Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ទី ១. ការសិក្សាបញ្ហាកត្តាទូទៅ ដែលកំណត់នៅក្នុងស្នាដៃរបស់គាត់ឈ្មោះ ‍«ឌឺ ស្ពីរីត អហ្ថ ឡរ "The Spirit of Law" (1728-1748)»​ ស្នាដៃ​នេះ​ត្រូវបាន​បោះពុម្ព​ជា​លើកទីមួយនៅ​ក្នុងឆ្នាំ ១៧៤៨ ។ លោក ម៉ង់តេរីយើ​ បានធ្វើ​ការកត់សម្គាល់​ថា ​«មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន ដែល​ដឹកនាំ​មនុស្ស​រួមមាន អាកាសធាតុ សាសនា ច្បាប់ និង​គោលការណ៍​នៅ​ក្នុង​អតីតកាល ដូចជា​សីលធម៌ ទំលាប់ ប្រពៃណី លទ្ធផលទាំងអស់នេះ បង្កើត​បានជា​ព្រលឹង​ទូទៅ​របស់​ប្រជាជន »។

៣.អំណាចតុលាការ ជាអំណាចវិនិច្ឆ័យ ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌ នៃច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី ។ អំណាចនេះ​ ត្រូវប្រគល់ឲ្យទៅសភាខេត្ត សភាក្រុងនិមួយៗ ដែលកាន់កាប់ អំណាចតុលាការ ។

ឬ​ក្នុង​ករណី​ខ្លះ​ទៀត អ្នកមាន​លុយ​ ដែល​មិន​ចង់​ទុក​ជា​លុយ​រៀល ហើយ​ក៏​មិន​អាច​ទុក​​ជា​ដុល្លារ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បាន អាច​នាំ​គ្នា​យក​លុយ​ទៅទិញ​មាសទុក​ជំនួស​វិញ។ ការទុក​លុយ​ជាមាស​នេះ ក៏​មិនខុស​ពី​ការ​យក​លុយ​ទៅ​ទុក​នៅ​ឯ​ធនាគារ​បរទេស​ដែរ គឺ​វា​នាំ​ឲ្យ​​​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាត់បង់​មូលធន សម្រាប់​ជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច។

តាមឯកសារខ្លះ និងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ជាពិសេសការស្រាវជ្រាវខាងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ យើងអាចដឹងពីការបែងចែកទ័ពខ្មែរ ទោះខាងជើងគោកក្ដី ខាងជើងទឹកក្ដីដូចតទៅ:

ក្នុងគណិតវិទ្យា ចំនួនអូតូម៉ហ្វីស(Automorphic number) គឺជាចំនួនដែលខ្ទង់ចុងក្រោយនៃការេរបស់វាដូចនឹងខ្ទង់ចុងក្រោយនៃលេខដើម ។ ឧទាហរណ៍ 52 = 25, 762 = 5776 និង 8906252 = 793212890625 ។

កុំព្យូទ័រ Desktop គឺជាកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួនបានរចនាឡើងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ធម្មតានៅទីតាំងតែមួយនៅលើឬនៅជិតតុមួយឬតុដោយសារតែការតម្រូវឱ្យមានទំហំនិងអំណាចរបស់ខ្លួន។ ការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធទូទៅបំផុតមានករណីដែលជាម្ចាស់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល, motherboard (ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសៀគ្វីមួយដែលបានបោះពុម្ពដោយមានការ microprocessor ជាអង្គភាពដំណើរការកណ្តា (CPU), ការចងចាំ, រថយន្តក្រុង, និងសមាសធាតុអេឡិចត្រូនិផ្សេងទៀត), ការផ្ទុកថាស (ជាធម្មតាមួយឬថាសរឹងបន្ថែមទៀត ដ្រាយ, ដ្រាយឌីសអុបទិក, ហើយនៅក្នុងម៉ូដែលដ្រាយថាសមួយដើមថាសទន់); ក្តារចុចនិងកណ្តុរសម្រាប់ការបញ្ចូល; និងម៉ូនីទ័រកុំព្យូទ័រនិងជាញឹកញាប់ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ពសម្រាប់លទ្ធផលមួយ។ ករណីនេះអាចនឹងត្រូវបានតម្រង់ទិសផ្ដេកឬបញ្ឈរនិងបានដាក់ទាំងក្រោម, នៅក្បែរឬនៅលើកំពូលនៃតុមួយ។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាបណ្ដុំនៃសមាសភាគរាងកាយដែលបង្កើតប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រមួយ។ ផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រគឺជាផ្នែករាងកាយឬសមាសភាគនៃកុំព្យូទ័រដូចជាម៉ូនីទ័រ, ក្តារចុច, ការផ្ទុកទិន្នន័យកុំព្យូទ័រ, កាតក្រាហ្វិកកាតសំឡេង, motherboard និងដូច្នេះនៅលើទាំងអស់ដែលជាវត្ថុរូបីយ។ [1] ដោយផ្ទុយ, កម្មវិធីនេះគឺជាការណែនាំដែលអាចត្រូវបានរក្សាទុកនិងដំណើរការដោយផ្នែករឹង។

រាល់កិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និង​កុមារត្រូវរៀបចំជាសាធារណៈ។ គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់​កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារអាចរៀបចំកិច្ចប្រជុំជាសម្ងាត់បាន ដូចជា ករណី​រំលោភសេពសន្ធវៈ ការរំលោភបំពានលើកុមារដែលតម្រូវឱ្យ​មាន​កិច្ចការពារកិត្ដិយស ឬសុវត្ថិភាពរបស់បុគ្គល។
តាមប្រពៃណីរបស់សិន្ហលី Sinhalese នៃស្រីលង្កា ព្រះពុទ្ធសាសនាបាននាំចូលមកស្រីលង្កាដោយ មហិន្ទ Mahinda ដែលគេជឿថាជាព្រះរាជបុត្ររបស់ ព្រះអធិរាជអាសោក នៃមឧរ្យៈ Maurya (ឥណ្ឌាសម័យបុព្វកាល) ក្នុងសតវត្សរ៍ទី៣មុនគ្រឹស្តសករាជ ជាចំណែកមួយនៃសកម្មភាព របស់សមណទូត ក្នុងជំនាន់អាសោកសម័យ ។ ក្នុងស្រីលង្កា ព្រះមហិន្ទ បានបង្កើតអារាមមហាវិហារនៃអនុរធបុរៈ ។ ក្រោយមកអារាមមហាវិហារ ក៏បានបែកជា៣ក្រុម ដែលគេស្គាល់តាមទីតាំងមណ្ឌល ជាមហាវិហារ១ អភយគីរីវិហារ១ និងជេតវនវិហារ១ ។ ក្នុងគ.ស១,១៦៤ ដោយមានការណែនាំពីថេរៈ២អង្គ ពីសាខាព្រៃ (ប្រហែលជាមានទីតាំងក្នុងព្រៃ) នៃមហាវិហារ, ស្តេចស្រីលង្កាបានបង្រួបបង្រួម ភិក្ខុទាំងអស់ក្នុងស្រីលង្កា ឲ្យចូលទៅក្នុងការហាត់រៀនក្នុងមហាវិហារ ត្រឹមត្រូវតាមប្រពៃណីវិញ ។​ បីបួនឆ្នាំក្រោយបន្ទាប់ ពីការមកដល់នៃស្ថាវិរៈ មហិន្ទៈ, សង្ឃមិត្តដែលគេជឿថាជាបុត្រីរបស់អធិរាជអាសោក បានមកកាន់ស្រីលង្កា ។ ព្រះនាងសង្ឃមិត្តបានបង្កើតឲ្យមាន ក្រុមភិក្ខុនីជាលើកដំបូង ក្នុងស្រីលង្កា ប៉ុន្តែក្រុមភិក្ខុនី ត្រូវសាបសូន្យទៅវិញ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១១នៅស្រីលង្កា និងសតវត្សរ៍ទី១៣នៅក្នុងភូមា ។ នៅគ្រឹស្តសករាជ៤២៩ តាមសេចក្តីសុំពីអធិរាជប្រទេសចិន ភិក្ខុនីជាច្រើនពីអនុរធបុរៈ បានបញ្ជូនឲ្យទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីបង្កើតក្រុមភិក្ខុនីនៅទីនោះ ។ វិន័យភិក្ខុនីបានរីកចម្រើនទៅដល់ប្រទេសកូរេ ។ ក្នុងឆ្នាំ១,៩៩៦ ភិក្ខុនី១១រូបបានត្រូវជ្រើសរើសពីស្រីលង្កា ហើយបំបួសជាភិក្ខុនី ពេញលក្ខណៈដោយ ក្រុមភិក្ខុថេរវាទ រួមជាមួយនឹងភិក្ខុនីពីកូរេ នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ។ មានការមិនយល់ស្របក្នុងចំណោម អ្នកគ្រប់គ្រងវិន័យថេរវាទ ថាតើការបំបួសបែបនេះមិនត្រឹមត្រូវ ។ ក្នុង២ឬ៣ឆ្នាំកន្លងមក អ្នកដឹកនាំគណៈទម្ពុល្លៈ Dambulla (ខេត្តមួយក្នុងភូមិភាគកណ្តាលនៃស្រីលង្កា) បានធ្វើពិធីបំបួសដល់ភិក្ខុនីជាច្រើនរយអង្គ ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានត្រូវអ្នកដឹកនាំឯទៀត ក្នុងនិកាយសៀម Siam Nikaya និងអមរបុរៈនិ កាយ Amarapura Nikaya ពោលនិន្ទា ហើយនិងគណៈដឹកនាំព្រះពុទ្ធសាសនាភូមា បានប្រកាសថាការបំបួសភិក្ខុនីក្នុងសម័យថ្មី មិនត្រឹមត្រូវឡើយ ពិតមែនតែមានភិក្ខុភូ មាខ្លះមិនយល់ស្រប ។

ជំនឿ​នៅ​កម្លាំង​ក្រៅ​ខ្លួន គឺ​ជា​មនោគមវិជ្ជា​ដ៏​ពេញ​និយម​របស់​អ្នក​កាន់​អាវុធ​។ គេ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កត្តា​មួយ ដែល​អាច​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​របស់​កងទ័ព​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​​ផង​ដែរ ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​គេ​មាន​ភាព​កក់​ក្ដៅ និង​ការ​ជឿជាក់​ក្នុង​ខ្លួន​។ ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុត​មាំ​លើ​មន្ត​អាគម និង​អភិនីហារ​បែប​នេះ​ដែរ​។ ក៏​ដូច​ជា​មេ​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ដទៃ​ទៀត​ដែរ ទ្រង់​តែង​ពាក់​បន្តោង​យ័ន្ត និង​គ្រឿង​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ​ផ្សេងៗ ដែល​គេ​ហៅថា “ផ្ទៃគ្រូ”។ ពួក​គេ​តែង​សាក​ល្បង “ផ្ទៃគ្រូ” ជា​រៀង​រាល់​សប្ដាហ៍ ដើម្បី​ល្បងមើល​ថា​ តើ “ផ្ទៃគ្រូ” នេះ​មាន​បារមី​យ៉ាងណា​? លោក នី វ៉ាន់ធី តែង​​សង្កេត​ឃើញ​ថា ភាគ​តិច​​ណាស់​ដែល​ពួក​គេ​បាញ់ “ផ្ទៃគ្រូ” ត្រូវ​។ ដូច្នេះ​ហើយ កំឡុង​ពេល​នោះ គាត់​ពិបាក​នឹង​ជឿ​លើ​បារមី​បាញ់​មិន​ត្រូវ ដុត​មិន​ឆេះ​របស់​កន្សែងយ័ន្ត​នេះ​ណាស់​។ ប៉ុន្តែ គាត់​ត្រូវ​ស្ទាក់​ស្ទើរ​វិញ ដោយ​សារ​ការភ្នាល់​គ្នា​រវាង​ក្រុម​គាត់​ជាមួយ​នឹង​ពួក​យួន​យៀក​មិញ​។ នាយទាហាន រស់ ហឿន ដែល​ជា​កូន​ចៅ​ម្នាក់​របស់​ទ្រង់ មាន​ជំនឿ​​ងប់​ងល់​លើ​គ្រឿង​វត្ថុ​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ​ទាំងនេះ ដំណាល​ពេល​ដែល​មេ​ទ័ព​យួន​យៀក​មិញ មិន​ជឿ​លើ​ជំនឿ​ផ្ដេសផ្ដាស​បែប​នេះ​។ រឿង​​ភ្នាល់​គ្នា​នេះ បាន​កើតឡើង​នៅ​កំឡុង​ឆ្នាំ ១៩៤៩ នៅ​ចំ​ពីមុខ​បន្ទាយ​របស់​ក្រុម​ទាំងពីរ​នេះ​។ កាល​នោះ ទាំង​ពីរ​ក្រុម​បាន​បោះ​ទីតាំង​ទ័ព​នៅ​ទល់មុខគ្នា ដោយ​ដាក់​ទង់ សម្គាល់​​របស់​ផង​ខ្លួន​នៅ​ទន្ទឹម​​គ្នា មិន​ឱ្យ​ទាប ឬ​ខ្ពស់​ជាង​គ្នា​ឡើយ​។ ដូច​សព្វ​មួយដង នៅ​ព្រឹក​មួយ ទាំង​ពីរ​ក្រុម​បាន​ចេញ​មក​គោរព​ទង់​សម្គាល់​រៀងៗ​ ខ្លួន​។
អត្ថន័យចុងក្រោយនេះមានសារៈសំខាន់មួយដែរ ព្រោះនាំឲ្យសាមីជនទទួលបានកម្លាំងចិត្ត មានជំនឿថា ខ្លួនពិតជាបានសុខសប្បាយចៀសផុតពីគ្រោះថ្នាក់ទាំងពួង។ ដូចនេះ ការប្រកបការងារចិញ្ចឹមជីវិតមានលំនឹង រីកចម្រើនទៅមុខជាដរាប។

