Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Saratonlar, jizildoqlar, sikadalar (Cicadinea) — tengqanotlilar turkumiga mansub hasharotlar kenja turkumi. 17 ming turi maʼlum. Oʻzbekistonning Fargʻona vodiysida 342 turi aniklangan (G. K. Dubovskiy, 1966). Gʻoʻza, beda, mevali daraxtlar, oʻrmon daraxtlari va boshqalarga zarar keltiradigan oʻnlab turlari bor. S. juda serharakat. Tanasi uz. 25–50 mm, boshi koʻkrak qismiga harakatsiz birikkan. Murakkab koʻzlaridan boshqa yana 2—3 ta oddiy koʻzi ham bor. Qanotlari birbiriga taxlanib yopiladi; oldingi juft qanotlari orqa qanotlarga nisbatan qalinroq. Moʻylovli va panjasi uch boʻgʻimli. Lichinkalik davri 5 yoshdan iborat, tuprokda yashab, oʻsimlik ildizlari bilan ovqatlanadi, koʻpchilik turlari bir yilda 1—2 avlod beradi. Rivojlanish sikli 4 yil [gʻoʻza saratoni (S. ochreata Mel.)], baʼzilariniki 17 yil (kuylovchi saraton) davom etadi. Daraxt, buta, oʻsimliklarning barg shirasini soʻrib zarar keltiradi. Ayrim turlari oʻsimlik poyasiga tuxum qoʻyish (100—200 dona) davrida uning oʻtkazuvchi naylarini tilib shikastlaydi. Natijada oʻsimlikning ayrim qismlari nobud boʻladi. S.ning koʻp turlari har xil virusli kasalliklarni tarqatishi mumkin. 10 dan ortiq turi gʻoʻzaga zarar yetkazadi. Ayniqsa, sariq jizildoq xavfli.

Kuntugʻdi (rus manbalarida Kuntuvdey) (12-asr 2—yarmi) — qoraqalpoqlar (chyornie klobuki) xoni. Rus solnomalarida "Torchesk knyazi" nomi bilan mashhur. 1190 yil Kiyev knyazi Svyatoslav K.ni tuhmat asosida qamoqqa olgan. Biroq Svyatoslavning taxtdoshi Ryurik K.ni "Rusga kerakli jasur kishi" deb ozod qilgan. K. sharmandalikka chiday olmay dashtga, qipchoq xoni Toʻgʻli huzuriga qochib borgan. K.ning kelishidan shod boʻlgan qipchoklar Rusga hujum qilishga tayyorgarlik koʻrganlar. K.ning qipchoqlar bilan qilgan birinchi harbiy yurishi Porosyedagi Churvayev shahri boʻlgan K. uni egallab, yondirib yuborgan, knyaz Churvayning ikki xotini va xizmatkorlarini asir olib qaytgan. Kish faslida K. Toʻgʻlixon (Itoʻgʻli) va Oqqush (Akush) bilan birga yava Porosyega chopqun qilgan. Ryurik janjalni tinch yoʻl bilan bostirish uchun K. bilan sulh tuzishga majbur boʻlgan. Unga koʻra, K.ga bir qancha rus shaharlari berilgan. 1184 yil Konchak bilan boʻlgan jangda rus knyazlari tomonida turib qatnashgan.
Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan soʻng M.-m.i. ning yangi takomillashgan tizimi shakllandi. Bunda Oʻzbekiston muzeylari, madaniyat uylari va saroylari, kutubxonalar, madaniyat va istirohat bogʻlari ommaviy muassasalar boʻlib, ular millionlab aholi uchun madaniy xizmat koʻrsatadi. Respublika "Maʼnaviyat va maʼrifat markazi" (1994) tashkil etildi va uning vilo-yatlar, tumanlar va shaharlardagi boʻlimlari ishga tushirildi. Markazga Respublika maʼnaviyat va maʼrifat kengashi rahbarlik qiladi. M.-m.i.ni yanada rivojlantirish hamda samaradorligini oshirish borasida bir qator choratadbirlar amalga oshirildi. Respublikaning barcha viloyatlari, yirik shaharlari va tumanlarida ish olib borayotgan madaniy-maʼrifiy muassasalar ishtirokida katta xalq sayillari, hosil bayramlari, "Mustaqillik", "Navroʻz", "Mehrjon" bayramlari, "Sharq taronalari" xalqaro festivali, xonandalar, raqqosalar, eng yaxshi kasb ustalarining koʻrik tanlovlari, "Oʻzbekiston Vatanim manim" qoʻshiq konkursi va boshqa koʻrik tanlovlar oʻtkazilmoqda.

Misdan yasalgan Ozodlik Haykali, Fransiya tarafidan qurulishining 100-yili sababli AQShga sovgʻa qilingan. Haykal, 1884-1886 yillari orasida Frederic Bartholdi tarafidan qurilgan. Haykalning Po'lat skiletini yasuvchisi Gustave Eiffel, poydevorini quruvchisi esa Richard Morris edi. Ozodlik haykali AQSh - N'yu-Y'ork shahridagi Ozodlik orolida joylashgan

Section AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchashipdir. Jackson okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11,9 km2. 769 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 64,6 nafar kishi.

Surano Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 8,85 km2. 1730 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Tambre Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Belluno provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 45 km2. 1521 nafar aholi istiqomat qiladi.

Studiyada Gʻ.Shodmonov, X.Valiyev, U Ortiqov, J.Ishoqov, A.Toʻlaganov kabi tajribali kinohujjatchilar qatori A. Dadashev, M.Karimov, R. Husnutdinov, M.Abdullayev, D.Shokirov va D.Qosimov[manba?] kabi yoshlar faoliyat koʻrsatmoqdalar. Shuningdek, Sh. Abbosov, R.Botirov, S. Nazarmuhamedov, A.Akbarxoʻjayevlar har yili hujjatli kinovideofilmlar yaratmoqdalar.

N.da aholining 50% ga yaqinini xausa elati tashkil etadi. Songay va jerma, kanuru va tubu, tuareg , fulba va boshqa ham yashaydi. Aholining taxminan 90% i islom diniga, bir qismi xristian diniga, qolganlari esa mahalliy anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi. Rasmiy til — fransuz tili. Asosiy shaharlari: Niamey, Agades, Zinder, Maradi, Taxva.

Ekvatorial mintaqadagi okeanlarda quyosh radiatsiyasi quruqlikdagidan yuqori. Bulutli kunlar, yogʻin juda koʻp boʻladi, kuchsiz shamollar esadi. Okean yuza qatlamidagi suvlarning shoʻrligi Dunyo okeani oʻrtacha shoʻrligidan kam, plankton koʻp.
Egamberdi ollomurod oʻgʻli (1895 — hozirgi Xatirchi tumani Yonbosh qishloqi — 1970) — oʻzbek xalq dostonchisi; dehqonbaxshi oilasida tugʻilgan. Otasi Ollomurod baxshidan dostonchilik yoʻllarini oʻrgangan. Uning vafotidan keyin 22 yoshidan boshlab xalq orasida dostonchilik qila boshlagan. Oʻz qishlogʻida muqim yashagan E.O.oʻ.dan "Alpomish", "Kuntugʻmish", "Goʻroʻgʻlining tugʻilishi", "Avazxon" kabi dostonlar yozib olingan. Bu dostonlar Oʻzbekiston FA Til va adabiyot intini folklor arxivida saqlanadi.

