Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Sos cecos sunt unu de sos pòpulos prus pagu religiosos de su mundu, cun unu perchentu de 37% de àteos. Istoricamente est unu pòpulu tollerante e fintzas indiferente subra chistiones chi pertocant sa religione. Sa religione de majoria est su catolitzèsimu, sighit su protestantèsimu cun cunfessiones bàrias.

Cumintzat sa carrera sua fubalenca cun s’echipa de sa bidda sua; posteriormente, in s’istajone 1.966-1.967, est cuntratadu pro duos milliones de francos betzos dae sa Torres, in ue l’impreant de mediucampista. In s’istajone 1.967-1.968, si tràmudat a ue su Bressa in sa sèrie A, sena marcare puntos. In su 1.969, sa Juventus lu cuntratat dae su Bressa pro batorghentos milliones de francos betzos.

Santo Hermano Pedro de San José Betancur, (Vilaflor, Tenerife, 21 Martzu 1626 - La Antigua Guatemala, Guatemala, 25 Abrile 1667) Francescanu e missionariu in Guatemala.

Sa custumàntzia de su zogu dimandat chi unu partezipadore si nche zugat a sa pitzarra, leet unu ghiseddu minore e, cun sas manos in palas de su dossu, lu ponzat a cua a intro de sa manu sua dereta o manca e las cunzet meda bene. In fatu, custu ùrtimu at a mutire unu cumpanzu (su prus mudu) e, porrende-li sas manos, l'at a invitare a intzertare in cale manu est su ghiseddu (est proibidu a chircare de abaidare o apoddigare, s'issèberu devet acontesser peri sa boghe o unu tocamentu lizeri de sa manu isseberada). Si si faddit, isse at a esser imbiadu torra a su seidorzu suo deretu, in su casu contràriu at a esser isse su chi at a dever cuare su ghiseddu e mutire àteros cumpanzos. Su zogu tèrminat a un'ora apostivigada a s'adelantada o cando sos partetzipadores s'istracant de zogare. Su zogadore arreadu cun su ghiseddu in sa manu at a esser su binchidore simbòligu, peroe diat esser ùtile a leare una nota in tempus de su zogu in manera a poder decrarare binchidore su chi apat bardadu su ghiseddu pro prus bias cunsecutivas o, si si preferit, su chi l'apat bardadu prus bias cussiderende sa dura totale de su zogu.

Su genotzìdiu armenu (in armenu: Հայոց Ցեղասպանություն, trasliteradu: Hayots Tseghaspanoutyoun; in turcu: Ermeni Soykırımı) fintzas naradu olocàustu armenu o Մեծ Եղեռն (Medz Yeghern, "Grandu Crìmene") est istada una deportatzione fortzosa de unu nùmeru non determinadu de tziviles armenos, aprossimadamente intre unu e duos millions de pessones (segundu unoc cantas chircas 1,2 milliones), pro òpera de su guvernu de su 1915 a su 1923 de is in s'impèriu otomanu. Su fatu est cunsideradu su primu genotzìdiu de totu su de 20 sèculos.

Comente resurtat in sa Premissa de su libreddu "Sa norma istandard unificada deliberada dae sa cumissione cheret mediare intro de sas variedades tzentru-orientales, prus cunservativas e sas meridionales de s'ìsula, prus innovativas, e est rapresentativa de sas variedades prus a curtzu a sas orìzines istòricu-evolutivas de sa limba sarda, prus pagu esposta a interferèntzias esternas, meda documentadas in testos literàrios, e in foras de sa Sardinna prus insinnadas e rapresentadas in sas sedes universitàrias e in su mundu sientìficu."
Sa Limba Sarda Unificada (LSU) est una proposta de norma iscrita pro sa limba sarda. Sas normas sunt istadas publicadas in su 2001 dae sa Rezione Autònoma de sa Sardinna (RAS), Assessoradu de sa Cultura, cun su tìtulu LIMBA SARDA UNIFICADA / Sìntesi de sas Normas de base: ortografia, fonètica, morfolozia, lèssicu. Sa LSU est su resurtadu de su traballu de una Cumissione de espertos de limba sarda incarrigados dae sa RAS: Eduardo Blasco Ferrer, Roberto Bolognesi, Diego Salvatore Corraine, Ignazio Delogu, Antonietta Dettori, Giulio Paulis, Massimo Pittau, Antoninu Rubattu, Leonardo Sole, Heinz Jürgen Wolf, e Matteo Porru (su segretàriu).

Sa montagna pius alta est su monte Miletto, in su nord de sa regione. Un'àteru monte importante est su Vesuvio, unu de sos vulcanos ativos 'e s'Itàlia.

Sas bìtimas fiant istadas Italia Zambon (41 annos), Sergio Graneris (45 annos), Romolo Zambon (79 annos), Margherita Baucero (76 annos) e Paolo Graneris (13 annos), respetivamente mama, babu, zajos mamencos e frade de Doretta Graneris.

Su Delitala in su 1572 fit postu a presone, chin tottu probabilidade pro disamistade, ma una cummissione parlamentare de su viceré Conte d'Elda in su 1573 lu aìat fattu assòrbere. In su 1583 su frade Agostino Angelo accudìat a su Parlamentu Generale pro lu rappresentare, ma in su 1589 fit torra a presone, custa borta in sutta de s'Incuisitzione chi li aìat postu un'ammenda de 5.600 francos. Che fit essìu dae presone in su 1590 gràssias a s'amicu (e consultore de su Sant'Uffitziu) Giovanni Francesco Fara.

Est cussideradu dae sos reziradores s'ìdolu prus mannu de su Vasco, in ue aiat zogadu pro 21 de sos 22 annos suos comente profissionale, resurtende su mezus goladore de s'istòria de su crube, cun 711 golos, e s'atreta cun su nùmeru prus artu de partidas disputadas, gasi che su mezus bomberi de s'Istàdiu de São Januário, cun 184 golos. Fiat istadu cussideradu, in una botadura intre 240 pessonalidades ligadas a su Vasco amaniada dae su chidàriu isportivu Placar, comente su mezus zogadore de s'istòria de su Vasco. In prus de custu, paris cun Pelé e Rogério Ceni, est s'ùnigu zogadore de su fùbalu brasilianu chi apat disputadu prus de milli addòvios in sa matessi echipa. Dinamita si ponet in craru aguarmente pro esser su mezus bomberi de s'istòria de su Campionadu Brasilianu (190 golos) e de su Campionadu Carioca (279 golos). S'IFFHS l'abàliat comente su de chimbe goladores prus mannu de su fùbalu mundiale in su campionadu nassionale de prima partzidura, cun 470 golos in 758 partidas.

Su radiuistimadore, o radiuamadore, est un'isperimentadore, sena finalidade de profetu, de sos aparitzos e de sas comunicaduras radiufònigas intentadas in s'atzetadura prus ampra de su tèrmine.

