Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
آمالی امی نوتر(آلمانی|Amalie Emmy Noether) (وه دی اومائه د ۲۳ مارس ۱۸۸۲ - د دنیا رئته د ۱۴ آوریل ۱۹۳۵) سریشت دونسمن نفوذدار آلمانی یه که سی نشق نازاری که د جبر ویرمن و سریشت دونسمنی نظری داشته فره نوم دیار بیه.

د گات دماتری آستون قارص یه گل د بهرجایا آستون آرارات د پاتشایی ارمنستان بی. اولی ایسجایا ای آستون مریدیا ونداد بینه سی یه قارص فره قلا داشته. د سال 928 زایشتی قارص بی وه پاتخت ولات ارمنستان اوسنی، اوسه د سال 968 پاتخت ارمنستان د آنی جا وه جاکاری بی وا ای حال و بال قارص هنی پاتخت راساگه فئودالی ونداد من. د مینجا سده یا 9 زایشتی تا 13 زایشتی د گات چل کاری مغولیا قارص فره خو پئشکرد داشت و قلا فره نوم دیار ای آستون که آرانیک بی تمومن دروس بی. قارص چی جایا هنی ولات ارمنستان د او گات سی خوش قلا داشته و اوسه ویرگار نیسیا ارمنی د ای قلایا می گوتن برد کاروتس که هومبراور لوریش بوئه ساختمون قلادار تا سده 13 زایشتی چار قر ای شهر قلا بی د نهاتر د گات حکومت ایرانیا و امپراتوری عثمانی قارص چی یه گل قلا نازار و مئکم د افتونشین تری جاگه مینجا مرز ای دو گل ولات بی. د نتیجه جئن مینجا روسیه و عثمانی د سالیا 1877 تا 1878 زایشتی قارص بی وه یه گل د جاگه یا ولات امپراطوری روسیه اوسنی و روسیا وش می گوتن قارص اوبلاست یا آستون قارص که حکم یه گل قلا مئکم و نازار نه د او گات سی امپراتوری روسیه داشت د سالیا نهاتر د ای سال تا سال 1919 دسه یا مسیئی چی یونانیا قفقازی، گرجیا و روسیا اومائن د ای آستون و الوت یه اقلیت ارتدوکس د ای آستون بیین.

شارل لوٙیی دو سئکوندا (ڤئ فأرانسئ یی: Charles-Louis de Secondat) یا بارون دو مونتئسکیو (ڤئ فأرانسئ یی: Baron de Montesquieu)، یئ گئل ڤیرروٙشنایا فأرانسە د گات روٙشناکاری بی کئ د سال ۱۶۸۹ زایئشتی د شأر بوردو یئ گئل د شأریا ڤولات فأرانسە ئوما ڤئ دی. ھأمە کأس و کاریا ڤئ دوٙنئسمأن حوقوٙق بییئن. ڤئ د رئشنە حوقوٙق آموختارکاری کئرد و د سال ۱۷۰۸ دادکاری کئرد و دأس آخئر بی د ڤأکیل . ڤئ د پئی جوٙریا دوٙنئسمأنی، ڤیرگار شئناسی و حوقوٙق فئرە ڤیرا کاری داشد و سی یە کئ د حال و بال گات خوش ناراضی بی یئ گئل کئتۉ ڤا نوم ناراستأکی نوٙمە یا ئیرانی دأرتیچ کاری کئرد و ئی کئتۉ فئرە ڤأرتیە گئر بی و سی یە ڤئ أندوم زئشتگە فأرانسە بی (سال ۱۷۲۷). ڤئ کأم کأم دادکاری نە نیا کئنار شوروٙ کئرد د نیسأنئن کئتۉ روح القوانین و ئی کئتۉ سی خألک فئرە ڤأرتیە گئر بی و ئی کئتۉ پایە قانوٙن أساسی ڤولاتیا فئرە ئی بییە. مونتئسکیو چئنی باڤأر داشد کئ ڤأضع آلیشت کاری و شوٙرئشت کار فئرە گأنیە و سوٙدی نارە و ئو چی یی کئ یئ گئل کومولأیأکی میھا قانوٙنە. مینجا کاری د سیاسأت خوصوٙصیأت أصلی ڤئ بی و سی یە کئ مولایا گوتئن کئتۉ روح القوانین خوٙ نی ڤئ یئ گئل نیسئسە سی دأفاع کار د کئتۉئش نیسأن. مونتئسکیو د سال ۱۷۵۵ زایئشتی نئھا تئلاش و کوٙشایئشت فئرە سی ھومبأراڤأری کاری د دونیا رأت.

ای آستون د ویر و باورجا ولاتگردی فره نازاره. هر ساله شادینه یا فره نازاری د ای آستون ورگزار موئه چی شادینه یا هاری. شادینه مونگ سونگ کران که ای شادینه د کو کرت که خوش ها د آمفوئه پاک کرت ره وندیاری بوئه و ای شادینه ده یه هفته نهاتر د آوریل ورگزار موئه که د ای شادینه مراسم سنتی ما دیارکنون ورگزار موئه. میوه یا و بازاریا نونتابوری که د ای شادینه میوه یا بلاجوی و جور واجوری فروخته موئه و د ای شادینه فره رئن بازی موئه و فره رئنینه. بازسسن کلاسیک ما که یه گل بازسسن سنتی د ولات تایلنده و فره حامیندار سی خوش دروس کرده.

مومه بروگردی سی گات کمی دیووندار زنون اوین بی و نها وه وا داسون یه گل د دوازده نفر که اندوم دسه ره وندیار سپا پاسداریا وضع آلیشت اسلامی د راس کردن ای جاگه فره کوششت کرد.
ویکی‌ پدیا سواحلی ( سواحیلی Wikipedia ya Kiswahili) نسقه سواحیلی‌زون ویکی‌ پدیا ئه. ا نسقه د ویکی‌ پدیا تا ۵ اکتور ۲۰۱۰ وا بیشتر د ۲۱٬۰۰۰ گوتار د جاگه ۷۴م گپتری ویکی پدیایا بیه. ویکی‌پدیا سواحیلی همچنی یکی د (اولین) و تنا نیسنش ویکی‌ پدیا وه زونا نیجر-کنگوییه که بیشتر د ۱۰۰۰ گوتار داره. ای دونسمنامه تا ۱۵ سپتامر ۲۰۱۱ وا بیشتر د ۲۱,۷۰۰ گوتار ها د جاگه هفتادوهشتم ویکی‌ پدیایا.

د سال ۲۰۱۱، د یه گل نهاپرساشت وا والتر ایزاکسون، جابز گوت که د یه گل دیئه یاری که وا سرکومره باراک اوباما داشته د کم بیین انازه یاریا نرم افزار د وه گلایه کرده سی یه که وه یه گات هنی سرکومره نئ جابز د وه گوته که واس سی هر دونسمنیجور خارجی که مدرک انازه یاری خوشه د ولاتیا یکاگرته امریکا میئره، گرین کارت بئن وش. نها د ای دیئه یاری جابز گوت که: «سرکومره فره باهوشه، ولی وایه وه سی یه که کاریا وا خوش سرانجوم دروس نموئن دلیل میاورد و سی یه بی که مه عصوانی بیم.»

د پایە نئڤیسجا ڤولاتچە یا یأکاگئرتە جاگأپی شأر آتئنز 118.2 مایلە کئ بوٙە ڤئ نئزیک ڤئ 306 کئلومئتر چارگوٙش کئ نیم دأرصأد د جاگأپی نە ئو گئرئتە. ئی شأر ھا د راساگە نأمدار گأرمئسیری و ئوٙچئ فئرە باروٙن میا.د ئی شأر د ما بأھار بیشتئر باروٙن میا و د مایا سال د ئیچئ فئرە تورنادو یا توز سأخت د ئی شأر میا.

نوم ئی ڤولات د بیشدأر زوٙنا ئوروٙپایی د یئ گئل د شیڤە یا Pole ھی. د زوٙن لاتین و پارئ یی د زوٙنا ئوروٙپا أفتوزأنوٙن و مینجا أفتوزأنوٙن نوم ئی ڤولات ڤئ شیڤە یی د کألیمە «لئخ» یا «لە» ھأچایە موٙە. لئخ یا لە نوم یئ گئل جأرغە لونی بییە کئ د نئزیک ڤئ ھئزار سال دئماتئر ئوٙمانە د ڤولات لأھئستان و ئوٙچئ زئشت می کئردئنە و د لئخ نوم دیار بیینە.

د پایە نوفوٙس ئشماری سال 2000 زایئشتی 53 دأرصأد د نوفوٙس ئی آستوٙن د لون تاگالوگئنئن و کأمتأر د 1.3 دأرصأد د نوفوٙس ئی آستوٙن لوٙکانوٙئنئن و باقی نوفوٙس ئی آستوٙن د لونیا جوٙر ڤا جوٙر ھأنی چی کاپامپانگان، پانگاسینان و کانکانائنئن. بیشتأر خألک ئی آستوٙن مأسییئن و یە جأرغە کأمی د موسألموٙنیا ھان د ئی آستوٙن و ئوموٙری ئی آستوٙن بیشتأر ھا د پایە ڤولاتگأردی، کئشاڤأرزی و چوٙداری و حاک ئی آستوٙن فئرە حاصئلخیزە.

استیو دوس نازاری وه نوم دانیل کوتکی د دونسمنگه رید داش. ذن، دیلن و ال‌اس‌ دی سی استیو و دانیل فره نازار بیین . دانیل د دسه دوله من نیویورک بی و د مکتب بودا فره علاقمن بی . استیو بیشتر گاتشه وا دانیل و الیزاب هولمز(دوست هنی استیو د دونسمنگه) می گوارد. جابز هیشوخت د عرفانیا افتوزنون خصوصند د مصو بودایی ذن چی یه گل شادی کنون ویرباوری و زی گذر که مال گات جوونیه سیل نکرد. وه پی یا ای دلرئته ای نه تی خوش فئمسه بی و ذن ری شخصیت و منشتش فره کارگرایی داشت .کاتکی دباره جابز گوته: «استیو خوش ذن بی. وه د ریش کارگرایی فره نازاری نیائه بی. بی که ونه وا ریکرد خو و نازار وه و د نازار شناسی غیرتجملی و تمرکز فره نازار وه دی.» خصوصند که وه فره زیر نخیر کارگرایی شهودگرایی مصویا بوایی بی، جوری که د نهاتر گوت که : «کم کم فئمسمه که ویرروشنی و دیئن وا تیه، نازارتر د خود فرگ و وااشکافت علقمنیه.» وا ای حال و بال لیوه گری وه باعث بی که وه د آرامشت مئن وجودی و مئرگرمی د رابطه یا ش نرسه.

