Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
སྤུ་རྒྱལ་ཉེར་བརྒྱད་པ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་(སྤྱི་ལོ་406-493)དུས་སུ་སྤྱི་ལོ་433པའི་ཆུ་བྱ་ལོར་བལ་པོའི་ཡུལ་ནས་པཎྜི་ཏ་བློ་སེམས་མཚོ་དང༌། ལོ་ཙཱ་བ་ཐི་ལེ་སེ་གཉིས་ཀྱིས་སྤང་ཀོང་ཕྱག་རྒྱ་པ་དང་མདོ་ཟ་མ་ཏོག་གི་གླེགས་བམ་གཉིས། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་གཅིག་མུ་དྲའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་པ་ནོར་བུའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་ལ་ཡིག་དྲུག་རང་བྱོན་ཅན་ཚད་ཁྲུ་གང་ཙམ་གཅིག ཙིན་ཏ་མ་ཎིའི་སྐོས་ཕོར་ཞེས་པ་བཅུ་གཅིག་ཞལ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐོས་ཕོར་གཅིག་སྙིང་པོ་ཡི་གེ་དྲུག་པ་བཅས་ཁྱེར་ནས་བོད་དུ་འོངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་དུ་བཞུགས་པའི་སྤུ་རྒྱལ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རིའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། རྒྱལ་པོ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་ཕོ་བྲང་གི་དཀོར་མཛོད་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ། གསེར་སྐྱེམས་དང་གཡུ་སྔོན་གྱིས་མཆོད་པ་བྱས། མཚན་གཉན་པོ་གསང་བ་ཞེས་གསོལ། རྒྱལ་པོས་ཕྱག་དང་བཀུར་བསྟི་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་དེ་ནས་བརྙེས་པར་རྩི་བའི་སྲོལ་བྱུང༌།

སྐྱེས་པ་བུད་མེད་སྐྱེ་འབྲས་མཛེས་མི་མཛེས།། གཟུགས་བྱད་རིང་ཐུང་སྤྱང་གྲུང་འཛོམས་མིན་དང་།། བསམ་པའི་འཁྱེར་སོ་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་སོགས།། ཀུན་ཀྱང་མི་མཚུངས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པས།། རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་སྟོན།།

སྔོན་ཆད་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་མོ་ཨ་ཁུ་གུང་ཐང་བློ་གྲོས་ཚང་ལ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་ཟེར་བའི་དགེ་ཕྲུག་ཅིག་ཡོད། དེ་ནི་བུ་རྒོད་ཅིག་ཡིན་ཚོད་རེད། ཁོ་ལ་ཕུ་བོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྟབས་མ་ལེགས་པར་གཞན་གྱིས་བསད་པས། སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཤིང་། མཐར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་སྐྱེས་ཏེ་བཟོད་མ་ཐུབ་པར་དགྲ་ཤ་ལེན་རྒྱུའི་སེམས་ཐག་བཅད།

《འདུལ་བ་ལུང》ལས་བཤད་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་གི་མིང་སྟེ་ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བའི་གདུང་རབས་འཆད་པའིསྐབས་སུ་བསྐལ་བཟང་འདིའི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་གོང་ནས་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལྟར་ན་ལོ་ཁྲི་འབུམ་མང་པོ་སོང་དགོས་ཚོད་འདུགགྲོང་ཁྱེར་འདི་རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་མ་ཐུརའམ་བོད་སྐད་དུ་བཅོམ་བརླག་ཅེས་འབོད་པའི་གནས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཙམ་གྱི་ས་ན་ཡོད་པདང་ཡུལ་དེའི་བུད་མེད་རྣམས་གཟུགས་མཛེས་ཀྱང་ལུས་སྒུར་པོ་ཡིན་པས་བུ་མོ་སྒུར་མོའི་ཡུལ་ཞེས་འབོད་པར་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི《གཏམ་རྒྱུད་གསེར་ཐང》ལས་གསལ།

བོད་རྗེ་ཉེར་དྲུག་པ་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་དུས་སྨད་ཙམ་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བཙན་ནམ་དང༌། ཡུམ་སྨན་བཟའ་ཁྲི་དཀར་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། བཙུན་མོ་སྨན་བཟའ་ཀླུ་སྟེངས་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཏེ་རིགས་སྲས་ཁྲི་ཐོག་རྗེ་བཙན་སྐུ་འཁྲུངས། མགར་གཉའ་བཙན་ལྡོམ་བུ་དང་གནུབ་སྐྱེས་ཐོག་རྗེ་མོར་བཙན་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོར་བྱས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐུ་རིང་ལ་ལྷ་ཡི་རོལ་མོ་གླིང་བུ་ཅག་པར་བྱུང་། བོན་གྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་ཅེས་གྲགས། ཞང་ཞུང་མུ་ཧ་ལ་རྒྱལ་གྱིས་མུ་མཐུད་གདུང་རབས་གསུམ་གྱི་སྐུ་བོན་བྱས། རུ་ཡོང་བཟའ་སྟོང་རྒྱལ་མོ་མཚོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། བང་སོ་གངས་དཀར་རྩེ་ལ་བཏབ། རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་བཙན་ལྔ་ལས་བཙན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །

མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་པའི་མདོས་ཆེན་ལ། ཞལ་འབག བེར་གོས། འཆམ་ཆས། རྒྱན་བཀོད། མཆོད་ཆས་སོགས་ཡོ་བྱད་ཆ་ཚང་ནོར་རྫས་ཀྱི་གཏོང་བའི་ཕྱག་ཡང་པོར་བརྐྱངས་ཏེ་བཞེངས། དགོན་པ་གསར་བཞེངས་སྐབས་ལྷ་ལྡན་ནས་དར་གོས་ཤོག་བུ་སོགས་ཉོ་སྒྲུབ་དང་། ལྕི་སྨད་ནས་ཤིང་ཆ། པར་ཤིང་དབོར་འདྲེན་སོགས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་སྐུ་ངལ་དྭངས་བཞེས་མཛད་དེ། ཕྱི་ནང་མཚུངས་པའི་བསྟན་དགོན་བསྐྱར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་གནང་།

ཡ་རབས་མཁས་མཛངས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེར།། ཆེད་དུ་འཆད་དང་འབེལ་གཏམ་སྙན་པོ་སོགས།། ཤིན་ཏུ་ཕེར་བའི་ཚིག་དག་མེད་ཀྱང་དགའ།། བརྡ་ལན་ཙམ་དང་འགྲོ་འདུག་སྤྱོད་ལམ་སོགས།། ལུས་ངག་བྱ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་།། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་བསླབ་བྱ་དམར་འབྱིན་སྟོན།།
གནའ་དུས་ཀྱི་བོད་མི་ཁ་ཅིག་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་ཉེ་འགྲམ་ལྷོ་ཁ་རྩེད་ཐང་ཁུལ་གྱི་མགོན་པོ་རིའི་བྲག་ཕུག་ཏུ་གནས་བཅས་ཏེ་འཚོ་བ་སྤྱོད་པ་ལས་རིམ་བཞིན་མི་རུ་འགྱུར་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་མི་འདི་བྱུང༌། སྐབས་དེའི་མི་རྣམས་ལ་དཔོན་གཡོག་གི་གྲལ་རིམ་དང༌། ས་ཁོངས་དང་སྡེ་རིས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཕུ་ནུ་དང་གཉེན་ཉེའི་ཐ་སྙད། རང་སྡེ་དང་དགྲ་སྡེའི་ཆགས་སྡང༌། གྲོང་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་པར་མི་ཐམས་ཅད་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་གི་སྒོ་ནས། བཅུ་ཚོ་ཁ་ཤས་ཁྱུ་ཤོག་རེ་བྱས་ཏེ་རི་བོའི་ཞོལ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ། ནགས་ཀླུང་གི་ཁྲོད་སོགས་སུ་ཉུལ་སྟེ་དབྱུག་པ་དང་རྡོ་གྲི་ཙམ་གྱི་ལག་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་རི་དྭགས་རྔོན་པ་དང༌། ཤིང་འབྲས་ཟ་ཞིང་ཤིང་ལོ་གྱོན་པ་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་བཞིན་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་རྩི་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྔོ་ཚོད་དག་གིས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བརྒྱུད་ཀྱི་ཟོ་དང་ས་ཁུལ་དུ་ས་ཞིང་རྐོ་འདེབས་ཀྱི་ལས་ཀའི་འགོ་ཚུགས་ཏེ་བུ་ཚ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ཀ་བསླབས་པ་ཡིན་ཏེ། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་དུའང་ཡུལ་ལ་སྔ་བ་ཡར་ཀླུང༌། ཞིང་ལ་སྔ་བ་ཟོ་དང་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ།

སྤྱིར་ན་དུས་ཚིགས་བཞི་དང་གནམ་གཤིས་ཚ་གྲང་གང་ཡིན་ཡང་གཙོ་བོ་ལུས་པོར་ཚ་གྲང་མི་འཐབ་པ་དང་།ཁ་ཟས་ཟོས་རྗེས་རབ་ཡིན་ན་སྐར་མ་ལྔ་ནས་བཅུའི་བར་འཆམ་འཆམ་བྱེད་དགོས།གཙང་སྦྲའི་ཐད་ནས་རྒྱུན་དུ་ཁ་དང་ལག་པ།སྣོད་ཅ་ལག་སོགས་བཀྲུ་བའི་གོམས་གཤིས་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་།ལྷག་པར་དུ་གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་སྐབས་སུ་དེ་བས་ཀྱང་གཙང་སྦྲར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།

རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་འབྱུང་ཛམ་བུའི་གསེར་གྱི་འཁྲི་ཤིང་ལས་བོད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་གྱི་ཡལ་འདབ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།།།
མདོ་རྒྱུད་ལུང་གིས་ཟིན་ཞེས་གྲགས་པ་ཡི། ། ཤེལ་དཀར་ཕྲ་ཚོམ་བསྒྲིགས་པའི་ཞིང་ཁམས་འདི། ། འཇིག་རྟེན་སྲིད་པ་རྒན་པོའི་སྐྱེས་སྐར་དང༌། ། ན་ཚོད་མཉམ་པའི་བདེན་དཔང་ཤིན་ཏུ་མང༌། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ།།

བཙན་པོ་འདིའི་རིང་ལ་རྒྱ་ནག་ནས་རྩིས་དང་སྨན་དཔྱད་སོགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་རིག་གནས་སྤྱན་དྲངས། སྦྲང་དགའ་བོ་དང་རྨུ་དཔུང་རི་བྱ་བའི་གྱད་གཉིས་ཀྱིས་ཞབས་ཏོག་བྱས་ཏེ་ཕུང་གཡག་ཐལ་ཀ་རུ་རིང་བྱ་བའི་བྱང་འབྲོང་སྨྱོན་པ་བསད་ནས་ཤ་རྟ་སྒ་ལ་བཏགས་པ་ལྷུང་བ་ལ་ཚྭ་འགོས་པས་བྲོ་བ་ཚོར་ཏེ་ལན་ཚྭ་ངོ་ཤེས་ནས་ཟས་ཀྱི་ཕུད་དུ་གྱུར་བའི་ལན་ཚྭ་རྙེད་དེ་ཚྭ་ལེན་པའི་སྲོལ་བྱུང་སྐད། མངའ་ཞབས་ཆེ་ཞིང་མངའ་ཐང་རྒྱས་པས་རྒྱལ་ས་ཡང་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སྤོས་ཏེ་མལ་གྲོའི་ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་བཞེངས། མཐར་མོན་དུག་ཕུལ་ནས་བཀྲོངས་པར་གྲགས་སོ།།

༡ ཧི་མ་ལའི་རི་རྒྱུད་བསྡུས་མིང་ལ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། ཧི་མ་ལ་ཡ་ནི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཞིག་ཡིན་ཞིང་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱ་གར་དང་བོད་ཀྱི་དབྱེ་མཚམས་ཡིན། རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཡིན་ལ། མཚོ་ངོས་ལས་སྨི༨༨༤༤ཡོད། ཇོ་མོ་གླང་མ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན།

སྡེ་ཚན་འདི་ནས་སྨན་རྫས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཁ་གསལ་མེད་པ་རྣམས་འོལ་ཚོད་མ་ཡིན་པར་ཁུངས་ཐུབ་འཁྲུངས་དཔེ་འདྲ་མིན་ལ་དཔྱད་བསྡུར་དང༌། བོད་ཕྱི་ནང་སོགས་ཀྱི་མཁས་པར་གོ་བསྡུར་དཔྱད་ཞིབ་བརྒྱུད་ངོས་འཛིན་ཉམས་པ་རྣམས་སླར་གསོ་དང་། ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་རྣམས་མི་ཉམས་རྒྱུད་འཛིན་ཡོང་ཆེད་སྔོ་སྨན་དང་ཁྲོག་སྨན་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྨན་རྫས་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང༌། སྐྱེས་གནས། རོ་ནུས། ཞུ་རྗེས། ངོ་བོ། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། དེ་མིན་ཨ་ཡུ་རྦེ་ད་དང་ཡུ་ན་ནི་སོགས་ལུགས་གཞན་གྱི་སྨན་རིགས་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཞུ་འོས་རིགས་ལ་དམིགས་བཀར་གྱིས་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་དཔེ་རིས་དང་འགྲེལ་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཐོག་ནས་ཞིབ་འཇུག་གིས་དེབ་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཞུས་ཏེ་བོད་སྨན་སློབ་གཉེར་བ་དང༌། ལག་ལེན་པ། ཉམས་ཞིབ་གནང་མཁན་བཅས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྔོ་སྨན་གྱི་སྤྱིན་ཤོག་གསོག་ཉར། སྨན་ཐང་རིགས་གསར་བཞེངས་བཅས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། ད་དུང་སྔོ་སྨན་ཁག་ཅིག་སྐྱེ་གནས་དང་མཐུན་པར་འདེབས་ལས་ཀྱང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ།ལྷག་པར་དུ་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་རང་བྱུང་གི་སྨན་རྫས་ལ་དགའ་ཞེན་དང༌། དོ་སྣང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་མ་ཟད། དེང་དུས་ཚན་རིག་པས་བོད་ཀྱི་སྨན་རྫས་ལ་ཉམས་ཞིབ་གནང་བཞིན་པར་གཞོགས་འདེགས་དང་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་ཁུངས་བསྐྱེལ་ར་སྤྲོད་ཐུབ་ན་སྔར་བས་བོད་སྨན་དར་ཁྱབ་ཡོང་རྒྱུར་གོམ་སྟབས་མྱུར་བ་དང༌། ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན་ཐུབ་པའི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་ལས་དོན་ལ་སོགས་པར་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༨ ལོར་ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་ཧོང་ཀོང་དང་ཤང་གྷའི་བརྒྱུད་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ནན་ཅིང་ལ་འབྱོར། རྒྱ་ནག་གི་ཅང་ཇེ་ཧྲིས་གཙོས་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་མཉམ་དུ་ཐུགས་འཕྲད་གནང༌། རྒྱ་མིས་བོད་པས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་འབྲེལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཐོག་བཟུང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགལ་རྐྱེན་བཟོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ཨ་རི་དང་དབྱིན་ཡུལ་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་བསྐྱོད་རྒྱུར་འགོག་ཐབས་བྱས་ཤིང། རྒྱ་ནག་གི་ལག་འཁྱེར་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་རྒྱུའི་སྐུལ་མ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སྐུ་ཚབ་རྣམ་པས་གསན་འཇོག་གནང་མེད།

