Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
"သတ္တဝါတို့သည် အစာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးသောအခါ ကိုယ်မချိ အမိသော်လည်း သားတော်ခဲဆိုသော စကားကဲ့သို့ မည်သူ့ကိုမျှ ညှာတာခြင်း မပြုနိုင်အောင် ရှိသဖြင့်..." [၁၂၈၃] ပညာအလင်း၊ ၄၊ ၁။ ၅။

ဘယ်လောက်ထိများလဲ ဆိုရင် ပြောပြ ချင်ပါ သေးတယ်။ အဲဒီတုန်းက ကျောင်းသား သမဂ္ဂ အဆောက်အဦကြီးလည်း မရှိတော့ဘူး ဆိုတော့ သမဂ္ဂ လုပ်ငန်းနဲ့ ပတ်သက်သူ၊ တပ်ဦးနဲ့ ပတ်သက်သူ မှန်သမျှဟာ ဗောဓိကုန်း အဝင်မှာ ရှိတဲ့ “သပြေ” ဆိုတဲ့ အိမ်ကလေးမှာ စုဝေး ကြပါတယ်။ အဲဒီ အိမ်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ အိမ်ဆိုင်လေး ငယ်ငယ် တခု ရှိပြီး အဲဒီ ဆိုင်ရှင်ရဲ့သား လှရွှေ ဆိုတဲ့ ကောင်လေးဟာ အားရင် ဒီဘက်ကို ကူးလာပြီး ဒီက လူတွေနဲ့ နောက်ပြောင် ကျီစယ် တဟားဟား နေသူပါ။ သူ့ အသက်က ၁၃ နှစ်လောက် ရှိဦးမယ် ထင်ပါတယ်။

တနဆောင်းဂူဘုရားသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ပုဂံရှိ ဘုရားတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ အိမ်ရာကျောင်းငါးမျက်နှာဘုရား အရှေ့မြောက်ဘက် မြစည်းခုံသို့သွားသည့် လမ်းဘေးတွင် ရှိသည်။ ကောင်းမှုကုသိုလ်ရှင်မှာ အိုထက်ပြည့်သင်၏ အိမ်ရာကျောင်းဖြစ်ပါသည်။ ငါးမျက်နှာ အိမ်ရာကျောင်း၏ တောင်ဘက်တွင် ခေမင်္ဂဘုရားအပါအဝင် ငါးမျက်နှာ ဂူဘုရားအစု ရှိပါသည်။

ဘုရင့်နောင်သည် တောင်ငူကို သိမ်းယူပြီးသောအခါ ဆက်လက်၍အင်းဝ၊ စစ်ကိုင်း၊ ဟံသာဝတီနှင့် ပြည်တို့ကို သိမ်းယူရန် အစီအစဉ်ရှိသည်။ မှူးမတ်များက မွန်တို့၏ဒေသများကို မသိမ်းပိုက်မီ မြန်မာတို့ကိုသာ များအောင် သိမ်းသွင်းသင့်ကြောင်း လျှောက်သဖြင့် ဦးစွာ ပြည်ကို သိမ်းယူရန် စီစဉ်လေသည်။ ပြည်တွင် မင်းပြုနေသူမှာ တပင်ရွှေထီးလက်ထက်က ပြည်ဘုရင်ခံအဖြစ် ထားသည့် သတိုးဓမ္မရာဇာဖြစ်ပြီး သတိုးသူဘွဲ့ခံထားသူဖြစ်သည်။

တပင်ရွှေထီးကွယ်လွန်ပြီးနောက် တိုင်းပြည် ပြိုကွဲသောအခါ ဘုရင့်နောင်တွင် အပိုင်စားရသည့် မြို့ကြီးရွာကြီး မရှိသည့်အပြင် ဟံသာဝတီနှင့် ဝေးရာ ဒလသို့ ရောက်ရှိနေသည်။ သို့သော် အနားတွင် ပညာရှိများ၊ စစ်သူရဲများ အတော်အတန် ရှိသဖြင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး မိမိလက်အောက်ရှိ မွန်များကို အနီးအပါးရှိ မြို့ရွာများ အပိုင်စားပေးကာ နေရစ်စေသည်။

ထင်ရှားသောမြစ်များမှာ ဖစ်ဇရွိုင်မြစ်၊ ဖော်တက်စကျူ မြစ်၊ မာချီဆန်မြစ်နှင့် ဆွမ်းမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းသည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် တိရစ်ဆာန်မွေးမြူရေးအတွက် မသင့်လျော်ချေ။ ပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုမျှတ၍ မိုးအသင့် အတင့်ရွာသဖြင့် အသီးအနှံများကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ သိုး နွားတို့ကိုလည်းမွေးမြူသည်။

စဉ့်ကူမြို့နယ် သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြင်ဦးလွင်ခရိုင်တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မြို့နယ်ရုံးစိုက်ရာမြို့မှာ စဉ့်ကူမြို့ဖြစ်သည်။

ငယ်စဉ်က ကူမင်တန် တရုတ်ဖြူတပ်မှာ အမှုထမ်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ကူမင်တန်မှ ခွဲထွက်ပြီး နောက်လိုက် ရာဂဏန်း အနည်းငယ်ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်တပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။

အရှင်မဟာကဿပ သည် မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသာနာတော်တွင် ဓူတင်ဆောင်သည့် အရာတွင် ဧတဒဂ် ရသည့် ရဟန္တာ ဖြစ်သည်။ ပထမသင်္ဂါယနာတင်သည်ကို အရှင်မဟာကဿပ က ဦးဆောင်ခဲ့၏။ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးနောက် သာသနာကို စောင့်ရှောက်ရန် ရှင်မဟာကဿပကို တာဝန်ပေးခဲ့၏။

သေဆုံးသွားသောသူတို့ ပုံသဏ္ဌန် တစ်မျိုးဖြင့် ရှိနေသည်ကို ယုံကြည်ကြသည်မှာ အမျိုးမျိုး ကွဲပြားခြားနားပေသည်။ စာပေ မပေါ်ပေါက်မီ ယဉ်ကျေးမှု ကာလများကပင် လူမဟုတ်သော အရာတို့၏ ဝိညာဉ်ကို ယုံကြည့်ကြသည့် အန်နီမစ်ဇင် (animism ) နှင့် ဘိုးစဉ်ဘောင်ဆက် ကွယ်လွန်ပြီးသူတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်းတို့မှ စ၍ တွေ့နိုင်သည်။
ဂန့်ဂေါမြို့ ရေကြီးမှုကြောင့် အရှေ့ဂန့်ဂေါ နှင့် အနောက်ဂန့်ဂေါ ကို ဆက်သွယ်ထားသော ကြိုးတံတားသည် ပေ(၁၅၀)ခန့် ရေထဲမျောပါသွားခဲ့သည်။ ဂန့်ဂေါမြို့ပေါ်ရှိ မြို့မရပ်ကွက်၊ စည်ပင်ရပ်ကွက် နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်တို့တွင် ရေဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရေကြီးမှုကြောင့် မြို့မရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၁၅) စု၊ စည်ပင်ရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၃၅) စု နှင့် မြောက်ကုန်းရပ်ကွက်မှ အိမ်ထောင်စု (၂၀) စုတို့ ရေလွတ် ရာ နေရာများသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရသည်။

မဟာဆိုင်းရပ်စ် (Cyrus the Great) (ဘီစီ ၅၉၀-ဘီစီ ၅၂၉) သည် ပါရှင်းလူမျိုးတို့၏ ဖခင်ကြီးဟူ၍၎င်း၊ ယဟူဒီလူမျိုးတို့၏ ကယ်တင်ရှင်ဟူ၍၎င်း၊ ဆိုင်းရပ်- သ-ဂရိတ်(ဆိုင်းရပ်မင်း တရားကြီး) ဟူ၍၎င်း၊ ရှေးဟောင်းရာဇဝင်သမိုင်း အစောင်စောင် တို့တွင် ဂုဏ်ပြုချီးကျူးမှတ်တမ်းတင်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ပါးရှား အင်ပါယာကြီးကို တည်ထောင်စည်းရုံးခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

ရှေးတရုတ်တို့၏ တီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ် (四大發明) မှာ စက္ကူ၊ သံလိုက်အိမ်မြှောင်၊ ယမ်းနှင့် ပုံနှိပ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤတီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်သည် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် သာမက ကမ္ဘာတလွှား၌ ကြီးမားသည့် လွှမ်းမိုးမှုများရှိသည်။ သို့သော်လည်း ခေတ်သစ် တရုတ်ပညာရှင်များက အဆိုပါ တီထွင်မှုကြီး ၄ ရပ်သည် အရှေ့တိုင်းနှင့် အနောက်တိုင်း နည်းပညာထိတွေ့မှု ရှိခဲ့သည်ကို မြင်သာထင်ရှားစေသည့် အချက်တချက်သာဖြစ်ပြီး တရုတ်တို့၏ အခြားသော တီထွင်မှုများသည် ပိုမိုတိုးတက် ရှုပ်ထွေးပြီး သက်ရောက်မှုလည်း ပိုမိုကြီးမားသည်ဟု ထောက်ပြထားကြသည်။

တိုဂိုနိုင်ငံသည် အာဖရိကအ‌နောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိ‌သော သမ္မတနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်၏။ တိုဂိုနိုင်ငံ၏‌မြောက်ဘက်တွင် အထက်‌ဗော်လတာနိုင်ငံ၊ ‌တောင်ဘက်တွင် ဂင်းနီပင်လယ်‌ကွေ့၊ အ‌နောက်ဘက်တွင် ဂါနာသမ္မတနိုင်ငံနှင့် အ‌ရှေ့ဘက်တွင် ဒါဟိုမီသမ္မတနိုင်ငံတို့ အသီးသီးတည်ရှိသည်။ အကျယ် အဝန်းမှာ ၂၆၆၂၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၏။ တိုဂိုနိုင်ငံ၏ လူဦး‌ရေ မှာ ၁၉၆၈ ခုနှစ် ခန့်မှန်း‌ခြေအရ ရ၁ရရ၂၀၀၀ ခန့်ရှိ၍ ယင်း တို့အနက် အာဖရိကတိုင်းရင်းသား မဟုတ်သူများမှာ ၁၃၀၀ ခန့်သာ ရှိ‌လေသည်။

တစ်နှစ်ပတ်လုံး ချမ်းအေးသည့် ရာသီဥတုရှိခြင်းကြောင့် အမြင့်ဆုံးအပူချိန်မှာ ၁၈ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်သာ ရှိသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် အအေးဒဏ်ကို ပိုမိုခံစားရပြီး အနိမ့်ဆုံး အပူချိန် ရေခဲမှတ်အောက် (-၁၈) ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်ထိ ကျဆင်းကာ တစ်မြို့လုံး ရေခဲနေတတ်သည့် မြို့ဖြစ်သည်။

မန္တလေး-လားရှိုးလမ်း၊ နောင်ချိုဘူတာအလွန် (၇)မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၁၈၉၉ ခုနှစ်၌ တည်ဆောက်ပြီး ၁၉၀၀ ခုနှစ်တွင် ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၁၉၀၃ ခုနှစ်ရောက်မှ စတင်အသုံးပြု သည်။ ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီတို့ အခြား မီးရထားလမ်း တံတားကြီးများကဲ့သို့ မြစ်ချောင်းများကို ဖြတ်ကျော် တည်ဆောက်ထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဂုတ်တွင်းခေါ် ဒေသကြီးရှိ ပေ (၃၀⁠၀)ကျော် မတ်စောက်သည့် လျှိုကြီးနှစ်ဘက်ကို ဖြတ်ကျော် တည်ဆောက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဂုတ်တွင်းကြီးထိပ်၌ တည်ဆောက်ထား၍ ဂုတ်ထိပ်တံတားဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ရှမ်းဘာသာဖြင့် ငုပ်ထိပ် ဟု ခေါ်ရာမှ ဂုတ်ထိပ် ဖြစ်လာသည်ဟုလည်းဆိုသည်။

ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရုရှားစကားပြောသူအရေအတွက်သည် ၂၀၁၀ပြည့်နှစ်တွင် ၂၅၉.၈သန်း ရှိလာပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၌ ၁၃၇.၅သန်း၊ ဓနသဟာယနှင့် ဘော်လတစ်နိုင်ငံများ၌ ၉၃.၇သန်း၊ အရှေ့ဥရောပနှင့် ဘယ်လ်ကန်ဒေသ၌ ၁၂.၉သန်း၊ အနောက်ဥရောပ၌ ၇.၃သန်း၊ အာရှ၌ ၂.၇သန်း၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိက၌ ၁.၃သန်း၊ ဆာဟာရပိုင်း အာဖရိက၌ ၀.၁သန်း၊ လက်တင်အမေရိက၌ ၀.၂သန်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကနေဒါ၊ ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်တို့တွင် ၄.၁သန်းတို့ ရှိသည်။ ဤသို့ဖြင့် ရုရှားဘာသာသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ၆ခုမြောက် ပြောဆိုသူအများဆုံးဘာသာစကားတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရေအတွက်အစဉ်လိုက်အားဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၊ တရုတ်ဘာသာ၊ ဟိန္ဒူ /အူရဒူဘာသာ၊ စပိန်ဘာသာနှင့် အာရပ်ဘာသာတို့နောက် ရပ်တည်နေသည်။
ကုလသမဂ္ဂတွင် အမှုထမ်းပြီးနောက် မြန်မာပြည်အရေးတွင် သူတဖန် ပါဝင်လာခဲ့ပြန်သည်။ သူ၏ထင်ရှားသော စာအုပ်နှစ်အုပ်ဖြစ်သည့် "ခြေရာဖျောက်မြစ်များ (The River of Lost Footsteps)" နှင့် "တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယဆုံသောနေရာ (Where China Meet India)" စာအုပ်များသည် မဖြစ်မနေ ဖတ်သင့်သော မြန်မာပြည်အကြောင်းရေးသားထားသည့် စာအုပ်များဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် သူ၏သုံးသပ်ချက်များ၊ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခန်းများနှင့် အတွေးအမြင်ဆောင်းပါးများကို နိုင်ငံတကာစာစောင်များတွင် တွေ့ရှိနေရသည်။ သူကျွမ်းကျင်သော ပညာရပ်နှင့်သာ အလုပ်အကျွေးပြုလိုပြီး မြန်မာ့နိုင်ငံရေးတွင် ပါဝင်မည်မဟုတ်ဟု ပြောဆိုနေသော်လည်း ပိတ်ဆို့မှုများကို ဖယ်ရှားသင့်ကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေးအတွက် ပညာရေးကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ပေးမှ ရမည်ဟူသော သူ၏ယုံကြည်ချက်ကိုတော့ မကွယ်မဝှက် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။

ဥများ ကောင်းစွာကြီးထွားရန်အတွက် ၅ လမှ ၆ လ အထိ အချိန်ကြာသည်။ အပင်အို၍ ညှိုးကျလာသောအခါမှာမှ ဥများကို တူးဖေါ်ရသည်။ စိမ်းစားဥသည် အရည်ရွှမ်း၍၊ စား လျှင် ရေငတ်ပြေသည်။ တစ်ဧကလျှင် ပိဿာပေါင်း ၂ဝဝဝ မှ ၈ဝဝဝ အထိထွက်နိုင်သည်။ ဥယျာဉ်ထဲတွင် မျိုးစေ့များစိုက်ပျိုးသောအခါ ၂ တောင်မှ ၂ တောင်တစ်ထွာကျယ်သော ဗောင် များပေါ်တွင် ကန့်လန့်ဖြတ်ဖြစ်စေ၊ အလျားလိုက်ဖြစ်စေ၊ လက်ဖြင့် သို့မဟုတ် တုတ်ဖြင့် တစ်လက်မကွာသည့် ကျင်းကလေးများတွင် အတန်းလိုက် စိုက်ပျိုးရသည်။ အတန်းများကို သုံး လက်မစီ ခွာထားလေ့ရှိသည်။

တိုဂိုနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းသည် ၃၂ မိုင်ခန့်သာ ရှည်၍ နိမ့်ပြီးလျှင် သဲထူသည်။ အတွင်းဘက် ပိုင်းတွင်ကား ‌တောင်ကုန်းထူထပ်သည်။ အချို့‌တောင်ကုန်းများသည် ‌ပေ ၃၆၀၀ အထိမြင့်၏။ ‌ချောင်းငယ်များနှင့် ‌ရေတံခွန်များလည်း ရှိသည်။ သစ်‌တောများနှင့် ‌စေးပျစ်ခြုံ‌တောများလည်းရှိသည်။ သစ်‌တောများအတွင်း၌ အာဖရိကထန်းပင်များနှင့် ဆိုး‌ဆေး ပင်များ‌ပေါက်သည်။ ‌ခြေက်‌သွေ့‌သောလွင်ပြင်များနှင့် စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်နိုင်‌သော ‌မြေကွက်များလည်းရှိသည်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုး ခြင်းနှင့် တိရစ္ဆာန်‌မွေးမြူခြင်းတို့သည် အဓိကလုပ်ငန်းများ ဖြစ် ၏။ ‌ပြောင်းဖူး၊ ‌မျောက်ဥ၊ ပ‌လောပီနံ၊ ငှက်‌ပျော၊ ‌မြေပဲ၊ ဝါဂွမ်း၊ အုန်း၊ အာဖရိကထန်း၊ ကာဖီ၊ က‌ကေးအိုစသည်တို့ကို စိုက်ပျိုးသည်။ ထိုဂိုနိုင်ငံတွင် အာဖရိကထန်းခြံများ၊ အုန်းခြံ များ၊ ကာဖီခြံများ၊ က‌ကေးအိုခြံများ၊ ပ‌လောပီနံခင်းကြီးများနှင့် ဝါခင်းကြီးများ အ‌တော်များပြားသည်။

ထင်ရှားသောမြစ်များမှာ ဖစ်ဇရွိုင်မြစ်၊ ဖော်တက်စကျူ မြစ်၊ မာချီဆန်မြစ်နှင့် ဆွမ်းမြစ်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ပြည်နယ်အလယ်ပိုင်းသည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးအတွက် မသင့်လျော်ချေ။ ပြည်နယ်အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် ရာသီဥတုမျှတ၍ မိုးအသင့် အတင့်ရွာသဖြင့် အသီးအနှံများကို စိုက်ပျိုးကြသည်။ သိုး နွားတို့ကိုလည်းမွေးမြူသည်။

ယင်းနှစ်မျိုးတို့တွင်သောတာပတ္တိမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ သောတာပတ္တိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တစုံ၊ သကဒါဂါမိမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ သကဒါဂါမိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်စုံ၊ အနာဂါမိမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ အနာဂါမိဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်စုံ၊ အရဟတ္တမဂ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ အရဟတ္တဖိုလ်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်စုံ၊ ဤသို့အစုံအားဖြင့်လေးစုံ၊ အရေအတွက်အားဖြင့်ရှစ်ပါးသောအရိယာပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းအစုကား ဒက္ခိနေယျသံဃာဖြစ်သည်။
Tesla၏ အစဦးဆုံး တီထွင်သော ရေဒီယိုမှာ “oscillation valve” တွေ အသုံးမပြုခင်က ရေဒီယိုတစ်လုံးမှာပါသည့် elementsများ အားလုံးပါဝင်ခဲ့ပါသည်။ ထို့အပြင် ရေဒီယိုလှိုင်းများ လွှင့်ထုတ်မှုမှာ sensitive electromagnetic receivers များကို အစဦးဆုံး အသုံးပြုခဲ့သူဖြစ်ပါသည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ current မဟုတ်ဘဲ Flux များ၏ စီးဆင်းမှုကို စတင်အသုံး ပြုသူဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။) spaceကိုဖြတ်ပြီး receiver အရောက်ပြန်ပို့သော radio communication ဥပဒေသများ၊ စမ်းသပ်ချက်များ အားလုံးကိုလည်း သရုပ်ပြပြု လုပ်ခဲ့ပါသည်။ အမျိုးမျိုးသော သိပ္ပံပညာရှင်များ၊ စူးစမ်းလေ့လာသူများသည် Tesla၏ သရုပ်ပြမှုနောက်ပိုင်းမှာ wireless နည်းပညာ ကိုစိတ်ဝင်စားလာခဲ့ကြပါသည်။ သူသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ wireless communication ဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့်ရရှိထားသူဖြစ်ပြီး၊ ထိုမူပိုင်ခွင့်၏ မှန်ကန်မှုအတွက် ဆုတံဆိပ်ကို သူကွယ်လွန်ပြီးနောက်၁၉၄၃-ခုနှစ်တွင် ချီးမြှင့်ခြင်း ခံခဲ့ရပါသည်။

ထီးလင်းမြို့နယ်အတွင်းရှိ ထင်ရှားသော တန်ခိုးကြီးဘုရားမှာ ရွှေကွန်အုပ်ဘုရားဖြစ်၍၊ နရပတိစည်သူမင်းကြီးက တည်ထားကိုးကွယ်သည်ဟုဆိုလေသည်။ ထိုဘုရားကို ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံတွင် ထီးလင်းတမ်းခွန်၊ ဖုန်းရှိန်မွန်၊ ရွှေကွန်အုပ်မြတ်စွာ ဟု စပ်ဆိုထားလေသည်။ ထီးလင်းမြို့နယ်အတွင်း မှီတင်း နေထိုင်စားသောက်ကြသော လူမျိုးများသည် တောင်သာလူမျိုးနှင့် ချင်းလူမျိုးများဖြစ်၏။ ထီးလင်းမြို့သည် ပခုက္ကူမြို့နယ်၏ ၉၇ မိုင်ခန့်ဝေး၍၊ မော်တော်ကားလမ်းဖြင့် ဆက်သွယ်ထားလေသည်။ ထိုအပြင် ထီးလင်းမှ အထက်ချင်းတွင်းခရိုင် ကလေးဝမြို့သို့ နွေရာသီတွင် သွားလာနိုင်သော ကားလမ်းတစ်လမ်းတည်းရှိ၍၊ အရှည် ၁၃၈ မိုင်ရှိ လေသည်။ မြို့နယ်၏ လူဦးရေမှာ ၁၉၅၆ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၂၂ဝဝဝ ယောက်ဟူ၍ ခန့်မှန်းရသည်။

မန္တလေးမြို့ တောင်ပြင် သိပ္ပံရပ် ပင်စင်စား လယ်ယာ စိုက်ပျိုးရေး ဝန်ထောက် ဦးကိုကိုလေး၊ ဒေါ်မင်းရီ တို့၏ ဆဋ္ဌမမြောက် သားဖြစ်သည်။ နဝမတန်း အထိ ပညာ သင်ကြား ခဲ့သည်။ အသက် ၁၈ နှစ် အရွယ်တွင် ပညာရေး ဝန်ကြီး ဦးရာဇတ်၏ သက်တော်စောင့် အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း ခံရသည်။ ၁၉၄၇ ခု၊ ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်၊ စနေနေ့၊ နံနက် ၁ဝ နာရီ ၄၅ မိနစ်တွင် အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး များကို လုပ်ကြံသော မသမာ သူတို့၏ လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံး ရသည်။

အလက်ဇန္ဒားလွန်သော် သူ၏စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည့် ဆဲလ်လူကတ်နီကာတာ ကပါရှအင်ပါယာကို ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ပြီး ခရစ်နှစ် သုံးရာစုတွင် ဆိုင်ရပ်စ်မင်းဆက်မှ ဆင်းသက်သူဟု ဆိုသည့် ပထမအာဆက်စစ် ကပုန်ကန်ပြီး ပါသီယအင်ပါယာကို တည်ထောင်သည်။ ခရစ်နှစ် ၂၂၄တွင် ထိုမင်းဆက်ကို နန်းချပြီး ပါရှအင်ပါယာသစ် (သို့) ဆက်စနစ်အင်ပါယာ ကိုတည်ထောင်ပြီး အနှစ် ၄၀၀မျှ အုပ်စိုးသွားကြသေးသည်။ ထိုမင်းဆက်တို့ကလည်း မိမိတို့သည် ဆိုင်းရပ်စ်၏ အကြေမန်နစ် အဆက်အနွယ်များဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြပြန်သည်။

