Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Chiuk-khiù (足球) he chiuk-khiù yun-thung fe̍t-chá chiuk-khiù pí-soi ke kién-tân chhṳ̂n-fû. Yù lióng-chhui kok-phai sṳ̍p-yit miàng chhui-yèn chhâm-kâ, fu-siông chhai tshòng-fông-hìn ke chhó-thi khiù-chhòng song tui-khong, chin-kûng ke khiù-lui yun-thung, mî-chhui chui-tô khiung-yû sṳ̍p-miàng khiù-yèn khi̍p yit-miàng sú-mùn-yèn chhut-chhòng pí-soi. Pí-soi muk-tit he chhin-liòng chiông chiuk-khiù sa-ngi̍p tui-fông ke khiù-mùn, mî-sṳ̀ sa-ngi̍p yit-khiù chhòi-nèn tet-tó yit-fûn.

Calvados-sén he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet tûng-nàm-phu. Su̍k-yî Hâ Normandy Thai-khî. Chúng mien-chit 5,548 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 685 262-ngìn (2011-ngièn thúng-kie). Calvados-sén he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.

Pâ-lì Charles-de-Gaulle Koet-chi Kî-chhòng (Fap-ngî: Aéroport Paris-Charles-de-Gaulle; IATA thoi ma: CDG; ICAO thoi-ma: LFPG), he Fap-koet sú-tû Pâ-lì sú-yeu ke kî-chhòng, vì Êu-chû chú-yeu ke hòng-khûng chûng-sîm, ya-he Fap-koet chú-yeu ke koet-chi kî-chhòng. Kì he yî Fap-làn-sî thi-ńg Khiung-fò-koet thi-yit ngim chúng-thúng Charles-de-Gaulle ke miàng-sṳ miang miàng-ke. Khì vi yî lì pâ-lì sṳ-chûng-sîm tûng-pet 25 kûng-lî chhú ke Lû-ngá-sî (Roissy).

Chhîn-yén-sṳ (清远市) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-tûng-sén hâ-hot ke yit-ke Thi-kip-sṳ, mien-chit yû 19015 phìn-fông kûng-lî , sòng-chhu ngìn-khiéu 3,658,700 ngìn (2007-ngièn su-kí ).

Chhai Sṳ̍p-liuk Sṳ-ki Khù-lû-fû he Calvin chú-ngi ke yit-ke chûng-sîm, hí tô Pô-làn thi-hiûng-voi kau-thù chhai nâ thin-kî. Tak-chhiam, chhṳ̍t-to 1660-ngièn, thai tô-su chung-mìn phî chón-von sṳ̀n-vì Arian kau-phai sin-ngióng. Khù-lû-fû chhṳ-chhiùng nâ sṳ̀ yî-heu chhiu chhiu Pô-làn cháng-thí khî ke li̍t-sṳ́ siông-thùng. 1795-ngièn, Khù-lû-fû pûn O-thi-li ti-koet thûn-hâ.

Kông-si Fòng-ti (光緒皇帝, 1871-ngièn － 1908-ngièn) he Chhîn-chhèu ke thi 10 thoi fòng-ti. 1875-ngièn chṳ 1908-ngièn chhai-vi. Ngièn-ho Kông-si.

Bultfontein he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 99 kûng-lî. Mien-chit 44.0 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 23,365-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 530-ngìn.

Tsoi 2007 nen Moi-yen yeu lok-sip maan ngin tsu. Li-gi Fui-ngui Faa-kiaau thung Heung-kong, Aau-mun, Thoi-van thung-paau kung yeu phaat-sip maan ngin. So-yi hai Kong-tung-sen tsut-miang ge 'Faa-kiaau tsi heung'. (Tshôi ngi-làng-làng-tshit nèn Mòi-yen yû luk-sˈip man ngìn tshu. Lí-kî hói-ngoi fà-khiàu thùng Hiông-kóng, Au-mùn, Thòi-vân thùng-pâu khung yû pat-sˈip man ngìn. Só-yí he Kóng-tûng sén tshut-miàng ke 'fà-khiàu tsṳ̂ hiông.)

Fu̍t-lò-ngî (Võro kiil) he Oi-sâ-nì-â nàm-phu ke ngî-ngièn, ngî-ngièn ngìn-khiéu chú-yeu si̍p-chûng chhai vok lû yen, lâu Fûn-làn-ngî khi̍p Oi-sâ-nì-â ngî yit-ngióng thùng su̍k-yî Vû-là-ngì Ngî-hì Fûn-làn Vû-kô-ngì Ngî-chhu̍k Pô-lò-ke Fûn-làn Ngî-kî. Lâu khì-thâ Vû-là-ngì Ngî-hì ke ngî-ngièn yit-ngióng, Fu̍t-lò-ngî yi̍t chhùn-chhai ngièn-yîm fò-hâi. Hien-sṳ̀ chhai Vì-lû-sén yû 26 kâ ho̍k-káu mî-chû fi yû yit-kho Kau-su Fu̍t-lò-ngî, yì tông-thi yi̍t yû yit-fun yung Fu̍t-lò-ngî chhut-pán ke po-chṳ́.
由於蛤塘、梅子林、荔枝窩、鎖羅盤（鎖腦盤）、榕樹凹、谷埔、鳳坑（風坑）、三椏、三椏涌、犁頭石、上下苗田村（Sâ-thèu-kok船灣郊野公園內之葉氏客家原居民村落）、牛屎湖、烏洲塘村／戶洲塘（Sâ-thèu-kok印洲塘以南海邊，客家荒廢村落）、九擔租（九担租）這一系列環船灣郊野公園之客家原居民村落未有馬路前往，前往墟市、九龍、新界將軍澳、香港島極度不便。

Saône-et-Loire-sén he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet sî-pet-phu. Su̍k-yî Burgundy Thai-khî. Chúng mien-chit 8,575 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 555,663-ngìn (2010-ngièn thúng-kie). Saône-et-Loire-sén he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.

Thap-kit-khiet-ngî (Thap-kit-khiet-ngî: Tоҷикӣ, تاجیکی) su̍k-yî Yin-Êu Ngî-hìYin-thu - Yî-lóng Ngî-chhu̍k Yî-lóng Ngî-kî. Kì he Pô-sṳ̂-ngî chhai Chûng-Â liù hâ ke yit-ke heu-yí. Chhṳ́ ngî-ngièn chhai Thap-kit-khiet-sṳ̂-thán kóng-fàm sṳ́-yung, pin chhai Vû-tsṳ-phe̍t-khiet-sṳ̂-thán, Â-fu-hon, Pâ-kî-sṳ̂-thán sî-phu sṳ́-yung. Muk-chhièn kiùn yû Thap-kit-khiet-sṳ̂-thán pá kì thin vì kôn-fông ngî-ngièn, Vû-tsṳ-phe̍t-khiet-sṳ̂-thán ke pu hâ là fò sat mâ ngì hàn, tông-thi ya-yû put-séu ngìn sot Thap-kit-khiet-ngî.

Liuk-sṳ̍p-si-fûn Yîm-fù (Yîn-koet Yîn-ngî: Hemidemisemiquaver) chhai yîm-ngo̍k ki-phú chûng, he yit-chúng yîm-fù sṳ̀-chhṳ̍t. Chhai ńg-sien-phú ki-fap chûng, Liuk-sṳ̍p-si-fûn Yîm-fù péu-sṳ vì yit-ke sṳ̍t-sîm ke thó-yèn fù-thèu kâ-sông yit-ke tai si-thiàu khì-chì chhong ke fù-mî ke fù-kòn.

Pu-kit-ngî (Mâ-lòi-ngî: Bahasa Bugis), he Tûng-nàm-â ke yit-chúng ngî-ngièn, sṳ́-yung chá fûn-pu yî Mâ-lòi pan-tó, Sâ-pâ, Kâ-lî-màn-tan, Liàu-nui-sén, Sû-mùn-tap-lia̍p, than chú-yeu yung-yî Yin-nì ke Nàm-sû-là-vî-sî-sén.

Kháu-kú-ho̍k he thûng-ko thiàu-chhà kú-thoi Ngìn-lui ke vì-chiak vì-vu̍t lâu vùn-hien lòi ngiên-kiu kú-thoi Sa-fi ke yit-mùn Ngìn-vùn Khô-ho̍k. Chhòn-thúng song, Kháu-kú-ho̍k he vùn-fa ngìn-lui-ho̍k ke yit-mùn fun-kî ho̍k-khô, than-he hien-chhai kí ye̍t-lòi ye̍t thu̍k-li̍p, sṳ̀n-vì liáu yit-mùn thu̍k-li̍p ke ho̍k-khô.

Belgorod-chû (Ngò-ngî: Белгоро́дская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Belgorod-chû ke mien-chit he 27,100 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,532,526-ngìn, sú-fú Belgorod. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 94.4%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 2.8%.

M1 Â-pak-làn Chú-chan Thán-khiet (Yîn-ngî: M1 Abrams) he Mî-koet Liu̍k-kiûn lâu Mî-koet Hói-kiûn Liu̍k-chan-chhui chú-yeu ke chú-chan Thán-khiet, M1 Â-pak-làn ke chhut-hien he vì-liáu chhí-thoi M60 Pâ-tun hì-lie̍t thán-khiet, chhai 1980-ngièn chó-yu khôi-sṳ́ fu̍k-yi̍t, khì kâ-chhu̍k chú-yeu yû M1, M1A1 khi̍p chui-sîn hîn-ho M1A2, chông-yû chhiòn-sîn ke chông-kap lâu thien-chṳ́ sat-phi. Miàng-sṳ yù-lòi he chhièn-ngim Mî-koet liu̍k-kiûn chhâm-mèu-chhòng, thi 37 chông-kap-thòn chṳ́ -fî-kôn lâu Chu-ye̍t Mî-kiûn sṳ̂-lin-kôn ke Creighton Williams Abrams, Jr liu̍k-kiûn sông-chiông.

Yit ke Chûng-koet fe̍t-chá Yit chak Chûng-koet, he yit chúng yû-koân Thòi-vân lâu Chûng-koet koân-he ke chṳn-chhṳ kôn-tiám, liá chúng kôn-tiám kî-pún he kóng kîm-ha sṳ-kie mien-táng vì-yû yit ke Chûng-koet. Chûng-koet Khiung-sán-tóng kóng ke yit ke Chûng-koet ngin-vì vì-yû Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet yit ha̍p-fap ke chṳn-fú; Chûng-koet Koet-mìn-tóng ngin-vì vì-yû Chûng-fà Mìn-koet he ha̍p-fap ke.
Woodrow Wilson (1856-ngièn 12-ngie̍t 28-ngit – 1924-ngièn 2-ngie̍t 3-ngit), Mî-koet thi ngi-sṳ̍p-pat ngim chúng-thúng. Chok-vi Chin-phu Chú-ngi sṳ̀-thoi ke yit-ke liâng-siu-kip tî-sṳt fûn-chṳ́, kì chên siên-heu ngim Princeton Thai-ho̍k ho̍k-chhòng，New Jersey chû-chóng tén chṳt-fun. 1912-ngièn chúng-thúng thai-sién chûng, yî Mìn-chú-tóng ngìn sṳ̂n-fun tong-sién chúng-thúng. Kì he vì-yit yúng-yû Chat-ho̍k Pok-sṳ thèu-hâm ke Mî-koet chúng-thúng.

