Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
2008-jili Bilimlendiriw, den-sawliqti saqlaw ha`m sotsiyalliq jumis sektorinin` uliwma jalpi qosilg`an bahasi £170.3mlrd atrapinda boldi, onin` £145 mlrdi jumisshilar ushin kompesaciya boldi. 2008-jili bul sector uliwma jalpi kapitali £17.7 mlrdti qurag`an. 2008-jili den-sawliqti saqlaw ha`m sociyalliq jumis £93.7 mlrd atrapinda jalpi qosilg`an bahag`a iyelik etti. Ulli Britanyada den sawliqti saqlaw sektori ulken bo`legi mamleket tarepinen finanslanadi ha`m Ulli Britanyada den sawliqti saqlawg`a sariplanatug`un qarejettin` 80% bo`lip aliwshi ha`m evropadag`i en` ulken jumis beriwshi etip 1.5 mln atrapinda jumisshi kushine iye bolg`an Milliy Den sawliqti saqlaw Xizmeti (MDX) tarepinen basqariladi. MDX Ulli Britanya quramindag`i ha`r 4 ma`mlekette g`arezsiz jumis ko`rsetedi. Anglyadag`i MDX sol 4 bo`lek ishndegi a`dewir en` irisi esaplanadi ha`m 2008-jili £92.5mlrdliq aylanisqaiye boldi. 2008-jili qosilg`an jalpi bahasi £76.4mlrd atrapinda boldi. 2007/08 Ulli Britanyadag`i joqari bilimlendiriw institutlarinin` uliwma kirimi £23.4mlrd boldi ha`m 169995 qa`niygelerdi jumisqa ornalastirdi. 2007/08 Ulli Britanyada joqari oqiw orinlarindag`i studentler sani 2303105 ke jetti (1922180ni Anglyada,210180ni Shotlandiyada, 125540i Welsta ha`m 48200i Arqa Irlandiyada)

A'kеsі Shеfik – bosniyalıq musılman, anası yurkа – bosnıyalıq xоrvаt qızı. Sol waqıtdag'ı siyasiy jag'daylаrg'а baylanıslı оlаr shvеtsiyadа ko'risip, u'ylengen. 8 jasındа Zlatan Bаlqаn atawının' wa'kіlerinen qurılg'аn «Balkan» dеgеn jaslar futbol komandаsınа аlınadı. Bіrdеn оnı u'lkеnlеr kоmаndаsınа o'tkizilgen sоn', bіr оyındа basshı оnı nеgіzgі qurаmg'а shıg'аrmаy qoyadı. Birinshі taym tawsılg'andа bаlqаnlıqlаr 0:4 еsabı menen utılıp atqan boladı. Еkіnshі taymda oyıng'a julqınıp shıqqan ibrаgimоvich bіrіnіn' аrtınаn bіrіn 8 gol uradı. So'ytip ulıwma еsapta оnın' kоmаndаsı 8:4 еsabı menen utıp shıg'adı.

1973 jili neft krizisi ha`m 1973-1974 fond bazarinin` isten shig`iwinan son` Ulli Britanya ekonomikasi paseiye basladi ha`m sol waqitta Edvard Hizdin` basshilig`indag`i Konservativ partyasi hakimyattan Miynet partyasi qwip shig`ardi . Garold Wilson ekinshi ma`rte kantorag`a qaytti ha`m 4-martta sho`lkemlestirgen azshiliq hukimeti 28-Fevralda bolip o`tken saylawdan son` asilip(bosap) qalg`an parlament penen tawsildi ,al keynen oktyabr ayinda bolip o`tken 2-saylawdan son` ush orinli ko`pshilik hukimeti ta`minlendi.

"Shar buzıw" kitabında 20-30 jıllardag'ı ullı burılıs da'wirine tiyisli qıyan-kesti waqıyalar, "Mashaqatlı asırımlar"da qolg'a kirgizgen jen'isti bekkemlew ushın gu'resler, o'lip baratırg'an ja'miyet wa'killerinin' son'g'ı tal qarmawları, bul jan'a joldag'ı adasıwlar, jeke menshiklik sananın' ja'miyetlik sanag'a aylanıwın su'wretlew jazıwshının' dıqqat orayında turadı.U'shinshi ham to'rtinshi kitaplarında da'slepki "romanlardag'ı qaharmanlar, personajlar sanasının' o'siw evolyutsiyası, gu'resleri, ta'shwishleri, ta'g'dirleri zaman ta'g'diyri menen baylanısta sa'wlelenedi, zaman bulardı, bular zamandı rawajlandırıp baradı, atalar estafetasın balaları alıp, ilgerilewin dawam etedi. Bul tema da'slep rus jazıwshısı M.Sholoxovtın' "Ashılg'an tın'" romanında sa'wlelendiriledi.
Freyd 1930-jillari Avstriyada jasadi. Anchlusstan keyin Avstriya ha'm Germaniya birlesti. Ol evrey bolg'anlig'i sebepli Gestapo oni tekserip basladi, ha'm ol o'zinin' shan'arag'i qa'wip astinda ekenligin sezdi. Freydke bir neshe adamlardi o'zi menen alip ketiwine ruxsat berildi. Ol on alti adamdi, solardin' ishinde o'zinin' xizmetkerin, hayalinin' sin'lisin, doktorin ha'm shan'arag'in 1938-jili Venadan Angliyag'a alip ketti. Ol o'z tuwisqanlari Adolfina, Paulina, Marie ha'm Rozalardi taslap ketti.

"Alpamıs" da'stanının' tiykarg'ı ideyası barlıq milliy nusqalarg'a ser salg'anda, a'sirese solardın' tolıg'ı qaraqalpaq, o'zbek, qazaq versiyalarına su'yengende ruwlardın' birigiwi ushın gu'resiw bolıp esaplanadı. "Alpamıs" da'stanının' tiykarg'ı ideyasının' ashılıwı, er ju'rkelik qa'siyetleri, Qarajan menen doslasıw, Tayshıxang'a qarsı gu'res alıp barıwı, ishki ha'm sırtqı dushpanlardın' qıyratılıwı menen izbe-izlik penen da'lilenip otıradı. "Alpamıs" da'stanındag'ı bahalı ideyalardın' tiykarg'ılarınan bir tuwg'an eldi su'yiw onın' ar-namısı ushın gu'resiw-teren' patriotizm sezimleri bolıp esaplanadı.

Bir kletkalılar jalg'an ayaqlar, arnawlı kirpiksheler ha'm qamshılar ja'rdeminde ha'reketlenedi. Dem alıwı dene ju'zi arqalı boladı. Olardın' kislorodqa bolg'an za'rurligi birdey emes. Suw tu'binde ha'm balshıqta o'mir keshiretug'ın haywanlar kislorodtı az talap qıladı.

Usı atı atalgan jen'illikler ha'r qıylı sharayatta, ha'r qıylı kombinatsiyada qollanıladı. Bul jen'illikler sol zonaga sırt el kapitalı kirip keliwdegi en' baslı stimulı ornın atqara almaydı. Sebebi, og'an siyasiy turaqlılıq, investitsiyalıq garantiya (isenim) infrastruktura sapası, isshi ku'shinin' mamanlıg'ı usag'an fakorlar kesent keltiredi.

Sony Mobile Communications AB — telekommunikatsion kompaniya. Mobil telefonlar ha'm og'an aksessuarlar islep shıg'aradı, oraylıq-qa'rarga'hi Yaponiyanın' paytaxtı Tokiyoda jaylasqan.

Germaniya kancleri ha'm jolbasshısı bolg'an Adolf Gitler Nitzshenin' miynetlerin oqıdı. Gey bir adamlardın' aytıwinsha Gitler Nitzshenin' pikirlerin tu'sinbedi, biraq ozinin' ha'reketlerin Nitzshenin' miynetleri arqalı tuwri dep ko'rsetiwge ha'reket etti.

Sazan balıq worta Aziyanın' taw da'ryalarınan basqa barlıq suw ha'wizlerinde tirishilik yetedi. Wonı ko'l, ha'wiz ha'm salı atızlardın' jıllı suwlarında, a'ste ag'atug'ın da'ryalardın' a'n'garında ushıratıw mu'mkin. Sazan balıqlardın' uzınlıg'ı 1 metrge shekem, awırlıg'ı 8-16 kg g'a shekem jetedı. Sazan ha'm basqa ko'pshilik balıqlardın' denesi su'yir formada boladı.