དགྱེ་ནས་མ་བསྡད་དཔྲལ་རིས་ས་ལ་དྲུད།། དགོད་ནས་མ་འཛུམ་མཆི་མས་གདོང་རིས་བརླན།། སྒེག་ནས་མ་འགྱིངས་ཐལ་མོ་སྙིང་ལ་བཀྲམས།། ལྷོད་ནས་མ་འདུག་རིག་པ་རྩད་ཀྱིས་བསྒྲིམས༎
སུང་ཡིང་ཞིང་(༡༥༨༧-༡༦༦༦)(རྒྱ་སྐད།: 宋应星)ནི་མིང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གི་༼བཟོ་རིག་གཏེར་མཛོད།༽ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་སྙན་གྲགས་ཆེ། དཔེ་ཆ་དེར་རི་མོ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་གཞུང་ལུགས་གཟུགས་སྣང་ཅན་དང་ཡི་གེ་བསྡུས་གསལ་ཅན་དུ་བྱས་ནས། རང་རྒྱལ་གྱི་ཞིང་ལས་དང་ལག་ཤེས་བཟོ་ལས་ཁྲོད་ཀྱི་ལག་རྩལ་གྲུབ་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ཞིབ་གསལ་དུ་བྲིས་ཡོད་པས། འཛམ་གླིང་ཚན་རྩལ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དུ་དོན་སྙིང་གལ་ཆེན་ལྡན།

པཱ་ལའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་རྒྱད་ཐ་མ་ཡཀྵ་པཱ་ལས་སྲིད་དབང་བཟུང་ནས་ལོ་གཅིག་མ་ཟིན་ཙམ་ལ་དའི་བློན་པོ་ལ་ཝ་སེ་ནས་སྲིད་དབང་ཕྲོགས་རྗེས་སེ་ནའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཞི་སྟེ་། ༡.ལ་ཝ་སེ་ན་། ༢.དེའི་བུ་ཀ་སེ་ན་། ༣.དེའི་བུ་མ་ཎི་ཏ་སེ་ན་། ༤.དེའི་བུ་ར་ཐི་ཀ་སེ་ན་བཅས་ཡིན་། རྒྱལ་པོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་སྲིད་དབང་བཟུང་བའི་ལོ་གྲངས་བསྡོམས་པའི་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་མ་ཟིན་ཙམ་ལམ་མ་སོང་ཞེས་《རྒྱ་གར་ཆོས་འབྱུང་》ལས་གསལ་། རྒྱལ་པོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་རྒྱ་གར་ཡུལ་དབུས་མ་གྷ་ངྷར་ཡང་སྟག་གཟིག་གི་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ

ཞི་བསིལ་བདུད་རྩིས་ཀླ་ཀློའི་མེ་དཔུང་བཅིལ། ། ཆོལ་གསུམ་བོད་འབངས་རང་དབང་གནས་ལ་བཀོད། ། དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་སྡེ་རབས་རིམ་བྱུང་ནས། ། སླར་ཡང་རྫོགས་ལྡན་གསར་པའི་དགའ་སྟོན་འཇོ། ། གནམ་སའི་དབང་ཕྱུག་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི། ། ཞི་བའི་རྒྱལ་ཐབས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཆེར། ། རྒྱ་ཧོར་ཆེ་རྒུའི་རལ་པའང་ཉེར་བཏུད་ན། ། ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དོན་དང་མཐུན། ། དུས་ཀྱིས་རྒུད་པའི་ཐུན་གསུམ་མཚན་ལྗོངས་འདིར། ། ཐུགས་བསྐྱེད་ག་བུར་ཟེར་མ་དང་འགྲོགས་ཏེ། ། འཆར་པའི་ཟླ་བའི་གངས་ཅན་མགོན་པོ་ཁྱོད། ། དུས་ལས་གཡོལ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་འདྲ་དྲན། ། ཞེས་པ་ནི་དགའ་སྐྱོ་སྣོལ་མར་འཐབ་པའི་ཚོར་སྣང་གིས་སེམས་ཁམས་བཟི་བའི་བར་སྐབས་ཀྱི་སེམས་གསོ་དང་ངལ་གསོ་ལྷན་ཅིག་པའི་གཏམ་དུ་སྨྲས་སོ། །

བོད་རང་གིས་རང་ལ་གླུུ་གར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་འབོད་པ་ལྟར། མང་དོན་མཚོངས་བར་བོད་འདི་ལ་གྱ་ནོམ་ཞིང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླུ་གར་གྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ།

འཕུར་རྟའི་སྐར་ཚོམ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྷོ་མའི་སྐར་ཚོམ་ཚོགས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྷ་མོའི་སྐར་ཚོམ་གྱི་ལྷོ་ནུབ་དང་བུམ་པའི་སྐར་ཚོམ་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ན་གནས་ཡོད། སྐར་ཚོམ་འདིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཏུའུ་གྲུ་བཞི་མ1121ཡོད་ལ། ནམ་མཁའ་ཡོངས་ཀྱི་སྐར་ཚོམ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བརྒྱད་ཁྲོད་སྐར་ཚོམ་འདིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཨང་རིམ་བདུན་པ་ཡིན།

སྤྱི་ལོ2012ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་མུ་མཐུད་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ལ་འབད་འབུངས་དང་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ནང་རིག་པའི་བདུད་རྩི་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་ལགས།

ཀྲུའུ་ཀོ་ལིའང་་(༡༨༡-༢༣༤)(རྒྱ་སྐད།: 诸葛亮)གི་མིང་གཞན་ལ་ཁུང་མིང་ཟེར་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་སྐབས་སུ་ཧུའུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བློན་ཆེན་ཡིན། ལོ་ན་གཞིན་དུས་ནན་དབྱང་ལུང་ཀྲུང་དུ་དཔོན་བྱོལ་དབེན་བཞུགས་གནང་། ལིའུ་པེ་ཐེངས་གསུམ་ལ་ཁོང་གི་རྩྭ་སྤྱིལ་དུ་ཕེབས་ནས་རོགས་རམ་གནང་བའི་རེ་བ་ཞུས། ཁོང་གིས་ལིའུ་པེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བཙན་གྱིས་བཟུང་སྟེ་གནམ་འོག་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཇུས་ཤིག་བསྩལ། ལིའུ་པེ་འདས་རྗེས་ཁོང་གིས་དགུང་ལོ་ཆུང་བའི་རྒྱལ་སྲས་ལ་རམ་འདེགས་མཛད་དེ་ཐེངས་དྲུག་ལ་ཆི་ཧྲན་རི་བོ་བརྒལ་ནས་ཝེ་ལ་གཡུལ་བཏེགས། མཐར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཡུལ་སར་ཞི་བར་གཞོལ།
རྒྱལ་ཞེན་ཤེས་རབ་སྙིང་སྟོབས་ཅན།། མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ནི།། ཕྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་ཐིག་གཉིས་ལོར།། རེབ་གོང་ཞོ་འཕོང་ཞེས་པའི་སར།། ཕ་ཡབ་སྔགས་འཆང་རྡོ་རྗེ་དང་།། མ་ཡུམ་པད་མ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི།། སྲས་སུ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འཁྲུངས།། དགུང་གྲངས་བདུན་ཙམ་ལོན་པ་ན།། ཡབ་ཆེན་དགོངས་པ་ཞི་བར་གཤེགས།། དགུང་གྲངས་བརྒྱད་ལ་ཐོན་སྐབས་སུ།། ཡ་མ་བཀྲ་ཤིས་དགོན་པའི་ནང་།། ཨ་ཁུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའི་སར།། ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་སོགས་ལ་བསླབས།། རང་ལོ་བཅོ་ལྔར་སླེབས་པའི་དུས།། ཞྭ་མར་པཎྚི་ཏའི་གདན་ས།། དྷི་ཚ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་གླིང་དུ།། ཕེབས་ཏེ་བློ་རིག་ཕྱོགས་ལ་བསླབས།། དེ་ནས་དགུང་ལོ་བཅུ་དགུའི་ཐོག། མདོ་སྨད་རིག་པའི་ལྟེ་བ་ཞེས།། བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དུ་ཕེབས།། འཛིན་གྲྭ་འོག་མ་རིམ་བགྲོད་ནས།། སློབ་སྦྱོང་ཕྱོགས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱས།། མཁས་པའི་སྙན་པ་ཕྱོགས་ཀུན་གྲགས།། དེ་དུས་དགེ་ཆོས་འཛིན་གྲྭ་ལ།། ཐ་སྙད་འཛིན་གྲྭ་ཞེས་སུ་གྲགས།། འདི་ནི་བསྟོད་ཚིག་མ་ཡིན་དེ།། ཕྲག་དོག་མཚོན་གྱི་ཟུར་ཟའི་ཚིག། དེ་ནས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས།། ཚན་རིག་ཕྱོགས་ལ་བསླབ་མགོ་བརྩམས།། ཤོག་བུའི་གནམ་གྲུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག། གཙང་ཆུའི་ཕ་རོལ་འཕུར་དུ་བཅུག། དགོན་པའི་བླ་རྒན་བགྲེས་པོ་ཚོས།། བཀའ་ཆོས་ནང་ན་གསུངས་ཡོད་པའི།། གནམ་གྲུ་བཟོ་སྟངས་རིག་པ་དེ།། དགེ་ཆོས་ཁོ་ཡིས་ཤེས་ནས་འདུག། དེ་འདྲ་ལབ་པའི་དུས་ཙ་ན།། དྷི་ཚའི་ལ་རྒྱ་ཕྲག་བཞེས་དེ།། འཇམ་དབྱངས་བཞད་པའི་ཡིག་ཆ་ལ།། དོགས་པ་ཅུང་ཟད་རེ་བྱས་ཚེ།། བླ་བྲང་ཡུལ་གྱི་དགེ་བཤེས་ཚོས།། ལ་ལས་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་རེད་ཅེས།། ལ་ལས་ཁོང་ལ་དམའ་འབེབས་བྱས།། ཅུང་ཟད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་པའི་ཚེ།། ཁོང་གིས་ཐུགས་འདང་ཞིབ་ཏུ་བརྒྱབ།། ལྷ་ལྡན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ཐག་བཅད།། ཕྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་ཉེར་དྲུག་ཞེས།། དགུང་ལོ་ཉེར་ལྔར་སླེབས་པའི་དུས།། ལྷ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཡུལ་དུ་གཤེགས།། ཀླུ་འབུམ་ཁང་ཚན་ཞེས་པའི་སར།། རྡོ་རྦས་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་མདུན།། ནང་དོན་ཕྱོགས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས།། མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཕྱོགས་ཀུན་ཁྱབ།། སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་སོ་གསུམ་མམ།། དགུང་གྲངས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་ལོར།། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཁྱད་བསད་དེ།། ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་གར་ཡུལ་དུ་བྱོན།། ཆབ་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་དམག་དོན་དང་།། ལེགས་སྦྱར་སྐད་དང་དབྱིན་ཡིག་སོགས།། ཡོད་ཚད་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་རྗེས།། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་ཆེན་དང་།། ཀ་ཤོད་གཉིས་ཀྱིས་ཡིག་སྐུར་ནས།། ཁྱེད་རང་ཕྱིར་ཕེབས་གནང་ཞེས་གསོལ།། སྤྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་ཞེ་དྲུག་གམ།། དགུང་ལོ་ཞེ་ལྔར་སླེབས་པའི་དུས།། བདེ་བླག་ངང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།། ཕྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་ཞེ་དྲུག་ལོར།། དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་བརྩམས་མགོར་བཟུང་།། གཅིག་དགུ་ཞེ་དྲུག་སྨད་ཙམ་ནས།། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་འཛིན་བཟུང་བྱས།། ལོ་གསུམ་བཙོན་ཁང་ནང་དུ་བཅུག། བཙོན་གྲོལ་བྱས་རྗེས་འདི་སྐད་གསུངས།། བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་རྩོམ་པ་ལ།། ཕྱིར་ན་བར་ཆད་ངོ་ཙམ་ཡོད།། འདི་འདྲའི་བར་ཆད་ཆེན་པོ་ཞིག། ཡོད་པ་གཏན་ནས་ངས་མ་གོ། འདི་ཉིད་མཇུག་དྲིལ་ཐུབ་མ་སོང་།། འཛམ་བུ་གླིང་ན་རྙེད་དཀའ་བའི།། བཻཌཱུར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞིག།། བོད་པས་རྡོ་ལ་བཏབ་པ་འདིས།། ད་ལྟ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱོས།། ཕྱི་ལོ་གཅིག་དགུ་ལྔ་བཅུའམ།། དགུང་ལོ་ཞེ་དགུའི་དུས་སུ་གཤེགས།། ཡིད་བཞིན་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག། བོད་པ་ཚང་གིས་མེ་ལ་བསྲེགས།།

