Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Joseph Bédier (1864-1938) o skrifyas frynkek y'n 20ves kansblydhen. A dhevedhyans bretonek o y deylu, mes yn Réunion y trigys ev mar flogh. Dyskador a lyenn frynkek eth ev ha bos. Ev a wrug dyllansow a nebes tekstow poesek frynkek koth, y'ga mysk Tristan et Yseult (1900), La Chanson de Roland (1921), ha Fabliaux (1893). Esel a'n Académie française o ev a 1920 bys termyn y vernans.

Tyller an bal veu prenys gans Mount Wellington Mine Ltd yn 2007 a-varr, a removyas stomp an penndhaffar ha dasserghi an tyller. Ym niver a gompanis y'n sektoryow nerth nowedhadow avel Kensa Heat Pumps ha R-Eco.

Marghasyow (po Marazion yn Sowsnek) yw tre vyghan yn ranndir Pennwydh yn Howlsedhes Kernow, Breten Veur. Nyns yw hi moy ages 3 km dhiworth Pennsans. Marghasyow o porth pyskek ha tre varghas yn termyn an Romanyon (hy hanow Latin o FORVM IOVIS). Wosa y's jevo hwath poesekter awos tyller pergherinses kentrevek, Karrek Loes y'n Koes (Sowsnek, St Michael's Mount). Yma'n hengov ma ow pesya y'n eur ma dre dornyaseth.

Joseph Priestley, A Historical Account of the Navigable Rivers, Canals, and Railways, of Great Britain, Longman, Rees Orme, Brown and Green, London, 1831

An Repoblek Chile (yn spaynek, República de Chile) yw gwlas yn Amerika Dheghow. An wlas a ystynn ynter an mynydhyow Andes ha'n Keynvor Hebask, ha bys yn Patagoni ha Tierra del Fuego. Synsys ynni yma niver a ynysow Hebask, rag ensampel Ynys Pask (Rapa Nui). Hwath pella, Chile a jallench perghennogeth a diredh meur yn Antarktik, ow komprehendya an Konna-tir Antarktik.

Tremar Coombe (po Komm Trevargh yn Kernowek hy honan) yw gwodrev vyghan yn ranndir Karadon dhe'n north a Lyskerrys yn Kernow. Konsydrys yw hy bos "trevesigeth dhiwysyansek" awos darnas bras an wodrev a veu byldyes y'n gansblydhen hanter-nownsegves dhe gavoes chiow dhe weythyoryon an balyow ha mengleudhyow ha'ga theyluyow.

An Paperyow Pickwick, po The Posthumous Papers of the Pickwick Club, yw an kynsa romans gans Charles Dickens. Dyllys veu an lyver ma yn 1836 kynsa.

Helyk bryw (unnplek Helygen bryw, Lat. Salix fragilis) yw ehen a wydhen yn genas Salix, ha yn teylu Salicaceae. Trygys yw yn Europa, hag Asi howlsedhes. Helyk bryw a dyv yn ta yn leow gwylgh.

Ygerys o an hyns-horn an 28ves Mis Me 1971, mes awos bos res dhe'n kompani eyldhesinya an kochow ny dhalathas an kensa trenow poblek bys an 19ves Mis Gortheren 1971. An hyns-horn a ystynnas dh'y bennworsav a-lemmyn dhe Bennlynn yn gwav 1971.

Brynbuga yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (SO30SE51). Yma hi 19.3 mildir (31.1 km) dhiworth Kardydh ha 119.8 m (192.8 km) dhiworth Loundres. 2766 o braster an poblans yn 2011, ha 271 (9.8%) a wodhya kewsel Kembrek.

Ygerys veu an Hyns-horn Lostwydhyel ha Fowydh yn 1869 avel hyns-horn geyj ledan a junyas an porth dhe Fowydh gans an Penn-Hyns-horn Kernow dhe Lostwydhyel. Penn-traffik an hyns.horn o pri China. Yth esa kaletterow arghansek dhe'n kompani hag ev a wrug degea yn 1880, mes prenys veu an hyns-horn gans an Hyns-horn Monow Kernow hag ev a eylygeris yn 1895.
Kyns devedhyans an dus europek, an yethow genesik yn Ostrali re bia yethow kewsys yn unnik ha nyns esa dhedha system rag lytherennans. Yn anwoheladow y feu alfabet latinek an drevesigoryon devnydhys rag treuslytherennans an yethow genesik yn Ostrali. Mes an manylyon a-dro dhe fatell yw an sonyow diskwedhys re janjyas dres an blydhynyow hag ynter skriforyon, ha'n sywyans re beu traweythyow myns bras a lytherennansow dyffrans a'n keth ger po a'n keth hanow.

Balweyth a dhalathas war an tyller yn 1824 yn-dann an hanow Bal Komm Klini (Clinicombe Mine). Ev a wrug mos ha bos rann an Balyow Unys Kernow (Cornwall United Mine) yn 1836, mes an aventur hemm a fyllas. Prenys veu an bal yn 1842 gans Balgapten Jago Seccombe a'n eyl-henwis avel Bal Feniks.

An tri lokomotyv a viras yn pur haval dhe'n eyl y gila. Yth esa tank pedrek a gerghynnas an kaltor ha chymbla hir ow tos dhyworto dhe bub jynn. Nyns esa kab leun dhedha.

An Emperoureth Predennek a dryghas powyow est Kanada a'n Frynkyon yn 1713 (pow Acadie) ha 1759-1760 (pow Canada). Tus Kanada a omladha erbynn an Amerikanyon y'n Domhwelans Amerikan ha Bresel 1812. Kanada yw anserghek yn soedhogel a-dhia Reyth Westminster yn 1931.

Graham Sandercock yw dyskador, kenedhloger Kernewek, ha skrifer y'n taves Kernewek. Ev yw penn asrann doronieth yn Skol Nessa Devonport rag Mebyon.

Serveto a bassyas yn Pow Frynk ha studya medhygieth yn Paris ha Dalfinat. Ev a dhisputyas orth Jean Calvin dre lyther, hag yn 1553 y tisklaryas unn breuslys frynkek y vos kablus a gammwrians. Dhe Genève ev a fias; mes ena Calvin ha'y dhiskyblyon a'n kachyas. War-lergh gorhemmyn an galvinistyon, Servet veu gorrys dhe vernans gans tan drefenn y gryjyansow.

An dydhyador yuliek yw henwys yndella awos y vos dyllys gans Yuli Kesar (Julius Caesar) yn 46 KK. Ev o an dydhyador usadow y'n Howlsedhes bys 1582 pan veu an dydhyador gregorek dyllys gans Pab Gregori XIII. Awos y vos dyllys gans an Eglos Katholik Romanek, lies bro brotestant a skonyas adoptya an dydhyador gregorek, hag a besyas gans an dydhyador yuliek, henwys ynwedh an dydhyador Gis Koth (Old Style), dres moy es kansblydhen. Breten Veur (ha'n trevesigethow predennek yn Amerika Gledh) a withas an dydhyador yuliek bys 1752, ha Russi ny janjyas dhe'n dydhyador gregorek bys 1917, wosa an Domhwelans Russek.

Skorenn a'n teylu yethow Keltek yw an tavosow Brythonek, usi gelwys nepprys Predennek. (Goedhelek yw an skorenn arall.) Y kewsir teyr yeth vrythonek a-lemmyn:

Hanow an Dherwydhyon yw devedhys martesen a'n gwydh ma. I a omdhiskwa yn mythologieth keltek ha henhwedhlow arnowydh, rag ensampel yn Neo-Paganieth ha lyver Robert Graves. Krevder ha perthyans a arwoedhyons i. Dar yw an gwydh kenedhlek a Bow Sows.

Yma derivadow selvenek yn kever Kernow yn erthygel chyf y honan. An erthygel ma yw desynys ytho rag derivadow yn kever (1) styryans korf-laghel a Dhugeth Kernow rag an pow, ha (2) kerthow trest an Dugeth.