دِ بین راه رسسن وِ محلی که ویل بی یعنی چلپو خره بی شنزبه لاغر بی و نا توو گیر کرد دِ ویل و هزار کلک دِ ویل درآوردنش اما دئی طاقت حرکت نآشت بازرگان گت یه نفر مامور کِنید بالا سرش بمونه تا دِ ای چراگاه بچره چاغ که بی بیارش و دنبال قافله . مئیتار بعد از دو رو شَکَت بی ورزان ول کِرد و رت وِ دنبال قافله وِ بازرگان گت ؛ مردال بی .
لیبی ڤا نوم جاڤأنە دولأت لیبی، یئ گئل ڤولات عأرأڤیە کئ ھا د آفریقا شومالی. لیبی ڤا ڤولاتیا مئصر، سوٙدان، چاد، نیجئر، ألجزایئر و توٙنئس ھوم مأرزە. پاتأخت لیبی، شأر طئرابلوسە .

دورود یأکی دئ شأریئا آستون لورئسونأ. دو سئر شاخأه رو دئز یأکی دئ شومال یأکی هم دئ أفتاؤزئنو وئ یأک پئ وأن حورئن ئو وا نومئ گئلال سئزار بوئن سئرچئشمأ أصئلی رو دئز. دورود رأ آهئ ، کارحونیئا فئرأ چیئ صئنایأ دئفا ئو کارحونأ سیمو دارأ.

د سال ۱۹۸۴، جابز یه گل لامردونه که مئماری اسپانیایی که ۱٬۶۰۰ مرت چارگوش گپی و ۱۴ گل اتاق خو داشت خری. ای لامردون که د نوم حونه جکلینگ نوم دیار بی، وا دسیا جورج واشنگتن اسمیت راس بیه بی و د وودساید، کالیفرنیا بی . جابز ده سال د ای لامردو د حال و بال بی اثاث حونه زئشت می کرد.

روز ۲۷ ژانویه ۱۳۰۲ نخستین حکم از سوی دادگاه فلورانس به زیان دانته صادر شد و او را غیابی به سوء استفاده از اموال دولتی متهم نموده و به پرداخت پنج هزار فیورینو جریمه و دو سال تبعید از فلورانس و محرومیت همیشگی از حقوق مدنی محکوم کرد. چهل روز بعد حکم دیگری به زیان وی صادر شد و وی محکوم بدان شد که اگر به دست مقامات امنیتی و قضایی فلورانس بیفتد زنده زنده در آتش سوزانده شود. از آن پس یک دوران ممتد آوارگی و دربدری برای شاعر آغاز شد که تا پایان زندگی او ادامه داشت. از این تاریخ او دیگر همسر و دو دخترش را ندید چرا که به آنها اجازه ترک شهر را ندادند و تنها توانست دو پسرش را در اواخر زندگی ببیند.

چئنی کئ د نوم آذأربایئجان میا ئی نوم د کألیمە آتروپات کئ یئ گئل نوم ساتراپیا گات پاتئشایی ھأخامأنئشی بییە گئرئتە بییە. ئی کألیمە د کئتۉ نأظئرکئردە أڤئستا ئوٙماە و چئنی کئ دیارە ئی کألیمە یئ گئل کألیمە ریشە دار و دئمادارە. آتروپات د زوٙن ئیرانی دئمادار ھومبأراڤأرە ڤا جایی کئ ڤا تأش پأر و پیم کاری بییە و یا جاگە تأش نأظأرکئردە. چئنی کئ ڤیرگاردوٙنئسمأنیا یوٙنانی چی ئستئرابو و دیوٙدور سیسیلی گوتئنە نوم یوٙنانی ئی راساگە آتروپاتکان بییە کئ ئوٙسئ بییە ڤئ آدأزآبادگان و آذأربایئگان و ئیسئ بییە ڤئ آذأربایئجان کئ نوم ئیسئنی آذأربایئجان د کألیمە آذأرپایئگان گئرئتئ بییە و ئوٙسئ کئ عأرأڤیا د سأدە ھأفتوم مالکأنوٙن ئوٙمانە ڤئ ڤولات آذأرپایئگان ئوٙسئنی سی یە کئ د عأرأڤی کئتۉیی ئیما حأرفیا گ و پ ناریم آذأرپایئگان بییە ڤئ آذأربایئجان.

سیاته د هئچایه ڤأریا زونئ دۊئم نئشو دأیه کئ ڤئنو ۴۷۰ میلیون و بیشتئر د یئ میلیارد میتونأن جینات داشته بوٙأن بأسه ڤئ یه کئ تأنیا ڤئ ئی زئڤو هئچایه میکأن (بدون نوشتار) یا ڤئش ڤارئدأن.دئیڤید کئریستال، دونئسمئنئ زئڤون‌شئناس، حئساو کئرده‌ کئ شومارئ کأسونی کئ زونئ دالٛئکیشو ئینگیلیسی نی د کأسونی کئ ئینگیلیسی زونئ دالٛئکیشونه فئره بیشتئره و نئسڤأتئ ۱ ڤئ ۳ دارأن.

آبرا یئ گئل د آستوٙنیا ڤولات فیلیپین ە. ئی آستوٙن ها د میناڤە لوزون و یئ گئل د أندومیا زیربأرجایا راساگە دیڤوٙنکاری کوردیلئراە. مینجاڤأن ئی آستوٙن شأر بانگوٙئد ە، آستوٙنیا ئیکولوٙس شومالی و آپایو هان د شومال ئی آستوٙن و ئیکولوٙس هارگە و ماڤئنتین هان د هارگە ئی آستوٙن، ئیکولوٙس شومالی و هارگە هان د أفتونئشین ئی آستوٙن و آستوٙنا کالینگا و آپایو هان د أفتوزأنوٙن ئی آستوٙن.

چوٙأ:Rtl دانته آلیگیری (زمار بیه فلورانس د سال ۱۲۶۵ و ددنیا رئته راونا د سپتامر ۱۳۲۱ زایشتی) بیت بن ائل ایتالیا بیه. وه د سیاست زمارگه خوش فره موثر بی. نیسنه یا ش د اروپا وایتالیا اثر فره ئی نیایه.

گوآم (وه زون چامورو: Guåhan) یه گل میناوه یی یه که ها د جهون آو آروم افتونشین که زیر نخیز امریکار سامونداری بوئه ولی جزو حاک ولاتیا یکاگرته امریکار نئ.
بیرانوندها به همراه باجلوندها از جمله ایل‌های لرستان بودند که در شکل گیری حکومت زندیان، به کریم‌خان زند کمک کرده و همراه وی به شیراز رفتند اما پس از انقراض سلسله زندیه به لرستان برگشتند و در هرج و مرج اوایل حکومت قاجار به تصرف املاک سایر ایل‌ها پرداختند.

ئی شأر یئ گئل د شأریا صأنعأتی ئمریکاە و شئرکأتیایی چی کاتئرپیلار، بوٙئینگ، آل ئستیل مئتالز، ئستئفان مارتین د ئی شأر کارخوٙنە یا گأپی دارئن و سی یە نە کئ ئی شأر د دیجا صأنعأتی فئرە پیشکئردە أ. ڤئنوٙ شئرکأتیا گأپ شأر آرورا د دیجا شومارە کأرمأنیاشوٙنئن:

موناخیم ڤولفوڤیچ بئگین (د ئبری: מְנַחֵם בְּגִין) (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۶ آگوست ۱۹۱۳ د ڤولات لأھئستان - د دونیا رأتە د ۹ مارس ۱۹۹۲ د شأر تئل آڤیڤ، ئسرائیل) شأشومی نوخوس ڤأزیر ئسرائیل و جاییزە گئر جاییزە آشتی کاری نوبئل بی.

او چي كه ده ادومض خدمدتو عرض ما (مؤه)، ترجمض لريِ فصل سي ؤ نئم اَ كتاؤ داؤ ده جينگ، نوشتا الهامي لاؤزي، اَ متن چينيه. ... بئرحال بئشتر اَ هر چي قصتم ائ بي كه زؤن لري اولين ترجمه اَ چيني‌نه بئنه، اميد دارم كه لئاقت نوم‌شه بضنه داشته با. ده قأيم كسوني يك‌نض جسئأن[1]: اَسمو يك‌نه جسسا[2] تا تميس با، زمين يك‌نه جسسا تا آروم ؤ قُرس با، خأائا يك‌نه جسسن تا مجرد[3] بان، دررا[4] يك‌نه جسسن تا كئپ بان، ده هزار تا (بئور) چي[5] يك‌نه جسسن تا مؤجود بان، شا كئان[6] يك‌نه جس تا ده زير اَسمو انسون كامل با.

د سال 1572 زایئشتی خوان دی سالسیدو أڤئلی کأسی بی کئ راساگە یی نە کئ ڤا نوم آرورا نوم دیار بییە رأڤأندیاری کئرد ڤئ د گات نئھاجوٙری بال ئو دأریا لوزون ئیچئ نأم نئھاجوٙری کئرد، ڤئ د گوزارئشتیا سئیل کاری کئ د ئی راساگە داشتە نوم شأریا، بالئر، کاسینگوٙران و ئینفانتا نأم د ئی گوزارئشتیا آڤئردە. د گات ئستئمار ئسپانیا آرورا بی ڤئ یئ گئل د زیربأرجایا ئینفانتا. د گات میسیوٙنئریا خألک ئی آستوٙن حامیندار ڤیر و باڤأرکو فئرانسیسیا بییئن و فئرانسیس جاگە یا میسیوٙنئری نە د شأریا بالئر و کاسینگوٙران د سال 1609 زایئشتی رأڤأندیاری کئرد. تا سال 1979 کئ فئردیناند مارکوٙس سأرکوٙمأرە دئمایی فیلیپین ڤئنە د آستوٙن کوٙئ زوٙن جئگا کئرد یئ گئل د زیربأرجایا آستوٙن کوٙئ زوٙن بییە. ئیسئنی آرورا یئ گئل د بأرجایا آستوٙن کوئ زوٙن بییە. ئی آستوٙن د گاتی کئ یئ گئل د زیربأرجایا آستوٙن کوئ زوٙن بی ڤاگئرد آستوٙن نوئ ڤاکیجا سأریأک راساگە ئل پئرنسیپ بییئن. ئی آستوٙن تا سال 1979 کئ فئردیناند مارکوٙس سأرکوٙمأرە دئمایی ڤئنە د کوٙئ زوٙن جئگا کئرد ئیچئ یئ گئل د زیربأرجایا آستوٙن کوئ زوٙن بییە.

