Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
1455 fi 1456tti abuurtonni Xaaliyaanii lama, Alvise Cadamosto Veenisirraa fi Antoniotto Usodimare Jeno'aarraa, kaapiteenii maqaasaa hin dha'amin kan Piriinsi Heenriif hojjatu Poorchugaalirraa dabalatanii Laga Gaambiyaa hordofanii deemun Senegaal daawwatan. Yeruma sana lammummaan Xaaliyaanii kan ta'e Antonio de Noli Gono'aarraa, Piriinsi Henriif hojjachuun odoloota Bijagós qorate, akkasumas lammii Poorchugaal kan ta'e Diogo Gomes wajjin Odoloota Keeppi Veerdee qorate. Antonio de Noli, bulchaa Keeppi Verdee kan jalqabaa kan ta'e (lammii Yuurooppi kan Afrikaa Sahaaraa-gadii keessatti gita bittaan bulchaa jalqabaa ta'e), namoota Keeppi Verdee argatan keessaa nama odloota jalqabaa argate jedhamee fudhatama.

Sirbi Usmaayyoon sagalee isaa laayyoo alalaasaa ture, ummata Oromoo baayyee garaa roraasee qabsoof Kakaase. Bara 1992 erga mootummaan Ce’umsaa diigamteen boodas. Artis usmmaayyoon sirboota siyaasaa ummata Oromoo jajjabeessanii fi hamilee cimsan wallisaa ture.

Atamiin bu'uura wantootaa yoo ta'u garaa walakkaasaa keessaa niwuukilesii yabbuu ta'e qaba. Niwuukilesii kanatti elektiroonota chaarjii nageetiva ta'e qabanitu marsee argama.

Viinsentii Kaappoyaan (p. 148f) mormii guddaa humnoonni impeeriyaalistii yeroo Afrikaa gamboomsuf jedhan isaan muudate dubbata. Olaantummaan teknooloojii too'annoo jala glchuu fi gabroomsu isaan dandeessise. Afrikaanonni bilisa ba'uutti amanan ga'ee barnoonni Yuurooppi qabu hubatan. Afrikaanonni tokko tokko waldaa kiristaana mataa isaanii dhaabbatan. Afrikaanonni yeroo Waraana Addunyaa biyyoota Impeeriyaalistiitif gargaarsa godhaniif ragaan galataa isaanif kennamee kan warra kaanii wajjin walixxee akka hin taane hubatan.

Ahimad Taqii abbaasaa Muhaammad Rashaad fi harmeesaa Maariyaam Ahimadirraa naannoo bara 1942 dhalate. Ahimad kan dhalate Oromiyaa Bahaa, Aanaa Habroo ganda Balballeettii jedhamtu keessatti. Ahimad maqaa warri baasaniif yoo ta'u aqaan qabsoosaa Hundee ture.

Cell biology kessatti, nucleus (plural nuclei; Latin irra Template:''nucleus'' or Template:''nuculeus'', kernel) organelle membraneniin marfamee argamu yoo ta’u kan itti argamus eukaryotic cells bayye kessa. Nucleusiin genetic material DNA molecule irra midhafamani kan protein akka histone wajjin walitti xaxamani chromosome jedhamani ofii kessa qaba. Geneotni chromosome kessatti argaman nuclear genome celli kessatti argaman jalatti argamu. The function of the nucleus is to maintain the integrity of these genes and to control the activities of the cell by regulating gene expression.

Abbaansaa fi harmeensaa walitti aansuun du’aan irraa adda baanaan Baaroon obbolootasaa lamaan Raaheel fi Nagaasaa Tumsaa wajjin mana duwwaa keessatti hafe. Yeroo sanatti obboleessi isaa obbo Guddinaa Tumsaa hojiidhaan magaalaa Naqamtee keessa jiraachaa waan turaniif, qophummaa obboleessasaanii jibbuudhaan dhaqanii bakka jiraatan magaalaa Naqamteetti isa fidan.
Obonboleettii baayyeen buubbee saffisa 110 mph (175 km/h) yookan kan irra xiqqaan deema, akkasumas dagalletti hanga 250 feet (75 meters) fi osoo hin badin maayilii xiqqoo (km baayyee) deemuu danda’a. Haa ta’u malee obonboleettiin tokko tokko buubbeen isaani saffisa 300 mph (480 km/h), dagallen hanga maayilii tokko (1.6km) fi osoo hin badin kiilomeetira hanga 100 ni deema. Obonboleettiin Antaarkitiikaa malee ardii hunda keessatti mullateera, haa ta’u malee baayyinan obonboleettiin USA keessatti mullata. Bakkonni birra obonboleettii baayye qaban Niwuu Ziilaandi, dhihaa fi kibba-baha Awustireliyaa, kibba-jiddu Kanaadaa, kabba-dhihaa fi jiddu Yuurooppi, Xaaliyaanii, kibba-jiddu fi baha Eshiyaa, baha-jiddu Ameerikaa Kibbaa fi kibba Afrikaatti.

3. Yuunibarsiitii Wallaggaa , Kolleejjii barsiisota Naqemtee, Magaalaa Naqemtee, Manneen Barnootaa sadarkaa 2ffaa fi Qophaa’inaa magaalaa Naqemtee fi Yuunibarsiitii Wallaggaa Damee Gimbii, fi Shaambuutti guyyaan WBO Amajjiin tokko barri haaraan 2015 haala baay’ee ho’aa fi hawwannaa uummataa argateen kabajamuu maddee Qeerroo dhabbilee Barnoota olaanoo yuunibarsiitii wallaggaa gabaasan. Sabboontootni goototni dargaggootni Qeerroon barattootni Oromoo walitti dhufuun dungoo halluu diimaa magariisa Diimaa halluu alaabaa ABO qabsiifachuun mudde 31/2014 irraa eegaluun hanga Amajjii 3/2015tti kabajachaa jiraachuu madden keenya Yuunibarsiitii wallaggaa magaalaa Naqemtee irra gabaasan. Seenaa qabsoon bilisummaa Oromoo keessa darbe irratti barnoota gabaabaa waliif kennuun kabajatan, adeemsa warraqsaa FDG jabeessuu fi fincila waliigalaa itti fufiinsan gaggeessuuf marii bal’aa godhachuun barrii bara olola Filannoo utuu hin ta’ii bara warraaqsaati, bara falmaan guddaa fi milkii guddaan itti nu eeggatu waan ta’eef ilmaan Oromoo bakka jirruu hundaa yeroon FDG finiinsinuu amma jechuun dhaamsa dabarsan. Goototni Qeerroon barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaa yeroo guyyaa kana kabajatanitti Gootota qeerroo Yuunibarsiitii Jimmaa fi amboo waliin walitti fufeenya cimaa fi wal hubannoo guddaa waliif dabarsuun ibsame jira.
Akka Dhahaa Booranaatti, waggaa haaran ji'a Bitootessaatti gaafa guyyaa "Bittaa Qaraa" jalqaba. Kunis yeroo addeessi baatin urjii Lamii wajjin mul'atedha. Kana booda, Dhahaan Booranaa maqaa guyyoota ji'aa calluma jedhee hordofuudhan amma ji'i kun dhumutti deema. Ji'i itti aanu yeroo addeessi baatin urjii Busan wajjin baatu jalqaba. Kunis erga ji'i Bitootessaa jalqabee guyyaa 29.5 booda kan uummamudha. Haa ta'u malee, maqaan guyyoota ji'aa 27 qofa waan ta'eef, guyyoonni ji'a keessa jiran odoo hin dhumin maqaan guyyaa dhuma. Kunis adeemsuma dhahichaati. Guyyoonni hafan maqaa jalqaba ji'arratti fayyadaman irra deebi'uun dhuma ji'aatti fayyadamu. Kunis ji'oota hunduma keessatti tokko yoo ta'u amma urjiin dhahaa fi addeessi waliin dhufanittii jalqa ji'arratti guyyaa lamaa fi sadi'i gidduutti darbuu danda'a. Ji'i inni sadaffaan yeroo addeessi baatin Bakkalcha wajjin baate jalqaba. Adeemsi kun ji'oota ja'an jalqabaatif urjoota hafan wajjin ittuma fufuun kan deemu ta'a. Urjiin dhahaa kun ji'a ja'an hafaniif Oromiyaa keessatti sirumayyuu hin ba'ani. Kanaafuu, jalqaba ji'oota kanaa urjoota dhahaa odoo hin fayyadamin addeessuma qofa ilaalun murteeffama.

