'leah na er ny h-ellanyn. S'goan y Nornish screeuit t'ayn, agh ta meeryn, lheid as Padjer y Çhiarn as bannag, ry-gheddyn.

Er y chooid smoo jeh'n tammylt va ny moggylyn lectraghys ayns Pobblaght Nerin as Nerin Hwoaie scarrit veih nyn geilley. Va'n daa voggyl jeu cummit as troggit dy neuchroghagh lurg y rheynn magh. Agh, myr eiyrtys jeh caghlaaghyn harrish ny bleeantyn jeianagh, t'ad kianglt nish ry-cheilley lesh tree eddyr-chianglaghyn as t'ad kianglt trooid y Vretyn Vooar rish yn Oarpey vooar-heeragh. Ta'n soiaghey ayns Nerin Hwoaie ny smoo co-chast er yn oyr nagh vel colughtyn preevaadjagh kiarail Northern Ireland Electricity (NIE) lesh dy liooar lectraghys. Ayns Pobblaght Nerin, cha ren yn ESB jeianaghey ny stashoonyn lectraghys echey as ta feddynaght stashoonyn lectraghys çheet er 66% de meanagh, nane jeh ny cormidyn s'messey 'syn Oarpey Heear. Ta EirGrid troggal linney ym-skeaylley HVDC eddyr Nerin as y Vretyn Vooar lesh mooadys eck er 500 MW, ny mychione 10% jeh shirreydys mullee.

She sorçh dy ghreasan as eaghtyr rea co-chruinnagh echey dy chummal seose reddyn son taishbyney, tashtey, ny stiurey eh boayrd. Lhisagh yn eaghtyr y ve shickyr as, er e hon shen, s'mennick ta'n eaghtyr cummaltit seose liorish colloo, bun, ny tree cassyn collooagh.
Ayns 1950, ren FIFA gurneil ny sheshaghtyn cloiederyn dy reih veih ny thallooyn er lheh oc as, ayns 1953, ren eh gurneil dy nee "Pobblaght Nerin" yn ennym va currit er fwirran ashoonagh yn FAI, as "Nerin Hwoaie" yn ennym va currit er fwirran yn IFA veih shen magh (lesh lhimmaghyn er lheh). Ghow Nerin Hwoaie ayrn ayns kione-chloiaghyn Cappan y Theihll ayns ny bleeantyn 1958 (as ad er nyn rosh gys ny cloiaghyn kerroo-yerrinagh), 1982 as 1986. Ghow Pobblaght Nerin ayrn ayns kione-chloiaghyn Cappan y Theihll ayns 1990 (as ad er nyn rosh gys ny cloiaghyn kerroo-yerrinagh), ayns 1994 as ayns 2002 as ghow ad ayrn ayns Feniaghtys ny h-Oarpey ayns 1988. Ta anaase mooar Yernagh ayns leegyn soccer Sostynagh as Albinagh.

'Syn wheiggoo eash meanagh va co-phobbyl crooit ayn; er oyr y voayl neuroshtynagh as yn anverçhys ayn, dirree lesh y steat çheet er e toshiaght, lesh brishaghyn giare ennagh, as va'n neuchrogheydys freaylt eck. Ayns 1631 va'n seyrsnys eck currit er enney liorish y Phapanaght.

Son cleayney ny Soolynn er y wheiggey y cur fo chosh, ren Tsar Alistair I ny Roosh preeu-valley assjee, as chaill Turku e staydys. Va troggalyn, straidyn as çheshvean noa, cosoylagh rish Caayr Pheddyr troggit ayns eash noa yn valley.

Car ny Ratçhyn TT ayns Mannin ta Manx Radio TT, ny Radio TT, goll er creeley er 1368 kHz as t'eh kiarail naight as eiyrtyssyn veih ny ratçhyn.

Ta ny Web Cartoonists' Choice Awards nyn aundyryn er ny chur magh dagh blein neayr’s 2001. Myr jesh-cliaghtey, ta possan ellyneyr jannoo caslys-skeealyn eddyr-voggyl er ny taghyrtyn. Ayns 2007, va jesh-cliaghtey loaghtagh ec Megacon.

Ta shennaghys gurneilys ynnydagh 'sy Reeriaght Unnaneysit cowrit liorish ceaghlaghyn beggey ayns reaghysyn roish yn Unnaneys derrey yn 19oo eash. Veih shen ta aafilley beayn ayns paart as obbraghey. Cha haghyr ny ceaghlaghyn ayns oash cullee ayns Bretin, Nalbin, Nerin Hwoaie as Bretin as ta jee-veanaghey cummaght harrish gurneilys ynnydagh gys Bretin, Nalbin as Nerin Hwoaie keayllaghey nagh vel ceaghlaghyn ry-heet ayns oash cullee.

