Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Vl 1600 anglijalaine Uil'jam Gilbert tegi meles elektrusen tärtusen ičeze «Magnitan, magnithibjiden da suren Ma-magnitan polhe»-kirjutuses (latin.: De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure).

Toižed järedad lidnad (enamba 30 tuh. ristitud vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): Rundu, Uolfiš Bei, Svakopmund, Ošakati. Kaik om läz 40 lidnad (eländpunktad lidnnevondkundanke).

Namibii om mavaldkundröunoiš Angolan (röunan piduz — 1427 km) da Zambijanke (244 km) pohjoižes, Botsvananke päivnouzmas (1544 km), Suviafrikan Tazovaldkundanke suvipäivnouzmas da suves (1005 km). Zimbabven röunan čokkoimhesai (Zambijan da Botsvanan röunadme) om vaiše 200 metrad. Ühthine röunoiden piduz om 4220 km. Man päivlaskmaižed randad lainištab Atlantine valdmeri. Randanpird om 1572 kilometrad.

Londuseližed varad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', raud, vas'k, kuld, hrom, kaliisol (sen kaikiš järedamb löudmižsija mail'mas), sauvondmaterialad (mouckivi, dolomit, sauvondgips, gravii, letked, saved), mec, reskvezi, kala, gidroenergii.

«36 China Town» (2006) — Aashiqui Main (duetal Himeš Rešammijanke, original da remiks versijad), «24 X 7 Think of You» (original da remiks versijad, duetal Šaananke)

Pind om 61 569 km². Znamasižed joged oma Jenisei Krasnojarskan agjanke röunaks da sen hura Abakan-ližajogi. Jogiden pala mülüb Obinjogen basseinha.

Pol'šan kel' (ičeze nimitused: język polski vai polszczyzna) om pol'šalaižiden kel' da Pol'šanman Tazovaldkundan valdkundkel'. Pol'šan kel' om indoevropine, slavine kel'.

Valdkund om meriröunoiš Francijan merentagaižiden sar'hižiden departamentoidenke: Gvadelupanke lodehpoles da Martinikanke suvipäivnouzmpoles. Randanpird om 148 km.

Kaik lantanoidad oma lujas harvad londuses. Niiden kävutamine om erazvuitte; kaikuččel lantanoidal om ičendoid, kudambad pandas märha sen kävutamižen pöudod.

Reljef om kukhikaz. Sijadase 30 km suvhe Seulaspäi, 66 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Kvangösan-mägi om kaikiš korktemb čokkoim. Klimat om mussonine, paneb sadegid 1312 mm vodes, sidä kesken pol' (650 mm) heinkus-elokus.

Parlament om üks'kodine Nacionaline Suim (isp.: Asamblea Nacional) 92 deputatanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Ohjastusele mugažo sab säta da vahvištada käskusid.

Vl 2011 Francijan päeksport oli avtod, jüguavtod da niiden palad (9%), lendimed, punolendimed da kosmine tehnik (8%), likutimed da gazturbinad (läz 5%), zelläd (5%); toine eksport — kivivoi (3%), vin (2%), elektromašiništ, nižu, sagud.

Sinine sild (ven.: Синий мост) om avtotesild Piterin Admiralteiskii-rajonas Moik-joges päliči. Se om Ph. Isaakijan torgun palaks, ühtenzoitab sidä Antonenkon kujonke i Voznesenskii-prospektanke. Mariinskii-pert'kulu i Nikolain I muštpacaz sijadasoiš sildanno.
Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat (franc.: Sénat) 348 ühtnijanke. Valičijoiden kollegii änestab heid kudeks vodeks, se kogoneb alakodin da municipalitetoiden ühtnijoid, a mugažo valdkundan pänevojid. Senatan mülükund udištase poleks kaikuččel koumandel vodel. Alakodi om Nacionaline Suim (franc.: Assemblée nationale) 577 delegatanke, kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Alakodile sab pästta ohjastust radmaspäi miččel taht aigal.

Rahvahad (enamba 0,4% vl 2010): venälaižed (89,0%), ukrainalaižed (0,8%), mordvinalaižed (0,5%), armenijalaižed (0,5%), totarlaižed (0,4%), toižed — 2,3%, rahvahuden ozutandata — 6,5%.

Avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas, ned-žo ühtenzoittas Ustüžnanke, Tverinke i Moskvanke. Ves'jegonsk-raudtestancii om Kiriši — Kaläzin linijan sarakon lopstancii vspäi 1919. Sezonine jogiport om lidnas. Nevondkundaližen aigan olnu lendimpöud om tactud.

Päč konstrukcijan tipiden mödhe panihe palamha koval (haugod, puhil', kivihil', turbaz), nozolal (kerosin, mazut, kivivoi i tž.) vai gazanvuiččel poltusel (tobjimalaz londuzgaz) vai elektrusel (elektropäč).

Timebomb («časbomb») om Kaili Minoug-pajatajan naižen pajo da vn 2012 ühtennimine singl. Originaline pajo om pästtud vn 2012 28. päiväl semendkud. Se mülüi mugažo «K25: Time Capsule»-kompiläcijanal'bomha vn 2012 redukus.

Vl 2014 tal'vkun 8. päiväl Dominikan järgvaličendad oliba valdkundan parlamentha. Vl 2013 sügüz'kun 30. päiväl parlament valiči nügüdläšt Čarl'z Savarin-prezidentad.

Ohjandusen form om federaline prezidentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident, hän-žo om armijan päkäsknik. Prezident paneb varaprezidentad (ičeze ezitajad) da ohjastusen ministrid radsijha. Kaik rahvaz valičeb prezidentad videks vodeks. Vl 2011 kaik oli 29 ministrust ohjastuses.

Atommass — 183,84. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 19,25 g/sm³. Suladandlämuz — 3695 K. Kehundlämuz — 6203 K. Vol'framal om kaikiš korktemb suladandlämuz da kehundlämuz.

Despacito (ispanine virkand AÜV:oiš: [despa'sito], kändase «Hilläšti») om Luis Fonsi-muzikantan Puerto Rikospäi da Deddi Janki-pajatajan pajo. Originaline pajo om pästtud vn 2017 13. päiväl vilukud.

Korteh vai Kortehein (latin.: Equisetum palustre) om äivoččiden heinäsižiden kazmusiden erik Kortehiden sugukundaspäi (Equisetophyta). Putub vastha soil.

Avtobusad oma kundaližeks transportaks. Vspäi 1916 Kazan' — Jekaterinburg raudte läbitab lidnad, nimitihe Možg-raudtestancijad Süginskai-stancijaks Toižen mail'man sodan lophusai.

Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. rist. vl 2012, surembaspäi penembha): Gändž, Sumgajit, Mingečaur. Vl 2012 kaik oli 77 lidnad valdkundas, 9 niišpäi enamba mi 50 tuh. eläjidenke.

Gruppoiden stadijas vätas 16 joukud, kudambad oma jagatud nelläks gruppaks. Plei-off stadijaha tuldas kaks' joukud kaikuččes gruppaspäi, kudambad sijadase ezmäižel da toižel sijal.

Tazovaldkundal om röunad Krasnodaran randanke kaikiš polišpäi, nece om anklav sen südäimes. Ühthine röunoiden piduz om läz 900 km. Adigejan Tazovaldkund om mererandatoi.
Vspäi 2007 Il'ja Dmitrenko om valitud i radab rajonan administracijan pämehen, se om hänen koumanz' strok jäl'geten. Ezmäine varapämez' da koume muite varapämest oma hänele abhu. Seičeme palakundad, komitet da laudkund alištudas rajonan administracijale.

Rahvahad (vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe, enamba 0,4%): venälaižed — 84,6%, ukrainalaižed — 1,6%, vaugedvenälaižed — 0,9%, suomalaižed — 0,8%, uzbekalaižed — 0,6%, totarlaižed — 0,5%, čiganalaižed — 0,5%, armenijalaižed — 0,4%, toižed — 1,9%, rahvahuden ozutandata — 8,2% (jäl'gmäižiden keskes vaiše 7,8% mahttas pagišta venäkelel).