ཏྲེ་སྒྲི་༼ ཨེ་སི་པན་ཡ་་སྐད་དུ་ Teide ༽ ཏྲེ་སྒྲི་མེ་རི་ནི་ཨེ་སི་པན་ཡ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རི་བོ་ཆེས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ་ ནུབ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་མོའི་གླིམ་ཚོམ་གྱི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཡང་ཡིན་ནོ

༡ ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་མོ་ཞིག་ཡིན། མང་མང་གི་ཁར་རྒྱུན་ལ་ཡིད་རྟོན་མི་རུང་བ་མང་དུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཡིག་ཚང་དུ་བཀོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིན་ཡང་ཡིད་རྟོན་མི་རུང་བ་མང་དུ་ཡོད། ---དོར་ཞི།

སྲོག་གཅོད་པ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། མི་གཙང་བར་སྤྱོད་པ། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ་གསང་བའི་དངོས་པོ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པའོ། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།
འདིའི་ངོས་ཐད་ནས། པེ་ཅིན་གྱི་བོད་པ་ཀུན་ལ་གཅིག་མཐུན་གྱི་སེམས་ཁྲལ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཚང་མ་པེ་ཅིན་གྱི་ལག་མཐིལ་དུ་ཞུ་བའི་ཁ་བ་རྡོག་པོ་དེ་བྱ་འདོད་མེད་ཅིང་། ཚ་གདུག་ནང་གི་མར་རྡོག་དེ་བྱ་འདོད་མེད། གལ་ཏེ། ནམ་ཞིག་ལ་ཁ་བ་བཞིན་མ་ཞུ་རང་ཞུ་ཡིན་དུས་ཀྱང་། ཞུ་ས་དེ་ས་མཐོའི་ཕ་ཡུལ་དེ་ཡིན་ན་བསམ། ཞུ་ཟིན་པའི་གཤེར་གཟུགས་ཀྱིས་ས་མཐོའི་མྱུ་གུ་ཞིག་ལ་བརླན་གཤེར་གྱི་འཚོ་བཅུད་རེ་ཡིན་རུང་བསྟབས་ཐུབ་ན་བསམས།

དེང་རབས་ཀྱི་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་ལ་གཞུང་སྟར་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་རིགས་ཚན་ཞེས་འབོད་པ་དང། འཕྲེད་སྟར་བདུན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་འཁོར་ཚན་ཞེས་འབོད། དེས་ན། ཁྱད་ཆོས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། རིགས་ཚན་དང་འཁོར་ཚན་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་དུ་རྩ་རྫས་ཤིག་ཇི་ལྟར་འཇོག་ཆོག་གམ།

ལྕགས་རིགས་མིན་པ་ནི་མོ་བསྐྱེད་རྫས་ཡིན་རྐྱེན། རྫས་འགྱུར་བྱེད་སྐབས་གློག་རྡུལ་བླངས་ཏེ་ཆིངས་གྲུབ་པས་ན། དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་འཁོར་ཚན་དང་རིགས་ཚན་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དམ། རྩ་རྫས་སོ་སོའི་མོ་རྡུལ་འབྲིད་ནུས་ལ་ལྟོས་ཏེ་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་གོ་རིམ་སྒྲིག་པ་དེས་ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་རྩ་རྫས་རྣམས་དུས་འཁོར་རེའུ་མིག་གི་གཡོན་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྟོས་གཞི་འདིས་འཚོ་རླུང་དང་རྫས་འགྱུར་བྱས་པའི་རྩ་རྫས་དེའི་འདུས་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་ཐུབ། དེ་ཡང། སྤྱིར་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་རྩ་རྫས་དང་འཚོ་རླུང་གི་འདུས་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བུལ་དང། ལྕགས་རིགས་མིན་པའི་རྩ་རྫས་དང་འཚོ་རླུང་གི་འདུས་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱུར་བཞིན།
འཇར་མན་རྒྱལ་ཡོངས་ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མིའམ་དེ་དང་ལྟ་སྤྱོད་མཚུངས་པའི་སྐྱེ་བོ། ཧི་ཊ་ལ་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ། Nazi a member of the National Socialist German Workers' party of Germany, which in 1933, under Adolf Hitler, seized political control of the country, suppressing all opposition and establishing a dictatorship over all cultural, economic, and political activities of the people, and promulgated belief in the supremacy of Hitler as Führer, aggressive anti-Semitism, the natural supremacy of the German people, and the establishment of Germany by superior force as a dominant world power. The party was officially abolished in 1945 at the conclusion of World War II.

སྡེ་ཚན་འདིས་ལོ་རེར་དབུས་སྡེ་ཚན་རྣམས་དང་ཡན་ལག་སྨན་ཁང་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས་བཟོ་འགོད་དང༌། རྩིས་འགོ་སོ་སོའི་ཐོག་བྱུང་སོང་བསྡད་གསུམ་གྱི་རྩིས་ཁྲ་རྣམས་ཧེ་བག་མེད་པར་ཁམས་དྭངས་བདག་ཉར་དང་། སྨན་རྩིས་ཁང་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རྩིས་ཁྲའི་ཞུ་སྒོ་མཐའ་དག་ལ་སྟངས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་སྟག（༡༤༨༢）ལོར་ཡབ་རིན་སྤུངས་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སློབ་དཔོན་མཁས་པ་དུ་མ་བསྟེན་ནས་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་སྤོབས་པ་བརྙེས་ཤིང་མཁྱེན་རབ་ཀྱི་ཀློང་རྣམ་པར་ཡངས་པས་རྒྱལ་པོ་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར་བཟུང་ཞིང་། རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་ཡོས（༡༥༡༩）ལོར་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་རྣམ་ཐར་སྐལ་བཟང་ལེགས་ལམ་མཛད་པ་དང་། ལྕགས་སྦྲུལ（༡༥༢༡）ལོར《མངོན་བརྗོད་མཁས་པའི་རྣ་རྒྱན》དང་། མེ་ཁྱི（༡༥༢༦）ལོར《སྙན་འགྲེལ་མི་འཇིགས་སངྒེའི་ང་རོ》མེ་སྦྲུལ（༡༥༥༧）ལོར《ཤམ་བྷ་ལའི་ལམ་ཡིག》སོགས་ཚིག་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཆེ། རྗེ་འདིས་ཧོར་གོས་བཟང་པོའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་རིགས་ལྡན་ཡོལ་བར་གྲགས་པའི་བཀོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བཞེངས་ཤིང་། རྗེ་ཀུན་དགའ་གྲོལ་མཆོག་པ་རབ་གནས་སུ་གདན་དྲངས། ས་སྐྱ་དང་བྱང་བདག་པ་མ་མཐུན་པས་ས་སྐྱའི་རྒྱབ་རོགས་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་པས་མཛད། ཆུ་ཕག(༡༥༦༣)ལོར་རིན་སྤུངས་པའི་དམག་གཡས་རུ་བྱང་པའི་སྟེང་དུ་བཏེགས་པའི་ཚེ་སྡེ་པ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་རང་ཡང་དཔུང་ཧྲག་དང་བཅས་དམག་རྒྱབ་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་ལམ་ཞོར་དུ་བྱ་རྒོད་གཤོངས་པ་རྣམས་བརྡུངས་པས་དགེ་འདུན་པ་ཚོལའང་འོ་བརྒྱལ་ཆེ་བ་བྱུང། ལོ་དེ་གར་འབངས་གྱེན་ལོག་ལྟ་བུ་བྱས། དེ་རྗེས་རིན་སྤུངས་པས་རྒྱལ་རྩེ་བ་དང་། འབྲོང་རྩེ་བ། སྣར་ཐང་སོགས་ལ་དཔུང་འཇུག་ཁ་གཡར་བྱས་ན་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཞིང་ཤག་པས་བྱས་སྟབས་རིན་སྤུངས་པ་ཕམ་ཁ་བསྟུད་མར་བྱུང་སྟེ་ངག་དབང་འཇིགས་གྲགས་ཀྱི་མངའ་ཐང་ཕལ་ཆེར་ཤོར་ནས་རིན་སྤུངས་པས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་པའི་མཇུག་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་བསྒྲིལ་ཏོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྲིད་གཞུང་སྡོད་གནས་ཟི་ལིང་དུ་ཡོད་པ་དང་། གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ7665ཡི་ཁྲོད་གྲོང་ཁྱེར་སྡོད་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ350དང་། གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ75ཡོད། མངའ་ཁོངས་སུ་ཤར་གྲོང་དང་། དབུས་གྲོང་། ནུབ་གྲོང་། བྱང་གྲོང་བཅས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁུལ་བཞི་དང་། གསེར་ཁོག ཙོང་ཁ། སྟོང་སྐོར་བཅས་རྫོང་གསུམ། དེ་མ་ཟད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་དཔལ་འབྱོར་ལག་རྩལ་གསར་སྤེལ་ཁུལ(རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ)དང་། ལྷོ་གྲོང་ཁུལ་གསར། ཧའེ་ཧུའུ་ཁུལ་གསར་བཅས་འདུས་པ་རེད། གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་སུ་རྒྱུན་སྡོད་མི་གྲངས་ཁྲི220.8708ཀྱི་ཁྲོད་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་མི་གྲངས573491ཡོད་ཅིང་། དེས་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི25.96%ཟིན་པ་དང་། བོད་རིགས་མི་གྲངས121667ཡོད་ལ། དེས་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི5.51%ཟིན་ཡོད་པ་རེད། ཟི་ལིང་དུ་རྒྱ་རིགས་དང་། ཁ་ཆེ་རིགས། བོད་རིགས། ཧོར་རིགས་སོགས་མི་རིགས34ཡོད།
མྱུར་སྐྱོབ་པ་རྨས་མའི་སྔུན་ནས་མགོ་བོ་བསྒུར་ཅིང་།ནད་པར་ལག་པ་གཉིས་པོས་མྱུར་ སྐྱོབ་པའི་ཕྲག་པ་ནས་བསྐྱངས་ཏེ་བྲང་ཁར་ཐོན་དུས་ལག་པ་གཉིས་པོ་དམ་པོར་འཆང་དུ་ འཇུག་དགོས་ཤིང་། མྱུར་སྐྱོབ་པས་ནད་པའི་བླ་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ་དལ་མོས་ངང་ཡར་ལངས་དགོས། གལ་ཏེ་རྐང་ལག་དང་སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་ཡོད་ན་ནི་ཐབས་ལམ་དེ་སྤྱོད་མི་རུང་།

ལྷོད་མེད་བརྩེ་མདངས་མཚོན་པའི་གཏམ་མཇུག་སྣེར།། གྱེས་ཁའི་འཚམས་སྦྱོར་འདྲ་པར་བསྐྱོན་པའི་རྗེས།། གཞུང་ལས་ཁང་ནས་དལ་གྱིས་ཕྱི་ལ་ཐོན།། མོ་ཏྲའི་ནང་ནས་དོན་གཅོད་ཁང་ལ་བསྐྱོད།།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ནས་ཨོས་ཏྲལིཨན་ཕྱི་རྒྱལ་ཞབས་ཞུ་ཁང་གི་འོག་གཞོན་སྐྱེད་མང་པོའི་ཞབས་སྤྱི་ ཞུ་ཡོད ཁོང་རྣམས་པའི་ལན་རྒན་གཙོ་བོ་ནི་རྡ་ས་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ལས་ཁུངས་ལ་ རོགས་རམ་བྱེད་རྒྱུ་དང་དམིགས་གསལ་འཁོར་ཡུག་ཐོག་མི་མང་ལ་སྱོབ་སྟོན་ལམ་གསོ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

葫芦'gourd,calabash, cucurbit'ཀ་པེད་ ལོ་གཅིག་སྐྱེ་བའི་རྩི་ཤིང་ཞིག་གི་འབྲས་བུའི་མིང་ཡིན། ཤུན་ཁོག་མཐུག་ལ་སྲ་བའི་གནའ་མི་རྣམས་ཀྱིས་སྣུམ་ནག་གི་སྣོད་བྱས། འཇང་ས་དམ་དུ་དེའི་སྣེ་གཉིས་ལ་ཨུ་ཁུང་བརྟོལ་ནས་རོལ་ཆས་བྱེད།