Kanada (inglis Canada [ˈkænədə], Fransuzsha: Canada [kanaˈda]) — Arqa Amerika materiginde jaylasqan ma'mleket. Paytaxti Ottava. iri qalalar Vankuver Toronto Monreal.

La Liga (isp. Liga de Fútbol Profesional, La Liga) — İspaniya professional futbol ligası. Hazırgi sponsorina baylanisli tu'rde Liga BBVA dep aytiladı.

Portugal tili (o'z atı Рortuguês ) - Hind-Evropa til shan'arag'ındag'ı Rumin toparına kiriwshi til. Evropa awqamı, Portugaliya, Brazilliya ha'm Afrikadag'ı 21 ma'mleketdin' ra'smiy tili. Portugal tilinde so'ylesiwshiler sanı 210 million adamg'a jaqın.
Xiywanın' xanı Mademin xan shayır, sazende, baqsı qıssaxan adamlardı jıynap talantlılardı sınaqtan o'tkeredi. Xan saltanatın maqtatıw ushın jumıs sho'lkemlestiredi. Usıg'an Ku'nxojada shaqırtıladı. Sonda ol o'zinin' belgili "Umıtpaspan", "Tu'ye ekensen'" qosıqların do'retedi. "Tu'ye ekensen'" qosıg'ın jazıwda Sherniyaz aqınnın' shıg'armalarınan u'lgi aladı.

Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı aktsiyalardın' nominal bahasın azaytıw yamasa olardın' ulıwma sanın qısqartıw jolı menen, sonın' ishinde aktsiyalardın' bir bo'legin ja'miyet ta'repinen satıp alıp, son'ın ala o'tew jolı menen azaytılg'an bolıwı mu'mkin.

Ku'nxoja o'zinen burıng'ı o'tken alım, ulama, shayır adamlardı ju'da' qa'dirlegen, olardı zıyarat etip turg'an. Ma'selen Xoja Axmet Yassawiy ha'm Ha'kim ata-Sulayman Baqırg'aniy a'wliyelerine barıp zıyarat etken, olardın' shıg'armaların qa'sterlep u'yrengen. Ku'nxoja mudamı allag'a sıyınıp jasag'an. İslam dini boyınsha ko'p na'rselerdi bilgen ulama adam bolg'an.

1930-jıllardın' ekinshi yarımınan baslap xalıq aralıq jag'day keskin shiyelenise baslag'anlıg'ı tariyxtan ma'lim. Germaniyada ma'mleket apparatının' gitlershiler qolına o'tiwi, İspaniyada puqaralıq urıstın' baslanıwı, Yapon samuraylarının' Qıtayg'a topılısı ha'm t.b. konfliktler - ekinshi jer ju'zilik urıstın' payda bolıw qarsan'ındag'ı qa'wipli jag'daylar edi. Usınday xalıq aralıq jag'daylarg'a baylanıslı usı da'wir a'debiyatında paraxatshılıqtı jırlaw temasına baylanıslı shıg'armalar do'retiw tiykarg'ı wazıypalardın' biri boldı. M.Da'ribaevtın' "Shegarada" poeması usı wazıypanın tiykarında do'regen liro-epikalıq shıg'arma bolıp tabıladı. Onın' teması – elimiz shegarashılarının' Xasan ko'lindegi yapon samuraylarına qarsı urısı boldı. Poemada janlı ha'reket etiwshi tiykarg'ı obraz – Bigus. Ol – batır shegarashı. O'zinin' o'mirinin' ko'pshilik jılların jawıngerlikke, Watan qorg'aw isine bag'ıshlaydı. Adamnın' ruhıy du'nyasının baylıg'ı, dos ha'm dushpang'a qatnasıg'ı, Watandı su'yiwshilik sezimi, ar-namısı awır sınaqta anıg'ıraq bilinedi. Bul sıpatlar Bigus obrazında ko'rkem sa'wlelendirilgen.

1947-jıldın’ 12-fevral ku’ni basqa bir aspan tası - Sixote-Alinsk meteoritinin’ tu’siwine Uzaq Shıg’ıstag’ı İman qalashasında islewshi xudojnik Medvedev gu’wa boldı. Onın’ aytıwınsha, otlı shar arqasınan burqırag’an tu’tinli iz qaldırıp ha’m ha’r qıylı ta’replerge ushqınlar atıp, u’lken tezlik penen gorizont ta’repke ushtı. Otlı shar gorizonttan jog’alg’annan keyin ol ta’repten ju’da’ ku’shli partlaw dawısı esitildi. Keyingi jılları bul temir meteoritti u’yreniw boyınsha sho’lkemlestirilgen ilimiy ekspeditsiyalar bul «aspan miymanı»nın’ Jer betine tu’spesten aldınıraq hawada ıdırag’anlıg’ın ha’m onın’ bo’leklerinen payda bolg’an voronkalar bir neshe kvadrat kilometr maydandı iyelegenligin anıqladı. Payda bolg’an voronkalardın’ (uralardın’) diametri 60 santimetr 28 metrge shekem bolıp, olardan tabılg’an meteorit bo’leklerinin’ awırlıg’ı 1 kilogrammnan 70 kilogrammg’a shekem boldı. Esaplawlar meteorit bo’leklerinin’ ulıwmalıq awırlıg’ının’ 100 tonnadan kem emes ekenligin ko’rsetti.
"Jamanshıg'anaqtag'ı Aqtuba" romanı jarıqqa shıg'ıwdan-aq ja'miyetshilikte u'lken shawqım ko'terildi. Geyparalar bul do'retpesi ushın jazıwshını ayıplasa, al ayrımları romandı 90-jıllar qaraqalpaq prozasının' a'jayıp tabısı sıpatında ko'rsetedi. Roman haqqında bunday pikirlerdin' ju'zege keliwi ta'biyiy na'rse. Tubalawshılıq jıllarındag'ı adamzattın' xorlang'an, namısı ayaq astı etilgen turmısı barınsha ashıp taslanadı. Bul shıg'armag'a deyin qaraqalpaq prozasında bunday taqılettegi shıg'armalar do'retilmegen edi.

Geologiya Jerdi qurag'an jansız zatlardı uyreniwshi ilim. Geologiya topıraq ha'm taslardı izertleydi. Geologiyanı uyreniwshi adamlar "Geologlar" dep ataladı. Jerdin' u'stingi qabatın qaplag'an topıraq ha'm taslardı uyreniwi arqalı geologlar Jer tariyxı haqqında ko'p zatlardı u'yreniwi mu'mkin. Jer tariyxında ha'r qıylı a'hmiyetli "waqıyalar" bolg'an, olarg'a mısal retinde suw tasqınları, vulkan atılıwı ha'm jer qozg'alısların keltirip o'tsek boladı.

Ekonomikalıq o'siwge ta'sir etiwshi faktorlar. Ekonomikalıq o'siw en' aldı menen paydalanıp atırg'an resurslardın' sanı ha'm sapasına, sonday-aq paydalanıp atırg'an texnologiyag'a baylanıslı. Egerde ko'rilip atırg'an faktorlar ha'm ekonomikalıq o'siwdin' quram bo'lekleri ja'mlestirilgen bolsa, ekonomikalıq o'siwdi ekstensiv ha'm intensiv o'siwge bo'liw mu'mkin. Paydalanıp atırg'an resurslardın' mug'darı o'zgermey qalg'an jag'dayda islep shıg'arıw tolıq intensiv faktorlar esabına a'melge asırılg'an esaplanıladı. Ulıwma alg'anda ekonomikalıq o'siw bir neshe faktorlar tiykarında a'melge asırıladı:

Da'stan A'mir Edige haqqında jazılg'anı menen de onın' barlıq tariyxıy jolın qamtıy almag'an. Bunda tek g'ana bir syujetlik sızıq ol da bolsa Edigenin' Toqtamıs penen Sa'temir xan (Temurla'n') menen bolg'an mu'na'sibetleri. Hiylekerlikleri na'tiyjesinde jekke adamnın' a'zzileniwi. Sonın' ushın da qaraqalpaqsha Edigenin' a'ytewir xalıqshıllıq ko'zqarastan jazılg'anlıg'ı bayqaladı. Bunnan tısqarı da'stan ha'dden zıyat ko'rkem so'zler menen kestelengen.

