Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Жүрөк астмасы - жүрөктүн иштеши начарлагандыктан, кан өпкөдө көпкө кармалып, газ алмашуу бузулуп, канда көмүр кычкыл газдын көбөйүшү дем алуу борборун дүүлүктүрүп, дем кыстыктыруучу оору. Жүрөк астмасы. миокарддын инфаркты, жүрөктүн ишемия оорусу, жүрөктүн толто кемтиги, гипертония оорусу жана башкалардан болушу мүмкүн. Жүрөк астмасы канды сол карынчадан толтого түртүү начарлаганда болот деп божомолдонот. Физикалык жана психикалык күч келүүдөн приступ кармашы мүмкүн. Ал көбүнчө түнкүсүн кармайт: оорулуу капыстан деми кыстыгуудан ойгонот, башын көтөрүп турууга мажбур болот. Деми кыстыкканы улам күчөп, жөтөлөт, көбүктүү какырык чыгат. Алы кетип, чабалактап, муздак тер басып, териси кара көк тартат. Оор учуру өпкө күпчөгүн пайда кылат. Жүрөк астмасы. оорулуунун өмүрүнө коркунучтуу болгондуктан, тез дарылоо талапка ылайык. Оорулууну бутун салаңдатып отургузуп, терезени ачып, таза аба менен дем алдыруу зарыл, мүмкүн болсо кычкылтек жаздыкчасы аркылуу дем алдырып, дароо тез жардам чакыруу керек. Дарылоо өз убагында башталса, натыйжалуу болот. Жүрөк астмасынын алдын алуу үчүн жүрөк ишин начарлатуучу ооруларды өз убагында жана системалуу түрдө дарылоо зарыл.

Медициналык-санитардык жардам – жарандардын саламаттыгын сактоого, чыңдоого жана калыбына келтирүүгө багытталган медициналык жана башка чаралардын топтому.

Ачык-Таш мөңгүсү - Чоң Алай кырка тоосунун түндүк капталында, Ленин атындагы чокунун түндүк чыгыш тарабынан орун алган. Узундугу 5,5 км, аянты 5,8 км2. Абляция облусунун аянты 3,5 км2, көлөмү 0,2 км3. Мөңгүнүн башы деңиз деңгээлинен 4880 м, этеги 4100 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4200 м. Фирн облусундагы чокунун түндүк-чыгышындагы тармагынын Ленин мөңгүсүн караган батыш бетинде жатат. Жакынкы мезгилде эле Ленин мөңгүсүнүн бпр айрыгы болгон. Чегинүүнүн натыйжасында өзүнчө бөлүнгөн. Алардын этек мореналары бпр тилкеде жатат. Мөңгүдөн агып чыккан суу Кызыл-Суунун сол куймасы Ачык-Ташка куят.
Экономикасынын негизин нефть казып алуу жана экспорттоо түзөт. Омандын улуттук дүң кирешесинин көлөмү 53,5 млрд АКШ доллары. Аны киши башына бөлүштүргөндө 23,9 миң доллардан туура келет. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү (% менен) – 61,6, өнөр жайыныкы – 36,3, айыл чарбаныкы – 2,1. Калктын жашоо деңгээли боюнча дүйнөдө 78-орунда (2004). Оман – нефть-газ өнөр жай өнүгүп келе жаткан агрардык өлкө. Оазис дыйканчылыгы, бакча жана тропика өсүмдүктөрү, курма пальмалары өстүрүлөт. Көчмөн мал чарбачылыгы бар. Балык кармалат. Кен байлыктарынан нефть, жаратылыш газы, алтын, күмүш жана жез казылып алынат. 2007-ж. 13,58 млрд кВт.с электр энергиясы өндүрүлгөн. Нефть ажыратуу, химия, цемент, тамак-аш–татымал, машина куруу, металл иштетүү, оптика буласы өнөр жай, текстиль жана тигилүү кийимдер өндүрүштөрү иштейт. Кустардык кол өнөрчүлүк (атылбас куралдар, булгаарыдан, кездемеден буюм жасоо) өнүккөн. Автомобиль жолунун Узундугу 42,3 миң км. (анын ичинде 16,5и асфальтталган), газ куурунуку 4,2, нефтиники 3,56. Темир жол жок. Деңиз порттору: Султан-Кабус (Маскаттын шаар айланасы), Райсут (Салалыга жакын), Матрах, Мина-эль-Фахаль. Сыртка нефть, суюлтулган жаратылыш газы, түстүү металл, балык, ун жана жашылча-жемиш чыгарат. Ошондой эле товарларды реэкспорттойт. Негизги сырткы соода шериктештери: Япония, Корей Республикасы, Тайвань, Сингапур, БАЭ. Чет өлкөлүк туризм өнүгүүдө.

Воллин (Флеминг) (нем. Wollin) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан муниципалитет. Потсдам-Миттельмарк районуна кирет.

Вислет (нем. Wieslet) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Лёррах районуна кирет.

Исфанжайлоо, тоо – Фергана тоо тизмегинин бир тармагы. Карасуу (чыгыш), Кайыңды жана Карүңкүр сууларынын суу бөлгүчү, Кеңкол тоосунун батышында жатат. Базаркоргон жана Ноокен р-ндорунун аймагында. Узундугу 34 км, туурасы 6 км. Орточо бийиктиги 3000 м, эң бийик жери 3701 м, кыры негизинен тайпак келип, байыркы түздүктүн калдыктары кездешет.

Бириштамак — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Ассин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 317 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.

Сасык тумоону аденовирустар, парагрипп вирустары, риновирустар жана башкалар вирустар, бактериялар чакырат. Сасык тумоо жылдын жылуу мезгилинде сейрек учурап, суук мезгилинде эл арасында массалык (эпидемиялык) же көп таралат. Оорунун булагы — оорулуу киши. Вирустар дени соо кишинин дем алуу органдарына аба менен кирип, алардын бы

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:
Жарык интерференциясы – эки же бир нече жарык толкундары кабатталганда, жарык энергиясынын мейкиндикте кайра бөлүштүрүлүшү, башкача айтканда алардын ургаалдуулугунун (интенсивдүүлүгүнүн) күчөшү жана басаңдашы. Жарык интерференциясы экранда же башка бетте жарык же караңгы тилкелер түрүндө байкалат. Когеренттүү толкундар гана жарык интерференциясын берет. Жарык интерференциясын алгач И. Ньютон байкаган, бирок ал өзүнүн корпускулалык теориясы менен бул кубулушту түшүндүрө алган эмес. 19-кылымдын башында англиялык окумуштуу Т. Юнг жана француз физик О. Френель жарык интерференциясын толкун кубулушу иретинде түшүндүргөн. Жарык интерференциясы нурлардын толкун узундугун өлчөөдө, заттардын спектр сызыгын, тыгыздыгын, сынуу көрсөткүчүн, оптикалык нерселердин сапатын жана башкаларды аныктоодо колдонулат. Интерференция кубулушунун негизинде оптиканын жаңы тармагы голография өнүгүүдө.

Янг-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Часелька дарыясынын сол жээгинен 245 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.