ပွဲတော်များမှာ Telluride Bluegrass Festival နှင့် RockyGrass တို့ဖြစ်သည်။ Nederland, Yonder Moutain String တီးဝိုင်း(colorado အခြေစိုက်) နှင့် Druha Trava (ချက်) တို့သည် ပရိတ်သတ်များကို ကြီးမားစွာစွဲဆောင်ခဲ့သည်။ College Jam တီးဝိုင်း atmosphere သည် progressive bluegrass ကို ကျယ်ပြန့်စေခဲ့သည်။ Bluegrass နှင့် Jazz ကို ရောနှောထားသည်ကို Bela Fleck and The Flecktones, Railroad Earth, Tony Rice, Andy Statman, Sam Bush, Doc Watson ၏ ဂီတတွင် တွေ့ရှိခဲ့သည်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို မည်သည့် အရည်တွင်မဆို လွှတ်လိုက်သောအခါ အိုင်းယွန်းများကွဲထွက်လာကြပြီးလျှင် ဆိုင်ရာဓာတ်လိုက်တိုင်များဆီသို့ အသီးအသီးသွားကြသည်။ ထိုအချင်းအရာမှာ အက်ဆစ် ပျော်ဝင်ရည်၊ ဗေ့ပျော်ဝင်ရည်နှင့် ဓာတ်ဆားပျော်ဝင်ရည်များတွင် ပိုမို၍ ထင်ရှား၏။ အကြောင်းသော်ကား အက်ဆစ်၊ ဗေ့နှင့် ဓာတ်ဆားတို့သည် ရေတွင် ပျော်ဝင်သည့်အခါတိုင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်စီးမလွှတ်ခင်မှာပင် အိုင်းယွန်း အဖြစ်ဖြင့် အစည်းကွဲထွက်၍ ဓာတ်ဖောက်ပြန်မှုများ ဖြစ်နေသောကြောင့် တည်း။ ထိုကြောင့် မည်သည့်ပစ္စည်းမဆို ရေတွင်ပျော်ဝင်၍ ထိုပျော် ဝင်ရည်ထဲ၌ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (H+ ) များရှိလျှင် ထိုပစ္စည်းကို အက်ဆစ်ဟုခေါ်၏။ အကယ်၍ ပစ္စည်း တခု၏ပျော်ဝင်ရည်ထဲ၌ လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကိုဆောင်သော ဟိုက်ဒရောက်ဆီအိုင်းယွန်း (HO_ ) များရှိလျှင် ထိုပစ္စည်းကို ဗေ့ဟုခေါ်၏။ အကယ်၍ ပစ္စည်းတခု၏ပျော်ဝင်ရည်ထဲ၌ ဟိုက်ဒြိုဂျင်အိုင်းယွန်း (H+ ) အစားအခြားလျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကိုဆောင်သည့် အိုင်းယွန်းများနှင့် ဟိုက်ဒရောက်ဆီအိုင်းယွန်း (HO_ ) အစား အခြားလျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သည့် အိုင်းယွန်းများ ရှိခဲ့လျှင် ထိုပစ္စည်းကို ဓာတ်ဆားဟုခေါ်သည်။ အိုင်းယွန်းများ ကွဲထွက်တတ်သော အက်ဆစ်၊ ဗေ့နှင့် ဓာတ်ဆားတို့၏ ဥပမာများ ကို အောက်တွင်ပြထားသည်။

၁၉၈၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့ စက်မှုသုတေသန အဖွဲ့ လက်ထောက်မန်နေဂျာ မစ္စတာဟာရာ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ရောက်နေစဉ် ထိုစဉ်က ဂျပန်ဘဏ္ဍရေး ဝန်ကြီး မစ္စတာ ယိုချီယိုဟာယာချီ၊ မြန်မာ့ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးရေး ဖိုရမ် ဥက္ကဋ္ဌတို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ တရပ်တည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အဲဒီလို သူ့ရဲ့ လူတိုင်း အပေါ်မှာ အလေးထား ဆက်ဆံတာနဲ့ စာရေးဖို့ တိုက်တွန်း တာတွေကြောင့်ပဲ ကျနော်လည်း ကျနော့်ဖာသာ တိတ်တိတ် ရေးထားတဲ့ ကျနော့်ရဲ့ ပထမဆုံး ဝတ္ထုတိုလေးကို သူ့ကို ပေးဖတ် ခဲ့ပါတယ်။ တခြား ဘယ်သူ့ကိုမှ ပေးမဖတ်ခဲ့ဘူး ထင်ပါတယ်။ သူက သေသေချာချာ ဖတ်ကြည့်ပြီး များများရေးဖို့ တိုက်တွန်း ပါတယ်။

ဗြဲတိုက်တော်တွင် ခစားထမ်းရွက်ပြီး မင်းဧကရာဇ်၏ အတွင်းရေးကိစ္စ ၊ နန်းတွင်းအမှုကိစ္စနှင့် တိုင်းနိုင်ငံ တော်ကိစ္စများကို ချောမောအောင်မြင်အောင် မင်းဧကရာဇ်ထံ လျှောက်ထားနာခံပြန်ဆိုစီရင်ရသော မှူးမတ်ကြီး

ထို့ကြောင့် အိုင်းယွန်းဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဆောင်သော အက်တမ်တခု၊ သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို ဆောင်သော အက်တမ်အများကို ဆိုလိုသည်။ လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများကို ကက်တိုင်ယွန်ဟုခေါ်၍ လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကို ဆောင်သော အိုင်းယွန်းများကို အန်နိုင်ယွန်ဟု ခေါ်၏။

ဆယ့်ရှစ်ရာစုနှစ် နောက်ပိုင်းမှစ၍ ဓာတုဗေဒတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ကြရာ ဗန်မာရမ်ဆိုသူသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်ပွတ်စက်ကို လှည့်နေစဉ်အတွင်း အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့ကို ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ခရစ် ၁၈၈ဝ ပြည်နှစ်တွင် အယ်လက်ဇန္ဒြိုဗိုလတာသည် လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုးကို အသစ်ထွင် ထမြောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်၊

ယခုနှစ် ပြေးခုန်ပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ထူးချွန်သူများအဖြစ် မှတ်တမ်း တင်ရမည့် ရွှေတံဆိပ်သုံးခုစီ ဆွတ်ခူးခဲ့ကြသော လူငယ်ပြေးခုန် ပစ်အားကစားသမား လေးဦးပေါ်ထွက်ခဲ့ရာ နော်လေးလေးဖော (ကယားပြည်နယ်) မီတာ ၁ဝဝ၊ ၂ဝဝနှင့် ၄ ထ ၄ဝဝ၊ လှလှဦး (ရန်ကုန်တိုင်း) မီတာ ၄ဝဝ၊ ၈ဝဝ နှင့် ၄ ထ ၁ဝဝ၊ ဇော်တင့် ခိုင်(ပဲခူး တိုင်း) မီတာ ၁ဝဝ၊ ၂ဝဝနှင့် ၄ ထ ၁ဝဝ၊ ဌေးအောင် (ပဲခူးတိုင်း) မီတာ ၄ဝဝ၊ ၈ဝဝ နှင့် ၄ ထ ၁ဝဝ တို့ဖြစ်ကြ သည်။
အင်းဝမြို့ဇာတိ၊ အဖ ဦးစိန်ညွန့်၊ အမိ ဒေါ်ထွေး တို့က ၁၉၃၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသည်။ အမည်ရင်းမှာ ကြည်လင် ဖြစ်ပြီး၊ မော်ကွန်း ဘုန်းကြီးကျောင်း၊ တံတားဦး အ.ထ.က၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် တို့တွင် ပညာ သင်ကြားခဲ့သည်။ မောင်သာနိုး၊ မောင်စွမ်းရည်၊ တင်မိုး တို့နှင့်အတူ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကဗျာရွှေခေတ် (၁၉၅၆ - ၆၅) ကို ထူထောင်ခဲ့သူတဦး ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ - ၅၉ တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း အင်္ဂလိပ်စာစာတည်း၊ မန္တလေးတက္ကသိုလ် ကလောင်ရှင်အသင်း အတွင်းရေးမှူး၊ ၁၉၆ဝ - ၆၁ တွင် မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှစ်လည်မဂ္ဂဇင်း မြန်စာစာတည်း စသော တာဝန်များကို ယူခဲ့သည်။ မန္တလေး လူထု သတင်းစာ၊ ရှုမဝ၊ ငွေတာရီ စသောမဂ္ဂဇင်းများတွင် ကဗျာ၊ စာပေ ဝေဖန်ရေး ဆောင်းပါးများ ရေးသားရင်း “ကြည်အောင်” ကလောင်အမည်အား တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

ကပ္ပတိန် ဖရန်းစစ်ဒရိတ် ဦးဆောင်ကာ အင်္ဂလိပ်ရွက်သင်္ဘောတို့ သည် စပိန်ပြည်သို့ ၎င်းတို့၏ကိုလိုနီများမှ ရွှေငွေများသယ်ယူပို့ဆောင်သည့် စပိန်ရွက်သင်္ဘောများအား ဓါးပြတိုက်ကာ အင်္ဂလန်ြပည်ကို ကြွယ်ဝချမ်းသာလာစေသည်။ အယ်လစ်ဇဗက်ဘုရင်မ နှင့် နယ်စားမြို့စားတို့ ထိုဓါးပြတိုက်မှုများနောက်ကွယ်မှကြိုး ကိုင်ကာ ဝေပုံများကို ရယူခံစားခဲ့သည်။ ၁၅၈၅တွင် ဝေါ်လ်တာရာလေး ဦးဆောင်သော အင်္ဂလိပ်ရွက်သင်္ဘောတို့ သည် မြောက်အမေရိကတိုက်တွင် ပထမဆုံးသော အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီမြေကို ရှာဖွေ သိမ်းယူခဲ့သည်။ အိမ်ထောင်မရှိအပျိုကြီး ဘုရင်မ အယ်လစ်ဇဗက်ကိုရည်စူးကာ ဗာဂျီးနီးယား(အပျိူ စင်) ပြည်နယ်ဟု ခေါ်တွင်စေသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ အင်္ဂလန်ြပည်သည် ပင်လယ်သွား ရေတပ်အင်အားကြီးနိုင်ငံအဖြစ် စတင်ခြေချခဲ့သည်။ နေမဝင်အင်ပါယာကြီး၏အစပျိုးချိန်ပင်ဖြစ်သည်။