Qon — odam va umurtqali hayvonlarning qon aylanish sistemasida aylanib yuradigan suyuq toʻqima; hujayra va toʻqimalarga yetib borib, ularning hayot faoliyatini hamda fiziologik funksiyalarining bajarilishini taʼminlaydi. Eritrotsitlarning tarkibidagi gemoglobin Q.ga qizil rang beradi. Q.ning tarkibi, osmotik bosimi va aktiv reaksiyasi (rN) deyarli oʻzgarmaydi. Q. organizmda xilma-xil vazifalarni bajaradi: u hujayralarga kislorod yetkazib beradi va karbonat angidrid gazini olib ketadi (nafas funksiyasi); ovqat hazm qilish aʼzolaridan oziq moddalarni butun organizmga tarqatadi (oziq moddalarni tashish funksiyasi); moddalar almashinuvi mahsulotini chiqarish aʼzolariga (buyrakka) olib boradi. Q. aʼzolarning gumoral aloqasini yuzaga chiqaradi, u gaz almashinuvi, nafas, suvtuz almashinuvi, kislota-ishqor muvozanatida ishtirok etadi. Q.da antitoksinlar, lizinlar va antitelolar borligi, shuningdek, leykotsitlar mikroorganizmlar va yot jismlarni qamrab yutish xususiyatiga ega boʻlganligi tufayli Q. organizmni zararli moddalar va yot jismlardan himoya qiladi. U gavda trasini doim bir maromda saqlashda muhim ahamiyatga ega.

Hududiy jihatdan kooperatsiyalashning mahalliy (shu xududning oʻzidagi i.ch. korxonalari oʻrtasidagi aloqa) va mintaqaviy (bir necha hududlardagi i.ch. korxonalari oʻrtasidagi aloka) shakllari bor. Kooperatsi-yalashgan aloqalar vaqt jihatidan d o -i m i i (bunda korxonalar i.ch. harakteriga koʻra, oʻzaro bogʻlangan boʻladi, yaʼni muayyan mahsulotning bir qismi birinchi korxonada tayyorlansa, boshqa qismi ikkinchi korxonada tayyorlanadi) yoki vaqtinchalik (bunda korxonalar bir-biri bilan ehtiyojga koʻra, vaqtincha bogʻlanadi) boʻlishi mumkin. Kooperatsiyalashgan aloqadagi korxonalar soni va tayyor mahsulot tannarxida kooperatsiya orqali yetkazilgan de-tallar, uzellarning salmogʻi I.ch.k. da-rajasi koʻrsatkichlari hisoblanadi. I.ch.ni ixtisoslashtirish rivojlangan sari kooperatsiyalashgan aloqalar ham rivojlanib boradi. Bu jarayon avtomo-bilsozlik, traktorsozlik, aviasozlik kabi sohalarda yaqqol koʻrinadi. Mac, dunyoga mashhur "Toyota" avtomobil kompaniyasi minglab kichik va oʻrta kompaniyalar bilan kooperatsiyalashgan holda hamkorlik qiladi.

Adno (arab.— eng past) — 1) 19—20-a. boshlarida Xiva xonligida 5 ta-nobgacha yeri bo‘lgan pastki tabaqadagi dehqonlar. Xonlikda 8404 A. xo‘jaligi bo‘lib, ularga qarashli yerlar 21 ming ta-nobni tashkil qilgan (1873). 2) Madrasa talabalarining boshlang‘ich o‘quv guruhi (qarang Madrasa).

Cressa Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Novara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7 km2. 1431 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Er-xotin bir-biriga moddiy yordam berishi shart. Bunday yordam berishdan bosh tortilgan taqdirda, yordamga muhtoj, mehnatga layoqatsiz er yoki xotin, shuningdek, xotin homiladorlik davrida va oʻrtada bola tugʻilgandan boshlab 3 yil davomida, oʻrtada bolaga qaragan yordamga muhtoj xotin (er) yordam berishga qodir boʻlgan er (xotin)dan sud tartibida taʼminot (aliment) olish huquqiga ega.

L'Hôpital-le-Mercier Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Charolles tumani tarkibiga kiradi.

Haykalga, Singer tikuv mashinalarining quruvchisi Isaac Singerning xotini Isabelle Eufenie Boyer modellik qilgan. Ozodlik Haykali 1884 yilda Fransiyada qurib boʻlingandan 1 yil son'gra 350 parchaga boʻlinib 214 sandiq ichida N'yu-Y'orkga keltirildi. Boʻlaklar, 4 oy ichida poydevorning ustiga birlashtirilib yangidan qurildi va 28 oktabr 1886 yilda minglarcha tamoshabinlarning qarshisida ochilishi eʼlon qilindi.

Oklend — AQShning gʻarbiy qismidagi shahar. Kaliforniya shtatida, San-Fransisko koʻltigʻi sohilidagi port. Osma koʻprik va parom orkali SanFransisko shahri bilan bogʻlangan. Aholisi 400 ming kishi (2000). O. — transkontinental yoʻllarning soʻnggi punkti. Kemasozlik va kema taʼmirlash, elektrotexnika, metallsozlik, tayyor kismlardan avtomobil yigʻish, kimyo sanoati korxonalari, rasadxona, harbiy dengiz bazasi bor. Shaharga 1850 yilda asos solingan.

Shoir uzoq yillardan buyon qand diabeti kasalligidan aziyat chekib kelganligi sababli. 2014-yilning 8 iyun kuni Oʻsh shahrida 65 yoshida vafot etdi.

Dzudo terma jamoamiz Olimpiya oʻyinlariga 6 kishi bilan yoʻl olgandi. Afsuski, Andrey Shturbabin shogirdlari Londonda bor-yoʻgʻi bitta bronzani qoʻlga kirita oldilar. Vaholanki, Pekin-2008da dzudochilarimiz delegatsiyamiz hisobiga bitta kumush (Abdulla Tangriev) va bitta bronza (Rishod Sobirov) medalini taqdim etishgandi. Koʻrinib turibdiki, London-2012 bahslarida dzudo terma jamoamizda pasayish kuzatildi va ular oʻziga yuklatilgan vazifani to'liq bajara olishmadi.

15—16-asrlarda shaharning madaniy va iqtisodiy rivojlanishida bir oz turgʻunlik roʻy beradi. 1646 yilda Xiva xoni Abulgʻoziy Bahodirxon (1643—1664) hozirgi Urganch shahriga asos soldi. Shundan keyin qad. shaharning nomi Koʻhna Urganch boʻlib qoldi. Xiva xoni Muhammad Aminxon (1846-55) K. U.da boʻlib Xorazm poytaxtini oʻsha yerga koʻchirishga qaror qildi. Lekin, uning 1855 yilda Saraxsda turkmanlar bilan boʻlgan jangdagi fojiali oʻlimi bu ishga barham berdi.
Sharqiy afrika - Afrikaning sharqiy qismidagi ekvatorial va subekvatorial kengliklardagi yerlarni oʻz ichiga olgan tabiiy oʻlka, shim.da Efiopiya yassitogʻligi, gʻarbda Kongo botigʻi, jan.da Zambezi daryosining quyi oqimi va sharqda Hind okeani bilan chegaralangan. Sh.A. hududining aksari qismini Sharqiy Afrika yassitogʻligi (bal. 1000 m dan ziyod) egallaydi. Yassitogʻlik tektonik yoriklar bilan parchalangan. Relyefida palaxsali togʻlar, lavali plato va vulkan konuslari (Afrikaning eng baland joyi — Kilimanjaro soʻngan vulkani, 5895 m), tub terrasalar, uzilmali botiqlar va jarliklar navbatlanib joylashgan. Dengizboʻyi qismi kambar pasttekislikdan iborat. Iqlimi ekvatorial mussonli, issiq, mavsumiy nam iqlim. Yillik yogʻin 500 dan 3000 mm gacha. Sharqiy Afrika yassitogʻligi Nil, Kongo, Zambezi va Hind okeaniga quyiladigan kichikroq daryolar havzalari oʻrtasidagi suvayirgʻich vazifasini bajaradi. Koʻl koʻp (Viktoriya, Tanganika, Nyasa va boshqalar). Oʻsimliklari turli tipdagi savannalar va siyrak oʻrmonlardan iborat, togʻlarda oʻsimlikdar balandlik mintaqalari boʻylab tarqalgan. Hayvonot dunyosi (ayniqsa, yirik sut emizuvchilar)ga boy. Hayvonlari Efiopiya zoogeografik oblastining Sh.A. oblastchasiga mansub. Sh.A.da Keniya, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzaniya, Zambiya, Malavi, Somali, Efiopiya va Jibuti davlatlari joylashgan.