Thiên-vùn-ho̍k he kôn-chhat lâu ngiên-kiu yî-chhiu Yî-chhiu kiên thiên-thí ke ho̍k-khô, kí ngiên-kiu thiên-thí ke fûn-phu、yun-thung、vi-chṳ、chong-thai、chû-sṳ̀n、sin-chṳt khi̍p hí-ngièn lâu yên-fa, he Chhṳ-yèn Khô-ho̍k chûng ke yit-mùn kî-chhú ho̍k-khô. Thiên-vùn-ho̍k lâu khì-thâ chhṳ-yèn khô-ho̍k ke yit-ke hién-mìn mò-thùng chṳ̂-chhu chhai-yî thiên-vùn-ho̍k ke sṳ̍t-ngiam fông-fap he kôn-chhet, thûng-ko kôn-chhet lòi sû-si̍p thiên-thí ke kok-chúng sin-sit. Yî-yîn tui kôn-chhet fông-fap lâu kôn-chhet sú-thon ke ngiên-kiu, he Thiên-vùn-ho̍k-kâ nú-li̍t ngiên-kiu ke yit-ke fông-hiong. Hien-thoi thiên-vùn-ho̍k yí-kîn fat-chán sṳ̀n-vì kôn-chhet chhiòn thien-pô thon ke khô-ho̍.

兩鐵合併後，港鐵為東鐵綫各車站月台進行較低成本的翻新工程，以遮掩東鐵綫車站月台殘舊的觀感。工程包括重新為各車站配主題色，並加入花的代表，為月台橫樑及柱子翻上月台配色的油漆，貼上印有車站主題花的圖案、車站附近/主題建築物/街道、車站名書法字的牆紙，加設/更新直立港鐵式站牌、路線圖、指示牌、告示等等。本站被配色為紫紅色，主題花為蕙蘭，街景為香港文化博物館。

Kau-fòng Leo 9-sṳ (1002-ngièn 6-ngie̍t 21-ngit – 1054-ngièn 4-ngie̍t 19-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1049-ngièn chṳ 1054-ngièn chhai-ngim.

Mark Rutte (Hò-làn-ngî thu̍k-yîm: [ˈmɑrk ˈrʏtə], 1967-ngièn 2-ngie̍t 14-ngit - ), Hò-làn Chhṳ-yù Mìn-chú Ngìn-mìn tóng chṳn-chhṳ ngìn-vu̍t. 2010-ngièn 10-ngie̍t 14-ngit hí chhut-ngim Hò-làn sú siông.

Chón-hi Tûng-kîn pún-phu heu yit-ngièn, ngiùn-hòng fûn Isejima Hotel ke yùng-chṳ̂ 200-yi, than mò-kí-kiú kin fat-hien fan-tiam yû-chho̍k 120-yi ngièn ke chṳ̂-kîm yun-yung sṳt-ngu, chai kâ Kîm-yùng-thâng Kiám-chhà-khiu̍k chhiu chhai lióng-chû nui tui Tûng-kîn Tûng-ông Ngiùn-hòng chin-hàng kâm-chhat, pet chiông ngiùn-hòng pit-sî sat-fap chiông Isejima Hotel m̀ fûn kîm-yùng-thâng ngin-vì he yín-thô khî-ngia̍p, chang phit-miên ngiùn-hòng miàng-yî su-sún lâu fûn-pet kói-chû, yî he Isejima Hotel sa-chhòng lâu hòng-chhòng chiông chhṳ́-sṳ thok-fu yîn sṳ̀n-kûng sû-chón-hi 5-yi-ngièn chang-chho̍k chuk-muk keHanzawa lòi chhú-lî. Chhai thiàu-chhà Isejima Hotel ke ko-chhàng…

Papineauville, Quebec he Québec-sén Outaouais Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 2000-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 64.90 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 2,165 (2011-ngièn).

沙田站設有5個車站出入口，其中車站大堂設有A2出入口連接車站的上蓋物業──連城廣場，可透過橫跨大埔公路—沙田段（9號幹線）的大型行人天橋連接鄰近的新城市廣場及沙田大會堂等地。而車站與沙田車站圍連接為A1和B出入口，沙田車站圍設有巴士、小巴總站及的士站的公共運輸交匯處，乘客可在此轉乘前往其他地方。

Chûng Khù-ngì-tet-ngî (کوردییناوەندی; kurdîynawendî), ya hêm-cho Sorani (سۆرانی;Soranî) he Yî-là-khiet Khù-ngì-tet-ngìn ke fông-ngièn, chú-yeu si̍p-chûng chhai Yî-là-khiet Khù-ngì-tet thi-khî, yî-khi̍p Yî-lóng sî-phu Khù-ngì-tet-sṳ̂-thán-sén. Sorani Khù-ngì-tet-ngìn sùi-chho̍k Â-lâ-pak-ngîhe Yî-là-khiet lióng-chúng kôn-fông ngî-ngièn chṳ̂-yit.
Ye̍t-nàm-ngî (Tiếng Việt) he Ye̍t-nàm ke koet-ngî, pûn 90% ke Ye̍t-nàm-ngìn tsok-vì mû-ngî, nang-ngoi kî-tshu tshôi hói-ngoi sâm-pak-van Ye̍t-nàm khièu-mìn, Chûng-koet Kóng-sî ke Kîn-tshu̍k sṳ́-yung Ye̍t-nàm-ngî. Li̍t-sṳ́ song, Ye̍t-nàm-ngî tsên-sûn sṳ́-yung Hon-sṳ Sṳ-nàm (Chữ Nôm) péu-ki, hien-thoi tset sṳ́-yung Lâ-tên sṳ-mû tsok-vì kî-tshú, kâ-thiâm ngiâ-kôn ke sîn sṳ-mû khi̍p sâng-thiau fù-ho ke Koet-ngî-sṳ (Chữ Quốc Ngữ) sû-siá.

Kau-fòng Iulius 3-sṳ (1487-ngièn 9-ngie̍t 10-ngit – 1555-ngièn 3-ngie̍t 23-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1550-ngièn chṳ 1555-ngièn chhai-ngim.

Nui-vân-tshûn (內灣村) he Thòi-vân Sîn-tsuk-yen Vàng-sân-hiông hot-ha tsṳ̂ hàng-tsṳn khî. Mien-tsit 4.6 phiàng-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 1344-ngìn, kî-mìn thai-phu-fun he Hak-kâ-ngìn.

Tân-yit Kón-lî-khî (單一管理區, Yîn-ngî: Unitary authority) he yit-chúng thi-fông kón-lî hìn-sṳt, kì he pìn-ha̍p sông-kip lâu hâ-kip chṳn-fú ke kûng-nèn lâu khièn-han, hìn-sàng chṳ́-yû "Tân-yit chhèn-kip kiet-kèu" ke thi-fông chṳn-fú, chhai thi̍t-thin khî-vet chûng fu-chit só-yû thi-fông chṳn-fú ke kî-nèn.

William McKinley (1843-ngièn 1-ngie̍t 29-ngit – 1901-ngièn 9-ngie̍t 14-ngit) he Mî-koet ke thi 25-ngim chúng-thúng, 1897-ngièn chṳ 1901-ngièn chhai-ngim.

Thi-ngi-chhṳ Sṳ-kie Thai-chan (第二次世界大戰) he ngìn-lui li̍t-sṳ́ chui-thai chui-lie̍t ke chan-chên. Chhâm-kâ ke koet-kâ yû thùng-mèn-koet, chú-yeu yû Mî-koet, Yîn-koet, Sû-lièn, Chûng-koet; hàn-yû Axis-koet, chú-yeu yû Tet-koet, Ngi̍t-pún, Yi-thai-li. Thai-chan 1939 khôi-sṳ́, 1945 kiet-suk.

Nairobi sṳ̀n-li̍p yî 1899-ngièn, yit khôi-sṳ́ he Uganda thiet-lu ke pú pûn chhàm, fu-chit Kenya nàm-fông sàng-sṳ mùng pâ sat fò Uganda chṳ̂-kiên ke pú pûn. 1900-ngièn thoi sṳ̀ chhai thu̍t yèn pau-fat ke vun yi̍t chṳ̂-heu khôi-sṳ́ chhùng kien, tông-sṳ̀ Yîn-su̍k Tûng-Fî chhṳ̍t-mìn-thi khôi-sṳ́ hîn kien, Nairobi chhiu pien-sṳ̀n liáu chhṳ̍t-mìn chá ke chhùng chṳ́n, 1907-ngièn Yîn-su̍k Tûng-Fî chhṳ̍t-mìn-thi chiông Nairobi sat vì sú-tû. 1963-ngièn chhai Kenya thu̍k-li̍p heu, ki-sa chiông liá-vi tông sṳ̀n sú-tû.

Orenburg-chû (Ngò-ngî: Оренбу́ргская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Orenburg-chû ke mien-chit he 124,000 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 2,033,072-ngìn, sú-fú Orenburg. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 75.9%, Tat-tat-ngìn cham 7.6%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 2.5%.

Thien-sṳ-khia̍k (Television Drama/Dramatic programming) he yit-chúng sṳt-yin Thien-sṳ kóng-pô thi̍t-tiám, yùng-ha̍p vú-thòi lâu thien-yáng ngi-su̍t ke péu-hien fông-fap yì hìn-sṳ̀n ke ngi-su̍t ngióng-sṳt. Yit-pân fûn tân-ngièn khia̍k lâu lièn-sa khia̍k , li-yung Thien-sṳ kî-su̍t chṳ chok-pin thûng-ko Thien-sṳ mióng piong-yàng. Thien-sṳ fat-mìn heu put-thôn phú-khi̍p, chui-heu kói-pien thai-kâ tui ngi-su̍t hiûn-sóng ke fông-sṳt.