She crouw 'sy ghenus Betula ee beih veg (Betula nana). T'ee dooghyssagh da'n Europey hwoaie, yn Aishey hwoaie as America Hwoaie hwoaie, ayns ardjyn arctagh as tempreilagh feayrey. Çheumooie jeh ardjyn hwoaie, t'ee lhiettit da sleityn erskyn 300m, wheesh as 835m ayns Nalbin as 2200m ayns ny h-Alpyn.

Ta ny smoo na 47,700 dooinney cummal ayn. She cooid jeh Faasagh Yiass Negev ec bun jiass Arava eddyr y valley Egyptagh Taba ec y jiass as y phurt Yordaanagh Aqaba 'sy niar. Ta'n Araab Saudi ry-akin harrish y lhoob shiar yiass veih'n valley.

Va sleih çhaglym scheimyn aitt myr lioaryn cho leah as 1833, as ayns 1842 va The Adventures of Obadiah Oldbuck (çhyndaa jeh “Histoire de M. Vieux Bois”) y chied hie er soilshaghey magh ‘sy Vaarle. Cha row ad rere’n aght caslys-skeeal jeianagh, lesh bolganyn glare, agh caslyssyn as meer screeuyn foue.
'Sy vlein 2007 ren 594 scollagyn goaill y maireanagh, myrane lesh 22 scollag hosharagh. Ta'n cholleish stiurey mysh 300 cuirraghyn kiaull dagh blein. She yn Olloo Martin Christian Vogel y Stiureyder ec y traa t'ayn. 'Sy vlein 2008 v'eh aa-reiht er son imbagh elley. She ny h-ollooyn André Stärk as Norbert Stertz ny Co-Stiureyderyn. Va Hans Bertels pointit myr Shansyleyr ayns Boaldyn 2007. Ayns Mee ny Nollick 2006 va Stiftung der Hochschule für Musik Detmold ("Undinys Cholleish Chiaullee Detmold") currit er bun son reaghey argid ry hoi immeeaghtyn neuchadjinagh.

Ta'n keyllys goaill stiagh shiartanse dy ellanyn as lieh-inshyn as ta 12 hirveish dy vaataghyn assaig kiangley ad rish y vooar-heer. Ta'n chooid smoo jeh ny shirveishyn shen er stiurey ec Caledonian MacBrayne. Ta ram loghyn-marrey sheeyney ry-cheilley rish y cheyllys.

Lurg y Çhialg Vooar ayns 1765, va ard-chioneys yn ellan astreeit veih Duic Athol gys y Chrooin Ghoaldagh. Rere coayl y çheet stiagh myr eiyrtys haghyr bishaghey ayns earroo ny deiney boghtey, as va ooashley as ymmyd y Vaarle yrjit ayns Mannin. Va stayd y Ghaelg towlit fo voalley liorish arraghey stiagh veih Nalbin as Sostyn as arraghey magh ny Manninee gys Sostyn, America as çheeraghyn elley. Haink er y Vaarle dy ve ny çhengey valjagh, as hie ee magh er feie'n ellan lesh troggal ny raaidyn noa. Agh by eh çheet stiagh yn turrysid y baggyrt smoo er y Ghaelg. Ayns ny 1830yn haink mysh 20,000 deiney gys yn ellan myr turrysee, agh ayns ny 1890yn haink ny smoo na 250,000 dy hurrysee. Ta shennockle Manninagh veih'n eash shen gra "Tra haink ny skibbyltee boghtey stiagh, hie yn Ghaelg magh". Haink er y Ghaelg dy ve kianglt rish y voghtinys, y vellid, as yn anoayllys, myr y cheilley ec ny Gaelgeyryn pene. Ren ny paraantyn loayrt rish nyn cloan ayns Baarle, ga dy row ad loayrt ayns Gaelg eddyr oc hene myr çhengey roonagh.