لوئی نوم یه گل د آستونیا ولات تایلند ه که مینجاونش شهر لوئی یه. ای آستون ها د شمال افتوزنون ولات تایلند و ای آستون یه گل د پرنفوستری آستونا ولات تایلنده. آستونا هومسا ای آستون ونونن: نوگ خای، اودن تانی، نونگ بائو لامفو،خون کائن، فیتچابون و فیتسانولوک. ای آستون وا ولاتیا ویتنام و لائوس هوم مرزه ، مینجاون ای آستون پره د که یایی که دشو فره بغ هئ که نوم دیارترینشو کویا فو کارادوئنگ و فو روئه آن.

نوم شاپور خواس دئ کئتاؤیا قئدیمی تا سال 622 هئجئری(أوئلیا قئرن هأفتئم) دیئَه بوئَه. أما دئما قئرن هأشتئم تأنیا نوم خورموَنئه دی. وئ ئتئمال فئرأ د ئاخئریا قئرن هأفتئم شأر شاپور خواس وئ کولی رئمئسأ ئو چول بیئَه.
ای آستون پره د که که نوم دیارترینشو که یا فو کرادوئنگ و فو روئه آن و میجاون ای آستون شهر لوئی یه که زمین حاصلخیزی داره، گلال لوئی د همه جا لوئی می گواره، سرچشمه ای گلال راساگه مکونگه که ها د نزیک مرز ای آستون وا ولات لائوس، فو ثاپ بوئک بلنگ تری که یه که ها د رشنه که یا راساگه فتچابون و ای رشنه که سرتاسر آستون لوئی نه گرته. د نتیجه یه گرمی و سردی و هوا بیشتر د 40 گرینج نموئه و که کلند ای آستون برف دش نمیا.که فو کرادوئنگ جزو پارک زایاره یی فو کرادوئنگه و غیر د وه د ای آستون دو سه گل پارک زایاره یی هنی ئم هئ. بهرجا افتونشین ای آستون ئم می رسه وه بلنگ تری که یا ولات تایلند که وا نوم رشنه که لوآنگ پرابانگ نوم دیاره.

ویکی‌ پدیا اکراینی(اکراینی Українська Вікіпедія) نسقه اکراینی مالگه ویکی‌ پدیا ئه و د ۳۰ چانویه ۲۰۰۴ دروس بیه و د ۲۸ مارس ۲۰۰۸ وه ۱۰۰٬۰۰۰ گوتار رسس.

لأھئستان یئ گئل ڤولاتە کئ ھا د أفتوزأنوٙن ھوم پئیڤأند ئوروٙپا و خألک ئی ڤولات ڤئ زوٙن لأھئسوٙنی کئ یئ گئل د لئشکیا زوٙنیا ئسلاڤیە قئسە میکأن.

د آخریا دههٔ ۱۹۳۰ همینگوی عاشق زئنه ای روزنامه‌نگار و نیسنه وه نوم مارتا گلهورن بی و د سال ۱۹۴۰واش عاروسی کرد. ارنست، "فینکا ویخی‌یا" (Finca Vigía) نه د کوبا گرت. د سال ۱۹۴۴ وا مری ولش نه دیئ و و اوسه دلباخته وه بی، د مارتا د سال ۱۹۴۵جدا بی و در ۱۹۴۶ وا مری عاروسی که.

ای آستون چار گل دریاچه داره که دو گلشو وه ای نومیا نوم دیارن دریاچه لادیک و دریاچه دومانلی ای آستون دریاچه یا کوچتری ئم داره الوت ای آستون شش گل گلال داره که نوم دیارترینشو یشیل ایرماق ، کیزیل ایرماک، کورتون سویو و گلال آپتال سویو ئن.

ئی پارتی، دئما ڤأضع آلیشت سال 57 د سأریأک بییئن ساموٙنگە ڤأضع آلیشتکاریا کومونیست کئ یئ گئل ساموٙنگە ڤا مأرام مائوئیستی و ڤئ دأر د ڤولات ئیران بی ڤاگأرد «جأرغە پوٙیا» کئ أندومیاش سی آموختارکاری چئریکی رأتە بییئن د ڤولات فئلئسطین رأڤأندیاری بی. دأرتیچ نوٙمە «حأقیقأت» دأرتیچ نوٙمە جاڤأنە ئی ساموٙنگە بی و د مینجا جئڤوٙنیا آموختارکار د خارجئج د ئیرانی چی ئمریکا و ڤولاتیا ھأنی أفتونئشین چی آلمان و فأرانسە فئرە حامیندار داشد. چأن گئل کونئشتیاریا نازار کئ سی ری ڤئ ری کاریاشوٙ ڤا رئجیم شا ڤئ دأر د ڤولات ئیران فئرە نوم دیار بییئن چی سیامأک زعیم، عبدالرحمان آزمایئش، ھوسئین ریاحی و فأرید و ڤأحید سریع القلم أندوم ئی ساموٙنگە بییئن. ڤألی د جأریان سوقوٙط بنی صدر و تأظاھورات جورأش سال 1360 أفتویی ئی ساموٙنگە ری آڤورد د فاز جأنیاری د ری ڤئ ری حوکوٙمأت کوٙمأرە ڤولات ئسلامی ئیران. ڤئنو د سال 1360 یئ گئل چول کاری د شأر آمول نە رأڤأندیاری کئردئن کئ دأس آخئر نئھا 48 ساعأت ئی جأنیاری تأموم بی و بیشتئر أندومیا ئی ساموٙنگە د بئین رأتئن و ڤئنوٙأم کئ مأنئن گوروختئن سی ڤئ دأر د ئیران و دأس آخئر أندومیا ئی ساموٙنگە د سالیا دأھە 1980 زایئشتی أندوم پارتی کومونیست ئیران بییئن.

ئوٙرشألیم چوٙأ:ڤئ عئبری و (ڤئ عأرأڤی: أورشلیم القُدس) یا بیت‌المقدس (ڤئ عأرأڤی: بَيْتُ الْمَقْدِس) یا قُدس (ڤئ عأرأڤی: القُدس)، یئ گئل شأر کئ ھا د نئسار جبال الخلیل‎ و ئی شأر یئ گئل د دئمادارتئری شأریا دونیاە. ئسرائیلیا و فئلئسطینیا موٙأن ئی شأر پاتأخت ئیمانە. ئی شأر د ھأر سئ گئل دین گأپ ئبرائیمی : جیدیأت، مأسیأت و ئسلام فئرە نأظأر کئردە أ. نوفوٙس ئوٙرشألیم ۸۰۰۰۰۰ کأس د (سال ۲۰۱۲) و جاگأپی ڤئ ۱۲۵٫۱ کئلومئتر چارسیکە.
شأر آڤيشتأیي عیلام نوم راساگه ای هئ که بشق گپی د هارگه افتونشین دفلات ایران نه د آخر هزاره سیم دما زایشتی نه د ور مئ گرت ولی د دوره هخامنشیان وه راساگه سوسیانا کؤچک بی. نوم عیلام د کلیمه یونانی Aylam گرته بیه شده که خوش د ʿElām عبری قرض گرته بیه. عیلامیا ولاتشو نه هلمتی (Ha(l)tamti/Hatamti) «ولات پروردگار» می‌ حنن، اکدیان وشElamtu و سومریا نیم وه منی وارو، می‌گتن.

ڤئ ھأمچئنی ڤاروتئری گیرینج جا نە د جومئشت فتح دارە. ڤئ أڤئلی نوخوس ڤأزیر دولأت فئلئسطینە. ڤئ د مارس تا ئوکتوبر ۲۰۰۳ د ئی گیرینج جا بییئش ڤألی سی پارە یی د چیا مأژبوٙر بی روٙە کئنار. مأحموٙد عأباس دئما نوخوس ڤأزیر بییئن رئیس بأرجا ھومفئکری و چأک چئنە کاری ساموٙنگە ساف بی.

زون اکسیتان یه گل د زونا رومی یه که د بهرجایایی د هارگه فرانسه، ایتالیا، موناکو و کاتالونیا اسپانیا دش قسه می کن. وه ای راساگه یا د حال و بار جانه ونه یی موئن اوکیتانیا . زون اکسیتان مدرن نزیکتری کس و کار زون کاتالان ه.

د آخریا دئه ۱۹۹۰، سرکومره ولات آندرس پاسترانا یه گل نشقه نازار و خو وه نوم طرح کلمبیا نه کرد که دوگل د تمارزیا وه تموم کردن جئنیا دسه یا تفئنچی و وه کار گرتن روشتیا ضد موات مخدر بی . نها انجومگری که بیشتری تناقض نه د ای کشیاری داشت هزینه کمترونه نه د ور می گرت ، ره دیارکن ضد موات مخدر وه بی که د ور گرته وارو بردن سم‌زنی هوایی سی د بین رئتن کوکائین بوئه. بهرجایا فره ای د ای کنشتیاریا هان د زیر انتقاد چی وه که سم پاشی هوائی سی مئصولات کشاورزی هنی گنه و سی سلامتی آئمیایی که هان د تیرس ای سمیا ضد گیا فره مضره. منتقدیا همچنو می گوتن که ای کشیاری یه گل ریکرد جئنی و نظامیهایی د مشگلاته و ریشه اش ها د ناهومترازیا اشتمائی ولات کلمبیا.

ای راساگه پئنایی کلمبیا د ور بیه دو گل د راساگه ولات کلمبیا نئ: راساگه گلال او پست کارائیب و Sierra Nevada de Santa Marta که هر دو گلشو هان د شمال ولات کلمبیا. زمینیا همار افتونشین بیشتر شل خره و غورآون و خلک کلمبیا من آویا پر د علفیا هرز ای راساگه نه وا داسون ciénagas نوم دیاره. چی میناوه گوآهیرا د لا افتوزنون نصم و نیمه حشگه. سیرا نوادا راساگه سه گوش و پوشسه د بردیا برفیه که ها د بهرجایا افتوزنون ای راساگه.

جان لاک (اينگيليسي : John Locke) (د دونیا رأتأ د ۱۷۰۴- ڤ دي اۈمایأ د ۱۶۳۲) یإ گإل د فيلسۈفيا نازار سأدأ ۱۷ زارۈیي اينگيليس بيأ کإ ڤا نوم ليبراليسم کلاسيک نوم ديار بيأ.

ذوالفقار عألی بوٙتو (ڤئ ئوردوٙ: ذوالفقار علی بھٹو) (ڤئ ئینگیلیسی: Zulfikar Ali Bhutto) (ڤئ د ئوٙماە د ۵ جانڤیە ۱۹۲۸، لاکارنە، راج ئینگیلیس - د دونیا رأتە ۴ آڤریل ۱۹۷۹، راڤئلپئندی، پاکئستان) سیاسأتکار پاکئستانی و بوٙأ بی نأظیر بوتو ە. ڤئ د گیرینجا نوخوس ڤأزیری ڤا کوٙتئتا ضیاءالحق بأرکئنار بی و نئھاش کوشتە بی. ڤئ رأڤأندیار پارتی خألک پاکئستانە.