Lorenzo Rocci (1869 -1950), grecista, gesuita. Ada iscritu una grammatica grega chi at tentu 39 editziones, e su Ditzioneriu Gregu -Italianu, chi po 40 annos est istadu fortzis su pius usadu in sas iscolas italianas.
Achille Bonito Oliva (Caggiano Salerno, 4 sant'andrìa 1939) est unu criticu de s'arte e teoricu de s'arte italianu, est istadu su chi aiat fundadu sa Transavanguardia. Laureadu in lettere in s'Universidade de Napoli "Federico II", in cussos annos aiat partizipadu a su movimentu culturale de su Gruppo 63. Dae su 1968 insinzat Istoria de s'arte contemporanea in s'Universidade de Roma ""La Sapienza". In su 1973 aiat curadu sa mostra "Contemporanea", chi fit istada allestida in sos parcheggios sutterraneos de Villa Borghese in Roma. S'avvenimentu fit istadu su pius importante relativu a s'arte contemporanea: Aian partecipadu artistas de totu su mundu e si fin misurados cun su tema de sa cultura e sos diversos limbazos: artes visivas, poesia, dansa, informatzione, fotografia, teatru, cìnema. Incussa secustantzia Christo aiat imballadu cun d'unu nylon e funes unu trettu de dughentos metres de sas muras aurelianas. In sos matessi annos ABO aiat criadu su Centro d'Informazione Alternativa, chi fit istada una de sas istitutziones culturales pius attivas in Italia. Medas attividades fin istadas realizzadas in su Palazzo Taverna (in su centru de Roma); b'aiat mostra, performance, dibattitos, e ateru. Fra sos animadores de cuss'istajone bi fin sos artistas Jannis Kounellis, Giulio Paolini, Mario Merz, Sol LeWitt, Gino De Dominicis, Luigi Ontani e ateros meda; sos criticos e istoricos de s'arte: Giulio Carlo Argan, Maurizio Calvesi, Alberto Boatto, Filiberto Menna, Germano Celant.

Po su Buddhismu de is Nikaya est su ciclu de vida a su cali funt custrintus is esseris chi tenint sensibilidadi po curpa de sa conditzioni indisciprinada de sa menti insoru. Ammuntonendi karma negativu is esseris chi tenint sensibilidadi si "cundannant" a una arrenàscida noa de sunfrimentu in unu livellu inferiori de s'esistèntzia (es. in su "rennu arimai" o de is "ispìritus") ammaniendi aici sa probabilidadi de essiri prus fatzilmenti vìtima de is emotzionis trumbulladoras e nci arruiri duncas in unu livellu prus in basciu ancòra de s'esistèntzia. Puru s'ammuntonamentu de kamma (pāli, karma, sanscritu) positivu cumportat una arrenàscida in su ciclu, mancai siat in conditzionis prus a favori, e, de su momentu chi est sa vida atotu ca fait sperimentai su sunfrimentu (castia Cuatru Nobilis Beridadis), sa conditzioni prus bella est cussa de unu abbandonu de su Samsāra (Nibbāna).

In su 1911 aìat publicadu una cantone, La Guerra Tripolina, in ue narat chi sa gherra in Lìbia podet fagher petzi dannu mannu. Aìat isposadu ideas sotzialistas, comente si podet iscumbatare in calchi cantone sua. Una de sas pius fentomadas est A Diosa, nodida puru comente "Non Potho Reposare" e chi aìat intzìdidu Giuseppe Rachel.

A poi sos Romanos faghent unu “terrapieno” chi dae unu montiju affacca permittit de intrare in sa fortezza. Cando intrana agattant sos occupantes tottu mortos, si funt bocchidos po no ruere in manu de sos inimigos. De custu fattu at iscrittu s'istoricu Giuseppe Flavio in Guerra Giudaica.
Gisintredu sa Pulga (in italianu sa Pulce), pro bia de s'istatura sua, incumentzat a giogare a fubalu a s'edade de cuator annos in su Grandoli. Su babbu detzidet de lu fàghere giogare cun is pitzocos de 6 annos e «a sa segunda bòcia aiat incumentzadu a dribblare comente chi tenneret semper giogadu». In su 1995, a oto annos, giogat carchi partida cun sa màllia de su Cenintrel Córdoba, pro dappoi colare a su Newell's Old Boys, ue esordit realizende unu poker de marcaduras. A 9 annos dèbutat in unu campu a 11. A s'edade de 11 annos, l'est diagnosticata una forma de ipopituitarismo (deficienza de secretzione de somatotropina). Su Newell's non chessit a pagare is curas, su River Plate ammusintret interessu in is cunfrontos suos, ma non tenet bastante dinari pro li pagare is curas netzessàrias de $ 900 a su mese e su intresferimentu de su Newell's Old Boys. est tando su Barcellona, pro mèdiu de su diretore isportivu Carles Rexach, a s'interessare a su talentu suo A pustis l'àere bìdidu giogare in unu proent otentu gràtzias a unos parentes in Catalogna e a s'assigurare is prestatziones isportivas de su piselu, torrende·si disponìbile a li pagare is curas, cando s'esseret intresferidu in Ispagna; non tenende a disponimentu de sa carta subra cale iscrìere, Rexach li faet firmare su cunintretu in unu pannutzu de carta.

Su 5 maju, cun is cuator marcaduras signadas in su derby contra de s'Espanyol, arribbat a cuota 72 gol istajonales, istabilende aici su rècord mundiale de gol signados in una sìngula istagione; su pmarcaduradente rècord de 70 marcaduras, sigladu de s'americanu Archie Stark, resistiat de otantasete annos, est a nàrrere de s'istagione 1924-1925; summende custas 72 marcaduras a is 5 sigladas cun sa màllia de s'Argentina, divenit annotamala su giogadore a àere signadu su majore nùmeru de marcaduras in una sìngula istagione intre scuadra e Natzionale, superende su pmarcaduradente rècord de Pelé. Pro su de cuator annos de fila resurtat èsser, annotamala, su capocannoniere de sa Champions League e pro sa segunda furriada Pichichi de su campionadu ispagnolu, cun su rècord de 50 marcaduras, chi li balent sa segunda Scarpa de oro.

E, comente ponet sa Presentada: "Sa norma elaborada podet esser impreada liberamente dae chie si siat, mescamente dae sas aministratziones pùblicas e privadas, ma finas dae sas impresas de onzi casta, dae sos sòtzios, dae sos òrganos de informatzione, etc."

A pustis de Luna Nera sighinti is autoproduzionis, cun sa collaborazioni de etichettas e distribuzionis de su mundu 'e s'autogestioni, ma sempri controlladas in tottus is aspettus de is cumponentis.