Ta Recortys Nerin recortyssey da daink yn Aspick Palladius gys Nerin er mishoon sushtal 'sy vlein 431 BNJ veih Paab Celestine II dys ny Yernee dy hushtallaghey, agh tra haink eh gys Nerin va'n pobble "credjal ayns fockle Chreest" hannah Ta'n recortys hene recortyssey dy daink Noo Perick, yn ard-noo Yernagh share er enney, 'sy vlein lurg shen. Ta resoonaght foast ayn er mishoonyn Phalladius as Pherick, agh ta co-choardailys ayn er taghyrt y daa vishoonyn as ta shickyrys ayn er tuittym y hradishoon druaiaghtagh shinney noi'n chredjue noa. Va ny schoillaryn Creestee Yernagh nyn sur-schoillaryn ayns Ladjyn as Greagish as ayns jeeghtys Creestee. 'Sy chultoor maynaghoil lurg goaill Creestee Nerin, va studeyrys er y Ladjyn as y Ghreagish freilt ayns Nerin car ny Mean Eashyn Leah ayns neu-chosoylaght rish buill elley 'syn Oarpey, raad haghyr ny h-Eashyn Dorraghey lurg tuittym yn Impiraght Raueagh. Haghyr blaaghey ayns ny h-ellynyn, lheid as daahghey laue-screeuyn, obbyr-veainey as jallooderys as va tashtee lheid as Leabhar Cheanannais troarit, myrane lesh cliejeeneydys ornaidagh as shiartanse dy croshyn cloaie grainnit ta foast ry-akin er feie'n ellan jiu.
She coontae ayns Mean-çheerey Hiar Hostyn eh Nottinghamshire. T'eh çhemmit liorish Lincolnshire da'n çhiar, Leicestershire da'n jiass, Yorkshire Yiass da'n twoaie, as Derbyshire da'n çheear.

Ta Gansu (Sheenish aashagh: 甘肃; Sheenish hradishoonagh: 甘肅; pinyin: Gānsù; Wade-Giles: Kan-su, Kansu, ny Kan-suh) ny queiggey ayns sheear hwoaie Gheynphobblaght ny Sheen. T'ee soit eddyr Qinghai, y Vongoil Sthie as ny h-ard-chlaareyn Huangtu, as t'ee çhemmit liorish y Vongoil da'n twoaie as Xinjiang da'n sheear. Ta'n awin Vuigh roie trooid jiass y wheiggey. Ta mygeayrt 26 millioonyn cummaltee (2004) 'sy wheiggey as ta co-ghlooaghey mooar Hui ayn. She Lanzhou yn preeu-valley as t'ee soit ayns shiar yiass y wheiggey.

Ayns shennaghys, va'n fliughane-oaylleeaght credjit myr banglane lus-oaylleeaght (ta fungysyn gollrish cretooryn ny smoo na t'ad gollrish lossreeyn, agh cha row eh er fys derrey cubbyl jeihaghtyn er dy henney). V'ad Elias Magnus Fries, Christian Hendrik Persoon, Anton de Bary as Lewis David von Schweinitz ny fliughane-oaylleeyn toshee.

She caayr 'sy Clyst Hwoaie, Israel, eh Kiryat Shmona (Ewnish: קִרְיַת שְׁמוֹנָה, "Caayr ny Hoght"). T'eh ny hoie er lhiargee heear Ghlion Hula er y joarey rish y Livaan. Ta ennym ny hoght dooiney, goaill stiagh Joseph Trumpeldor, hooar baase 'sy vlein 1920 as ad coadey yn balley Tel Hai.

T'ad goaill stiagh druggaghyn leighagh chammah's fir anleighagh. Ta tombagey, alcoal as caffeen nyn nruggaghyn-soccar, as t'ad ry-chionnaghey dy leighagh ayns ymmodee çheeraghyn. Ta druggaghyn-soccar elley goaill stiagh:

Ta corys ard-whaiylagh ec y Reeriaght Unnaneysit as eh bunnit er corys y Vannishter Heear, as t'eh eiyrtit mygeayrt ny Cruinney - sheckteraght yn Impiraght Ghoaldagh. Ta daa hie - Quaiyl Hostyn reiht as Quaiyl ny Çhiarnyn teihyssagh - ayns Ard-whaiyl y Reeriaght Unnaneysit as t'ad çheet ry-cheilley ayns Plaase y Vannishter Heear. T'eh ny reiltys slattyssagh jerrinagh 'sy Reeriaght Unnaneysit er y fa nagh vel ard-whaiyl jee-veanit ayns Nalbin as cruinnaghtyn jee-veanit ayns Nerin Hwoaie as Bretyn seyr as foddee reiltys yn RU adsyn y ghooney, faagail magh dy row ad currit er bun rere coontey theayagh ayns refraneyn.

