Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ត្រូវរៀបចំឱ្យមានគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់​កិច្ច​ការស្ដ្រី និងកុមារ (គ.ក.ស.ក) ដែលមានសិទ្ធិ និងមានភារកិច្ចផ្ដល់យោបល់ និងលើកអនុសាសន៍ជូនក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត អភិបាលខេត្ត និង​គណៈកម្មាធិការដទៃទៀតរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត លើបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹង​សមភាព​យេនឌ័រ បញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារ ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច មុខងារ និង​ភារកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។

យោងទៅតាមជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨ ស្រុកនេះមានចំនួនប្រជាជនសរុបប្រមាណ ៥១៦៥០នាក់ មកពី ៩៧៣៨គ្រួសារ នៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ជាមួយចំនួនប្រជាជនច្រើនជាង៥០០០០នាក់ ស្រុកដំបែគឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមស្រុកដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយក៏មានដង់ស៊ីដេប្រជាជនទាបជាងគេផងដែរ។ Only tiny Kampong Cham District which surrounds the provincial capital, has a smaller population. The average household size in Dambae is 5.2 persons per household, slightly higher than the rural average for Cambodia (5.1). The sex ratio in the district is 95.5%, with more females than males.

១. បង្កើត និងពង្រីងទម្លាប់ការអានរបស់កុមារ ២. បង្កើតភាពងាយស្រួលដល់ការរៀនសូត្ររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ៣. ជួយជ្រោមជ្រែងដល់វិស័យអប់រំក្នុងប្រព័ន្ធ នៅក្រុមកម្រិតសិក្សា ៤. បង្ករភាពងាយស្រួលដល់ការអប់រំបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ៥. លើកទឹកចិត្ត និងជម្រុញដល់គំនិតឆ្នៃប្រឌិតរបស់កុមារ និងយុវជន ៦. រួមចំណែកលើកតម្លៃបេតិតិកភណ្ឌវប្បធម៌ សិល្បៈ ព្រមទាំងការរីកចម្រើននៃវិទ្យាសាស្រ្ត ៧. ផ្តល់លទ្ធភាពក្នុងការបញ្ចេញគំនិតពីវប្បធម៌ទាក់ទងនិងទម្រង់សិល្បៈគ្រប់រូបភាព ៨. លើកទឹកចិត្តដល់ការផ្លាស់់ប្ដូរ យោបលពីវប្បធម៌ពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ ៩. ជ្រោមជ្រែកប្រពៃណីដែលធ្វើឡើងដោយមាត់ ១០. ឲ្យប្រជាជនបានដឹងពីព័ត៌មានគ្រប់បែបយ៉ាងក្នុងសហគមន៍ ១១. សេវាផ្ដល់ព័ត៌មានដល់សហគមន៍ និងក្រុមមនុស្សក្នុងមូលដ្ឋាន ១២. បង្ករភាពងាយស្រួលបណ្ដុះបណ្ដាលផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា និងព័ត៌មាន ១៣. គាំទ្រ និងជ្រោមជ្រែងតាមគ្រប់មធ្យោបាយ ផ្នែកអក្សរកម្ម ដែលធ្វើឡើងក្នុងសហគមន៍
១.ប្រភពបុរេប្រវត្តិប្រទេសខ្មែរ យើងបានដឹងពីប្រវត្តិប្រទេសខ្មែរ ដោយសារការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកឯកទេសជាតិបារាំង នៅស្ថានីយសំរោងសែន អន្លង់ផ្ដៅ និងម្លូរព្រៃ ។  សំរោងសែនជាភូមិមួយ ក្នុងស្រុកកំពុងត្រលាច ខេត្តកំពុងឆ្នាំង។ស្ថានីយបុរេប្រវត្តនេះឋិតនៅលើមួយនៅត្រើយខាងស្ដាំ ស្ទឹងជីនិត ចំងាយប្រមាណ៣០គីឡូម៉ែត្រ ពីពាម ដែលស្ទឹងនេះហូរចាក់ទៅទន្លេសាប។  ស្ថានីយអន្លង់ផ្ដៅ ឋិតនៅលើដងព្រែកមួយ ដែលហូរប្រសព្វនិងស្ទឹងជីនិត។ស្ថានីយនេះស្ថិតនៅជ្រុងអាគ្នេយ៍នៃភូមិសំ រោងសែនចំងាយ៣០គីឡូម៉ែត្រតែប៉ុននោះ។ ស្ថានីយម្លូរព្រៃ ឋិតនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារត្រង់ស្រុកគូលែនព្រហ្មទេព។ក្នុងកំនាយបុរាណវត្ថុនៃស្ថានីយខាងលើ គេបាន រកឃើញរបស់ជាច្រើន ខ្លះជារបស់ប្រើប្រាស់ ខ្លះជាឆ្អឹងសំនល់មានឆ្អឹងមនុស្ស និងឆ្អឹងសត្វគ្រប់បែបយ៉ាង។ប្រដាប់ប្រើ ប្រាស់គ្រប់យ៉ាងដែលជីកបាននោះ ខ្លះទៀតធ្វើអំពីថ្មរលីង។  ស្ថានីយព្រែកឆ្លូង ជាស្ថានីយថ្មរលីងដែលលោកក្រូសលីយេ(Groslier)បានរកឃើញនៅព្រែកខ្លួន(មេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម )នៅឆ្នាំ១៩៦២ មានសញានិងសម្មតិកម្មស្របគ្នាជាច្រើន ជាហេតុនាំអោយលោកជឿថា ទីកន្លែងនោះ ជាលំនៅរបស់ ជនជាតិខ្មែរដើម។នៅឆ្នាំ១៩៦២ក្នុងការរុករក លោកបានរកឃើញចានឆ្នាំងមួយចំនួនធំ។វត្ថុទាំងនោះបង្ហាញថានៅត្រង់ កន្លែងដែលជាជំរុំ (មានអាយុប្រហែល១៥០០ដល់៥០០មុនគ.ស)ការពារយ៉ាងមាំមួននោះ មានមនុស្សរស់នៅម៉ត់ចត់ មុនពេលដែលជនជាតិខ្មែរដើមចុះមករស់នៅត្រង់វាលទំនាបនៃទន្លេមេគង្គ និង មុនពេលដែលបានទទួលអរិយធម៍ ឥណ្ឌា។  នៅស្ថានីយល្អាងស្ពាន តាមកំនាយដែលបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៦ដល់១៩៦៩ ដោយអ្នកឯកទេសមួយចំនួន ចំងាយ ប្រមាណ៥គ.មពីអណ្ដើកហែបខេត្តបាត់ដំបងគេបានឃើញវត្ថុប្រហែល២០០០។វត្ថុទាំងនោះត្រូវបានគេផ្ញើទៅប្រទេសបារាំងដើម្បិធ្វើការសិក្សា។លទ្ធផលបង្ហាញតាមវិទ្យុសកម្ម អនុញ្ញាតិអោយគេចុះកាលកំណត់បាននៅស្រទាបទី៤ មានអាយុប្រហែល៤២៩០មុនគ.ស។  នៅស្ថានីយកាលរមាស តាមការរុករកក្នុងរូងភ្នំ ដែលជាលំនៅរបស់មនុស្សបុព្វប្រវត្តសាស្រ្ត(ពី១៩៦៦ដល់១៩៦៩) លោកកាប័ននែល(Carbonnel) និងលោកប៉ាឡូប្រ៊ីយាយ(palobrias)បានរកឃើញគ្រឿងចាន ឆ្នាំង ដែលមានអាយុ៣៤២០មុន គ.ស ។  លោកបុរេប្រវត្តវិទូអេតមុងសូរាំង បានជួបប្រទះឩបករណ៍គ្រួសបំបែក (ដោយការបំបែកអោយមានមុខមុត ដូជាពូថៅ រឺជាដើម)ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៦៣ នៅលើទឹកដីកម្ពុជា នៅក្នុងភូមិភាគ ដែលស្ថិតនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ រវាងស្ទឹង ត្រែង និងសំរោងសែនជាពិសេសនៅភួមិស្បូវ រឺភូមិឫស្សី -ល -។

បាល់ទាត់ (អង់គ្លេស ៖ association football ឬ soccer) គឺជាកីឡាមួយប្រភេទដែលលេង-ប្រកួតរវាងក្រុម ២ ។ នៅភាសាអង់គ្លេស វាត្រូវបានហៅថា football ជាធម្មតា ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក វាត្រូវបានហៅថា soccer ។ នៅជប៉ុន នូវែលសេឡង់ អា​ព្រិច​ខាងត្បូង អូស្ត្រាលី កាណាដា និងសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ ពាក្យទាំងពីរត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅ ។

ម្នាល​កាលាមក្សត្រិយ៍ កាលណា​បើ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ ដឹង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ថា ធម៌​ទាំង​នេះ​ជា​​អកុសល ធម៌​ទាំង​នេះ​ប្រកប​ដោយ​ទោស ធម៌​ទាំង​នេះ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​តិះ​ដៀល​ ធម៌​ទាំង​នេះ​បុគ្គល​ បាន​សមាទាន​ពេញ​លេញ​ហើយ រមែង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​មិន​ជា​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្តី​ទុក្ខ ម្នាល​កាលាមក្សត្រិយ៍​ទាំង​ឡាយ ក្នុង​កាល​នោះ អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ត្រូវ​លះ​បង់​ចោល​ចេញ ។ ...

នេះគ្រាន់តែជាការចែករំលែកគំនិតមួយជ្រុងមុំ។ សូមធ្វើការស្រាវជ្រាវ បន្តទៀត ដើម្បីអោយបានទទួល គំនិតប្លែកៗ ប្រសើរថ្មីៗ បន្ថែម អំពីអត្ថន័យ នៃពណ៌ទាំងឡាយ ក្នុងសង្គមខ្មែរ។ សូមអរគុណដែលបានអានសំណេររបស់ខ្ញុំ។

អ្នកព្រះម៉ែនាងវង កាន់តំណែង (ប្រ.១៥៦៥-១៥??) ជាចៅចមរបស់ព្រះបាទបរមិន្ទរាជា មានថ្នាក់លំដាប់ជា អ្នកព្រះម៉ែនាង។ នៅមុនពេលព្រះបាទបរមិន្ទរាជាសោយរាជ្យមួយឆ្នាំ អ្នកព្រះម៉ែនាងវងសម្ភពបានព្រះរាជបុត្រាមួយអង្គ ទ្រង់ប្រទានព្រះនាមថា ពញាអន គឺឆ្នាំ គស.១៥៦៥។
ព្រះបាទកម្ពុជនាគរាជ (ម.គ.ស. ?-?) រជ្ជកាល (ម.គ.ស. ?-២៦៧) ក្សត្រដើមគេបង្អស់នោះ គឺព្រះបាទកម្ពុជនាគរាជ ព្រះអង្គនិម្មិតថ្វាយព្រះបាទ កមេរុរាជជារាជសុណិសា។ ក្រោយមកព្រះបាទ កមេរុរាជក្រែងអត់ពីព្រះអង្គទៅ នឹងវិនាសបាត់កេរ្តិ៍ព្រះចៅ ទើបទ្រង់ឲ្យសាងប្រាសាទជាថ្មីឡើងវិញ។ ព្រះអង្គមានបុត្រមួយអង្គគឺព្រះនាងធារាវត្តី។ ព្រះអង្គបានបឺតទឹកសមុទ្រដើម្បីបង្កើតដីនគរគោកធ្លកអោយធំទូលាយទុកអោយបុត្រីនិងបុត្រសុណិសានៅគ្រប់គ្រង។

ទោះជាយ៉ាងណា, ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងជាថ្មីម្តងទៀតដោយមានការចូលរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី II ដែលបានបង្កើតទំរង់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយដែលឥឡូវនេះត្រូវបានសំដៅជាប្រាសាទអង្គរនៅដើមសតវត្សទី 9 នេះ។ ការតុបតែងនៃប្រាសាទតៅ (ក្រុមកណ្តាល) មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាទៅនឹងរចនាប័ទ្មនៃសាកសពជាកម្មសិទ្ធិរបស់អំឡុងពេលនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី II, នេះជាពិសេសរូបចំលាក់សត្វតោលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលនឹងរូបចំលាក់នេះបានរកឃើញនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ មកពីហេតុផលទាំងនេះស្មុគស្មាញនេះត្រូវបានឱ្យដឹងថាស្ថាបត្យកម្មត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងការរយៈពេលនេះ។

ពួកខ្មែរក្រហមបានដោះសារនូវការជម្លៀសនេះ ដោយយកលេសគ្មានលទ្ធភាពក្នុងការដឹកជញ្ជូនស្បៀងអាហារគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីចិញ្ចឹមប្រជាជនក្រុងដែលមានរវាង២ និង ៣លាននាក់ ។ កង្វះនៃការដឹកជញ្ជូនគ្រប់គ្រាន់មានន័យថាជំនួសមកការនាំស្បៀងអាហារអោយប្រជាជន ប្រជាជនទាំងនេះត្រូវបានគេនាំទៅរកស្បៀងអាហារវិញ ។ ខ្មែរក្រហមបានសម្រេចចិត្តបង្វែរប្រទេសនេះទៅជាប្រទេសជាតិនៃពួកកសិករដែលក្នុងនោះអំពើពុករលួយ និង បញ្ញើប្រាណនិយម (បរាសិតនិយម) នៃជីវិតទីក្រុងនឹងត្រូវបានគេជីកដកឫសគល់ទាំងស្រុង ។ សហគមនីយកម្មត្រូវបានអនុវត្តដោយការដាក់បុរសៗ ស្ត្រីៗ និងកុមារអោយធ្វើការក្នុងវាលស្រែ ដែលរារាំងដល់ជីវិតគ្រួសារ ។ របបនេះបានពោលដើម្បីអោយស្ត្រីបានរំដោះ រឺ សេរីភាពតាមរយៈដំណើរការនេះ និងតាមរយៈហ្សាល់-កាការី បានផុសឡើងដើម្បីអនុវត្តលទ្ធិរបស់អេងង៉ឺល្ស៍ក្នុងទម្រង់បរិសុទ្ធបំផុតរបស់ខ្លួន: ស្ត្រីបានផលិត ដូច្នេះពួកគេមានសេរីភាពហើយ ។ នៅផ្ទៃលើ សង្គមក្នុងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យគឺមានសមភាពដាច់ខាត ។ នេះមិនមែនជាករណីក្នុងការអនុវត្ត យ៉ាងនេះក្ដីក៏ដោយ ។ ពួកសមាជិកនិងពួកសមាជិកបេក្ខជននៃប.ក.ក. គឺជាពួកមេដឹកនាំថ្នាក់មូលដ្ឋានដែលមានសាវតារជាកសិករក្រីក្រដែលបានធ្វើសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការ និងពួកសមាជិកនៃកងទ័ពដែលមានបទដ្ឋាននៃការរស់នៅខ្ពស់ជាងប្រជាជនទាំងអស់ ។

ខ្សែទឹកនេះយកឈ្មោះតាមអនុនាវីឯក​អ្នកគូរផែនទីសមុទ្រជនជាតិដាណឺម៉ាកឈ្មោះ​ ខាល លុដវីក គ្រីស្ទាន អៀមីងហ្គើរ (Carl Ludvig Christian Irminger) (១៨០២–១៨៨៨) ដែលបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅក្នុងតំបន់នេះក្នុងឆ្នាំ១៨៥៤។

