Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
މައުމޫން ރައީސް ކަމާ ޙަވާލުވެ ވަޑައިގަތް އިރު މުޅި ރާއްޖޭގައި ހުރީ އެންމެ ހޮސްޕިޓަލެކެވެ. މުޅި ރާއްޖޭގައި ޚިދުމަތްކުރައްވަނީ އެންމެ 7 ޑޮކްޓަރުންނެވެ. އޭރު ބައެއް އަތޮޅުތަކުގައި ހެލްތު ސެންޓަރ ޤާއިމުކުރެވިފައި ވިޔަސް އެއިން ކޮންމެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ އެންމެ ހެލްތު އެސިސްޓެންޓެކެވެ. މިއަދު ކޮންމެ އަތޮޅެއްގައި ހޮސްޕިޓަލެއް އެބަހުއްޓެވެ. ކޮންމެ ރަށެއްގައި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭނެ ހޮސްޕޓަލެއް ނުވަތަ ޞިއްޙީ މަރުކަޒެއް ނުވަތަ ހެލްތު ޕޯސްޓެއް އެބަހުއްޓެވެ. 2008 ނިމުނުއިރު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތުގައި 550 ޑޮކްޓަރުންނާއި 1200 ނަރުހުންނާއި 800 ކޮމިޔުނިޓީ ހެލްތުވަރކަރުން ރާއްޖޭގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެއެވެ.

އާސާރީ ހޯދުންތައް ހޯއްދަވާ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ހޮންޑިއުރަސްއަކީ ތަފާތު އެތައް ނަސްލެއްގެ މީހުން އެ ޤައުމުގެ ބޯދާ ތާރީޚާ ގުޅިފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މި ތާރީޚުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކަމަކީ ހުޅަނގު ހޮންޑިއުރަސްގެ ޝަހަރެއްގައި މާޔާ މީހުން އުޅުން ކަމުގައި ވެސް ތާރީޚު ޢިލްމުވެރީން ވިދާޅުވެއެވެ. މާޔާއިންގެ ޙަޟާރަތު ވަނީ މީލާދީން 900 ގެ އަހަރުތަކަށް އެޅުނު އިރު ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ދާން ފަށާފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް 1200 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ވެސް މި ސަރަޙައްދުގައި މީހުން އުޅުނުކަން ސާބިތުވެއެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން މި ސަރަޙައްދަށް އައި އިރު މާޔާއިންނެއް މިތާކު ނެތެވެ. މި ހިސާބުގައި ތިބީ މާޔާއިން ނޫން އެހެން ދަރިކޮޅެއްގެ ބައެކެވެ. މީލާދީން 1502 ގައި “އައު ދުނިޔެ” އަށް ކުރެއްވި ހަތަރު ވަނަ އަދި އެންމެ ފަހު ދަތުރުގައި ކްރިސްޓަފަރ ކޮލަންބަސް ވަނީ ހޮންޑިއުރަސްގެ އައްސޭރީގައިވާ ބޭއި އައިލެންޑްސްއަށް ދުރުވެފައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުންނަށް މި ތަން ފެނުމަށް ފަހު، މިއަދުގެ ހޮންޑިއުރަސް ވެސް ވެގެން ދިޔައީ އިސްޕޭނުގެ ވަރުގަދަ އަމްބަރާޠޫރިއްޔަތުގެ ބަޔަކަށެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ޤަރުނު ވަންދެން މި ހިސާބުގައި އެމީހުންގެ ވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ހޮންޑިއުރަސް އަށާއި މެދުތެރޭ އެމެރިކާގެ އެހެން ޕްރޮވިންސްތަކަށް މިނިވަންކަން ދީފައިވަނީ 15 ސެޕްޓެންބަރު 1821 ގައެވެ. ފެޑެރަލް ރިޕަބްލިކް އޮފް ސެންޓްރަލް އެމެރިކާއިން ވަކިވެ މިނިވަން މުސްތަޤިއްލު ޤައުމަކަށް ހޮންޑިއުރަސް އިން ވެފައިވަނީ 31 މެއި 1838 ގައެވެ. އިސްޕޭނު މީހުން ހޮންޑިއުރަސްގައި ވަޒަންވެރިވެގެން ތިބި ދުވަސްވަރުގައި އެންމެ ބޮޑަށް އިސްކަންދީފައިވަނީ ރިހި ނެގުމަށެވެ.

ފެބްރުއަރީ 7 - 2012 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އޭރުގެ ރައީސުލްޖުމްހުރިއްޔާގެ ނާއިބު ޑރ. މުހައްމަދު ވަހީދު ހަސަން މަނިކު ރައީސުލްޖުމްހުރިއްޔާ ކަމުގެ މަގާމުގެ ހުވާ ކުރެއްވިއެވެ.

މިއަދު މިޞްރުގެ ޖީޒާގައި ހުރި ބޮޑު 3 ޕިރަމިޑާއި، އެހިސާބުގައިވާ ސްފިންކްސްގެ ނަންދީފައިވާ ބުދުވެފައިވަނީ ފަތުރުވެރިންގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް މަންޒިލް ކަމުގައެވެ.

ދޮންބަންޑާރައިން ރަސްކަން ކުރައްވާތާ ދުވަސްކޮޅެއްވީތަނާ، އިބްރާހީމް ރަސްގެފާނުންގެ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުން، ހޮޅީންގެ އަތުން ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގެން މާލެ ވަޑައިގެންފި އެވެ. މިދެންނެވުނު މުޙައްމަދު މަނިކުފާނުންނާއި މެދުވެސް، ދޮންބަންޑާރައިން ކަންތައް ގެންދެވީ ވަރަށް މާތްކޮށެވެ. ގެންގުޅުއްވީ ފުރިހަމަ ޢިއްޒަތާއި މަތިވެރި ދަރަޖައިގައެވެ. އެމަނިކުފާނު ވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ޢިއްޒަތް ދޭ ތަންތަނަށްވެސް ނެރުއްވަނީ އެމަނިކުފާނު އެވެ.

ގުރުދާ ކޮލަމް (އިނގިރޭސި ބަހުން: Renal Column)އަކީ ރީނަލް ކޯޓެކްސް އިން ރީނަލް މިޑުލާގެ ތެރެއަށް ގޮސްފައި ހުންނަ ރީނަލް ކޯޓެކްސް ގެ ބައެކެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ މިއީ ގުރުދާ ޕިރަމިޑް ތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ރީނަލް ކޯޓެކްސް ގެ ބައެކެވެ. ކޮންމެ ކޮލަމެއްގެ ތެރޭގައި ކުދި ލޭހޮޅިތައް، ކުދިކުދި ހޮޅިތައް އަދި ފައިބަރަސް މެޓީރިއަލް ތައް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.
އިލޮޅި ބޯދި(ސައިންޓިފިކް ނަން: Pseudamia gelatinosa)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Gelatinous cardinalfish)އަކީ ރާއްޖޭގ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުން ފުން ސަރަހައްދު ތަކުގައި އުޅޭ ބޯދީގެ ބާވަތެކެވެ. މިބޯދި އާންމުކޮށް އުޅެނީ 40 މީޓަރުގެ ފުންމިން ހުންނަ މަޑުމައިތިރި ހިސާބުތަކުގައި ހެދިފައި ގާތަކުގެ ނިވަލުގައެވެ. މިއީ އާއްމުކޮށް މަސްވެރިން ދަމާ އެމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބާވަތެއް ނޫނެވެ. ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި މިބާވަތުގެ މަސް އަޑީގައި ފީނާއުޅޭ މީހުންނަށް ވެސް ނުފެނެއެވެ. އަލިއެޅުމުން މިމަހުން ދިހުންކުލަ އަރައެވެ. މަހުގެ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ކަޅުކުލައިގެ ކުދިކުދި ތިކިތަކެއް މަހުގެ ދިގަށް ބައިބަޔަށް ހުރެއެވެ. ނިގޫފަތުގެ ކުލައަކީ ކަޅުކުލައެވެ. ނިގުލުގެ ކުރިން މަހުގެ ފަހަތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ.

ދޮން ބިބީ(ސައިންޓިފިކް ނަން: Chaetodon unimaculatus)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Teardrop butterflyfish) އަކީ ރާއްޖޭގެ ސާފު އަދި ރީތި ފަރުފަޅުތަކުގެ މުރަކައިގެ ވެށިތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރީތި މަހެކެވެ. ދިވެހިން ކައިއުޅޭ މަހެއް ނޫނެވެ. މިމަހުގެ އަމިއްލަ މާހައުލުގައި އުޅޭއިރު ދެކިލަންބޭނުންވާނެ ރީތި މަހެކެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 8 އިންޗި އަށް ބޮޑުވާ އެކްއޭރިއަމް ތަކުގައި ގެންގުޅެން ފަސޭހަ މަހެކެވެ. މިމަހަށް ދޮން ބިބީ ކިޔާފައިވަނީ ބިބީ އާއިލާގެ އެހެން މަސްތަކަށްވުރެ މިމަހުގެ ރީނދޫކުލަ ބޮޑުކަމުންނާއި، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ބިބީ އާއިލާގެ ގިނަ މަސްމަހަށް ދޮން ބިބީ ކިޔަމުން އައިސްފައިވާތީ މިނަންކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ މަހެއް ބިބީ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހިމެނުގެ މުހިއްމު ކަމަށްޓަކައެވެ. މިމަސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ 5 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުންނެވެ.

އަލްފާޟިލް އަލްމަރުޙޫމް ނައިފަރު ޢަލީ ޙުސައިން އަކީ ޅ. ނައިފަރު ޢިލްމީ އާއިލާ އެއްކަމަށްވާ ތަންހަޅި އާއިލާގެ މެންބަރެކެވެ. ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 23 ޖޫން 1919 ގައި ޅ.ނައިފަރު މާވަޑި އީސާގޭގައެވެ. އެއީ މިހާރުގެ ނައިފަރުގެ ގިދުވާދީ އޭ ކިޔާގެއެވެ. ތަންހަޅި މޫސާ ކަލޭފާނުގެ ޙުސައިނާއި، މާވަޑި އީސާގެ މަރިޔަމް އާއި ދެކަނބަލުންގެ ނައިފަރު ޢަލީ ހުސައިންގެ ޅަފުރާގެ ދުވަސްތައް ހޭދަކުރެއްވީ ނައިފަރު ތަންހަޅި ގޭގައި ބައްޕައާއި ކާފަ ގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުގައެވެ. އިލްޒާމީ ތަޢުލީމު ހޯއްދެވީ ބައްޕައާއި ކާފަގެ އަރިހުންނެވެ. އެއަށްފަހު ނައިފަރުގައި ހިންގަމުންގެންދާ މަދަރުސަތުލް އިފްތިތާޙް އަށް ވަދެވަޑައިގެން ފަޟީލަތުއް ޝައިޚް ޢަބުދުﷲ ފަހުމީ ދީދީ ނުވަތައަބްދުއްﷲ ޖަލާލުއްދީން ގެ އިސްދަރިވަރަކަށް ވެވަޑައިގަތުމުގެ ޝަރަފް ހޯއްދެވިއެވެ.

ފެބްރުއަރީ 22 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- އިބްރާހިމް ނާޞިރުގެ ވެރިކަމުގައި ނީލަންކިޔައިގެން ފުރަނަ ޓްއަރިސްޓް ރިސޯޓުން ނަގައިފައިވާ ކަޅުވަކަރު މިސްކިތް އަނބުރާ ސަރުކާރާ ޙަވާލުކުރެއްވުން

މި ރަށަކީ ރ. އަތޮޅުގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ރަށެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިން މި ރަށަކީ ވެސް މުރަކައިގެ ދޮންވެލިން އުފެދިފައިވާ ޖަޒީރާ ރަށެކެވެ.

