Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
မြတ်ဗုဒ္ဓသည် ဘုရားအဖြစ်နှင့် (၄၅)နှစ်နေပြီး မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈ ခု ကဆုန်လပြည့် အင်္ဂါနေ့ ဘီစီ ၅၄၃ မှာ ပရိနိဗ္ဗာန် စံလွန်တော်မူသည်။ ဗုဒ္ဓအဖြစ် (ဘီစီ ၅၈၈ - ဘီစီ ၅၄၃ ) ၄၅ နှစ်အတွင်း တာဝန်ကြီး ၂ ရပ်ကို တစ်နေ့လျှင် ၂၂ နာရီ မိနစ် ၂၀ ခန့်မျှ နေမအား ညမနား လူသား, သတ္တဝါတို့၏ ကောင်းကျိုးကို မျှော်ကိုး၍ ထမ်းဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ မြန်မာသမိုင်းပညာရှင်များ နှင့် ကမ္ဘာ့သမိုင်းပညာရှင်များကလည်း ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ မွေးဖွားချိန်အားဘီစီ ၆၂၃ ဟု ထောက်ခံ အတည်ပြုကြသည်။ ဗုဒ္ဓဝါဒမှာ God ဂေါ့ဒ်ကိုပယ်၍ ဇာတ်အနိမ့်အမြင့်ခွဲခြားမူ့ကို ဆန့်ကျင်ပါသည်။ အခြား ဗုဒ္ဓဘာသာဂိုဏ်းခွဲများတွင် ဗုဒ္ဓအား God ကောင်းကင်ဘုံမှ ဘုရားအဖြစ်မှတ်ယူလေ့ရှိကြသည်။ ဟိန္ဒူဘာသာတွင် ဗုဒ္ဓဂေါတမ မြတ်စွာဘုရားအား ဟိန္ဒူဘုရား ဝင်စားသူဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓ ဆိုသောဝေါဟာရမှာ ဉာဏ်အလင်းရသူ (Enlightened)၊ သို့မဟုတ် စိတ်အာရုံ နိုးကြားနေသူ (Mentally awakened) ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။အမှန်တရားလေးပါး (သစ္စာလေးပါး) ကို ကိုယ်တော်တိုင် ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်း၍သိမြင်သော အမြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဟု ချမ်းမြေ့ဆရာတော်က အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်သည်။

အက်ဆစ် ဆိုသည်မှာ ဘေ့စ်နှင့် ဓာတ်ပြုသော အရာကို ခေါ်သည်။ အများအားဖြင့် အက်ဆစ်တို့သည် ချဉ်သောဓာတ်ရှိခြင်း၊ ကယ်လ်စီယမ် ကဲ့သို့သော သတ္တုများ ဆိုဒီယမ် ကာဘွန်နိတ် ကဲ့သို့သော ဘေ့စ်များဖြင့် ဓာတ်ပြုနိုင်ခြင်း စသော ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိသည်။ အက်ဆစ်ရည် တွင် ပီအိတ်ချ် စကေး ၇ ထက် နည်းပြီး ပီအိတ်ချ် စကေး ပိုမို လျော့နည်း သည်နှင့်အမျှ အက်ဆစ်ဓာတ်သည် ပို၍ ပြင်းထန်လာသည်။ အက်ဆစ်သည် လစ်တမတ် စက္ကူ အပြာရောင်ကို အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ အက်ဆစ်၏ ဂုဏ်သတ္တိရှိသော ဓာတုပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် အခြားပစ္စည်းများကို အက်ဆီဒစ် (acidic) ဖြစ်သည်ဟု ခေါ်ကြသည်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း၏မိခင်ဒေါ်စု မြန်မာ့နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်ကြီးများဖြစ်ကြသည့် ဦးဘဝင်း ၊ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းတို့၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ အဘွား။(၁၈၇၇ ခု၊ ဧပြီလ (၂၂) ရက်၊ )

စိန်ဂျွန်းအထက်တန်းကျောင်း (St. John's High School) သည် ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက် အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ လမ်းမတော်မြို့နယ်အဖြစ် တည်ရှိနေလျက်ရှိသည်။

ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်။ မေလ ၂၇ ရက်နေ့တွင်ရွေးချယ်တင်မြောက်ခြင်းခံရသော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၁၉၉၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် ယင်းကော်မတီ ဖွဲ့စည်းကြေညာခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ကော်မတီ၏ ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေးတွင် တရားဝင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲ ရလဒ်ဖြစ်သော ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဖွဲ့စည်းရေး တာဝန်ကို နအဖမှ ၉ နှစ်ကျော်ကြာ ဆက်လက်ငြင်းဆန်လျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီကို သမိုင်းရေးရာ လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဆူဒိုကု ဆိုသည်မှာ နံပါတ်များထည့်သွင်းရသော ညဏ်စမ်းကစားနည်း ကစားနည်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ နံပါတ်များကို ၉x၉ အကွက်များအတွင်း ထည့်သွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး အလျားလိုက်အတန်းများ ဒေါလိုက်အတိုင်များ နှင့် အတွင်းရှီ ၃x၃ အကွက်တစ်ခုချင်းစီတွင် ၁ မှ ၉ အထိ နံပါတ်များကို မထပ်စေပဲထည့်သွင်းရခြင်းဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် ၎င်းအလွန်တွင်နန်းတက်သည့် စောလူးမင်း၏ အရည်အချင်းညံ့ဖျင်းမှုများကြောင့် တိုင်းပြည်ပြိုကွဲလုနီးနီး အန္တရာယ်ကျရောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းလည်း ရန်သူ့လက်ချက်ဖြင့် အနိစ္စရောက်ရသည်။ ၎င်းအလွန်တွင် နန်းစံကြသည့် ကျန်စစ်သား နှင့် အလောင်းစည်သူ မင်းများလက်ထက်တွင် တစ်ဖန်အင်အားဩဇာ ပြည့်ဝကြသော်လည်း ထိုမင်းများလွန်လျှင် ပုဂံ၏ဩဇာမှာ တစ်ဖန်ကျဆင်းသွားရပြန်သည်။
၁၃၀၀ - ပြည့် - ရေနံသပိတ်တပ်ကြီး ချီတက်လာသည့်သတင်း၊ အစိုးရပုလိပ်တပ်များက မြင်းတပ်နှင့် နှိမ် နှင်း၊တုတ်နှင့်သိမ်း ရိုက်၊လူတွေကို ဖမ်းချုပ်သည့် သတင်းများ ကို မှတ်ချက်အမျိုးမျိုးချပေးလျှက် လှုံ့ဆော်ခဲ့၊ ထိ ရောက်လှသည်။

လျောင်းတော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီးသည် အလျားဉာဏ်တော် (၃၃၃)ပေ၊ အနံ (၆ဝ)ပေ ရှိသည်။ ၁၃၅၂ ခု၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော်(၉)ရက်၊ (၈.၁.၁၉၉၁)၊ အင်္ဂါနေ့တွင် လျောင်းတော်မူကြီး၏ပလ္လင်တော်ကြီးကို စတင်ပန္နက်ချ၊ တည်ထားကိုးကွယ်သည်။ ဘုရားကြီး၏ဦးခေါင်းတော်ကြီးသည် ပေ(၆ဝ) မြင့်သည်။ ဘုရားကြီး၏အတွင်း၌ လိုဏ်ခေါင်းပါဝင်သည်။ အတွင်းဘက်သို့လည်း ဝင်ရောက်ဖူးမြော်နိုင်သည်။

ဧပြီလ၊ (၁၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၀၁)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၀၂)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၂၆၄) ရက် ကျန်သေးသည်။

Strong States တွေမှာ ရေပြင်ညီ (Horizontal) နဲ့ ထောင်လိုက် (Vertical) Legitimacy မြင့်မားတဲ့ အဆင့်တွေ ပါရှိတဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ထိရောက်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ ပြည်တွင်း အေးချမ်းငြိမ်သက်မှု အားကောင်းတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ၊ Interest groups တွေ၊ ကန့်သတ်ထားတဲ့ ခြစားမှုနဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ရဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ အတွက် ကျယ်ပြန့်တဲ့ အထောက်အကူပြုမှုတွေနဲ့ အဲဒီနိုင်ငံတွေကို အသွင်လက္ခဏာ ဖော်ဆောင်လို့ရပါတယ်။ သည်နိုင်ငံတွေကို ဥပမာပြရရင် ဩစတြေးလျ၊ ဒိန်းမတ်၊ နော်ဝေးနဲ့ ဆွစ်ဇာလန်တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် weak states တွေကို တစ်ခါတစ်ရံ အယောင်ဆောင် ပုံဖမ်းထားတဲ့နိုင်ငံတွေ (quasistates) လို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။

ဂရေဟမ်သည် Pop နှင့် Rock သီချင်းများကို အဆိုများသည်။ ၂၀၀၂ ခုနှစ် သင်္ကြန်တွင် နှစ်သစ်မင်္ဂလာ အမည်ရှိ သင်္ကြန်သီချင်း ပြန်ဆိုတေး အခွေကို ခင်စံပယ်ဦး တေးထုတ်လုပ်ရေးနှင့်အတူ စီစဉ်ခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင် သူနှင့်အတူ စည်သူလွင်နှင့် ရင်ဂိုတို့ တွဲဖက်သီဆိုခဲ့ကြသည်။

လူကို အပြစ် မတင်လိုပါ။ ဖြစ်ပုံကို စိတ်မကောင်းတာပါ။ သတင်းကြားရင် ကြားခြင်း ‘ငါတို့ အမကြီးက ဒါတွေ ဘာဖြစ်လို့ ပြောနေရမလဲ။ ပြီးခဲ့ပြီပဲ’ လို့ ဘေးက မိတ်ဆွေရှေ့မှာ ရုတ်တရက် အသံထွက် လိုက်မိပါတယ်။ တကယ်တော့ နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင် တယောက်ရဲ့ အိမ်ကို ခဲကျတဲ့ သတင်းက ဟိုးလေးတကျော် ဖြစ်ပြီးနေပါပြီ။ ‘ကဲလေ အဲဒါမျိုး နောက်ထပ် မကြားရအောင် ဆင်ခြေကြ လိမ့်မပေါ့’လို့ စိတ်ဖြေလို့မှ မဆုံးခင် အလားတူ သတင်းမျိုးကို အိန္ဒိယပြည်ဘက်က ထပ်ကြားရ ပြန်ပါတယ်။

လူဗာပြတိုက် (En: Louvre Museum Fr: Musée du Louvre) သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့ တွင် တည်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် လာရောက်လည်ပတ်သူအများဆုံး အနုပညာပြတိုက်တစ်ခုဖြစ်ရုံသာမက သမိုင်းဝင်အဆောက်အဦးတစ်ခုအနေဖြင့်လည်း ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ အထိမ်းအမှတ်တစ်ခု အဖြစ်တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ ရှေးဟောင်း အနုပညာပစ္စည်း စုစုပေါင်း ၃၅၀၀၀ ကျော်ကို စတုရန်းမီတာ ၆၀၀၀၀ ကျော်ကျယ်ဝန်းသည့် ဧရိယာအတွင်း ခင်းကျင်းပြသထားသည်။

စပင်တွင် တိကျသော ပမာဏရှိပြီး လားရာဘက်လည်းရှိ၍ ဗက်တာကွမ်တတီ ကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် သာမန် ဗက်တာ အတိုင်းအတာ၏ လားရာဘက်နှင့်တော့ ကွာခြားသည်။ အခြေခံအမှုန်များတွင် မည်သည့် အမျိုးတူ အမှုန်တွင်မဆို တူညီသော စပင် ထောင့်ပြောင်းအဟုန် ရှိသည်။

၂၀ရာစုတွင် ဝါဆောစာချုပ်ဝင်နိုင်ငံများ၏ ကျောင်းများနှင့် ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု၏ ဩဇာခံနိုင်ငံများတွင် ရုရှားဘာသာစကားကို ကျယ်ပြန့်နှံ့စပ်စွာ သင်ကြားခဲ့သည်။ ဩဇာခံနိုင်ငံများတွင် ပိုလန်နိုင်ငံ၊ ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ၊ ချက်သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဆလိုဗားကီးယားနိုင်ငံ၊ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၊ အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံ၊ ယခင် အရှေ့ဂျာမနီနှင့် ကျူးဘားနိုင်ငံတို့ ပါဝင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကျောင်းများ၌ ရုရှားဘာသာကို သင်ကြားခြင်းမရှိတော့သည့်အတွက် မျိုးဆက်သစ်များသည် ရုရှားစကားကို ကောင်းစွာပြောဆိုနိုင်ခြင်းမရှိကြတော့ပေ။
အတတ်နိုင်ဆုံး၊ အမှန်ဆုံးတရားစီရင်ရေး ဖြစ်မြောက်စေ ရန် အမှုကို တစ်ဦးတည်းသာ စဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင်များက စုပေါင်းစဉ်းစားဆုံးဖြတ်ခြင်း (ဝါ) ပြည် သူများပါဝင်၍ ညှိနှိုင်းစဉ်းစား ဆုံးဖြတ်ခြင်းတို့ကို ကျင့်သုံး ခဲ့လေသည်။ ယင်းသို့ဖြင့် မြေယာကော်မတီများ၊ အလုပ်သမား ဆပ်ကော်မတီ၊ အထူးရာဇဝတ်တရားရုံးများ ဖွဲ့စည်း၍ တောင် သူလယ်သမားများ၏ မှုခင်းများ၊ အလုပ်သမား အလုပ်ရှင် ပဋိကက္ခမှုခင်းများ၊ ရာဇဝတ်ပြစ်မှုများကို စစ်ဆေးစီရင်လေ သည်။