Dowlais yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO00NE35). Yma hi 20.8 mildir (33.5 km) dhiworth Kardydh ha 139.5 m (224.5 km) dhiworth Loundres. 4082 o braster an poblans yn 2011, ha 318 (7.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Cyncoed yw tre yn Caerdydd, Kembra; (ST18SE82). Yma hi 3.1 mildir (5 km) dhiworth Kardydh ha 130.6 m (210.2 km) dhiworth Loundres. 10918 o braster an poblans yn 2011, ha 1324 (12.1%) a wodhya kewsel Kembrek.

Wosa ev dhe bassya Gorsav Tewesva, an hyns-horn a res war amal heyl an Dowr Logh. An linen a dreus an Dreusva Terras koynt, le may treus fordh an dowrgleudh koth an hyns-horn ha'n heyl gans kons. An kons a liv pan eus morlanow pur ughel, ytho yma hyns-troos war vordys a brenn.

An Sahara (Arabek: الصحراء الكبرى‎, aṣ-Ṣaḥrāʾ al-Kubrā , 'an Difeyth Meur') yw difeyth yn Afrika Kledh. An brassa difeyth is-tropek ha'n tressa (a-ves an Antarktek ha'n Arkek).

Y'n mengleudh y honan, yth esa kevreyth a hensi-tram war an levenow liesek. An kensa lokomotyvyow a veu proviys gans De Winton yn Kernarvon. Lower a jynnow erel an mengleudh o proviys gans an Hunslet Engine Company. Yntra 1935 ha 1949, an mengleudh a brenas 22 jynn-disel byghan rag devnydhyans war an levenow; pan veu an mengleudh degys yn 1969, tri anedhans i yn-unnik a dreusvewas.

Pow Sows (Sowsnek: England) yw unn a vroyow an Ruwvaneth Unys, war enys Breten Veur. Yma hanow an pow ow talleth gans an sowson, tus ermanek a dheuth y'n pow ma wosa eskerdh an Romanyon yn 410. Yma ganso nebes 50 milvil a drigoryon. An pennsita ha sita brassa yw Loundres. Dowr Humbyr a dreus an pow hag a dhiberth an North a'n Soth. Dowr Havren ha Dowr Tavoes yw diw avon vras arall.

Llanilltud Fawr yw tre yn Bro Morgannwg, Kembra; (SS96NE38). Yma hi 14.2 mildir (22.9 km) dhiworth Kardydh ha 144.7 m (232.9 km) dhiworth Loundres. 9157 o braster an poblans yn 2011, ha 882 (9.6%) a wodhya kewsel Kembrek.

Margh (Equus caballus) yw bronnvil veur lowr ow perghenni dhe onan a seyth eghenn an genus Equus. Yma dhedha karnow yn-dann aga threys ha mongow orth aga honnaow. Margh tevesik a boes a-dro dhe 650 kg.

Ma KS ow qwil devnyth a hat stubm (`) rag dysqwedhes bogalen berr dyrewl, ha to bian (^) rag bogalen hir dyrewl. Ma KS ow tevnydhya â le mayma oa i'n FSS.

Nyns usi an Dugeth ow pe toll-dir. Sommenn a gerthow an Dugeth yw 571 km², ha hanter anodho yn Dewnans (285 km², yn arbennik yn Dartmoor). Yma leun a gerthow an trest yn Kernow hag Ynysek Syllan (93 km²), Gwlas an Hav (60 km²), ha Herefordshire (54 km²) ynwedh. Dugethow ryal unnik y'n Rywvaneth Unys yw Dugeth Kernow ha Dugeth Lancashire. Yn hengovek, yth esa rentow an Dugeth ow talleth yn balyow sten.

Kostentin Veur (yn latin, Flauius Ualerius Constantinus; 272-337) o rewlyer Romanek a-dhia 306 OK. Y dhyneydhyans o yn Serbi arnowydh; Helen o y vamm. Yn 306, y kwarnyas y luyow yn Evrek, Breten Veur, y vos Emperour. Yn 313 ev a removyas an laghys erbynn Kristonyon der Warnyans Milan. Kynsa Konsel Nicaea ev a elwis yn 325, ha gans henna y tallathas an gis romanek rag promovya Kristoneth. Yn 330, ev a wrug Byzantion po Sita Kostentin (İstanbul arnoywdh) pennsita an emperoureth.

Dell yw usys yn Amerika Gledh, an term traktor-ethen a jun orth eghen a draktor ammethek eus powerys gans jynn-ethen. Yth esens i devnydhyes yn niverow meur y'n 19ves diwettha hag 20ves kansvledhennyow.
Iseldiryow (yn Iseldiryek, Nederland) yw rywvaneth werinel yn howlsedhes Europa, ynter Almayn, Pow Belg ha'n Mor Kledh. Iseldiryek ha Frisek yw an yethow soedhogel, mes Is-Almaynek ha Limbourgek yw yethow ranndiryel ynwedh.

Pedn an Wlas a'n jeves heglowans arbennek drefen y'n devnydhir yn fenowgh rag kewsel a-dro dhe bellder. Pedn an Wlas dhe John O'Groats yw pellder a 838 mildir (1,349 km) dre fordh, hag y tevnydhir an pellder kemmyn "Pedn an Wlas dhe John O'Groats" yn fenowgh rag styrya resegow, kerdhow po hwarvosow a jerita yn Breten Veur.

Ef a vue shapyes kensa yn 1974 yn dan an governans a'n le gwyth 1972 del merger an keverangow menystransek Konteth Flint ha (an mogha) Konteth Denbygh a dhe wans an Edeyrnyon a'n pow pastel vro dyworth Konteth Meyryon.

Llangwm yw tre yn Conwy, Kembra; (SH94SE39). Yma hi 105.4 mildir (169.6 km) dhiworth Kardydh ha 177 m (284.8 km) dhiworth Loundres. 462 o braster an poblans yn 2011, ha 284 (61.5%) a wodhya kewsel Kembrek.

Istori, po ystory, yw an studhyans a dharvosow passys. Tus a woer a-dro dhe'n darvosow passys dre vires orth traow diworth an termyn usi passys. An traow ma yw kovathow (kepar ha lyvrow, paperyow nowodhow ha lytherow) ha hendraow (kepar ha priweyth, toulys ha gesyon denel po enyval). Lyvervaow, kovskrifennow ha gwithtiow a guntell ha gwitha an traow ma rag tus a studh istori. Istorior yw den a studh istori. Hendhyskonydh yw den a studh kynsistori dre draow dhiworth hen wonisogethow. Anthropologieth yw studhyans a dhenses ha kowethas.

Meur a dhowrgleudhyow an Ruwvaneth Unys yw dowrgleudhyow-ynn a dreus an tir yntra sitys bras kepar ha Loundres, Birmingham ha Lyverpoul. Ensampel a dhowrgleudh-ynn yw an Dowrgleudh Konteth Vonnow hag Aberhondhu. An dowrgleudhyow-gorhel a jun sitys avel Mankeynyon dhe'n mor po avonow meur.

Kembrek a'n jeves an sallwa studh soedhogel. Y hyllir klywes Kembrek yn Kuntelles Kenedhlek Kembra, yn pennskolyow, eglosyow, ha war an radyo ha pellwolok. Kernewek yw aswonnys avel yeth ranndiryel Kernow a-dhia mis Du 2002; mes nyns eus an studh ma hwath dhe Vretonek. Byttegyns, governans an ranndir Breten Vyghan a selyas Ofis ar Brezhoneg rag avonsya an devnydh a Vretonek.

Llandderfel yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH93NE64). Yma hi 100.6 mildir (161.8 km) dhiworth Kardydh ha 173.5 m (279.2 km) dhiworth Loundres. 1055 o braster an poblans yn 2011, ha 708 (67.1%) a wodhya kewsel Kembrek.

