Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
hatan junayd, khalıke xu şeyhe zu dergah bene. keyke junayd(Cüneyt) beno şeyh, u vano gereko ma devletra ki tesir bikime. xu erzono politika. o taw sere dewletu karakoyunu jahan şah beno. hareketi cüneyd nesone xoşe ciyan şah. vaceno ki i bikişero. cüneyd i ki remeno sono le raqibi karakoyunu. o taw raqibu karakoyunu akkoyunu bene. sono vaye uzun hasan de zevecino. dısmenane xo jüneyd kişene. cae ye cüneyd lace xu haydar ceno. uki çena uzun hasan ceno. maya ismaili na cenıke bena. çı hinoki cenika uzun hasanı ki, çena rumi bena. yani heta pira ismail kurdo, ama heta mayara ki hem turkmeno hem grek (rum) o.

Terimê Hinduizm dıme ra, be averşiyayışê zemani xo resno cı. Hinduzim zemanê veri de taê cayanê Hindıstani de merdumê ke Mısılman, Xıristiyan, Cıhud, Budist u Jain niyê ê arê biyê u zey grubê sıfte kerdo; hema miyandê zemani de zaf rew u lez resnao. Nêmê seserra 19ına verêne de dewletê ke tede İngılizki qal biyê de Hinduizm kamiye qezenç kerda u be averşiyayışê Hindutva (Fundamentalizmê Hinduyan) o zey ideolociye vêniyao. Hema ke qanunê Hindıstani de Cainizm, Budizm u Sihizm zi kewnê zerrekê Hinduizmi.

Zoe (be Yunanki: Ζωή, Zōē; 978~980?, Konstantinopolis-1050, Konstantinopolis [ewro Estanbol]), yew imperatora İmperatoriya Bizansi biya. Aye be tayê imperatoran (serra 1042yıne de be waya xo Theodora) ra piya hıkum ramıto.

Atar (Ewıstki: ātar, Pehlewki: ādur, Zazakiyê cı: adır) bawerkerdışê Zerduşti dı adıro firazo kı hem vêşeno hem zi nêvêşeno. Atar her ateşgede dı biyo. Eyro zi kamci merdımo kı ibadet keno, dormey ê adıri dı nışeno ro.

1960 de Islahîye de ameye dinya. 1996 de Fakulteya Edebîyat û Ziwananê Rojawanî yê Unîversîteya Bogazîçî ra mezun bîya, serra 1998 de eynî unîversîte de warê ziwannasîye de lîsansê berz temam kerdo. 2002 de Unîversîteya Harvardî de warê îlmê ziwanî yê teorîkî de doktoraya xo temam kerda. Unîversîteya Illinois û Unîversîteya Harvardî de dersa teorîyê îlmê ziwanî, muqayesekerdişê ziwanan û dersê ziwanî yê îngilizkî dayî. Warê îlmê ziwanî de bi seyan meqaleyê aye weşanîyayê.

İmam-ı Ğazali, ini gurun/xebatun dima, cay xu bıray xu Ahmed-i Ğazali ri verdeno (bıray xu ‘Ahmed Ğazali Zunayışgehi Nizamiye dı kenu wekil) itya d’ gurey xu caverda u Bağdad ra şi. İlm sera zaf xebitiya u seyahat kerd. Şam dı 2 serr’ mendı, miyun 2 serrun dı “İhyâu-Ulumiddin” nûst. (4 kitabi hemi da 5.000 henzar pelo, her yo cild da 1.000 (henzar) ripeli ra ziyedêro). Bacêna şi Qudûs. İtya dı firqa ki Bâtıni zuniyena, weveri inuni dı çend kitabi nûşti: “Mufassıl’l-‘Hilâf, Cewâb-ul-Mesâil o Esmâ-i ‘Husnâ, El- Maqsad ûl-Esmâ. Qudûs’dı yo mudde mend, dıma zi şi ‘hacc. ‘Hacc ra şı Bağdad. Zanayışgehi Nizamiye dı, kitabi ki Şam dı nûsti bi “İhyâu-Ulumiddin” ra ders da suxtun (talabun). Ina hew zaf nêmend uca ra da ra, ca ki we ume bı dunya “Tus” şı uca. İtya dı huncê wever Bâtiniyuna kitabi Ed-Dercûlmerkum, El-Qıstâs-ul-Mûstaqim, Faysal-ut-Tefriqa, Kimyâ-ı Seâdet, Nasihât ûl-Mûluk o Et-Tibr-ul-Mesbuq nûşti. Ina xızmet des serr rumena, ine bênatı dı, ricê weziri Selçukicun Fahr-ûl-Mulk sera yo mudde Zanayisgehi Nizamiye dı ders da, o bênati di tasawwuf sera Mişqât-ûl-Enwâr nûşt.
Locistik merdım, servis ya zi çiyê binê ke yenê waştış, inan cayê do bin ra kırıştışo. Locistik; kırıştış, envanter, depo kerdış, materyal u ambalaji gêno xo miyan.

Pancas serre ra tepeya zıwanşınas T. L. Todd 1985ıne de Zazakiyê Çêrmuge sero pê metodanê zıwanşınaskiyan yew gramer veceno. Serranê 90yan ra dıme merdumanê ilmê zıwanan ver kerdo cıgeyrayışanê xoriyan. Zazaki de mewzuyanê mıxtelıfan sero nê akademisyenanê zıwanşınasiye ra meqaley u tezê master u doktora veciyaê:

Platformê Zazaki yew organizasyono ke seba cewiyayişê zıwanê Zazaki gureyeno (xebıtiyeno). Platformê Zazaki Tırkiya de faeliyet keno. Ronayoğê Platformê Zazaki Fexri Pamuxçi, Xıdır Eren, Tornê Thuji, İsmail Soylemez, Asmêno Bêwayir, Hesip Bingol, Sinan Usarr u tayê nuştoğ u roştberê Zazayanê.

Nizdi vist heb dewi Hêni dı esti. Miyon Hêni dı u dewan Hêni dı Zazaki qısey beno. Hirê çeyr dewan Hêni dı zi hem Zazaki u hem zi Kurdki qısey beno.

Ekonomiye rıçıkê xo sera arezekerdışê xo zıwanê Yunanki ra keye reyira berdışo. Ekonomiye raştiya xo de rısena mıhasebey. Merdım asan asan nêşkeno ekonomiye mıhasebe ra duri peygêro. Labelê ekonomiye mıhasebe niya mıhasebey hirayiri û gırdiri çikewa. Ekonomiye cı geyrayişê vıla bıyayişê perey, şertê kari, eleqeyê kar û karker, eleqeyê karker û dewleteo. Dı tewır ekonomiye estê.

Grubanê şempazanê genelan dı, şıdeti ra murecatkerdış zafo. Hama bonoboyi bı yewbinan temaskerdış yenê wêri. Ina sebeb ra, cematê bonoboyan dı, şıdeti ra deriyayış yani meyılkerdış, nêviniyeno. Merdımê ke bonoboyan gêrinê cı, bonobo u şempaze miyan dı ferq, zê merdım u şempaze miyan dı ferqo vanê. Bonoboyi be genetikê inan, insani ra cınso en nezdıko. Qame inan şempazan ra gore dehana qıyto. İskeletê inan piyê insanan ra nezdıko.

.ci internet de namey bandıra sewiya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo u seba dewleta Sahilê Dıdanê Fili nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Sahilê Dıdanê Fili mocneno.

Welatdar Tırki qal ke! (Tırki de: Vatandaş Türkçe konuş!) aya ke kampayaya ke Tırkiya de şarê ke Tırk niyê, hukmat u şarê Tırki inan sero vıraşta. Na kampanyaya xırabe, be destê şagırdê hıquqi u hukmatê İsmet İnönü ra sıfte kerda, ornagê asimilekerdışi mocno. Hukmatê Tırki be destê xo, zıwanê şarê Zaza, Kurd, Yunan, Ermeni, Laz u ê bini pêro qetıl kerdê, kıştê. Fealiyetê zıwanê binan kıştene ramıto. Hukmatê Tırki taê cayanê ke tede merdumi teberê Tırki de yew zıwano bin ra qal kerdê, inan rê ceza daya.

.eu internet de namey bandıra sewiya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo u seba Yewiya Ewropa nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Yewina Ewropa mocneno.