Ser Isaak Njuton (angl.: Isaac Newton; sünd. 4. viluku 1643 grigorianižen kalendarin mödhe, Vulsthorp läz Kolstervortad, Anglii — kol. 31. keväz'ku 1726, Kensington, Sur' Britanii) om sur' anglijalaine fizikantedomez', matematikantedomez' da astronom, üks' klassižen fizikan sädajišpäi. Njuton om fundamentaližen tedotön "Naturaližen filosofijan matematižed augud" avtor. Neciš tedotös hän andoi mail'man gravitacijan käskusen i mehanikan koume käskust, kudambad linniba klassižen mehanikan aluseks. I. Njuton sädi differencialižen da integraližen lugemižen, mujun teorijan i toižed matematižed da fizižed teorijad.

Metro, tramvai, lidnelektrojonused i avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Vspäi 1919 metro radab lidnas da sen kaimdailidnoiš (vl 2016 13 jonod, 289 stancijad, 293 km raudted).

Parlament om kaks'kodine, paneb päministrad radsijha. Parlamentan üläkodi om Valdkundaline Nevondkund (sloven.: Državni svet) 40 ezitajanke videks vodeks, se tob kohendusid alakodin aktoihe i vaiše nevondfunkcii om sil. Alakodi om Valdkundaline Suim (sloven.: Državni zbor) 90 ühtnijanke, pandas heid nelläks vodeks ühthižil valičendoil.

Gaz om substancijan agregatine olend, kudambas sidod molekuloiden, atomiden, ioniden keskes oma lujas välläd. Ližaks, nened heničud likudas gazas lujas hotkas.

Krasko Andrei, miččele ezmäks anttihe Fiman rol', zavodi kuvatas fil'mas, no koli laval fil'madamižen aigan. Hänen sijas rol' anttihe Makoveckijale Sergejale, fil'matud scenad fil'matihe udes.

Vs 2015 tal'vkun 14. päiväspäi Galina Trufanova radab rajonan administracijan pämehen. Kaks' administracijan varapämest oma hänele abhu. Kuz' ohjandust, 7 palakundad da 1 komitet alištudas rajonan administracijale.

Man rahvahan tobj pala pagižeb kahtil kelil da enamba sidä. Avaras levitadud keled: edo, fula, hausan kel', igbon kel', joruban kel', kanuri. Tahol'žed keled käviutadas lodamha da kirjutamha lehtesištol. Erasid niišpäi opetas školiš.

Eländpunktan aluz om pandud vl 1907 kuti Černogorskije Kopi-žilo samha kivihil't. Vl 1936 žilod ühtištoittihe lähevenujidenke kaivuzžiloidenke da anttihe lidnan statusad udenke nügüdläiženke nimenke.

Azerbaidžan alajagase 66 rajonha (azerb.: rayon) da 11 lidnha (azerb.: şəhər) tazovaldkundan alištusenke. Rajonad ühtetas 10 ekonomižhe regionha.

Maikop (ven.: Майкоп, adig.: Мыекъуапэ «jablokalangišton jogensu») om lidn Venämas. Se om Adigejan Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn.
Eländpunktan aluz om pandud 1. voz'tuhal meiden erad. Vspäi 1413 om olmas nügüdläiženke nimenke. Hvasonan lidnuz om saudud vozil 1794—1796 sirdamha Korejan pälidnad sihe (onetomašti). Vl 1949 Suvon sai oficiališt lidnan statusad. Vl 1969 «Samsung Electronics»-kompanijan aluz om pandud neche lidnha. Nügüd' nece korporacii da sen «tütred» oma kaikiš suremb radonandai Suvonas, niiden päfaterad sijadasoiš lidnas.

Lianad da vezililijad oma kaikiš harakterižed kazmused. Lianad kerttas puiden tüviš da oksiš ümbri, sadas sadametrišt pidust, kazdas ladvoid korktemba. Sigä ned löutas vauktust, sarakoitas, änikoitas da todas ploduid. Läz 800 pal'miden erikod kazvab Amazonasan randoil. Pal'mad kazdas sarikoil, mugažo üksin.

Rahvahad (vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe, enamba 0,4%): venälaižed — 71,9%, ukrainalaižed — 2,1%, vaugedvenälaižed — 1,2%, totarlaižed — 0,6%, toižed — 1,8%, rahvahuden ozutandata — 22,4% (jäl'gmäižišpäi vaiše 3,8% mahttas pagišta venäkelel).

Sild oli jaugnikoiden kaiken aigan. Vozil 1931 sauvoihe sildad lämbitusen torviden täht, ühten kerdan tegihe jaugnikoiden pusildad. Nimitihe lähižen Jauhkujon mödhe. Vodele 1951 sild hapni, trassad heittihe, vajehtihe sidä metalližil balkoil tenke puspäi. Nügüdläine sauvuz om 22,5 m pitte i 2,3 m levette.

Sofi Marinova (bolg.: Софи Маринова), todesine nimi om Sofija Marinova Kamenova (bolg.: София Маринова Каменова; sünd. 5. tal'vku 1975, Sofii, Bolgarii) om bolgarijalaine popfolkpajatai čiganiženke augotižlibundanke.

Lidnas om avtobusmaršrutoiden šingotadud sistem. Üks'jäine Indijan lidn tramvaijonoiden sistemanke. Ei täudu teid Kolkatas, se om äiluguižiden tüpiden sü.

Klimat om subekvatorialine mussonine räk. Kun päiväline kesklämuz om +25...27°C vodes ümbri. Paneb sadegid 3780 mm, sidä kesken kuivsezonan aigan (kül'mku-sulaku) — vaiše 105 mm. Kuivsezonal harmattan-tullei puhub Saharaspäi.

Suren Kolkat-lidnan pind om kahtenz' Indijas (Mumbain jäl'ghe) — 1886 km², ristitišt om nellänz' Indijas (Mumbain, Delin da Bangaloran jäl'ghe). Lidnan ristitišt om 4 486 679 ristitud (2011) (7nz' sija), lidnaglomeracijas — 14 112 536 (2011, koumanz' sija Indijas).

Jäl'gmäine Hakasijan Konstitucii om vahvištadud vl 1995 semendkun 25. päiväl Ülembaižen Nevondkundan ezmäižel ištundal. Se om väges möhembaižiden vajehtusidenke.

Nikaragua (isp.: Nicaragua), täuz' oficialine nimituz — Nikaraguan Tazovaldkund (ispanijan kelel: República de Nicaragua), om valdkund Keskuzamerikas. Nikaraguan pälidn da kaikiš järedamb lidn om Managua.

Elon aigan Galilei oli tutab kut geliocentrižen Mail'man sisteman polenpidai. Nece vei händast konfliktannoks katoliženke jumalankodikundanke.

Kaikiš korktemb čokkoim om Hermon-mägi, 2814 metrad valdmeren pindan päl. Kaikiš alahaižemb čokkoim om nimetoi taho läz Tiverijan järved, -200 metrad valdmeren pindan al.

Eländpunktan aluz om pandud vl 1636 kuti Tambov-kaičendlidnuz Venäman suviröunal. Se sai lidnan statusad vl 1719. Vspäi 1796 tegihe Tambovan gubernijan keskuzlidnaks.

Vn 2010 kaiken Venäman ravahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 144 249 ristitud. Vl 2015 Maikop-lidnümbrikos elädas 167 353 ristitud (vl 2010 oli 166 540).
Anupam Kher (mugažo anglijan kelel; hindi: अनुपम खेर; sünd. 7. keväz'ku 1955, Šiml, Himačal Pradeš-štatan pälidn, Indii) om indijalaine akt'or.

Se om kaikiš massižemb nevondkundaline reaktivine passažirlendim, kudamb oli XXI. voz'sadan augotišes lujas levitadud keskpidusen maršrutoil Venämas. Tu-154:n kaikiš lühüdamb maršrut oli Baku — Aktau (388 km), i kaikiš pidemb — Moskv — Nerüngri (5200 km). Vozil 2008 da 2009 S7:n, Aeroflotan da Rossijan aviakompanijad pučihe Tu-154:späi.