Pays de la Loire he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet tûng-nàm-fông, pet lâu Brittany chiap-yòng. Chúng mien-chit 32,082 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 3,553,353-ngìn (2014-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Loire-Atlantique-sén, Maine-et-Loire-sén, Mayenne-sén, Sarthe-sén, Vendée-sén. Khì sú-fú he Nantes.
Ukraina-ngî (українська мова) he Slav Ngî-chhu̍k chûng sṳ́-yung ngìn-su thi-sâm ke ngî-ngièn, su̍k-yî Slav Ngî-chhu̍k ke Tûng Slav Ngî-kî. Vû-khiet-làn-ngî ke yîm-yun, vùn-fap yî-khi̍p chhṳ̀-lùi tû kiên Ngò-ngî lâu Pha̍k Ngò-lò-sṳ̂-ngî siông-khiun. Vû-khiet-làn-ngî sṳ́-yung Sî-lî-ngì Sṳ-mû sû-siá, só sṳ́-yung ke sṳ-mû thùng Ngò-ngî sṳ-mû yû yit-thin ke chhâ-phe̍t.

Samara (Ngò-ngî: Сама́ра) he Ngò-lò-sṳ̂ Samara-chû sú-fú, Ngò-lò-sṳ̂ thi-liuk thai sàng-sṳ, vi-yî Mo̍k-sṳ̂-khô tûng-phu 1,054 kûng-lî. Chhiòn-sṳ cham thi mien-chit 466 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ngìn-khiéu vi 1,164,685-ngìn. 1586-ngièn kien-li̍p.

Burgundy he Fap-koet ke yit-chak Thai-khî, vi-yî Fap-koet tûng-fông, sî lâu Auvergne chiap-yòng. Chúng mien-chit 31,582 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 1,631,000-ngìn (2008-ngièn thúng-kie). Hâ-hot Côte-d'Or-sén, Saône-et-Loire-sén, Yonne-sén, Nièvre-sén. Khì sú-fú he Dijon.

Au-chû Ngièn (Yîn-ngî: Australian Dollar, kién-siá A$ fe̍t-chá AUD), he Au-chû thûng-fo ke kî-pún tân-vi, yit-ngièn yû yit-pak fûn. Au-chû chui-chhû chhái-yung ke thûng-fo lâu Yîn-phông yit-yong, heu-lòi chhái-yung chhṳ-kâ ke thûng-fo Au-chû-phông, pì-chhṳ̍t lâu Yîn-phông thùng-tén. Tông-sṳ̀ yit-phông yû 20 shilling; 1 shilling yû 12 pence. Mî yit-phông tén-yì 240 pence. Heu-lòi 1966-ngièn Au-chû thôi-hàng sṳ̍p-chin-chṳ chṳ̂-sṳ̀, fo-pì thùng-sṳ̀ kói-cho sṳ̍p-chin-chṳ. Tông-sṳ̀ yit Mî-kîm ke ka-chhṳ̍t thai-khái tén-yì pan Yîn-phông, só-yî sîn-ke sṳ̍p-chin-chṳ thûng-fo kói-vi lâu Mî-kîm lièn-thûng.

臺灣客語通用拼音，做得簡單喊做客語通用拼音，係一種為臺灣客家語注音嘅拼音。為到撈漢語拼音接軌，最後臺灣部門又推出臺灣客家語拼音方案，並最終取代矣通用拼音。在2003年2月到分客家語拼音正式取代之前邇段時間，通用拼音係為臺灣客家語注音嘅一套較為常見嘅系統，並分臺灣教育部門採用。撈臺灣客家語拼音方案、白話字等共樣嘅係，通用拼音也主要係用來標注苗栗四縣腔同海陸腔等主流腔調嘅。

Isaac Newton khì-sṳ (Yîn-ngî: Sir Isaac Newton, Hon-ngî yîm-yi̍t: Ngiù-tun 牛頓, 1643-ngièn – 1727-ngièn ), yîn-koet vu̍t-lí-ho̍k-kâ, sṳ-ho̍k-kâ, thiên-vùn-ho̍k-kâ, chhṳ-yèn chet-ho̍k-kâ. Kî chhai 1687 ngièn fat-péu ke Chhṳ-yèn chet-ho̍k ke sṳ-ho̍k ngièn-lî chûng, tui van-yû yín-li̍t lâu sâm-thai yun-thung thin-li̍t chin-hàng liáu mèu-siá. Liá ke sṳ̀n-kó thien-thin liáu chi-heu sâm ke sṳ-ki chûng vu̍t-lí sṳ-kie ke kô-ho̍k kôn-tiám, pin sṳ̀n-vì hien-thoi kûng-chhàng-ho̍k ke kî-chhú. Kî thûng-ko lun-chṳn Khiet-puk-le̍t hàng-sên yun-thung thin-li̍t lâu kî ke chhung-li̍t lî-lun ke yit-chṳ-sin, hién-sṳ liáu thi-mien vu̍t-thí lâu thiên-thí yun-thung chûn-chhiùng siông-thùng ke chhṳ-yèn thin-li̍t, vi thai-yòng chûng-sîm-sot thì-kiûng liáu khiòng-yû-li̍t ke lî-lun chṳ̂-chhṳ, chhiuk-chin liáu khô-ho̍k kiet-min.

Kóng-ôn-sṳ (廣安市), vi-yî Chûng-koet Si-chhôn‎-sén tûng-pet-phu. Mien-chit 6,344 phìn-fông chhiên-mí, 2010-ngièn chúng ngìn-khiéu 4,662,000-ngìn.

Â-sat-vòng (Hî-pak-lói-vùn:אָסָא‎, ？－ tsú-tshièn 870-ngièn) he kú-thoi Chûng-tûng koet-kâ Pet Yù-thai Vòng-koet ke thi-sâm ngim kiûn-tsú. Têu ke fu-tshîn he yî tsṳ-fi tshṳ̂n-tsho̍k ke Â-pí-ngâ-vòng (Lie̍t-vòng-ki-song 15:8).

Lozère-sén he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet nàm-phu. Su̍k-yî Languedoc-Roussillon Thai-khî. Chúng mien-chit 5,167 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 73,509-ngìn (1999-ngièn thúng-kie). Lozère-sén he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.
Lî-hói (Â-set-pai-kiong-ngî ：Xəzər dənizi, Pô-sṳ̂-ngî ：دریای مازندران/دریای خزر, Ngò-ngî：Каспийское море, Hâ-sat-khiet-ngî ：Каспий теңізі, Thú-khù-màn ngî ：Hazar deňizi) vi-yî Â-chû lâu Êu-chû kâu-kie, he sṳ-kie sông mien-chit chui-thai ke fûng-pit nui-liu̍k súi thí, thùng-sṳ̀ ya-he sṳ-kie sông chui-thai ke fù phok yî-khi̍p nui-liu̍k hói. Lî-hói ke mien-chit yû 37 van 1000 phìn-fông kûng-lî (put pâu-koat khà lia̍p pok kâ tsṳ kô ngí vân), thí-chit vì 7 van 8200 li̍p fông kûng-lî, chui-chhṳ̂m chhú yû , phìn-kiûn Chhṳ̂m-thu vì . Lî-hói he yit-ke nui liù fù, mò liù chhut khiéu, pûn tô-ke koet-kâ fàn-phàu, sî-pet ke koet-kâ he Ngò-lò-sṳ̂, sî-mien he Â-set-pai-yèn, nàm-mien he Yî-lóng, tûng-nàm he Thú-khù-màn-sṳ̂-thán, tûng-pet vì Hâ-sat-khiet-sṳ̂-thán.

Chung-chṳ́ (粽子) vì Tôn-ńg-chiet yin-kín-vu̍t chṳ̂-yit. Yî chuk-ya̍p pâu-kwó nò-mí fe̍t yù-fan, theu-sâ, liu̍k-theu, fùng-theu, mî-theu, vòng-theu, lia̍p-chhòng, hâm-ap-thàn, fâ-sâng, li̍t-chṳ́, ngiu̍k mí, tûng kû, hà-mí, chû-ngiuk chṳ̂ lui, pin yî súi-chú fe̍t tsin-su̍k ke sṳ̍t-phín. Hí-ngièn yî Tôn-ńg-chiet chi-sṳ-liùng ke chi-phín, heu-lòi vì-liáu ki-ngiam kú-thoi sṳ̂-ngìn Khiut-ngièn thèu-kông, ngìn-têu vì-liáu ngiong khiut-ngièn sṳ́ -thí put pûn ǹg-lui só sṳ̍t, Chung-chṳ́ chhiu pien-sṳ̀n thèu kông vi ǹg. Hak-kâ-ngìn sṳ̍t ke Chung-chṳ́ yu lâu chhòn-thúng Thòi-vân-ngìn só sṳ̍t ke Chung-chṳ́ chúng-lui m̀-thùng, yu chhṳ̂n-vì Hak-kâ-chùng, Hak-kâ-chùng yu fûn-cho kán-chung (鹼粽), pán-chung (粄粽), hàm-chung (鹹粽).

Nairobi hien kien yû Nairobi Koet-chi kî-chhòng. Ko-hi 1930-ngièn thoi fò 1940-ngièn thoi, Yîn-koet-ngìn lòi Kenya tû-he sṳ́-yung yî sṳ̂ lòi ngì kî-chhòng (Eastleigh Airport), chhṳ́ kî-chhòng chên he Yîn-koet nàm ôn phú tûn to hó mong kok ke chhùng-yeu chón kî tiám. Yì-chhiâ chhai fò kî sû muk (Kenya sî-phu kóng-khiéu) kiên chên khôi ko fî thiáng ke kâu-thûng-lu-sien.

John Maynard Keynes yî 1883-ngièn 6-ngie̍t 5-ngit chhut-sên chhai yit-ke thai-ho̍k kau-su ke kâ-thìn. Kì ke fu-chhîn Neville Keynes chhṳ 1870 ngièn-thoi hí yî Kiam-khiâu Thai-ho̍k ke Pembroke ho̍k-yen cho thi̍t-phe̍t ngiên-kiu yèn, chṳ̂-heu sṳ̀n-vì chet-ho̍k lâu kîn-chi ke kau-su, pin chho̍k yû Ló-si̍p-ho̍k lâu kîn-chi-ho̍k fông-fap ke kau-khô-sû. Heu-lòi pûn-ngìn chhûi-sién sṳ̀n-vì Kiam-khiâu Thai-ho̍k ke Kau-vu chú-ngim. Kì ke mû-chhîn Florence Ada Keynes he yit-vi sṳ̀n-kûng ke chok-kâ lâu sa-fi kói-kiet ke siên-khi chṳ̂-yit.

Jaca he chhai Sî-pân-ngà Huesca-sén Aragon Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-chṳ́n. Chúng mien-chit yû 406,3 phiàng-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu he 13 299.

Thi-ngi chhṳ sṳ-kie thai-chan pau-chhut chṳ̂-heu ke Pô-làn-ngìn fòng-chan-chên khì-kiên, 1939-ngièn kiú-ngie̍t kiú-ngit Khù-lû-fû-chṳ́n phî Tet-koet kiûn-kî chhṳ̀m-chhung chi-cha.