ခဲတံနှင့် ရေးရာတွင် ခဲရာပို၍ မဲစေရန် ခဲဆန်ပြုလုပ်ရာ၌ ဂရက်ဖိုက်တွင် တစ်ခါတစ်ရံ ဆီမှိုင်း အနည်းငယ် ရောစပ်ပေးလေ့ရှိကြသည်။ ယခုခေတ် ခဲဆန်လုပ်ငန်းတွင် ဤသို့ ဂရက်ဖိုက်နှင့် မြေစေး၊ ဆီမှိုင်း အစရှိသည်တို့ ရောထားသောပစ္စည်းကို ရှေးဦးစွာ အပေါက်ကလေးများ ဖောက်ထားသော ခွက်ထဲတွင် ညက်၍ နယ်သားရလာသည့်တိုင်အောင် ရေဖိအားစက်ဖြင့် နယ်ပေးသည်။ နယ်သားကောင်းလာသောအခါ အလိုရှိသော ခဲဆန်အရွယ် ဖောက်ထားသော အပေါက်ကလေးများမှတဆင့် ညှစ်ထုတ်ပေးသည်။ ထိုအခါအောက်တွင် ခံထားသော ပျဉ်ပြားပေါ်သို့ ခဲဆန်များသည် နန်းကြိုးကလေးများပမာ ခွေ၍ ကျဆင်းလာသည်။ ထိုခဲဆန်အခွေများကို အရှည်လိုသလောက် ဖြတ်၍ စန့်အောင်ဆန့်ပြီးလျှင် အခြောက်ခံပေးရသည်။ ထို့နောက် ခွက်တစ်ခုတွင် ထည့်၍ ကာဗွန်မှုန့်ဖြူးပေးပြီးလျှင် အပူခန်းတွင် ရေငွေ့ခြောက်သွားအောင် ပေါင်မုံ့ဖုတ်သကဲ့သို့ အပူတိုက်ပေးရသည်။

ဇူလိုင်လ၊ (၉)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၉၀)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၁၉၁)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၇၅) ရက် ကျန်သေးသည်။

၁၉၉၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြား သတင်း ဌာနများနှင့် ဆက်သွယ် သတင်းပေးသည်ဟု နအဖ စစ်အစိုးရက စွပ်စွဲကာ ဖမ်းဆီး ထောင်ချခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၂ဝဝ၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ပြန်လည် လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီး ၂ဝဝ၃ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့တွင် ထိုင်း - မြန်မာ နယ်စပ် လွတ်မြောက် နယ်မြေသို့ ရောက်ရှိ လာခဲ့သည်။

‌ဖော့စဖိတ်နှင့် ‌ဗောက်ဆိုက်တို့ကိုလည်း အ‌မြောက်အမြား တူး‌ဖော်၇ရှိသည်။ ထိုဂိုနိုင်ငံ၏ ထုတ်ကုန်များမှာ ‌ဖော့စဖိတ်၊ ကိုကိုး၊ ဝါဂွမ်း၊ ကာဖီ၊ အာဖရိက ထန်းဆီးဆန်၊ အာဖရိက ထန်းဆီ၊ ‌မြေပဲ ဆန်၊ ပ‌လောပီနံမှုန့်၊ အုန်းသီး‌ခြောက်တို့ဖြစ်၏။

မလေးရှား လေကြောင်းလိုင်း လေယာဉ် ခရီးစဉ် အမှတ် ၁၇ သည် နယ်သာလန်နိုင်ငံ အမ်စတာဒမ် ရှီပိုး လေဆိပ်မှ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်သို့ ဦးတည်ပျံသန်းသော ပုံမှန် ခရီးစဉ် တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံ နယ်နိမိတ်ပေါ်တွင် မြေပြင်မှ ဝေဟင်သို့ ပစ်ခတ်သော ဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ချ ခံခဲ့ရသည်။

ဝါးလရပ်ဖျံကြီးသည် ယင်းသို့ လက်နက်ကောင်းတစ်ရပ် ရှိငြား သော်လည်း တိုက်ခိုက်လိုစိတ်မရှိချေ။ အေးဆေးငြိမ်းချမ်းစွာနှင့် ရန်မလို တတ်သော သဘောရှိသည်။ ရေထဲတွင် လျင်မြန်ဖျတ်လတ်စွာ ကျက်စား သွားလာနေသော ငါးတို့၏နောက်သို့လည်း လိုက်လံဖမ်းယူစားသောက်ခြင်း မပြုပေ။ လွယ်လင့်တကူ ဖမ်းယူရရှိနိုင်သော ယောက်သွားနှင့် ကမာမျိုးကို သာ ရှာဖွေယူပြီးသော် ခိုင်မာလှသော သွားကြီးများဖြင့် ကိုက်ခွဲကာ စား သောက်လေ့ရှိသည်။ သို့မဟုတ်လျှင်လည်း ပင်လယ်ရေညှိပင်များကို တမြုံ့မြုံ့ဝါးနေတတ်သည်။

အခြား ကမ္မဝါများကဲ့သို့ပင် အသံ အနိမ့်အမြင့်၊ အပြင်း အပျော့၊ သိထိလ ဓနိတ ဌာန်ကရိုဏ်း “တုန်း” သဘောတရားဆန်သည့် သံစဉ်များနှင့် ရွတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ စကားပြေကဲ့သို့ တပြေးတည်း ရွတ်ဖတ်၍ မရ။
မလေးရှားနိုင်ငံ၏ တတိယမြောက် တန်ဖိုးနည်းလေကြောင်းလိုင်း၏ လေဆိပ်အဆောက်အဦး ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် လေဆိပ် ဝန်ဆောင်မှုကုမ္ပဏီ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ မလေးရှား လေကြောင်းတို့အကြား ဆွေးနွေးမှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလတွင်လည်း ဖားရားဖလိုင်း လေကြောင်းလိုင်း သည် တန်ဖိုးနည်း လေဆိပ်အဆောက်အဦးအသစ် တည်ဆောက်ပြီး လက်ရှိ ရှိနေသော လေဆိပ်အဆောက်အဦးကို ပြန်လည်ပြင်ဆင် အဆင့်မြှင့်တင်ရန် ပီနန် ဝန်ကြီးချုပ် ကို တိုက်တွန်း ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဝိသာခါက ပညာရှိတယ်။ လိမ္မာယဉ်ကျေးတယ်။ အတွေးအခေါ်လျင်မြန်ထက်မြက်တယ်။ရဟန်းတော်တွေ မိုးရေးခံသင်္ကန်းမပါဘဲ မိုးရေချိုးနေကြတာဖြစ်မယ် စဉ်းစားပြီး အိမ်ဖော်မလေးကို ဆွမ်းစားချိန်ရောက်ကြောင်း ထပ်မံ အပင့်ခိုင်းပြန်တယ်။ အဲဒီအချိန် ရဟန်းတော်များဟာ ရေးချိုးပြီးလို့ တင့်တင့်တယ်တယ် သပ္ပါယ်စွာ ဝတ်ရုံထားကြပြီးဖြစ်တယ်။ ကျောင်းတွင်းမှာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ သီတင်းသုံးနေကြပြီဖြစ်တယ်။ ရဟန်းတစ်ပါးမျှ ကျောင်းမှာမရှိဘူး။ တစ်ကျောင်းလုံးတိတ်ဆိတ်နေတယ်လို့ အိမ်ဖော်မလေးက ပြန်လာပြီး ဝိသာခါကို ပြောပြန်တယ်။ ဝိသာခါက အခြေအနေကို စဉ်းစားမိပြီး ထပ်မံလွှတ်ရပြန်တယ်။ ဒီတော့မှ မြတ်စွာဘုရားရှင်နဲ့ သံဃာတော်တွေ အိမ်ကြွလာတော်မူကြတယ်။ မိုးရွာပြီးစ ရေစီးအဟုန်တွေများနေပေမယ့် မြတ်စွာဘုရားနဲ့ သံဃာတော်တို့ရဲ့ ခြေတော်တွေ သင်္ကန်းတော်တွေမှာ ရေစိုစွတ်ခြင်း မရှိတာမြင်တော့ ဝိသာခါ အံ့ဩဝမ်းသာဖြစ်ကာ ဆွမ်းကပ်လှူ၊ ဒီနောက် မြတ်စွာဘုရားထံမှာ ဆု(၈)ပါးလျှောက်ထားတောင်းဆိုပါတယ်။ အဲဒီဆု(၈)ပါးက-

ရေဒီယို (အင်္ဂလိပ်: Radio) ဆိုသည်မှာ မျက်စိနှင့် မမြင်နိုင်သော အလင်းအောက် တိုသော ကြိမ်နှုံး (Frequency) ရှိသည့် လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများကို လှိုင်းခွင်သ၍ အချက်ပြ(Signal)များ အဖြစ် ထုတ်လွှင့်ခြင်းကို ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်း လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများသည် လေထုအတွင်းနဲ့ လေဟာနယ်အတွင်းရှိ လျှပ်စစ်သံလိုက်စက်ကွင်းတွင် လှိုင်းခွင် တက်ကျညီညီဖြင့် ဖြတ်သန်းကာ သွားနိုင်သည်။ ၎င်းလှိုင်း၏ ကြိမ်နှုန်း (Frequency) ၊ လှိုင်းခွင် (Amplitude) နှင့် လှိုင်းအသွင်(Phase) စသည့် တန်ဖိုးများ စနစ်တကျ အလိုက်သင့် ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များကို သယ်ယူပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဤရေဒီယိုလှိုင်းများ လျှပ်ကူးပစ္စည်းတစ်ခု အတွင်း ဖြတ်သန်းသောအခါ လှိုင်းညှို့မှုဖြစ်ပေါ်လာပြီး လျှပ်ကူးပစ္စည်းအတွင်း သွင်ပြောင်းလျှပ်စီး (Alternating Current) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ၎င်း လျှပ်စီးကို ဖမ်းယူ၍ သတင်းအချက်အလက်များ သယ်ဆောင်လာသော အသံ(သို့မဟုတ်) အခြား အချက်ပြများအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

ဦးဘသော် ဆိုတဲ့ စာရေး ဆရာကြီးဟာ ဆရာကြီးမှိုင်းရဲ့ လေးချိုးတွေကို ဗြန်းဗြန်းကွဲ ရသူပါ။ လုပ်သား ပြည်သူ့ နေ့စဉ် သတင်းစာ (အင်္ဂလိပ်စာ) မှာ အယ်ဒီတာချုပ် လုပ်သွားတဲ့ ဆရာကြီး ဦးခင်မောင်လတ်နဲ့ ဦးဘသော် တို့ဟာ ညီအကိုတွေပေါ့။ ဦးခင်မောင်လတ်ရဲ့ ဇနီးက ဒေါ်ခင်မျိုးချစ်ပေါ့။ ဒီးဒုတ် ဦးဘချိုရဲ့ ဇနီး ဒေါ်လှမေနဲ့ အတူ မြန်မာ အမျိုးသမီး အသင်းကို ဖွဲ့စည်း တည်ထောင်ပြီး ၁၉၃၈ ခုနှစ် ကျောင်းသား သပိတ်ကြီးမှာ ဝင်ရောက် ကူညီလို့ ဒဏ်ရာတောင် ရခဲ့ပြီး သွေးစွန်း ခံရဖူးပါတယ်။ သား ဒေါက်တာ ခင်မောင်ဝင်း၊ ချွေးမ ရွှေရည်ဝင်း၊ မြေး မိမိဝင်း တို့လဲ စာရေး ဆရာတွေ ဖြစ်နေကြ ပြီလေ။ အမေရိကားက မိုးမခ အသံ မောင်ရစ် ဆိုတာလဲ ဒေါ်စန်းစန်းရဲ့ တူပေါ့။

"White Hat" တနည်း အဖြူရောင် ဦးထုပ်ကိုယ်စားပြုသော အဖြူရောင် ဟက်ကာများသည် "Black Hat" နှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အနက်ရောင် ဟက်ကာများ၏ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပေးတတ်သည်။ သူတို့သည် ကွန်ပျူတာလုံခြုံရေးတို့အား အနက်ရောင် ဟက်ကာများနည်းတူ ရှာဖွေတတ်ကြသော်လည်း တစုံတရာ ဖျက်ဆီးခြင်းလုပ်ငန်းများကို မပြုလုပ်တတ်ကြပေ။ ယင်းတို့အား ကွန်ပျူတာနယ်ပယ်တွင် "Ethical Hacker" ဟုလည်း သတ်မှတ်သည်။
ပီတလင်းဂျာယားမြို့သည် မလေးရှားနိုင်ငံ ရှိ အဓိက မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး နဂိုရ်မူလက ကွာလာလမ်ပူမြို့၏ မြို့ဆွယ် တစ်ခု အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆလန်ဂေါပြည်နယ် ပီတလင်းခရိုင်တွင် တည်ရှိပြီး ဧရိယာအားဖြင့် ၃၇.၅ စတုရန်းမိုင် (၉၇.၂ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) ကျယ်ဝန်းသည်။ ပီတလင်း ဂျာယားအား ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၀ ရက်တွင် မြို့တော် အဆင့် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

MITV အစီအစဉ်များကို ပြည်တွင်းပရိသတ်များအတွက် နေ့စဉ် နံနက်(၀၉:၀၀)နာရီမှ (၁၁:၀၀)နာရီထိ ထုတ်လွှင့်ပေးပြီး ပြည်ပရှိ ပရိသတ်များအတွက် (၂၄)နာရီပတ်လုံး တစ်ကြိမ်လျှင်(၆)နာရီဖြင့် တစ်ရက်လျှင်(၄)ကြိမ် ပုံမှန်ထုတ်လွှင့်ပေးလျက်ရှိသည်။