The period between the foundation of the Han dynasty and Wang Mang's reign is known as the Western Han dynasty (ចិនសម័យ: 西汉; ចិនបុរាណ: 西漢; ភិងអ៊ិង: Xī Hàn) or Former Han dynasty (ចិនសម័យ: 前汉; ចិនបុរាណ: 前漢; ភិងអ៊ិង: Qiánhàn) (206 BC – 9 AD). During this period the capital was at Chang'an (modern Xi'an). From the reign of Guangwu the capital was moved eastward to Luoyang. The era from his reign until the fall of Han is known as the Eastern Han dynasty (ចិនសម័យ: 东汉; ចិនបុរាណ: 東漢; ភិងអ៊ិង: Dōng Hàn) or the Later Han dynasty (ចិនសម័យ: 后汉; ចិនបុរាណ: 後漢; ភិងអ៊ិង: Hòu Hàn) (25–220 AD).
ទោះបី​ខ្លួន​ជា​ទ័ពព្រៃ​យ៉ាងណា ខ្មែរឥស្សរៈ​នៅ​ជា​មនុស្ស​មាន​វិន័យ​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង និង​ជំនឿ​យ៉ាង មុតមាំ​ផង​ដែរ​។ បើ​តាម​លោក​នី វ៉ាន់ធី បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​យើង​ថា ទ្រង់​ចន្ទរង្សី បាន​ដាក់​វិន័យ​យ៉ាង​ម៉ឺង ម៉ាត់​សម្រាប់​ពួកគាត់​អនុវត្ត ប្រយោជន៍​កសាង​ក្រុម​ឥស្សរៈ​របស់​ទ្រង់​ឱ្យ​មាន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ល្អ មិន​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក ស្រុក ដែល​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​មាន​ការ​ក្ដៅក្រហាយ ឬ ខឹងសំបា​ឡើយ​។ វិន័យ​ដ៏​ល្អ និង​សំខាន់​បំផុត គឺ​ការ ហាមប្រាម​របស់​ពួក​នាយទាហាន​មិន​ឱ្យ​ធ្វើបាប​អ្នកស្រុក និង​កូនចៅ​ទាំង​ស្រី​ទាំង​ប្រុស​របស់​ពួកគេ​ឡើយ​។ ប្រសិនបើ​យុទ្ធជន​ណា​ម្នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​ទាន់​ថា បាន​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​នឹង​វិន័យ​នេះ ដូចជា​ការ​ចាប់​រំលោភ​កូនក្រមុំ​អ្នកភូមិ អ្នកនោះ​នឹង​ត្រូវ​គេ​នាំ​យក​ទៅ​បាញ់​ចោល​ជាមិនខាន ដើម្បី​ជា​ការព្រមាន​កុំ​ឱ្យ​អ្នក​ក្រោយ​យកតម្រាប់តាម​។

លោកគ្រីស្តុប កូឡុំរស់នៅទីក្រុងសេនូ។ លោកមានគោលដៅច្បាស់លាស់។ លោកយកថាពិភពលោក ពិភពលោកដ៏មានវិសាលភាពទូលំទូលាយនេះមានរាង មានសណ្ឋាមូល។ ការយកឃើញរបស់មានទំនាស់និងទស្សនៈ ក្នុងសម័យកាលនោះខ្លាំងណាស់។ ព្រោះគេយល់ឃើញថា លោកដែរឃើញអាស្រ័យនៅនេះ មានសណ្ឋានសំប៉ែត។ តែលោកគ្រីស្តុប កូឡុំយល់ថា បើធ្វើដំណើរចេញពីអឺរុប ដោយបែរមុខចេញទៅទិសខាងកើត ពេលត្រឡប់មកកាន់ទីដើមវិញ និងមានទិសបស្ចិម។ ក្នុងដំណើរដូចគ្នានេះដែរ បើចេញដំណើរទៅកាន់ទិសបស្ចិម នៅទីបំផុតក៏ត្រឡប់មកទីដើមវិញពីទិសខាងកើត។ លោគ្រីស្តុប កូឡុំមានសេចក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងមាំក្នុងចិត្តថា ត្រូវតែធ្វើការរុករកពិភពលោកនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់ទ្រឺស្តីរបស់ខ្លួន។ តែលោកកូឡុំគ្មានមូលធនផ្ទាល់ខ្លួនសំរាប់ធ្វើដំណើរសោះ។ ដោយហេតុថា ដើម្បីធ្វើដំណើររុករក លោកត្រូវមាននាវាយ៉ាងធំ រួមទាំងកម្មករនាវាជាច្រើននាក់ ព្រមទាំងត្រូវមានស្បៀងអាហារគ្រប់គ្រាន់ ។ លោកកូឡុំ កំនត់លោកត្រូវតែខិតខំព្យាយាមត្រឹះរិះរកមធ្យោបាយធ្វើដំណើររុករក តាមផែនការរបស់លោក។ គ្រីស្តុប កូឡុំក៏បានក៏ខំប្រឹងសរសេរគំរោង នៃការរុករកតាមផ្លូវសមុទ្រ អោយបានសព្វគ្រប់ឡើង។ អំពើទាំងនេះ គឺសុំអង្វរករសុំសេចក្តីអនុគ្រោះ ពីបុគ្គលមានធនធាន និងអ្នកធំៗក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។ ដំបូងលោកគ្រឹប កូឡុំបានសុំជំនួយពីជនសំខាន់ៗ ក្នុងប្រទេសរបស់លោក។ តមកទើបលោកធ្វើលិខិតស្នើជំនួយព័រទុយកាល់ អេស្បាញ និងសភាអង់គ្លេស។ តែគំរោងរបស់លោកបានទទួលការចំអកឡកឡឹយ ផ្តោះផ្តងមើញងាយពីមហាជនយ៉ាងខ្លាំង។ ជនទាំងបានតិះដៀល កូឡុំថា ជាមនុស្សឆ្កូតជាមនុស្សលលាមិនបានការ។ គំនោះពិតជាទៅមិនរួចទេ។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបលោកមិនបានទទួលការឧបត្ថម្ភទំនុបបំរុងសូម្បីតែបន្តិចបន្តួចឡើយ។ ដូចនេះលោកគ្រីស្តុប កូឡុំមានសេចក្តីសៅម៉ងចិត្តសំបើមណាស់ នៅពេលត្រូវបានទទួលការមើលងាយយ៉ាងខ្លាំងគួរអោយឈឺចាប់បំផុតនោះ។ ទោះដូចនោះក៏ដោយ លោកនៅតែពុំទាន់អស់សង្ឃឹម ក្នុងការសំរេចគោលដៅរបស់ខ្លួនឡើយ។ នៅទីបំផុតលោកបានទៅរកមិត្តរបស់លោកម្នាក់ ដែរជាបុគ្គលសំខាន់មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ក្នុងសភាទីព្រឹក្សារាជការអេស្ប៉ាញ។ នេះអាចថាជាជោគវាសនា រឺការមិនព្រមរាថយ ក្នុងការរុករក របស់ក៏បានដែរ ព្រោះពេលនោះផែនការរបស់លោក គ្រីស្តុប កូឡុំ ត្រូវបានជាទីសព្វព្រះរាជហឫទ័យ នៃព្រះនាងអេលីសាបេលឡា។ ព្រះនាងបានប្រោសប្រទាន អោយសព្វគ្រប់ គឺនាវាដើរសមុទ្រ ៣គ្រឿង រួមទាំងកម្មករនាវា ១២០០ នាក់ ហើយនិងគ្រឿងសំភារៈដែរចាំបាច់ផ្សែងៗ ទៀតសំរាប់ធ្វើដំនើរពិភពផែនដី។ ដោយឆន្ទៈដ៏មោះមុត លោកគ្រីប កូឡុំ ពុះពារចេញដំនើររហូត ដល់ទៅបួនលើកគឺ៖

ស្រុកដំបែ គឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមស្រុកទាំង នៃខេត្តកំពង់ចាម ហើយទីរួមស្រុកក៏ត្រូវបានគេហៅថា ដំបែ ផងដែរ។ ទីរួមស្រុកនេះ មានទីតាំងតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៧៣ ប្រមាណ១១គីឡួម៉ែតពីផ្លូវជាតិលេខ៧។ ទីរួមស្រុកដំបែ ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រម៉ាណ ៤៥គីឡូម៉ែត ភាគខាងលិចនៃក្រុងកំពង់ចាម ដែលជាទីរួមខេត្តកំពង់ចាម និង៤៧គីឡូម៉ែត ភាគខាងត្បូងក្រុងក្រចេះនៃខេត្តក្រចេះ។
នគរោបនីយកម្មគឺជាបន្ទាត់ដែលភ្ជាប់យ៉ាងជិតទៅនឹង សង្គមទំនើប,​​ ការធ្វើឧស្សាហកម្ម ហើយនឹងរបៀបរៀបចំសង្គមវិទ្យាអោយធ្វើយ៉ាងណាអោយមានសនិទានកម្ម។ នគរោបនីយកម្មអាចរៀបរាប់ចំពោះស្ថាបភាពបានគ្រប់ពេលវេលា, ឧទាហរណ៏:​​​ ការធ្វើសមាមាត្រប្រជាជនសរុប ឫ សមាមាត្រតំបន់នៅក្នុងទីក្រុង ឫ តាមទីក្រុងនានា, ឫ ការកំណត់ពេលផ្សេងអាចរាប់បន្ថែមនៃប្រជាជនទំាងនេះ។

ធ្វើភាវនា ដើម្បីរំលត់ទុក្ខដូច្នេះ ។ បើកាន់យក មិនទៀង-ទុក្ខ មកជាអារម្មណ៍ហើយ ធ្វើទាន-សីល-ភាវនា យ៉ាងនេះហៅថា ធម្មាធិបតេយ្យ គឺធ្វើទាន កាន់យកធម៌ជាធំ ។

ទន្ទឹម​នេះ ក៏​មាន​ច្រើន​ដែរ​មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ជប៉ុន​មិន​ទុក​ចិត្ត​ចិន ដូច​ជា​ចំនួន​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​នៃ​ប្រជាជន​ចិន របប​កុម្មុយនិស្ត​ផ្តាច់​ការ នយោបាយ​សម្លុត​កំញើញ​របស់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន​ទៅ​លើ​តៃវ៉ាន់ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ស្ទុះ​លឿន​ជ្រុល​របស់​ប្រទេស​ចិន។ នៅ​ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​មហាភេរវកម្ម​ថ្ងៃ​ទី​១១​កញ្ញា​ឆ្នាំ​២០០១ ចិន​តាម​ដាន​មើល​ទាំង​ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​ការ​តស៊ូ​មតិ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន។ កាលណោះ អ្នក​នយោបាយ​ជប៉ុន​មាន​គំនិត​ចង់​សើរើ​មើល​ឡើង​វិញ​តួនាទី​របស់​កងទ័ព ចង់​ឲ្យ​កង​កម្លាំង​ជប៉ុន​ដែល​ជា​ទ័ព​ស្វ័យការពារ​តាំង​ពី​ចប់​សង្គ្រាម​លោក ​លើក​ទី​ពីរ​មក ប្តូរ​លក្ខន្តិកៈ​ក្លាយ​ជា​ទ័ព​ចម្បាំង ដូច​ប្រទេស​ដទៃ​ផ្សេងៗ​ក្នុង​លោក​ដែរ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០២​មក ក៏​មាន​ដែរ​ការ​តស៊ូ​មតិ​យ៉ាង​ផុសផុល​ជុំវិញ​សំណួរ​ដែល​ថា តើ​ជប៉ុន​គួរ​ឬ​មិន​គួរ​ផលិត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ? ទាំង​នេះ ពីព្រោះ​កូរ៉េ​ខាង​ជើង​ចេះ​តែ​ចចេស​បន្ត​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ ដែល​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជប៉ុន​យល់​ឃើញ​ថា ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​មួយ​ធំ​សម្រាប់​ប្រទេស​គេ។ ចំពោះ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន ការ​តស៊ូ​មតិ​ទាំង​នេះ ស្តែង​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ប្រទេស​ជប៉ុន​មាន​មហិច្ឆតា​ចង់​វិល​ទៅ​រក​អតីតកាល​យោធា​និយម​វិញ​របស់​ខ្លួន វិល​ទៅ​រក​សម័យ​មួយ ដែល​កាល​ណោះ កងទ័ព​ជប៉ុន​មាន​កម្លាំង​ខ្លាំង​ពូកែ​ជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​អាស៊ី។

If a player kicks the ball out of play at their end of the field, the other team kicks the ball back into play from the corner (a corner kick);

- ចៅដឹងទេ? ទឹកបឹងរងថ្លាល្អ អាចអោយយើងដងបរិភោគបាន យ៉ាងឆ្ងាញ់ ក៏ដោយសារ គ្មានសកម្មភាពអ្វី កកាយ កកូរ លុយទឹកនោះ អោយជ្រួលរចល់ ម្ល៉ោះហើយ នៅពេលទឹកស្ងៀមនឹង កករនោះ ក៏រងធ្លាក់ ចុះទៅឯបាតបឹងអស់ទៅ សល់តែទឹកថ្លាឆ្វង់ គួរអោយយើងគួចចិត្ត ចង់ដងមកបរិភោគ បំប៉នគម្លាន មានកម្លាំង ថ្កើងជីវិតពេកក្រៃ។ ចំណែក អារម្មណ៍មនុស្ស សតិមនុស្ស ក៏ដូចគ្នាដែរ។ បើសិនយើងមានឧិកាស សម្រាកសម្រួល ផ្តល់ភាពស្ងប់ស្ងៀម ដល់អារម្មណ៍យើង សតិយើង អោយមានសន្តិ ផុតពីសកម្មភាព កញ្រ្ជោល រចល់បាននោះ​ ភាពស្មុកស្មាញ កករខ្វល់ នានា ដែលមាននៅក្នុងចិត្តគំនិត ក៏នឹងរងធ្លាក់ចុះទៅបាត់ គឺពេលនោះហើយ ដែលយើងបានទទួល នូវភាពរងថ្លា នៃទឹកដម សតិប្រាជ្ញា ដែលគួរអោយ យើងត្រងយកមក ក្រេបជញ្ជក់ ដើម្បីបំប៉នកម្លាំងចិត្ត កម្លាំងជីវិត អោយកាន់តែថ្កើង ត្រកុំត្រកាល ក្រៃលែង។

ចួនជាថ្ងៃមួយ មេនោះចុះទៅរកទិញអីវ៉ាន់ ត្បិតមានសំពៅទើបនឹងមកដល់ពីស្រុកក្រៅ ។ មេនោះដើរដល់ពាក់កណ្ដាលផ្លូវ ក៏ជួបចោរទាំង ៤នាក់នេះ ចោរឃើញក៏នាំគ្នាព្រួតចាប់នឹងវាយ ហើយជេរពីរឿងដែលវាបញ្ឆោតនោះ ។ មេនោះឆ្លើយថា «ណ្ហើយអ្នក បើអ្នកវាយខ្ញុំក៏ឥតប្រយោជន៍ដែរ ត្បិតខ្ញុំទៅទារប្រាក់ពីនាយសំពៅ ដូច្នេះមក ! អញ្ជើញទៅ នឹងខ្ញុំៗ ទារប្រាក់បាន​ចែកគ្នាចាយលេង »។
នៅឆ្នាំ១៩៦៦ និង ១៩៦៧ ព្រះសីហនុបានបណ្ដោយឱ្យមានរលកនៃការបង្ក្រាបនយោបាយដែលបានធ្វើជាច្រើនដងលើពួកឆ្វេងអោយនៅខាងក្រៅនៃ​នយោបាយទោរទន់ជ្រុល។ គោលនយោបាយមិត្តភាពរបស់ព្រះអង្គបានលិចលង់ជាមួយចិនដោយសារតែផ្នត់គំនិតជ្រុលនិយមនៅប្រទេសចិនទៅឱ្យដល់​ចំណុចកំពូលនៃបដិវត្តន៍វប្បធម៌។ ការរួមផ្សំនៃការបង្ក្រាបនយោបាយនិងបញ្ហាមួយចំនួនជាមួយចិនបានធ្វើឱ្យតុល្យការរបស់ព្រះអង្គមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅដើម្បី​ទ្រាំទ្ររួចឡើយ។ ទ្រង់បានផ្ទេរសិទ្ធិឱ្យពួកឆ្វេង ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យពួកវៀតណាមខាងជើងបង្កើតឡើងនូវមូលដ្ឋានទ័ពខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបានដាក់ភ្នាល់គ្រប់យ៉ាងលើឧត្តមឆន្ទៈរបស់ចិន។ នៅថ្ងៃ១១ មីនា ​១៩៦៧ ការបះបោរមួយនៅខេត្តបាត់ដំបងបាននាំឱ្យមានសង្គ្រាមរដ្ឋប្បវេណីនៅកម្ពុជា។