آلمان نازی یا رایش سیئم وه شلک جا افتائه د سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۳ رایش آلمان و د نهاتر د ۲۶ جوئن ۱۹۴۳ وا داسون رایش آلمان گپ نوم دیار بیه. وه حکومت آلمان د گات مینجا سالیا ۱۹۳۳ تا ۱۹۴۵ موئن که دولت آدولف هیتلر تا سال ۱۹۴۵ زایشتی د او ولات د راس کار بی. د ای گات، ولات آلمان زیر نخیز حکومت پارتی سوسیالیست زایاره یی کارگریا آلمان وه دیوونداری آدولف هیتلر وا داسون صدراعظم و نهادیارکن بی. وه د سال ۱۹۳۴ دیووندارپارتی سوسیالیست زایاره یی کارگریا آلمان بی. نها یه که نازیا بیان ری کار د سال ۱۹۳۳، نوم جا افتائه آلمان آلشتگر نبی و «رایش آلمان» یا «رایش سیئم» که د سال ۱۸۷۱ بی، باقی من.
أحمأد خاسی (د زوٙن زازاکی: Ehmedê Xasi) یئ گئل نئڤیسیار و پئی جوٙر زوٙن زازاکی بییە کئ د سال 1867 د شأر دیاربأکر ڤولات عوثمانی د بأرجا نأخیە لیجە ئوٙما ڤئ دی. نوم أصلی ڤئ أحمأد سوٙفی حأسأنە و د مینجا زایارە زازا ڤا نومیا أحمأد خاسی یا حوجا أحمأد نوم دیار بییە. أحمأد خاسی کئتۉ زازاکی مولید نأبی نە نیسأن. أحمأد خاسی د سال 1951 د دونیا رأت.

آرون تئمکین بئک (ڤئ ئینگیلیسی: Aaron Temkin Beck) (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۸ جوٙئیە ۱۹۲۱) یئ گئل دوگدور ڤیرشئناس ئمریکاییە. ڤئ بیشتئر سی دأرموٙن أفسوردئ یی فئرە نوم دیاری بییە و ڤئ دیار دأرموٙکاری نە رأڤأندیاری کئردە و تئوری ڤئ سی دأرموٙ ناھأنجاریا رأڤانی فئرە ڤئ کار گئرئتە بییە. ڤئ یئ گئل پورسایئشت نوٙمە ڤیرشئناسی رأڤأندیاری کئردە و ئی پورسایئشت نوٙمە ڤا نوم خوٙد گوزارئشت کاری نوم دیار بییە. ڤئ د پئراڤیدئنس، ڤولاتچە رودآیلأند ئوٙما ڤئ دی. ڤئ یئ گئل د چار گئل بأچە یا یئ گئل حوٙنئڤادە مالکأنوٙن کئردە جید روٙسی بی ڤئ د سال 1950 زایئشتی زأن حاس. ڤئ چار گئل عایئلە داشت ڤئ نوٙمیا دأن، روی، جوٙدی و آلیس و دوختئر ڤئ جوٙدی د رئشنە ڤیرشئناسی دوگدورا گئرئت و فئرە نوم دیار بی.

موٙمە رئضا رأمانی یارأحمأدی ڤا نوم ھونأری مئرداد أڤئستا (ڤئ دی ئوٙماە د ۲۰ لأرکوشوٙن ۱۳۰۸ ڤئروٙگئرد - د دونیا رأتە د : ۱۷ گولئبارما ۱۳۷۰ تیروٙ)، یئ گئل نئڤیسیار و بئیت بأن ئیرانی بی. د بأخت گأن ڤئ أصلأن ڤئ زوٙن داش بئیتی نأگوتە و یە سی زوٙن لۊری فئرە گأنە.

جانڤیە یأکئمین مونگ مونگ سالئ ڤاڤئنی د گات ئشماری گأریگوٙری و گات ئشمار جوٙلی یأنی ە ئی مونگ یأکی د مونگیا دوازە تای سال ڤاڤئنی کئ ۳۱ روٙز داره. د بیشتئر جایا دونیا روٙز یأکئمئ ئی مونگئ نە ڤئ نوم روز یأکئم سال نۊ ڤاڤئنی می شناسئن و ڤئش موٙأن کئریسمأس و ئی روٙز نە جأشن می یئرن.

کول فره یه گل اشگفت ه که ها د هف ایذه، که د وه شش گل برد کنده ئه که مال گات عیلامیا ئن که د اوچه یه گل برد نیسه وه جا منه، که دش ای نیسسه اومائه ایچه جاگه پرستشت نارسینا یه گل د خدایا عیلامیه.

د گات رئیس کومره ولات بیینآلوارو یورایب که قول دئه بی که ری FARC و دسه جئن دیار کن هنی فشار بیاره، یه گل د چی دیارکنیا امنیتی بیتر بیین و آماریا آئمکشی و آئم دوزی فره کم بی (د ۳ هزارکس ۷۰۰ کس د سال ۲۰۰۰ وه ریتراز یک هزار و ۴۴۱ د سال ۲۰۰۴ رسس ) و همچنی آمار آئم کشی مینجا جولا ۲۰۰۲ تا می ۲۰۰۵ بیشتر د ۴۸٪ کم بی. گوته بیه که ای چیا باعث بیین که حال و بال اموری د کلمبیا فره بیتر بوئه. [۱]

حدود ۷۵ درصد خلک ای ولات قوم تایی، حدود ۱۴ درصد د ونو چینی، ۳ درصد مالایی و باقی د خلکیا کوچکتری چی مونیا، خمریا، و خلک که گردی جور وا جوری هیئن .

زون باسْکی (وه باسکی: Euskara، د اسپانیایی: Basque) زون خلک باسک هئ که هان د شمال که اسپانیا و هارگه افتونشین فرانسه . ای زون د خلاف زونیا نزیک وه خوش د حونوادهزونیا هئن-اوروپایی نئ، و د زونیا دما اومائن آریاییا د اوروپا هئ. د میلیون باسکی حدود ۶۳۲۰۰۰ نفر د ای زون قسه می کن که ۵۶۶۰۰۰ نفر ونو د هان د اسپانیا.

میناڤە مأن' (د زوٙن مانکس: Ellan Vannin or Mannin)، یئ گئل میناڤە ڤا نئزیک ڤئ ۸۵٬۰۰۰ کأس کئ ھا د دأریا ئیرلأند است. سأردیڤوٙنیار ئی دولأت مألأکە یا پاتئشا بئریتانیا ە. میناڤە مأن یئ گئل د میناڤە یا نیمە خودصئلادر دأریا ئیرلأند ە کئ ھا مینجا ڤولاتیا بئریتانیا و ئیرلأند .

آلبرت اینشتین د ۱۴ مارس ۱۸۷۹ د ساعت ۱۱:۳۰ شو صو وه گات ولات نشینی د شهر اولم د ورتمبرگ آلمان، که ها د ۱۰۰ کلومتری اشتوتگارت و د یه گل حونواده جید اوما وه دی. بوئه آلبرت٬ هرمان اینشتین یه گل دسفروش بی که د نهاتر یه گل کارخونهالکتروکیمیا دونسمنی نه راس کرد و نوم داش پاولینه کوخ بی. ونو د کنیسه اشتوتگارت-باد وایک زئن و زقاص کردن.
جابز و گیتس راوطه بلاوجویی وایک داشتن. بنا وه گوته بیل گیتس، وه و جابز بیشتر د نصم عمرشونه هومکار، هومال و دوس بینه. ونو وا یه که همیشه هومال یک بیین و هومال حایی می کردن، د گاتیا جور واجور شریک و هومدئن ئم بینه. جابز د جایی دباره گیتس گوت: «بیل اصلند آز خیال یاری خووی ناره و هیچ گاتی چی نه نهاسازی نکرده. مه فکر می کم او بیشتر د امور بشردوسونه رائته تا سازیاری. وه وا بی شرمی ویرساخته یا کسونا هنی نه می دوزه.» گیتس ئم دباره جابز گوت که: «رایا هنی یی سی سیل کردن وه ای داسون هئ. د ویر و باور مه داسون بیشتریم چی ینه که هر دو گلمو هومسا مالداری وه نوم زیراکس داشتیم. مه شیشه حونه ونه اشگسم تا تیلیوزیون ونه بدوزم ولی فئمسم که تو دماتر د مه ای کار نه انجوم ده ئیه یی.»

کریا سعد اشعری کیه یه گل د شیعیا جادیار بیین و هنی سردیاریا شهر قم د داسون اومائن حضرت فاطمه معصومه وه قم وارسکاری داشتن، سی وه موکس کاری فره نازاری انجوم دئن. اوسه بی که حضرت فاطمه معصومه رئت وه حونه موسی بن خزرج بن سعد اشعری.

معمر محمد ابومنیار نوم دیار بییە ڤا نوم سأرھأنگ معمر قذافی (ڤئ دی ئوٙماە د ۷ جوٙأن ۱۹۴۲- د دونیا رأتە د ۲۰ ئوکتوبر ۲۰۱۱) ، سیاسأتکار ڤأضع آلیشتکار و سأردیڤوٙنکار لیر ھومفئکری فأرموٙنیاری ڤأضع آلیشت لیبی د سال ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۷ و ئوٙسئ نئھاش بئرار رأدیارکون جأماھیری عأرأڤی لیبی د سال ۱۹۷۷ تا ۲۰۱۱ بی. ڤئ د أڤأل سئپتامر سال ۱۹۶۹ ڤا یئ گئل کوٙتئتا بی کأش محمد ادریس سنوسی، پاتئشا لیبی نە بأرکئنار کئرد وقت لیبی را سرنگون ساخت. ڤئ نئھا کوٙتئتا، ساموٙنە حوکوٙمأتی لیبی نە د پایە یئ گئل شیڤئسە کاری د سوٙسیالیسم و ئسلام رأڤأندیاری کئرد و تا سال ۱۹۷۷ سأرکوٙمأرە ڤولات لیبی بی. ڤئ د سال ۲۰۱۱ زایئشتی د کارگئرایی جأن مینجاڤأن و ڤأضع آلیشت خألک لیبی کوشتە بی .