.ac he Yîn-koet Hói-ngoi Liâng-thi Saint Helena, Ascension lâu Tristan da Cunha Koet-ma Táng-kip Mióng-vet Miàng-chhṳ̂n (ccTLD) ke vet-miàng.

Thùng-chhṳ Fòng-ti (同治皇帝, 1856-ngièn － 1875-ngièn) he Chhîn-chhèu ke thi 9 thoi fòng-ti. 1861-ngièn chṳ 1875-ngièn chhai-vi. Ngièn-ho Thùng-chhṳ.
Slough he Yîn-koet Tûng-nàm Yîn-kak-làn Khî-vet Buckinghamshire khiùn ke yit-chho sàng-sṳ, khî-lì Lùn-tûn yok 58 kûng-lî, chúng mien-chit 32.54 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 140,200 (2011-ngièn).

Thông Ngiâ-mong chhut-sâng yî Sṳ̀n-sṳn Lò-mâ-ti-koet Khô-lùng kui-chhu̍k kâ-thìn, chhai Yi-thai-li ho̍k-si̍p sú-ho̍k, vu̍t-lî, sṳ̀n-ho̍k lâu Thiên-vùn-ho̍k, 1611-ngièn chhai Lò-mâ kâ-ngi̍p Yâ-sû-fi.

Kau-fòng Gregorius 13-sṳ (1502-ngièn 1-ngie̍t 7-ngit – 1585-ngièn 4-ngie̍t 10-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1572-ngièn chṳ 1585-ngièn chhai-ngim.

Canoas he Pâ-sî ke sàng-sṳ, vi yî kâi-koet nàm-phu, khî-lì sú-fú Porto Alegre 18 kûng-lî, 1939-ngièn 6-ngie̍t 27-ngit kien-li̍p, mien-chit 131.097 phìn-fông kûng-lî, hói-pha̍t kô-thu 8-mí , 2010-ngièn ngìn-khiéu 323,827.

Mâ-tshâ 馬車 ke li̍t-sṳ́ khi̍t-khì kiú-tshòng, têu lâu ngìn-lui ke vùn-mìn yit-yong tshòng-kiú. Tì kú-tsó Lò-mâ Ti-koet, fàn-yùng ke Kîn-tsi lâu Mo-yi sî-yeu siên-tsin yì-yèn su-liòng khi̍t-thai ke liu̍k-thi yun-sû kûng-khí. Kûng-ngièn tshièn yit sṳ-ki, Lò-mâ ke tsṳ-tshâ fat-hien Set-ngì-thi̍t-ngìn ke si-lin-tshâ, pin tsai-kâ kói-kiet.

2016 ngièn Tûng-á hòn-liù he 2016 ngièn 1 ngie̍t mî ge hòn-liù,iù-yì Pét-kî-chṳn-tong chu̍t-hien,Tûng-á kok-thi-kî laù Tûng-nàm-á phu-fun thi-kî chu̍t-hien hòn-liù,yáng-híong tó Chûng-koet﹑Ngit-pún﹑Hòn-koet﹑Hiông-kóng﹑Au-mùn lâu Thòi-vân ,hàn-îu Tông-nàm-ah ge Ye̍t-nàm.

Chhai Chhia̍p-khiet ke Koet-chi thûng-yung chhṳ̂n-fû fông-mien, sûi-yèn si̍p-koan sông Yîn-vùn tô-sú yî Czech Republic chhṳ̂n-fû kì, than sṳ-sṳ̍t sông chhai yit-fun 1993-ngièn kûng-pu ke kôn-fông vùn-khien chûng, Chhia̍p-khiet Ngoi-kâu-phu yeu-khiù sṳ-kie kok-koet chhai thi-lî yung-thù sông thì khi̍p Chhia̍p-khiet sṳ̀, yin-kâi yung Czechia (siông-tui Chhia̍p-khiet-vùn chûng ke Česko) liá miàng-chhṳ̂n lòi chhṳ̂n-fû kì, yì Czech Republic chet pó liù, chok-vì kôn-fông vùn-khien sṳ̀ sṳ́-yung, khì Koet-chi thoi-ma vì CZ.

Aiga Chhàm / Siông-fo Chhàm (Ngit-pún-ngî: 相賀駅 (Aiga Eki)/ あいがえき, Aiga Chhàm / Siông-fo Chhàm) he Mie-yen Pet-méu-léu-khìun Kihoku-tin Miyama-khî Aiga, Tûng-hói lî-hak thiet-tho (JR Tûng-hói) Ki-sṳ Pún-sien chhâ-chhàm.

Kinki Thi-fông (Ngit-pún-ngî: 近畿地方/ きんきちほう, Kinki-chihō), yu hêm-cho Kansai Thi-fông (関西地方/ かんさいちほう, Kansai chihō), he Ngit-pún Pún-chû chûng sî-phu ke yit-ke thi-lî khî-vet, yù Mie-yen, Shiga-yen, Kîn-tû-fú, Thai-fán-fú, Hyōgo-yen, Nara-yen, Wakayama-yen kèu-sṳ̀n. "Kinki" chhai Ngi̍t-pún-ngî tú he yit-chhṳ̀ chṳ́ khiûn-lìn tû-sàng ke thi-khî. Chhai Kinki thi-khî sṳ́-yung ke Ngit-ngî fông-ngièn he Kinki fông-ngièn.

Chhù-liáu chṳn-chhṳ sṳ-ngia̍p ngoi, Jefferson thùng-sṳ̀ ya-he Nùng-ngia̍p-ho̍k, Yèn-ngi-ho̍k, Kien-chuk-ho̍k, Chhṳ̀ -ngièn-ho̍k, Kháu-kú-ho̍k, Sú-ho̍k, me̍t-ma-ho̍k, chhet-liòng-ho̍k lâu kú Sâng-vu̍t ho̍k tén ho̍k-khô ke chôn-kâ; yu sṳ̂n-kiâm chok-kâ, li̍t-sṳ̂ lâu Séu-thì-khìm sú; ya-he Virginia Thai-ho̍k ke chhóng-phan-ngìn. Hí-tô-ngìn ngin-vì kì-he li̍t-ngim Mî-koet Chúng-thúng chûng, chṳ-fi chui kô-chá.
Thàn-khîn Fa-ha̍p-vu̍t (碳氫化合物, Yîn-ngî: Hydrocarbon) he Yû-kî Fa-ha̍p-vu̍t ke yit-chúng. Liá-chúng Fa-ha̍p-vu̍t chṳ́-yû Thàn lâu Khîn chû-sṳ̀n, khì-chûng pâu-hàm vàn-thâng, hî-thâng, kuì-thâng, fàn-thâng khi̍p fông-thâng, he chṳ̂n-tô khì-thâ Yû-kî Fa-ha̍p-vu̍t ke kî-thí.

Vòng Yit-fî (黃一飛, Wong Yat Fei, 1946-ngièn 8-ngie̍t 19-ngit – ), ngièn miàng he Vòng Khí-yî(黃啟宇) he Hiông-kóng yên-yèn, chhut-se chhai Au-mùn, chên-kîn he Mò-sien Thien-sṳ yên-yèn, liá-ha he thien-yáng yên-yèn.

Ngièn Sán-ngia̍p Tûng-ông Ngiùn-hòng yîn yû thai-pit ngòi-chong chang lâu Tûng-kîn Thi-yit Ngiùn-hòng ha̍- pìn he Tûng-kîn Tûng-ông Ngiùn-hòng, Ngiùn-hòng nui-phu yû chho̍k “khiu Tûng-kîn Thi-yit” lâu “khiu Sán-ngia̍p Tûng-ông” fûn-phai-hì téu-châng. Thai-fán Sî-fûn-hòng hòng-chhòng vì chho̍k chhṳ-kâ ke li-yit, lâu thì-sṳ̂n liá fûn-hòng ke miàng-sâng lâu chiông chhṳ-kâ sṳ̂n-kôn, yîn-vì pûn Sî Thai-fán Kòng-thiet, chhai yùng-chṳ̂ yit-chak-ngie̍t heu tó-pit chiông ngiùn-hòng liù-hâ ńg-yi-ngièn chai-vu, chhòng-kôn vì-chho̍k chhṳ-kâ li-yit khôi-sṳ́ hâ chit-ngim, pâu-mî chhai Hanzawa tén-tén 鍥-yì-put-sá ke tûi-sok yî-hâ chhiu ńg-yi-ngièn fûn sû-chón-hi, lâu chiu-chhut mok-heu het-sú, yî-heu Hanzawa sṳ̂n-to Tûng-kîn pún-phu.

在車籠埔斷層个受災地區，所觀測到个地表加速度峰值(PGA)極大，大多在300到500gal之間，越偎斷層就越高，例如南投縣魚池鄉日月潭氣象站所測得个東西向水平地動加速度峰值達到989.22gal，已經超過一个重力加速度值(1g = 980gal)，垂直向加速度乜高達311.76gal。南投縣名間鄉新街國小測站測得東西向水平地動加速度峰值乜達921.14gal。

Chû-hói-sṳ (珠海市) he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-tûng-sén hâ-hot ke yit-ke Thi-kip-sṳ, ya-he Chû-sâm-kok sî-ngan ke yit-ke chhung-yeu sàng-sṳ, thi-chiap Àu-mûn, ya-he Chûng-koet ke Kîn-chi thi̍t-khî chṳ̂-yit. Chû-hói-sṳ pâu-hàm Hiông-chû-khî, Kîm-vân-khî, Téu-mùn-khî. Chû-hói-sṳ mien-chit yû 1,701phìn-fông chhiên-mí, sòng-chhu ngìn-khiéu 148.11 van-ngìn (2008-ngièn su-kí ).

Siông-tui tâi-ái ke sân lâu, chû-vì yû kí ke hò-liù-thûng vông tó-yí nui. Tó-sông yû mèu me̍t ke chhṳ̍t pûn, vûn-fò than tô pien ke hói-yòng hì-hèu. Chhṳ̍t chṳ 17 Sṳ-ki hàn-yû mèu me̍t ke sêm-lìm thi fu̍k-koi tó-sông. Kîm thiên, kì he Êu-chû phat muk liòng chui-kô ke thi-khî chṳ̂-yit. Hien-chhùn Ngi-sṳ̍p-liuk chúng Oi-ngì-làn ngièn sâng thûng chhṳ̍t-vu̍t.

Siên-hon-yen (宣漢縣) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Tha̍t-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 2,013 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 1,133,189-ngìn.