ޖޯން އެޑަމްސް ގެ އުމުރުން 15 އަހަރުގައި ހާރވަޑް ކޮލެޖް އަށް ކިޔަވަން ދިޔައެވެ. ތިއޮލޮޖީ އިން ޑިގްރީ އެއް ޙާޞިލް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަން ދޫކޮށް ގާނޫނީ ދާއިރާ އަށް ލޯޔަރަކަށްވެ ވަޑައިގަތެވެ. 1755ގައި ހާރވަޑް ކޮލެޖުން ދަސްވެނިވުމަށްފަހު ދެތިން އަހަރު ވޯކެސްޓަރ ގެ ސުކޫލެއްގައި ކިޔަވައި ދިނުމަށް އުޅުނެވެ. އެއަށްފަހު ޖޭމްސް ޕުޓްނާމްގެ ލޯ ފާރމްގައި ގާނޫނީ ދާއިރާއިން ޢަމަލީ ތަޖުރިބާ ޙާޞިލް ކުރެއްވި އެވެ.
ޖޯން އެޑަމްސް އަވަހާރަވީ 4 ޖުލައި 1826 ގައި ކްއިންސީގައި ހުރި އޭނާގެ އަމިއްލަ ގެކޮޅުގައެވެ. ޖޯން އެޑަމްސް އެންމެ ފަހު ބަހަކަށް ބުނެފައިވަނީ ތޯމަސް ޖެފަރސަން ސަލާމަތްވާހުށި! މިހެންނެވެ. އެކަމަކު ޖޯން އެޑަމްސް މިހެން ބުނިއިރު އެދުވަހުގެ ތަންކޮޅެއް ކުރީގެ ވަގުތެއްގައި ޖޯން އެޑަމްސް ގެ ސިޔާސީ ވާދަވެރިޔާ، ދުވަސްވީ ރަހުމަތްތެރިޔާ، ތޯމަސް ޖެފަރސަންވަނީ އަވަހާރަ ވެފައެވެ. ތޯމަސް ޖެފަރސަން އަކީ އެމެރިކާގެ 3ވަނަ ރައީސެވެ.

ދުނިޔޭގައި ދަތުރުކޮށް އާ ކަންތައް ދަސްކުރުމަކީ އޭންގ ކުރާ ހިތްވާ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭންގ ގެ މީހުން ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެކަމުގެ އަސަރު އޭނާ އަށް ވަރަށް ކުރެ އެވެ. މިހިތާމަ އޭނާގެ ހިތުތެރެއިން ފޮހެވެނީ އޭންގ ކެޓާރާ ދެކެ ވާ ލޯތްބާއި ޓޯފް އާއި ސޮކާ އާއި ދެމެދު އޮންނަ ވަރުގަދަ އެކުވެރިކަމުގެ ގުޅުމެވެ. އޭންގ އކީ އެއަރ ބެންޑާރ އިންގެ ތެރެއިން ދިރި ހުރި އެންމެ ފަހު އެއަރ ބެންޑާރ އެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ އެވެޓާރ ވެސް މެއެވެ.

ދިވެހި ބަހުން ތަލި މިބަސް ބޭނުންކުރާއިރު މަތީ ތަލި އަދި ތިރީ ތަލި ކިޔައި އުޅެއެވެ. މަތީ ތަލި އަކީ މަތީ ދަތްޕިލައިގެ ދެމެދުން އަނގައިގެ ފުރާޅު ގެ ގޮތުގައި އަނގަ ތެރެއިން މަތީގައި އިންނަ ބައެކެވެ.އަދި މިއީ އަނގަ އާއި، ނޭފަތުގެ މަގު ވަކިކޮށްދޭ ހުރަހެވެ. ތިރީ ތަލި އަކީ ދޫގެ ދަށުން އިންނަ ބައެވެ. ނުވަތަ ތިރީ ތަލި އަކީ އަނގައިގެ އެތެރޭގެ ތިރީ ފަރާތް އެވެ.

ހަކުރު ބައްޔަށް ބޭސްކުރަމުން ގެންދާ މީހުން ގުރުދާއަށް އެބަލީގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެ ގެއްލުމުން ސަލާމަތްވެ ތިބުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކެއް ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:-

ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Thyroid gland) އަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެންޑަކްރިން ގްލޭންޑް އެވެ. ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް އިންނަނީ ކަރުގެ މެދެއްހާ ހިސާބުން އެޑަމްސް އެޕަލްގެ ތިރީގައެވެ. ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑް އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ ހޯރމޯންތަކުން ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ އެންދުން އަދި ޕްރޮޓީން އުފެއްދުން ފަދަ މަސައްކަތްތަކުގައި ބައިވެރިވެއެވެ.

ތައިމަސް ގްލޭންޑް، ހުންކޮށި، ލިމްފް ގޮށް، ޕެޔާރސް ޕެޗް، ޓޮންސިލް، ވާމިފޯރމް އެޕެންޑިކްސް، ކަށީގެ ރަތްމަދު، އަކީ ކުރިންބުނި ލިމްފް ގޮށްތަކުގެ އިތުރުން ލިމްފަޓިކް ނިޒާމް ގައި ހިމެނޭ ޓިޝޫތަކެވެ.

ގުރުދާ އަށް މިނިޓެއްގެ ތެރޭގައި 1.25 ލިޓަރުގެ ލޭ ގުރުދާ އަށް ލޭގެނެސްދޭ ލޭހޮޅި(Renal artery) ނުވަތަ ރީނަލް އާޓަރީގެ ތެރެއިން ގެނެސް ދެއެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުއިވާ އެންމެ ބޮޑު ލޭހޮޅީ(Aorta)ގެ ބަނޑާވީ ހިސާބުގައިވާ ބައި (Abdominal aorta) އިން ކުރިފަޅައިގެން ގުރުދާއަށް އައިސްފައިވާ ލޭ ނާރެކެވެ. މިގޮތަށް ގުރުދާ އަށް ލޭ ވާޞިލްވުމަކީ ނުވަތަ ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ގުރުދާގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ ލެއިން ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންނުވާ ފެނަށް ގިރޭ(Water soluble) މާއްދާތަށް ފުރާނާ ލައިގެން ވަކިކުރުމެވެ. ގުރުދާގެ މެދެއް ހާ ހިސާބުން އެތެރޭ ފަރާތުން ގުރުދާ އިން މަސާނާ އަށް ގުޅިފައިވާ ހޮޅި (Ureters) ،ނިކުމެފައި ވެއެވެ. މިހޮޅި ތިރިއަށް ގޮސްގުޅެނީ މަސާނާ އަށެވެ.

އެންމެ މޮޅު ލިރިކްސް - މައުޞޫމް ޝާކިރު - ލަވަ : ޝަކުވާ - ފިލްމް : ޔޫސުފް (ފިލްމް) - ކްރިސްޓަލް އެންޓަޓެއިންމެންޓް - މޯލްޑިވްސް ފިލްމް އެވޯޑް (އެންޝޯންޓާ) -2011

ހިލާލީ ދަރިކޮޅު އަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމަށްފަހު ރަސްކަން ކުރެއްވި ދެވަނަ ދަރިކޮޅެވެ. މިއީ އެޗްސީޕީ ބެލްގެ މޮނޮގްރާފް ގައި ބަޔާންކުރައްވާފައި ގޮތެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ދަރިކޮޅު ތަކުގެ މައްޗަށާއި އެދަރިކޮޅުތައް ފެށިގެން އައިގޮތުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ހިލާލީ ދަރިކޮޅު އަކީ ރާއްޖެ އިސްލާމް ވުމަށްފަހު ރަސްކަން ކުރެއްވި 3 ވަނަ ދަރިކޮޅު ކަމުގައި ބަޔާން ކުރަން ޖެހެއެވެ.
އެހެން ނަމަވެސް، ﷲއާއިމެދު ޞޫފީންގެ ތަފާތު ޢަޤީދާތައް ވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަލްޙުލޫލުގެ ޢަޤީދާއާއި ވަޙުދަތުލް ވުޖޫދުގެ ޢަޤީދާ ހިމެނެއެވެ. މީގެއިތުރުން ﷲގެ ޛާތުފުޅާއި އިސްމުފުޅުތަކާއި ސިފަފުޅުތަކާއިމެދު އަޝާޢިރާއިންގެ ޢަޤީދާއާއި، މާތުރީދީންގެ ޢަޤީދާ ޤަބޫލުކުރާ މީހުންވެސް ޞޫފީންގެ ތެރޭގައި ވެއެވެ.

މަސާނާ ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Bladder) އަކީ އަކީ މަހުން އުފެދިފައިވާ ފުއްޕާ ހަމެއްގެ ބައްޓަމަށް އޮންނަ އެތެރެ ހުސްކޮށްވާ ގުނަވަނެކެވެ. މިގުނަވަން އިންނަނީ ޅިނދުގެ ކުރިމަތީ ބައި(Anterior pelvis) ގައެވެ. މަސާނާ އަކީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ބޭރުކުރަން ވަންދެން ޖަމާކޮށް ރައްކާކޮށްފައި ބަހައްޓައިދޭ ގުދަނެކެވެ. މަސާނާ އަށް ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ޖަމާވެ، ފުރި ބާރުވުމުން އޭގެ ސައިޒުން ބޮޑުކަމަށް ދައްކާނެއެވެ. އަދި ކުޑަކަމުދެވި، މަސާނާ ހުސްވެ، ދިއުމުން އޭގެ ސައިޒުން ކުޑަ ވެގެން ދެއެވެ. މަސާނާގެ ބައްޔެއް ނެތް ހާލުގައި 500 މިލިލީޓަރުގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި 5-2 ގަޑިއިރާއި ދެމެދުގެ ވަގުތަކަށް މަސާނާގައި ބަހައްޓައި ދެއެވެ.

ފޭރު(އިނގިރޭސި ބަހުން: Guava) އަކީ ގަހެއްގައި އަޅާ މޭވާ އެކެވެ. ފޭރުގެ އޮށް ހުންނާނީ ކަރުގަނޑޫގެ ތެރޭގައެވެ. ފޭރުގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. މިހާތަނަށް 100 އަށްވުރެ ގިނަ ވައްތަރު ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ދިވެހި ބަހަށް ފޭރު މިނަން ނެގިފައިވަނި ބަންގާޅީ ބަހުން ކަމަށްލަފާކުރެވެއެވެ. ބަންގާޅީ ބަހުން ފޭރަށް ކިޔަނީ ޕޭރަ މިހެން ކަމަށް ވާތީ އެވެ. ދިވެހިން ފޭރު ބޭނުން ކުރަނީ ކެއުމަށާއި، ފަނިގިރުމަށެވެ. ހުސްފޭރު ދޮންކޮށާއި، ގަބުޅިކޮށް ހުންނައިރު ވެސް ދިވެހިން ކައިއުޅެއެވެ. ފޭރުގަހުގެ ބައިތަކަކީ ކުރީ ޒަމާނުގެ ގަދީމީ ބޭސްވެރިކަމުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅުނު ބާވަތްތަކެއް ކަމަށް ވެއެވެ. ފޭރުގެ ވައްތަރު ތަކުގެ ތެރޭގައި ހުދު ފޭރު، ރަތް ފޭރު، ރަންގު ފޭރު އަދި މިނޫނަސް ތަފާތު ކުލަ ކުލައިގައި އެތެރެ ހުންނަ ފޭރުތައް ހިމެނެއެވެ.

އާބާދީގައި 79 މިލިޔަން މީހުން ތިބި އިތިޔޯޕިޔާއަކީ އެފްރިކާ ބައްރުގައި އޮތް ދެވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. 1983 ވަނަ އަހަރުގައި އިތިޔޯޕިޔާގެ އާބާދީގައި ތިބީ 33.5 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 2006 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އައި އިރު އިތިޔޯޕިޔާގެ އާބާދީގައި ތިބީ 75.1 މިލިޔަން މީހުންނެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރާ ހަމަޔަށް އައި އިރު އިތިޔޯޕިޔާގެ އާބާދީ ވަނީ 79 މިލިޔަނަށް އިތުރުވެފައެވެ.