ارنست همینگوی بیشتر عمرش و دم ماجرا گردی بی. د زخمی‌ بین د ایتالیاد اثر حردن ۲۰۰ پرزه ترکش‌گلوله نیرویا اتریشی د مینجا جئن جهونی اول تا رئتن د خط نهایی جپه‌یا جنگ مینجاون اسپانیا یا سفریا دنیاگردی افرقا وه تا مائی‌گری و اشکار جونوریا درنه و زنئی دا کوبا د آخرزنئی ئم یه رو تفنگشه ورداش و وه مزگش تیر ون.

آرابان (ڤئ تورکی: Araban) یئ گئل د شأرە کئ ھا د ڤولات تورکیە و ئی آستوٙن غازی عأنتأب. نوفوٙس ئی شأر د پایە نوفوٙس ئشماری سال ۲۰۰۸ زایئشتی ۹٬۶۵۱ کأس و د پایە نئھابینی سال ۲۰۰۹ زایئشتی ۹٬۴۹۷ کأسە.

ترک شناس مشهور دیگر بنام باسکاکوف مطرح نمود که باش در اصل (bẚdz) بوده و معنی برادر زن یا باجناق می داده و (gur) نیز به نام اوگریا یا مردمان فین‌واوگری اشاره دارد.

آشوٙریا یا آسوٙریا یا سئریانیا، یأکی د لونیا دئمادار مأسیی د ڤئلاتیا ئیرو (تیروٙ، ئوٙروٙمیە، أڤاز، کئرماشو، ھأمأدوٙ، قأزڤین، ئسفأھو ،سألماس و تأبریز)، عأراق، تورکیە و سوٙریە هین کئ ڤا زونیا آشوٙری قئسە میکأن. ڤئنو ھان د شومال عأراق، ھارگە أفتوزأنوٙن ڤولات تورکیە، شومال أفتوزئنونئ سوٙریە و شومال أفتونئشین ڤولات ئیرو .

1997، وجدت مطعم كي هاردي، سلسلة من المطاعم مع 2500 الأماكن على الساحل الشرقي. مع مرور الوقت، تحولت مطاعم هاردي إلى أكثر مثل كارل القليل منها، وذلك باستخدام نفس علم النجوم.

فیدئل کاسترو' ڤا نوم تأموم فیدئل آلخاندرو کاسترو روس (ڤئ ئسپانیایی: Fidel Alejandro Castro Ruz)، (ڤئ دی ئوٙماە د ۲۱ مە گأرمە ۱۳۰۵ أفتویی ھومبأراڤأر ڤا ۱۳ آگوست ۱۹۲۶ زایئشتی) یئ گئل سیاسأتکار و ڤأضع آلیشتکار کوٙباییە. ڤئ ڤا یە کە رأدیارکون ڤأضع آلیشت کوٙبا أم بی، د سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۶ ھأم نوخوس ڤأزیر کوٙبا و نئھاش د سال ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۸ سأرکوٙمأرە ڤولات کوٙبا بییە.
چوٙأ:Rtl لولوبی یا لولو نوم قومی آسیایی هئ که د حدود هزار سال دما د ماد د پاره ای د راساگه یا افتونشین ایران (د هارگه آذربایجان ایسنی تا کردستان)زنئی می کردن و بیشتر د هزار سال د اوچه زنئی داشتن.ای خلک د آخریا کارشو سی خوشو حکومت راس کردن و وا هومسایلشو جئن می کردن

وا جانشین بیین ویر و باورمنی تازه نیکانیک کوانتوم وه جا ویر و باورمنی کوانتوم دماتری که د مینجایا دئه 30 قرن 20 زایشتی نهادار بی، انیشتین ائتراضیا خوشه وه وااشکافت کپنهاکی د هومبراوریا تازه چنه دیاری کرد. ری وه ری بیین و ائتراض انیشتین د ای باره تا آخر عمرش نها داشت . د ائتقات دو بیشتر آئمیا دلیل ای ری وه ری بیین و ائتراض یه بیه که آئمی زور باور و مئکمی بیه. ونو د ای نومه که انیشتین د سال 1926 زایشتی وه ماکس بورن نیسسه و د وه آورده که هشاره می کن:

آداپازاری یئ گئل د شأریا ڤولات تورکیە أ کئ ھا د آستوٙن سأقاریە . آستوٙن سأقاریە بیشتئر ڤا نوم آداپازاری نوم دیارە. آداپازاری أندوم پورنوفوٙستئری راساگە ڤولات تورکیە یأنی مأرمأرە، د سال 2014 نوفوٙس ئی شأر 462,087 کأس بییە.

ای دونسمنامه تا ۱۰ اکتور ۲۰۱۱ وا بیشتر ۸٬۴۰۰ گوتار د جاگه صد و دوازدئم ویکی‌ پدیایا بی. د ۱۹ می ۲۰۱۲ وا گرد ویکی‌ پدیا تاجیکی د مرز ۱۰٫۰۰۰ گوتار گوارد و د جاگه صدویازده ویکی‌ پدیایا جاگئر بی.

کاشوٙ یه گل شهر ویرگارمنه که مینجاونش شهرستان و فرمانداری ویجه کاشونه که یه د بهرجایا آستون اصفهان ه، ای شهر ها د مینجاون ایران و ها د ۲۲۰ کلومتری هارگه پاتخت و ۲۰۰ کلومتر مینجاون آستون .

ای بنیاد پروجه یا دسه جمی ویکی‌پدیا، ویکی‌ کلیمه، ویکی‌ واجه، ویکی‌ نیسه، ویکی‌ کتاو، ویکی‌ امبار، ویکی‌ خور، ویکی‌ گونه و ویکی‌ دونسمنگه وا گرد رؤ ویکی نه دیوون داری می که.

گاڤریل آبراموڤیچ ئلیزاروف(ڤئ ئینگیلیسی: Gavril Abramovich Ilizarov) دوگدور و جأرا ئورتوپئد آستوٙن کوٙرگان کوٙمأرە ڤولاتیا یأکاگئرئتە شورأڤی و أندوم آکادئمی دوٙنئسمأنیا روٙسیە و یئ گئل د جاییزە گئریا جاییزە لئنین بی. ڤئ سی نئھاسازی دأسگا ئلیزاروف فئرە نوم دیار بییە ئی دأسگآ سی دأرموٙن ئشگئسئ یا ڤئ کار گئرتە بوٙە.

کتاوگه و موزه جان اف. کندی، د تاریخ ۱ آوریل ۲۰۱۲ زایشتی، وا انتشار ۱۵ نومه چاپ نبیه د ارنست همینگوی، سیک یایی د زنئی وه نه آشگار کرد. ای نومیا خطوؤ د جیانفرانکو ایوانچیک ایتالیایی نوشته بینه، د تاریخ ۱۹۵۳تا 1960 زایشتی ادامه داشته بینه. کتاوگه و موزه جان اف. کندی، ای پومزه نامه نه اخر سال ۲۰۱۱ زایشتی، د جیانفرانکو ایوانچیک خرئی نومه یایی د همینگوی؛ نه براری دارم، نه یه هوم پاله خو

هأمچئنی ڤئلاتیای چی فیلیپین، نیجئریه و جامایکا چأن میلیون‌ هئچایه ڤأر ڤا زأنجیره گوٙیئشی د کئرول ڤا پایه ئینگیلیسی تا ئینگیلیسی ئستاندارده. مینئ ڤئلاتیای کئ ئینگیلیسی زونئ دۊئمئشونه، هئن بیشتئرین شومار د ئیجور هئچایه ڤأریانئ داره (ئینگیلیسی هئنی). کئریستال موٙه کئ أر شومارئ ئینگیلیسی زونبا دالٛئکی و غئیرئ دالٛئکی نئ ڤا یأک حئساو بأکیم هئن نئسڤأت ڤئ ڤئلاتیا هأنی بیشتئرین کأسونینئ داره کئ ئینگیلیسی نئ می‌فأمأن یا قئصه می‌کأن.

چو جاافتائه دباره رد بیین انیشتین د درس اشمار دونسمنی ئم درست نئ. ری وه ری یه، انیشتین همیشه استعداد بلاجوینی د دونسمنیا اشمار دونسمنیا داشته؛ دگاتی که وه دیپلم خوشه گرت، وه بیترین نمره (۶ از ۶) نه د درسیا جبر، هندسه و سریشت دونسمنی می گرت. نظام نمره دئن د ولات سوئیس، که د وه "۶" بیترین نمره یه، شایت وه نظام گرینج دئن آلمان نه که د وه گرینج "۱" بیترین گرینجه وا نظام گرینج دئن سوئیس اشتوا گرته با. وا یه، آلورت انیشیتن تا ۱۵ ساله یی نمره فره هاری د درسیا ویرگار، زون و ولاتشناسی می گرت.
جابز د سال ۱۹۸۶ یه گل گرو گرافیکی نه (که جابز نومشه نیا پیکسار) د بهرجا گرافیک انجومیار لوکاس فیلم، د قیمت ۱۰ ملیون دلار خری که ۵ ملیون دلار ونه د شرکت که ون د کار. ای شرکت د زمینه جمشت دار انجومیاری کنشتگری میکه. ادوین کتمول که د سال ۱۹۷۹ نایب دیووندار ای بهرجا د لوکاس فیلم بی یه گل ره وندیاریا و دیووندار کسمدار پیکسار بی. د ای گات تقریون 44 کس اومائن د شرکت پیکسار.

معروف‌ترین پادشاه لولوبی‌ها، آنوبانی‌نی بوده‌است. نقش‌برجسته آنوبانی‌نی در سرپل ذهاب، پرده‌ای است که در آن شاه (آنوبانی‌نی) در برابر الهه ایشتار که او را در مقابل دشمنان پیروزی داده‌است، ایستاده و پای خود را بر بدن دشمن نهاده‌است. ایشتار نیزه‌ای به دست دارد و قصد دارد با طنابی که به دست گرفته، گردن اسیری دیگر را ببندد.

نئھا د ئوٙمائن ئوروٙپاییا د ئی ر اساگە یئ گئل حوٙنئڤادە سورپوٙس د یئ گئل روٙستا کئ د لا گئلال فاکس بی زئشت داشتئن و د نئھاتئر ئی راساگە ڤا نوم آرورا نوم دیار بی.

فاطمه بنت محمد (وه دی اومائه د سال ۶۰۵ زایشتی. د مکّه - ۶۳۲ زایشتی. د مدینه) دختر محمد و خدیجه، هومسر علی بن ابی‌طالب و دا حسن ابن علی و حسین ابن علی سه امام اول مصو شیعه و یه گل د پنج اندوم آل عبا ئه .وه یه گل د آئمیا فره نازار سی همه مسلمونیا (خصوصند سی شیعه یا) ئه. وه نشق فره نازاری د رخ ون مباهله داشت.