དེ་ནས་བཟུང་དཔལ་ལྡན་འབའ་རོམ་པའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་སྒྲུབ་སྡེ་ཐེག་མཆོག་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས། རབ་རྒྱལ་ལྕགས་ཡོས་ལོར་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ནས་སྒྲུབ་ཐེངས་དང་པོ་དབུ་ཚུགས། སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐབས་གྲོལ་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་མཛད་པས། ཟླ་བ་གཅིག་ལ་རས་རྐྱང་ཐུབ་པའི་ངོ་མཚར་སོགས་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་བོགས་སྐྱེད་ཆེན་པོ་ཐོན། གོང་བཤད་དགོན་ཁག་གཞན་ལ་སྒྲུབ་གྲྭ་རྣམས་རིམ་པར་བཙུགས་པ་ལས། བྱེ་བྲག་ཚངས་གསར་བདེ་མོ་དགོན་དུ། སྒྲུབ་སྡེ་ཇི་ལྟར་བཙུགས་པའི་ཚུལ་ནི། རབ་རྒྱལ་སྟག་ལོར་ལྕི་སྨད་ར་མགོ་མཚོ་ཁར། འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་བློ་གྲོས་རབ་འཕེལ་གྱིས་རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་གནང་སྐབས། སྤོ་ར་བླ་རྒན་མཆོག་སྤྲུལ་ཀརྨ་ཆོས་འཕེལ། ཉེ་གནས་གསོ་རིག་པ་དཔལ་བཟང་ཕྲིན་ལས། ཡེ་བེ་ཀུན་དགའ་བཀྲ་ཤིས་སོགས་དཔལ་ཁའི་ཕྱོགས་ནས་ཡོང་བའི་བླ་གྲྭ་རྣམས་ཀྱིས། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་གྱི་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཉམས་རྒྱུས་ལོན་པར་མ་ཟད། ཕྱོགས་ཀྱི་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲོགས་པས་རྐྱེན་བྱས། སྤོ་སྤྲུལ་གདན་སར་ཡར་བྱོན་ནས་གསུངས་ཕེབས་ལ། རང་རེ་རྒྱལ་བ་འབའ་རོམ་པའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་གྲལ་མཐར་འཁོད་ཀྱང་། དབང་ལུང་གདམས་སྐོར་གྱི་ཉག་ཕྲ་ཞིང་། སྒྲུབ་ཐབས་སྐོར་རེ་ཟུང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་སྣང་བས། མཐར་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མི་འདུག་སྙམ་ཡང་། ད་ཐེངས་འབའ་རོམ་པའི་བསྟན་པ་མི་ནུབ་དར་རྒྱས་ཡོངས་བའི་སྤོབས་པ་ཞིག་རང་གིས་རྙེད་བྱུང་། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཚངས་གསར་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རིན་ཆེན་ཞེས། མདོ་སྔགས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཀུན་ལ་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བ། དབང་ལུང་གདམས་པ་རྒྱ་མཚོའི་གཏེར་ཆེན་ཉམས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་དུ་མས་ཕྱུག་པའི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་བཞུགས་འདུག་པ་འདི་ལ་རང་གིས་སྔར་ཞུས་ཡོད། རང་གི་རྒྱུ་རྫས་འདིས་གོ་ཞིག་སྤྱད་དེ། རང་རེ་ཚངས་གསར་བདེ་མོ་དགོན་འདིར་མིང་དོན་མཚུངས་པའིི་རྒྱལ་བ་འབའ་རོམ་པའི་བཀའ་ཆོས་དབང་ལུང་མན་ངག་ཆ་ཚང་ཞུ་དགོས་པས། བླ་གྲྭ་ཀུན་གྱིས་ཐུགས་བཞག་དང་། བླ་མ་གདན་ཞུར་འགྲོ་མཁན་གྲ་བསྒྲིགས་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་རིམ་གྱིས་གདན་དྲངས་ནས། རྒྱལ་བ་འབའ་རོམ་པའི་བཀའ་སྲོལ་ལས་བྱོན་པའི་རྒྱུད་རྒྱ་གཞུང་རྩ་གསུམ་སྒྲུབ་སྐོར་རྣམས་ཀྱི་དབང་ལུང་དང་། ཐབས་གྲོལ་སྙན་བརྒྱུད་ཟབ་མོའི་གདམས་ཁྲིད་རྣམས་ཞིབ་པར་བསྩལ།
ནང་དོན། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བསམ་པ་དང་། མི་ཚེ་དོན་ཡོད་པར་བྱ་བ། དུག་གསུམ་གྱི་འབྱུང་གནས་ཕ་ཡུལསྤོང་བ། ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱུང་གནས་དབེན་པ་བསྟེན་པ། ཚེ་འདི་བློས་གཏོང་བ། གྲོགས་ངན་སྤོང་བ། བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ། མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བཅས་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བདུན་དང་། ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལམ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ། །

ཁ་བ། སྐྱུར་བ། ཚ་བ། བསྐ་བ། ལན་ཚྭ། མངར་བ། ཡིད་དུ་འོང་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ། གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།

གསང་སྔགས་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་པདྨ་སམྦྷ་ཝས་ཕྱི་རབས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཉམས་སུ་ལེན་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བཀོད་པའི་གཞུང་ཞིག་སྟེ། འདི་ལ་སློབ་དཔོན་རང་གིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་དང་། འགྱུར་མེད་ཚེ་དབང་མཆོག་གྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་སངས་རྒྱས་གཉིས་པའི་དགོངས་རྒྱན་ཞེས་པ་སོགས་སོགས་མཆིས། མཚན་བསྡུས་ན། གསང་སྔགས་ལམ་རིམ་ཞེས་ཞུའོ༎

དེའི་རྐྱེན་གྱི་ ༡༩༠༤ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་ཕྱོགས་ནས་ཡང་ཧ་སི་སྦན་ཌི་ (Young Husband)དང་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཐད་ལྷ་སར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་དགོས་བྱུང་ཡོད། ཆིངས་ཡིག་དེའི་ནང་ལ་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཞིག་ལ་ཆ་འཇོག་བྱས་ཡོད་པ་ལས་བོད་རྒྱ་མིའི་ཁོངས་གཏོགས་སམ། མིང་ཙམ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་སོགས་རྩ་བ་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་མེད། ཆིངས་ཡིག་དེའི་ནང་དབྱིན་གཞུང་གི་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་ན་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་སུས་ཀྱང་ཐེ་བྱུས་བྱེད་མི་ཆོག་པ་བྲིས་འདུག ཡིག་ཆ་དེར་རྒྱ་ནག་གི་མིང་གང་ཡང་གསལ་འཁོད་མེད་སྟབས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཐེ་བྱུས་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱ་ནག་གཏོགས་དགོས། དེ་དུས་མན་ཇུའི་ཨམ་བྷན་ཡའུ་ཐའི་དང༌། བལ་པོའི་སྐུ་ཚབ་ཀེབ་ཀྲན་ལྗང་བཧ་དུར། འབྲུག་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་ཀྲོང་ས་དཔོན་སློབ་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་བཅས་བར་དཔང་ལྟ་བུ་གནས་ཡོད་པ་རེད།

ཞི་བདེའི་ར་བ་མཐོན་པོའི་ཁོར་ཡུག་འདིར།། བྱམས་བརྩེ་ཁོར་ལག་ཡངས་པའི་ཚོགས་ར་འདིར།། དམ་པའི་རང་འོད་འཚེར་བའི་ཆོས་ཚོགས་འདིར།། ནང་ཆོས་སྐྱབས་སུ་བསྟེན་པའི་མགོ་སེར་མང༌།།

སྡེ་བཞི་སྲིད་ཀྱིས་གཞན་སྡེ་རྣམ་པར་མནན། ། རྣམ་དག་ཁྲིམས་ཀྱིས་རང་སྡེ་ཚུལ་བཞིན་བསྐྱངས། ། ལུགས་ཟུང་གསེར་གྱི་རྩིབས་སྟོང་འཆང་བ་གང༌། ། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་པོར་བསྔགས་པ་དོན་དང་ལྡན། ། འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་མཁན་སློབ་དུ་མ་དྲངས། ། གངས་ཅན་བོད་དུ་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་སྤེལ། ། མཐའ་བཞིའི་ཁྱོན་ལ་ལུང་གི་ཕོ་ཉ་འགྲིམས། ། ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་བཀའ་དྲིན་གཞན་ལས་ཆེ། །ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། ། བོད་རྗེ་སོ་དགུ་པ་མུ་ནེ་བཙན་པོ་ནི། ཡབ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་དང་བཙུན་མོ་ཚེ་སྤང་བཟའ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་ཆུ་སྟག་(སྤྱི་ལོ་༧༦༢)འཁྲུངས། བཙུན་མོ་རུ་ཡོང་བཟའ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ཀྱང་རིགས་སྲས་མ་འཁྲུངས། བཙན་པོ་འདིས་(སྤྱི་ལོ་༧༩༦)ནས་བོད་ཀྱི་སྲིད་ཁྲི་ལོ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་དགུ་ལ་བཟུང་ཞིང་དེའི་རིང་ལ། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བསམ་ཡས་དང་ཁྲ་འབྲུག ལྷ་ས་བཅས་སུ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུན་འཛུགས། སྲིད་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་འབངས་རྣམས་དབུལ་ཕྱུག་མཉམ་རྒྱུའི་རྨང་གཞི་ལན་གསུམ་གཏིང་། ཡབ་ཀྱི་བཙུན་མོ་ཕོ་ཡོངས་བཟའ་ལ་ཡབ་ཀྱིས་གཉན་གཏོང་བ་བཞིན་བྱམས་སྐྱོང་གནང་བས། རང་གི་ཡུམ་མེ་ཏོག་སྒྲོན་ཐུགས་མ་མཉེས་ནས་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་མེ་གླང་(སྤྱི་ལོ་༧༩༧)ལ་དུག་དྲངས་ཏེ་བཀྲོངས་ཞེས་བཤད་མོད། དོན་དངོས་ལ་དབུལ་ཕྱུག་འདྲ་མཉམ་བྱེད་འདོད་མེད་པའི་འབྱོར་ལྡན་བློན་འཁོར་ཚོ་གཅིག་གི་ངན་ཇུས་འོག་ནས་བཙན་པོའི་སྐུ་སྲོག་ལ་བཞི་ཤད་འཐེན་པ་ཡིན་སྲིད་སྙམ། བང་སོ་ནི་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་ཅན་གྱི་བང་སོའི་གཡས་ངོས་མདུན་ན་བརྩེགས་ཤིང༌། མིང་ལ་ལྷ་རི་ལྡེམ་པོ་བཏགས། །
སློབ་གྲྭ་འདི་ཐོག་མར་དབུ་བརྙེས་ནས་ད་བར་སི་ཁྲོན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་འབྲིང་རིམ་ཆེད་གཉེར་སློབ་གྲྭ་རུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པས་རིམ་པ་ནི་ལས་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་དང་འདྲ་བར་འབྲིང་རིམ་རེད། སྤྱི་ལོ༡༩༨༦ ལ་ ༧ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་སྐུ་དངོས་སློབ་གྲྭར་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་སྐབས་སློབ་གྲྭའི་རིམ་པ་སྤར་ནས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་རུ་བསྒྱུར་ཐུབ་དགོས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་བསྩལ་མོད་ད་བར་ལམ་དུ་མ་སོང་། ད་ལྟ་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དང་མཉམ་ལས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རང་སྦྱོང་རྒྱུགས་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཡུན་ལོ་གཉིས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོར་ཆེད་སྦྱོང་ཚན་ཁག་༼ ཆེད་ཚན།༽གི་འཛིན་གྲྭ་དང་། ཞོར་དུ་དངོས་གཞི་ཚན་ཁག་༼དངོས་ཚན།༽གི་འཛིན་གྲྭ་གཉེར་བཞིན་པ་རེད།

བྱུང་འདས་བགྲངས་པའི་གཏམ་གླེང་ཟུར་དུ་འཇོག། ད་ལྟའི་དགོས་ངེས་ལག་བསྟར་རྩལ་དུ་བཏོན།། འབྱུང་འགྱུར་བརྟན་ལྷིང་ལྡན་པའི་འཆར་འགོད་བཅས།། བདེན་པའི་རྩོད་ལེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་དགོས་ཚུལ་གླེང༌།།

དེ་ནས་འགྱུར་མེད་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་མགྲོན་གཉེར་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་དེར་བཟོད་ཐབས་བྲལ་ནས་དམག་ཁྲིད་དེ་ཨམ་བན་ཧཕུ་ཆེན་དང་ལས་རོགས་ལབ་ཏུན་གཉིས་ལྷ་ལྡན་ཁྲོམ་གཟིགས་སྒང་དུ་དམར་གསོད་བཏང༌། སྐུ་སྲུང་དང་ཞབས་འབྲིང་བ་བརྒྱ་ལྷག་བསད་ཅིང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་བྲོས་ཏེ་སྲོག་སྐྱོབ་ཞུས་པས་ྋརྒྱལ་དབང་མཆོག་གིས་གསོད་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་སྩལ་ཡང་རྒྱ་མི་མཐོང་ཚད་བསད་པར་གྲགས། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་དགའ་བཞི་རྡོ་རིང་པཌཎི་ཏ་མགོན་པོ་དངོས་གྲུབ་རབ་བརྟན་ལས་ཚབ་ཏུ་བསྐོས། ལོ་དེར་མན་ཆིན་གྱི་དམག་དང་ཕོ་ཉ་ལྷ་སར་འབྱོར་ནས་གོང་མའི་བཀའ་ལྟར་མགྲོན་གཉེར་འཁོར་དང་བཅས་པ་བསད་ཅིང་རྒྱུ་ནོར་གཞུང་བཞེས་མཛད་དོ།།

བང་བ་གསེར་ལ་བརྗོད་པའི་འུར་སྒྲོག་མིན༎ ར་གན་གསེར་དུ་འཛིན་པའི་སྒྲོ་བཏགས་མིན༎ བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་ངོས་འཛིན་མེད་པ་མིན༎ གསེར་གྱི་རང་མདངས་གསལ་བའི་རྫོགས་ཆེན་པ༎