Жез куймалары – негизи жез болгон куймалар. Жез куймаларына калай, цинк, алюминий, коргошун, никель, марганец, темир, фосфор, кремний жана башка элементтер кошулат. Жез куймалары латунь, коло жана жез-никель куймалары болуп бөлүнөт. Легирлөөчү элементтерге жараша жез куймалары жогорку электр жана жылуулук өткөрүмдүүлүккө ээ, ошондой эле ийкемдүү, бышык жана дат басууга туруктуу. Окистенүү-калыбына келтирүү үчүн эритиндиге бир аз (%тин ондон бир үлүшүндө) фосфор кошулат. Жез куймалары деформациялануучу жана куюлма болуп айырмаланат. Деформациялануучу жез куймаларынан жумуру жана жалпак уютмалар куюлуп, басым аркылуу иштетилет да, калдыркан, түтүк, зым жана башка жасалат. Куюлма жез куймаларынан металл формалар, фасондуу тетиктер, кооз буюмдар жана скульптуралар даярдалат. Жез куймалары автомобиль, ар кандай машина жана кеме курууда, электр-техникалык өнөр жайында, суу жана буу аппараттарын жасоодо колдонулат.

Калкы - 1296 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 004. Муниципалитеттин башчысы — Харри Дамашке.

Иран таануу, иранистика - иран тилдеринде сүйлөгөн элдердин тарыхын, экономикасын, тилин, жазуу эстеликтерин, материалдык жана духовный маданиятын изилдөөчү гуманитардык илимдер комплекси.

Ошентип Манастан кийин кыргызды душманга бастыра койбос баатыр бар экендигин далилдеп Толтой. чыгат. Бул жагдайды жомокчу мындайча баяндайт. “Өлгөн менен эр Манас. Баатыры бар кыргыздын, Элинин кунун издерге”. Бул жалгыз гана Толтойго таандыкталбастан эпосто эскерилип жаткан Семетей, о. эле Кошой баатырдын уулу Жалгызекке да карата айтылып жаткандыгы эпостун контекстинде ачык эле байкалат. Эпостун мазмунунда Семетей менен Жалгызектин жогоруда эскертилген баатырлар менен түздөн түз майданга чыгып көрсөткөн аракеттери айтылбаса да сөз арасында өзгөчө Т-дун атасы Багыштын сөзүндө баса айтылат. Ал эми Семетей жөнүндө эпостун акыркы бөлүмдөрүндө Чынкожо менен Толтойго байланыштуу окуяда кенен баяндоого алынат. Жогоруда эскертилгендей
Гөденсторф (нем. Gödenstorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.

Каз Моюл — этноним. Сагымбай Орозбаковдун вариантында Көкөтөйдүн ашына чакырылган элдердин арасында айтылат. “Какандын шаарын каралап, Каз моюл журтун аралап, Жетиген жакка барбасын” (Сагымбай Орозбаков, 3. 12).

Микроэтнонимдер - уруулардын, уруулук бирикмелердин, этнографиялык топтордун жана башка ичиндеги майда уруктардын, топтордун аталышы. Мисалы, саруу уруусунун курамындагы тубай, кырк уул, чүкө, оготур, байсу жана башка уруктар.

Кондоминиум (лат. condominium – биргелешкен ээлик) – 1) эларалык укукта тийиштүү макулдашуунун негизинде 2 же андан ашык мамлекеттер белгилүү аймакка өз эгемендүүлүгүн биргелешип ишке ашыруучу ээлик кылуу укугу; 2) көп квартиралуу үйдөгү же үйлөрдүн тобундагы жайдын (мейли туракжай, мейли турак эмес жай) баардык ээлеринин жалпы мүлкүн башкаруунун укуктук-уюмдашуу таризи.

Калкы - 1303 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 030. Муниципалитеттин башчысы — Буркхард Бизанц.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Падся-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тиутей-Яха дарыясынын оң жээгинен 144 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.

Лүдвигсвинкель (нем. Ludwigswinkel) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.

Аялдар үчүн тигилген чепкендин жердиги адими кездемелерден тандалат. Анын жакасына, өңүрүнө жана этек –жеңдерине баалуу ан терилери бастырылат. Муну жердиги кара, жашыл,көк,кызыл тас баркуттан жана чий баркуттан тандалып, анын өңүнө карата көркөм көчөттөр түшүрүлөт. Кара баркутта кызыл кочкул кандайдыр басмырттыкты пайда кылат. Элдик “иткуйрук оюмун”чийип, сайма көчөттүн геометриялык жактан татаал айкалыштарын берүүгө да болот. Анда чийимди жоонойтпой, бирдей ичкеликте алып, уздар кыялданта берет.“Ак колпогун жамынса, кийгенине жарашккан, Астындагы Аккула, мингенине жараша”. Кементай - элдик сырт кийим. Жоокерчиликте кийиле турган түрү ак колпок деп аталат. Кементайдын жердиги кийиз болот. Ал орточо калыңдыкта бышырылат. Ар түстөгү кийиздерден чепкендей узун жасалган бул сырт кийим кементайдын учасы менен өңүрүнүн бириктирилген жерлери жана бардык тигиштеринин арасы тон жана ичиктей “милтеленет”. Анын жээктери көбүнчө айланта өңдөш кездемелер аркылуу кыюуланат . Мунун кийизинин жүнүн кылдап, ойдогудай бышырып бычат. Андай кементай бышык болот. Суу өткөрбөйт , кийин кирип-тарып кетпейт . Ак кементайдын жакасы жең-учтары , өңүрү менен этеги карыштай түрдүү түстөгү баркуттар менен кыюуланат. Кийимдин үч түрү бар. Сөөлөттүүлөр кие турган кементайдын ичи ичтелет. Этек –жени адими кездеме аркылуу кыюуланат .
Мылтык үчүн темирдин орточо жашыгы керектелет. Бирок, бараңдын түтүгүнүн (стволу) учуна төрт элидей ак курч темирден улап ширеткен. Дары тээп, окту чыгарып баратканда ошол ак курч темирге жеткенде музга тайгандай ок ого бетер катуу тебе чыгат. Атылган ок алыс учушу үчүн, ошентип, мылтыктын учун тарттыра жасайт. Бараңдын түтүк темиринин ичине оңдон-солго карай эки-үч айлантып, сай салат. Бул буралып, октун окторулуп алыс кетээрине шарт түзөт. Демек, адегенде темирди карышкарыш кертип, текши кетип, аларды жалпак чозуп алат. Мунун калың-жукасы бирдей келет. Катуу темирди төрт эли жумуру жасап, анын ийилбеши үчүн сугарып алат. Темирдин узун-кыскасына карай жалпак чозгон темирди шакекче кылып кызартып, ошол төрт эли темирге орнотот. Темирдин узун-кыскасына карай төрт эли темирден 8—9—Юго чейин жасап алат. Буларды көрүккө салып, бири-бирине улай кынтыксыз ширетет.

HfN, HfS, HfSi, HfCl4, HfF4 пайда кылат. Абада окистенүүдөн сырткы бети жука кабыкча менен капталат. Кычкылтек менен ысытуудан Г. оксиди HfO2 пайда болот. Г. [HfO]HPO</nowiki>4, [HfO]Cl2, K2[HfF6] сыяктуу комплекстик бирикмелери белгилүү. Г. цирконий минералдары жана HfCl4 хлоридин калыбына келтирүүдөн алынат. Г. тантал жана вольфрам менен болгон куймасы абсолюттук нөлгө жакын темп-рада 20000С темп-рада да жогорку бекемдигин сактайт. Ошондуктан ядролук энергетика, электрондук техника, авиация, ракеталар жана реактивдүү кыймылдаткычтар тетиктерин жасоодо колдонулат.