ဦးဇော်ဝင်း (ကျား)သည် အမျိုးသားပညာဝန်ဦးဖိုးကျား ဒေါ်အေးကြည်တို့သားဖြစ်သည်။ သားသမီးဆို၍ သား ဇော်ဝင်း (ကျား) တစ်ယောက်သာ ရှိသည်။ ဇော်ဝင်း (ကျား) သည် ရန်ကုန်မြို့မြို့မ အထက်တန်းကျောင်း တွင် တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။ ၁၉၄၆ ခုနစ် အထွေထွေ သပိတ်တွင် မြို့မ-ဦးသန်းကြွယ်(ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး ပြည်သူ့လွတ်လပ်ရေး အဖွဲ့ချုပ် ဗဟိုအမှုဆောင်ကော်မတီဝင် နိုင်ငံတော် စီးပွားကုန်သွယ်ရေး အဖွဲ့အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် နှင့် ဥက္ကဋ္ဌ) ၊ ၊ ဦးသန်းဆွေ (သံအမတ်ကြီး ဦးသန်းဆွေ)၊ ဦးသာထွန်း (ရှေ့နေချုပ် ဦးသာထွန်း) ဦးမျိုးမြင့် ( လူထု ပညာရေးမှူး)၊ ဦးမျိုးသန့် ( ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနု အစိုးရ၏ သတင်း ပြန်ကြားရေးမှူး၊ )၊ ဦးရဲမြင့် (ဗိုလ်ကြီးရဲမြင့်အောင်)၊ ဒေါက်တာ သန်းထွန်း (သမိုင်းပါမောက္ခ)၊ ဦးညွန့်လွင် (ဗိုလ်မှူးညွန့်လွင်)၊ သံမဏိ ဦးကျင်လှိုင် ၊ ဦးရန်ဝေး ၁၉၄၈ - ၄၉ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (တကသ)ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဒေါက်တာ မောင်မောင်ကျော် ၁၉၄၉ - ၅၀ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (တကသ)ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဦးစိန်လှ ၁၉၄၇ - ၄၈ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (တကသ)ဥက္ကဋ္ဌ ၊ ဦးရွှေတင် (ရေကြောင်းသိပ္ပံကျောင်းအုပ်ကြီး Captain ရွှေတင်) စသော ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် များနှင့်အတူ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ဇော်ဝင်း (ကျား)သည် မြို့မရဲခေါင်နှင့် မြို့မရဲညွန့် ကျောင်းသား တပ်ဖွဲ့များတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။
ანარქიზმიქ ინირსხუ უილიამ გოდვინიშ (1756-1836) ნაჭარეფს. თინა პრესვიტერიანული ოხვამეშ პაპა რდჷ, მიოტუ ოხვამე დო ჭარუო გჷნირთჷ, დოჭარჷ "კალებ უილიამსი", სოდე ანარქისტული იდეოლოგია გინოჩჷ, აკოქიმინჷ ინტელექტუალეფიშ წირე, ნამუშათ მიშმეშეს თიშ ჩილი მერი უოლსთოუნქრაფთი, ახალნორდი ჭარუეფი - უორდსუორთი, თიშ სინჯა - შელი. თინეფი აკრიტიკენდეს ავტორიტარიზმის, ანტკიცენდეს გონათუაშ უციობას ადამიერეფშო, მიოჩქჷდეს, ნამჷ-და ალარინა ადამიერიშ ჭეშმარიტი, წორომოჸუნელი მუშობურობა რე. ანარქიზმი იკათუანდჷ უტოპიზმის, ეკონომიკური დუდიშულაშ იდეას, ნამუთ პრუდონიშ ნახანდეფს რე ასახებული, ინდივიდუალისტურ ანარქიზმის, ლიბერტარიზმის, ეგოიზმის, ანარქო-კაპიტალიზმიშ თეორიეფს, რევოლუციური ნძალებაშ კრიტიკას.

ავსტრიას ვიზიტი უმოსო იკათუანს ტურს ვენას, მუში ოკათედრე ტაძარიშ მოძირაფას დო ვალსეფიშ მუსიკაშ კონცერტის. ღირებული რე სუმარუა ზალცბურგის, მოცარტიშ ოდაბადურ ნოღას, ალპეფით მუკოხურგილ ტიროლიშ ნანანოღა ინსბრუკის, დუნაიშ ბინეხეფამ ლეხერს, მაგალითო ვახაუს. ქიანაშ ბჟადალ ნორთის, ფორარლბერგიშ აკანს რე კონსტანცაშ დო ნოიზიდლერიშ ტობეფი. ავსტრიაშ სუმი არძაშე მოძირაფონი ოქინაფუ რე: შენბრუნიშ დოხორე (2 590 000 მაძირაფუ წანამოწანას), შენბრუნიშ ზოოპარკი (2 453 987 მაძირაფუ წანამოწანას) დო მარიაცელიშ ბაზილიკა (1 500 000 მაძირაფუ წანამოწანას).

კაბანიასის ჰოსპიტალი – იდვალუაფუ მექსიკას, ხალისკოშ შტატის, ნოღა გვადალახარას. თინა იუნესკოქ მოსოფელიშ მონძალაშ ობიექტეფიშ ერკებულშა გემშეღჷ დო წჷმარინუანს არძაშე დიდ ოჰოსპიტალე კომპლექსის თელ ესპანურ ამერიკას.

ანტონიო გაუდი ი კორნეტი (Antoni Gaudí i Cornet; დ. 25 მანგი, 1852, რეესი, ტარაგონიშ ხოლოს ― ღ. 10 მანგი, 1926, ბარსელონა) — კატალონიარი არქიტექტორი. ჩინებული რე მუში სტილით დო ინდივიდუალური პროექტეფით.

საქორთუოშ გეოგრაფიულ გურაფას დიდი ხანიშ ისტორია უღჷ. შორიშ პერიოდის ქორთუ მოღალეეფს, ოერე დო ოშულიერე პიჯეფს ედომუშამ წურმოდგინა უღუდეს საქორთუოშ დო თიშ მეძობელ ქიანეფშე. ოთოლჸუჯე გეოგრაფიულ ინფორმაციას ირზენა X-XII ო. ჩინებული ქორთუ მოღალეეფი გიორგი მერჩულე, იოანე პეტრიწი დო შოთა რუსთაველი. რუსთაველიშ ”ყილოშტყებამს” ჯგირო ჩქჷ თიმწკჷმაიანი მოსოფელიშ ფართე დო ტომბა რჩქინა.

ჭამალალური ნინა — დაღესტანური ნინეფიშ ფანიაშ ანდიური გიმენბუნაშ უჭარალე ნინა. გოფაჩილი რე დაღესტანიშ წუმადიშ რაიონიშ ოფუტეეფს. ჭამალალურ ნინაშა რაგადანს 2355 კოჩი, ეთნიკური ჭამალალარეფი. სალიტერატურო დო ტომეფს შქას საურთიართობო ნინა რე მოჯგირე ხუნძური ნინა. გიშმერთუ ჟირი თარი დიალექტი: ჰაქვარული დო ჰიჰატლური.

ბჟადალუს ბერ-მონაზონობაშ დჷმარსხუაფალო იკოროცხუ წიმინდე ბენედიქტე, ნამუთ VI ოშწანურაშ მაართა გვერდის ოხორანდ. თიქ აკოქიმინჷ მაართა ომონასტერე წესდვალა. ბჟადალუს დიდი მონასტერეფც ოაბატოეფს უძახჷდეს, დო თინეფიშ ჯღვერეფც — აბატეფც. მუჭოთ ბჟაეიოლიშ, თეშ ბჟადალიშ მონასტერეფც მუნეფიშ მეურნობა უღუნა. მონასტერეფს ხვადუდ ხეშნაჭარეფიშ გინოჭარუა, ბრელი მონასტერწკჷმა ორდჷ სკოლა. ნამთინე მონასტერს მეთხოზჷდეს მენცარულ-თეოლოგიურ ქარანუას.

ერუანული ნაკორობაშ ტრადიციული ჟინმუკაქუნალიშ ფერი (თეშ მუჭოთ არძა იტალიური ნაკორობა ბუნაშ დო ათლეტიშ, მოტო-სპორტიშ მოხ) რე ლაჟვარდიშფერი (იტალ. azzurro), თეშნერო ერუანული ნაკორობაშ მაკათურეფშა მეტჯოხოთ Azzurri უჯოხონა.

McDonald's-ს მოსოფელს 118 ქიანას უღუ რესტორანი დო ირდღას ოინალ 68 მლნ ადამიერს. McDonald's-ს 36,615 რესტორანი უღუ დო დაქირებული აფჷ 420,000 კოჩი.
კოლინ დონელი (ინგლ. Colin Donnell; დ. 7 გიმათუთა, 1982, სენტ-ლუისი, მისური, ააშ) — ამერიკალი არტისტი დო მობირე. ჩინებული რე თომ მერლინი-შ როლით The CW-შ სერიალს საგანს.

ნაჯიბ მაჰფუზი (დ. 11 ქირსეთუთა, 1911 — ღ. 30 მარაშინათუთა, 2006) — ეგვიპტარი ჭარუ, 1988 წანაშ ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატი. თინა მაართა არაბი რდჷ, ნამუქჷთ თე საპატიო ჯილდო დეინალუნ.

არაბული კულტურაშ უდიდაში მენცარი რდჷ იბნ სინა (980-1037 იგივე ავიცენა), ნამუთ დიო ხოლო XI ოშწანურას ჭარუნდჷ დენუდაციური პროცესეფიშე. ეჭარჷ გვალამი ქიანეფიშ აკოფუჩხოლუაშ მოლინეფი. მორო ირფელიშ უმიკუჯინუო, არაბულ გეოგრაფიაქ თეორიულ წჷმორინეფს ვეგევითარჷ. არაბული გეოგრაფიაშ წჷმოძინა რე თის, ნამდა თინეფს გევითარეს ოქიანუშ განული წჷრმოდგინეფეფი.

რანჩი (ჰინ. राँची) — ნოღა ინდოეთის, შტატი ჯარხანდიშ ნანანოღა. ინდოეთიშ ბჟაეიოლიშ შანულამი პოლიტიკური, კომერციული, ინდუსტრიული დო ოგონათუე ცენტრის წჷმარინუანს.

ლეხურა, რეხულა — წყარმალუ საქორთუოს, ახალგორიშ დო კასპიშ მუნიციპალიტეტეფს. მტკვარიშ კვარჩხანი ნადუ. ოდუდე უღჷ ხარულიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე ნორთის, 2025 მ სიმაღალას. სიგჷრძა 43 კმ, ღანჩოშ ფართობი 285 კმ². ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონ წყარით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარმოლაფეფი ვანაფერი რე. ოშქაშე წანური ხარჯი 2,99 მ3/წმ.

ლიონი (ფრანგ. lyon) — ნოღა საფრანგეთის. მახორობა 470,000 კოჩი (2007). იდვალუაფუ საფრანგეთიშ ცენტრალურ ნორთის, რონა-ალპეფიშ ნანანოღა. მახორობაშ მუდანობათ მასუმა ნოღა რე საფრანგეთის პარიზიშ დო მარსელიშ უკული. ნოღას დოხოლაფირო ოხორანს 470 000 კოჩი (2001).

ლი ჯ. კობი (ინგლ. Lee J. Cobb; დ. 8 ქირსეთუთა, 1911 — ღ. 11 ფურთუთა, 1976) — ამერიკალი თეატრიშ დო კინოშ არტისტი. დებადჷ ებრაული წუმულაშ ფანიას. მაკარტიზმიშ პერიოდის მირჩქინელი რდჷ საეგებიო კომუნისტო.

მარშალიშ კოკეფი, ედომუშამი ოფიციალური ჯოხოდვალა მარშალიშ კოკეფიშ რესპუბლიკა (მარშ. Aolepān Aorōkin M̧ajeļ; ინგლ.: Republic of the Marshall Islands) – რჩქალოკიანური სახენწჷფო მიკრონეზიას. ბჟადალუშე დო ობჟათე-ბჟადალუშე უხურგანც მიკრონეზიაშ ფედერაციული შტატეფიშ, ოდო ობჟათეშე კირიბატიშ ტერიტორიული წყარეფი. თეშ გალე თის უხურგანც რჩქალი ოკიანეშ ნეიტრალური წყარეფი. სახენწჷფო იდვალუაფუ 29 ატოლც დო 5 კოკის. ოართე ფართობი — 181,3 კმ²; მახორობა — 63 174 კოჩი (2008, შეფასება). ნანანოღა— მაჯურო.

ჰარიეთ ბიჩერ სთოუ (ინგლ. Harriet Beecher Stowe; დ. 14 მანგი, 1811 — ღ. 1 კვირკვე, 1896) — ამერიკალი აბოლიციონისტი დო ჭარუ. თიში რომანქ ჯიჯი თომაშ ქოხი (1852), ნამუთ ეთმოჭარუნს აფრო-ამერიკალეფიშ თიწკჷმაიანი ჭკორულ რინასჷნ, ძალამ დიდი პოპულარობა დო გოლინა მიპალუ, მუჭოთ ამერიკაშ აკოართაფილ შტატეფსჷნ, თაშნეშე გოართოიანაფილი ომაფეს. თე რომანქ შტატეფიშ ოორუე ნორთის, ძალამ დიდ სტიმული მეჩჷ ჭკორალაშ მეხჷ მალჷმორეფიშ ძალეფს, მუქჷთ შტატეფიშ ობჟათე ნორთის ოირკოჩე აშონთება გჷშეჭანუ. თიშ კალამს ორხველჷ 20-შე უმოსი წინგი, ნამუთ იკათუანს რომანეფს, ოშარალუ მემუარეფს დო სტატიეფს დო ჭარილეფიშ კოლექციას.