ངེད་ཚོའི་མཐའ་ཁོར་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ཚད་ནི། རྩ་རྫས་དང་འདུས་རྫས། ཡང་ན། འདྲེས་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པའི་སྐོར་སྦྱངས་ཡོད། སྤྱིར་རྩ་རྫས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་རྫས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཚང་མའི་གཞི་རྩར་འགྱུར་པའི་རྫས་ཤིག་ཏུ་འདོད་ཀྱང། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྩ་རྫས་ཞེས་པ་ནི་མ་རྡུལ་རིགས་ཅིག་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་དངོས་རྫས་ལའང་གོ་བ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ 1800 ཡས་མས་སུ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་གྲངས་ 30 ལས་མེད་ཀྱང། ད་ཆ་རྩ་རྫས་གྲངས་ 114 ལྷག་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཡོད། རྩ་རྫས་འདི་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་བ་ཡོད། ངོས་འཛིན་ཐུབ་པའི་རྩ་རྫས་ཀྱི་གྲངས་ཇི་ཙམ་གྱིས་མང་དུ་སོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་སོ་སོའི་བང་རིམ་སྒྲིག་ཐབས་ལ་དཀའ་ངལ་གང་མང་བ་ཕྲད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན། ཚན་རིག་པ་ཚོས་རྩ་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཞིབ་ཕྲའི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད། རྩ་རྫས་དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་རང་བྱུང་གི་རིམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་ཡོད་རྐྱེན། རྩ་རྫས་ཀྱི་གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟངས་དང་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་སླ་རུ་སོང་ཡོད།

ར་བ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་བསིལ་ལྡན་ཞིང༌།། ལ་ལུང་གཞན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཚུལ།། ཤ་ཟ་མཁའ་འགྲོ་བསྟན་སྲུང་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས།། ས་གནས་སེམས་དཔའ་དག་གིས་གཟིགས་སམ་ཀྱེ།།
ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་མི་ཐོག་གཉིས་པ། ཐོག་མར་ནང་གཉེར་བྱས། དེ་རྫེས་དཔོན་ཆེན་ཤྰཀྱ་བཟང་ པོ་འདས་པའི་ལོ་དེར། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་དུ་བསྐོས་ནས་ལོ་དྲུག་རིང་ཤྰཀྱ་བཟང་པོས་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པར་ལུས་པའི་ལྷ་ཁང་ཆེན་མོའི་འོག་ཐོག་དང་ཐོག་ཁང། ལྕགས་རི། རྒྱ་ཕིབས་སོགས་དང་རིན་ཆེན་སྒང་བླ་བྲང། ལྷ་ཁང་བླ་བྲང། དབུ་རྩེ་བྱང་བཅས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས། རྫེས་སུ་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་བོད་དུ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཕེབས་སྐབས་འཕགས་པ་དང་ཐུགས་མ་ཐུགས་པ་བྱུང་ཡང་ཟེར། འཕགས་པའི་ཉེ་གནས་ཀྱིས་ཐོག་མར་འཕགས་པ་དང་དཔོན་ཆེན་བར་དཀྲུགས་ཤིང་བྱས། རྫེས་སུ་གོང་མ་སེ་ཆེན་ལ་དཔོན་ཆེན་གྱིས་བླ་མའི་བཀའ་ལ་རྩིས་མེད་བྱས་ཟེར་བ་སོགས་ཕྲ་མ་མང་དུ་ཞུས་རྐྱེནཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་དཔོན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་ཕབས་ཏེ་བྱ་རོག་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་དུ་བསྐོས་ཏེ་ལོ་དྲུག་ཙམ་བསྡད། དེ་ནས་སླར་ཡང་འཕགས་པའི་ཉེ་གནས་ཀྱིས་གོང་མ་སེ་ཆེན་ཧན་ལ་ཕྲ་མ་མང་དུ་ཞུས་རྐྱེན། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ལྕགས་འབྲུག་（༡༢༨༠）ལོར་མི་ཆེན་སང་གྷ་བ་སོགས་ཧོར་དམག་ཁྲི་ཕྲག་མང་པོ་བཏང་ནས་བྱ་རོག་རྫོང（མྱང་སྟོད་མང་ར་）གི་མཐའ་བསྐོར་ཏེ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་སྲོག་ཐོག་བཏང། འདིའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་སྟག་ཚང་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོས་བརྩམས་པའི་（རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་）སྨད་ཆར་གསལ་བ་དང། འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་རྣམ་ཐར་སོགས་དང་བལྟ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བྲིས། །

ཨོས་ཏྲལིཨན་རྒྱལ་ཁབ་ཞབས་ཞུ་ཁང་གི་གཞོན་སྐྱེད་ཕོ་རྣམས་ལ་དམག་མི་འཛུལ་བཤུགས་ངས་མེད་ ཐོག་བྱེད་དགོས་ ཨོས་ཏྲལིཨན་རྒྱལ་ཁབ་ཞབས་ཞུ་ཁང་གི་ཧོ་ལོ་ཀོས་མེ་མོ་རེཡལ་ཞབས་ཞུ་མཉམ་དུ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་དང་གཞི་བདེ་ལས་འགུལ་བགོ་བསྒྲིགས་བྱེད་བཞེིན་ཡོད་

ལོ་བཅུ་ལྷག་གི་མཛད་འཕྲིན་གཙོས་གྲས་ནི། ༡.མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་རྒྱུར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་ནས་དུས་རྒྱུན་དུ་རྩ་ཁྲིམས་དང་བཅའ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་གི་དབང་ཆ་གང་ལེགས་དང་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་དགོས་པའི་ནན་གསུང་གནང་གི་ཡོད་ལ།མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་གནང་ནས་བོད་རིགས་དང་རྒྱ་རིགས་བར་དང་།བོད་རིགས་དང་མི་རིགས་གཞན་དག་བར།བོད་རིགས་ནང་ཁུལ་བཅས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་པའི་ནན་གསུང་ཡང་ཡང་གནང་མྱོང་བ་རེད། ༢.བོད་དང་བོད་ཁུལ་གཞན་དག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཆེད་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མཆོག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ནས་གྲོས་འགོ་གནང་བ་ལྟར།རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་མེ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1987ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་བོད་དར་རྒྱས་རོགས་སྐྱོར་ཐེབས་རྩ་ལྷན་རྩ་བཙུགས་གནང་མཛད། ༣.བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་།བེད་སྤྱོད།གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་ལྷག་པར་དུ་མཐོང་ཆེན་གནང་ཞིང་།མེ་ཡོས་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ1987ལོའི་ཟླ་བ་བདུན་པར་ཨུ་ཡོན་ཀྲང་གཞོན་པ་ང་ཕོད་ངག་དབང་འཇིགས་མེད་མཆོག་དང་ལྷན་དུ་གྲོས་འགོ་འདོན་གནང་མཛད་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ཐོག《བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་དང་། བེད་སྤྱོད། གོང་འཕེལ་བཅས་གཏོང་རྒྱུའི་སྐོར་གྱི་གཏན་འབེབས་འགའ་ཞིག》ཅེས་པར་གྲོས་འཆམས་བྱུང་བ་རེད། བོད་བརྒྱུད་ནང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་གཙོ་འཛིན་ཞིག་གི་ངོས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་ལ་གཞོགས་འདེགས་ཀྱིས་ཆོས་དད་རང་མོས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་ལེན་མཐར་ཕྱིན་གནང་ཏེ་དགོན་པ་དང་གྲྭ་བཙུན་གྱི་ཁྲིམས་མཐུན་ཁེ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོང་གནང་བ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བོད་བརྒྱུད་དེ་རིམ་བཞིན་རང་རྒྱལ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་འཚམས་པ་ཡོང་ཆེད་ཕན་ཡོད་ཀྱི་ཕག་ལས་མང་པོ་གནང་ཡོད་པ་སྟེ། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་བསྟན་པ་ཡང་དར་ཡོང་ཆེད་སྐུ་ངོ་མས་པེ་ཅིན་དུ་ཀྲུང་གོའི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སློབ་གླིང་བཙུགས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་དབུ་འཛིན་ཡང་གནང་ནས་ཆབ་སྲིད་ཐད་མེས་རྒྱལ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པ་དང་།ཆོས་ལུགས་ཐད་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་སྐུ་ཡོན་ཆེ་ཙམ་ཡོད་མཁན་གྱི་བླ་སྤྲུལ་གསོ་སྦྱོང་མཛད་པ་སོགས་ཡིན།
ཆགས་སྦྱོར་གྱི་ཨ་ལས་པད་གོག་ཞེས་པ་ནི་མིའི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་ཆེ་ཆུང་གཅིག་པ་དང་བཟོ་བལྟ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ལག་གཡེམ་བྱེད་པའི་ཆགས་སྦྱོར་གྱི་མཁོ་ཆས་ཞིག་རེད།

བོད་རྗེ་དགུ་པ་སྤུར་དེ་གུང་རྒྱལ་ནི། ཡབ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་དང་ཡུམ་ཀླུ་སྲིང་མེར་ལྕམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། ཡབ་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་བློན་ལོ་ངམ་གྱིས་བསད་རྗེས། རང་ཉིད་ལ་བྱ་ཁྲི་དང་སྤུན་ཆུང་བ་གཉིས་ལ་ཤ་ཁྲི་དང་ཉ་ཁྲི་བཅས་བཏགས་ནས་ཀོང་ཡུལ་དུ་བྲོས། སྲས་དེ་གསུམ་གྱིས་སྤོ་ཀོང་ཉང་གསུམ་གྱི་རྗེ་བོ་བྱས། སྲིང་མོ་ལོ་ངམ་གྱི་ཆུང་མར་བྱས། མ་ཡུམ་རྟ་རྫིར་བཞག་པ་ལས་ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ་དང་རྨི་ལམ་དུ་འདུས་པས་རུ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་པ་འཁྲུངས། དེ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང་ཀོང་པོ་བྲེས་སྣ་ནས་གཅེན་པོ་རྣམས་དང་མཇལ། ཡབ་ཀྱི་ཤ་འཁོན་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་སྤོ་ཀོང་ཉང་གསུམ་ནས་དམག་བསྡུས་ཏེ། དབུས་སུ་དཔུང་འཇུག་བྱས་པས་སྤུར་རྒྱལ་གདུང་བརྒྱུད་ཀྱི་དམག་སླེབས་པ་ཤེས་རྗེས། ལོ་ངམ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་མཁན་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་མཐར་ལོ་ངམ་བསད། རྒྱལ་སྲིད་ཤ་ཁྲིས་མཛད་པ་ནས་སྤུར་དེ་གུང་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ། དེ་ཡང་བུ་དེ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་ཞེས་པའི་མཚན་ཟུར་ཆག་ནས་སྤུར་དེ་གུང་རྒྱལ་ཐོགས་པར་བཤད། འདི་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱས་པར་ཤེས་འདོད་ན་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཆ་དང་། ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་སོགས་སུ་གཟིགས་དགོས། ལར་ནས་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་གི་བདེན་དཔང་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་ན་གཞི་འཛིན་བྱེད་ས་ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་ཚོ་ལ་ཞིབ་ཏུ་བལྟས་ནས་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟe་གྲུབ་གང་གི་འང་གཞན་དབང་དུ་མ་ཤོར་བར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དངོས་ལ་བརྟགས་པར་བྱེད་དགོས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བསྐུལ་ལོ། ། རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་སྐབས་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་སོགས་བཏོན་ཅེས་བཤད་པ་ནི། སྔར་ཡོད་ནས་སོལ་བའི་མེས་བཞུས་པའི་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འབེལ་དུ་བཏང་བ་ཡིན་སྲིད་ཀྱང་། སྔར་མེད་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ནི་མིན་པར་སེམས་ཏེ། དེའི་གོང་ནས་ལྕགས་དང་མཚོན་ཆ་སོགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཀོང་ཡུལ་ནས་ཡབ་ཀྱི་པུར་གདན་དྲངས་ཏེ་བང་སོ་བརྩིགས་པ་དང་དེ་ནས་བཟུང་སྤུར་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་བང་སོ་བརྩིགས་པའི་ལམ་སྲོལ་དར། ། རྒྱལ་པོ་འདིའི་མཛད་རྗེས་ཆེ་ཤོས་ནི་ཆུ་ལ་ཟམ་བཙུགས་པ། ཞིང་ལ་རྨོས་འདེབས་པ། ཕུ་ཆུ་ཡུར་དུ་འདྲེན་པ། ཞང་ཞུང་ནས་བོན་གྱི་དཔེ་མང་བསྒྱུར་བ་བཅས་ཡིན་ནོ། །