ޕްރީ-ރީނަލް ފޭލްޔަރ ގެ މާނައަކީ ގުރުދާ އަށް ލޭ ފޮނުވައިދޭ ލޭހޮޅި ނުވަތަ ރީނަލް އާޓަރީ ހަނިވެ، ބެދޭގޮތް ވުމުން ގުރުދާ އަށް ލޭ ވާޞިލްވުމުގައި ނުވަތަ ފޯރުވައި ދިނުމުގައި ބުރޫ އެރުމެވެ. އިންޓްރިންސިކް ގުރުދާގެ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބޭހުގެ ސަބަބުން ގުރުދާ ވިހަވުން، ނުވަތަ ބޭހާއި ނުގުޅިގެން މައްސަލަ ކުރިމަތިވުން އަދި ގުރުދާ ދުޅަވުން(Nephritis)ފަދަ ކަންތައްތަކެވެ. ޕޯސްޓް-ރީނަލް ފޭލްޔަރ އަކީ ގުރުދާގައި ހިލަ އުފެދުން(Renal stone) ފަދަ ކަމެއް ކުރިމަތިވުމެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް ގުރުދާ ފޭލްވެ ނުރައްކާތެރި ޙާލަތަކަށް މީހާގެ ހަށިގަނޑު ހިގައްޖެނަމަ ގުރުދާ ބަދަލު ކުރެވެންދެން މަދުވެގެން ހަފްތާ އަކު އެއްފަހަރު ލޭ ފުރާނާ ސާފުކޮށްލުން(Dialysis) ހަދަންޖެހެއެވެ. ގުރުދާއަށް މަދުން ނަމަވެސް ގުރުދާގެ ކެންސަރުގެ ވައްތަރުތައް ޖެހެއެވެ.

ކަށި ގޮނުގެ އާއްމު ސިފަ އެހެން މަސްމަހާ ވަރަށް ތަފާތެވެ. އާންމު ސިފަ ގޮނާއި ގާތް ގޮތެއް ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް ބަނޑުދަށަށް ފުޅާވެފައި، ބޮލުގެ މަތީން ދެދަޅު ފަޅާފައި ހުރެއެވެ. މަހުގެ ބުރަކަށި މަތީގައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ހަރުކައްޓެއް ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.
ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން އަކީ ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. ހާސްވެ ކަންބޮޑުވުން ގުޅިފައިވަނީ މީހާގެ ވިސްނުމާއި، ފިކުރާއި، އިހްސާސާައި، އުޅުމަށެވެ. މިކަންތައްތަކާއި ގުޅިގެން އަހަރެމެންނަށް އިހްސާސްވާ ހިތްހަމަނުޖެހުމާއި، އުދަގުލާއި، ކަންބޮޑުވުމާއި، ބިރެވެ. ނަމަވެސް ހާސްވެ ކަންބޮޑުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު މާބޮޑު ކަމަކަށް ނުވެހިގައިދާނެއެވެ. މިކަން ބައްޔެއް ގޮތަށް ( އެންޒައިޓީ) ބެލެވެން ފަށަނީ މިކަމުގައި ހޭދަވާ މުއްދަތު ދިގުވުމާއި އޭގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ އެހެން ކަންތައްތަކަށް ބުރޫ އަރަން ފެށުމުންނެވެ.

އަދި އެކަލޭގެފާނު ބޮޑުފުޅުވެ ވަޑައިގަތީ ޢިލްމު ޙާޞިލުކުރެއްވުމުގައެވެ. އަދި ބޮޑެތި ޝެއިޚުންގެ އަރިހުން ޢިލްމު ޙާޞިލުކުރެއްވިއެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީ ރަޙިމަހުﷲ ތަޢާލާ އަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުސްތާޛެކެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިވަރުންގެ ތެރޭގައި ޙަދީޘް ޢިލްމުގެ ބޮޑެތި ބޭކަލުންކަމަށްވާ ޢިމާމު ބުޚާރީ ރަޙިމަހުﷲ، އިމާމު އަބޫދާވޫދު ރަޙިމަހުﷲ ފަދަ އެތައް އެތައް ޙަދީޘް ޢިލްމުގެ ބޮޑެތި ޢިލްމުވެރިންނެއް ހިމެނިވަޑައިގަނެއެވެ.

މަހުގެ ބުރަކަށިމަތީ ކޮތަރިބައިގައި 14 ހަރުކައްޓާއެކު 15 އާއި 17 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގައި 3 ހަރުކައްޓާއެކު 16 ނުވަތަ 17 މަޑުކަށި ހުރެއެވެ. ކަރުތާފަތުގެ ތިރީބައިގައި ކަޅުކުލައިގެ ތޫނު ކައްޓެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ކަޅުކުލައަކަށްދާ ގަދަ މުށިކުލަ އެކެވެ. މަހުގެ ހުރަހަށް ހިމަކޮށް ހުންނަ ކަޅުކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ހުރެއެވެ. މަހުގެ ކަރުތާފަތުގެ މަތީބައިގެ ފަހަތުގައި ކަޅުކުލައިގެ ލަފެއް ހުރެއެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތު ކޮތަރިބައިގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ބަލާލަން ވަރަށް ރީތި ނޫކުލައެއްގައެވެ. މިމަހަށްކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ނެތުމާއެކު މިމަހަށްކިޔާ ޢިލްމީ ނަމާ، އިގިރޭސި ނަމާ ގުޅޭގޮތަށް ކަށި ކޮކާމަސް ކިޔާ ނަންދީފައި ވަނީއެވެ.

ޑެސްފެރޯލް އިންޖެކްޝަން ޖަހަނީ މިއިންޖެކްޝަން ޖެހުމަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ ޕަމްޕެއް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. އަދި މިއިންޖެކްޝަން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ޖެހުމަށް ނުވަތަ ފޮނުވުމަށް 8 ނުވަތަ 10 ގަޑިއިރު ހޭދަވެއެވެ. އިންޖެކްޝަން ޖެހުމުން ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުގައި އިތުރުވާ ދަގަނޑުގެ ބައި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި އަދި ބޮޑުކަމުދާތަކެތި އަދި ދަލާއި އެކެވެގެން ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެއެވެ.

1903 -ދިވެހިރާއްޖެ:- ސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން (ތިންވަނަ) ދެވަނަ ފަހަރަށް ރާއްޖޭގެ ތަޚްތަށް އިސްކުރެއްވުނެވެ. މިކަން ހިނގީސުލްޠާން މުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީނު (ހަވަނަ) ނުވަތަ ހާޖީ އިމާދުއްދީން ޙައްޖު ދަތުރަށްފަހު މިޞްރުގައި ކައިވެނި ފުޅަށް ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ވަނިކޮށެވެ.

ވެލަނބުލި(އިނގިރޭސި ބަހުން: Cassytha filiformis)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Love vine) އަކީ ނަރުބޮނޑި އެއްހެން ހެދިފައި އޮންނަ ވެޔޮގަނޑެކެވެ. ވެލަނބުލި އަކީ ދިވެހިބޭހުގެ ފަތްޕިލާވެލީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ. މީގައި އަޅާ އެއްޗިއްސަށްވެސް ކިޔަނީ، ވެލަނބުއްޔެވެ. ވެލަނބުލި އާންމުކޮށް ހެދެނީ ޖަންގަލީގައި މޫދުގެ އައްސޭރި ފަށާ ކައިރި ހިސާބު ތަކުގައެވެ. ވެލަނބުލި ދޮންވުމުން ބިދެގެން ކުޑަކުދިން ކައި ހަދައެވެ. ވެލަނބުލި ނިލިއިރު ހިތި ރަހައެއް ލިޔަސް ދޮންވުމުން އޭގައި ލާނީ ހުތް ފޮނި ރަހަ އެކެވެ. ވެލަނބުލި ހުންނަނީ ވަރަށް ކުދިކޮށް ވަށްކޮށެވެ. ބައެއް ހިސާބުތަކުގައި ވެލަނބުލިއަށް އެނބޫ މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ
މެންކޫރީ ޕިރަމިޑް ހުންނަނީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑްގެ ހުޅަގު ދެކުނަށެވެ. އުސްމިނުގައި 230 ފޫޓް ހުންނަ މިޕިރަމިޑްގެ ތިރިން ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ ފުޅާ ނުވަތަ ދިގުމިނުގައި 354ފޫޓް ހުރެއެވެ.ބޮޑު 3 ޕިރަމިޑްގެ އިތުރުން ކުދިކުދި ޕިރަމިޑްތައް ވެސް މަރުގެ ރަށް މިނަމުން ނަންދީފައިވާ މިހިސާބުގައި ވެއެވެ. ފޮޓޯތަކުން ބައެއް ފަހަރު ޚަފްރީ ޕިރަމިޑް ޚޫފޫ ޕިރަމިޑަށްވުރެ އުސްކަމަށް ދައްކައިފާނެއެވެ. އެއީ ޚަފްރީ ބިނާކޮށްފައި ހުރީ ޚޫފޫ ޕިރަމިޑަށްވުރެ އުސް ހިސާބެއްގައި ކަމަށްވާތީ އެވެ.

ޙާޖީ ޢިމާދުއްދީނުގެ ރަސްކަމަށް 10 އަހަރު ފުރުނުތަނާ ރަސްކަން ބަދަލުވެ އަރުވާލެވުނު މީހުންގެ ތެރޭގައި އައްނަބީލް އަޙުމަދު ޙަސަން ދީދީ ހިމެނިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ފުރަތަމަ އަރުވާލާފައި ހުންނެވީ އަރިއަތޮޅު މާމިގިލީގައެވެ. އެއަށްފަހު މާލެއަތޮޅު ގުރައިދޫ ގައެވެ. ތިމާގެ އަނބި ދަރިންނާއި ގެދޮރު ދޫކުރައްވައި އަރުވާލައްވާފައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރަކީ ނުހަނު އެކަނިވެރިކަމާ ހިތްދަތިކަން ލިބުނު ފޫހި ދުވަސްވަރެއް ކަމަށް ވިއެވެ.

މާރޗް 31 - 1925 -ދިވެހިރާއްޖެ:- ސުމުއްވުލް އަމީރުއިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވުން. މާލޭ ބޮޑު ކޯއްޓޭ އަށް ބައިދަނޑިއަށް ފުރަތަމަ ދިދަ ތިރިކުރީ މިފަހަރު އެވެ.

ކޮސްޓަރީކާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ސްޕެނިޝް ބަހެވެ. މީގެ އިތުރުން މެކަތެލްޔޫ ބަހަކީ ވެސް ބަލައިގަނެވިފައިވާ ބަހެކެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މި ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ ކޮސްޓަރީކަންސްއެވެ. ނުވަތަ ތީކޯސްއެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ ސަން ޖޯސްއެވެ. މި ޤައުމުގެ ވެރިރަށަކީ ވެސް މިއީއެވެ. މިއީ ދުސްތޫރީ ޑިމޮކްރަސީއެކެވެ. ރިޔާސީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 4 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމާއެކު، މިއީ ދުނިޔޭގައި 118 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 51100 އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ cr. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +506 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ ކޮލޯންއެވެ.

ލޭގެ ރަތް ސެލް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތަށް އެހީތެރިވުން: މިމަސައްކަތަށް އެހީތެރިވަނީ ތަފާތު ދެ މާއްދާއިން މައިދާއިން އުފައްދައިގެންނެވެ. އެއީ ގެސްޓްރިކް އެސިޑް އަދި އިންޓްރިންސިކް ފެކްޓަރ(އިނގިރޭސި ބަހުން: Intrinsic factor) އެވެ. ގެސްޓްރިކް އެސިޑް ދަގަނޑު ހަށިގަނޑަށް ނެގުމަށް އެހީތެރިވެދޭއިރު، އިންޓްރިންސިކް ފެކްޓަރ ވިޓަމިން ބީ12 ހަށިގަނޑަށް ނެގުމަށް ބޭނުންކުރަން ޖެހެއެވެ.

އެގޮތުން އިމާމު ޝާފިޢީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ”ތިމަންކަލޭގެފާނު ޢިރާޤުން ނުކުމެވަޑައިގަތްއިރު، އަޙުމަދު ބިން ޙަންބަލަށްވުރެ ހުރިހާގޮތަކުންވެސް ރަނގަޅު، އަދި ވަރަޢަވެރި އަދި ތަޤުވާވެރި އެއްވެސް މީހަކު ތިމަންކަލޭގެފާނު ދެކިވަޑައިނުގަންނަވަމެވެ.”