Evrek o an cita a'n moyha poos istorek bes in termyn an Domwhelans Dywysyanjek. Ena Leeds, Sheffield ha tylleryow erell a wrug gwaynya poos erbysiek ha poblanjek. Byttegens, Conteth Evrek yw whath onen a'n glassa ha rycha yn abmeth in Pow Sows oll. Rag an acheson ma, ma lies tus owth henwy hy God's Own Country, "pow Duw y honen".

20/09/2004: Yma'n caskergh dhe wytha mernansow morhoghas dyworth an arvor Dewnans ha Pow Kernow ow pésya, del gemer ES kernewek an omlath dhe Europe. Candy Atherton yú ran consel DEFRA neb a vyn assaya trélya ervyrans an Comun Europek ma na dhyfen pyskessa draylya copel. An Comun a leverys an deryvadow scýensek a bresentyas Governans An Gwlascor Kesünyes na wrük avowa dyfen desempys.
Yma meur a remenans a Val Bre Garn Soth a bes dhe vos gweladow hedhyw. Yma ensamplys a jymblys, atalvaow, jynnjiow ha drehevyansow balweyth erel a-dro dhe'n arenebedh. Meyn-kobbel ha fondacyons a dhur war a leuryow-gwiska y'n Nans Seythyn dhe Wonnamena yn-mysk remenans balyow erel an ranndir.

Bewnans Ke yw an diwettha diskudhans a lyenn Kernowek hengovek (henn yw, kyns an Dasserghyans). Yn 2002, Graham Thomas a gavas an dornskrif yn Lyverva Genedhlek Gembra. Nyns yw kowal an dornskrif ma: kyllys yw pymp folenn yn dalleth an gwari, diw y'n pervedh ha pymp y'n diwedh. War-lergh Oliver Padel, y skrifas kynsa vershyon Bywnans Ke a-dro dhe 1500; agan dornskrif ni a via skrifys a-dro dhe 1575.[1]

Oberys veu an bal yn dew bagas a veghow. Rann an north a oberas an pennvegh a-dhyworth shaftys Pearce ha Jynn, rann an soth a gomprehendas meur a veghow a veu oberys a-dhyworth Shaftys Jope, Klemmo, Rule, Jynn Nowyth ha Kytto.

Margh yw hanow an myghtern a Gernow yn termyn Trystan hag Isolt. (Byttegyns, an hanow ma yw devedhys dhiworth huni Latin, Marcus – dre wall y tallathas an gevrenn ynter y hanow ha mergh.)

Llanddeiniolen yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH56NW92). Yma hi 124.4 mildir (200.2 km) dhiworth Kardydh ha 206 m (331.5 km) dhiworth Loundres. 4870 o braster an poblans yn 2011, ha 3712 (76.2%) a wodhya kewsel Kembrek.

Yma niver a eryow Kernewek diskudhys y'n dhornskrif nag esa aswonnys kyns, r.e. 'kedhlow', 'feus', 'ystoeth', keffrys ha lies hanow tyller, r.e. 'Norgagh' ha 'Kint'. Dhe vreus Ken George, gnas an yeth usys y'n kynsa rann a'n gwari ma yw mars ughel po ughella es yeth Bywnans Meryasek. [2] [3]

Dhe unn pols, an downna pytt gwrys gans tus y'n bys oll o an Mengleudh Delyow Boll, mes nyns yw namoy awos mongleudhyow ha mengleudhyow bras yn Ostrali hag Amerika.

Llanelwedd yw tre yn Powys, Kembra; (SO05SW93). Yma hi 47.6 mildir (76.6 km) dhiworth Kardydh ha 146.5 m (235.7 km) dhiworth Loundres. 413 o braster an poblans yn 2011, ha 60 (14.5%) a wodhya kewsel Kembrek.

Mawddwy yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH81SE19). Yma hi 88.3 mildir (142.2 km) dhiworth Kardydh ha 172.8 m (278 km) dhiworth Loundres. 603 o braster an poblans yn 2011, ha 359 (59.5%) a wodhya kewsel Kembrek.

Dineythys veu Servet yn Aragon, hag ev a studya orth pennskol Zaragoza poken huni Lléida. Y servya va Juan de Quintana, neb o konfessyor dhe Jarlys V. Servet ha Quintana a vyajyas dhe Almayn hag Itali yn 1529, ha Serveto a drigas wosa henna yn Swistir. Y'n blydhynyow 1531 ha '32 y tyllas niver a skrifennow theologiek (De trinitatis erroribus "Kammdybyansow yn kever an Drynses", Dialogorum de Trinitate libri duo "Keskowsow a-dro dhe'n Drynses yn dew lyver" ha De Justitia Regni Christi "Ewnder Reyn Krist"). Pub huni anedha a dest dhe gryjyans arbennik Servet yn kever an Drynses, henn yw, na vo grond mann y'n Bibel rag dyskas an Drynses; byttegyns, Logos Dyw a omjunnsa dhe Yesu pan esa va hwath yn torr Varia Wynn. Ytho, an Logos a dhurya bys vykken war-lergh Servet, mes an Mab o person kreatyes.
Keffrysyans gwlasek hag erbysiethek yw an Unyans Europek (po an UE). Yma drehevyansow chyf an UE yn Brusselas. Y'n jeves eth stat europek warn ugens avel eseli a-dhia vis-Gortheren 2013. Rolhes yns i omma war-lergh dydhyans aga homjunyans dhe'n Unyans:

Hyns-horn ertach 4 tros-hys 81⁄2 meusva (1,435mm) yn Kernow yw an Hyns-horn Hellys. Yma kowethas an Hyns-horn Hellys owth assaya dasdhrehevel ha gwitha kemmys an linen HWB gwreydhek avel possybyl yntra Nansigolen ha Bal Walter Trout yn arenebedh Hellys.

Cyffylliog yw tre yn Sir Ddinbych, Kembra; (SJ05NE15). Yma hi 112.9 mildir (181.7 km) dhiworth Kardydh ha 177.2 m (285.2 km) dhiworth Loundres. 482 o braster an poblans yn 2011, ha 255 (52.9%) a wodhya kewsel Kembrek.

Las Cruces (daswedyans: The City of the Crosses, Cita an Krowsyowyw) yw sita yn Meksiko Nowydh, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 97,618.

Llangatwg Feibion Afel yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (SO41NE11). Yma hi 29.7 mildir (47.9 km) dhiworth Kardydh ha 116.1 m (186.8 km) dhiworth Loundres. 1009 o braster an poblans yn 2011, ha 94 (9.3%) a wodhya kewsel Kembrek.

Yth esa hyns-horn kledhrennow-kul 1'11" geyj (584.2mm) a oberi y'n mengleudh yntra 1834 ha'n 1980ow. Ev a dhevnydhya lokomtyvyow ethen ha disel rag movya an legh. Yn 1879, an mengleudh a brenas dew jynn ethen a-dhyworth an Hunslet Engine Company yn Leeds. Yth esa an re ma ensamplys a'n eghen Quarry Hunslet a vri, i o niver 219 henwys E. Jago ha niver 220 henwys John Allen. Yn 1902, an mengleudh a brenas lokomotyv ethen aral a-dhyworth an kompani W.G. Bagnall, niver 1663 henwys Sir TJ Firbank. An tri jynn ethen a oberi bys dhe'n Bell Meur, pan vons kemerys a-ves a dhevnydh. Tewlys dhe-ves vons y'n 1930ow wosa i dhe vos eyl-worrys gans dew lokomotyv petrol y'n 1920. Yth esa niver a hensi-horn ynklinyes y'n mengleudh ynwedh a yll bos gwelys yn meur a skeusennow koth a'n mengleudh.