3) ol boyınsha to'lewshi haqqında mag'lıwmatlar boladı. Bul yuridikalıq shaxstın' rekvizitleri yamasa fizikalıq shaxstın' familiyası, sonday-aq onın' ma'nzili bolıwı mu'mkin;

Parsı-ta'jik a'debiyatının' ko'rnekli wa'killerinin' biri Omar Hayyam 1048-jılı Nishapur qalasında tuwılg'an. Atası shatır tigiwshi bolg'anı ushın Hayyam degen ataq atasınan miyras bolıp qalag'an. Onın' jasag'an zamanı Orta Aziya G'aznaviyler hu'kimranlıg'ı da'wiri. Usı da'wirdin' belgili danıshpanlarının' biri Nizammulmu'lk (1017-1032) wa'zir da'rejesine jetip shıg'ısta u'lken medreseler qurıp, a'tirapına belgili adamlar jıynag'an. Omar Hayyam da jaslıg'ınan filosofiya, filologiya ha'm matematika t.b. ilimlerdi qunt penen u'yrengen. Son'ınan Nizammulmu'lktan İsfahang'a shaqırtıp observatoriyag'a basshılıq etiwdi o'tinedi. Omar Hayyam bir neshe ilimdi miyras qaldırg'an. Biraq onın' atın pu'tkil du'nyag'a tanıtqan rubayıları ekenligi bizge ma'lim.
Erte da'wirde er adamlar ko'birek saparg'a shıg'atug'ın bolg'anı ushın u'ylerinde ko'birek totı qus saqlag'an. Sebebi ha'r qanday u'y xızmetkeri pulg'a satılıp, yaki bolmasa xojayın menen hayalı arasında ja'njeldin' bolmag'anın qa'legeni ushın da hayaldın' qılmısların ko'rmegen bolıp, jalg'an so'yleytug'ın bolg'an. Al totı quslar ko'rgen bilgenlerin tuwrı aytqan. Sonın' ushında Shıg'ıs an'ızlarında totı qus ha'mme waqıt haqıyqatlıqtı ashıp beriwshi. "Totınama"nın' baslı qaharmanları da tap sonday.

James Augustine Aloysius Joyce (aytılıwı: Djeyms Avgustin Aloizius Djoys; 2 fevral, 1882 – 13 yanvar, 1941) İrlandiyalı jazıwshı ha'm shayır bolg'an. Ol 20-a'sir basındag'ı modernizm ha'reketinin' iri wa'killerinin' biri dep ta'n alıng'an. Joycetın' en' ataqlı jumısı Ulysses romanı esaplanadı.

Kommertsiyalıq veksel degende anıq sawda kelisimi tu'siniledi. Kommertsiyalıq veksel finans sitemasında tovarlardı ha'm xızmetlerdi tutınıwshıg'a (satıp alıwshıg'a) jetkerip beriwshi (satıwshı) ta'repinen beriletug'ın kreditti bir ma'rtelik ra'smiylestiriw quralı sıpatında ken' paydalanıladı. Ha'r qanday qarız instrumentinde sıyaqlı, bunda da zıyat ha'm kemis finans pozitsiyalarına iye subektler boladı.

Keyinirek, Rim Papasi Ierusalimdi qaytarip aliw maqsetinde Batis Evropadan Krest atlanisshilarin jiberdi. Olar azg'ana waqit bul maqsetke eristi, biraq aqirinda Sarakenlerge ta'slim boldi. 20-a'sirge shekem Ierusalim Osman Imperiyasinin' bo'legi bolip keldi.

Ha'r bir tariyxıy qosıq belgili bir da'wirlerden tariyxıy waqıyalardı o'zinshe ko'rkem so'z ja'rdeminde so'z etedi. "Qaraqalpaq" qosıg'ında qaraqalpaqlardın' jasag'an jerleri tuwralı so'z boladı, olardan Go'ne, Jiydeli, Baysın, Qırım, Oral tawı, Edil, Jayıq boyıları, Sırda'rya, Tu'rkistan, Xorezm, Xiywa degen atamalardı so'z qıladı.

Burundi (Fransuzsha: République du Burundi; rundi tilinde Republika y'u Burundi) — Shıg'ıs Afrikada jaylasqan ma'mleket. Paytaxtı - Bujumbura. Shama menen 10,216,190 milliong'a shamalas adam ha'zirde Burundide jasap kelmekte.
Jol Agentligi atqariwshi agentlik esaplanadi ha`mde jeke menshik ha`m M6Tool qollaniwshi jollardan tisqari Magistral ha`m Avtostradalarg`a juwapker esaplanadi. Transport ministrliginin` jaziwinsha jol ha`reketinin` tig`ilisi en` tiykarg`i transport mahqalalarinin` biri esaplanadi, ha`m egerde ol toqtatilmasa 2025 jilg`a kelip zayalang`an waqit ushin Anglya qosimsha £22mlrd shig`in shig`ariwina tuwra keledi. Ma`mleket ta`repinen sponsorlang`an 2006-jilg`i Eddington dokladina muwapiq, eger jollardi bahalaw ha`m transport tarmag`in ken`eytirw menen shug`illanilmasa, tig`ilis ekonomikag`a ziyan jetkeriw qawpinde turipti.2009 din` oktyabr ayinan 2010nin` sentyabrine shekemgi bir jil ishinde Ulli Britanya airoportlari uliwma 211.4 mln passajirlarg`a xizmet ko`rsetti. Sol da`wiredegi en` iri airoportlar London Hitrow airoporti(65.6mln passajir), Gatvik airoporti(31.5mln passajir) ha`m London Stansted airoporti(18.9 mln passajir) esaplanadi. London Hitrow airoporti paytaxttan 24km batista jaylasqan, bul airoport dunya juzi boyinsha en` ulken mug`dardag`i xalqaraliq passajirler ha`reketine iye, ja`ne BMI ha`m Virgin Atlantic ha`mde Ulli Britanya flagin alip juriwshi ”British Airways” aviakompaniyalarinin` orayi esaplanadi.

Ekonomikalıq tsikllar - ekonomikanın' bir neshe jıllar dawamında o'siwi h'a'm to'menlewin ko'rsetiwshi protsess esaplanadı. Ayırım ekonomikalıq tsikllar basqa birewlerinen o'siw da'wirinin' dawamlılıg'ı h'a'm aktivligi menen bo'leklenip turadı. Sog'an qaramastan olardın' barlıg'ı bir qıylı da'wirlerdi basıp o'tedi.

Omar Hayyam da'wirinde sufizm ta'liymatı ken' taralg'an edi. Biraq ol real ta'biyat tendentsiyalarına su'yenedi. Ma'selen materialistlik tendentsiyalardag'ı filosofiyalardın' pikiri menen ortaqlasıp, Omar Hayyam du'nyanın' materiyanın' ma'n'giligin, bardan joq bolmag'anlıg'ın ha'm joqtan bar bolmaytug'ının ta'n aladı. Du'nyanı o'lmeytug'ın ruwxtan, ideyadan ibarat dep tu'sindiriwshi ta'liymatqa qarsı boladı.

Ordabası rayon — Qubl Qazaqstan wa'layatinin' qublasinda jaylasqan. 1969-jili du'zilgen. 1993-jilga deyin Boʻgen rayoni deb atalg'an. Maydani — 2,726 km². Xalqi 115,856Rayon Orayi — Temirlanovka qalasi. Ordabasi rayoninin' aymag'i dala-qirlardan ibarat.

Solay etip sın'sıw (nalısh) qosıg'ında qız endigi baratug'ın u'ydin' adamlarının' minez qulqın, jag'day ta'rtibin bilmegenlikten qıynalıp nalısh etedi, ja'ne de sın'sıw qosıg'ında o'zinin' jaqın adamaları menen jılap xoshlasadı.

Shaxnamanın' barlıq ideyası basıp alıwshılıq, qaraqshılıqqa pu'tkilley qarsı, danıshpanlardın' o'limin o'z ko'zi menen ko'rgen shayır urısqa na'let aytadı. Ulıwma Ferdawsiydin' da'stanı epik traditsiyalar qollanılatug'ın a'yyemgi da'wir menen ko'rkem a'debiyatta realizm ha'm romantik tendentsiya ju'zege keltirgen orta a'sirdegi do'retpe.