ބެނީންގެ އާބާދީގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު ދިރިއުޅެމުން ގެންދަނީ އެ ޤައުމުގެ ދެކުނުގައެވެ. ބެނީންގެ އާބާދީއަކީ ޒުވާން އާބާދީއެކެވެ. ބެނީންގެ މީހުންގެ އެވަރެޖު ޢުމުރަކީ 59 އަހަރެވެ. އެފްރިކާގެ ތަފާތު 42 ނަސްލެއްގެ މީހުން މި ޤައުމުގައި އުޅެއެވެ. ބެނީންގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރުގައި އެ ދައުލަތުގެ ގިނަ ރައްޔިތުންނަކީ ކިރިސްތިޔަނުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން އަދިވާސީ ދީންތައް ކަމުގައިވާ އެނިމިސްޓް ދީންތަކަށް ތަބަޢަވާ މީހުން ވެސް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އުޅެއެވެ.
ސުލްޠާން ދިނެއި ކަލަމިންޖާ އަކީ މީލާދީން 1193 ން 1199 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 588 ން 595 އަށެވެ. ސުލްޠާން ދިނެއި ކަލަމިންޖާ ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައި ގަތީ ސުލްޠާން ޢަލީ ކަލަމިންޖާ (އެއްވަނަ) އަވަހާރަވުމުންނެވެ. މިރަދުންގެ ކޮލީ ނަންފުޅަކީ ސިރީ ފެންނާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ. މި ރަދުންގެ ބައްޕާފުޅުގެ ނަމެއް ތާރީޚަކުން އެނގޭކަށެއްނެތެވެ. މައިކަނބަލަކީ ފަތަހިރިޔާ މާވާކިލެގެއެވެ. މި ރަދުން 7 އަހަރުވާންދެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވިއެވެ. އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 595 ވަނަ އަހަރު ގައެވެ.

ޕާން،ބަނަސް،ފާރޮށި،ޗީޒް ފަދަ ސްޓާޗް އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުން : މިފަދަ ކާނާ އެދުކައިރީގައި އަތުޖެހޭ ފަށުގައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. ހެދުނުހޭލާ އެދުން ތެދުވުމުގެ ކުރިންނާއި، މެންދަމު ހޭލެވިއްޖެ ނަމަ މިފަދަ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަކީ ފައިދާހުރި ކަމެކެވެ. ހަމަމިހެން މޭނުބައިކުރަން އުޅޭހެން ހީވާނަމަ ވެސް މިކާނާ ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ.

ގްރޭޓް އީސްޓަން އާގުބޯޓް އަކީ ދަގަނޑުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ސްޓީމް ޝިޕް އެކެވެ. މިއާގުބޯޓް ފަރުމާކޮށްފައިވަނީ އިސާމްބަރޑް ކިންގްޑަމް ބުރޫނެލް އެވެ. 1858 ވަނަ އަހަރު މިބޯޓް ބޭނުންކުރަން ފެށުނު އިރު މިއީ އެވަގުތު ދުނިޔޭގައި އޮތް މިފަދަ އެންމެ ބޮޑު ބޯޓްކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.

ތެލަ(ސައިންޓިފިކް ނަން: Acrostichum aureum)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Mangrove Fern)އަކީ ކަނޑުލުގެ ތެރޭގައި ހެދޭ ކަނޑުލާ ވައްތަރު ގަހެކެވެ. ތެލައިގެ ދެވައްތަރެއް ހުރެއެވެ. ތެލަ ގަހުގެ ފަތްތައް ޅަކޮށް ހުންނަ އިރު ހުންނަނީ ރަތް ކުލައިގައެވެ. ފުރިހަމަވުމުން ފެހިކުލައަށް ބަދަލުވެ ދެއެވެ. ތެލަ ގަހުގެ ޅަކުރިތައް ސަލަޑް ފަދަ ތަކެތި ހެދުމަށް ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ. އަދި ފެހިކުލައިގައި ހުންނަ ބޮޑެތި ފަތްތައް ޖަނަވާރު ފަދަ ތަކެތީގެ ކާނާގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބޮޑެތި ފަން ގޮތަށް ހުންނަ ބައިތައް ހިއްކައިގެން ތަންތަން ހިޔާކުރަން ( ދިވެހިން ރުކުގެ ފަން ބޭނުންކުރާ އުސޫލުން ) ބޭނުންކުރެއެވެ.

2006 ވަނަ އަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕަށް ޕޮލެންޑް ކޮލިފައިވީ ޔޫރަޕުގެ ގްރޫޕް 6 އިން ދެވަނަ ހޯދައިގެން "ބެސްޓް ރަނަރސްއަޕް" ޓީމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވޯލްޑްކަޕް 2006 ގެ 2 ވަނަ މެޗުގައި ޕޮލެންޑް ވަނީ އިކުއެޑޯރ އަތުން 2-0 އިން ބަލިވެފައެވެ.

ޱަވިޔަނި، /ޱ/ މިއަޑަކީ، ހަރުތަލީގެ އަޑެކެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން މިއަކުރުގެ އަޑަށް ކިޔާނަމަކީ Retroflex /n/، އެވެ. އެމް.ވީ އީމާން އެކްސްޕީ ފޮންޓުގެ އައު ވަރޝަން އެޅުއްވުމުން ޱަވިޔަނި ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. މި ފޮންޓް ޑައުންލޯޑު ކުރެއްވުމަށް www.mahlkot.com/fonts/Mv Eamaan XP.ttf އަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާށެވެ.

ސުއޯމީ (ފިނިޝް ބަހުން ފިންލޭންޑަށް ކިޔާ ނަން) މި ބަހުގެ އަޞްލާ މެދުގައި މުޅީން ޔަޤީން ނަޒަރިއްޔާއެއް ނެތެވެ. މިއީ ޕްރޮޓޯ-ބަލްތިކް ބަހުން ކިޔާ “ޒީމް” މި ބަހުން ނެގިފައިވާ ބަހެއް ކަމަށް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. އެހެން ކަމަށް ވެއްޖެ ނަމަ މި ބަހުގެ މާނައަކީ ބިމެވެ. ފިންލޭންޑް މި ބަހަށް ބަލާއިރުގައި ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ރަށްތަކުގެ ނަންތަކާ ގުޅުމެއް ހުރި ކަމަށް ފެނެއެވެ. އެއީ ފިންމާކް ކަހަލަ ނަންނަމަކީ ސްކެންޑިނޭވިޔާގެ ރަށްތަކަށް ކިޔާފައިވާ ނަންނަން ކަމުގައިވާތީއެވެ. ޖުޣުރާފީ ފިންލޭންޑުގެ ހުޅަނގުގައި އޮންނަނީ ސްވިޑްންއެވެ. އުތުރުގައި އޮންނަނީ ނޯވޭއެވެ. އިރުމަތީގައި އޮންނަނީ ރަޝިޔާއެވެ. ގަލްފް އޮފް ފިންލޭންޑް ހުރަސްކޮށް ދެކުނުގައި އޮންނަނީ އެސްޓޯނިޔާއެވެ.

ނަމަވެސް އަލްހާފިޡު އިބުނު ޙަޖަރު ރަހިމަޙުﷲ ވިދާޅުވަނީ އެފޮތުގައި ތިނެއް ނުވަތަ ހަތަރު ޙަދީޘް މެނުވީ އެއްވެސް އަސްލެއް ނުވާ ޙަދީޘްއެއް ނުވާ ކަމަށެވެ.
މަސވެރިންނަށް ލުއި ފަސޭހަކަން ހޯއްދަވައިދެއްވުމުގެ ގޮތުން 1980 ގައި ފެއްޓެވި އޮއިވާލި ކަނދުފަތި ހަރުކުރުމުގެ މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަޙައްދުގައި 272 ށްވުރެ ގިނަ ކަނދުފަތި ވަނީ ހަރުކޮށްދެއްވައިފައެވެ.

ބްރޯމްސަލްފަލީން ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Bromsulphalein) ޓެސްޓް: މިޓެސްޓް ހެދުމަށް ބްރޯމްސަލްފަލީން ޑައި ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ ކޮންމެ ކިލޯއަކަށް 5 މިލިގްރާމްގެ ނިސްބަތުން އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެން ލޭގެ ތެރެއަށް ފޮނުވާނީއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މި މާއްދާގެ 90 އިންސައްތަ 45 މިނިޓްގެ ތެރޭގައި ލެއިން ސާފުކޮށްލާނެއެވެ. ނަމަވެސް ފުރަމޭގެ ބަލިތަކުގައި ލެއިން ސާފުވާ މިންވަރު މަދުވެގެން ދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެޑައި ލޭގައި ޖަމާވާނެއެވެ.

ޖިބްރީލްގެފާނު ވަޑައިގެން ކީރިތި ރަސޫލާ އަށް ހިޖުރައަށް ނިކުމެވަޑައިގަތުމަށް އެންގުވުމުން ކީރިތި ރަސޫލާ ޢަލީގެފާނު ގެންނަވައި، ކީރިތި ރަސޫލާގެ ދާންކޮޅުގައި އެރޭ އަވަހާރަ ލެއްޕެވުމަށް އެންގެވިއެވެ. އަދި މައްކާގެ ބައެއް މީހުންނާ ޙަވާލުކުރަންޖެހޭ އަމާނާތްތައް ޢަލީގެފާނާއި ހަވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު އަބޫބަކުރުގެފާނު އާއި އެކު ކީރިތި ރަސޫލާ ހިޖުރައަށް ނިކުމެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ރަސޫލާ އެދި ލެއްވި ފަދައިން ޢަލީގެފާނު އެރޭ އަވަހާރަ ލެއްޕެވީ ރަސޫލާގެ ދާންކޮޅުގައެވެ. ރަސޫލާ ނިދިފުޅުން ތެދުވޭތޯ މުޝްރިކުން ހެދުނު ވަންދެން ގެކޮޅު ވަށައިގެން ތިއްބެވި އެވެ.

މިފޮތުގެ މުއައްލިފަކީ މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ފަދައިން އަލްއިމާމު އަބޫ ޢަބްދުﷲ އަޙުމަދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޙަންބަލް އައްޝައިބާނީއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނިސްބަތްވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ މަޝްހޫރު ޝައިބާނީ ޤަބީލާއަށެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ޒަމާނުގައި އެންމެބޮޑު އެއް ޙަދީޘް އިލްމުވެރިޔާއެވެ. އަދި އެންމެ ގިނަ ޙަދީޘް ހިތުދަސް ކުރައްވާފައިވާ އެއްބޭކަލެވެ. އެކަލޭގެފާނު އުފަންވެވަޑައިގަތީ ހިޖުރީ ސަނަތުން 164 ވަނަ އަހަރު ރަބީޢުލް އައްވަލު މަހުގައި ބަޣުދާދުގައެވެ.

ރޮނގުދެމި ކާޅު(ސައިންޓިފިކް ނަން: Ctenochaetus striatus) އަކީ ފުޅާ އަދި ފަތި ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މަހެކެވެ. މަހުގެ އަނގަ ވެސް އެހެނިހެން ކަނޑުކާޅެކޭ އެއްގޮތަށް ކުޑައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ އެއްބާވަތުގެ މަސްކަމުގައި ބެލިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މަހުގައި ފާޅުކަން ބޮޑު ކުލައަކާއި ކުރެހުމެއް ނުހުރުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ފަރާތްތަކަށް މިމަހަށް ސަމާލުކަން ނުދެވޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިއީ ކެއުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ މަހެކެވެ. މިމަސް އެންމެ ބޮޑުވަނީ 26 ސ.މ އަށެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 30 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައެވެ.

ބުނެވޭގޮތުގައި ފަސްވަނަ އަލީ ރަސްގެފާނު ޝަހީދުވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ މިބުނި ޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރެއްވުމަށް ގަނޑުވަރުން ނިކުމެވަޑައިގެންނެވުމުންނެވެ. އަވަހާރަވި ކަމުގައި ބުނެވެނީ ރަދުންގެ ކަޑިކޮޅު ހިފާ ހުޅުދެލީ ދޮން ޔޫސުފް ފަހަތްޕުޅުގައި ހުރެފައި ކުރި ގޯނާއެއްގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. މިހުޅުދެލީ ދޮން ޔޫސުފް އަކީ ކަޅު އުބުށޭމު ގެ ދޮން ބައްޕަ އެވެ.

ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް ގެ އެތެރޭބައިގެ ފާރުގައި ލިމްފް ހޮޅިތައް ހުރެއެވެ. ކުޑަ ގޮހޮރުން ހަށިގަނޑަށް ނަގާ ކާނާގެ ބައިތައް ޕޯޓަލް ވެއިން ހުރަސްކޮށް ފުރަމޭ އަށްދާއިރު، ފެޓް ނުވަތަ ސަރުބީ ވާޞިލްވަނީ ލިމްފަޓިކް ނިޒާމް އަށެވެ. އެއަށްފަހު ތޮރަސިކް ޑަކްޓް(Thoracic duct) ގެ އެހީގައި ލޭގެ ތެރެއަށް ވާޞިލް ވެއެވެ. ކުޑަ ގޮހޮރު ގައި ހުންނަ ލިމްފަޓިކް ޓިޝޫތަކުގައި އުފެދޭ ލިމްފް އަށް ކިޔަނީ ކައިލް އެވެ.
މިފޮތަށް ޢިލްމުވެރިން ވަނީ އެތައް ބުރަ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާފައެވެ. އެގޮތުން މިފޮތް ޞަޙާބީ ބޭކަލުންގެ ނަންފުޅުތަކަށް ތަރުތީބުކުރައްވައި އަލުން އެކުލަވާލެއްވުމާއި އަދި ބާބުތައް އެކަށައަޅުއްވައި ވަކިފޮތެއްގެ ސިފައިގައިވެސް ބަޔެއްޢިލްމުވެރިން ވަނީ ނެރުއްވާފައެވެ. އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިންވަނީ މިފޮތުގެ ޙަދީޘްތައް ޞައްޙަ ނުޞައްޙަތޯ ތަޙުޤީޤު ކުރައްވައި ނެރުއްވާފައެވެ. އަދިވެސް އެތައް އެތައް މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއް ޢިލްމުވެރިން މިފޮތަށް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.

ލުބޯގައި ވިޓަމިންސީ އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. އަދި ފްލޭވަނޮއިޑް ކަމްޕައުންޑް ތައް ވެސް ހުރެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ފެތުރިގެން ދިއުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. އެއީ ފްލޭވަނޮއިޑް ގެ ސަބަބުން ކެންސަރުގެ ސެލްތައް ފެތުރުން ކުޑަކޮށްދޭތީ އެވެ. އެހެންކަމުން ލުނބޯ އަކީ ހަށިގަނޑަށް ވަރަށް ފައިދާހުރި މޭވާއެއް ކަމުގައި ވަނީ ބެލވިފައެވެ.

ތާނަ ލިޔުމުގައި ޢަރަބި ލަފުޒުތައް ޢަރަބި އަކުރުން ލިޔަމުންދިޔަ ކަމުގައިވިޔަސް، މި ބަސްތައް ތާނައިންވެސް ލިޔެވޭނެ ގޮތެއް އޮންނަންވާނެއެވެ. ތިކިޖެހި ތާނަ އުފެއްދީ، ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރެވޭ ބައެއް ޢަރަބި/އުރުދޫ ލަފްޒުތައް ތާނައިން ލިޔެވޭނެގޮތެއް ހެދުމަށެވެ. އެއީ އެބަސްބަހުގެ މީހުން ކިޔާ ގޮތަށް ތާނައިން ލިޔެގެން އަހަރެމެންވެސް އެބަސްތައް ކިޔުމަށާއި، ޢަރަބި އަދި އުރުދޫފަދަ ބަސްބަހުގެ ބައެއް އަޑުތައް ދިވެހީންގެ ޙަޤީޤީ އަކުރުތަކުގެ އަޑުތަކުގައި ނެތުމުންނެވެ. މިސާލަކަށް އަހަރެމެން 'ހަވީރު'، 'ހުކުރު' ފަދަ ބަސްތަކުގައި ގެންގުޅޭ ’ ހ ‘ އަކީ ޢަރަބީންގެ ތެރޭގައި އޮންނަ (ދިވެހީން ބަނޑުފެޅި ހާ އޭ ކިޔާ ހާ) هـ އެވެ. އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ޢަރަބިން ގެންގުޅޭ ح (ޙ) އާއި خ (ޚ) އެއް ނޯވެއެވެ. އެކަމަކު މި ދެ އަކުރުވެސް އަހަރެމެންގެ ބަހުގެ ތެރެއަށް ވަނީ ވަދެފައެވެ. އެހެންކަމުން މިދެއަކުރު ލިޔެކިޔައި އުޅުމަށް އުފެއްދީ ތިކިޖެހި ތާނައެވެ. ތިރީގައި ތިއްކެއް ޖެހުމުން ’ ح ‘ (ޙ) އަށް އަދި މަތީގައި ތިއްކެއް ޖެހުމުން ’ خ ‘ އަށް ހަދައިފައެވެ. އެހެންކަމުން ’ ޙަމްދު‘ ، ’ އަޙްމަދު‘ ފަދަ ކިތަންމެ ޢަރަބި ބަސްތަކެއް ތާނައިން، އެކިޔަންވާގޮތަށް ލިޔެވޭގޮތް ވިއެވެ. އަދި ’ ޚަދީޖާ, , ‘ޚަބަރު ފަދަ ބަސްތއްވެސް ލިޔުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. މިހާރުގެ ލިޔުންތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން ތިކިޖެހިތާނަ ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ތިކިޖެހިތާނަ ލިޔުމުގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެ އަކުރުތައް ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ މަތީގައި އޮންނަންވާ ތިއްކެއް ތިރީގައި ޖެހިއްޖެނަމަ އަކުރާއި އަދި އެއަކުރު ގުޅިފައިވާ ބަސް މުޅިން ތަފާތުވެގެން ދިއުމުން މިކަމުން އޮޅުން އަރަމުންވެސް ދާތީއެވެ. އަދި ހަމަ އެފަދައިން ތިކި ޖެހި ތާނައިގެ ތިކިތަކާ އެއްގޮތަށް ބަސް ކިޔޭތޯ ބެލުންވެސް މުހިންމެވެ. އެއީ އަރައިފާނެ އޮޅުމަކުން ސަލާމަތްވުމަސާއި ހެޔޮގޮތަށް ބަސްތައް ކުމަށް ބާރު އެޅުމަށެވެ. ތާނައިގައި ތިކިނުޖަހާ އަކުރުތަކަށާއި ތިކި ޖެހި އަކުރުތަކަށް އަދި އެއާ ގުޅޭ ޢަރަބި އަކުރުތަކަށް ބައެއް މިސާލާއެކު ބަލައިލަމާ ހެއްޔެވެ؟

ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ހޯރމޯން ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Corticotropin releasing hormone) އަކީ ސިކުނޑިގެ ތެރޭގައިވާ ހައިޕޯތަލަމަސް ގައި އިންނަ ޕަރަވެންޓްރިކިއުލާ ނިއުކްލިއަސް(Paraventricular nucleus) އިން އުފައްދައި ދޫކުރާ،ޕެޕްޓައިޑް ހޯރމޯން އެކެވެ. ހަމަމިހެން މިއީ ސްޓްރެސް އަށް އިޖާބަ ދިނުމުގައި ބައިވެރިވާ ނިއުރޯޓްރާންސްމިޓަރ އެއްވެސް މެއެވެ. މިހޯރމޯން އަކީ އެންޓީރިއޯ ޕިޓޫއިޓަރީ ލޯބް އިން އެޑްރީނޯ ކޯޓިކޯ ޓްރޮޕިކް ހޯރމޯން ދޫކުރުމަށް ބާރުއަޅާ ބާރުއަޅާ ހޯރމޯން އެކެވެ.މިހޯރމޯން އަށް ކިޔައިއުޅޭ އެހެން ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި ކޯޓިކޯޓްރޮޕިން ރިލީސިންގ ފެކްޓަރ(CRF) އަދި ކޯޓިކޯލިބެރިން(Corticoliberin) ފަދަ ނަންތައް ހިމެނެއެވެ.
1945 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ނާދީ ތަމައްދުން، އަދި ދައުލަތުގެ ލައިބްރަރީ ހުޅުވުން. މިއީ ރާއްޖޭގައި އުފެދުނު ފުރަތަމަ ކްލަބް އަދި ފުރަތަމަ ލައިބްރަރީ އެވެ.

މުޙައްމަދު ނިޔާޒް ޓެޑްރީ ގެ އަމިއްލަ ސްޓޫޑިއޯ އިޓާނަލް ފިކްޗަރސް އާއި ކްލަބް ސްކޯޕް ގުޅިގެން، އަބްދުލް މުޙައިމިން ޕްރޮޑިއުސްކޮށް 1994 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދި ފިލްމު ދެރިޔާ އަކީ ދިވެހި ފިލްމީ މަސްރަހު ބަދަލު ކޮށްލި ފިލްމެކެވެ. ގިނަބަޔަކު ގަބޫލު ކުރިގޮތުގައި ފިލްމު ހަދާ ސްޓައިލް ނުވަތަ ގޮތްގަނޑު ދެރިޔާގެ ސަބަބުން ބަދަލު ކުރަން މަޖުބޫރު ވެގެން ދިޔައެވެ. ފުރަތަމަ ފިލްމީ އެވޯޑްގައި ތަފާތު އެތައް އިނާމްތަކެއް ޙާޞިލްކުރި މިފިލްމަށްވަނީ ފައިސާގެ ގޮތުން ވެސް ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ލިބިފައެވެ.

ލޯބިވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގައި ވެސް ފެބްރުއަރި މަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. މި ދުވަސް ދުނިޔޭގެ އެތައް ގައުމެއްގައި ފާހަގަކުރަމުން ދެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އެއްވެސް ގައުމެއްގައި ރަސްމީބަންދު ދުވަހެއް ނުނެވެ.

ޖަޒާއިރުގެ ރަސްމީ ބަހަކީ ޢަރަބިބަހެވެ. އިނގިރޭސި ބަހުން ޖަޒާއިރުގެ މީހުންނަށް ކިޔަނީ އަލްޖީރިއަންސްއެވެ. ޖަޒާއިރުގެ ދެވަނަ ބަހަކީ ފަރަންސޭސި ބަހެވެ. ޤައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޝަހަރަކީ އަލްޖިއަރސްއެވެ. ޖަޒާއިރުގެ ވެރިރަށަކީ އަލްޖިއަރސްއެވެ. ޖަޒާއިރަކީ ސެމީ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ޖުމްހޫރިއްޔާއެކެވެ. ޤައުމުގެ އާބާދީއަކީ 35 މިލިއަނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ދުނިޔޭގައި 35 ވަނައަށް އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ޤައުމެވެ. ބިމުގެ ބޮޑުމިނަކީ 2.3 މިލިއަން އަކަކިލޯމީޓަރެވެ. ދުއްވާއެއްޗެހި ދުއްވަނީ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. އިންޓަނެޓް ކޯޑަކީ dz. އެވެ. ކޯލިން ކޯޑަކީ +213 އެވެ. ފައިސާގެ ގޮތުން ބޭނުންކުރަނީ އަލްޖީރިއަން ދީނާރެވެ.

ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު އާއި ބުރަކި ރަނިން ގެ ދަރިކަބަލަކީ ދިވެހި ތާރީޚްގައި މަޝްހޫރު ޢާއިޝާ ކަނބާ އެވެ. މަޝްހޫރު ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ (ސުލްޠާން ޢަލީ ހަވަނަ ) އަބިކަނބަލުންނެވެ. އެއަށްފަހު ޕޯޗުގީޒުންގެ މަޝްހޫރު ވިޔަޒޯރުގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ.

• ކުކުޅު ބިހާ ނުގުޅޭ ނުވަތަ އެލާރޖިކް މީހުން • ފުލޫ ވެކްސިން އާއި ނުގުޅޭ މީހުން • ފުލޫ ވެކްސިން ދިންތާ 6 ހަފްތާ ތެރޭގައި ވާގިނެތުމުގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ގިލައިންބެރީ ސިންޑްރޯމް ޖެހިފައިވުން • 6 މަހުން ދަށުގެ ކުދިން • ވެކްސިންދޭ ދުވަސްވަރު ބަލިކުދިން

ކުދީނާ ފަތުގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. މިހުރިހާ ވައްތަރެއް ވެސް ކުރިން ބުނި ގޮތަށް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ. ގަނދަކޯޅި އަކީ ވެސް ހަމަ މިއާއިލާގެ ފަތެކެވެ.