ڤولات گئرئتئن ئسکأندأر گأپ نأتوٙنئست زی یأکاگئری زوٙن و نیسموٙن آرامی نە د یأک بأتیچنە. چی زوٙن آرامی کئ د سأدە ۵ دئما زایئشت ڤئ کار گئرئتە بی د سأدە دویوم زایئشتی أم ڤئ کار گئرئتە بییە. سولوکیا د أڤأل پاتئشایی خوشوٙ ڤئ کار گئرئتئن زوٙن یوٙنانی نە د راساگە حوکوٙمأتی خوشوٙ د سوٙریە و مینجا گئلالیا ئژباری کئردئن. د سأدە سئیوم دئما زایئشت بی کئ د ڤولات مصر و سوٙریە زوٙن یوٙنانی جانئشین زوٙن آرامی بی. د کول زوٙن آرامی ڤیرگار فئرە دئرازی دارە و د طوٙل ڤیرگار فئرە آلئشت د خوش دیە و بوٙأ بوٙیی کئ بأرکونوٙن زوٙنی آرامی ڤئنە: آرامی دئمایی، آرامی مینجایی و آرامی نۊ کئ د ئی گات زوٙن آرامی ھا د ریتئراز نۊ و موٙأ بوٙیی کئ ئی زوٙن یئ گئل زوٙن زئشتدارە.

سینگ بوری نوم یه گل د آستونیا ولات تایلند ه که مینجاونش شهر سینگ بوری یه. هوسایا ای آستون آستونیا ناخون سوام، لوپ بوری، آنگ تونگ،سوپان بوری و چای ناتن. سینگ بوری د یه گل کلیمه سانسکریت وا نوم سینگ که هومبراوره وا شیر گرته بیه که د زون تایلندی بوئه وه شهر شیر. د گات شایی واراواتی ای آستون جاگه فره نازاری سی خوش گرت. ای آستون د چن گله آستون هنی ره وندیاری بیه. نشودیارکن ای آستون قلا بانگاراچان نه نشو میئه د گاتی که د سال 1765 زایشتی برمه چل کرد د آیوتتایا یازده گل ده اومائن وه هیاری ارتش د بانگاراچان ونو ارتش برمه نه سی پنج ما واداشتن و د شکست حردن ارتش تایلند نهاگری کردن. د چارم جانویه هر سال سی گپ کردن قهرمانیا و شاپیایا ای جئن د ای آستون یه گل شادینه ورگزار موئه.

فرانتس کافکا وه دوس نزیک خوش ماکس برود وصیت کرده بی که همه آرنگیاشه بوونه د تش. ماکس برود د ای فرمو سرپیچست و بیشتر آرنگیا کافکانه درتیچ کاری کرد و دوس خوشه رسون وه یه گل نوم دیاری فره نازار. نوم دیارتری آرنگ کافکا، متل کوچک مسخ (Die Verwandlung) و گپ متل محاکمه و گپ متل ناتموم قصر (Das Schloß) هیئن.
سه لف اوزولک که هان ده راساگه ری آیم که ار نوینئ نه نوو هردنموو روا بی نه قصه کردنمو توونا!اوزولک لاگوشی،زئر زوانی،کاوری .ائ مهمل نادیار مایعئ دئن وا در که نومش لئراوه. لئرا ضت میکروبه سیچئ؟زوتاکه آنزیمئ داره وه نوم لیزوزیم که دیوار باکتریان رئزه ده یک!ده یه والا پتیالینش هئ که آنزیمئ وا خاصیت نشاسته قلیه(نشاستن قل وپل کنه او قنل دی ساکاری دورس مئ که).دئ هر دو گذشته غذان پیتنه ده او تا لکه ن بسازه او قیت دینش آسوو بکا. ایسه ینو همه وا یه لا ار لئراو نبا کئ ها صوحبت بکه؟شک نکئت هیچ کس!

۱۷۹۸ - روٙز ڤئ دی ئوٙمائن آگوست کونت فیلسوٙف فأرانسئ یی رأڤأندکار نوم کومولأیأکی شئناسی ، رأڤأندیار کومولأیأکی شئناسی نۊ و دوگدورین پوزیڤیتیسم .

ئدینبورگ یا ئدینبئرا (ڤئ ئینگیلیسی: Edinburgh، ڤئ گالیک: Dùn Èideann) دویومی شأر گأپ و پاتأخت ڤولات ئسکاتلأند نوفوٙس ئی شأر د سال ۲۰۰۱، ۴۴۸٬۶۲۴ کأس بییە. جاگأپی ئی شأر ۲۶۲ کئلومئتر چارسیکە.

با اینکه بارها نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شد هیچگاه برنده آن نشد. با این وجود جایزه‌ی ملی ادبیات آرژانتین را از آن خود کرد برخی از آثار او به فارسی نیز ترجمه شده است.

جابز نها ؤرئشتن د هئن هنی رئت وه آتاری. کار وه راس کردن یه گل صفه کلیت برق دونسمنی سی یه گل بازی سی شرکت آتاری (وه نومBreakout) بی. د اساس گوته نولان باشنل یه گل جاییزه ۱۰۰ دلاری سی هر تاشسنی که د کنشتیاری راس کردن د دسگا اصلی پاکسا بی می دئن. استیو که دل رئتی ای و دونسمنی کمی دباره راس کردن مداریا برق دونسمنی داشت ، وا استیو وزنیاک قراری نیا که ار وزنیاک بتونه مداری نه و انازه کمترونه تاشسه راس بکه، جاییزه ای که د آتاری می ئرن مینجا خوشو بهر بکن. ای پروجه انجوم گرت و وا یه که دیوونداریا آتاری فره گیج بیین، وزنیاک تونس انازه تاشسه یا وه کار گرته بیه د دسگا نه برسونه وه 50 گل. د بدبختی، وزنیاک راس کردن ای تاشسه یانه جوری کؤچک کرده بی که راس کردن دسگا نهایی د ری خط ری یک راس کردن او گات انجومشیو بی ولی وا یه، جابز د وزنیاک گوت که آتاری تئنا 700 دلار جاییزه سی ای کار گرته(ولی آتاری همه ای جاییزه نه که 5000 دلار بی دئه بی وه جابز) و اوسه جابز د وزنیاک گوت که نصم ای جاییزه نه یئنی 350 دلار نه ؤرداره. وزنیاک نها فئمسن ای جریان، د یه گل نهاپرسایشت گوت که ای جریان یه گل جریان کؤچک بیه و ار جابز راستش وه مه نگوته سی یه بیه که ای پیل نه میهاسته.

کراسِ لوری کراسِ سنتی لؤری گِرِتأ بیأ د جوغرافیا، فأرهأنگ، دین ئو هزارو سال هوم زیستی وا سرشت مأردئمون لؤرتأوار دئ ئؤسئه ئو ئیسئه ئو دئ نئمادیئا موهئم مأردئم لؤر می‌باشد. بئنا وه مانئعیا ئو ویژئگیئا جوغرافیئائی ئقلیمی مأردئم لؤر دئ ئقلیمیئا جور وا جور دئ پؤشئش جئگائی ئستئفادأه کئردئنأ. دئ یئ تأقسیم بأنی کولی بوئأ کراسیا لؤرینئه چئ پیائونأ چئ زئنونأ وئ سئه جئرخأ کولی لؤری فیلی (روا مینأ میئنجائیا، لأکیئا، مئلئکشائیا ئو کألهور تا شأریئا فیلی نئشی خانئقئین ئو دیالأه دئ عئراق)، لؤری بأختیئاری (طایئفیئا چارلئنگ ئو هأف لئنگ بأختیئاری) ئو لؤری دؤمئنی (روا مینأ مأردئم لؤر دؤمئنی بوئرأمئدی، مأمأسئنی، دؤشمئ زیاری، بأمئئی، باوی تا بأندئریئا گئناؤه ئو دئلئم) تأقسیم بأنی کئرد.

لولوبیها در هزاره چهارم پیش از میلاد، نخستین موج مهاجرین بودند که به بخش‌های غربی ایران مهاجرت کردند. منشاء این قوم، بخش‌هایی از جنوب دشت‌های سیبری روسیه بوده‌است. ظاهر برخی از مردمان ساکن امروزی آذربایجان، با تصاویر و مجسمه‌های بجا مانده از لولوبی‌ها و گوتی‌ها مطابقت می‌نماید.
ویرگار وه دی اومائن شو دیار نئ. ولی کتاو «مستدرک سفینه البحار» گوته که ویرگار وه دی اومائن ونه د پایه سندیا ویرگارمن، ها د روز ۱ ذیقعده سال ۱۷۳(مالکنون) د شهر مدینه بیه.آیت الله سید موسی شبیری زنجانی که یه گل د دونسمنیا گپ دین و مصو شیعه هئ د کتاو «مشتی د دریا» گوته یاری ای ویرگار نه د کتاو «مستدرک سفینه البحار» نه نتیجه راسکاری ویرگار دوریی وه دس شیخ علی نمازی دونسه و گوته که گات وه دی اومائن و د دنیا رئتن ای شا زن راستکی نئ و دورویی یه.

دأریا خأزأریئ گئل دأریاچە چارقئر گئرئتە أ کئ د لا ھارگە ڤا ڤولات ئیران، د لا شومال ڤا ڤولات روٙسیە، د لا أفتونئشین ڤا روٙسیە و کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجان و د لا أفتوزأنوٙن ڤا ڤولاتیا تورکأمأنئستان و قأزاقئستان ھوم مأرزە.

سی کارگئرایی بالٛا ساموٙنکاری،ئموٙری، دوٙنئسمأنی، سیۉسی و رأزئشتی بئریتانیا ڤئ دوٙنیا دئما د قأرن هێژدأهئم و تأثیرئ ڤئلاتچه یا یئکاگئرئته آمریکا د قأرنئ بیسئمئ ڤاڤئنی ڤئ ئیلا، ئی زو د گئردئ دوٙنیا گأپ کئلون بی و ڤئ داسونئ زونئ دۊئم، زونئ مئنجی و زونئ جاڤوسته مینه فئره د راساگه یا دوٙنبا کاربورد پیا کئرده‌.

گائوس جوٙلیوٙس سئزار (ڤئ لاتین: Gaius Iulius Caesar، گوتە دیاری: گایوس یوٙلیوٙس کایسار) یا جوٙل سئزار یا قیصر (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۲ یا ۱۳ جوٙئیە ۱۰۰ دئما زایئشت- د دونیا رأتە د ۱۵ مارس ۴۴ دئما زایئشت) «دیکتاتور» و رأدیارکون سأردیار کوٙمأرە ڤولات روٙم بییە.