Kymystry yw godhonieth a-dro dha deythy ha natur mater wàr an nyvel atomak, moleculerak, po macromoleculerak. Senjys y'n desten ma yw elvednow, crystalys, ha metol. Robert Boyle (1661), Antoine Lavoisier (1787), ha John Dalton (1808) yw ombrederys an try thas a gymystry arnoweth.

Yth esa res nowedhi an kledhrennow yn 1831 - hemma war hyns-horn heb lokomotyvyow - hag yth esa problemys gans dasworrans an stockys men a ledanhas an geyj.

Arthog yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH61SW89). Yma hi 92.1 mildir (148.2 km) dhiworth Kardydh ha 184.5 m (296.9 km) dhiworth Loundres. 1008 o braster an poblans yn 2011, ha 285 (28.3%) a wodhya kewsel Kembrek.

Pontyberem yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN51SW02). Yma hi 47.3 mildir (76.1 km) dhiworth Kardydh ha 174.2 m (280.4 km) dhiworth Loundres. 2681 o braster an poblans yn 2011, ha 1806 (67.4%) a wodhya kewsel Kembrek.

An Repoblek Arghantinek (yn spaynek, República Argentina) yw gwlas veur yn Deghow Amerika. Spaynek yw hy yeth soedhogel. Hy foblans yw 37 813 000 a drigoryon, gans enep a 2 766 890 km2, heb akontya 1 000 000 km2 a direth challenjyes yn Antarktik. An bennsita yw Buenos Aires. Cristina Fernández de Kirchner yw Lywydh an Repoblek.
Port Talbot yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS78NE39). Yma hi 27.1 mildir (43.6 km) dhiworth Kardydh ha 157 m (252.6 km) dhiworth Loundres. 5457 o braster an poblans yn 2011, ha 518 (9.5%) a wodhya kewsel Kembrek.

An Eglos yw urdhas mayth yw klerji ordenys po epskobow, po pronteryon, po dyagonyon. Diwedh 2004, an bys yw diberthys yn 2755 epskobeth katholik. Penn oll an epskobethow ma yw huni Rom, se an Pab.

Godhoniador yw sort ober godhvos, cotheans ow sensy derivas cot a dherivadow dhort poken pub scoren skentoleth po scoren arbednek skentoleth.

Hweljiow an mengleudh dhe Gilfach Ddu yw chi an Gwithti Legh Kenedhlek. Daffarow hensi-tram an mengleudh a veu devnydhyes dhe vyldya an Hyns-horn Lynn Padarn war rann weli kledhren an Hyns-horn Padarn.

Rhymni yw tre yn Caerffili, Kembra; (SO10NW25). Yma hi 19.8 mildir (31.9 km) dhiworth Kardydh ha 136.5 m (219.7 km) dhiworth Loundres. 8545 o braster an poblans yn 2011, ha 859 (10.1%) a wodhya kewsel Kembrek.

Horn yw elven gymyk gans an arwodh Fe (dhyworth Latin: ferrum) ha'n niver atomek 26. Metol loos, krev, tennvenek yw. Pur gemmyn yw ev yn kolonnen ha kreven an Norvys. Devnydhys yw rag gul dur.

An kamera lusida a worr imaj an destenn yw mirys orti war an enep a dhelin an lymnor warnodho. An lymnor a wel ha'n vu ha'n enep delinyans y'n keth termyn, kepar ha digloesyans dewblek jynn-skeusenn. Dres hemma an lymnor a yll treusperthi poyntow a vri dhiworth an vu dhe enep an delinyans, hag a weres gans diskwedhes golokva ewn. An lymnor a yll tresa hogen linennow an taklow y'n vu.

Albert Einstein (/ˈælbərt ˈaɪnstaɪn/; Almaynek: [ˈalbɐt ˈaɪnʃtaɪn]; 14 mis Meurth 1879 – 18 mis Ebryl 1955) o fisegydh tybiethel genys yn Almayn. Y tisplegyas tybieth gemmyn perthynekter, an pyth yw gans ken, jynnweyth quantum, onan an dew goloven fysegieth arnowydh. Aswonnys gwella yw ev yn gonisogeth werinek awos an furvel a vri, E = mc2 a lever bos gronnedh-nerth kehaval. Ev a dhegemeras Pewas Nobel Fysegieth yn 1922.

Chonsydhek ha ollgemmynydhek debroryon yw olldhebroryon yn fenowgh. Heb arbenigansow Kigdebrer po Gwelsdebrer rag kavos, dybri po tretha yns i byttegyns i a dheber kig ha glasneth.

Karl Emil Maximilian "Max" Weber (21 Mis Ebrel 1864 - 14 Mis Metheven 1920) o socyologydh, Filisofer. erbysiethydh politek, Alman hag y dybyans a awedhyas yn meur tybieth socyal. Yn fenowgh, Weber yw deskrifys hag, gans Émile Durkheim ha Karl Marx, onan an tri tasow fondya a Socyologieth.

Dosedh poblans yw an niver a dus yn enep a vyns sertan. Rag ensampel, yma 10,364,388 a dus ow triga yn Pow Belg, unn wlas a 30,528 km². Ytho, dosedh Pow Belg yw 339 triger rag pub kilometer pedrek.

Aberedw yw tre yn Powys, Kembra; (SO04NE64). Yma hi 44.5 mildir (71.6 km) dhiworth Kardydh ha 143.6 m (231.1 km) dhiworth Loundres. 223 o braster an poblans yn 2011, ha 25 (11.2%) a wodhya kewsel Kembrek.

Glyncorrwg yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS89NE48). Yma hi 23.8 mildir (38.3 km) dhiworth Kardydh ha 150.7 m (242.5 km) dhiworth Loundres. 5082 o braster an poblans yn 2011, ha 343 (6.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
An bal veu pywys hag oberys gans an vreder Klemmo ha Tomas Kytto. Awos ny vynnas kevarghewysi yn Loundres arghansa an bal, ev veu tybys nag esa kober dhe'n est a Druru, res o dhe'n berghennow oberi an hwel aga honan.

Gwayner yw huni ma kemer 4 tarosvan vat, keffres ma estewl unn tarosvan mat war korn eskar ar c'hastel. Bettegens kellier yw ma kemeres 4 tarosvan zrog eskar.

Y'n bresel civil (1992–1995) ogas ha kans mil person a veu marow. A-dhia 1995, yma kres yn Bosni, mes an pow yw diberthys yn diw rann: an Federacyon Bosniak ha Kroatek ha'n Repoblek Serbek.

An Kowethas Gwitha Hyns-horn Bosvena (Bodmin Railway Preservation Society) veu formyes yn 1984 ha'ga kensa dydh yger dhe Vosvena Ollgemmyn o dew vledhen wosa henna. Yn 1987 an Kowethas Lokomotyv Ethen Kernowek (Cornish steam Locomotive Society) a wayas aga daffar dhyworth Karnrosveur dhe Vosvena.

Un scoren a phylologyl yu yethydhyeth ystorek. Hevelepterow ynter Sanskrit ha'n yethow europek a vue notyes yn kensa y'n 18ves cansvledhen avar, hag a ledyas dhe'n dyskevrans a proto-yndo-europek. Bern phylologyl yn hen yethow a hembronkyas dhe'n studhyans a byu y'n 19ves cansvledhen o yethow estranjek rag an golow a allsons y tewlel y'n understondyans ha dyskevrans y'n cotha testennow.

Ma nebes syllabednow gwadn screfys yn tyffrans, r.e. onen in KS, onan in FSS. Ma KS ow ûsya th ha f inwedh in syllabednow gwadn (eleth, esof).

Wor'talleth an 20ves kansvledhen yth esa res dhe vagas a dus bal a Lannust drehedhes dhe Gernow dhyworth Afrika Dyghow awos an Nessa Bell Boer. I a worbrenas an arenebedh ha gul lower a ober prospektya, ow ledya dhe rondyans a gompani henwys Levant North (Hwel Gever) yn 1901. Prenys veu an hwel gans an Kompani Strothys Gwel Owr Ostralek (Australian Gold Field Company Ltd) yn 1904, an kompani ma a dhrias nebes balyow erel y'n arenebedh war-barth, ow tevnydhya an hanow Balyow Strothys Sten Gever.