Ludwig van Beethoven (shoqındırılg'an: 17 dekabr, 1770 – 26 mart, 1827) nemis kompozitorı ha'm pianisti bolg'an. Ol batıs muzıkasının' klassikalıq da'wirinen romantizm da'wirine o'tiwindegi a'hmiyetli adamlardın' biri bolg'an. Ol ha'zirge shekem barlıq waqıttın' en' ataqlı ha'm abroylı kompozitorlarının' biri dep esaplanıp kelmekte.
Gravitatsiya ku'sh bolıp esaplanadı. Ol denelerdin' bir-birine qaray bag'ıtlanıwına sebep boladı. Jer betinde ol denelerdin' jerge qulawına sebep ekenin koriwimizge boladi.

Singapur Respublikası (inglis Republic of Singapore; — Qubla-shıg'ıs Aziyada jaylasqan ma'mleket. Xalqı sanı : 5,535,000 mln (2015). Paytaxtı : singapur qalası. Klimati : Mussonli. Singapur respublikası Malayziyanın' du'zimine kiretin Johor sultanlıg'ı ha'm-de Indoneziyanın' du'zimindegi Riau aralları menen shegaralas.

Mozaika - (frans. Mosaique) bir qıylı yamasa ha'r tu'rlı shiyki zat (koshin, tas, ag'ash, mramor ha'm metall) bo'leklerinen islengen su'wret, nag'ıslı ko'rkem bezew (manumental) ko'rkem wo'nerının' tiykarg'ı tu'rlerınen biri.

Sol waqıttan berli XTF sı tennisti rawajlandırıw ha'm en jaydırıw jolında du'nya ju'zinde en' iri ha'm ku'shli sportlıq sho'lkem bolıp qaladı.

Aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında dawıslardın' jigirma bes protsentten aslamına iye ma'mleketke tiyisli aktsiyalar paketi bolg'anda qosımsha aktsiyalardı shıg'arıw jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın ko'beytip barıw tek g'ana mu'lkti basqarıw boyınsha ma'mleketlik komitettin' wa'killigi bolıp tabıladı.

Qabusnama parsı-ta'jik tilinde jazılg'an Shıg'ıstın' ullı didaktikalıq shıg'armalarınan esaplanıp, XI a'sirde xatqa tu'sken. Kitaptın' avtorı Unsurul-Maomiy Qa'yqawıs Kaspiy ten'izinin tu'slik jag'alarında jasawshı qabilalardan bolıp, ilimdi teren' iyelegen o'z zamanının' belgili patshalarınan boldı. Ol ma'mleketti ilim tiykarında basqarıwdı qa'legen, adamlar arasındag'ı qarım-qatnas, a'dep-ikramlılıqqa u'lken ma'ni beretug'ın adam edi. Sonın' ushın da ol turmıstan alg'an o'z ta'jiriybelerin balasına da u'yretiwdi maqul ko'rgen. Sol tiykarda o'z balasına wa'siyatnama tiykarında bir kitap jazıp qaldırıwdı maqset etken. Biraq. bul kitaptı tek bir patshanın'o'z balasına jazg'an wa'siyatnaması sıpatında qarap bolmaydı. Sebebi kitap Orta a'sirdegi estetikadıq taliymatlardı tolıq o'z ishine alg'an.

"Jan'a adamlar" pesası 1930 jıllardag'ı kolxoz turmısınan alıp jazılg'an. Pesada 30-jıllardag'ı qaraqalpaq a'debiyatında ko'p ushırasatug'ın syujet, kolxozg'a kirip alg'an, so'ytip kolxoz egisin suwg'a aldırıw, o'rtew, belsendilerin o'ltiriwge umtılıw waqıyaları so'z etiledi. Bul waqıya pesada belgili bir rawajlanıp, shiyelenisip barıwshı dramalıq konflikt tiykarında berilmey qalg'an. Pesanın' bahalılıg'ı ko'binese zamanago'y, personajlardın' ko'rkem, individual tiline iye bolıwında.

Sulayman Baqırg'aniy qosıqları eski tu'rki tilindegi Qıpshaq dialektinde jazılg'anlıg'ı ushın da xalıq so'ylew tiline a'dewir jaqın. Oqıw ushın og'ada tu'sinikli. Mısalı:

Arximed (Grekshe: Ἀρχιμήδης 287 b.e.sh. — 212 b.e.sh.) — ullı grek fizik alımı, matematik, mexanik ha'm injener. Ol Sitsiliya atawının' shıg'ıs jag'asındag'ı birinshi grek koloniyalarının biri Sirakuzadan. Geometriyada ko'plegen jan'alıqlar ashqan. Bir neshe a'meliy oylap tabıwları menen mexanika ha'm gidrostatika tiykarların salg'an.
U. — respublika. A'meldegi konstitutsiyasi 1996 j. 28 iyunda qabil etilgen. — prezident (2005 j. yanvardan Viktor Yushchenko), wol tuwri ha'm jasirin dawis beriw joli menen 5 j. mu'ddetge saylanadi. Qanun shig'ariwshi hakimiyatdi joqari Rada (parlament), ha'kimiyatdi bas wa'zir basshiliginda wa'zirler Mekemesi amelge asiradi.

Sonday-aq, bank sanaatlıq ka'rxanalardan o'zinin' emissiyalaw sıpatına da baylanıstı ajıratıladı. Ol tek g'ana aktsiyalar men basqa da bahalı qag'azlar shıg'arıp qoymaydı, sol sımbattı basqa emitentlerdin' bahalı qag'azların esapqa alıw ja'ne saqlawg'a baylanıslı operatsiyalardı jasaydı.

Tu'rkmenlerdin' a'yyemgi orta a'sirlerdegi 3 qa'wim birikpesinen qa'lipleskenligin, olardın' a'tirapındag'ı xalıqlar menen ma'deniy ha'm etnikalıq baylanısta qa'lipleskenligin olardın' xojalıqlarında ko'rsetedi. Tu'rkmenler erte zamanlardan berli diyxanshılıq, mal-sharwashılıq ja'nede basqa xojalıq tu'rleri menen shug'ıllang'an. Orta Aziya ha'm Qazaqstanda IX a'sir aqırı XX a'sir baslarında 3 xojalıq ma'deniy tu'rde bo'linedi. Birinshi, oaziste otırıqlılar qoldan suwg'arıw arqalı diyxanshılıq penen shug'ıllanıwshılar, Ekinshi, yarım o'tırıqshılar olar diyxanshılıq ha'm mal-sharwashılıq penen shug'ıllang'an. U'shinshi, ko'shpeli sharwalar olardı da belgili bo'legi qudıq, bulaq, ko'k suwları menen azıraq diyxanshılıq islegen. Tu'rkmenlerde bul 3 xojalıq tu'rinde bolıp ko'binese yarım otırıqshılıq turmıs keshirgen. Mal sharwashılıg'ında qoy-janlıq, tu'ye, azıraq jılqı ha'm qara mallar saqlang'an.

Ko'pshilik ta'repinen Kālidāsada Sanskrit a'debiyatının' rawajlanıwına qosqan u'lesi Shakespearedin' İnglis a'debiyatına qosqan u'lesine jaqın esaplanadı eken. Onın' poeziyası ha'm pesaları ko'binese Xindu puranaları ha'm filosofiyasına tiykarlang'an.
Tiykarında ekonomikalıq tsiklları bir qıylı. Biraq ta olardın' ayırımları basqalarınan dawamlılıg'ı h'a'm belsendiligi menen ayırılıp turadı. Sonlıqtan da ekonomistler bul protsesske ekonomikalıq turaqsızlık da'wiri dep tu'sinik beredi h'a'm olardı tu'rlishe bah'alaydı. Mısalı, ayırımları turaqsızlıqtın' tiykarg'ı sebepshisi dep texnikalıq jan'alanıwlardı ko'rsetedi. Olardın' pikiri boyınsha o'ndiriske ilim-texnikanın' jetiskenliklerin qollanıw h'a'r qıylı jıllar dawamında ekonomikadag'ı turaqsızlıqlardın' sebepshisi esaplanadı. Basqa bir topar alımlar ekonomikalıq tsikllardı siyasiy h'a'm tosınnan bolg'an jag'daylarg'a baylanıstıradı. Ekonomikalıq tsikllardı monetar siyasatqa baylanıstıratug'ın alımlar da bar. Yag'nıy, ma'mleket qanshelli ko'p pul basıp shıg'arsa, onın' qa'diri sonshelli to'menlep baradı h'a'm kerisinshe, puldın' mug'darı qanshelli az bolsa, ol o'ndiristin' to'menlewinin' h'a'm jumıssızlar sanının' artıwın sonshelli tezlestiredi.