Antti Kalevi Hyry, nuştox Finlandiyo. Serra 1931 dı vakurê Finlanda Kuivaniemi dı marda xü ra biyo u héla suka Finlanda Helsinki (Helsingfors) dı roşeno (maneno). Hyry modernistê edebiytatê (litertürê) Finlandiyano. Hyry, qandê nuştoxê Finlandiyanê wextê newey zaf mühim o. Nuştoxê wextê newey, Hyryi literürê Finlandi dı xü rê ze serdem vinenê. Hyry, zaf dindar o u ézayê xrubê laestadian o u no çi zi tesirê nuştenda cı kerdo. Finlanda dı Hyry rê vanê: "Robbe-Grillet u Marcel Proustê" ê Finlanda (Soumi)
Baetoraki (ya zi be namey Maewokiyê Veroci zi şınasiyeno) yew zıwano ke Zıwananê Vanuatukiyê Rocvetışi miyan dı ca gêno u adey Maewo, Vanatu sero qısey beno, namey eyo.

Qey nia vanune? Dewleta Tırki ke ´38 ra têpia nia kerda. Tertele ra dıma, dewe be dewe, ware be ware isonê ma do are, jedine rusno surgıne. Ebe ney nêvındeta, Xarpert de ju mektevi kerda ra. Na mektev de çênune Zazay ´be Kurdi ardê, ni hirê serri bınê destê malımunê Tırku de Tırki musê, zonê xora, qomê xora serm kerdê, têpia ninu peyser rusnê dewu. Namê na Mektevi, "Elazığ Kız Enstitüsü" ya. Serba na mektevi, dewunê Çewlige(Bingöl), Dersim ´be Xarpert ra çênu dê are, -ge eve destê cenderme, ge eve destê malimu, her daim ebe zori-. Sıdıka Avar nejdiye vişt serri na mektev de gurina. Serrunê verenu de malimeni kena. Peyê coy bena mudıra na mektevi. Xatıratê Sıdıka Avari bınê namê "Dağ Çiçeklerim (anılar) de vejiyê. Kıtavxane, Xatırate de taê çiyu veto. Angorê vatena kıtavxane(Öğretmen Dünyası), kıtav de çiyo ke xusısiyetê qomê Xarpert, Dersım u Çewlige sero nuşiyo, werte ra vetê. Oncia ke kıtav dokumento de hewlo. Naca de her çi areze beno. Mordem şikino na kıtavi sero zaf çi bınusno. Ez naca de wazon ke kılmek ra siyasetê dewleta tırki sero vınderine. Angore nusnoğe, Atatırk ´be persberê binê hêni qerar dê cı ke, tertele ra têpia gama dıyine na mektev bo. Atatırk vato ke, ju gom honde ke ebe destê ceniyu cerina bıne qontroli. Coka wasto ke, çênunê Zazay ´be Kurdi rê Tırki bımusnê re- teyna Tırki ki nê, çiyo ke çêney ma u piyê xora musê, qunê her çi xovira bıkere-, ae ra têpia reyna bırusnê dewu, ebe destê dine Tırkên bınge bıcero.İ serru de na mektev sero qezeteune Tırku de zaf çi nusnê. Mabênê ni nustu de vatena Nihat Erim, Ahmet Emin Yalman ´be Hikmet Feridun Es zaf entresano. Nihat Erim nia vano: Rolê Enstituya Çênu Şark de zaf muhimo. Zagon ebe destê cêniye kuna zerrê çêyi. Ebe na rae ke şerimê jubiya zoni u jubiya qomi bena pêti. (pelge. 234-36)

Jean-Claude Van Damme be namey cıyê raştıkêni Jean-Claude Camille François Van Varenberg (18.10.1960 Brusel de ame dinya) yew kaykerdoxê sînema yo. Fîlmanê aksîyonî de kay keno. Seba ke wayîrê leşa weş o ci ra Muscles from Brussels zî vajîyeno.

Tırkiya de din tayê grubê dini ra vıraziyeno. İslam Tırkiya de dino de tewr gırdo. Goreyê istastikan ra de %99ê nıfusê Tırkiya mısılmano. İslam beno dı lete Tırkiya de: %70 - 75ê nıfusê mısılmanan Sunnio. %10 - %15ê nıfusê mısılmanan Elewiyo. Tırkiya de nıfusê cıhudan 20.000 o.. Xıristiyani zaf mezheban ra yeno pera. Tırkiya de 60.000 Ermeni Ortodoks, 20.000 Suryani, 2.270 Rum Ortodoks, 15.000 Rus Ortodoks, 7.000 Protestan, 25.000 Katolik, 5.000 Yehova Şahidi u 3.000 Keldani cüyeni. Heme ninan ra bin Tırkiya de tay dinê qıteki zi esti u ê: Tengricilik, Zerduştiye, Vika u Taoizmo u 728 hinduy Tırkiya de cüyeni. Goreyê istastiskê Dentsu ra sera 2006 de Tırkiya de nisbetê ateist u bidiniyan %3 biyo. Sera 2010 de gorey Eurobarometer ra nıfusê ateist u bidiniyan %1 rê peyser şiyo.
Weşanxaneyê Vateyî eba ke goreyê qaîdeyanê GXV kitaban biweşano ronîyayo. Nê weşanxaneyî ra bi kirmanckî gelek kitabî vejîyay. Weşanxaneyê Roşna zî kitabanê xo de standardîzasyonê GXV esas gêna. Teberê Vateyî (bê Vateyî), kovara edebî û hunerî Şewçila zî standardanê GXV esas gêna. Na kovare, serra 2011î ra nat dest bi weşanî kerda û ke hetanî nika diwês humarê ci weşanîyayê.

Resmiyet de bacaro ke 203 km² gırdo, çigitê mıntıqanê metrolopanê Amerikay Veroci teşkil keno, be Gran Buenos Aires, 13 milyoni nıfusa xo ra.

Engıştaneyo Gırd ya zi Engıştaneyo Yewın yew engıştaneyo ke romanê J. R. R. Tolkien de ca gêno. Engıştaneyo Gırd hem The Lord of the Rings u Hobbit de u hem zi nuşteyanê J. R. R. Tolkieniyê binan de engıştaneyo de tewr quwetıno u tewr gırdo. Serê engıştaney de yew nuşte esto u no nuşte teyna adır de aseno.

Eyni zeman de alemê İslami her serre seba ferzê Heci hurêndi-ardene rê na wext de şonê Mekka. Roca roşani de nemacê eydi/roşani beno u xudbey roşani waniyeno. Teqwimo Hıcri teqwimê aşmano (aşme ra gore hesabiyeno) coka Teqwimo Miladi (roc ra gore hesabiyeno) des u yew, des u dı roci kılmo. Coka Roşanê Qurbani her serre des u yew ya zi des u dı roci rew yeno mıbarekkerdış. Her hirıs u hirê serri de roca roşani kewna eyni tarixi.

Varıti Amnani kıtabo Ahmet Hamdi Tanpınariyo dıyıno. Raver Varlık Yayınları (Çapxaney Varlıki) sera 1955i dı ın kıtab İstanbul dı çap kerd. "Varıti amnani" yew zi estanıka verina kıtab dı ca gêna. Estanıki bini "Teslim", "Acıbademdeki Köşk", "Rüyalar", "Adem’le Havva", "Bir Tren Yolculuğu" u "Yaz Gecesi" zi kıtab miyan dı ca gêni. Estanıki kı Varıti Amnani dı ca gêni, merdışi nuştekari ra pey kom kerdi u dıma çap kerdi.

1906ıne de wezifa diyena Oskar Manni ke zıwananê İrankiyan sero analizo zıwanşınaski vırazo, nê zıwanan miyan de Zazaki ra ki kışta Sêwreg u Çewligi (Kor) ra notan gêno u heta ê wext melumato tewr hera [hira] dano arê (be tercumey Almanki 91 peli, 5 feki [şiwey]). Mergê (merdena) O. Manni ra tepeya İranolog Karl Hadanki fekan sero analizê grameri vırazeno u hetê ra ki zıwananê binan de şaneno têver, 1932 de keno kıtab, veceno. Heta o taw Zazaki, diyalektê de zıwanê Kurdki ameyne diyene, labelê O. Manni be K. Hadanki ra eke zıwanê İrankiy zey Zazaki, Kırdaski, Farski, Osetki şanay têver, analiz kerd, reşti no netice ke zıwananê İrankiyan miyan de Zazaki zıwanê do xosero u lehcey Kurdki niyo. Hem ki, Zazaki hetê bunyay (yapı) zıwani ra tewr tipik zıwanê İrankiyê rocawanê zımeyo. Ao, nao, Zazaki hewna [hıma] ki İranolociye (ilmê zıwanan u kulturanê İrankiyan) u ilmê zıwanan de Zazaki zıwanê do xoser amariyeno (hesebiyeno).