She kione çheerey creggagh ayns Mannin eh Kione Ghoolish (Baarle: Douglas Head). T'eh soit çheu yiass veih Doolish as eh jeeaghyn harrish Baie Ghoolish. Ta Sniaull as Laksaa ry-akin veih'n voayl er laa mie.

Ta cooat çheet er garmad liauyr ta ceaut er fir as mraane son çhiass ny fassan. Dy cadjin ta muinneelyn liauyrey ec cooatyn as t'ad foshley ec yn eddin as shickyraghey liorish cooney veih crammanyn, sippyn, dooneyderyn dooan as lhoobey, skorranyn, cryss, ny mestey jeh ny dooneyderyn shen. Ta jesheenyn er cooatyn goaill stiagh coillaryn as yeeallyn geaylin. Ta sorçhyn dy chooatyn goaill stiagh cooatyn fliaghee, cooatyn duffyl, jaggadyn as e lheid. 'Sy ghlare chadjin t'ayn jiu, dy mennick ta deiney mestey jaggadyn as cooatyn, agh she jaggad ayn na cooat eddrym ta sheeyney veih ny geaylinyn dys y vouin choud's ta cooatyn çheet er garmadyn ny s'liurey as ny s'trimmey.
Ga dy vel kuse dy ellyneryn myr shen gobbraghey foast, er lesh y chooid smoo jeh screeudeyryn shennaghys, haink jerrey y ghleashaght shoh roish 1980. Ayns yn ynnyd oc haink ny smoo earishlioaryn neuchrogheydagh nagh row rere y Comics Code, as haink sleih dy ve cliaghtit rish earishlioaryn da sleih aasit.

She undinys edjaghys s'yrjey ee An Institiúid Teicneolaíochta, Sligeach (ny Institute of Technology, Sligo ayns Baarle; Gaelg: Yn Undinys Çhaghnoaylleeaght, Shliggagh) ayns Shliggagh, Coontae Shliggee ayns Nerin.

Ta blaaghyn beggey glassey-dhoney eck, ayns speek 5-15cm er lhiurid er gass mysh 15cm er lhiurid (wheesh as 70cm ny keayrtyn). Ta staimynyn jiarg-ghorrym eck.

Cha daink y çhyndaa çhynskylagh dys Nerin da'n chooid smoo. Ta deiney ennagh credjal nagh daink y çhyndaa çhynskylagh dys Nerin dys Nerin er oyr gennid gheayil as yiarn, as ad nyn roie-chonaantyn da çhyndaaghyn çhynskylagh rere reayrt ennagh. Ta cremeyderyn jeh'n reayrt shen cowraghey magh çheeraghyn elley raad nagh row ny cooid shen ayn agh raad haghyr y çhyndaa çhynskylagh as t'ad cur cooishyn elley ayn myr oyryn. Ta screeudeeyryn shennaghys ennagh cowraghey magh yn unnaneys doaltattym lesh y tarmaynys share dy strughtooragh ayns Sostyn. T'ad cowraghey magh dy row leaghyn yiarn as geayil ayns Nerin cha neugheyr as ayns buill ennagh ayns Sostyn – as beggan ny s'inshley er leagh ayns buill ennagh – as er ny bleeantyn jeeragh roish yn unnaneys lesh y Vretyn Vooar, va çhynskylaghey ry-akin ayns Nerin ('sy çhynskyl lieen er lheh). Lesh y chovestey eddyr y daa harmaynys dy doaltattym, rere y reayrt shen, hoshee Nerin gassphurtal bee as obbreeyn dys y 'vooar-heer' ayns ynnyd e çhynskylaghey hene.

Dy cadjin, t'ad cur commee oltyn neuchaghlaaee ry-cheilley lesh king oltyn aistragh. Ayns çhengaghyn Ind-Oarpagh, as adsyn nyn jengaghyn ennymagh-cassidagh, ta'n jees gymmyrkey 'syn aght cheddin. Ayns çhengaghyn ergatagh-jeeragh, cha nel shen kiart; t'adsyn cur ry-cheilley cassyn as commee, cha nel king as commee. Myr shen, ta çhengoayllee eddyrscarrey y tree. T'ad jannoo ymmyd jeh aittin (A) son dy chowraghey king ayns oltscarrey çhengoaylleeagh. Ta shellagh (S) cowraghey commee, as ta onnane (O) cowraghey cassyn.