Vibratsion toʻqmoq, titrama toʻqmoq — yerga yogʻoch, metall va temir-beton qoziqlarni, qoziqoyoqlar, quvurlar, ustunlar va b.ni qoqish hamda sugʻurib olish uchun moʻljallangan zarbiy-titrama mashina. V.t.ning titrama ish organi qoqiladigan qoziqning kallagiga prujinali osma orqa-li bogʻlangan boʻladi, shuning uchun qoziqqa titrama taʼsir qilish bilan birga unga davriy zarb impulslarini berib, uning yerga botishini jadallashtiradi. Titrama ish organining muhrasi qoziqning kallagiga zarbiy taʼsir koʻrsatadi. V. t. bir dvigatelli va ikki dvigatelli boʻlishi mumkin. V. t.dan muzlagan materiallarni yum-shatishda, yerni shibbalash da ham foydalaniladi.

Varaqi — hamir, goʻsht va piyozdan tayyorlanadigan taom. Yupqa (1–2 mm) yoyilgan hamir yuzasiga yogʻ surkab, eni 7—8 sm li tasmalar kesiladi. Tasmalardan 3—4 tasi ustma-ust qoʻyilib, eni 7—8 sm qilib kesiladi va 3—4 qavatli jildlar hosil boʻladi. Har bir jild oʻrtasi joʻva bilan nafisroq yoyiladi. Yogʻda qovurib olingan qiyma jildlarni buklab tugiladi va qizarguncha yogʻda qovuriladi. V.ni tandir varaqi somsa turi ham bor. U ham shu tarzda tayyorlanadi, faqat somsa kabi tandirga yopib yoki duxovkada pishiriladi (q. Somsa).
1801—02 yillarda Peterburgning harbiy gubernatori. 1805 yilda Avstriyadagi rus qoʻshinlaridan biriga qoʻmondon qilib tayinlangan. Austerlits jangi (1805) dan soʻng podsho K.ga adonat bilan qarab, uni qoʻmondonlikdan chetlashtirib, Kiyev harbiy gubernatori qilib tayinlagan (1806). Napoleon bilan urush xavfi yaqinlashgach hamda choʻzilib ketgan rus-turk urushini yakunlash maqsadida Aleksandr I K.ni Moldaviyadagi rus armiyasi bosh qoʻmondoni etib tayinlashga majbur boʻlgan (1811 yil 7 mart). Bosh qoʻmondon sifatida 1811 yil 22 iyun Rushchuk jangida turklarga zarba berib, Turkiya bilan Rossiya oʻrtasida Buharest sulhi (1812) ni Rossiya foydasiga imzolashga erishdi. 8 avg . Vapoleon Bovapart qoʻshinlariga qarshi kurashayotgan rus armiyasiga bosh qoʻmondon etib tayinlangan. Borodino jangidz. Vapoleon armiyasiga qarshi mohirona jang qilgan. Fransuz qoʻshinlariga bir qancha janglarda (Tarutino, Maloyaroslavets, Vyazma, Berezina daryosi boʻyida va boshqalar) jiddiy zarbalar bergan, natijada Vapoleon qolgan-qutgan qoʻshini bilan Rossiyani tark etishga majbur boʻlgan. 1813 yil yanvar

Maorifi, madaniy-maʼrifiy va il-miy muassasalari. Mamlakat aholisining 90% savodsiz. Maktab yoshidagi bolalarning 21% oʻqishga jalb etilgan. N. maorif tizimi fransuz tizimi taʼsirida tashkil topdi. 6—7 yoshdan boshlab bolalar boshlangʻich maktabda 6 yil oʻqiydi. Oʻrta maktab — 7 yillik. Davlatga qarashli boshlangʻich maktablardan tashqari xususiy maktablar ham bor. Oʻqituvchilar normal (ped.) bi-lim yurtlarida 4 yil mobaynida tayyorlanadi, 4 yillik va 1 yillik ped. kurslari ham bor. Maradidagi texnika li-seyi, Agadesdagi konchilik bilim yurti hunar-texnika taʼlimi beradi. Zinderda feldsher va sanitarlar tayyorlovchi milliy maktab, Niameyda so-gʻliqni saklash maktabi, fuqaro avia-siyasi va meteorologiya maktabi bor. Oliy oʻquv yurtlari: Niamey universiteti, milliy maʼmuriy kollej. Un-t huzu-rida Mat. tadqiqot in-ti, Ijtimoiy fanlar tadqiqot markazi, Geol. tad-qiqotlari byurosi ishlaydi. Bundan ta-shqari, Afrika Birligi Tashkilotining tilshunoslik, tarix va ogʻzaki anʼanalar tadqiqot markazi, agronomiya tadqiqotlari milliy in-ti, veterinariya lab. va boshqa mavjud.

Lumbitepa — Andijon viloyatining Marhamat tumani hududida, qad. Mingtepa shahri harobasi (Marhamat)dan 6 km gʻarbda joylashgan. L. toʻgʻri burchak (65x90 m) shaklda. Jan.-gʻarbiy burchagida toʻgʻri burchak (18x20 m) tarhli, balandligi 3 m boʻlgan tepalik — qalʼa harobasi joylashgan. 1988—89 yillarda stratigrafik shurf qazilgan va tepalikning ustki qatlami ochib tekshirilgan. L. — koʻpqatlamli manzilgoh boʻlib, quyi qatlamdagi hayot milodiy 3— 4-asrlarga, ustki qatlamdagi hayot esa, 7—8-asrlarga toʻgʻri keladi. Qazishmalar natijasida yangi tipdagi mustahkamlangan manzilgoh aniqlangan. U kalinligi 3 m dan ortiq tashqi devor bilan oʻralgan, ichki qismida zich qurilgan inshootlar, mol qoʻrasi joylashgan katta hovlisi boʻlgan. Manzilgoh devor bilan 4 qismga ajratilgan. Kattaligi bir xil boʻlgan xonalardan oʻchoqlar chiqqan.
"BADOYE ul-LUGʻAT" ("Ajoyib lugʻat") — Alisher Navoiyning sheʼriyatini izoxlash uchun tuzilgan oʻzbekcha-forscha lugʻat. Muallifi — Tole Hiraviy. 1500-y.larda Sulton Husaynning topshirigʻiga binoan tuzilgan. "B.ul-l."da mingga yaqin soʻz va iboralar berilgan. Hajmi — 180 bet. 1—10- betlarida lugʻatchilik va bu lugʻat haqida maʼlumot berilgan. Unda ot, sifat, son va olmoshlar bosh kelishikda, feʼllar masdar shaklida koʻrsatilgan. "B.ul-l." lugʻatchilik taraqqiyotiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Prof. A. K. Borovkov tomonidan oʻrganilib, nashr ettirilgan (1961).

Blaibach Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Cham tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 17,02 km2. Aholisi – 1985 kishi (2010).

Maxambet tumani — Atirau viloyatining markaizy qismida joylashgan tuman. Tumanning maʼmuriy markazi — Maxambet qishlogʻi. Aholisi 30 800 kishi (2010). Viloyat markazidan 70 km masofada Atirau-Oʻral magistralining yoqasida joylashgan.

O’zbеkiston Rеspublikasi Prеzidеntining 17-iyul 2012-yildagi PP-1789 sonli Qaroriga asosan XXX Yozgi Olimpiada o’yinlarida mеdallar bilan taqdirlangan sportchilarni mukofotlash quyidagi ko’rinishda bo’ldi:

Abdullaxon (17-a.) - Sharqiy Turkiston xoni (1638 —70). 1638 y. Yor-kend taxtiga o‘tirgan. A.ning xonlik dav-ri qirg‘iz va qalmoqlarga qarshi urushlar va o‘zaro nizolarni bostirish bilan o‘tgan. O‘zaro kurash natijasida A. yurtini tash-lab, Makkaga ketishga majbur bo‘lgan. Makkadan kaytishida Hindistonda va-fot etgan.