ស្រុកសៀមរាបមានឃុំចំនួន១០ គឺឃុំ ស្លក្រាម ស្វាយដង្គំ គោកចក សាលាកំរើក នគរធំ ជ្រាវ ចុងឃ្នៀស សៀមរាប សំបួរ និងឃុំស្រង៉ែ ហើយមានភូមិចំនួន ៧៦ ។ ក្នុងចំណោមឃុំទាំង១០នេះ ឃុំ ស្លក្រាម ស្វាយដង្គំ គោកចក និងសាលាកំរើក ជាតំបន់ទីប្រជុំជន ចំណែកឃុំស្រង៉ែជាតំបន់រដ្ឋបាលស្រុក ។ នៅឆ្នា ២០០៥ ស្រុកសៀមរាប បានអនុវត្តនូវរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលថ្មី ដែលមានការិយាល័យ ចំណុះស្រុក ១០ ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ការិយាល័យប្រជាពលរដ្ឋ និងការិយាល័យជំនាញរបស់ស្រុក ១៣ មានមន្ត្រី-បុគ្គលិកបំរើការងារសរុប ១០២ នាក់ ។ ដោយទ្បែក ការិយាល័យច្រកចេញចូលតែមួយ គឺជាការិយាល័យបំរើ ប្រជាពលរដ្ឋ នៅកន្លែងតែមួយ មានភាពងាយស្រួល ឆាប់ តំលៃថោក និងមានតម្លាភាព ។

ជនជាតិនេះមានបាបកម្មខ្លាំងណាស់ហេតុតែពុំបានដឹងនូវពាក្យដែលប្រើសព្វថ្ងៃជាពាក្យប្រមាថចំពោះបុព្វជនខាងដើម និង បុព្វជន​​បច្ចុប្បន្ន (មាតា) បង្កើត ។ តើអោយពួកគេអាច​រុងរឿងថ្កុំថ្កើន​ ម្តេចទៅ បើពួកគេមានកំហុសមាក់ងាយអ្នកមានឧបការះគុណម្លឹងៗ អញ្ចឹងហើយបានជាអ្នកនគរនេះពេលស្លាប់ទៅ គេតែងតែលើកទង់ក្រពើពណ៏សអោយម្នាក់មួយៗ គ្រប់ៗគ្នារាល់​ពេលស្លាប់​ ទាំងគ្រហស្ថ បព្វជិត អ្នកមានអ្នកក្រអ្នកតូចអ្នកធំបុរសស្រ្តីបណ្ឌិត…។ល។

ជាព្រះរាជបុត្រនៃព្រះបាទនរោត្តម-សុរាម្រិត និង ព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ-កុសមៈ ព្រះសីហនុបានកាន់តំណែងជាច្រើនមែនទែនតាំងពីឆ្នាំ១៩៤១ ដែលសៀវភៅកំណត់ត្រាពិភពលោកហ៊្គីននីស បង្ហាញថាទ្រង់ថាជាអ្នកនយោបាយដែលបានបម្រើក្នុងដំណើរផ្លាស់ប្ដូរនៃមុខតំណែងនយោបាយធំៗបំផុតរបស់ពិភពលោក។ ទាំងនេះរួមមានពីរអាណ្ណត្តិជាព្រះមហាក្សត្រ តំណែងពីរជាសម្ដេចព្រះរាជបុត្រ តំណែងមួយជាប្រធាន តំណែងពីរជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដូចគ្នាតំណែងមួយចំនួនជាមេដឹកនាំនៃរដ្ឋាភិបាលនិរទេសជាច្រើន។ ទ្រង់បានបម្រើការជាប្រមុខរដ្ឋជាអាយ៉ងរបស់រដ្ឋាភិបាលខ្មែរក្រហមនៅឆ្នាំ១៩៧៥–១៩៧៦។

ខុសពីចលនាជាតិនិយមកម្ពុជាទំនើបដទៃទៀត ចលនាខ្មែរឥស្សរៈបានជ្រើសរើសយកផ្លូវតស៊ូ ដោយអាវុធចេញពីក្នុងព្រៃ ដើម្បីតាមទារឯករាជ្យពីបារាំង។ តើពួកគេមានយុទ្ធសាស្ត្រអ្វី ជាទីអាង? លោក វ៉ាន់ធី បានឆ្លើយតបយ៉ាងខ្លីថា គឺ “សង្គ្រាមទ័ពព្រៃ”។ តើអ្វីជាសង្គ្រាមទ័ពព្រៃ? តើពួកយុទ្ធជន ខ្មែរឥស្សរៈ មានជំនាញធ្វើសង្គ្រាមទ័ពព្រៃកំរិតណា? លោក នី វ៉ាន់ធី ដែលបានរៀនសូត្រជាមួយ អតីត នាយទាហានជប៉ុនមួយរូប ដែលមិនបានដកថយក្រោយអធិរាជជប៉ុនចុះចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ គឺ លោក តាដាកុមា (TADAKUMA) និងអនុវត្តផ្ទាល់ក្នុងអំឡុងពេលតស៊ូ បានរៀបរាប់ប្រាប់យើងឱ្យ ដឹងដូចតទៅ ៖ សង្គ្រាមទ័ពព្រៃ គឺជារបៀបនៃការវាយលុក ដែលប្រើមនុស្សរស់នៅជុំវិញតំបន់ ដែលខ្មាំងកាន់ កាប់ ឬ ឡោមព័ទ្ធ។ សង្គ្រាមទ័ពព្រៃនេះ មានលក្ខណៈសំគាល់ចំបងៗ ដែលយុទ្ធជនរបស់ពួកគេ ត្រូវ ដឹងខ្លួនជាមុនដូចខាងក្រោមៈ

រាប់កប្បក៏មិនអស់អំពីភ្លើងទុក្ខ ភ្លើងកិលេសទាំងនេះ ។ បើចង់រំលត់ភ្លើងនោះ ឲ្យអស់ចេញ តើត្រូវរំលត់ដោយអ្វី? ត្រូវរំលត់ដោយ បញ្ញាជាសម្មាទិដ្និ គឺបញ្ញាឃើញច្បាស់

For a graphical version of this list, see list of countries by population (graphical). See also List of sovereign states and dependent territories by population density and the list of regional organizations by population.

កម្ពុជាត្រូវបានចែកទៅជាភូមិភាគ និងភាគពិសេសៗដោយក.ប.ក. ព្រំសីមាក្នុងនោះបានប្រែប្រួលតិចតួចអស់រយៈពេលជាងច្រើនឆ្នាំ ។ ដែលក្នុងតំបន់ទាំងនេះ ដំបូងរបស់ក.ប.ក.មានកិច្ចការលើការរំដោះ តាមគោលនយោបាយដែលបានគន់គូររួចហើយ គឺការប្រហារជីវិតដាច់ខាតនូវអតីតពួកនាយទាហានកងទ័ពជាតិខ្មែរ (ក.ជ.ខ.) និងគ្រួសាររបស់ពួកគេ ដោយគ្មានការជំនុំជម្រះ រឺ ការប្រារព្ធពិធីអ្វីឡើយ ។
អ្នកកាសែតក៏ត្រូវមាននៅការបញ្ជាក់នៅរូបថតមួយចំនួនផងដែរព្រោះវាបានជាប់ទាក់ទងជាមួយនិងហេតុការណ៍ឬាំងនោះផងដែរនិងងាយស្រួលអោយអ្នកអានឫអ្នកមើលឆាប យល់។ព័ត៌មានដែលបានផ្សាយចេញទៅបានធ្វើអោយនិយោជិកបានដឹងនៅព័ត៌មានដែរល្អៗអំពីព័ត៌មានដែលផ្សាយចេញទៅ និងមានមនុស្សមួយចំនួនទៀតបានចូលចិត្តច្រៀងចំរៀង អំពីវិជ្ជាជីវះសារព័ត៌មានផងដែរហើយពួកគេក៏មិនដែរចាក់ចេញពីរង្វងនៃសារព័ត៌មានដែរឯមនុស្សឯទៀតដែរចូលចិត្តសារព័ត៌មាននិងចូលចិត្តថតរូបដែរ។

+ គ.ក.ស.ក ត្រូវជួយក្រុមប្រឹក្សាខេត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការឆ្លើយតបនឹងតម្រូវ​ការ និងផ្ដល់ការគាំទ្រនានាដល់ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ និងក្រុមប្រឹក្សាសង្កាត់ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារនៅក្នុងឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ។

ក្រៅពីសកម្ម​ភាព​ពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចយុវជន និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជន ប.យ.ក បាន​​កំពុង​​ធ្វើ​​​ការ​លើក​​កម្ពស់​ឱ្យ​យុវជន​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​សកម្មភាព​​សង្គ​ម​​ សិទ្ធិ​​មនុស្ស​ និង​សហគមន៍។​ សកម្មភាព​របស់​​យុវជន​​​ក្នុង​​កិច្ច​ការ​​សហគមន៍​​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ទំនាក់​ទំនង​របស់​​យុវជន​​នៅ​​តាម​​ទីក្រុង​ យុវជន​​​សហគមន៍​​ ប្រជាពល​រដ្ឋ​សហគមន៍​ និងជន​ដែល​រងគ្រោះដោយ​ការរំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ជិតគ្នា ហើយ​ធ្វើការ​គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុង​ការដោះស្រាយបញ្ហារួម។ លើសពីនេះ ប.យ.ក បានធ្វើការយ៉ាងសកម្ម​លើ​​យុទ្ធ​នាការតស៊ូមតិ​ដើម្បីការពារ និងអភិរក្ស ​ធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងបរិស្ថាន និងជម្រុញ​ឱ្យមានការប្រើប្រាស់ធនធានទាំងនេះ​ ឱ្យមានតម្លាភាព និង​និរន្តរភាព។ ប.យ.ក បានកំពុងធ្វើ​ការ​សហការ​ក្នុង​ភាព​ជាដៃគូ​ជាមួយអង្គការ សមាគម សហគមន៍ បណ្តាញ សហជីព ក្រុមក្លឹប ក្នុងការធ្វើការរួមគ្នា​ដើម្បីលើក​កម្ពស់ និងជម្រុញឱ្យមាននីតិរដ្ឋ ប្រជាធិបតេយ្យ សន្តិភាព​ ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និងការអភិវឌ្ឍន៍​ប្រកបដោយ​និរន្តរ​ភាព។

មិត្តអ្នកអានទាំងឡាយពេលដែលបានតាមដានមកដល់ត្រឹមនេះទើបយល់ថា វាគួរអោយសង្វេកណាស់ ពេលដែលយើងពុំបានដឹងនូវរឿងពិតរបស់​ខ្លួនប្រៀបបី​ដូចជាមនុស្សខ្វាក់​ដើរកណ្តាល ​ ថ្ងៃត្រង់ ហើយនៅក្នុងដៃមានកាន់ចង្កៀងមួយទៀតតែទីបំផុតតើមានប្រយោជន៍អ្វីដល់មនុស្សដែលខ្វាក់ចំពោះពន្លឺដែលខំចែងចាំងនោះ ។ យើងជាកូនក្មែរប្រុសស្រីក៏មិនខុសគ្នាដែរ (គឺរស់នៅ​ ក្នុងភូមិម៉ែបានកេរ៌្តពីម៉ែនាំគ្នាជេរប្រមាទម៉ែ ព្រោះអ្នកស្រុកនេះគេមិនដែលជេរឪឡើយ) រឿងរ៉ាវដែលនាំឲ្យជេរម៉ែនោះ គេបានឆ្លាក់ទុកនៅប្រាសាទនាគព័ន្ធ (រូបម៉ែពាក់ម្កុដរាជកប់ត្រឹមក រួចហារ​ មាត់ស្រែកដង្ហោយឲ្យកូនប្រុសស្រីជួយតែនៅលើម្កុដរបស់គាត់គេអោយទូលយោនី (ភេទរបស់ស្រ្តី) នេះជាហេតុនាំអោយកូនក្មែរជេរម៉ែ ព្រោះគេពុំអា​ចមើលឃើញក្បាល​ម្តាយឡើយគឺ​ឃើញតែ​ ភេទ​របស់គាត់ ។ តើពេលណាទើបម៉ែអាចអង្គុយលើភេទរបស់ខ្លួនបានវិញ ?