ལྕགས་ཀ་ཉེ་འགྲམ་སུ་ཏྲ་ཧྥ་རེ(sutfleh)ཡི༎ ཧྥ་ལུགས་ཟ་ཁང་རྒྱས་སྤྲས་གསོལ་སྟོན་རིགས༎ མུད་པའི་འཕྲང་ལམ་བཙན་གྱིས་བརྫངས་པའི་ཞོར༎ གཞིས་བྱེས་བོད་ཀྱི་ལས་དབང་སླར་ཡང་གླེང༌༎
ཕོ་བྲང་བཞེངས་དགོས་དོན་ནི་གཅིག་ནས་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཡུལ་དང་། གཉིས་ནས་བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གྱིས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་དགོངས་པའི་སྐབས་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོས་སྤོར་ཐང་རྩིས་བསྐོར་བས། གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པའི་འོ་ཐང་མཚོ་དེར་སྲིན་མོའི་སྙིང་ཁྲག་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་གེགས་སེལ་ཆེད། ས་བདག་གསེར་གྱི་རུས་སྦལ་དབྱིབས་ཕ་བོང་ཆེན་པོའི་སྟེང་ཕོ་བྲང་བཞེངས་ན་ལེགས་པས་རྩིག་རྨང་དུ་ཁྲོ་ཆུ་བཞུས་ནས་དགུ་བརྩེགས། ཕྱོགས་བཞིར་མི་འགྱུར་བའི་ལྕགས་ཐག་བཞིས་བརྟན་པར་བྱེད་ཅེས་འཁོད་ཡོད། རུས་སྦལ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་རྒྱ་བཟའི་སྐུ་མཁར་བཞེངས། ཕ་བོང་ཁའི་དཀར་ཆག་ཏུའང་། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་ལོ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་མཛད་པར་དམ་བཅས་ནས་བསྒྲུབས་པས། ཞག་གསུམ་ནས་འཕགས་མཆོག་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་ཞལ་གཟིགས། གསུང་གི་འཁོར་ལོ་བསྩལ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་འདོད་དོན་ཇི་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁོ་བོ་གསུམ་གྱི་མདུན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱིས་དང་ཁོ་བོ་གསུམ་ཞིང་གི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་འདོད་དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་གི་སྣང་བ་བྱིན་པ་བཞིན་དུ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་བཏབ་པས་ཇི་བཞིན་གྲུབ། ཡི་དམ་གསུམ་པོ་རྡོ་ལ་ཐིམས་ནས་རྡོ་དེར་རང་བྱོན་དུ་ཕེབས། ཕྱིས་ལྷ་བཟོ་བས་གསལ་དུ་བཏང་། ད་ལྟ་རིགས་གསུམ་ལྷ་ཁང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་རང་ཡིན། ད་དུང་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་གྱི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་བདེ་མཆོག་གི་སྤྱན་འབུར་ཚུགས་སུ་ཡོད་པ། ཚེས་བཅུ་ལྷ་ཁང་གི་ཕུག་པར་གནས་དེའི་སྒོ་སྲུང་ཡིན་ཟེར་བ་ལྷ་མོ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྡོ་སྐུ་རང་བྱོན་དང་། ཐོན་མི་ས་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེར་དཔེ་བྱས་ཏེ་བོད་ཡིག་དབུ་ཅན་གྱི་ཡིག་དྲུག་མའི་ཡིག་ཕུད། རུལ་སྦལ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཕ་བོང་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མང་པོ་འཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། གནས་དེར་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་མ་བཞེངས་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་བོད་རྗེ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྒྲུབ་པ་མཛད་ཡུལ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བློན་འབངས་གསུམ་གྱིས་ཐོན་མི་ས་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་ནས་བསྣམས་ཕེབས་པའི་ཡི་གེ་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་སོགས་སྦྱང་པ་གནང་ཡུལ་གྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡིན།

གསུང་རྟེན་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་ཆེན་མོ་ཆ་གྲངས། བསྟན་འགྱུར། རྙིང་བརྒྱུད། ཀློང་ཆེན། འཇིགས་གླིང། མཁྱེན་བརྩེ། མི་ཕམ། སི་ཏུ་ཆོས་འབྱུང་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་འབུམ། མཛོད་ཆེན་རྣམ་ལྔ། ཏི་ཤྲཱི་རས་པའི་བཀའ་འབུམ། འབའ་རོམ་ཆོས་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས། གཞན་ཡང་བཀའ་གསར་རྙིང་། རྩིས་དཀར་ནག གསོ་བ་རིགས་པའི་གཞུང་སོགས་གསུང་རྟེན་སྤོད་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་བཞུགས། ཐུགས་རྟེན་གསེར་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་སྡོང་མི་ཚད་ལྷག་ཙམ་དང་། འགྲོ་མགོན་ཕག་གྲུའི་ཐུགས་དམ་གྱི་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་རྐང་གང་བཅས་བཞུགས་པ་སོགས་བསྟན་པ་ཡང་དར་སླར་གསོའི་སྐབས་འདིར་སྔར་ལས་བསྟན་པ་ཡར་ལྡན་གོང་འཕེལ་དུ་གྱུར་པའོ། །
ཐི་བ་རིགས་ནི་ཧྥེ་གླིང་ཁྱབ་ཁུང་མང་བ་དང་། རིགས་ཁ་ཤས་ཨེ་ཤི་ཡ་གླིང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་ཡང་ཡོད། ཐི་བ་སྐྱ་བོ་དེ་སྔོན་ལ་ཨེ་ཤི་ཡ་གླིང་དང་ཡོ་རབ་གླིང་གི་ཚ་དྲོད་སྙོམ་པའི་ས་ཁུལ་དུ་འཚོ་བ་དང་། ཡོ་རང་གླིང་གི་ཤར་ལྷོ་མཚམས་ནས་འཇར་པན་བར་གྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཁྱབ་ཁུང་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་ཉེ་བའི་རིང་རང་མོལ་གྱིས་ཡོ་རབ་གླིང་གི་ས་ཆ་གཞན་དག་ཁག་ལ་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༦༠ལོར་དབྱིན་ཇི་ལ་སླེབས་པ་དང་མི་འགོར་བར་ཨེའ་ལན་ལ་སླེབས་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༩༩ལོར་ཨ་རིའི་རྔ་སྡེ་༢༢ཙམ་ལ་ཐི་བ་སྐྱ་བོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་ད་དུང་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁུང་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

སྐབས་དེའི་རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ལོར་ཌི་ཀར་ཛོན་ (LordCurzon)གྱིས་ ༡༨༩༩ ནས་ ༡༩༠༥ བར་རྒྱ་ནག་མན་ཇུ་གོང་མ་བརྒྱུད་དེ་བོད་གཞུང་ལ་བཀའ་མོལ་ཞུས་པ་དོན་འབྲས་གང་ཡང་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཙང་། ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་དང་ཐད་ཀའི་བཀའ་མོལ་ཞུ་ཐབས་བྱས་ཀྱང་། བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཀྱིས་དབྱིན་བོད་ཚོང་གི་བཀའ་མོལ་ས་མཚམས་རང་ལ་བྱེད་དགོས་པ་ལས་སྤྲོས་ཏེ་དོན་གཞན་ངོས་ལེན་མི་བྱེད་པའི་དོགས་པ་དང་། ཨུ་རུ་སུའི་ཕྱོགས་ནས་ངན་བསླབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་དོགས་བཅས་ལས་དབྱིན་བོད་གཉིས་ཞི་བའི་བཀའ་མོལ་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཐག་བཅད་དེ་དྲག་པོའི་དོན་གཅོད་བོད་དུ་བཏང་བའོ། དེ་ལྟར་བཏང་བའི་དྲག་པོའི་དཔུང་དམག་དང་བོད་དམག་དབར་ཤིང་འབྲུག ༡༩༠༤ ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དུད་སྣེ་ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་དམག་འཁྲུག་བྱུང་ཞིང་། སྐབས་དེའི་དབྱིན་བོད་གཉིས་ཀྱི་དཔུང་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ནི་དབྱིན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཧ་སེ་བན་སོགས་ཀྱི་འོག་གོར་ཁ་དང་སིག་གི་དམག་མི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་འཕྲུལ་མདའ་དང་། སྨན་པ། གསར་ཤོག་མཁན། དོ་འཁྱེར་ལས་མི་བཞི་སྟོང་། རྟ་དྲེལ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་བཅས་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་མིར་གྲི་དང་བོད་མདའ། འུར་རྡོ་སོགས་ལས་མེད་ལ། དམག་གི་མང་ཉུང་ཡང་དབུས་མདའ་དཔོན་རྣམ་སྲས་གླིང་པ། གཙང་མདའ་དཔོན་ལྷ་ལྡིང་སྲས། གཙང་མདའ་དཔོན་ལྕགས་སྒྲག་པ་བཅས་ཀྱི་འོག་རྒྱ་སྦྱོང་དམག་མི་ཆིག་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་དང་དབུས་ལྷོ་ཁམས་བཅས་ནས་ཡུལ་དམག་ལྔ་སྟོང་ཙམ་ལས་མེད་

སྤུ་རྒྱལ་ཞེ་གསུམ་པ་ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གཅིག་པ་གླང་དར་མ་འུ་དུམ་བཙན་པོ་ནི། སྤྱི་ལོ་836པའི་མེ་འབྲུག་ལོར་གཅེན་མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་འདས་པ་དང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བསྐོས། དེ་ནས་ལོ་ངོ་ལྔའི་རིང་སྔར་སྲོལ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་པ་བྱས། ལོ་ངོ་དྲུག་པ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དང་། དམག་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་འཚོ་བ་བླ་ནས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་ཇུས་དེ་མེད་པར་བཟོས་ཤིང་། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཚོ་བ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱ་དགོས་རྒྱུ་དང་། ཡོན་བདག་དེ་དག་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་ཞུས་ཆེད་དུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱ་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་གནང་སྟབས། དབུས་ཀྱི་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ཚོང་དང་། སོ་ནམ། རི་དྭགས་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་ལ་མ་ཞུགས་ཐབས་མེད་ཆགས་པས་ནང་ཆོས་ལ་དད་མཁན་རྣམས་མ་དགའ་བར་གྱུར། སྲིད་ཇུས་དེ་སྤེལ་ནས་ཟླ་བ་དྲུག་ཕྱིན་པའི་ལྕགས་བྱ་སྤྱི་ལོ་841ལོར་རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐྱོ་སངས་ལ་ཕེབས་སྐབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་ཞེས་པའི་གྲྭ་བཙུན་ཞིག་གིས་ལྐོག་མདའ་བརྒྱབས་ཏེ་བཀྲོངས་སོ།
ཁང་ཞི་(༡༦༥༤-​༡༧༢༢)(རྒྱ་སྐད།: 康熙帝)ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་དངོས་སུ་སྲིད་བསྐྱངས་རྗེས། ཐོག་མར་ནང་འཁྲུག་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་བ་དང་ཐའི་ཝན་ཕྱིར་བླངས་ཏེ་ཆིང་གི་སྲིད་དབང་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་། ཐེངས་གསུམ་ལ་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་དམག་དཔུང་བཏེགས་ནས་སོག་པོའི་ཇུན་གར་འཁྲུག་ཟིང་མནན། ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ནས། ཁོང་གིས་རྒྱུགས་ལེན་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་མཛངས་མི་སྣ་སྲིད་ལ་ཞུགས་པར་ཐུགས་བཀོད་མཛད། དེ་མིན་ད་དུང་ས་རྒོད་སློག་པ་དང་ཆུ་བེད་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ལ་བྱ་དགའ་དང་། དཔྱ་ཁྲལ་ཉུང་འཕྲི་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་དེ་ཡིས། "ཁང་ཆན་རྫོགས་ལྡན་དུས་བཟང་"བསུ་བར་རྨང་གཞི་བཟང་པོ་བཏིངས།

མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་བྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚོ་བྱང་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི3.47ཡོད་པ་དང་། ཁུལ་སྲིད་གཞུང་མདའ་གཞི་རྫོང་ནུབ་མཚོ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཡོད། སྲིད་འཛིན་མངའ་ཁོངས་སུ་མདའ་གཞི་དང་། ཨ་རིག རྐང་ཚ། རྒྱ་རྡོར་ཁ་ཆེ་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང་བཅས་རྫོང་བཞི་ཡོད་པ་རེད། 2004ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཁྲི27གྱི་ཁྲོད་བོད་རིགས་མི་གྲངས་ཁྲི6.22ཡོད་པ་དང་། སྤྱིའི་མི་གྲངས་ཀྱི23.1%ཟིན་ཡོད།

མ་མོ་ནི། སྲིད་པའི་བེམས་ལས། མ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་འདུས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་སོགས་ནི་མ་མོ་རྦོད་གཏོང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་མོ་རུ་བཞེད་ལ། ལས་ལས་གྲུབ་པའི་མ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཤ་ཟ་འབྱུང་བོའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་ཞིག་ཡིན། ཐེའུ་རང་ཞེས་པ་ནི། མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་འབྱུང་བོའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། དེའི་རིགས་ལས་སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ནི་དམ་ཅན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྲུང་མ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་འཁོར་དམ་ཅན་མགར་བ་ནག་པོ། མོན་པ་སེར་སྐྱ། མཆེད་འཁོར་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་བསྐོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེ་བ་ཐེའུ་རང་གི་རིགས་ཡིན་ནོ། ། གཟའ་ཞེས་པ་ནི། ཁྱབ་འཇུག་ཆེན་པོ་རཱ་ཧུ་ལ་སོགས་ཁོག་སྟོད་མི་ལ་ཁོག་སྨད་སྦྲུལ། མགོ་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་མིག་གིས་གང་བ། དབུ་དགུ་བྱ་རོག་གི་གདོང་དང་བཅས་པ། དེའི་ཁ་གཏད་དུ་འཕྲད་ན་གཟའི་ཁ་རླངས་ཕོག་སྟེ་ཀླད་པའི་སྟེང་རྩ་བརྡོལ་ནས་ཁ་ལྐུག་ཅིང་མིག་སླེ་བ་དང༌། གཞོགས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཉམས་པ། ཚོར་བ་ཉམས་པ། བརྒྱལ་བ་སོགས་ཀྱི་ནད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། གཟའ་མཆོག་རཱ་ཧུ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྲུང་མ་ཆེན་པོའང་ཡིན། སྲིན་པོ་ནི། ལྷོ་ནུབ་རྔ་ཡབ་གླིང་སོགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས། མིའི་ཤ་ཟ་ཞིང་ཁྲག་འཐུང་བ་དང༌། རྒྱན་དུ་རུས་པ་དང་མི་མགོ་སྐམ་རློན་གྱི་ཕྲེང་བ་སོགས་འདོགས་པ། གོས་སུ་མི་ལྤགས་དང་སྟག་ལྤགས་རློན་པ་གྱོན་ཅིང་སྦྱོར་སྒྲོལ་གྱི་ལས་སོགས་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན།
དེ་ཡང་ལྷག་བཅས་ལ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་དང་། དམ་བཅའ་བའི་ལྷག་བཅས་དང་། གཞན་འདྲེན་པའི་ལྷག་བཅས་དང་། གསུམ་ཡོད། དང་པོ་ནི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དང་། ལྷག་བཅས་གཉིས་ཀ་ཡིན་སྟབས། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཟེར། དེ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལས། དང་བོ་ནི་དཔེར་ན། ལག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་བཟུང། ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཤད། མདའ་འཕངས་ཏེ་ཕོག། ལག་པ་བརྙལ་ལ་ཟས་ཟ། ལག་པ་བརྐྱངས་ནས་བཟུང་། ཕྱག་འཚལ་ནས་བཤད། མདའ་འཕངས་ནས་ཕོག། ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། དཔེར་ན། གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འཕུར། འུར་སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་སོང་། མིག་བགྲད་དེ་བལྟས། ལྟ་བུ། མདའ་འཕངས་ཏེ་ཕོག་ལྟ་བུ། མདའ་འཕངས་བའི་རྗེས་སུ་ཕོག་དགོས་སྟབས་འཕངས་པ་ཕོག་པ་རིམ་ཅན་ཡིན་པས་ཏེ་སྒྲ་དེ་ལ་རིམ་ཅན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཟེར་ལ། གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འཕུར་ལྟ་བུ་གཤོག་པ་བརྐྱངས་པ་དང་འཕུར་བ་དུས་མཉམ་ཡིན་སྟབས་ཏེ་སྒྲ་དེ་ཅིག་ཆར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལྷག་བཅས་ཡིན་ཟེར་རོ།