Badiiy gimnastika boʻyicha yakka tartibdagi koʻpkurash musobaqalarida ishtirok etgan Ulyana Trofimova saralash bosqichi yakuniga koʻra, Toʻrtta yoʻnalish — xalqada, koptokda, gurzi, va lentada chiqishlarini namoyish etdi. Musobaqalar yakunida, Trofimova umumhisobda hakamlar tomonidan 97.350 bahoga munosib koʻrildi. Bu natijasi bilan Trofimova 24 sportchi orasida 20-oʻrinni egallagan.

Koʻztikan, iberiya boʻtakoʻzi (Centaurea iberica Trev.) — murakkabguldoshlarga mansub ikki yillik begona oʻt. Poyasi tik oʻsadi, boʻyi 20—70 sm. Poyasining yuqori qismi tarvaqaylab shoxlangan, serbarg . Barginingcheti tikanli, arratishsimon, ildiz oldi barglari patsimon, poyadagilari nashtarsimon qirqilgan. Gullari och qizil, sanatsimon toʻpgulga yigʻilgan. Ildizi oʻq ildiz, tuproqqa 1 m chuq. gacha kiradi.

Chanoq-son boʻgʻimi - chanok suyagidagi quymuch kosasi bilan son suyagining boshi birlashishidan paydo boʻladi. Quymuch kosasining qirgʻogʻida chuqurchaning kattalashtirishga moslashgan fibroz togʻay labi bor. Boʻgʻim xaltasi erkin joylashgan boʻlib, son suyagi boshining harakat qilishiga xalaqit bermaydi. Chanoq-son boʻgʻimib. yonboshson, oʻtirgichson, qovson boylamlari bilan mustahkamlanadi. Chanoq-son boʻgʻimib. atrofidagi muskullar boʻgʻim harakatida boylamlarning unchalik taranglanmasligiga imkon yaratadi. Boʻgʻim yongʻoqsimon shaklda boʻlib, frontal oʻqida tanaga yaqinlashibuzoqlashishi, vertikal (tik) oʻqi boʻylab tashqari hamda ichkariga aylanishi va doira shaklida harakat qilishi mumkin.
Filippin tillari tasniflari ibtidoiy xususiyatga ega boʻlib, bu tasniflar sof lingvistik boʻlmay, etnolingvistik yoki geolingvistik tasniflardir. Mas, amerikalik F. Bleyk 20-asr boshlarida Filippin tillari ni jan. va shim. guruhlarga boʻlgan; ingliz olimi R. Rayt va filippinlik G. O. Beyerlar esa ularni "xristian", "musulmon" va "majusiy" (butparast) tillarga ajratgan; amerikalik X. Konklin Filippin tillari ni 75 "asosiy lingvistik guruxlar"ga birlashtiradi; filippinlik S. Lopes shim., markaziy (bisay) va jan. tillarni ajratadi va boshqa Ispaniyalik G. S. Xili va amerikalik K. Makfarlandlarning tasniflari ancha mukammal boʻlsada, ularning birinchisi — etnolingvistik, ikkinchisi geolingvistik xususiyatga ega.

Tibbiy xizmati, maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari. Vrachlar untlarning tibbiyot ftlarida tayyorlanadi. Taʼlim 6 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy va bepul. Davlat maktablari bilan birga xususiy maktablar ham bor. Oʻqish muddati boshlangʻich maktablarda 6 yil, oraliq maktablarda 2 yil, 8 yillik maktab (boshlangʻich va oraliq)dan keyingi bosqich oʻrta maktab (oʻqish muddati 3 yil). Kollej va oliy oʻquv yurtlarida oʻqish pulli. Mamlakatda 7 universitet va texnika intlari bor. Untlar Oklend, Kraystcherch, PalmerstonNort, Danidin, Vellington, Gamiltonda joylashgan. Yangi Zelandiyalar mamlakatning oliy ilmiy muassasasi — Ya.Z. qirollik jamiyati (1867 yil tashkil etilgan, turli shaharlarda 50 ga yaqin boʻlim va filiallari bor), ilmiy va industrial tadqiqotlar departamenti (1926), pedagogik tadqiqotlar kengashi (1933), Yangi Zelandiya nafis sanʼat akademiyasi, Karterov rasadxonasi, hammasi — Velington shahrida, Danidin shahridagi tibbiy tadqiqotlar kengashi (1950), Vellingtondagi iqtisodiy tadqiqotlar instituti (1958), Kraystcherchdagi geofizika va astronomiya rasadxonasida olib boriladi. Vellingtonda Milliy kutubxona (1966), Oklend (1880), Kraystcherch (1859), Vellington (1893) shahrilarida kutubxonalar, Milliy muzey kutubxonasi bor. Muzeylari: Vellingtondagi milliy muzey (1865), Milliy badiiy galereya (1936), Danidin, Kraystcherch, Oklend shahrilaridagi muzeylar, Oklenddagi badiiy galereya, Transport va texnika muzeyi va boshqalarMatbuoti, radioeshittirishi va teleqoʻrsatuvi. Ya.Z.da bir qancha gaz. va jur. nashr etiladi. Yiriklari: "Dominion" (kundalik gaz., 1907 yildan), "Ivning post" ("Kechki pochta", kechki kundalik gaz., 1865 yildan), "Nyu Zilend gerald" ("Yangi Zelandiya xabarchisi", kundalik gaz., 1863 yildan), "Nyu trus" ("Yangi haqiqat", haftalik gaz., 1904 yildan), "Otago deyli tayms" ("Otago provinsiyasi kundalik vaqti", kundalik gaz., 1861 yildan), "Press" ("Matbuot", kundalik gaz., 1861 yildan), "Soushelist politiks" (jur.). Nyu Zilend Press Assoshieyshn, Yangi Zelandiya kundalik gaz.larning kooperativ birlashmasi, 1879 yil asos solingan. "Radio Nyu Zilend" radiosi 1936 yil, "Televiji Nyu Zilend" televideniyesi 1960 yil tashkil etilgan.

Herguijuela del Campo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 25,69 km2. Aholisi – 106 kishi (2010).
Ilk sheʼrlar toʻplami — "Qasosim bor" (1942). "Haykal" (1943), "Salyut" (1945), "Vatan kuylari" (1949), "Yangi bogʻ" (1951), "Dalamizga keling" (1954), "Qitʼalar uygʻoq" (1960), "Oshiq koʻngil" (1974) singari sheʼriy toʻplamlar hamda "Hayot ishqi", "Lola koʻl", "Amazonka qoʻshigʻi" singari dostonlar muallifi. H.Gʻ. sheʼriyatiga xos asosiy xususiyat shunda-ki, u lirik qahramonning ruhiy ola-mini ochish, uning tuygʻu va kechin-malaridagi iztirob va ichki kurashni tasvirlashga emas, balki umuminsoniy fikr va gʻoyalarni kuylashga koʻproq urgʻu bergan. Koʻpincha tanta-navor ohanglar yordamida voqelikka boʻlgan munosabatini ifodalashga, kitobxon bilan muloqotda boʻlishga intilgan.

Kirov viloyatining yer usti past-balandlik boʻlib, shim.dan jan.ga pasayib boradi. Foydali kazilmalari: temir rudasi, yonuvchi slanetslar, fosforit, torf. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi —14°, iyulniki 17°. Yillik yogʻin 500 mm. Vegetatsiya davri 155—170 kun. Asosiy daryosi — Vyatka. Tuproqlari podzol, chimli podzol, unumdor chimli-karbonatli, oʻtloqi, botqoq va kulrang tuproqlar.

Ellefeld Olmoniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Vogtlandkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 4,55 km2. Aholisi – 2836 kishi (2010).

