Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Дадабаев Мурат Хасанович - медицина илимдеринин доктору(1986). Ал 1957-жылы Баткен облусуна караштуу Кадамжай районундагы Тажик-Кыштак айылында төрөлгөн. Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыктын лауреаты(2002). КММИни бүтүргөн(1980). Шаардык клиникалык ооруканада(№2) врач, ЦКТБде жүрөк жана кан тамыр рентген-хирург, илимий бөлүмүнүн башчысы, 2002-жылдан ошол эле жерде директордун орун басары. Жүрөк кан-тамыр жана рентген эндоваскулалык хирургия боюнча адис. 70тен ашык илимий эмгеги, анын ичинде 1 монографиясы бар. Эмгектери: Современный подход к хирургическому лечению единственного желудочка сердца. Ф., 1988; Способ выбора анатомической коррекции единственного желудочка сердца. Ф., 1990; Эндоваскулярная и минимально инвазивная хирургия сердца и сосудов у детей. Б., 1999.

Аңглисче, немисче, французча, испанча, итальянча, португалча ж. б. популярдуу чет тилдердеги Уикипедия бөлүктөрү. Түрк тилдүү көптөгөн катышуучулар кыйынчылыксыз түркчө, казакча, өзбекче, азербайжанча, татарча и уйгурча бөлүктөрдү пайдаланса болот. GNU

Рудольштадт (нем. Rudolstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.

Башында аба учактарынын аба согушундагы орду абадан чалгын жүргүзүү, аскердик байланыш жана артиллерияны мээлегенге жардам берүү болгон. Аба согушунун идеясы Биринчи Дүйнөлүк Согушка чейин эле пайда болгонуна карабастан, сунушталган ыкмалардын ишке жарамдуулугу төмөн болгон. Ошондуктан Биринчи Дүйнөлүк Согушка аба учактары куралсыз катышып башташкан. Аба согушунда колдонулган эң байыркы курал катары Кытайдын кагаз ажыдаарлары саналат.

Бир нотанын номиналдык наркы 10 000 сомду түзөт. Ноталар жүгүртүү мөөнөттөрү 7, 14, 28, 91, 182 күндүк болуп чыгарылат жана дисконт менен жайгаштырылат, ал эми номиналдык наркбоюнча төлөнөт. Ноталарды жайгаштыруу апта сайын өткөрүлүүчү аукциондордо жүзөгө ашырылат. Аукциондорго катышуу укугуна тике катышуучулар (Улуттук банк менен келишим түзүшкөн коммерциялык банктар ж.б.) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү Улуттук банктын ноталары боюнча өзүнө милдеттенмелерди албайт.

Магниттик тешилүү магнит талаасында металлдын энергиялык спектрин өзгөртөт. Туннелдик өтүүнүн ыктымалдуулугу магнит талаасынын өсүшү менен көбөйөт. Магниттик тешилүү магнит талаасында электрондун траекториясынын кайра өзгөрүшүнө, ачык траекториялардын жоголушуна же пайда болушуна алып келет.

Улуттук мамлекет – белгилүү улуттун (сөздүн этномаданий маанисинде) өз тагдырын өзү чечүү таризине ээ экенин, барынан мурда ошол улуттун эркин чагылдырарын билдирүүчү мамлекеттин конституциялык-укуктук статусунун мүнөздөмөсү. Мамлекеттин улуттук мүнөзү жөнүндөгү жобо, м.: Румыниянын Конституциясынын 1-ст. камтылган.

Эмгек жолун КМУнун физика факультетинде лаборант-окутуучу болуп иштеп баштаган. Кийинки жылдары өзүнүн туулуп өскөн айылындагы Дзержинский атындагы мектепте эмгектенип, Республикалык деңгээлдеги конкурстарга катышып, алдыңкы орундарга жетишип, жогорку категориядагы мугалим экенин көрсөткөн.
Капелла (италиянча cappella) – 1) католик же англикан чакан чиркөөсү: өзүнчө салынган кичирээк курулма же храмда бир үй-бүлө чокунуучу, реликвиялар жана башка сакталуучу жай; 2) диний хор (хор ырдалуучу чакан чиркөө же чиркөө бөлмөсүнүн атынан); аспапта ойноочулар коллективи. 18-кылымдан ырчылар жана аспапта ойноочулардан түзүлгөн аралашма ансамбль. Айрым Капелланы композитор И. C. Бах, Й. Гайдн, М. Глинка, Н. Римский-Корсаков жана башка башкарган. Кыргызстанда хор Капелласын C. Юсупов, К. Алиев, Г. Маматова жана башка жетектеди.

Ис газына уулануунун белгилери: баш ооруйт, айланат, кулак чуулдап, көз караңгылайт, кусат, дене калчылдап алсырайт. Өтө ууланууда акыл-эс элдир-селдир болуп, эстен тануу менен аралашкан уйку басат. Карек чоңоюп, дем алуу үстүртөн болуп, карышуу башталат. Дарыгерге чейинки биринчи жардам иретинде оорулууну тез таза абага чыгарып, нашатырь спирти сиңирилген кебезди чебердик менен мурдуна жакындатуу, көкүрөгүнө сүртүү, жылуулап жаап, жылыткыч коюп, ысык чай же кофе берүү керек. Андан кийин тез арада дарылоо мекемелерине жеткирүү зарыл.

16-кылымда Мулла Сайф ад-Дин ибн дулма Шах Аббас Аксыкенти жана анын уулу Нур Мухаммад ибн Мула Сайф ад-Дин Аксыкенти тарабынан жазылган "Мажму ат-таварих." жазма дарегиндеги "Манас" эпосунун версиясында Жолой калмактардын Солон-шивалардын башында туруп, Кара-Кыштактагы Манаска жана Манасияга чабуул жасаган деген маалыматтар бар. Эпостогу маалыматтар боюнча караганда шибээ деген элдин аты кара-кытай доорунда эле чагылган дешке болот. Себеби, шибей (шибээ), солон уруулары этникалык жактан каракытайлар менен бир тектеш болгондугу жана Кидан (Ляо) империясынын курамына (10-кылым) киргендиги тарыхта белгилүү. Каракытайлар менен бирге Орто Азияга келгендигн "Мажму ат-таварих" боюнча болжолдоп айтууга болот. Ошондуктан, Жолойдун аскеринин курамында шибе менен солон эскерилет. Ошондой эле солон-шибээ урууларынын айрым бөлүктөрү 18-кылымдын 2-жарымында Цин империясы тарабынан чек арага аскердик күч катары көчүрүлүп келинген. Эпостун варианттарында ал уруулардын адат-салты тууралуу так маалыматтар берилгендигине караганда кийинки келген солон-шибе уруулары жөнүндө да чагылгандыгын белгилөөгө болот. "Манас" эпосунда солон-шибээ уруулары салттык душмандардын бири катары 10-кылымдан бери сакталып отурган дешке болот.

Чейрек кылымдык чыгармачылык таржымалынын ичинде Гүлмира кыргыз театрындагы өз орду, өз жүзү бар көрүнүктүү артисттердин бири болуп чыга келди.

Калкы - 207 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 53 128. Муниципалитеттин башчысы — Харди Тайхлер.