ოდებიუტე ალბომი „Swan Songs“ გჷშაშქვეს 2008 წანას ეკენიას, მაართა LIVE CD/DVD „Desperate Measures“ 2009 წანაშ 10 გერგობათუთას. მაჟირა ალბომქ „American Tragedy“ გჷშართჷ 2011 წანაშ 5 პირელს.
აბდელჰამის აბააუდი (ფრანგ. Abdelhamid Abaaoud), არაბული ტრანსკრიფციათ აბდ ალ-ჰამიდ აბბაუდი (არაბ. عبد الحميد عبود‎‎, დ. 8 პირელი 1987, მოლენბეკ-სენ-ჟანი, ბრიუსელი, ბელგია — 18 გერგობათუთა 2015 , სენ-დენი, პარიზი, საფრანგეთი) — მაროკული წჷმოულობაშ ბელგიარი, ნამუთ ეჭვმეღალირი რდჷ 2015 წანაშ 13 გერგობათუთაშ პარიზიშ ტერორისტული აქტეფიშ ორგანიზებას. აბდელჰამიდ აბააუდი სუნიტური ისლამიშ გემაჸვენჯი რდჷ.

XI ოშწანურაშ დაჭყაფუს ჰერეთი უკვე სუსტი სახენწჷფო რდჷ, ნამუშ აშაჸათამალოთ ართიანს ოლჷმუდეს მოთანჯე პოლიტიკური ართურეფი. 1008 წანას ჰერეთის იკინენს ართამი საქორთუოშ მაართა მაფა ბაგრატ III, (975–1014). მუში ღურაშ უკული ჰერეთიქ გაგშერთჷ საქორთუოშ ომაფეს დო კახეთიწკჷმა ართო გაჭყჷ რანეფიშ დო კახეფიშ ომაფე.

იერუსალიმი (ური. ירושלים - იერუშალაიმ, არაბ.: القُدس - ალ-კუდსი (ქორთ. - წმინდა); ვარდა أُورْشَلِيم - ურშალიმ - ხვალო ფორმალური, ებრაული სახენწჷფოშო ლოიალობაშ გჷმმახანტალი ჯოხო) — ისრაელიშ სახენწჷფოშ ნანანოღა, წიმინდე ნოღა სუმი მონოთეისტური რელიგიაშ - იუდაიზმიშ, ქირსიანობაშ დო ისლამიშ — გემაჸვენჯეფშო. ნოღაშ მახორობა: 695 000 (დოხოლ. 2/3 ურია, 1/3 არაბი). ნოღა იდვალუაფუ იეჰუდაშ (იუდეაშ) გვალეფიშ შქას, ზუღაშ დონეშ 800 მეტრაშ სიმაღალეს. ირთუ ჯვეშ დო ახალ (ჯვეშწკჷმა ელაზჷმაფათ დიდი) ნოღათ.

სიმენიშ ნაციონალური პარკი — ნაციონალური პარკი ეთიოპიას. იდვალუაფუ ამჰარიშ რეგიონს დო იკათუანს სიმენიშ გვალეფს, ნამუეფსჷთ იდვალუაფუ ეთიოპიაშ უმაღალაში კონკა რას-დაშანი.

იდვალუაფუ ნოღა უშუაიაშ მუკი-მუკის, ჩილეშ თანჯაშ მანგის. ფართობი 630 კმ². პარკის მიარე წყარგელაფუ, გვალა დო უგურყელი რე. დორსხუაფილი რე აბანობური გარემოშ თხილუაშენი. თაქ ხე მიარე გვარობაშ ჩხოლარი.

კოლხეთიშ ტყაჩირი - ტყაჩირი უჩა ზუღაშ წყარპიჯს, პალიასტომიშ ელმოლუს. ბჟაეიოლუს ოხურგუ წყარმალუ ეწერი, ობჟათეშე წყარმალუ ფიჩორი. ფართობი 561 ჰა. დირსხუ 1935 წანას.

დუშეთი, ნოღა საქორთუოს, მცხეთა-მთიანეთიშ აკანს, დუშეთიშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციული ცენტრი. 2002 წანაშ მუნაჩემეფით ნოღას ოხორანდჷ 4,6 ვითოში მახორუ.

ახალ ზელანდიას სქირალაშ კოეფიციენტი 2009 წანაშ მუნაჩამუეფით 13,94-იე ირი 100 კვ.კმ-ის, ღურალაშ კოეფიციენტიე 7 ირი 1000 კოჩის. ბოლო 12-20 წანაშ მალობას სქირალაშ დონე ლაჸაფენს 16,24-13,72-იშ ფარგალეფს. 1995 წანას დებადჷ 16 ადამიერქ ირი 1000 კოჩის, დო 2008 წანას -14 ირი 1000 კოჩის. სქირალა ოშქარი დონეს ინარჩუნენს, ღურალაქ მირკჷ - 1995 წანას 95 კოჩიქ დოღურ 1000 კოჩის, დო 2008 წანას 7 ადამიერქ ირი 1000 კაჩის. ორთაშობური რდუალაშ კოეფიციენტი 0,8-ის აკმადგინანს.

ოჩხომური — ოფუტე ბჟადალ საქორთუოს, სამარგალო-ჟიმოლენი შონეშ აკანიშ ჩხოროწყუშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ ოდიშიშ რზენს, წყარმალუეფიშ ოჩხომურიშ დო ხობწყარიშ წყარპიჯეფს, ზუღაშ დონეშე 110 მ სიმაღალას. ჩხოროწყუშე დოშორაფილი რე 7 კილომეტრით, სენაკიშე (უხოლაში რკინაშშარაშ სადგჷმი) 30 კილომეტრით. 2002 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით, ოფუტეს ოხორანს 248 ადამიერი.

კანკალე ეკოსისტემაშ არსებობა, ხვალე ხანკუნტა პერიოდის გურიშხონარენს, მინი ეკოსისტემა სამანგათ, - ტყაქ, მუსხირენ ოშობათ წანას შილებე იარსებასჷნ. ეკოსისტემაშო გვარიანი შინულამი რე შხვადოშხვა ტიპიშ ორგანიზმეფიშ არსებობა, თიშენ ნამჷ-და, ზოხო-ზოხო არძა თის შხვადოშხვა ფუნქციას არსულენს.
ბერტოლტ ბრეხტი — (გერმ. Bertolt Brecht) (ედომუშამი ჯოხო გერმ. Eugen Berthold Friedrich Brecht ოიგენ ბერტოლდ ფრიდრიხ ბრეხტი). (დ. 10 ფფურთუთა, 1898, აუგსბურგი, ბავარია ― ღ. 14 მარაშინათუთა, 1956, ბერლინი), გერმანალი პოეტი, პროზაიკოსი, რეჟისორი დო დრამატურგი, თეატრიშ რეფორმატორი, თეატრ "ბერლინიშ ანსამბლიშ" დჷმარსხუაფალი.

Atkinson, James (1968). Martin Luther and the Birth of Protestantism, in series, Pelican Book[s]. Harmondsworth, Eng.: Penguin Books. 352 p.

არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 35 806 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 5 200 კმ² რე.

„თე დაბას (ოჩამჩირე) ვანაფერო ძირუნთჷ ქორთულიშ მარჩქენჯეფს... ითამ თე კათას ვაფჷ გოაზჷრაფილი ქორთული ნინაშ დიდებუანობა, ითამ თენეფს ვაინტერესუნანო ნანაშ ნინა?! ცარიზმიშ ბორჯის ქორთული ნინაშ ურჩქინჯობას ვაბრალენდით ნიკოლოზიშ თარობას, ამუდღა მის ოკო დუაბრალათ?! თამამას შილებე ითქუას ნამუდა, თენა ჩქინ გურიშ არდებას დო გინოგვარებას ადასურენს. რშუდან, თქვან ოდაბადე გავალენა თქვა თქვან ნანაშ ნინაშ დოგურაფას. თეს, ჩქიმ აზჷრით, ჭარუა ხოლო ვაკო.“

ჸუდეს მუჭოთ წესი უღუ კიდალეფი, ნაგეფი დო რჭელი, თაშნეშე კარეფი, ოსინთაფეეფი დო ოთახეფი. ჸუდეს შილებე მუსხირენ სართული უღუდასჷნ. ჸუდეს შილებე მილარედას ადამიერეფიშ დიდი მუდანობა დო თინა დორთილ რდას ბინეფო. კანკალეშა ჸუდეშ მუკი-მუკი ოფირჩა ოზე რე.

უჩა მარგალიტიშ კორსანტეფი ჯალო ეჭოფუნა გუბერნატორიშ ცირასქუა ელისაბედ სოუნსის(კირა ნაითლი), თიშე ჸოროფილი ბოში უილ ტერნერი(ორლანდო ბლუმი) ელისაბედიშ გინასქილიდაფარო გინოჭყვადუნს ულას დო მოხვარას თხინსჷ ათეჟამო ყორშის მარენჯი კორსანტის კაპიტან ჯეკ „ბეღირს“(ჯონი დეპი). უილი თისი მეხვარებჷ ჯიხაშე ნტებას დო ჯეკი დო უილი მიდეშარებუნა ელისაბედიშ გინასქილიდაფარო. მუჟამსჷთ ელისაბედ სოუნი „უჩა მირგატის“ მოხვადუნჷ აშქურინჷ ნამდა კორსანტეფს ვაგუგეფდესკო ნამდა თინა გუბერნატორიშ ცირასქუა რე დო მუჟამსჷთ სახელს დო გვარს ქოკითხენან თინა გურუგუჩამუო გვარო ტერნერს უპასუხენს. ათაჸურეშე იჭყაფუ ნანდული დუდსგინალი. მუჭოთ იჸინ კორსანტეფს წორო ტერნერიშ გამნარყის ოხვილუნა აცტეკეფიშ ჭყალაშ მანწყუმალო.

ჯორჯ გარსია (ინგლ. Jorge Garcia; დ. 18 პირელი, 1973, ნებრასკა) — ამერიკალი არტისტი დო კომიკოსი. ჩინებული რე ჰუგო "ჰარლი" რეიესიშ როლით სერიალშე დინაფილეფი.

ილტო – წყარმალუ ბჟაეიოლ საქორთუოს (ალაზანიშ მარძგვანი ნადუ), ოდუდე უღჷ კახეთიშ ქჷნდჷრიშ ობჟათე-ბჟაეიოლ კართეს, ზუღაშ დონეშე 2129 მეტრაშ სიმაღალას, სიგირძა 43 კმ, ღანჩოშ ფართობი 337 კმ2. ეთმიჯუმუაფუ თირიშ, ჭვემაშ დო დიხაშთუდონი წყარეფით. წყარალა უჩქჷ აფუნს, წყარიშ სიჭიჭარე - ზოთონჯის. ზარხულს დო დამორჩილს უჩქჷ წყარიშ მოლაფა. ოშქაშე წანიერი ხარჯი რე 6,5 მ3/წმ. ილტოშე გოჸონაფილი რე მატანიშ არხი, ნამუთ წყარჷნს 1190 ჰექტარ ფართობის.

ატალაია – პერუშ უკაიალიშ რეგიონიშ პროვინცია. ატალაიას ობჟათეშე ომძღჷ კუსკოშ დო ხუნინიშ რეგიონეფი. ატალაიაშ ადმინისტრაციული ცენტრი რე ნოღა ატალაია. 2005 წანაშ ეჭარუაშ მუნაჩემეფით პროვინციაშ მახორობა აკმადგინანს 38,104 ადამიერს, ოშქარი მეჭედალა კმ²-ს რე 1.0 ადამიერი. ატალაიაშ ფართობი რე 38,924.43 კმ². ატალაია ირთუ 4 რაიონო. უკაილიშ პროვინცია ატალიას პროვინციაშ სტატუსიქ მიენიჭჷ 1982 წანაშ 1 მანგის.