Chûng-sân Koet-chûng Chhàm vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-sṳ Chûng-sân-khî, Chhiùng-sân-khî kâu-kie chhú (chhàm thí lâu chhut ngi̍p khiéu chú-yeu vi-yî Chûng-sân-khî), vì Thòi-pet Tshia̍p-yunVùn-fù-sien (vùn-sân-sien, nui fù sien) ke Tshia̍p-yun Chhâ-chhàm. Pún chhàm vông chhiùng sân kî-chhòng chhàm fông-hiong chit vì kô ka thon chṳ thi-hâ thon chṳ̂ Ko-thu tai.

格林尼治平時（Greenwich Mean Time，簡稱GMT），又喊做格林尼治標準時間，係指位於英國倫敦郊區嘅格林尼治皇家天文臺嘅標準時間。因為格林尼治皇家天文臺係本初子午線穿過嘅位所，故所格林尼治平時就係零時區嘅時間。比格林尼治平時早嘅記做GMT+x，反之就記做GMT-x（x指比格林尼治平時早或遲嘅小時數）；例如，撈格林尼治平時相比，北京時間（東八區時間）早八小時，做得記做GMT+8。

Princeville, Quebec he Québec-sén Centre-du-Québec Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1846-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 196.70 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 5,693 (2011-ngièn).
Hiông-kóng Khiâng-kuí 615 Sien (香港輕鐵615綫, Light Rail Route 615) he Hiông-kóng Kóng-thiet yàng-yun ke thiet-lu-sien, lièn-chiap lièn-chiap Thûn-mùn Chhàm lâu Ngièn-lóng Chhàm. 615P Sien he lièn-chiap Thûn-mùn Ma-thèu Chhàm lâu Seu-không Chhàm.

Chhai 2004-ngièn, mâ ngì khái ke thi Ńg-ke sén, fi ngì mo̍k sén thèu piàu kiet-thin yî 2009-ngièn kâ-ngi̍p mâ ngì khái. Mâ ngì khái ke sén-fûn Li̍t-sṳ́ lâu khì-thâ Yi-thai-li ke sén-fûn Li̍t-sṳ́ m̀-thùng, chú-yeu he yîn-vì Thai-khî ke thi-hìn: khî nui chhù-liáu yû yit-sia hò kuk fò hói-ngan ke ha̍p chhòng thi-tai chṳ̂-ngoi, khì yì phu-fûn tû-he sân-khî. Chhai 19 Sṳ-ki yit-thiàu yù pok lo̍k nì â to pu ngì thit sî ke thiet-lu lièn-chiap liáu cháng-ke mâ ngì khái ke hói-ngan sien, yì chhai-nui-liu̍k, tô sân ke fàn-kin lin to chhṳ̍t chṳ-kîm-ngit, nui-liu̍k yù nàm to pet ke lièn-hì chhù-liáu yit-sia kôan ài sông ke khi khu sân lu chṳ̂-ngoi, tû hó-séu chiap-tshuk.

Chû-vì Sṳ̀n-kîn Ne-thúng (Peripheral nervous system) he Sṳ̀n-kîn Ne-thúng ke chû-sṳ̀n phu-fun, pâu-koat chhù-liáu Nó lâu Chit-siói chṳ̂-ngoi ke Sṳ̀n-kîn phu-fun. Nó lâu Chit-siói chû-sṳ̀n Chûng-khi Sṳ̀n-kîn Ne-thúng. Chû-vì Sṳ̀n-kîn Ne-thúng mò Kut-ket lâu Hiet-nó Phîn-chong ke pó-fu.

Sîn-kiông Uyghur Chhṳ-chhṳ-khî he Chûng-koet sî-pet piên-kiông ke yit-ke Chhṳ-chhṳ-khî, ya-he Chûng-koet liu̍k-thi mien-tsit chui-thai ke sén-kip hàng-tsṳn-khî, sú-fú vi-é tshôi Ürümchi-sṳ.

Kau-fòng Alexander 7-sṳ (1599-ngièn 2-ngie̍t 13-ngit – 1667-ngièn 5-ngie̍t 22-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1655-ngièn chṳ 1667-ngièn chhai-ngim.

Lí-yen (Si-chhôn) (理縣) he Chûng-koet Si-chhôn-sén Â-pa Chhong-chhu̍k Kiông-chhu̍k Chhṳ-chhṳ-chû só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 4,318 phìn-fông kûng-lî, 2004-ngièn ngìn-khiéu 40,000-ngìn.

Hongseong Khiùn (Hòn-ngî: 홍성군/洪城郡) he Hòn-koet Chungcheong Nàm-tho ke yit-chak khiùn. Chúng mien-chit 443.5 phìn-fông kûng-lî, 2013-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 89,174-ngìn.

Québec-ngìn Tóng (Fap-ngî: Parti Québécois) he Kâ-nâ-thai Québec-sén ke yit-ke chó-yi̍t sén-kip chṳn-tóng. Kì-têu chṳ̂-chhṳ̀ Québec thu̍k-li̍p lâu lò-kûng yun-thung. 1968-ngièn yù René Lévesque chhóng-li̍p. Québec-ngìn Tóng yî 2012-ngièn Québec-sén ngi-fi sién-kí chûng yàng-chhí 125-sit chûng ke 54-sit.

Kóng-chû Thi-thiet 1-ho Sien he chhiùng Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet Kóng-chû-sṳ Lai-vân-khî Fông-chhûn Sî-lóng (西塱) chṳ Thiên-hò-khî Kóng-chû Tûng chṳ-kiên, tui Kóng-chû Thi-thiet kîn-yàng ke thiet-lu.

Eure he Fap-koet ke yit-chak sén, vi-yî Fap-koet pet-fông. Su̍k-yî Sông Normandy Thai-khî. Chúng mien-chit 6,040 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu yok 541,054-ngìn (1999-ngièn thúng-kie). Eure he Fap-koet 1790-ngièn 3-ngie̍t 4-ngit só chhóng-kien ke 83-sén chṳ̂-yit.

客家人較為重視家庭倫理與氏族團結，所以其等於農曆新年期間，不計較蛤塘村之可達度以及偏僻程度，皆願意由（從）市區、新界墟市、英國、荷蘭等地之范氏客家原居民即會返到蛤塘村慶賀新春佳節，然後才在假日過後返回佢丁人之移居地繼續事業；每逢節日蛤塘村都會有遷居他鄉或市區之村民回來掛紙〔gwa5zhi3，（客家話＝掃墓拜祭）－－寶安（新安）、香港一帶之客語gwa5當中之細圓唇半響音（半元音[w]多已失落而變為ga5之發音）ga5（[ka]55）ga5〕，2004年寒冬，曾有移居英倫之村民回來為進行整頓該山旮旯老村舊室、重立范氏宗祠。

Maria, Quebec he Québec-sén Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1774-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 94.60 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 2,536-ngìn (2011-ngièn).
William Vòng-chṳ́ (Yîn-ngî: Prince William, Duke of Cambridge, 1982-ngièn 6-ngie̍t 21-ngit —）, he Yîn-koet ńg-vòng Elizabeth Ngi-sṳ chóng-chṳ́ tit-sûn, fu-mû fûn-phe̍t he Vòng-tú Vî-ngì-sṳ̂ chhîn-vòng Charles Vòng-chṳ́ lâu Vî-ngì-sṳ̂ Vòng-fui Diana, kì ló-phô he Kiam-khiâu kûng-chiok fû-ngìn Kate. William he Yîn-koet vòng-vi thi-ngi ki-sṳ̀n-ngìn.

Azuara vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 165 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 603-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).

Yamachiche he Québec-sén Mauricie Hàng-chṳn khî ke sàng-chṳ́n, 1702-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 106.90 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 2,787-ngìn (2011-ngièn). Fap-ngî mû-ngî sṳ́-yung-chá cham 99.10%.

Sṳ̂n-vì chṳn-chhṳ ho̍k-kâ, Jefferson pín chhṳ̀ Kú-tién Chhṳ-yù Chú-ngi lâu Khiung-fò Chú-ngi (republicanism), chṳ thin Vì-kit-nì-â Chûng-kau Chhṳ-yù Fap (Virginia Statute for Religious Freedom, 1779, 1786). Kâi fap ngit-heu sṳ̀n-vì Mî-koet hièn-fap thi-yit siû chang-on chhóng-sat thiàu-vùn chṳ̂ kî-chhú, Jefferson-sṳt Mìn-chú (Jeffersonian democracy) yîn kì yì tet-miàng. 1792-ngièn kì chhóng-li̍p pin liâng-thô Mìn-chú Khiung-fò-tóng (kîm-ngit Mìn-chú-tóng chṳ̂ chhièn-sṳ̂n), Jefferson chên-vì thi-ngi ngim Vì-kit-nì-â chû Chû-chhòng (1779-ngièn －1781-ngièn), thi-yit ngim Mî-koet Koet-vu-khin (1789-ngièn ─1793-ngièn), lâu thi-ngi ngim Mî-koet Fu-chúng-thúng (1797-ngièn －1801-ngièn). 1800-ngièn Jefferson kit-phai kin-tak lièn-ngim ke Adams tông-sién Mî-koet thi-sâm ngim Chúng-thúng, chhṳ́ -heu kì liâng-thô ke chṳn-tóng thúng-chhṳ Mî-koet tha̍t si-fûn chṳ̂ yit sṳ-ki, kì ke chṳn-tóng 1824-ngièn fûn-lie̍t vì-chṳ́.

Bryansk-chû (Ngò-ngî: Бря́нская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Bryansk-chû ke mien-chit he 34,900 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,278,217-ngìn, sú-fú Bryansk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 96.7%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 1.1%.

蛤塘鄉民遇上緊急傷病痛之時難以前往公立醫院求診，政府飛行服務隊直昇機亦難以停靠於這系列慶春約村落之空地，導致接送傷病者相當費時費力。行山人士及郊遊人士、原居民在上述村落及相關郊野公園地帶難以透過手提電話（俗稱手機、手機欸）聯絡外界或者進行求救（只插有香港本地電話卡者），甚至出現訊號自動轉駁到內地電訊公司情況（使用中港兩地漫遊卡者，或者插有只能在中國內地及沿深圳河、后海灣海濱（包括深圳灣口岸）、藍塘海峽及擔桿列島（擔竿列島，又名利瑪群島）地帶使用之手提電話插卡），沿小徑亦未有全天候999緊急求助通訊器被安裝。

Tshî Hiong-chhièn (徐向前, 1901-ngièn 11-ngie̍t 8-ngit － 1990-ngièn 9-ngie̍t 21-ngit), he Chûng-koet chhut-miàng ke kiûn-sṳ-kâ. Khì he Chûng-fà Ngìn-mìn Khiung-fò-koet 10-thai ngièn-soi chṳ̂-yit.

Trois-Pistoles, Quebec he Québec-sén Bas-Saint-Laurent ke sàng-chṳ́n, 1916-ngièn sṳ̀n-li̍p. Chúng mien-chit 9.60 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 3,456-ngìn (2011-ngièn).