R yw etegves lytherenn a'n lytherennek romanek dre vras hag a re lytherennansow Kernewek (mes an seytegves yn Kernewek Kemmyn, hag yn Kernewek Unys mar ny niverir I). Hi yw an pymthegves kessonenn keffrys (peswardhegves yn Kernewek Kemmyn). War-lergh A Grammar of Modern Cornish gans Wella Brown, hanow an lytherenn R a via leverys 'er'. R a via an peswara moyha menowgh lytherenn yn Kernewek Kemmyn wosa N, S ha H, herwydh unn studhyans servadow.[1]

Angle yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM80SE35). Yma hi 83.3 mildir (134.1 km) dhiworth Kardydh ha 213.2 m (343.2 km) dhiworth Loundres. 329 o braster an poblans yn 2011, ha 35 (10.6%) a wodhya kewsel Kembrek.

Joannes Chrysostomus Wolfgang Theopilus Mozart (1756–1791) o komposydh a vri pur vras. Y triga va y'n Sans Emperoureth Romanek, po Estrych arnowydh (Salzburg ha Wien). Kyn ferwis ev ha pur yowynk, y skrifa 23 gwari-kan, moy es 41 sinfonia, 17 concerto rag piano, h.e.

Der an Vresel Civil Chinek ynter an Kuomintang (KMT) ha'n PKC, Mao a weresas fondya an Lu Rudh, ha wor'tiwedh ev a veu hembronkyas PKC y'n Keskerdh Hir. Kynth esa keffrysyans gans an KMT yn Nessa Bresel Chinek-Nihonek, wosa fethyans Nihon, an Lu Rudh a fethas an Genedhlegoryon neb a fias dhe Daiwan.
Betws Garmon yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH55NW83). Yma hi 118.8 mildir (191.2 km) dhiworth Kardydh ha 202.8 m (326.4 km) dhiworth Loundres. 239 o braster an poblans yn 2011, ha 131 (54.8%) a wodhya kewsel Kembrek.

Llanbedr Felfre yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN11SE08). Yma hi 68 mildir (109.4 km) dhiworth Kardydh ha 196 m (315.4 km) dhiworth Loundres. 1172 o braster an poblans yn 2011, ha 237 (20.2%) a wodhya kewsel Kembrek.

Cilcain yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ16NE50). Yma hi 117.3 mildir (188.8 km) dhiworth Kardydh ha 174.6 m (281 km) dhiworth Loundres. 1342 o braster an poblans yn 2011, ha 237 (17.7%) a wodhya kewsel Kembrek.

Eglwys-bach yw tre yn Conwy, Kembra; (SH87SW01). Yma hi 122.9 mildir (197.7 km) dhiworth Kardydh ha 194.6 m (313.2 km) dhiworth Loundres. 914 o braster an poblans yn 2011, ha 448 (49%) a wodhya kewsel Kembrek.

Dy' Sul yw seythves dydh an seythun, herwydh an brassa niver a dus y'n bys ma – rag ensampel, yn Europa (dre vras) hag Amerika Latin. Yn tylleryow erel, dy' Sul yw an kynsa dydh, rag ensampel y'n Statys Unys.

An kompani hyns-horn Lowry Porter a brenas tri jynn-ethen hag unn jynn-disel rag an hyns-horn lynn. Mis Metheven 1970 konsel an gonteth a brenas gweli kledhrennow an Hyns-horn Padarn hag agria dh'y dhevnydh rag an hyns-horn lynn.

An hyns-horn a eyl-ygeris rag trethysi yn mis Kevardhu 2011 hag erbyn mis Gwynngala 2012 yth esa nebes mildir (1.6km) a gledhrennow devnydhadow dhyworth Prospidnick dhe Worta Truthall.

Spayn (Spaynek ha Galijek: Reino de España; Katalanek: Regne d'Espanya; Baskek: Espainiako Erresuma; Asturyek: Reinu d'España; Aragonek: Reino d'Espanya) yw rywvaneth werinel yn Howlsedhes Europa, yntra Pow Frynk ha Portyngal war gonna-tir Iberi. Andorra ha Jybraltar yw hy hentrevigyon ynwedh. Yma sitys Ceuta ha Melilla, war vorrep Marokk, ow perghenn dhe Spayn, ha'n ynysek Canarias yn kres Keynvor Iwerydh.

Quercus berberidifolia, an Glastan Krann Kaliforni, yw ehen a wydhen po pryskynn bythlas po rannvythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Kaliforni.

Dowrgleudh yn Dewnens, Pow Sows yw an Dowrgleudh Tavistock. Byldyes veu y’n 19ves kansvledhen dhe junya’n dre yn Tavistock gans Kay Morwellham war an Dowr Tamar, le may feu karg kergys yn gorholyon. Y’n jydh hedhyw an dowrgleudh yw devnydhyes dhe brovia dowr rag an dredanva hydro-tredanek dhe Gay Morwellham. Rann a Ertachva an Bys Tirwedh Valweyth Kernow ha Dewnens West yw an dowrgleudh.

Arctotherium yw genas difeudhek a arth dhyworth an Pleistocene nans yw 1.2 milvil bledhen dhe nans yw 11,000 bledhen. Yma seyth eghen, Arctotherium angustidens, Arctotherium bonariense, Arctotherium brasilense, Arctotherium latidens, Arctotherium tarijense, Arctotherium vetustum hag Arctotherium wingei, ha trigys ens yn Amerika Dheghow.

Gwehelog Fawr yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (SO30SE78). Yma hi 21.4 mildir (34.5 km) dhiworth Kardydh ha 119.3 m (192 km) dhiworth Loundres. 485 o braster an poblans yn 2011, ha 54 (11.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Llyswyrny yw tre yn Casnewydd, Kembra; (ST38NW84). Yma hi 11.7 mildir (18.9 km) dhiworth Kardydh ha 121.5 m (195.5 km) dhiworth Loundres. 11428 o braster an poblans yn 2011, ha 1028 (9%) a wodhya kewsel Kembrek.

Wosa an penn-hyns-horn dhe ygeri dhe Bere Alston yn Dewnens, linen-junya a ygeris a-dhyworth ena dhe Galstok ha'n hyns-horn a eksistyas veu treylyes dhe geyj savonek. An hyns-horn nowyth a ygeris avel linen-trethysi yn 1908. Ha hensi-horn powek ow pos deges y'n 1960ow, rann a'n Hyns-horn Moon Kernow Est veu gwithys rag gwitha junyans ynter Aberplymm ha Dowrgonna. Ygerys yw an rann na y'n jydh hedhyw hwath.

Yma dew eghen kemmyn a dhowrgleudh y'n Ruwvaneth Unys; dowrgleudhyow-gorhel, rag skathow brassa ages lestri po gorholyon-kruws, ha dowrgleudhyow-ynn, rag skathow-ynn ha skathow-hir. Y hyllir ranna'n dowrgleudhyow-ynn yn lower a eghennow erel, ow komprehendya: dowrgleudhyow efan ha dowrgleudhyow skath-keryn.

Brassa Keskowethyans Kledhrennow an Ruwvaneth Unys yw an Keskowethyans Kledhrennow Dewnens ha Kernow (Devon and Cornwall Rail Partnership). Grondyes veu ev yn 1991 dhe avonsya devnydhyans ha gwellheansow an hensi-horn powek yn Dewnens ha Kernow ha dhe avonsya an leow servyes rag dhe wellhe an ekonomieth leel.