UEFAn akka bulchaa biyyotta walitti qabamanit, European Commission wajjin wal-dhabii qaba turee. Waggotta 1990 jiraan kessatti UEFAn waan mirgaa television fi akkasumas Bosman ruling (wali-daldallu) irra kan ka'e serra Europe wajjin dhaquf jijjirama gudda gochu qabdi ture.

Ummatni Oromoo hiraara irra gahaa jiru keessaa bahuuf abdiin isaa qabsoo bilisummaa ABOn durfamu akkaa tahe ifaa dha. Ummatni Oromoo ABO kan abdatuufis dantaa ummata Oromoof kan dhaabbate tahuu fi falmaa QBO keessatti haqa ummata Oromoo dhugoomsuu keessatti wareegama ulfaataa baasuu hubatuu irraa ti. Bara haaraa kana keessatti abdii fi hawwiin isaa guutamee walabummaa isaa akka gonfatu dandeessisuu keessatti ABOn qooda irraa eegamu gumaachuu irraa kan booda hin jenne tahuu mirkaneessaa, kana guuttatuuf harka wal qabannee tokkummaan haa kaanu jedha.

Aanan Ada’aa Bargaa aanolee naannoo Oromiyaa keessaa tokko yoo ta'u Godina Shawaa Dhihaa keessatti argama. Aanan Ada'aa Bargaa karaa kibaa aanaa Walmaraatin, karaa kibba-lixaa aanaa Ejereetin, karaa dhihaa aanaa Meettaa Roobitiin, fi karaa kaabaa fi bahaa Laga Mogoriin daangeffamee argama. Magaalota aanaa kana keessaa jiran kan akka Incinnii, Mogor, fi Reejjii isaan muraasa.
Baatirii eeggataan (reserve battery) addaan diiggamee (akka humna hin kennine godhamee) yeroo dheeradhaaf kaawwamuu danda'a (tarii waggoota dheeraaf). Yeroo barbaaddamu, baatiriicha walitti deebifama (fkn elektiroolaayitii itti dabaluu); tokkicha walitti deebifamnaan, baatirichi chaarjii ta'e hojiif qophii ta'a. Fakkeenyaaf, baatiriin fiyuuzii qawwee elektiroonikiin hojjatuu irratti itti fayyadaman, qawween yeroo dhuka'e ka'u: safisni sun haguuggaa elektiroolaayitii cabsuun baatiriin sun akka ka'u godha, kunis sarkiyuutin fiyuuzii anniisaa akka argatu godha. Baatiriin eeggataa yeroo dheera erga kuufamanii booda (waggaan kan lakkaawwamu), baayyinaan umurii gabaabaaf qofa (sekendii ykn daqiiqaa) akka hojjatu godhameet saxaxama. Baatiriin bishaanin kaafamu, meeshalee qorannoo garbaa ykn meeshaalee waraanaa yeroo bishaan keessa seenan akka hojjatu godhu.

Baatiriin aannisaa keemikaalaa qajeeltodhaan gara anniisaa elektirikiitti jijjiira. Baatiriin seelii vooltaayik muraasa of keessaa qaba. Seeliin tokkoo tokkoonsaa walakkaa-seelii lama qaba, walakkaan-seelii elektiroolaayitii elektirikii dabarsu fi anaayonii fi kaatayonii of keessaa qaba; kunis karaa siiriyesiin walqabata. Walakkaan-seelii tokko elektiroolaayitii fi elektiroodii nageetiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti anaayoniin (ayoonota chaarjii nageetiva ta'e qaba) itti godaanu; walakkaan-seelii kan biraa ammoo elektirolaayitii fi elektiroodii poozatiiva ta'e qaba, elektiroodii kanatti kaatayooniin (ayoonii charjii poositiiva ta'e qabu) itti godaanu. Walnyaatinsi redksii baatirii kana humna maddisiisa. Kaatayoononni yeroo baatiriin chaarjii ta'u kaatodii irrattii ni hirrifamu (elektiroonin itti dabalama), anayoononni ammoo yeroo dischaarjii ta'u anoodii irratti ni oksideeffamu (elektiroonin irraa fudhatama).

Dabalataan, paarkin kun sanyii Itoophiyaa keessa qofa jiran keessa dhibbantaa 26% qabata, kunis qaroo tokko, hilleentii tokko, bineensa horii fakkaatu tokko (bovid), sanyii ilkaan rigoo saddeetii fi tuqaa guddaa kan addunyaa kun qabdu marti achitti argamu. Akkasumas, amfibiyaanota hedduu kan achi qofa jiraataniifi baayyee hinargamnes jiru, reptaayiloonni lama kan Baale keessatti qofa argaman nijiru.

DaimlerChrysler Motors Company LLC, achiin diqqo turee immo kan Chrysler Holding LLC jedhamu,kuni konkollatta midhasitotta America yoo ta'u, kan kophatti ofiin konkollatta midhagsu jalqaban immo bara 1925t. Yeroo bayye maqaan ittii wamamu Chrysler Group jedhame wamama.

Yeroo ammaa, meeshaaleen elektirooniksii baayyeen elektiroonii too'achuuf ruuqolee semiikondaakteriitti fayyadamu. Qorannoon meeshaalee semiikondaakterii fi teeknoloojii wal qabatuu damee fiiziksii falkaa-jajjaboo (solid-state physics) jedhama, elektiroonik sarkiyuutii rakkoo furuuf jecha sxaxuuni fi hojjachuun ammoo elektirooniksi injineeringi jedhama. Barruun kun elektirooniksi injineeriingii irratti xiyyeeffata.
Bara 2006 G.C tti immoo Pirezidaantii Naannoo Oromiyaa isa 4ffaa ta'ee bulchuu eegale. Ummatni Oromoo garuu Oromummaa isaa waan shakkaniif yeroo duraatiif jibbaa turani. Booda garuu hojiin isaa Ummata Oromoo mararuun hin oolle. Akkuma Ummatni Oromoo hojii isaa jaallateen Wayyaaneen aangoo irraa isa buuftee bakka isaa Alamaayyoo Atoomsaa muudde. Kunis bara 2010 ture. Abbaan Duulaa ummata Oromoof bu'aa guddaa buusera. Baruma 2010 tti immoo Abbaan Duulaa Gammadaa dura ta'aa Af-yaa'ii bakka bu'oota ummattoota Itoophiyaa ta'ee wayyaaneef ergama itti fufe. Ta'us hariiroon inni Obbo Mallas waliin qabu hedduu hin turre.Galatni Abbaa Duula Yoomiyyuu hin irraanfatamuu

Marsiin Batti (Moon) lamma qabdi, kuniis Phobos fi Deimos jedhamni. Lachu diddiqa yoo ta'an, irregular shape qaban. Kunii immo asteroid qabamanii kan 5261 Eureka, Trojan Asteroid Marsii wajjin wal fakkatu. Marsiin illa duwaan lafaa kenna irra ni mulatti. Apparent Magnitude iin Marsii -2.9 ni ta'a, kunis iffa Venus, Batti fi Aduu qofaani mo'attama. Jupiteriin illa namafi iffe haa mulattu malee, iffani Marsiin Jupiter ni calla.

Irreechi Birraa (Irreecha Malkaas ni jedhama) kan raawwatu yeroo ganni xumuuramee seena baatii birraa ykn giddugala ji’a Fulbaana (22-25) keessatti. Guyyaan Irreechaa “Ayyaana Birraa ykn Xaddacha Saaquu” jedhamuunis ni beekama. Iddoon irreechaa, malkaa fi hora guguddoo irratti. Tibba darbe namoonni guutama galaanaatiin addaan citanii turan walarguuf jecha guyyaa kana akka guyyaa gammachuutti fudhatu. Kanaaf Oromoonni malkaa gamaa fi gamanaa walitti bahanii "Mareewoo!... Mareewoo..!” jechaa Waaqa kadhachaa, faarfachaa, galateefachaa gara Malkaa deemu.