Көк жал эрдин жөнү үчүн (Курама вариант, 1. 1.). П. кыргыз оозеки поэзиясында, айрыкча «Манас» эпосунда басымдуу учурап, көбүнчө жаратылыш кубулуштары адам турмушу, тагдыры менен салыштырылат:

Кальтенленгсфельд (нем. Kaltenlengsfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.

Бөрүбаев Мурза-Али - (19. 4. 1950-ж. т., Ош облусу, Өзгөн району, Мырза-Аке айылы) – генерал-майор (2004). П. С. Рыбалко атындагы Ташкен командалык жогорку аскер окуу жайын (1972), РФтин Куралдуу Күчтөрүнүн башкы штабынын аскердик академиясын (2002) бүткөн. Взводдон ротанын командирине чейин командалык кызматтарда, 1986–88-ж. танкалык батальондун командиринин орун басары-штабдын начальниги, 2001-ж. КРдин Коргоо министринин орунбасары, 2002-ж. Коргоо министрлигинин аскерлеринин Түштүк тобунун, 2003-ж. аскерлердин Түндүк тобунун командачысы, 2004жылдан КРдин Коргоо министрлигинин курулуш башкармасынын начальниги. 3-даражадагы Манас ордени жана медалдар менен сыйланган.

Биологиялык кадастр - жаратылыш ресурстарынын белгилүү бир бөлүгүн же жалпы эле алардын сандык сапатын, мүнөздөрүн систематикалык түрдө жыйноо жана иретке келтирүү документи. Жаратылыш ресурстары ж-дө маалыматтарды жыйноо жаратылыш чөйрөсүнүн компоненттерине мезгил-мезгили менен же үзгүлтүксүз байкоо жүргүзүлүп, аларды сарамжал пайдалануу жана коргоо б-ча сунуштар берилет. Суу, жер, токой жана медицина - биол., рекреациялык ж. б. жаратылыш ресурстарынын кадастры деп бөлүнөт.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:
Ошол эле учурда Гүлмира Ташматовасыз азыркы кыргыздын улуттук киносуна барандуу салым кошуп, алгачкы эле киноролунан тартып көрүүчүлөргө таланттуу киноактриса катары таанылды.

Аминдер – аммиактагы (NH3) суутек бир, эки же үч атомунун орг. радикалдар (R) менен орун алмашуусунан пайда болгон бирикмелер. Суутек менен орун алмашкан атомдун санына жараша биринчилик RNH2, экинчилик RRNH жана үчүнчүлүк RRRN А-ге бөлүнөт (мында R, R, R окшош же ар башка болушу мүмкүн). А. радикалдар түзүлүшүнө жараша алифаттык (метиламин СН3NH2), алициклдүү (циклогексиламин С6H11NH2), ароматтык (фениламин же анилин C6H5NH2) жана гетероциклдүү (a-аминопиридин C6H4NNH2) болуп айырмаланышат. Мол-сындагы амин топторунун санына жараша моно-, ди-, три- жана полиаминдер деп аталат. Жөнөкөй А. – аммиак жыттуу газдар, ири мол. массалуу А. – суюктук жана катуу заттар. А. негиздик касиетке ээ, алкиламиндердин негизги касиеттери ариламиндердин негизги касиеттерине караганда күчтүү; к-талар менен сууда эрүүчү туздарды пайда кылат:

Таутомерия – кадимки шартта бири-бирине тең өтүп турган тең салмактуу абалдагы изомерлер. Прототроптук таутометрия кеңири таралган, мында өзгөрүү протондун өтүшүнүн натыйжасында ишке ашат. Таутометрияга ацетоуксус эфиринин кетоенолдук формалары тиешелүү: СН3-С-СН2СООС2Н5 CH3t;C=CH-COOC2H5ООН Ацетоуксус эфири, бир жагынан кетондор үчүн мүнөздүү болгон реакцияга кирсе, экинчи жагынан енолдук реакцияга кирет. Анионтроптук таутометрия сейрек кездешет. Углеводцордун эритмелеринде, мисалы, Д-глюкозанын эритмесинде тең салмакта углеводдордун үч формасы болот: ⍺-глюкопираноза, β-глюкопираноза жана ачык чынжырлуу альдегиддик. Таутометрия кубулушу менен көптөгөн химиялык-технологиялык процесстер, өзгөчө дары заттарды жана боёочу заттарды синтездөө менен тыгыз байланышкан. Таутометрия тирүү организмдерде өтүүчү процесстерде өтө чоң роль ойнойт.

Жекече пикир – кылмыш-жаза принциби; Ж. п. – ыйгарым укуктуу органдар тарабынан коомго коркунучтуу жосун жасаган жакты кылмыш жоопкерчилигине тартып, ага жаза дайындоо маселесинин чечилишинде, жасаган кылмышы менен анын кесепеттерине карата күнөөкөрдүк мамилеси гана көңүлгө алынбастан, кылмыш жасоо маалындагы кылмыштын жекече тарабынын факультативдик белгилери да (жүйөсү, максаты, эмоциялык абалы) эске алынат.
Куудул- сатиралык чыгармаларды айткан же аткарган, жүрүш-турушу, кыймыл-аракети менен элди күлдүргөн киши. Куудулдук- сейрек талант. Алар бирөөлөрдү туураган, шылдыңдаган, анекдот айткан, күлкүлүү чыгармаларды аткарган, чыгарган, маскарапоздук кылган, тамаша уюштурган, азилдешкен, аскиялашкан ж.б. Кыргыз элинде Куйручук (Кудайберген Өмүрзак уулу 1866-1940), Жоошбай Борсол уулу (1840-1919), Көкөтөй Өмүрбек уулу (1849-1916), Карачунак Шылдыр уулу (1860-1960), Бекназар Арзымат уулу (1881-1953), Шаршен Термечик уулу (1896-1942) сыяктуу таанымал куудулдар жашап өткөн. Алардын ар бири өзүнчө индивидуалдуулукка жана жалпылыкка ээ. Речине жорго сөз, апыртуу, литота мүнөздүү. Өз учурундагы социалдык маселелерди да көтөрүп чыккан. Мис., Шаршен Термечик уулу адам мүнөзүндөгү ачкөздүктү, боккурсактыкты, тойбостукту куду ошол адам кейиптенип, бети-башын кыймылдатып туурап, өзүнүн атынан (биринчи жактан) аңгеме кылып айтат:

Магниттик тешилүүнүн ачык пайда болушунун бири магниттик талаа чоңдуктарынын өзгөрүшүндө байкалган металлдын бир катар, атап айтканда: магнит каршылыгынын, Холл талаасынын ж. б. мүнөз-дөмөлөрүнүн аномалдуу чоң амплитуда менен өзгөрүшү.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.

көптүк айкалыштардын арасында белгилүү элементтин өз чөйрөсүндө башка элементке орун бериши. Булардын бирөө оң, экинчисп терс сынаттуу болот.

Догон — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери. Кыз Сайкал жекеме-жекеде Манасты аттан оодарарда Чубак жетип аны жөлөп кеткен кезде, "Эсердин бирөө экенсиң, Экөөлөп неге кетесиң?" (Сагымбай Орозбаков, 2. 59),— деп ортого түшкөн казак бектеринин бири.