နောက်မှ ပါလာသည့် ယိုးဒယားဘုရင်လည်း သားတော်၊ ညီတော် တပ်များပျက်၍ပြန်အလာတွင် ဖယိုဖရဲဖြစ်နေသည့် တပ်များကို ပြန်စုစည်းကာ အခိုင်အမာပြုပြီး လုံကလီတပ်မှ ခုခံသည်။ မခံနိုင်သဖြင့် ဘုရင်၊သားတော်၊ ညီတော်များ မြင်းဖြင့် ပြေးရသည်။

မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးကျမ်းများတွင် ကျောက်ချဉ်သည် ဖန်သည်၊ ချိုသည်၊ ချဉ်သည်။ ဒေါသ၊ ဓာတ်၊ မလတို့ကို ခန်းခြောက်စေ၍ လူကို ပိန်စေတတ်သော ဂုဏ်ရှိသည်။ အဖျားရောဂါ၊ ဝမ်းတွင်းပိုး၊ အဆိပ်တို့ကို နိုင်သည်။ အနာများကို အသားနုတက်စေသည်။ အစာကို ကြေစေသည်။ သည်းခြေအားနည်းသည်ကိုလည်း ပြုတတ်သည်။ များစွာသော ဆေးတို့နှင့် ရောနှောအသုံးပြုကြသည်။ သွေး၊ သည်းခြေ၊ လေ၊ သလိပ်တို့ အပူလွန်ခြင်း၊ အူသိမ်၊ အူမတွင် ပြည်နာဖြစ်ခြင်း၊ သလိပ်ခြောက်ခြင်း၊ အစားမကြေခြင်း၊ လေ၊ သည်းခြေ၊ သလိပ်ဟူသော ဒေါသသုံးပါကြောင့်ဖြစ်သော အပုပ်နာ၊ ကုတ်ဟီးချောင်းဆိုးနာ၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲသောအနာ၊ သွေး၊ အသားခြောက်ကပ်သောအနာ၊ ငန်းနာ၊ အဖျားကြောင့်ဖြစ်သော နူနာ အဖျား၊ မျက်စိနာ၊ ဆီးအောင့်သော အနာ၊ သူငယ်နာ၊ မြင်းသရိုက်၊ လိပ်ခေါင်းရောဂါတို့ကိုနိုင်၏ဟု ဆိုထားသည်။ တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာနက ထုတ်ဝေသော တိုင်းရင်းဆေးဌာနသုံး ဆေးနည်းများ စာအုပ်မှာ ကျောက်ချဉ်သည် အေး၊ ချဉ်၊ ဖန် ရသရှိပြီး ဝမ်းချုပ်စေခြင်း၊ လေချုပ်စေချင်း၊ သွေးချုပ်စေခြင်း၊ မပုပ်မသိုးအောင် ကကွယ်နိုင်ခြင်း၊ အနာများကို အသားနုတက်စေခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ရှိ ဒွါရပေါက် (ဝစ္စမဂ်နဲ့ ပဿာဝမဂ်) (ကျင်ကြီးပေါက်၊ ဆီးပေါက်)ကို ကျုံ့စေ၊ ကျဉ်းစေခြင်းစသည့် အကျိုးသွားရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

ပြဿဒါးကြီး (ပြဿဒ်ကြီး) ဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုဂံတွင် တည်ရှိသည့် စေတီဖြစ်သည်။ ကွမ်းတောင် ပေါက် လိုဏ်နှစ်ဆင့် ဂူဘုရားဖြစ်ပြီး အေဒီ(၁၂၄၉)တွင် ကျစွာမင်းတည်ခဲ့သည်။ ကျစွာမင်းက သီဟိုဠ်ပြန် ဓမ္မသီရိမဟာထေရ်အတွက် တည်ဆောက်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပြဿဒါးနေ့တွင် စတည်ခဲ့သည့်အတွက် ပြဿဒါးဘုရားဟု ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားတည်၍ မကြာမီမှာပင် ကျစွာမင်း အနိစ္စရောက်၍ ဘုရားအပြီး မသတ်ခဲ့ပေ။ ပြဿဒါးဘုရားကို ယခု ပြဿဒ်ကြီးဘုရားဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြသည်။ ပြဿဒါးဘုရားတွင် အုတ်စီအုတ်နင်း လက်ရာများနှင့် ပေါင်းကူး (အမိုးခုံး)များကို လေ့လာနိုင်သည်။ ပြဿဒါးဘုရား အဝင်မုခ်တွင် အမိုးခုံးနှစ်ခုအကြား လွတ်နေသော လေဟာနယ် ထား၍ တည်ဆောက်ထားသည်။

ဒေါ်စန်းစန်းကို မြင်လိုက် ကြားလိုက်ရရင် တွဲဘက်ရုပ်စုံ နိမိတ်ပုံတွေ အများကြီး ပေါ်လာပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ ဆရာကြီး သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းရဲ့ လေးချိုးကြီးတွေ ထဲက အညာသူတွေကို ရုတ်ချည်း အပြေးအလွှား မြင်ယောင် ကြားယောင် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာကြီးရဲ့ လေးချိုးတွေထဲက အညာသူတွေဟာ ‘အလုံ မုံရွေး ကြေးမုံ ချောင်းဦးနယ် တလွှားဆီက’ လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒေါ်စန်းစန်းက အညာသူ ဓမ္မစစ် ဖြစ်ရုံမက၊ အလုံမှာ မွေးဖွားသူလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဩစတြေးလီးယားအနောက်ပိုင်းပြည်နယ်သည် ဩစတြေးလီးယားတိုက်၏ သုံးပုံတစ်ပုံနီးပါးမျှရှိ၍ အကြီးဆုံးပြည်နယ်ဖြစ်သည်။ ပြည်နယ် အကျယ်အဝန်းမှာ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၉၇၅၉၂ဝ ရှိပြီးလျှင် လူဦးရေ ၁ဝ၅၉ဝဝဝ (၁၉၇၁) နေထိုင်သည်။ ပင်လယ်ကမ်းရိုး တန်း တစ်လျှောက်ရှိ ကမ်းမြောင်ဒေသအနိမ့်ပိုင်းမှလွဲ၍ ကျန် ပြည်နယ်တစ်ခုလုံးသည် ပျမ်းမျှအမြင့်ပေ ၁၃ဝဝ ရှိသော ကုန်းပြင်မြင့်ဖြစ်သည်။ တောင်ရိုးတောင်တန်းများရှိသည်။ ပြည်နည်အလယ်ပိုင်း ကုန်းတွင်းကျသောဒေသမှာ သဲ ကန်တာရဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်တွင် ဂရိတ် သဲကန်တာရတည်ရှိ၍၊ တောင်ဘက်တွင် ဩစတြေးလီးယား တောင်ပိုင်းပြည်နယ်မှ အနောက်ပိုင်းပြည်နယ်အထိ ကျယ်ပြန့်သော ဂရိတ်ဝိတိုရိယ သဲကန်တာရတည်ရှိလေသည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်တွင် ပါတီကို ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၃ မတ်လ ၁၃ ရက်တွင် ခွင့်ပြုမိန့် အမှတ်စဉ် (၆၃) ဖြင့် ဒီမိုကရေစီနှင့်လူ့အခွင့်အရေးပါတီ ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ပါတီဝင်အရေအတွက်မှာ တစ်သောင်းခန့် ရှိသည်။

မင်းမှုထမ်းဘဝ၌ ရှိစဉ် ဦးဘိုးလှိုင်သည် မင်း အလိုလိုက်၊ မင်း အကြိုက်မဆောင်ခဲ့ချေ။ ရာထူး စည်းစိမ်ကို မငဲ့ခဲ့။ မှန်ရာကို ပြောခဲ့၊ ရေးခဲ့၊ ပြုခဲ့သည်။ ဤတွင် မကြာခဏ ဘုရင် မျက်သည်ကို ခံခဲ့ရသည်။ သုံးကြိမ်ထက် မနည်း စည်းစိမ် နုတ်သိမ်းခြင်းခံရသည်။ အကျယ်ချုပ် ချထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သီပေါမင်း လက်ထက်တွင် ဦးဘိုးလှိုင်သည် အရာကျခဲ့ပြန်သည်။ ဦးဘိုးလှိုင်သည် သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင်စနစ်အရ အုပ်ချုပ်မှုကို တော်လှန်လျက် ပြည်သူ့အာဏာဖြင့် အုပ်ချုပ်မှုကို ကြိုဆိုသည့် "ရာဇဓမ္မ သင်္ဂဟကျမ်း"ကို ရေးသားပြုစုခဲ့ရာ ဘုရင်က မနှစ်သက်နိုင်အောင် ဖြစ်နေသည်။ ထိုအတော်အတွင်း ဘုရင်မင်းမြတ်သည် လွန်စွာ အသုံးအဖြုံး ကြီးသည်။ "ဘဏ္ဍာတော်ဆိုသည်မှာ ဆင်းရဲသားတို့၏ ချွေးနှဲစာမှ ညှစ်ထုတ်ယူထားသည် ဖြစ်၍ ကျောက်ခဲသလဲကဲ့သို့ သဘောမထားသင့်ပါ" ဟု ဆိုကာ ဘုရင့် ဘဏ္ဍာရေးအာဏာကို ကန့်သတ်ရန် ကြိုးပမ်းသည်။ ဤတွင် မိဘုရားက "ရှင်ဘုရင် လုပ်ရတာ ငလှိုင်ပေးသရွေ့နဲ့ စားရမတဲ့လား၊ ဒီလိုဖြင့် ရှင်ဘုရင်တောင် မလုပ်ချင်ပါဘူး" ဟူ၍ ဒေါသမာန် ပါပါဖြင့် ပြောရာ သီပေါမင်းကပါ နားယောင်လျက် ဦးဘိုးလှိုင်ကို ရာထူးမှ ချလိုက်သည်။ ဤအကြိမ်သည် နောက်ဆုံးအကြိမ် ရာထူးကျခြင်း ဖြစ်သည်။ ထပ်မံ ရာထူးခန့်အပ်ထားခြင်း မခံရတော့ပေ။ သို့ရာတွင် ဦးဘိုးလှိုင်သည် မမှုခဲ့၊ စိတ်ဓာတ်မကျခဲ့။ အေးချမ်းစွာ ခြံဥယျာဉ်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်လျက် မိမိ ဝါသနာပါသော ကျမ်းပြုခြင်း အလုပ်ကို လွတ်လပ်စွာ ဖိ၍ လုပ်ကိုင်ခဲ့လေသည်။

ခရီးသွားရဟန်းများ ဆွမ်းရှာနေရပါက အဖော်များပြတ်ကျန် နေပါလိမ့်မယ်။ သွားချင်တဲ့ကျောင်းကိုလည်း အချိန်အခါမဲ့မှ ရောက်သွားပါလိမ့်မယ်။ တပည့်တော်လှူတဲ့ဆွမ်းကို ဘုဉ်းပေးရပါက အဲဒီဒုက္ခမှ ကင်းဝေးပါမယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ထက်ဆုံး ခရီးသွားသံဃာအား ဆွမ်းလှူဒါန်းလိုပါတယ်ဘုရား။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးအတွင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ပညာ့တံခွန်အသင်း၏ ဌာနခွဲကို ကွမ်းခြံကုန်းမြို့၌ ဖွင့်လှစ်ထားခဲ့သည်။ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာ့တံခွန်အသင်း၏ ဌာနခွဲသည် ၁၉၄၄ ခုနှစ် နှစ်ဦးပိုင်းတွင် စာဆိုဦးပုညကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားတစ်ရပ်ကို ကျင်းပနိုင်ခဲ့သည့်ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်တွင်လည်း ဦးပုညနေ့ အထိမ်းအမှတ်ပွဲများ ကျင်းပရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့လေသည်။

အစ်ကိုဖြစ်သူ မြန်မာညွန့်ဆရာတင်နှင့် အလားတူ ဂီတတွင် ဝါသနာထုံသည်။ အပျော်တမ်းတေးသီချင်းများကို ရေးရာမှ လေဘာတီမမြရင်၏ “တစ်နာရီထဲချစ်ပါရစေ” သီချင်းမှာ ယခုတိုင်နာမည်ကြီးသည်။