Балбай жазыксыз жерден түрмөгө алынганда көптөгөн элдик мурастар менен бирге «Толтой» эпосу да жоголуп кеткен. Бирок, бул кол жазманы өз учурунда окуган Жусуп Мамай жатка сактап калган экен. Ушундай феномендик таланттын натыйжасы элдик мурасты кайра элге берүүгө чоң жардам берген. Толтой жөнүндөгү баян «Манас» үчилтигинин экинчи бөлүмү «Семетей» эпосунда өзүнчө эпизод болуп, «Чынкожо, Толтой чатагы» деп аталат да,
2. Бараң — оозунан дүрмөттөлгөн, найы узун сайлуу, шыйрактуу мылтык, усталардын колунан чыккан кыргыз мылтыгы. Шыйрак коюлуп, сай чыгарылат. Мунун илгери «алма баш», «көк жал», «тыргоот», «ак бараң», «чаар бараң», «алты сай», «кара келте» өңдүү түрлөрү болгон. Бараң ар кандай формада, узун-кыска жасалышына карата мына ушундайча айтылат.

. Дасторкон үстүндө адеп сактап, биринчи кезекте өзүн, айлана-чөйрөдөгүлөрдү, үй ээсин ыңгайсыз абалга калтырбоо зарыл.Конокко чакырбасын сени кимдер,Адеп күтүп, тамакты даамдай көр.Улуу болсо өзүңдөн – эзелки адат,Ашка колду кичүүлөр кийин салат.Бирөөнүн алдындагы тамакты алба,Өз жактан ал, өзүңдү жакшы карма.Оозуңа салганыңды шашпай чайна,Ысык ашты үйлөбө, жаман анда.Тамакты жеген сайын мактап алгын,Үй ээсинде кубаныч, сүйүнүч калсын.Жол-жосуну дүйнөнүн мына ушундай,Эстей жүр эл ичинде унуткарбай.

Лондон Кингс-колледжи (англ. King's College London; расмий Кингс же KCL) - Улуу Британиядагы Лондондо жайгашкан мамлекеттик илимий-изилдөө университети болуп саналат жана ал Лондон федералдык университети тарабынан уюшулган колледж. Кингс 1829-жылы Георг IV тарабынан түзүлгөн жана ошол эле жылы герцог Веллингтон падышалык хартиясын кабыл алган. 1836-жылы Кингс Лондон Университети тарабынан ачылган эки колледждин бири болуп калган. 20-кылымдын аягында Кингс колледжи көптөгөн окуу жайлардын ага кошулушу аркылуу өстү. Ал окуу жайларга: Каныша Элизабет колледжи, Илим жана технология Челси колледжи (1985-жылы), Психиатрия институту (1997-жылы), Гай жана Сент Томас бириктирилген ооруканалар жана стоматологиялык мектептер, Флоренс Найтингейл акушердик жана медаял мектептери (1998-жылы) кирет.

Прокурор – КР мыйзамдары боюнча, юридикалык жогорку билими бар, прокуратура органдарында иштөөдө зарыл болуучу кесиптик жана адеп-актык сапаттарга ээ, денсоолугунун абалы боюнча жарактуу адам. КР Башкы П., обулустун, шаардын, райондун П., аскер П., транспорт П. айырмаланышат. Башкы П. кызматына 40тан жаш эмес, 65 жаштан улуу эмес, 15 жылдык иш тажырыйбасы бар адам дайындалат. Башкы П-дун орун басарларынын, облусттардын П-лорунун, Бишкек шаарынын П-унун, ошондой эле аскер П-унун кызматына 35 жаштан жаш эмес, 60 жаштан улуу эмес, 10 жылдан кем эмес иш тажырыйбасы бар, ал эми шаарлардын, райондордун жана аларга теңештирилген П-лордун кызматына 30 жаштан жаш эмес, 5 жылдан кем эмес иш тажырыйбасы бар адамдар дайындалат. П-дун ыйгарым укуктары жазык-процесстик, жарандык-процесстик жана башка мыйзамдарда белгиленген.

Парфия (Парфян падышалыгы же Парфян дөөлөтү) (ориг. Parθava - Pahlav/Pahlavanigh) — б. з. ч. 250-жылда Каспий деңизинин түштүк жана түштүк-чыгышында азыркы Түркмөнстандын аймагындагы Парфия страпиясында пайда болгон байыркы мамлекет.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:
2016-жылдын аягында Google Pixel продукциясынын кеңири кулач жайышы менен Google "эшикти толугу менен жапкысы келбегенин, бирок мындан ары Nexus түзмөктөрдү жасоо боюнча планы жок" экенин билдирген. 2017-жылы Google жаңы Nokia телефондорун жасоо боюнча HMD Global менен өнөктөш болгон. Муну кээ бири Nexus'ту жандандыруу аракети катары кабыл алган.

Моноциттер (моно..., гр. kytos — клетка) — тунук лейкоциттердин бир турү. Моноциттер сөөк кемигинде жана чучугунда пайда болот. Булар ири, ядролору жумуртка, така же маш буурчак сыяктуу, цитоплазмасы негизги боёкторду жакшы сиңирет. Моноциттер соо кишинин канында лейкоциттердин 4— 8%ин түзөт, чоңдугу 12—20 мкм. Диагностикалык мааниси бар.

Сподумендин кызгылт жана кызгылт көк түстөгүсү кунцит, ачык жашылы гидденит деп аталат. Айнек сымал жылтырайт; катуулугу Моос шкаласы боюнча 6,5-7; салышт. салм. 3,1-3,2.

Локктун социалдык-саясий концепциясы «Мамлекетти башкаруу жөнүндөгү эки трактат» (1690) камтыйт. Биринчи трактат - Р. Фильмердин феодалдык - патриархалдык «королдун абсолюттук бийлик укугу кудайдан» көз карашын төгүнгө чыгарууга арналган. Экинчиси - конституциялык парламентардык монархия теориясын камтыйт. Мында акыйкатта 1688-89-ж. көтөрүлүштөн (революция) кийин Англияда бекемделген социалдык-саясий түзүлүштү актаган жана негиздеген. Мамлекеттин болбой койбостугун Локк табигый укук жана «коомдук келишим» теориясынын позициясында сүрөттөгөн. Гоббстун мамлекеттин абсолюттук теориясынан айырмаланып, өкмөт Локктуку боюнча «табигый укуктун» айрым гана бөлүктөрү катары берилет (сот адилеттигин жүргүзүү жана тышкы байланыш ж. б. у. с.) бардык калгандарды сөз эркиндиги, динге ишеним жана менчикти өзгөчө эффективдүү коргоо максатында берилет.

Динамитти ойлоп табуу менен белгилүү болгон Нобель Бофорско дагы ээлик кылган. Негизинен темир, болот өндүрүүчүдөн башкы оор артилериялык жана башка курал-жарактарды иштеп чыгаруучуга айланган. Нобель 355 ар кандай патентке ээ болгон, анын ичинде эң атактуусу - динамит. Мөөнөтүнөн мурдагы некрологду окуган соң ал өзүнүн байлыгын Нобель сыйлыгын түптөөгө тапшырган. Некрологдо курал сатуудан пайда тапканы үчүн аны айыпташкан. Синтетикалык нобелий элементине анын ысымы ыйгарылган. Анын ысымы бүгүнкү күндө да Dynamit Nobel жана AkzoNobel сыяктуу компаниялар менен жашап келет. Алар Нобель өзү негиздеген уюмдардын бириктирилген мураскорлору болуп саналат.