ཁྭ། ༡དད་འབུལ་ཞུས་པའི་འབྲུ་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌། ༢འབྲུ་རིགས་སྤྱིའི་མིང༌། དཔེར་ན་མཚུར་ཕུའི་དགོན་པའི་ནང་གི་རྡོ་རིང་ཡི་གེའི་ཡིག་ཕྲེང༢༨པ་ནས༣༡པ་ལས། ལྷ་རོས་ཀྱི་འབངས་དང༌། དཀོར་ལ། ཁྲལ་མྱོ་དབབ་པ་དང༌། ཁྭ་དང༌། ཆད་ཀ:མྱྀ་བཞེས་པ་ལས་སྩོགས་པ་ཡང༌། ལྷ་རྀས་ཆེན་པོའི་ཐང་དུ་བཀའས་གནང་ངོ༌། །ཞེས་དང༌། ༡༠༧༧པའི་ཡིག་ཕྲེང༦༠པ་ལས། ཁྭ་མངན་ལྟ་བུ་གཉེར་ཆེན་གྱི་སུག་ལས་གྱང་རྔོ་ཐོག་ན། ཞེས་དང༌། ༡༡༡༡པའི་ཡིག་ཕྲེང་དང་པོར། རྒོད་སྩང་ཆོགས་པའི་སྩང་དང༌། ཁྭ་སྩང་པ་རྣཾ་གཉིས་ཀྱི་སྩང་རྩིས། ཞེས་དང༌། ཡིག་ཕྲེང༡༠པ་ལས་ཤ་ཅུ་ཁྭ་མངན་ཀྱི་རྟའི་ལོའི་དཔྱིད་རྩིས་བགྱིས་པའི་གཞི་ལུས་གྲོ་ནས་ཁལ་ཉིས་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའ་དགུ་བཅུ་རྩ་ཕྱེ་དང་དགུ་དང་བྲེ་དགུ་ཞེས་དང༌། ཡིག་ཕྲེང༡༢ལས། རྟའི་ལོའི་སྟོན་རྒྱ་ཤ་ཅུ་པ་སྟོང་སྡེ་གསུམ་ལ་རྐྱ་དྲུག་བརྒྱའ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་མཆིས་པ། རྐྱ་གཆིག་ཀྱང་ཁྭ་ཁལ་གཉིས་གཉིས་འབུལ་བ་བསྡོམས་ན་ནས་ཁལ་སྟོང་སུམ་བརྒྱའ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བྱུང་བ་ཞེས་གསལ།

གླ་བ་ནི་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གཅིག་རེད། དེ་མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཆའི་ནགས་གསེབ་དུ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། གླ་བ་ཕོ་རིགས་ཀྱི་གླ་རྩི་སྟེ་ཕོ་མཚན་སྔོན་གྱི་ཁུག་མ་དེ་སྨན་རྩ་ཆེན་ཡིན་ཕྱིར། རྔོན་པས་ལྐོག་བསོད་བྱེད་དྲགས་པས་ད་ལྟ་མེད་པར་འགྲོ་ཉེན་ཡོད་པས་སྲོང་སྐྱོབས་བྱེད་པར་སྐུལ་བ་ཡིན།

སྤུ་རྒྱལ་གཉིས་པ་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་(སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་355-272) སྐབས་ཞང་ཞུང་ནས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་གཤེན་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་མདོག་ཅན་ལ་སོགས་བརྒྱ་དང་རྩ་བརྒྱད་གདན་དྲངས། བོད་དུ་བོན་གྱི་འདུ་གནས་ཆེན་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་བཙུགས། བོན་གྱི་གསུང་རབ་མདོ་འབུམ་རྒྱུད་མཛོད་སོགས་པོ་ཏི་མང་པོ་བསྒྱུར་བར་མཛད། དེ་ཡང་ལུང་གི་སྙིང་པོ་ལས། དག་པ་ལྷ་ཡི་ཡི་གེ་སྟག་གཟིག་སྤུངས་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར། སྟག་གཟིག་གི་སྤུངས་ཡིག་ཞང་ཞུང་གི་ཡིག་རྒན་དུ་བསྒྱུར། ཡིག་རྒན་སྨར་སྦྲག་ཏུ་བསྒྱུར། དེ་སྨར་ཆེ་ཆུང་དུ་བསྒྱུར། སྨར་ཆེན་དབུ་ཆེན་ནམ་གཟབ་ཏུ་བསྒྱུར། ཡིག་སྣ་འབྲུ་མ་ལས་བརྩམས་སོ། །ཞེས་དུས་དེའི་སྐབས་སུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་ཡོད་པར་གསུངས་ཤིང༌། ཡིག་གཟུགས་ལ་ལེགས་བཅོས་ཐོག་མར་བྱས། མདོར་ན་མུ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་དུ་གཡུང་དྲུང་བོན་དར་རྒྱས་མཛད་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང༌། བོན་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་བོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བརྩི་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་སྣང༌།
ཀླུ་རོལ་གྱི་འབྱུང་རྐྱེན་ལ་གཙོ་ཆེར་ཤོད་ཚུལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་ནས་བཟུང་བོན་ལུགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྟེང་དམར་མཆོད་བྱ་བའི་ལུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀླུ་རོལ་གྱི་ཆེས་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཟེར་ཞིང་། ཀླུ་རོལ་རྩེ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ་རྩེད་མོ་བའི་ཁ་དང་རྒྱབ་སོགས་ལ་ལྕགས་ཁབ་མང་པོ་འཛེར་བ་དང་། མགོ་ལ་གྲིས་གཏར་ནས་དམར་པོ་ཁྲག་གི་མཆོད་པ་འབུལ་བ། སྐྱེས་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པའི་སྟོབས་དང་བསྟུན་ནས་ཇ་ཆང་གི་མཚོ་མོ་བསྐྱིལ་བཞིན་བསང་མཆོད་རྒྱ་ཆེན་གཏོང་བའི་ཁྲོད་ར་ལུག་གསོན་པོར་བསྲེག་པའི་དམར་མཆོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡོད་པ་དེ། ད་ལྟ་མཚམས་བཅད་ནས་རྩམ་པས་ར་ལུག་གི་དབྱིབས་བཟོས་ཏེ་ལྷ་བསང་གཏོང་བ་དང་མཉམ་དུ་སྔོན་གྱི་མཆོད་ལུགས་མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ལས་བྱུང་བར་བཤད།

རང་བྱུང་རིག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཀརྨ་ཀ།།དཔལ་ལྡན་སི་ཏུ་པདྨ་དབང་མཆོག་རྒྱལ། །སྒམ་པོ་མཆོག་སྤྲུལ་འབྲུག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །ཡོངས་འཛིན་བདུན་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་པཎ་ཆེན་ཟུང་། །དཔའ་བོ་མཆོག་སྤྲུལ་རྨ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ། །དབོན་སྤྲུལ་མཁྱེན་སྤྲུལ་ཀོང་སྤྲུལ་ལྷ་སྤྲུལ་པ། །སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །སི་ཏུ་མཆོག་སྤྲུལ་པདྨ་དོན་ཡོད་མཆོག །ཟླ་བཟང་ངེས་དོན་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཞབས། །

<<ཆ་འཕྲིན་གསར་བ་འདི་ནི། >>བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་མིའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁག་ཅིག་གིས་མ་སྐུལ་དང་བླང་གིས་གཙོ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པའི་བོད་ཡིག་གི་དྲ་ཚིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། བོད་དང་བོད་མི་རང་གི་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཐད་སྔར་མེད་ཀྱི་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་གསར་པའི་ལམ་དུ་མདུན་བསྐྱོད་བྱས་ཡོད་པས། དེང་རབས་གྲགས་ཅན་དྲ་རྒྱའི་ཆ་རྐྱེན་ཕལ་ཆེ་བ་ཚང་ཡོད་ཅེས་ཞུ་ན་ངོ་མནོང་མི་དགོས་པའི་སྤོབས་པ་ཡོད།

བོད་རྗེ་བདུན་པ་སྲིབ་ཁྲི་བཙན་པ་ོནི། སྤྱི་ལོ་སྔོན་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་གདགས་ཁྲི་བཙན་པོ་དང་། ཡུམ་སྲིབ་ལྷ་སྔོན་པོོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། གསས་མཁར་ཁོམ་རུ་རིང་བཞེངས། སྐུ་གཤེན་ཅོའུ་ཞལ་དཀར་གྱིས་མཛད། བཙུན་མོས་བཙུན་རླུང་རྗེའམ་ས་བཙུན་ཀླུ་རྗེ་ཁབ་ཏུ་བསུས། རིགས་སྲས་གྲི་གུམ་བཙན་པོ་འཁྲུངས། རྒྱལ་པོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་གང་སར་དར་ཏེ། བླ་ན་རྒྱ་ཆེ། གོང་ན་གཉན་ཆེ། བར་ན་ཁྲིམས་དམ། འོག་ན་འབངས་སྐྱིད། བོན་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་དར་ཞིང་རྒྱས་ཟེར། འདི་ཡན་གྱི་བོད་རྗེ་རྣམས་སྲས་ཀྱིས་རྟ་ཞོན་ཐུབ་པ་དང་། ཡབ་རྨུ་ཐག་ལ་འཇུས་ནས་གནམ་ལ་གཤེགས་པ་དང་། ས་ལ་པུར་དང་བང་སོ་མེད་པས་གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན་ཞེས་གྲགས་པར་བཤད། དོན་དུ་རྒྱལ་པོ་འདི་དག་གཤེགས་རྗེས་ཕུང་པོ་མེ་ལ་བསྲེགས་པའ་ིདུ་བ་གནམ་ལ་སོང་བ་ན། བཙན་པོ་གནམ་གྱི་རྨུ་ཐག་ལ་འཇུས་ནས་སོང་ཚུལ་དང་། བང་སོ་གནམ་ལ་བཏབ་ཅེས་བསྒྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་མེས་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་དང་སྐབས་དེའི་འཚོ་བའི་གནས་བབས་སོགས་དཔྱད་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ། །

༢། བརྒྱད་ཚན་གྱི་གཏན་སྲོལ་འདི་ནི་ནེའུ་ལེན་ཌེ་ཡིས་རྩ་རྫས་ 56 ལས་མང་བ་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཚོད་བགམ་ལ་གཞི་བཞག་སྟེ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང། ཕྱིས་སུ་རྩ་རྫས་མང་པོ་ཞིག་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ནི་བརྒྱད་ཚན་གྱི་གཏན་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ཡོད།

༤ སྒལ་ཚིགས་ལ་སྐྱོན་ཕོག་པའི་ནད་པ་ཡིན་ན། སྒལ་ཀླད་ལ་གནོད་སྐྱོན་མི་ཕོག་པའི་ཆེད་དུ་ངེས་པར་ཏུ་ཤིང་གི་པང་ལེབ་སྟེང་ བྱམས་དགོས་པ་ལས་རས་བཟོས་བྱམས་ཁྲི་སྤྱོད་མི་རུང་།

དུས་ཚིགས་བཀོད་བསྒྲིགས་སྔོན་ནས་བྱས་པ་ལྟར།། འབྲེལ་ཡོད་འཐུས་མིའི་གཞུང་ལས་ཁང་དུ་བཅར།། སྤྲོ་སེམས་འཁོལ་བའི་ཕེབས་གསུའི་སྣེ་ལེན་བཅས།། ལྷན་དུ་འཛོམས་པའི་གོ་སྐབས་ལྷུག་པོར་ཐོབ།།
སྐྱག་གཅིན་སྒོར་མི་ཐིངས་པའི་བྱིས་པ་སྣབས་ལུག་ཅིག་ཟ་འོག་སེར་པོས་བཏུམས་ཤིང་ཀུན་གྱིས་མགོན་དུ་བཀུར་ཞིང་དེའི་གཅིན་སྐྱག་བཟའ་བ་མ་ཟད་དེའི་ཁྲི་མཐོ་དམའ་དང་དག་རྫུན། ཞྭ་ཡག་བཙོག་སོགས་བརྩད་དེ་ཐ་ན་སྐྱ་སེར་ཁྲི་སྟོང་གིས་དམག་འདྲེན་རེས་དང་མི་གསོད་ཁྲག་སྦྱོར་གྱིས་ལས་ལ་ཞུགས་ཏེ་བསད་བསད་བདེ་བ་ཅན་ལ་བུད་སོང་ཚུལ་སྨྲ་བ་དང་།བླ་མས་ཆོས་གོས་འོག་ནས་བུད་མེད་མང་པོར་གང་བྱུང་དུ་སྤྱད་དེ་བྱི་ཕྲུག་བཟོ་ཆོག་པ་མ་ཟད་ལུས་འབྲེལ་ཐོགས་ཚད་ཞིང་ཁམས་ལ་འགྲོ་ཆོག་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་པ་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་བཞི་“གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་དང་།ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ་བ་དང་། བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་བརྡེག་པ་དང་། མཚང་དྲུས་ཀྱང་སླར་མཚང་མི་འདྲུ་བ།”ལ་མཐོང་ཆུང་གིས་ཐེག་པ་དམན་པའི་དམན་སྤྱོད་དུ་བལྟས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་པ་དག་གིས་ཀ་ཤ་པ་ཎི་འབུམ་རེ་བའི་གོས་གྱོན་ཆོག་ཚུལ་དང་ཁང་བརྩེགས་ལྔ་བརྒྱ་ལ་ལའང་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ལུང་མཚར་ལ་རིང་བ་མང་དུ་འདྲེན་པ་ནི་བླ་མའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་གསུམ་པའོ།།