ދުވާލަކު 250-50 މިލިގްރާމްގެ ސްޓާކޯބިލިނޯޖަން ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: stercobilinogen) ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތި އާއެކު ބޭރުވެގެން ދެއެވެ. މިމިންވަރު ރީނދޫވުން ގެ ބައެއް ވައްތަރުތަކުގައި މަތިވެފައި އަނެއްބައި ވައްތަރުގައި ދަށްވެގެން ދެއެވެ.

އަފްޣާނިސްތާން އަކީ އެގައުމުގެ ވަށައިގެންވާ ގައުމުތަކާއި، ދީނީ ގޮތުންނާއި، ބަހުގެ ގޮތުންނާއި، ގައުމު އޮތް ތަނުގެ ގޮތުން ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ގައުމެކެވެ. އަފްޣާނިސްތާން ގެ ދެކުނާއި އިރުން އިންވެގެން އޮންނަނީ ޕާކިސްތާން އެވެ. ހުޅަގުން އޮންނަނީ އީރާން، ތުރުކީ، އަދި އުޒްބަކިސްތާން އެވެ. އުތުރުން އޮންނަނީ ތަޖިކިސްތާން އެވެ. އަދި އިރު އުތުރުން އޮންނަނީ ސީނުކަރަ އެވެ.
3 ސުޕަރހީރޯ އިން (މރ. އިންކްރެޑިބަލް/ ބޮބް ޕާރ، އިލާސްޓިގާރލް/ ހެލެން، ފްރޯޒޯން/ ލޫޝިއަސް) ގެ ބަސްތީގަތުމެއް ދައްކައިދޭ ފުރިހަމަ މަންޒަރަކަށް ފަހު މި ފިލްމު ފެށިގެންދަނީ ޒުވާން މރ. އިންކްރެޑިބަލް ގަހެއްގައި ތާށިވެފައިވާ ބުޅަލެއް ސަލާމަތް ކުރަމުން މީހުން މަރާ 2 މީހަކު ހިފަހައްޓާ މަންޒަރަކުންނެވެ. މރ. އިންކްރެޑިބަލް އާއި ދެން ދިމާވަނީ އޭނާގެ ވާހަކަ އެންމެގާތުގައި ދައއްކަމުން ހިނގާ، އަދި މރ. އިންކްރެޑިބަލް އަށް އެންމެ ސަޕޯރޓް ކުރާ ބަޑީ ޕައިން އާއި އެވެ. މރ. އިންކްރެޑިބަލގެ މަސައްކަތުގައި އެހީވެ މރ. އިންކްރެޑިބަލް ދިފާއު ކޮށް މރ. އިންކްރެޑިބަލްގެ އެންމެ ގާތް މީހަކަށް ވުމުގެ ހުއްދައަށް ބަޑީ އެދެއެވެ. އާދެ! އިންކްރެޑި ބޯއި އަށް ވުމަށް އެދެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މރ. އިންކްރެޑިބަލް އޭނާގެ ހުށަހެޅުން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި އިލާސްޓިގާރލް އާއި އެކު ވައްކަން ކުރާ މީހަކު ހިފަހަށްޓައެވެ. އެއަށްފަހު މަތިން ވެއްޓެމުންދާ މީހަކު ސަލާމަތް ކުރެއެވެ. އަދި ބޮމްބް ވޮޔޭޖް ބޭންކަކުން ވައްކަން ކުރަން އުޅޭތަން މރ. އިންކްރެޑިބަލް އަށް ފެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މރ. އިންކްރެޑިބަލްގެ މަސައްކަތަށް ބަޑީގެ ހުރަސް އެޅެއެވެ. އަދި އަނެއް ފަހަރުވެސް އިންކްރެޑި ބޯއި އަށް ވުމުގެ ހުދައަށް އެދި މރ. އިންކްރެޑިބަލް ގާތު އާދޭސް ކުރެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވެގެންދަނީ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ބޮމްބް ވޮޔޭޖް އެލެވޭޓެޑް ރެއިލް ރޯޑެއް ގޮއްވާލުމަށް ފަހު އެތަނުން ފިލުމެވެ. އަދި އެމަގުން ދަތުރުކުރަން އުޅޭ ރޭލެއް އެމަގުން ކައްސާލަން ދަނިކޮށް ސަލާމަށް ކޮށްދިނުމަށްފަހު މރ. އިންކްރެޑިބަލް ބަޑީ ޕައިން ގެއަށް ފޮނުވާލައެވެ. އަދި އިލާސްޓިގާރލް އާއި ކައިވެނި ކުރުމުގެ ހަފްލާއަށް ދިއުމަށް އަވަސްވެގަނެއެވެ. ކައިވެނީގެ މަންޒަރަށްފަހު ދެން ފެނިގެން ދަނީ ސަރުކާރުން ސުޕަރހީރޯ އިންގެ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް ގޮވައިލާ ތަނެވެ. އެއީ ނުބައި މީހުން ހިފަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި އާންމުންގެ ތަކެއްޗަށް ގެއްލުން ލިބޭ ކަމުގެ ޝަކުވާ އެމީހުން ކުރާތީވެއެވެ.

މާރޗް 1 - 1979 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ހދ. ކޮމިއުނިޓީ ސުކޫލް ހދ. ކުޅުދުއްފުށީގައި ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބުދުލް ގައްޔޫމް ހުޅުވައިދެއްވުން

ބައިލް ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަ ބައި ޑުއަޑީނަމްގެ ތެރެއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން އެތަނުގައިވާ ސްފިންކްޓަރ އޮފް އޯޑި ބަންދުވެފައި އިންނަމަ ކުޑަ ގޮހޮރުގެ ފުރަތަމަ ބައި ޑުއަޑީނަމްގެ ތެރެއަށް ބައިލް ވަނުމުގެ ބަދަލުގައި އަނބުރާ ފިތްގެ ތެރެއަށް ބައިލް ދެއެވެ. އަދި ފިތްގެ ތެރޭގައި ބައިލް ރައްކާކޮށް ގުދަންކުރެވިފައި ވެއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ބައިލް ކޮންސެންޓްރޭޓް ވެސް ވެއެވެ.

އަތިރީގޭ ތާނަ އަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ މީހަކު އަތިރީގޭ ދޯނިކޮޅަކަށް ފޮނުއްވި ނުވަތަ ވެދުމަށް އެރުވި ފައެއްގައި އަތިރީގެ މިހެން ނަން އަޅާލި ދެތިން އަކުރުން އުފެދިގެން އައި އަކުރު ތަކެކެވެ. އަތިރީގޭ ތާނަ އަށް ވަޑާންކަށި ތާނަ އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. އަތިރީގޭ ތާނައޭ ކިޔަނީ ވަޑާން ކަށްޓަކުން އަތިރީގެ މިނަން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ލިޔެފައި ވާތީ އެވެ. ވަޑާން ކަށި ތާނައޭ ކިޔަނީ ވަޑާން ކައްޓަކުން ލިޔެފައި ވާތީއެވެ. އެއީ މިޒަމާނުގެ ކަލްކިޔުލޭޓަރުގައި ހިސާބު އަކުރު ޖެހޭ ކަހަލަ ހަމަޔަކުން ބުރިބުރިއަށް ހުރި އަކުރު ތަކެއް ކަމަށް ފެނެއެވެ. ތުއްތު ސާހިބު މިއަކުރުތައް އެންމެ 4 އަކުރުގެ ނަމޫނާއަކަށް ބައްލަވައިގެން މުޅި ހަށަނަރަ އެގޮތަށް ބަދަލުކުރައްވައި، އޭގެ އެކި ސައިޒު އުފައްދަވައި، އެއަކުރުތަކަށް ފިލިދެއްވައި، މިޒަމާނުގެ ލެޓަރ ޕްރެސް އާއި އެއްވަރަށް އަކުރު ތަކުން ތައްގަނޑު ހެއްދެވި އެވެ.
އަލްޙާފިޡު ޙަދީޘްއިލްމުވެރިޔާ އަބޫ ޤާސިމުލް ތަމީމީ ރަޙިމަހުﷲ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “އެފޮތުގައި ބަލި(ހަދާފައިވާ ޙަދީޘާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ޟަޢީފް ޙަދީޘް) ޙަދީޘްހުރިކަމަށް ބުނުން ހުއްދަނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެފޮތުގައިވަނީ ޞަޙީޙް ޙަދީޘާއި މަޝްހޫރު ޙަދީޘާއި ޙަސަނު ޙަދީޘާއި ޣަރީބު ޙަދީޘެވެ.”

ހެޕީ ޕްލެނެޓް އިންޑެކްސްގެ އެއްވަނައިގައި އޮތް ކޮސްޓަރީކާއަކީ މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އޮތް އެންމެ ފެހި ޤައުމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކޮސްޓަރީކާގެ އިޤްތިޞާދަކީ އެހައި ފެހި އިޤްތިޞާދެކޭ ބުނެވޭކަށެއް ނެތެވެ. އެ ޤައުމުގެ އިންފްލޭޝަން ރޭޓަކީ ލެޓިން އެމެރިކާއަށް ބަލާއިރުގައި ހަތަރުވަނައަށް އެންމެ މަތީ އިންފްލޭޝަން ރޭޓެވެ. އެ ޤައުމުގެ ޖީ.ޑީ.ޕީ ޕަރކެޕިޓާ އަކީ 10735 ޑޮލަރެވެ.

ހޮންޑިއުރަސްގެ އާބާދީގެ 85% އަކީ މެސްޓިޒޯއިންނެވެ. 6% އަކީ އެމެރިންޑިޔަނުންނެވެ. 1% އަކީ ކަޅު މީހުންނެވެ. 8% އަކީ ދޮން މީހުންނެވެ. ހޮންޑިއުރަސްގައި، ކުރީގެ ބައެއް އަދިވާސީ ދަރިކޮޅުތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންވެސް ދިރިއުޅެމުން ގެންދެއެވެ. މި ގޮތުން ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ގުއަޓެމާލާ ބޯޑަރު ކައިރީގައި އުޅޭ މާޔާއިންގެ ގުރޫޕަކާއި ގަރިފޫނާއިންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕާޔާ އިންޑިޔަނުންގެ ގުރޫޕެއް ކަމުގައިވާ ޕެޗުންނާއި ތޮލޫޕަން އާއި ލެންސާއިންނާއި މިސްކިޓޯއިން ހިމެނެއެވެ. ހޮންޑިއުރަސްގެ ކަޅު މީހުން ދިރިއުޅެމުންދަނީ ކެރީބިޔަން އައްސޭރީގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ވެސްޓް އިންޑީޒްގެ ރަށްތަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނެވެ.

2- ޚިޟްރު ( ޢަލައިހިއް ސަލާމް)؛ އެމީހުންގެ ތެރޭގައި ޙިޟްރުގެ ޙިކާޔަތްތައް ވަރަށް ގިނަވެފައި މަޝްހޫރެވެ. އަދި ޝަރުޢީ ޙުކުމްތަކާއި ދީނީޢިލްމުތައް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ލިބިގަނެއެވެ. ހަމަ އެފަދައިން ވިރުދުތަކާއި ޛިކުރުތަކާއި ރިވެތި އަޚުލާޤުވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ލިބިގަނެއެވެ.

ހަކުރުބަލި ހުރިކަން އިނގުމުން ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު އަބަދުމެ ރަނގަޅު ހިސާބުގައި ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ސަމާލު ކަން ދޭންވާނެއެވެ. ރަނގަޅީ ކެއުމުގެ ކުރީންވެސް އަދި ފަހުންވެސް ހަކުރު މައްޗަށް ދިޔަނުދީ ފަރުވާތެރިކަމާއި އެކު ބަލަހައްޓަމުން ގެންދިއުމެވެ. ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމާއި، ކެއުމުގެ މިންގަނޑުތައް ރަނގަޅަށް ބެހެއްޓުމާއި، ބޭސްކެއުމުގައި ފަރުވާތެރިވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިއިން ކޮންމެވެސް އެއްކަމެއް ނޫނީ ދެކަމެއް ކޮށްލުމުން ފުދިދާނެކަމަށް ހީކޮށް އަމަލުކޮށްފިނަމަ ނުއެނގި ހުއްޓާ ލިބިދާނެ ގެއްލުން ވަރަށްވެސް ބޮޑެވެ. އަދި ޑޮކްޓަރަށް ގަވާއިދުން ދެއްކުމަކީ އަދި ލަފާހޯދާ ލޭގައި ހަކުރު ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ މަޝްވަރާކޮށް އެއިރުޝާދުގެ ދަށުން ކަންތައް ކުރަމުންގެންދިއުމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.