Edel ripmatomut vozil 1955-1972 da 1983-2005 kaks' Rahvahanikoiden sodad oli Sudanas, arabižen Pohjoižen da muzaverižen Suven keskes, sidä kesken kivivoin löudmižsijiden tagut. Vspäi 2005 Suvisudan oli avtonomijan Sudanas.

Rajonan aluz om pandud vl 1924 kezakun 10. päiväl Pohjoižen Dvinan gubernijha. Vl 1928 Jenangan rajonad ližaduihe sihe. Vs 1929 heinkun 15. päiväspäi rajon mülüi Pohjoižen randan Pohjoižen Dvinan ümbrikho. Vl 1930 heinkun 30. päiväl heitihe ümbrikod, i vodhe 1936 tal'vkun 5. päivhäsai rajon mülüi Pohjoižhe randha kuti administrativine ühtnik. Vl 1931 Kičmengan rajonan pind oli 7700 nellikkilometrad, ristitišt — 73400 eläjad. Vozil 1936-1937 oli Pohjoižen agjan palaks. Vs 1937 sügüz'kun 23. päiväspäi rajon mülüb Vologdan agjaha. Rajon om olmas nügüdläižiš röunoiš vspäi 2004.

Džon Devis Keil (angl.: John Davies Cale; sünd. 9. keväz'ku 1942, Garnant, Karmartenšir, Uel's, Sur' Britanii) om britanijalaine (uel'salaine) pajatai, muzikan vändai äjil instrumentil, muzikankirjutai da prodüser. Oli «The Velvet Underground»:an ühtnii (vhesai 1968).

Ol'štin (pol'š.: Olsztyn [ˈɔlʂtɨn], vhesai 1945 Allenštain, saks.: Allenstein) om lidn Pol'šanman pohjoižes. Se om Varminiž-Mazuran sodaveikundan pälidn.

ezikül'bet' (kül'bedez, sencad) laučoidenke da seinsüvendusidenke (vastoiden putoiden täht) lähtmaha kül'betišpäi pezendan aigan, mugažo sobmähä.

Nigerii (angl.: Nigeria), Nigerijan Federativine Tazovaldkund (angl.: Federal Republic of Nigeria) om valdkund Päivlaskmaižes Afrikas. Se om Afrikan kaikiš suremb valdkund eläjiden lugumäran mödhe. Pälidn — Abudž.

Mägiplato otab man tobmad palad 900-1500 metrad korktusil. Kaikiš korktemb čokkoim om Kuiten Uul-mägenpä (toižed nimed oma Huitun Orgil, Nairamdal Orgil) (4374 m) Kitain röunal man päivlaskmas.

Tazovaldkundas om kahesa lidnad da 2 lidnanvuittušt žilod. Toine sur' lidn (enamba 50 tuh. ristitud) om Prohladnii. Vl 2015 kaik om 15 eländpunktad enamba mi 10 tuh. eläjidenke.

Gruppan aluz om pandud vl 1965. Vspäi 1973 ühtnijad zavodiba soližid projektoid. Grupp oleli pordoidme: vozil 1978, 1993, 1997, 2000 da 2011.

«Mister» («ižand», kor.: 미스터 miseuteo; jap.: ミスター mistaa) om suvikorejižen Kara-muzikgruppan singl da vn 2009 ühtenz' pajo sen-žo voden korejankel'žes kahtendes «Revolution»-al'bomaspäi.

Aigaližes gruppmülükundas eziniba (jonon mödhe) Maik Grouz, Barri Mitčel, Dag Ivud Bogi (kaik — basgitaristad), no hö oliba lühüdašti Queen:as.

Produktan mülünd: vezi (73-77%), vauktušed (18-21%), razvad (1-3%), ekstraktivižed substancijad (2,6-3,2%), mineraližed substancijad (0,8-1,0%).
Om toižid-ki nimitusid necen čomamahton i sen toižendoiden täht — pirdud istorijad, järedoile komiksoile — grafižed romanad (vai grafižed novellad), lühüdoile — stripad. Erazvuiččiš maiš, kus om komiksoiden šingotadud industrii, ičeze nimitused oma niiden täht. Ozutesikš, francijankeližes mirus komiksad kuctas bande dessinee (pirdud lent) vai BD, japonijalaižid komiksoid kuctas manga:ks.

Valdkundan pämez' om prezident. Hän paneb ohjastusen ministrid radsijha, hän-žo armijan päkäsknik. Kaik rahvaz valičeb prezidentad 7 vodeks. Kahtenden strokun om voimuz, no nügüdläine Bašar Asad-prezident oli valitud jo koumandeks strokuks, sikš miše Konstitucii vl 2012 oli vajehtadud. Kaks' varaprezidentad abutadas prezidentale. Prezidentale sab säta käskusid, ned tuldas väghe vahvištusen jäl'ghe parlamental.

Vl 2012 Sal'vadoran päeksport oli erazvuiččed sobad (läz 40%), sahar da magedad jomad (6%), elektrokondensatorad (6%), kofe (5%); toine eksport — raudtegesed (2%), kivivoin ümbriradmižen produktad (2%), kuld (1%), spirt, elektruz, zelläd; tošteksportan tavarad.

Millenia-kunigznaine (jap.: 新竹取物語 1000年女王 Sin taketori monogatari sennen dzöo, sana-sanha «Uz' sanutez bambukan leiktajas: voz'tuhan kunigaznaine») om japonine manga da anime-serial tedoližen fantastikan žanras. Serialas om 42 epizodad. Se läksi ekranoile vodes 1981.

Jäine pert'kulu (ven.: Ледовый дворец) om sportiž-koncertine kompleks Piteriš, kudambha voib mülüda 12 500 kaclijad. Se kožub mugažo muzikkoncertoiden, sportvoibuižiden da toižiden edheotandoiden täht.

Kaikes randas om kaks'kümne viž lidnad. Toižed sured lidnad (enamba 80 tuh. eläjid vl 2015, surembaspäi penembha) oma Berezniki, Solikamsk, Čaikovskii.

Sal'vador Dali (täuz' nimi katalanan kelel: Salvador Domènec Felip Jacint Dalí i Domènech, Marqués de Dalí de Púbol; sünd. 11. semendku 1904, Figeras, Katalonii, Ispanii — kol. 23. viluku 1989, sigä-žo), oli katalanalaine voimujupirdai, grafikanpirdai, skul'ptor, režissör da kirjutai.

Vl 1950 eläjiden lugu oli 258 966 ristitud, sabustihe millionad läz 1980-nt vot. Vl 2014 3,5 mln elädas ezilidnoidenke, se om videndez valdkundan ristitištos. Hristanuskond om levitadud, kaikiš amuižeb — katoline jumalankodikund.

Kosmine Maetel Simfonii: Tähtazkundan ekspressan 999 sanutez-sarak (jap.: 宇宙交響詩メーテル ～銀河鉄道999(スリーナイン)外伝～ Supēsu Simfonī Mēteru: Ginga Tetsudō Surī Nain Gaiden) om japonine anime-serial tedoližen fantastikan žanras. Režissör om Šin'jiči Masaki.

Piterin metro om kaikiš pohjoižemb i päivlaskmpol'žemb Venämas. Parnas-stancii om kaikiš pohjoižemb, Primorskaja-stancii — kaikiš päivlaskmpol'žemb.

Tehran vai Tegeran (farsikš تهران‎ — [tʰehˈɾɒ:n], pagin. [tʰehˈɾu:n]), om Iranan pälidn. Se om Iranan da Päivlaskmaižen Azijan kaikiš suremb lidn.

Käskusenandai tombuz om Ezitajiden Nevondkund (ven. Совет депутатов) 21 ühtnijanke. Kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Järgvaličendad sihe oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl (koumanz' kucund). Marina Čistova radab sen ezimehen da rajonan pämehen vs 2014 sügüz'kun 30. päiväspäi. Ezitajiden Nevondkund valičeb rajonan administracijan pämest.
Domenan sait (inet.com.bh), vl 2014 ohjandai om «Telecommunications Regulatory Authority» (tra.org.bh, Telekommunikacijoiden reguliruindan ohjanduz) Manam-lidnas (angl.) (arab.)