[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Дан тоют – мал, үй куштарын тоюттандыруу үчүн пайдаланылуучу дан жана буурчак өсүмдүктөрүнүн уругу. Башка тоюттарга караганда тоют бирдигинде оңой сиңүүчү аш болумдуу заттары көп концентрат тоюттардын тобуна кирет. Дан эгиндеринин ичинен тоют өсүмдүктөрү: жүгөрү, буудай, сулу, арпа. Жүгөрү даны аш болумдуулугу боюнча башка тоют дандарынан жогору турат. 1 кг жүгөрү данында 1,34 тоют бирдиги болуп, кант кызылчасынан гана кийин турат. Май (70%) менен крахмалга (6%) да бай, амин кислоталары аз. Арпа даны – малга жакшы тоют. 1 кг данында 1,2 кг тоют бирдиги болот; 12% белок, 2,1% май, 13% суу жана башка заттар бар. Сулу саан уйга, айрыкча жаш торпокко, жылкыга берилет. Сулудан уйдун сүтү көбөйөт, тоок жумуртканы көп тууйт. Данында витаминдер (В1 жана В2) көп, микроэлементтер (кобальт, цинк, марганец) жана башка заттар кездешет. Сулунун 1 кг данында 0,99 тоют бирдиги болот. Белок 10,2%, май 4,4, суу 12%, клетчатка 8,3%ти түзөт. Булардан башка буурчак, сорго, таруу жана башка да тоют катары колдонулат. Көгөргөн, бактериялык илдетке чалдыккан данды малга берүүгө болбойт.
Респиратордук-синцитиаль вирус оорусун синцитиаль вирусу чакырат. Вирус сырткы чөйрөнүн шартына өтө туруксуз, ал бөлмө температурасында өтө тез өлөт. Ал оорулуу кишиден соолорго аба аркылуу дем алуу органдарына жугат. Оору денени 38—39°ка чейин ысытып башталат; мурун бүтүп, жөтөл пайда болот. Өпкөнүн бронхторунун сезгенүүсү байкалат. Айрыкча бир жашка чейинки балдарда көп кезигет жана өмүрүнө өтө коркунучтуу. Мындай балдарды тезинен ооруканага жаткызып дарылоо талапка ылайык. Сасык тумоо үйдө дарылаган учурда, аларды өзүнчө бөлмөгө жаткызып, гриппти дарылагандай дарылайт. Оорулууну баккан үй-бүлө мүчөлөрү дакиден жасалган маска тагынып, аны мезгили менен жууп, үтүктөп туруу зарыл. Ошондой эле оорулуу жаткан бөлмөнү маалы менен желдетип, убактысы менен төшөнчү, кийимин алмаштырып туруу талапка ылайык. Оорулуунун эти ысыса аны жылуулап жаап, лимон же дан куурай кыямы салынган чай берип, тердетүү керек. Оорулууга суюктукту (чай, жемиш маңызын, компот жана башкалар) көп берген жакшы. Сыркоологон кишинин тамак-азыктары жеңил сиңимдүү жана белок заттарга, мөмө-жемишке бай болушу зарыл. Оорулууга өзүнчө идиш бөлүп, аны колдонгондон кийин кайнатып, жууп, бөлмөнүн полун, буюмдарды күнүнө 2 жолу ным чүпүрөк менен сүртүп туруу керек.

Плисант Хоуп (Миссури) (англ. Pleasant Hope) — Миссури штатынын Полк округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.2 км². FIPS коду — 29-58448.

Жаңы янбек — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Кадыргул айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 189 киши. Почта индекси — 453427, ОКАТО коду — 80222819005.

Фотохимия — жарык таасири астында жүрүүчү химиялык айланышты изилдөөчү химиялык илиминин тармагы. Зат жутуп алган жарык химиялык реакцияны жүргүзө алат деген көз карашты биринчи жолу 1818-ж. Т. Гротус айткан жана Ф. биринчи закону ачылган. Бул көз караш 1842-ж. Ж. Гершел жана 1843-ж. Ж. Дрейпер тарабынан колдоого алынган. Ф. негизги закону А. Эйнштейн 1912-ж. ачкан кванттык эквивалент закону болуп саналат. Бул закон боюнча ар бир жутуп алынган фотон hv бир мол-ны өзгөртүүгө алып келет. Зат бир молунун фото айланышы үчүн зарыл болгон жарык энергиясы 6,02-1023 hv барабар(Е). Ф. реакциялар өтө эле ар түрдүү. Алар сүрөткошулуу, сүрөтперегруппировка, сүрөтажыроо деп бөлүнөт. Күн нурунун ультракызгылткөк радиациясы таасири астында мол-лык кычкылтектен озон пайда болушу практикалык мааниси бар эң маанилүү Ф реакция болуп саналат:

Криптографияда X.509 ITU-T стандартты, ачык ачкычтардарын инфраструктуралар (ААИ) жана женилдиктерди башкаруу инфраструктуралар (ЖБИ) үчүн колдонот.

Калкы - 6573 киши(2013-ж.). . Аянты - 24,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 33 002. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Шленц.
Атабекова Өлмөсхан (1922, Жалал-Абад облусу, Базар-Коргон району, Көк-Айдар кыштагы - 1987, ошол эле жерде) - колхоз өндүрүшүнүн ишмери, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1957). Эмгек жолун Базаркоргон районундагы Киров атындагы колхоздо колхозчу болуп иштөөдөн баштаган. 1940-44-ж. звено башчысы, 1949-53-ж. пахтачылык бригаданын бригадири. 1953-жылдан Ленин районундагы Фрунзе атындагы колхоздун башкармасы. Ал башкарган колхоз Ош облусундан экономикалык жактан алдыңкы чарбага айланып, айдоо жери 2 эсе, малдын саны 78 %ке, сүт саап алуу 5 эсе, жүн кыркып алуу 2 эсеге көбөйгөн; ар га жерден 24,6 ц пахта жыйналган. 195862-ж. СССР Жогорку Советинин, 1959-84-ж. Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты. 197175-ж. Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасынын орунбасары. Эки Ленин, Октябрь Революциясы, Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери м-н сыйланган.

В. Вондун чыгармачылыгы 1980-жылдардын аягында телесериалдарда эпизоддук ролдорду ойноодон башталган. Ал "Көңүл ачуулар" (англ. Swingers) тасмасындагы ролу менен белгилуу болгон. Ал 1990-жылдары тартылган "Руди" (англ. Rudy, 1993) "Жоголгон дүйнө: Юра доорунун паркы" (англ. The Lost World: Jurassic Park, 1997), жана "Бейишке кайтуу" (Return to Paradise, 1998) тасмаларында ойногон.