Caamsaa 2009tti, Human Genome Sciences eeyyama Biologic License Application qorichaasaa haaradhaaf galchate, qorichi kun raxibacumab kan jedhamu yoo ta'u antiraaksii qilleensa wajjin seenuf yaaluuf tajaajila. Yoo dhukkubsataan antiraaksiin du'e, reeffa sana kobaatti adda baasanii kaa'un jarmiin antiraaksii akka hin baballanne dhowwa. Reeffa awwaaluun ispoorii antiraaksii hin ajjeesu.

Ri'aakshiniin fishiinii hundi bu'aa fishiinii uuma, kunis haftee niyuukilesii atamii kan raadiyoo'aaktiivii ta'e kan ri'aakshinii fishiinitiin addaan cabeti. Bu'aaleen fishiinii baayyeensaa garmalee raadiyoo'aaktiivii (garuu yeroo gabaabaa kan turu) ykn raadiyoo'aaktiivii giddu galeessa(garuu yeroo dheeraa kan turu) dha. Kunis yoo too'atamuu baate fallama raadiyoo'aaktiivii hamaa fiduu danda'a.

Abbabaa Abishuu weellisaa, qabsaawaa fi sabboonaa Oromooti. Abbabaan weellistoota Oromoo baayyee jaallataman keessaa tokko yoo ta'u sirba inni ittin jaalatamu keessaa muraasni ganneen ashamaa (sirba aadaa Jimmaa), gungumi yoona yoona, fi kkf.

Baaroo Tumsaa (1942-1977) sabboonaa Oromoo fi qabsaawa mirga namummaa ti. Baaron kabajamuu mirga Oromootif falmaa kan ture yoo ta'u qabsoorratti lubbuunsaa dabarte.
horsiisee bulaa fi kan taheedha.akkasumas bakkeewwan seena qabeeyyii hedduun kan beekamtudha,.haaluma kaanaan aanaan xuqur inciinnii yerooammaa maqaa oromoo boonsaa DIRREE INCINNII JEDHAMU KAN ARGATTE YOO TA'U.HAAALLIII TEESSSUMA LAFA ISHEE suululu akkasumas ummaanni eshee kan aadaaa boonsaa qabudha.AANAA DIRREE INCIINNII ODAA MATAA ISHEE KAN HIN QABNEE YOO TA'U ODAALEE SHAANAN OROMIYAATTI FAYYADAMTEE SIRNA GADAA KAN GAGGASSIITUDJHA

Waraanni Calanqoo lola loltuu Minilikii fi ummata Oromoo fi Hararii baha Itoophiyaa keessa jiraatan gidduutti bara 1887 godhamedha. Waraana kanarratti namoota baayyetu dhume. Dhumaatiin kuni hanga har’aatti Calii Calanqoo jedhamuun beekama.

Jaarraa 7ffaa kaasee, daldaltoonni Arabaa qarqara bishaanii Siwaahiliitti qubachuu jalqaban, odola Zaanzibaar dabalate. Daldala qaxxaamura-Sahaaraarraan kan ka'e magaalonni Afrikaa Dhihaa muraasni jiraattota Arabaa yoo qabaataniyyuu, biyyoonni akkasii kun akka kolonii ta'aniif kan yaaddame miti, garuu Morookoon Saahel Waraana Morookotiin qabachuu yoo yaalteyyuu, naannoo sana qabachuun saamtee oduma hin turin loltuu ishii akka baastu dirqamte.

Lalisaa <sin Jaaladha,naaf Kaadhimami.> Lalisee <isa Kan Murteessu Anaa Miti,abbaa Kiyya Gaafadhu> Lalisaa <tole Nan Gaafadha> Lalisee <abbaan Koo Wattaadara Ture Kanaaf Sodaattuu Hin Jaalattu,goota Tahii Gaafadhu Gootummaa Kee Muldhisi >

Rukkinni(density) gaazii kanaa tempireecharaa fi dhiibaa ummamaa keessatti hanga 1.98 kg/m³ yoo ta'u, kunii immo rukkina qilleensaa harka 1.53ttin caala. Molokiyuuliin Kaarbon daayi'oksaayidii (O=C=O) boondii harka lama lama ofii keessaa qaba, akkasumas fakkiin isaa dagale tokkoon (linear) dha. Dipole elektiriiki hin qabu. Akka ooksidaayizdi (oxidized) ta'etti (ooksijiinii of keessaa qabutti), gaaziin kun waantoota biraa wajjin dafee walitti hin makamu, akkasumas kan gubachu danda'u miti.

Zarihuun Wadaajoo() weellisaa fi qabsaawaa mirga Oromoo beekkamaadha. Zarihuun wallee qabsoo adda addaa kufaatii sirna fiwudaalaa irraa kaasee hanga ammaatti sirbuun beekkama.

Oo'i yeroo mitteenin boba'u uummamu 55.5 MJ/kg. Boba'uun mitteenii ri'aakshinii tartiiba baayyee qabu dha. Iqu'eeshiniin armaan gadii tartiiba kana kan agarsiisan yoo ta'u bu'aansaanis kana:

Hooggansii qeerroo Bilisummaa Oromoos akkuma jalbultii Amajjii tokko bara haaraa Guyyaa WBO ilaalchisuun ibsa dabarsuun guyyaan WBO bifa adda ta’een akka kabajamuuf qajeelfama dabarseen uummatni fi dargaggootni Oromoo Qajeelfama Qeerroon dabarsee hojitti hiikuun guyyaa WBO bara kana bifa addaan kabajuu hoggansii qeerroo Bilisummaa Oromoo hedduu kan dinqisiifatuu fi Uummatichi dhugaatti Qeerroo waliin hiriiree jiraachuu mirkaneeffachuun Uummata isaa qabatee qabsoo Warraqsaa FDG akka Waliigalatti (National Revolution) Mootummaa wayyaanee angoo irraa fuudhe darbuu qindeessa jiraachuu beeksise!!.
Pirootiinii kompaawondii orgaanikii guddaa yoo ta'an of keessatti immo aminoo asidii qabu, aminoo asidoonni immo akka cancalaa kan walitti qabatanii yoo ta'an, kan isaan walitti qabuus peptide bondii jiddu carboxyl fi amino group (kan dhihoo xaxama aminoo asidii keessa tokkotti argamaniin) walitti qabama. Teessoo fi tartibii aminoo asidii kan pirootiinii keessatti argamanii kan murtaa'u jiinidhan yoo ta'u, kunii immo genetic code kessatti barreeffama. Genetic coden kuni aminoo asidii gosa 20 kan murteessu ta'ulle, kutaan xaxama pirootiinii tokko kan keemikaalan gargar baafamuu danda'u gochaa post-translational modification jedhamunii, kunis osoo pirootiinii kun seelii keessatti hin tajajilamin yookan akka kutaa control mechanisms osoo jiruu godhamu danda'a. Waan tokko adeemsisuf, pirootiinonni adda adda tokko ta'anii hojjachu ni danda'u, akkasumas pirootiinonni walitti dhufanii pirootiin Kompileeksi (protein complex) uumuu ni danda'u.