She hemicryptophyte beayn-hassooagh t'ayn. Ta stholeyn wheesh as 150km er lhiurid echey, as raisoam feillagh. Ta bolganyn lane dy aer ayns roost ny fraueyn, nyn gochormyssyn noi buill curree gyn monney ocsygien. Ta'n ghass s'inshley oc echey renaigagh. Ta duillagyn sleeanagh liauyrey echey. Ta'n crouw-vlaaghey yl-chioneagh echey. Ta ny blaaghyn ayns cummey cluig as jeant jeh queig petyllyn buighey. T'ad goll er pollnaghey ec shey-chassee ny hene-phollnaghey, as ta ny rassinyn goll er skeaylley liorish y gheay, croghey er beiyn, as liorish snienganyn.

Ta pobblaght pharlamaidagh ny pobblaght vunraghtoil pharlamaidagh çheet er sorçh dy phobblaght ta gobbraghey fo corys parlamaidagh. Ayns ny coryssyn shen cha nel anchaslys glen eddyr ny banglaneyn slattyssagh as kiannoortagh, agh ta anchaslys glen ayn eddyr kione y reiltys as kione y steat, as dy mennick ta'n kione reiltys goaill shelloo er y chummaght.
Ta cohortys mooar jeant ec Nerin ayns lettyraght ny cruinney ayns dagh banglane, 'sy Vaarle er lheh. Ta feeleeaght ayns Yernish coontit myr y feeleeaght ghooghyssagh shinney 'syn Oarpey, as ta ny sampleyryn s'leah çheet ass y 6-oo eash. 'Sy Vaarle, va enney mooar er Jonathan Swift ayns ny traaghyn echey er son e obbraghyn lheid as Gulliver's Travels as A Modest Proposal, as t'eh foast enmyssit dy mennick myr y grinder toshee 'sy Vaarle, as ta enney mooar er Oscar Wilde son ny keeayllidyn echey ta aaraait dy mennick. 'Sy 20-oo eash haink kiare cosneyderyn jeh Aundyr Nobel ayns Lettyraght ass Nerin: George Bernard Shaw, William Butler Yeats, Samuel Beckett as Seamus Heaney. Faagail magh nagh row Aundyr Nobel bronnit er James Joyce, t'eh coontit myr nane jeh ny screeuderyn smoo scanshoil jeh'n 20-oo eash. Ta'n noa-skeeal veih'n vlein 1922 Ulysses coontit myr nane jeh ny h-obbraghyn smoo scanshoil ayns lettyraght yeianagh as ta e heihll kelloorit dagh blein er 16 Mean Souree ayns Divlyn, as y laa shen enmyssit "Bloomsday". Ta lettyraght Yernagh noa-emshiragh kianglt dy mennick rish yn eiraght çheerey eck trooid screeuderyn lheid as John McGahern as feeleeghyn lheid as Seamus Heaney.

Ta'n cammag Albinagh (ny camanachd) feer ennoil ayns Gaeltaght ny h-Albey, as ta thousaneyn dy chronneyderyn ec ram cloiaghyn, chammah as ec kione-chloie yn phreeu-hournamint, y Cappan Camanachd.

'Sy 21oo eash, t'ad cur geill da myr bun bea-gheesyl. Ta ooill ry-gheddyn ass ny rassyn echey, as t'eh gollrish ooill lus ny greiney. Hooar ronsaghey dy vel eh ny share na ooill reap bentyn rish cormid bree as jeeyl çhymbyllagh.

Ta tashtey beg geayil 'syn RU myrane lesh tashtaghyn tuittymagh gas najooragh as tashtaghyn ooill. Ta ny smoo na 400 millioonyn thunnaghyn dy hashtaghyn geayil er enney 'syn RU. 'Sy vlein 2004, va lane ymmyd geayil yn RU (goaill stiagh cooid kionnit stiagh) mygeayrt 61 millioonyn hunnaghyn, as eh lhiggey da'n RU dy ve hene-haieagh ayns geayl er feie 6.5 bleeaney, ansherbee rere leahysyn tayrn magh roie, bee ny meainyn foast tayrn geayl magh ayns 20 bleeantyn. She caghlaays lostit lectraghys gientyn geayl-lostit gasaghey geayil keillit (GGK). She tilgey stiagh gaal as ocsygien trooid towl meainey GGK, as eh tilgey magh gas veih'n gheayl as cur y mestey gys y thalloo - foddee saase seyrey geayil lesh towseyn injil carboan. T'eh er credjal dy vel eddyr 7 billioonyn as 16 billioonyn thunnaghyn GGK ayns eaghtyryn er çheer, foddee. Er ymmyd roie geayil 'syn RU, ta ny towseyn shoh cowraghey tashtaghyn as ad abyl cour er feie 200 as 400 bleeantyn ec yn RU.