Castoro, de sa familia Castoridi, mamiferu rotzigadore: corpu massisu, conca manna, dentes denanti po rotzigare e segare truncos; sos pes desegus prammados po nadare e sos pes denanti cun ungias robustas. Su corpu cobertu de pedde pilosa, prejada. Coa longa e larga (a spatola). Vivet in s'abba e si fraigada tanas o coile cun rattos de arvures e ludu. Nadat bene, ma no caminat bene subra su terrinu. Fraigada digas cun truncos, subra sos rios, inue b'est sa domitta sua. Benit catzadu po sa pedde.
Messi arribbat tando in Europa, paris cun sa famìlia sua, benende agregadu a is formatziones giovaniles de is blaugrana e firmende su suo primu cun-tràidu ufitziale su 1º martzu 2001. S'arribu in Ispagna est annotamala fatzilitadu dae su fatu chi Messi tenneret de is fradiles a Lleida, in Catalogna.

Fintzas dae s'Antigòriu gregu-romanu, e, in maneras diversas in calechisiat tzivilidade, sas pessones umanas ant proadu a cumprender su mundu, siat in una manera ispontànea e finas ingènua, siat in una manera istudiada, chirchende a lu contzetualizare. Prima de s'isboddicu ufitziale de sa sotziologia che disciplina sientìfica autònoma, a su mundu fiant atribuidos caràteres ontològicos, est a narrer ca su mundu fiat redùsidu a s'essèntzia sua (s'òmine a sa 'naduralesa umana', su sòtziu a un'òrdine còsmicu o reliziosu, ec.).

In intro de is làcanas suas s'agatat su massitzu de Peña Cabarga in ue in mesu b'at unu paesàgiu de prados chi s'intensa faina minerària esertzitada in su tempus coladu at trasformadu introduende·nche comente unos montigros chi si sunt formadas dae aremas, artos fintzas 40 metros. Numerosas sunt annotamala sas tuvas naturales o provocadas dae su fraigu de sas minas. Custu territòriu de sas betzas minas faghet parte de su Parque de Naturaleza de Caibáceno, parcu zoològicu in ue bivent lìberos animales de sa fàuna locale o inoghe trasferidos dae totu su mundu.

In su suspu de sos zòvanos, su tèrmine “avertu de recuida” s’impreat pro inditare s’ora de ghirada a domo, imposta a s’avesu dae sos babos o dae sos amparadores.

Crèschidu in su Spilimbergo, s'istrenat in sa Sèrie A cun sa camiseta de sa Frorentziana su 10 de santugaìne de 1.958 in s'addòviu disputadu in Triestu contra a sa Triestesa e bintu dae sos tanados pro 3-1. In s'istajone posteriore, zogat in su Palermu, in ue totalizat 16 presèntzias marchende bator golos. Posteriormente colat a sa Rezana, in ue abarrat tres istajones. Crompit a su Casteddu pro 32 milliones de francos betzos in s'istassione 1.963-1.964 e b'at a abarrare finas a s'agabu de sa carrera, logrende s'iscudete in su 1.969-1.970.

Benit pubricadu in Italia a pustis de su 1983 in su chidàriu Lanciostory, pubricadu dae sa "Edizioni Lancio", a pustis debennidas grupu Eura Editoriale. Est istadu torradu a imprentare in divressos insertos de Skorpio, in su mensile Ristampa Dago e in sa cannaca de volùmenes cartonados a colores Euracomix. Àteras aventuras de su pessonàgiu sunt pubricadas dae su 1995 in su monogràficu bonellide dae edicola Dago.
Su 1º nadale 2009 est elègida Bòcia de oro 2009, cun 473 puntos: s'istàgio in su segundu classificadu, Cristiano Ronaldo (233 puntos), est su prus mannu de s'istòria de su reconnoschimentu istituidu in su 1956 (a s'ùrtima editzione sua in prima de sa fusione cun su FIFA World Player); Messi est annotamala su primu argentinu a nd'èsser onoradu. Su 19 de su matessi mese binchet cun su Barcellona su Mundiale pro scuadra, signende su gol detzisivu in sa finale contra de s'estudiantes e permitende aici a s'scuadra catalana de divenire s'in prima e ùnica in s'istòria de su fubalu a inanellare unu sextuple, overas a primeggiare in totus is ses cumpetitziones ufitziales batalladas in s'annu solare. Duas dies prus tardu Messi est nominadu FIFA World Player of the Year 2009, divenende aici su primu argentinu a retzire tale reconnoschimentu in s'istòria de su fubalu.

Nàschet in Montana de s'acosidu intre sos frùmenes Madison, Jefferson e Gallatin e colat fintzas a si ghetare in su Mississippi a su Nord de sa tzitade de Saint Louis.

S' innu natzionale est unu iscrittu musicale cund un'argumentu patriotticu e, a bortas, relizosu, chi unu istadu natzionale o ente derivadu issèberat de manéra uffitziale comente innu de una comunidade politica particulare.

Idir, paranùmene de Hamid Cheriet (in cabilu Ḥamid Ceryat), est nàschidu in su 1949 , in Algeria, in sa biddighedda de Ait Lahcene, in su chi oe est sa comuna de Beni Yenni, in sa Cabìlia Manna. Est unu cantante, autore-cumposidore-intèrprete e musitzista algerinu de mùsica “Cabila” .

Cun sa fine de sos giuigados, a pustis de su 1420, su sistema de sas curadorìas beniant abandonadu in logu de cussu feudale, ma manna parte de sas regiones chi ispartzint s'isula in die de oe, ndi mantennent sos nomenes.

Su territòriu s'iscerat che una limba de terra istrinta e longa, cun isvilupu de s'uestu a s'estu, inserrada intre is duos frùmenes de s'Àdige e su Po, fintzas a su delta de su Po, ricu de unu pore de rios e rastos de antigos frùmenes. Sa prus parte de is caminos antigas s'agatant in is àrgines, duncas in unu pranu prus artu de su de sa campagna a inghìriu.

Numerosos sunt sos repertos archeològicos chi testimòniant sa presèntzia umana in su paleolìticu superiore. Finas dae sa preistòria resurtant isfrutadas minas de ferru, comente a aiant fatu sos Romanos in su perìodu de sa dominatzione issoro e fintzas in època moderna aiat sighidu s'iscavadura de minerale a pustis impreadu in loco in sas ferrerias finas a su 1989, cando aiat sessadu custa seculare faina minerària e su relativu territòriu fiat istadu sistemadu a parcu zoològicu cun sa creatzione de lagos minores pro sa pisca de sos piscareddos, àreas de ricreatzione e didàticas e de unu habitat chi cunsentit chi sa fàuna locale bivat in istadu lìberu comente cussa importada dae sos chimbe continentes.
Punta Lìzu (in italianu Punta Giglio, in cadelànu Punta del Lliri) est unu promontòriu de carchìna chi bi est in s'òru nord-otzidentale de sa Sardigna in s'Alighera, chi impàre a s'atteru promontoriu (de nùmene Capu Catza) insèrrat su golfu mannu de Portu Conte. De manèra impròpia si li nàrat "punta", ca in realtàde tènet prusaprèstu sas caratteristicas de unu capu pro s'artèsa manna sua sùbra de su libellu de su mare; su nùmene chi tènet, a dòntzi modu, pòdet iscobiàre su fattu chi in cùe bi aìat unu numeru mannu de pràntas de lìzu creschènde arèste. Punta Lìzu est in intro de su zàssu marinu protettu de Capu Catza - Isula Piana. Dae su puntu prus artu si podet miràre tottu su paesàtzu chi inghìriat sa punta. Pro mòre de su puntu istrategicu chi podìat dominare tottu s'area, in sa segunda gherra mundiale s'esèrtzitu italianu e cussu tedescu bi aìan fraigàdu una base antiaèrea: de cussa como bi abbàrrat galu una parìga de casermas, chi si pòden agattàre pèri tottu sa zona e fìn fattas de carchìna pro las pòder cuàre menzus a sos ogros de sos Alliàdos.