ហោរា : ជាមន្ត្រី១ប្រភេទដែលមានមុខងារសំខាន់ណាស់ដែរ ព្រោះក្នុងសម័យនោះ តាំងពីក្សត្រទ្រង់រាជ្យដល់អាណាប្រជានុរាស្ត្រសុទ្ធ តែមានជំនឿលើការទស្សន៍ទាយ ។ មុននឹងលើករាជធានីពីទួលបាសានមកភ្នំពេញ ព្រះបរមរាជាទី២ ចៅពញាយ៉ាត ទ្រង់បានបញ្ជា ឧកញ៉ាហោរាធិបតីខៀវ និងមន្ត្រីឯទៀតអោយមកពិនិត្យមើលក្នុងកន្លែងតាមក្បួនហោរាសិន ។ ឯព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ពេលទ្រង់ យល់សុបិន្តឃើញនាគដេញពាំស្វេតច្ឆត្រ ក៏បានអោយហោរាទស្សន៍ទាយទៅឃើញថាមានគេចង់ជ្រែករាជ្យ គឺស្ដេចកននេះឯង ។
ផ្នែកឯកសារបេតិកភ័ណ្ឌជាតិ ៖ ផ្នែកនេះមានឯកសារប្រមាណ ២៣.០០០ក្បាល ជាភាសាបារាំង អង់គ្លេស ដែលសល់ពីសម័យបារាំង។ ឯកសារនេះ មានឯកសារច្បាប់ ឯកសាររដ្ឋបាល នៃប្រទេសកម្ពុជា និងឥណ្ឌូចិន ព្រមទាំងសៀវភៅវប្បធម៌ សិល្បៈ ការធ្វើដំណើរ និងប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជា។

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងចូលមកដល់ដើមទសវត្ស១៩៥០ បំណងប្រាថ្នារបស់ព្រះបាទសីហនុបានកាន់តែមានភាពជាតិនិយម និងព្រះអង្គបានទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណានិគមជនបារាំងនិងចង់ឱ្យមានការចាកចេញទាំងស្រុងរបស់ពួកគេពីឥណ្ឌូចិន។ នេះបានដាស់ពញ្ញាក់មនោសញ្ចេតនានៃប្រជាជាតិក្មេងខ្ចីនៃសហភាពឥណ្ឌូចិន: រដ្ឋវៀតណាម សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យវៀតណាម និងព្រះរាជាណាចក្រលាវ។ ព្រះអង្គបានយាងទៅក្រៅស្រុកទៅកាន់ប្រទេសថៃនៅខែឧសភា ១៩៥៣ ពីព្រោះការគំរាមកំហែងដល់ព្រះជន្មរបស់ទ្រង់ដោយពួកបារាំង ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ហើយក៏បានត្រឡប់មកវិញ នៅពេលឯករាជ្យបានជោគជ័យនៅ ថ្ងៃ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣។ ខណៈដែលមានឯករាជ្យ កម្ពុជាបានទទួលនូវសម្ព័ន្ធភាពមួយជាមួយសហភាពបារាំង រហូតដល់ការបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ និងការបញ្ចប់នៃសហភាពឥណ្ឌូចិនជាផ្លូវការជាបន្តបន្ទាប់។

ផាយថុន មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ណាស់​ក្នុង​ការ​អាន​វាក្យ​សម្ពន្ធ (syntax)។ វាក្យសម្ពន្ធ​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​យក​ចេញ​ពី C ព្រោះ ផាយថុន សរសេរ​ឡើង​ក្នុង​ភាសា C ។ ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ដ៏​ធំ​មួយ​ជាមួយ​នឹង ផាយថុន គឺ​ការ​ប្រើ​ចន្លោះទំនេរ (whitespace) ដើម្បី​កំណត់​ព្រំដែន​កូដ៖ ដំណក​ឃ្លា ឬ ការ​ខិត​ចូល (tab) ត្រូវ​បាន​ប្រើ ដើម្បី​រៀបចំ​កូដ​តាម​ចំនួន​ដំណក​ឃ្លា ឬ​ការ​ខិត​ចូល។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា នៅ​ចុង​បន្ទាត់​និមួយៗ​មិន​មាន​សញ្ញា​ចុច​ក្បៀស ហើយ​ដង្កៀប ({}) ក៏​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្រើ ដើម្បី​ចង​កូដ​ជា​ក្រុម​ដែរ។ ការ​ផ្សំ​បញ្ចូល​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ ផាយថុន ក្លាយ​ជា​ភាសា​ដែល​ងាយ​ស្រួល​អាន។

ដោយសង់ភូមិជារាងមូល ដូចដែលយើងឃើញនៅភូមិភាគឥសានបច្ចុប្បន្ន ។ជនជាតិខ្មេរដើមមួយចំនួនទៀតបានចុះមកកសាង ភូមិនៅវាលទំនាបទន្លេមេគង្គ រឺមាត់បឹងទន្លេសាប ។

កិលេស គឺសោកស្តាយ ។ ភ្លើងកិលេសទាំងអស់នេះ ដុតបំពក់ចិត្ត ឲ្យក្តៅទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ តែងនាំចិត្ត ឲ្យទៅកើតក្នុងប្រេត នរក សត្វតិរច្ឆានគ្រប់ៗជាតិ មិនចេះអស់នូវ

ទីក្រុងបុរាណដែលប្រាសាទសម្បូរព្រៃគុហ៍ត្រូវបានរកឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជាឦសានបុរៈដែលជារាជធានីនៃចេនឡានៅសតវត្សទី 7 ។ ចេនឡាជាអតីតសាមន្តរដ្ឋនៃនគរវ្នំនោះគឺជាការមួយនៃរដ្ឋដំបូងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នោះទេប៉ុន្តែវាបានកើនឡើងជាបណ្តើរអំណាចនិងទីបំផុតបានចិត្រសេនាមហេន្ទ្រវរ្ម័នរបស់ស្តេចនៅក្នុងសតវត្សទី 7 ហ្វូណនដើមរបស់ខ្លួន។ លក្ខណៈពិសេសបុរាណវិទ្យាក្រុមចម្បងវិមានទាំងនេះត្រូវបានគេនិយាយថាបានបង្កើតឡើងដោយព្រះបាទឦសានវរ្ម័នដែលជាបុត្រារបស់ស្ដេចចិត្រសេនបាន។

ក្នុងករណីចាំបាច់ គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និង​កុមារអាចរៀបចំកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញ បានតាមការអញ្ជើញរបស់​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ ឬតាមសំណើរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ឬតាម​សំណើ​របស់គណៈអភិបាលខេត្ត ឬតាមសំណើរបស់សមាជិក​មួយភាគបីនៃ​ចំនួនសមាជិកគណៈកម្មាធិការទាំងមូល

ម្ចាស់ផ្ទះបានជិះឡានម៉ាកអាអូប៉ែលចេញ ចូលភូមិ មុខរីកជាប់ មើលគេឯងបែបត្រង់ចង់បង្ហាញបា្រប់អ្នកជិតខាងថា ខ្លួននេះហើយជាអ្នកមកនៅក្នុងមហាផ្ទះទំនើបសម្បើមក្នុងអាទិត្យក្រោយ។

តាមប្រភពរាជពង្សាវតាខ្មែរដដែល គេដឹងថា ចៅហ្វាយស្រុក សុទ្ធតែមានសក្ដិ ១០ឬ៩ហ៊ូពាន់ពីបុរាណរៀងមក តាំងឡើងសុទ្ធតែជាសម្ដេចចៅពញា ព្រោះចៅហ្វាយស្រុក ទាំងនោះសុទ្ធតែជាព្រះញាតិនៃព្រះរាជា តែក្រោយមក ចៅហ្វាយស្រុក ទាំងនោះច្រើនតែពុំសូវគោរពកោតខ្លាចសេនាបតីទើបត្រូវទម្លាក់មក នៅត្រឹមតែទីចៅពញា ។ គួរគប្បីជ្រាបថា ទីចៅពញា នេះក៏ជាឋានន្តរសក្ដិរបស់បុត្រស្ដេចទ្រង់រាជ្យដែរ (ឧ.ចៅពញាដំខាត់រាជា ចៅពញាចន្ទរាជា ចៅពញាតន់ ចៅពញាអន ចៅពញាញោម ។ល។) ។ បើចៅហ្វាយស្រុក ណាមានសក្ដិ៨ឬ៧ហ៊ូពាន់ ត្រូវតាំងជាពញា ។
ការ​ប្រជែង​ឥទ្ធិពល​គ្នា​រវាង​ចិន​និង​ជប៉ុន​បាន​ធ្លាយ​ចេញ​ហួស​ពី​ព្រំដែន​ នៃ​ទ្វីប​អាស៊ី ហើយ​ចូល​ទៅ​ដល់​វេទិកា​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ ជប៉ុន​ទាមទារ​ចង់​បាន​ដូច​ចិន​ដែរ អាសនៈ​អចិន្ត្រៃយ៍​មួយ នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ ហើយ​សុំ​ឲ្យ​លុប​បំបាត់​ចោល​មាត្រា​ទី​៥៣​នៃ​ធម្មនុញ្ញ​អង្គការ​ សហប្រជាជាតិ។ មាត្រា​ទី​៥៣​នេះ ចាត់​ទុក​ជប៉ុន​និង​អាល្លឺម៉ង់​ដែល​ជា​អ្នក​បាន​បង្ក​សង្រ្គាមលោក​លើក​ទី​ ពីរថា​ជា​ប្រទេស«សត្រូវ»។ ក៏ប៉ុន្តែ ចិន​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​វេតូ មិន​ព្រម​ឲ្យ​លុប​មាត្រា​នេះ​ចោល។ ចិន​អះអាង​ថា ជប៉ុន​ចង់​សើរើ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត ចង់​វិល​ទៅ​រក​អតីតកាល​យោធា​និយម​របស់​ខ្លួន​វិញ។ ដូចគ្នា​អ៊ីចឹង​ដែរ ចិន​មិន​ព្រម​ឲ្យ​ជប៉ុន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ សន្តិសុខ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ នេះ​គឺ​មក​ពី​ចិន​ចង់​រក្សា​លក្ខន្តិកៈ​របស់​ខ្លួន ជា​មហា​អំណាច​នយោបាយ​តែ​មួយ​គត់​នៅ​អាស៊ី៕

ប្រមូល និងវិភាគព័ត៌មាននិងទិន្នន័យដែលទាក់ទងនឹងយេនឌ័រ និង​តម្រូវ​ការស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារ ដើម្បីដាក់បញ្ចូលព័ត៌មានទាំងនេះ ទៅក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលប្រាំឆ្នាំ និងកម្មវិធីវិនិយោគបីឆ្នាំ​រំកិលប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត

ISO 3166-3, Codes for the representation of names of countries and their subdivisions – ផ្នែកទី៣៖ កូដសម្រាប់ឈ្មោះដែលធ្លាប់ប្រើរបស់ប្រទេស (Code for formerly used names of countries), កំណត់នូវកូដសម្រាប់ឈ្មោះប្រទេសដែលត្រូវបានលុបចោលចេញពីបទដ្ឋាន ISO 3166-1 ចាប់តាំងពីការចេញផ្សាយជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤។

ឆ្នាំ​១៩៤៩ ព្រះអង្គ​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រទេស​បារាំង​បញ្ឈប់​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​អាណាព្យាបាល ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា​នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៣ និង​ឆ្នាំ​១៨៨៤។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៩​ដដែល ព្រះអង្គ​បាន​ឡាយ​ព្រះហត្ថលេខា លើ​សន្ធិសញ្ញា​ឯករាជ្យ ដែល​ប្រទេស​បារាំង​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​នូវ​ឯករាជ្យ​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩៤៩ នេះ លុប​ចោល​នូវ​សន្ធិសញ្ញា​អាណាព្យាបាល​ឆ្នាំ​១៨៦៣ និង​ឆ្នាំ​១៨៨៤។