Humanizmo sekuler de merdum cıwiyayışê xo de din planê peyi ra erzeno, bınê efektê dini de nêmaneno, dogma, doktrin u ideolociyê dini sero pers keno. Humanizmo sekuler miyan de tolerans yani weşvênayış esto u merduman miyan de cırakerdış ca nêgeno. Na ri ra ke, humizm yew şari rê aid niyo u mılkê pêro merdumano, heme merduman rê akerdeyo.
Khalıkê xo zi sırf Şafi biyo, ey ra dıme ey mezhebê xo vırno, vêrdo Şiiêni. O taw Anatoliye de Elewiy zaf biyê. Şa İsmaili zi raya des u dı imaman , Eli, felsefe u itıqadê inan gırewtê, Elewiy antê hetê xo. O taw Osmanıci zi dewletê da quwetıne biya. Selim I ordiyê xo gırewto, ameyo Çaldıran. Uca (ita) de ceng kerdo. Şah İsmail ceng kerdo vıni. Enê herbi ra veri zi, dıma zi Yawuzi Elewiyan rê zaf eziyet kerdo. Mufti ra fetwa vıraşto, fermanê Elewiyan veto.

Kıtabey Bisutuni (Bisutun, Behistun), dewranê İmperatoriya Hexamenışiyan de hetê hıkumdar Darius-I ra serra İ.V. 543ıne de sûka Persêpolis de be zıwanê Farskiyê Khani ameyo pardağkerdene. Nê kıtabey de, tarixê şaranê İranıcan sero xeylê zanayış u malumat esto. Nuşteyanê nê kıtabey de seba welatê Zazayanê nıkay Zazana vaciyeno.

Bedewi (zıwanê Erebki de: بَدَوِي ) namê şario ke zımeyê Afrika de cayanê zey Cezayir, Libya u Marok de weşiya xo rameno. No şar pêro dormeyê Çolê Sehra de cıwiyeno u şarê Erebi ra nezdiyo. Taê cayan de nê şari rê أعراب yanê romanizasyonê cı Aarab, zıwanê ma de zi beno halê xeylê Erebi zi vaciyeno. Şarê Bedevi, zey şarê Erebi deve cıresyanışi ra şınasiyeno, deveyê inan namdaro. Muzik, kultur, dans u ê biniê inan cıwiyayışê çoli ra tepeya vıraziyayê. Şarê Bedevi de cıwamêrd u cêniy kıncê xo pêro wucıdê xo danê u serê xo padenê. Amardışan ra gore ewro dınya ser de vist milyon ra zêde Bedeviy estê.

İmam-ı Ğazali, heta ki amri yi qediyo şew o rôc nûşto, o qede yo ‘Alimo. Ehend zaf kitabi yi esti ki sarê ruec 18 pel kueni. İmam-ı Ğazali kitabi xu Mewduât-ul Ulum dı nûşto, vato; “mı 1000 ziyedêr kitabi nûşti”, Şeyh Ebu İshaq Şirâzi Kitabi xu ’Hazâin dı numê 400 kitabun yı nûşto. Fırıngistanıcun (Awrupayıcun) séri Eserun İmam Ğazali zaf vinderti u zaf xebitiyê. İnun ra “Maurice” kitabi xue “Essai de chronologie des oeuvres de al-Ghazali” dı numê 404 kitabun İmam-ı Ğazali duno. Mûsteşriko meşhur Brockelmann’ı zi kıtabi xue“Geschichte Der Arabischen Litteratur’ı dı numê 75 hebi kitabun İmam-i Ğazali duno. Serrê 1959’ı dı çahar hebi Pilun Ustadun (Pilun Profesorun) Almanun ra, kitabi İmam-ı Ğazali wendi u zer kowti dini islum u kitabi İmam-i Ğazali çarnê Almanki o peyni dı biyi bısılmuni. Ba’di mergi İmam-ı Ğazali, feleketê Moğolun dı, moğolun zaf kitabxunê vêşnê, o mehel in kutubxunun dı zafi kitabi İmam Ğazali zi pa vêşê. In semed ra heta êyr’ çend kitabi İmam-i Ğazali esti ço nêşkeno vac’, ilmi zi itya dı tepya mendo, ilm zi nêşkeno cewab ına pers bıdo.

Keşiş, kamci papazo ke weşiya xo manastır miyan de rameno u nêzeweciyeno, cı rê vaciyeno. Keşiş rocvetışê dûri ra heta rocvetışê miyani zafêrê dinan de esto. Keşiş xo dano din, heyatê dınya ra dûri maneno u teyna dua u ibadet keno.

(Fransızki : o, e dans l'o or o, e collés/liés) no herfi yewbiyayışê herfanê o u eyo. Yêni wendışê eno herfi zey oeyo. No herf tayn kılmanê Fransızki de esto. Mısal sœur; "waye" , sœur; "kar kerdene". No herf eyni zeman de zıwanê Yunanki u Latin de zi esto.
Teror ya zi terorozim namê êrış u şıdetanê ke be zorbaziye merduman sero vıraziyenê. Grubê ke teror organize kenê, inan rê organizasyono terorist vaciyenê, keso ke teror keno cı rê zi terorist vaciyeno. Terorizm zıwanê Latinki ra kewto Zazaki u zıwananê binan. Yeno arezeyê ra ters ra lerzayış, tersnayış, tersvıraştış. Petit Robert terorizmi sero vano ki terorizm namê terseyo ke semedê xoverdayışê yew şari warkerdene vıraziyeno.

Nemremu namey yew keyeyo. Yew ermey avdelicuyo. Ê Varto ra veciyê, Pulumur ra vêrdê ra u ameyê Xarsen be Gağnuti. Uca ra zi vêrdê ra Çayirli-Erzıngan. Ebe mal be cıtkerdış/çiyê ronayış idarey xo no ro. Zaf malê xo biyê verênde. Yew hezar bızi, yew hezari zi meyê xo biyê.

Erol Afşini sehney xo'yo verên Ballhaus Naunynstraße ra seba (qandê) Verrücktes Blutê (Gonia Xêve) Nurkan Erpulati gırewt. Eno parçe sehnanê miyandewan (meheliyan, mıliyan) u enternasyonalan (beynelmılelan) de ame kay kerdene u 2011ıne de hetê Theater heute ra caizay parçey serre gırewte.

No sistem de, vıraştoğê heme erd u asmêni, tenya yew Homay ra bestiyeno. Bahailik, İslam, Xıristiyaniye, Cıhudiye, Kaodaizm, Atenizm, Zerduştiye, Ekankar, Sihizm, Rastafaryanizm, Çendoizm, Ravideşa, Sekanova, Tenrikyo u Sâbiîlik din u bawerkerdışê monoteistê.

GXV seba standartkerdişê kirmanckî pêro xebatanê xo kovara Vate de weşanena. Kovara Vateyî, destpêkerdişê xebatanê GXV ra mudeyo kilm cuwa pey ancî hetê ronayoxanê GXV ra ame vetiş. Kovare ke humara ci ya sifteyinî 1997 de Stockholm de vejîyaye, 2003 de humara 21. ra pey Îstanbul de dest bi weşanî kerd. Vate hetanî nika 40 humarî vejîyaye. Redaksîyonê Vateyî endamanê GXV mîyan ra yenê weçînayene. Vate de xebatanê GXV ra wet tewir tewir nuşteyî, hîkayeyî, şîîrî, arêdayîşê folklorî ûsn. xebatî ca genî. Nê xebatî çarçewayê standardê GXV de redakte benê, dima weşanîyenê.

Edward Morgan Forster (1 Çele 1879 – 7 Hezirane 1970) yew nuskaro İngılızo. Serra 1879ıne de suka Londra de ameyo riyê dınya. Yew ezayê gruba edebiyati Bloomsbury Group biyo. Serra 1970ıne de sûka Warwickshirey de merdo.

Hetanî ke şîya unîversîte, Kocakayayî muzîk ra zaf eleqedar nêbîyo. Unîversîte de no hîs vejîya werte. O uca de yew serri tembur cenit. Cuwa pey zî gîtar. Cuwa pey zî Kocakayayî beste ser o xebitîyaya.