Гареев Энвер Закизьянович - (10.1.1910, Татар АССРи, Сарман району, Чураш кыштагы 2.5.1974, Фрунзе) биология илимдер доктору (1957), Кыргыз ССР ИАнын корр. мүчөсү (1964). Краснодар айылчарбаинститутун бүтүргөн (1936). Кыргыз республисы жашылча-жемиш станциясында кенже илимий кызматкер (1936) жана директору (1945). Кыргыз ССР ИАнын Ботаника багынын директору (194674). Мөмө бактарынын физиологиясы жана селекциясы боюнча адис. 100дөн ашуун ил. эмгектин, андан ичкери 4 монографиянын автору. «Ардак Белгиси» ордени жана медалдар менен сыйланган. КР УИАнын Ботаника багына ысмы берилген. Эмгектери: Агротехнические рекомендации по плодовоягодным культурам и винограду для Киргизской ССР. Ф., 1959; Багбанчылыктын негиздери. Ф., 1968; Особенности образования цветочных почек у яблони. Ф., 1970.
М тамгасы – азыркы кыргыз алфавитиндеги он төртүнчү тамга. Кыргыз тилиндеги эринчил, мурунчул, жарылма уяң үнсүз «м» тыбышын туюнтат. Адегенде финикия жазмасында жаралып, кийин байыркы грек графикасы аркылуу латын алфавитине, андан кириллицага өткөн.

Чуркунун ички органдар чыга турган жери (дарбазасы), ички органдарды каптап кошо чыккан ич чели (чурку кабы) болот. Анын пайда болушуна оор кара жумуш, ич катканда дайыма ыйынуу, жөтөл жана башкалар себеп болот.

Иран таануу проблемасы Москвадагы Чыгыш таануу институтунда жана анын Ленинград бөлүмүндө, СССР ИАнын этнографиялык, философия, дүйнөлүк, экономикалык жана эл аралык мамилелер, дүйнөлүк адабият, тил институттарында, Өзбекстан, Азербайжан, Грузия, Армения, Тажикстан жана Түркмөнстандын Чыгыш таануу институттарында, МГУга караштуу Азия жана Африка өлкөлөрү институттарында, ошондой эле дагы башка шаарлардагы университеттерде иштелип чыгууда.

Салык полициясы - Мамлекетибиз социалисттик системада жашап турган кезинде ишкердикти жүргүзүүгө мамлекеттик жана коомдук ишканаларга жана чарбаларга гана уруксат берилип, алар жаап-жашыр-бастан салыкты мамлекетке төгүп турушкан. Салыкты убагында жана так төлөп туруунун мааниси өтө зор, себеби мамлекеттин бийлик органдары, укук коргоо органдары, Куралдуу күчтөрү, саламаттыкты сактоо, билим берүү, социалдык камсыз кылуулар (пенсия, пособие, стипендия) мамлекеттик бюджеттин эсебинен каржыланат. Азыр эркин рынок экономикасына өткөн учурда ишкердикти жүргүзүүгө тыюу салуу жок, ар бир адам ишкана ачып алып продукция өндүрүүгө же дый-кан чарбасын түзүп, айыл чарба продукциясын өн-дүрүүгө акылуу. Ошону менен бирге эле мыйзамда белгиленген өлчөмдө жана тартипте мамлекетке салык төлөөгө милдеттүү. Тилекке каршы, кээ бир ишкерлер кирешесин жашырып, мамлекетке салыктөлөөдөн кач-кан фактылар кездешет. Бул болсо кылмыш болуп эсептелет. Ошондуктан, мындай аракеттерге каршы күрөшүү үчүн салык полициясы уюшулган. Алар, салык өндүрүү боюнча салык инспекциясына көмөктөшүшөт, жашыруу фактысы боюнча кылмыш иш козгошуп, тергөө жүргүзүшөт.

Алеев Жаныш (1941-ж. т., Сарысөгөт айылы) - СССРдин (1981) жана Кыргыз Республикасынын кесиптик-техникалык билим берүүсүнүн отличниги (1996).

Географиялык кеңдик жер бетиндеги чекиттин абалын аныктаган географиялык координаталардын бири; берилген чекиттен өтүүчү тик сызык менен жер экваторунун тегиздигинин аралыгындагы бурч. Астрологиялык жана геодоникалык болуп бөлүнөт. Географиялык кеңдик Экватордон түндүктү жана түштүктү карай 0°тан 90°ка чейин эсептелинет.

Бирге окутуу – эркек балдарды жана кыздарды бир мектепте, бир класста кошуп окутуу. Мектеп алгач пайда болгон байыркы мамлекеттерде эркек балдар менен кыздар бөлүнүп окутулган.
Крэнстон "Өтө оор кылмыштар артынан" тасмада роль аткарганы үчүн прайм-тайм "Эмми" сыйлыгынын "Драма жанрындагы телесериалдагы эң мыкты башкы актер" номинациясына төрт жолу ээ болгон (2008-2010, 2014), натыйжада актер Билл Косбиден кийин ("Тыңчы менмин" (англ. I Spy, 1960-жылдары)) теле-көрсөтүү тарыхында катары менен үч жыл сыйлыкка татыган экинчи актер болгон. 2011-жылы Крэнстон "Өтө оор кылмыштар артынан" телесериалдын продюсерлеринин бири болгондон соң, ал "Эң мыкты драмалык телесериал" номинациясына эки жолу татыган.

MovieWalker PlusКалып:Ref-ja — еще одна база данных по японскому кинематографу; охватывает меньший временной диапазон, чем предыдущая (примерно с 1940-х годов), но предоставляет описания сюжетов фильмов.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.

Ал «Чоң кербез» симфониялык поэмасын (1995), «Салют Кыргызстан» (1997), «Алга маршы» (2006) үйлөмө оркестри үчүн марштарды, Т.Казаковдун «Жамгыр» аттуу ырынын темасына аккордеон үчүн вариация ж.б. жазган.Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Маданият министрлигинин, Кыргыз Республикасынын музыка коомунун, Жарандык авиация департаментинин, Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук кызматынын Ардак грамоталары, «Манас – 1000» медалы менен сыйланган. “Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги”. 2004-жылы Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы, 2009-жылы «Ата журт» төш белгиси менен сыйланган.