Sa 11 austu 2015 binchet sa Super-copa UEFA pro sa de tres bias in carriera. Su 27 austu, s'argentinu binchet pro sa segunda furriada s'UEFA Best Player in Europe Award e sa prima borta su prèmiu pro su mègius gol de s'UEFA Champions League. (su segundu realizadu in sa semifinale de andada contra de su Bayern Mònaco).

Su Cristianesimu est una religiòne monoteista, originada in su I seculu, intzentrada in s'impostu de Gesùs Cristu, e lu riconnoschene comente su Figiu de Deus fattu omine.

Ma sa “torrada discogràfica” sua bera l’amus cun “Identidade” in su 1999, un’album de tributu chi aunit artistas comente a Manu Chao (in A Tulawin), a Dan Ar Braz colende·nche dae Maxime Le Forestier o Karen Mathesom (in A Vava Inouva 2), ma fintzas Zebda, Gilles Servat, Geoffrey Oryema e sa ONB (Orchestre National de Barbès). Idir nche faghet artziare a subra de su palcu cun issu, totu sos artistas chi sustenet un’abertura culturale e mescamente su reconnoschimentu de sas raighinas ètnicas de cadaunu. In su mese de nadale, pro sos duos seros organizados in su Olympia, los torrat a invitare totus e sos prus aclamados sunt istados Frédéric Galliano, su chitarrista Thierry Robin e sa ONB.

In su 1968 su malcuntentu contra su regimene aiat betidu a unu movimentu de reformas chi punnaiat a intrare istitutziones democràticas in intro de unu istadu cun istrutura comunista, in sa chi diat pois pigare nùmene de Beranu de Praga. Su tentativu diat però èssere ismurriadu cun s'invasione soviètica de s'istadu. S'ocupatzione diat durare fintzas a su 1989, annu de sa Rivolutzione de Velludu, cando su regìmene comunista fiat collassadu e fiat formada una repùblica multipartìtica.
In su mese de maju de su 2002, su produtore discogràficu pùblicat e ponet in cummèrtziu Deux rives, un rêve, una regorta de tìtulos de s’artista bèrberu. Inoghe bi fiat sa possibilidade de iscurtare cantzones inèditas e finas iscritas in pare cun artistas de primore, comente a Jean-Jacques Goldman (Pourquoi cette pluie?). Cantzone evocativa de unu disacatu mannu, unu dilùviu chi aiat degolladu sa tzitade de Algeri in su mese de santandria de de su 2001.

Cando si sonat, a su solitu cando bi at una die istitutzionale de festare, si dìat figurare s'unidade e/o rappresentatividade de cussa natzione. Tando si tenet in cunsideru comente unu de sos medios pro chi su cuntzettu de istadu, atteramente astrattu e duncas bastante difficurtosu de pònner a realidade, si podet ozettivare in calicuna cosa de cuncretu.

Fidel Alejandro Castro Ruz ( audio), nàschidu su 13 de austu de su 1926 - 25 november 2016, fiat unu politicu cubanu, abarradu in su podere dae su 1961 a su 2011, addaghi l'est intradu in parte frade suo prus minore Raul pro resones de salude. Politigamente unu marxista-leninista, suta de s'amministradura sua sa Repùbriga de Cuba si fiat fata una ditadura comunista in ue peruna oponidura fiat autorizada, e custa situassione sighit galu oe ch'in su podere b'est frade suo. Suta de su gubernu totalidàriu de Fidel Castro, mizas e mizas de oponidores sunt istados pessighidos, torturados e ochidos.

A custu puntu, si cumitit una filera de erros chi ant a resurtare determinadores: cun s'allugadura printzipale foras de impreu, non sunt allutas sas lughes peri su comutadore ausiliàriu chi s'agatat in palas de sa càssia e sa prozetura no est interròmpida, aguarmente cunforme a su refraigamentu, in su tentativu de limitare su pànigu. Sas cunseghèntzias ant a esser catastròfigas, ca in s'intresolu non serant deretu su perìgulu e petzi cando s'ambiente est imbàdidu dae su fumu unos cantos si nde sapint e leant sa fua, una parte peri s'intrada de manca chi abaidat chirru a sa loza, peroe nemos at a resessire a la sizire, e inoghe s'ant a contare belle baranta mortos; un'àtera parte curret chirru a s'intrada de dereta ch zughet a sos còmodos, dae ue no ant a resessire prus a essire. Àteros ispetadores ant a esser agatados mortos galu seìdos in sos cadirones. Sas bìtimas tenent totus a cumone sa cara innieddigada dae su fumu tòssigu iscadenadu dae su fogu, chi at mudadu s'intresolu in una càmara de gassu.

Prus chi non una entitade fìsica, s'Europa tzentrale est unu cuntzetu geogràficu e culturale, cun una istòria comuna chi dda sèberat dae is àreas a curtzu.
Bernhard Hugo Goetz (Noa Iorcu, 07/11/1947) est un’ameriganu cunnotu pro aer tiradu contra a bator zòvanos chi aiant chircadu de l’isrobare in unu trenu de su metropolitanu de Noa Iorcu, su chi aiat cunzutu sa cundenna sua pro possedimentu illegale de arma de fogu. Nche fiant cròmpidu a simbolizare sa frustradura de sos noaiorchesos pro sa rata elevada de criminalidade de sos primos annos otanta de su sègulu passadu. S’intzidente fiat acontèssidu in Manhattan su 22 de nadale de 1984 e aiat trubuscadu una debate nassionale subra de su crìmine in sas tzidades mannas, gasi etotu che subra de sos lìmites de sa defesa lizìtima.

Sos rios 'e sa Campania no sunt longos meda, e tenent un'andamentu onduladu. Guasi totus si betant in su mare Tirrenu. Sos pius importantes sunt su Volturno, su Sele, su Calore e su Tanagro.