პრაღა - ისტორიული ცენტრი (XIII — XVII ოშწ.), კარლიშ ხინჯი (XIV ოშწ.), პრაღაშ დოხორე (XV ოშწ.), წმ. ვიტიშ ოხვამე (XIV ოშწ.), რატუშა XIV ოშწ.;
ავტო გოლი ვარდა გოლი დორხველურ კარშა — სპორტულ ლაჸაფეფს, ბუნაშ მოლაჸაფეშე კინე მუშ დორხველურ კარეფშა გოლიშ მითოღალა (რჩქვანელობურო შემთხვევით), დო იკოროცხუ მუჭოთ აწმარენჯი ბუნაშ გოლი.

881 (ბრუოშ ოთხონეჩდოართი) წანა — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე IX ოშწანურაშ მა-9 დეკადაშ 1-ა წანა.

გეოგრაფია (ბერძენ. γεωγραφία < ბერძენ. gē — დიხა დო graphō — ეჭარუა) — ორთაშ დო ოჯარე მენცარობეფიშ ართიანი კომპლექსი, ნამუთ გურაფლენს დიხაუჩაშ გეოგრაფიული დაცხიშ გოვითარაფაშ კანონზჷმიერალეფს, სტრუქტურას, ორთული დო სოციალურ-ეკონომიკურ სისტემეფიშ ფუნქციონირაფას დო ურთიართრცხუს, ნამუთ ამუშენს რაციონალური ორთულხეირიშ პრინციპეფს, ჯარალუაშ ოპტიმალურ ტერიტორიულ ორგანიზაციას დო ეკოლოგიურო გერინელი ჩხოლარქიმინუაშ ელმოლიშ ფორმირაფას. მიშეგურუანს დიხაუჩას რსებული ობიექტეფიშ დო სისტემეფიშ ორგანიზაციაშ დო ფუნქციონირაფაშ განულ-ბორჯულ ასპექტეფს.

ადლერი უჩაზუღაპიჯიშ კურორტი, სოჭიშ რაიონს. იდვალუაფუ წყარმალუეფიშ ყუდეფსთაშ დო ფსოუშ შქას, აფხაზეთიშ ხურგაშ პიჯის. ნოღაშ მახორობა, 2002 წანაშ ეჭარუათ, 69.1 ვითოში დამიერი რდჷ. ადლერს იდვალუაფუ სოჭიშ საირქიანო აეროპორტი.

ავღანი (პუშტუ: ‎‎დო დარი افغانۍ) — ავღანეთიშ ფარაშ ართული, 1 ავღანი აკმოდირთუ 100 პილშე. ასეიანი ბორჯიშო მიმოულას რე ბანკლნოტეფი ნომინალით 1000, 500, 100, 50, 20, 10 ავღანი დო ხურდეფი ნომინალით 5, 2 დო 1 ავღანი.

კოკის მაართა სახენწჷო არსებენდჷ დიო ხოლო II ოშწანურას, VII ოშწანურას კოკი დახე ედომუშამო უკებუდჷ სახენწჷფო შრივიჯაიას, XIII-XVI ო.ო. სუმატრა მიშმეშჷ მაჯაპახიდიშ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა, XVII-შე XX ოშწანურაშამო - ნიდერლანდეფიშე ოკუპირაფილი რდჷ. 1945 წანაშ 17 მარაშინათუთაშე ინდონეზია ზოხორინელი სახენწჷფო რე დო კოკი სუმატრაქ თიშ აკოდგინალუაშა გემშართჷ.

ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფიშ დუდიშულაშ დეკლარაცია — ისტორიული დოკუმენტი, ნამუთ ოორუე ამერიკაშ ბრიტანული კოლონიეფი დიდი ბრიტანეთი-შე დუდიშულას აცხადენა, ართხჷმაშა მეღებული მაჟირა კონტინენტური კონგრესიშე 1776 წანაშ 4 კვირკვეს ფილადელფიას, პენსილვანია.

იმპერია (ლათ. imperium, ოხეშულობე ნძალაუფლება) — სახენწჷფო, ნამუშ ხეშულება იფაჩ მაჯღვერი ნძალაშე კულტურულო ვარდა ეთნიკურო გინორთ უღუნ ფერი, მუჭოთ წესი ეჭოფილ, ტერიტორიეფს დო მახორუეფს. შხვა, უმოსო ფორმალური ენწყუმათ იმპერია რე მონარქია, ნამუშ მონარქის გილუღ იმპერატორიშ ტიტულს.

1520 (ვითოშ ხუთოშ ეჩი) წანა — იულიანური კალენდარიშ ნარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე XVI ოშწანურაშ მა-2 დეკადაშ მა-10 წანა.

30 Seconds to Mars — ამერიკული როკ-ბუნა ლოს-ანჯელესიშე. თიქ დირსხჷ 1998 წანას. ბუნაშ მაკათურეფი ათეჟამო რენა: ჯარედ ლეტო (ვოკალი, გიტარა, ბირეფიშ ავტორი), ტომო მილიშევიჩი (გიტარა, ფორტეპიანო) დო შენონ ლეტო (გიოშქუმალარი მიოგამალეფი).

დიდ მენცარქ ფრანსის ბეკონიქ (1561-1626) მახვამილუ რეფორმა მენცარულ მეთოდეფს დო მეთოდოლოგიას. თარო ოხუჯუდ მენცარულ გეოგრაფიას მეგორაფუეფიშ საქვარეფს დო რაგადანდჷ თინეფიშ შანულობაშენ. თარი რდჷ ხოლო გოტფრიდ ვილჰელმ ლაიბნიციშ (1646-1716), ჟორჟ ბიუფონიშ (1707-1788) დო მიხეილ ლომონოსოვიშ (1711-1765) წარმოდგენეფი დიხაუჩაშ ორთაშე.
კუბაშ მახორობა მეხოლაფირო აკმოდირთუ 11 მილიონშე უმოსი ადამიერშე; მახორობაშ მუდანობათ დო ტერიტორიათ რე კარიბიშ ღანჩოშ კოკი სახენწჷფოეფშე არძოშე დიდი. კუბარეფიშ კულტურა დო წეს-რჩქვანელობეფი აკმოდირთუ მუჭოთ აბორიგენი კათეფიშ, ტაინოეფიშ დო სობონეიეფიშ, თაშნეშე ესპანეთიშ იმპერიაშ დო აფრიკალი ჭკორეფიშ მონძალაშე, თაშნეშე თაქ დიდი გოლინა იღვენუ ამერიკაშ აკოართაფილი შტატეფწკჷმა სიარხოვექ.

ბერლინიშ კინოფესტივალს ფილმეფი ირდიხაშე მოურს დო თინეფიშ სხუნუა საირქიანო ხასიათიშ რე. საუჯგუშო ფილმეფი იჯილდოებჷ ორქოშ თუნთით, საუჯგუშო რეჟისურაშ, საუჯგუშო ოსურიშ როლიშ დო საუჯგუშო ქომოლკოჩიშ როლიშო მერჩქინელი რე ვარჩხილიშ თუნთი, შინელი ორქოშ თუნთი გინაჩამუ კინოშ სფეროს მოღალე პროფესიონალეფს კინემატოგრაფიას მიშაღალირი თიაშო.

„ლათინური ამერიკაშ რკუეფი:ააშ-კუბაშ ურთიართობეფი“, a comprehensive resource part of a website created by Dr. Antonio Rafael de la Cova of Indiana University.

945 (ჩხოროშ ჟარნეჩდოხუთი) წანა — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე X ოშწანურაშ მა-5 დეკადაშ მა-5 წანა.

ეგრისიშ ომაფე, ლაზიკაშ ომაფე, ჯვეში ქორთული ომაფე ბჟადალ საქორთუოშ ტერიტორიას. გორჩქინდჷ კოლხეთიშ ომაფეშ აკოცჷმაშ დო თიშა მიშმალი ტომობურ-ტერიტორიულ ართურეფიშით ზოხორინალაშ მოპალაფაშ გეშა (დოხოლაფირო ახ. წ. I ოშწანურა). ანტიკურ წყუეფს ეგრისიშ ომაფეს ლაზიკა ჯოხოდჷ.

გიორგი კვირიკაშვილი (დ. 20 კვირკვე, 1967) — ქორთუ პოლიტიკოსი, საქორთუოშ პრემიერ-მინისტრი 2015 წანაშ 30 ქირსეთუთაშე. საქორთუოშ ეკონომიკაშ დო ჸონიერი გოვითარაფაშ მინისტრი 2012-2015 წანეფს, საქორთუოშ გალენი საქვარეფიშ მინისტრი 2015 წანას, ვიცე-პრემიერი 2013-2015 წანეფს.

მაჸალე პოეტიშ გობრონ აგარელიშ ალაჩამათ შხირას ოკათჷ უნივერსიტეტის სერგი დანელიაშ დო გრიგოლ წერეთელიშ ლექციეფს ანტიკურ პოეზიაშე დო ფილოსოფიაშე. ტერენტიშ ეფურინას გჷშმეჭანუანდჷ ანაქსიმანდრეშ დო ანაქსაგორეშ კოსმოლოგიური თოლწონუეფი.

თხილერი ნოუთბუქი (ლეპტოპეფი, ნამუეფით გჷმირინუაფუ ექსტრემალურ დგომარობეფს, თინეფი გუთმურზუნა ვიბრაციას, მეგამეფს დო შხვა დოზიანებეფს, თაშნეშე თე კატეგორიაშ ლეპტოპებს გჷმირინუანა ჯარს.)

XIX ოშწანურაშ გეოგრაფიას დიდი თია მიშეღჷ ხოლო კარლ რიტერქ, ნამუთ გეოგრაფიაშ მაართა პროფესიონალი მარჩქინჯი პროფესორი რდჷ. მიარე დიდმოჩამულობითი ხანდაშ ავტორი რე. კარლ რიტერიშ ნახანდას „erdkunde“ მოჩამილი რე გეოგრაფიაშ მუჭოთ „ემანწყჷმალი“ მენცარობაშ ენწყჷმა. მიოზიმაფალი მეთოდიშ გიმორინაფათ ოცადუდ მიარე ორთული მოლინაშ კლასიფიკაციას დო ენწყუმას, ათეთ თინაქ დეხოლჷ ლანდშაფტიშ ედომუშამობაშ ალმახანურ წარმოდგენეფს. კარლ რიტერი გეოგრაფიული დეტერმინიზმიშ მოხუჯე რდჷ.

მარსელ პრუსტი (ფრ. Marcel Proust; 10 კვირკვე, 1871 - 18 გერგობათუთა, 1922) — ფრანგი ჭარუ, მოდერნიზმიშ გემაჸვენჯი, დეკადენტური რომანიშ გჷმაჭყაფალი. ავტორი მონუმენტალური რომანიში ”დინაფილ ბორჯიშ გორუას” (7 წინგი, 16 ტომო).

ლანდსმოლი (ნორვ. Landsmål — „ოქიანე ნინა“) — ჯოხოდვალა, ნამუთ ივარ ოსენქ ახალდუნარცხუეფ ნორვეგიულ ორთოგრაფიას მეჩჷ 19-ა ოშწანურას. 1885 წანას ლანდსმოლი ნადიურიშ პარალელურო იჸუ მიშაღალირქ. 1929 წანას ლანდსმოლს ნიუნორსკიქ ქიგიადჷ. ლანდსმოლს ფშხირას ჩილათირო ოფუტეშ ნინათ, ვარა კუნთხურ დიალექტო თანგჷნა, ვარა ზიტყვა „ლანდ“ ნორვეგიულო „ოფუტეს“, „დიხას“ ეზიტყვებუ.