Walaloo Qur'aana Yaa Obboleeyyan koo islaamaa kabajamtoota hundarraa Mee yeroo teenya maalitti dabarsaa jirra? Koottaa karaa gaarii gara Qur'aana rabbii Yaa Qur'aana rabbii caalaa hundaa olii ☞Maaltu siin dorgoma yaa kalaama rabbii ☞Jechi jechaa olii qur'aanul kariimii ☞Kan hin jijjiiramne hanga zalaalamii ☞Namni isa qara'ee dhugaan itti hojjate ☞Inni hin kasaaru dhugumaan milkaa'e ☞Yaa saamunaa qalbii daawwitii aalamaa ☞Qur'aannif hadiifni bar karaa keenya ☞Kan jala deemnu hanga jiruu teenyaa ☞Qur'aannif hadiifni bar lubbuu teenyaa ☞Qur'aanni ifaadhaa koottaa ni ibsanna ☞Qur'aanni dawaadha koottaa itti wal'aanamna ☞Jabaannee barannee ummata barsiifna ☞Saahaabonni rasuulaa S.A.W Qur'aanarratti dhumanii ☞Seenaa hin dagatamne nuufis dabarsanii ☞Garuu ammaan-tana osoo islaamni lubbuun jiruu Qur'aanni gubame ☞Akka waraqatti fincaanin bahame ⇡Namuu du'a sodaaf jararraa cal'isee ☞Duuti diduu hin taatu seera uumamaati ☞Irra caaltuun du'aa tan amantii ofiiti ☞Bar ilmi namaa waan irratti du'een kaafamaa ☞Yoo qur'aanarratti duute shafa'aa dhaabbatee isatu siif mormaa

Bara 1874 Roontigan Yuunivarsiitii Istiraasbergitti barsiisaa ta'e. Bara 1875, Roontigan Hohenheim, Württembergitti piroofeesara Akkaadaamii Qonnaa (Academy of Agriculture) ta'e. Pirofeesara fiiziksii ta'ee bara 1876 Istiraasbergitti deebi'e. Bara 1879tti, Yuunivarsiitii Giisenitti dura ta'aa fiiziksii ta'ee muudame. Bara 1888, dura ta'aa fiiziksii Yuunivarsiitii Viyuutisbuurgi ta'e, bara 1900 Yuunivarsiitii Muniikitti muudama wal fakkaataa gaaffii mootummaa Baveeriyaatin argate. Roontigan Ayoowaa USA keessaa maatii qaba ture, kanaafis yeroo tokko gara sanatti godaanuf yaadee ture. Muudama hojii Yuunivariitii Kolombiyaa kan Niwuu Yoorki jirutti fudhatee tikkeettii ittiin gara USA deemu kutee ture. Garuu Waraannii Addunyaa I waan banameef yaada isaa jijjiiree Muniik keessatti umurii isaa guutuu achitti dabarse.
Sayyoon barnoota sadarkaa lammaffaa barachuuf bara 1970n gara dhumaa keessa obboleessasaa wajjin gara Finfinnee dhufe. Yeroo kana Sayyoon umuriinsaa 14 ture. Sayyoon yeroo ijoollummaasaa weellisaa ta'uuf yaadee akka hin beekne dubbata. Akka carraa ta'ee Finfinnee naannoo inni jiraachaa ture Kolfee, Orkestiraan Poolisii jira ture. Sayyoon namoota orkestiraa kana keessa hojjatan wajjin suuta suutan hiriyaa ta'a deeme. Isaanis Sayyoon yaalii akka godhuuf gara orkestiraa kanaatti affeeran. Sayyoon yaalii erga godhee booda sagalee gaarii waan qabuuf orkestiraa kanatti dabalame. Orkestiraan Poolisii Sayyoon akka baratuuf gara mana barumsaa muuziqaatti ergan. Achitti Sayyoon dandeettiisaa duraan qabu barumsaan gabbifate.

Ijiiptii fi Veenis odeffannoo kanaaf deebii jibbiinsaa kennan; waliinis, Galaana Diimarratti, bidiruu Poorchugaal kan Indiyaa wajjin daldala jalqaberratti haleellaa banan. Poorchugaal, bidiruuwwan kana bara 1509tti naannoo Di'uutti injifatte. Abuurraa Poorchugaal geggeessituuf dhimma kan hinqabaatin Impaayerri Otomaan Poorchugaal daldala karaa Garba Indiyaa akka guutummaan too'attuuf karaa bane. Warri Poorchugaal qarqaraa garbaa baha Afrikaatti buufatawwan hedduu hundeessan, Moozambiikii kaasee hanga Somaaliyaatti. Bara 1513ttis Eden qabatan.

Qabiyyeen RAM yeroo kompitarri cufame ni bada, garuu qabiyyeen ROM yoomiyyuu hin badu. KM keessatti, ROMn sagantaa addayaa kan BIOS jedhamu yoo qabatu kunis yeroo kompitarri jalqaba ka'u, sirna dalagaa kompitaraa baxxee jabaarraa gara RAMtti fe'uuf tajaajila. Kompitara idaatii (embeded computers) keessatti, kan yeroo baayyee baxxee jabaa hin qabne, mosajjiin barbaachisaa ta'e hundi ROM keessatti kuufama. Mosajjiin ROM keessatti kuufame firmiweerii jedhama, sababiinsaas mosajjii caala haardiweerii waan fakkatu fi. Kuufannoon filaashii (flash memory) garaa garummaa ROM fi RAM gidduu jiru dukkaneessa, yeroo cufamess daataa ni kaa'a garuummoo itti barreesunis ni danda'ama. Kuufannoon filaashii garuu RAM fi ROM caalaa baayyee suuta kan hojjatu waan ta'eef, fayyadamni isaa bakka saffisni guddaan hin barbaachifne keessatti qofa murtaa'a.

Bara 1963, Oromoonni Baalee gabrummaarratti qabsoo eegaaluuf murteessun Jeneraal Waaqoo Guutuu hogganaa godhanii filatani; Adam Jiloo ammoo itti aanaa ta'ee filatame. Baruma kana, Waaqoo fi Adam namoota biroo dabalatanii, leenjii waraanaa fudhaachuuf akkasumas meeshaa waraanaa barbaacha gara Somaaliyaa deeman. Somaaliyaarraa meeshaa waraanaa muraasa erga argatanii booda, gara Baaletti deebi'anii waraana riphxee-loltummaa jalqabani.

Qubsumni Maccii naannoo amma jiraataniitti godhe kun garee guguddaan odoo hin taane garee xixiqqoon kan godhame ture, maqaan gosoota Maccaa ammallee akka maqaa iddoowwaniitti bakka baayyeetti tajaajilaa jira. Ummanni afaan Omootiikii fi Naayiloo-Sahaara dubbatu kan duraan naannoo sana ture jalqaba gabaro (gabbara) yoo godhaman dhawaata garuu gosa Maccaatti makamanii Oromoo ta'an.
„Esparanton“, jaarraa tokkoo ol kantahuu kaasee, bara 1887, afaan hundumaa bukkeetti, deggertuu tahuudhaan, hiree isaa sirriitti eeggatee akka afaan addunyaa guutumaatti dhimma bahuudhaaf wal’qunnamtii namootaa daangaa biyyaa irra darbee ariifachiisuudhaaf waan’taeef, „Esparnto“n kan durattii caalaa tahee argameera. Afaanoota yartuudhaan guutummaa addunyaa walitti dhiheessun fi mala teknolojii haaraatti dhimma bahuunn qofa gahaa waan hintaanef, afaanni kuni akka gaariitti kayyoo waan armaa gaditti yaadaan kaawamee irratti hundeeffachuun barbaachisaa tahuuf akka jiru murtaahe.

Oromoon ummata afaan hortee Kuush dubbatu kan bahaa fi kaaba baha Afrikaa keessatti argaman keessaa isa guddaadha. Odeeffannoon jiru akka ibsutti, ummanni Oromoo akka hawaasaatti Gaanfa Afrikaa keessa waggoota kuma baayeedhaaf jiraacha ture (Prouty et al., 1981). Bates (1979) Oromoon sanyiii durii fi jalqabumaa kaasee naannoo kana jiraachaa turedha, tarii ummattoonni naannoo baha Afrikaa kaan baayyen kan irratti erabamani.