وَرگه یه گل دونسمنیا فره نوم دیاره که ویرگارچه ای وه انازه زئشت آئم ری ای کره حاکی داره. گوتن دباره فضا د دونسمنیایی چی فیزیک،مئماری،کشیاری و ولاتشناسی وایک فرخ داره.

د بعضی از فرهنگ‌ها، آدینه، به خصوص روز ۱۳ هر ماه که با آدینه، مقارن شود، روزی شوم و نحس است. در میان دریانوردان، جمعه روز شومی برای شروع یا ادامه سفر است. بر اساس افسانهها، یک ناو سلطنتی معروف به HMS Friday در روزهای جمعه، به دریا انداخته می‌شود که ناخدای آن نیز، ناخدا فرایدی است.

د ۲۸ می ۲۰۰۶ سرکومره آلوارو یوراب ولز وا گرتن ۶۲٪ رایا هنی به سرکومره ولات کلمبیاو ۲۲٪ د خلک کلمبیا د کارلوس گاویریا دیاز د قطب خلک و ۱۲٪ د هریشیو سرپا یوراب د پارتی لیبرال رای دن.
هون‌ یا یا هونیا زرد یه گل قوم بیاووگرد د مغولستان بیئن که د سده یا چارم و پنجم زایشتی وه طرف افتونشین دنیا مالکنون کردن و د دور و با آمودریا مالگه یایی راس کردن.

آلبرت اینشتین (وه دی اومائه د۱۴ مارس ۱۸۷۹ - د دنیا رئته ۱۸ آوریل ۱۹۵۵) سریشت دونسمن نظری آلمانی بی. وه بیشتر سی ویر و باورجا نسبیت و خصوصند سی هوم براوری جاگرته ای و انرجی (E=mc۲)(که د نوم دیارترین رابطه یا مینجا غیرسریشت دونسمنیائه) نوم دیاره. اضافه وه یه، وه د گپ کردن تئوری کوانتوم و مکانیک سراشمار دونسمنی نشق نازاری داشت. اینشتین جایزه نوبل سریشت دونسمنی نه د سال ۱۹۲۱ سی کاریایی که سی سریشت دونسمنی ویر و باورمن و خصوصند سی جستن قانون کارگرایی فوتوالکتریک گرت. وه سی کارگرایی فره ای که دونسمنی داشت وه عنوان یه گل د گپترین سریشت دونسمنیا دنیا اشناخته بیه. د رئزشت خلک من ، نوم «اینشتین» هومبراورهوش فره و نابغه بیه.

سَقاریه (ڤئ تورکی: Sakarya) نوم یه گل د ترکیه ئه که مینجاونش شهر آداپازاری یه.سقاریه ها د شارا استانبول - آنکارا و سچه قطار دش رد موئه و دسرسی هوایی د سقاریه د طریق فرودگا مین زایاره یی صبیحه گوکچن.استانبول انجومگر بوئه. نفوس آستون سقاریه ۸۷۲ هزار کسه. ای آستون ها د بال دریا سئ و گلال سقاریه ها د ای آستون،سقاریه ها د راساگه مرمره و آستون خوجالی ها د افتونشین ای آستون و آستون بیله جک ها د هارگه آستون سقاریه، آستون بولو ها د هارگه افتوزنون ای آستون و دس آخر آستون دوزجه ها د افتوزنون آستون سقاریه.آستون سقاریه ها د لا شارا استانبول-آنکارا.شهردار ایسنی سقاریه زکی توک اوغلوئه که یه گل د اندومیا پارتی عدالت و گپ کلونکاری ترکیه ئه. نفوس سقاریه د سال 2013 تقریون 918 هزار کس بیه. مینجاون آستون ترکیه که شهر سقاریه ئه یه گل د شهریا نوم دیار و پیشکرده د ولات ترکیه ئه که فره گپ کلونکاری بیه و رشت گپ کلونکاریش فره زیاد بیه. ای آستون بال اویا نازار، گلالیا قشن و دریاچه یا فره خوئی داره . ای آستون د سده 13 زایشتی بی وه یه گل د راساگه یا زیر نخیز ترکیا عثمانی. د سده 18 زایشتی د راساگه یا بالکان و قفقاز آئمیا فره یی اومائن د ای آستون و راساگه یاش.

د سال ۱۹۹۱ زایشتی یه گل قانون اساسی تازه اوما وه جا قانون اساسی که د سال 1886 بییش ومئلس پی ونیا کلمبیا دمانیس ونه پشت راس کاری کرد. ای قانون اساسی چی نازاری دباره داسونیا سیاسی، قومیتی، خلکی و حقوق جنسی بی که اجرا بی ولی وا ای حال هنی چالشتیا بییشو.
جواد فکوری، ناصر کاظمی،مصطفی چمران و موسی نامجو د بهشت زهرا چمران د انتخاوات اولی دوره مئلس شورای اسلامی د تیرو وه نمایندئی گله ورچیه بی. وا شرو جئن ایران و عراق رئت وه چپه و واگرد سید علی خامنه‌ای ستاد جئنیا نامنظم نه راس کرد. پی ونی دسه مهنسی کنشتگر سی سامونجا جنئیا نامنظم یه گل د ای برنامه یا بی که وا هومیاری وه، رایا جئنی وا سرعت د جاگه یا جوراجور دروس بی و نیائن پمپ او تئ گلال کارون و راس کردن یه گل کانال وا درازا بیس کلومتر و پئنا یه متر د گاتی د انازه یه ما، او گلال کارون نه ون وه لا تانکیا عراقی، جوری که ونو مژبور بیین چن کلومتر روئن واپشت و اوبن گپی نها خوشو دروس بکن. د سال ۱۳۵۹ چمران د جئنی که سی آزا کردن سوسنگرد پیش اوما زخمی بی؛ وه وا کامیونی که د دشمن گرته بی خوشه رسو وه درمونگا و بستری بی؛ اما بیشتر د یه شو د اوچه نمن و اوسه رئت وه لیزجا سامونجا جئنیا نامنظم. وه هنی د ویرگار 31 خرداد ما 1360 د گات مئرفی کردن دیووندار جدید مئور دهلاویه وه جا «ایرج رستمی»، د خط نها جپه، سی خاطر حردن ترکش خمپاره ۶۰ دشمن د راساگه سر زخمی بی. هومیاری اولی د ری وه د درمونگا سوسنگرد انجوم گرت و آمبولانس رئت وه اهواز؛ ولی لش بی جونه وه رسس وه ائواز. مزار وه د بهشت زهرا ئه و سنگ ناره . مزار وه: ویرگار وه خاک اسپاردن: ۲-۴-۱۳۶۰ برشت: ۲۴ ردیف: ۷۱ شماره: ۲۵. د جاگه شهید بیین وه د دهلاویه مافه گه ای سی وه راس کردنه.

حامد کرزای سیاسأتکار و سأرکوٙمأرە ڤولات دئمایی ڤولات أفغانستانە. ڤئ نئھا د ڤاجئگوٙ بییئن حوکوٙمأت طالبان سی سینزە سال بی ڤئ سأرکوٙمأرە ڤولات أفغانئستان.

دئ کئتاو ریشأیا نئژادی لٛۊر نوٙئشتأ بیأ: (دئ زئمونئ شاسولٛطون حۊسئنئ صأفأڤی پیایی ڤئ نومئ خودایی کئ ایسئ گردئ خانیا ألٛئشتئر دئ نأسلٛئ ڤئنیأن، گأپئ أشایئرئ راساگأ ألٛئشتئربیأ، بوٙأ کأریم خونئ زأند دئ سوٙاریا ڤئنأ بیأ، ئوسئنیکئ دا کأریم خونئ زأند سأرئش وئس بیأ سی آو ڤئ کأنی میرأ و دألٛمئ دئ آو پور میکأ و مونأ سأرئ شو، نوٙحئلٛمونأ دأنگی ڤئ گوٙشئش موٙرأ کئ پاتشا آیئندأ ایرونئ أتوٙبار کئردی،دا کأریم خون ئی دأنگئ سێ گئلٛ میشنوأ،دوروگئردئ خوشئ سئلٛ میکأ ڤألٛئ کأسینئ نئموٙینأ، میرأ حونأ و سی میرأش قأضیأنئ موٙأ،مئیرأش دأم هألٛأکیشئ میکأ. ئی قأضیأ ڤئ گوٙشئخودایی میرأسأ و کأمکأم مینئ خودایی و بوٙأ کأریم خون دۊشمئنی میفتأ، سی یأکئ بوٙأ کأریم هیزئش چأن خودایی نی ڤئ دوروگئردئ مئلار مێرأ و خوشو و برارونئش دئ سوٙاررونئ نادئر موٙأن، تا نادئر ڤئ هئندوٙسو لأشگأرمیکأشأ، دئ گئردئ گایی کئ کأریم خون دئ مئلار بیأ ڤا قومیا خوش دئ ألٛئشتئر اماد وشود داشت. ئی مأتنئ اصلٛئ مأطلأڤیأ کئ دئ کئتاوئ ریشأیا نئژادئ لٛۊر گئرئتأ بیأ گئرئتأ بیأ.

کلمبیا یه دسه د گپ ره یا زایاره ای یه که Instituto Nacional de Vías یا INVIAS (انستیتو زایاره یی رایا جعده یی) سامونگه دولتی مسئول واداشت ونونه. گپ ره سرتاسری امریکا د ولات کملبیا می گواره و ای ولات نه د افتوزنون د ولات ونزوئلا و د هارگه د ولات اکوادور وصل می که.[۵]

قبایل لولوبی بخش وسیعی از کوه‌ها و کوهپایه‌ها را از قسمت علیای دیاله گرفته تا دریاچه ارومیه اشغال کرده بودند. لولوها در زهاب (کرمانشاه) و زور و سلیمانیه و ارومیه مسکن داشتند. شهرهای مهم آنان تاندیم، سوماشتو، آشورو، الامو، کاشو، گوتو و لولوبو نام داشت.
د سال ۲۰۰۵، جابز جواو د انتقادیایی که دباره برنامه یا گن شرکت اپل دباره دواره جستن زوالیا الکترونیکی، که د همایشت سالونه اپل د آوریل همو سال د کوپرتینو انجوم گرت، وه د ای انتقادیا که مال دفاکاریا محیط زئشت بیین فره گن رفتار کرد. د ای نشسجا د گاتی که یه گل د نماینه یا برنامه یا سرمایه نیاونیا اشتمائی د وه پرسایشت کرد که سی چه برنامه یا شرکت اپل که مال دواره جستن هنی نتونسنه د ریتراز برنامه یا شرکتیا انجومیاری هنی چی دل و اچ‌پی برسه، جابز گوت که گلایه یا دفاکاریا محیط زئشت فره مزخرفه و صلا قسه کردن د ونو نده. وا یه که، د چن هفته هنی ، اپل گوت که آی پادیا خراوی که واس دواره جست بان مفتکی ونون د فروشگایا حیرده فروشی خوش جم می که. نفوس کنشتکار د زمینه دواره جست زوالیا الکترونیکی که وا نوم Computer TakeBack Campaign نوم دیاره، د ای تصمیم شرکت اپل وا نیائن یه گل بیرق د ری یه گل هواپیما که د حال و بار بال گرتن د جاگه مراسم گرینج گیری دونسمنجوریا دونسمنیجا استنفورد- که هچایه گو ری گشو وه جابز بی - د ای کار کنشتکاری نشو ده. ری پارچه بسه بیه د هواپیما نیسسه بی که: «استیو! بازیگر کوچک نبا. همه زوالیا الکترونیکی نه دواره جست بک!