Aschaffenburg he yit-chho vi yî Tet-koet nàm-phu, Bayern-pâng ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 62.45 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu 68,167-ngìn (2014-ngièn).

Pâ-chû-khî (巴州區) he Chûng-koet Si-chhôn‎-sén Pâ-chûng-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 2,566 phìn-fông kûng-lî, 1999-ngièn ngìn-khiéu 1,225,931-ngìn.

沙田站曾進行過多次翻新，曾於1995年進行過一次翻新工程，將整個大堂翻新，並將於非收費區的尖沙咀鐘樓的大鐘遷往九廣鐵路大廈（現稱連城廣場），於大鐘的位置加入兩條扶手電梯來往閣樓，現時的非收費區便是當年翻新工程的後的車站。2003年，沙田站及連城廣場再次進行大規模翻新，於車站也加入多種指示及將收費區大堂進行翻新，將大堂轉為以白色為主的色調，並將失物認領處改建為警崗。可是此舉令部份乘客必須出閘才可到客務中心認領失物，造成一定程度的不便。
Puyuma-chhu̍k he Thòi-vàn Ngièn-chhu-mìn chhu̍k-khiùn chṳ̂-yit, chhu̍k-khiùn fûn-phu chhai tûng-ông sân-ma̍k yî-tûng, Pî-nàm-hâi yî-nàm ke hói-ngan thi-khî, yî-khi̍p fâ-tûng chiúng-kuk nàm-fông ke kô-sân thi-khî, chú-yeu kî-chhu yî Thòi-tûng-yen kin-nui, su̍k-yî mû-ne sa-fi, ngìn-khiéu yok kiú-chhiên ngìn.

Tông Pó-lò chhiùng Lò-mâ kâm-ngiu̍k théu-piong, chhûng-fán Séu-â-se-â, Mâ-khì-tun sṳ̀, chên fûn-fu Thì-mô-thai liù-hâ chhai Yî-fut-só fu-chit sién-pha̍t Kau-fi liâng-siu khi̍p mu̍k-yông sin-thù ke kûng-chok. Thì-mô-thai sâng-sin ngio̍k, chhiâ khien-không mò-kâ, mien-tui Yi-tôn ke ngùi-kî. Pó-lò pai-fóng Yî-fut-só chṳ̂-chhièn, siên siá Thì-mô-thai-chhièn-sû pûn ngièn-khiâng ke Thì-mô-thai, tui kí kú-li.

Phiàng-fa-sṳ (Mîn-tûng-ngî‎: Bàng-uâ-cê)，pûn tshṳ̂n-tso “Fuk-chû-fa lò-mâ-sṳ”, he Sṳ̍p-kiú sṳ-ki tsó-khì lòi Fuk-chû ke Yîn-Mî tshòn-kau-sṳ sat-kie tshut-lòi ke yit-tsúng lâ-tên-fa vùn-sṳ. Phiàng-fa-sṳ tshiùng tsui-tshû ke fông-on to phêu-tsún-fa kîn-li̍t tsṳ̂n-tô pien-fa, yî Sṳ̍p-kiú sṳ-ki ha-pan ya̍p thin-hìn. Sṳ̍p-kiú sṳ-ki to Ngi-sṳ̍p Sṳ̍p-kiú song-pan ya̍p, Phiàng-fa-sṳ put-thon hîn-sṳn tshai Fuk-chû-fa thûng-hàng khî ke kau-fi nui. Sṳn-kîn, Tsan-mî sṳ-si̍p, yî-khi̍p thai-liong ke tshòn-kau tsok-phín tû-voi sṳ́-yung Phiàng-fa-sṳ.

Clarés de Ribota vi-yî Sî-pân-ngà Aragon Chhṳ-chhṳ-khî Zaragoza-sén ke yit-ke sṳ-chṳ́n. Chúng mien-chit 18 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 101-ngìn (2004-ngièn thúng-kie).

Tai Tet-sâng (戴德生, Yîn-ngî: James Hudson Taylor, 1832-ngièn 5-ngie̍t 21-ngit －1905-ngièn 6-ngie̍t 3-ngit), Yîn-koet Kî-tuk-kau chhòn-kau-sṳ, Chûng-koet Nui-thi Fi (中國內地會) chhóng-phan-ngìn. Tai Tet-sâng chhai Chûng-koet ńg-sṳ̍p-yit ngièn. Kì chhóng-li̍p ke chhâ-fi chhâi-phai chhêu-ko pat-pak miàng chhòn-kau-sṳ khi̍p kien-li̍p yit-pak ngi-sṳ̍p-ńg kiên ho̍k-káu, pin chhai Chûng-koet tai-liâng yit-van pat-chhiên ngìn kûi-sin Kî-tuk-kau, chhai sṳ̍p-pat sén sṳ̀n-li̍p ńg-pak tô vi pún-thi chhu-lî ke chhòn-kau-chhàm (stations of work).

Kiúng-sú-khî (拱墅區) he Chûng-koet Chet-kông-sén Hông-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke khî. Chúng mien-chit 87 phìn-fông kûng-lî, 2002-ngièn ngìn-khiéu 600,000-ngìn.

Kau-fòng Clemens 13-sṳ (1693-ngièn 3-ngie̍t 7-ngit – 1769-ngièn 2-ngie̍t 2-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1758-ngièn chṳ 1769-ngièn chhai-ngim.
Thú-ngí-khì Khiung-fò-koet (Thú-ngí-khì-ngî: Türkiye Cumhuriyeti) he yit-ke vàng-khiam Êu-Â lióng-chû ke koet-kâ, koet-thú pâu-koat Sî-Â ke Ôn-na̍p-thok-li-â Pan-tó, yî-khi̍p Pâ-ngì-kòn Pan-tó ke tûng Set-lùi-sṳ̂ thi-khî. Pet lìm Het-hói, nàm lìm Thi-chûng-hói, tûng-nàm lâu Si-li-â, Yî-là-khiet chiap-yòng, sî-lìm Oi-khìm-hói, pin lâu Hî-lia̍p yî-khi̍p Pó-kâ-li-â chiap-yòng, tûng-phu lâu Kak-lû-kit-â, Â-mî-nì-â, Â-set-pai-kiong lâu Yî-lóng chiap-yòng. Chhai Ôn-na̍p-thok-li-â Pan-tó lâu tûng Set-lùi-sṳ̂ thi-khî chṳ̂-kiên ke, he Pok-sṳ̂-phú-lû-sṳ̂ Hói-hia̍p, Mâ-ngì-mâ-là hói lâu Tha̍t-tha̍t-nì-ngì Hói-hia̍p, su̍k Het-hói Hói-hia̍p, phe̍t-chhṳ̂n Thú-ngí-khì Hhói-hia̍p, he lièn-chiap Het-hói yî-khi̍p Thi-chûng-hói ke vì-yit hòng-tho. Khì sú-tû he vi chhú Ôn-na̍p-thok-li-â Kô-ngièn chang tûng-ông ke Ôn-khà-là. Koet-mìn yû 98% he Mu̍k-sṳ̂-lìm, than fap-li̍t kûi-thin sṳ̍t-sṳ̂ Chṳn-Kau Fûn-lì. Muk-chhièn chang sṳ̂n chhiáng kâ-ngi̍p Êu-mèn, than-he Êu-mèn yîn pet Set-phú-lu-sṳ̂ khi̍p Â-mî-nì-â chúng-chhu̍k thai-thù-sat tén mun-thì chhiam-sṳ̀ khî chhie̍t Thú-ngí-khì kâ-ngi̍p. Thú-ngí-khì yù 2009-ngièn hí vì Thu̍t-khet Ngi-fi Sṳ̀n-yèn-koet. Khì hì-hèu su̍k Thi-chûng-hói hì-hèu, nàm-phu lâu sî-phu hì-hèu vûn-fò, Ha-kui kôn ngie̍t, Tûng-kui tô-yí: Het-hói yèn-ngan, liòng sóng sṳp-yun; nui-liu̍k, tûng-pet, tûng-nàm chet Tûng-kui hòn-lâng, Ha-kui kôn-ngie̍t.

Kau-fòng Caelestinus 4-sṳ (? – 1241-ngièn 11-ngie̍t 10-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1241-ngièn 10-ngie̍t 25-ngit chṳ 11-ngie̍t 10-ngit chhai-ngim.

Gruzia-ngî (ქართული) he Kô-kâ-su ngî-ngièn ke yit-chúng, he Gruzia ke kôn-fông ngî-ngièn, chhai Gruzia yû yok 3,900,000-ngìn (chúng ngìn-khiéu 83%) chok-vi thi-yit ngî-ngièn. Nang-ngoi chhai Iran, Thú-ngí-khì, Ngò-lò-sṳ̂, Mî-koet tén-thi yû 200,000-ngìn sṳ́-yung.

Volga hò (Ngò-ngî: Волга) vi yî Ngò-lò-sṳ̂ sî-nàm-phu, chhiòn-chhòng 3,692 kûng-lî, he Êu-chû chui chhòng ke hò-liù, ya-he sṳ-kie chui chhòng ke nui-liù hò, liù-ngi̍p Lî-hói.

Liu̍k (綠, 氯), fe̍t-chá ham-cho yàm-su (鹽素), he yit-chúng fa-ho̍k ngièn-su, fa-ho̍k fù-ho he Cl, ngièn-chṳ́ su-muk he 18, chhai ngièn-su chû-khì-péu chûng thi sṳ̍p-pat vi.

Hò-làn Ngiùn-hàng ke chúng hàng sat chhai Â-mê-sṳ̂-thi̍t-tan ke Zuidas. Chúng-phu thai lèu kô 105 mí, he Zuidas thi-khî chui-kô ke kien-chuk. Thùng-sṳ̀ chúng hàng ya-he tai-thûng Zuidas thi-khî kîn-chi fat-chán ke chú-yeu thûng li̍t chṳ̂-yit.

Petrusburg he Nàm-fî chûng-phu ke sàng-chṳ́n, Chhṳ-yù Pâng-sén fu-chit kón-hot, khî-lì Bloemfontein yok 80 kûng-lî. Mien-chit 19.00 phìn-fông kûng-lî, 2011-ngièn ngìn-khiéu 8,435-ngìn. Ngìn-khiéu me̍t-thu mî-chak phìn-fông kûng-lî 440-ngìn.