བོད་རྗེ་ཉེར་བཞི་པ་རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོང་བཙན་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་དུས་སྟོད་ཙམ་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ལྡེ་སྤྲིན་བཙན་དང༌། ཡུམ་གཉན་བཙུན་མང་མོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་བོན་ཞང་ཞུང་ཏ་ར་ལ་ཧ་རིས་མཛད་ཅིང་གསས་ཁང་ཡང་བཞེས། བཙུན་མོ་འོ་མ་ལྡེ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་བྱང་མ་ཁབ་ཏུ་བཞེས། རིགས་སྲས་ཁྲི་བཙན་ནམ་སྐུ་འཁྲུངས། བློན་པོ་ཐོན་མི་འབྲིང་པོ་རྒྱལ། གནུབས་སྨན་ད་རེ། སྟོང་དར་རྗེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་སྐད། འདི་མན་ཆད་འབངས་དང་གཉེན་བསྲེས་མན་ཆད་ལྡེ་སྲས་བཞག །དེ་ཡི་དོད་དུ་ལྷ་སྲས་བཙན་པོ་ཟེར། ཞེས་གྲགས། རྒྱལ་པོ་འདིའི་གཅུང་པོ་ལྟབ་ནག་བྱ་བ་ཐང་མཚམས་སུ་ཕབ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཞང་ལྔ་གཅུང་པ་ཞེས་གྲགས། ། བོད་རྗེ་ཉེར་ལྔ་པ་ཁྲི་བཙན་ནམ་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་གཉིས་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་ཏོ་རི་ལོང་བཙན་དང༌། ཡུམ་འོ་མ་ལྡེ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་བོན་ཞང་ཞུམ་མུ་ཧ་ལ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད། བཙུན་མོ་སྨན་བཟའ་ཁྲི་དཀར་ཁབ་ཏུ་བཞེས། རིགས་སྲས་ཁྲི་སྒྲ་དཔུང་བཙན་འཁྲུངས། གནུབས་གཉའ་དོར་གཙུག་དང་དབས་ཁྲི་ཟུང་མོང་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་བྱས། བང་སོ་གངས་དཀར་རྩེ་ལ་བཏབ། རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་བཙན་ལྔ་ལས་བཙན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །
བོད་རྒྱལ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་སྐབས་ད་ལྟའི་འཕན་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་འདིར་བོད་རྗེའི་གཉེན་ཚན་རྒྱལ་ཕྲན་ཟིང་པོ་རྗེ་ཡོད་ཅིང་སྤྱོད་པ་ངན་པས་ཡུལ་མི་རྣམས་ཞེ་ལོག་ཅིང༌། མངའ་འོག་གི་མི་དྲག་དབས་དབྱི་ཚབ་དང༌། མྱང་ཙེང་སྐུ་སོགས་ངོ་ལོག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སྟག་རི་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཐོན་ནས་བཙན་པོ་དང་ལྷན་དུ་མནའ་བཅད། འོན་ཀྱང་ཟིང་པོ་རྗེ་ལ་དམག་མ་དྲངས་གོང་བཙན་པོ་གཤེགས་ཟིན་པས་དགྲ་ལན་མ་ལོན་པར་ལུས། སྤྱི་ལོ་608ལོར་སྲས་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་(སྤྱི་ལོ་592-629)གྱིས་ཡབ་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་མུ་མཐུད་དུ་བསྐྱངས་ཏེ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་དང་གྲུ་གུ་འོག་ཏུ་བཏུལ། ལྷག་པར་བཙན་པོ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་སྐུ་ངོ་མས་དམག་མི་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་ཁྲིད་ནས་གཡུལ་བཤམས་ཏེ་མཁར་ཡུ་སྣ་ནི་གཏོར། དགུ་གྲི་ཟིང་པོ་རྗེ་ནི་བརླག མང་པོ་རྗེ་གསུམ་བུ་ནི་གྲུ་གུའི་ཡུལ་དུ་བྲོས། ཕག་གི་ཡུང་བ་སྣ་མན་ཆད་ཀོང་པོ་བྲེ་སྣ་ཡན་ཆད་བཙན་པོའི་ཕྱག་ཏུ་ལོན་ཞིང༌། བཙན་པོ་བཀའ་ཕབ་སྟེ་སྔར་ཡུལ་ངས་པོ་ཟེར་བ་ཡང་འཕན་ཡུལ་ཞེས་པར་མིང་བསྒྱུར་མཛད། སྐབས་དེར་མྱང་ཙེང་སྐུ་དང༌། དབས་དབྱི་ཚབ། མནོན་འདྲོན་པོ། ཚེས་པོང་ནག་སེང་བཅས་ཀྱིས་སྤུར་རྒྱལ་ལ་བློ་དཀར་བྱས་པས་བྲན་གཡོག་ཁྱིམ་དུད་མང་པོ་དང་ཡུལ་ཆེན་པོ་གནང་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོར་བཅུག་པ་དང༌། ཁྱུང་པོ་སྤུང་སད་ཙེས་ཀྱང་གཙང་བོད་ཀྱི་རྗེ་བོ་མར་མུན་ཞེས་པའི་མགོ་བོ་བཅད་དེ་བཏུལ་ནས་གཙང་བོད་ཀྱི་འབངས་མི་ཁྱིམ་དུད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སྤུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་མངའ་འབངས་སུ་ཕུལ་བ་དང༌། སེང་གོ་མི་ཆེན་གྱིས་དྭགས་པོ་ཡོངས་རྫོགས་སླར་ཡང་བཙན་པོའི་མངའ་འབངས་སུ་བཀུག་པ་སོགས་དབུས་གཙང་ཕལ་མོ་ཆེ་སྤུར་རྒྱལ་གྱི་མངའ་ཞབས་སུ་ཚུད་པ་སོགས་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བཅུག་ནས་བོད་ཁམས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྨང་གཞི་ལེགས་པར་བཏིངས་པའི་ཕྱག་ལས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཛད་པས། མྱང་དབས་སོགས་ཀྱིས་བསྟོད་པའི་གླུ་ཕུལ་ཞིང༌། ཡུལ་ངས་པོའི་འབངས་དབྱི་ཚབ་ལ་སོགས་པས། ཆབ་སྲིད་གནམ་བས་མཐོ། །དབུ་རྨོག་རི་བས་བཙན་ཏེ། །ཞེས་གཟེངས་བསྟོད་ཀྱི་མཚན་གསོལ་བས་དེ་ནས་བཟུང་མཚན་ལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་དུ་གྲགས་སོ།།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་། པཎ་ཆེན། སྲིད་སྐྱོང་། ཧོ་ཐོག་ཐུ་སོགས་ལ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་དང་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར། རྟ་རགས་བསྒྲིགས་ནས་འགྲོ་སྐབས། སོག་ཆས་སྤྲས་ནས་དར་ཆ་ཚོས་གཞི་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཁྱེར་ཏེ་རྟ་རགས་ཚང་མའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་མཁན་ཁ་ཤས་ཡོད་པ་དེའི་མིང་།
མཚན་རྒྱས་པར་སྙེ་མོ་ཁྱུང་ཚང་བྲག་ཅེས་ཞུ། ད་ལྟའི་སྙེ་མོ་རྫོང་ནས་བྱང་ཤར་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སོང་ན་རྟགས་རི་ཞེས་པའི་ལོགས་སུ་ཁྱུང་ཚང་ཕུག་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཁང་ཆགས་ཡོད། བཙུན་དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་གུ་རུས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་ཞེས་པར་ཡབ་ཧོན་འདོད་དང་ཡུམ་བྲམ་ཟེ་བཀའ་བརྒྱད་ཅེས་པར་ཁྱིའུ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་པ་ཞིག་ཡོད་པས་དེ་ནི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་བྱིས་པ་དེ་སློང་དང་སྟེར་བ་ཡོད་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱལ་བློན་དཔོན་གཡོག་རྟ་པ་བརྒྱད་ཕེབས་ནས་བྱིས་པ་མང་པོའི་དཀྱིལ་ནས་བེེ་རོ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པར་གཟིགས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མའི་མིང་ལ་ཅི་ཟེར་གསུངས་པར། ཕ་མའི་མཚན་ཇི་བཞིན་ཞུས། ཕ་གང་དུ་སོང་ངམ་ཞེས་བྲིས་པར། ཕ་ཆང་མཆོད་དུ་ཕེབས་པས་གཏམ་འཚོལ་དུ་སོང་ཞེས་གསུངས། ཡུམ་བཞུ་སྣུམ་འཚོལ་དུ་ཕེབས་པས་མིག་འཚོལ་དུ་སོང་ཞེས་གབ་ཚིག་གི་ལམ་ནས་གསུངས། རྒྱལ་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ད་ང་ཚོས་འཚོལ་དགོས་པའི་བྱི་པ་འདི་རང་རེད་འདུག་དགོངས་ནས་མཉམ་དུ་བུའི་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས། ཡུམ་ལ་མིག་སྤོར་ཅིག་གསུངས་པས་ཡུམ་གྱིས་བསྣམས་ཕེབས་པའི་སྣུམ་གྱིས་གསལ་མེ་སྤར། ཡབ་ལ་གཏམ་ཞུས་ཤིག་གསུངས་པར་ཡབ་སྐུ་ར་སྦིར་བས་གཏམ་མང་པོ་ཞུས། རྒྱལ་པོས་བུ་བསམ་ཡས་སུ་གདན་འདྲེན་དགོས་གསུངས་པར། ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་ངོས་གཉིས་ལ་བུ་འདི་རང་ལས་མེད་པས་གནང་བ་གནང་རོགས་ཞུས་པར་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་འཚོ་གོས་རྒྱལ་པོས་གནང་རྒྱུར་ཞལ་བཞེས་ཏེ་བསམ་ཡས་ལ་གདན་དྲངས། རྒྱ་གར་ལ་ལོ་ཙཱ་སློབ་ཏུ་ཕེབས་པའི་ནང་ནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྩལ་ཐོན། དེ་རྗེས་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་གུ་རུ་དང་། ཁྲི་སྲོང་། བེེ་རོ་བཅས་གསུམ་ལྷན་དུ་སྒྲུབ་པ་མཛད། གུ་རུས་སྒྲུབ་ཕུག་འདི་ཅུང་ཆུང་དྲག་འདུག་གསུངས་ནས་ཆེ་རུ་བཏང་གནང་བའི་སྐུ་རྗེས་ཀྱང་ཡོད། སོ་སོས་འཇིམ་གྱི་སྐུ་བརྙན་རེ་བཞེངས་གནང་བའི་འདམ་བག་ཅུང་ཟད་རེ་ལྷག་པས་ད་འདིས་ཅི་བྱེད་གསུང་པར་གུ་རུས་འདིས་སྲུང་མ་ཞིག་བཞེངས་གསུངས་ཏེ་རྟ་མགྲིན་གྱི་སྐུ་བརྙན་ཞིག་བཞེངས་གནང་མཛད། རྗེས་སུ་སྐུ་དེ་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་པས་སྐུ་གཉེར་གྱིས་སྐུ་དེ་གང་དུ་འཇོག་གམ་གསུང་སྐབས། ང་འདིར་མི་སྡོད་སྙེ་མོ་ཁྱུང་ཚང་དུ་སྐྱེལ་རོགས་ཞེས་གསུང་བྱོན་པས་སྐུ་རང་འཇགས་སུ་གདན་དྲངས། ལོ་ལྟར་གཞུང་ནས་གསེར་ཌཾ་རེ་དང་སྐུ་གཉེར་ལ་འབྲུ་ཁལ་གསུམ་རེ་གནང་སྲོལ་ཡོད། སྒྲུབ་ཕུག་ནང་དབུས་སུ་གུ་རུ་དང་། གཡས་སུ་ཁྲི་སྲོང་། གཡོན་དུ་བེེ་རོ་བཅས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་དང་། རྟེན་གཙོ་རྟ་མགྲིན་གསུང་བྱོན་མ་དང་ཤོད་དུ་འདུ་ཁང་ཀ་དྲུག་ནང་གཙོ་བོ་གུ་རུ་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་བརྙན་དང་། གཡས་སུ་ཁྲི་སྲོང་གཡོན་དུ་བེེ་རོ་བཅས་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ་སོགས་སྐུ་བརྙན་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྔོན་གྱི་འདུ་ཁང་དེ་འདྲའི་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་བརྙན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ་དེའི་གཡས་སུ་མཁའ་འགྲོ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་དང་། གཡོན་དུ་ལྷ་ལྕམ་བེེདྷ་ར་བའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།།

གྲོང་ཁྱེར་སྲང་ལམ་རྐང་པའི་འགྲོས་ཀྱིས་གཤགས༎ སྲོད་དུས་གློག་སྒྲོན་མཆེད་པའི་འོད་སྣང་ཁྲོད༎ མི་ཚོགས་ཁྲི་མ་འབུམ་གྱི་ཁྲོམ་གསེབ་ནས༎ ལྕགས་ཀྱི་ཀ་བ་རིང་མོའི་ལྗིད་ཉམས་མཐོང༌༎