Bozor koʻlamiga koʻra, N.lar xududiy (mintaqaviy), milliy va xalqaro bozor N.lar i ga boʻlinadi. Hududiy N. — faqat maʼlum hududiy bozorga xos boʻlib, u shu hudud doirasidagi omillar taʼsirida hosil boʻladi. Milliy bozor N.i — bir mamlakat doirasida amal qiluvchi va ularning xususiya-tini aks ettiruvchi N.lardir. Xalq-aro N. — muayyan tovarga ketgan baynalminal harajatlarni, tovarning nafliligi jihatidan jahon standarti talabiga mos kelish darajasini va xa-lkaro bozordagi talab va taklif nis-batini hisobga oladi.

Ikking (ingl. Hiccup, aniqroq tarjima qilinganda: Hiqichoq; to‘liq ismi Hiqichoq Gorendus Goddek ||| inglizchasiga Hiccup Horendous Haddock |||) - safdoshlaridan bo‘yi kichkina, orriq, nimjon va viking Stoik Ulkanning (ingl. Stoick the Vast) o‘g‘li. U Qora Ajdarni bo‘ysintiradi va unga Tishsiz deb nom qo‘yadi. Otasi Yanek uni haqiqiy viking bo‘lishini xohlaydi, ya‘ni ajdaholarni ovlab, o‘ldirishini istaydi. Lekin Iking ajdaholarga mehribonlik ko‘rsatadi.

Dahme Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ostholstein tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 9,08 km2. 1247 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Fond bozori ishlari uning professional xodimlari: brokerlar (bitimda oʻz kapitali bilan qatnashuvchi vositachilar), boshqaruvchilar (ishonib topshirilgan qimmatli qogʻozlarni idora qiladigan shaxslar), kliringlar (oʻzaro majburiyatlarni aniqlash bilan shugullanuvchi tashkilotlar), depozitariylar (qimmatli qogʻozlarni saqlash boʻyicha xizmat koʻrsatadi); reyestr yurituvchilar (qimmat qogʻozlarni roʻyxatdan oʻtkazish ishini bajaradi); savdo-sotiqni tashkil etuvchilar (qimmatli qogozlar bilan bitam tuzishga yordam berish xizmagini bajaradi); jobberlar (qimmatli qogʻozlar bozori konʼyunkturasi boʻyicha mutaxassislar) orqali amalga oshiriladi. Ular bilan birga qimmatli qogʻozlar bozoriga bank xizmatchilari, investitsiya fondlari xodimlari, shuningdek, moliyaviy bozor uchun zarur boʻlgan qonunchilik va nazoratni taʼminlovchi davlat xizmatchilari va yuristlar xizmat koʻrsatadi. Fond bozori infratuzilmasini fond birjasi, roʻyxat (reyestr)ga oluvchi muassasalar, depozitariylar tizimi tashkil etadi.

Niemegk Olmoniyaning Brandenburg yerida joylashgan shahardir. Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 44,81 km2. 2058 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Ag‘dam — Ozarbayjon Respublikasidagi shahar (1828 yildan). Qorabog‘ tizmasining etagida. Agʻdam stansiyasi. Aholisi 39,8 ming kishi (1999). Oziq-ovqat sanoati (jumladan vinochilik) ri-vojlangan. Metallsozlik, gilam to‘qish korxonalari, yog‘sir zavodi, teatr bor. A.ga 1741 y. asos solingan.

Vinchester (ing . Nags1 sNkk - qattiqdisk) — kompyuterdagi barcha dastur va maʼlumotdar saqlanadigan xotira qurilmasi. "V". tsrmini sigimi 16 Mbayt (1VM, 1973) boʻdgap qattiq disk birinchi modelining jargonli nomidap kelib chiqqai. U har biri 30 ta sektor va 30 ta yoʻlkaga ega boʻlib, "Vinchester" ov midtigpning "30/30" kalibri b-i ayian mos keladi. V. yigʻilgapda bir nschta qattiq disklardan iborat boʻlib, gsrmetik spiq kor-pusdagi magnit kallagi blokiga joylashtiriladi.

Mörbisch am See Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan kommunadir. Eisenstadt-Umgebung (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 28,5 km2. 2353 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Anneksiya baʼzan yashirin holda ham amalga oshiriladi. „Bunday hollarda egallab olingan mamlakatlarda qoʻgʻirchoq hukumat tuzilib, bu hukumat shu mamlakatni egallab olgan davlat siyosatiga boʻysunadi va imperialistik davlatlar yoʻl-yoʻrigʻi b-n ish tutadi.“

F. doimiy boʻlmasdan uning tarkibi va tashqi koʻrinishi yillar va yil fasllari davomida oʻzgarib boradi. Natijada bir xil turlar oʻrnini boshqalari egallaydi; bir F. boshqasi bilan almashinadi, yaʼni suksessiya roʻy beradi. F. haqidagi taʼlimot fitotsenologiya deb ataladi.

Har qanday Sheʼr tuzilishidagi vazn asosida boʻgʻin turadi. Biroq sheʼr tizimlarining xarakteri boʻgʻinning qaysi xususiyatiga tayanishiga bogʻliq. Sillabik tizim, shu jumladan, oʻzbek barmoq tizimi boʻgʻinlarning soniga, tonik tizim urgʻusiga, sillabiktonik tizim esa boʻgʻinning urgʻuli va urgʻusizligiga tayanadi, aruz esa boʻgʻinning choʻziqqisqaligiga qaraydi.
Filippin tillari Ispaniya istilosigacha qad. hind yozuvi brahmi asosida yaratilgan boʻgʻinli yozuvdan foydalangan (unlilar uchun 3 ta, undoshlar uchun 14 ta belgiharf boʻlib, boshqa tovushlar diakritik va boshqa belgilar bilan ifodalangan), 17-asrdan bu yozuv ispanlashgan lotin grafikasi bilan almashtirilgan. Mindanao va Sudu orollaridagi musulmon aholi arab yozuvidan ham foydalanadi. 20-asrning 80-yillarida Filippin tillari dan faqat 14—15 tasigina oʻz yozuviga ega boʻlgan edi, qolganlari yozuvga ega emas.

Teatr 2-jahon urushi yillarida ogʻir sinovdan utdi. Teatr jamoasining bir qismi urushga junadi. Nishon Hodimetov, Obid Rixsiyev, Obid Ibrohimov, Qayum Tulaganov, Muhammad Shermuhamedov, Nurmat Azizov kabi sanʼatkorlar jang maidonlarida xdlok boʻddilar. Front ortida qolgan qismi — Z. Olimov, A. Olimova, H. Muxiddinov, X. Boboxonova, T. Latipova, A. Tolipov, M. Hamidova, O. Fayozova, K.Muslimovalar esa turli mavzularda asarlar sahnalashtirdilar: "Front" (A. Korneychuk), "Boy ila xizmatchi" (Hamza), "Tohir va Zuhra" (S. Abdulla), "Nurxon", "Oftobxon" (K. Yashin) va boshqa.

Hamid gʻulom (Gʻulomov Hamid Ubaydullayevich) (1919.25.4 — Toshkent — 2005.21.8) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1979), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1969). Oʻrta Osiyo industrial institutining ishchilar (1933) va togʻ fakultetlarini, Pedagogika intining rus tili va adabiyoti fakultetida Moskvadagi Oliy adabiyot kursida taʼlim olgan. "Qizil Tojikiston" gaz.da adabiy xodim (1938-41), JCHM Oʻzbekiston davlat nashriyotida muhar-rir (1941—42), respublika radio komitetida suxandon va muharrir (1943 —44), "Qizil Oʻzbekiston" gaz.da boʻlim mudiri va masʼul kotib (1944— 54), "Literaturnaya gazeta"ning Oʻzbekiston boʻyicha maxsus muxbiri (1956— 58), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi hayʼatida kotib (1958—65), "Sharq yulduzi" jur.da bosh muharrir (1965—71), Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida direktor (1971—81).