ဤအကြောင်းခြင်းရာများသည် ကျမ်းကြီးကျမ်းခိုင်တို့တွင် မလာရှိချေ။ ရှေးစကားအဖြစ် အဆင့်ဆင့်မှတ်သား ပြောဆိုခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သံဒိဋ္ဌသင်္ကြန်ကျမ်း၊ စကားပြင်သစ်၊ သင်္ကြန်လက်ရိုးနောက်ဆက်တွဲ စသည်တို့၌ ကဝါလမိုင်း တွက်ချက်နည်းဟူ၍ တွက်နည်းတစ်မျိုး တွေ့နိုင်သည်။
နတ်မောက်မြို့ ရှေ့နေ ဦးဖာ၊ ဒေါ်စုတို့၏ သားသမီး ၉ ယောက် အနက် ဦးဘဝင်းသည် အကြီးဆုံးသား ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း၏ အစ်ကို အကြီးဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉ဝ၁ ခု၊ ဇွန်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ၁၉၁၄ ခုတွင် နတ်မောက် အလယ်တန်း ကျောင်းမှ သတ္တမတန်း အောင်သည်။ မြန်မာလို ကိုးတန်း အောင်ပြီးနောက် အလယ်တန်း ဆရာဖြစ် စာမေးပွဲလည်း အောင်သော အခါ နတ်မောက်၌ပင် ကျောင်းအုပ် ခေတ္တ လုပ်သည်။ ထို့နောက် ရေနံချောင်း၌ ကျောင်းဆရာ၊ ဘီအိုစီ စာရေး ဘဝဖြင့် ကျင်လည်ရင်း အင်္ဂလိပ်စာ အလွတ် ပညာသင်ကျောင်း တက်သည်။ ၁၉၂၄ ခုတွင် ရေနံချောင်း အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကို သုံးဘာသာ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်ရုံမက ပထမလည်း ရသည်။ ၁၉၂၉ ခုတွင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ သင်္ချာဂုဏ်ထူးတန်း အောင်၍ ဘီအက်စ်စီ ဘွဲ့ရသည်။ ပထမဆုံး တက္ကသိုလ် ဘွဲ့ရ နတ်မောက်သားလည်း ဖြစ်သည်။ ဘွဲ့ရပြီးနောက် ရေနံချောင်း အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းတွင် အထက်တန်းပြ ဆရာ အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ဖြူးမြို့ အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းတွင် အထက်တန်း ကျောင်းအုပ် အဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။ ၁၉၃၅ ခုတွင် တောင်တွင်းကြီး မြို့မှ ဦးစံ၊ ဒေါ်ရွှေမေ တို့၏ သမီး ဒေါ်ခင်စောနှင့် လက်ထပ်သည်။ စစ်ပြီးခေတ်တွင် ရေနံချောင်း မြို့နယ် ဖဆပလ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ထောက်ပံ့ရေးနှင့် ကူးသန်း ရောင်းဝယ်ရေး ဝန်ကြီး အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်သည်။ တိုင်းပြု ပြည်ပြု လွှတ်တော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေ ရေးဆွဲရေး ကော်မတီ တွင်လည်း ပါဝင် ခဲ့သည်။ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်၊ စနေနေ့၊ နံနက် ၁ဝ နာရီ၊ ၃၇ မိနစ် အချိန်တွင် လုပ်ကြံ ခံရပြီး ကွယ်လွန်သည်။

အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းသည် ရောဂါနှင့် ရောဂါကူးစက်ခံရမှုအခြေအနေများကို တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်စေ သည်။ ဥပမာအားဖြင့် တီဘီရောဂါရရှိရန် အဓိကအချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေကောင်းရေသန့်မရရှိ သည့် နေရာ သို့မဟုတ် လူအစုအဖွဲ့တွင် နောက်ထပ်ကြီးမားသည့် ကျန်းမာရေးအတွက်စိုးရိမ်ရသော ပြဿနာတစ်ခုဖြစ် သည်။ အားအင်ကုန်ခမ်းနည်းပါးလာခြင်း နှင့် ဦးနှောက်၏ စွမ်းဆောင်မှု ချို့ယွင်းလာခြင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းဆီသို့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ဦးတည်နေကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး ၎င်းအာဟာရချို့တဲ့ရခြင်း၏ သားကောင်များသည်အစားအစာ ရရှိရန်၊ ဝင်ငွေရရှိရန်၊ ပညာသင်ကြားရန်တို့ အတွက် အလုပ်ကောင်းစွာ မလုပ်နိုင်တော့ပါ။

လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံတွင် ရုရှားဘာသာသည် မိခင်ဘာသာ သို့မဟုတ် ဒုတိယဘာသာစကားအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လစ်သူယေးနီးယားနိုင်ငံလူဦးရေ၏ ၆၀ရာခိုင်နှုန်းသည် ရုရှားစကားပြောသူများဖြစ်ကြသည်။ ဘော်လတစ်နိုင်ငံများရှိ လူဦးရေ၏ ထက်ဝက်ကျော်ကျော်သည် ရုရှားစကားကို နိုင်ငံခြားဘာသာစကားကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ မိခင်ဘာသာစကားကဲ့သို့လည်းကောင်း ပြောဆိုကြသည်။ ၁၈၀၉ခုနှစ်မှ ၁၉၁၈ခုနှစ်အတွင်း ရုရှားအင်ပါယာအတွင်း ကျရောက်ခဲ့သော ဖင်လန်နိုင်ငံတွင်လည်း ရုရှားစကားပြောသူများ ကျန်ရှိနေသည်။ ရုရှားစကားပြော ဖင်လန်နိုင်ငံသား ၃၃,၄၀၀ ယောက်ရှိပြီး ထိုပမာဏသည် ဖင်လန်လူဦးရေ၏ ၀.၆ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။

ကျောက်မဲမြို့သည် သိန္နီမြို့၊သီပေါမြို့တို့ကဲ့သို့ မြို့ဟောင်းတစ်ခုမဟုတ်ချေ။ မြို့သစ်တစ်မြို့သာဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၂၁ ခုနှစ်ခန့်က မြန်မာပြည်မဘက်မှ ကုန်သည်များသည် နွားဝန်တင်များ၊ လားဝန်တင်များဖြင့် တောတောင်များကို ကျော်ကာ ရှမ်းပြည်နယ်သို့တက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုလမ်းမှာ လူသွားလမ်းသာဖြစ်လေသည်။ ထိုလားဝန်တင်၊နွားဝန်တင်များသည် ယခုကျောက်မဲမြို့ တောင်ဘက် ဘုရားလေးဆူနှင့် ကျွဲကုန်းရွာကြားတွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်။ ထိုဈေးကလေးတွင် ရှမ်းကုန်သည်နှင့် မြန်မာကုန်သည်တို့ ကုန်စည်ဖလှယ်ခြင်း ပြုကြသည်။
ဘာသာစကားရပ် ပညာအလိုအားဖြင့် ဂျာမန်ဘာသာသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ စကန်ဒီနေဗေးယန်းဘာသာ၊ ဂရိဘာသာ၊ အိုင်ရေးနီယန်ဘာသာ၊ သက္ကဋဘာသာ စသည်တို့၏ အရင်းခံ ဖြစ်သော အင်ဒိုယူရိုပီယန် ဘာသာမျိုးရင်းတွင် အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ အချို့ဘာသာ စကားရပ်ပညာရှင်တို့က အင်ဒိုယူရို ပီယန် ဘာသာမျိုးရင်းကိုပင် အာရိယန်ဘာသာမျိုးရင်းဟု ယနေ့ တိုင် ခေါ်ဆိုလျက် ရှိကြသည်။ ထိုဘာသာမျိုးရင်းမှခွဲလာသော ရှေးဟောင်းဂျာမန်ဘာသာကို လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ ခန့်က စကန်ဒီနေးဗီးယား တောင်ပိုင်းနှင့် ဒိန်းမတ်နယ်တို့တွင် ပြောဆိုကြသည်။ ထို့နောက်၌ကား ယင်းရှေးဟောင်း ဂျာမန် ဘာသာသည် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားပြန်ရာ အထက်ပိုင်း ဂျာမန် ဘာသာနှင့် အောက်ပိုင်း ဂျာမန်ဘာသာဟူ၍ ဖြစ်လာပြန်သည်။ အထက်ပိုင်း ဂျာမန်ဘာသာကို ဂျာမနီအလယ်ပိုင်းနှင့် တောင် ပိုင်း ကုန်းမြင့်ဒေသများ၌ ပြောဆိုကြသည်။ အောက်ပိုင်းဂျာမန် ဘာသာကိုမူ ဂျာမနီမြောက်ပိုင်း အနိမ့်ဒေသများ၌ ပြောဆိုကြ သည်။ ယခုခေတ် ဂျာမနီနိုင်ငံ အနှံ့အပြား၌ အထက်ပိုင်း ဂျာမန်ဘာသာလျှင် လွှမ်းမိုး၍ နေလေသည်။

ကီရာတင် (Keratin) ဆိုသည်မှာ ဆံပင်၊ လက်သည်း၊ ဦးချို၊ သိုးမွှေး၊ ငှက်တောင် စသော အစိတ်အပိုင်းများ ဖွဲ့စည်းဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပရိုတင်း အမျိုးဖြစ်သည်။ ထိုပစ္စည်းတွင် ကန့်ဓာတ်အများဆုံးပါ၍ ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ဆေးများကို ခံနိုင်စွမ်းရှိလေသည်။ ထို့ပြင် အခြားပရိုတင်းများကို ခွဲဖျက်နိုင်သော အင်ဇိုင်းမျိုးလည်း ဖြစ်သည်။

တောင်ငူ မုန့်ဟင်းခါး ချက်ဖို့ ပါဝင်တဲ့ပစ္စည်းတွေကတော့ ဆန်လှော်မှုန့်၊ ပဲသီး၊ နံနံပင်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ငါးခူ၊ စပါးလင်၊ ဂျင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူနီ၊ မုန့်ဟင်းခါးဖတ်၊ ပြီးတော့ မုန့်ဟင်းခါးနဲ့တွဲစားဖို့ အကြော်ပါရင် ပိုစားကောင်းပါတယ်။ မုန့်ဟင်းခါး ဟင်းရည်ချက်ဖို့အတွက် ပထမဆုံး ငါးခူကို ငံပြာရည် နည်းနည်းထည့်ပြီး ပြုတ်ပါတယ်။ ငါးခူမရလည်း ငါးကျီးပေါ့။ ငါးက လတ်ဆတ်ရင် ဟင်းရည် ပိုချိုပါတယ်။ ငါးပြုတ်ထားတုန်း ကြက်သွန်ဖြူကို ဆီချက် ချက်ထားပါတယ်။ ငါးနူးပြီဆို အသားနွှင်ထားပါတယ်။ တလက်စတည်း ငါးအရိုးတွေကိုပါ ထောင်း၊ ထွက်လာတဲ့အရည်ကို ငါးပြုတ်ရည်ထဲကို အရိုးမပါအောင် ဇကာနဲ့စစ်ပြီး ရောထည့်လိုက်တယ်။ ပြီးမှ အနံ့မွှေးအောင် စပါးလင်အရိုးထောင်းထားတာ ထည့်ပြီး ဆူအောင် တည်ထားလိုက်ပါတယ်။ ငါးဆီသတ်ဖို့အတွက်ကတော့ ဆီဆူရင် ဆနွင်းနည်းနည်းထည့်ပြီးမှ ကြက်သွန်အဖြူ၊ဂျင်း၊ စပါးလင်ထောင်းထားတာနဲ့ ရိုးရိုးမုန့်ဟင်းခါး ချက်သလိုပဲ ဆီသတ်ပါတယ်။ ငရုတ်သီး အရောင်တင်မှုန့် မသုံးပါဘူး။ ဟင်းရည်ဆူပြီဆို ငါးဆီသတ်ထားတာရယ် ကြက်သွန်နီ များများကို ပါးပါးလှီးထည့်ပြီး မီးအေးအေးနဲ့ ဆူအောင် တည်ထားလိုက်တာပေါ့။ ငှက်ပျောအူရှိရင်လည်း ထည့်လို့ရပါတယ်။ ဟင်းရည်ဆူပြီး အပေ့ါအငန်လိုသလောက်မြည်းပြီးရင် မုန့်ဟင်းခါး ဟင်းရည်ကျဲ ရပါပြီ။

အလယ်ကြောင်းချီတပ်ကို ညီတော် မင်းရဲကျော်ထင် ဦးဆောင်ကာ မြင်းတပ်၂ တပ်အပါအဝင် တပ်ပေါင်း ၇တပ်ဖြစ်သည်။ ပင်းတလဲ၊ ပြင်စည်တို့ကို သိမ်းပိုက်ကာ တောင်ငူမင်းခေါင်တပ်နှင့် ပင်းယ၊ ရန်အောင်မြင်တပ်တွင် ပူးပေါင်းသည်။

ဂုတ်ထိပ်တံတားကြီး၏ အရှည်မှာ (၂⁠၂၆၀)ပေ ရှိသည်။ တံတားကြီး အောက်ခြေရှိ ရေမြောင်းကလေး၏ ရေမျက်နှာပြင်မှ တိုင်းတာလျှင် ပေပေါင်း (၁⁠၁၀၀)မြင့်သည်။ ထိုတံတားကို ဆောက်လုပ်ရာ၌ သံနှင့် သံမဏိတန်ချိန် ၄၃၁၁ တန်နှင့် သံမှိုပေါင်း တစ်သန်း(၁ဝ⁠ဝဝ⁠ဝဝဝ)ကို သုံးစွဲရသည်။ ပေ (၁၂၀)ရှည်သော အလျားကူး သံဘောင်ကြီး ၁၀-ခု၊ ပေ ၆၀-ရှည်သော အလျားကူး သံဘောင်ကြီး ၁၆-ခုတို့ဖြင့် သံမဏိတိုင်ကြီး ၁၆-တိုင်ပေါ်၌ ခဲရာခဲဆစ် တည်ဆောက်ထားသည်။
အမကြီးစန်းတို့ဟာ အမှန်တရားကို မြတ်နိုးပြီး၊ ယုံကြည်ချက်ကို အသက်နဲ့ လဲမယ် ဆိုတဲ့သတ္တိမျိုးနဲ့ ဆွေဂုဏ်၊ မျိုးဂုဏ်၊ အိမ်ဂုဏ်ကို ထိန်းသိမ်းတဲ့ လူမျိုးပါလို့ ကျွန်တော် သိသထက် သိလာ ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒေါ်စန်းစန်း နိုင်ငံရေးသမား ဖြစ်လာတာကို ကျွန်တော်တို့ အထူးလေးစား အားထားပါတယ်။ လောကဓံကို ကြံ့ကြံ့ခံပြီး ဒီမိုကရေစီ ပန်းတိုင်ကို (တခြားလူတွေ အားလုံး) လူမှုရေး အမှား မရှိဘဲ ဆက်ဆက် ချီတက် နိုင်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်း လိုက်ရပါကြောင်း။