Xilaahun Gassassee(Fulbaana 29, 1940 – Ebla 19, 2009) weellisaa Oromoo beekkamaa fi seenaa wallee biyyattii keessatti weeliisaa baayyee jaalatamaa dha. Bara 1960n keessa, Xilaahuun Itoophiyaa keessatti baayyee beekkamaa ta'e, maqaan "abaa sagalee" jedhamus kennameef. Bara beela 1970n fi 1980n keessaa, Xilaahuun gargaarsaaf qarshii walitti qabaa ture, kunis ummata biratti irra caala akka jaalatamu godhe. Yuunivarsiitiin Finfinnee badhaasa Doktara Kabajaa yoo kennuuf, badhaasa hojii umurii guutuu ammoo gareen Aartii Itoophiyaa fi miidiyaa kennaniifi.

USAtti kan hojjatame ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) kompitara elektironikii kan saganteeffamu kan USA keessatti hojjatame kan jalqabaa ti. ENIACn Koloosesii yoo fakkaateyyuu, Koloosesii caalaa saffisa guddaa kan qabuu fi salphaatti kan jijjiirun danda'amu ture (flexible). Shakkii tokko malee ENIACn meeshaa Tuurin-kompiliitii ture, kanaafis rakkina kuufannoo isaa keessa taa'uu danda'u kamiyyuu shallaguu danda'a. Akkuma Koloosesii, ENIAC irratti sagantaan haalaa keebilii fi iswiichii irratti hundaa'a, kompitara sagantaa kuufame fayyadaman kan booda dhufanirraa baayyee addaani. Erga sagantaan barreeffamee booda, harka namaatin iswiichii fi pilagiidhaan fayyadamuun kompitararratti galchuun ni barbaachisa ture.

Firaansi, biyya Firaansirraa qajeelton bulchaa turte, kunis fedhii fi seera warra Afrikaa odoo hin eegin Firaansif amanamoo ta'uu isaanirratti qofa hundaa'un bulchitoota ramadaa turte. Firaansi Afrikaa keessatti federeeshinii kolonii guguddaa lama hundeessite, Afrikaa Dhihaa Fireenchi fi Iqquwaatoriyaal Afrikaa Fireenchi dha. Firaansi, angaawota ramaddi, seera baafti, akkasumas labsiin korri warra kolonii baase kamiyyuu Firaansin mirkanaa'uu qaba.
Lakkooftuun sagantaa mannee kuufannoo (memory cell) waan ta'eef, shallaga KYH keessatti raawwatamurraan kan ka'e qabiyyeen isaaa jijjiiramuu danda'a. Lakkooftuu sagantaatti 100 ida'uun, ajani itti aanu bakka amma jirurraa 100 gadi fagaatee akka dubbifamu godha. Ajajoonni qabiyyee lakkooftuu sagantaa jijjiiran "utaalcha" jedhamu, isaanis marsaa (ajaja irra deddeebi'ee raawwatamu) fi ajaja otoolaa (kan haalarratti hundaa'ee raawwatamu) raawwachuuf gargaaru.

Antiraaksiin baayyinaan bineensota biqiltuu nyaatan kan manaa fi kan bosonaa qaba; kunis yeroo marga dheedan ykn yeroo afuura baafatan ispoorii kana yeroo liqimsani. Irra caalaa dhiibeen bineensota biqiltuu nyaatan kan qabu nyaata wajjin liqimsuuni. Bineensonni foon nyaatan ammoo irra caalaa bineensota dhibee kanaan qabaman nyaachudhaan qabamu. Bineensonni dhibee kanaan qabaman dhukkuba kana namatti dabarsuu danda'u; kunis foon bineensa dhukkubsatee kanaa nyaachun ykn qaaman wal-tuquun (fkn dhiigni faallame yoo madaa tuqe) ta'uu danda'a.

Bakar Waaree kan dhalate Aanaa Jaarsoo bakka Laga Mixee jedhamutti. Bakar Waaree gumii bultumaa kan Raabaa fi Doorii Baarentummaa kan Addeellee maadheftattee Fugug bulchu keessatti qondaala guddaa Birmajii yeroo sanaa ture. Keessattuu dhaddacha mooraa Fugug kan teessuma man-bultii gorguddoo kudha lamaan Alaa: Nuunnu, Meettaa, Diiramu, Goollo, Buubbu, Abbay, Galaan Abbaadho, Ere, Kaako, Arroojjii, Gutayyu keessatti haala sochii siyaasaa fi hawaasummaa irrattii adda durummaadhaan murtii fi hoggansa kennaa ture.

Yeroo ammaa Afaan Oromoo qubee Laatiniitin barreeffama. Sana dura garuu, hawaasni Oromoo dhihaa fi walakkeesssaa hanga bara 1991tti qubee Gi'iizii fayyadamaa turan. Qubeen Saaphaalloos Afaan Oromoo barreesuuf keessattu baha Oromiyaatti tajaajila ture. Nannoo Oromoonni baayyen Musliima ta'anitti ammoo qubeen Arabaa Afaan Oromoo barreessuf fayyadamaa turan.

Marsiin Spacecraft gosa sadii kessumesu dandettera, kuniis Mars Odyssey, Mars Express, fi Mars Reconnaissance Orbiter kan jedhamanii dha. Kunis planetotta biraa irra adda ishe godha. Laftii kunii Mars Exploration Rover's MER lammafi, kuniis Spirit Rover (MER-A) fi Opportunity Rover (MER-B)fi mana tatterti. Yalli kana fi kanan duraa irratti hunda'unni Marsiin bishan bayye qabachu akka dandettu mirkanessanirru. Yalluma kana irrattii hunda'un Marsiin bishan Fillewa(Amariffa) diqqo akka qabdu mirkaneffamera. Ilalchi Mars Global Surveyor Of NASA godhame akka agarsisutti cabbin fixxe marsii kibban argamu akka digama yokan caccaba jira.

Guyyoo Gobbaa bara 1955 abbaasaa Gobbaa Bulee fi armeesaa Diiramuu Gobbaaraa dhalate. Abbaansaa Gobbaa Bulee haadha manaa lama qaba ture. Haati manaa kan duraa Waareen ilmaan hin qabdu ture. Akka aadaa Booranaatti, yoo haati manaa kan jalqabaa ilmaan hin qabdu ta'e, yeroo haati manaa lammaffaan ilma jalqabaa deessu guddifachaa fudhatti. Akkaataa kanaan Waaren Guyyoo guddifachaa fudhattee guddifte. Kanaaf Guyyoo kan deesse Diiramuu ta'us kan guddise Waaredha. Gobbaa Bulee ofiisanii abbaa Gadaa ta'uun tajaajilaniiru.
Daraatuun, bara 1998 fi 1999 mucaa waan deesseef dorgommii irraa fagaattee kan turte yoo ta’u, bara 2000tti dandeettii cimaadhan dorgomitti deebite. Dorgommii m10,000tin Olompiikii irratti warqee yeroo lammaffaatif kan nyaatte yoo ta’u kunis seenaa dorgommii kanaa keessatti dubartii jalqabaa ishii taasise. Akkasumas, Shaampiyoonaa Qaxxaamura Biyyaa kan Addunyaa IAAFn qophaa’e yeroo sadaffaatif moo’atte. Bara 2001tti dorgommii tiraakii m10,000 Edimentenitti kan moo’atte yoo ta’u kun immoo warqee sadaffaa ishii kan Olompiikii fi kan Addunyaa ture. Walumaa galatti, Daraartuun, medaaliyaa warqee kan Olompiikii fi kan Addunyaa 6 qabdi.

Waa’ee Qabsoo Baalee ti. wa’een Qabsoo Balee yeroo ka’u namonni hedduun osoo hin beekiin ykn osoo beekanii, Qabsoo sana kan dhaamse J/ Jaagamaa Keelloo akka ta’eetti himu. Jaagamaa Keelloo Qabsoo diddaa garbummaa Baalee akka hin dhamisine irraa hubadheera.