Kodiak, eyaletê DAY (Amerika) Alaska de yew (jü) suka u Adey Kodiaki (Dormawıka Kodiaki) sero ama ronaene. Serra 2005 de, mordena nıfusi ra gore 6,273 kes na suke de weşiya xo ramıno (cewiyeno).

Japonya´de Firma Sogho semed(serwa) saye u qori kerdeniya Panqa,Bonê(Keyê) Rosegurayis(Alisveris Merkezi),Büroye Firma Pilu zu(yew,ju-yo) Robot imâl kerd.Nu Robot 109 cm gýrso u eve xeylê qamaro-teknik´ra paykerdayiyo...

Vivaryum (Latinki: vivaria, vivariums: "cıwiyayış", "cayê cıwiyayışi") cayo ke ameyo padayış, cayo padayeyo ke uca de heywani ya zi vılıki tepışiyenê u resayışê inan benê cıgeyrayış, çım erziyeno, cı rê vivaryum vaciyeno.

Nunavik (İnuitki: ᓄᓇᕕᒃ Nunavik «erdo gırd»), Kanada dı eyaletê Quebeci, warey Kanaday Zımey dı, mıntıqay Arktik dı wetenê İnuitano. Erdê cı pêro piya 443,684.71 km²yo. Nıfusê cı 11.627 nefero. Ninan ra % 90ê cı Eskimoy İnuitê.
Latinkiyo Kıhan (pê namanê Latinkiyo Verên ya zi Latinkiyo Arkaik zi şınasiyeno) zıwanê do kıhano, demo klasik ra miladi ra ver het serra 75. eno zıwan gırweniyo. Latinkiyo Kıhan dı çekuyê ke pê 'o'y qediyenê, pêro neriyê, çekuyê ke pê 'a' qediyenê, pêro maykiyê.

Qandê şahriye vıraştenı vanê xeleyo en rındo bıqüwet weçineyêno. Welatê ma dı tay xeley estê, inan qandê şahriye vıraştenı, dan u danugı hewadanê. Xeleyo en rınd u bıqüwet weçina tepeya benê ey weş şüwenê u anê tizi vera rafinenê u kenê wışk. Wışk bi tepeya ey kenê çıwalan u benê ayre dı werdi-werdi (Bol werdi) tahnenê. Tahna tepeya ê ardanê ê teni gênê anê cı ra mir vırazenê (Tabi vanê mirê cı zey mirdê nan vıraştenı nêbo. Ey ra hebê wışk, qalın u zahf rıwenın bo. Eger wıni nêbo, qülandê asındê makinedê şahri ra nini war. Tabi veri şahriye bı destana kerdê lofıki u bırnayê. Labırê ewro makiney cı estê bırnenê). O miro kı vıraşto ey anê tay bı tay vıradanê makinerda şahri miyan. Wexto kı miri vıradanê, jew cor dı qolanê makini tadano u asıno kı do bıpıloxno u vera qülandê şahriye warkerdenı miri biyaro o yeno war u ê miri pılozneno. O mir kewno ê qülan u cı ra yeno war. Wexto kı yeno war, perwaneyê (Çerxê) bınida a makinerda şahri esto, jew zi ê perwani çerx keno. Çerxkerdena ê perwani qandê kı, şahriyeyo kı yeno war, va ey ro deyo, ey wışk kero kı, o şahriye nêdıskiyo pêro. Bol wext ê perwani qeçeki çerx kenê. Çımkı o bol rehat çerx beno. Labırê qolê seri, yanê pıloznayena miri bol zahmeta. o kı qüwetê cı herunı dı nêbo, nêşeno des deqey xover bıdo.

Frederick McFeely "Fred" Rogers (b. 20 Adar 1928, Latrobe, Pennsylvania, DAY) yew aktoro u merdımo namdaro ke şowê Amerikayê têlevizyoni de program vırazeno u medyay sosyale de ca gêno.

Wesarê Erebi (Erebki de : الربيع العربي ar-rabīˁ al-ˁarabī) oyo ke hareketo ke serranê 2010 u 2013 miyan de be vayê vuriyayışi ra veciyo. Her çi ra raveri, serra 2010ıne de Tunıs de yew mêrdek xo veşno ra. Sebeb o biyo ke Tunıs de heyat zaf biyo ercan u perey merduman nêmendo. Dıma xoveşnayışê merdumi, merdumê bini veciyê kuçeyan, hukmatê Tunısi protesto kerdo. Zine El Ebıdıni dı aşmi pawıto, direnc mocno ama şarê Tunısi, serê Tunısi Zine El Ebıdıni ardo cêri. Zine El Ebıdıni Tunıs terk kerdo u remao Erebıstanê Seudi ra. Dıma Tunısi, şarê Mısıri de zi fıkır veciyo ke Husni Mubarek zi şeno şêro. Mısır de meydanê Tehrıri de merduman protestoy kerdê. Husni Mubarek istıfa kerda, Mıhemmed Mursi vêrdo caê xo ra. Hama Mısır de darbe vıraziyao u cunta Mıhemmed Mursi ardo cêri. Libya de zi merduman Muemer Qedafi ardo cêri, Qedafi ceng de terefê isyankaran ra kışiyao. Dıma Libyay, Yemen de zi protestoy vıraziyaê. Hukmatê Yemeni vato ke ê weçinıtışan rê nêkewnê u hukmat kewto weri. Ewro hıma Yemen de ceng esto. Behreyn, Cezayir, Qeter, Erebıstanê Seudi de zi protestoyê qıteki biyê.
Feqet dirê serran ra tepiya her kesi di ke no sembolê de puço. O taw êndi nêweşiyê ke fast food ra bınge cênê ki vejiyay werte, şewlê fast foodi pıra pıra şayiya. Roca ewroêne de êndi her kes zano ke fast food sembolê kapitalizmiyo. Ewro êndi eke welatê de dınya de protestoê bıbo, protestoci êrış benê caanê fast foodi ser. Wertê fast foodi de en zaf hamburger êno rotene. Werdoğê hamburgeri zaferi ki doman û xortê. Feqet hamburger çıqa mırd kero, hondê ki keno nêweş.

Şewa Qedıri alemê İslami miyan de şewê da zaf xeyrın u mıbareka. Seba ke "na şewe heştay serran ya ki hezar aşmian ra dayina xeyrına" cı rê vaciyeno. Qurane de no hal nia (wına) aniyeno ra zıwan:

Usman I, 'Usman Ğazi ya zi Osman Beg, Usman El Ğaziyo 1., Ataman Beg (be Usmanıcki: عثمان باک‎, Osman Bey) sazkerdoğê Dewleta Usmanıcan u padişao verên biyo.

Umbazi ki mı merdı vineni u bermeni,ina vac’; bırayi dîni ki qehriyeni:'Mevacin ki, qet ez raşta merda, Wıllay şıma z’ bıremin ini ra mevacin merg Ez yo mirçıka u ına leş qefesê mına. Ez perrawa ına qefes ra, yesir mend leşê mı. Mı-ri rehmet bıwunin, şıma dıma zi şıma r’ rehmet bıwuniyo Ma şi. Bızunini ki, ma dıma zi şıma yi/esti. Vatê mı pêyinı bu “Aleykum selam” duestên Homa/Allah sılumêti bıdu, sobina çı vatış estu?

Taê cayan de ki jû ya ki dı dewan de Zazaki qısey beno, zey ê Qeyseriye Koyriye (Sarız), ê Toqati Almus, ê Ardahani Kola (Merdenik, Göle) de. Pancas serra peyêne riyê goçê metropolanê Tırkiya ser, çewres serra peyêne de sebebanê ekonomikan u siyasiyan ra ki dıwelanê Ewropa zey Almanya, İsveç, Holanda, İsviçre, Fransa, Austriya de ki nıfusa Zazayan esta. Taê çımey vanê, Gurcıstan u Qazaxıstan de ki Zazay estê, labelê inan sero dest de melumat çıniyo.

İsewitiya ke Musewitiye ra veciya, uca ra Ehdo Kehan gırewto u Ehdo Newe kerdo ra ser. Cokayo ke İncil dı letey ra yeno pêra. Letê xoyo yew Ehdo Kehan, leto bini zi Ehdo Neweyo. Kıtabê Ehdê Kehanê tewr zaniyayey Afernayış (Genesis), Veciyayış (Eksodus), Mezmuri, Kıtabê Eyubi u Kıtabê İşayayê. Ehdo Newe 27 kıtaban ra yeno pêra. Ninan ra çar İncili, ê Matta, Markos, Luka u Yuhannayê ke cıwiyayış u gureyê İsay ra xebere danê; hedisê 12 hewariyan, mektuba Pawlusi be komela Korintosıcan rê u wehyê Yuhannay tewr muhımê.