Valdkund om röunoiš Turkanmanke pohjoižes (röunan piduz — 822 km), Irakanke päivnouzmas (605 km), Iordanijanke suves (375 km), Izrailinke (76 km) da Livananke (375 km) suvipäivlaskmas. Ühthine röunoiden piduz — 2253 km.

Agjal om röunoid Tümenin agjan Hantin da Mansin avtonomižen ümbrikonke pohojižes da pohojižpäivnouzmas, Tümenin agjanke päivnouzmas, Kurganan agjanke, Čeläbinskan agjanke da Baškortostanan Tazovaldkundanke suves, Permin randanke päivlaskmas da Komin Tazovaldkundanke lodehes. Sverdlovskan agj om mererandatoi.

Järgvaličendad Rahvahandeputatoiden Nevondkundha oliba vl 2011 tal'vkun 4. päiväl. Gubernatorad valitihe vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl, nügüdläine gubernator sai vägestust ezmäižes turas (89,17%).

Om naižiš kahtenden kerdan. Jogita Bali om hänen nügüdläine ak, aktris. Heil nell' last om olmas: Mahaakšai-poig (om sündnu vl 1984), Rimoh-poig, Namaši-tütär da Dišani-tütär.

Slancin rajon om Leningradan agjan suvipäivlaskmaine taho. Pind — 2 191 nellikkilometrad (agjan 16nz' surtte 17:späi). Mecad ottas territorijan koume nelländest (1 638 km²).

Leonid Iovič Gaidai (ven.: Леонид Иович Гайдай; sünd. 30. viluku 1923, Svobodnii (Amuran agj), Venäman NFST, NSTÜ — kol. 19. kül'mku 1993, Moskv, Venäma) oli tetab nevondkundaline režissör.

Kabardinijan da Balkarijan Tazovaldkund (ven.: Кабардино-Балкарская Республика, kab. da čerk.: Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ, kar. da balk.: Къабарты-Малкъар Республика) om Venälaižen Federacijan subjekt, üks' sen tazovaldkundoišpäi.

Järgvaličendad tazovaldkundan Parlamentha oliba vl 2014 sügüz'kun 14. päiväl. Tazovaldkundan pämest valitihe parlamentas vl 2014 redukun 9. päiväl Venäman prezidentan taričendan mödhe, nügüdläine Tazovaldkundan pämez' sai vägestust ezmäižel tural (70 än't 70:späi, 100,0%).

Avtobusad da kiruhtramvaid oma kundaližeks transportaks lidnan südäimes. Vspäi 1996 raudteühtenzoitust eile, lähembaine raudtestancii om 48 km suvhe. Avtoiden da velosipediden kortomha andmižen sistem om šingotadud.

Sara Bernar (franc.: Sarah Bernhardt), oli sündnu Genriett Rozin Bernar-nimenke (franc.: Henriette Rosine Bernard; sünd. 22. reduku 1844, Pariž, Francii — kol. 26. keväz'ku 1923, sigä-žo) oli francijalaine aktris.

Piterin metro om ezmäine kahtespäi (toine om Moskvan metro), kudamb sijadase Venäman Federacijan kahtes subjektas — Devätkino-stancii om Leningradan agjas.

Nagr om üks' ristitun reakcijoišpäi jumorha vai kučuteshe, kudamban avaidused oma specifižed kulundad i modon lihasiden da hengimižapparatan instinktivižed likundad. Erašti nagr voib olda reakcijan nervkingiteshe (nervine narg) vai olda psihižen palahtelendan tundusen.

Irdaližed elektronpäluižed märitas atoman himižid ičendoid tobjan palan. Joudjiden elektroniden likundaspäi erased nägused lähttas, ozutesikš, elektrojoksuz veimiš da vakuumas.

Trinidad da Tobago alajagase Trinidad-saren 14 municipalitetha (angl. corporation), sidä kesken 5 lidn- da 9 agjmunicipalitetad, da Tobago-sar' ičeohjandusenke.
«Bez nazvanija» (ven.: Без названия, Nimituseta) (toine nimi «Mezi») (ven.: Мёд) om Noskovan Nikolain 6. al'bom, kudamb om pästtud vl 2012. Al'bom om änetadud Saksanmas, Šnebelän Horstan studijas. Oli voimust ostta al'boman licenziruidud kopijad Noskovan koncertal vaiše.

Krišansar (hindi: कृशनसर, angl.: Krishansar Lake, urdu: کرشن سر) om mägijärv Indijan lodehes, Džammu da Kašmir-štatas, läz Sonamarg-mägistancijad. Om 3710:metrižen korktusen südäimes merimäran päl. Se om nimitud Krišna-jumalan oiktastuseks.

küudug — sija kivirongunke da turunke. Raudpadad (čugunad) vedenke pandas lämbitamha sen verhe, erasišti niiden sijas seižub jo sur' raudasine stojan vedenke. Haugod pandas kivirongun alle.

Om Ladoganjärven randan pala päivlaskmas. Znamasižed joged oma Süvär' sen Ojat'- da Paš- huriden ližajogidenke. Joged mülüdas Nevan (Atlantižen valdmeren) basseinha.

Sur' proletarine kul'turrevolücii (kit.: 產階級文化大革命, kebn. 无产阶级文化大革命, pin'jin': Wúchǎn Jiējí Wénhuà Dà Gémìng, vepsän kirjamil: Učan' czeczi ven'hua da gemin, lühüdas 文化大革命 Ven'hua da gemin vai 文革 Ven'ge) om idejiž-politižiden kampanijoiden jono Kitaiš vll 1966-1976, Maon surmhasai. Mao Czedun oli niiden iniciatoraks da ohjandajaks, vai mainitihe hänen nimen kampanijas. Hänen Czän Cin-ak ühtni da abuti kaikes, se ozutihe Maon surman jäl'ghe.

Änikod oma purpuran polhe vai ruskedvauvhad, oiktan formanke, kehnanaluiženke alahaks, išttas änikjaugal. Nece änikjaug voib olda pit'kaks (järgeližel garblol — 5 santimetrhasai). Paloid mallüdes om nell'. Vencut om nell'palaine süväs, no änikod oleldas viden-ki lehtesenke; äniklehtesiden agjad käroudud irdpolele. Änikos om kahesa pölükäd. Petkloine om üks'jäine. Kandoine om alahaine. Venäman evropižen palan arvoimižiš garbol änikoičeb semendkul-kezakul. Üks' järgeližen garblon änik eläb 18 päiväd.

Latinine oxycoccos-sana om saudud grekižes ὀξύς («muiged») da grek. κόκκος («marj») sanoišpäi, ploduiden magun mödhe. Nenid sanoid ei sa segoitada: «oxycoccos» — Vaccinium oxycoccos-sugun ümbrikirjutai adjektiv erikoiden täht, a «Oxycoccus» om alasugun da sekcijan nimituz.

Garbol vai Garič (latin. Oxycóccus) om Kanabränvuiččed-sugukundan takson. Se ühtenzoitab märitud igähižvihandoid ujelijoid penzhaižid, kudambid kazdas Pohjoižen mapoliškon soidme. Kaik garblon erikoiden marjad oma södabad.

Paramaribo (mž. alaman kelel, virktas [ˌpaːraːˈmaːriboː], Par'bo om sijaline lühenduz) om Surinaman pälidn da kaikiš suremb lidn. Se-žo om Paramaribo-ümbrikon administrativine keskuz.

Palermon aluz om pandud Finikijan eläjil vl 754 edel meiden erad Sus nimenke («änik» finikijaks). Ičeze nügüdläižen nimen lidn sai grekalaižišpäi.

Avtobusad, trolleibusad, maršruttaksid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Kaks' avtostancijad om olmas: «Tambov» i «Pohjoine». Tambov I-päraudtestancii om saudud vl 1868. Avtote ümbärdab lidnad. Tatanmaine civiline Tambov (Donskoje)-lendimport (TBW / ТМБ) sijadase 10 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi Donskoje-žilos, tehtas reisid Moskvha i Piterihe, om sezonreisid Sočihe.
«Anželika» (franc.: Angélique) om vn 2013 francine istorine fil'm. Nece fil'm om fil'matud Ann da Serž Golonan «Anželika, angeloiden markizanak»-romanan mödhe (1957). Roman om süvemb da informativižemb, personažiden äjad tegod da niiden motivacii oma toižed fil'mha rindataden. Ezmäine ozutez Francijas oli vn 2013 18. päiväl tal'vkud, Venämas — sil-žo vodel.