ပွန်ဇီစနစ်ကို နာမည်ဆိုးဖြင့်ကျော်ကြားသော လူတစ်ယောက်၏အမည်ကိုယူကာ ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသူ၏ အမည်မှာ Charles Ponzi ဖြစ်ပြီး ၁၉၀၃ ခုနှစ်တွင် အီတလီမှ အမေရိကသို့ ပြောင်းရွှေ့လာကာ ဤစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူသည်ပွန်ဇီစနစ်အား စတင်တီထွင်သူ မဟုတ်သော်လည်း ငွေးကြေးရင်းနှီးမှုမြောက်များစွာပါဝင် သော သူ၏စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် ပထမဆုံးသုံးခဲ့သဖြင့် အမေရိကတွင်နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ထိုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းမှာ အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံအချင်းချင်းတွင် အပြန်အလှန်အသုံးပြုနိုင်သော စာပို့တံဆိပ်ခေါင်းများကို ထိုနိုင်ငံတို့၏ မတူညီသော ငွေလဲလှယ်မှုအပေါ်အခြေခံ၍ အစုရှယ်ယာများအဖြစ် ရောင်းဝယ်ခြင်းလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ သို့သော်နောက်ပိုင်းတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့၏ငွေများကို သူပိုင်ငွေကြေးဓနထဲသို့ ပြောင်းလိုက်ခြင်း၊ အစဦးဆုံးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတို့အား အကျိုးအမြတ်အဖြစ်ခွဲပေးခြင်း စသည်တို့ကို တရားမဝင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဆော်ဒီအာရေဗျ ကိုတည်ထောင်သူ ဘုရင် အဘဒူလ် အဇစ် အယ်လ် ဆော့ဒ် ၏ သား တလယ် အစ်ဘ် အဘဒယ်လ် အဇစ် နှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျ ၏ ပထမဆုံး ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်သူ ရိတ်ဒ် အက်စ် ဆိုလ် လက်ဘနွန် ၏ သမီး မင်းသမီး မိုနာ အယ်လ် ဆိုးလ် တို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး ဒုတိယမြောက်သား ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၉ တွင် Menlo College မှ စီးပွားစီမံ ဘာသာရပ်ဖြင့် B.Sc ဘွဲ့၊ Maxwell School မှ လူမှုသိပ္ပံဘာသာရပ် ဖြင့် မဟာဘွဲ့၊ ၁၉၈၅ တွင် Syracuse တက္ကသိုလ်မှ ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဘွဲ့တို့ကိုရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် Exeter တက္ကသိုလ်မှ ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါရဂူဘွဲ့ကိုချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ မင်းသား ဝယ်လိဒ် ၏ သားသမီးများမှာ . ပထမဇနီးမှ ၂ ယောက် မင်းသား ခါလက်ဒ်, မင်းသမီး ရင်းမ် နှင့် မင်းသမီး ဒလယ် ဘင့်တ် ဆော့ဒ် ဘင် အဘဒ္ဒူ အဇစ် တို့ဖြစ်ကြသည်။ လက်ရှိဇနီးများထဲမှ တယောက်ဖြစ်သော ဆော်ဒီ မင်းသမီး ဒတ်ဘိုရာဟ် မှ မင်းသမီး နဂျမ် နှင့် မင်းသမီး မိုနာ တို့ကို မွေးဖွားသည်။ဆော်ဒီအာရေဗျ ဘုရင် အဘဒ္ဒူလာ ၏ တူဖြစ်သော်လည်း သူ အမေမှာ ဆော်ဒီ နိုင်ငံသား မဟုတ်သောကြောင့် ဆော်ဒီ အာရေဗျ ၏ နိုင်ငံရေးအရ ဩဇာအာဏာကြီးခြင်းနှင့် ပက်သက်ပြီး နေထိုင်လုပ်ကိုင်လေ့မရှိပေ။ Kingdom Holding Company ခေါ် နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုတခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုမှတဆင့် သူ ၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘုရားစေတီ နှစ်ဆူနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်း တစ်ကျောင်းရှိသည်။ မြို့ပေါ် အမှတ်(၁)ရပ်ကွက်ရှိ ဇမ္ဗူငြိမ်းစေတီတော်၊ မြို့ဦးဘုန်းကြီးကျောင်းနှင့် စိန်ပေါလ်ကက်သလစ် ဘုရားကျောင်းတို့သည် ထင်ရှားသည့် နေရာများဖြစ်သည်။

သတင်းစာအတွက် အခြားကာတွန်းဆရာတစ်ဦး၏ကာတွန်းများ အချိန်မီရောက်မလာသဖြင့် မပါဝင်ဖြစ်သောအခါ ယင်းနေရာတွင် ဟက်လိုက အစားထိုးကာတွန်းရေးဆွဲရသည်။ ယင်းကာတွန်းမှာ They'll Do It Every Time ကာတွန်းများ ဖြစ်သည်။

တညင်းကုန်းဘူတာသည် ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားပတ်လမ်းတွင် ပါဝင်သော ဘူတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ စတင်ရေတွက်သော် ၂၁ ခုမြောက် ဘူတာရုံ ဖြစ်ပြီး၊ အပြန်ရေတွက်သော် ၁၉ ခုမြောက် ဖြစ်သည်။ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထားလမ်းတလျှောက် ရပ်နားသော ဘူတာရုံ စုစုပေါင်း ၃၈ ခု ရှိသည်။
စစ်အစိုးရ အတွင်းမှာ ငွေကြေး ကိစ္စ ဖြစ်တဲ့ လူတွေကို အစွမ်းကုန် ဖုံးဖိ ကြပါတယ်။ မကောင်းမှုကို ဖုံးဖိထားတာ မကောင်းတဲ့ အလုပ်ပါ။ နိုင်ငံရေး လောကမှာ ဒါမျိုးတွေ ဖြစ်လာရင် ဖုံးတာ ဖိတာထက် မဖြစ်အောင် ကြိုတင် ကာကွယ်ကြတာ ကောင်းပါတယ်။ မသမာမှု ဖြစ်တာလဲ မကောင်း။ ဖုံးရ ဖိရတာလဲ မကောင်း၊ ဖော်ရ ဖွင့်ရတာလဲ မကောင်း၊ လူကြားလို့လဲ မကောင်း၊ လူမဟုတ်တဲ့ ဟာတွေ ကြားရင်လဲ မကောင်း။

မိုးနဲစားလည်း ညီတော် ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာတပ်ကို တောင်ကြားတစ်ခုအရောက်တွင် ထပ်မံတိုက်ရာ ပြည်မင်းလည်း မတိုက်သာသဖြင့် လွင်ပြင်သို့ဆုတ်သည်။ လွင်ပြင်ကျယ်ရာအရပ်ရောက်မှ နောက်မှ လိုက်လာကြသည့် မိုးနဲစော်ဘွားတပ်ကို ပြန်လှည့်ပြီး အပြင်းတိုက်လျှင် မိုးနဲတပ်ပျက်လေသည်။ နောက် မိုးနဲသို့ဆက်လက်ချီတက်သည်။

ပန်ဝါမြို့သည် ဧရိယာစတုရန်းမိုင် ၁၃၅၅ မိုင်ကျယ်ဝန်းပြီး အရှေ့ဘက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၊ တောင်ဘက်တွင် ဝိုင်းမော်မြို့နယ်နှင့် တရုတ်နိုင်ငံ၊ အနောက်ဘက်နှင့် မြောက်ဘက်တွင် ချီဖွေမြို့နယ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။ မြင့်မားမတ်စောက်သည့် တောင်တန်းနှင့်တောင်စောင်းများ ဝန်းရံထားသောကြောင့် မြေပြန့်လွင်ပြင်နည်းပါးသည့် မြို့လေးဖြစ်သည်။

၈။ ဆရာပြောသမျှကို အပြီးမမှားလေနှင့်၊ အနာရောဂါကို မကြီးပွားစေနှင့်။ ဆရာပြောသမျှကို အပြီးမှားက မုချမှောက်တတ်သည်။ အနာရောဂါကို ကြီးပွားစေက ဒုက္ခရောက်တတ်သည်။

Pirate Metal သည် heavy metal၏ မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ဓါးပြ ဒဏ္ဍာရီများကို ဂီတအတွင်း ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ စာသားများမှာ မကြာခဏ ပင်လယ်ဓါးပြနှင့်ဆိုင်သော ဗန်းစကားများကို အသုံးပြုထားသည်။ အမျိုးမျိုးသော ဂီတအမျိုးမျိုးပါဝင်သည်။ thrash, speed metalနှင့် folk metal ပါဝင်ပြီး traditional-sounding song များဖြစ်သော sea shanties နှင့်အတူ ပေါင်းစပ်ထားသည်။ folk instrument ဖြစ်သော bandonea တို့ပါဝင်ပြီး ပေါင်းစပ်ထားသည်။ (သို့)Synthesizers တို့နှင့် လုပ်ဆောင်ထားသည်။ တီးဝိုင်းအဖွဲ့ဝင်များဖျော်ဖြေတင်ဆက်ချိန် အတောအတွင်းတွင် ရှေ့ခေတ် အဝတ်အစားများကို မကြာခဏ ဝတ်ဆင်ကြသည်။ pirate metal သည် ဂီတပုံရိပ်အနေဖြင့် media ဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။

ဤသို့ ထူးခြားချက် ၄-ရပ်နှင့် ပြည့်စုံသဖြင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အပေါင်းတို့က ကဆုန်လပြည့်နေ့အား ဘုရားနေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤနေ့ဤအခါ၌ သဗ္ဗညုတရွှေဉာဏ်တော်ကို ရတော်မူရန်အတွက် ဗောဓိပင်အား အမှီပြု၍ တရားအားထုတ်တော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့သည် ဗောဓိပင်အား ရေသွန်းလောင်းခြင်းစသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ ရေသွန်းလောင်းကြသည်မှာ ကဆုန်လတွင် ရေရှားပြတ်လပ်၍ ညှိုးလျော်အံ့ဆဲဖြစ်သော ဗောဓိပင်ကို လန်းဆန်းစိုပြေစေရန်အတွက် ဖြစ်ပေသည်။

Nikola Tesla သည် electromechanical engineer တစ်ယောက်ဖြစ်သည်။ သူ့ကို wireless telegraphy ၏ ဖခင်ကြီးဟုလည်း အသိအမှတ်ပြုကြပါ သေးသည်။ သူသည် သုတေသနမြောက်မြားစွာလုပ်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော် radio ဖက်ကို ဦးတည်လာတာ ကတော့ ၁၈၉၁-ခုနှစ်မှာ ဖြစ်ပါသည်။ သူ၏ သုတေသနပြုချက်ကိုလည်း The true wireless theory လို့ခေါ်သော စာအုပ်မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ ၁၈၉၂-ခုနှစ်မှာ Experiments with Alternate Currents Of High Pontential and High Frequency ဟုခေါ်သော သင်ခန်းစာတစ်ခုကို လန်ဒန်မြို့တွင် ပို့ချခဲ့ပါသည်။ ၁၈၉၃-ခုနှစ်တွင် St.Louis,Missouriမှာ wireless နည်းပညာကို သရုပ်ပြပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ Franklin Institute နှင့် National Electric Light Associationမှာ သူ၏ ရေဒီယိုဆက်သွယ်ရေး ဥပဒေသတွေကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
ထိုသို့ ပြည်ကိုသိမ်းပိုက်ပြီးလျှင် သာယာဝတီစားနှင့် ဓနုဖြူစားတို့လည်း နောက်ပါအင်အားများနှင့်တကွ ခိုဝင်လာကြသည်။ ၁၀ ရက်ကြာပြီးလျှင် ပြည်မှ စလေ၊ ပခန်းငယ်နှင့် ပုဂံထိ ချီတက်ရာ ပခန်းငယ်စား၊ စလေစားတို့လည်း ကြောက်ရွံသည် ဖြစ်သောကြောင့် တပ်မချခင်တွင်ပင် လာရောက်ခစားကြသည်။ ပုဂံစားမှာမူ တပ်ဦးရောက်သည်နှင့် လာရောက်တိုက်ခိုက်လေသည်။ ဘုရင့်နောင်မှ ကြည်းရေ နှစ်ဖက် အပြင်းအထန် တိုက်သောအခါ ပုဂံစားက အသက်ချမ်းသာရန်ပေးရန်ပြော၍ အညံ့ခံလာသည်။ ထိုအခါ ပုဂံစားကို ရာထူးမှထုတ်ပယ်ပြီး ဦးရီးတော် မင်းစည်သူအားပုဂံကိုပေးသည်။ ပုဂံမှ အင်းဝသို့ ချီတက်ကာမြို့ကို ဝန်းရံနေဆဲမှာပင် တောင်ဖက်ရှိ ပိုင်နက်ဖြစ်သည့် ဟင်းခနွေကို ဟံသာဝတီတပ်များ လာရောက်နှောင့်ယှက်သည့်အတွက် တပ်ရုတ်ကာ ဖောင်များလှေများပေါ် ဆင်မြင်း၊ စစ်သည်တို့ကို တင်ပြီး အမြန်စုန်စေသည်။ ကျန်ရှိသည့် ကြည်းတပ်များကိုလည်း နေ့ည အပြင်းချီစေသည်။ မြေထဲရောက်လျှင် ညီတော် မင်းရဲကျော်ထင်အား တောင်ငူစောင့်ရန်နှင့် အင်အားစုရန်စေလွတ်သည်။