Китептин соңунда С. М. Абрамзон, В. М. Жирмунский, А. Бернштам, Б. М. Юнусалиев, П. Н. Берковдун «Манас» эпосун окуп үйрөнүүгө арналган эмгектерине аннотациялык маанайдагы мүнөздөмөлөр берилет.
Поляк бийлигине каршы украин элинин боштондук согушунун жетекчиси (1648-54). Львовдогу иезуит коллегиясынан билим алган. Түрк, татар, поляк, латын ж. б. тилдерди билген. Полына-Түркия согушуна (1620-21) катышып, Цецоро жанындагы салгылашууда атасы курман болуп, өзү түрктөрдө эки жыл туткунда жүргөн. 1637-38-ж. элдик көтөрүлүшкө катышкан. 1640-ж-дын ортосунда поляк эзүүсүнө каршы көтөрүлүштү уюштура баштап, 1647-ж. камакка алынган. Бирок көп узабай бошотулуп, Запорожье Сечине качкан. Кыска убакыттын ичинде Хмельницкий казактардын колдоосуна ээ болуп, 1648-ж. январда поляктарга каршы көтөрүлүш баштаган. Сечтен поляк гарнизонун кууп чыгып, ал Крым ханы менен мамиле түзгөн. Бардык украин элинин колдоосу менен казактардын көтөрүлүшү ири масштабдагы боштондук согушка айланып, тарыхта «хмельнитчиндер» деп аталып калган. Согуш мезгилинде Хмельницкий өзүн украин мамлекеттүүлүгүнүн уюштуруучусу, дипломат жана көрүнүктүү аскер ишмери катары көрсөткөн. X. поляк аскерлерине каршы күрөштө бир топ жеңиштерге жеткен (1648,1652 ж. б.). Иш жүзүндө Украина көз карандысыз мамлекетке айланып, бирок үч (Речь Посполита, Россия жана Осмон империясы) күчтүү державанын ортосунда калган. Поляктар көтөрүлүштү басуу үчүн көптөгөн аракеттерди жасап, күч топтой баштаган. Поляктардын үстүнөн болгон жеңишти аягына чейин жеткирүү үчүн сырткы күчтөрдүн колдоосу керек болгон. Казактар Речь Посполита менен күрөшүүдө крым татарларынан жардам сураган, бирок алар ошол мезгилде ишенимсиз болгондуктан, Хмельницкий Россияга кайрылган. Орус падышасы Украинаны Россияга кошуу шарты менен жардам берүүгө макулдугун берген. Хмельницкий 1648-ж. жана 1649-ж. Украинаны кабыл алуу жөнүндө суранып, орус падышасы Алексей Михайловичке кат жолдогон. 1654-ж. 8-январда элдик рада Украинанын Россияга кошулганын жарыялаган. Хмельницкийдин атында орден, шаар, облус бар.

Тузак-Ту — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Кокши дарыясынын сол жээгинен 10 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Жээк сызыгынын узундугу 100 кмдей. Жээги негизинен жапыз, кумдуу пляждар, кум дөбөлөр мүнөздүү. Тайыз, өтө тузсузданган Курши булуңу деңизден Курши саяңы аркылуу бөлүнгөн. Литванын рельефине түздүктөрдүн дөбөдөңсөөлөр менен айкалышып жатышы мүнөздүү, бардык жеринде рельефтин мөңгүнүн аракетинен пайда болгон формалары кездешет. Батыштан чыгышты карай дөбөлүү дөңсөөлөр (Жямайта дөңсөөсү, Балтика жалдары, бийиктиги 292 мге чейин) созулуп жатат. Литванын аймагы байыркы Чыгыш Европа платформасынын Орус плитасынын чет жакасында жайгашкан. Нефть, чым көң, доломит, цементтик акиташ теги, чопо, кыш жана керамзит үчүн чопо, айнек жана курулуш куму, бор, гипс, ангидрит, акак (янтарь), жер алдындагы минералдуу суу кендери бар. Литва деңиздиктен континенттикке өтмө климаттуу аймакта жайгашкан. Январдын орточо температурасы батышында –3ᵒСтан, чыгышында –6ᵒСка чейин, июлдуку 17,2ᵒС. Жылдык жаан-чачыны 630 мм. Вегетация мезгилинин узактыгы 169– 202 күн. Дарыялары жыш (бардыгы 750 дарыя), Балтика деңизинин алабына кирет. Эң ири дарыялары: Нямунас (Неман) жана анын куймалары – Мяркис (Меркис), Нярис (Вилия), Нявежис (Невежис), Дубиса, Миния, Шяшупе. Немандын куймаларынан башка ири дарыялары: Вянта (Вента; Балтиканын алабы), Муша (Лиелупенин алабы). Дарыялары кар, жамгыр жана жер астындагы суулардан куралат; кышында орто эсеп менен 3 ай тоңот. Неман дарыясында Каунас суу сактагычы курулган. Литвада 3 миңге жакын көл бар, алар негизинен муздуктун аракетинен пайда болгон. Эң ири көлү – Дрисвяты (Друкшяй), аянты 44,5 км2, эң терең көлү – Таурагиас (тереңдиги 60,5 мге чейин). Ар бир адамдын суу менен жылдык камсыз болуусу 6724 м3.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.

"Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты актер" номинациясы (англ. The Academy Award for Best Actor) - жыл сайын Кинематографиялык искусство жана илимдер академиясы тарабынан ыйгарылат. Бул номинация тасмада башкы көрүнүктүү роль аткарган, киноиндустрияда эмгектенген актерго ыйгарылат.

Аталышы мифологиядан алынган: Геспериддин алма багындагы алтын алманы кайтарган Ладон деген ажыдаарды жана аны өлтүргөн Гераклды символдоштуруп турат.

Калкы - 546 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 20,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 1 51 002. Муниципалитеттин башчысы — Марио Рудольф.

Усталардын негизги куралы, үстүнө металлды жаткызып таптоого, сомдоого, чыңдоого ылайыкташылып, атайын куюп жасалган моюндуу келген чулу темир.

Калкы - 326 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 57 056. Муниципалитеттин башчысы — Хаген Клиндт.

Калкы - 562 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 029. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Петерзен.
Академия республикадагы жана чет мамлекеттердеги окуу жайлар жана мекемелер менен кызматташууну өнүктүрүүгө көбүрөөк көңүл бурулат. Бул жагдайда ишмердүүлүктүн эффективдүүлүгүн жогорулатуу максатында 2004-жылы Академияда сырткы байланыш жана эл аралык кызматташтык бөлүмү түзүлгөн. Академия уюшулгандан баштап бир топ жакынкы жана алыскы чет өлкөлөрдүн ИИМ жогорку окуу жайлары менен байланыш түзүүгө жетишти. Эки тараптуу келишимдердин негизинде бүгүн ондогон Кыргызстандык курсант жана угуучулары Россиянын ички иштер органдарынын билим берүү мекемелерине окууну улантып жатышат. Академия эл аралык уюмдар менен активдүү кызматташтыкты колдойт. Негизги өнөктөш болуп Бишкектеги ЕККУ (ОБСЕ) борбору эсептелет. ЕККУнун каржылык колдоосу алдында Академияда окутуунун усулдук каражаттары, заманбап компьютердик техникалар менен жабдыган көптөгөн окуу борборлору ачылган. Туркиянын кызматташуу жана өнүгүү агенттигинин (ТИКА) демөөрчүлүк колдоосу алдында Академияда заманбап компьютердик класс ачылган. Мындан сырткары, Бишкектеги Чыгыш университети, “Себат” билим берүү мекемеси менен жемиштүү иш алып баруусунан Академияда Түрк жана Араб тилдери борбору иштейт.

Жаңы султангүл — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 8 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834003.

Иерархия - (гр. hieros ыйык, arche бийлик) 1) бүтүндүн бөлүктөрүнүн же элементтеринин жогортон төмөн карай удаалаштык тартипте жайгашуусу; 2) социалдык иерархия коомдун, бюрократиянын социалдык структурасы; 3) кызматтык иерархия кызматтык наамдардын, чиндердин баш ийүү тартиби боюнча төмөндөн жогору карай ырааттуу жайгашуусу; 4) чиркөө иерархиясы православие, католик чиркөөлөрүнүн дин кызматкерлерине баш ийүүсү менен мүнөздөлгөн уюмдашуу принциби; ишкананын ичинде чарбалык ишмердикти уюштуруу. Чарбалык бүтүмдү аткарууну фирманын ички башкаруу бөлүмү ишке ашыргандыктан, анын натыйжасында башкаруунун рыноктук түрү алмашылган учурда орун алат. Ошентип, экон. координациядагы рыноктук жана иерархиялык мамилелер бардык эле экономикалык системада бирин-бири толуктап турат, айырмасы чарбалык ишмердиктеги макулдашуунун биринде рыноктук, экинчисинде иерархиялык ыкма үстөмдүк кылат.