ទ័ពទាំង៤ពួកខាងលើនេះសុទ្ធតែ បានទទួលការបង្វឹកបង្ហាត់ក្នុងក្បួនយុទ្ធវិធីតាមសម័យនិយមយ៉ាងជំនាញៗ ។ ឯកសារខ្មែរមួយបានសរសេរថា : ការហាត់យុទ្ធវិធីក្នុងជាន់នោះ ក៏គឺការហាត់គុនដាវ គុនល្បុក្កតោ គុនដំបង ហាត់កាប់ដោយដាវ ដោយផ្គាក់ ហាត់ចាក់ដោយលំពែង ហាត់បាញ់ដោយធ្នូ ហាត់ដាល់ ហាត់ចំបាប់ ហាត់ជិះដំរី ជិះសេះ ជិះរថ ហាត់ក្បាច់អាវុធលើខ្នងដំរី ខ្នងសេះនិងរៀនប្រសិទ្ធិមន្តអាគមតាមលទ្ធិសៃយ ដូចយ៉ាងបញ្ចុះមន្តអាគម-យ័ន្តនៅអាវ នៅកន្សែងសម្រាប់ជួតក្បាល សាក់តាមខ្លួន និង ផឹកថ្នាំគង់ជាដើម និងសិក្សាក្នុងក្បួនកលយុទ្ធ មានតម្រាពិជ័យសង្គ្រាមជាដើម សឹងប្រកបដោយយុទ្ធវិធីផ្សេងៗជាច្រើន បម្រុងទុកសម្រាប់ប្រើការក្នុងយាមមានសឹក សង្គ្រាម ។

អ្នកម្នាងវិសេសនារី អ្នកម្នាងត្រូវជាមហេសីរបស់ព្រះបាទអឡស្សរាជ។ តាមពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​បាន​សរសេរ​ថា​ ​អ្នក​ម្នាង​វិសេសនារី​ ​មហេសី​ព្រះ​អឡស្សរាជ ​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​នាមស្ដេចពាល​ ​ដែល​និយម​ចូល​ចិត្ដ​តែ​លេងល្បែង​ពាលា​ ​បរបាញ់​ចាប់​សត្វ​ ​ហើយ​ខ្ជិលច្រអូស​ ​មិន​ព្រម​រៀនសូត្រ​មុខ​វិជ្ជា​អ្វី​ទាំងអស់។​ ​មិនតែប៉ុណ្ណោះ​ ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​បាន​សរសេរ​ថែម​ទៀត​ថា​ ​គឺ​ក្នុង​រាជ​ស្ដេច​អឡស្សរាជ​ដែល​ស្ដេច​លាវ ​ព្រះធម្មាអនុរថ​ ​បាន​មក​មក​ដល់​មហានគរ​ ​ទាមទារ​យក​ព្រះ​ត្រៃបិដក ​និង​ព្រះ​ពុទ្ធរូប​ព្រះ​កែវមរកត។

ផាយថុន ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​មក​ពី​គ្រប់​ទីកន្លែង។ ពេល​ខ្លះ គេ​ប្រើ​ត្រឹម​តែ​កូដ ផាយថុន ដើម្បី​សរសេរ​កម្មវិធី​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ពេល​វេលា វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការងារ​សាមញ្ញៗ ខណៈ​ពេល​ដែល​ភាសា​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ក្នុង​ដោះស្រាយ​ការងារ​ទាំង​នោះ។ បណ្ណាល័យ​ស្តង់ដារ​របស់​វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​អនុគមន៍ ឬ មុខ​ងារ ដែល​ភ្ជាប់​មក​ពេល​ដំឡើង​កម្មវិធី​ផាយថុន។ បណ្ណាល័យ​ស្ដ​ង់​ដា​រ​មាន​មុខងារ​ជា​ច្រើន​។ នៅ​លើ​អ៊ីនធឺណិត មាន​បណ្ណាល័យ​ជា​ច្រើន​ដែល​អាច​ឲ្យ ផាយថុន មាន​សមត្ថភាព​ធ្វើ​ការងារ​ជា​ច្រើន​ថែម​ទៀត។ បណ្ណាល័យ​ទាំង​នោះ​ធ្វើ​ឲ្យ ផាយថុន ក្លាយ​ជា​ភាសា​មាន​អនុភាព ព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​ការងារ​ជា​ច្រើន​បាន។

ISO 3166-1 numeric — កូដប្រទេសដែលមានលេខ៣ខ្ទង់ ដែលមានអត្តសញ្ញាណដូចគ្នានឹងកូដដែលបានអភិវឌ្ឍនិងគ្រប់គ្រងដោយ នាយកដ្ឋានស្ថិតិនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ the United Nations Statistics Division, with the advantage of script (writing system) independence, and hence useful for people or systems using non-Latin scripts.
ಇಸ್ರೇಲಿನ ಕೃಷಿ ವಿಭಾಒಟ್ ಗಣನೀಯವಾಯಿನ ಬದಲಾವಣೆನ್. ಇಪ್ಪುನ ಕೃಷಿತ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಪಮಡ ದಾಧ ಪಂಡ, ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನಗ್ ಹೊಂದಣಿಕೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಬುಕ್ಕ ಸಹಾಯ ವಾಪುಂಡು ಸಹಕಾರಿ ಬೇಸಾಯಕ್ರಮ. ಅಲ್ತ ಅನೇಕ ವಿಧತ ಸಹಕಾರಿ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗ್. ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಆಧಾರಭೂತವಾತ್ ಮೊಷಾವ್ ಬುಕ್ಕ ಕಿಬುಟ್ಜ್ಂದು ರಡ್ಡ್ ಹಿಡುವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು. ಮೊಷಾವ್ ಉಂದು ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರೆರ ಸಹಕಾರಿ ಬೇಸಾಯ ಗ್ರಾಮ. ಅಲ್ತ ಪ್ರತಿ ಹಿಡುವಳಿಗ್ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣಟ್, ರೈತ ತನ್ನ ಪಾಲ್‌ತ ಭೂಮಿತ ಮಿತ್ತ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ದುಡಿಮೆ ಮಾಲ್ಪೆ. ತನ್ನ ಜಮೀನ್ಡ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ರೈತನೇ ಜವಾಬ್ದಾರನಾತ್ ಉಪ್ಪುವೆ ಗ್ರಾಮ ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂಬೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕೊರ್ಪುನ ಹೊಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಅಯೆಗ್ ಹಣನ್ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕಿಬುಟ್ಜ್ಂದು ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಬಗೆತ ಹಿಡುವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಉಂದು ಇಸ್ರೇಲಿಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಿಡುವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ ಸಂಪತ್ತನ್ ಸಾಮೂಹಿಕವಾತ್ ರೂಢಿಟ್, ಶ್ರಮೊನ್ ಸಾಮೂಹಿಕವಾತ್ ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಲ್ಪುನ, ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಯೊನ್ ಸಾಮೂಹಿಕವಾತ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ, ಬೇಸಾಯ ನಡಪುವೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತಗ್ಲಾ ಎನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯನುಸಾರ ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ಪೊಡು. ಆಯೆಗ್ ಕೂಲಿ ರೂಪಟ್ ಹಣ ಕೊಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂಚನೆ ಕಿಬುಟ್ಜ್ ಆಯೆಗ್ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತ ಜೀವನೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುನ್ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂಡು ರಡ್ಡ್ ಕ್ರಮೊನ್ ಮಸ್ತ್ ಮಟ್ಟಿಗ್ ಇಸ್ರೇಲ್‍ಟ್ ಜಾರಿಟ್ ಉಂಡು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೇಸಾಯ ಯೋಗ್ಯಭೂಮಿ 1948-49ಟ್ 4 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಇತ್ತಂಡು, ಅವು 1965-66ಟ್ 10 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗ್ ಏರ್ತ್. ಇಂಡೆನ್ ಸುಮಾರ್ 4 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗ್ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನೊನ್ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ 8%-10% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಇಪ್ಪೂಂಡು ಆಶಯನ್ ದಿತೆರ್. ಇಸ್ರೇಲ್ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ ಪಂಡ ಜಂಬೀರ ಹಣ್ಣು. ಇವೆನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾತ್ (ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನತ 45%) ನಿರ್ಯಾತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 1966-67 10,82,000 ಟನ್‍ಟ್ ಜಂಬೀರ ಫಲೊನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬ್ರಿಟನ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿ ಬುಕ್ಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮುಖ್ಯೊ ಗ್ರಾಹಕ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು.

ಇಸ್ರೇಲ್ (ಯಿಸ್ರೆಇಲ್), ಅಧಿಕೃತವಾತ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಜ್ಯ ( ಮೆದೀನತ್ ಯಿಸ್ರೇಎಲ್,ದವ್ಲತ್ ಇಸ್ರೇಇಲ್), ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯ ಸಮುದ್ರತ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕ್ ಇಪ್ಪುನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]]ತ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಉತ್ತರಕ್ಕ್ ಲೆಬನನ್, ಮೂಡಗ್ [[ಸಿರಿಯ]] ಬುಕ್ಕ ಜಾರ್ಡನ್, ನೈರುತ್ಯಕ್ಕ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶ ದೊಟ್ಟ್‌ಗ್ ಗಡಿನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಲ್ತಂಡು. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೈನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಆಡಳಿತ ನಡಪ್ಪುನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಂಡೆ ಬುಕ್ಕ ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಮುಟ್ಟ ಉಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರಪಂಚತ ಏಕೈಕ ಯಹೂದಿ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಬೈಬಲಿತ ಕಾಲೊಡ್ ಯೆಹೂದಿ ಜನಸಮುದಾಯಂದು ಪುದಾರ್ ಆತ್ತತಂಡ್ ದುಂಬು ಹೀಬ್ರೂ ರಾಜ್ಯಕ್ಕ್ ಉಂದೆ ಅಂಕಿತವಾತ್ಂಡ್. ಈ ಗಣರಾಜ್ಯ 1948ರ ಮೇ 15ಗ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕ್ ಬಂತ್ಂಡ್. . 1948ರ ವರೆ ಮುಟ್ಟ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾತ್ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೈನಿನ ಬಹುಭಾಗ ಇತ್ತೆ ಇಸ್ರೇಲಿತ ಭೂಭಾಗ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 7,999 ಚ. ಮೈ. 1961ರ ಜನಗಣತಿತ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಜಾಸಂಖ್ಯೆ 21,79,491 ; ಇಂದೆಟ್ 19,32,357 ಜನ ಯೆಹೂದ್ಯರ್ ; 1,70,830 ಮಂದಿ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ; 50,543 ಕ್ರೈಸ್ಎತರ್ ; 24,282 ಮಂದಿ ಡ್ರೂಸ್ ಜನ. ರಾಜಧಾನಿ ಜೆರೂಸಲೆಂ.

ಅಂ ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಅನುಸ್ವಾರ ಅಕ್ಷರೊ. ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ಅಂ ತುಳುತ ಯೋಗವಾಹ ಅಕ್ಷರೊಲೆಡ್ ಸುರುತವುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂದೆತ ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಇಂದೆತ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಪುನ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿಸದುಂಡು.
ಕರ್ನಾಟಕರಾಜ್ಯೊದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗಡು ಕೊರಗ ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪುದರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ಕೊರಗೆ, ಕೊರಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೊಕ್ಲೆನ ಈ ಜನಾಂಗೊ ಮುಗೇರೆರೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ. ಆ ದಿನೊಕ್ಲೆಡ್ ಈ ಜನಾಂಗೊ ಪಂಡ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಕಾಡ್‍ಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಪಿರಾಕ್ ಡ್ ಮೊಕುಲು ಪಗೆಲ್‍ಡ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮುಜ್ಜು, ಏಮೆ, ಮುಗ್ಗೆರ್ ಇಂಚಿತ್ರಿ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ್ ತಿಂದೊಂದು ಬದ್‍ಕೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಾಲೊ ಕರಿನಂಚ ಬುದ್ಧಿ ಬುಲೆದ್ ಊರು ಸೇರ್ಂಡಲಾ ಕಾಡ್‍ದ ನಂಟ್‍ನ್ ಬುಡ್‍ಜೆರ್. ಮೊಕುಲು ಕಾಡ್‍ಡ್ ತಿಕ್ಕುನ ಬೆದ್‍ರ್ ಬೂರುಲೆಡ್ದ್ ಕುಡುಪು, ತಟ್ಟಿ ಕುಡುಪು, ಪೇರ್ ಅರ್ಪುಕುರುವೆ, ಕುರುವೆ, ಕಾಂಟ್ಯಲೆನ್ ಮುಡೆದ್ ಅಯಿಟ್ ಬತ್ತಿನ ಕಾಸ್‍ಡ್ ಜೀವನ ಸಾಗೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆನ್ ತೋಟಿ ಬೇಲೆಗಾದ್ ಪೇಂಟೆದಕುಲು ಗಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಹಳ್ಳಿದ ಸತ್ತೊ ಪೆತ್ತ ಬುಕ್ಕೊ ಎರ್ಮೆದ ಚರ್ಮೊ, ಕೊಂಬು ಬುಕ್ಕೊ ಎಲುನು ಚೋಲಿ ಒಯ್ತ್‌ದ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೆನಕ್ಲೆಗ್ ಮಾರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಮದುಮೆ, ಪರ್ಬೊದ ಒನಸ್ಡ್ ಬುಡ್ಪುನ ಮಡೆನ್ ತಿನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಕೊರಗ ಜನಾಂಗೊದಕುಲು ಅಜಲ್ ಪದ್ಧತಿಡ್ದ್ ಬುಡುಗಡೆ ಆತೆರ್.

ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್(1962 - 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2017)ಇಂಬೆರ್ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತೆ - ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ, ಇಂಬೆರ್ ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ನೆಲೆಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಬೆರ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾರೊಗೊರ "ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌ದ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ಸಾಲೆದ ಜೋಕುಲು ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ಮೀದ್, ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತೆರೆಗ್ ಅಡ್ಡ ಬೂರ್‌ದ್ ಆರೆನ ತತ್ವೊಲೆನ್ ಜೀವನೊಡು ಅಲವಡಿಸಯರ ತಯಾರಾದ್ ಸಾಲೆಗ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಲ್ಲ ನರಮ್ಮಾನಿನ ಜನ್ಮೊ ದಿನೊ ಆಯಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ನಾನಿ ಇಡೀ ದೇಸೊಡು, ರಾಜ್ಯೊಡು, ಗ್ರಾಮೊ ಗ್ರಾಮೊಡುಲಾ ಕಲಿ ಗಂಗಸರೊನು ಪರಿಯರ ಬಲ್ಲಿ, ಮಾರಿಯರ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪನೆನ್ ಸರ್ಕಾರೊ ನಿಸೇದೊ ಮಲ್ತಿನವು ನಮೊಕು ಪೆರ್ಮೆದ ಸಂಗತಿ.

ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮರಿಯಾಲ. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಅರೆಗಾಲ. ಉಂದು ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಲೆಕ್ಕೊ. ಇತ್ತೆ ಎಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಇಂಚನೇ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪದ ಮರಿಯಾಲ ಪಂಡ ನಾಲೈನ್ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಂದೆ ಬರ್ಪುನ ಜಿರಿಕೂಟ ಬರ್ಸೊ. ಗಾಳಿ, ಮೆಂಚಿ, ತೆಡಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾರಿ ಬೋಲ್ಲೊ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊಡು ಮುಲ್ಪ ವಾ ರೀತಿದ ಗೌಜಿ, ಗಮ್ಮತ್ತ್, ಜಾತ್ರೆ, ಅಂಕ ಆಯನ ಮಲ್ಪುಲೆಕನೇ ಇದ್ದಿ. ಅಯಿಕಾದೇ ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಈ ಮಾತಾ ಗೌಜಿಲೆನ್ ಕೈದ್ ಮಲ್ಪುನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಬಾರೀ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಚಂದ್ರ ಮೋಹನ ಜೈನ್ (11 ದಶಂಬರ್ 1931 – 19 ಜನವರಿ 1990) ಮೇರ್ 1960 ಡ್ದ್ ಆಚಾರ್ಯ ರಜನೀಶ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಗವಾನ್ ರಜನೀಶ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ಡ್ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತೆರಾಯೆರ್. 1970, 1980 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಓಶೋ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ಡ್ ಜಗತ್ತ್ ಗ್ ತೆರಿಯಿನಾರ್. ಮೇರ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ತಂತ್ರವಿದ್ಯೆಡ್ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್.