O kı en vêşi gürwera hézkeno, hémal u narkomanê gürweyo hard ju kompitori dı hard disk o. Pilqakê kı zerey hard diski dı bı süréta (kı merdım nêşeno bıvino) doş benê, çıçax kompitor serdıro u gürweyeno o zi doş beno. Nêy pilaqi uni ca biyê kı 1000 fınê zi fire nêdano. Dergeyda sereyê wenden u nuştenı. Qılaweya pilaqa zeydê muyê sereyê ju merdımêno.

Muzîko profesyonal Kocakayayî 1999 de dest pêkerd. Hetanî ewro panc albumê Kocakayayî vejîyyayî. Albumê verên Kekê yo. No album 1999 de vejîya. Tirkîya de zaf veng da. No album zerrîya zaf goşdaran de cayê xo girewt. Vateyê deyîra Kekê tirkî bî, çend tirkî bibî zî tede faqîrîya şarê ma, hesreta şarê ma estbî. Kocakayayî Çewlîgî ser o na deyîre nuşti. Albumê Kekê ra pey çar albumî vejîyay: Kî Zava, Lawukanê Dêsan, Pencera û "İki Dil Bir Heves" 2011 de vejîya.
Charlie Hebdo yew pêseroka Fransaya. Amaro sıfteyıno cı 1969 de veciyaya. 1982 de pêseroke qefılna u 1992 de fına abiya. Pêseroke her hefte de yew amar veceno.

Paralizê hewni key merdım rakewno, hewna şıno u dıma hewnê xo ra werzeno, aya beno hema nêşeno dest u pay xo bıçarno, aniya vındeno, eno halo. Paralizê hewni çiyê do normaloi hewnê REMi dı beno. Eno hal wıni beno, merdım hewnê xo werzeno yani aya beno, mezgê xo zi aya beno hema bedenê xo hıma rakewno coka merdım nêşeno dest u pay xo bıçarno u aniya paweno kı bedenê xo zi aya bo, werzo.

Uyğurki, (ug Uyƣurqə: ug Uyƣur tili; u Mandarinki : 维吾尔语, Wéiwúěryǔ ; Ruski : Уйгурский) yew zıwanê Zıwanê Altayki yo. Asya Miyanêne dı Eyaletê Sincan-Uyguriyo Otonomi dı dewleta (Cumhuriyetê Şariê Çini), Tırkiya u Qazaxıstan Dı cıwiyenê.

Boston Celtics yew taxımê basketboliyo. Eyaletê Massachusettsi de sûka Bostoni de ca gêno. NBA de Gruba Atlantiki miyan de kay keno. NBA de 17 şampiyoneya cı esta. Maçanê xo TD Garden de kay kenê.

Zazaê na mıntıqa cor vatiye xo Şarê Ma, zıwanê xo ki Zonê Ma name kenê. Riyê ciyatiya dini ra şarê ena mıntıqa xo Suniyan ra ciya hesebneno.

.nu internet de namey bandıra sewiya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo u seba adey Niue nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê "Niue" mocneno.

Sera 1980 an a menga hewtan dı tayınê ney vejenê Yozgat u ê çıhar teknisenandê cı ji vejenê Erzurum. Nê rapori gênê u nêşınê, heta 12ê Eluna 1980 an. Sera 1981 an a menga awdarı dı dahwa DDKD ra yeno tepıştenı u 34 roji Polis Kolejiyê Adına dı iskenci bın dı maneno. Vıradeyêno, fına 1982 an yeno tepıştenı u 65 roji Rıha (Urfa) idare dı maneno. Dı serda 1983 an dı fına yeno tepıştenı u hewt mengi hepısdê Qarataşi dı maneno. Nê semedan ra kardê xo ra yeno eştenı. Aman nêdayenda polisan ver, mecbur maneno bar kero u key xo bero Sêwrege (Soyregı). Polisi vıja dı ji cı rehat nêverdanê. Sera 1986 dı remeno şıno (İsveç). Nuştox jewjınayeyo u panc qeçê cı estê.

Raveri kola serra 1886ıne de Amerika de vıraziyaya. John Pembertoni Coca-Cola vıraşta, kolaya cı de alkol nêbiyo. Dıme ra merduman kola ra zaf hez kerd, a ri ra kola dınya ser de zaf biya namdare. Hêdi hêdi heme dınya de roşiyaya.

Kirmanckî de semedê karıncaya tirkî nê varyantî estê: morcela, morceli, miclewri, mijlewri, mijloli, miclor, miclol, mijlor, mijlori, mijlowri, mijmewli, micmewl, mîyercila, mocla, mojla, muejla, mojle, molcela, molcila, morcila, muercela, muerceli, mercueli, merjueli, morzela; mijlewreki, mijloki, milorçike, miloçike, muloçike, muleçike.

Efğan (be zıwanê Farski: افغان) nameo ke semedê şarê Efğanıstani ifadekerdene vaciyeno. Miyandê tarix de namê Efğani semedê şarê Peştuni ifadekerdene vaciyao, hema ewro semedê heme şariê ke Efğanıstan miyan de cıwiyenê, inan vatene rê guriyeno. Namê Efğani domê İmperatoriya Sasani de semedê şaranê rocvetışi vatene guriyao.
Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (Fransızki: [ɛmanɥɛl makʁɔ̃]; biyayış: 21 Gağand 1977) serdaro Fransızo neweyo, 2017 dı weçinayış vısto xo dest, serdarê Cumhuriyetê Fransa weçiniyao, siyasetkaro Fransızo. Emmanuel Macron memurê do kıhano, bankero, Universıtey Nanterre dı felsefe wendo, lisanso berz karanê şari sero kerdo, Po dı École nationale d'administration (ENA) ra veto. O sektorê finansi dı guriyo, kar kerdo u dıma kewto sektorê peran.

Pilaqi zerey HD dı 8 qat bi filmê magnetika gıroteyo. Qılaweya nêy magnetik filmi 0,1 milyonê milimetreyo. Kapasitey HD pilaqa sero. Vêşi pilaqi beno vêşi mezgı.

Staten Island ponc(5) mıntıqey New York ra yewo.Staten Island hem yew mıntıqa hem zi yew adeyo.Erdê xo 102.50 km²o.Nıfusê Staten Islandi 477.377o.Gorey nıfus New Yorki de poncineyo.

Nıfusê eyaletê İsfehani 5.000.000 merduman ra yêno pera. Nıfusê eyaletê İsfehan, pêro Farso . Farsan teber de Bextıyari, Qeşqayi, Gurciy u Ermeniy zi cıwiyeni eyalet de.

İmam-ı Ğazali, semedi filsofun xebatê xu kitabi “El-Munkızu min ed-dalâl” dı ina vun’: “Hani inkê meselê ilmi filsofun gueşdari bıkerin: Ayın çend sınıf, ilmun yıni z’ çend qısım dı, mı di. Ayıni ri, zafini ri o benatê kıhunun u newun (neweyun), raşti ri ferq nizdi o dûri merdım gun(gereka) muer(mor) kufır o ilhad pırı d’.

Xorasan (be Farski: خراسان Xorāsān, namey xoyê bini Xurasan ya zi Xorassan) dolımê (wextê) Helenistiki de be Traksiyane name biyo. Eyaletê Xorasani, zımey-rocvetışê u rocvetışê İrani dero. Xorasan yew çekuya de Partkiya u yena ra menaya "cayo ke tici cor şona/veciyena cor". Parlamentoyê İrani 18ê Gulane 2004 de Xorasan kerd hirê eyaleti.

Asıngeriye, Asınger ya ki hedad (< Erebki ḥaddād حداد): Mordemoki asın ra çi u heceti vırazeno eyra vanê asınger. A senate ra ki vanê asıngeriye . Çiyo kı asıngeran vıraştê, inan ra taydê cı nêyê: Xençer, kardi, şımşêr, qaluçi, zengen, huy, torzên, merı, şiş, tawqı / saci, şişa nani, şişê kebabi, qedum, çakuç, sırsi, dahriye, tırpane, zomp, asınê teqe u penceran, kesey kêberan, asın ra kêberi, asınê çorşmey (dormey) kêberandê textınan, rêzılê dewar gırêdayenê gırdi ya zi estor qeydkerdenı u herwına.