She çheer hallooinit 'syn Oarpey Veanagh ee yn Ungaar (Ungaarish: Magyarország) ny Pobblaght ny h-Ungaar (Magyar Köztársaság) dy h-oikoil. T'ee çhemmit liorish yn Austeyr, y Clovack, yn Ookraan, y Romaan, y Serb, y Chroit as y Clovean. She Budapest y preeu-valley. Ta'n Ungaar ny h-oltey jeh'n UO, yn RCAH, yn RCTL, as y V4, as she nane jeh çheeraghyn Schengen ee. She çhengey oikoil ny h-Ungaar yn Ungaarish, çhengey jeh'n chynney çhengey Finn-Oogragh as ee nane jeh ny kiare çhengaghyn oikoil 'syn Unnaneys Oarpagh nagh vel nyn jengaghyn Ind-Oarpagh.
Va ny prowaltyssyn stiurut ec Hershey as Chase er y vacteyrofagagh T2, veerys va'n strughtoor echey taishbynit liorish mynreayrtaght lectraneagh. Cha nel 'sy vacteyrofagagh agh shlig phroteenagh lesh y stoo gien-oaylleeagh çheusthie j'ee. Ta'n bacteyrofagagh doghaney bacteyr lesh lhiantag rish y chraitnys mooie echey, as tilgey stiagh y stoo gien-oaylleeagh echey. Ta'n tilgey stiagh shen cur lesh stoo gien-oaylleeagh y vacteyr veeryssyn ny smoo y yannoo, as yn obbraghey shen faagail y hlig follym echey lhiantit hug y vacteyr.

Ta gleashtaneyryn ayns Nerin gimman er y chlee. Ta moggyl rheamyssagh dy raaidyn as moggyl lhiassagh dy vayryn gleashtanagh sheeyney magh veih Divlyn as Beeal Feirshtey er lheh. Dy shendeeagh, va'n chooid smoo jeh raaidyn ayns shelloo shellooderyn thallooin as ny s'anmey ren Barrantyssyn Giat Cassee çhaglym keeshyn er son ny raaidyn as ayns y vlein 1800 va 16,100 km dy raaidyn ayns Nerin. Ayns ny bleeantyn caie, chur Reiltys Nerin plan arraghee noa er bun as y plan shen ny halee argidagh smoo ayns corys arraghee Nerin: baihaghey €34 billioonyn veih 2006 derrey 2015. Ta obbyr er shaleeyn raaidey er ny hoshiaghey as ta fir jeu er ny chreaghney.

Ta aghtyn eigsoylagh kiaull ennoil 'sy Reeriaght Unnaneysit, kiaull çheerey Hostyn, Nerin Hwoaie, Vretyn as ny h-Albey, as kiaull veain hrome ny mast'oc. Va cohortys Glaschu ayns kiaull currit er enney 'sy vlein nar v'eh enmyssit myr Ard-valley Kiaull jeh cooid ny h-Ashoonyn Unnaneysit, as eh nane jeh tree ard-valjyn ynrican er feie ny cruinney lesh yn aundyr shen.

Ta lhune braghee ny yough ta jeant ass syrup braih oarn, shugyr, ushtey, jiastyn as lus y lhionney. T'eh feer ennoil ayns Israel raad t'eh enmyssit "lhune doo". She Malzbier yn ennym ta currit er 'sy Ghermaanish, as ta markyn ennoil ayn goaill stiagh Vitamalz. Ta markyn ennoil ayns Israel goaill stiagh Nesher as Goldstar. Ta sorçhyn anchasley jeh feer ennoil ayns çheeraghyn Ladjynagh as Caribagh. Ta markyn Affrickagh Heear goaill stiagh lheid as Guinness Malt, Amstel Malt, Maltex, a.r.e. as t'ad er creck myr joughinyn bree.

She slieau as keyll eddyr Inji Brekka, Cronk y Voddee as Boaldyn ayns mean Vannin eh Kolrinn (Baarle: Colden). Ta'n slieau hene 487 m (1,598 tr) er yrjid.

Share lesh ardjyn çhirrym, sheear dys yn Varoc as yn Phortiugal, shiar dys Yn Libya as yn Ghreag, as twoaie dys yn Chroit as y Rank yiass. T'eh ry-akin 'syn Cheeprey, ny h-Ellanyn Canaaragh as yn Vadeirey myrgeddin, as dooghyssagh daue, foddee. She sarkyl t'ayn ayns pampas ny h-Arjenteen, yn Austrail as California.