Vl 2013 eläjiden lugu oli 17 922 ristitud. Mašiništonsauvomižen edheotandad oma lidnas, sidä kesken tetabiden kompanijoiden: Alfa Laval, Honeywell Bremsbelag GmbH.

Ališa Činoi (gudžarati: આલિશા ચિનોઇ, hindi: अलीशा चिनॉय Ališa Činoi, angl.: Alisha Chinai), todesine nimi om Sudžata Činoi (angl. Sujata Chinai; sünd. 18. keväz'ku 1965, Ahmedabad, Gudžarat, Indii), om indijalaine pajatai.

Krim kut valdkund oli olmas vaiše časuiden par. Se oli enzne region Ukrainan suves, a sid' Krim tegihe Venäman udeks subjektaks (kc. Krim (Venäman region)).

Kuz' kiruhted augotase lidnas i lähttas radialižikš, severz' ümbärteid ühtenzoittas niid. Kaks' päraudtestancijad om lidnas: Atoča (suvited) i Čamartin (pohjoižted). Rahvahidenkeskeine civiline Madrid-Barahas-lendimport (MAD) sijadase 14 km pohjoižpäivnouzmha lidnan keskusespäi, sišpäi tehtas reisid Evropan i Suviamerikan äjihe maihe, Pohjoižen Afrikan i Keskmäižen Päivnouzmman arabižihe maihe, mugažo Ispanijadme.

Abramov oli sündnu Ladvaha, Podporožjen (Kos'kenaluižen) rajonha, Leningradan agjha vl 1961 24. päiväl vilukud. Keskškolan jäl'ghe Nikolai Abramov openzihe Leningradas da Karjalan valdkundaližes pedagogižes akademijas Petroskoiš. Nikolai Abramov oli vepsän Kodima-lehtesen toimitajan.

Klassižiden smailuziden eriližuz om siš, miše modon i hibjan zonad sijadasoiš lapakoiktas. Mugomad smailuded znamoitas ristitun emocijoid, mimikad, žestoid, tegendoid da olendoid da völ erazvuiččid personažid.

Ižandusen päsarak om kivihilen samine tähäsai. Kaks' specialižen keskopendusen aluzkundad om lidnas: mehaniž-tehnologine i mägisauvondan tehnikumad.

Lidn sijadase agjan päivlaskmas, Severskii Donc-jogen muugotil randoil, 200 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl (keskuz om 130 m korktusel). Pertišt otab koumen kukhan pautkid, reljef om vanoikaz. Belgorodan vezivaradim augotaze lidnan territorijal. Matkad Moskvhasai om 700 km pohjoižhe, Ukrainan röunhasai — 40 km suvhe. Lähembaine sur' lidn om röunantagaine Har'kov 71 km suvipäivlaskmha.

Kaikiš tetabambad ozutesed: Facebook, MySpace, Vk.com, Odnoklassniki.Ru, Google+, Twitter, LinkedIn, Bebo, mixi da toižed. Om kuverz'-se venälašt sociališt verkod, ozutesikš Vk.com, Odnoklassniki.Ru, Moi Mir@mail.ru, AlterGeo, Maxpark, Moi Krug da toižed.

Pähenged: Viktor Andrejevič (Juščenko Viktor, Ukrainan prezident), Julija Vladimirovna (Timošenko Julija, Ukrainan päministr), Vitä Janupončik (Janukovič Viktor, oppozicijan pämez'), Lucik (Lucenko Jurii, Südäiazjoiden ministrusen ministr), Senä (Jacenük Arsenii, Korktan Radan spiker), Lönä Mihalič (Černoveckii Leonid, Kijev-lidnan pämez').

Boston om medicinižen da uziden materialiden tegimištoiden keskuz, rahaazjoiden kompanijoiden päfater, turizman keskuz (21,2 mln turistad vodes 2011).
Külä sai lidnan statusad vl 1979 kezakun 24. päiväl ičeze 750-voččen jubilejan oiktastuseks. Glinde sijadase Gamburgan päivnouzmaiženno röunanno, 24 m korktusel valdmeren pindan päl.

Znamasižed joged oma Oredež (Lugan oiged ližajogi) da Ižor (Nevan hura ližajogi). Kaikiš surembad järved oma Väl'je (läz 20 km²) rajonan suvižel röunal da Orlinskoje (2,2 km²) rajonan suvipäivlaskmaižen röunanno. Kaik joged da järved mülüdas Baltijan meren (Atlantižen valdmeren) basseinha.

Obrazcovad lugetas nügüd'aigan ühteks kaikižiš znamasižiš meccosopranoišpäi. Hän oli Venäman NFST:n (1973) da NSTÜ:n (1976) rahvahanartistan, «Kuldaline Verdi»-premijan da Leninan premijan laureatan dai Socialistižen radon vägimehen (1990). Sai mugažo «Edessatuseks Tatanman edes»-ordenad (2000).

Koume valičemižümbrikod om lidnkundas (1 - 4 mandatad, 2 - koumin mandatoin). 10 ezitajad mülüdas lidnkundan Nevondkundha (ven. Совет поселения). Valitihe heid järgenduseližen kerdan vl 2013 sügüz'kun 8. päiväl (koumanz' kucund). Heiden valdatusiden strok om nell' vot. Anatolii Kekišev radab sen ezimehen vspäi 2005 koumanden strokun jäl'geten. Varapämez' om hänele abhu.

Tazovaldkundal om röunoid Krasnojarskan randanke pohjoižes da päivnouzmas, Tuvan Tazovaldkundanke suvipäivnouzmas, Altajan Tazovaldkundanke suvipäivlaskmas da Kemerovon agjanke päivlaskmas. Hakasijan Tazovaldkund om mererandatoi.

Lidn sijadase Pirenejan pol'saren keskuses, penen Mansanares-jogen randoil (Taho-jogen bassein), 667 metrad valdmeren pindan päl keskmäižel korktusel.

Se om Kitain metallurgijan, avtotegimišton i himižen tegimišton järed keskuz, tedoline keskuz (enamba 1000 tedoinstitutoid i 25 üläopendusen aluzkundad).

Originaline pajo om pästtud vn 2009. Pajon tekst om korejan kelel. Vl 2010 japonankel'ne-ki singl da versii oma pästtud, se om kahtenz' pajo japonankel'žes debütižes «Girl's Talk»-al'bomas.

Vodel 2007 ühten aigan fil'manke sen pästihe bumagas — kaks'tomaine «Heitämine»-roman, Moskvan «Rosmen-Press»-painišt. Sen sädai om vaugedvenälaine kirjutai, istorijantedai i TV-vedai Bondarenko Väčeslav. Ezmäine romanan painuz pästihe sädajan nimeta painišton petusen tagut, sen aigan erased lugijad oliba lugenuded kinotarinantegijan Pojarkovan Aleksejan kirjan sädajaks. Vodel 2008 pästihe romanan toine painuz, siš petuz oli jo kohetud.

Garblon marjoiš om äi vitaminoid, ka kävutadas niid cingad vaste, avitaminoziden aigan. Mugažo marjad abutadas kül'mehtuzläžundoiden aigan, revmatizmad da anginad vaste.

So om kuivman (vai landšaftan) taho ülänepsudenke, lujetud muiktusenmäranke da madalan manvägenke. Son pindal om seižujad vai joksijad gruntvet, no kaikenaigašt veden šoidud pindal ei ole.

Istorijan da rahvahankul'turan muzei, rajonan kul'turpert', sädamižen lapsidenkeskuz, sportškol, čomamahtoiden lapsidenškol, sportan pert'kulu, keskuzkirjištsistem i keskuzpuišt oma žilos. Opendusen aluzkund om keskškol.