Каркыралар (лат. Gruidae), турналар – каркыра сымалдар түркүмүнүн турналар тукуму. Узундугу 79–152 см. Моюну, шыйрагы узун, жүнсүз, куйругу кыска, эркек, ургаачысы бирдей түстө. Манжалары кыска, жаргакча менен бириккен, арткы бармагы башкаларынан жогору жайгашкан. Учканда мойну менен буттарын созуп, кунастарга окшоп учат, алардан айырмаланып, даракка конбойт. Канаты түлөгөн мезгилде уча албайт. 5 уруусу, 14 түрү бар. КМШ өлкөлөрүндө жолугат. Шыбак, бетеге, көдөө басымдуулук кылган жерди мекендейт. Жайында шалбаа, чабынды, күздүк буудай эгилген жерде жолугат. Кыргызстанда май айында уялап, чанда 3, көбүнчө 2 жумуртка тууйт. Көбүнчө өсүмдүктүн жаш бутагы, жалбырагы, уругу жана курт-кумурскалар менен азыктанат. Саны азайгандыктан, 1975-жылы коргоого алынып, Кыргызстандын Кызыл китебине катталган.
Мохаммед Реза Пехлеви (26. 10. 1919, Иран, Тегеран – 27. 6. 1980, Египет, Каир) – Ирандын акыркы шахы (1941–79). 1925–30-жылы Персия кадет корпусунда, кийин Швейцариядагы Institut Le Rosey мектеп-пансионунда, 1936– 38-жылы Тегерандагы офицердик окуу жайында окуган. 1941-жылы англис тилинде жана советтик аскер күчтөрү Иранды оккупациялап, Мохаммед Реза Пехлевинин атасы Реза Пехлеви тактан кетип, сүргүнгө айдалганда, Мохаммед Реза Пехлеви Ирандын шахиншахы деп жарыяланган. Өзүнүн өкмөтү менен бирге Улуу Британия жана СССР менен достук мамиле түзөрүн билдирип, 1942-жылы алар менен союздук келишимге кол койгон. 1943-жылы 9-сентябрда шах өзүнүн жарлыгы менен Германияга согуш жарыялаган. 1953-жылы шах премьер-министр Мосаддыкты кетирип, бийликти толугу менен өз колуна алган. 1955-жылы Ирандын Багдад пактысына (СЕНТО) кошулгандыгы жөнүндөгү мыйзамга кол койгон. Шах Перс булуңундагы монархияларды колдоп турган. Йемендеги жарандык согуштун учурунда (1962–70) монархисттерге, 1973-жылы Оман өлкөсүнө жардам көрсөткөн. СССР менен достук мамиледе болгон. 1956-, 1965жана 1972-жылдары Мохаммед Реза Пехлеви СССРге келип кеткен. 1963-, 1966жана 1972-жылы Иран менен СССРдин ортосунда экономикалыкжана техникалык чөйрөдө кызматташуулар боюнча келишимдер түзүлгөн. 1973-жылы шахтын буйругу менен Иранда авторитардык бир партиялуу режим киргизилген. 1979-жылы Ислам Иран революциясынан (1979) кийин Ирандан куулган.

«Мен - комсомол» поэмасы (1953) Улуу Ата Мекендик согуш жөнүндө. Смуул Юхандун таанымал чыгармасы - «Муз китеп» роман-очерки (1958; Лениндик сыйл., 1961). «Атлантика океаны» (1956), «Леа» (1959) ж. б. пьесаларында адамдык асыл сапаттарды даңазаласа, «Полковниктин жесири же Врачтар эч нерсе билишпейт» (1966), «Пингвиндердин турмушу» (1969) пьесаларында учурдагы саясий, идеол.филос. маселелерди козгойт.

Авдий - (евр. Обадия Кудайдын кызматкери) 12 кенже пайгамбардын бири; Авдий аттуу библия китебинин автору. Болжол менен биздин заманга чейин 6-5-кылымда жашап өткөн. Авдий китеби пайгамбар Иереминин китебине окшошурак жана майдаланып бөлүктөргө ажырайт: туугандарды өлтүргөн араздыгын туудурган Едомдун айбын ачуу жана анын соттолушу; Едомду адилеттүү жазалоо; Кудайдын күнү жана бардык элдердин үстүнөн Кудай сотунун жүрүшү. Авдий Израилдин Ыйык жерди бийлөөсү калыбына келтирерлигин жана ал жер Кудайдын кудуретинин болочок бейнеси болот деген. Авдий мындай деп белгилеп кеткен: элдердин келечеги боло турганы алардын ыймандык абалына жараша болот. Авдийди эскерүү күнү православиелик чиркөө Улуу посттун биринчи жумасы 19-ноябрда (2-декабрда) белгиленет.
Варшавa келишими (1955) Албания, Болгария, Венгрия, Германия Демократиялык Республикасы (ГДР), Польша, Румыния, СССР жана Чехословакиянын ортосундагы достук, кызматташтык жана өз ара жардамдашуу жөнүндөгү келишим. Европада тынчтыкты жана коопсуздукту камсыз кылуу боюнча европа мамлекеттеринин Варшава кеңешмесинде 14-майда кол коюлган. Варшавa келишиминин негизинде Варшава келишим уюму түзүлгөн. Албания 1962-жылдан Варшавa келишиминин ишине катышпай, 1968-жылы сентябрда андан кол үзгөн. Париж макулдашууларынын (1954) ратификацияланышынан кийин, Варшавa келишими 1955-жылы Батыш Европанын алдыңкы өлкөлөрү менен АКШнын ортосундагы согуштук союздун түзүлүшүнө алып келген. Бул келишим социалисттик өлкөлөрдүн коопсуздугун камсыз кылуу, Европада тынчтыкты сактоо максатын көздөгөн. БУУнун Уставына ылайык Варшавa келишимине кол койгон тараптар эл аралык мамилелерде күч колдонуудан баш тартууга, массалык кыргын салуучу жана башка куралдарды кыскартуу үчүн натыйжалуу чараларды жүргүзүүдө чечимдерди чогуу кабыл алууга, жалпы кызыкчылыктарды камтыган бардык маселелер боюнча консультация өткөрүүгө, анын ичинде келишимдин бир же бир нече катышуучусуна куралдуу кол салуу коркунучу пайда болсо, өз ара жардамдашууга, Варшавa келишимине каршы максатта түзүлгөн кандай гана уюм же союз болбосун, ага катышпоого милдеттенишкен. Келишимдин мөөнөтү 20 жыл, эгер бул мөөнөт бүткөнгө чейин бир жыл калганча тигил же бул өлкө келишимди денонсациялоо тууралуу Польша өкмөтүнө билдирбесе, мөөнөт өзүнөн өзү 10 жылга узарат. Өз ара пикир алмашууга жана Келишимди ишке ашырууга байланыштуу маселелерди карап туруу үчүн Саясий консультациялык комиссия, ошондой эле Куралдуу күчтөрдүн бириккен командованиеси (жайгашкан жери Москва шаары) түзүлгөн. Келишимдин мөөнөтү аяктагандыгына байланыштуу, Варшавa келишими ага кирген мамлекеттер тарабынан 1985-жылы 26-апрелде дагы 20 жылга узартылган. Германия Федеративдик Республикасы (ГФР) менен бириккендигине байланыштуу ГДР 1990-жылы 24-сентябрда Варшавa келишиминен чыккан. Болгария, Польша, Венгрия, Румыния, СССР жана Чехословакия Варшавa келишими күчүн жоготкондугу тууралуу токтомго 1991-жылы 1-июлда Прага шаарында кол коюшкан.

Типологиялык байланыш – адабий процесстин же жеке жазуучунун чыгармачылыгындагы Тираж – 1) зайым же лотерея боюнча утуштарды, ошондой эле төлөнүүчү облигация же лотерея билеттеринин, баалуу кагаздардын номерин жана серияларын аныктоо үчүн уюштурулган утуш; 2) басылманын же бир автордун басмадан даярдалып жарык көргөн эмгегинин нускасынын саны.