អត្ថបទសំខាន់ៈ ប្រវត្តិរបស់ការសែតនិងទស្សនាវដ្ដី ទស្សនាវដ្ដីរបស់សុភាពបុរស បានបោះពុម្ភផ្សាយនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៣១ នៅទីក្រុងឡុនដុន គឺបានត្រិះរិះដើម្បីអោយក្លាយទៅជាទស្សនាវដ្ដីទីមួយដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៏បំផុត។អ៊ីវ៉ាដ ខេវ( Edward Cave) គឺជាអ្នកដែលបានកែប្រែទស្សនាវដ្ដីរបស់សុភាពបុរស់ដោយការដាក់ឈ្មោះអោយថា"ស៊ីលវ៉ានុស អឺបាន"(Sylvanus Urban)​គឺជាមនុស្សដំបូង​ដែលបានប្រើការកំណត់​ទស្សនាវដ្ដី​នៅលើភាពស្រដៀង​នៃឃ្លាំងដាក់ឥវ៉ាន់​របស់យោធានៃសំភារៈផ្សេងគ្នា ពីដើមឡើយពាក្យ"magazine (ទស្សនាវដ្ដី)​បានក្លាយមកពី​ពាក្យអារ៉ាប់ប៊ីក​makhazin "ជាឃ្លាំងសំរាប់ផ្ទុកឥវ៉ាន់"។ វឺឌស្មីឌ(Wordsmith)​សំដៅដល់​ដើមកំណើតនេះ: ពហុវចននៃពាក្យអារ៉ាប់គឺម៉ាកហ្គ្សាន(makhzan): ឃ្លាំងសំរាប់ផ្ទុកឥវ៉ាន់ បានប្រើពាក្យដំណាង​ដូច"ជាឃ្លាំងសំរាប់ផ្ទុកពត៏មាន"សំរ៉ាប់សៀវភៅជាច្រើន​ហើយកំណត់ពេលវេលា​នៅពេលក្រោយ។ អ្នកប្រើប្រាស់ទស្សនាវដ្ដី​ដែលចាស់ជាងគេដោយប្រើការផ្ដិតនោះគឺ​ជាទស្សនាវដ្ដី​របស់ជនជាតិស្កត់ឡែន​ដែលបានបោះពុម្ភផ្សាយ​លើកទីមួយ​នៅក្នុងឆ្នាំ១៧៣៩ ថ្វីបើពហុគុនផ្លាស់ប្ដូរ​ក្នុងម្ចាស់កប៉ាល់​និង​ចន្លោះក្នុងការបោះពុម្ភសរុប​កន្លងទៅ​៩០ឆ្នាំ​អ្នកទន់ខ្សោយដែលមានការជំទាស់មិនយល់ព្រម។​បញ្ជីររបស់ លឡូអ៊ីត(Lloyd) ត្រូវបានរកឃើញ​នៅក្នុងហាងកាហ្វេនៅប្រទេសអង់គ្លេសរបស់ អិដវ៉ាដលឡូអ៊ីត​(Edward Lloyd)នៅឆ្នាំ១៧៣៤ វាគឺនៅតែបានបោះពុម្ភផ្សាយ​ដូចជា​ជំនួញការសែតប្រចាំថ្ងៃអញ្ចឹងដែរ។

នៅ​កម្ពុជា ដុល្លារ​អាមេរិក ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​​ជា​មធ្យោបាយ​​​សម្រាប់​កំណត់​តម្លៃ សម្រាប់​​ទូទាត់ និងសម្រាប់​សន្សំ ពោលគឺ តួនាទី​សំខាន់ៗ​ទាំង៣​ នៃ​រូបិយប័ណ្ណ។ តម្លៃ​ទំនិញ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​គិត​ជា​ដុល្លារ ការទិញដូរ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​ទូទាត់​ដោយ​ប្រើ​លុយដុល្លារ ហើយ​ការ​ដាក់​លុយ​សន្សំ​នៅ​ធនាគារ ភាគច្រើន​ត្រូវ​ដាក់​ជា​ដុល្លារ។
នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ការប្រកួតប្រជែងដ៏សំខាន់ដែលប្រកួតប្រជែងដើម្បីក្លាយជាកីឡាករល្អបំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបគឺក្របខ័ណ្ឌ Champions League សម្រាប់ក្រុមកំពូល ៗ មកពីលីកកំពូលនៅក្នុងប្រទេសនីមួយ ៗ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ។ បន្ទាប់មកមាន UEFA Europa League ដែលជាក្រុមដ៏ល្អបំផុតបន្ទាប់ពីសមាជិកនីមួយ ៗ នៃ UEFA ។

នគរោបនីយកម្ម ​គឹជាការកើតឡើងពីធម្មជាតិនៃតំបន់ទីក្រុង​ ដែលជាហេតុធ្វើអោយមានការហូរចូលពីតំបន់ផ្សេងៗ ​ហើយនឹងការប្រមូលផ្ដុំប្រជាជនជនបទដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុង,នេះគឹជាអ្វីមួយដែលពិសេសបំផុត។​​ អង្គការសហប្រជាជាតិមានគ្រោងការថា​ ប្រជាជននៅពាក់កណ្ដាលពិភពលោកនឹងរស់នៅទីក្រុង ចុងឆ្នាំ២០០៨។​​​​ ដោយ២០៥០ គេបានព្យាករណ៏ថា​​​​​៦៤.១% និង​​​ ៨៥.9% ​​​​នៃប្រទេសបានលូតលាស់ជាច្រើនហើយនឹងការជួយអភិវឌ្ឈពិភពរបស់ប្រជាជនម្នាក់ៗនោះគឺក្លាយទៅជាការធ្វើនគរោបនីយកម្ម។
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារត្រូវរៀបចំ​កិច្ច​ប្រជុំសាមញ្ញប្រចាំខែ ត្រីមាស ឆមាស និងប្រចាំឆ្នាំជាទៀងទាត់ ដោយភ្ជាប់ជាមួយនូវរបៀបវារៈ និងឯកសារពាក់ព័ន្ធ។ នៅក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំទាំងនេះ គណៈកម្មាធិការត្រូវ ៖

Publishers, owners and other corporate executives, especially advertising sales executives, can try to use their powers over journalists to influence how news is reported and published. Journalists usually rely on top management to create and maintain a "firewall" between the news and other departments in a news organization to prevent undue influence on the news department. One journalism magazine, Columbia Journalism Review, has made it a practice to reveal examples of executives who try to influence news coverage, of executives who do not abuse their powers over journalists, and of journalists who resist such pressures.

ក្នុងករណីខ្លះ ដោយទ័ពមនុស្សមានចំនួនមិនគ្រប់គ្រាន់ គេអាចពឹងពាក់ដល់ពួកទ័ពបិសាចអោយមកជួយយកអាសាបាន ។ រឿងនេះមានលក្ខណៈអស្ចារ្យបន្តិច ប៉ុន្តែរាជពង្សាវតារខ្មែរបានកត់ត្រាទុកមកហើយមានលំនាំ ជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយយ៉ាងពិតប្រាកដ ។ យ៉ាងណាមិញ នៅគ.ស.១៥១៦ ទ័ពខាងស្ដេចកន បានដេញតាមទ័ពព្រះចន្ទរាជា ហើយទៅឡោមព័ទ្ធបន្ទាយពោធិ៍សាត់អស់រយៈពេល១២ខែ តែវាយលុកចូលពុំបានសោះ ។

តាំង​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០០៦​មក នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​ជា​បន្តបន្ទាប់​បាន​ផ្តើម​ខ្នះខ្នែង​ធ្វើ​ឲ្យ​ ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ចិន​និង​ជប៉ុន​វិល​មក​រក​ភាព​ធូរស្រាល​វិញ ដោយ​មិន​ទៅ​វិហារ​យ៉ាស៊ុយគុយនី ដូច​លោក​អតីត​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​Koizumi ទេ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​ទាំង​នេះ​បាន​ប្រឹងប្រែង​បង្ហាញ​ថា ជប៉ុន​ក៏​ចេះ​ដក​ខ្លួន​ឃ្លាត​ចេញ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​បន្តិច​ដែរ។

ប្រភពរាជពង្សាវតារខ្មែរ បាននិយាយទៀតថា កាលដែលសម្ដេចចៅហ៊្វាដុងជំទាវទេវីនារីសោភ័ណជៃ ដែលត្រូវជាបិតាមាតាសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសី ស្រីទេពធីតា ព្រះបរមរាជាទី៤ ទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់អោយជាងយកថ្មល្អិតល្អ មកសាងជារូបសម្ដេចចៅហ៊្វាដុង១ ជំទាវទេវីនារីសោភ័ណជៃ១ តម្កល់រូបទាំង២ នោះក្នុងសាលាមួយទុកអោយសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសីគោរពរៀងមក" ។

ទោះបីជាលទ្ធិទេវរាជត្រូវខ្មែរបោះបង់ចោលជាស្ថាពរតាំងពីបដិវត្តន៍ នាយត្រសក់ផ្អែមមកម៉្លេះក៏ដោយ ក៏ព្រះមហាក្សត្រនៅមានលក្ខណៈពិសិដ្ឋពុំមានជនណាល្មើសបានឡើយ ហើយដែលគេនិយមហៅថា ព្រះសម្មតិទេព គឺថាជាជនខ្ពង់ខ្ពស់ផុតគេឬក៏ជា ទេវតា ដោយសន្មតក្នុងចំណោមមនុស្ស ជាអាណាប្រជានុរាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គ ។ លក្ខណៈពិសិដ្ឋរបស់ព្រះមហាក្សត្រខាងលើនេះ គឺបានមកពីពិធី រាជាភិសេក អោយឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ (manger la royaute) ។ ពាក្យ សោយ នេះខ្មែរពីបុរាណលោកបានប្រើជាហូរហែររៀងមក មានភស្តុតាងក្នុងសិលាចារឹកជាដើម តែលោកសរសេរថា ស្វេយ ទៅវិញ (ស្វេយវ្រៈ ធម៌្មរាជ្យ សិលាចារឹកប្រាសាទ លុះគ.ស.១០៤៩) ។ គួរគប្បីជ្រាបថាក្សត្រអង្គណាដែលមិនទាន់បានអភិសេក ហើយគ្រាន់តែបានទទួលរាជសម្បត្តិគ្រប់គ្រងអាណាប្រជានុរាស្ត្រជាបណ្ដោះអាសន្នសិននោះ តាមក្បួនលោកអោយហៅថា គ្រងរាជសម្បត្តិ ដូចជាករណីរបស់ ព្រះបរមរាជាទី២ ចៅពញាយ៉ាត កាលដែលវាយរំដោះបានរាជធានីអង្គរពីកណ្ដាប់ដៃនៃទ័ពសៀម និងព្រះចន្ទរាជា កាលដែលមិនទាន់ច្បាំងឈ្នះស្ដេចកន ជាស្ថាពរនៅឡើយ ។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រសិនបើអភិសេកក្នុងពេលធ្វើសង្គ្រាមលោកអោយហៅថា សង្គ្រាមាភិសេក ហើយប្រសិនបើអភិសេកក្រោយ​ដែលបានបង្ក្រាបខ្មាំងសត្រូវអោយរាបទាបលោកអោយហៅថា ប្រាប្តាភិសេក ទៅវិញ ។ ត្រង់នេះ គួរគប្បីជ្រាបថាក្សត្រ​ដែលអាចអភិសេកឡើងសោយរាជ្យពេញលក្ខណៈជាព្រះមហាក្សត្របានលុះណាតែមាន គ្រឿងសម្រាប់រាជ្យ គឺ ព្រះខាន់១ ព្រះលំពែងជ័យ១ និង គ្រឿងព្រះបញ្ចក្សេត្រ ។ ប៉ុន្តែបើតាមឯកសារខ្មែរខ្លះ គេបញ្ចូលព្រះខាន់រាជ្យរឺព្រះខាន់ជ័យ នេះទៅក្នុងចំណោមគ្រឿងបញ្ចក្សេត្រ វិញដែលគេហៅថា បញ្ចកកុធភ័ណ្ឌ ឬ រាជកកុធភ័ណ្ឌ គឺ៖
កិលេសមាន៣ជាន់ ក្នុងជាន់អសកម្ម វាដេកសម្ងំស្ងៀមនៅបាតនៃសន្តានចិត្ត រង់ចាំឱកាសល្អ (អនុសយកិលេស) ប៉ុន្តែកាលណាមានការកំរើករញ្ជួយ លើផ្ទៃវិញ្ញាណ វានឹងបង្ហាញខ្លួននៅផ្ទៃខាងលើនៃចិត្ត ជាអកុសលចិត្ត ជាអារម្មណ៍ ជាចេតនា ។ កាលបើវាមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ កិលេសនឹងដល់នូវការប្រព្រឹត្តកន្លង (វិតិក្កមៈ) ប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ ដែលបណ្តាលឲ្យគេ ធ្វើអំពើដោយកាយ ឬ ដោយវាចា ។ ដើម្បីរំដោះចេញពីការឈឺចាប់ និងសេចក្តីតានតឹងចិត្ត អ្នកកាន់ថេរវាទ មានជំនឿថាត្រូវតែផ្តាច់ឫសកិលេស ឲ្យវិនាសរហូត ។ ជាដំបូងគេត្រូវធ្វើសតិចំពោះការអត់ធ្មត់ ដើម្បីការពារកុំឲ្យវាត្រួតត្រាលើអំពើ ដោយចិត្តនិងកាយ ។ បន្ទាប់មក គេនឹងផ្តាច់ឫសរបស់វា តាមរយៈនៃការស្រាវជ្រាវផ្ទៃក្នុងនៃចិត្ត ការពិចារណា ការពិសោធន៍ និងសេចក្តីយល់ដឹងនូវធម្មជាតិពិតរបស់វា ដោយប្រើឈាន ។ ពិធីការនេះ តម្រូវឲ្យគេធ្វើសារឡើងវិញ ចំពោះកិលេសនិមួយៗ ។ ការអនុវត្តន៍នឹងនាំអ្នកធ្វើឈាន ឲ្យដល់នូវអរិយសច្ចៈ៤ ការត្រាស់ដឹង និងព្រះនិព្វាន ។ និព្វានជាគោលបំណងទីបំផុត របស់អ្នកកាន់ថេរវាទ ហើយគឺជាទីបរមសុខ ដែលបុគ្គលបានរួចរំដោះ ពីសង្សារវដ្តនៃការកើត ឈឺចាស់ ស្លាប់ ។