Il-76 (Ил-76; NATO:n kodifikacijan mödhe — Candid) om «Il'jušin»:an lendim. Ezmäine lenduz oli 1971-nden voden keväz'kul. Kaiked om 906 lendint.
Duglas Noel' Adams (angl.: Douglas Noël Adams; sünd. 11. keväz'ku 1952, Kembridž, Anglii, Sur' Britanii — kol. 11. semendku 2001, Santa Barbar (Kalifornii), AÜV) oli britanijalaine kirjutai, dramaturg da kinotarinantegii, jumoristižiden i fantastižiden sanutesiden tegii. Hänen «Avtostopal galaktikadme»-kirjserii om ühteks kaikiš tetabižišpäi (radiolavastused, TV-serial, fil'm, kompjutervändod). Sirdi AÜV:oihe vl 1999.

Ižandusen päsarakod oma kivivoin samine da kivivoimašiništon pästand, mugažo avtodetaliden tegim da kaks' raudbetontegesiden tegint oma olmas. Koume specialižen keskopendusen sijališt aluzkundad om lidnas: kivivoin tehnikum, muzikaliž-čomamahtoline pedagogine kolledž i politehnine kolledž.

Džakart (ind. da jav. Jakarta; edel 1527. vot — Sunda Kelapa, edel 1619. vot — Džajakart, edel 1942. vot — Batavii) om eriline pälidnalaine ümbrik (ind. Daerah Khusus Ibu Kota Jakarta), Indonezijan pälidn da sen kaikiš suremb lidn, kudamb sijadase Jav-saren lodehližel randištol, kus Čilivung-jogi (Kali Besar-jogi) lankteb Javanmerhe.

Trinidad da Tobago sijadase 11 km pohjoižhe Venesuelan randaspäi da 130 km suvhe Grenadinoišpäi. Trinidad-saren da Venesuelan keskes oma kaks' merisal'med: Boka del' Serpiente da Boka del' Dragon. Trinidad- da Tobago-sariden keskes om 30 km.

«Kavkazalaine tabanu vai Šurikan uded tegod» (ven.: «Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика») om 1966-nden voden nevondkundaline kinokomedii.

Vl 1846 francine laivišt anasti brazilišt «L’Elizia»-laivad orjidenke, päzutihe heid. Joudutadud 52 ristitud paniba eländpunktan alust i nimitihe sidä Fritaunan analogijan mödhe. Lidn mainitase ezmäižen kerdan vl 1849. Vl 1886 tegihe francižen Gabon-kolonijan pälidnaks, vspäi 1960 — ripmatoman Gabonan pälidn.

Meitnerijad ei ole londuses. Se om transaktinoidine ratud element. Meitnerijan avaiži vl 1982 germanijalaižiden himikoiden (fizikantedomehiden) grupp Jügedoiden ioniden Institutaspäi (Darmštadt). Vspäi 1997 element nimitase Meitneran Lizan muštoks.

Antoni(o) Plasid Gil'jem Gaudi-i-Kurnet (isp.: Antonio Plácido Guillermo Gaudí y Cornet, kat.: Antoni Plàcid Guillem Gaudí i Cornet [ənˈtoni gəu̯ˈði i kuɾˈnɛt]; sünd. 25. kezaku 1852, Reus, Katalonii, Ispanii — kol. 10. kezaku 1926, Barselon, Katalonii, Ispanii) oli ispanijalaine (katalanalaine) arhitektor. Järgeližetomiž-fantastižiden arhitekturradoiden tegii, äjad niišpäi sijadasoiš Barselonas.

Vepsläižed elädas rajonan pohjoižpäivnouzmas. Tihvinan karjalaižiden - ortodoksižid vanhuskolaižiden küläd sijadase rajonan suvipäivnouzmas.

Šugar'v (vai Šugär', ven.: Шугозеро) om žilo Leningradan agjan Tihvinan rajonas, Šugjärven randas. Se om Šugar'ven küläkundan administrativine keskuz.

Vl 1812 heinkun 28. päiväl olnu anastadud Vitebskas Napoleon päti tactä kampanii, miše antta lebu ičeze armijale i järgeta azjad Pal'šanmas. No hänele tehtihe vajehtada planad i jatkta mänend Moskvaha Venäman imperijan armijoiden ühtištoitusen Smolenskas elokun 3-nden päivän tagut.
Ploduiš om äi toižid tarbhaižid substancijoid ristitun täht: betain da bioflavonoidad (antocianad, leikoantocianad, katehinad, flavonolad, fenolmuiktused). Mikroelementoiden mülünd (mg/100 g): kal'cii — 8; raud — 0,25; magnii — 6; fosfor — 13; kalii — 85; natrii — 2; cink — 0,1; marganc — 0,36; vas'k — 0,06; selen — 0,0001; lütein + zeaksantin — 0,091.

Kulinarijan tedoidajad meletaba, miše arni grekalaižed kändiba leibän paštand čomamahtoks. Päčid, miččihe leib sijadase paštmaha päčiocan polespäi, oliba ratud amuižes Grekanmas. Grekalaižed sädiba äi tahthan toižendoid, nižunikoiden formid da leibän serviruindmahtoid erazvuiččel sömäl. Leibänpaštandan maht šingotihe da tehtihe professijaks, leibän torguind-ki, sikš miše leib pašttihe ei kodiš, a opetud radnikoil mömha. Se sömtegimišton sugu om üks' vanhembaižišpäi.

Orelan agjan Päkäskuz om vahvištadud vl 1996 uhokun 26. päiväl Agjan Duman ühtnijoil, allekirjutadud agjan Administracijan pämehel sil-žo päiväl da om väges nügüd' äiluguižiden vajehtusidenke.

Rahvahad (vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe, enamba 0,4%): venälaižed — 82,0%, ukrainalaižed — 1,2%, vaugedvenälaižed — 1,2%, toižed — 2,7%; rahvahuden ozutandata — 12,9% (heišpäi vaiše 2,7% mahttas pagišta venäkelel).

Lidn om valdkundan kommertine da finansine keskuz, järed transporttesol'm da meriport. Sur' Buenos Aires om valdkundan ižandusen keskuz. 12 mln ristituid da sen enamba elädas lidnaglomeracijas, se om kahesanz' surtte Suviamerikas.

Klimat om subekvatorialine. Kesklämuz vajehtab +26...+30 C° vodes ümbri. Paneb sadegid 2840 mm vodes. Kuivsezonan aigan (kezaku-eloku) paneb vaiše 75 mm sadegid.

Londuseližed varad oma kivihil', metallad (raudkivend, hrom, nikel', vanadii, kuld, vol'fram, molibden), sauvondmaterialad (mouckivi, katekivi, saved), mec, mustma, reskvezi, gidroenergii.

Hän om kaikiš tetabamb kuti kulinarijan tedoidai da populärizator. Tedoiži gastronomijan istorijas, keitandan semiotikas i kulinarijan antropologijas.

Se om Vologdan agjan kaikiš päivlaskmaižemb rajonankeskuz. Žilo sijadase rajonan pohjoižes, sokahas tahondas, ühtennimižen jogen molembil randoil (hural tobjimalaz) sen oiktan Pes'-ližajogen lanktendan sijan jäl'ghe ani. Čagod-jogi nimitaze Čagodoščaks žilon jäl'ghe ani. Matkad Vologdhasai om 260 kilometrad päivnouzmha orhal, 320 km avtotedme; Piterihesai om 295 i 356 km; Čerepovechasai om 148 i 204 km. Lähembaine lidn om Babajevo, 43 kilometrad pohjoižpäivnouzmha orhal, 73 km avtotedme. Sur' lidnanvuitte Sazonovo-žilo om 10 km suvipäivlaskmha avtotedme.

Anuška Šetti (kann.: ಅನುಷ್ಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ, telug.: అనుష్క శెట్టి, tamil.: அனுசுக்கா செட்டி, hindi: अनुष्का शेट्टी, angl.: Anushka Shetty; sünd. 7. kül'mku 1981, Bangalor, Karnatak, Indii) om indijalaine aktris.