Academy Awards kan jedhamu bayyinaan Oscars jedhame kan wamamau, shillimatti bayye barbachisaa jedhamu fi akkasumas ceremony adunyaa kessa bayye ilallamu. Wagga hundaa Academy of Motion Picture Arts and Sciencesiin bara 1929 Los Angeles jalqabe kan kennamu shillimatiin kuni, gossa hojji adda adda kan akka Motion Picture making, acting, directing fi screenwriting fi kennama. Academy awardsiin kuni kan kennamu AMPASiin yoo ta'u, AMPASiin immo akka birro professionalitti ilallama. Bara kanatti AMPASiin misensotta movie marraxanu 5,830 ofii kessa qaba. Kan kessa actorotni misensumma hanga 1,311 (percentii 22)ttin tokkoffa irratti argamu. Wanna miseensotni marraxanii immo kan mirkanessu auditing firm [PricewaterhouseCoopers]] fi warran durra wagga 72ffa kan turanni Price Waterhouse kan jedhamaniin.

Baakteeriyaan kun summii lama kan eksoo-tooksiin(exo-toxins) jedhamuu fi leetaal tooksiin (lethal toxin) jedhaman kan oomishuu yoo ta'u kan nama ajjeessuus summii kana. Doktoroonni du'a dhibee kanaan dhufe adda baasuf tokkoffaa tasa kan dhufe ta'uusaa, fi lammaffaa ammoo dhiiga gurraacha hin itinne kan qaama keessaa karaa uraa adda addaa yaa'un tilmaamuu danda'u. Erga dhukkubsataan du'ee booda, yeroo daqiiqaa muraasa hanga sa'a gabaabaa keessatti, baakteeriyaan antiraaksii baakteeriyaan an'eroobiikiin moo'amuudhaan ni balleessa. Haa ta'u malee, baakteeriyaan antiraaksii kan dhiiga wajiin qaama keessaa ba'e ispoorii jabaataa uumuu danda'a. Baakteeriyaan tokkoo ispoorii tokko uuma. Maaltuu baakteeriyaa antiraaksii ispoorii akka uumu akka godhu amma ammaatti wanti beekkame hin jiru, garuu ooksijiinitti saaxilamuunii fi nyaata dhabuun shoora akka tabatu ni tilmaamama. Ispooriin, tokkicha uummamnaan balleessuuf baayyee ulfaataadha.
4. Yuunibarsiitii Mattuu, Asoosaa, koolleejjii barsiisota Mattuu, fi Gootota Oromoo magaalaa Mattuu,fi Baddalleen dhaamsa guddaa waliif dabarsuun Goototni Qeerroon barattootni Oromoo walitti dhufuun dungoo diimaa magariisa diimaa halluu alaabaa ABO argisiisuu qabsiisuun bifa qindaa’een guyyaan WBO kabajatan. Bakka bu’ootni Qeerroo barattoota Oromoo Yuunibarsiitii Mattuu haala yeroo raafama siyaasaa biyyattiin keessa jirtu irratti illee marii baldha gochuun sochiin warraqsaa FDG uummata Oromoof murteessaa ta’uu fi dhaamsa Oromoon carraa guddaa bara haarawaa kanatti qabu irratti jabaachuun waanjoo garbummaa of irraa buusuuf gamtaan haarka wal qabatnee haa kanuu, WBO’n bakka jiruu hundaa jabaachuu qaba, uummatni Oromoo WBO ijaaruu jabeessuu irratti xiyyeeffannoo addaa akka godhu waamicha dabarsan.

Yaayyaa shanan wantoota shanan Waaqayyoo dachee fi qoolloo irraa uumedha. Seerri yaayyaa shananii kun jireenyaa fi falaasama Oromoo keessatti iddoo guddaa qaba. Fakkeenyaaf Sirni Gadaa kanan bu'uureffame, akkasumas Oromoon manallee yoo ijaaru seera yaayyaa shananii bu'uura godhata, bineeldota nyaatamuu fi hinnyaannellee kanaan addaan baasa ture.

Seelonni elektirookeemikaalaa baayyen uummamaniiru, saxaxaa fi adeemsa keemikaalaa gara garaas qabu; isaanis gaalvaaniik seel, elektirolaayitiik seel, fiyuul seel, filoowu seelii fi vooltaayik paayilii faa dha.
Ur yezh sinek-tibetek eus isskourr yezhoù koukiek-tchinek an norzh eo an tchiroueg (chiru pe chhori) komzet gant tro-dro da 3 774 den (1981) en Assam, Manipour ha Nagaland en India.

Al livour Nicolas Ruyssen (bet ganet en Hazebroek e 1757 ha marvet e 1826 e Katsberg e Godewaarsvelde), krouer kumuniezh menec'h Katsberg (sistersianed-trapisted). Douaret eo bet e chapel an abati.

E Besançon e teuas da vout ezel eus an Organisation communiste internationaliste (trotskour lambertour) a-raok bout unan eus pennoù ar strollad er gêr-se. Emezeliñ a reas er Strollad Sokialour Gall e 1976.

Pemp meneg zo da Lwyfenydd e Levr Taliesin er meulganoù skrivet gant Taliesin da Urien ha d'e vab. Hervezo eo ul lec'h pinvidik, brav bevañ ennañ, ma ren Owain fab Urien, evel ur "bennaeth ysblennydd Lliwelydd".

Charlez X, ganet d'an 9 a viz Here 1757 e kastell Versailhez (Bro-C'hall) ha marvet d'ar 6 a viz Du 1836 e Gorizia (Impalaeriezh Aostria), a oa roue Bro-C'hall ha Navarra etre 1824 betek 1830 goude marv e vreur Loeiz XVIII.

Perzh boutin an holl gefluskerioù dre enleskiñ eo ar pezh a c'hoarvez er gambr-leskiñ : degaset e vez ur meskaj trelosk hag aezhenn, a wasker hag a losker da genderc'hañ gremm kent skarzhañ dilerc'hioù al loskadur, a zo aezhennoù devet ha rannigoù sonnel. Dre drapigoù ez ebarzher ar meskaj er gambr, ha dre dredan pe dre wask en e losker kent e gas war-du ar pod skarzhañ.

Lakaet en doa James Bouillé artizaned eus ar vro da labourat : Tregeriz evel-just (Kerambrun evit ar mañsonerezh, Le Merer evit an ebenouriezh, Le Bozec evit ar c'hizellerezh, Garnuzel ha Lemercier evit an houarnerezh), met Roazhoniz ivez (ar vreudeur Rault evit ar gwer-livet) hag un Naonedad evit an ograou...

Aktion Reinhard (skrivet ivez Aktion Reinhardt) eo an anv bet roet da ziouennañ Yuzevien ha Romed Polonia gant an dud a gase anezhañ da benn, d.l.e. an nazied. N'eo ket sklaer hag eñ ez eo bet anvet diwar anv Reinhard Heydrich pe Fritz Reinhardt, ur penn bras nazi all.

Un diñs a zo un draezenn, dre-vras a vent vihan ha gant ur stumm kubek, evit tennañ un niver pe un arouez en un doare dargouezhek e-touez ur rumm kinnigoù.

Kemm-digemm eo ar c'henglotadur etre an deiziadur-se hag an deiziadur gregorian a implijomp ; bez' e c'hall devezh kentañ ur miz "republikan" bezañ etre an 18 hag an 22 eus ur miz gregorian, diouzh ar bloaz – ur c'heitad eo ar c'henglotadur a roomp amañ eta.

Er c'hornôg da Vor Barents emañ Mor Norvegia hag er reter emañ Mor Kara, en tu all da enez Novaya Zemlya. Gant levezon ar Gulf Stream n'eo ket ken yen dour Mor Barents ha ma c'hallfed gortoz en ur mor ken pell en hanternoz, ha stank eo ar pesked ennañ, dreist-holl ar moru, ha niverus ar besketaerien da-heul. Mourmansk eo ar porzh brasañ war aodoù Mor Barents, hag implijet e vez da borzh-brezel gant morlu Rusia.