ဝတ္တုတို ကိုအရေးအဖွဲ့များသည်။ မန္တလေး ရှိ မဟာမုနိ ဘုရားကြီး ဝင်းအတွင်းမှာ ဈေးဆိုင်ဖွင့်ထားသည်။ ဘုရားကြီးသူ ဟူသောဝတ္တုတို အပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူတို့အပေါ် လေ့လာပြီး လူ့စရိုက်သဘာဝ ဖေါ်ကျူးသော သရုပ်မှန်ဝတ္တုများ ရေးသားခဲ့သည်။ သူ၏ ဝတ္တု အချို့ကို ဂျပန်ဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထုတ်ဝေရခြင်း၊ သူ၏ဝတ္တုအချို့အတွက် ပြည်ပဖေါင်ဒရေးရှင်းအချို့မှ ဂုဏ်ပြုချီးမြင့်ခံရခြင်းများလည်း ရှိဖူးသည်။ ဥတ္တရလမင်း အဖွဲ့မှ ရွေးခြယ်စုစည်းထုတ်ဝေသော စာအုပ်အချို့တွင်လည်း ဆရာမ၏ ဝတ္တုအချို့ကို မြင်တွေ့ရသည်။

ဟံသာဝတီမှ ချီတက်လာသည့် ကြည်း၊ ရေတပ်များ နှင့်စောဘွားတပ်များ ပေါင်းစုံမိလျှင် ရေတပ်ကိုဖျက်ကာ ကြည်းတပ်ဖွဲ့သည်။ ထိုနောက် ကလေးစော်ဘွားကို ကလေးကြောင်း၊ ဩော်စားကို ရှေ့တပ်ချီစေပြီး ယူးကြောင်း၊ စော်ဘွားတို့၏ တပ်ပေါင်းကို စန္ဒားကြောင်း စစ်ကြောင်း သုံးရပ်ခွဲကာချီတက်လေသည်။ ယူးကြောင်းမှ ချီသည့် ဗညားဒလသည် မဏိပူရစော်ဘွား ထံ စည်းစိမ်မပျက် အသက်ချမ်းသာရလိုလျှင် လက်နက်ချရန် ရာဇသံစေကာအကြောင်းကြားလေသည်။ မဏိပူရစော်ဘွားလည်း ပြေးရန်ကြံနေစဉ်ပင် သံများရောက်လာသည်ကြောင့် မပြေးတော့ပဲ လက်နက်ချအညံ့ခံပါကြောင်း ယောက်ဖဖြစ်သူ ခုံစဲကြမ္မာ အားစေလွတ်လျှောက်ထားသည်။ ဗညားဒလ လည်းအညံ့ခံသည်ကို လက်ခံပြီး မြို့တွင်းသို့ဝင်ပြီး စော်ဘွားအား သစ္စာပေးသည်။ နောက် တစ်မြို့လုံးထိပ်လန့်စေရန် သေနတ်၊ အမြောက်တို့ကို မနားတမ်းပစ်ဖောက်စေသည်။ နောက် စော်ဘွားအား မိစ္ဆာအယူကို ပယ်စေပြီး ဗုဒ္ဒဘာသာတွင် သက်ဝင်စေသည်။ စော်ဘွားသမီးတော်ကို အမတ်လေးပါး၊ အခန်းအနားဖြင့် ဟံသာဝတီသို့ အပ်စေသည်။ နောက် မဏိပူရမှ ပြန်သည်။ ၁၅၆၁ တွင် မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီတွင်ရှိနေစဉ် မိုင်းမော၊ မိုင်းနား၊ စည်ခွင်၊ ဟိုသာ၊ လသာ၊ စန္ဒား စော်ဘွားများက လာရောက်ကာ နယ်ပယ်များကို ထိပါးသည့်အတွက် သားတော် မဟာဥပရာဇာအား တက်ရောက်နှိမ်နှင်းပြန်သည်။ သို့ဖြင့် စစ်ကြောင်းလေးကြောင်းခွဲ ချီတက်ကြသည်။ မိုင်းမောရောက်လျှင် စော်ဘွားတို့လည်း ကြောက်ရွံ့ပြီး သစ္စာခံကြသည်။

၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ အစိုးရ ဩဇာခံ လွယ်မော် ကာကွယ်ရေးတပ် အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ငွေ၊ ဝတ်စုံနှင့် လက်နက်များကို ရယူပြီး ရှမ်းပြည် တပ်မတော်(Shan State Army)ကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် တပ်အင်အား ၈၀၀ အထိ တိုးချဲ့အားကောင်းလာသည့်အခါတွင် မြန်မာ အစိုးရနှင့်အဆက်အသွယ်ဖြတ်ပြီး ရှမ်းနှင့် ဝ နယ်မြေများအတွင်း ဝင်ရောက်နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ပြီး ဘိန်းထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
စိမ်းစားဥပင်ကို ဆောင်းအခါတွင် နုံးမြေရှိသော အရပ်ဒေသတိုင်း၌ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ ကိုင်းမြေတွင် စိုက်ပျိုးသောအခါ မြေကြီးကို ကောင်းစွာညက်လာစေရန် ထွန်ယက်ပြီး နောက် ထယ်ကြောင်းပေး၍ အစေ့များကို ခပ်ယူထူစိုက်ပျိုးရသည်။ တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၂ တင်းခန့်လိုသည်။ မျိုးစေ့ချပြီးနောက်၊ မျိုးစေ့များကို မြေကြီးဖုံးသွားစေရန် ကျမ်းတုံး ရိုက် ပေးရသည်။ အပင်ကလေးများ ပေါက်လာပြီးနောက် အမြင့် ၆ လက်မ မှ ၈ လက်မခန့်ကြီးလာသောအခါ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်ကို ၆ လက်မခန့်ကွာစေရန်ကြားမှ အပင်ပိုများကို နုတ်ပစ်ရ သည်။ သီးတောင့်များသီးသည်။ ထိုသီးတောင့် တို့အထဲမှမျိုးစေ့များကို ရရှိသည်။ စိမ်းစားဥကို စားရသော်လည်း၊ အပင်ကို လူနှင့်တိရစ္ဆာန်များစားလျှင် အဆိပ်တောက်၍ သေတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ စိမ်းစားဥပင်များ နွယ်တတ်ရန်စင်ကိုအထူးပြုလုပ်ပေးဖို့ မလိုချေ။ ယင်းတို့နှင့်အတူ ပြောင်းဖူးစေ့များကို ကြဲထားလျှင်၊ ပြောင်းဖူးပင်များ ကြီးမြင့်လာသောအခါ ပဲပင်နွယ်တက်ရန် စင်သဖွယ်ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထိုနည်းမှာ စရိတ်အကုန်အကျ နည်းသည့်ပြင် ခရီးလည်းရောက်ပေသည်။ ထိုအပင်ကလေးများ ပေါက်လာပြီးနောက် ၂ ကြိမ်၊ ၃ ကြိမ်မျှ ပေါက်တူးဖြင့် မြေဆွခြင်း၊ ပေါင်းသင်ခြင်းပြုလုပ်ပေးရသည်။

စတုတ္ထုဟင်နရီ(၁၅၃၃-၁၆၁၀)ဘု၇င်၏ အဆက်အနွယ်များ ဖြစ်ကြသော ဆယ့်သုံးဆက်မြောက် လူဝီ ဘုရင်(၁၆၀၁-၁၆၄၃)၊ ဆယ့်လေးဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်(၁၆၃၈-၁၇၁၅)၊ဆယ့်ငါးဆက်မြောက်လူဝီဘုရင် (၁၇၁၀-၁၇၇၄)၊ ဆယ့်ခြောက်ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်(၁၇၅၄-၁၇၉၃)တို့သည် ၁၇၈၉ ခုနှစ်တိုင်အောင် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို အဆက်မပြတ် အုပ်ချုပ်ခဲ့ကြလေသည်။ ဆယ့်ခြောက်ဆက်မြောက် လူဝီဘုရင်နှင့် မာရီအန်တွာနတ်မိဘုရားတို့ နန်းကျအသတ်ခံရပြီးနောက်၊ ဗူးဗွန်မင်းဆက် ခေတ္တပြတ်သွားသော်လည်း ၁၈၁၄ ခုနှစ်တွင် ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောင် လူဝီဘုရင်(၁၇၅၅-၁၈၂၄) နန်းတက်သောအခါ ဗူးဗွန်မင်းဆက် ပြန်ပေါ်လာပြန်သည်။ သို့ရာတွင် ၁၈၄၈ ခုနှစ်၌ လူဝီဖိလစ်ဘုရင်လက်ထက်ထွင် ဖြစ်ပွားသော တော်လှန်ရေးကြောင့် ဗူးဗွန်မင်းဆက် ပြတ်သွားလေသည်။
၁၉၇၉ တွင် Menlo College မှ ဘွဲ့ရခါနီး အချိန်မှစပြီး အယ်လ် ဝယ်လိဒ် က သူ၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ သည်။ ၁၉၉ဝ နှစ်များတွင် Citicorp Company အခက်အခဲများနှင့်ကြုံတွေ့နေရချိန်တွင် ထို ကုမ္ပဏီ၏ များပြားလှစွာ သော အစုရှယ်ယာ များကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီးထိုအချိန်မှစပြီး သူလုပ်သောအလုပ်များသည် ရင်းနှီးမြုပ်နှံသူတယောက် အဖြစ် သိသာ ထင်ရှား လာခဲ့သည်။ အမေရိကန် အိမ်ယာမြေလုပ်ငန်းမှ ချေးငွေများနှင့် လက်တင် အမေရိကန်မှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် အခက်အခဲဖြစ်နေသော Citibank အား အကျပ်အတည်းမှ ကယ်တင်ရန် ( Bloomberg ၏ တွက်ချက်မှု အရ ရှယ်ယာခွဲရန်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု နှင့် အရံထားရန် အတွက် ညိုနှိုင်းပြီးနောက် ရှယ်ယာတစုကို ဒေါ်လာ ၂.၉၈ နှုန်းဖြင့်) ဒေါ်လာသန်း ၅၅ဝ စတင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံခဲ့သည်။ ယခုအခါ Citigroup တွင် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုမှာ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလျံ ခန့် ပါဝင်သည်။ Citibank တွင် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် သူ့အား ဆော်ဒီ ဝါရင်ဘတ်ဖတ် ဟူသော အမည်ကိုရရှိစေသည်။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဘဏ္ဍာရေး အကျပ်အတည်းမတိုင်မီက Citibank ရှိ သူ၏ ရှယ်ယာများသည် သူ ့ပိုင်ဆိုင်မှု၏ တဝက်နီးပါးရှိသည်။ ၁၉၉ဝ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် Citicorp တွင် ကျန်ရှိနေသော အများနှင့်ဆိုင်သည့် ရှယ်ယာများ၏ ၄.၉% ကို တစုလျှင် ၁၂.၄၆ ဒေါ်လာ နှုန်းဖြင့် ဒေါ်လာ ၂၀၇ သန်းဖိုး ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထိုဝယ်ယူမှုသည် သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို တရားဝင် မကြေငြာခြင်းမရှိပဲ အများဆုံး အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၉၁ ဖေဖော်ဝါရီတွင် အမေရိကန်တပ်များသည် အီရတ်စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံ တွင် တပ်စွဲခဲ့သည့် အချိန်တွင် သူသည် ရှယ်ယာအသစ်များကိုဒေါ်လာ သန်း ၅၉ဝ ဖိုး ထပ်မံဝယ်ယူခဲ့ပြီးနောက် အများပိုင်အဖြစ် ရှယ်ယာတစုကို ၁၆ ဒေါ်လာနှုန်းဖြင့် ပြောင်းလဲရောင်းချခဲ့သည်။ ထိုရှယ်ယာ ပမာဏမှာ Citigroup ၏ ၁၀% ပိုင်ဆိုင်မှု ညီမျှပြီး သူ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို ၁၄.၉% အထိ တိုးပွားစေခဲ့သည်။ အခြား နည်းပညာနှင့် သတင်း ကုမ္ပဏီများတွင် မြောက်များစွာသော ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

သာယာဝတီခရိုင် အုတ်ဖိုမြို့တွင် မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၇၃-ခု၊ ပြာသိုလဆန်း(၁၃)ရက်၊ တနင်္လာနေ့၌ အဖ ဦး မြ၊ အမိ ဒေါ်စောယုတို့က ဖွားမြင်သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးချစ်မောင်ဖြစ်သည်။ (အမိ၏ဖခင်ဖြစ်သော ရွှေကျင်ဝန် ကြီးဦးကျင်မှာ ဗြိတိသျှတို့ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းယူစဉ်က တော်လှန်တိုက်ခိုက်ရင်း ကျဆုံးခဲ့ရသူဖြစ်သည်။)

(၁) ပြည်တွင်းပြည်ပမဟာစည်ရိပ်သာများနာယကအဖွဲ့ကြီးနှင့် ဗုဒ္ဓသာသနာနုဂ္ဂဟအဖွဲ့ချုပ်တို့၏ အစီအစဉ်ဖြင့် လန်ဒန်ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာကျောင်းဂေါပကအဖွဲ့၏ ပင့်လျှောက်ချက်အရ ညောင်ကန်အေးဆရာတော်သည် ဗြိတိန်မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝိဟာရတွင် ၁၉၉၁- ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လမှစ၍ ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လအထိ တစ်နှစ်တာမျှ သီတင်းသုံးတော်မူပြီး သာသနာရေးကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ပါသည်။