Mifologiya (yunanshe: μυθολογία , yunanshe: μῦθος — an'ız, da'stan ha'm yunanshe: λόγος — so'z, gu'rrin', ta'liymat) bul ayyemdi folklor ham xalıq an'ızların (epos, ertek) u'yreniwshi filologiya iliminin' bir bo'limi esaplanadı.

Ga'rezsizliktin' da'slepki jıllarında Prezident İslam Karimov basshılıg'ında reformalar strategiyası islep shıg'ıldı. Bunda rawajlang'an ma'mleketlerdin' bazar qatnasıqlarına o'tiw ta'jriybesi, ma'mleketimiz bastan keshirgen tariyxıy sınawlar ha'm olardın' sabaqları, xalqımızdın' turmıs ta'rizi tiykar etip alındı. Usınday jag'dayda jurtbasımız ta'repinen ja'miyettegi reformalastırıwdın' teren' ilimiy tiykarlang'an to'mendegi belgili bes printsipi ju'zege keldi.

Ekinshi usılda bolsa, jalpı ishki o'nimdi (jalpı milliy o'nim, sap milliy o'nim) o'tken da'wirge bolg'an xalıqtın' jan basına o'zgeriwi sıpatında anıqlanadı.

Topar 1970-jılı ajıralg'an, sebebi stress ha'm dan'q olar ushın ju'da' ku'shli basım o'tkizgen edi. Olardın' jası u'lkeygen sayın ajıralıp, basqalar menen islewdi qa'ledi. Topardın' to'rt ag'zasının' ha'r biri jalg'ız qosıq aytıw karerasın basladı.

So'zsiz, bunın bo'ri birinshi ret banklerdin' kapitalizmnin' manufaktura jag'dayında, bankirler u'yleri retinde payda bolg'anın gu'walandırmaydı. Bundag'ı nesiye beriwshi men qarız alıwshılardın' bolıwı banklerdin' payda bolıwının' tek negizi g'ana bayanlaydı.
Sultan wa'yis tawi - Jergilikli tilde Qarataw depte ataydi. Qaraqalpaqstandagi taw dizbegı. Qızılqumnın' Arqa-batisinda, A'miwda'ryanin' on' qirg'ag'inda. Ken'lik boylap 40—45 km uzaqliqg'a sozilg'an, eni 10—15 km. Taw onshelik balent emes, atrapindagi tekislikden 350—400 m ko'terilip turadi. En' ba'lent jerleri: Qarashing'il (485 m), Ashitaw (473 m). Qubl ta'repi tik ko'terilgen. Batis ta'repi bir qansha biyikliklerge (Shayxjali, Qoyanshiq, Zangibaba, Jumirtaw) bolingen. Jılına 80—100 mm jawın jawadı. Jıllıq ortash temperatura 12°—13°, yanvardnin' ortasha t-rasi —5°, —8°, iyuldiki +26°—+28°. Uzinlig'i. 5—12 km li saylar (Jamansay, Qizilsay, Qazansay, Sultonbobosoy, Kaxralsay, Aximbeddinsoy)da tek jawingershilik waqtinda suw ag'adi. Tektonik ta'repden antiklinal struktura. Ku'shli burmalangan paleozoy da'wri metamorfik, sho'gindi, vulkan taw jinislari (slanets, kvarsit, Ha'ktas ha'm b.)dan ibarat. Sho'l topraqlarinda shuvoq, ren' kebi efemer o'simlikler, bulaqlar atrapinda ha'r tu'rli sho'pler o'sedi.

A'yyemgi Gretsiyada Olimpiada oyınlarının' payda bolıwı - A'yyemgi Olimpiada oyınları b.e.sh. 776 jılı payda boldı. A'yyemgi Gretsiyada Olimpiya oyınlarının' payda bolıwı bul Gretsiyada Sparta ha'm Elida qalaları arasında paraxatshılıqtın' ornawı bolıp sport bayramı sıpatında payda boldı.

Bunyodkor PFK Bunyodkor Professional futbol klubı; Quruvchi PFK — Tashkent qalası futbol klubı. O'zbekistan joqarı Ligası wa'kili. Bunyodkor PFK 2007-jılldan baslap joqarı ligada oynaydı, 2008-jıllı joqarı Ligada birinchi orındı iyelledi. 2008-jıldın' 4- avgustınen klub atı o'zgertirildi. „Quruvchi“ endi „Bunyodkor“ dep atala baslandı. 2013 jıllı joqarı liga jen'impazı bolg'an.

U'shtamgʻalı, u'shtamg'alı — iri ruwlardan biri. 20-a.din' baslarına shekem saqlanıp kelgen. Olar qıpchaqlar quramında bolg'an. 15— 16-a.lar dawamında Nog'ay Oʻrdasının' jerlerinde ko'ship ju'rgen. Nog'ay Oʻrdası jemirilgesin (16-a.din' 2yarmı), onın' bir bo'limi Azov tenizinin' boylarına ko'ship o'tip, keyinlew nogʻay xalqının' , Deshti Qıpchaqda qalg'an bo'legi bolsa Zarafshan alabındag'ı qıpchaqlar, Tashkent oazisindegi quramalar ha'mde qazaq, qaraqalpaq, qırgʻiz xalqları quramına sinip ketken.

Bazi bir adamlar o'lim jazasin paydalaniw jaqsi, sebebi bul jaza awir jinayatlardin' aldin aladi dep esaplasa, basqa adamlar o'lim jazasi ayipsiz adamg'a beriliwi mu'mkin dep esaplaydi.

B.e.sh. VI a'sirde Hindistannın' arqa betinde Buddizm ta'liymatı payda boldı. Onın' do'retiwshis suddxartxa Gautaliya, ol keyin ala Budda bolıp ataladı. Buddizmnin' orayında to'rt shınlıq turadı. Onın' uyg'artıwınsha, adamnın' jasawı qıynalıwshılıq penen baylanıslı. Tuwılıw, awırıw, g'arrılıq, qartayg'anlıq, o'lim, jag'ımsız na'rselerdin' ushırawı, unamlı na'rselerdin' ushırawı, a'rmanlardın' orınlanıwı h.t.b.lar ha'mmesi adamnın' azap shegiwine alıp keledi. Azap shegiwden qutılıwı ushın durıs pikir bildiriw, durıs so'ylew, durıs anıqlap alıw h.t.b.
M.Da'ribaev jan'a o'mir xabarların, feleton, publitsistikalıq maqalaların,ocherk, gu'rrin'lerin da'slepki qosıqları menen qatar baspaso'z betlerinde 1930 jıllardın' birinshi yarımınan baslap ja'riyalay basladı. Onın' "O'mirdin' sawlatı bilim" (1932), "G'ayratlı qaharman" (1932) atlı publitsistikalıq ocherk, maqalaları, "Allannın' sırı" (1934) atlı satiralıq gu'rrin'i, "16 jıldın' oyranı", "Azerbayjan awılında" (1935) degen gu'rrin'lerinde de gazeta ocherklerine ta'n publitsistikalıq xarakter basım. Ol "Qarındasımnın' xatı" (1940), "Altın ju'zik" (1939) usag'an legendarlıq xarakterdegi gu'rrin'lerdi de do'retti. Da'ribaevtın' "Bizin' batır" ("16-jıldın' oyranı"), "Tariyxıy tamg'a" gu'rrin'leri tariyxıy temadag'ı shıg'armalar qatarına kiredi. "U'sh batırdın' anası", "Atızdag'ı a'n'gime", "İs u'stinde", "Traktorshı" ocherkleri qaraqalpaq miynetkeshlerinin' Ullı Watandarlıq urıs jıllarındag'ı qaharmanlıq miynetlerin sıpatlap beriwge qaratılg'an. Bul ocherklerde sol da'wirdin' talabına say jawıngerlik u'n, jıynaqlılıq, qısqa operativlik bar.