Жарым түз сызык – түз сызыктын каалагандай чекитинин бир тарабындагы чекиттердин көптүгү. Эгерде чекити жарым түз сызыкка тиешелүү болсо, анда ал туюк жарым түз сызык (же шоола) деп аталат.

Аларга валторна, труба, корнет, кларнет, саксофон, гобой ж. б. кирет. Ооштурма музыкалык аспаптарга шарттуу түрдө октавага жогору (мис., флейта пикколо) же төмөн (мис., контрабас) добуш салган аспаптар да кирет.
Крэнстон ар түрдүү телесериалдардын эпизоддорунун тартуусун жетектеген, алардын ичинде: "Малкольм көңүлдүн борборунда" телесериалдын жети эпизоду, "Өтө оор кылмыштар артынан" телесериалдын үч эпизоду, "Заманбап үй-бүлө" (англ. Modern Family) телесериалдын эки эпизоду жана "Кеңсе" (англ. The Office) телесериалдын бир эпизоду. Актер бир канча белгилүү тасмаларда тартылган, алардын ичинде: "Аскер Райанды куткарууда" (англ. Saving Private Ryan, 1998), "Кичинекей күн шооласы" (англ. Little Miss Sunshine, 2006), "Жарыш" (англ. Drive, 2011), "Арго" (англ. Argo, 2012) жана "Годзилла" (англ. Godzilla, 2014). 2015-жылы Крэнстон Дэвид Шор менен бирге аткаруучу продюсер болуп "Эки жүздүү Пит" (англ. Sneaky Pete) телесериалдын сценарийин жазган, телесериалдын эң биринчи эпизоду 2015-жылдын 17-августунда экрандарга чыккан.

Келтирилбес көп мүчө – төмөнкү даражалуу көбөйтүүчүлөргө ажырабаган көп мүчө. Көп мүчөнүн көбөйтүүчүлөргө ажырашы жана кел тирилбес касиети анын коэффициенти кандай сандан турганына байланыштуу. Мисалы, эгер коэффициент үчүн жалаң рационалдуу гана сандарды алсак, х3+2 көп мүчөсү келтирилбес болот. Ал эми коэффициент үчүн чыныгы сандарды алсак, анда аны келтирилбес эки көп мүчөнүн көбөйтүндүсүнө ажыратууга болот:

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Маркшейдерия (немецче mark – чек ара, scheiden – бөлүп таануу) – техника, тоо-кен илимдеринин бир тармагы. Жер астындагы кендердин алган ордун, түзүлүшүн, түспөлүн, өлчөмүн, тоо тектеринин деформацияланышын изилдейт. Иш маркшейдерлик аспаптар менен жүргүзүлөт. Кен чалгындоодо жер бетинин картасы түзүлөт. Таяныч торлор жүргүзүлүп, тоо казылмалары такталат. Чиймелер, сүрөттөр, аткарылуучу жумуштардын көлөмү, кен тулкусунун өлчөмдөрү, кендин геологиялык запасы аныкталат. Тоо-кен иштеринин долбоору түзүлөт. Кендин чек аралары, казып алуу системалары, курулуштар каралат. Тоо-кен иштеринин календардык планы түзүлөт. Казындыда тектердин урашы, жылмышуулары, коопсуздуктар такталат жана текшерилип турат.

4) Алифаттык жана ароматтык карбон к-талары амиддерин СI2, Br2 же I2 щелочтогу эритмелери менен реакцияга киргизүүдө, биринчилик А. алынат да, көмүртек чынжыры бир атомго кыскарат (Гофман реакциясы). А. өнөр жайларда боёктор, дары-дармек заттар, капрон, найлон булаларын алууда, пестициддерди, абсорбенттерди өндүрүүдө кеңири колдонулат. Алифаттык А. нерв системасына зыяндуу. Ароматтык А. метгемоглобин пайда болушуна себеп болот. Кээ бир ароматтык А. канцерогендүү заттар (мис., a-нафтиламин, бензидин, 4-аминобифенил) болгондуктан, адамдын табарсыгынына рак оорусун пайда кылышы мүмкүн.

Калкы - 1119 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5.28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 015. Муниципалитеттин башчысы — Марко Таш.
Медициналык радиология — ооруларды дарылоо жана диагноздоодо иондоштуруучу нурланууну колдонуунун теориясын жана практикасын үйрөтүү, ошондой эле нурлардын биологиялык таасирин изилдөөчү бөлүм. Рентген нурларынын, табигый жана жасалма радиоактивдүүлүктүн ачылышы медициналык радиологияны андан ары өнүктүрдү. Медициналык радиология ооруну табуу жана аны дарылоону ишке ашырат.

Калкы - 512 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 043. Муниципалитеттин башчысы — Забине Рунге.

1990-жылы 22–30-октябрдагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Советинин кезексиз сессиясында биринчи жолу президент маселеси каралган. 1990-жылы 24-октябрда «Кыргыз ССРинде Президенттик кызматты түзүү жөнүндө» Мыйзам кабыл алынып, 27-октябрда парламент Кыргызстандын туңгуч Президенти Аскар Акаевди шайлоо менен коллегиялдуу мамлекет башчысынын ордуна жеке кызмат оруну – президент киргизилген. Парламент шайлаган президенттин ыйгарым укуктарын, президенттик бийликтин мыйзамдуулугун камсыз кылуу максатында 1991-жылы 12-октябрда көз карандысыз, эгемендүү мамл. башчысы мамл. түзүлүш жөнүндөгү маселени чечкен. 1993-ж. 5-майда эгемендүү Кыргызстандын Конституциясын кабыл алуу менен совет системасы толугу менен жоюлуп, президенттик бийлик орногон. 1995-жылы 24-декабрда элдик шайлоо жолу менен Кыргыз Республикасынын туңгуч президенти Аскар Акаев шайланган. Бул Конституцияга ылайык президенттин биринчи мөөнөтү деп эсептелген. 1996-жылы 10-февралда өткөрүлгөн референдумдун негизинде президент статусунун өзгөрүлүшү менен президенттик «күчтүү» бийлик орноп, Кыргыз Республикасы парламенттик башкаруудан парламенттик башкарууга өткөн. 2000-жылы 29-октябрда президентикке Аскар Акаев экинчи мөөнөткө кайра шайланган. 2003-жылы 2-февралдагы жалпы элдик референдумда Кыргыз Республикасынын президенти Аскар Акаевге дагы бир жолу ишеним көрсөтүлдү.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Ысык-Көл форуму Кыргыз эл жазуучусу Ч. Айтматовдун демилгеси менен 1986-ж. октябрда уюшулган. Форумда жер шарынын азыркы абалы жана келечеги жөнүндө ой-толгоолор ортого салынган. Маданият ишмерлери Н. Менон (Индия), Л. Отеро (Куба), Нобель сыйлыгынын лауреаты К. Симон (Франдия), актёр Д. Болдуин (АКШ), жазуучу П. Устинов (Англия), сүрөтчү А. Текле (Эфиопия), жазуучу Я. Кемал (Түркия) жазуучу А. Миллер (АКШ), композитор 3. Ливанелли (Түркия), физик А. Форти (Италия), коомдук ишмерлерден Рим клубунун төрагасы А. Кинг, ЮНЕСКОнун генералдык секретары Ф. Майор (Испания) ж. б. катышкан. Ысык-Көл форумунун президенттигине Ч. Айтматов шайланган. Кыргызстандык интеллектуалдар форумду жаңы деңгээлде кайра жандандырууга аракеттенишүүдө.
Видео оюн -- электрондук оюн. Анда телевизор же компүтер монитору сыяктуу видео түзмөктө визуалдык аракетти жасоо үчүн колдонуучу интерфейси менен өз ара мамиле камтылат. Видео оюндагы видео деген сөз салттуу түрдө тик бурчтуу экран түзмөгүн туюнтат, бирок 2000-жылга карата, ал эки же үч өлчөмдүү сүрөттөрдү көрсөтө алган бардык экран түзмөктөрүн билдирип калган. Айрым теоретиктер видео оюндарды искусство катары категориялашат, бирок бул пикир талаштуу.