បន្ទាប់ពីទ្រង់ត្រូវបានទម្លាក់ ព្រះសីហនុបានភៀសព្រះកាយទៅប៉ីជិង ហើយបង្កើតរណសិរ្សរួបរួមជាតិកម្ពុជា (Front Uni National du Kampuchéa – FUNK) និងបានចាប់ផ្ដើមគាំទ្រពួកខ្មែរក្រហមក្នុងការតស៊ូដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលន់-ណុលនៅភ្នំពេញ។ ព្រះអង្គបានបញ្ចូលសមាជិកថ្មីGouvernement Royal d'Union Nationale du Kampuchéa (រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា) ដែលរួមបញ្ចូលមានពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមផងដែរ។ បន្ទាប់ពីព្រះសីហនុបានសំដែងឱ្យឃើញនូវការគាំទ្ររបស់ទ្រង់ចំពោះពួកខ្មែរក្រហមតាមរយៈការទៅទស្សនកិច្ចពួកគេនៅសមរភូមិ ជួរទ័ពរបស់ពួកគេបានប៉ោងឡើងចំនួនយុទ្ធជនចាប់ពី ៦០០០ ទៅ ៥០០០០នាក់។ ទាហានកំណែនថ្មីជាច្រើនរបស់ខ្មែរក្រហមគឺជាពួកកសិករអនយោបាយដែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្នុងការគាំទ្រដល់ព្រះមហាក្សត្រ មិនមែនដើម្បីលទ្ធិកុម្មុយនិស្តទេ ដែលក្នុងនោះពួកគេយល់ដឹងតិចតួចណាស់។ ព្រះបាទសីហនុក្រោយមកបាននឹងលើកឡើង (១៩៧៩) ថារាជាធិបតេយ្យនឹងកំពុងបានគេលុបចោល ទ្រង់មានតែប្រយុទ្ធប្រឆាំងតែប៉ុណ្ណោះដើម្បីឯករាជ្យរបស់ប្រទេសទ្រង់ "ទោះបីជាប្រទេស[ទ្រង់]បានក្លាយទៅជាកុម្មុយនិស្តក៏ដោយ។" អំឡុងរបបលន់ណុល ព្រះសីហនុបានគង់នៅក្រៅប្រទេសភាគច្រើនបំផុតនៅកូរ៉េខាងជើង ដែលមានព្រះរាជដំណាក់ដូចវិមានមាន៦០បន្ទប់ ដែលថែមទាំងធ្លាប់មានរោងកុនមួយ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីទ្រង់ថែមទៀត។ ព្រះអង្គក្រោយមកទៀតបាននឹងត្រឡប់មករាជវាំងព្យុងយ៉ាងវិញក្រោយការលុកលុយរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៧៩។

ក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ លោកដាវី បឹឡូ បានពព្រីកគំរូនៃការទំនាក់ទំនងទៅលើវិធីសាស្រ្តលោក ស៉្យានួន និងវ៉េវឺស្តីអំពីបន្ទាន់នៃទំនាក់ទនង ហើយបានបង្កើតគំរូទំនាក់ទំនង SMCR។វិធីសាស្រ្តការបញ្ជូនសារនិងការទទួល ត្រូវបានបំបែកយ៉ាងច្បាស់ជាផ្នែកៗ ហើយបានពព្រីក នូវវិធីខាងលើនេះដោយអ្នកប្រាជ្ញជាច្រើន។

កាំភ្លើង តូច កាំភ្លើងធំ ជាអាវុធដែលច្រើនតែទិញពីពួកអឺរ៉ុបនៅស្រុកជ្វាម៉ាឡាយូ ។ ក្នុងដំណាក់ការចុងក្រោយនៃចម្បាំងរវាងព្រះ ចន្ទរាជា និងស្ដេចកន គេឃើញទាំងសងខាង បានចាត់អោយទិញអាវុធធុននេះរាប់ពាន់ដើមយកមកប្រើ ។

គាមិក្តី ជាអនាគាមិក្តី ជាអរហត្តក្តី ។ ជួនកាលក៏សម្រេច ដល់អរហត្ត តែម្តងក៏មាន ដោយអំណាច កម្លាំងឥន្រ្ទីយទាំង៥ កំចាត់បង់នូវ សំយោជនៈ៥ ខាងក្រោមអស់ ដោយ

រាជាធិរាជមិនសុខព្រះទ័យជាខ្លាំងនៅពេលទ្រង់បានព្រះសណ្ដាប់លឺនូវពាក្យសម្បថយ៉ាងអស្ចារ្យនេះ។ ក្នុងពិភពជំនឿឆ្វេងនៃនយោបាយភូមា ព្រះអង្គមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះអង្គម្ចាស់មិនហ្កោននៃអវៈបានចាញ់គភ៌សោយម្ហូបចំណីផ្សេងៗពីតំបន់ភូមាក្រោមមុនពេលព្រះនាងមានព្រះគភ៌។ ព្រះនាងបានផ្ដល់កំណើតដល់មិនយ៉ឺទ្ជ៏ហ្ស្វា មួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីការចូលទិវង្គតរបស់ប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏។ ពិតមែនហើយ មិនយ៉ឺទ្ជ៏ហ្ស្វាក្រោយមកចំរើនវ័យក្លាយជាអ្នកបង្កហាយនភាពដល់រាជាធិរាជ។
នៅពេលដែលប្រទេសអេស្ប៉ាញមានសង្រ្គាមស៊ីវិលក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ នាងធ្វើដំណើរទៅរដ្ឋធានីបាសូឡូណា នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដើម្បីទៅយកព័ត៌មានពីព្រឹត្តិការណ៍នោះ ជាមួយនឹងមិត្តភ័ក្ភិរបស់នាងឈ្មោះកាប៉ា នាងងបានទទួលឈ្មោះថ្មីមួយទៀត គឺ ឡាប៉េក្វាណា រ៉ូបៀរ la pequeña rubia ។ នាងអាចគ្រប់គ្រងពីស្ថានការណ៍ព័ត៌មានក្នុងសង្គ្រាមបានយ៉ាងល្អ នៅពាយ័ព្យទំបន់ Aragon នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសកូឡុំប៊ី។ នាងតែងតែធ្វើការជាមួយដៃរួមអាជីបរបស់នាង រ៉ូបឺត កាប៉ា​​ ហើយពួកគេបានទទួលជោគជួ័យយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងអាជីបការងាររបស់ពួកគេ រូបថតដំបូងដែលនាងបានថតក្នុងសង្គ្រាមគឺប្រើប្រាសើ់ កាមេរ៉ាប្រភេទ Rollei camera ដែលធ្វើឲ្យនាងមានការលំបាកយ៉ាងខ្លាំង តែនាងនៅតែជំនះរាល់ឧបសគ្គ រហូតបានទទួលជោគជ័យក្នុអាជីបការងារ។

ចូលរួមក្នុងការរៀបចំតាក់តែង ត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃការអនុវត្ដ​ផែនការសកម្មភាព និងថវិកាប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ទាក់ទង​នឹងការលើកកម្ពស់ និងការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាសមភាពយេនឌ័រ ស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារ

គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារមានសិទ្ធិ​ចូល​រួមនៅក្នុងរាល់កិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈកម្មាធិការនានា និងគណៈអភិបាលខេត្ត លើកលែងតែកិច្ចប្រជុំសម្ងាត់។ គណៈ​កម្មា​ធិការអាចចាត់តាំងសមាជិករបស់ខ្លួនយ៉ាងច្រើនពីររូប ដើម្បីចូល​រួម​ក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត និងកិច្ចប្រជុំ​របស់គណៈកម្មាធិការនានារបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។ សមាជិកដែល​ចាត់តាំងទាំងនេះ មានសិទ្ធិបញ្ចេញយោបល់ក្នុង​កិច្ចប្រជុំនានាដូចគ្នា​ នឹងសមាជិកដទៃផ្សេងទៀតនៃអង្គប្រជុំដែរ។ ក្នុងករណីសមាជិក​ដែលត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ ជាសមាជិកក្រុម​ប្រឹក្សា ខេត្ត សមាជិកនេះមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតអនុម័តក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុម​ប្រឹក្សាខេត្ត ប៉ុន្ដែមិនមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតអនុម័តក្នុងកិច្ចប្រជុំ​របស់​គណៈ​ អភិបាលខេត្តបានឡើយ

បណ្ណាល័យសាកលវិទ្យាល័យ នៅមានស្រាប់នៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យ ដែលមាននាទីសម្រាប់ឲ្យ និស្សិត សាស្រ្តាចារ្យ បុគ្គលិក នូវឯកសារ កាសិក្សា ស្រាវជ្រាវ អនុវត្តន៍ និងសកម្មភាពផ្សេងៗ។ បណ្ណាល័យសាកលវិទ្យាល័យមានច្រើនណាស់ស្ទើរតែគ្រប់សាកលវិទ្យាល័យទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដូចជាបណ្ណាល័យ ហ៊ុន សែន របស់សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងបណ្ណាល័យផ្សេងៗទៀត។ ប៉ុន្ដែខ្ញុំសូមបង្ហាញពីបណ្ណាល័យ សាកលវិទ្យាល័យជាយដែនមួយ គឺបណ្ណាល័យសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នៃសាកលវិទ្យាល័យ មានជ័យ។ បណ្ណាល័យសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ ៥ ភូមិបាណយ សង្កាត់ទឹកថ្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្នុងបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យមានជ័យបានបើកឲ្យប្រើប្រាស់ដំណាលនឹងការបើកបវេសនកាលរបស់សាកលវិទ្យាល័យមានជ័យដែរគឺនៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០០៨។ បណ្ណាល័យនេះជាបណ្ណាល័យធំជាងគេនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលមាននាទីសម្រាប់និស្សិត សាស្រ្តាចារ្យ និងបណ្ដា និស្សិត សាស្រ្តាចារ្យ សាកលវិទ្យាល័យនានាជុំវិញខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។ បណ្ណាល័យមានឯកសារទាំងអស់គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០១១ មានឯកសារប្រមាណ១០.០០០ក្បាល ទស្សនាវដ្ដី ១៣៧ច្បាប់ កាសែតអាន ១១១៤ច្បាប់ កាសែតម៉ាញ៉េ ៥៧៩សន្លឹក CD/VCD/DVD ជាង ៥០០បន្ទះ។ ក្នុងនេះឯកសារជា ភាសាខ្មែរ ១៥% អង់គ្លេស ៨០% និងភាសាផ្សេងៗ ៥% (កូរ៉េ ជប៉ុន ថៃ បារាំង វេតណាម និងបាលី ) ហើយឯកសាទាំងនោះចែកជាបីប្រភេទគឺ ខ្ចី(BR) អាន(RD) តម្ដាល់(LD)។