El Paso, chi intre de is bidda de làcana est segunda isceti a San Diego pro populatzione, est posta a fache de sa tzitade messicana de Ciudad Juàrez. Is duas tzitades formant una àrea metropolitana trans-natzionale, cun nòmine de El Paso-Juarez Borderplex, chi ocntat unos 3.045.000 residentes.

Su nòmine de Polèsine est unu faeddu vènetu chi dependet de su latinu medievale pollìcinum o polìcinum, chi cheret nàrrere "terra benatzosa".

In cinesu ada iscritu: Spiegazioni dei principi fondamantali della fede. Est mortu a Pechino e est istadu sepultadu affaca a ateros gesuitas famados in Cina: Matteo Ricci e Adam Schall.

Su kilt est una bestimenta traditzionale, tipica de s'omine in Iscotzia, chi est unu pannu de istoffa fattu cordulare peri su chintu e postu indossu, a manera femenina. In anticorju, su kilt (o, nessi, babbu suo) fit una manta de istoffa longa bastante pro si la ponner a palas, a pustis de la aer cordulada peri su chintu.

Edra (Hedera helix), de sa Familia Araliaceae. Pianta rampicante, chi istrìsciada subra su terrinu si est unu pagu umidu e in su suta buscu. S'attàccada puru a ateras arvures e muros. Fozas birdes, pintirinadas. Calchi ispetzia faghede fiores biancos.

Benit cunvocadu pro sa Copa América 2007, in sa cale s'Argentina benit eliminada in finale contra de su In su cursu de sa cumpetitzione signat duas marcaduras contra de e In manera cumpatìbile cun s'edade, in su 2008 est cunvocadu dae su CT de sa Natzionale olìmpica Sergio Batista pro chertare is Giogos olìmpicos de Pechinu. Su 23 austu balàngiat s'oro olìmpicu, donende a De María s'assist chi cunsentit a is sudamericanos de s'impònnere pro 1-0 contra de sa .

Narat fintzas de èssere una fan de su rapper Eminem e s' at fatu tatuare su nòmene suo in su bratzu ca narat chi l' apet fatu cumpangia cun is cantzones suas in sas dies tristas (mancari imoe su tatuàgiu siat istadu tramudadu in una canaca de rosas).

Sa Universidade Estadual de Feira de Santana, jamada comunemente UEFS, est una universidade cun sa sede in Feira de Santana, in Bahia, in so Brasile.
Messner at iscritu medas libros e, dae su 1.999 a su 2.004, est istadu membru de su Paralamentu Europeu elèghidu comente independente in sa lista de sos Birdes italianos. Est agricurtore e si cunsagrat a sa zestione de su Messner Mountain Museum, unu cumparis museale dedigadu a totu sos aspetos de su monte in su tzentru de sos Arpes, in Bortzanu, Solda, Castel Juval (in ue Messner istat dae su 1.983), Monte Rite (Cibiana di Cadore)) e su Casteddu de Brunico. Est membru onoràriu e medalla de oro de su Clube Arpesu Italianu.

Sas Grutas de Nettunu s'agatant in su promontoriu de Capu Catza chi serrat su golfu de Portu Conte, in su nord-ovest de sa Sardigna. Intrende in sa Gruta s'agatat unu lagu minoreddu. E pustis si poden visitare salas cun istalatites e istalagmites meraizosas. Si podet lompere a sas grutas dae mare, ca s'intrada s'agatat a pagos metros subra su livellu de su mare etotu. E si podet arrivare dae terra, pro mèdiu de una iscala de pius de 600 iscalinas, chi dae s'altu de Capo Caccia calat fintzas a s'intrada de sas Grutas.

Su 22 santandria, durante s'adòbiu bintu dae su Barcellona pro 5-1 contra de su Siviglia, Messi salas a cuota 253 marcaduras in su campionadu ispagnolu, superende Telmo Zarra e divenende su marcadore prus prolifico in s'istòria de sa màssima partzidura ispagnola. Tres dies A pustis, in sa vitoriosa intresferta de Champions League contra de s'APOEL, devennet su giogadore prus prolifico de s'istòria de sa màssima cumpetitzione europea, cun 74 marcaduras a s'ativu. Annotamala, in su mese de nadale s'imponet comente a mègius marcadore in s'istòria de su Derbi Barceloní, in su 5-1 contra de s'Espanyol.

Ant a sighire ispricullitos pro abberguare is reales ispoddios de is fatos. Trigadinu s'incuru de is parlamentares sardos de su tempus, chi a primìtziu no aiant pigadu posidura peruna.

S'annada imbeniente, sa 2006-2007, incumentzat a bellu a bellu a pro more de una noa fèrta, chi lu tenet a tesu de is campos pro tres meses; aende·si ristabilidu, caraterizat s'istagione cun carchi marcadura significativa, intre cale una tripleta contra de su Real Madrid e duos gol chi l'acostant, in su bene e in su male, a Maradona: su 18 abrile 2007, durante sa semifinale de Copa de su Re contra de su Getafe, signat unu gol prètzisu a culu realizadu dae su cunnatzionale contra de s'Inghilterra a is Mundiales de su 1986 in Messico, connotu comente a su gol de su sèculu. Su 9 làmpadas, in unu derby cruciale in sa liga contra de s'Espanyol, signat unu gol cun sa manu, pro tzertos veris prètzisu a sa famada manu de Dios de su matessi Maradona. Sa marcadura est cunvalidada intre is protestas, intzitende medas polèmicas cara a su diretore de gara e cara a s'argentinu matessi, acusadu de antisportividade.

Meda abitadu su Parque de Naturaleza de Cabaiceno siat pro s'interessante ambiente de sasminas betzas siat pro sos numerosos animales chi acasàgiat.

Fonte: Ferdinand de Saussure, Introduzione al 2o corso di linguistica generale (1908-1909), iscritu contivizadu dae Robert Godel, editzione italiana contivizada dae Raffaele Simone, Ubaldini, Roma 1970.
In s'ùrtima domìniga de làmpadas s'acumprit su cuncursu de guidado de romeria, gara gastronomica in sa preparatzione de custu pratu traditzionale de sa comuna de Penagos, cun petza de bigu, patatas, birdura, pisurtzis, antunnas, brodu e binu biancu.

In su matessi modu s'acumprint sas festas de San Vicente su primu de cabudanni a Cabaiceno, de San Pedro Apostol su 29 làmpadas a Sobarzo. Cun carchi diferèntzia sunt sa festa de San Roque su 16 de austu a Cabaiceno cun sa disfilada de bambutzeddos gigantes de cartapesta rapresentantes pessonàgios istòricos o de su logu a chi a fatu si ddis ponet fogu, giogu de su palu untadu (àrbore de sa biga), romeria e de San Jorge a Penagos de su 16 a su 25 de abrile cun giogos, coros, dansas, romeria. A su cumintzu de su beranu a Arenal s'acumprit una festa chi previdet sa beneditzione de sos campos sighida poi de manifestatziones vàrias.