Бул чырмалган же эндей чийден токулган боз үйдүн сыртынан калануучу жабуу. Анын узундугу боз үйдүн аянтына карата аныкталат. Ал эми бийиктиги чыгдан (ашкана) чийдей келет. Эки башында үчтөн алты боосу болот. Алар ыңгайына карата уукка, керегеге жана босогонун таягына байланат. Канат чийдин баш-аягы ийректелет. Эгер көркөм оюм түшүрүлсө, анда чийдин баш-аягы кара жүн менен чыбыкталат. Керегенин сыртынан калоочу чийди үйдүн чоң жана кичинесине карай эки бөлөк согот. Канат чийди кызыл, көк, жашыл, сары, ак ж. б. ар түрдүү түстөгү жүндөн түр салып чырмайт. Ал «чырмак чий» деп аталат. Чийди жибек менен да чырмашкан. Өткөн мезгилдерде 10—12 канат ак үйлөргө тасма чийди да колдонушкан. Бир кылка ичке чийди «тасма чий» деген. Анда көркөм көчөт түшүрүшкөн. Жалаң ичке чийди тандап алып, түрдүү жибек менен чырмап, кооз көчөт берген. Тасма чийлерди чырмоо — татаал көрүнүш. Эки канат чийди минтип чырмап бүтүрүүгө эң кеминде 4—5 чырмакчы болжолдо 5—6 ай убакытты сарптаган.

Тургунбаев, 2000-жылдан Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Г. Садыбакасова жетектейт. Филармонияда залкар комузчу, Кыргыз Peспубликасынын эл артисти Б. Мадазимов,

Кулун тоосу - Алайкуу өрөөнүндө. Кулун (түш.) жана Каракулжа (түндүк) өрөөндөрүн бөлүп турат. Чыгышында Фергана тоо тизмегине барып такалат, батышынан Ойтал капчыгайы менен чектешет. Узундугу 30 км, туурасы 10 км. Орточо бийиктиги 3900 м, эң бийик жери 4593 м. Кыры урчуктуу, кууш, капталдары кыска, терең капчыгай жана кокту-колоттуу.
Аргымак - Жакынкы жана Ортоңку Чыгыш өлкөлөрүндөгү асылтукум минги жылкынын байыркы аты. Таза тукумдуу минги, буденный, араб, ахалтеке жана англис жылкысынын сымбаттуу, чымыр күлүгүн аргымак деп аташат. Кыргыз элинин турмушунда аргымак байыртадан «чапса күлүк, сатса пул» катары асыралып келген. Алгач жапайы жылкы азык-түлүк иретинде колдонулган. Акырындап, колго үйрөтүлүп мингич, унаа катары кеңири пайдаланылган. Изилдөөчүлөр минги аттарды адегенде Борбордук Азияда өстүргөн деп эсептешет. Биздин заманга чейинки 2-1-кылымга таандык жазма булактар, маалыматтар боюнча аргымак жылкыларды өстүргөн 2 борбор: Бактрия жана Даван белгилүү. Фергана өрөөнүндөгү Даван мамлекетинин жылкылары сымбаты, сыны, турпаты жана күлүктүгү менен өзгөчө даңазаланган. Аларды «Асмандан түшкөн аргымактар» деп аташып, бүт Фергана өрөөнү сыймыктанган. Коңшулаш элдерге жана алыскы өлкөлөргө чейин Даван аргымактарынын атагы тарап, соода-сатыкта өтө жогору бааланган. Жазма маалыматтарда «баалуу жылкылар» үчүн кытайлыктар Даванга бир нече жолу кол салгандыгы жөнүндө айтылат. Даван аргымагынын алтындан жасалган айкели падышанын сарайында турган. Археологиялык изилдөөлөр учурунда Аравандагы Дулдулата мазарындагы аскада моюну «ак куудай» койкойгон, башы кичине, буттары ичке, келишимдүү аттар тартылган, ошондой эле ушул сыяктуу сүрөттөр Сулайман тоодон да табылган. Азыркы мезгилде түркмөндөрдүн дүйнө тааныган ахалтеке аргымактарын алардын тукумдары деп айтышат. Республикадагы №54, Бишкектеги ат чабылуучу жай жана башка асылтукум жылкы өстүрүүчү чарбаларда асыл тукум аргымак жылкылар: араб, ахалтеке, буденный, дон, англис, ошондой эле кыргыз жаңы жылкысы өстүрүлөт. Алар бири биринен дене түзүлүшү, өңү-түсү, күлүктүгү менен айырмаланып, кыргыз жылкысынын тукумун жакшыртуу жана ат спорту үчүн пайдаланылат. Мурда аргымак жылкылар алты жашка чейин эле күлүккө чабылса, бүгүнкү күндө жылына 3 ай эле (кышында) эс алат да, дайыма ат чабыш, аламан байге үчүн тапталып, чабыла берет. «Манас» эпосунда: «Манас жана анын кырк чоросу тулпар, нойондор - буудан, берендер - тобурчак минишкен, ал эми атчан жоокерлердин жоого минген аттары - аргымак болгон» деп айтылат.

Үндүн таралышындагы бул өзгөчөлүктөр төмөнкү жыштыктагы үндөрдүн кубаттуу булагы болгон ядролук жарылууларды алыс аралыкта аныктоого мүмкүндүк берет. Бийиктеген сайын температурасы жана тыгыздыгы азайып, атмосфера бир тектүү болбогондуктан, үн өзүнүн таралуу багытынан кыйшаят да, үндүн рефракция кубулушу пайда болот. Таралуу багытынан кыйшайган үн толкундары Жерге кайрылып келип, акустикалык үн угулуучу жана угулбоочу зоналарды пайда кылат.