Eno biyayış zi esto ke, eno diftong –ew- tayê fekan de vuriyo, biyo –o-, -aw- ya zi –u-. Tewr zêde fekê Palo-Bingoli, o ra dıme zi fekê Dêsımi de eno vuriyayış kewto kar.

Hetta bênateyê Tewrate u İncil de hetê itıqadi ra ferqo pil çıniyo, coka ekseriya nê her dı kıtaban sey yew kıtabi hesıbiyenê. Labelê bênateyê nê kıtaban de zehf ferqi u tezati zi estê; ca-ca tarixi, namey, hedisey yewbinan nêtepeşenê (nêgênê).

Malagaski (İng. Malagasy) zıwano Austronêzkiyo ke Madagaskari sero hetê şarê Malgasi ra qal beno, zıwanê Malagasano mılliyo. Malagaski be Fransızki u İngılızki ra piya miyandê zıwananê Cumhuriyetê Madagaskariyê resmiyan de ca gêno. Davist milyon merdımi enê zıwani ra qal kenê. Malagaski teberê Madagaskari de Komoran u Mayotte de zi qal beno, wayirê qalkerdoğano.
İcma (Be Erebki: إجماع) yew terimo İslamiyo. Fıqıh dı yew meselê şari gorey prensibanê dinê İslami qerar dayış dı, dewrê verori dı sınıfa ruhbanê İslami çı qerar dayo se, ey ra gore zey ê qerari hıkum dayışi rê vanê. Ruhbano mısılman, demê veri ra qerarê ruhbanê do bini gêno, gırweneno.

Çekuyê hemmanayê ke kokê xo cîya yê, hergûyew sey çekuya standarte yenê qebulkerdiş. Labelê eke şeklê vatişê çekuye goreyê fekanê cîya-cîyayan bibedelîyo yanî varyantê cîyayî bibê, nînan ra tena yewe seba ziwanê nuştekî standardîze bena. Varyantê binî zî bi referansê “b.” yo ke yeno manaya “biewnî” ferheng de qeyd benê.

Miguel José Ferrer (b. 7 Sıbate 1955, Santa Monica, California, DAY) aktoro u merdımo namdaro ke şowê Amerikayê têlevizyoni de program vırazeno u medyay sosyale de ca gêno.

Nikolaus Kopernikus, raştiye de Nikolas Koppernigk, (Latinki de: Nicolaus Copernicus) yew asmênşınaso. Kopernikus 19ê Gucige 1473 de sûka Thorn de ameyo ra riyê dınya u 24ê Gulane 1543 de sûka Frauenburg de merdo.
Ang Malaysia /ma·ley·sya/ (Malay: Malaysia, bigkas: /məˈleɪʒə/ o /məˈleɪziə/) ay isang bansang binubuo ng labing tatlong mga estado at tatlong teritoryong pederal sa Timog Silangang Asya na may kabuuang sukat ng lupa na 329847 km2. Kuala Lumpur ang kabiserang lungsod nito, samantalang ang Putrajaya naman ang sentro ng pamahalaang pederal. Ang bansa ay may populasyong umaabot sa mahigit 25 milyon. Ang bansa ay hinati ng Dagat Timog Tsina sa dalawang magkahiwalay na rehiyon.—ang Tangway ng Malaysia at ang Silangang Malaysia. Naghahanggan ang Malaysia sa mga bansang Thailand, Indonesia, Singapore. Brunei at sa Pilipinas. Ang bansa ay matatatagpuan malapit sa ekwador at nakakatamasa ng klimang tropikal. Ang pinuno ng estado ay ang Yang di-Pertuan Agong (na kadalasang tinutukoy bilang 'ang Hari' o 'ang Agong') at ang pamahalaan ay pinamumunuan ng isang punong ministro. Ang pamahalaan ay kahalintulad ng bahagya o ibinatay sa sistemang parliyamentaryo ng Westminster.

Ang tuktok na quark ay pangunahing nakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng malakas na interaksiyon ngunit maaari lamang mabulok sa pamamagitan ng mahinang pwersa. Ito ay halos eksklusibong nabubulok sa isang W boson at isang ilalim na quark ngunit ito ay minsan ring nabubulok sa isang kakaibang quark at sa pinakabihirang mga okasyon sa isang babang quark. Ang Pamantayang Modelo ay humuhula ng mean na buhay(mean lifetime) na mga 5×10−25 s. Ito ay mga 20 beses na mas maikli kesa sa skla ng panahon para sa mga malakas na interaksiyon at kaya ito ay hindi bumubuo ng mga hadron na nagbibigay sa mga pisiko ng walang katulad na oportunidad upang pag-aralan ang "bare" quark. Ang ibang mga quark ay nag-hahadronisa na nangangahulugang ang mga ito ay matatagpuan laman sa mga hadron. Dahil ito ay napaka masibo(massive), ang mga katangian ng tuktok na quark ay pumapayag na magawa ang mga prediksiyon ng masa ng Higgs boson sailalim ng ilang mga ekstensiyon ng Pamantayang Modelo. Sa gayon. Sa gayon, ito ay labis na pinag-aaral bilang paraan ng pagkilala ng pagkakaiba sa pagitan ng mga magkakatunggaling teoriya. Ang eksistensiya (gayundin din ng ilalim na quark) ay pinostula noong 1973 ni Makoto Kobayashi at Toshihide Maskawa upang ipaliwanag ang napagmasdang paglabag CP sa mga eksperimento ng pagkabulok ng kaon, and was discovered in 1995 by the CDF and DØ sa Fermilab. Sina Kobayashi at Maskawa ay nanalo ng Gantimpalang Nobel noong 2008 para sa prediksiyon ng tuktok at ilalim na quark na magkasamang bumubuo ng ikatlong henerasyon ng mga quark.

Ang katagang "organismo" ay may kaugnayan sa Griyegong ὀργανισμός – organismos, na nagmula naman sa Sinaunang Gresyang ὄργανον - organon na may ibig sabihing "organo, instrumento, kagamitan, o kasangkaapan". Tuwiran itong may kaugnayan sa salitang "organisasyon". Mayroon isang matagal na kaugalian ng pagbibigay ng kahulugan sa mga organismo bilang mga nilalang na nagsasaayos o nag-aayos ng sarili, sa madaling sabi ay mga nilalang na nag-oorganisa ng sarili o organisado ang sarili.
Sa panahong iyon, inakala na nilang habambuhay nang mawawala ang Mona Lisa, ngunit makalipas ang dalawang taon nahúli na rin ang tunay na salarin. Ito ay si Vincenzo Peruggia isang trabahador sa Louvre, nakuha niya ang Mona Lisa sa simpleng paraan lámang, pumasok sya sa museyo sa normal na oras ng museyo, kinuha niya ito at itinago sa loob ng eskaparate ng mga walis at mula dito ay kinuha niya ito, inilagay sa ilalim ng kaniyang baro, at matagumpay na nailabas ng magsara ang museyo. Si Peruggia ay isang Italyanong makabayan na naniniwalang nararapat na maibalik ang Mona Lisa sa museyo sa Italya. Maaaring si Peruggia ay naudyukan ng kaniyang mga kaibigang may mga kopya o replica ng Mona Lisa, na baká sakaling lumakas ang bentahe ng mga ito kung mawawala ang Mona Lisa at makilala sa mundo. May mga nagsabi rin na si Eduardo de Valfierno ang utak ng pagnanakaw sa Mona Lisa, na siya ring nag-utos kay Yves Chaudron upang gumawa ng anim na kopya ng larawan upang ibenta sa Estados Unidos habang hindi pa nalalaman ang lokasyon ng nawawalang larawang ipininta noong mga panahon na iyon. Sa kabila ng mga kaganapan, ang orihinal na Mona Lisa ay nanatili sa Europa at matapos ang dalawang taon na pagtatago dito sa isang silid, hindi na nakapaghintay si Peruggia at ito'y ibinenta niya na, ito ang dahilan ng pagkakahúli sa kaniya ng subukan niyang ibenta ito sa direktor ng Uffizi Gallery sa Florence, ito ay umikot sa buong Italya upang ipakita ang larawan ng Mona Lisa at muli itong ibinalik sa Louvre noong 1913. Habang si Peruggia ay itinuring na makabayan ng kapwa niya Italyano at nakulong lamang sa loob ng anim na buwan kaugnay sa kaso niya patungkol sa Mona Lisa. Bago ang pagnanakaw sa Mona Lisa hindi ito ganun kakilalá, ngunit dahil sa naganap na pagnanakaw ito ay nakilala at pinuri. Binansagan itong isa sa pinakamagandang Renasimiyento na pinta, hindi lámang sa Europa maski narin sa buong mundo.