មានដែរ។ស៊ឹមបានឆ្លើយ។កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍មុន អាប្អូនខ្ញុំវាស្ម័គ្រចិត្តទៅសូមធ្វើផែកំពង់សោម។គេបានឆ្លើយប្រាប់វាថា គេមិនយកទាំងអស់គ្នាទេ ហើយគេថាចាំខែក្រោយបានគេឲ្យដំណឹង ព្រោះឥឡូវមិនទាន់មានម៉ាស៊ីនមកដល់...។អាប្អូនខ្ញុំវាថា វាមិនសង្ឃឹមបានទៅកំពង់សោមទេ ព្រោះមនុស្សច្រើនណាស់ គេបានទៅត្រសុលក្បាលទៅរករស់នៅកំពង់សោម ឯមេហាងបែបមិនចង់មើលមុខយើងផង។
ខាងត្បូងតស៊ូទាមទារដើម្បីរក្សានូវតួនាទីជាជនជាតិភាគតិច មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅវត្តចន្ទរង្សី ក្រុងព្រៃនគរ ដោយមានព្រះតេជព្រះគុណ ធម្មវិរយោ គឹម សាង ជា ព្រះប្រធាន ព្រះភិក្ខុ ថាច់ សឹង ជាអគ្គលេខាធិការ ព្រះ គ្រូ ថាច់ គង់ ជាហេរញ្ញិកនិងមានមេដឹកនាំខ្មែរក្រោម ជាព្រះ សង្ឃនិងគ្រហស្ថទាំង ១២ខេត្តក្រុងនៅកម្ពុជាចូលរួម ព្រះតេជព្រះគុណថាច់ ភោគ ពេលនោះគឺជាសមាជិក ។

The most common staple crops consumed during Han were wheat, barley, foxtail millet, proso millet, rice, and beans. Commonly eaten fruits and vegetables included chestnuts, pears, plums, peaches, melons, apricots, strawberries, red bayberries, jujubes, calabash, bamboo shoots, mustard plant and taro. Domesticated animals that were also eaten included chickens, Mandarin ducks, geese, cows, sheep, pigs, camels and dogs (various types were bred specifically for food, while most were used as pets). Turtles and fish were taken from streams and lakes. Commonly hunted game, such as owl, pheasant, magpie, sika deer, and Chinese Bamboo Partridge were consumed. Seasonings included sugar, honey, salt and soy sauce. Beer and wine were regularly consumed.

២.១ កាទទួលអ្នកអាន ការទទួលអ្នកអាន គឺជាកិច្ចការដំបូងបង្អស់ដែលបណ្ណារក្សត្រូវធ្វើនៅពេឡដែលមានអ្នកអានថ្មីចូលមកបណ្ណាល័យ។ អាស្រ័យហេតុនេះបណ្ណារក្សត្រូវភ្តល់ព័ត៌មាននិងណែនាំដល់ អ្នកអានអំពីស្ថានភាពនានាដែលមានក្នុងបណ្ណាល័យ ដើម្បើឲ្យពួកគេយល់ដឺងបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង និងរបៀបប្រើប្រាស់ បណ្ណាល័យ។ ២.២ កាងារខ្ចី-សង បណ្ណាល័យជាច្រើនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកអានខ្ចីសៀវភៅពីបណ្ណាល័យ សម្រាប់រយ:ពេលកំនត់ណាមួយ ហើយត្រូវយកសៀវភៅមកឲ្យបណ្ណាល័យវិញ។ ដើម្បើធានាថា អ្នកអានបង្វិលសៀវភៅឲ្យបណ្ណាល័យវិញតាមការកំណត់ របស់បណ្ណារក្ស។បណ្ណារក្សចាំបាច់ត្រូវបង្កើតឲ្យមានចរាចរសៀវភៅសមស្របឬប្រព័ន្ធឲ្យខ្ចីដម្បើរក្សាទុកកំណត់ត្រាក្នុងបញ្ជីសៀវភៅដែលឲ្យខ្ចីឬប័ណ្ណបណ្ណាល័យ។ បណ្ណារក្សអាចជ្រើសរើស យកកំណត់ត្រាណាក៍បាន (បញ្ជីសៀវភៅដែលឲ្យខ្ចី ឬ បណ្ណ័បណ្ណាល័យ) អាស្រ័យលើលទ្ធភាពធនធាន ថវិកាដែលបណ្ណាល័យមាន។ បណ្ណារក្សត្រូវចងចាំថា ចំពោះសៀវភៅឬ ឯកសារយោងមិនអនុញ្ញាតឲ្យខ្ចីចេញពីបណ្ណាល័យឡើយ។

The ISO 3166 standard is maintained by the ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA), located at the ISO central office in Geneva, Switzerland. Originally it was located at the Deutsches Institut für Normung (DIN) in Berlin, Germany. Its principal tasks are:
ដល់​ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ស្រេច​ហើយ ក៏​ដើរ​ទៅ​លុះ​ទៅ​ដល់​មុខ​ផ្ទះ​ហោរ​នោះ តា​ចាស់​ក៏​ស្រែក​សួរ​ទៅ​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ថា « អើ​អ្នក​អើយ! លោក​គ្រូ​នៅៗហ្នឹង​ឬ? »។ ម្ចាស់​ផ្ទះ​ក៏​ប្រាប់​មក​តា​ចាស់​ដូន​ចាស់​ថា «គាត់​នៅ​នេះមាន​ការ​អ្វី? តា​យាយ​អញ្ជើញ​ចូល​មក! »។ តា​ចាស់​យាយ​ចាស់​នោះ​គ្នា​ចូល​ទៅ​បន្តិច ហោរ​ដណ្តឹង​សួរ​មក​តា​យាយ​ថា «ចុះ​អញ្ជើញ​មក​នេះ មានការ​អ្វី?» ។ តា​ចាស់​យាយ​ចាស់ ជម្រាប​ទៅ​ហោរ​វិញ​ថា «ខ្ញុំ​មក​នេះ មាន​ការ​បន្តិច, សូម​លោកគ្រូ​មេត្តា​ករុណា​ចុះ» ។ ហោរ​សួរ​ថា «មាន​ការ​អ្វី? ចូរ​ថា​មក​ចុះ! » ។ តា​ចាស់​យាយ​ចាស់​ថា «ឱលោក​គ្រូ​អើយ​! យើង​ខ្ញុំ​ទាំង​ពីរ​នាក់​នេះ អត់​ម្ហូប​អាហារ​ទទួល​ទាន ពីរ​បី​ថ្ងៃ​ហើយ, តើ​ព្រឹក​នេះនឹង​បាន​អ្វី​ទទួល​ទាន​ឬ​ទេ? » ។ ហោរ​ចាប់​ក្តារ​ឆ្នួន​ឡើង វាយ​លេខ​មើល​ឲ្យ​តា​យាយ មើល​រួច​ស្រេច ក៏​ជម្រាប​តា​យាយស​ថា « ព្រឹក​នេះ តាយាយ​ឯង មុខ​តែ​លិទ្ធ​ប្រហុក​ក្នុង​ពាង!» ។ តា​យាយ​ឮ​ហោរ​ថា​ដូច្នោះក៏​នឹក​ក្នុង​ចិត្ត​ថា «ហោរ​នេះ គ្មាន​ពូកែ​ទេ ទាយ​ផ្តេស​ផ្តាស​សោះ,យើង​កុំ​ជឿ!» គិត​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ក៏​នាំ​គ្នា​លា​ហោរ​មក​ផ្ទះ​វិញ ហើយ​យាយ​ក៏​ប្រើ​តា​ឲ្យ​ទៅ​ចាប់​យក​ត្រី​ពី​ទ្រុងទៅ​ធ្វើ​ក្បែរ​ត្រពាំង​ជិត​ផ្ទះ តា​លូក​ចាប់​ត្រី​យក​មក​ក្រៅត្រី​វា​បម្រះ​រួច លោត​ចុះ​ត្រពាំង​ទៅ ។ តា​ក៏​ស្ទុះ​ទៅ​យក​អង្រុតដែល​គ្រប​ទន្សាយ​មក​ដេញ​រុត​ត្រី ។ ឯទន្សាយ​នៅ​ក្នុង​អង្រុត​នោះក៏​ផ្អើល​រត់​បាត់​ទៅ​ទៀត ។ យាយ​មើល​ពី​លើ​មក​ឃើញ​ទន្សាយ​រត់​ចូល​ទៅ​ក្នុងព្រៃ ក៏​ស្រែក​ប្រាប់​ថា «តាៗ! ទន្សាយ​រួច​ទៅ​ហើយ!» ។ តា​ប្រាប់​ទៅ​វិញ​ថា «ឯង សម​តែ​ស៊ី​ប្រហុក​ក្នុង​ពាង ដូច​គេ​ទាយ​ពី​ព្រឹក​ម៉ិញ​នោះ​ឯង » ។ តា​ឮ​យាយ​ថា​ដូច្នោះ ក៏​នឹក​ឃើញ​ថា «គ្រូ​ទាយ​ឆុត​មែន» ដល់​ពេល​បាយ​ព្រឹក តាម​ចាស់​ដូន​ចាស់​ក៏​នាំ​គ្នា​ស៊ី​ប្រហុក​ក្នុង​ពាង​ដូច​ហោរ​ទាយ​ឲ្យ​នោះ​ឯង ។ ទើប​តា​ចាស់ ដូន​ចាស់​ដូន​ចាស់​ជឿ​ថា «ហោរ​ចេះ​ដឹង​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ក្បួន​តម្រា​ប្រាកដ​មែន» ។

ដើម្បីមានស្ថេរភាព នៅក្នុងសាធារណរដ្ឋ ក៏ដូចជានៅក្នុងរាជានិយម ចាំបាច់ត្រូវតែមាន ការបែងចែកអំណាចរដ្ឋ ព្រោះថា ការបែងចែកអំណាចរដ្ឋ អាចធ្វើឲ្យមានសមាជិក នៃសង្គម ទទួលបាន នូវសេរីភាព សុវត្ថិភាព យុត្តិធម៌ ពិសេស គឺស្ថេរភាពសង្គមតែម្តង ។

ក្បាច់ផ្តែរ និងការសរសេរជាពាក្យពេជ្រ ប្រអប់ទ្វារធ្វើអំពីថ្មភក់ទាំងអស់។ប្រាសាទនេះកសាងឡើង នៅរាជ្ជកាល ស្តេចឥសានវរ្មន័ ទី១នៅក្នុង សត ទី៧ (គ.ស. ៦១៦-៦៣៥) នាសម័យចេនឡាក្រុមប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកនេះ ត្រូវបានបោះបង់ចោល តាំងពីឆ្នាំ១៩៧១មកម្លេះ ហើយត្រូវបានរៀបចំសារជាថ្មីនៅឆ្នាំ១៩៨០។ក្នុងការកាប់ស្ការព្រៃគេរកឃើញមាន ប្រាសាទទាំងអស់ចំនួន១៤០ប្រាសាទ ហើយនៅប្រាសាទទៅពីទៀត រកមិនទាន់ឃើញ។
The farmer, or specifically the small landowner-cultivator, was ranked just below scholars and officials in the social hierarchy. Other agricultural cultivators were of a lower status, such as tenants, wage laborers, and in rare cases slaves. Artisans and craftsmen had a legal and socioeconomic status between that of owner-cultivator farmers and common merchants. State-registered merchants, who were forced by law to wear white-colored clothes and pay high commercial taxes, were considered by the gentry as social parasites with a contemptible status. These were often petty shopkeepers of urban marketplaces; merchants such as industrialists and itinerant traders working between a network of cities could avoid registering as merchants and were often wealthier and more powerful than the vast majority of government officials. Wealthy landowners, such as nobles and officials, often provided lodging for retainers who provided valuable work or duties, sometimes including fighting bandits or riding into battle. Unlike slaves, retainers could come and go from their master's home as they pleased. Medical physicians, pig breeders, and butchers had a fairly high social status, while occultist diviners, runners, and messengers had low status.