"Шамал алып кеткендер" тарыхый ревизионизм менен кулчулукту даңктагандыгы үчүн сынга алынган, бирок афро-америкалыктарды киноматографияда башка нукта көрсөткөндүгү үчүн ишеним көрсөтүлгөн. 20-кылымда тасма маал маалы менен көрсөтүлүп келгендиктен популярдуу маданиятта өз ордун тапкан. Тасма баардык мезгилдердин мыкты тасмасы деп табылып,1998-ж. Америка Кино Институтунун 100 мыкты тасмаларынын ичинен 10-орунду ээлеген. 1989-ж. АКШнын Конгресс Китепканасы тарабынан Улуттук тасма реестрине тандалып алынган.
«дааналоочу Дистрибуция » ар кандай тил бирдиктеринин бир өңчөй чөйрөдө, окшош шартта айырмалык, белгилик (семиологиялык) милдетти аткарарын түшүндүрөт.

Академиянын спортсмендери мини-марафон, кик-боксинг, кол-бут күрөшү, алыш күрөш, күжүрмөн самбо, таэквон-до, атуу, кызматтык биатлон, футбол, волейбол, гирялык спорт, дзюдо, аркан-тартыш, тогуз коргоол, шахмат, бокс спорттук түрлөр боюнча көптөгөн эл аралык жана республикалык мелдештерде байгелүү орундарга ээ болуп келишет. Окуу жай катары таанылгандан бери 30 спорттун эл аралык класстагы чебери, 158 КРнын спорттун чебери жана 251дөн ашуун спорттун чеберине талапкерлер жана 509 разряддык спотрчулар дайындалган. Татыктуу билим берүү жана сапаттуу спотрчуларды даярдоо максатында төмөндөгү машыгуу залдары кайрадан оңдолуп, жасалган: - фитнес зал; - волейбольную площадку; - мини-футбольное поле; - гимнастический городок; - боксерский зал.

Калкы - 2635 киши(2013-ж.). . Аянты - 40,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 005. Муниципалитеттин башчысы — Томас Шрайнер.

Ал сүттү көп алуу, музоого аз чыгымдоо үчүн колдонулат. Жасалма сүт дүйнөнүн көп өлкөсүндө кеңири пайдаланылат. Жасалма сүт тартылган сүттөн жасалат, анын өзүндө белоктон тышкары сүт менен минерал заттардын углеводдору бар. Жасалма сүткө май, антибиотик, зарылдыгына жараша микроэлементтер кошулат. Мындай сүт негизинен музоонун тоют рационуна кирет.

Кийзак — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Мрас-Су дарыясынын оң жээгинен 2 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.

Чичкис — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 778 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Чулым орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.

Мыйзам чыгаруу демилгеси – мыйзам чыгаруу ишинин биринчи баскычы, белгиленген эрежелерге ылайык, мыйзам долбоорун мыйзам чыгаруу мекемесине ырасмий киргизүү. Өзүнүн артынан тийиштүү мыйзам чыгаруу органынын ал мыйзам долбоорун өз жыйынында кароо милдетин жаратат. КР Конституциясына ылайык КРде М. ч. д. укугунун субъектиси төмөнкүлөр: 30 миң шайлоочу ( элдик демилге ); КР Президенти; КР ЖК депутаттары; КР Өкмөтү.

Кыскасы, Токтораалы Талканбаев кандай адабий формада, кандай түрдө жазбасын, баарында өз элинни ой – максатын, тилегин таасын чагылдырууга далалаттанган. Ал, өзү айткандай, эки кылымда жашап, эски замандын оор түйшүгүн катуу тартып, советтик доордо бактыга кандай бөлөнсө, ар кыл тематикадагы ырларында да бай – манаптардын адилетсиздигин ашкерелеп ырдады. Акындын курч сатиралары, агитациялык ырлары өз учурунда эмгекчилердин таптык сезимин ойготуп, кыраакылыгын арттырууда, социалисттик коомдун артыкчылыгын көрсөтүп, эски адатка каршы күрөшүүгө, жаңыча эмгектенүүдө, адептүү жүрүм – турумга тарбиялоодо чоң мааниге ээ.Пайдаланылган адабият: “Акындар чыгармачылыгынын тарыхынын очерктери” Фрунзе – 1988.
Арча-Суу молибден жана сурьма кени Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунда, Ала-Бука кыштагынан чыгыш тарапта Касан дөңсөөсүнүн кырында. 1950-ж. табылган. Аймагында мраморлошкон акиташ теги, карбонатту кумдук жана соңку протерозойдун кварц слюдалуу сланецтери таралган. Алар майда жаракалар менен тилмеленген арчасуу брахиантиклиналын түзүп жатат. Руданын пайда болушу брахиантиклиналдык бүктөлүү менен байланышта болуп, акиташ теги жана сланецтин кошулган чегиндеги кварцтуу тилкеде жайгашкан. Рудалуу тилкенин калыңдыгы 10–15 м, узундугу 70–80 м. Рудада 50дөн ашык минерал бар. Негизгилери: молибденит, антимонит, пирит, сфалерит, коргошундун сульфоантимонити, өңү өчкөн руда, арсенопирит, вульфенит ж. б.

Эммельбаум (нем. Emmelbaum) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.

Амнион – сойлоп жүрүүчүлөр, канаттуулар жана сүт эмүүчүлөрдө түйүлдүктүн бир катмары. А. бар же жок болгонуна жараша омурткалууларды эки топко бөлүшөт: амниоттор, же татаал жана анамнийлер, же жөнөкөй түзүлүштөгү омурткалуулар деп. А. омурткасыздардын бир нече топторунда да кездешет (курт-кумурскалар, чаяндар, немертиндер).

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.

Чачтын теринин үстүнө чыгып турган бөлүгү — өзөгү, териде жайгашкан бөлүгү тамыры болуп эсептелет. Чачтын тамыры ач. түбүнө бекийт. Чачтын кыймылы жылма булчуңдарга байланыштуу болуп, бул булчуңдар май бөлүп чыгаруучу бездерди коргоп турат. Чач тамыры менен түбү биригип чач фоликуласында жайгашат, ал кан тамырлар жана нерв талчалары менен жабдылган. Кайсы жерде жайгашкандыгына карабастан алардын өсүү процесси окшош. Чач тери астында жайгашкан тамырынан өсөт. Тамыры кан тамырлар аркылуу өзүнө керектүү азык заттарды алып турат.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Чыгармачылык жолун 1917-ж. “Эңли-Кебек” аттуу пьеса жазуудан баштаган, өмүр жолунда көптөгөн аңгеме, очерк, повесть, драма, роман ж. б. жаратып, бай мурас калтырган. Айрыкча анын “Абай жолу” аттуу төрт бөлүмдөн турган роман-эпопеясы (1955–65) дүйнө элдеринин көп тилдерине которулуп, жазуучуга зор атак-даңк алып келген. Ауэзовдун ысымы көрүнүктүү окумуштуу катары да илим дүйнөсүнө кеңири белгилүү. Ал казак адабияты боюнча алгачкы окуу китептеринин авторлорунун бири, анын калеминен казак жана СССР элдеринин адабияттарынын тарыхы менен теориясына арналган ондогон эмгектер жаралган.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Агулук — "Манас" эпосундагы кейипкер, Алооке кандын ажайыпканасындагы айбанаттарды багуучу адам. Манас ажайыпкананы аралап көрүп жүргөндө Алооке ишенген жырткыч жаныбарлар Манаска, анын чоролоруна катылбай, А-ту жеп коюшат (Сагымбай Орозбаков, 2. 191).