ކޮލޯނިއަލް ދުވަސްވަރާއި އަދި މިނިވަންވި އިރުގައި ވެސް މި ޤައުމުގެ ނަމަކަށް ކިޔާފައިވަނީ ދަހޯމޭ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް 1975 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެންބަރު މަހުގެ 30 ވަނަ ދުވަހަށް ފަހު އެ ޤައުމުގެ ނަމަކީ ބެނީން ކަމުގައި ހަމަޖެހިގެންދިޔައެވެ. ބެނީން އާއި ނައިޖީރީއާގައި އޮންނަ ބެނީން ޝަހަރާ ދެތަނަކީ އެއްވެސް ގުޅުމެއް އޮތް ދެ ތަނެއް ނޫނެވެ. އަދި ބެނީން ބްރޯންޒަސްއާ ވެސް މި ބެނީންއަކާ ގުޅުމެއް ނެތެވެ.
ނިއުޓްރަލައިޒޭޝަން އެކްޓްގެ ދަށުން އެމެރިކާ އަށް އުފަންވާ ބޭރުމީހުންނަށް އެމެރިކާގެ ދޭސީއަކަށްވުމަށް ހޭދަކުރަން ޖެހޭ މުއްދަތު 14 އަހަރަށް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އެލައިން ފްރެންޑް އެކްޓް އަދި އެލައިން އެނެމީޒް އެކްޓްގެ ދަށުން އެމެރިކާ އަށް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ހީވާނަމަ އެމީހަކު އަބުރާ އެމެރިކާއަށް ނާދެވޭގޮތަށް ފޮނުވާލުމުގެ ބާރު ރައީސަށް ލިބިދެއެވެ. ސެޑިޝަން އެކްޓްގެ ދަށުން ފެޑެރަލް ސަރުކާރަށް ޢާންމުންގެ ތެރޭގައި ފާޑުކިޔާ މީހުން ގާނޫނީގޮތުން ކުށްވެރި ވެއެވެ. އަދި އަދަބެއްގެ ގޮތުން 5-2 އަހަރާއި ދެމެދުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމާއި، 5-2 ހާހާއި ދެެމެދުގެ އަދަދަކަށް އެމެރިކާގެ ޑޮލަރުން ޖޫރިމަނާ ކުރުން ހިމެނެއެވެ.

8- ހޭލާހުންނައިރުއާއި ނިދީގައިފެންނަ ހުވަފެން؛ މިއީ ޞޫފީން، އޭގެ މައްޗަށް އެއްމެބޮޑަށް އިޢުތިމާދުކޮށް ޤަބޫލުކުރާ މަޞްދަރެވެ. އެހެނީ އެމީހުން ޤަބޫލުކުރަނީ އެގޮތުން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޙަޟްތުން ނުވަތަ ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން، ނުވަތަ އެމީހުންގެ ޝައިޚެއްގެ އަރިހުން، ޝަރުޢީ ޙުކުމްތައް ދެނެގަނެވޭ ކަމުގައެވެ.

ޖޯން އެޑަމްސް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވަނީ ވޮޝިންގޓަންގެ އުޞޫލްތަކާއި އެއްގޮތަށް ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއް މިސާލެއް ދެއްކެވުމަށް ކަމަށްވުމާއެކު އޭނާގެ ވެރިކަމުގައި އެއްވެސް ކަހަލަ ސިޔާސީ ފަޟީޙަތެއް ކުރިމަތި ވެފައެއް ނުވެއެވެ. ބައެއް ތާރީޚީ މުޙައްލިލުން ދެކެލައްވާގޮތުން ޖޯން އެޑަމްސް ހެއްދެވި އެންމެ ބޮޑު ގޯހަކީ ޖޯން އެޑަމްސް އަމިއްލައަށް އިޚްތިޔާރުކުރި ކެބިނެޓްގެ ބަދަލުގައި އެލްގްޒެންޑަރ ހެމިލްޓަން އިޚްތިޔާރު ކުރި ކެބިނެޓެއް ދެމެހެއްޓެވުން ކަމެެވެ.

ޢަލީ ތަކުރުފާނު މަލިކުއަށް ވަޑައިގަތީ އުތީމު އާއިލާ މަލިކުގައި ދިވެހި ގަނޑުވަރު ހައްދަވައި އެތާގައި ވަޒަންވެރިވި ފަހުންނެވެ. އޭރު ޢަލިތަކުރުފާނުގެ ބޮޑުވެފައި ހުންނެވި އަންހެން ބޭފުޅަކު ވެސް އިންނެވިއެވެ. ހަމަ މިދަތުރުގައި ސިއްތިމާވާ ރަނި ކިލެގެފާނު ވެސް ގެންދެވިއެވެ. އުތީމު ޢާއިލާގެ އެންމެ ބޭފުޅުން މަލިކަށް ފުރާވަޑައިގަތީ 25 ޝައްވާލު 975ހ ގައެވެ. އެއީ 24 އެޕްރީލް 1568މ ގައެވެ. އެހެންކަމުން ޢަލީ ތަކުރުފާނު އަށް މަލިކަށް ވަޑައިގެންނެވޭނީ މިތާރީޚްގެ 6 އެއްކަ މަސް ފަހުންކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އޮޓޮނޮމިކް ނިއުރޯޕަތީ:- މިއީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން އޮޓޮނޮމިކް ނާރު ތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމެވެ. މިދެންނެވި ނާރުތަކަކީ، ހިތުގެވިންދު ޖެހުން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު، ހަޖަމުކުރުން، ކުޑަކަމުދިއުން، ދާހިއްލުން، އަދި ޖިންސީ ގުޅުމާއި ބެހޭކަންކަން ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ ނާރުތަކެވެ.

ފެބްރުއަރީ 8 - 2012 - ދިވެހިރާއްޖެ:- ރައީސް ނަޝީދު އިސްތިއުފާ ދެއްވި ހާދިސާއަކީ ބަޢާވާތެއް ކަމަށް ބުނެ ރައްޔަތުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު ނިކުމެ ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ހުރި ފުލުސް ސްޓޭޝަން ތަކާ ކޯޓު އިމާރާތް ތަކާ ދައުލަތުގެ އެހެންވެސް އިމާރާތް ތަކުގައި އަލިފާން ރޯކުރިއެވެ. އަދި މިހާދިސާގެ ސަބަބުން އެތަންތަން އަނދާ ހުލިވިއެވެ.

އުތީމު ޢަލީ ތަކުރުފާނު އަކީ ހިލާލީ ދަރިކޮޅުން އައިސްހުރި ބާރަށު، ކަޅު ޙަސަން ކަލޭގެ ފުތް، އުތީމު ކަޅު ޢަލީ ޚަޠީބު ތަކުރުފާނުގެ ޙުސައިން ޚަޠީބު ތަކުރުފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުންނެވެ. މަންމާފުޅަކީ މާޅޮސް މަޑުލު ހޮރުބަދޫ ބޭކަނބަލެކެވެ. ޙުސައިން ޚަޠީބު ތަކުރުފާނު ފުރަތަމަ ކައިވެނި ކުރެއްވީ މާރަންދޫ މުދިންކަލޭގެ ދަރިއަކާއެވެ. އެއަށްފަހު އިހަވަންދޫ ފަގީރު ދައިތާގެ ދަރިއަކާ ވެސް ކައިވެނި ކުރެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް އެނގޭގޮތުގައި އިހަވަންދޫ އަނބިކަބަލުން އުތީމަކަށް ނުގެންނަވައެވެ. މާރަންދޫ ކަމަނާ އުތީމްގައި އިންނަވާ ފުރަތަމަ ރައްކާވީ އަންހެން ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު އެއްބަފާ ދައިތާ ކަމަނާ އެވެ. އެއީ ފާތުމާ ކަމަނާފާނު އެވެ. އަލިތަކުރުފާނު ރައްކާވީ އޭގެ އަހަރެއްވަރު ފަހުންނެވެ.
ގުރުދާ ފޭލްވުމޭ ބުނެވެނީ ގުރުދާގެ މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމަކުރުމަށް ހުރަސްތަކާއި ކުރިމަތިވެ، އުދަގޫތައް އިންސާނާ އަށް ކުރިމަތި ވުމަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. ގުރުދާ ފޭލްވުމުގެ މައިގަނޑު ދެވައްތަރެއް ވެއެވެ. އެއީ ވަގުތީ ސިފައެއްގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން(Acute renal failure) އަދި ދާއިމީ ސިފައެއްގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން(Chronic renal failure) އެވެ. މީގެ އިތުރުން މިވައްތަރު ތައް އަދި ކުދިކުދި ބައެއް ވައްތަރުތަކަށް ބެހިގެން ދެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޕްރީ-ރީނަލް ފޭލްޔަރ، އިންޓްރިންސިކް-ރީނަލް ފޭލްޔަރ އަދި ޕޯސްޓް-ރީނަލް ފޭލްޔަރ ހިމެނެއެވެ.

އޮގަސްޓު 24 - 1973 – ދިވެހިރާއްޖެ:- ހަނޑޫ އަގުބޮޑުވަމުންދާތީ އަގު ހެޔޮވަމުންދާ ނިސްބަތަކުން ކެނޑޭ ގޮތަށް ސަރުކާރުގެ މުއައްޒަފުންންގެ މުސާރައިގެ އިތުރުން މުސާރައިގެ ތެރޭގައި އތިރު ފައިސާ ދެއްވަން ގަސްދުކުރުން

ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީންގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާން އަލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން ސިރީ ކުލަރަންމީބަ ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުންނެވެ. ބައްޕާފުޅަކީ ހުރާ އަލްވަޒީރު މުޙައްމަދު ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ. މަންމާ ފުޅަކީ މުލީ އަލްޚަޠީބު މުޙައްމަދުގެ ދި އާމިނާ އެވެ. އަނބިކަބަލުންނަކީ ފެންފުށީ ކަކާ ތަކުރުފާނުގެ އާމިނާ ކަނބާ އެވެ. މިހާރާއި ޖެހެންދެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރައްވަމުން ވަޑައިގަންނަވާ ޚާންދާނުގެ ފެސޭ އަސްލަކީ ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އެވެ. އާދެ! ދިވެހި ތާރީޚްގައި މިރަދުން މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ ދޮން ބަންޑާރައިން ގެ ނަމުންނެވެ.

ޝީލާ ނަޖީބު ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް ނިކުތީ ރަހުމަތްތެރިއެއް ކަމަށްވާ އެކްޓަރ ޖުނައިދުގެ ބުނުމަކަށެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ ކުޅެދިނީ ވީޑިއޯ ލަވަޔެެކެވެ. އެއީ ޖުނައިދު އާއެކު ކުޅެފައިވާ ނުދާށޭ މަގޭ ލޯބިވާ އޭ ނުރުހި ތިހެން މިލަވައެވެ.