Ta possanyn çhengagh ny ghaa er enney as lhaihderaght ayns America Hwoaie. Ta Baarle, Spaainish, Frangish as Ollanish loayrit ayns America Hwoaie.

cur pooaryn slattyssagh da'n Choonceil Chiannoortagh dy choyrlaghey y Lhiass-chiannoort bentyn rish cooishyn argidoil, as cha nod eshyn lheid y choyrle y yiooldey agh ayns tuittymys neuchadjin;

She queiggey 'syn Ookraan heear eh Queiggey Rivne (Ookraanish: Рівненська область Rivnens’ka oblast’) ny Rivnenshchyna (Ookraanish: Рівненщина) myr t'eh enmyssit dy mennick. She Rivne y balley reiragh.
Rere Global Reach (2004), ta 6.9% jeh pobbyl yn eddyr-voggyl ny Ghermaanisheyryn. Rere Netz-tipp (2002), ta 7.7% jeh duillagyn yn eddyr-voggyl screeuit 'sy Ghermaanish, as rere shen t'ee ny nah hengey smoo lurg y Vaarle ayns possan ny çhengaghyn Oarpagh. Myrane lesh shen, t'ad gra dy vel 12% jeh ymmydeyryn Google goaill ynnyd jeh'n eddyr-oaie Germaanish.

Ta ynnyd yn Ard-vinishter, fir toshee y reiltys, bentyn da Oltey yn Ard-whaiyl quoi ec ta smaght echey er y chooid smoo ayns Quaiyl Hostyn. Dy cadjin ta'n Ard-vinishter ny 'er toshee er y phartee politickagh smoo 'sy thie. Ta'n Ard-vinishter as Lugh ny h-Airaghtyn enmyssit ec y Venrein dy chroo Reiltys yn Ard Ooashley. Ta olteynyn ny h-Airaghtyn reiht veih olteynyn partee yn Ard-vinishter ayns y daa hie slattyssagh, agh veih Quail Hostyn son y chooid smoo.

She slieau er coose Atlantagh Choontae Ghoon ny Ghoal, Nerin, eh Sliabh Liag (Yernish son "Slieau Lhiack"; Baarle: Slieve League). T'eh shassoo 601 m (1,972 tr) er yrjid as eh girree jeeragh magh veih'n 'aarkey. Rere shen, ta fir jeh ny h-eayninyn marrey s'yrjey 'syn Oarpey ayn.

Va Warren Gamaliel Harding (2 Mee Houney, 1865 - 2 Luanistyn, 1923) ny 29oo Eaghtyrane ny Steatyn Unnaneysit. V'eh ayns oik veih 4 Mart, 1921 derrey 2 Luanistyn, 1923 (date e vaaish).

Ta ny h-ardjyn sthie beggan ny s'çhoe car y tourey as beggan ny s'feayrey car y gheurey. Dy cadjin, ta 40 laaghyn 'sy vlein ny sloo na'n poynt rio 0 °C (32 °F) ec stashoonyn emshir sthie, ayns cosoylaght rish 10 laaghyn ec stashoonyn slystagh. Ta Nerin cleaynit liorish skallaneyn çhiass ny keayrtyn, ayns 1995, 2003 as 2006 er y gherrid. Myrane lesh y chooid elley jeh'n Oarpey, va Nerin fo chleaney jeh emshyr feer feayr car geurey ny bleeaney 2009-2010. Huitt çhiassidyn dys -13 °C (9 °F) ayns buill ennagh as huitt kuse vooar dy niaghtey, seose dys 1 m ayns ardjyn sleitagh.

Ta Saamish Hwoaie ny Laplannish Hwoaie (Davvisámegiella, eear-ennym Davvisámi ny Davvisaami) ny çhengey Laplannagh smoo loayrit. Ta ard ny Saamish Twoaie goaill stiagh rinkyn twoaie jeh Norlynn, y Toolynn, Finnlynn myrane lesh rinkyn beggey ayns sheear hwoaie ny Roosh. T'eh oolit dy vel eddyr 15,000 as 25,000 loayreyderyn ayn. Ta 2,000 jeu nyn gummal ayns Finnlynn as eddyr 5,000 as 6,000 nyn gummal 'sy Toolynn.