Bundesliga ( nem. Fußball-Bundesliga) - Germaniya futbol klublarının professional futbol ligası. Germaniyada futbol ligalarının' en' u'lkeni. Bunda 18 klub belesedi. Chempionatda ha'r bir komanda 34 oyın o'tkizedi. Du'nyanın en' ku'shli futbol ligalarınan biri.

Olar Tu'rkiyanın' klubları arasında birinshi bolıp 2000-jılı UEFA Kubogi ha'm UEFA Super Kubogin jen'gen klub bolıp tabıladı. Qızıl ha'm sarı klubtın' ren'leri esaplanadı. Galatasaray Tu'rkiyadag'ı "u'lken u'sh" klublardın' birewi esaplanadı, qalg'an klublar Fenerbahçe ha'm Beşiktaş.

Onın' ko'lemli poeziyalıq shıg'arması "Qazıw" lirikalıq poeması. Poema 1935-jılı Qızketken kanalının' ashılıw saltanatına arnalıp jazılg'an. Onda abadan turmıstın' girewi bolg'an suw ushın xalqımızdın' mashaqatlı miyneti su'wretlengen. Poema shaqırıq, su'ren, publitsistikalıq ruxta jazılg'an.

Advokatura – huqıqıy institut bolıp, ol advokatlıq xızmeti menen shug'ıllanıwshı shaxslar ha'mde jeke advokatlıq a'meliyat penen shug'ıllanıwshı ayırım shaxslardın' g'a'rezsiz, ka'siplik birlespelerin o'z ishine aladı.

Xalqi 2000-jilga kelib 725,5 mln. ga jetdi. Yevropanin' diyerli ha'me Xalqi katta evropoid irqinda bolib, bir neshe kishi irqlarga bolinedi. Skandinaviya mamleketleri, Buyuk Britaniya, Irlandiya, Islandiya, Niderlandiya, Estoniya ham Latviya Aymag'inda atlantika-boltiq irqina tiyisli Xalq jasaydi. Yevropanin' Orayliq shig'is jag'inda orta evropa irqindag'i turli xalqlar bar. Adriatika ten'izi shig'isindagi mamleket lerda, Yunanistan, Bolgariya, Avstriya Italiya (Tirol), Qara den'iznin' Arqa, shig'isinda istiqomat qiladi. balqan-kavkaz iqkina kiredi. Ispaniya, Italiyanin' ulken qismi, Fransiyada, oq dengiz-boltiq irqindagi xalqlar jasaydi.

Geybir alımlardın' pikirinshe, birinshi ret bankler kapitalizmnin' manufaktura jag'ında ja'ne en, baslısı, İtaliyanın' bo'leklegen qalalarında (Venetsiya, Genuya) XIV—XV a'sirlerde payda bolg'an. Olardın' miynetlerinde bank tovar sharwashılıg'ının' erekshe institutı retinde tovar sharwashılıg'ının' erte da'wirinde, yag'nıy tovar-aqsha qatnaslarının' rawajlanıwına baylanıssız, aqsha aynalısın retlew ushın payda bolg'an delinedi.
1908-jili Ford kompaniyasi Ford Model T mashinasin islep shig'ara basladi. Ford "ko'pshilik ushin mashina" islep shig'ariwdi qa'leytug'inin aytti. Ol tek g'ana bay adamlar emes, al ko'pshilik Amerikaliqlar mashina satip ala aliwi kerek dep oyladi. Usi maqsetke erisiw ushin ol mashina dizaynin mu'mkin bolg'aninsha a'piwayi qildi. Barliq mashinalar birdey etip islep shig'arildi. Mashinalar ju'da' a'piwayi edi, mashinalardin' ba'ri birdey qara ren'de edi. Mashinani islep shig'ariw $850 g'a tu'sti. Bul sol waqitta ko'p aqsha boliwina qaramastan arzan mashina edi. Ko'pshilik Model T mashina satip aliwg'a qushtar boldi. Talap ku'sheygeni sonshelli, Ford ha'mmege mashina islep shig'arip jetkize almadi.

Bjejnitska Veñgoja (polyak:Brzeźnicka Węgorza) Polshanın' arqa-batısında jaylasqan da'rya, Regadan bo'linip shıg'adı. Da'ryanın' bası Lobez ha'm Pomeraniyadaki Dravsko qalalarınan ag'ıp o'tedi.

Biraq tariyxıy derekte Soppaslı Sıpıra jırawdın' ko'p jasag'anı qartayg'an wag'ında Astraxannan Tu'rkistang'a sapar shegip kelip ju'rgen de ıras bolg'anı menen onın' jas mo'lsheri menen ha'dden zıyat ko'p xanlardı ko're beriwi de shınlıq turmıstan ko're mifologiyag'a a'dewir jaqın turadı. Bul jag'daylar onın' "Baban'man" degen tolg'awında anıq berilgen:

Respublikanin' basligi — prezident. Nizam shig'ariwshi ha'kimiyatti Oliy xural (parlament), al basqariwshi hakimiyat rolin prezident basshilig'indag'i hu'kimet a'melge asiradi.

Vekseldin' rekvizitleri veksel jag'dayı menen qatan' belgilengen, vekselde o'z imzasın qoyg'an barlıq shaxslar usı payıtqa o'z minnetlemelerine muwapıq juwap beredi. Keyinirek vekseldin' mazmunına kirigiziliwi mu'mkin bolgan o'zgerisler og'an o'z imzasın qoyg'an shaxslardın' minetlemelerinde hesh qanday sa'wlelenbeydi. Vekseldi shıgarıp qoyıw, aylanıs etiw ta'rtibi, ta'replerdin' huqıqları menen minnetleri arnawlı veksel rejesi menen ta'rtiplestiriledi. Xalıw aralıq sawda qatnasıqlarının' ha'm veksel aylanısının' ken'nen rawajlanıwına baylanıslı 1930-jılı 7-iyunde Jenevada vekseller haqqında Xalıq aralıq konventsiyag'a qol qoyıldı. Ol milliy veksel nızamların muwapıqlastırdı.

Kunxoja da'slep Moynaqta, Jan'adarya boyındag'ı mektep-meshitte oqıp sawat ashıp son' Qaraqum iyshan mediresesinde o'z bilimin jetistiredi. Medresede ol diniy bilimler menen qatar ta'biyattı, du'nyauıy ilimler menende shug'ıllanadı. Ja'ne de Xoja Axmet Yassawiy, Sulayman Baqırg'aniy, Suwpi Allayar, Nawayı, Fizuliy, Bedil, Maqtumqulı miynetleri menende tanısadı. Kunxoja jetilik ha'm joqshılıqqa qaramastan medresede oqıwın dawam etip onı pitkeredi. Keyin o'zinin' awılında ustazlıq etip balalardı oqıtadı, mektep sho'lkemlestiredi. O'zi baqsıshılıqtı ha'm qıssaxanlıqtı uyrenedi, xalıq aldında ko'rkem shıg'armalardı oqıp ha'm duwtar menen berip ju'redi. Duwtardı da jaqsı shertetug'ın sazende boladı.
Eygen Manfred (1927.9.5, Boxum) -nemis fizikximiyashısı. Gyottingen u'niversitetin pitirgen, (1951), sol u'niversitetde (1951— 53), 1953 jıldan Gyottingendegi Maks Plank fizikximiya institutında islegen (1964 jıldan direktor). Tiykarg'ı ilimiy isleri ju'da tez keshetug'ın ximiyalıq reaksiyalardı o'zi islep shıqqan ximiyalıq relaksatsion spektroskopiya usılında izertlewge tiyisli. Ku'shsiz elektrolitler eritpelerinde keshetug'ın tezkar reaksiyalardı u'yreniw maqsetinde elektrolitdin' dissotsiatsiyalanıw da'rejesin asırıwg'a imkaniyat beretug'ın ku'shli elektr maydanın ta'sir ettiriw usılın usıng'an. Fermentativ kataliz, mag'lıwmatlardı u'zatıw mexanizmi ha'm basqa molekulyar biologik. maselelerin u'yrengen. Nobel sıylıg'ı laureatı (1967; R.J.Norrish ha'm J. Porter menen birgelikde).

Ekonomikalıq o'siw - obektivlik nızamlılıq bolıp, ol xalıqtın' o'siwi, ilim-texnikanın' rawajlanıwı protsessleri, o'ndiris ko'leminin' belgili bir waqıt dawamında o'siwi sıyaqlı protsessler menen baylanıslı. Ekonomikalıq o'siw ulıwma usınıstın' o'siwin yamasa ulıwma potentsiallıq islep shıg'arıw ko'lemin bildiredi. Solay etip, ekonomikalıq o'siw o'ndiristin' o'siwin g'ana emes, al ekonomikalıq potentsialdın' o'siwin de an'latadı.