მინამარიშ უდიდაში წყარმალუეფი რე – ირავადი, მეკონგი, სალუნი, სიტაუნი დო ჩინდუნი. ტობეფი ბრელი რე, თინეფშე არძაშე უმოსი დიდი რე — ტობა ინლე დო შანიშ ლაკადა.
ახალ ზელანდიას იბადებუ უმოსი ქომოლკოჩი, ვინდარო ოსური, მეხოლ. 23 ანთასით უმოსი. 15-64 წანაშ ასაკიშო ქომოლკოჩეფიში დო ოსურეფიშ მუდანობა დახე იმანგებუ (მორჩილ მუდანობათ უპირატესობა უღუნა ქომოლკოჩეფს). მახორობაშ ხანობური სტრუქტურა 2009 წანაშ მუნაჩამუეფით თენერიე, 14 წანაშ ასაკიშ მეკოროცხუათ 66,5 % (თაიშე ქომოლკოჩეფი 1,404,143 დო ოსურეფი 1,399,530), 65 წანაშ ასაკიშ ჟიდო 12,8%-იე (ქომოლკოჩეფი 244,986, ოსურეფი 293,063).

ორხველჷ ოვამბოშ ეთნიკურ ბუნას. 1954 წანას გათუ ოშქაშე სკოლა ვინდჰუკის. 1950-იანი წანეფიშ მაჟირა ნორთიშე აქტიურო ოკათუდჷ რევოლუციურ ყარაფის. 1958 წანას ოვამბოლენდიშ ოკათე ორგანიზაციაშ დორსხუაფაშ ინიციატივათ გჷშართჷ. 1960 წანას ობჟათე-ბჟადალი აფრიკაშ კათეფიშ ორგანიზაციაშ (სვაპოშ) ართ-ართი დჷმარსხუაფალი რდჷ. თი პარტიაშ, ნამუთ ლჷმენდჷ ობჟათე აფრიკაშ რესპუბლიკაშე ნამიბიაშ ზოხორინალაშო დო ხეშუულებაშ უჩაკანამი უმენტაშობაშა გჷნოჩამაშო. 1961 წანაშე ემიგრაციასიე. 1971 წანაშე ნამიბიაშ ოკათე-გჷმადუდიშულაფარი არმიაშ მადუდე რე.

ახალი ზელანდია (ინგლ. New Zealand), იდვალუაფუ რჩქალი ოკიანეშ ობჟათე-ბჟადალუ ნორთის, იდვალუაფუ ჟირი უდიდაშ კოკის, თე კოკეფს უძახჷნა: ოორუე-კოკი დო ობჟათე კოკი, ქიანაშ ნანანოღა რე ველინგტონი. ახალი ზელანდიაშ მახორობა აკმადგინანს მეხოლაფირო 4,315,800 ადამიერს (2009 წანაშ მუნაჩამუეფით). ქიანა რე კონსტიტუციური მონარქიაშ დო დემოკრატიული პარლამენტიშ პრინციპშა ეგაფილი დო მიშმურს გოვითარაფილ ქიანეფიშ ერკებულშა.

ჯონ გევინ მალკოვიჩი (ინგლ. John Gavin Malkovich დ. 9 ფურთუთა, 1953, კრისტოფერი, ილინოისი) — ამერიკალი არტისტი, პროდიუსერი დო დირექტორი. თიში ფანია ბენტონიშ სერიშ ახალი ამბეფიშ დო ჟურნალიშ „Outdoor Illinois“ გჷშმაშქუმალარეფი რდეს ბენტონს, ილინოისის. თინეფიშ ფანია შტატის ჩინებული რე, მუჭოთ ილინოისიშ აკანიშ თხილუაშ აყარებაშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალეფშე.

ბრილიანტიშ ხე (რუს. Бриллиа́нтовая рука́) — სხუნუეფიშ კომედიური ფილმი. გინოღალირი რე 1968 წანას, რეჟისორ ლეონიდ გაიდაიშით. თარ როლეფს არსულენა იური ნიკულინი, ანდრეი მირონოვი დო ანატოლი პაპანოვი.

უდიდაში ტურისტული შანულობა უღუ ავსტრიაშ ოთხილამურე, კუჩხით ოშარალუ დო ალპინიზმიშ კურორტეფს ალპეფს, თეში მუჭოთ ოფანიე-ომაჸალე რეკრეაციულ არეალეფს. იგივეშ რაგადი შილებე ავსტრიაშ მიარერიცხუან ტობეფშე ხოლო.

ოგლალა ლაკოტაქ, შხვა დოსქილადირ 6 ლაკოტაშ ტომწკჷმა ართო გამკაჩირთჷ ართ მაჟირას მავითოჩხორა ოშწანურაშ დოჭყაფუს. 1840 წანაშე ოგინაფალო გილელჷ ურთიერთალაქ ინდიარეფ დო ჩეკანამეფც შქას. ჩეკანამეფიშ მუდანობა დღაშედღაშა ირდუდუ. თინეფქ გეშასირეს ნოტყეფი დო მაფურინჯეეფი, მოსპეს ოხორინალი გარემო დო თეთ ლაკოტეფც ურთულაში ოხორინალი სიტუაცია აკუქიმინეს. თექ ირფელქ გჷშეჭანუ ლჷმა, მუქუთ 1870 -ამი წანეფიშ ლიაშახ გეგინძორჷ დო ჩეკანამეფიშ გომორძგუათ მითუ. ამდღა ლაკოტეფიშ უმენტაშობა ოხორანც პაინ-რიჯიშ რეზერვაციას, ნამუთ 8984306 კმ² -ის იკჷნენც დო იდვალუაფუ ობჟათე დაკოტას.

ტრანსნეპტუნური ობიექტი (ტნო) — ბჟაშ სისტემაშ ცაშური რსხული, ნამუთ ბჟაშ ელმოლს ირთანს მუში ორბიტას, დო ნამუშ ოშქაშე გოძვენი ბჟაშა უმოსი რე, ვინძო ნეპტუნშა (30 а. е.).

ბონ ჯოვი — ამერიკული როკ-ბუნა, დორსხუაფილი 1983 წანას, ნიუ-ჯერსის, ააშ. არძოშ უმოსი შინელი ბირეფი რე: Livin' on a Prayer, You Give Love a Bad Name, Wanted Dead or Alive, Bad Medicine, Keep the Faith, Bed of Roses, Always, It's My Life, Everyday დო Have a Nice Day.
2118 (ჟირ ვითოშ ოშ ვითობრუო) წანა — გრიგორიანული კალენდარით ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე შურიშხა. თე წანა რე XXII ოშწანურაშ მა-2 დეკადაშ მა-8 წანა.

ჯვეში კვებეკიშ ღჷმალიერი ისტორია ესახილიე ნოღაშ ოსხირეფც, ფორტიფიკაციეფც, დო ულირ ოშწანურეფც შხვა მიარე ნოდგჷმ-ნოგაფუობას. წოხოლენი მოითჷრეფიშ მონძეობა დო რაიონიშ სისქვამე თის გჷშაკერძაფილო უნიკალურო გჷნმაშქვანც.

მოზამბიკიშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2007 წანას რაიონიშ მახორობა 37 771 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 2 061 კმ²-რე, მახორობაშ მეჭედალა 18.33 კოჩი კმ²-ის.

ისტორიულო, ნოღაქ 181 წანას დირსხუ დო გვალო მალას გოვითარაფაშ აპოგეას ქჷმიოჭირინუ, მუჟამცჷთ თიქ რომიშ იმპერიაშ უშანულამაში ნოღათ გჷნირთჷნ. თე ბორჯისჷნე, თინა შანულამი რელიგიური ცენტრი რდჷ, დიო ცისტერიანიზმიშ IV ოშწანურას, ოდო XV ოშწანურას აკვილიაშ საპატრიარქოშ რეზიდენცია.

თადა მაშურიაშ სქი გოგუაქ ღურუ 1963 წანას, 104 წანაშ ასაკის. გოსოფური ჭკადჷქ ბრელი ფოლკლორული ჰანგი გჷთოჯერგუ, გჷშაჭკადჷ დო ვალგინოგაფირქ მიდართჷ თე ქიანაშე.

დებადჷ უღვენ ფიოშიშ, სამსონ კვირკველიაშ ფანიას. ხუთ წანერ რდჷ დიდაქ უღურჷნ. სამსონქ ჩილო მიჸონჷ დარია მებონიაშ ოსურსქუა, ნამჷდგაქ გვალო ჯგირ დიდაჸონერქ გჷმოდირთჷ. ტერენტის ჸუნდჷ ჟირი და - მაშო დო ზოზია. დიდაჸონერს გიშნაგორა ჸოფჷ ტერენტი. მორწუმე დარიას შხირას გილაჸუნდჷ ჭიჭე ტერენტი წალენჯიხაშ ქირსეშ ოხვამეშა, ჟეშხადღაშ წირუეფშა. ათეშნერი ჸოროფაშ გურშენი პოეტიქ სონეტი მეუჯღუნჷ დიდაჸონერს. გაჭირებაშ უმკუჯინუო წირსპალქ შკვით წანერ ტერენტი გემშეჸონჷ წალენჯიხაშ ოფუტეშ ოგურაფუშა. სკოლას ტერენტის უძახჷდეს „მორწაფეფიშ ხენწჷფეს.“ წინგიშ ჸოროფა ტერენტის ალაჭვათუ ზუგდიდიშ მაზრას ჩინებულ წინგიერქ - იაკობ შანავაქ. მაართათ შანავაშ ბიბლიოთეკას იწისუ ტერენტიქ კლასიკური ლიტერატურაშ გიშნაგორა ნახანდეფი. ტერენტი გურაფაწკჷმა ართო გიშმეგორუდჷ კერიაშ საქვარს: სკოლაშე დორთინაშ უკულ ეკოხედჷ დაჩხჷრწკჷმა დო მადვალარეფს ჭანდჷ გვიან სერშახ. ტერენტის მაამშვა კლასის რდჷნ თეშ აჭვჷ ჸუდექ და აძვილებურქ იჸუეს ტერენტი სკოლაშე გეგშუჸონაფუდესკონ. თეშ უმკუჯინუო, ტერენტი უმოს გურით კითხულენდჷ შანავაშ ბიბლიოთეკაშ წინგეფს.

ტაურტი (ტაუერტი ) — ეგვიპტურ მითოლოგიას დაბადებაშ, მოკათუ ოსურეფიშ დო ახალდუნაბადეფიშ ოსურღორონთი. ტაურტი გჷმიხანტუდჷ გემარენჯი დადული ჰიპოპოტამიშ ვარდა ნიანგიშ სახეთ, ნამუსჷთ ნჯილოშ კუჩხეფი უღუდჷნ.

არგენტინაშ სტატისტიკაშ ერუანული ინსტიტუტიშ მუნაჩემეფით, 2001 წანას დეპარტამენტიშ მახორობა 65 486 ადამიერს აკმადგინანდჷ. ფართობი 3 184 კმ² რე.

ადამიერიშ დუდიშ წჷმი ნორთის სახე ჯოხო, ჩხოლარიშის - ნიჩვი ვარდა ჯონჯო. დუდი რსხულს მითმიარსხუ კინჩხით. კინჩხი ადამიერს დუდიშ მიკორთაშ დო ოფირჩას გორკვიაფილი პოზიციაშ დაკებაშ საშუალებას არზენს.