Betulla (Betula) de sa Familia Betulacee. Arvure chi creschede in buscos de montagna. Truncu derettu cun colza grigia cun macchias, cun ratos chi ana fozas no mannas, birdes, cun tenaju longu. Sa fozas tremulana a ogni moida de entu, puru lizeri.

In s’Unione Europea, su DDT est etichetadu cun sa frase de arriscu R40: “Possibilidade de efetos cantzeròtzenos – Provas imbastantes”. S’Azentzia Internassionale pro su Cancru IARC l’at insertadu a sa categoria 2B “indìtzios limitados de cantzerotzenitzidade”.

«Est istadu unu mortorzu bàrbaru, de biolèntzia mai intesa», aiat naradu Antonio Sofia su Chestore de Rezu Emìlia. «Un'issena devastadora», aiat annantu Benedetto Pansini su Chestore de Mòdena. Montagnino fiat istadu cundennadu a sa presonia perpetuada, cando chi Michele D'Ambrosio aiat retzidu una pena de 14 annos. Sas cundennas fiant istadas cunfirmadas dae s'Apellu e dae sa Cassadura. A s'ora de sa sentèntzia de sa Corte de Assisas inche su Tribunale de Rezu Emìlia, sa cundenna a perpetuidade de Montagnino, mancari sende assolutamente lòziga dada sa gravidade de su delitu, aiat iscadenadu s'arrènegu de sos custrintos de s'imputadu: in particulare, mama sua si nche fiat zuta a s'ufìssiu de Cristina Beretti, su zuighe chi aiat pronuntziadu sa sentèntzia contra a su fizu, e l'aiat aderetadu paraulas gravosas de òdiu e inzurza. Dae tando, in su Tribunale de Rezu Emìlia no est prus possìbile a atzeder deretamente a sos ufìssios de sos zuighes penales, si nono chi est pretzisu a s'annuntziare in su faeddòfonu e si dassare aberrer unu zannone. Stefano Biuondi aiat retzidu a sa mèmoria sa medalla de oro pro balentia tzivile.

Sa Noa Zelanda at bidu una crèschida econòmica meda lestra a partire de is annos 90 de su de 20 sèculos, ma intre su 2008 e su 2011, in paris tempus cun sa crisi econòmica at registradu una progressione record de s'inditu de isvilupu umanu, passende de su de 21 postos a su de 3 de sa classìfica mundiale, a palas isceti de Norvègia e Austràlia.
Sos Faun sun unu grupu musicale tedescu de genere folk, chi tenet meda itte bìer chin sos sonos de s'Edade de Mesu. Sos Faun an a commo prubicàu 6 album, chi si bi agàttat in intro unu live fattu impàre a su grupu de folk psichedelicu In Gowan Ring. Sa musica issoro est ispetziàle, ca imprèan istrumentos anticos e sun semper a su tzentru de sas cantònes sas paràgulas, cantàdas in parìtzas limbas comènte su tedescu, su latìnu, s'islandesu anticu, s'ungheresu, su ladìnu e su finlandesu. Tra sos istrumentos chi sos sonadores nde fàchen imprèu, sun a ammentàre s'arpa tzeltica, sa nyckelharpa isvedesa, sa ghironda, sas bisonas, su frautu e atteros galu.

Guernica est famada pro àere subidu unu bombardamentu aèreu a tapete - tra sos primos e in prus tostos - postos in atu dae sa Legione Condor (unidade bolontària de sa tedesca Luftwaffe).

S'idea de un'autonomia de sa fromma dae sas secustantzias istoricas est sa rejone pruite Eisenman est istadu ligadu meda a Aldo Rossi, finas si sos resultados fini medea differentes. In pius sa idea de architetura de s'architeto americanu est ligada a sa connoschentzia e a s'istudiu de Giuseppe Terragni.

In s'allega vulgare si mùttit simpremènte iscotzesu, mancàri chi siat menzus a impreàre su faveddu de limba scots pro non che lu pònner a pare chin su gaelicu. Mancàri chi siat belle su matèssi de s'inglesu, tantu chi sos duos idiomas si pòden cumprènder a pare chene troppu problemas, su scots est tèntu in cussìderu che limba a banda.

De siguru, in antis de is traballos de su sèculu IX sa cresia teniat istrutura a pranta tzentrale bizantina, cun bator bratzos de paris longària e unu tzimbòriu, comente sa basìlica de Santu Sadurru in Casteddu, chi est de su matessi perìodu.

In su sèculu XX su Tennessee est passadu de una economia mascamente basada subra sa massaria, a una prus disvariada, gràtzias fintzas a sos agiudos de imbestimentos federales, cun sa Tennesse Valley Authority, e s'istabilida de sa sede de su Progetu Manhattan in sa tzitade de Oak Ridge.

Est istadu recunnotu ufissiarmente e intradu a sa lista de sos produtos agroalimentàrios tradissionales italianos (P.A.T.) dae su Ministèriu de sas Polìtigas Agrìculas, Alimentàrias e Padentales (Mipaap). Isse si lograt dae sa traballadura de sa bussa de sa sèmena de sos isemprales masculinos de sa tunnina o de s'eritola.

Minorca o Menorca (in catalanu e ispagnolu: Menorca; de su latinu: Insula Minor, later Minorica) est una de is ìsulas Baleares. Su nùmene dependet de su fatu chi siat prus pitia de s'ìsula majore Majorca.
Su Lagu Salidu Mannu, ubigadu in sa parte tramuntanesa de s'Istadu istadunidesu de s'Utah, est su de bator lagos salidos de su mundu a pustis de su Mare Càspiu, su Mare de Aral, su Lagu Balkhash, e su de bator sena isfogamentos. In un'annu mèdiu, su lagu cùguzat un'arzola de unos 4.400 chilòmetros cuadrados, peroe sa mannària sua bàriat in manera cussideràbile pro more de sa bassura de sas abas suas. Pro narrer, in su 1963 nch'aiat sizidu su livellu suo prus bassu rezistradu de 2.460 km2, peroe in su 1988 sa superfìtzie sua fiat arribada a sa medida istòriga de 8.500 km2. Pro su chi pertocat s'arzola, est su lagu prus mannu de sos IAA chi non formet parte de sa rezione de sos Lagos Mannos.

Àteros istados in ue est limba de minoriu sunt Itàlia (in Friuli-Venetzia Giulia), Austria (in Carìntzia e Istìria), Croàtzia (in Ìstria) e Ungheria (in provìntzia de Vas).

Romeria a su Santuàriu de Segnora Nostra de su Pueyo su lunis de Pasca. Est su pirigrinàgiu a su santuàriu sighidu, posca sos ritos religiosos, de una festa campesinu cun pràngiu mùsica, ballos e giogos.