Uzzol (arab. — pastga sakrash, tushish) — Oʻn ikki maqom va Shashmakom tarkibida maʼlum shoʻʼba nomi. Unda kuy harakatida 4 — 5 pogona pastga qoʻqqisdan sakrash (tushish) roʻy beradi. U.ning dastlabki kuy tuzilishi haqida maʼlumot yoʻq. Musiqa risolalarida uning kvinta diapazonidagi tovush qatorigina keltirilgan. Shashmaqomda Buzruk maqomining birinchi guruh shoʻbalari orasida "Talqini U.", "Nasri U." nomli shoʻʼbalar va "Ufari U." qismi mavjud. Ular juda yokimli va jozibali ashula yoʻllari boʻlib, boshlanish jumlasida kuy kvartagacha pastga sakraydi. Xorazm makrmlarida esa bu harakat pogonamapogʻona tushiriladi. U. shoʻʼbalari va ufari daromad, miyonxat hamda tushirim qismlaridan tarkib topgan, 3 turli doyra usulida ijro etiladigan bir xil ashula yoʻlidir. U. namud sifatida ham koʻpuchraydi. Namudi U. Buzruk va Rost makrmlarining turli shoʻʼbalarida, shuningdek, yirik shakldagi mumtoz kuy va ashulalarda, bastakorlar ijodida ham keng qoʻllanilgan. Uygʻurlarda Oʻzhol deb nomlanib, kuy tuzilishi Shashmakrmdagi U.dan butunlay farq qiladi.
2012-yilning oktyabrida Georgi Margvelashvili, Bidzina Ivanishvili hukumatida Gurjiston Taʼlim Vaziri lavozimini egalladi. 2013-yilning 7-fevralida U Gurjiston hukumatining vitse-premyeri etib tayinlandi. 2013-yilning 11-may kuni «Gurjiston Orzusi» koalitsiyasi Giorgi Margvelashvilini oʻz nomidan 2012-yilning 27-oktyabrida boʻlib oʻtadigan Gurjiston Prezidenti saylovlariga uning nomzodini qo'ydi. 2013-yil 16-iyulda Margvelashvili saylovoldi kampaniyada aybdorlikni oldini olish uchun Taʼlim Vaziri vakolatidan isteʼfoga chiqdi. Georgi Margvelashvili falsafa, siyosat, madaniyat, va xalqaro munosabatlar haqida qator maqolalar va qoʻllanmalar muallifidir. 2013-yil 27-oktyabr kuni Gurjiston Prezidenti saylovlarida gʻalaba qozondi va Gurjiston Respublikasi Prezidenti deb e'lon qilindi va 17-noyabrdan Prezidentlik lavozimida rasman ish boshladi.

Nußdorf ob der Traisen Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 15.43 km2. 1583 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Cerveruela Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 23.44 km2. Aholisi – 41 kishi (2010).

Stadtlohn Olmoniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan shahardir. Borken tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 79,06 km2. 20 631 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Amaro Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 33 km2. 801 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Oʻzbek oshxonasi — oʻzbek xalqi va Oʻzbekistonning milliy va anʼanaviy oshxonasidir. Katta tarixga ega boʻlib, oʻzbek tili, madaniyati va anʼanalari bilan chambarchas bogʻliq. Oʻzbek oshxonasi, Oʻrta Osiyoning boshqa turkiy xalqlaridan farqli oʻlaroq, turli xil xalqlar oshxonasi va madaniyatining taʼsiri ostida xilma-xillikga egadir. Ushbu xilma-xillik, oʻzbeklarning bir qismi turgʻun, bir qismi esa koʻchmanchilik qilib boshqa xalqlar taomlarini oʻzlashtirishgan va ana shunday unikal xilma-xillikka erishishgan. Ushbu bogʻliqliklar sababli oʻzbek taomlari dunyoda eng mashhurlardan biridir.

Frickenhausen (Württemberg) Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Esslingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 11,35 km2. Aholisi – 8760 kishi (2010).

Nicholas "Nicky" F. Oppenheimer (1945-yil 8-iyun) – Afrikalik milliarder, olmos, oltin qazib olish ishlari bilan faoliyat yurituvchi yirik konchilik firmalarining aksiyadori

Senna Comasco Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Como provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 2,74 km2. 2766 nafar aholi istiqomat qiladi.

Qozoqlik, qozoqilik - 15—16-asrlarda hokimiyat uchun kurashda magʻlubiyatga uchrab, oʻz el-yurtidan ajrab boshqa oʻlkalarda kuch toʻplash uchun yurgan shahzoda yoki hukmdorlar "qozoq", ularning shunday yurish-turmushi esa "Q." deb atalgan (yana q. Kazaklar).
Alexander Bengt Magnus Bard, 1961 yil 17 martda Västra Ny, Motala tumanida tugʻilgan, shved va yaxudi soʻz ustasi/munozarachi, yozuvchi, notiq, artist, siyosatchi va film bilan ishlovchi produsent. U Army of Lovers, BWO, Gravitonas va Vacuum musika guruhlarini tuzgan va ularni chiqishlarida ishtirok etgan. Muzikadan tashqari u 1995 yildan beri turli sohalarda. Shvetsiya va chet ellarda munozaralarga qatnashib, soʻzga chiqib keladi. U Jan Söderqvist bilan birga 3ta kitob yozgan, 2011 yildan beri Alexander Idol TV Dasturining Jurisida ishtirok etib keladi. Undan tashqari Bard psykoanalytik sifatida úqimagan bulsa ham ishlab keladi. U artist Bengt Johansson va cherkov imomi Hans Johanssonlarning opasini úgʻli.

Ahmedov X.A., Sugʻorish melioratsiyasi, T., 1977; Raschyotniy rejim orosheniya selskoxozyaystvennix kultur v basseynax rek Sirdari i Amudari, T., 1967; Avliyakul o v A.E., Orosheniye kultur xlopkovogo sevooborota, T., 1988.

Gerhardsbrunn Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Kaiserslautern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 10,03 km2. 154 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Couthures-sur-Garonne Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.

Artur Taymazov, Guzеl Xubbiеva, Еkatеrina Xilkolar uchun, London Olimpiadasi hisob bo’yicha to’rtinchi olimpiada bo’ldi. 2000-yil Sidnеy, 2004-yil Afina, 2008-yil Pеkinda yurtimiz sha'nini himoya qilgan bu sportchilar, 2012-yil Londonda ham O’zbekiston sha'nini himoya qilishdi;

Arnstorf Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Rottal-Inn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 80,48 km2. Aholisi – 6589 kishi (2010).

Augst Shveysariyaning Basel-Landschaft kantonida joylashgan kommunadir. Liestal okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 1.64 km2. 901 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

K. ish vaqti, dam olish vaqti, mehnat sharoiti, mehnat muhofazasi va h.k. jihatidan boshqa sohalarda ishlovchi xodimlar bilan teng huquqlardan foydalanadi va oʻz majburiyatlariga ega boʻladi; har yili haq toʻlanadigan va ish joyi (lavozimi) saqlanadigan mehnat taʼtiliga chiqishi va b. imtiyozlardan foydalanishi mumkin.