ინდოსტანი (ჰინ. हिन्दुस्तान Hindustān, ურდუ: ہندوستان‎‎ Hindostān სპარს. Hindū-შე — ინდი + -stān) — ჩქონი აზიაშ ობჟათეშე. ფართობი დოხოლ. 2 მლნ კმ². ჩქონიშ ოორუე ხურგა პიჯალურო გინმურსინდიშ დელტაშე განგიშ დელტაშა. თაშნეშე, კანკალეშა ინდოსტანს მიორხველუანა ინდი-განგიშ რზენიშ ობჟათეშე მადვალუ გვალეფიშ არძა პლატოს. ჩქონს იდვალუაფუ ინდოეთიშ შანულამი ნორთი, თაშნეშე პალისტანიშ დო ბანგლადეშიშ ნორთეფი.
მონიკა ბელუჩიქ დებადჷ 1964 წანაშ 30 ეკენიას იტალიაშ ართ-ართ პროვინციულ ნოღა ჩიტა-დი-კასტელოს. მუამუში ლუიჯი ბელუჩი რდჷ ოფუტე-ომეურნე სფეროს მოხანდე, დიამუში მარია გუსტინელი — პროფესიათ ხანტუ რე. 13 წანაშე მოდელო მუშენდჷ. 1986 წანას ბელუჩიქ ენირიცხჷ პერუჯიშ უნივერსიტეტიშ იურისპრუდენციაშ ფაკულტეტის. გურაფაშ ფარა ქუშიბუდუკონ 16 წანაშე მუშენდჷ მოდელო „Liceo Classico“-წკჷმა. ომოდელე რინათ ბელუჩიქ დეინტერესჷ. 1988 წანას მონიკა ბელუჩი ორინალო გინურს ნოღა მილანშა, სოდეთ კონტრაქტი გაფორმჷ „Elite Model Management“-წკჷმა. 1989 წანას ბელუჩი, მუჭოთ მოდელი, ჯოხოგოლაფირი რდჷ პარიზის დო ნიუ-იორკის.

ენრიკე მარტინ მორალესი (დ. 24 ქირსეთუთა, 1971), არძაშე უმოსო ჩინებული რე ოსცენე ჯოხოთ რიკი მარტინი (Ricky Martin) — პუერტორიკოალი მაბირე დო არტისტი. 1984-1989 წანეფს იბირდჷ ბუნა Menudo-ს. 1990 წანაშე დიჭყჷ თიშ სოლო კარიერაქ. 1999 წანას თიშ ალბომქ Ricky Martin ააშ-ს გიმოჩამეფიშ ლიდერო გჷნირთჷ, ედომუშამ მოსოფელს თე ალბომიშ 27 მილიონი ანგიქ გჷმიჩინ.

დოს-დე-მაიო — უანუკოშ რეგიონიშ პროვინცია პერუს. პროვინციაშ ნანანოღა რე ლა-უნიონი. პროვინციაშ ფართობი რე 1,438.88 კმ², მახორობა აკმადგინანს 42,825 ადამიერს.

1399 (ვითოშ სუმოშ ოთხონეჩდოვითოჩხორო) წანა — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჯუმაშხა. თე წანა რე XIV ოშწანურაშ მა-10 დეკადაშ მა-9 წანა.

ვედეფქ ოსხირო გიადჷ ვედური რელიგიაშ აკოქიმინუას. ვედური ღორონთეფშე ჩინებული რე: ცაშ ღორონთი დიაუსი, დაჩხირიშ ღორონთი აგნი, ჭვემაშ დო მეხიშ — ინდრა, ბჟაშ ღორონთი — სურია (ინდრაშ ნოჟირული რე რუდრა). ვედეფი ჩინებულენა ბოროტ დემონეფს. თარ დემონი რდჷ წყარიშ მიდმაღალარი ვრიტრა, გოლოფაშ გონსახიარაფა. დიხაუჩას თაქ ხოლო ოსურღორონთი ჸუნს — პრითხივი, გოთანას — უშასი (ინდოარეფიშ ეოსი), ღორონთეფიშ ნანა რდჷ ადითი. ვედური რელიგიაშ კულტი თხულენდჷ სხვერპლთშეწირუას, მაგიური ადათ-წესეფიშ თხილუას. თიშ უკულიანი გოვითარაფაშ შედეგო აკიქიმინჷ ბრაჰმანიზმიქ, ნამუთ უკვე ჩინებულენს უჟინაშ ღორონთის — ბრაჰმას დო წიმინდე სუმელას, ტრიმურტის: ბრაჰმა-ვიშნუ-შივა. ხელუანობაშ ძეგლეფს სუმდუდიანი ელდაშ მორგვალაფირი ღორონთიერობა.

გეოგრაფია კოჩობურობაშ ართ-ართი უჯვეშაში დარგი რე. მიარეოშწანურამი ისტორიაშ გოძვენას მიარეშა ითირჷ გეოგრაფიაშ გასაჩინე დო არზიქ. დუდშე გეოგრაფიაშ ეჭარული ხასიათი უღუდჷ, XIX ოშწანურს მენცარობათ დირსხუ.

აგუარაგუეშ ერუანული პარკი დო ორთაშობური არეალი (ესპ. Parque Nacional y Área Natural de Manejo Integrado Serranía del Aguaragüe) — თხილერი ტერიტორია ბოლივიას, ტარიხაშ დეპარტამენტიშ გრან-ჩაკოშ პროვინციას. პარკი ედომუშამო ფორჷნს სერანია-დელ-აგუარაგუეს, სუბ-ანდურ გვალეფიშ სისტემას. ტერიტორიაშ ფართობი 1 083 კმ²-ს აკმადგინანს.

ოკო იშინუას, ნამდა ელემენტარული გეოგრაფიული წჷმორინა თიმწკჷმაიან არძა ჯარალუას აპალუდ. შინელი წჷმორინეფი გიმიხანტუდ აკანურ გეოგრაფიულ ტერმინეფს; მაგალითო ტერმინეფი „ტობა“ ვარდა „ტყა“ გჷმოხანტუნდ მუჭოთ ათე ვარდა ეთი აკანიშ დვალაფას დო შხვა. გიშურს, ნამდა თიმ ბორჯის ჯარალუას ძალამი ფართე რჩქინა უღუდჷ გოხოლუაშ ტერიტორიაშ გეოგრაფიულ დვალაფაშე. მორო სისტემატიური გეოგრაფიული არზიქ დირსხუხვალე ჯვეშ ბერძენულ ნატურფილოსოფიურ რჩქინას.

859 (ბრუოშ ჟარნეჩდოვითოჩხორო) წანა — იულიანური კალენდარიშ ვანარკი წანმოწანა, ნამუშ მაართა დღა რე ჟაშხა. თე წანა რე IX ოშწანურაშ მა-6 დეკადაშ მა-9 წანა.
ალბანური ლეკი (ალბ. lek, მიარ. რიცხ. (lekë)) — ალბანეთიშ აფარაშ ართული 1926 წანაშე (ალბანურ ფრანკწკჷმა ართო), ქიანაშ თარი ვალუტა — 1947 წანაშე. 1 ლეკი აკმოდირთუ 100 ქინდარკაშე (ალბ. qindarka).

ღურთუთას, თუთაშ ოშქაშე ტემპერატურა რე +24° С იანგონს, +21° C მანდალაის, ზარხულს მაქსიმალური ტემპერატურა რე +41° C. გვალამ რაიონეფს უმოსო ჩხურუ რე (მაგალითო, შანიშ ლაკადას ზოთონჯიშ პერიოდის, სერით ტემპერატურაქ შილებე ნულს თუდო დიკინას), ღურთუთას, რზენეფს ტემპერატურა +15° С–შე მეტი ვარე.

სამი ნასერქ დებადჷ 1961 წანაშ 2 კვირკვეს საფრანგეთიშ ნანანოღა პარიზის. დიდა ჟაკლინი ნორმანდიალი ფრანგი რე, მუმა ჯილალი ალჟირალი რე, ნამუქჷთ საფრანგეთშა გინორთჷ ალჟირიშ დუდიშალაშა. სამიქ ირდჷ არხებული ოხორინალს სენ-მარტინიშ შოშეს ამშვი ჯიმაწკჷმა დო დალეფწკჷმა ართო. ართ-ართი ჯიმა ლარბი (ბიბი) ნასერი ხოლო არტისტი რე. გვიანო თიში ფანიაქ დარინალო პარიზიშ ელიურთიშა, ფინტენე-სუ-ბუაშა გინორთჷ.

დებორა ენ ვოლი (ინგლ. Deborah Ann Woll; დ. 7 ფურთუთა, 1985, ნიუ-იორკი) — ამერიკალი არტისტი, არძაშე უმოსო ჩინებული რე ჯესიკა ჰემბლიშ დო კარენ პეიჯიშ როლეფით სერიალეფს „ნანდული ზისხირი“ დო „არქიებული“.

ვიკინგეფიშ ბორჯის, ტერიტორია ჩინებული რდჷ ბიარმიაშ ჯოხოთ. XII ოშწანურაშე ნოვგოროდიშ აკოდგინალუას რდჷ. XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუშე 1920-იანი წანეფიშ ბოლოშახ არხანგელსკიშ გუბერნიაშ აკოდგინალუას რდჷ. 1929 წანაშ 14 ღურთუთას გეუქვუ არხანგელსკიშ, ვოლოგდაშ დო ოორუეშ დვინიშ გუბერნიეფქ დო გეგმიქიმინჷ ოორუეშ აკანქ. 15 კვირკვეს აკანიშ ტერიტორიას გეგმიქიმინჷ ნენეფიშ ერუანულ ოკრუგიქ (ასე ნენეფიშ ავტონომიური ოკრუგი).

ლუსი ალექსის ლიუ (ინგლ. Lucy Liu დ. 2 ქირსეთუთა, 1968) — ამერიკალი კინოარტისტი დო პროდიუსერი. ჩინებული რე ფილმეფით „ჩარლიშ ანგელოზეფი“, „დოჸვილი ბილი“, „კუნგ-ფუ პანდა“.

სუპერკომპიუტერი ჯოხო დიდი შელებეფიშ გჷშმაკოროცხალ მანქანას, ნამუთ თეხანური ტექნიკური პროგრესის ოსკვებურო რე გოქუნელი. უთარაში დჷმახასიათაფალი ღანკიე პროცესორეფიშ მუდანობა დო ბერჯეკი დისკეფიშ სიდიდა. ოსქვებურიე ფასით, ნამუთ ოშარობათ მილიონ დოლარს ოჭირინუანს.

DDMMSS ფორმატი კუნტას - DMS. თენა რე აბრევიატურა კოორდინატეფიშ წჷმმორინაფილი ჟი-ჟირი ლათინური ასოთი. DD თენა რე გრადუსეფი, MM - მინუტეფი დო SS - სეკუნდეფი. თიში სტანდარტული სახე თაშ იძირებე - 42°15′53″ N, 43°50′40″ E.

ჭალეშ ტყა — წყარმალუშ პიც ცორქო ღოზო გოჸუნაფილი ტყა. საქორთუოს ჭალეშ ტყალეფი უთარაშო აფხვადუნა წყარმალუეფიშ მტკვარიშ, ქსანიშ, იორიშ დო ალაზანიშ პიც, მაართა ტერასეფს,ნამუეფიშ ოძგალე ჭალეეფიშ ოფუტურ-ომეურნულ ღანკით ემუშორაფაშ გეშა ჭალეშ ტყალეფიშ ფართობიქ კვათირას მიირკჷ. ჭალეშ ტყალეფიშ ჯიშობურ აკოდგინალუას თარი აბანი უკებჷ ხვალოშ (ჩე ფრიალე), ოფს (ჩა ფრიალე) დო შხვ.

ქირსიანობა — ქირსეშ მონძღვარუა, სუმშე ართ-ართი მოსოფელიშ რელიგია ბუდიზმიწკჷმა დო ისლამწკჷმა ართო. თის სუმი ჯინჯიერი გეზა უღუ: კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი დო მართლმადიდებლობა. ოართე შანი, ნამუთ აკმაშქვანს ქირსიანობაშ შხვადოშხვა დენომინაციფსჷნ, რე რწუმა იესო ქირსეშ მეხჷ, მუჭოთ ღორონთკოჩიშ, მოსოფელიშ მარსხებელიშ, სუმელაშ მაჟირა პიჯიშ გუმასახიერაფალიშ. ქირსიანული გურაფაშ თარი წყუ რე ქირსიანობაშო წიმინდე წინგი — ბიბლია, გჷშაკერძაფილო თიში მაჟირა ნორთი — ახალი აპიანი. ქირსიანობა ისლამიწკჷმა დო იუდაიზმწკჷმა ართო ორხველჷ თ.გ. "აბრაამიშურ რელიგიეფს".