Ta druggey soccar çheet er stoo kemmigagh as ymmyd jeant jeh er son taitnys. T'ad shick-ghleashagh, dy ghra myr shen, ta eiyrtys oc er y chorys nearagh meanagh. Foddee ad caghlaa gien, smooinaght, co-yssaght ny tastid (myr sampleyr, gienneyderyn-branlaadys).
'Sy vlein 2007, v'eh mean-leahys slane troaraght (LST) harrish y Reeriaght Unnaneysit na 1.90 paitçhyn da dagh ben. V'eh oolit 'sy vlein 2008 dy daase troaraght yn RU gys 1.91 paitçhyn ny ben. Choud's ta'n leahys troaraght ta gaase cur lesh bishaghey earroo yn phobble, t'eh foddey ny sloo na binn "visheydys ny lhiennoo" ec 2.95 ayns 1964, , ny sloo na leahys son cur er ash (2.1), agh t'eh ny smoo na'n earroo ayns 2001 (1.63 - yn earroo s'loo). She 1.92 as 1.90 ny leahysyn troaraght ayns Sostyn as Bretin, 1.73 ayns Nalbin, as 2.02 ayns Nerin Hwoaie. Ta leahys ruggyryn ny s'yrjey mastey mraane joarree-ruggit na mraane Goaldagh, agh ta'n leahys gaase mastey mraane Goaldagh ynrican.

She decapod y phartan - eeder ooilley as jeig lurgaghyn eck - agh ta'n ghaa lurgey er ny caghlaa as ignaghyn mooar oc. Myr shen, ta sleih gra dy vel hoght lurgaghyn oc. Ta kuse dy ghooieyn gee algey son y chooid smoo; dooieyn elley, t'ad gee beishteigyn, eeastyn shliggagh, crustee elley, fungys ny dridder. Ta ymmodee dooieyn gee mestey jeh stoo losseree as cretooragh.

Ta Rheynn Treealys, Arraghey as Ynsaghey Beayn ny h-Albey freggyrtagh son moggyl arraghey ny h-Albey, as she Transport Scotland (Arraghey ny h-Albey) yn jantys ta freggyrtagh rish Screeudeyr Arrey Argidys as Bishaghey Yn-Ymmyrkey ry hoi raaidyn mooarey as moggylyn raaidyn yiarn ny h-Albey. Ta mygeayrt 340 stashoonyn traenagh ayns moggyl raad yiarn ny h-Albey as 3,000 kilometeryn raaidyn yiarn lesh ny smoo na 62 villioon troailtee er dagh blein.

She gorley gowaltagh cadjin as gaueagh eh gorley shymlee. She bacteyryn 'sy chynney Mycobacterium bun yn asslaynt, as Mycobacterium tuberculosis ayns deiney son y chooid smoo. T'eh soiaghey er ny scowanyn dy cadjin, agh foddee eh jeeylley organeyn elley. T'eh skeaylley trooid yn aer liorish creddal, streighyraght as ceau shelley. Son y chooid smoo, ta doghan follit ec deiney surransagh, agh ta mysh fer 'sy jeig caghlaa dys gorley breeoil.

Nerin Hwoaie, currit er bun er 3 Boaldyn 1921, cooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit ta coodaghey 1/6 dy eaghtyr yn ellan. She Beeal Feirshtey e preeu-valley.

She feayr ghossagh wheesh as 90cm er yrjid t'ayn. Ta ny gish gaase dy gloo rish-y-cheilley, as myr shen, t'ad jean noi aile. Ta'n çhengag eck ny fainney renaigyn. Ta ny birrageenyn liauyrey keylley gorrym-jiargey nyn gowraghyn scanshoil ennee; ta'n panicle 15cm er liurid. T'ee çheet my vlaa eddyr Jerrey Souree as Mean Fouyir.

She ard çheer-oaylleeagh as cultooragh 'syn Oarpey Hiar Yiass ad ny Çheeraghyn Balkanagh. Ta ennym ny Sleityn Balkanagh, ta roie veih'n Vulgeyr Hiar gys y Terb Hiar, currit er yn ard.

She moshav shitufi ayns twoaie Israel eh Shavei Tzion (Ewnish: שָׁבֵי צִיּוֹן; "[Adsyn ren] çheet er ash gys Seion"). T'eh soit eddyr Acre as Nahariya as t'eh 2 km2 er eaghtyr. T'eh goll fo stiurey Choonseil Ardjynagh Mateh Asher. 'Sy vlein 2011 va 942 ghooinney cummal ayn.

She scannane bioghit veih'n vlein 2012 liorish Walt Disney Animation Studios eh Wreck-It Ralph. Ta'n scannane ny 52oo scannane ayns straih Classicee Vioghit Walt Disney.