Орус-түрк согушундагы (1768—74) оор жагдай жана Пруссиянын кысымы менен Россия 1772-ж. 25- июлда Польшаны биринчи бөлүүгө (Россия, Пруссия, Австрия ортосун­да) мажбур болгон.

Клетцин (нем. Kletzin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.

Марк Дэниел Ронсон (англ. Mark Daniel Ronson; 1975-жылы 4-сентябрь) - англиялык музыкант, дижей, ырчы, ыр жазуучу жана музыкалык продюсер. Here Comes the Fuzz алгачкы альбому чарттарда көрүнүктүү натыйжага жетпесе дагы анын Version (кырг. Версия) аталышындагы экинчи альбому Улуу Британиянын чартында экинчи орунду ээлеп эң мыкты 10 сингл тизмесине үч чыгармасы кирген. Бул жетишкендик менен Ронсон 2008-жылы Brit Award сыйлыгынын "Эң мыкты британиялык эркеке артист" номинациясына татыган. 2010-жылдын 27-сентябрында Record Collection (кырг. Үн жаздыруулардын жыйнагы) аталышындагы үчүнчү альбому жаздырылып Улуу Британиянын чартында экинчи орунга ээ болгон.
Литванын транспорттук тармагы Чыгыш – Батыш (анын ичинде Россиянын Калининград облусу менен) жана Түштүк – Түндүк (Борбордук Европаны Балтия, Скандинавия өлкөлөрү менен байланыштырат) багыттарында транзиттик жүк жана жүргүнчү ташыйт. Жүктүн 50%ке жакыны автомобиль, 45%тен ашыгы темир жол, 5%тен ашыгы суу жолдору менен ташылат. Жүргүнчү ташуунун 98%и автомобиль транспортуна туура келет. Автомобиль жолунун узундугу 81 миң км. Литва аркылуу эл аралык маанидеги – Варшава (Польша) – Каунас – Рига (Латвия) – Таллин (Эстония), Минск (Беларуссия) – Вильнюс – Мариямполе – Калининград (Россия), Псков (Россия) – Рига – Калининград – Варшава жана башка автомагистралдары өтөт. Темир жолунун узундугу 1746 км, анын 122 кми электрлештирилген (2009). Негизги темир жолдору: Санкт-Петербург (Россия) – Даугавпилс (Латвия) – Вильнюс – Варшава (Польша), Минск – Вильнюс – Каунас – Калининград, Рига – Шяуляй – Вильнюс – Барановичи (Беларуссия). Деңиз соода флоту 45 кемени камтыйт, анын 6сы чет өлкөлүк кеме ээлерине таандык; 28 кеме башка өлкөлөрдүн желеги менен жүрөт. Жалгыз деңиз порту – Клайпеда. Ички суу жолунун узундугу 441 км; кеме Нямунас дарыясы жана анын куймасы – Нярис дарыясында, ошондой эле Тракайс көлүндө жүрөт. Нефть куурларынын узундугу 500 км. Вильнюс, Каунас, Паланга шаарында эл аралык аэропорттору бар.

Калкы - 100 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 54 032. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Петер Лоренцен.

Калып:Елді мекен Хаппург (нем. Happurg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нюрнберг районуна кирет.

1961-жылдын 1-июлунда Жалал-Абад облусундагы Сузак районунун Жаңы-Дыйкан айлында туулган. Жогорку билимдүү. 1984-жылы К.И. Скрябин атындагы Кыргыз мамлекеттик айыл чарба институтун бүтүрүп, агроном адистигине ээ болгон. Эмгек жолун 1978-жылы Сузак районундагы «Коммунизм» колхозунда колхозчу болуу менен баштаган. 1984-жылдан 1990-жылга чейин «Коммунизм» колхозунда тамекичилик бригадасынын бригадири болуп иштеген. Андан кийин Сузак райондук аткаруу комитетинде нускоочу, «Эркин» колхозунда башкы агроном, ошол эле райондун «Москва» кохозунда партиялык комитеттин төрагасынын милдетин аткаруучу, текшерүү комиссиясынын төрагасы,. 1992-1998-жылдар аралыгында «Коммунизм» колхозунда тамеки ферменттөөчү цехтин башчысы болуп эмгектенген. Ал эми 2006-жылга чейин жеке ишкер болуп жүрүп, 2006-жылдан тарта «Мариям» ЖЧК директору болуп иштеп келген. 2004-жылы Сузак айылдык кеңешинин жана Сузак райондук кеңешинин депутаты болгон. 2010-жылдын октябрь айында «Республика» саясий партиясынын тизмеси боюнча V чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына шайланган. Жогорку Кеңештин боюнча комитетинин мүчөсү.Бир катар мыйзамдардын автору.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Ректал бези - кемирчектүү балыктарда кездешет. Түз ичегинин үстүнкү бетинен өсүп чыгат. Туз алмашуу орган, организмге азыктар менен кошо кирүүчү жана деңиз суунун ашыкбаш туздарын чыгарып турат.

Оман – унитардык мамлекет. Башкаруу формасы – абсолюттук монархия (султандык). Мамлекет жана өкмөт башчысы – султан. Мыйзам чыгаруу жана аткаруу бийлигин султан өзү жүзөгө ашырат. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы эки палаталуу парламент – Шура кеңеши (межлис аш-шура) жана Мамлекет кеңеши (межлис ад-даула). Өлкөдө саясий партиянын негиздешине тыюу салынган. Султан Карбус бен-Сайд бен-Теймур 1970-жылдан бийликте.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейндер округунда жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сакмара башатынан Чоң Ик дарыясынын куюлушуна чейин. Дарыя айрыгы жок, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.

2005-жылы КРнын Президентинин Ардак грамотасы менен сыйланган. Бир нече поэзия фестивалдарынын лауретаы. Алгачкы ыры 1969-жылы «Кыргызстан пионери» гезитине жарыяланган.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Арчалы марганец кени - Нарын облусунун Тянь-Шань районунда. Нарын шаарынан 50—60 км түндүк-чыгыш тарапта, Жетим - кырка тоосунун түндүгүндө Арчалы суусунун сол жээгинде. 1956-ж. табылган. Кен жаткан жерде байыркы казындылар бар. Кендин аймагын кембрий мезгилинде пайда болгон аки таш теги, сланец, кремний, ордовикке таандык сланец, яшма жана палеоген-неогендин конгломерат, кумдук, чопо тектери түзөт. Heгизги минералдары: браунит, гаусманит, псиломеланвад, гематит, лимонит ж. б. Кен жанар тоо-чөкмө жолу менен пайда болуп, линза, тарам, уячалар түрүндө, ордовиктин гематит-кремнийлүү сланец жана яшмадан турган тоо тектеринде топтолгон. Руда кабатчаларынын калыңдыгы 30—40 м, узундугу 100—150 мге жетет, андагы марганец орто эсеп менен 15,4%.

Калкы - 187 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 036. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Шаттауэр.

Аттенвайлер (нем. Attenweiler) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Биберах районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы – 1776 (2013-ж.). Аянты – 27,21 км².

Райнсторф (нем. Reinstorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.

Евховка — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пичуг дарыясынын оң жээгинен 41 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.