ಇಂಚ ಇಪ್ಪುನಗ ಈಸ್ವರ ದೇವೆರ್ ಏಪೊಲ ಪೂಜೆ ಮುಗಿತ್ತ್ದ್ ಬನ್ನಗ ಬಾಲೆಗ್ ಪೂಬಾರೆದ ಪರ್ಂದ್ ಬುಕೊ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡೆ ಪೇರ್ ಕನವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನೊ ಈ ಬಾಲೆ ಸೀದ ಪಿದಾಡ್ದ್ ಪೋಪುಂಡು. ಸಾದಿಡ್ ಪಲ್ಲದವುಲು ಗೋಣೆ ಒಂಜಿ ಈ ಬಾಲೆನ್ ತಾಡ್ದ್ ಕೆರ್ಪುಂಡು. ಅಪ್ಪೆ ಬಾಲೆನ್ ನಾಡೊಂದು ಬನ್ನಗ ಪಲ್ಲದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಗೋಣೆ ಅಂಚಿ ಉಂತ್ದ್ಂಡ್. ಬಾಲೆ ಇಂಚಿ ಬೂರ್ದ್ಂಡ್. ಕೋಪೊ ಬತ್ತಿ ಅಪ್ಪೆ ಗೋಣದ ತರೆ ಕಡ್ತ್ದ್ ಬಾಲೆದ ಸರ್ರೊಗು ದೀದ್ ಜೂವೊ ಕಲೆ ಕೊರ್ಪಲ್.

ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಧರ್ಮಸ್ಥಳಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಲು.. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧೊ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿನಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನತ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗ್ ಇಂಬೆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್.

ನಿಸರ್ಗೊಡು ತಾಮ್ರ ಸಹಜ ಲೋಹ ರೂಪೊಡು ತಿಕ್ಕುನ ಉಂಡು: ಅಂಚಿನೆಕ್ಕ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಮ್ರ (Native copper) ಅದುರು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉಂದೆಟ್ 99.9 % ಮುಟ್ಟ ತಾಮ್ರದ ಲೋಹಾಂಶ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಭಾರತ ದೇಶೊದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೈದರಾಬಾದ್. ಮೂಸಿ ಸುಧೆ ಮೂಲು ಪರಪುಂಡು. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಪೇಂಟೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ದುಂಬು ಭಾಗ್ಯನಗರ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.
ದುಂಬುದವು ಓದಿಯರ ಆಪುಜ್ಜಿ. ಉಂದೆತ್ತ ಅರ್ಥ ಇಂಚ ಉಂಡು: ಮೀನೊಡು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಉಂತಿನ ಸಿಂಹ ಮಾಸೊದ ವೈಕಿಂದೇವನ ಆಸ್ತಿಗ್ ಪರಕ್ಕೆ ಪಂಡಿಲೆಕ್ಕ ಮುಗರೈರ ಗ್ರಾಮೊದ ಮಾತಾ ತಡ್ಯೊ ಪರಿಹಾರೊನ್ಲಾ ಜಯಸಿಂಹೆ ರಕ್ಷಿಪ್ಪೆ. ಮುಗೈರೆರೆ ಗ್ರಾಮೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಂಕೇತೊನು ರಕ್ಷಿಪ್ಪೊಡು. ಅವೇ ಗ್ರಾಮೊಡ್ದ್ ಏರಾಂಡಲಾ ಒರಿ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ವಿರೋಧ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದಾನೆಂಡಲಾ ಪಂಡ್ಂಡ ಅವು ಒಂಜಿಲಾ ಈ ಗ್ರಾಮೊಗು ಲೆಕ್ಕೊಗು ಇಜ್ಜಿ. ಅಥವಾ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆನಕುಲು ಗ್ರಾಮೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ. ಈ ಗ್ರಾಮೊಡು ಈ ಸಂಕೇತೊನು ಉಂತಾಯರ ಆವಂದಿನಾಯೆ ಗ್ರಾಮೊಡ್ದು ಪಿದಾಯಿ. ಗ್ರಾಮೊದ... ಸಾಕ್ಷಿ...

ಸಿದ್ಧವೇಷೊ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಮನರಂಜನೆಗಾದ ನಲಿಪುನ ಒಂಜಿ ನಲಿಕೆ.ಅವು ಊರುತಾ ಗೌಡೆರ‍್‍ನಾ ಇಲ್ಲುಟು ನಡಪುಂಡು.ಸಿದ್ಧವೇಷಕ್ಕು ಸರಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಪುನ ಒಂಜಿ ಕುಣಿತ ಉಂಡು ಪುರುಷ ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತ.

ಈ ಕುಟು೦ಬೊಗು ಸೇರ್‍ನ ಬೇತೆ ಸದಸ್ಯ ಸಸ್ಯೊಲು ತಿಮರೆ, ಡಿಲ್, ಕ್ಯಾರವೇ, ಸೋ೦ಪು, ಪಾರ್ಸೆಲ್ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು. ಈ ಕುಟು೦ಬೊದ ದಿಂಜ ದೈಕುಲು ಮರ್ದ್‌ದ ಗುಣೊನು ಹೊಂದ್‍ದುಂಡು. ಕುತೂಹಲೊದ ಸ೦ಗತಿ ಪಂಡ ಸಸ್ಯೊ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ್ ಈ ದೈಕುಲೆ ನಡುಟೆ ಮಸ್ತ್ ಹೋಲಿಕೆ ಉಂಡು. ಆತೇ ಅತ್ತಂದ ಗಳಸುನೆಡ್‍ಲಾ ಹೋಲಿಕೆ ಉಂಡು. ಈ ಮಾಂತ ದೈಕುಲೆನ ಮಲ್ಲ ಮರ್ದ್ ಉಪಯೋಗ ಪಂಡ ಅವು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಡ್ ಸೇರುನವು.

ಮಲೇರಿಯಾ ಪನ್ಪುನ ಜ್ವರ ಪ್ರೊಟೋಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿಲೆದ ಮೂಲಕ ಪರಡುನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸೀಕ್. ಈ ಸೀಕ್ ಸೀಕ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಏಷ್ಯಾ ಬೊಕ ಆಫ್ರಿಕಾದಂಚಿನ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲು ಅಂಚೆನೆ ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲೆಡ್ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಂದಾಜ್ ೩೫೦-೫೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣೊಳು ದಾಖಿಲಾಪುಂಡು. ಐಟ್ಟ್ ಒಂಜೆರ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಶಲಕ್ಷ ಜನೊಕುಲು ಸೈಪೆರ್.

ಅರಿತ ಮಣ್ಣಿ ಮಲ್ಪುನಾಂಡ ಒಂಜಿ ಗಂಟೆಗ್ ದುಂಬು ಬೊಲೆಂತರಿನ್ ಎಡ್ಡೆ ಅರ್ಕಂಜಿ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಬೊದುಲೆರೆ ಪಾಡೊಡು.ಗೋದಿ, ರಾಗಿ ಆಂಡ ಎಡ್ಡೆ ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಯಾವು.ಒಂಜಿ ಸ್ಟೀಲ್ ದ ಬಟ್ಟಲ್ ಗ್ ಒಂತೆ ನೈ ತೊಡೆತ್ ದೀವೊಡು. ತಾರಯಿದ ಪೂ ಕಡೆದ್ ಒಂಜಿ ಮಡಿತ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟುಡ್ ಅರ್ತ್ ದ್ ಪೇರ್ ದೆಪ್ಪೊಡು.ಏಲಕ್ಕಿ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್ದ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದೀವೊಡು. ಅರಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಒಂಜಿ ಚಿಮ್ಟಿ ಉಪ್ಪು ಸನ್ನ ಕಡೆವೊಡು. ತಾರಯಿದ ಪೇರ್ ದೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಡೆತಿನ ಬಂದೊನ್ ಅಡಿ ದಪ್ಪ ಇತ್ತಿನ ಬಾಜನೊಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ದೀದ್ ಎಡ್ಡೆ ಕುಂದವೊಡ್. ಕುಂದೊಂದ್ ಬನ್ನಗ ಒಂತೆ ನೈ ಪಾಡೊದ್. ಗಟ್ಟಿ ಯಾವೊಂದ್ ಅಡಿ ಬುಡೊಂದ್ ಬನ್ನಗ ಏಲಕ್ಕಿ ಪೊಡಿ ಪಾಡೊಡು. ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಮಣ್ಣಿನ್ ನೈ ತೊಡೆತ್ ದೀತಿನ ಬಟ್ಟಲ್ ಗ್ ಮೈಪೊಡು. ಒಂತೆ ಚೌಲಿಯಾನಗ ಚೌಕೊಗ್ ಗೀಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ತುಂಡು ಮಲ್ಪೊಡು. ಮಣ್ಣಿದಡ್ಯೆ ತಿನೆರೆ ತಯಾರ್.

ಮಹಿಷೆ ಪಂಡ ಗೋಣೆ. ಅಂಚಾದ್ ಗೋಣದ ರೂಪೊದ ಭೂತೊನು ಮಯಿಸಂದಾಯೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮಯಿಸಂದಾಯ ಭೂತೊನು ಕುರಿತಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಉಲ್ಲ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಈ ಭೂತೊದ ಉಟ್ಟುನು ಕುರಿತಾದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ತೆರಿಪಾಬ.

ಮಂಗಳೂರು ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಸಾದಿಟ್ ೦೧-೧೨ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಪೊನಗ ವಾಮಂಜೂರು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಳ್ತು ರಡ್ಡು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎಡಕ್ಕ್ ಪೊಂಟಾ ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ ಪ್ರದೇಶ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆತ್ತಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾತ್ ಇತ್ತುನಾ ಶ್ರೀಯುತ ಭರತ್‍‍‍‍‍‍‍‍ಲಾಲ್ ಮೀನ ಬುಕ್ಕ ಮಂಗಳೂರಿನ ಇತ್ತೆತ ಶಾಸಕರಾಯಿನ ಜೆ.ಆರ್.ಲೋಬೊ, ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನತ್ತಾ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಭಂಡಾರಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಯಿನ ಡಾ.ಕೆ.ವಿ ರಾವ್ ಇಂಬೆರೆನಾ ಮುಖಂಡತ್ವಟ್ ಆತ್ಂಡು., ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪೊರ್ಲುದ ಗುತ್ತು ಇಲ್ಲ್ ಉಂಡು
ಒಂಜಾನೊಂಜಿ ದಿನೊ ಪಾರ್ವತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಸಿವೆರ್ ಜೂಜು ಗೊಬ್ಬೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸೋತಿನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸರ್ವಸೊತ್ತುನುಲಾ ಬುಡುತ್ ಕೊರ್ದ್ ಕೈಲಾಸೊಡ್ದ್ ಬುಡ್ದು ಏರೆಗ್ಲಾ ತೋಜಂದಿನಂಚನೆ ಬದುಕೊಡುಂದು ಪಂತೊ ಕಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ಸಿವೆ ಸೋತೆ. ಪಂತೊದಂಚನೆ ಬೂಲೋಕೊಕು ಬತ್ತಿನ್ ಸಿವೆ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲಮಾಟೆಡ್ ಕಲ್ಲಾದ್ ಬೂರ್ದಿಪ್ಪುವೆ. ಇಂಚಿಡ್ ಸಿವೆ ಕಲ್ಲಾದ್ ಬೂರ್್ನ ಜಾಗೆಡ್ ಮಾಯಾಮೂರ್ತಿ ಆದ್ ಮಾಯೊ ರೂಪೊಡು ಕಾತೊಂದಿತ್ತೆ. ಇಂಚ ಬಾರಿ ಸಮಯೊ ಕರಿಂಡ್. ಸಿವೆ ಇದ್ಯಾಂದೆ ಜಗತ್ತ್್ಗೆ ಜಗತ್ತ್ ಗೋಲಾಡ್ಂಡ್. ಪಾರ್ವತಿಗ್ ಲೋಕೊಪಾಲನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸಾಕಾದ್ ಪೋಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರದೆ ಸಿವನ್ ಪತ್ತೆ ಮಲ್ತ್್ದ್ ಮಾಯಾಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆರಿಯೆ. ಅಪಗ ಎಂಕ್ ಕಾಪುನ ಮಾಯಾಮೂರ್ತಿನ್ ಬುಡ್ದ್ ಬರಾಂದಿನ ಸಿವೆ ಆಯನ ಪುನಡ್ದ್ ಡೊಲ್ಲುನು ಮಲ್ತೆ. ನಾರದೆ ಈ ಡೊಲ್ಲುನು ಬೊಟ್ಟೊಂದು ‘ದೇವಿಯೆ ಇರೆನ ದೇವೆರ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬಲೆ’ ಪಂಡ್ದ್ ಪಾರ್ವತಿನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆ. ಅಪಗ ಪಾರ್ವತಿಲಾ ‘ಸ್ವಾಮಿ ಎಂಕ್ಲೆನ ದೇವೆರ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬಲೆ’ ಪಂಡ್ದ್ ಜೋಸ್ತಿ ಪೊನ್ನುಲೊಟ್ಟುಗೆ ಕುಸಿಟ್ ಕಂಡನಿಯನ್ ಎದ್ಕೊನುವಲ್. ‘ದೇವಿ ನಿಕ್ಲೆನ ದೇವೆರ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬಲೆ, ಸ್ವಾಮಿ ನಮೊನ ದೇವೆರ್ ಬತ್ತೆರ್ ಬಲೆ’ ಇಂಚ ಡೊಲ್ಲುದ ಪದೊಕುಲು ಇನಿಲಾ ನಡತೊಂದು ಉಂಡುಂದು ನಂಬುವೆರ್.

ಚರಿತ್ರೆದ ಪ್ರಕಾರ ವಾಸ್ಕೊ ಡಿ ಗಾಮ ಇನ್ಪಿನ ಒರಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕೆ ೧೪೯೮ ಇಸವಿಡು ಇಂಡಿಯಾ ದೇಶೊನು ನಾಡೊಂದು ಬರ್ಪಿನ ಸನ್ನಿವೇಶೊಡು ಭಾರತದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರೆತ ಈ ದ್ವೀಪೊಲೆಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ತಾನ್ ಬತ್ತಿನ ಗುರುತಾದ್ ಒಂಜಿ ಶಿಲುಬೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೇರಿಯಮ್ಮನ ಪುದರುಡು ಈ ದ್ವೀಪೊಗು " ಒ ಪಾಡ್ರಾವೊ ಡಿ ಸಾಂಟಾ ಮಾರಿಯಾ" (O Padrão de Santa Maria) ಇಂದ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪುದರು ಕೊರಿಯೆ ಇಂದ್ ತೆರಿವುಂಡು. ಈ ಪುದರು ಕ್ರಮೇಣ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಂಡ್. ವಾಸ್ಕೊ ಡಿ ಗಾಮನ ಪುದರುದ ಒಂಜಿ ಪೇಂಟೆ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು.

ಉಂದು ಪ್ರೊ. ಕು.ಶಿ ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಮೆರೆನ ನೆಂಪು ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ದೇ ಜವರೇ ಗೌಡ. 1989 ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಬೂಕುಡು 335ತ ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್ದ್- ಅಗುಲು ಮೊಗುಲು ತೂಯಿಲೆಕ್ಕ, ಕು.ಶಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿಲೆ ಬಿಲೆ, ಸಾಧನೆ, ಸಿದ್ದಿ, ಈ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಅರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಚಾರ ಇತ್ತ್ಂಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ, ಉಡುಪಿದ ರಂಗಕಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಚಾರ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸುಮಾರ್ 35 ಲೇಖಕೆರೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲೇಖನೊಳು ಉಂಡು.