Sanni Deol (pandžabi: ਸੰਨੀ ਦਿਓਲ, hindi: सनी देओल Sanī Deol, angl.: Sunny Deol), todesine nimi — Adžai Singh Deol (angl.: Ajay Singh Deol; sünd. 19. reduku 1956, Sahneval-lidn, Pendžab, Indii), om indijalaine Bollivudan akt'or, režissör da prodüser.

Kaikiš suremb ristitišt oli vl 1959 — 7 552 eläjad i vl 1989 — 7 370 eläjad. Vn 2002 Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 6 835 ristitud, vl 2010 — 6 725 ristitud.
Kolkatan metro om ezmäine Indijas, saudud NSTÜ:n tehnižel abul, sen avaiduz oli vl 1984. Siš om üks'jäine jono suvespäi pohjoižehesai pidust' Hugli-joged, piduz 22,3 km. Völ severz'-se jonod saudas vai projektiruidas.

Kahten zavodindserijan ezmäižen ozutesen päivän serial oti ekranoidennoks ülituseline kacujiden lugu (Venämas dolä oli 42,8 %, reiting — 13,8 %).

Pasklindud (latin.: Passeridae) om linduiden sugukund. Londuseline levigandmižavaruz om kaik Afrik da Evrazijan tobj pala. Elädas ristitun eländpunktoiš da läz niid tobjimalaz.

Klimat om subarktine. Heinkun keskmäine lämuz om +6°C ümbrikon pohjoižes da +16°C suves. Vilukun kesklämuz om -3°C pohjoižes da -22°C suvipäivnouzmas. Tal'v vedase 220-240 päiväd. Paneb sadegid 400 mm vodes mererandištol da 700 mm kontinentan südäimes.

Meiden Venäma (ven.: Наша Russia) om komedijan venäkel'ne (tobjimalaz) TV-serial, läksi ekranoile Venämas vozil 2006-2011. Sen tegii om «Comedy Club Production»-telekompanii. Serialas om 96 epizodad, kaikutte om 20 minutad hätkte. Om tehtud Venäman «TNT»-kanalan täht. Om röunatust igäs (16+).

Vspäi 1979 om lähtnu mehele, Dharmendra om hänen mužik, akt'or. Aktris om emindamaks Dharmendran kahtele poigale da tütrele ühtendes naindaspäi. Hema sünduti kaks' tütärt: Eša-tütär (om sündnu vl 1981) da Ahana-tütär. Tütred jätktas maman radod, ratas aktrisoin mugažo.

Znamasižed joged oma Luganjogi da Narv (lanktas Suomen lahthe), rajon sijadase niiden keskes. Kaikiš suremb vezišt om ratud Narvan vezivaradim (191,4 km²), sen suvipala mülüb rajonha, znamasine Plüssanjogi lankteb sihe. Joged da järved mülüdas Baltijan meren (Atlantižen valdmeren) basseinha.

Reljef om tazo päivlaskmas, kukhikaz toižil sijil, pened sod oma päivlaskmas da pohjoižes. Pohjoižed Uvalad-ülüden pohjoine pala om rajonan territorijad suves. Znamasine jogi om Jug sen huran Kičmen'g- da oiktan Jontal-ližajogidenke, mülüdas Pohjoižen Dvinan (Jävaldmeren) basseinha. Om vähä penid järvid (1 km² penemba pindal). Sod oma 15% territorijad.

Agnija om sündnu Novosibirskha vl 1985. Hänen tat om pirdai, mamoi — opendai dekorativiž-sättutoitud čomamahtoiden institutas. Hän lopi školan Novosibirskas i mäni teatraližhe studijha. Vl 2006 hän lopi B.V. Ščukinan nimen teatraližen üläškolan (J. Šlikovan kurs).

Agjal om röunoid 8 regionanke: Alalidnan agjanke pohjoižpäivnouzmas, Mordovijan Tazovaldkundanke päivnouzmas, Penzan agjanke suvipäivnouzmas, Tambovan da Lipeckan agjoidenke suves, Tulan agjanke päivlaskmas, Moskvan agjanke lodehes, Vladimiran agjanke pohjoižes. Räzanin agj om mererandatoi.

Kerdan vodes veden pindšoid sirdab suvespäi pohjoižhe suvipassatan painudel (semendku-sügüz'ku). Se kucub veden libundoid süvüdespäi, šoidud segoidas.
Nügüdläižen lidnan sijas port da varažomad oliba olmas vodespäi 340 edel meiden erad. Vhesai 1404 lidnad nimitihe Žigu:ks (直沽, «oiged port»). Sikš ku tulii kitain Jongli-imperator läbiti jogen lidnas ridelten valdištmes vellenpoiganke, ka lidnad udesnimitihe. Kitain surt kanalad levitihe, vl 1421 Kitain pälidnad sirdihe Nankinaspäi Pekinha, sid' lidn šingotaškanzihe kuti torguindkeskuz. Tähäsai lidnrajonad kogotas kaks' palad — kontinentansüdäimine (kanalan randoil) da mererandaline (rahvahidenkeskeine port).

Nikel' om lujas kova, plastine, tagokaz hobedaižvauged päličmänendmetall, kudamb ei ole aktivine himižešti. Nikel' om kattud normaližiš arvoimižiž oksidan kerthel. Elementan elektroniden konfiguracii orbitaliden mödhe voib olda mugoi-ki: 2, 8, 17, 1.

Nikolai Viktorovič Abramov (ven.: Никола́й Ви́кторович Абра́мов; sünd. 24. viluku, 1964, Ladv-külä, Kos'kenaluižen rajon, Leningradan agj — kol. 23. viluku 2016, Petroskoi, Karjalan Tazovaldkund) oli Venälaižen Federacijan kirjutajiden ühtištusen ühtnii, vepsänkel'ne runokirjutai, lehtezmez', Bengtan Pohjaižen literaturan premijan (2006) laureat da Karjalan Tazovaldkundan premijan (2009) laureat. Abramov oli etnine vepsläine.

Pornografii (grekan kelespäi πόρνη — prostitut i γράφω — kirjutan) om seksualižen ičtazvedandan kuvandoičend literaturas, kuviš, skul'pturoiš, fil'miš i toiž., miše sündutada seksualine kehtatuz.

«Voibištelend» (2008) — «Dekho Nashe Mein» (original, latino da R'n'B versijad), «Mujh Pe Jadoo» (original da remiks versijad), «Race Is On My Mind» (original da remiks versijad), «Race Saason Ki» (original da remiks versijad)

Čuncin (kit.: 重庆, pin'jin': Chóngqìng [ʈʂʰǔŋ tɕʰîŋ], sana sanha «kaks'kerdaine üläihastuz») om keskuzalištusen lidn (administrativine ümbrik) Kitaiš, kaikiš järedamb pindan mödhe nellän mugoižen keskes.

Rostovan agjan üks'kodine parlament om Käskusenandai Suim. Kaik rahvaz valičeb sen 60 ezitajad videks vodeks. Viktor Deräbkin radab Käskusenandajan Suiman ezimeheks vs 2008 keväz'kun 18. päiväspäi kahtenden strokun.

Strunino (ven.: Струнино) om Venäman lidn da lidnankund Vladimiran agjan päivlaskmas, sen Aleksandrovan rajonas. Se om Aleksandrovan päivlaskmaine ezilidn.

Oktäbrin rajon om lidnan istorijan, kul'turan da tegimišton keskuz. Territorii otab pindan enamba mi 3500 ha. Sijadase lidnan pohjoižpäivnouzmas. Rajonan eländmassivad ühtištoittas nell' prospektad i enamb 298 irdad da kujod, kudambiden piduz om enamb 300 km. Vn 1999 rahvahanlugemižen mödhe 129 137 ristitud elädas rajonas.

Ižandusen päsarakod oma valamiž- da räkänvastaižiden tegesiden edheotandad, metallan ümbriradmine, stökol- da plastikpakuitesen tehmine, meblin i kanctavaroiden pästand puspäi, sömtegimišt.

Parlament (angl.: Parliament, maori: Pāremata) om üks'kodine Ezitajiden Kodi (angl.: House of Representatives) 120 ühtnijanke. Elizavet Toine-kunigaznaine om parlamentan ühtnii mugažo.