荃灣站與西鐵綫的荃灣西站並非為正式的轉車站，乘客若在兩站間轉乘，無論使用八達通還是單程車票，均需當作兩段車程處理，並繳納再入閘收費。雖然荃灣站與西鐵綫荃灣西站並非轉乘車站，但是兩站之間有專線小巴 95K（八達通或屯門－南昌全月通可免費轉乘西鐵綫）及 301M（八達通轉乘西鐵綫優惠）連接，而步行全程大概需要30分鐘。現在荃灣行人天橋的擴建計劃以建成，將把荃灣西站及荃灣站直接以天橋接駁，預計可將步行時間縮短至15至20分鐘，於2013年4月29日全線開放。惟因荃灣運輸大樓的拆卸，現時此通道連接荃灣西站的用途變得有名無實（詳見荃灣行人天橋網絡）。
Chhia̍p-khiet Khiung-fò-koet (Chhia̍p-khiet-ngî: Česká republika), kién-chhṳ̂n Chhia̍p-khiet (Chhia̍p-khiet-ngî: Česko), he yit-ke Chûng-Êu thi-khî ke nui-liu̍k koet-kâ, khì chhièn-sṳ̂n vì Chhia̍p-khiet Slovakia (Československo), than yî 1993-ngièn lâu Sṳ̂-lo̍k-fa̍t-khiet fò-phìn thi fûn-lì.

Pîn-sip-fap-nì-â Thai-ho̍k chhai ngi-su̍t, Ngìn-vùn, Sa-fi Khô-ho̍k, sông-ho̍k, kien-chuk lâu Kûng-chhàng kau-yuk sông chhú-yî liâng-siên thi-vi, khì-chûng yû vì tî-miàng ke ho̍k-khô he sông-ngia̍p ho̍k, Fap-ho̍k lâu Yî-ho̍k. Ho̍k-káu yúng-yû yok 4,500 miàng Kau-su, khiûn 10,000 miàng chhiòn ngit chṳ Thai-ho̍k sâng lâu 10,000 tô miàng ngièn-kiu sâng. 2006-ngièn ho̍k-káu fe̍t-tet ke khô-ngièn kîn fi tha̍t-to 6 chhiên 6 pak tô van Mî-ngièn, chhiùng sṳ ngièn-kiu ke ngìn-yèn pâu-koat yok 4,200 miàng kau chṳt kûng, 870 miàng Pok-sṳ heu, 3,800 miàng ngièn-kiu sâng lâu 5,400 tô miàng kî-su̍t ngìn-yèn. Thùng-sṳ̀, ho̍k-káu mî-ngièn ke kien sat thèu-ngi̍p tha̍t-to 4 yi Mî-ngièn yî-sông, chhai sòng chhûn thèn mèn káu chûng miàng lie̍t chhièn màu. Pîn-sip-fap-nì-â Thai-ho̍k hàn-he Mî-koet Thai-ho̍k lièn-ha̍p fi ke 14 só chhóng-sṳ́ káu chṳ̂-yit.

Penza-chû (Ngò-ngî: Пе́нзенская о́бласть) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Volga Lièn-pâng Kón-khî. Penza-chû ke mien-chit he 43,200 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,386,186-ngìn, sú-fú Penza. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 86.8%, Tat-tat-ngìn cham 6.4%, Mordvin-ngìn cham 4.1%.

Thòi-vân Thò-yèn Koet-chi Kî-chhòng (臺灣桃園國際機場), vi yî Thòi-vân sî-pet-phu ke Thò-yèn-yen Thai-yèn-hiông, vi Chûng-fà Mìn-koet sú-yeu ke lièn-ngoi koet-chi kî-chhòng lâu Thòi-vân chú-yeu ke koet-chi hak-yun chhut-ngi̍p thûn-phôn-thi, he Thòi-vân chui-thai lâu chui fàn-yùng ke kî-chhòng, ya-he Thòi-vân pún-tó chui pet-fông ke mìn-hòng kî-chhòng.

Sîn Pâ-pí-lùn Vòng-koet (Kûng-ngièn-tshièn 626-ngièn - 539-ngièn), he Kâ-le̍t-tí-ngìn só kien-tsho, thai-yok tshu-kín kú-thoi Mî-sok-put-tha̍t-mí-â nàm-phu. Kûng-ngièn-tshièn 626-ngièn kien-li̍p tshai-yî Nì-pu-kap-nì-sat ngi-sṳ thúng-tshṳ sṳ̀-heu koet-sṳ tha̍t-tó tín-fûng, tsui-heu tshai Kûng-ngièn-tshièn 539-ngièn pûn Pô-sṳ̂-ngìn sêu-me̍t.

Vùn-sṳ̀n-yen (文成縣) he Chûng-koet Chet-kông-sén Vûn-chû-sṳ só kón-hot ke yit-ke yen. Chúng mien-chit 1,293.24 phìn-fông chhiên-mí, 2007-ngièn ngìn-khiéu 363,300-ngìn.

Littenseradiel he Hò-làn Fut-lî-sṳ̂-làn-sén ke Kî-chhèn chṳn-khièn, Mien-chit vì 132.64 phìn-fông kûng-lî, 2014-ngièn ngìn-khiéu vì 10,900 ngìn.

Tshòn-fì Yâ-lu-sat-lâng Yun-thung he Chûng-koet kau-fi só yû ke yi-siong, muk-tit he yeu nú-li̍t tshòn fuk-yîm pûn Chûng-koet piên-kie tsṳ̂ Fu̍t-kau, Yin-thu-kau, lâu Islam-kau ke lìn-koet. Tshòn-fì Yâ-lu-sat-lâng Yun-thung muk-phêu he yeu tsṳ-séu tshâi-phai tshut sṳ̍p-van tshòn-kau-sṳ yèn kú-ló mo-yi thûng-tho ke Sṳ̂-tshù tsṳ̂-lu, tshiùng Chûng-koet to thi-tsûng-hói.
Yù-thai-kau chhùng-pai tân-yit ke chú-sṳ̀n Adonai, he Hî-pak-lòi-ngìn nui-phu ke mìn-chhu̍k Chûng-kau. Yù-thai-kau ngin-vì "Thap-muk-tet" he Sṳn-kîn ke kîn-si̍t, chhiùng Yù-thai-kau chûng-phai sâng-chhut lióng-ke sṳ-kie chui-thai ke chûng-kau—— Kî-tuk-kau lâu Yî-sṳ̂-làn-kau. Tông-sṳ̀ Â-li̍t-sân-thai thai-ti chṳ̂n-fu̍k Hî-pak-lòi-ngìn ke Yù-thai-thi heu, Hî-pak-lòi-ngìn ya yi-miàng vi Yù-thai-ngìn pin san-lo̍k to Hî-lia̍p-ti-koet kok-chhu.

Aquitaine he Fap-koet sî-nàm-phu yit-chak thai-khî ke miàng-chhṳ̂n, khiung-yû Dordogne-sén, Gironde-sén, Landes-sén, Lot-et-Garonne-sén, Pyrénées-Atlantiques-sén tén hàng-chṳn-khî. Aquitaine mien-chit 41,308 phìn-fông kûng-lî, cham chhiòn Fap-koet chúng mien-chit ke 7.6%. Aquitaine sî-lìn Thai-sî-yòng, nàm chiap Sî-pân-ngà.

Chhṳ̍t-sṳ̂n-kî (Helicopter) he yit-chúng yù yit-ke fe̍t tô-ke súi-phìn siên-chón ke siên-yi̍t thì-kiûng hiong-sông sṳ̂n-li̍t lâu thûi-chin li̍t-yì chin-hàng fî-hàng ke hòng-khûng-hi. Chhṳ̍t-sṳ̂n-kî khí-yû thai-tô-sú ku-thin-yi̍t hòng-khûng-hi só put khí-phi ke chhùi chhṳ̍t sṳ̂n-kong, hiên thìn, séu suk-thu hiong chhièn fe̍t hiong heu fî-hàng ke thi̍t-tiám. Liá-têu thi̍t-tiám sṳ́-tet chhṳ̍t sṳ̂n kî chhai hó-tô chhòng-ha̍p thai hién sṳ̂n sú. Chhṳ̍t-sṳ̂n-kî lâu ku-thin yi̍t fî-kî siông-pí, khì ngio̍k tiám he suk-thu tâi, hô yù liòng kha-kô, hòng chhàng kha tón.

敘述麻醉科醫師蕭政勳，在一擺由院長陳顯榮主持嘅示範刀中執行麻醉，結果病患併發罕見嘅惡性高熱，雖然及時投藥仍搶救無效。手術後檢討指出有長期失眠嘅蕭政勳，病院令佢停職接受調查。處理手術理賠嘅保險員葉建德發現客戶死因毋單純，於是撈蕭聯手暗訪，愛揪出麻醉意外嘅真凶。因為邇場手術，蕭政勳撈國中同學宋邵瑩重逢，想起了蕭政勳少年時期嘅創傷，毋得毋求助心理治療，精神科醫生楊惟愉透過催眠幫助蕭政勳正視潛意識肚一直逃避嘅陰影。面對病院體制撈自身傷痛嘅雙重麻痺，佢愛選擇奮力保持良知嘅清醒？或係毋記得病痛，共下集體麻醉？

Thai Manchester (Yîn-ngî: Greater Manchester) he Yîn-koet Sî-pet Yîn-kak-làn Khî-vet ke khiùn. Cham-thi 1,276 phìn-fông kûng-lî, yû 2,682,500 ngìn-khiéu (2011-ngièn).

Yit-pat-kiú-ńg(Chûng-vùnː 一八九五, yu miàng Yit-pat-kiú-ńg Yet-vi (Chûng-vùnː 一八九五乙未), kôn-fông Yîn-ngî: Blue Brave: The Legend of Formosa in 1895), he yit-phu 2008-ngièn ke Thòi-vân thien-yáng, chhit-chṳ̂ Sîn-thòi-pì 6000-van yi-son phok-ngiap, vì khiûn-ngièn Thòi-vân sú-phu yî Thòi-vân Hak-kâ-ngî vì chú-yeu ngî-ngièn ke thien-yáng. Thien-yáng kói-phiên chhṳ tî-miàng chok-kâ Lí Khiâu(李喬) chok-phín Chhìn-kûi Thai-thi(情歸大地), mèu-su̍t 1895-ngièn Yet-vi chan-châng(乙未戰爭) chûng Hak-kâ chhûn-chông só fat-sâng ke ku-sṳ.

Tit-lî-ngâ-sṳ̂-thi̍t (Yi-thai-li-ngî: Trieste; Sṳ̂-lo̍k-vùn-nì-â-ngî: Trst; Tet-ngî: Triest). He Yi-thai-li tûng-pet-phu kho-khiûn Sṳ̂-lo̍k-vùn-nì-â piên kin ke yit-ke kóng-khiéu sàng-sṳ, vi-yî Â-tet-lî-â-hói Tit-lî-ngâ-sṳ̂-thi̍t-vân ke chui-chhṳ̂m chhú, ya-he Fut-liù-li - Vî-nì-sṳ̂-chû-li-â Thai-khî fò Tit-lî-ngâ-sṳ̂-thi̍t-sén ke Sú-fú. Ngìn-khiéu vì 207,069 ngìn (2001-ngièn).