An Mor Karib yw mor trovannel ow kul rann a'n Keynvor Iwerydh, soth-est a Gammas Meksiko. A-dro dhodho yma Amerika Dheghow, Amerika Gres, ha'n Antillys. Enep an mor yw a-dro 2,754,000 km².

Llanelltud yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH71NW38). Yma hi 93.4 mildir (150.4 km) dhiworth Kardydh ha 181.8 m (292.6 km) dhiworth Loundres. 500 o braster an poblans yn 2011, ha 287 (57.4%) a wodhya kewsel Kembrek.

Galisi po Galisa (henwys Galiza po Galicia y'n taves teythyek) yw kemmynieth omrewl yn north-west Spayn. An keynvor Iwerydh usi dhe North ha West an pow; y'n Est yma Asturya ha Leon (rann a gemmynieth Kastil ha Leon) yn Spayn; ha dhe'n Soth yma Portyngal.

An istori a valweyth war amalow Bre Garn a dhedh delergh dhe'n osow kres ha remenans a hwelyow stremya-sten a-varr a dhur ogas dhe fenten an Dowr Seythyn war amal Bre Garn. Yn 1836 begh golusek a gober veu trovyes war amalow soth an vrenn.

A yw kynsa lyther an lytherennek Kernewek hag a'n lytherennans romanek dre vras. Hi yw an kynsa bogalenn keffrys. War-lergh A Grammar of Modern Cornish gans Wella Brown, hanow an lytherenn A a via leverys 'a'. An lytherenn ma a via an moyha menowgh yn Kernewek Kemmyn herwydh unn studhyans servadow.[1]

War-lergh David Nash Ford,[1] tas Tewdar o Hoel Veur, noy an myghtern Arthur. Tewdar o divroys a'y wlaskor Kernow Vyghan yn Breten Vyghan gans Macliau, myghtern Venetens, hag ena selya y vyghternses yn Pennwydh ha Kerrier. Yn 577, Tewdar a fethas Macliau mes gasa y vreur Weroc war dron Venetens.

Wosa trygh Breten Vyghan, Massen a fethas y eskar chyf, Gratianus, ogas ha Paris. Y ladhas Gratianus ow fia orth Lugdunum (Lyon) 25es a vis Est, 383. Massen a fesyas Valentinianus II a-dhiworth Rom bys Theodosius I. An bennsita a emperoureth Massen o Augusta Treverorum (Trier) yn Bro Gall. Emperour kerys gans an werin o ev, spit dhe bersekutyans gorthkryjygyon ganso.
Diwysyans hengovek an dre yw pyskessa, hag yma re lestri pyskessa hwath. Orth niveryans 2001, poblans plyw Lannwedhenek o 3 162 a drigoryon.¹ Y hyllir tretha a-dreus an Kammel. A-dhia 1899 bys 1967, linenn hyns-horn a gevrenna Lannwedhenek dhe Vosvenegh ha Ponsrys; y'n dydhyow ma, an linenn ma yw hyns rag kerdhes po diwrosa ryb an avon.

Geryes da yw an Goel "Hobihors" rag Kalann Me.[1] An goel a dhallath Nos Kalann Me, pan gan tus an dre "kan an myttin". Morow, y lennir an dre a lasneth ha gorra bleujyow a-dro dhe welenn Me.

Reyth Hensi-Horn Skav o passyes yn 1896, ha'n PD&SWJR a hwithras an possybylta a junya linen an HMKE gans linen y honan avel hyns-horn skav. Possybl o hemma, ha Reyth an Hyns-horn Skav Bere Alston ha Kallstok o grontyes yn mis Gwynngala 1900. Geyj an hyns-horn o dhe remaynya 3 tros-hys 6 meusva (1,067 mm) ha nyns o an leven-goleder prenys dres an reyth.

Bryngwran yw tre yn Ynys Môn, Kembra; (SH37NW95). Yma hi 135.3 mildir (217.8 km) dhiworth Kardydh ha 220.2 m (354.4 km) dhiworth Loundres. 857 o braster an poblans yn 2011, ha 597 (69.7%) a wodhya kewsel Kembrek.

Kentrevogyon an wlas yw Pow Belg, Luksembourg, Almayn, Swistir, hag Itali y'n howldrevel; ha Monako, Spayn hag Andorra y'n soth. Yma Pow Sows (ha Kernow) a-dreus an Chanel.

Almayn (Almaynek: Deutschland) yw repoblek kesunys yn Howlsedhes Europa. Yma dhodho amal gans Denmark y'n kledh, gans Pow Chek ha Poloni y'n howldrevel, an Swistir hag Awstri y'n deghow, ha Pow Frynk, Luksembourg, Pow Belg ha'n Iseldiryow y'n howlsedhes. Berlin yw an bennsita.

Mis Methevin 2003 an hyns-horn a wrug ystyn dhe dre Lannberis gans gorsav nowydh ogas dhe worsav Hyns-horn Menydh an Oodhva. Yma'n pennworsav dhe Gilfach Ddu ha derworsav lemmyn rag an Gwithti Kenedhlek Legh ha Kastell Dolbadarn.

Hwarvedhyansow an nessa rann yw haval dhe'n re yn Historia Regum Britanniae gans Geoffroi a Venow. An Myghtern Arthur a gemmer omaj gans myghternedh lies bro. Mes an Emperour a Rom a vynn diwedha anserghogeth Vreten Veur. Y'n vresel ow sywya, Moddras a dhemmedh an vyghternes Gwynnever. Dhe Arthur war nuk yn kormeuledhek, bysi yw omladh y noy fals ev.

Yn 2015, yth esa nowodhow a-dhyworth Governans Westminster bos Kernow ow tegemmeres galloes nowydh y'ga mysk galloes may hyllo an konsel restra an kyttrinyow ha'n arghans Europek dhedha.

Dihaval o an Vresel Yeyn dhyworth breselyow erel a-ban nag esa batel dhidro ynter an dhew barti, kynth o batalyow omledhys dre bartiow erel. An Statys Unys ha'n URSS a gesstrivya der aga displegyans hag askorrans arvow nuklerek. Yth esa own rag an possybylyta an Vresel Yeyn dhe dhos ha bos bresel nuklerek, mes ny dho.

An Wyrghes yw arwoedh steroriethek ynter an Lew ha'n Vantol. Yn sterorieth an Howlsedhes, yma'n arwoedh ma ow talleth an 23ns a vis Est ha diwedh an 22ns a vis Gwynngala. Yn sterorieth Hindou, war an par arall, termyn an Wyrghes yw 16ves Gwynngala bys 30ns Hedra.

Yma Hyns Kammel, keryes da gans kerdhoryon ha diwrosoryon, ow talleth orth Keybridge hag owth holya glann est an Kammel bys Bosvenegh kyn' treylya rag sywya linenn an hyns-horn kyns war lann soth dre Bonsrys dh'y dhiwedh yn Lannwedhenek.
1947 (mis Est), anserghogeth Eynda ha Pakistan. Y'n deg blydhen warn ugens ow sywya, an vrassa rann a drevesigethow europek yn Asi hag Afrika a waynsa aga anserghogeth

Wosa an vresel, ev a junyas Parti Gweythoryon Almayn (Deutsche Arbeiterpartei po DAP). Wosa diw vledhen, ev a dheuth ha bos hembrenkyas an Parti hag a'n dashenwis Parti Gweythoryon Almaynek Socyalydhek Kenedhlek (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, berrheans NSDAP). Hemma a dho ha bos aswonnys avel Parti Nazi. Yn 1923 Hitler a assayas kemeres gallos a wovernans Repoblek Weimar yn coup, mes y fyllis hag ev a veu karherys, may skrifas y lyver Mein Kampf ('Ow Gwynnel').