Kaikes tazovaldkundas om viž lidnad. Toižed sured lidnad (enamba 45 tuh. eläjid vl 2015, surembaspäi penembha) oma Černogorsk da Sajanogorsk.
Vozil 1967-1970 rahvahanikoiden soda tegihe valdkundas. Maiden unitarizacijan naprind vei sodaha, sikš ku islamižed pohjoižmad ei olend hökkähtunuded unitarizacijanke.

Finiks (angl.: Phoenix [ˈfiːnɪks], mugažo ispanijan kelel AÜV:oiden südäimes) om AÜV:oiden kudenz' lidn-millioner, Arizon-štatan pälidn (vs 1912 uhokun 14. päiväspäi), sen kaikiš suremb lidn. Lidnan aglomeracii otab kahtendentoštkümnenden sijan AÜV:oiš ristitišton lugun mödhe (4,4 mln vl 2014). Finiks om konurbacijas Mesanke da Glendeilanke.

Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident. Parlament valičeb händast 5 vodeks, kahtenden strokun om voimuz. Prezident paneb radsijha päministrad, a mugažo toižid ministrid päministran nevondan mödhe. Kaik ministrad oma sil-žo aigal parlamentan ühtnijad.

Senkovan sodakaumišt [voinkaumišt] №80 (pol'š.: Cmentarz wojenny nr 80 — Sękowa) om sauptud sodakaumišt Senkov-küläs, mülüb Penen Pol'šanman sodaveikundha Pol'šanman suvižes agjas. Projektiruindmez' oli Gans Mair.

Naku om fobijoiden nimikirjutez (amuižgrek. kelespäi φόβος — "varu"), kudambad oma realižešti tundištadud. Professionaližed psihiatrižed terminad tehtas vaiše necen nimikirjutesen palan. Ei kaiked nened "fobijad" oma psihižed palahtelendad.

Valdkundan tobjan palan reljef om alangoikaz, äi soid. Alangod oma sebatud korktil mägil suvespäi. Valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Kinjeti-mägi, 3187 m valdmeren pindan päl.

Mauno Henrik Koivisto (mugažo suomen kelel; sünd. 25. kül'mku 1923, Turku, Suomenma — kol. 12. semendku 2017, Hel'sinki, Suomenma) oli politikanmez', kudamb radoi 12 vot Suomenman ühesanden prezidentan (27.01.1982.—01.03.1994.). Edel sidä oli ranu Suomenman päministran kaks' strokud (1968-1970, 1979-1982).

Kondopogan rajon (venäkelel: Кондопожский район, suom.: Kontupohjan piiri) om municipaline ühtnik Karjalan Tazovaldkundas, Venälaižes Federacijas.

Vl 2017 semendkun 7. päiväl Emmanuel' Makron om valitud udeks 25. prezidentaks (kahtenz' tur — 66,06%), tuleškandeb radho nedališ, 15. päiväspäi. Vs 2016 tal'vkun 6. päiväspäi Bernar Kaznöv om ohjastusen pämez'.

«Nickelback» (Nikl'bak, «nikelikaz sel'g» anglijan kelespäi; nickel znamoičeb «vällišpä» saksan keles) om tutab mail'mas kanadine muzikgrupp. Edestab muzikad hardrok- da al'ternativ rok-stiliš, pajatab anglijan kelel.

Džon om sündnu Massačusets-štatan Uest Njuberi-lidnha. Openui Springfildan kolledžas i om pästtud sišpäi vl 1998 diplomanke sportan fiziologijas. Zavodi sportata kolledžas, oli amerikaižen futbolan vändajan siš. Otnus hibjansauvomižhe pästandan kolledžaspäi jäl'ghe i radoi suriden kebnavtoiden vedajan. Vl 2000 Džon ühtni ezmäižen kerdan WWE:n čempionatha, i sil aigalpäi om WWE:n mail'man 16-kerdaižeks čempionaks.

Vl 2011 heinkun 9. päiväl Suvisudan tedoti ičeze ripmatomudes Sudanaspäi kaiken rahvahan referenduman jäl'ghe Sudanan kaikel territorijal. Hüvästadud edelpäi (7. heinku) parlamental jäl'gmäine Konstitucii tuli väghe sil-žo päiväl.
Valerija Il'jinična Novodvorskaja (ven.: Валерия Ильинична Новодворская; sünd. 17. semendku 1950, Baranovičad, Vaugedvenäman NST, NSTÜ — kol. 12. heinku 2014, Moskv, Venäma) oli Venäman politikanmez'. Naine oli tetab kut dissident da antikommunist.

Barencan meri lainištab Venäman da Norvegijan randad. Valdkundröun mäneb meredme. Läz kaik meri sijadase kontinentaližel šel'fal. Uz' Ma om päivnouzmaižeks röunaks, Karan Verajad da Vaigač-sar' erigoittas Barencan mert Karan merespäi suvipäivnouzmas, Vauged meri (kuviteldud jono Pühä Nena- da Kanin Nena-pol'sariden keskes om röunaks) da Evrop-kontinentan randišt oma suves, Norvegine meri om päivlaskmas, Špicbergen om lodehes, Francan Iosifan ma om pohjoižpäivnouzmaižeks röunaks.

Francii jagase 27 regionha (franc.: région): 22 metropolijan regionad da 5 merentagašt regionad-departamentad. Metropolijad alajagasoiš 96 departamentha (franc.: département). Kaik om 101 departamentad. Sen ližaks, 5 merentagašt territorijad da 3 territorijad eriliženke statusanke oma Francijan palaks.

Suvisudan, täuz' oficialine nimituz — Suvisudanan Tazovaldkund (angl. Republic of South Sudan), om mererandatoi valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Džub.

Slovenii (sloven.: Slovenija), oficialine nimituz — Slovenijan Tazovaldkund (sloven.: Republika Slovenija), om valdkund Keskuzevropas. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Lüblän.

Možg (ven. i udm.: Можга) om Venäman lidn da municipaline ühtnik (lidnümbrik) Udmurtijan Tazovaldkundan suvipäivlaskmas. Sijadase Možgan rajonan keskuses, om sen administrativižeks keskuseks, ei mülü rajonha.

Sokrat (amuižgrekan kelel: Σωκράτης; sünd. vl 470 vai 469 edel meiden erad, Afinad — kol. 399 EME, sigä-žo) oli amuižgrekalaine filosof, Platonan opendai.

Nece element om lujas harv londuses. Renijan avaižiba vl 1925 germanijalaižed himikad V. da I. Noddak. Sen nimi om anttud Reinanjogen nimen mödhe. Se om jäl'gmäine avaitud element, kudambal om stabiline izotop.

Om naižiš kahtenden kerdan. Marika Pellegrinelli om hänen nügüdläine ak, model' da aktris. Erosal koume lapsed oma olmas: Aurora-tütär (ühtendes naindaspäi, sünd. 1996), Raffaella-tütär (kahtendes naindaspäi, sünd. 2011) da Grabrio Tullio-poig (kahtendes naindaspäi, sünd. 2015).

Rajonan ižandusen päsarakod oma mašinoiden da mašiništon tehmine, mujumetalloiden metallurgii, ühthesuladusiden da metalltegesiden pästand, elektro- da optižladimensauvomine, raudbetontegesed, cellülozbumagaižed edheotandad, meblän pästand, sömtegimišt, maižanduz, turizm, logistik da varažomad.

Platin om juvelirine metall; sidä kävutadas tobjimalaz tehnikas da medicinas. Se om mugažo hüvä katalizator. Pälöudmižsijad oma AÜV:oiš, SAT:as, Venämas, Zimbabves da Kitaiš.

Brom (Br - bromum latinan kelel) om 35nz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om seičemenden gruppan päalagruppas, tabluden nelländes periodas.

Nürnberg jagase 10 statistižhe lidnrajonha (nomerad 0..9, saks. Stadtteil), ned alajagasoiš 87 statistižhe ümbrikho (saks. Statistischer Bezirk), ümbrikod — 316 distrikt:ha, distriktad — 3755 blok:ha (saks. Blöck), ned — 16848 blokseit:ha.