د أڤئلی گات کئ د راساگە کوٙیا راکی د روٙز 22 جوٙأن سال 1850 زایئشتی ڤئ دأس لوٙئیس رالستون طئلا دیارجوٙری بی، سی دیارجوٙر طئلا خألک ئوٙمائن د ئی راساگە و ئیچئ سئچە قئطار ئوٙما. ئوسئ مینجا سالیا 1858 تا 1861 نوفوٙس ئی راساگە فئرە رأت ڤارو سی یە کئ رالستون ھأنی د ئی راساگە طئلا جوست. ئوٙسئ نئھا دیارجوٙری طئلا د ئی راساگە سئچە قئطار ئوٙما د ئی راساگە و ئی سئچە تا شأر دئنڤئر رأسئس و چئنی بی کئ شأر آرڤادا سی دیارجوٙری طئلا راس بی و پیشکئرد داشت.

مسلمانان، در روز جمعه مراسم نماز جمعه و رسوم خاص آن را برگزار می‌کنند. «شیعیان» این روز را منسوب به امام زمان(=منجی موعود) می دانند و برای ظهورش دعاهایی همچون دعای «ندبه» می‌خوانند و اعتقاد دارند که در این روز ظهور میکند

موٙمە عألی کئلئی (۱۷ جانڤیە ۱۹۴۲ (زایئشتی)، لوٙیی ڤیل، کئنتاکی، ڤولاتچە یا یأکاگئرئتە ئمریکا) ڤا نوم تأموم بییە کاسیوٙس مارسئلوٙس کئلئی و نوم دیار بییە د موٙمە عألی کئلئی، یئ گئل د دیاریأل موشت کاری سأنین کار دونیاە. ڤئ نئھا موسألموٙ بیئنئش د کاریا سیاسی فئرە کونئشتیاری داشدە و سی یە فئرە نوم دیارتئر بییە.

ولات کلمبیا وا ۴۳٫۶ ملیون نفوس د سال ۲۰۰۶[۳] سیئمین ولات پرنفوس د امریکا لاتین نها د ولاتیا برزیل و مکزیک ه. د مینجا قرن بیسم مالکنون کردن د راساگه یا دهاتی وه شهریا فره فره رئته بی وارو اما د نهاتر ای روند فره کمتر بیه بی. نفوس شهری د گرینج ۳۱٪ کل نفوس د سال ۱۹۳۸ رسس وه سخم ۵۷٪ د سال ۱۹۵۱ و ۷۰٪ د سال ۱۹۹۰ زایشتی. د ایسنی ای گرینج بیشتر د ۷۷٪ ئه. ۳۰ شهر د ای ولات نفوسشو ۱۰۰ هزار کس و بیشتره. نه تا بهرجا پست افتوزنون که حدود ۵۴٪ جاگپی ولات کلمبیا نه د ور گیرن، کمتر د ۳٪ نفوس ای ولات نه د خوشو دارن و تپه سه یی نفوس اوچه کمتر د یه کس د هر کلومتر چارگوشه(دو کس د هر مایل چارگوش). د اساس نهابینیا نفوس ای ولات تا سال ۲۰۱۵ بیشتر د ۵۲ ملیون کس بوئه. [۴]

کلاشنیکوف کئ د ڤولات ئیران دئش موٙأن کئلاشینکوف و یا جأم و جیلتئرئش بوٙە کئلانش . یه گل د حونوده یا تفئن تهاجمی واتش دل وه حایی یه که د ور گرته تفئن ای‌کی-۴۷ کوچک بیه کلیمه یاАвтомат Калашникова ئه. رقم ۴۷ هشاره می که وه سال دروس بیین ای تفئن یئنی سال ۱۹۴۷. نوم ای تفئن د نوم راسیار وه یئنی میخائیل کلاشنیکف ورداشته بیه.
زون فرانسه یی یا فرانسه ((ای کلیمه ریشه ش ها د کلیمه فرانسه یی français وا ای حال و بار کلیمه «فرانسه» هومبراوره وا ولات فرانسه و ریشه ش ها د کلیمه France. ای کلیمه ها د شیوه سه یایی چی «کلاس فرانسه» و کلیمه یایی هنی)) یه گل د زونا رومی یه که هچایه وریا ای زون نزیک وه ۱۳۶ ملیون کسن که د ونو هان د سرتاسر عالم و ای زون زون دا شونه.

جوٙر حوکوٙمأت کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجان، کوٙمأرە ڤولات پارلئمانی چأن پارتی ڤا یئ گئل مأجلئس قانوٙن نیائنە، ئی کوٙمأرە ڤولات سئکولارە کئ د سال ۲۰۰۱ أندوم لیر ھومفئکری ئوروٙپا بییە.

شاپوٙر بأختیار (ڤئ دی ئوماە د ۴ میڤە رأسوٙن ۱۲۹۳؛ ۲۶ جوٙأن ۱۹۱۴ د شأرئکورد - د دونیا رأتە د ۱۵ مأگأرمە ۱۳۷۰؛ ۶ آگوست ۱۹۹۱ د پاریس) سیاسأتکار ئیرانی، دیڤوٙندار ایرانی، پارتی ئیران، أندوم جئپە زایارە یی ئیران، یئ گئل د رأڤأندیاریا پارتی جومئشت موقاڤئمأت زایارە یی ئیران نئھا کوٙتئتا ۲۸ مأگأرمە و آخئری نوخوس ڤأزیر ئیران، نئھا ڤأضع آلیشت ۱۳۵۷ أفتویی بی.

ڤئ د سال ۱۹۹۴ ڤاگأرد شیمون پئرئز و ئسحاق رابین سی خوش سأرأنجومی چأک چئنە کاریا آشتی کاری فئلئسطین و ئسرائیل د ئوسلو جاییزە آشتی کاری نوبئل نە گئرئت.

چوٙأ:Rtl دنگ و آواز مئن فرهنگ لرون غلوه غنيه و خووه،ز گپون دنگ و آواز لوري شاپيا آبئمن علاالدين،رضا سقايي، ايرج رحمانپور ، كوروش اسدپور و ... هڍن

إسرائيل ھا بال ئو أفتوزأنوٙن دأریا مئدیتأرانە و د لا شومال ڤا ڤولات لوبنان، د لا شومال أفتوزأنوٙن ڤا ڤولات سوٙریە، د لا أفتوزأنوٙن ڤا ڤولات ئوردون و د لا ھارگە أفتونئشین ڤا ڤولات مئصر ھوم مأرزە. ئسرائیل ھأمچئنی د أفتوزأنوٙن ڤا بال ئو أفتونئشین گئلال ئوردون و د لا ھارگە أفتونئشین ڤا باریکە غأزە ھوم ساە. ئ ڤولات ڤا یە کئ فئرە کوچئکە ڤألی خوصوٙصیات ڤولات نئشینی نازار و بئلاجئڤینی دارە.

نوشته ذیل نقش برجسته مزبور، می‌رساند که لولوبیان در نیمه دوم هزاره سوم قبل از میلاد دارای دولتی بوده و درنتیجه جامعه‌ای طبقاتی داشتند. ولی چنان که از منابع آشوری برمی‌آید، علائم تأسیس و قوام دولت در قبایل مذکور فقط در آغاز هزاره اول قبل از میلاد مشاهده گشته‌است.

والتر ایزاکسون که چن هفته دما د دنیا رئتن جابز د حونه ش ونه دیئه گوت که: «جابز که فره درد داشته د یه گل اتاق خو د طبقه هاری حونش بی و سی رئتن د پله یا فره ضعیف و لر بی ولی وا یه هنی چی دماتر باهوش و خوش کلوم بی.» جابز که خوشه وخم شرکت اپل کرده بی د روز آخری د عمرش چی سردیوونیار د نویسگه مینجاون اپل بی و یه روز نه تمومن کار کرد. چیا نشو میئن که جابز تا روز دما د دنیا رئتنش سی اپل کار می کرد و درگر مشگلات سازیاری تازه و نهایی ای شرکت بیه. د استئفا نومه یی که جابز سی هیئت دیوونداری اپل کل کرد چنی اومائه که: مه همیشه وه شما گوتمه که ار یه روزی بیائه که مه نتونم کاریام چی یه گل سردیوونیار انجوم بئم شما اولی کسونیایی هئیت که د ای داسون وارسیار موئیت و د بدبختی چنی گاتی پیش اومائه.

جان ڤینستون لئنون (ڤئ ئینگیلیسی: John Winston Lennon) (ڤئ دی ئوٙماە د ۹ ئوکتوڤر ۱۹۴۰ - د دونیا رأتە د ۸ دئسامر ۱۹۸۰)، خوندە کار، موٙسیقار، دأنگ شئناس، دأنگ ساز و بئیت بأن، یئ گئل د نوم دیارتئری و جادیارتئری آئمیا دونیا دأنگ راکە کئ د ڤولات ئینگیلیس ئوٙماە ڤئ دی. ڤئ یئ گئل د أندومیا رأڤأندیار جأرغە بیتئلز بییە و ڤئ د دونیا موٙسیقار فئرە فئرە کارگئرا بییە. ڤئ ڤا گئرد پول مأک کارتئنی یئ گئل د خوش سأرنجوم تأرین ھومکاریا نە د نیسأنئن سوروٙ د سأدە بیستوم أنجوم دأن. لئنون د سال ۱۹۷۵ بیشتئر ڤا حوٙنئڤادأش بی و آلبوٙمئ نۊ خوشە ڤا نوم «فانتئزی دۊ» نە د سال ۱۹۸۰ دأرتیچ کاری کئرد، ڤألی سئ ھأفتە نئھا د دأرتیچ کاری ئی آلبوٙم، ڤا ضأربئ گولوٙلە کوشتە بی.