Кул ээлөөчүлүк түзүлүштүн алгачкы общиналык түзүлүштөн кийинки таптык коом. Кул ээлөөчүлүк түзүлүш байыркы маалыматтар боюнча биздин заманга чейин 5–4-миң жылдыктар аралыгында жаралып (Месопотамия, Египет), Азиянын, Европанын жана Африканын өнүккөн өлкөлөрүндө биздин замандын 3–5-кылымдарына чейин өкүм сүргөн. Өзгөчө Байыркы Греция менен Римде күчтүү өнүккөн. Булардын таасири астында башка мамлекеттер да кул ээлөөчүлүк түзүлүшкө өтүүгө мажбур болушкан.
Май безинин функциясынын бузулушу Чачты өзгөртүү менен териде майлуу же кургак какачты пайда кылат. Ал себорея оорусунун белгилеринин бири. Чачтын өсүү жана алмашуусунун бузулушу ар кандай себептерге байланыштуу болуп, чачтын түшүшүнө же тескерисинче, өтө жайылып өсүп кетишине (к. Гипертрихоз) алып келиши мүмкүн. Оор жана тар баш кийим, кеп чачты такай кийип жүрүү Чачтын түшүшүн күчөтөт. Ачык тийген күндө, күн суукта да баш кийимсиз көпкө жүрүүгө болбойт, себеби Чач кургап, сынат жана түшөт, ал эми төмөнкү температура теринин үстүңкү кан тамырларын кысып, Чачка керектүү азык заттын келиши азаят. Сакал, мурутту туура эмес алганда түк кайрылып калып, этке кире өсөт да, сезгенүүнү пайда кылат. Кээ бир теринин мите козу карын ооруларында (микроспория, трихофития, таз) Чач жабыркап, анын структурасы бузулат. Чачтын бардык ооруларында врачка кайрылуу зарыл.

Резервацияда өзгөчө режим орнотулат, ал расалык жана улуттук дискриминациянын бир формасы болуп саналат. Резервациянын социалдык ролу кыйла карамааршылыктуу: баштапкы учурда ал түпкү этносторду сырткы, бузгуч күчтөрдөн сактоо максатында түзүлгөн.

Энчилүү акциялар – акцияда аталышы көрсөтүлгөн жана баалуу кагаздарды кармоочулардын реестрине киргизилген документтин ээси гана укуктуу болуп саналган акциялар. Э. а. укугун кыйуу документке өткөрүп берүү белгисин жазуу, аны өткөрүп берүү жана жаңы ээсин баалуу кагаздарды кармоочулардын реестрине кийирүү менен ишке ашырылат.

Идеологические аспекты самоопределения национальностей в системе государства, общества и национально-культурных объединений. – Б., 1998. – 48 с.

Калькофен (Пфальц) (нем. Kalkofen (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.

Винсент Энтони "Винс" Вон (англ. Vince Vaughn;1970-жылы 28-мартта туулган) америкалык актер, продюсер, сценарий жазуучусу, жарандык активист жана куудул.

Оорунун белгилери билинери менен врачка кайрылуу керек. Врач келгенче оорулуунун ичине жылуу басып, суюк тамакты аз-аздан берип туруу талапка ылайык. Дарыгер рентгендик текшерүдөн ооруну аныктап, андан ары дарылоону сунуш кылат. Спазмга каршы каражаттар, кээде хирургиялык ыкма колдонулат.

Неоклассицизм менен байланышкан Германиядагы «жаңы заттуулук» жана Италиядагы «метафизикалык живопись» деп аталган агымдар адамдын дүйнөдөн жатыркап, чочуркап калгандыгын чагылдырышкан. Чындыктын апологиясы ме-нен 1910–20-жылдардагы Улуу Британиянын (Э. Лаченс) жана 1950–60-жылдардагы АКШнын (Э. Стоун) архитектурасындагы, 1930-жылдардагы америкалык живопистеги (регионализм) неоклассицизм тыгыз байланышкан. Неоклассицизмди көп учурда 17-кылымдагы классицизмден айырмалан-ган 18-19-кылымдагы классицизм деп да аташат. Адабий неоклассицизм (20-кылымдагы француз акындарынын «роман мектеби») антикалык жана классицисттик трагедия менен лирикага багыт алгандыгы, стилдин өтө баса көрсөтүлгөн адептүүлүгү, тактыгы жана түшүнүктүүлүгү менен айырмаланат да, декаданска да, реализмге да каршы маанай күткөн.

Калкы - 2404 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 76 193. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Хениг.
Амамбайка — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Караганка дарыясынын оң жээгинен 37 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.

Оптикалык сүрөттөлүш – оптикалык системанын объект нурланткан же чагылткан жарык нуруна таасир этишинен алынуучу объектинин сүрөтү. Оптикалык сүрөттөлүш объектинин сөлөкөтүн жана айрым бөлүктөрүн белгилүү өлчөмдө бузуп көрсөтөт. Нерсени көрүүдө, нерседен көзгө маалымат ташыган жарык нурлары көз аркылуу сынып өтүп, оптикалык сүрөттөлүштү көздүн торчосуна проекциялайт. Объектинин туура сүрөттөлүшүн алыш үчүн, анын ар бир чекитинин сүрөттөлүш тегиздигиндеги чекиттик проекциясына жетишүү зарыл. Оптикалык сүрөттөлүш чыныгы жана жалган болуп бөлүнөт. Чыныгы оптикалык сүрөттөлүш чогултуучу нурлардын кесилишинде пайда болот, ал кесилиш тегиздигиндеги экранда байкалат. Экинчи учурда оптикалык системадан чыккан нурлар чачырап, бири биринен алыстайт. Эгерде аларды геометриялык карама-каршы багытка улап элестетсек, алар бир чекитте кесилишип, жалган оптикалык сүрөттөлүштү пайда кылат. Бул жалган сүрөттөлүштү экранга же фотоплёнкага түшүрүү мүмкүн эмес. Бирок, көз аны чыныгы сүрөттөлүшкө өзгөртүп түзөт. Жалпак күзгүлөр жалган сүрөттөлүштү берет.

Колориметрия (физикада) — түстү өлчөө жана аны сан жагынан туюнтуу ыкмалары жөнүндөгү илим. Ал 3 негизги түстү тандап алган системада түстүн координатасын аныктайт. Колориметрияда түстүн мүнөздөмөсү үч өлчөм, башкача айтканда сан жагынан өз ара байланышкан үч параметр менен туюнтулат. Ошондуктан, колориметрияда түс сызыктуу мейкиндиктеги үч компоненттүү вектор катары сүрөттөлөт. Мүнөздөлүүчү нурланууну туюнткан үч нурлануунун түсү негизги түстөр деп аталат. Ар бири калган экөөнүн кошулушу аркылуу алынбай турган каалаган үч түс негизги түстөрдү түзөт. Кызыл, жашыл жана көк сыяктуу негизги түстөрдөн турган колориметриялык система өтө кеңири колдонулат. Булардын аралашмасынан турмушта кездешкен бардык түстөрдү алууга болот.