2 a viz Meurzh: penn-kentañ filmañ A Hard Day's Night gant ar filmaozer amerikan Richard Lester (izili ar strollad The Beatles evel aktourien).
Er bloavezhioù 1970 e voe lakaet karrbedoù kaset gant kefluskerioù Wankel war ar marc'had : kirri-tan, marc'hoù-tan, kirri-erc'h da skouer. Buan avat e voe paouezet gant ar c'henderc'hañ, abalamour da heuliadoù ar stroñs tireoulel a c'hoarvezas e 1973 – re latous e oa ar c'hefluskerioù-se. Kendelc'her a reas an ti gall Citroën da labourat war ur c'heflusker Wankel/Paschke betek ma voe prenet gant Peugeot e 1980 ; Japaniz a yeas pelloc'h, an ti Mazda o c'hounez ar redadeg 24 eurvezh ar Mañs e 1991 gant ur Mazda 787B (KDE-tro pevar rotor ennañ, 700 marc'h-nerzh/521,99 kW a c'halloud) hag o fardañ ar Mazda RX-816 eus 2003 betek 2012 – 1300 cm3, 238 marc'h-nerzh/177,5 kW da 9 500 tro/mn, met re saotrus hervez reol Euro 5 Unaniezh Europa.

Sardinia e 1964, 1974, ha 1978, aet da Sardigna e 2005 (Sardegna en italianeg, ha Sardigna e sardeg), petra bennak ma vez skrivet Katalonia).

Ar jeneral roman Carausius, a gemeras an titl a impalaer en enez Vreizh ha hanternoz Galia, en IIIe kantved, a oa unan eus ar Menapii, genidik eus Gallia Belgica.

Nac'het e voe distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus Purid-Kintin, Guillaume Huon e anv, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz.

Disheñvel int diouzh an Turduli veteres, ur skourr kar, a veve e-kreiz Lusitania (Portugal) tost d'an aod, er c'hreisteiz d'ar stêr Douro, ma en em veskjont gant al Lusitani. Kar e oant ivez marteze d'an Turdetani.

Ur meskaj strilheoul hag aer a zegaser er bailh dre drapigoù kent e waskañ betek 1,28 MPa d'ar muiañ. P'eo bet gwasket ar meskaj ha p'emañ ar vountell tost da benn ar bailh ez entaner an trelosk dre un eliener a zo maget gant un daspugner ; perzh an eliener eo kas tredan an daspugner (pe ur ganer arall) betek ar voltadur rekis, a zo etre dek mil ha tregont mil volt. Diwar nerzh an darzhadenn e tiskenn ar vountell da gregiñ gant ur c'helc'hiad nevez.

Aesaet e voe ar c'henwerzh pa voe toullet kanolioù bageüs — eus 1805 betek 1842 e padas al labourioù evit kanol Naoned-Brest , gwellaet an hentoù ha rouedad an trenioù.

Da heul al leskiñ e teled an aezhennoù uhel o gwask hag o gwrezverk en ur c'henel un nerzh a vez arloet end-eeun ouzh unan eus elfennoù ar c'heflusker : ur ribouler e KDE ur c'harr-tan, unan eus lavnennoù un droellrod, pe ur gorzenn-erluskañ er c'hefluskerioù dre zazloc'h. Dre an nerzh e vez dilec'hiet an elfenn, an nerzh treloc'hel-se o tilec'hiañ elfennoù all a-benn luskañ ar mekanik en e bezh.

Un istor brudet all a oa erruet gant Arc'himedes: Ur roue en devoa soñjet e oa bet touellet pa soñje gantañ ne oa ket aour rik e gurunenn. Implij a reas Arc'himedes un deorienn diwar-benn dilec'hiañ an dour abalamour d'ar pouez evit kavout penaos e oa arc'hant ar gurunenn-mañ pa oa bet paeet evit aour rik gant ar roue. Goude bezañ kavet penn d'ar gudenn-mañ en e gibell e redas Arc'himedes er-maez en noazh a-dreuz kêr en ur grial "Eurêka!" (kavet em eus!). Brudet mat eo Arc'himedes ivez evit bezañ ijinet ar savoniezh hag ur wikefre dourañ a vez graet Biñs Arc'himedes diouti.
Enez Cola pe Colla (Coll e saozneg) zo un enezenn en Inizi Gall, er c'hornôg da Enez Muile, e kornôg Bro-Skos, dezhi 21 km hed ha 5 km ledander. Ben Hogh eo al lec'h uhelañ. 164 a dud a oa o vevañ enni e 2001.

Thessalia, Θεσσαλία, Thessalía hag e rannyezh Thessalia : Πετθαλία, Petthalia, zo anv un unvez velestradurel eus Bro-Hellaz hag ur vro hengounel zo anezhi abaoe an Henamzer. A-raok Oadvezh teñval Henc'hres e veze graet "Aiolia" eus Thessalia, ha meneget eo dindan ananv-se en Odysseia Homeros.

Buanoc'h eget ar c'hefluskerioù klasel e tro ar re Wankel, peogwir ez eus nebeutoc'h ag elfennoù o c'houzañv an nerzh a vez ganet. Etre 6 500 ha 10 000 tro/mn eo hanren ur Wankel, pa vez 5 500 - 6 000 tro/mn ar muiañ ma c'hall ar c'hefluskerioù boutin gouzañv hep terriñ.

E Jawa emañ kêr-benn Indonezia, Jakarta. Kêrioù bras all zo en enezenn, evel Surabaya, Bandung ha Semarang. Komzet e vez javaeg e kreiz hag e reter an enezenn.

Pep bountell zo endalc'het en ur bailh ma pign ha ma tiskenn bep tro ma vez losket an trelosk. Stag outi ez eus ur vrec'henn a dreuzfurm nerzh monedone ar vountell e nerzh-treiñ dre he zroad a zo e traoñ ar bailh, a zo anvet "karter" hag a c'hall bout un tamm eus ar gambr-leskiñ pe get, hervez an doare KDE. Dre un digor er bailh ez erru an trelosk, dre un digor all ez a an aezhennoù kuit.

D'ar 15 a viz Even 1844 ez a ar maout gant Ferenc Erkel. Ret e vo gortoz ar bloavezh 1903 evit ma teuio Himnusz da vezañ kan broadel ofisiel Hungaria.

Skoazellet e voe gant an daou profed Hagai ha Zec'haria. Deskrivañ a ra Zec'haria Zeroubavel ha Yehoshoua evel "an daou olevad en em zalc'h e-kichen Aotrou an douar a-bezh" (Ze 4, 11-14).

Ballard a guitaas RAF e 1954 hag e tistroas d'ar Rouantelezh-Unanet. E 1955 e timezas gant Helen Mary Matthews hag en em staljont e Chiswick. O bugel kentañ a voe ganet e 1956, hag er memes bloavezh e voe embannet evit ar wech kentañ un destenn skiant-faltazi savet gant Ballard ("Prima Belladonna" he zitl) e niverenn miz Kerzu ar gazetenn New Worlds. Edward J. Carnell eo an den a oa e karg eus ar gazetenn, ha goude-se e kendalc'has da skoazellañ Ballard, hag e lakaas embann tost holl e istorioù kentañ.

Afonso Portugal, Mestr-meur an Ospital (1135-1207), Konestabl ar Rouantelezh ha 12vet Mestr-meur an Ospital; Manuel de Abranches de Soveral considera Afonso, grão-mestre do Hospital, e Fernando Afonso, alferes-mor do Reino, como dois filhos diferentes

Sebadoh a zo ur strollad sonerien a son tonioù rock indie, bet savet e Westfield, Massachusetts gant Eric Gaffney ha Lou Barlow (bet soner gitar boud Dinosaur Jr). Sebadoh a voe e-touez ar strolladoù evel Pavement ha Guided by Voices hag a grouas al luskad sonerezh anvet lo-fi, ur seurt sonerezh indie diazezet war deknikoù enrollañ diazez, peurliesañ gant enrollerien peder roudenn. Kement-se a glever war oberennoù kentañ ar strollad, evel Weed Forestin' (1990) ha Sebadoh III (1991).