Cando Gesùs Cristu est naschidu, sa Palestina fudi sutta su dominiu de s'imperu de Roma: Gesus est naschidu essende imperadore Ottavianu Augustu e est mortu essende imperadore Tiberiu. Gesus, in ebraicu Ieshuà, Deus salvada; Cristu, dae su gregu cristòs, unto, chi est uguale a Messia, dae s'ebraicu. Notitzias subra Gesus s'agatana in sos Vangelos, libros iscritos dae discipulos de Gesus, in su primu seculu de sa nostra era. A s'edade de 30 annos Gesus a comintzadu a preigare sa ennida de su Regnu de Deus invitende sos omines a nde faghere parte. Gesù Cristu no ada lassadu iscritos. S'insegnamentu de Gesus s'agatada in sos Vangelos, 4 libros, iscrittos dae Matteu, Marcu, Luca e Giuanne. Gesus de Nazaret est unu ebreu e ada condivisu sa fide religiosa de su populu ebreu, ind'unu Deus unicu, criadore e segnore de s'Istoria. In sos ultimos tres annos de sa vida sua, Gesus a pagu a pagu ha fattu cumprendere chi aiada una missione chi deviada cumprire e chi li fudi istada affidada dae Deus, chi Gesus giamaida "su Babbu meu". Invitada tzertos omines a lu sighire in d'una vida de preigadore (sos 12 discipulos). Comente ogni bonu ebreu Gesus su sapadu andaiada a sa Sinagoga,su logu inue sos ebreos s'incontraiana pa legere sa Bibbia e iscultare una ispiegatzione. Sos interventos de Gesus, po ispiegare sa Legge de Mosè, medas boltas sunu istados motivu de cuntierras cun sos iscribas e sos fariseos,autoridades religiosas de su populu ebreu. Motivu de cuntierra est cando sanada sos malaidos in die de sapadu, e segundu sos fariseos custu fudi proibidu. Ma Gesus rispondiada: "Su sapadu est fattu po s'omine, no s'omine po su sapadu" (Marco 2,27).
In sas Barbagias e in Ozzastra sa cosa non fit atzettada pro nudda pruite privatizzende sos terrinos, chi poi fini sos pasculos, sa risorsa principale de sa zona issoro, sos pastores aian ite malu passare. A manu a manu chi sos cambiamentos benian postos in essere, sas protestas e sas atziones de sabotaggiu aumentaian. Zente meda, chi fit restada chena nudda, aiat cominzadu a bandidare. Tando sos Sabaudos aian modificadu s’edittu in su 1830 e in su 1831, ma su malumore fit meda, in custos annos es' chi Melchiorre Murenu aiat cantadu custos versos chi sun subra.

S’azutòriu no dispensadu (o azudu no dadu, farta de azudu), in unos cantos ordinamentos zurìdigos, intre sos cales s’italianu, est unu delitu contra a sa pessone e, in manera prus ispetzìfiga, contra a sa bida e a s’incolumidade individuale.

Santeru (fintzas Sant'Eru o Santu Eru, in italianu San Vero Milis) est una bidda de 2.532 bividoris (santeresus) de su Campidanu de Mibhis, in provìntzia de Aristanis,collocau asutta 'e su Montiferru.

Est unu mare de tipu mediterràneu, chi tirat a manna parte de s'àrea caraìbica. S'agatat serradu in su sud de s'Amèrica Meridionale, in s'uestu e sud-uestu de s'Amèrica Tzentrale, in su norti e in s'estu de is Antillas. Totu s'àrea de su mare caraìbicu est connota cun nùmene de Caràibes.

Pietro Delitala (Bosa, seculu de su XVI - 1613) est istau unu poete sardu, chi si ammentat pro esser istau su primu (e finas s'unicu in epoca chi non siat sa de oje) a iscrivere, in Sardigna, poesias in italianu.

Vudi aicci meda famosu ca agoa de sa motti sua, ci venta 130 cemmedias a nomini suu, Marco Terenzio Varrone, 150 annus dopu, das adi istudiadas e adi fattu una classifica: nd'adi reconnottu 21 seguramenti de issu, 19 ca no si scidi beni de chini sianta e 90 falsas.

hausa, limba dominante de su norti de Nigèria e de su sud de Niger, faeddada de 25 milliones de pessones e impitada che limba franca de unos àteros 20 milliones de s'Àfrica otzidentale e Sahel.

In termodinamiga s'entropia est una funzioni de istadu ki si introduiri impari a su segundu printzipiu de sa termodinamiga e ki est interpretara cum'enti una misura de su carraxu de unu sistema fisigo o prus in generali de s'universu. Sighendi custa definitzioni si poi nai, in forma non rigorosa ma esplicativa, ki candu unu sistema passara de un'istadu ordinau a unu disordinau s'entropia sua bessiri prus manna.

In su 1948 Rovelli aiat achisidu s'asienda lombarda SIR - Società Italiana Resine. Suta sa gestione suas sa SIR fit crèschida meda, finas a diventare in sos annos '70 su tertzu grupu chimicu italianu (daboi de Eni e Montedison), cun 13 mitza dipendentes in su 1975. Rovelli aiat invèstidu meda in Sardigna, ue sa SIR aiat realizadu su polu petrolchìmicu de Portu Turre e in cussos annos fit diventadu su proprietàriu de sos duos giornales printzipales de sa Sardigna (La Nuova Sardegna e L'Unione Sarda).

La transavanguardia italiana. Sandro Chia, Francesco Clemente, Enzo Cucchi, Nicola De Maria, Mimmo Paladino, a cura di, Roma, Drago Arts & Communication, 2003.
Bonaventura Licheri (Neoneli 1667-1733) in gioventude est istadu Gesuita. Suppressu s'Ordine est torradu in sa idda sua inue ada continuadu a educare sa populatzione in sa religione, iscrinde gosos meda in onore de sa Madonna, de sa Passione de Cristos e de sos santos.

Poi 'e sa morte 'e su babbu Giovanni di Bicci de' Medici in su 1429, fit diventadu su cabu de sa grande asienda de familia. Pro su grande potere chi aiada accumuladu aiat suscitadu timores e imbidias dae parte de sos oligarcas de Firenze comente Palla Strozzi e Rinaldo degli Albizzi. Pro cussu su metessi annu fit istadu impresonadu cun s'accusa de aer fallidu sa conquista de Lucca, e pois esiliadu a Padova e Venezia. Ma in su 1434 Gosomo est richiamadu e leat su guvernu de sa tzitade, gai creat sa prima Signoria in [Itàlia]] e garantidi a Firenze unu periodo de tranquillidade e richesa. Poi de sa morte li subentrat su fizu Piero babbu de Lorenzo nadu il Magnifico.