War 9 mis Est 1869 kompani nowyth, an Hyns-horn Kelliwik ha Kalstok (Callington and Calstock Railway), a recevas Reyth an Senedh dhe dhrehevel hyns-horn war gweythyow an kompani Bre Skowl. Yth esa chatel a £60,000 dhe'n hyns-horn gans powerys-chevisya a £20,000. Ogasti 8 mildir (13 km) o an hyns-horn dhe vos ha nyns esa karyans-trethysi gesys. An kompani a brenas an kayys yn Kalstok ynwedh ha'y wellhe.

Y'n kynsa rann a Vywnans Ke, yma Sen Ke (po Keladocus) ow tefendya y fydh kristyon erbynn an Myghtern Tewdar (Teutharus). Sen Ke a dhiank a brison an myghtern hag a wra marthusyon erell.

Linen hyns-horn moon a-varr yn Kernow o an Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas. Ev veu ygerys yn 1825 ha veu byldyes rag karga eskorrans an balyow kober y'n arenebedh Pluwwenep dhe'n porthvaow war an Heylyn Restrongos yn kever Deveryon, ha rag dria glow yn-bann avel keunys rag an jynnow balweyth; diwettha ev a garyas tymber rag jistys pytt ha glow rag chiow.

An 5es kansblydhen o spys a amser ow talleth an 1sa a vis Genver 401 hag ow tiwedh an 31ns a vis Kevardhu 500. Yma lies tus owth usya an lavar ma gans an keth styryans ha'n blydhynyow 400, h.y. an prys a-dhia 400 bys 499.

Hyns-horn ethen kledhrennow kul yw an Hyns-horn Enys Vanow (Manowek: Raad Yiarn Vannin, Sowsnek: Isle of Man Railway) a jun Douglas gans Castletown ha Port Erin war Enys Vanow. 15.3 mildir (24.6 km) hir yw an hyns-horn geyj 3 tros-hys (914 mm). Ev yw remenant a rosweyth 46 mildir (74 km) a hensi-horn a servyas an trevow a Peel y'n west ha Ramsey ha Foxdale y'n north. Perhennys yw an hyns-horn gans an Tynwald, governans an Enys Vanow, hag ev a wra devnydh a gochys ha lokomotyvyow gwreydhek.

Llan-gwm yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (SO40SW50). Yma hi 21 mildir (33.8 km) dhiworth Kardydh ha 116.7 m (187.8 km) dhiworth Loundres. 432 o braster an poblans yn 2011, ha 23 (5.3%) a wodhya kewsel Kembrek.

Ny yllas an gobrenoryon nowyth balya an unn mynsow avel Taylor hag yn 1840 budhow an hyns-horn a godhas gans 20% kynth esa moy a donasow karyes.

Yth esa dewisyansow dhe'n Kuntelles yn 1999, 2003 ha 2007. Lavur a wre governya warbarth gans an Livrolyon Werinel a-dhia 1999 bys yn 2003; heb keskelmysi bys yn 2007; ha warbarth gans Plaid Cymru a-dhia 2007.

The Mystery of Edwin Drood (Kernowek:An Kevrin a Edwin Drood) yw an romans finek gans Charles Dickens mes didheu yw. Dyllys veu kynsa rannow an lyver ma yn 1870.
Yn Breten Veur, tus katholik a veu persekutys wosa reyn Maria Tudur, ha Jamys VII a gollas y gurun rag own y fydh katholik an deylu ryal. (Y'n keth oes, gwlaskordhow katholik a bersekutya Protestans ynwedh, r.e. yn Spayn ha Pow Frynk.) An Eglos Katholik a besya krev yn Wordhon, yn despit dhe bersekuytans, ha rag henna y tannvenis trevesigoryon protestant dhe'n ynys yn termyn Elizabeth I.

1213-1237 Pierre de Dreux (a dhemmedhis Alix a Thouars); helwys « Mauclerc »; "bayli" a dhugeth Breten Vyghan; merwis yn 1250; fr: Pierre, br: Pêr)

Mayotte yw département d'outre-mer ha région d'outre-mer y'n Keynvor Eyndek. Pow Frynk a's rewly avel diredh, mes Repoblek an Komorys a jallenjy an studh na.

Yth esa bugeleth i’n keth pow-na hag y i’n gwel ow qwetha aga flockys dres an nos. El an Arlùth a dhysqwedhas dhedhans ha glory an Arlùth a wrug dywy oll adro, hag own brâs a’s teva. Ha’n el a leverys dhedhans, “Na berthowgh own; rag merowgh, yth esof ow try dhywgh messach a lowena vrâs rag oll an bobel; rag hedhyw re beu genys dhywgh in cyta Davyth Sylwyas, hèn yw an Arlùth Crist. Ha helma a vëdh sin ragowgh: why a gav an flogh bian maylys fast gans lysten hag ev a’y wroweth in presep.” Ha dystowgh y feu gwelys warbarth gans an el nyver brâs a lu nev ow praisya Duw hag ow leverel, “Glory dhe Dhuw avadn ha wàr an norvës cres dhe’n re-na usy orth y blesya!”

Caldicot yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST48NE55). Yma hi 19.4 mildir (31.3 km) dhiworth Kardydh ha 113.1 m (182 km) dhiworth Loundres. 9278 o braster an poblans yn 2011, ha 984 (10.6%) a wodhya kewsel Kembrek.

Diskwedhys yw an or ynter Kernow ha Pow Sows yn kres an avon war mappaow hedhyw, mes an Myghtern Athelstan a settyas an or ynter an dhiw vro orth glann sowsnek an avon y'n 10ves kansblydhen. Ny veu ervirans Athelstan chanjys gans lagha vydh a-wosa, ha rakhenna y hwelir bos an avon kowal rann a Gernow.

Prederys avel an gorthyp veu hyns-horn ha Kompani Strothys Hyns-horn Tamar, Bre Skowl ha Kelliwik (Tamar, Kit Hill and Callington Railway Company Limited) veu grondyes yn 1864. An kompani a vynnas drehevel hyns-horn gejy savonek dhyworth Kelliwik dhe Gellivre ha Kalstok gans leven-goleder rag dhiyskynna dhe'n kay ena. An kompani a recevas Reyth an Senedh war 29 mis Gwynngala 1864. Wosa an drehevyans dhe dhalleth, Reyth an Senedh veu grontyes dhe gompani aral rag drehevel an Hyns-horn Essa ha Kelliwik (Saltash and Callington Railway), esa dhe vos hyns-horn geyj ledan. Yn 1866 an kompani Bre Skowl a recevas reyth nowyth dhe vyldya aga hyns-horn dhe ejy ledan keffrys dhe junya gans an kompani Essa. Mes yth esa bomm arghansek y'n unn vledhen ha travyth moy a hwarva dhe'n dhew hyns-horn.

Rhosllannerchrugog yw tre yn Wrecsam, Kembra; (SJ24NE82). Yma hi 105.8 mildir (170.2 km) dhiworth Kardydh ha 161.6 m (260.1 km) dhiworth Loundres. 9193 o braster an poblans yn 2011, ha 2210 (24%) a wodhya kewsel Kembrek.

Unn mab-meythrin dhodho o Håkon Dha, hag eth ha bos myghtern Norgagh. Y kwitha lys Æðelstán yn kestav gans an gwlaskordhow erell yn Ewrop: y hanter-hwerydh a dhemmedhas eseli teyluyow ryal, ha godrigoryon estren a'n hwila – y'ga mysk Egill Skallagrímsson, testunn a Egils Saga yn Islendek.
Dzhûan Tshei an Hɐr, po Jooan Chei a Horr (Jowann Chi an Hordh yn Kernewek Kemmyn, Jowan Chy an Horth yn Kernewek Unys) yw hwedhel berr an werin yn Kernewek diwedhes. Nicholas Boson hag Edward Lhuyd a skrifas vershyons war an hwedhel ma. Yma tekst Edward Lhuyd yn Archaeologia Britannica (1707). William Pryce a dhyllas an tekst hwath yn Archaeologia Cornu-Britannica (1790) yn-dann y hanow y honan.