Roman negizinen No'kistegi Qızketken kanalı boyında jaylasqan Aqtuba elatındag'ı waqıyalar su'wretlenedi. Aqtuba elatı a'dewir tolısıp, xalıqtın' ko'beyiwine qaramastan, ha'r kim ha'r jaqtan jıynalg'anlıqtan jaylar plansız salınıp, on'lı basshılıq etetug'ın hu'kimeti de joq. Barı-jog'ı bir univermag, voenkomattın' eski imaratı jaylasqan bul elattın' en' bardamlı, awqatlı adamı A'mirxan usı univermagtın' baslıg'ı. Ol perzentsizligi sebepli da'slepki hayalınan ajırasıp, qıysıq ko'shege kirip ketedi. Aqshanın' puwına ma'sirip, shalqıydı. Obal-sawap, ar-namıs degendi umıtıp, hayal-qızlardın' ar-namısın ayaq astı etedi. Sulıw qız-jawanlardı satıwshı etip, solardın' arqasında sawdasın ju'rgizip otıradı. Onın' o'z printsipi bar. Romannın' ko'rkemlik qunı da A'mirxan xarakterinin' jaratılıwı menen baylanıslı. A'mirxan hayal-qızlardın' ar-namısın ayaq astı etip bılg'awshı, ha'dden tıs jawız iplas adam. Basqalardın ta'g'diri og'an bir pul.

O'zbekiston Professional Futbol Ligasi[1] ( Oliy Liga) — o'zbek futbolinin' en' kushli ligasi. Turnirda 2009 jilda 16 kamanda qatnasqan edi. 2010 jildan kamandalar sani 14 ge kemeytirildi.Son'ggi eki orindi iyellegen kamanda Birinshi Liga ga tusib ketedi, olardin' ornina Birinshi Liganin' en' kushli eki kamandasi Oliy Ligaga jol oladi. O'zbekiston Superkubogi turniri otkiziledi. Oliy Liga g'olibi xalqara Afc shempionlar ligasiinda qatnasadi. O'zbekiston Oliy Ligasi musabaqalari 1992 jildan beri o'tkizilib kelinedi. Musabaqanin' ameldegi g'olibi — Bunyodkor PFK.hazirgi kunde Ligani O'zbekiston professional Futbol Ligasiga aylandiriw ushin ameliy jumislar alib barilmaqda.
Ulli Britanya ekonomikasi ushin turizm juda` ahimiyetli. 2004-jili 27 mlnnan aslam turistlerdin` keliwi menen Ulli Britanya dunyadag`i 6- iri turistlik ba`ndirgi(oray) ge aylandi. London belgili araliqta, ol 2006-jilidag`i 15.6mln miymanlari menen dunyadag`i en` ko`p barilatug`un qala esaplanadi, 2- orndag`i Bankoktan(10.4 mln) ha`m 3-orindag`i Parijdan(9.7mln) aldin turadi.

Banktin' ma'nin basqa institutlardan o'z-ara ayırmashılıg'ına baylanıstı qarastırsaq, bank erekshe o'nim shıg'arıw menen aynalısatug'ın ka'rxana bolıp sanaladı. KSRA jag'ında ka'rxana retinde tek fabrika, zavod, yamasa materiallıq o'nim jasaytug'ın o'ndiris salası tu'sinilgen. Biraq ekonomikanın' basqada buwınlarına «ka'rxana» degen ataqtı iyeleniwge hesh qanday da tıyım salınbag'an.

Aleksandr Vadimovich Raykov (o'zb. Aleksandr Vadimovich Raykov, orıs. Александр Вадимович Райков; 9-dekabr, 1989-jıl, Tashkent, O'zbekistan SSR, SSSR) — O'zbekistanlı intellektual oyınshı ha'm telesholıwshı. 2010-jıl 14-noyabrde, 20 jasında «CHGK»nın' sport ma'wziysindegi tu'rnirde «Nikita Mobayl Te Te» komandası quramında ja'han chempionı boldı ha'm usı intellektual turnir tarawı boyınsha Ol en' jas bilimdanlar qatarına kirdi.

Napoleon urislari du'nya-ju'zinin' a'skeriy mekteplerinde u'yreniledi. Onin' qarsilaslari oni tiran dep esleydi, lekin ol sonday-aq Napoleon kodin islep shiqqani menen de belgili.

Bunda programma du'zgen paydalanıwshı MBBS ushın jazg'an programmag'a juwap beredi, sistemalı programma du'ziwshi bolsa pu'tin sistemanın' islewi ushın juwapker esaplanadı. Mag'lıwmatlar bazası administratorı sistemanın' saqlanıw jag'dayına ha'm isenimliligine juwap beredi.

Publitsistika (latınsha - publikus) ja'miyetlik so'zinen alıng'an bolıp, turmısımızdın' ha'r qıylı tarawlarındag'ı a'hmiyetli ma'selelerdi, faktlerdi, qubılıslardı u'yreniwshi ha'm avtordın' sotsial idealı o'lshemi menen bahalawshı, ku'n ta'rtibinde turg'an ma'selelerdi sa'wlelendiriwi sebebinen da'wir ruwhın beriwshi, ken' ja'miyetshilikke arnalg'an shıg'armalar bolıp tabıladı. Publitsistika o'mirimizde bolıp atırg'an barlıq faktlerdin', qubılıslardın', waqıyalardın' tez arada ken' ja'miyetishilikke ma'limleniwi, olar haqqında pikirlew, juwmaqlar shıg'arıw, aldag'ı wazıypalardı anıqlaw ha'm orınlaw, ja'ne orınlanıw barısın xabarlaw ha'm analizlew, juwmaqlar shıg'arıw h.t.b. sıyaqlı o'mir ag'ısınday u'zliksiz protsess.

Tariyxshılardın' pikirinshe, b.e.sh. 2300 jıl burın xoldeylerdin' sawda kompaniyaları payda bolıp, olar o'zlerinin' tikkeley xızmetleri menen qatar, qarızlar bergen. Olar b.e.sh. VI a'sirde A'yyemgi Vavilonda qaray operatsiyaları: amanatlardı qabıllaw ja'ne olarg'a payız to'lew operatsiyalarının' jasalatug'ın eske sala ketedi. Bunday operatsiyalar b.e.sh. IV/IX a'sirde A'yyemgi Gretsiyada da jasalg'an. Bir ayta ketetug'ını, a'yyemgi grekler qaray qabılday otırıp, belgili bir haqı to'lew arqalı aqshalar almasıwın ju'rgizip otırg'an ko'rinedi.
"İsine tirkelip tigilsin" povesti de "Jamanıshg'anaqtag'ı Aqtuba" romanı menen tematikası jag'ınan u'nles. Onda militsiya xızmetkerlerinin' turmısındag'ı tubalawshılıq da'wirindegi unamsız ha'reketler swwretlenedi. Povesttin' bas personajı A'bilqasım Maxmudov. Ol jaslayınan a'kesinen jetim qalg'an son', onı Jomartqan "g'amxorlıqqa" aladı. Onı mektepte oqıp atır dep dizimnen o'tkizedi de o'zinin' malların baqıtırıp qoyadı. Jomartqan bunın' menen turmay jas balag'a "domalaq arza" jazdırıp, adamlardı jumıstan shıg'aradı. O'zi usınday jol menen mektep direktorı boladı. Mektep partasında otırmag'an A'bilqasımg'a attestat a'kelip beredi. Endi og'an diplom kerek. Jomartqan bug'an da ja'rdem beredi. A'bilqasımdı No'kistegi ot-jem skladının' baslıg'ı Qa'liyge beredi. Bunday Adam og'an juda' za'rur. Qa'liy onı awıl xojalıq texnikumına kirgizedi, endi og'an jallanba miynet etiwge tuwra keledi. Ol Qa'liydin' urlap alg'an ot-jemlerin bazarda satadı. Qılmıs ustine onı OBXSS xızmetkeri Nazar uslaydı. Qa'liy a'piwayı adamlardan emes, joqarıda ag'aları bar. Haq niyetli militsiya xızmetkeri Nazardı "mın' manat para aldı" dep jala jawıp qamatıp jiberedi. Og'an bul o'tirik tilxattı A'bilqasım beredi. İshki İsler Ministrliginın' (İİM) ministri A'bilqasımdı "jaqsı kadr" ekenligin bilip, teknikum pitkeriwden onı jumısqa aladı. Ol jumısqa kiriwden Jan'a tapsırma - tiriyek satıwshılardı tutıp beriw wazıypasın aladı. Bul tapsırmanı orınlawda o'lgen adamlardın' altın tisin qoparıp, sonın' esabınan bayıp otırg'anlardı da, tiryek satıwshılardı da tutadı, biraq bul adamlardın' İİM xızmetkerleri menen baylanıslı ekenligin, olardın payda sherigi ekenligin bilmeydi. Na'tiyjede o'zi xaq niyetli Nazardı qalay qamatıp jibergen bolsa, o'zi de tap sonday metod penen qamalıp ketedi. Povest A'bilqasımnın ku'ndeligi formasında beriledi.Jazıwshı ku'ndeliktin' jazılıw stilin, tilin, qaharmannın' oyların o'zine ta'n muqamda asha bilgen.