1990ಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುಟು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಚರಿತ್ರೆ ಬೂಕುಲು ಬರೊಂದುಂಡು. ತುಳುತ ಸುರೂತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ಯಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ತಿರ್ಗಾಟದ ತಿರ್ಲ್’1996ಡ್ ಬತ್ತ್ಂಮಡ್. ಡಿ. ಸುವಾಸಿನಿ ಹೆಗ್ಡೆರೆನ ‘ದೇಸಾಂತ್ರೊಡು’ 1998ಡ್, ಬಿ. ಎ. ಪ್ರಭಾಕರ ರೈಯೆರೆನ ‘ನೇಪಾಲ, ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ’ 2005ಡ್ ಬತ್ತ್ಂುಡ್. ಸುಮಾರ್ 19 ಸಂಕೀರ್ಣ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟಾತ್ಂ ಡ್. ತುಳು ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ 9 ಬೂಕುಲು ಬತ್ತ್ಂಕಡ್.

ಬಿಸಲೆ ಪಂಡ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನ ಬಾಜನ. ಅವು ಅಪ್ಪಟೆ ಆದ್ ಅಗೇಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೆಸಲೆ ಪಂಡ ಕುತ್ತ ಆದ್ ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಉಡುಪಿದಂಚಿ ಪೋಂಡ ಬಿಸಲೆ ಪದೊ ತಿಕುಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ಪುತ್ತೂರು ಸುಳ್ಯೊದಂಚಿ ಪೋಂಡ ನೆಸಲೆ ಪದೊ ತಿಕುಂಡು. ಉಂದು ರಡ್ಡ್‌ಲ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಬಾಜನ. ಇಂದೆತ ಉಪಯೋಗ ಅಡಿಗೆದ ಕೋಣೆಗ್ ಮಾತ್ರೊ. ಕನ್ನಡೊಡು ಮಡಿಕೆ ಮನ್ಪೆರ್. ಮಣ್ಣ್ದಡ್ ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಬಾಜನೊಗು ಬಿಸಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೋರಿ(ಕೋಳಿ) ಕಜಿಪು ಅಥವ ಮೀನ್ಡ ಸಾರ್ ಬಿಸಲೆಡೆ ಮಲ್ಥೆನ್ದ ಬಾರಿ ರುಚಿ ಆಪುನ್ಡು. ಕುಡ್ಲದ ಜನಕುಲೆಗ್ ಮೀನ್ ಸಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿ ರೊಟ್ಟಿ ಪನ್ದ ಬಾರಿ ಇಸ್ಟ.
ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆಡ್ ಪೊಸ ಸಿರಿನಕ್ಲೆನ್ ಕುಮಾರೆ ಎದುರು ಉಂತಾದ್ ನಿಕ್ಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಸಿರಿಯೋ, ಸೊನ್ನೆನೋ, ಗಿಂಡೆನೋ ಇಪ್ಪುನೆನಾಂದ್ ತೆರಿಯೊಣುನ ಕೆಲಸೊಗು ಬಾಯಿಬುಡ್ಪಾವುನೆಂದ್ ಪುದರ್. ಸಿರಿ ಜಾತ್ರೆದಲ್ಪ ನಮೊ ಪೋದು ತೂಂಡ ಮಸ್ತ್ ಜನೊ ಪೊಸ ಪೊಣ್ಣುಲು ಮೆಯಿಟ್ಟ್ ಬರ್ಪುನಕ್ಲ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಮೊಕುಲೆಗ್ ಸಿರಿನ ಜಾತ್ರೆಡ್ ದಲಿಯೊ ಕೊರೊಡಾಂಡ ಮೊಕುಲು ಬಾಯಿ ದೆತ್ತ್ದ್ ಪುದರ್ ಪನೊಡಾಪುಂಡು. ಈ ಕೆಲಸೊನು ಕುಮಾರ ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ಅತ್ತಂಡ ಅನುಭವಿ ಸಿರಿನಕುಲು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒರೊ ಒರೊ ಅಕ್ಲಾದೇ ಬಾಯಿ ಬುಡ್ದು ಸಿರಿ, ಸೊನ್ನೆ, ಅಬ್ಬಗ , ದಾರಗ ಇಂಚ ಪುದರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಆತ್ ಸುಲಭೊಡು ಬಾಯಿ ಬುಡ್ಪುಜೆರ್. ಅಪಗ ಕುಮಾರೆ ಒಂತೆ ಬಲೊ ಪ್ರಯೋಗೊ ಮಲ್ಪುವೆ. ಪಿಂಗಾರೊದ ಪುರ್ಪೊಡು ಪೆಟ್ಟ್ ಪಾಡುವೆ. ಅಪಗ ಬಾಯಿ ಬುಡ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಒರೊ ಬಾಯಿ ಬುಡಿ ಬುಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪುರ್ಪ ಕೊರ್ದು ದಲಿಯೊಡು ಸುರೂಟು ಉಂತಾಬೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಅಕುಲು ಪ್ರತಿ ವೊರ್ಸೊ ಸಿರಿಜಾತ್ರೆಗ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಕುಂಬರೊಡು.

ಗೋವಾ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪಡ್ಡಯಿ ಕಡಲ ಬರಿಟುಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಾಜ್ಯೊ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಬಡಕಯಿಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತೆಂಕಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಡಯಿಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಡ್ಡಯಿಡ್ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಉಂಡು. ಗೋವಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಣಜಿ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ಕೊ ಡ ಗಾಮ ಮಾಮಲ್ಲ ನಗರೊಲು. ಭಾರತೊಗು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆಡ್ದ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಿಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕಲಾ ಗೋವಾ ಪೋರ್ಚುಗೀಸೆರ್ನ ವಶೊಟಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ೧೯೬೧ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ಡ್ ಗೋವಾ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಸೇರ್ಂಡ್ . ಗೋವಾದ ಭಾರಿ ಶೋಕುದ ಕಡಲ ಬರಿಕುಲು (ಬೀಚ್‌ಲು), ವಿಶಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಕಟ್ಟೊಣೊಲು ಇಡೀ ಲೋಕೊಡು ಪುದರ್ ಪೋದು ಗೋವಾ ಮಾಮಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಆತ್‌ಂಡ್.

ತುಳುನಾಡ್ದರ ಪುತ್ತೂರು, ಬಂಟ್ವಾಳ, ಸುಳ್ಯೊ, ಕುಡ್ಲ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾರ್ಲಡ್ ನಲಿಕೆ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ನಲಕುಲು ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಮಾದರ ಪದೊದ ಅರ್ಥೊ 'ಮಾತೃ' ಪನ್ಪುನ ಪದೊಡುದು ಬತ್ತಿಪ್ಪು. ಅತ್ತಂಡ ಮಾದಿಗ ಪನ್ಪುನ ಜಾತಿವಾಚಕ ಪದೊ ಆದಿಪ್ಪುಂದು ತೆರಿನ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿನ್ ರಕ್ತ ಬೀಜಾಸುರನ ಸಂತತಿ ಪಂದ್ ತೆಗಳುವೆರ್ ಈ ದಯಿನ್ ಕಡ್ತ್ ದಕ್ಕ್ಂಡ ಕುಡ ಬೇರ್‍ಡ್ ತೆಗ್‌ರ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್ ಸೊಂಪಾದ್ ಬಳಪುಂಡು.ಈ ದಯಿಟ್ ಸಾರೊರ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ ಬಿತ್ತ್ ಲ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಪುಂಡು ಅವು ಲುಂಗ್‍ದ್ ಬೂರ್ಂಡ ಅಲ್ಪ ಪೂರಾ ದಯಿ ಕೊಡಿಪುಂಡು.

ಈ ಬಚ್ಚಿರೆ ಬಜ್ಜೆಯಿನ್ ಬೇಲೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ಒವ್ವೊಂಜಿ ಲೇಸ್ ಕಟ್ಟ್, ಕಜ್ಜೊಲೆನ್ ನಡಪುಡಿಯೆರೆ ಒಮ್ಮತೊನು ತೆರಿಪಾಯೆರೆಲಾ ಗಲಸುನ ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಒರಿದ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಬಜ್ಜೆಯಿನ್ ದರ್ತ್ದ್ ಪೂಲು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬಚ್ಚಿರೆ ಸುಣ್ಣದೊಟ್ಟಿಗೆ ತಿನ್ಪೆರ್ - ಅಪಗ ಅವು ಬಚ್ಚಿರೆ ಪೂಲುಂದು ಆಪುಂಡು. ಬಜ್ಜೆಯಿ ಅಪಿ ಕಂಗ್‍ಡ್ ಪಾಲೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಐಟ್‍ ಉನ್ಪಿನ ಪ್ಲೇಟ್‍, ತಿನ್ಪಿನ ತಟ್ಟೆ , ಮಂಡೆಗ್‍ ಮುಟ್ಟಾಲೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಬೀಡ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್‍ (ರಡ್ಡ್ ಬಚ್ಚಿರೆ, ರಡ್ಡ್ ತುಂಡು ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಸುಣ್ನ, ಬೊಕ್ಕ ಪುಗೆರೆ) ಬಜ್ಜೆಯಿನ್‍ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟೊಡು ಬುಲೆಪಾವೆರ್‍. ಬಜ್ಜೆಯಿದ ಮರೊಕ್ಕು ಬಜ್ಜಿರೆದ ಬೂರು, ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿದ ಬೂರು ಬುಡ್ಡು ಇಡೆ ಬುಲೆಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಚ್ಚಿರೆ ತಿನಿಯೆರೆ, ಬೀಡ ಕಟ್ಯರೆ, ಬೊಂಬಾಯಿ ಬೀಡ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಮುಟ್ಟಾಲೆ ಮಲ್ಪರೆ, ಮೀನ್‍ದ ಪುಡಯಿದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ದೀಪಿ ಪಾಲೆಗ್‍, ಗಗ್ಹರ ಕಟ್ಟನಗ, ಆಣಿ ಕಟ್ಟನಗ ಪಾಲೆ, ಒಣಸ್‍ದ ಬಟ್ಟಲ್‍, ಕಜಿಪುದ ತಟ್ಟೆ, ದೇವೆರೆಗ್‍ ಪಿಂಗಾರೊಗು, ದೊಂಪ ಪಾಡ್ಯೆರೆ ಆಡ್ಡೊಗು, ತಲಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಇಂಚ ಮಾತೆಕ್ಕ್ ಲಾ ಬಜ್ಜೆಯಿದ ಮರ ಬೋಡೇ ಬೋಡು.ಬಜ್ಜೆಯಿಡ್ ಚಾತ ಪೊಡಿ ಮನ್ಪುನ ವಿಧಾನೊನ್ ಪೊಸತಾದ್ ನಾಡ್ ಪತ್ತ್ ದೆರ್.

ಘಾಟಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಾಗಾರಾಧನೆದ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಮುಲ್ಲು ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ದೇವೆರೆನು ನಾಗ ರೂಪೊಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಲು ಪ್ರತಿ ನಿತ್ಯ ದೀಪಾರಾಧನೆ ನಡಪು೦ಡು. ಸುರುತ ಮ೦ಗಲಾರತಿ ಕಾ೦ಡೆ ೬.೩೦ ನಡಪು೦ಡು. ನಾಗರ ಪ೦ಚಮಿದಾನಿ ಮುಲ್ತ ನಾಗರ ಕಲ್ಲುಗ್ ವಿಸೇಸ ಪೂಜೆ ನಡಪು೦ಡು. ಬೆಂಗಳೂರಿನುಂಡು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ.
ಕರ್ಂಗೋಲು ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ಕುಣಿತದ ಪುದರ್. ಸುಗ್ಗಿದ ಪುಣ್ಣಮೆ ಮೀನಮಾಸದ ಪುಣ್ಣಮೆದ ದುಂಬುನಾನಿ ಪಂಡ ಪೂವೆದಾನಿ ಸುರುವಾದ್ ಒಂಜಿವಾರೊ(ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಸುರೂತ ವಾರೊ)ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸುಳ್ಯೊ, ಪುತ್ತೂರು, ಬಂಟ್ವಾಳ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೋಕುಲೆಡ್ ಈ ಕರ್ಂಗೋಲು ಕುಣಿತೊ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಕುಣಿತನ್ ಆದಿದ್ರಾವಿಡೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಮನ್ಸಜನಾಂಗೊಗು ಸೇರಿನಕುಲು ನಲಿಪುವೆರ್. ಮೆಕ್ಲ್ ಪಿರಾಕಡ್‍ದೇ ಬೇಸಾಯೊ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಂಚಾಯಿನೆಡ್‍ದಾವರ ಕೃಷಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಈ ಜನಾಂಗೊದಕ್‍ಲೆಗ್‍ಲಾ ಕೈತಲ್‍ದ ಸಂಬಂಧೊ ಉಂಡು.

ಓಶೋ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ದ ಓಶಿಯಾನಿಕ್ ಪನ್ಪಿ ಶಬ್ದೊಡ್ದು ಬ‍ತ್ತ್ದ್ಂ‍ಡ್, ಐತ ಅರ್ಥ ಸಮುದ್ರೊಡು ಲೀನ ಆಯಿನವುಂದು. ಅಂಚಾದ್ ಓಶೋ ಪಂಡ ಭಗವತ್ತತೆನ್ ಪಡೆಯಿನಾಯೆ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥ.

ಉತ್ತರಾಯಣ ಪುಣ್ಯ ಕಾಲ ಸುರು ಆನಗ ಹವಾಮಾನೊಡುಲಾ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ನರಮಾನ್ಯನ ಆರೋಗ್ಯೊದ ಮಿತ್ತ್‌ಲಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೂರುಂಡು. ಧನು ಮಾಸೊಡು ವಿಪರೀತ ಚಳಿ. ದಿನ ದಿನ ಚಳಿ ಎಚ್ಚಾದ್ ರಥ ಸಪ್ತಮಿದ ದಿನೊಡ್ದು ಬೊಕ್ಕ ಒಂತೆ ಒಂತೆನೇ ಕಮ್ಮಿ ಕಮ್ಮಿಯಾದ್ ಶಿವರಾತ್ರಿದ ಪೊರ್ತುಗು ಚಳಿ ಪೂರಾ ಪೋಪುಂಡು. ದಕ್ಷಿಣಾಯೊನುಡು ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್ದಿನ ಉಷ್ಣೊದ ಕೊರತೆನ್ ನಿವಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಷ್ಣ ಪದಾರ್ತೊನು ತಿನೊಡಾಪುಂಡು. ಈ ತಂತ್ರೊನು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವಗ್ರಹ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಎಡ್ಮೆ (ಎಣ್ಮೆ) ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವಗ್ರಹದ 9 ಧಾನ್ಯೊಡು ಎಣ್ಮೆಡ್ ಮಾತ್ರ ಎಣ್ಣೆದ ಅಂಶೊ ಉಂಡು. ಬಜೀ ಎಣ್ಮೆ ತಿನ್ನಗ ಪಿತ್ಥ ಆಪಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಈ ಪಿತ್ಥೊನು ದೆಪ್ಪೆರೆಗಾದ್ ಬೆಲ್ಲಲಾ ತಿನ್ಪೆರ್ ಪಜ್ಜಿ ಎಣ್ಮೆದ ದೋಷೊನು ದೆಪ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ತಿನ್ನಗ ರುಚಿ ಆಪಿನೆಕ್ ಅವೆನ್ ಪೊದ್ಪುವೆರ್.