Valbjix — Polshaning jan.gʻarbidagi shahar, Valbjix voyevodaligida. Aholisi 141 mingdan ziyod kishi (1990-y.lar oʻrtalari). T. i. tuguni. Quyi Si-leziya toshkoʻmir havzasining qad. markazi, 14-a.dan koks ishlab chiqariladi. Mashinasozlik (ogʻir mashinasozlik, asosan konchilik jihozlari i. ch.ga ixtisoslashgan), kimyo, toʻqimachilik, chinni, oyna-shisha sanoati korxonalari bor. Yirik issiqlik elektr st-yasi kurilgan. V. yaqinida Shchavno-Zdruy togʻ balneologik iqlim kurorti joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan Yangi Dvur qalʼasi (14-a.) qoldiklari saqlangan. Konchilik muzeyi va b. bor.
Zeldovich Yakov Borisovich (1914.8. 3, Minsk — 1987) — rus nazariyotchifizigi, akad. (1958). Sobiq Ittifoq FA ga qarashli Kimyo fizikasi intida (1931—64), Amaliy matematika intida (1964 y. dan) ishlagan. Fizikaviy kimyo, yonish, detonatsiya va zarba toʻlqinlarining zamonaviy nazariyasi yaratuvchilaridan biri. Yadro fizikasi, elementar zarralar fizikasi, astrofizika, hozirgi zamon relyativistik kosmologiyasiga oid asarlar muallifi. 1939 y. da uranning boʻlinishidagi zanjir reaksiyasini birinchi boʻlib hisoblab chiqdi (Yu. B. Hariton bilan hamkorlikda).

Shaffoflik moddaning oʻzidan yorugʻlikni oʻtkaza olish xossasidir. Yorugʻlikni toʻliq, yutmay oʻtkazuvchi modda mutlaq shaffof deyiladi. Kundalik hayotda "shaffof" atamasi ostida faqat koʻrinuvchi yorugʻlikni oʻtkazuvchi modda nazarda tutiladi; biroq umuman olib qaralganda, boshqa yorugʻlik toʻlqinlarini yutmay oʻtkazuvchi modda ham shaffofdir (masalan, koʻrinuvchi yorugʻlikni oʻtkazmaydigan qalin mato rentgen toʻlqinlarini oʻtkazadi, demak u rentgen nurlariga nisbatan shaffofdir).

Yakkabogʻdaryo (Irgʻayli, Saritoʻqay, Qizildaryo) — Qashqadaryo havzasidagi sersuv daryolardan biri. Tanxozdaryoning chap irmogʻi. Uzunligi 99 km. Havzasining mayd. 1180 km2, shu jumladan, suv toʻplash maydoni 755 km2. Hisor tizmasining gʻarbiy yon bagʻridagi muzlikdan 3949 m balandlikda boshlanadi. Yuqori oqimida Irgʻayli, keyinroq Saritoʻqay, Qizildaryo nomlari bilan maʼlum. Yakkabogʻ qishlogʻidan oʻtgach, Yakkabogʻdaryo deb ataladi. Daryoning yuqori oqimida unga buloqlardan boshlangan koʻp sonli jilgʻalar quyiladi. Asosiy irmoqlari: oʻngdan — Qarankoʻlsoy, chapdan — Tirna. Daryoning suvi bu qismida sugorishga sarflanadi. Asosan, qor va muzliklar suvidan toʻyinadi. Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi Tatar qishlogʻi yonida (boshlanishidan 50 km masofada) 6,11 m3/sek. Oʻrtacha yillik suv sarfi 12,6 m3/sek. dan (koʻp suvli yilda) 2,15 m3/sek. gacha (kam suvli yilda) oʻzgaradi. Toʻlinsuv davri mart — avgust oyida. Eng koʻp sutkalik suv sarfi may — iyunda (koʻp suvli yilda 72,1 m3/sek., kam suvli yilda 17 m3/sek.) kuzatiladi. Daryoning eng kam suv sarfi dekabr — mart oylarida boʻladi.

Vegetatsiya davomida suv berish muddatlari oʻstirilayotgan ekinlarning biologik xususiyatlari, obhavo sharoitlari, sugʻoriladigan yerlarning tuproqgrunt va gidrogeologik xususiyatlariga bogʻliq. Toʻgʻri tashkil etilgan Sr. sugʻoriladigan yerlarda ekinlardan yuqori va barqaror hosil olishni, yer va suvdan samarali foydalanishni taʼminlaydi. Sr. suv berish usuli va tartibini hisobga olib belgilanadi.
Transport yoʻllarining tuguni. G. ahamiyati jihatidan mamlakatda 2-oʻrindagi dengiz porti (yuk ortish va tushirish yiliga 25 mln. t). Kanal orqali Shim. dengizga chiqiladi. G. Belgiyaning asosiy. sanoat markazlaridan biri. Toʻqimachilik (ip gazlama) sanoati qadimdan (10-a.dan) rivojlangan. Mashinasozlik, metallsozlik, elektrotexnika, kimyo, oziq-ovqat, qogʻoz sanoati korxonalari bor. Qadimdan toʻr (krujeva) toʻqish bilan mashhur. Eksport uchun gul yetishtiriladi, gullar koʻrgazmasi oʻtkaziladi. Chetdan paxta va zigʻir tolasi, kumir, neft mahsulotlari keltiriladi. Urta asr meʼmoriy yodgorliklaridan gotika sobori (12—16-a.lar), shahar minorasi (12—14-a.lar) saqlanib qolgan. G. flamand xalqi madaniyatining markazi. Un-t (1817), muzeylar bor. Turizm rivojlangan. Shaharga 7-a.da asos solingan. G. oʻrta asr flamandlar shahri qiyofasini saqlab qolgan.

XXX Yozgi Olimpiada o’yinlariga sanoqli kunlar qolganda, Dzudo bo’yicha to’liq tarkibda qatnashishi kutilayotgan O’zbеkiston tarkibi bitta sportchiga kamaydi. Abdulla Tangriеv WADA (World Anti Doping Association– Butunjaxon Anti Doping Assotsatsiyasi) qaroriga binoan Olimpiadada ishtrok etishdan mosuvo bo’ldi;

Bayubas de Abajo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 44,09 km2. Aholisi – 194 kishi (2010).

Tennis musobaqalarining birinchi bosqichida dunyoning 16-raketkasi ispaniyalik Fernando Verdaskoga (Londonda 14-tartib raqam ostida) qarshi kortga chiqqan Denis Istomin 1 soatu 35 davom etgan uchrashuvda gʻalaba qozonib keyingi bosqich yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Birinchi setda 6/4, ikkinchi setda 7/6 (tay-brekda 11/9) hisobida gʻalaba qozongan Istomin keyingi bosqichga yoʻl oldi.

Asar ilk bor 1980-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. 1981-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplam sheʼrlari „Tirik sayyoralar“ (1978) toʻplamidagi sheʼrlar bilan bir qatorda „Zamin sayyorasi“ (2014) sheʼriy toʻplamiga kiritilgan.

Qirqma — xalq seleksiyasida chiqarilgan kechpishar qovun navi. Shakli ellipssimon, yirik, uchi toʻmtoq, uz. 30—36 sm, ogʻirligi 4—6 kg . Dum tomoni sal burishgan, uch qismi deyarli tekis. Toʻri toʻliq, yirik, nozik. Tusi jigarrangsariq. Ustidagi gullari ingichka. Poʻsti qattiq, eti och yashil, qalinligi 4,5—5 sm, oʻrtacha tolali, sersuv, shirin. Uzish vaqtida tarkibida 7,4% qand (shu jumladan, saxa-roza 3,9%), 8,7% quruq modda bor. Saqlanish davrida shirasi ortadi. Urugʻxonasi oʻrtacha kattalikda, urugʻi yirik. Urugʻi unib chiqqandan keyin hosili 100—110 kunda pishib yetiladi. Hosildorligi 240—280 s/ga. Uzoq vaqt asrash va tashishga chidamli. Toshkent viloyatida keng tarqalgan.