Түштүк Ысык-Көл көмүрлүү району батыш жагынан Кажы-Сай суусу, чыгыш жагынан Каркыра суусу менен чектелген көмүрлүү юра катмарынын тилкеси түрүндө үзүк-үзүк болуп жер үстүнө чыгып жатат. Райондо 2 кен: Сөгөттү жана Жыргалаң, 2 кенче Жергез жана Сүттүбулак белгилүү. Сөгөттү жана Жыргалаң кендери дыкат чалгындалган жана көмүр казып алуу иштери жүргүзүлүп келген. Сүттүбулак жана Жеркес кенчелеринде издөө иштери гана жүргүзүлгөн.

Бала кулгуйт, бара-бара куса баштайт. Эмчекти начар эмет. Ичи катат, заара ушатуусу азаят. Адатта оорулуу бала тынчы кетип, катуу ыйлайт. Жалпы абалы акырындап начарлайт. Бала көп кускандыктан дене суусузданып, арыктайт. Ооруга туруктуулугу (иммунитети) төмөндөгөндүктөн түрдүү жугуштуу оору тез жугушу мүмкүн.
Контукчу баатыр келип кабылат. Эки баатырдын кездешүүсүндөгү окуяны андан ары өөрчүтүп, чыйралта баштайт. Улам барган сайын кырдаалдык карама-каршылыктар арбуунун натыйжасында окуянын чыйралуусу курчуйт. Ар бир баатыр өз жеринин жана элинин тынччылыгын сактоо үчүн кандай гана кырдаалдык шартта болбосун кам көрүшү кажет. Айрым баатырлар эл камын башка элдердин эсебинен олжо табуу менен байланыштырышкан. Ошондуктан Контукчу да, кийинки окуянын себепчиси болгон түркмөн элинин ханы Кырым хандын уулу Камангил да баскынчылык максатты көздөшөт. Алар өкүмдүк саясат жүргүзүп өздөрүн көтөрө сүйлөп баатырлыгын, кимди жеңгендигин ж. б. эрдиктери жонунда мактануу менен жарыялап, экинчи тараптагы баатырды кемсинтип, кордоого алып, коркутуп, үркүткөн айбаттуу сөздөр айтышат. Эпостун биринчи бөлүгүндө баяндалган Толтойдун көрсөткөн эрдиктери экспозициялык милдетти аткарат. Толтойдун көрсөткөн эрдиги ушул эле эки баатыр менен чектелип калбайт. Кыргыздардын эли жерине көзүн арткан коңшу душмандардын баатырлары баш көтөрүп чыга баштайт. Буга себеп, кыргыздын эли жерин көздүн карегиндей сактап келген Манас баатырдын дүйнөдөн кайтышы болгон. Анын жолун жолдоп, эл менен жерин коргоп калуучу

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

1783-жылы 13 жылдыздын өздүк ылдамдыгына салыштырып, Күндүн кыймылынын багытын аныктаган. 800 жүздөн ашык кош жылдыздарды байкаган, алардын 50 жылдыздык системанын реалдуу гравитациялык аракеттенүү бар экендигин далилдеген. Буудайдын түшүмү Күндүн активдүүлүгүнүн менен байланышы болорун байкаган. Саманчы жолунун (Биздин Галактиканын) формасын жана өлчөмүн аныктап, өлчөмүнүн 1/5 бөлүгүнчөлүк кысыларын далилдеген. Космостук эволюция гравитациялык аракеттенүүдөн пайда болорун биринчи болуп айткан.
Микеланджело Буонарроти, Микеланьоло ди Лодовико ди Лионардо ди Буонаррото Симони (1475, Капрезе шаары, азыркы Капрезе-Микеланджело, Тоскана – 1564, Рим) – италян скульптору, сүрөтчү, архитектор жана акын. М-нун чыгармалары Жогорку Кайра жаралуу доорунун адамы, анын сулуулугун, акыл-эстүүлүгүн даңаза кылган идеалдарына каныгып, ошондой эле Соңку Кайра жаралуу доорунун искусствосуна мүнөздүү дүйнөнү гуманисттик кабылдоодогу трагизм, пессимисттик маанай чоң көркөмдүк күч менен чагылдырылган. Чыгармачылык ишине Жотто, Донателло, Мазаччо, Якопо делла Кверча жана башка сүрөтчүлөрдүн зор таасири тийген. Жаш кезиндеги чыгармаларында эле М-нун жалпы чыгармачылыгына мүнөздүү касиеттер: монументтүүлүк менен пластикалуулук, адам турпатынын сулуулугуна тымызын суктануу жана образдагы драматизм ачык байкалат. М. Римде “Христти жоктоо” (1498–1501, Римдеги ыйык Пётр собору) аттуу статуяны түзүп, толукшуган жаш келиндин аза күткөн көп маанилүү образын түзүү менен салттуу готикага жаңы гуманисттик мазмун берген. 1501-ж. М. Флоренцияга кайра келген да, Медичинин зомбулугуна нааразылык көрсөтүп, Давиддин эң зор статуясын (1501–04, СА гал., Флоренция) жараткан. 1505-ж. Папа Юлий II М-ну Римге кайра чакырып алган. Бул жерде М. “Моисей” (1515–16) аттуу статуяны чеккен. Моисей – укмуштуудай зор эрк жана темпераментке эгедер алп каарман; скульптордун негизги шедеврлеринин бири. Ал образга М. чеберчилиги гүлдөп турган маалындагы көптөгөн философиялык көз караштарын, ойлорун батыра алган. М-нун эң ири чыгармасы – Ватикандагы Сикст капелласынын чамгарагындагы сүрөттөр (1508–12). Бул сүрөттөрдүн сюжеттери Библиядан алынып, татаал идеялык-философиялык чиелениште көрсөтүлгөн. Ар бир пайгамбардын сүрөтү, периштелер композициясы боюнча ыраатту иштелген. 1520-жылдары М-нун дүйнө кабылдоосу трагедиялуу мүнөз алып, натыйжада Сан-Лоренцо чиркөөсүндөгү (Флоренция, 1520–34) статуялар жаралат. Алардын ичинен Лоренцо менен Жулианонун терең ойго баткан турпаттары кандайдыр азаптуу кырдаалда көрсөтүлүп, М-нун ошо кезде чеккен кайгы-касиретин, пессимизмге баткан ой-толгоолорун туюндурган. Медичи капелласын кооздогон да М. Кийинчерээк скульптура менен живопистен бара-бара четтеп, көбүнчө үй куруучулук иши менен поэзияга көп кайрылган. Римдеги “Тозок оту” фрескасы жана башка чыгармалары кийинчерээк барокко стилинин өнүгүшүнө шарт түзгөн. М-нун архитектордук даанышмандыгы (1523–34) Римдеги Капитолий, ыйык Пётр собору жана башка архитектуралык өлбөс-өчпөс шедеврлеринен көрүнөт. Өмүрүнүн соңку жылдарында М. поэзияга көбүрөөк кайрылып (негизинен сонет жана мадригал жазган), адамдын улуулугун жана сулуулугун ырга салган.