ಕತ್ತಿ ಉಂದು ಕರ್ಬೊಡು ಮಲ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಧನ. ಕೈಟ್ ಪತ್ತರೆ ಕಡೆ ಇತ್ತುದ್ ಕಡ್ಪರೆ, ಮೂರೆರೆ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಬಾಯಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಒರ್ದ ಮಲ್ತುದ್ ಕನಕ್ ಕಡ್ಪರೆ ಬೋಡಾಯಿಲೆಕ್ಕ ಕತ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಕತ್ತಿಲೆನ್ ಮಲ್ಪನಗ ಬೆನ್ನಿಗ್,ಇಲ್ಲದ ಕೆಲಸೊಗು, ಪಿದಯಿದ ಬೇತೆ ಕೆಲಸೊಗು ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಅಂಚನೆ ವಾತ್ಸಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರಡ್, ದಂಡಿನ ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತಮ್‌ದ ಐನನೇ ಉಚ್ವಾಸೊದ ಪ್ರಮತಿ ಚರಿತಮ್‌ಡ್ ಬ್ರಾನೆರ್‌ಲಾ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡಪುನಡೇ ಪೋದ್ ಕ್ರೀಡೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದು ಇತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು. ಆಜಿನೆ ಶತಮಾನದ ಬೃಹತ್ಸಂಹಿತೆದ ೫೩ನೇ ಅಧ್ಯಾಯಡ್ ಕೋರಿದ ಲಕ್ಷಣಲೆನ್ ವಿವರಿತ್‌ದೆರ್. ಈ ಬೂಕ್ ಬರೆಯಿನ ವರಾಹಮಿರೆ ಪುಂಜೆರ್ ಮಲ್ಪುನ ಲಡಾಯಿ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ಖುಷಿ ಕೊರ್ಪಾಂದ್ ಬರೆತೆ. ಪೊನ್ನೆ ಶಾಂತಿ ಪುರಾಣದ ಒಂರ್ಬನೆ ಅಧ್ಯಾಯಡ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ವಿವರ ಕೋರ್ಪೆ. ರಾಘವಾಂಕೆ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಕಾವ್ಯೊಡ್ ‘ಕೋಳಿ ಕೋಳಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವಲ್ಲದೆ ನೊಳಿದು ರಾಜಹಂಸಯಂ ನೊಲ್ಪುದೇ?’ ಪಂದ್ ಪಂತಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಅಂಚನೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶೆ, ಚೆನ್ನ ಬಸವ ಪುರಾಣ ಬರೆಯಿನ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಪಂಡಿತೆರ್, ಗೋವಿಂದ ಪೈಕುಲು ಇಂಚನೆ ಪಂಡೊಂದು ಪೊಂಡ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆಡ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಬರೆತ್ತ್‌ನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.

ಪೊಳಲಿದ ಜಾತ್ರೆ ಇಡೀ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೋಳ್ಧ. ಮಾರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಏಪ್ರಿಳ್ ತಿಂಗೋಳ್ಧ ನಡುಟ್ ನಡಪುಂಡು ಮುಲ್ತ ಉತ್ಸವ. ಈ ಪೋರ್ತುಗು ಆಪಿನ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ. ದೇವಿ ಬೊಕ್ಕ ರಕ್ಕಸೆ ಭಂಡಾಸುರನ ನಡುಟ್ ನಡಪುನ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರತೀಕ ಈ ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ. ದೇವಿ ರಕ್ಕಸೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆನ ಸೈನ್ಯೊನ್ ಕೆರ್ದ್ ಭೂಲೋಕೋಡ್ ಶಾಂತಿನ್ ಪಿರ ಕನಥಿನೆನ್ ಆಚರಣೆ ಮಳ್ಪೆರೆ ಇತ್ತೆಲ ನಡಪುಂಡು ಚೆಂಡು ಉತ್ಸವ.

ಮುರಕಲ್ಲು ಕರಾವಳಿಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಕಲ್ಲು. ದುಂಬು ಪಂಚಾಂಗ ಬೊಕ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರಾ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಮುರಕಲ್ಲುನು, ಇಂಚೊಗು ಮುರಕಲ್ಲುನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ಕಟ್ಟೋಣದ ಆಲಂಕಾರದ ಗೋಡೆಲೆಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ರಿವಾಜು ಇಂಚೊಗು ಸುರುವಾತುಂಡು.

ಉಂದೊಂಜಿ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಪಿರಾಕ್‍ಡೆ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಊರು. ಅಳುಪೆರ್ ಮುಲ್ಪ ಆಳೊಂದಿಪ್ಪುನಾಗ ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಧಾನಿ ಬಾರ್ಕೂರು ಆದಿತ್ತಿಂಡ್. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸೆರ್‍ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಒಪ್ಪುದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಬಾರ್ಕೂರುಡು ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಅಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ವಿಚಾರ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸುಮಾರು 360 ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು ಪಂಡದ್ ಪರಿಶೋಧಕೆರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿತ್ತ್ ದ್ ಮುಂಬೈಗ್ ಪೋಯಿಬೊಕ್ಕ, ಮರಾಠೀ ಚಿತ್ರರಂಗ ಬೊಕ್ಕ ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊದಡೆ ಶಂಕರ್ ನ ಮನಸ್ ಮರ್ಲಾಂಡ್. ತನ್ನ ದೋಸ್ತಿನಕುಲೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ದ್ ಕಥೆ ಬರೆಯಿನ ಮರಾಠೀ ಚಿತ್ರ ೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೇಂಡ್.
ಕನ್ನಡೊದ ರೂಪಾಯಿ ತುಳುಟು ರುಪಾಯಿ (ಹಿಂದಿ:रुपया) (ಕೋಡ್: INR) ಭಾರತೊದ ಅಧಿಕೃತ ದುಡ್ಡುದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ದುಡ್ಡುದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಿತರಣೆನ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸವುಂಡು. ರೂಪಾಯಿಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೊಳಕುನ ಚಿನ್ಹೆ ಭಾರತೊದ ರೂಪಾಯಿ₹, Rs(ಆಂಗ್ಲೊ), ₨, रू(ಹಿಂದಿ) ಬುಕ್ಕೊ ರೂ(ಕನ್ನಡೊ. ಒಂಜಿ ರೂಪಾಯಿ ಪಂಡ ೧೦೦ ಪೈಸೆ ಆಪುಂಡು. ನಾನ್ಯೊದ ಬಗೆಟ್ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮನ್ಪುನೆಕ್ ನಾನ್ಯೊಸಾತ್ರೊಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಾನ್ಯೊ ಕಾಲೊ ರಾಜವಂಸೊ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಧರ್ಮೊ, ಲಿಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಸೆನ್ ತೆರಿಯೆರಗ್ ಸಹಾಯ ಆವುಂಡು. ಪಿರಾಕ್‍ದ ಕಾಲೊದ ಜನಕುಲೆನ ಲೋಹ ವ್ಯವಹಾರೊ, ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯೊ ನಾನ್ಯೊಲೆಡ್ದ್ ತೆರಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು.

ತುಳು ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಜನೊಕ್ಲೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಸೆ. ತುಳುವೆರೆನ ತಿಂಗೊಲುದ ಲೆಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡೊದಕ್ಲೆ ಲೆಕೊ ಅತ್ತ್. ಭಾರತೀಯೆರ್ ಜನವರಿಡ್ದ್ ದಶಂಬರೊಗು ಮುಟ್ಟ ಪದ್ರಾಡ್ ತಿಂಗೊಲುನು ಲೆಕ್ಕೊಗು ದೆತೊನುವೆರ್. ತುಳುವೆರೆಗೆ ತಿಂಗೊಳು ಸುರುವಾಪುನೆನೆ ಪಗ್ಗುಡ್ದು. ನಮ್ಮ ಸಾಲೆದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರೊಡು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗೊಲಾಪುಂಡು. ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡ್ದ್ ಸುರುವಾದ್ ಮೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅರ್ದೊಡು ಪಗ್ಗು ಮುಗಿಪುಂಡು. ಪಗ್ಗುಡ್ದ್ [ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ], ಬೇಶ[ಮೇ - ಜೂನ್], ಕಾರ್ತೆಲ್[ಜೂನ್ - ಜುಲಾಯಿ], ಆಟಿ[ಜುಲೈ - ಆಗೋಸ್ಟು], ಸೋಣ[ಆಗಸ್ಟ್ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ], ನಿರ್ನಾಲೊ[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - ಅಕ್ಟೋಬರ], ಬೊಂತ್ಯೊಲ್[ಬೊಂತೆಲ್][ಅಕ್ಟೋಬರ್ - ನವೆಂಬರ್], ಜಾರ್ದೆ[[[ನವೆಂಬರ]] – ದಸಂಬರ], ಪೆರಾರ್ದೆ[ಡಿಸೆಂಬರ್ - ಜನವರಿ], ಪೊಣ್ಣಿ[ಪುಯಿಂತೆಲ್][ ಜನವರಿ [ವರ್ಷಾರಂಭ]-ಫೆಬ್ರವರಿ], ಮಾಯಿ[ಫೆಬ್ರವರಿ - ಮಾರ್ಚ್], ಸುಗ್ಗಿ[ಮಾರ್ಚ್ - ಎಪ್ರಿಲ್]. ಇಂಚ ತುಳುವೆರೆಗ್ 12 ತಿಂಗೊಲು. ಬಿಸು ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನದಾನಿ ಪಗ್ಗು ತಿಂಗೊಲುಡು ಪೊಸ ಒರ್ಸೊ ಸುರು. ರಡ್ಡನೇ ತಿಂಗೊಲು ಬೇಸ. ಈ ತಿಂಗೊಲುದ ಪತ್ತನೆ ದಿನೊ ಪತ್ತನಾಜೆ. ಪತ್ತನಾಜೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರಿಯಾಲೊ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಮರಿಯಾಲೊ ಸುರು ಆಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಒರ್ಸೊಗಟ್ಟಲೆ ಕುಲ್ಲುದು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡ್ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಾಕ್ಲ್ ಈ ಪತ್ತನಾಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಗಡುಗು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ದೆರ್. ಅಂಚಾದ್ 'ಪತ್ತನಾಜೆದಾನಿ ಪತ್ತ್ ಪನಿ' ಪನ್ಪಿನ ಅನುಭವೊದ ಪಾತೆರ ಉಂಡು. ಪತ್ತನಾಜೆ ಕರಿಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಮರಿಯಾಲ ಪನ್ಪಿನ ಲೆಕ್ಕ. ಈ ವರ್ಸೊ ಪತ್ತನಾಜೆ ಉಂದೇ ಮೇ ತಿಂಗೊಲುದ 24 ತಾರೀಕ್ಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ತುಳುವೆರೆಗ್ ಸುಗ್ಗಿ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು. ಪಗ್ಗುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು. ತುಳು ತಿಂಗೊಲುಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.

ಇ ಸಿ ಎಂ ಒ ವ್ಯವಸ್ತೆಡ್ ಒರಿ ಕಾಯಿಲೆದಾಯೆ ಯತಾಸ್ತಿತಿಗ್ ಬರ್ಪುನ ಸಾದ್ಯತೆ ೫೦-೫೦%. ಆಂಡಾ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಗಂಬೀರವಾದ್ ಅನಾನಿಯಾದ್ ಎದೆತ ಕಾರ್ಯೊದ ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ಸಕಾಯೊ ಆದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಬಗೆಟ್ ಜನೊಕುಲೆಡ ಜಾಗೃತಿ ಪುಟ್ಟವುನ ಮಸ್ತ್ ಅಗತ್ಯೊ.

ಬೊಲ್ಪೊಲ್ಪುಗು ಮರ್ದ್ ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ದಾನೊ ಬುಡಿಯರ ಪೋಪುನೆ. ೫ ಬಗೆತ ಪೂವು, ೩ ಬಗೆತ ದಾನ್ಯೊ, ಒಂಜಿ ತಾರಾಯಿ, ೫ ಪೈಸೆ, ಒಂಜಿ ಬಚ್ಚಿರೆ, ಒಂಜಿ ಬಜ್ಜೆಯಿ, ಗಂಧೊ, ಊದುಬತ್ತಿ ಇಂದೆನ್ ಪೂರ ಜೋಡಿತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಕದೊಲಿ ಬಾರೆದ ಇರೆಟ್ ಪಾಡ್ದ್ ತೋಡಬರಿಕ್ಕ್, ಅತ್ತಂಡ ಸುದೆತ ಬರಿಕ್ಕ್ ಕೊಂಡೊದು ಪೋಪೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪೋಯಿನಕುಲು ಮಾಂತೆರ್‍ಲಾ ಮೀಪೆರ್. ಕೊಂಡತ್ತ್‌ನ ಮಾಂತ ಸಾಮಾನ್‍ನ್‍ಲಾ ಮಾಂತೆರ್‍ನ ತರೆಕ್ಕ್ ೩ ಸುತ್ತು ಕೊಂಡತ್ತ್‌ದ್ ಸೂರ್ಯಗ್ ಕೈಮುಗಿದ್ ದಾನೊ ಬುಡ್ಪೆರ್. ದಾನೊ ಬುಡ್‍ದ್ ಸೀದೊ ಇಲ್ಲಡೆ ಬರ್ಪೆರ್. ಬನ್ನಗ ಪಿರ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ತೂಯರ ಆವಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಅಸ್ಟೊದಲೊ ಯೋಗೊ ಮಾಲಾ : ದಿ ಕಲೆಕ್ಟ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯ ಬಿ ಕೆ ಎಸ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (Astadala Yogamala: The Collected Works of Yogacharya B.K.S. Iyengar) - Basic Guidelines for Teachers of Yoga

ಶಂಕರ್ ನಾಗ್, ಡಾ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನ ಒಂದು ಮುತ್ತಿನ ಕಥೆ ಚಿತ್ರೊನುಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ನಂದಿ ಬೊಟ್ಟೊಗು ರೋಪ್ ವೇ, ಬೆಂಗಳೂರುಗು ಮೆಟ್ರೊರೈಲ್- ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಾತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗ್ಡೇರೆನ ಗಮನಗ್ ಕನದಿನಿ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್.

ಉ ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಐನನೇ ಸ್ವರಾಕ್ಷರ. ಉ ತುಳುತ ಹೃಸ್ವ ಸ್ವರ ಅಕ್ಷರ. ತುಳು ನಾಮಿಸ್ವರೊಲೆಡ್ ಉ ಬುಕ್ಕೊ ಊ ಜತೆ ಅಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಸಂಧಿಲೆಡ್ ಉ ಅಕ್ಷರೊದ ಪಾತ್ರೊ ಉಂಡು.

ಬಾಕಿಮಾರ್ ಪಂಡ ಬೆನ್ನಿದ ಕಂಡೊದ ಒಂಜಿ ವರ್ಗೊ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಬೂಡು, ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲ್, ಬರ್ಕೆ, ಪರಾರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮನೆತನೊದ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರು ಉಪ್ಪುನ ಪ್ರಧಾನ ಕಂಡೊನು ಬಾಕಿಮಾರ್ ಪನ್ಪೆರ್.
ತುಳುವರೆಗ್ ಮಾಂತ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಪರ್ಬೊದ ತಿಂಗೊಲು ಆಪುಂಡುಂದು ತುಳುವೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ತುಳುವೆರ್ ಭೂತೊಗ್ ತಂಬಿಲ ಕೊರ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಪದ್ರಾಡ್ ರಾಶಿಲೆನ ಆಧಾರೊಡು ತುಳುವೆರ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಿಸಬೆರ್. ತುಳುವೆರ್ ಅಮಾಸೆ ಪುಣ್ಣಮೆನ್ ನಂಬುದು ಬೇಲೆಗ್ ಜಪ್ಪುವೆರ್. ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಡ್ದ್ ನಾನೊಂಜಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ನಡುಟು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಒಂಜಿ ಅಮಾಸೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜೆಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಅಮಾಸೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುಣ್ಣಮೆ ಬತ್ತ್ಂಡ ನಡಪ್ಪುನ ಪರ್ಬೊಡುಲಾ ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಆಪುಂಡು. ಈ ವರ್ಸೊದ ಬಿಸುಪರ್ಬೊನು(೨೦೧೪) ರಡ್ಡ್ ದಿನೊ ಆಚರಿಸಯರಾಂಡ್. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಜನವರಿ ೧೪ ದಾನಿ ಬತ್ತ್ಂಡ ಮೇಶ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಲಾ ೧೪ಗೇ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ್ತ ಮನತಾನಿ ಬಿಸು ಪರ್ಬೊ.

ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸೋಮನಾಥ ಶಿಲೆ (ಡಾಲರೈಟ್) ಆಲಂಕಾರದ ಕಲ್ಲಾದ್ ವಿದೇಶೊಲೆಡ್ ಸಮಾಧಿಲೆಡ್ ಹೊಳಪುದ ಪಲಾಯಿ ರೂಪದ ಕಲ್ಲಾದ್ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಡ್ ದ್ ಬೊಕ ಈ ಶಿಲೆಕ್ ಖಾಯಿಷಿ ಎಚ್ಚಾದ್ ಕಟ್ಟೋಣೆಲೆನ ಗೋಡೆಲೆಗ್ , ನೆಲತ ಚಪಡಿಲೆಗ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರುವಾಂಡ್.

ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ನ್ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ನ‍ ಒಟ್ಟಗ್, ಅತ್ತಂದೆ ಬೊಳ್ಪು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಡಾಯ್ಡ್, ಲೇಸರ್ ಡಾಯ್ಡ್, ಅತ್ತಂದೆ ಮಾಡ್ಯುಲೇಟರ್ ಲೆಕ್ಕೊ ಆಪ್ಟೊಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನತ ಜೊತೆಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಟ್ ಫೈಬರ್ನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಬುಕ್ಕ ಇಂದೆನ್ ಉಪಕರಣತ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಟ್ ದಿಪುನ, ಅತ್ತಂದೆ ಮಸೂರ(ಲೆನ್ಸ್)ನ್ ಉಪಯೋಗನ್ ಗಾಳಿತ ಅಂತರತ ಮಿತ್ತ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಉಳಾಯಿ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಟ್ ಫೈಬರ್ ತುದಿ ಬಾಗಿನ ಆಕಾರಕ್ಕ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಲ್ತ್ ಇಪ್ಪುವೇರ್ ಅವು ಲೆನ್ಸ್ಲೆಕ್ಕೊ ವರ್ತನೆಗ್ ಅವಕಾಶವಾಪುನ ಲೆಕ್ಕೊ ವಿನ್ಯಾಸ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆತ ಪರಿಸರಟ್, ಬರಿಯ ಫೈಬರ್ ತುದಿ ಲಾಂಚ್ ಫೈಬರ್ ಪದ್ಧತಿನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ತ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪೇರ್, ಉಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣತ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಹಾಯಿಸಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನ ಲೆನ್ಸ್ ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ನಿಖರವಾಯಿನ ಅನುವಾದ ಹಂತ (ಮೈಕ್ರೋ ಪೊಸಿಶನಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್) ಲೆನ್ಸ್, ಫೈಬರ್, ಅತ್ತಂದೆ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನುಕೂಲಗ್ ಅವಕಾಶ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಸಾಧನೊನ್ ಚಲಿಸಲು ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ಜೋಡಕ ಜೊತೆ ಫೈಬರ್‌ಲು ಲಾಸ್ಟಗ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆನ್ ಸುಲಭ ಮಾಪ್ಲುಂಡ್: ಜೋಡಕೊನ್ ದುಂಬೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಫೈಬರೊಪ್ಟಿಕ್ ಕೊಲಿಮೆಟರ್ ಗೆ ಸಲೀಸಾತ್ ಪ್ಲಗ್ ಮಾಲ್ಪೇರ್, ಉಂದು ಫೈಬರ್ಗೆ ಅನುಗುಣವಾತ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸ್ಥಾನಟ್ ಅತ್ತಂದೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯಿಪ್ಪುನ ಲೆನ್ಸ್ ನ್ನು ಶೆರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಏಕ-ರೂಪತ ಫೈಬರ್ಗ್ ಉತ್ತಮ ದಕ್ಷತೆನ್ ಸಾಧಿಸಲು, ಕಿರಣತ ದಿಕ್ಕು, ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಅಳತೆ, ಚೆದುರುವಿಕೆ ಅನುಕೂಲವಾತ್ ಇಪ್ಪೊಡ್. ಉತ್ತಮ ಕಿರಣತ ಜೊತೆ 70% ಡ್ತ್ 90% ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊನ್ ಸಾಧಿಸೊಲಿ. ಸರಿಯಾತ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಲ್ತಿನ ಏಕ-ರೂಪ ಫೈಬರ್‌ತ ಜೊತೆ, ಪಿದಾಯಿ ಬತ್ತಿನ ಕಿರಣ ಸೊಕುತಾ ಲೆನ್ಸ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ತಿನ ದೂರತ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ ಸಹ ಬಹುಪಾಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೌಸಿಯನ್ ಆಕಾರ ಹೊಂದಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಫೈಬರ್ ನ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ರಂಧ್ರೊನ್ ಅನುಮೋದನೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರತ ಲೆನ್ಸ್ ಬೊಡಾಪುಂಡು, ಕಿರಣಟ್ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿ(ಅಬರೆಶನ್)ನ್ ಪರಿಚಯ ಮಾಲ್ಪುನ ಬೊಡ್ಚಿ. ಆಸ್ಪರಿಕ್ ಲೆನ್ಸ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಉಪಯೋಗಬೊಡು.

ಕ್ರೇಟೇಶಿಯಸ್ ಯುಗತ್ತಾ ಈ ಕಾಲಮಾನ ಭರತ ಖಂಡದ ಭೂ-ಫಲಕ ಬಡಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗ್ ಏಸಿಯಾ ಖಂಡದಂಚಿ ಚಲನೆಯಾಪಿನ ಸನ್ನಿವೇಶೊಡು ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತೊಲು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ಲಾವಾರಸ ಪಿದಾಯಿ ಬತ್ತ್ ದ್ ಕಾಲ ಸಂದಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ್ ಈ ಶಿಲೆಕುಲು ಉಂಡಾಯಾ.

ಡಾ.ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಿ ಪ್ರಸಾದೆರ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಕಾಸರಗೋಡ್ ದ ಕೋಳ್ಯೂರುಡು.ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ವಾರಣಾಸಿ ಶ್ರೀ ಮತಿ ಸರಸ್ವತಿ ಅಮ್ಮ ಅಮ್ಮೆರ್ ನ ಪುದರ್ ದಿ ವೇ ಮೂ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್. ಕಂಡನ್ಯ ನಪುದರ್ ಗೋವಿ೦ದ ಪ್ರಸಾದ. ಮಗೆ ಅರವಿ೦ದ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆದ ನೆಲಮಂಗಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಪಿಯು ಕಾಲೇಜುಡ್ ಕನ್ನಡ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದುಲ್ಲೆರ್ ಮೇರ್ ನ ಸುರುತ ಪುದರ್ ಡಾ. ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿ.ಸುಬ್ಬಿ ಇ೦ಗ್ಲಿಷು ಕಲ್ತದ್ದು ಮೇರ್ ಬರೆಯಿನ ಸುರತ ನಾಟಕೊ ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಹೂ ಸುರುತ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ ಅತ್ತಂದೆ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬರವುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್. '
ತೆಯ್ಯಂ ಅತ್ತ್’ನ್ಡ ತೆಯ್ಯಾಟ್ಟಂ ಉಂದು ಉತ್ತರ ಕೇರಳೊದ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಕಲೆ. ಉಂದು ಕೊಲತನಾಡು (ಇತ್ತೆದ ಕಾಸರ್ಗೋಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಣ್ಣೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) ಪ್ರದೇಶೊಡು ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತೆಯ್ಯಂ ದೈವಂ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ಧೊದ ಅಪಭ್ರಂಶ. ನೃತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತೊದ ಅಪರೂಪ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದುಪ್ಪುನ ಉಂದು ಮುಲ್ಪದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಕ್ಲೆನ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಲೆನ್ ತೊಜ್ಪಾವುಂಡು.

ಬೆದ್‍ರ್‍ದ ಬುಡೊ, ಬೇರ್ ಮಸ್ತ್ ಜಿಗುಟಾಯಿನೆಡ್ದಾವರೊ ಉಂದು ಬಾರಿ ಬೇಗೊ ಬುಲೆಪುನ ಒಂಜಿ ಸಸ್ಯೊ. ಕೆಲವು ಬೆದ್‍ರ್‍ಲು ೨೪ ಗಂಟೆಗ್ ೮೮.೯ ಸೆಂಟಿಮೀಟ್ ಬುಲೆಪುಂಡುಂದು. ಪ್ರತಿ ೨ ನಿಮಿಸೊಗು ೦.೦೨ ಇಂಚ್ ಬುಲೆಪುಂಡು.

ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣೆರ್ನ ಪೂರ್ತಿ ಪುದರ್ ವಾಂಗಿಪುರಪು ವೆಂಕಟ ಸಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್. ಆರ್, ನವಂಬರ್ ೧ ೧೯೭೪ಗ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪಂದೆ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ .ಆರ್ ಭಾರತ ದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡೊಡು ಸುಮಾರ್ ವರ್ಷ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸದ್ಯೊಗ್ ಆರ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪಂದ್ಯೊಡು ಪಾತೆರಟಿಕೆ ಮಂದೆರ್. ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಿಂಚುನ ಹೊಡೆತಗಾರಡ್ ವಿ.ವಿ.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮಣ್‌ಲ ಒರಿ. ಆರೆನ್ ಏಪಲ ಗೊಬ್ಬುನ ಆಟಗಾರೆ ಪಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಲೆತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಗೊಬ್ಬುನು ಗೊಬ್ಬುದೆರ್. ಅಯ್ಕೆ ಮಾತ ಆಟಗಾರೆರ್ ಆರೆನ್ ತುಂಡ ಗೌರವ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ ಗೊಬ್ಬುನ ಸಮಯದ ಎಡ್ಡೆ ತಂಡ ಪಂದೆ ಪುದರ್ ಆತಿನ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ತಂಡೊದ ಎದುರ್ ಇಡನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಡ್, ೨೦೦೧ ವರ್ಷೊಡ್ ಆತಿನ ಗೊಬ್ಬುಡು ಆರ್ ೨೮೧ ರನ್ ಆಕ್ದ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಬೆರಿತ ಎಲುವಾದ್ ಉಂತಿಯೆರ್. ಆರ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಲೊವರ್ ಅರ್ಡಡ್ ಗೊಬ್ಬೊಂದ್ದಿತ್ತೆರ್. ೨೦೧೧ ವರ್ಸೊಡ್ ಭಾರತೊದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಒಂಜಿ ಆತಿನ ಪದ್ಮಶ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆರೆಗ್ ತಿಕ್ಂಡ್.

ಪೆರಂಪಳ್ಳಿ ಉಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕಿನ್ನ ಊರು. ಈ ನಾಡ್ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡಿನ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಉಂಡು.ಅವು ಪಂಡ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಾಂಗೋಡು ಸುಬ್ರಮ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ ದೇವೆರನ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ ಚರ್ಚ್‍ಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲಾ ಉಂಡು.

ಜನಪದ ಪಂಡ ಅವು ತುಳುವೆರೆ ಬದ್‍ಕ್. ತುಳುವೆರೆನ ಬದ್‍ಕ್‍ಡ್ ನಡಪುನಂಚಿತಿನ ಮಾತ ಕ್ರಮೊನುಲಾ ತುಳುವೆರ್ ಕತೆಕ್ಕ್ ತುಳುಭಾಷೆಡ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಜನಪದ ಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿನಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ, ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ರಾತ್ರಿಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಜನಪದ ಕತೆಕ್ಕ್ ತುಳುಭಾಷೆಡ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿನಕುಲೆಗ್ ಪ್ರಾಣಿಲೆನ, ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕತೆಕ್ಲೆನ್ ರಾತ್ರಿಡ್ ಪನ್ಪುನೆಕ್ ಅಜ್ಜಿಕತೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಬೆದ್ ರ್ ದ ಪುಂಡೆಲ್ಡ್ ಕೊಡಿಪುನ ಸುಮಾರ್ ಒಂಜರೆ ಪೀಟ್ ಉದ್ದದ ಮುಂಗೆನ್ ಕೊಯ್ದ್ ಮಾರುವೆರ್ ನೆಕ್ಕ್ ಕಣಿಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಸನ್ಣ ಕೊಚ್ಚಿದ್ ಒಂಜ ದಿನ ನೀರ್ ಡ್ ನೆನೆತ್ ದೀವೊಡು (ನೀರ್ ಬರಲಿತೊಂದೇ ಉಪ್ಪೊಡು) ಮನದಾನಿ ನೆನೆಪಾದ್ ದೀತಿ ಪದೆಂಗಿದೊಟ್ಟುಗು ಆಜಾವೆರ್. ಬೆದ್‍ರ್‍ದ ದೈ ಸೈಯೆರೆ ಅನಗ ಐಟ್‍ ಆರಿ ಆಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್‍ ಆರಿತ್ತ ಲೆಕ್ಕ ಒಣಸ್‍ಗ್‍ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍.

1886ನೆ ವರ್ಸೊದ ಮೇ 4ದಾನಿ ಚಿಕಾಗೋದ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಪ್ರದೇಸೊದ ಹೇ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪನ್ಪುನಲ್ಪ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ಮಿತ್ತ್ ನಡತ್ತಿನ ದಮನಕಾರಿ ಘಟನೆನ್ ಈ ಆಚರಣೆದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾದ್ ದಿಡೊಂತು ಜತ್ತ್‌ದ ಮಸ್ತ್‌ಕಡೆ ಮೇ ೧ನಾನಿ ಸರ್ಕಾರೊ ರಜೆ ಕೊರ್ದು ದೇಸೊ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಿತ್ತಿ ಮುಕ್ಯೊ ದೇಸೊಲು;

ಕೊರಲ್ ಕಟ್ಟುನು ಪಂಡ ಕನ್ನಡೊಡು ಕದಿರು ಕಟ್ಟುವುದು ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್‍. ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದ್‍ದ್‍ ಬುಲೆ ಕೊಯ್ಯೆರೆ ಸುರು ಅನಗ ಸುರುತ್ತ ಕುರಲ್‍ನ್‍ ಕನತ್‍ದ್‍ ಇಲ್ಲ್‍, ದೇವಸ್ಥಾನೊಳೆಗ್‍ ಸುರುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುನೆಕ್ಕೆ ಕುರಲ್‍ ಕಟ್ಟುನು ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್‍. ಇಲ್ಲಲ್‍, ಗುಡಿ, ಗೋಪುರ, ಉಂದೆನ್‍ ಮಾತಾ ಸುದ್ದ ಮಲ್ತ್ದ್‍ ಕಂಡೊಡು ಬುಲೆಯಿ ಸುರುತ್ತ ಕುರಲ್‍ನ್‍ ಇಲ್ಲ್ ದ ಉಲಯಿ ಕನಪೆರ್‍. ನೆಕ್ಕ್ ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವುನೆ (ಮನೆ ತುಂಬಿಸುವುದು) ಪಂಡ್ದ್‍ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದ್ ಬೆನ್ನಿ ಮನ್ಪುನಗಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬ ನೆಕ್ ಕನ್ನಡೊಡು ತೆನೆ ಕಟ್ಟುವುದು ಪನ್ಪೆರ್.
ಬಗೆಬಗೆತ ಬೊಂಙ ಬಣ್ಣದ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಸಯನೈಟ್, ಡಯೊರೈಟ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಶಿಲೆಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ದಿಮ್ಮಿಲಾದ್ ಕತ್ತೆರ್ ದ್ ಯಂತ್ರೊಲೆನ ಸಾಯೊಡು ತೆಳುತ ಪಲಾಯಿಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಹೊಳಪು (ಪಾಲಿಷ್ ) ಕೊರುದು ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಲೆನ ಆಲಂಕಾರದ ಕೆಲಸೊಗ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಅತಿದ ಕಲ್ಲುಲಾಂಡಲಾ ಗಟ್ಟಿದ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿಲು "ಗ್ರಾನೈಟುಲು" ಇಂದ್ ಒಂಜೇ ಪುದರುಡು ಲೆಪ್ಪುನು ರೂಡಿಡು ಉಂಡು. ಬೇರದಕುಲು ಬೊಂಞ ಗ್ರಾನೈಟ್ (Gray granite ), ಗುಲಾಬಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ (Pink granite ) ಅತ್ತಾಂದೆ ಪಚ್ಚ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಮಂಜೊಳ್ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಕಪ್ಪು ಗ್ರಾನೈಟ್- ಇಂಚ ಮಾತಾ ಭೂವಿಜ್ಞಾನೊಡು ದಾಂತಿನ ಪುದರುಲೆನ್ ಆಯಾ ಶಿಲೆತ ಬಣ್ಣದ ಆಧಾರೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

Ravindra, B.M. (1994) Geo Karnataka: An Overview.in B. M. Ravindra & N. Ranganathan (editors) "Geo Karnataka: Mysore Geological Department Centenary Volume". Karnataka Assistant Geologists Association, Department of Mines & Geology, Bangalore pp:306-428.