ငယ်စဉ်က မုံရွာမြို့၊ အမျိုးသား အလယ်တန်းကျောင်း၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောင်းများတွင် ပညာသင် ကြားခဲ့ပြီးနောက် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှ ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် ဘီအက်စ်စီဘွဲ့ ရသည်။ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ဘင်တန်ဆောင်၌ သဟာယနှင့် စာဖတ် အသင်း၊ ဗဟို ကျောင်းဆောင် သဟာယနှင့် စာဖတ် အသင်း၊ ရူပဗေဒ၊ ဇီဝဗေဒ အသင်း၊ ချင်းတွင်း အသင်း စသော အသင်း အဖွဲ့များတွင် အလုပ်အမှုဆောင် အဖြစ် ဆောင်ရွက် ခဲ့သည်။
၁၉၉၀ နောက်ပိုင်း sludge metal တီးဝိုင်းများသည် post-rock အစိတ်အပိုင်းများနှင့်အတူ post-metal သို့ဆင်တူသော နည်းလမ်းအချို့ဖြစ်စေခဲ့သည်။ post-rock နှင့် sludge ဆန့်ကျင်သောအားဖြင့် post-metal တီးဝိုင်းများစုသည် post-rock နှင့် modern heavy metal ကို ပေါင်းစပ်ခဲ့သော်လည်း ဤအချက်သည် post-metal မှ ကွဲပြားစေခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းအတောအတွင်းတွင် Neurosis တီးဝိုင်း၏ စမ်းသပ်လေ့လာမှုနှင့်အတူ post-rock/sludge crossver သည်လှုံဆော်ခဲ့သည်။ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်ခဲ့သည့် အရေးပါသော တီးဝိုင်းမှာ Isis, Cult of luna နှင့် Pelican တို့ဖြစ်သည်။

သနပ်ခါးကို မြန်မာလူမျိုးများနှစ်သက်ကြတာဟာ သနပ်ခါးရဲ့ ဆေးဖက်ဝင်တဲ့ ဂုဏ်သတ္တိကြောင့်လည်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။နေလောင်ခြင်းဒဏ်မှ ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ သနပ်ခါးကို ပူအိုက်စွတ်စိုတဲ့ ရာသီဥတုရှိတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရေပြားထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် အဓိကထားကြပါတယ်။အရေပြားယားယံခြင်း ၊ ဓာတ်မတည့်ခြင်းတို့အတွက် သနပ်ခါးကို ဆားနဲ့ရောသွေးကာ လိမ်းကျံကြပါတယ်။ မျက်နှာမှာ ဝက်ခြံကင်းပြီး အသားအရေ ချောမွေ့ဖို့အတွက် သနပ်ခါးက ဆေးဖက်ဝင်ပါတယ်။

ကနဦးသတင်းအရ ရေနစ်မြုပ်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၄၀ ဝန်းကျင် ပျောက်ဆုံးလျှက်ရှိပြီး ၁၅၀၀ ကျော် အား ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းဖွင့်လှစ် ကယ်ဆယ်ထားရကြောင်း သိရှိရသည်။ရေနစ်မြုပ်မှုဒဏ် အပြင်ထန်ဆုံး ခံစားရသော ရပ်ကွက်မှာ ပခုက္ကူမြို့၊ အမှတ် (၃)ရပ်ကွက်ဖြစ်ပြီး အိမ်ခြေ (၂၀၀) ကျော်မှာ ရေလွှမ်းမိုးခံရကြောင်း၊ ပခုက္ကူမြို့ တိလောကရာမကျောင်း တွင် ကယ်ဆယ်ရေးစခန်း ဖွင့်လှစ်ကာ အောက်တိုဘာလ (၂၁)ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်း အထိ လူ (၁၅၀၀) ကျော်အား ကယ်ဆယ်ထားရကြောင်း သိရသည်။ ပခုက္ကူ အရှေ့ဘက်က မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှုးရုံး၊ ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှုးရုံး များအနီးရှိ တံတားမှာ ကျိုးသွားပြီး ကျူးကျော်ရပ်ကွက်ဖက်မှ အိမ်ခြေ (၁၀၀)ခန့် ချောင်းရေထဲ မျောပါသွားခဲ့သည်။

ပိဋကတ်သုံးသွယ် နိကာယ်ငါးရပ် ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာများကို ပခုက္ကူနည်း (ဆိုဝါ) အဖြစ်ဖြင့် ကျွမ်းကျင်နိုင်နင်းစွာ လေ့လာဆည်းပူးသင်ယူအောင်မြင်ခဲ့ပါသည်။

မင်းတရားကြီး ဟံသာဝတီ သို့ရောက်လျှင် သစ္စာခံ ဇင်းမယ်မင်း ဗြစဲစစ်ပုန်ကန်လေသည်။ ထို့ကြောင့် တပ်ကြီးဖွဲ့ကာ ချီတက်သွားရာ လပု သို့ရောက်လျှင် ဗြစဲစစ်တောင်းပန်ကာ အညံ့ခံသည်။ သို့သော် ဇင်းမယ်မင်း၏ လက်အောက်ရှိ မြို့စားအချို့ လင်းဇင်းမင်းထံ ခိုလှုံရန်ပြေးသောကြောင့် နောက်မှလိုက်စေသည်။ နောက် ပြည်ရွာအရေးကို စီမံပြီး ဟံသာဝတီတွင် ရှမ်းတို့ပုန်ကန်သည့်အရေးကို ဖြေရှင်းရန် နေပြည်တော်သို့ ပြန်လေသည်။ သားတော်ညီတော်များကို မိုင်းစံအား ဆက်လိုက်တိုက်စေသည်။

စေတီပုထိုးများသည်လည်း ထို့အတူ ဗုဒ္မနှင့်သက်ဆိုင်သည့် ဝတ္ထုပစ္စည်းများ၊ ဟောကြားတော်မူသော တရားဓမ္မများ၊ ကျမ်းစာများ စသည် ဋ္ဌာပနာ၍ တည်ထားကိုးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၁၉၈၅ ခုနှစ် အခြေခံပညာ ကျောင်းပေါင်းစုံ အားကစားပြိုင်ပွဲ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ၁၉၈၅ ခုနှစ် ဒီဇင် ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် အောင်ဆန်းအားကစားပြိုင်ဝင်း၌ ကျင်းပပြုလုပ် ခဲ့ရာ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး တက်ရောက်၍အခမ်းအနား ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါးလရပ်ဖျံမျိုးစိတ် နှစ်မျိုးရှိ၏။ မျိုးစိတ်တစ်ခု သည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၌ ကျက်စားပြီးလျှင် ကျန်တစ်မျိုးက ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၌ ကျက်စားသည်။ ထိုမျိုးစိတ်နှစ်ခုသည် အိုဒိုဗီနီဒီးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်လေသည်။ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၌ ကျက်စားသော ဝါးလရပ်ဖျံမျိုး သည် ပါဏဗေဒအလိုအရ အိုဒီဗီးနပ် ရော့စမေးရပ်ဖြစ်၍ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာတွင် ကျက်စားသော ဝါးလရပ်ဖျံမျိုးသည် အိုဒိုဗီးနပ် အိုးဗီးဆပ်ဖြစ် သည်။
ထိုကာလ၌ ပြည်သူလူထုတို့က မင်းတုန်းမင်းသားနှင့် ကနောင်မင်းသားတို့ကို ပုဂံမင်းထက် ပိုမိုကြိုက်နှစ်လို ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့် ပုဂံမင်းက သူ၏ထီးနန်းတည်မြဲရန် ထိုညီနောင်ကို ရှင်းမှသာ ဖြစ်မည်ဟု မှတ်ယူလေသည်။ ထိုအချင်းအရာကို ကြိုတင်သိသော မင်းသားညီနောင်တို့က အကြံဦးကာ (၁၂၁၄)၊ ပြာသိုလဆန်းရှစ်ရက်တွင် ရွှေဘိုသို့ထွက်ခွာကာ ခြားနားကြလေသည်။ မဆွကပင် မင်းသားတို့အား စကြာဒေဝီမင်းသမီးကြီးက ဉာဏ်ပညာထက်မြက်သော မောင်ဘိုးလှိုင်ကို ခေါ်ဆောင်သွားသင့်ကြောင်းကို အကြံပေးပြောဖူးလေရာ မင်းသားညီနောင်တို့က မဲထီးကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားလျက်ရှိသော မောင်ဘိုးလှိုင်ကို ခေါ်ဆောင် သွားလေသည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်မှာ ဦးဘိုးလှိုင်၏ ငယ်ဘဝ အဆုံးသတ်ကာ မင်းမှုထမ်းဘဝ ရောက်ရှိလာ ခြင်းပင်ဖြစ်လေတော့သည်။

ဂုတ်ထိပ်တံတားမှာ မန္တလေးမှ ကွမ်းလုံ မီးရထားလမ်းရှိ နောင်ချိုဘူတာ အလွန်တွင် မီးရထားမိုင်တိုင်အမှတ် ၄၆၃/ဝ-၉ ရှိသော ကျောက်ဂူကြီးအပေါ်သို့ဖြတ်၍ တောင်ထိပ် ၂ ခုကို ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဂုတ်ထိပ်တံတားကို မြန်မာပြည်အစိုးရသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ ပင်ဆီလဗေးနီးယားနှင့် မေရီလန် တံတား ဆောက်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီအား ငှါးရမ်းကာ ဆောက်လုပ်စေသည်။ ဆောက်လုပ်၍ ကုန်ကျငွေမှာ ၁၆၉၈၂ဝဝ ကျပ် ဖြစ်သည်။

စပိန်ဘုရင် တတိယချားသည် စပိန်ထီးနန်းမဆက်ခံရသေးမီ ၁၇၃၈ ခုနှစ်တွင် နေပယ်ဘုရင်နှင့် ပါးမားနယ်စားဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် စပိန်ဘုရင်အဖြစ် နန်းတက်သောအခါ နေပယ်နှင့် ပါးမားနယ်တို့ကို သားတော်ငယ် ဖာဒီနန်အား ပေးအပ်လိုက်သည်။ ဖာဒီနန်နှင့် သူ၏အဆက်အနွယ်များဖြစ်သော ပထမဖရန်စစ်၊ ဒုတိယ ဖာဒီနန်နှင့် ဒုတိယ ဖရန်စစ်တို့သည် စစ္စလီကျွန်းအပါအဝင် နေပယ်နှင့် ပါးမားဘုရင်များအဖြစ် အုပ်စိုးခဲ့ရာ ၁၈၆၀ ပြည်နှစ်တွင် အီတလီထီးနန်းနှင့် ပေါင်းလိုက်ရသည့်အချိန်အထိ ဖြစ်သည်။

ဗီတာမင် ဘီ-၁ ခေါ် သိုက်ယာမင်ဓာတ် ဖိကျွေးခြင်းဖြင့် ဗယ်ရီဗယ်ရီရောဂါ သက်သာရာ ရနိုင်သော်လည်း ရောဂါရှင်းရှင်း ပျောက်စေရန် ကြာရှည်စွာ ကုမှရသည်။ ရောဂါသက်သာပြီးနောက် အခြားသော ဗီတာမင်နှင့် ပရိုတင်းဓာတ်ပေါသော အစားအစာကို မှီဝဲစေရသည်။ ရောဂါရင့်နေလျှင်ကား ရှင်းရှင်း မပျောက်နိုင်ဘဲ ရှိတတ်ချေသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုး အများစုက နှစ်ဆန်းတစ်ရက်နေ့တွင် ဇီဝိတဒါနအလှူပွဲများ စုပေါင်းကျင်းပလေ့ရှိကြရာ ထင်ရှားသော ပွဲတစ်ပွဲမှာ ငါးလွှတ်ပွဲ ဖြစ်ပါသည်။ ရန်ကုန်မြို့ ဘောက်ထော်ရပ် ကန်ဘဲ့ရွာ တောင်ပိုင်းတွင် မစ္ဆသမူဟ အဘယဒါနအသင်းခေါ် ငါးလွှတ်ပွဲကျင်းပရန် အသင်းတစ်သင်းပင် ဖွဲ့စည်းထားခဲ့သည်။ ယင်းအသင်းကို ၁၉၂၆ ခုနှစ်ကပင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၁၃၀၀ ပြည့်နှစ်ဆန်း တစ်ရက်နေ့ကဆိုလျှင် ၁၃ ကြိမ်မြောက် ငါးလွှတ်ပွဲအဖြစ် လှည်းများဖြင့် ကခုန်တီးမှုတ်ကြလျက် အင်းလျားကန်သို့ သွားရောက်ကာ ငါးလွှတ်ပွဲ ကျင်းပခဲ့ကြကြောင်း (၂၃-၄-၁၉၃၈) ရက်စွဲပါ သူရိယသတင်းစာတွင် သတင်းဖော်ပြ ပါရှိပါသည်။