Европа өлкөлөрүнүн Иран, Орто Азия, Индия менен соода жана дипломатиялык мамилелеринин өнүгүпгү, европалык саякатчылардын (Ж.Карпини, В. Рубрук, М. Поло ж. б.) жазмалары Батыш Европада иран таануунун келип чыгышына түрткү берген. Байыркы иран тилдериндеги эмгектер салыштырма тил илимин түзүүдө аздыр-көптүр роль ойногон.
Калкта мендей чунак жок (Сагымбай Орозбаков, 1. 17). Эпикалык ыр түзүлүшүндө ритмикалыккомпозициялык курулуштун формасына кирген параллелдүүлүк сөздөрдүн же фразалардын, ыр жолдорунун, ыр топторунун өз ара маани жактан окшошуп, бир эле мазмунду эки ирет кайталоо менен угуучуга жеткирет. Аны «Манас» эпосунун ыр түзүлүшүнөн көп учуратабыз:

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.

Тайсы — Орусиядагы дарыя. Омск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Мисс дарыясынын сол жээгинен 23 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.

Литвада профессионал балетинин өнүгүшү 17-кылымда башталган. 1785-ж. Вильнодо ачылган шаардык театрда туруктуу балет труппасы болгон эмес, бирок артисттердин күчү менен балет оюндары коюлуп келген («Ойцоведеги үйлөнүү тою», Я. Стефани, 1858). 19-кылымда Вильнодо гастролго келген чет өлкөлүк артисттер оюн көрсөтүшкөн. 20-кылымдагы балет искусствосунун өнүгүшү О. Дубенецкененин ишмердигине байланыштуу. Ал 1921-ж. Каунаста балет студиясын ачкан. 1924-ж. Каунаска чакырылган П. Н. Петров бир нече балет койгон (1925, Л. Делиба «Коппелия»; 1927, П. И. Чайковский «Ак куу көлү» жана башка) жана балет студиясын жетектеген. 1928–30-ж. Каунаста В. А. Караллинин студиясы иштеген. 1931-ж. Мамлекеттик театрдын труппасына орус балетинин чеберлери чакырылган. 1948-ж. театр Вильнюска которулуп, анда хореограф Ф. В. Лопухов, М. Л. Сатуновский иштеген. Заманбап темадагы биринчи литва балетин В. Гривицкас койгон. 20-кылымдын 30-жылдарынын акырында классикалык мектептин, улуттук салттардын жана заманбап бий техникасынын айкалышуусу хореографтар Э. Букайтистин («Эгле – жыландар ханышасы», Э. Бальсис, 1976), В. Браздилистин («Коппелия», Л. Делиба, 1983), Ю. Сморигинастын («Макбет», И. О. Балакаускас, 1989), Э. Домейкинин чыгармачылыгынан көрүнөт.

Бурятиянын жана Чи­та областынын аймагында. Орт. бийикт. 1200—1600 м, эң бийик жери 1900 м. Кристаллдык сланец, гранит, базальт тоо тектеринен түзүлгөн. Байыркы жанар тоолордун 15тен ашык конусу бар. В. б. т-н ийне жалбырактуу тай­га, бадал, шалбаа жана саз каптап жатат.

1988-ж. элдик көркөм кол өнөрчүлүк кесипчилик-техникалык окуу жайынын көркөм буюм кармоо бөлүмүн бүткөн. Азыр Нарын шаарындагы «Нуска» чакан чеберканасында узанат. 1991-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Кубанычбек көргөзмөкөргө алгач «калмак өрүмү» аркылуу катышкан. Өрүм үчүн 16-24 тал көктү арбын пайдаланат. Мында сегизден экиге бөлүп, бирөөн жети кылып, ортодон аркак чыгарат. 12 талдын өрүмү оңдон солго өтүп отурат. Кубанычбек көөкөр, шири чыны кап жасоодо элдик ыкмаларды пайдаланат да, формасын жана чийме сынпосун кагазга түшүрүп, аларга айырмалуу көркөмдүк берет. Ал үчүн чебер өзү ойдогудай жасап алган аспаптары, чийим шибеге, сындырыктары бар. Катышкан көргозмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1991-ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү». Шири буюмдары менен катышкан.
Кошулбоо кыймылы – жарыша куралданууга, «кансыз согушка» каршы пайда болгон бейтараптык кыймыл. 1955-ж. 24-апрелде Индонезиянын Бандунг шаарында өткөн конференцияда (Азиянын 23, Африканын 6 мамлекетинен 340 делегат катышкан) Кошулбоо кыймылы түзүлгөн. Ага кирген мамлекеттер өздөрүнүн бейтараптуулугун жана ар кандай саясий уюм, блокторго кошулбай тургандыктарын жарыялап, согуштук-саясий блокторго кирбөө жана антиколониялык, эл аралык куралсыздандыруу жана Түндүк Африка мамлекеттерине эгемендүүлүк берүү талаптарын койгон. 2006-ж. 116 өлкө Кошулбоо кыймылына мүчө болгон. Конференцияларын өткөрүп турат.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Өлкөнүн экологиялык абалы жалпысынан канааттандырарлык. Европанын геохимиялык атласынын маалыматы боюнча Литвада эң таза топурак кыртышы таралган. Табиятты булгоочу негизги булактары – Электренай шаарындагы Литва мамлекеттик райондук электр станциясы, Мяжейкяй шаарындагы нефть ажыратуучу завод, башка шаарлардагы жер семирткич чыгаруучу ишканалар, Балтика деңизинин жээгиндеги нефть терминалы жана башкалар. Өзгөчө коргоого алынган табигый аймак Литванын аянтынын 11,5%ин ээлеп, 6 улуттук парк, 3 корук, 30 региондук парктан турат. Курши саяңы Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген. 386 табият объектиси (булактар, рельефтин уникалдуу формалары жана башка) коргоого алынган.

1968-жылдан Сүрөтчүлөр союзунун көркөм фондусунда иштейт. Анын даана көркөмдүктө жаралган "Кораллы", "Ысык-Көл", "Күн карама", "Жомок", "Ала-Тоо" өңдүү композициялуу эмгектери, эски бедиздерди эске салган металл балбалдары, зер жасалгалары жана башка көптөгөн эл аралык көргөзмөлөргө коюлган. Кыргыз мамлекеттик сүрөт музейинде 50дөн ашык экспонаты бар.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Урак — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Төмөнкү кигин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 34 киши. Почта индекси — 452510, ОКАТО коду — 80236845005.

Жер астындагы темир жол - метрополитен – жердин асты менен жүргүнчү ташуучу темир жол системасы. Ачык ыкма менен курулган биринчи жер астындагы темир жол 1863-ж. Лондондо ачылып, жүргүнчүлөрдү Пэддингтондон Фэррингтонго ташыган. Бул линияда көмүр менен иштеген буу локомотивдери жүргөн. Бир топ тереңдикте курулган алгачкы жер астындагы темир жол 1890-ж. Англияда Сити менен түштүк Лондонду туташтырган. Бул линия менен электр локомотиви жүргөн. Жер астындагы темир жол Будапештте 1896-ж., ал эми Бостондо (АКШ) 1895–97-ж. ачылган. 1898-ж. Париж метросун куруу башталган. Мындай транспорттук система тез эле дүйнөнүн көптөгөн ири шаарларында курула баштады. 1932-ж. курула баштаган Москва метрополитени эң ири жер астындагы темир жол болуп эсептелет. Ал азыркы учурда күнүнө 6,5 млндон ашык жүргүнчү ташыйт. Айрым линияларда поездди башкаруу автоматтык түрдө ишке ашырылат. Париж метросунда жана анын долбоору менен салынган башка шаарлардагы жер астындагы темир жолдо поезд рельс менен эмес, бетон аркылуу жүрөт.