Amytornis a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1885 gant ar skiantour stadunanat (a orin norvegat) Leonhard Hess Stejneger (1851-1943).
Kamp-kreizennañ Oranienburg a oa ur c'hamp-kreizennañ a voe savet gant an nazied e miz Meurzh 1933 e-kreiz Oranienburg (Brandenburg) e-lec'h ma oa ur vreserezh ma teue izili SA. Unan eus kampoù-kreizennañ kentañ an Trede Reich e voe. Pa voe diskaret SA ez eo izili SS a reas war e dro (miz Gouere 1934). Betek ma vefe serret ar c'hamp e miz Gouere 1935 e voe bac'het 3 000 paotr ha teir maouez ennañ. 16 den da nebeutañ a voe lazhet gant ar warded, en o zouez ar skrivagner anarkour Erich Mühsam (d'an 9 a viz Gouere 1934). E 1936 e voe savet kamp-kreizennañ Sachsenhausen nepell diouzh Oranienburg.

Kevezerezh a oa etre an div stal, hag a-benn ar fin e voe urzhiet da A. Horch gant al lez-varn kemmañ anv e embregerezh. Dont a reas da vezañ Audi Automobilwerke GmbH.

Muioc'h-muiañ e voe anavezet Audi dre ma oa kirri-tan efedus-tre evit ar redadegoù get ar c'heflusker "14/35 HP" savet etre 1912 ha 1921. Kalz a girri-tan savet a-ziàr hennezh o deus gounezet redadegoù.

Toullañ an teod zo un doare toullgorferezh. Toullet e vez a-dreuz an teod. Hiziv e vez graet en Europa ha Norzhamerika gant toullgorferien a vicher evit plantañ ur bravig e-barzh: a-wechoù ur varrennig graet diouzh se, a-wechoù ur walennig, bras pe vrasoc'h.

Maria Kastilha hag Aragon, pe María de Aragón e spagnoleg, infantez Spagn (1482-1517), a oa merc'h da Fernando II Aragon hag Izabel ar Gatolikez. C'hoar e oa da Izabel Kastilha hag Aragon, infantez Spagn (1470–1498), dimezet da Manuel Iañ Portugal‎.

Rankout a reas Lloyd George kuitaat ar galloud goude enkadenn Çanak e 1922, pa voe darbet d’ar brezel tarzhañ etre Turkia ha Breizh-Veur ha pa gollas skoazell ar virourien. E zilez a roas Lloyd George eus e garg e miz Here 1922 ha kemeret e voe e lec’h gant ar mirour Bonar Law. Dister e voe disoc’hoù ar Frankizourien e dilennadegoù 1924 ha 1929. Daoust ma chomas oberiant Lloyd George evel politiker – e penn ar gostezenn frankizour e oa eus 1926 da 1931 -, ne zeuas ket a-benn da zistreiñ d’ur garg uhel goude-se. Er bloavezhioù 1930 e skrivas War Memoirs ("“eñvorennoù brezel") ha The Truth about Peace Treaties ("ar wirionez diwar-benn an emglevioù peoc'h").

Kemeret e voe 2 500 Lur en ti-post, gant izili eus ar Rezistañs moarvat, d’ an 3 a viz Even 1944, hervez danevell sizhuniek Titouroù Hollek Sant-Brieg .

Ganet e oa e Barnstaple, e Bro-Saoz, skoliet er gêr-se. Pa ziskolias ez eas da labourat da di ur marc'hadour seiz da Londrez; skuizh e oa aet, hervez Samuel Johnson, "of either the restraint or the servility of his occupation", hag eñ distro da gêrig Barnstaple, da vout kenteliet gant e eontr John Hanmer, ar pastor. Ha da Londrez en-dro

Ar glujar zu (Melanoperdix niger), liester: klujiri du, a zo un evn er c'herentiad Phasianidae ahag vev en Indonezia ha Malaysia. Ar spesad nemetañ eo er genad Melanoperdix.

1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol .

Battlefield 1942 : Armoù-kuzh a zo un ouzhpennadur d'ar c'hoari tenn diaz Battlefield 1942 kentañ hini an heulienn Battlefield Serie. An anv orin a zo Battlefield 1942: Secret Weapons of WWII.
Koulskoude e krogas da zistagañ diouzh Walesa pa oa a-enep d’an daol-grenn 1989 a glaske kaout marc'had gant ar re bet e-karg eus ar reizhad komunour. E enebiezh ouzh ar gomunourien zo kaoz en deus kement a zisfiz diouzh ar reizhad kevalaour pa oa ul lodenn vat eus ar re bet er strollad komunour oc'h ober o hent eno dre brenañ an embregerezhioù bras.

N'ouzer ket koulskoude pe e oant Akwitaned, ha kerent d'ar Vaskoned, pe Kelted, ha neuze kerent d'ar Gantabred ha d'ar Geltibered hag euskarekaet goude.

Pozioù ar c'han broadel Himnusz, lesanvet Isten, áldd meg a magyart! ("Doue, bennozh broad Hungaria") zo un azeulgan davet Doue kentoc'h eget ar bobl hungarat, ar pezh na blijas ket da bennadurezhioù Republik Poblek Hungaria (1949-1989).

Pintet eo war ur vri, dreist kêr Eisenach, war lez Koadeg Thüringen. Savet e voe war-dro ar bloavezh 1067 gant ar c’hont Ludwig der Springer (Loeiz al Lammer) hag abaoe 1999 eo bet lakaet war roll Lec’hiennoù ar Glad Bedel gant UNESCO.

Saint Anne pe Saint Ann eo anv Santez Anna e saozneg, hag un anv-lec'h er broioù saoznek, a glot neuze gant Santez-Anna e brezhoneg, ha gant Sainte-Anne e galleg.

Dindan e anv 'Hoel' (anv latin ha brezhonek) e kaver Hywel fab Emyr Llydaw e darempred gant doareoù diwezhañ mojenn Tristan hag Izold e skridoù ar varzhed c'hall hag angl-norman evel Béroul ha Thomas o Brydain.

- Birvilh: Frank Aalbers, Jeremy Birn, Brian Boyd, Stephan Vladimir Bugaj, Dovi Anderson, Brett Coderre, Arik Ehle, Mark Cordell Holmes, George Hull, Todd Krish, Bruce Kuei, Victor Navone, Raphael Suter, Rob Duquette Thompson, Jeremy Vickery, Stephen L. Wong, Gordon D.B. Cameron, Jiayi Chong, Trent Crow, Simon Dunsdon, Christopher Lee Fowler, Sarah Fowler Deluna, Diego Garzon, Patrick Guenette, Christopher James Hall, Andrew Jimenez, Jason Johnston, Fran Kalal, Paul Kanyuk, Tom Nixon, Brandon Onstott, Evan Pontoriero, Afonso Salcedo, Suzanne Slatcher, Keith Stichweh, Eunkyoung Lee Swearingen, Gaston Ugarte, Bill Watral

1añ a viz Mae 1891: al lu gall a lazhas nav den difeuls a oa o vanifestiñ, eizh anezhe a oa dindan 21 vloaz oad; 35 manifester arall a voe gloazet.

Seán O'Casey (Seán Ó Cathasaigh en iwerzhoneg), ganet d'an 30 a viz Meurzh 1880 e Dulenn ha marvet d'an 18 a viz Gwengolo 1964 e Torquay (Bro-Saoz), zo ur skrivagner saoznek eus Iwerzhon.Broadelour ha sokialour e oa. Kemer a reas hent an harlu da vont da Vro-Saoz da chom.

Er bloavezhioù 1800 e veze difennet d'ar Gomanched implijout o yezh ha kastizet e vezent. Abalamour da se e oa bet kollet ar yezh buan-tre dre ma ne veze ket desket gant bugale an dud bet kastizet evit ober ganti.

Traonienn Erronkari (Erronkariko ibaxa en euskareg, Valle de Roncal e spagnoleg) zo un draonienn e Pireneoù Nafarroa, en Euskal Herria, stok ouzh Aragon hag ouzh traonienn Varetons ( Vath de Varetons en okitaneg) e Bearn, e Bro-C'hall.

Forzh petore KDE a c'hall mont en-dro gant un trelosk aezhennek hep gwall vras a gemmoù : propan C3H8, aezh tireoul liñvennet (ATL) pe aezhennoù naturel enno ul lodenn vras a vetan CH4. Treloskoù bet kenderchet diwar plant a c'haller arverañ ivez, evel ar bevdiesel hag an etanol.