Ang Bayan ng Cabatuan ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Isabela, Pilipinas. Ayon sa senso noong 2000, ito ay may populasyon na 31,659 katao sa 6,297 na kabahayan.

Anthony Michael Morelli (ipinanganak noong June 21, 1985 sa Pittsburgh, Pennsylvania) ay isang American football quarterback, na naglalaro sa kolehiyo para sa Penn State University. Siya ay nagmula sa Penn Hills Senior High School sa suburban ng Pittsburgh, siya ay inihanay bilang pangalawa sa pinakamagagaling na quarterback sa bansang Amerika at ibinilang sa USA Today Top 25 Supreme Team, at natatangi sa ibang mga manlalaro.

Nagsimula ito kay Frederick Winslow Taylor noong 1880s at 1890s para sa mga pagawaang industriyal. Pinakamaimpluwensya ito noong 1910s. Noong 1920s, maimpluwensya pa rin ito ngunit pumasok na ang kompetisyon ng iba pang taliwas na mga ideya at paniniwala.
Ang ibang eskolar ay naniniwala na si Yahweh ay isang pang-tribong diyos na sinamba sa timog ng Canaan (Edom, Moab at Midian) mula 14 siglo BCE at ang kulto ni Yahweh ay naipasa sa hilaga ng Canaan sa pamamagitan ng mga Cineo (Kenite). Ang hipotesis na ito ay iminungkahi ni Cornelius Tiele noong 1872. Ayon din sa ilan na naniniwala sa hipotesis na ito, si Yahweh ang diyos ni Jethro (biyenan ni Moises) na isang Cineo ayon sa Hukom 1:16 at mula kay Jethro naipasa ni Moises ang kulto ni Yahweh sa mga Israelita. Gayunpaman, si Moises ay hindi tinatanggap na historikal ng mga kasalukuyang eskolar.

Naganap noong ika-1800 dantaon ang lubos na pagbabago at pagpapalit ng mga paksa ng panitikang pambata. Sapagkat sa kapanahunang ito umusbong at lumago ang pagiging malikhain at pagiging bukod-tangi ng mga manunulat sa larangang ng mga aklat na pambata. Ginamit ng mga may-akdang taga-Estados Unidos, Inglatera, Denmark, Olanda, at Alemanya ang mga paksa tungkol sa pag-ibig na may mga tauhang bayani mula sa tunay na buhay, at nagpapakita ng kabayanihan at katapangan. Kabilang dito ang mga librong isinulat ni Hans Christian Andersen na batay sa mga kuwentong bayan, maging ang mga kathang-pampanitikan nina: Washington Irving (The Legend of Sleepy Hollow o Ang Alamat ng Nakaaantok na Libis, {1820}), Lewis Caroll (Alice's Adventures in Wonderland o Pakikipagsapalaran ni Alice sa Lupain mga Katakatakang Bagay, {1865}) at Through the Looking Glass o Paglagos sa Salaming-Tinginan, {1872}), Louisa May Alcott (Little Women, {1868-1869}), (The Merry Adventures of Robin Hood o Ang Mga Masasayang Pakikipagsapalaran ni Robin Hood, {1883}), Robert Lewis Stevenson (Treasure Island o Pulo ng Kayamanan, {1883}), at Christina Rosetti (Sing-Song o Kanta't Awit [mga tulang pambata], {1872}).

Iran Noong 7 Abril 1980, Tinapos ng Estados Unidos ang diplomatikong pakikipag-ugnayan sa teokratikong Iran, at noong 24 Abril 1981, ang pamahalaaan ng Suwesa ang pumalit sa kinatawan ng E.U. sa Tehran. Ang interes ng Iran sa Estados Unidos ay kinakatawanan ng Pamahalaan ng Pakistan.

Ang bahay ng Ifugao ay isang klase ng tradisyunal na bahay ng isang etnikong grupo ng mga Pilipino. Mayroon itong natatanging disenyong pang-arkitektura na sumasagot sa mga pangangailangan ng karaniwang Ifugao. Matatagpuan ang mga Ifugao sa mga kabundukan na nasa hilagang bahagi ng Luzon, at alin sa mga pinaka tanyag na lugar na kanilang kinabibilangan ay ang hagdan-hagdang palayan sa Cordillera.

Si Gregorio del Pilar ay ang pinakabatang heneral na lumaban sa Digmaang Pilipino-Amerikano. Siya ay isinilang sa Bulakan, Bulakan noong Nobyembre 14, 1875 kina Fernando del Pilar at Felipa Sempio.

Thom Filicia (ipinanganak Mayo 17, 1969), ang bihasa sa interyorismo sa palabas na pantelebisyong Amerikanong Queer Eye for the Straight Guy at tagapagsalita para sa retailer na Pier 1 Imports.

Ang Griyegong Ortodoksong Patriarka ng Alexandria ay may pamagat na Papa at Patriarka ng Alexandria at Lahat ng Aprika. Ang sumusunod na talaan ay naglalaman ng Griyegong Ortodoksong Patriarkada ng Alexandria.
Binuksan ang estasyong Legazpi noong Nobyembre 1914 bilang bahagi ng Linyang Dibisyon ng Legazpi mula Tabaco papuntang Iriga. Ang gusali ng estasyon na yari sa mga maliliit na bato ay itinayo noong 1939 pagkaraang nakompleto ang linyang Maynila-Legazpi.

Ang Mallorca ang pinakamalaking pulo sa Kapuluang Balear. Tulad ng Menorca at ng Eivissa (Espanyol: Ibiza), isa itong mahalagang dayuang panturista. Palma ang kabisera ng pulo at ng buong awtonomong komunidad ng Kapuluang Balear.

Ang brown dwarf ay isang bagay sa kalawakan na mas malaki kaysa sa planeta ngunit mas maliit kaysa sa isang bituin. Ito rin ang nagiging epekto ng pagpapaliit ng isang bituin dahil wala na itong nuclear fussion. Hindi ito masyadong delikado hindi katulad ng Red Giant. Ang lathalaing ito na tungkol sa Astronomiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

Nakatayo ang bagong museo ng Porsche sa isang panulukan o kantong nasa labas lamang ng Punong-Himpilan ng Porsche sa Zuffenhausen. Sumasaklaw sa 5,600 metro kuwadrado ang pook pangtanghalan nito na nagtatanghal na may mga 80 pagtatanghal, na karamihang mga pambihirang mga kotse at isang sari-saring pangkat ng mga modelong makasaysayan. Opisyal na nagbukas ang museo noong ika-31 ng Enero, 2009 at nananatiling bukas upang mapuntahan mula Martes hanggang Linggo, mula ika-9 ng umaga hanggang ika-6 ng gabi. Sumisingil ng halagang 8 mga euro upang makapasok (4 na mga euro ang isang tao, ngunit walang bayad ang mga batang hindi lalampas sa 14 na taong gulang kapag may kasamang isang taong nasa hustong gulang na). Dinisenyo ang museo ng mga arkitekto ng Delugan Meissl. Ibinatay ang diwa o konsepto ng disenyo mula sa isang modelo ni HG Merz na naging kalahok din sa paggawa ng Museo ng Mercedes Benz, isang museong tumanggap din ng karangalan.

Ang Rehiyong Awtonomo ng Katimugang Sudan ay isang rehiyong awtonomo na umiral sa Katimugang Sudan sa pagitan ng 1972 at 1983. Itinatag ito noong 28 Pebrero 1972 ng Kasunduan sa Addis Ababa na nagpahinto sa Unang Sudanes na Digmaang Sibil. Binuwag ang rehiyon noong 5 Hunyo 1983 ng administrasyon ng Pangulo ng Sudan na si Gaafar Nimeiry. Ang rebokasyon ng awtonomiya na pangkatimugan ay sanhi ng Ikawalang Sudanes na Digmaang Sibil na nagpatuloy hanggang Enero 2005, noong maipanumbalik ang awtonomiyang pangkatimugan.