ބުނެވޭގޮތުގައި މިއީ ބަލިވެ އިނުމާއިގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގައި އެކުލެވޭ ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލަކާއިގުޅިގެން ކުރިމަތިވާކަމެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މޭނުބައިކުރުމާއި، ހޮޑުލެވުން ނުވަތަ ހެދުނުގެ ބަލި ފުރަތަމަ 3މަސް ފާއިތުވެ ދިއުމުން ( ބަލިވެއިނުމާއެކު އިތުރުވާ ހޯރމޯންތަކުގެ މިންވަރު ދަށްވުމުން ) ރަގަޅުވެއެވެ.
ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާ އޮތް ސަރަޙައްދަކީ ޤަދީމީ ތާރީޚެއް ލިބިފައިވާ ސަރަޙައްދެކެވެ. އެންމެ އިތުބާރު ހުރި ގޮތަކުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މި ބިމުގައި އެންމެ ފުރަތަމައަށް ދިރިއުޅެން ފެށި އިންސާނުންނާ ވެސް މިބިމާ ވަނީ ގުޅިފައެވެ. އިންސާނީ ނަޢުގެ ބައްޕަ އާއި މަންމަ ކަމުގައިވާ އާދަމުގެފާނާއި ޙައްވާގެފާނު މައްކާގެ ބިމުގައި ފައިންޕުޅު ބީއްސަވާފައިވާކަން ތާރީޚީ ފަތްފުށްތަކުން އެނގެއެވެ. އަދި މިއަދު މުސްލިމުންގެ ޤިބްލައެއް ކަމުގައި ހުރި ކަޢުބާ އެންމެ ފުރަތަމަ ބިނާ ކުރެއްވީ ވެސް އާދަމުގެފާނުކަމަށް ތާރީޚީީ ފަތްފުށްތަކުގައިވެއެވެ. މީލާދީން ހަތް ވަނަ ޤަރުނުގައި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ރިސާލަތު ފެށްޓެވި ބިމަކީ ވެސް މިއަދުގެ ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ބިމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިއަދުގެ ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ އަޞްލު ކަމުގައިވާ ސުޢޫދީ ދަރިކޮޅުގެ ވެރިކަން ފެށިފައިވަނީ 1744 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. މި ދަރިކޮޅުގެ ފެށުމަކީ މުޙައްމަދު ބިން ސުޢޫދެވެ. އެއީ ރިޔާޒު ކައިރީގައި އޮންނަ ޓައުނެއް ކަމުގައިވާ އައްދަރްޢިއްޔާގެ ވެރިޔާއެވެ. މުޙައްމަދު ބިން ސުޢޫދުގެ ބައިވެރިން ދީނީ ޢިލްމުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ އިމާމް މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދިލްވައްހާބްއާ ގުޅިގެން ސިޔާސީ ބާރެއް އުފެއްދިއެވެ. 18 ވަނަ ޤަރުނުގައި އުފަންވި މި އިއްތިޙާދަކީ މިހާރު ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާގައި ހިނގަމުން އަންނަ ވެރިކަމުގެ ވެސް ބިންގަލެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ސަޢޫދީ ދައުލަތް ދެމިއޮތީ 1744 އިން 1818 އަށެވެ. ދެވަނަ ސަޢޫދީ ދައުލަތް ދެމިއޮތީ 1824 އިން 1891 އަށެވެ. ތިންވަނަ ސަޢޫދީ ދައުލަތް ޤާއިމުވީ 1900 ވަނަ އަހަރުގައެވެ. އެއަށް ފަހު މިއަދާ ހަމަޔަށް ވެސް މި އޮތީ އެ ދައުލަތެވެ. 3 މާރިޗު 1938 ގައި އެ ޤައުމުން ތެޔޮ ފެނުމާއެކު ސަޢުދީ ޢަރަބިއްޔާ މުޅީން ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ.

ޝީލާ ނަޖީބު ވަނީ ފިލްމީ ދާއިރާގައި ހޭދަކުރި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު އެތައް ފިލްމް ތަކެއްގައި ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ބައެއް ފިލްމް ތަކުގެ ތެރޭގައި، 2002 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ފީރޯޒް އައިޝަތުގެ ހިތް އެދެނީ، 2003 ވަނަ އަހަރުގެ ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ޢަބުދުލް ފައްތާޙު ގެ އާ އަހަރެން ވެސް ލޯބިވީމޭ، 2005 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ފައްތާޙުގެ އޭނާ، 2006 ވަނަ އަހަރު ނިކުތް ޑައިރެކްޓަރ ފާތިމަތު ނަހުލާގެ ޒުލޭޚާ ފަދަ ފިލްމް ތައް ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ހިތުގެ އެދުން އަދި ނަމޫނާ،'ކަށްވަޅަށް ދާންދެން، ދޮން ކަމަނަ މިދެ ފިލްމް ގައި ވެސް ޝީލާ ހަރަކާތްތެރި ވެފައި ވެއެވެ.

އުޓޮމެޓިކް ހަރަކާތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އައުން: މިބަލި ޖެހުމުން އަހަރެމެންގެ މާބޮޑު ބާރަކާ ނުލާ ނުވަތަ އެނގުމަކާ ނުލާ އުޓޮމެޓިކުން ކުރެވޭ ހަރަކާތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އާދެއެވެ. މިސާލަކަށް ހިނިތުންވުން، އެސްފިޔަ ޖެހުން، ހިނގާއިރު އަތްހެލުވުން ފަދަ ހަރަކާތްތައް ކުރެވޭލެން ކުޑަވެ، ނުވަތަ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުކުރެވޭ ގޮތް ވެއެވެ. ބައެއް މީހުން އެސްފިޔަ ޖެހުމެއްނެތި ދެލޯ ބޮޑުކޮށްގެން ބަލަން ހުރެފާނެއެވެ.

މުޅިހަށިގަޑުގައި ހުންނާނީ ގާތްގަޑަކަށް 50 މިލިގްރާމްގެ އަޔޮޑިންއެވެ. ހަށިގަޑުގައި ހުންނަ އަޔޮޑިންގެ ތެރެއިން އޭގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔާއި ފަސްބައި ކުޅައެއްބަޔާއި ދޭތެރޭގެ މިންވަރެއް (10 - 15 މިލިގްރާމް) ރައްކާކުރަނީ ތައިރޮޑްގައެވެ. ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގައި އަޔޮޑީންއާއި ތައިރޯސީން (މުހިއްމު އެމީނޯ އެސިޑެއް) އެއްކޮއްގެން ބޭނުންތެރި ހޯމޯނެއް އުފައްދައެވެ.

އެޒިތުރޯމައިސިން(އިނގިރޭސި ބަހުން: Azithromycin) އަކީ މެކްރޯލައިޑް ގުރޫޕްގައި ހިމެނޭ އެންޓިބަޔޮޓިކް އެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގައި އެންމެ ބާރަށް ވިކޭ އެއް އެންޓިބަޔޮޓިކް ކަމުގައި ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފައެވެ. އެރިތްރޯމައިސިން އިން މި އެންޓިބަޔޮޓިކް އުފެދިފައިވާ ކަމުގައި ވިޔަސް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރެވިފައިވާ ކެމިކަލް އެރިތްރޯމައިސިން އާއި ތަފާތެވެ.
އޮށްދުޅަވުމުން ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، މަންޏާއެކު ލޭއައުން، ކުޑަކަމުދާތަކެތީގައި ލޭހުރުން، އާދަޔާޚިލާފަށް ގަދަޔަށް އޮށުގައި ރިހުން، އަދި އޮށް ދުޅަވެފައިވާ ފަރާތުގެ ފައިވަޅުގައި ގޮށްލުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިމަހަށް ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ކިޔައިނޫޅޭތީ، ތެޔޮ މަސް އާއި މަހުގެ ސިފަގަނޑު ވައްތަރު ވުމާއެކު، މަހުގައިވާ ޚާއްޞަ ސިފައެއް ކަމުގައިވާ ހުޅުނބު ރޮނގަށް ނިސްބަތްކޮށް މިމަހަށް ރޮނގު ތެޔޮމަސް ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ. މިއީ 2 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މަހެކެވެ. މަހުގެ ކާނާއަކީ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ މަހާ، ބޯވަދިލަމަހާ، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިއީ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކަށް ލޭނުއަޅާއިރު ބައެއް ފަހަރު ލޭނުގައި ބޭނޭ މަހެކެވެ. މަހުގެ މަސްގަނޑު ވަރަށް ތެޔޮވާނެއެވެ. މަހުގެ ކުލައަކީ ގަދަ މުށި ކުލައެވެ. މަހުގެ އުމުރުން ގިނަ ދުވަސްވީ ވަރަކަށް މިކުލަ ގަދަވަމުން ގޮސް ކަޅު ކުލައަކަށް ވެސް ބަދަލު ވެދެއެވެ.

ދަނބާ (ސައިންޓިފިކް ނަން: Abudefduf biocellatus)ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: ocellated sergent major) އަކީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި ގިނަ އަދަަދަކަށް އުޅޭ މަހެކެވެ. މިމަހުގެ ޅަދުވަސްވަރު މަސް ހުންނަގޮތް ބޮޑެތިވީވީހެން ބަދަލުވަމުން ދެއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ހިފައިއުޅޭ ބާވަތެއް ނޫނެވެ. ކުޑަކުދިން މަސްހިފަން މޫދަށްއެރި އުޅޭއިރު ވަރަށް ގިނައިން ދަނބާ ހިފާ އުޅެއެވެ.

މެމަރީ ޓީ ސެލް ނުވަތަ (އިނގިރޭސި ބަހުން: Memory T cell) ތައް ހަށިގަނޑަށް ބެކްޓީރިއާއެއް ނުވަތަ ވައިރަސްއެއް ފަދަ އެއްޗެއް ވަނުމާއެކު، އޭގެ ނަމޫނާތައް ރައްކާކުރެއެވެ. އަދި އެފަދަ އެއްޗަކާއި، އިދިކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާނެ ހަށިދަމަނަ ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދައެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ދެވަނަފަހަރަށް އެފަދަ އެއްޗެއް ހަށިގަނޑަށް ވަދެފިނަމަ، ދިފާޢީ ނިޒާމު އެއާއި އިދިކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ މިންވަރު އަވަސްކުރުމެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތްގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ގޮސްފައިވަނީ 1887 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހާއި 23 ވަނަ ދުވަހު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އޭރުގެ ރަދުން އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު މުޢީނުއްދީން ދެވަނަ އާއި އިނގިރޭސީންގެ ޢިއްޒަތްތެރި ކްއީން ވިކްޓޯރިއާގެ ބަދަލުގައި ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރު ސަރ އޭ.އެޗް.ގޯޑްން އާއި ދެމެދު އާދެ، ދެޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު މުޢާހަދާއެއްގެ ދަށުންނެވެ. އެމުޢާހަދާގައިވާ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ ކަންތައްތައް ހިންގާނީ އިނގިރޭސި ދައުލަތް މެދުވެރިކޮށްގެންނެވެ. ރާއްޖެއަކީ އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތް ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. އެއާއެކު ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ހުރިހާކަމެއް ހިންގުމުގެ ފުރިހަމަ އިޙްތިޔާރު ރާއްޖެއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި ދާޚިލީ ކަންތައްތަކާ އިނގިރޭސިންނެއް ނުބެހޭނެއެވެ. އެހެން ކަމާއެކުވެސް ރާއްޖޭގެ ތަޚްތަށް އިސްކުރެވޭ ރަސްކަލަކު އެމަޤާމު ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެކަން އަންގައި އެ ސަރުކާރުން އެރަސްކަލެއް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އޭރުވެސް އިނގިރޭސި ދައުލަތަށް ރާއްޖެއިން ފޮނުވާ ޖިޒީއެއް ކޮންމެ އަހަރަކު ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރަށް ފޮނުވަމުން ގެންދެއެވެ.

ސުލްޠާން ޙަސަން ޢިއްޒުއްދީން އަކީ ޢަދުލުވެރި އިންޞާފަށް ލޯބިކުރެއްވި ޢިއްޒަތްތެރި ރަސްކަލެކެވެ. ރައްޔިތުންނަށް އޯގާތެރި، ދައުލަތުގެ ކަންތައްތައް ހެޔޮގޮތުގެ މަތީން، ހިންގި ވެރިއެކެވެ. އެމަނިކުފާނުންގެ ނަންފުޅު ދިވެހި ތާރީޚްގައި ލިޔެވިގެންވަނީ ފަނޑުވުމެއް ނެތް ހިތް ފަސޭހަ ފެހިކުލައިންނެވެ.

ހަކުރު ބަލި ޖެހެން ދިމާވާ ސަބަބެއް ގިނަ ފަހަރަށް ނޯވެއެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރު ބަލި ޖެހުމާއި ބައެއް ކަންތައްތަކާއި ގުޅިފައި ހުންނަކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. އެއީ:-