Thi-chûng-hói phî pet-mien ke êu-tsû thai-liu̍k, nàm-mien ke fî-tsû liu̍k-thi lâu tûng-piên ke â-tsû thai-liu̍k vì-tén. tûng-sî tshòng-yok si-tshiên tshiên-mí, nàm-pet chui khôn-tshu thai-yok yû yit-tshiên pat-pak tshiên-mí, mien-tsit lióng-pak ńg-sṳ̍p-yit van phiàng-fông tshiên-mí, he sṳ-kie chui-thai ke Liu̍k-kiên-hói. Thi-chûng-hói ke yèn-ngan ha-kui ngie̍t-ngie̍t kôn-tsâu, tûng-kui vûn-nôn sṳp-yun, pûn-ngìn tshṳ̂n-tso Thi-chûng-hói sin thiên-hi.
Mìn Thai-chú (明太祖, 1328-ngièn 10-ngie̍t 21-ngit —— 1398-ngièn 6-ngie̍t 24-ngit), miàng Chû Ngièn-chông (朱元璋), he Mìn-chhèu ke khôi-koet fòng-ti, 1368-ngièn chṳ 1398-ngièn chhai-vi, ngièn-ho Fùng-vú (洪武).

Bagà he Sî-pân-ngà Barcelona-sén Catalonia chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ. Chúng mien-chit 43.13 phìn-fông kûng-lî, chúng ngìn-khiéu yok 2,396-ngìn (2012-ngièn thúng-kie).

Karelia Khiung-fò-koet (Karelia-ngî: Karjalan Tazavalda) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Sî-pet-phu Lièn-pâng Kón-khî. Karelia Khiung-fò-koet mien-chit 172,400 phìn-fông kûng-lî, ngìn-khiéu 643,548 (2010-ngièn), sú-tû Petrozavodsk. Karelia Khiung-fò-koet Karelia-ngìn cham ngìn-khiéu 7.4%, Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham 82.2%.

Mòi-yen-fa (梅縣話) he yit-chúng thûng-yung yî Kóng-tûng Mòi-chiu yit-tai ke Hak-kâ-ngî fông-ngièn, he pûn kûng-ngin vi Hak-kâ-ngî ke thoi-péu-yîm. Chûng-koet koet-chi kóng-pô thien-thòi he Chûng-koet vì-yit koet-kâ-kip tui ngoi-koet kóng-pô Mòi-yen-fa ke koet-kâ thien-thòi. Chhiu-son ho̍k-su̍t sông, ho̍k-chá chiông kì kûi-cho Hak-kâ-ngî ke thoi-péu, hien-sṳ̍t chûng Mòi-yen thi-khî kîn-chi m̀ fat-tha̍t, ku-só Mòi-yen-fa kle yáng-hióng-li̍t yû-han. Mòi-chiu yî-ngoi ke Hak-kâ thi-khî, séu-yû chiông Mòi-yen-fa khon-cho phêu-chún yîm; chhai Thòi-vân thi-khî Hak-kâ-ngî tú kha khiòng-sṳ ke Si-yen khiông, chiap-khiun Chiau-liang khiéu-yîm yì-yèn m̀-he Mòi-yen-fa.

McGill Thai-ho̍k (McGill University) he Kâ-nâ-thai ke yit-só tang-chiâm Thai-ho̍k, vi-yî Kâ-nâ-thai Quebec-sén Montréal-sṳ. McGill Thai-ho̍k káu-yèn yù-liòng, kú-set-kú-hiông ke liu̍k-táng-mien Êu-sṳt kien-chuk lâu hien-thoi-fa lèu-fòng fu-siông fî-yàng, kèu-sṳ̀n Montréal sṳ-chûng-sîm thu̍k-thi̍t ke kín-kôn. Chhai Kâ-nâ-thai, McGill Thai-ho̍k yúng-yû kô-kip ke sâng-yì, khì ngiên-kiu súi-phiàng hióng-yì sṳ-kie. 1821-ngièn sṳ̀n-li̍p. 2013-ngièn yí-kîn yû chhêu-ko 38,500-miàng ho̍k-sâng. Yî-ho̍k、Vùn-ho̍k、Fap-ho̍k、Kûng-chhàng、Chhṳ-yèn Khô-ho̍k lâu Nùng-ngia̍p he McGill Thai-ho̍k chui yû-siu ke ho̍k-khô.

Kau-fòng Clemens 10-sṳ (1590-ngièn 7-ngie̍t 13-ngit – 1676-ngièn 7-ngie̍t 22-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1670-ngièn chṳ 1676-ngièn chhai-ngim.

Kau-fòng Pius 12-sṳ (1876-ngièn 3-ngie̍t 2-ngit – 1958-ngièn 10-ngie̍t 9-ngit) he Lò-mâ Thiên-chú-kau ke yit-chak kau-fòng. 1939-ngièn chṳ 1958-ngièn chhai-ngim.

Tû-lìn he Yi-thai-li khì chhâ chṳ-chho ngia̍p ke yèu làm, pûn chhṳ̂n-vì “ Yi-thai-li khì chhâ chṳ̂ tû ” fe̍t-chá “ Yi-thai-li ke Tái-thi̍t-li̍t”. He khì chhâ phín-phài fui â thi̍t, làm khì â fò â ngì fap lò me̍t êu ke Chúng-phu só-chhai-thi. tû lìn hàn yúng-yû chiuk-khiù ki lo̍k phuyû vùn thù sṳ̂ fò tû lìn, kí-phan ko 2006-ngièn Tûng-kui o-lìm-phit-khiet-yun-thûng-fi. Yit-sia Koet-chi khûng-kiên chhàm sat phi, yì fò hâi ho chiet tiám tshong fò Kô-lùn-pu sṳ̍t-ngiam tshong, ya-he chhai tû lìn chṳ-chho ke.

Kursk-chû (Ngò-ngî: Курская область) he Ngò-lò-sṳ̂ Lièn-pâng Chú-thí chṳ̂-yit, su̍k-yî Tûng-ông Lièn-pâng Kón-khî. Kursk-chû ke mien-chit he 29,800 phìn-fông kûng-lî, 2010-ngièn ke ngìn-khiéu phú-chhà hién-sṳ pún-chû ke ngìn-khiéu yû 1,127,081-ngìn, sú-fú Kursk. Ngò-lò-sṳ̂-ngìn cham ngìn-khiéu 96.5%, Vû-khiet-làn-ngìn cham 1.3%.
Scotland (yîm-yi̍t: Sû-kak-làn) he Thai Britain lâu Pet Ireland Lièn-ha̍p Vòng-koet hâ-su̍k ke vòng-koet chṳ̂-yit, vi-yî Thai Britain-tó pet-phu, England chṳ̂ pet. Sûi-yèn ngoi-kâu, kiûn-sṳ, kîm-yùng, Chúng-thí kîn-chi chṳn-chhet tén sṳ-vu sông su-to Yîn-koet koet-fi kón-hot, than-he Scotland tui-yî nui-phu ke li̍p-fap, hàng-chṳn sông yúng yû yit-thin chhàng-thu ke chhṳ-chhṳ.

Fuentecantos he Sî-pân-ngà Soria-sén Castilla lâu León Chhṳ-chhṳ-khî ke sàng-sṳ, mien-chit 8,82 phìn-fông kûng-lî. 2012-ngièn ngìn-khiéu 53.

Liá-piên "Koet-li̍p Thòi-pet Khô-kî Thai-ho̍k" ke ya̍p-mien he pha̍k-fa-sṳ, yû hon-sṳ lièn-kiet"國立台北科技大學" ke ya̍p-mien chhai liá-hong tiám-chhut.

Eumseong Khiùn (Hòn-ngî: 음성군/陰城郡) he Hòn-koet Chungcheong Pet-tho ke yit-chak khiùn. Chúng mien-chit 521.05 phìn-fông kûng-lî, 2012-ngièn ngìn-khiéu tha̍t-tó 97,211-ngìn.

Scandinavia (Shuì-tién-ngî: Skandinavien, Nò-vî-ngî: Skandinavia) chhai thi-lî sông he chṳ́ Scandinavia pan-tó, pâu-koat Nò-vî lâu Shuì-tién, vùn-fa lâu chṳn-chhṳ sông chet pâu-hàm Tan-ma̍k. Liá-chak koet-kâ fu-siông sṳ tui-fông su̍k-yî ̂-khâm-tit-nâ-vì-â, sûi-yèn chṳn-chhṳ sông pí-chhṳ́ thu̍k-li̍p, than khiung-thùng ke chhṳ̂n-vi hién-sṳ liáu khì vùn-fa lâu li̍t-sṳ́ yû chhṳ̂m heu-ke yên-ngièn.

Tanzania Lièn-ha̍p Khiung-fò-koet (Sṳ̂-ngá-hî-lî-ngî: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania) vi-yî chhak-tho yî nàm ke Tûng-Fî koet-kâ, pún-thú-thi-chhú Victoria fù fò Yin-thu-yòng chṳ̂-kiên, pet lìn Vû-kòn-tha̍t lâu Kenya, sî lâu Congo Mìn-chú Khiung-fò-koet, Rwanda lâu Burundi kâu-kie, nàm lâu Mâ-là-vî lâu Mozambique phî lièn, sî-nàm lâu Song-pí-â chiap-yòng. Fî-chû chui-kô fûng Kit-li̍t-mâ-chap-lò Sân vi-yî Thán-song-nì-â kin-nui. 1964-ngièn 4-ngie̍t 26-ngit, lióng-ke koet-kâ thán kòn yî kâ, song sî pâ ha̍p-pìn, sṳ̀n-li̍p Thán-song-nì-â Lièn-ha̍p Khiung-fò-koet. Lióng-koet siên-chhièn kai vì Yîn-koet chhṳ̍t-mìn-thi, fûn-phe̍t yî 1961-ngièn yî-khi̍p 1963-ngièn thu̍k-li̍p. Sú-tû vì Tô-tô-mâ. 1996-ngièn yî-chhièn ke khiu sú-tû vi-yî sâm làn kóng, yìn vì Thán-sông-nì-â chú-yeu ke sông-ngia̍p sàng-sṳ fò thai phu-fûn chṳn-fú kî-kôan ke só-chhai-thi. Sâm làn kóng ya vì Thán-sông-nì-â ke chú-yeu kóng-khiéu

Thâm-súi vi-yî Thòi-vân Thòi-pet-yen sî-pet yèn-hói, vi-yî Thâm-súi-hò ke tshut-hói-khiéu pet-tset, nàm-lìn Thòi-pet-sṳ thèu-khî, sî-nàm lâu Pat-lî-hiông kak-khôi.