ಜನನ : ಬೂಕನಕೆರೆ, ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ : ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಪ್ಪ. ಅಪ್ಪೆ : ಪುಟ್ಟಮ್ಮ. ಬೊಡೆದಿ : ಮೈತ್ರಾದೇವಿ. ಜೋಕುಲು:ರಾಘವೇಂದ್ರ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯೇಂದ್ರ,ಅರುಣಾದೇವಿ,ಪದ್ಮಾವತಿದೇವಿ,ಉಮಾದೇವಿ . ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ: ಬಿ.ಎ. 2007 ಟ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪೆರ್ನ ಬೊಡೆದಿ 'ಮೈತ್ರಾದೇವಿ' ತೀರ್ಯೆರ್.

'ಜಾರಂದಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ೧೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರೊಡು ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಪೋಪಿ ಸಾದಿಡ್ ಕುಡುಪು ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಡತಿಬೊಕ್ಕ ವಾಮಂಜೂರು ಪನ್ಪಿ ಪೇಂಟೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಐತ ಪಡ್ಟಾಯಿಗ್ ಮುಡುಶೆಡ್ಡೆ ಸರಕಾರಿ ಟಿ.ಬಿ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗ್ ಪೋಪಿ ಮಾರ್ಗೊಡು ದುಂಬು ಸುಮಾರ್ ೨. ಕಿ.ಮಿ. ದೂರೊಡು ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ ಬಸ್ಸ್ ಸ್ಟಾಪ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಲ್ತ್ ಡ್ದ್ ಒಂತೆ ದುಂಬು ಪೋದು ದತ್ತ ಮರ್ಗಿಲ್ ತಿರ್ಗುನ ಮಾರ್ಗೊಡು ಒಂತೆ ಪೋಂಡ ಅಲ್ಪ ಜಾರ ಪನ್ಪಿ ಹಳ್ಳಿ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಜಾರ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ಮಣಿಲ್ತಾಯ ದೈವ ನೆಲೆ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಾರಂದಾಯ ಪಂಡ್ದ್ ಪುದರ್ ಆಪುಂಡು. ಮಣಿಯಲ್ತಾಯ ದೈವ ಬೊಲ್ದು ಕುದುರೆಡ್ ಕುಲ್ಲೊಂದು ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆದ ಜಾರ ಪನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಅಬ್ಬು ಬೈದ್ಯೆತಿನ ಇಲ್ಲಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಬೈದೆತಿನ ಮಗ್ಗೆ ಜತ್ತಿ ಪೂಜಾರಿ ಮೂರ್ತೆ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಪ್ಪುನಗ ತಾರಿದ ಮರತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನಗನೇ ಆಯಗ್ ಮೈಟ್ ಬರ್ಪಾವುಂಡು. ಇಂಚ ಈ ಇಲ್ಲಡ್ ನಿಲೆ ಆಯಿ ಕಾರಣೊಡ್ದು ದೈವೊಗು ಜಾರಂದಾಯ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಧೊಡ್ಡು ಹೆಚ್ಚದ ಬಾರಿ ಬೂಮಿ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಜಾರದ ಬಿಲ್ಲವ ಮನೆತನದ ಅಸ್ತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆದ ಜಾರೊಡುಪ್ಪು ಕ್ಷೇತ್ರ ದೈವದ ಆದಿ ಸ್ಥಾನ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪವೊನುಂಡು. (ತುಳುನಾಡಿನ ಬಿಲ್ಲವರು-ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ-ರಮಾನಾಥ ಕೋಟೆಕಾರ್.)

ಉಂದೊಂಜಿ ಮಾಪು. ಕುಟ್ಟಿದೊನ್ನೆದ ಗೊಬ್ಬುಡು ಕುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಯ ಮಾಪುನೇ ಗಿನ್ನಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಗಿನ್ನಿ ಪಂಡ ಎಲ್ಯ ಪಂಡ್ದ್ ತುಳುವೆರ್ನ ಲೆಕ್ಕ. ಕುಟ್ಟಿನ್ ರಾಪಾದ್ ತಿರ್ತ್ ಬೂರುನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ರಡ್ಡ್ ಸರ್ತಿ ಹಾಕ್ಂಡ ಅವು ಗಿನ್ನಿದ ಲೆಕ್ಕೊಗು ಸೇರುಂಡು. ಅಂಕೊಡು ನಕ್ಕಿಯಾಯಿನ ಅಕೇರಿದ ಲೆಕ್ಕ ಮುಟ್ಟರೆಗ್ ಗಿನ್ನಿದ ಸಾಯೋ ಇತ್ತ್ಂಡ ಬೇಗ ಮುಟ್ಟೊಲಿ. ಕಿನ್ನಿ ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದೊಡ್ದ್ ಬೈದಿನ ಶಬ್ದ ಗಿನ್ನಿ.

ಶ್ರೀ ದಲೈ ಲಾಮಮೇರ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುದರ್ ಟೆನ್ಸಿನ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಪಂದ್. ಮೇರ್ನ ನಿಜ ಪುದರ್ ಲ್ಹಾಂಬೋ ಡಾನ್ಡ್ರುಬ್ ಎಂದು. ಈ ದಲೈಲಾಮ ಮೇರ್ ಜುಲೈ ೬, ೧೯೩೫ ತಾನಿ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಮೇರ್ ತಿಬೇಟನ್ನೆರ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ 1959 ಡ್ದ್ ಭಾರತಡ್ ವಾಸ ಆದುಲ್ಲೆರ್, ದಾಯೆಪಂಡ ಟಿಬೇಟ್ ಇನಿಕ್ಲಾ ಕಮ್ಯೂನಿಷ್ಟ್ ಚೈನಾದ ಕೈಟ್ ಉಂಡು. ಮೇರ್ ಭಾರತೊದ ಧರ್ಮಶಾಲಾ ಪನ್ಪಿನೈಟ್ ನೆಲೆಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ ಬೌದ್ದೆರ್ನ 14ನೇ ಧರ್ಮ ಗುರು.
ವಿಜ್ಞಾನೊ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊದ ಬಗೆಟ್ ಪರೀಕ್ಸೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಇವರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಭವಿಸ್ಯೊವಾನಿಲೆ ರೂಪೊಡು ಜ್ಞಾನೊನು ನಿರ್ಮಿಸವುನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಘಟಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಯವಸ್ತಿತೊ ಯೋಜನೆ. ಮಾನವಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಬಗೆತ ಜ್ಞಾನೊದ ಸಮೂಹೊನೇ ವಿಜ್ಞಾನ. ಒಂಜಿ ಪರತ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂದವಾಯಿನ ಅರ್ತೊಡು, "ವಿಜ್ಞಾನೊ", ತಾರ್ಕಿಕವಾದ್ ಇವರಿಸಯರ್ ಆಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ್ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಪ್ರಕಾರೊದ, ಜ್ಞಾನೊದ ಮಂಡಲೊನೇ ನಿರ್ದೇಸನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊನು ನರಮ್ಮಾನಿ ಅಕ್ಲೆನ ಇಂದ್ರೀಯೊಡ್ದ್ ತೆರಿಪುನಂಚ ಇಪ್ಪೊಡು. ತರ್ಕೊಗು ಬದ್ಧವಾದಿಪ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಶೋಧನೆಗ್ ವಿಧೇಯವಾದಿಪೊಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊ ಸಂಪಾದನೆತ ವಿಧಿನ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಿಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೊಡಾಪುಂಡು. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ವೃತ್ತಿ ನಡಪಾಪುನಾಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.

ಕವಿಕುಲುಲಾ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದೆರಲಾ ಆಯಿನಂಚಿ ವರ್ಕಾಡಿದ ತಾರಾನಾಥ ಬಲ್ಯಾಯೆರ್‍, ಒಂಜಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿದ್ವಾಂಸೆ. ತನಕ್ ಗೊತ್ತಿಪ್ಪಿ ಬಾಸೆನ್ ಬೊಡಾಯಿಲೆಕ ದುಡಿಸಾಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೋ ಇತ್ತಿನ ತಾರಾನಾಥೆರೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪುಗರೊಡಾಯಿನೊ.

ಅಣ್ಣತಂಗಿ, ಕರಿಮಾಯಿ, ಸಿಂಗಾರವ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ಅರಮನೆ, ಜಿ.ಕೆ. ಮಾಸ್ತರ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ-ಕಾದಂಬರಿಲು; ಬೆಂಬತ್ತಿದ ಕಣ್ಣು, ಚಾಳೇಶ, ನಾರ್ಸಿಸಿಸ್, ಋಷ್ಯಶೃಂಗ, ಜೋಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಂಗ್ಯಾಬಾಳ್ಯಾ, ಅನಬೇಕೊ ನಾಡೊಳಗ, ಜೈಸಿದನಾಯಕ, ಕಾಡುಕುದುರೆ, ನಾಯಿಕತೆ-ನಾಟಕೊಲು; ಮುಗುಳು, ಇದುವರೆಗೆ ಹೇಳತೇನ ಕೇಳ, ಸಾವಿರದ ನೆರಳು-ಕವನ ಸಂಕಲನೊಲು ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್.

ಅಯಿನ್ ತೆರಿನ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ವಾದಟ್ ಒಂಜಿ ದಿನ ವನ್ಸ್ಸುನ್ ಬುಡುಯೆರ್ ಎತೊ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹ ವಾಪುಂಡುಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪಾಡ್ತ್, ಸೋಮವಾರ ರಾತ್ರಿ ವನಸ್ಸ್ ಬುಡುಯರ ನರಮಾನಿಯೆಟ್ ಮನವಿ ಮಾಲ್ತೆರ್.ಆರ್ ಸಹ ಸೋಮವಾರತ ವನ್ಸ್ ಬುಡುಯೆರ್. ಮಸ್ಸತ್ ಸಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿಲೆಕ್ಕೊ ಸೋಮವಾರ ಪ್ರಚಲಿತ ಉಂಡು. ಆ ನಿರ್ಣಯ ಅರ್ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಮುಕುಟ ಪ್ರಾಯಲೆಕ್ಕೊ.

ಆ ನಾಯಿದ ಎಲ್ಯ ಕತೆ ಇಂಚ ಉಂಡು : ಒಂಜಿ ನಾಯಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಕ್ಕೊರೊ ಒಂಜಿ ಎಲು ಅಗಿಯರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಅಯಿನ್ ತುಚ್ಚೋಂದ್ ನಾಯಿ ದೂರೊ ಪೋಂಡ್. ಪೋನಗ ಒಂಜಿ ತೋಡು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ತೋಡುದ ಬರಿಟ್ ಉಂತುದ್ ಬಗ್ಗ್ಂಡ್. ನೀರ್ದ ಉಲಾಯಿಡ್ ನಾಯಿಗ್ ನಾನೊಂಜಿ ನಾಯಿ ತೋಜಿಂಡ್. ಆ ನಾಯಿನ್ ತೂಯಿನ ಈ ನಾಯಿಗ್ ಕೋಪೊ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬೌಬೌಂದ್ ನೀರಿದುಲಾಯಿದ ನಾಯಿನ್ ತೂದ್ ಕೊರೆತ್ತ್ಂಡ್. ಕೊರೆತ್ತ್ ಪೆಟ್ಟಗ್ ನಾಯಿದ ಬಾಯಿಡಿತ್ತಿನ ಎಲು ನೀರ್ಗ್ ಬೂರುಂಡು. ಬೊಲ್ಲೊಡು ಪೋಂಡ್. ನಾಯಿಗ್ ನಿರಾಸೆ ಆಂಡ್. ಸೋತಿನ ಮೋರೆಡ್ ನಾಯಿ ಪಿರಾನೆ ಪೋಂಡ್.

ವರ್ಷ ಇಡಿ ನೀರ್ ಇಪ್ಪುನ ಅದ್ಭುತ ಜಾನು ತೀರ್ಥ ಬುಕ್ಕ ಉಂಗುಷ್ಟ ತೀರ್ಥ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಬೀಮೆ ಮೊಣಕರ್ ಉರ್ದಿನ ಜಾಗೆ ಜಾನು ತೀರ್ಥ ಬುಕ್ಕ ಉಂಗುಷ್ಟ ಉರ್ದಿನ ಜಾಗೆ ಉಂಗುಷ್ಟ ತೀರ್ಥ ಜಾಗೆ ಪಂಡುದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಅತುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಅರ್ಜುನೆ ಬಾಣ ಬುಡುದು ಪಂಜಿ ಕೆರ್ತಿನ ಕುರುಹು ಅದು ಬಾಣ ಬುಡ್ತಿನ ರೇಖೆ ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ತಾನಗು ಬರ್ತುನಗ ಪ್ರಕ್ರತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ತುಪಿನನೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲು. ಬಾರಿ ಎತ್ತರಡು 500 ಮೊಟ್ಟುದ ಮಿತ್ತ್ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮಿತ್ ಪೋದು ಎತ್ತುನಗ ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಕಿಲ್ ಎತ್ತಿನ ಅನುಭವ. ಪ್ರಕ್ರತಿ ಐಸಿರ ತುದು ಮನಸ ಉಲ್ಲಾಸ ಅಪುಂಡು. ಈ ಶಿವನ ದೇವಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಕಂಚಿದು ಮಲ್ತಿನ ನಂದಿನ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು. ಬಲಾತ ಬಾಗೋಡು ಪಿದಾಯಿ ಮಿರ್ದು 2 ಕಲ್ಲು ಉಂಡು, ಅವು ಪ್ರಮಾಣ ಕಲ್ಲು. ನೆಕ್ ಸೀತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಲ್ಲು ಪಂಡುದು ಪುದರ್. ಪ್ರಮಾಣ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲುರ್ದು ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಲ್ಲುಗು ಲಾಗಿಯೋಡು. ಚೂರು ತತ್ತುಂಡಲ ಪಾತಲನೆ ಗತಿ. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಡು ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ, ಮಹಾ ಪೂಜೆ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು, ಶಿವರಾತ್ರೆದಾನಿ ವಿಶೇಷ ತುಲಾಭಾರ ನಡಪುಂಡು. ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ರಂಗಪೂಜೆ ನಿತ್ಯ ನಡಪುಂಡು. ದೇವಸ್ತಾನದ ಪಿರವು ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವೇರೆನ ಗುಡಿಲ ಉಂಡು.

ಶೀತ, ಕಫ ಆಯಿನಪಗ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಕಷಾಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಷಾಯ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನಗ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ, ಬೆಲ್ಲ,ಮಜ್ಜಿಗೆತೊಪ್ಪು, ಉಂದೆನ್‍ ಎಡ್ಡೆ ಕೊದ್ಯಾದ್‍ ಪೇರ್‍ ಪಾಡ್ದ್‍ ಪರೊಡು.