ဒုတိယဆုကို မန္တလေးတိုင်းအသင်းက လည်းကောင်း၊ တတိယ ဆုများကို မကွေးတိုင်းနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းအသင်းတို့ကလည်း ကောင်း အသီးသီးရရှိကြသည်။ အသန့်ရှင်းဆုံးဘောလုံးအသင်း ဆုကို ကယားပြည်နယ်ဘောလုံးအသင်းကရရှိပြီး အကောင်းဆုံး ဘောလုံးသမားဆုကို မန္တလေးတိုင်းနောက်တန်းလူ အေးကိုက ရရှိသည်။ အကောင်းဆုံးဘောလုံးသမားဆုကို ကြည်ထွေး (မွန် ပြည်နယ်)က လည်းကောင်း၊ အကောင်းဆုံး နောက်တန်းလူဆု ကို အေးကို(မန္တလေးတိုင်း)ကလည်းကောင်း၊ အကောင်းဆုံး အလယ်တန်းဆုကို ကောင်းမြင့်(မွန်ပြည်နယ်)က လည်းကောင်း၊ အကောင်းဆုံး ရှေ့တန်းလူဆုကို မျိုးညွန့်(ဧရာဝတီတိုင်း)က လည်းကောင်း အသီးသီး ရရှိကြသည်။
မြန်မာပြည်နိုင်ငံတွင် ရှေးအစဉ်အဆက်မှစ၍ ထောပတ်ကို စားသုံးလာကြသော်လည်း၊ ဆီဦးထောပတ်ကို ဆေးအဖြစ်သာ အနည်းအကျဉ်းမျှ သုံးစွဲကြသည်။ ပြုလုပ်ပုံမှာလည်း ခေတ်မမှီ ဘဲ ရှေးသမားရိုးကျအတိုင်းဖြစ်၍၊ နိုင်ငံခြားလုပ် ထောပတ်ကို မမှီသေးချေ။ ထို့ကြောင့် နိုင်ငံခြားလုပ် ထောပတ်ကိုသာလျှင်စားသုံးကြသည်က များလေသည်။ ထောပတ်တွင် ဗီတာမင် အေ ပါရှိ၍၊ ကိုယ်ခန္ဓာကြီးထွားသန်စွမ်းရေးအတွက်၎င်း၊ ရောဂါအန္တရာယ်ကို တွန်းလှန်ရန်အတွက်၎င်း၊ အရေးပါအရာ ရောက်ပေသည်။ အထူးသဖြင့် ကြီးထွားနေသော ကလေးများ အတွက် ပိုမိုအဖိုးတန်သည်။ ဤသို့သော အကျိုးအာနိသင်များ ကြောင့် ခေတ်မှီနိုင်ငံပေါင်းများစွာတို့၌၊ ထောပတ်သည် အများ ပြည်သူတို့ နေ့စဉ်စားသုံးနေသော အစားအစာဖြစ်ပြီးလျှင် ထောပတ်ကို အကြီးအကျယ်လုပ်ကိုင်၍ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့လည်း တင်ပို့ရောင်းချကြလေသည်။

NGC 500 သည် မိန် နက္ခတာရာမှ နှစ်ဘက်ခုံး ဂလက်ဆီဖြစ်ပြီး ၁၈၅၀ ဒီဇင်ဘာ ၆ တွင် Bindon Blood Stoney ဆိုသူက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ NGC 500 ၌ ဆူပါနိုဗာ SN 1990A ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

နိုင်ငံ (State) သို့ စိန်ခေါ်မှုများ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ် အနည်းငယ်မှာ State (နိုင်ငံ)ကို နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လွှမ်းမိုးတဲ့ပုံစံလို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သည်နေ့ ခေတ်မှာတော့ Above the state နဲ့ From below အနေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ပေါ်ပေါက် လာခဲ့ပါတယ်။ Above the state ရဲ့ ဆိုလိုရင်း သဘောကတော့ ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေဟာ State (နိုင်ငံ)ရဲ့ လုပ်ငန်းဖန်ရှင်များစွာကို အစားထိုးမယ့် Structures (ဖွဲ့စည်းမှုတွေ) အတွက် အုပ်စုဖွဲ့ခြင်း (grouping) တွေပြုလုပ်လာကြပါတယ်။ သည် Above the law က အထူးသဖြင့် စီးပွားရေးရာ ကိစ္စရပ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါတယ်။ EU,NAFTA the challenge from above ကတော့ စီးပွားရေး ကိစ္စရပ်တွေသာမက ဘာသာရေး ကိစ္စရပ်တွေပါ အကျုံးဝင် နေတာတွေ့ရပါတယ်။

၁၉၁၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက် စနေနေ့တွင် သရက်ခရိုင် အောင်လံမြို့နယ်၊ ကာမမြို့၊ ကာမကလေးရွာ၌ ဖွားသည်။ အဖ ဦးခန့်၊ အမိ ဒေါ်သန့် ဖြစ်ပြီး မိဘများမှာ တောင်သူမျိုးရိုး ဖြစ်သည်။ အမည် မောင်ထွန်းရှိန် ဖြစ်သည်။

ဆိုင်းရပ်သည် ၂၅ နှစ်အတွင်း ပါးရှင်းနိုင်ငံတော်ကြီးကို တည်ထောင်စည်းရုံးနိုင်ခဲ့သော စစ်ဘုရင်ကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် သူတစ်ပါး၏အပေါ်တွင် သနားညှာတာတတ်၍ တရားမျှတသော နိုင်ငံခေါင်းဆောင် ဘုရင်ကြီးလည်းဖြစ်သည်။ သူ့အား ပါးရှင်း လူမျိုးများက 'ဖခင်ကြီး'ဟူ၍၎င်း၊ ယဟူဒီလူမျိုးများက 'ကယ် တင်ရှင်' ဟူ၍၎င်း၊ ဂရိလူမျိုးများက 'မင်းကျင့်တရားနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်သော သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်ကြီး' ဟူ၍၎င်း ခေါ်ဝေါ်အသိ အမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ရာဇဝင်သမိုင်း အစောင်စောင်တို့တွင်ကား သူသည် ဆိုင်းရပ်-သ-ဂရိတ်ဟု ထင်ရှားခဲ့ လေသည်။

ရွှေမြင်တင်စေတီကို စစ်ကိုင်းတောင်တန်းတွင် အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် (၁၃၇၃)-ပေမြင့်သော တောင်ထိပ်တွင် တည်ထားသော စေတီဖြစ်သည်။ ဘုရားတကာမှာ ပုဂံပြည့်ရှင် အလောင်းစည်သူမင်း ဖြစ်သည်။

တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ဘဝ အချင်းချင်းတွေ တခါ ဆုံကြတုန်း လူငယ်တို့ ဘာသာဘာဝ ပျော်ကြ နောက်ကြရင်း ကဗျာ ဆရာ တင်မိုးက “တင်မိုး - ဗင်ဂိုး” လို့ကြွေးကြော် လိုက်ပါသတဲ့။ ဒီအခါမှာ ကိုကြည်လင် ကလည်း ချက်ခြင်း ဆိုသလို အညံ့ မခံဘဲ “ကြည်လင် - လီနင်ကွ” လို့ ပြန်ကြွေးကြော် လိုက်လို့ မှတ်မှတ်ရရ ပြောစရာ အဖြစ်အပျက် ကလေး တခု အဖြစ် အပေါင်းအသင်းများ အကြားမှာ ကျန်ရစ် ပါတယ်။ အဲဒါ သူ့ နာမည်ရင်းပါ။

၁၀။ သံသရာလောက၊ နှစ်ဝအကျိုး၊ ပွားတိုးစေမှု၊ အာရုံပြုလျက်၊ ဦးနုမည်ခေါ်၊ ငါသူတော်လျှင်၊ နာပျော်ဖွယ်ရာ၊ ဆုံးမစာကို၊ တကာ-တကာမ၊ မှတ်သားကြ၍၊ နေ့ညလေ့ကျက်ကြပါလော့။
အနောက်နိုင်ငံများတွင် ဆောင်းအခါ မအေးလွန်းသော တိုင်းပြည်များ၌ ဂျုံပင်များကို နွေကူးရာသီတွင် သာမက၊ ဆောင်းရာသီ၌လည်း စိုက်ပျိုးကြသည်။ ဤသို့လျှင် နွေကူး ရာသီဂျုံနှင့် ဆောင်းရာသီဂျုံဟူ၍ ရှိကြသည်။ ဂျုံမှာ အမာစား၊ အပျော့စားဟု ၂ မျိုးကွဲသည်။ အရောင်မှာလည်း အနီ၊ အဝါ၊ အဖြူကွဲကာ အချို့မှာ မှည့်ချိန်ချင်း ကွဲပြားခြားနား၏။ ထိုကြောင့် အမျိုးအစားပေါင်း ၃,၅ဝဝ ကျော်မျှ ရှိလေသည်။ ဂျုံပင်များကို ၄ လခန့်မျှ စိုက်ပျိုးရ၏။ မြေအမျိုးအစားကို သင့်တော်မည့်ဂျုံအမျိုးအစားကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးကြရသည်။ ဂျုံပင်သည် ဝါဝင်းသော အနှံများဖြင့် ဦးခေါင်းငိုက်လာလျှင် မှည့်၍ ရိတ်ချိန်တန်ပြီဟု သိရသည်။ အချိန်ကျရောက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ရိတ်သိမ်းနိုင်ပါမှ အောင်မြင်သောသီးနှံများကို ရရှိနိုင်သည်။ အချိန်လိုသေးလျှင်လည်း ဂျုံစေ့များမှာ ရှုံ့တွနေ တတ်၍ ပိုးတွယ်တတ်၏။ အချိန်လွန်သွားပြန်လျှင်လည်း ဂျုံစေ့များ ကြွေကျတတ်သည်။ ခေတ်မှီသည့် နိုင်ငံကြီးများ၌ ဂျုံစိုက်ပျိုးရာ၌စက်များကို အသုံးပြုကြလေသည်။ စိုက်ပျိုးရန် မြေကြီးကို ထွန်ယက်သည် မှစ၍ ပျိုးကြဲခြင်း၊ စိုက်ခြင်း၊ ရိတ်ခြင်း၊ နယ်ခြင်း၊ လှေ့ခြင်းများကို တစ်ခါတည်း အပြီးအစီး လုပ်ကိုင်ပေးနိုင်သော စက်မျိုး ပေါ်ပေါက်နေလေပြီ။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကား ဂျုံကို စက်ဖြင့် မစိုက်ပျိုးကြသေးချေ။စက်ကရိယာ မသုံးသော မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဂျုံပင်များ စိုက်ပျိုး ပုံမှာ မိုးရာသီအတွင်း၌ ဂျုံစိုက်မည့်ကွင်းများကို မိုးရွာပြီးတိုင်း ထွန်ပေးရသည်။ ထယ်ဖြင့် ထိုးပေးရသည်လည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ထွန်ပြီးနောက် လွင်ပြင်ဒေသများ၌ မိုးကုန်သည့် တန် ဆောင်မုန်းလလောက်တွင်၎င်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်၌ သီတင်းကျွတ်လ တွင်၎င်း မျိုးကြဲလေသည်။ ဂျုံမှာ စပါးကဲ့သို့ မဟုတ်ဘဲ၊ မျိုးကြဲခြင်းပြီးသည့်နောက်တွင်လည်း မျိုးစေ့များ မြေထဲသို့ ၃ လက်မ၊ ၄ လက်မခန့်ကျသွား၍ မြေဖြင့် ဖုံးအုပ်နေအောင် ထပ်မံထွန်ပေးရသည်။ သာမန်အားဖြင့်ဆိုလျှင် မြေတဧကလျှင် မျိုးစေ့တစ်တင်းခန့် ကြဲပေးရသည်။ သို့ရာတွင် မြေဩဇာ ကောင်းလျှင်ဖြစ်စေ၊ ရေသွင်း စိုက်ပျိုးသည့်အခါ၌ဖြစ်စေ၊ မျိုးကြဲနောက်ကျလျှင်ဖြစ်စေ၊ မျိုးစေ့များ ပိုမိုကြဲပေးရသည်။ ရိတ်သိမ်းချိန်မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၌ လွင်ပြင်ဒေသများတွင် တပေါင်း လလောက်တွင်၎င်း၊ ရှမ်းပြည်နယ်ကဲ့သို့ ကုန်းမြင့်ဒေသများ၌ တပို့တွဲလလောက်တွင်၎င်း ရိတ်သိမ်းကြလေသည်။ ရိတ်သိမ်းပုံမှာ ဂျုံပင်များကို တံစဉ်ဖြင့် အပင်ရင်းနားမှ ကပ်၍ ရိတ်ရသည်။ အပင်တိုလျှင် ဆွဲနုတ်ယူရသည်။ ရိတ်ပြီး၊ နုတ်ပြီးလျှင် ကောက်ပင်များကို ကောက်လှိုင်းများပြုလုပ်၍ ထားရသည်။ ထိုဂျုံကောက်လှိုင်းများကို သွေ့သွားစေရန် တစ်ရက် နှစ်ရက်ခန့်နေပြပြီးမှ တစ်လင်းထဲသို့ သယ်ယူ၍ နွားဖြင့် နင်းနယ်ရသည်။ သို့တည်းမဟုတ် တုတ်ဖြင့်ရိုက်၍ ဂျုံစေ့များ ထုတ်ယူရသည်လည်း ရှိသည်။ ထိုနောက် အမှော်အဖျင်း မပါရအောင် လှေ့ပေးရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ဂျုံစိုက်ပျိုးရာတွင် အထွက်မကောင်းလှချေ။

၁၉၈၉ တွင် အမျိုးသားလူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ အဖြစ် စတင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၀ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရှစ်နေရာ ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ လေးနေရာ အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

ခွန်ဆာ (တရုတ်: 張奇夫; ပင်ရင်: Zhāng Qífú; ထိုင်း: จันทร์ จางตระกูล; Template:RTGS; ၁၇ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၃၄ – ၂၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၇)၊ သည် ရှမ်းစစ်ဘုရင် တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ခွန်ဆာသည် ရှမ်း တရုတ် ကပြားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၁၉၉၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာစစ်အစိုးရထံ၌ လက်နက်မချမီ အချိန်အထိ အင်အား ၁၅,၀၀၀ ခန့်ရှိ ကိုယ်ပိုင် စစ်တပ်ဖြင့် ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ လာအိုနယ်စပ် ရွှေတြိဂံဒေသကို လွှမ်းမိုးနိုင်ခဲ့သည်။

ရှေးအခါက ပညာရှင်အချို့သည် နေပြည်တော်နှင့် မဆက်စပ်ပါက ၎င်းတို့၏ ပညာအရည်အသွေးလည်း တိမ်မြုပ်ကြရ၏။ ထို့ပြင် ကျေးလက်ပညာရှင်တို့၏ စာပေများသည်လည်း ကျေးလက်ဒေသ၌ပင် တိမ်မြုပ်ပျောက်ကွယ်ကြရ၏။ သျှင်ခေမာရေးသားသော ကျမ်းစာတို့သည် လည်း ဤနည်းနှင်နှင်ပင် ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။