Ang senturyon ay ang kapitan ng mga kawal, opisyal o kagawad na kabilang sa hukbo ng sinaunang mga Romano, na may hawak o pinangangasiwaang isandaang mga sundalo. Halimbawa nito ang nabanggit sa Ebanghelyo ni Mateo (Mateo 8:5) na naglilingkod para kay Herodes Antipas.

Samantalang nagaganap ang Digmaang Prangko-Pruso (1870-1871), ito ay muling inilipat sa Museyo ng Louvre sa bandang Brest Arsenal. Ganun rin habang nagaganap ang kalawang Digmaang Pandaigdig, ang larawang ipininta ay inilipat at inalis mula sa Louvre at matiwasay na inilipat sa Chateau d'Amboise, at nilipat muli sa Loc Dieu Abbey at Chateau de Chambord naman, at sa huli ito ay inilipat sa Museyo Ingres sa Montauban.
Ang bawat Kagawaran ng Tao ay may tumatayong kumite na binubuo ng isang Tagapangasiwa at ng kanyang mga deputies, na inihahalal mula sa mga kinatawan ng Kagawaran. Ang tumatayong kumite ay may karampatang mga tungkulin, kabilang na ang pagkatawan sa Kagawaran ng mga tao kung wala ito sa sesyon. Mayroon din ilang mga kumite ang itinatag upang ayusin ang mga espesipikong mga usapin. Ang lahat ng mga lalawigan ay may isang Kumite sa Ekonomiya at Pagba-badyet, isang Kumiteng Panlipunan at Kultura, at isang Kumiteng Legal. Kung ang isang lalawigan ay may naninirahang hindi katutubong Vietnamese, mayroon din marahil isang Kumite ukol sa Ugnayang Etniko.

Hinayjack ang eroplano at plinano ng mga terorista na ibagsak ang eroplano sa Capitol; nang nalaman ng mga pasahero ang mangyayari sa kanila, tumawag muli sila isang beses pa sa mga mahal nila sa buhay at naghimagsik. Nagdesisyon ang lahat na gamitin ang lahat ng kanilang magagamit. Nagtulongan sila at nakapatay ng dalawang terorista. Pinasok nila ang cockpit ng eroplano at lumaban sa mga terorista. Pinaikot-ikot ng terorista ang eroplano hanggang humarap ito sa lupa. Mga 10:06 ng umaga, bumagasak ang eroplano at lahat ng nasaloob ay binawian ng buhay. Ayon sa isang websayt, hindi alam ang eksaktong oras ng pagbagsak ng eroplano.

Ang bayan ng Mabitac ay matatagpuan sa silangang bahagi ng lalawigan ng Laguna, 54.68 milya mula sa Maynila kung dadaan sa lalawigan ng Rizal sa mga paliku-likong daan nito, at 76.43 milya gamit naman ang South Luzon Expressway.

Ang ilang sa mga OPM legends na ito ay sina Nora Aunor, Pepe Pimentel at Bobot Mortiz na nagsimula bilang mga contenders sa nasabing patimpalak. Kasama ng pagbabalik nito ngayong taon, muling tinawag ng tanghalan ang mga pambato ng Metro Manila, Luzon, Visayas, at Mindanao upang mahagilap ang susunod na singing superstar ng bansa.

Napansin lamang ng mundo ang larawan ng Mona Lisa ng ito ay manakaw noong Agosto 21, 1911. Kinabukasan si Louis Béroud isang pintor, ay naglalakad sa Museyo ng Louvre ng mapansin niya ang lugar na pinaglalagyan ng Mona Lisa ay walang nakalagay na anumang larawan kundi apat na sabitang bakal lamang ang nasa pader. Tinawag ni Beroud ang mga kinauukulan upang sabihin ang kaniyang nakita bagamat ang pagkakaalam ng mga bantay ng museyo na ang Mona Lisa ay pansamantalang tinanggal upang kuhanan ng litrato para sa paglalathala dito, ngunit sila'y nagkamali ng akala. Isinara ang Louvre sa loob ng isang linggo upang imbestigahan ang kaso ng pagnanakaw sa larawan.

Ang Domain Name System o Pangalang Pang-Dominyo ay isang mahalagang bagay na naukol sa pag-connect sa Internet dahil dito nagbibigay ang DHCP ang IP nang isang kompyuter upang makakonekta sa internet.

Ang ketsap ay isang uri ng sarsa. Kalimitan gawa ito sa mga kamatis, ang pinagmulan ng kanyang kulay na pula, at idinagdag dito ang mga sahog tulad ng asukal o ibang pampatamis, suka at iba't-ibang mga pampalasa.
Ang kritisismo ng Bibliya ay nagsimula pa noong sinaunang panahon. Ang isa sa sinaunang kritiko ng Lumang Tipan ang Kristiyanong si Marcion na tagapagtatag ng sektang Kristiyano na tinatawag na Marcionismo noong ikalawang siglo CE. Ang mga sinaunang kritiko naman ng Bagong Tipan ay kinabibilangan ni Celsus at Porphyry. Sa modernong panahon, ang kritisismo ng Bibliya ay sumidhi pagdating ng Panahon ng Kaliwanagan (Age of Enlightenment) noong ika 18 siglo CE at pagsulong ng historikal na kritisismo o pagsusuri sa pinagmulan ng Bibliya. Ang pagsulong din ng agham gaya ng teoriya ng ebolusyon ay lalong nagbigay duda sa pagiging totoo ng Bibliya. Ayon sa mga kritiko, ang Bibliya ay hindi salita ng diyos dahil ito ay naglalaman ng mga paniniwalang sinasalungat ng arkeolohiya, agham, at kasaysayan. Bukod dito, ang Bibliya ay pinaniniwalaan ring naglalaman ng mga kontradiksiyon, mga palpak na hula, mga anakronismo, kahindik hindik na moralidad (pang-aalipin ng mga Israelita na pinapayagan ni Yahweh sa Lumang Tipan gayundin sa Bagong Tipan, poligamiya ng mga patriarka, genocide na iniutos ni Yahweh sa mga Israelita o pagpatay sa mga ibang bansa kabilang ang mga bata, sanggol, buntis na babae at mga hayop upang sakupin ang mga bansang ito at ang kanilang mga ari-arian) at magkakakontrang moralidad gaya ng matatagpuan sa Luma at Bagong Tipan. Ayon sa mga kritiko, ang kawalang tiyak na moralidad ay makikita sa mga ng libo-libong mga sektang ng Kristiyanismo at Hudaismo na magkakaiba ng pananaw at magkakalaban noon pang sinaunang panahong hanggang sa kasalukuyan sa ibat ibang isyu ng moralidad at mga katuruan.

Sa pakikidigma nito laban sa Inglaterra, Pransiya at Nederlands kahit na pinamumunuan ng may kakayahang liderato, talong-talo ito dahil bangkarote ang imperyo. Napilitan ang Espanya na ayusin muli ang mga utang nito noong 1596 dahil walang tigil ang pandarambong sa mga barko nito sa Atlantico at hindi patuloy ang pagluluwas ng ginto mula sa Nuevo Mundo. Sinubok labasan nito ang sarili sa maraming kasangkot na kaguluhan, una rito ang paglagda nito sa Tratato sa Vervins sa Pransiya noong 1598, ang pagkilala kay Enrique IV (na naging Katoliko noong 1593) bilang hari ng Pransiya, at ang pagpapanatili sa maraming estipulasyon sa nakaraang Kapayapaan sa Cateau-Cambrésis. Nakipakasundo ang Inglaterra, na nagdusa sa sunod-sunod na pagkatalo sa karagatan at walang humpay na digmaang gerilya ng mga Katoliko sa Irlanda, na suportado ng Espanya, sa Tratado sa Londres, 1604, na sinundan sa pag-akyat sa trono ni Haring James I mula sa angkang Stuart.

Karaniwan na ang pagkakaroon ng mga panauhing-pandangal sa pagdaraos ng binyag, kabilang dito ang mga amang-binyag o ninong sa binyag at mga inang-binyag o ninang sa binyag. Sa prosesong ito nagiging inaanak ng mga ninong at ninang ang taong bininyagan, at nagiging mga magkaka-kumpadre (kumpare, pare) at magkaka-kumadre (kumare, mare) ang mga magulang at ang nag-anak na ninong at ninang. Sa Pilipinas, nagbibigay din ang mga ninong at ninang ng regalong pakimkim, na maaaring salapi o bagay.