ហូម័រ (ក្រិកបុរាណ ៖ Ὅμηρος Hómēros ហូម៉ែរ៉ុស; អង់គ្លេស ៖ Homer) គឺជាអ្នកនិពន្ធកំណាព្យនៃរឿងព្រេងជនជាតិក្រិក ដែលត្រូវបានគេជឿថាជាអ្នកនិពន្ធវិរកថារឿង អ៊ីលីអាដ និង អូឌីស៊ិ ។ ជនជាតិក្រិកបុរាណគេជឿថាហូម័រគឺជាប្រវត្តិវិទូ ប៉ុន្តែអ្នកប្រាជ្ញនៅបច្ចុប្បន្នមើលទៅគាត់ដោយសង្ស័យ ព្រោះជាព័ត៌មានជីវប្រវត្តិដែលបានទទួលដំណែលជារយៈពេលយូរណាស់ និងខ្លួនកាព្យផ្ទាល់ ក៏ត្រូវបានគេប្រាប់យ៉ាងទូលំទូលាយអស់ជាច្រើនសតវត្ស និងត្រូវបានកែប្រែរហូតដល់ក្លាយជាកំណាព្យ ម៉ាទីន វេស្ត ។ វាត្រូវបានគេជឿថា «ហូម័រ» មិនមែននាមនៃកំណាព្យនៅប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែជាឈ្មោះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង ។

កីឡាបាល់ទាត់គឺជាកីឡាពេញនិយមបំផុតរបស់ពិភពលោក ។ វាត្រូវបានលេងនៅក្នុងប្រទេសនានាជាងល្បែងដទៃទៀត ។ នៅក្នុងការពិត FIFA (the Federation Internationale de Football Association) មានសមាជិកច្រើនជាងអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ វាត្រូវបានលេងដោយទាំងបុរសនិងស្ត្រី ។

ការសម្បទានដីជារឿយគ្របដណ្ដប់លើដីដែលមានម្ចាស់ រឺ ប្រើប្រាស់ដោយប្រជាជននៅខេត្តក្រចេះតាំងពីយូរមកហើយ។ នៅឆ្នាំ ២០០៤ អ្នករៀបចំដីសហគមន៍ត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយកងទ័ពបន្ទាប់ពីពួកគេបានរឹបអូសរណាយន្តដែលបានប្រើប្រាស់សំរាប់ការកាប់ព្រៃឈើខុសច្បាប់។ អង្គការរបស់ជនជាតិដើមមួយមានសកម្មភាពនៅខេត្តក្រចេះនេះ។

Journalists' interaction with sources sometimes involves confidentiality, an extension of freedom of the press giving journalists a legal protection to keep the identity of a confidential informant private even when demanded by police or prosecutors; withholding sources can land journalists in contempt of court, or in jail.

ជាបណ្ណាល័យជាតិ ទូទៅមានតាមបណ្ដាប្រទេសនីមួយៗ ដែលមានភារកិច្ចសំខាន់ប្រមូល សម្រាប់តម្កាល់ និងថែរក្សាទុកជាបេតិកភណ្ឌជាតិ នូវការផលិត និងចេញផ្សាយគ្រប់ប្រភេទរបស់ប្រភេទនេះសម្រាប់ជា គន្ថនិទ្ទេសជាតិ តាមរយៈច្បាប់តម្កាល់ទុកតាមច្បាប់។

អភិធម្មប្រែថា ធម៌មានសេចក្តីចំរើន ធម៌គួរកំណត់ ធម៌គួរបូជា ធម៌មិនច្រឡំគ្នា ធម៌ដ៏ក្រៃលែង ។ អធិប្បាយថា ធម៌មានសេចក្តី ចំរើននោះ គឺចំរើនចំពោះនាមរូប ឲ្យឃើញ

Littleton, Cynthia. "Happy 70th Birthday, TV Commercial broadcasts bow on July 1, 1941; Variety calls it 'corney'", Variety, July 1, 2011. WebCitation archive.
បណ្ណាល័យជាតិកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើង នឹងបើកទ្វារជូនសាធារណជននៅថ្ងៃទី២៤ ខែឆ្នូ ឆ្នាំ ១៩២៤ ដោយរដ្ឋាភិបាលអាណានិគមបារាំង នៅឥណ្ឌូចិន នាពេលនេះបារាំងជាអ្នកគ្រប់គ្រងបណ្ណាល័យនេះរួមជាមួយបណ្ណាសារដ្ឋានជាតិរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៣ដែលមានសៀវភៅតែចំនួន ៣០.០០ក្បាលប៉ុណ្ណោះ។ នៅឆ្នាំ ១៩៥៣ បារាំង បានផ្ទេរបណ្ណាល័យនេះមកឲ្យកូនខ្មែរកាន់កាប់ជាទ្រព្យសម្បត្តិយើងវិញ ចាប់ពីពេលនោះមកបណ្ណាល័យនេះត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះមកជា “បណ្ណាល័យជាតិ” វិញ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់១៩៧៩ បណ្ណាល័យនេះត្រូវបានបឹទទ្វារផងដែរ ហើយឯកសារត្រូវបានបំផ្លាញអស់គ្មានសល់អ្វីទេ។ ក្រោយមកនៅខែ មករា ឆ្នាំ១៩៨០ បណ្ណាល័យជាតិ បានបើកទ្វារជាថ្មី ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសីល្បៈ ។ បច្ចុប្បន្ន បណ្ណាល័យជាតិ មានសៀវភៅប្រមាណសរុប ៥០.០០០ក្បាល ជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស និងបារាំង មានទស្សនាវដ្ដីចំនួន ២៧១ ចំណងជើង សស្រ្តាស្លឹករឹតចំនួន ៧១០ ចំណងជើង។ ៣. ការកកើតបណ្ណាល័យក្រោយសម័យអនាគមបារាំង ក្រោយពីប្រទេសកម្ពុជាបានឯករាជ្យ វិស័យសិក្សាធិការត្រូវបានរដ្ឋគិតគូរ ចាប់គ្រឹះស្ថានសិក្សាពីថ្នាក់បឋមរហូតសាកលវិទ្យាល័យ។ ក្រោយពីឆ្នាំ ១៩៧៩ បណ្ណាល័យទាំងអស់ត្រូវបើកទ្វារសារជាថ្មីដោយ សម្ផារតិចតួច និងការស្ដារឡើងវិញនូវធនធានសម្ភារ និងបណ្ណារក្ស។

ខណៈនោះ ស្ដេច (ព្រះធម្មារាជាទី១) ទ្រង់គ្រឿងរាជរណរង្គយុទ្ធ ស្រេចហើយស្ដេចឡើយគង់ព្រះទីនាំងហត្ថី ចងគ្រឿងគជាហរណៈ បាំងនូវព្រះបរមស្វេតច្ឆត្រឆើតឆាយ ដោយនូវអភិរម សែនត្វាន ទង់ជ័យប្រពៃរន្ទាលច្រាលឆ្អៅគ្រប់កងគជសារ អស្សពាជីយោធីព្រៀងព្រម មកស្ថិតចាំស្ដេចនៅព្រះលានជ័យ ។ លុះបានពិជ័យឫកល្អហើយ ហោរាក៏គោះគងទូងស្គរ អ្នកមុខអ្នកការក៏ប្រគំរងំដោយនូវតូរ្យតន្ត្រី ភ្លែភ្លៀវលេងស្គរជ័យល្វាសល្វៃព្យូហៈ ទ័ពចេញចាកព្រះមហានគរទៅឧត្តរទិស ។

សំខាន់បំផុត ត្រូវជៀសវាងកុំប្រើទ័ពព្រៃ ដើម្បីទប់ទល់នឹងទ័ពព្រៃមួយទៀត ផ្ទុយទៅវិញ គេត្រូវតែប្រើប្រាស់យុទ្ធវិធីនេះ ជាមួយកម្លាំងទ័ព ដែលនៅទីចំហរតែប៉ុណ្ណោះ។

ម្ល៉ោះ​ហើយ ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ដែល​ថា ចិន​និង​ជប៉ុន​ត្រូវការ​គ្នា​កាន់​តែ​ខ្លាំង នៅ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ពាណិជ្ជកម្ម។ ក៏ប៉ុន្តែ សេដ្ឋកិច្ច​ក៏​ជា​ប្រភព​មួយ​ធំ​នៃ​ភាពតានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ដែរ។ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន​ចូល​ចិត្ត​និយាយ​ថា​ប្រទេស​ខ្លួន ជា​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​នៅ​ក្មេង​និង​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​ថាមពល ខុស​ផ្ទុយ​ពី​ជប៉ុន​ដែល​ជា​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​ចាស់​ជរា​កំពុង​ទន់​ខ្សោយ​ទៅ​វិញ ​បន្តិច​ម្តងៗ។ ការ​និយាយ​ឃោសនា​បែប​នេះ មាន​មូលហេតុ​ជាក់​ច្បាស់ ពីព្រោះ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥ ចិន​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​បួន នៅ​ឆ្នាំ​២០០៧​ ចិន​បាន​ក្លាយ​ជា​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​បី​ដែល​ដេញ​ប្រកៀក​ជាប់​ពីក្រោយ​ ជប៉ុន មុន​នឹង​ក្លាយ​ជា​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ទី​ពីរ ដោយ​បាន​វ៉ា​ឈ្នះ​ជប៉ុន​នៅ​ឆ្នាំ​២០១០។

ជាតិនៃអំបូរ ``អូស្ក្រូអាស៊ី`` គឺជាអំបូរពូជសាសន៍ដែលកើតចេញពីការរួមផ្សំនៃពួកម៉េឡានេស៊ីយាង នឹងឥណ្ឌានេស៊ីយាង។ បុរេប្រវត្តិខ្មែរបានអូសបន្លាយរហូតដល់សតវត្សទី១នៃ គ.ស ។

លក្ខណៈសណ្ឋានដីដូចនេះហើយដែលធ្វើឱ្យស្រុកមានអាកាសធាតុក្តៅហើយសើម សំបូរភ្លៀងដែលអំណោយ ផលដល់ដំណាំកសិកម្មនិងព្រៃឈើ ។ ដីតំបន់ទំនាបជាប់មាត់ទន្លេសាប ជាដីសំបូរជីជាតិ ដែលបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់ដំណាំស្រូវនិងអនុផល ។ ដីតំបន់ទំនាបកណ្តាលជាដីខ្សោះជីជាតិ មានពណ៌ស សំបូរខ្សាច់មិនសូវអំណោយផលដល់ ដំណាំស្រូវទេ ។ ប្រភពទឹកសំខាន់ក្នុងស្រុកមាន ស្ទឹងសៀមរាបដែលមានទឹកជាប្រចាំ និងប្រភពទឹកក្រោមដីប្រើប្រាស់ ដោយជីកអណ្តូង ។

United Nations Analytical Report for the 2004 revision of World Population Prospects (the analytical report for the 2006 revision is not available online) — includes details of methodology and sources used for the population estimates above.
គណនេយ្យភាព៖ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា គោរពគោលការណ៍ គណនេយ្យភាព លើកកម្ពស់ការចូលរួម​របស់​យុវជន​ ទទួល​សំណូមពររបស់យុវជន និង​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​តាមតម្រូវការរបស់យុវជន។

នៅកម្ពុជាយើង បណ្ណាល័យសាលារៀន គឺមានតែនៅតាមសាលាបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែនៅតាមទីជនបទវិញ គឺមិនមានបណ្ណាល័យនេះទេ ។ បណ្ណាល័យប្រភេទនេះក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាក្នុងការលើកម្ពស់ចំណេះដឹងរបស់សិស្សតាមរយៈ ការផ្ដល់នូវឯកសារគ្រប់យ៉ាង។ បណ្ណាល័យសាលារៀននៅកម្ពុជា កំពុងរៀបចំឯកសារសៀវភៅ សម្ភារផ្សេងៗទេដាក់តាមសាលារបស់ខ្លួនក្រោមការឧបត្ថម្ភពីក្រសួងផ្ទល់ និងតាមអង្គការជាតិ អន្តរជាតិ។

General-in-Chief He Jin (d. 189 AD), half-brother to Empress He (d. 189 AD), plotted with Yuan Shao (d. 202 AD) to overthrow the eunuchs by having several generals march to the outskirts of the capital. There, in a written petition to Empress He, they demanded the eunuchs' execution. After a period of hesitation, Empress He consented. When the eunuchs discovered this, however, they had her brother He Miao (何苗) rescind the order. The eunuchs assassinated He Jin on September 22, 189 AD. Yuan Shao then besieged Luoyang's Northern Palace while his brother Yuan Shu (d. 199 AD) besieged the Southern Palace. On September 25 both palaces were breached and approximately two thousand eunuchs were killed. Zhang Rang had previously fled with Emperor Shao (r. 189 AD) and his brother Liu Xie—the future Emperor Xian of Han (r. 189–220 AD). While being pursued by the Yuan brothers, Zhang committed suicide by jumping into the Yellow River.

SWIFT Standards, a division of The Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (SWIFT), handles the registration of these codes. Because SWIFT originally introduced what was later standardized as Business Identifier Codes (BICs), they are still often called SWIFT addresses or codes.