Q. tarkibidagi uglevodlarga glyukoza va uning almashinuv mahsulotlari kiradi. Q.da 80–100 mg % gacha glyukoza, shuningdek, glikogen, fruktoza va oz miqdorda glyukozamin boʻladi. Uglevodlar va oqsillarning almashinuv mahsulotlari (glyukoza va boshqa monosaxaridlar, kislotalar, tuzlar va suv) ichak kapillyarlaridan oqayotgan Q.ga soʻriladi. Glyukozaning bir qismi aʼzo va toʻqimalarga tarqaladi, boshqa qismi esa jigarda glikogenga aylanadi.
Saygʻoqli davlat buyurtma qoʻriqxonasi (zakaznigi) - saygʻoklarni va ular koʻpayadigan hududlarni muhofaza qilish maqsadida 1991 yilda tashkil etilgan. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qoʻngʻirot tumanida, Ustyurt platosining shim.gʻarbiy qismida joylashgan. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasiga qaraydi. Maydoni 1 mln.ga. Buyurtmaxonaning sharqiy chegarasi Qozogʻiston Respublikasining davlat chegarasigacha, gʻarbiy chegarasi Aterov (Guryev) va Oqtoʻba viloyatlari chegaralariga qadar boradi. Ustyurtda yashaydigan saygʻoqlar Qoraqalpogʻiston hududining Ustyurt qismida koʻpayib, yozda Qozogʻiston choʻllariga koʻchadi, kuzda yana Ustyurtga qaytadi. Bu hududda Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan tuvaloq va boshqa hayvonlar ham yashaydi. Buyurtma xududida saygʻoklarning umumiy soni 30 mingga yaqin (2003).

Eroniy uslub Amudaryoning quyi oqimi hududida tarqalgan (markazi — Mangʻit sh.). Ushbu uslub baxshilari dutor, gʻijjak, boʻlamon joʻrligida doston kuylashadi. Ularning qoʻshida doira qatnashmaydi. Eroniy uslubda 32 ta doston kuylari boʻlib, ularning koʻpchiligi Shirvoniy nomalar bilan oʻxshash, lekin Sarparda, Koʻr qiz, Qoʻshadas, Qoʻshim Polvon Ilgʻori va boshqalar bilan ajralib turadi. 18-a. oxiri va 19-a. boshlarida Xiva xonligida 40 dan ortiq baxshilar faoliyat koʻrsatgan va ulardan eng mashhurlari Eshvoy baxshi, Muhammadniyoz Goʻrji, Rizo baxshi, Ernazar baxshi, Suyov baxshi, Jumanazar baxshi, Axmad baxshi, Bola baxshi Abdullayev va boshqa

Koʻpgina turlari chiroyli gullaydi, jan. mintaqalarda ochiqjoylarda manzarali oʻsimlik, shim. mintaqalarda uy va oranjereyalarda oʻstiriladi. K.ning mevasi va poyasi eti ovqatga ishlatiladi, chorva mollariga ozuqa; oʻtin va yengil qurilish materiali (ayrim turlarining yogʻochlangan poyalari); buta fob (devor) tarzida foydalaniladi. K. urugʻi, qalamchasidan va payvand qilish yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Maysalari urugʻi ekilganidan keyin 3—30 kunda paydo boʻladi, payvandlash may—avg . da oʻtkaziladi. K. erta bahordan kuzgacha (ayrim turlari qishda ham) gullaydi. Qishda K. uyda 8—10° da saqlanadi, kam sugʻoriladi. Yozda K. ekilgan tuvaklar quyosh nuri tushadigan yorugʻ va issiq joylarga koʻchiriladi, tez-tez sugʻoriladi va tanasiga suv purkab ("choʻmiltirib") turish kerak.

Saint-Martin-des-Prés Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Saint-Brieuc tumani tarkibiga kiradi.

Xoʻjanov Sultonbek Xoʻjanovich (1894, hozirgi Jan. Qozogʻiston viloyatining Turkiston tumanidagi Aksumbe ovuli — 1938.10.2) — davlat va jamoat arbobi. Toshkentda qozoq tilida nashr etilgan "Birlik tugʻi" gaz.ning muharriri (1917). Sirdaryo viloyati inqilobiy qoʻmitasi raisi (1920), Turkiston ASSR ichki ishlar (1920—21), maorif (1921—22), yer ishlari (1923—24) xalq komissari, Turkiston ASSR MIK raisi oʻrinbosari (1924).

Rettershain Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Rhein-Lahn-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 4,81 km2. 347 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Oʻzbek Sheʼr tuzilishi tarixida quyidagi holatlar nazarda tutilishi sheʼrshunoslar tomonidan taʼkidlanadi: 1) turkiy xalqlar, xususan, oʻzbek Sheʼr tuzilishining "folklor tipi" davri. Bunda sintaktik parallelizmga tayanilgan. Misralar dastlab boʻgʻin soni jihatidan teng boʻlmagan, ularni sheʼriy alliteratsiya, tovush usullari va soʻz takrori uyushtirgan, qofiyalar bilan soʻz takrorlari aralash holda misra ichida joylashgan (qofiyaning misra oxiriga chiqishi keyingi davrlarga xos hodisadir). Buni oʻziga xos barmoq sheʼr tizimi davri, deyish ham mumkin;2) aruz vazniga asoslangan Sheʼr tuzilishi davri. Aruz arab xalq ogʻzaki ijodi negizida 8-asrda shakllangan va islom dinining yoyilishi bilan avval Eronga, keyin Oʻrta Osiyo xalqlari, xususan, oʻzbek adabiyotiga kirib kelgan va 11-asrdan qoʻllana boshlagan. Juda koʻplab durdona asarlar shu Sheʼr tuzilishida yaratilgan;3) erkin vaznga asoslangan Sheʼr tuzilishi oʻzbek adabiyotiga 20-asrning 20-yillarida rus tonik sheʼr tizimi taʼsirida kirib keldi. Biroq bu vazn oʻlchov, qofiya, band jihatidan erkin boʻlsada, alohida tizim emas, balki barmoq vaznining sodda, qoʻshma, aralash, murakkab kabi vazn turlaridan biridir; 4) boʻgʻinurgʻu, miqdorurgʻu va qorishiq sheʼr tizimlari. Bular nisbatan keyinroq paydo boʻlgan tizimlardir.

El Soleràs Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 12,23 km2. Aholisi – 376 kishi (2010).

Benin janubida joylashgan. G'arbda Togo va Kuffo departamenti bilan, shimolda Kolin bilan, sharqda — Platodepartamenti, janubda — Atlantik va Ueme departamenti bilan chegaradosh. Markazi — Abomey shahri. 9 komunaga bo'linadi:

Co. ning loyqa bosishiga qarshi kurashda quyidagi choralar qoʻllanadi: oqim loyqalanadigan toshqin vaqtida So.da suv sathi pasaytirilib, juda loyqa daryo suvi katta tezlikda oʻtkazib yuboriladi; aylanma kanallar barpo etiladi, soʻngra choʻkib qolgan okiziq (pulpa)lar zemsnaryadlar bilan chiqarib tashlanadi, suv yoʻlida okiziklarni choʻktiradigan tindirgichlar quriladi; muallaq oqiziqlar koʻp boʻlgan loyqa oqim toʻgʻon tagidagi maxsus suv tashlagich orqali chiqarib yuboriladi (yana q. [[Suv xoʻjaligi).

Mashinasozlik va metallsozlik (stanoksozlik, kemasozlik va kema taʼmirlash, kabel va boshqa zavodlar), neftni qayta ishlash, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor; qurilish materiallari ishlab chiqariladi, kimyofarmatsevtika zavodi faoliyat koʻrsatadi. 8 oliy oʻquv yurti, 7 i.t. instituta, 3 teatr, oʻlkashunoslik, adabiyot, badiiy muzeylar, telemarkaz bor. Shahar atrofida 3 sanatoriy, dam olish uylari mavjud.

Suv ombori katta xoʻjalik ahamiyatiga ega boʻlgani sababli 20-a. oxiriga qadar Yevropa, Osiyo, Afrika, Shim. va Jan. Amerika, Avstraliya va Okeaniyada 130 dan ortiq juda yirik suv omborlari barpo etilgan. Tanzaniyadagi OuyenFols (hajmi 250 km³, suv yuzasi maydoni 69000 km²), Kanadadagi Daniel Jonson (tegishlicha 142, 1940); Rossiyadagi Bratsk (169; 5500) Suv ombori jahondagi eng yirik suv omborlari hisoblanadi.