Ytho, yth esa fog war gargyans an wooth kober ha sten dhe borth-mor rag dhe's gorhella dhe-ves ha dhe dhria glow dhe'n jynnow-ethen a oberas an balyow esa owth ynkressya. Yn 1809, hyns-tram privedh veu byldyes dhe junya Porthtreth war arvordiryow an north gans an balyow yn kever Pluwdhey ha Skorya, henwys an Hyns-tram Porthtreth ha'n Hyns-tram Poldice diwettha. Awos bos an hyns-tram ha'n porth yn Porthtreth privedh, ny yllsons bos devnydhyes gans perghennow an balyow esa ow kesstrivya.

Hwedhel koth yw Dzhûan Tshei an Hɐr, kuntellys gans Nicolas Boson hag Eduard Lhuyd. Yma mester ow ri dh'y was, Jowann, tri foynt a skians a as dhodho sawya y gothmans ha diank nebes peryllow.

Pen-tywyn yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN20NW65). Yma hi 62.1 mildir (99.9 km) dhiworth Kardydh ha 190.7 m (306.9 km) dhiworth Loundres. 336 o braster an poblans yn 2011, ha 61 (18.2%) a wodhya kewsel Kembrek.

Llanferres yw tre yn Sir Ddinbych, Kembra; (SJ16SE71). Yma hi 114.5 mildir (184.2 km) dhiworth Kardydh ha 172.2 m (277.1 km) dhiworth Loundres. 807 o braster an poblans yn 2011, ha 162 (20.1%) a wodhya kewsel Kembrek.

Y yw an pympes lytherenn war'n ugens y'n lytherennek romanek dre vras hag yn re lytherennansow Kernewek (mes an tressa lytherenn war'n ugens yn Kernewek Kemmyn, ha'n peswara war'n ugens yn Kernewek Unys mar ny niverir I). Hi yw an hweghes bogalenn (pympes yn Kernewek Unys), ha nepprys an ugensves kessonenn ynwedh (etegves yn Kernewek Kemmyn). War-lergh A Grammar of Modern Cornish gans Wella Brown, hanow an lytherenn Y a via leverys 'ye'. Y yw an diwettha lytherenn yn Kernewek Kemmyn (hag yn Kernewek Unys mar ny niverir Z). Yma dhe'n lytherenn ma an keth devedhyans Semitek hag F, U, ha W. An Romanyon a gemmeris an lytherenn ma a-dhiworth an lytherennek Rew rag arwoedhya an sonenn [y] po [ü], a-der [u] hag o arwoedhys gans U.

Llanbedr Dyffryn Clwyd yw tre yn Sir Ddinbych, Kembra; (SJ15NW88). Yma hi 113.6 mildir (182.9 km) dhiworth Kardydh ha 173.8 m (279.6 km) dhiworth Loundres. 771 o braster an poblans yn 2011, ha 239 (31%) a wodhya kewsel Kembrek.

Matharn yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST59SW42). Yma hi 22.9 mildir (36.9 km) dhiworth Kardydh ha 110.2 m (177.4 km) dhiworth Loundres. 1039 o braster an poblans yn 2011, ha 96 (9.2%) a wodhya kewsel Kembrek.

An Pader yw an gologhas aswonnys yn kwell gans Kristonyon. Lyver sans a Gristonyon oll yw an Bibel; yma lyvrow erell degemmerys avel skryptor gans nebes bagasow kristyon, r.e. Lyver Mormon gans eseli Eglos Yesu Krist a Sens Dhiwedhes.
Unn hyns yw an linen gowal hag oberys yw gans unn sett tren pub dydh. Trenow a dhiberth dhyworth kay tri a Worsav Lyskerrys. Wosa an tren dhe dhiberth dhyworth an gorsav, ev a bass an garth-gwara ha dalleth diyskynna dhe Dhibarthva Komm, ow passya yn-dann bonsfordh an Penn-hyns-horn Kernow.

Holt yw tre yn Wrecsam, Kembra; (SJ45SW17). Yma hi 111.1 mildir (178.7 km) dhiworth Kardydh ha 159.1 m (256 km) dhiworth Loundres. 1492 o braster an poblans yn 2011, ha 124 (8.3%) a wodhya kewsel Kembrek.

An rol ma a dhrehevyansow an uhella yn Cincinnati a wradheg tourow ebren y’n cita S.U. a Cincinnati, Ohio der uhelder. Drehevyans an uhella yn Cincinnati yw Carew Tower a 49 leur, hag a omsav 574 ts (175 m) hag a veu kowlwrys yn 1931.

Niverow 6 (Peveril) ha 16 (Mannin) yw y'n Gwithti Hyns-horn Enys Vanow yn Port Erin. Yma jynnow yn leow erel ynwedh. Niver 2 (Derby) yw an unn lokomotyv gwreydhek esa skrappyes.

An HEV a wrug iskowethyans kyttrin yn kres an 1920ow a oberas meur a wonisyow kyttrin an enys. Hemma a weresas an hyns-horn dhe remaynya lesek bys y'n 1960ow.

Hwlffordd yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM91NE01). Yma hi 80.1 mildir (128.9 km) dhiworth Kardydh ha 208.6 m (335.6 km) dhiworth Loundres. 11514 o braster an poblans yn 2011, ha 1682 (14.6%) a wodhya kewsel Kembrek.

Drehevyans eth yn snell ha Reyth an Senedh a'n 25ves mis Me 1871 a asas an kompani dhe janjya y hanow dhe'n Hyns-horn Moon Kernow Est. Parys o an linen yn skon hag ev a ygeris dhe draffik war an 7ves mis Me 1872.

Gorsav govyn yw Tir an Bughes. Yma res dhe drethysi a vynn junya an tren gul sinell kler dhe'n lewyer ha'n tren ow trehedhes; yma res dhe'n re a vynn diyskynna leverel dhe'n gwithyas-tren. Nyns usi trenow dydh Sul yntra mis Du ha mis Me.

Birchgrove yw tre yn Abertawe, Kembra; (SS79NW16). Yma hi 32.6 mildir (52.5 km) dhiworth Kardydh ha 161.1 m (259.3 km) dhiworth Loundres. 7030 o braster an poblans yn 2011, ha 1022 (14.5%) a wodhya kewsel Kembrek.

Yth esa lower a hensi-horn kledhrennow kul yn Kernow bys ha dres an domhwelans diwysyansek, ow komprehendya: an Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas eth dhyworth Resrudh dhe Dheveryon war gledhrennow 4 tros-hys (1,219 mm), ha'n Hyns-horn Bentewyn eth dhyworth Sen Ostell dhe Ventewyn war gledhrennow 2 dros-hys 6 meusva (762 mm); an dhew hyns-horn ma yw hensi-dewrosa y'n jydh hedhyw.

Edward VIves o Myghtern Pow Sows (hag yn titel huni Wordhon ha Pow Frynk ynwedh) a-dhia 1547 bys termyn hy mernans yn 1553. Ev o mab Henry VIII ha'y drysa myghternes, Jane Seymour. Pan esa y oes 9 bloedh, Henry a veu marow hag Edward eth ha bos myghtern a'y wosa. Edward Seymour, Dug Gwlas an Hav (ewnter an myghtern), a wovernya an wlaskor yn le Edward a 1547–1549. Wosa henna, John Dudley, Dug Northumberland a gemmeris an galloes na. Reyn Dudley (1549–1553) a grevhas gnas Protestant a Eglos Pow Sows – kyns henna, an eglos na o "eglos katholik heb an Pab".

Orth Kas Brunanburh o y vudhogoleth vrassa: ena yn 937 y fethas ev an kesunyans hembrenkyes gans Kostennin II, myghtern Alban. Dowr Tamer a wrug ev an or yntra Kernow ha Dewnens, wosa ladhva lies Brython yn Dewnens.