ដោយនីវរណធម៌៥សាបសូន្យទៅជាច្រើនថ្ងៃ បន្ទាប់ពីគេចូលទៅក្នុងឈាន អ្នកចម្រើន ឈាននឹងមានអារម្មណ៍ភ្លឺស្វាងល្អ មានសតិរលឹក ពេញទៅដោយមេត្តា សន្តិភាពនិង ពន្លឺ ក្រោយពេលដែលគេបាន ចម្រើនឈានរួចហើយ ។ នេះបើតាម អជហ្នព្រហ្ម អាចឲ្យគេយល់ច្រឡំថា គេបានសម្រេចការត្រាស់ដឹងហើយ ។ ភាវៈនៃឈានមិនអាចនាំទៅ ដល់ការត្រាស់ដឹងបាន ដោយខ្លួនឯងទេ ព្រោះឈាន គ្រាន់តែកំចាត់បង់នូវកិលេស ។ អ្នកចម្រើនឈានត្រូវប្រើភាវៈនៃឈាន ជាឧបករណ៍ សម្រាប់បណ្តុះបញ្ញា និងប្រើសម្រាប់ចូលជ្រៅទៅក្នុង សេចក្តីពិតនៃបាតុភូតធម្មជាតិ តាមរយៈការយល់ដឹងផ្ទាល់ខ្លួន ដែលនឹងនាំទៅកាន់ការផ្តាច់បង់កិលេស និងសម្រេចព្រះនិព្វាន ។ ជាធម្មតាគេរៀបរាប់អំពីឈាន តាមធម្មជាតិនៃចេតសិក ដែលកើតឡើងក្នុងភាវៈរបស់ ឈានទាំងនេះ៖

សុខ ថាស្រី ថាប្រុស តួចិត្តនេះជាតួ អវិជ្ជោឃៈ អន្លង់គឺអវិជ្ជា ។ ត្រង់តួចិត្តដែលត្រេកអរ ទៅតាមទិដ្និដែលឃើញ ថាអញៗ សុខៗ ថាស្រីៗ ថាប្រុសៗនោះ តួចិត្តនេះហៅ
លោក រស់ ហឿន បាន​ស្រែក​សន្មត​បញ្ជាក់​ថា ឱ្យ​មេ​យួន​យៀក​មិញ​បាញ់​តែមួយ​គ្រាប់​គត់ តែ​ប្រសិន​បើ​បាញ់​ទៅ​ហើយ​មិន​ឆេះ ឬ​ក៏​មិន​ត្រូវ​នោះ​ទេ កាំភ្លើង​យន្ត​ដែល​យួន​បាន​អូស​មក​ដាក់​ក្បែរ​ដង​ទង់ នោះ​នឹង​ក្លាយ​ជា​របស់​ខ្មែរ​(ឥស្សរៈ)​ហើយ និង​បាន​ស្រែក​ឱ្យ​កូន​ទាហាន​ទាំង​សង្ខាង​ជួយ​ធ្វើជា​សាក្សី​។ សន្មត​គ្នា​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​ស្រួល​បួល​ផង គេ​បាន​ឮ​ស្នូរ​គ្រាប់កាំភ្លើង​ការ៉ាប៊ីន​មួយ​គ្រាប់​លាន់ឮ​រំពង​ព្រៃ តែ​គេ​មិន​ឃើញ​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្មែរ​ឆេះ ឬ​ត្រូវ​គ្រាប់​ឡើយ​។ ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​របស់​ទ្រង់ នរោត្តម ចន្ទរង្សី បាន​ចាប់​ស្រែក​ហ៊ោ​កញ្ជ្រៀវ ដោយ​សារ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​នឹង​ភាព​អស្ចារ្យ​នេះ​។ ពួក​ខាង​យួន​ស្ងាត់​មាត់​ច្រៀប ដំណាល​ពេល​ដែល​មេ​ទ័ព​របស់​ពួកគេ​ធ្វើ​ជា​និយាយ​លុបលាង​ភាព​អាម៉ាស់​របស់​ខ្លួន ដោយ​ស្ដី​បន្ទោស​ទៅ​កាន់​កូន​ចៅ​ខ្លួន​ថា ខ្ជិល​មិន​ចេះ​ជូត​សម្អាត​លាង​កាណុង​កាំភ្លើង​ឱ្យ ស្អាត​ល្អ ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ទះ​កាណុង​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​មិន​ត្រូវ​។ គិត​ទៅ​ ខ្មែរ​ឥស្សរៈ ដូចជា​លោក រស់ ហឿន មាន​អំនួត​ណាស់​ដែរ នៅ​ចំពោះ​ស្ថានការណ៍​នេះ ព្រោះ​គាត់​ចង់​ឱ្យ​ពួក​យួន​ចាញ់​​ដោយ​អស់​ចិត្ត​។ លោក​បាន​ស្រែក​ទៅកាន់​ពួក​យួន ដែល​មិនទាន់​អស់​ចិត្ត​ថា ឱ្យ​ពួក​យួន​បាញ់​បី​គ្រាប់​ថែមទៀត ​ ហើយ​បើ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ​ទេ ខាង​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​នឹង​យក​កាំភ្លើងយន្ត​នោះ​ហើយ​។ មេ​ទ័ព​យួន​ដដែល បាន​ឱ្យ​គេ​យក​កាំភ្លើង​ថ្មី​មក​ទាញ​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​ទាំង​កំរោល​។ មួយ​គ្រាប់ ហើយ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ​(ឆេះ) មួយ​គ្រាប់​ទៀត​នៅតែ​មិន​ឆេះ​ទង់​សម្គាល់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ ដែល​ប្រហែល​ជា​ពួក​ទាហាន​ឥស្សរៈ​ស្រែក​ហ៊ោ​ខ្លាំង​ ធ្វើ​ឱ្យ​យួន​នោះ​ស្លន់​ស្លោ​ បាញ់​មិន​ត្រូវ​។ មួយ​គ្រាប់​ចុងក្រោយ​នៅតែ​មិន​ត្រូវ ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​មិន​បង្អង់​យូរ​ក៏​ហក់​ចូល​ទៅ​អូស​យក​កាំភ្លើងយន្ត​។ ចំណែក​ពួក​យួន​ក្ដៅ​មួហ្មង​នាំ​គ្នា​ថយ​ក្រោយ​ តែ​មិនមែន​ថយ​ទៅ​ណា​ទេ គឺ​ថយក្រោយ​ឡោមព័ទ្ធ​ដេញ​បាញ់​យក​កាំភ្លើង​យន្ត​វិញ​។ ពួក​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ក៏​នៅតែ​ខំ​ប្រឹង​ទាញ​យក​កាំភ្លើង​រត់ ឯ​ខ្លះ​ទៀត​ខំ​ប្រឹង​បាញ់​ត​ទល់​ជាមួយ​ពួក​យួន​យៀក​មិញ​រហូតដល់​អូស​វា​ដាក់​ចូល​ក្នុង​បន្ទាយ​របស់​ខ្លួន​។

ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ២៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ៤០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​​​ ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ ដំឡូង ត្រាវ ពោត​ ស្ពី​ ម្រេច ...ល។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង​ ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាច ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។

នៅកម្ពុជាក៏មានបណ្ណាល័យជាតិដែរ គឺមានឈ្មោះថា “បណ្ណាល័យជាតិ” ដែលស្ថិតនៅក្រោមឪវាទរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ។ បណ្ណាល័យជាតិ មានតួនាទីដូចខាងក្រោម៖

ក្នុងដំនើររុករកទាំងបួនលើក លោកគ្រីស្តុប កូឡុំបានរកឃើញកោះបាហាម៉ា ហៅគាណាហានី (តាមអ្នកស្រុកហៅសាំង សាវ៉ាដ័រ) កោះគូបា កោះហាអីទី មួយផ្នែកប្រទេសវេនីស៊ុយអេឡា គឺប្រទេសហុង ឌុយ រ៉ាស់។ នៅទីបំផុតលោកគ្រីស្តុប កូឡុំ បានជោបជ័យ។ ដោយសារការរុករករបស់លោក នាំ អោយលោកប្រទះឃើញទ្វីបថ្មីមួយ គឺទ្វីបអាមេរិច[[ឯកសារ:]]សព្វថ្ងៃនេះឯង។
ក្នុងសូត្រទាំងឡាយ ការសម្រេចអរូបជ្ឈាន ពុំដែលលើកមក និយាយថាជាឈានទេ ។ ការសម្រេចផ្នែកអរូបនេះ ទាក់ទងច្រើនទៅខាង ការធ្វើឲ្យរីកធំ ចំណែកឯរូបជ្ឈានវិញ ផ្តោតទៅលើការស្មឹងស្មាធ គឺសមាធិ ។ ពិតមែនតែភាវៈនៃសមាធិ ពុំមែនជាគោលបំណងចុងក្រោយ ប៉ុន្តែវាពិតជាផ្លូវ (ដែលនាំឲ្យទៅដល់គោលបំណងនោះ) ។ សេចក្តី អធិប្បាយ៣នៅក្នុងពោជ្ឈង្គសម្បយុត្ត បានប្រាប់ឲ្យដឹងថា ពួកជនដទៃក្រៅព្រះពុទ្ធសាសនាបានប្រកាសថា ពួកគេក៏បានចម្រើនការស្មឹងស្មាធ បែបដូចការបង្រៀន របស់ព្រះពុទ្ធ រួមទាំងសមាធិផងដែរ ។ ជនទាំងនោះបានសួរព្រះពុទ្ធថា តើមានការខុសគ្នា ដូចម្តេចរវាងការបង្រៀនរបស់ពួកគេ និងការបង្រៀនរបស់ព្រះអង្គ? ព្រះពុទ្ធមិនឆ្លើយដោយការពន្យល់ ពីសម្មាទិដ្ឋិទេ ប៉ុន្តែព្រះអង្គប្រាប់ជនទាំងនោះថា ពួកគេមិនយល់គ្រប់គ្រាន់ អំពីការបដិបត្តិរបស់ សមាធិទេ ។ ពិតមែនតែព្រះពុទ្ធមិនមែនជាអ្នកទី១ ដែលបានសម្រេចអរូបជ្ឈាន ការរៀបចំកំរឹតជាន់ថ្នាក់ របស់សមាធិ ជាឈាន៤ ជារបៀបថ្មីរបស់ព្រះពុទ្ធ ។ បន្ទាប់មកគេខ្ចីរបៀបថ្មីនេះ ក្នុងភាពមិនគ្រប់គ្រាន់ ដាក់ចូលទៅក្នុងមោក្សធម្ម Mokṣadharma ដែលជាផ្នែកមួយនៃមហាភារត Mahābhārata ។ ហាក់ដូចជាក្នុងយោគៈ Yoga របស់ពួកព្រាហ្មណ៍ជំនាន់ដើម អរូបភពអាចសម្រេចបានដោយបន្តពីរូបសមាធិ (រូបជ្ឈាន) ទៅ ។ យោគៈនេះបានត្រូវយកមកបង្រៀន តាមតែការរើសយករបស់សិស្ស នៅក្នុងអត្ថបទ ផ្នែកពុទ្ធកៈជំនាន់ដើមផងដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀតវិធីសំខាន់ ក្នុងការបង្រៀន ដើម្បីការសម្រេចអរូបជ្ឈាន ក្នុងគម្ពីរជំនាន់ចាស់ គឺបន្ទាប់ពីបានសម្រេចឈានទី៤មក គេត្រូវបន្តកិច្ចការរបស់គេ ទៅក្នុងអាកាសានញ្ចាយតនៈទៀត ។

នេះគឺតារាសាស្រ្តឈរជើងកាមេរ៉ាជើងជាបីរឹងមាំប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់កែវយឺតឬកែវយឹត, ទោះបីជាពួកគេអាចត្រូវបានប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់ម៉ាស៊ីនថតដែលបានភ្ជាប់ឬឧបករណ៍ចំបង។ នេះជើងកាមេរ៉ាតារាសាស្រ្តជាធម្មតាត្រូវបានបំពាក់ជាមួយនឹង altazimuth ឬ អេក្វាទ័រម៉ោន ដើម្បីជួយក្នុងការតាមដានសាកសពសេឡេស្ទាល​ ចាងហ្វាងការផ្សាយ = សកលថ្ងៃនេះ | ចំណងជើង = កែវពង្រីកនិងជើងកាមេរ៉ា ទំព័រគំរូ:ដើម

Most nation-states have anthems, defined as "a song, as of praise, devotion, or patriotism"; most anthems are either marches or hymns in style. A hymn can become a national anthem by a provision in the state's constitution, by a law enacted by its legislature, or simply by tradition. A royal anthem is a patriotic song similar to a national anthem, but it specifically praises or prays for a monarch or royal dynasty. Such anthems are usually performed at public appearances by the monarch or during other events of royal importance. Some states use the royal anthem as the national anthem, such as the anthem of Jordan.

In the April 2007 edition of the book, they added the last element, the rights and responsibilities of citizens to make it a total of ten elements of journalism.