Mucedda M, Kiefer A, Pidinchedda E & Veith M, A new species of long-eared bat (Chiroptra, Vespertilionidae) from Sardinia (Italy) , , 2002. 121-135

Paret chi su grecu est s'origine 'e totus sos sistemas 'e iscritura europeos. S'alfabetu 'e sos noos dialetos grecos occidentales, inue sa litera eta est restada una h, at creadu s'italicu anticu e sos alfabetos romanos. In sos dialetos grecos orientales, inue no bi fit sa /h/, eta rappresentaiat una vocale, et rimanet una vocale in su grecu modernu e in totus sos ateros alfabetos derivados dae sas variantes de su est: glagoliticu, cirillicu, armenu, goticu (chi usaìat litteras grecas e puru romanas), e forsi su georgianu.

Ana e mele, o janna 'e muru (jana 'e muru), o bucameli (Mustela nivalis). De sa Familia Mustelidae. Mamiferu pettalzu. Tenet unu corpu allongau, agile in sos movimentos. De colore iscuru. Mandigat puzones, sorighes, e si li resessit puddas. Si cuat intro sos muros a siccu e in mesu a sas roccas.

Pueblo est una tzitade de unos 106.000 bividores de sos Istados Unidos de Amèrica chi s'agatat in s'istadu federadu de Colorado, in ue est sea de sa contea omònima.

In sa limba s'inghitzada est reduida a su prus pagu: su momentu de su cumbentu pro sos sinnos (cuntratu primitivu), finas pùbricu comente in s'acasu de s'esperanto, sas generatziones de pustis lu retzint de manera passiva: sa limba intrat in sa "bida semiològica" sua e non faghet prus a torrare agoa. No est duncas de interessu resonare de s'orìgine de sas limbas prus de cantu siat a resonare de s'orìgine de su Ròdanu (Saussure).

In su 2003, impare cun Federica Fontana, pigat parte a su programa de rìere Ciro presenta Visitors e unu annu a pustis a su sequel Super Ciro, sèmpere in Italia 1.

Messi signat in sa partida de esòrdiu de su Mundiale 2014 in Brasile, torrende a realizare una marcadura in tale cumpetitzione A pustis 8 annos, e contribuende a sa resessida de sa sua Argentina pro 2-1 .S'àndala de su scèberu albiceleste si acabat cun sa derrota pro 1-0 in finale madurada A pustis is tempos suplementares contra de sa Germània, chi no impedit a s'argentinu de conchistare su prèmiu individuale de Bòcia de oro de is mundiales.
YouTube est unu zassu web pro cumpartire videos chi tenet sea in San Bruno, California. Su servitziu lu an imbentadu tres ex-impiegados de PayPal in su mese de fearzu de su 2005 e lu mantenet Google dae tardu 2006. Su zassu permittit de ponner, abbaidare e cumpartire videos, e faghet impreu de sas tecnologias Adobe Flash Video and HTML5 pro fagher bider una variedade manna de videos chi sos usuarios che ponen in intro. Su chi bi at sun pelliculeddas minores (video clips), videos in ue si ascurtat musica, videos de blog e atteros de educatzione.

Duos militadores de su grupu armadu XXII de Santugaìne aiant proadu su 26 de martzu a isrobare a Froris, trasportadore de fondos de 31 annos, baghianu, chi fiat trasportende una bussa chi cunteniat dinare, obetivu de sos isrobadores. Traballaiat dae tres annos in s’IADS e fiat prepònnidu a s’iscorta in tempus de s’intrega de sos soddos e sa tirada de sos balores.
Gesus faeddaiada de Deus servindesi de parabulas, est a narrere contos chi si riferini a fattos de sa vida ordinaria po insegnamentos profundos subra Deus e-i sos omines (s'anzone isperdisciadu, su fizu chi si ch'est andadu dae domo, su seminadore, su fariseu e-i su publicanu, su Samaritanu, su posidu in su campu etc.). S'insegnametu de Gesus fut in sa linea de sa Legge de Mosè e de sa doctrina de sos Profetas ebreos. Non fudi in linea cun s'interpretatzione chi meda boltas nde daiana sas autoridades religiosas de s'ebraismu (Scribas, Fariseos, Sadduceos, e Summos Satzerdotes). Cun issos Gesus s'est iscontradu, proponinde una dottrina spiritualmente profunda, liberendela dae travisamentos che nde oscuraina s'autenticu ispiritu. Gesus ada fattu cumprendere che fudi superiore puru a Mosè, e chi fudi s'interprete autorizadu de sa Legge de Mosè e de sos prefetas. Ada atzetadu chi sos suos discipulos l'eppana reconnottu comente su Messia, chi su popoulu de Israele aisettaiada (Matteu 16,16). Gesus attidi novidades po sa religione de Israele (cfr Matteu 9,14-17: sa parabula de su inu nou). Sa cuntierra cun sas autoridades religiosas ebreas las ispinghede a accusare Gesus comente unu "sobilladore" denanti a su Guvernadore Romanu Pontziu Pilatu. Resessini a lu faghere cundennare a morte, e prima benidi suttapostu a sa flagellatzione e a poi a sa crucifissione. Mortu in rughe, Gesus enidi sepultadu. Ma pegas dies a poi, tres dies, su sepulcru de Gesus est agatadu boidu. Sa fide cristiana faeddada de Gesus resuscitadu dae morte, chi si mustrada a sos suos discipulos a Gerusalemme biu. Faeddada puru de s'ascensione de Gesus a su Chelu e chi como est biu probe a Deus. Sos cristianos aisettan chi Cristos torrede una segunda olta a sa fine de sos tempos, comente zuighe de sos omines.Sa fide cristiana est resessida a penetrare in varios logos de s'imperu romanu, spetzialmente in sas categorias pius umiles de sa populatzione, ma puru in sas classes istruidas e benestantes. At devidu affrontare cuntierras cun s'imperu romanu, poite sos cristianos rifiutaiana de venerare sos deos paganos e s'imperadore, comente si pretendiada sutta pena de morte. Meda sunt istados bocchidos in sas persecutziones contra sos cristianos (pabas, piscamos, predis, diaconos e cristianos simplitzes, omines e feminas).

Project Zero II: Crimson Butterfly, in Giappone Zero: Akai chō (零〜紅い蝶〜 litt. "Zero: Sa Mariposa ruja") e in sos Istados Unidos Fatal Frame II: Crimson Butterfly, est unu videojocu de abbentura dinamica horror de su 2003 essidu pro PlayStation 2, secundu capitulu chi at sichidu a Project Zero.

Su berveghinu sardu est unu casu de tradissione istòriga e curturale longa a beru, impare cun su creschimentu de sa berveghe, chi finas in Sardinna remontat a sa preistòria noulìtiga. Sas zonas de paschimenta agreste si fiant istèrridas finas pro more de s’ispandentamentu sighidu pratigadu in manera sarvaza in s’ìsula dae bandas de sos diferentes invasores e dominadores.

Cun s'iscontzu de s'Impèriu Romanu Sagradu de su 1806, su rennu de Boèmia fiat fatu parte de s'Impèriu Austrìacu. In su de 19 sèculos, sa Cèchia fiat s'àrea prus industrializada de s'impèriu.