Ilimpazlar U'lken jariliwdi ko'plegen ha'r qiyli baqlawlar juwmaqlari arqali tiykarlaydi. En' tiykarg'i baqlaw bul en' alis galaktikalardin' alislawi. Egerde obyekt jerden alislap baratirg'an bolsa, ol qizil bolip ko'rinedi. Qatti qizil obyektler tezirek alislap baratirg'an bolip esaplanadi. Usilay o'lshew usili menen ilimpazlar juldizlardin' jerden qanday tezlikte alislap baratirg'anin esaplay aladi, ha'm na'tiyjede U'lken jariliw 13.8 milliard jil aldin bolg'an degen juwmaqqa keldi.
Ulli Britanya ekonomikasi inflyatsiya, protsent stavkasi ha`m jumissizliq ta`replerin esaplag`anda Evropa awqamindag`i basqa ekonomikalar ishinde en`kushililerdin` biri esaplanip keldi, olardin` barlig`i 2008-09jillardag`i recessiyag`a shekem salistirmali turde pa`s boldi. Jumissizliq 1990-jillardan berli en` joqari dareje (7.8%) 2.5 mln nan sa`l to`menge jetti, sonda da basqa Evropa ellerinen adewir pa`s edi. Sog`an qaramastan procent stavkasi 0.5% ke qisqartildi. 2008-jili avgustta XVF Ulli Britanyanin` ekonomikaliq jetiskenligi eki soqqi sebebinen to`menlegenin eskertti; finansliq krizis ha`mde shiyki zatlardin` bahasinin` ko`teriliwi. Bul eki waqiyada Ulli Britanyag`a basqa rawajlang`an ellerge qarag`anda ko`brek ziyan jetkizdi, sebebi Ulli Britanya daramatti tayar o`nim ha`m tovarlardin`, a`srese aziq awqat o`nimlerinin` jetispewshiligi waqtinda finansliq xizmet arqali aldi. 2007-jili Ulli Britanya dunyadag`i to`lem balansi dificitligi jag`inan 3- orindag`i el edi, tiykarinan o`ndiris tovarlarinin` dificitligi sebebinen boldi. 2008-jildin` may ayinda XVF Ulli Britanya hukimetine saliq-byudjet siyasatin sirtqi balansti ko`teriw ushin ken`eytiwdi ma`sla`xat etedi. Ulli Britanyanin` “ha`r jumisshig`a tuwra keletug`un miynet o`nimdarlig`i” son`g`i 20 jilliqta jaqsi o`sip keliwine ha`m Germaniyadag`i miynet o`nimdarlig`ina jetiwine qaramastan, ol ele jumisshilari 35 saatliq ha`ptege iye bolg`an Franciyanin` da`rejesinen 20% atrapinda izde kelmekte. Hazirgi waqitta Ulli Britanya “ha`r saat jumis waqti ishindegi jumis o`nimdarlig`i “ (eski) Evropa awqami(15 ma`mleket)ortasha ko`rsetkishleri menen birdey. 2010-jili Ulli Britanya Adam Rawajlaniwi Ko`rsetkishleri jag`inan 26-orindi iyelledi.

JIO` 1.1% ke tusip ketti ,uliwma ko`rsetkishler 1970-jillarda basqa Evropa ma`mleketlerine qarag`anda pa`s boldi; ha`tteki recesiya 1975-jili tawsilg`an bolsada,ekonomika eki eseli infyacia ha`m jumissizliqtin` o`siwi sebebinen ele qawip-qaterde edi. Uliwma ekonomikaliq suret jaman ahwali, tez o`sip baratirg`an inflyacya ha`m Fund sterlingtin` birden tusip ketiwi Ulli Britanyani £ 2.3 mlrd liq (hazirgi valyuta menen £ 12.5 mlrd) XVF nin` ja`rdemin qabil etiwge iytermeledi. XVF kancler Denis Xilidi ekonomikaliq jag`daydi jaqsilaw ushin reformalar bo`legi sipatinda tezlik penen ma`mleket shig`inlarin azaytiwg`a ha`m qatan` ekonomikaliq sharalardi qollawg`a ha`m qutqariw sha`rt spatinda ma`jbur etti. Tez arada ,1979-jili hukimet quladi.

Alg'a rayonı — Aqto'be wa'layatının' arqa-batısında jaylasqan aymaq. Jer maydanı 21,000 km2. Xalqı 52,6 mın', ortasha tig'izligi 1 km2-ga 0,3 adam tuwrı keledi (2012). Rayon Ortalig'ı — Alg'a qalası.

Katalan tili (català) — İspaniyada Katalan xalqının ana tili. Katalan tili hind-evropa tilleri toparına kiredi. Ana tilinde so'ylesetug'ın 11.500.000 shamalas adam bar.

Ullı Karl zamanındag’ı qol jazbalardın’ birinde bolsa aspannan u’lkenligi sa’l kem u’ydey keletug’ın muz bo’leginin’ tu’skenligi haqqında jazıladı. 1908-jılı Sibir taygasına «miyman» bolg’an basqa bir aspan denesinin’ neden ibarat bolg’anlıg’ın anıqlaw alımlar arasında on jıllap sozılg’an talıqlawlarg’a sebep bolıp, ha’zirge shekem o’z sırın saqlamaqta.
R.d. isep atqan waqıtda atrapdag'ı (hawa)dan paydalanıwı ya'ki paydalanbawına qarap, 2 tiykarg'ı toparg'a bolinedi. Atira'pdag'ı hawadan paydalanatug'ın R.d. hawareaktiv dvigateli, paydalanilmaytug'ını raketa dvigateli (RD) dep ataladı. Barsha hawareaktiv dvigatellerinde energiya siltewi — janılg'ıg'a dvigatel bortında boladı, is bo'imlerinin' ko'p bo'legi (hawa) bolsa atrapdan alınadı. RD da bolsa is bo'leklerinin' ba'rshe komponentleri onın' bortında boladı. R. d. texnika (aviatsiya, kosmonavtika ha'm b.) da qollanadı.

rayon klimati keskin kontinental. Qisi qisqa, jazi bolsa uzaq dawam etedi. Yanvar ayinin' jillik gradusi −3-5 °C, Iyulda 26-28 °C. Jawingershilikdin' jillik ortasha mug'dari 200-380 millimetr.

Doslıq Awqamının' joqarg'ı organı ma'mleketlik baslıqlarının' Ken'esi bolıp, ol ag'za ma'mleketler ulıwma ma'pleri ko'leminde ma'mleketler jumısın dodalaw ha'm qarar qabıl etiw wa'killigine iye. Ken'es jılına eki ma'rte jıynaladı ha'm ag'za ma'mleketlerden birinin' baslaması menen gezeksiz jıynalıslar da o'tkiziwi mu'mkin.

Bul haqqında en' da'slepki ilimiy pikir ju'rgizgen alım Na'jim Da'wqaraev bolıp, ol jırawlar miyrasın tariyxıy da'wirlerge sa'ykes u'yrenip, onın' XIV a'sirde jasag'an belgili so'z sheberi ekenligin anıqladı. Soppaslı Sıpıra jıraw Toqtamıs xannın' aqılgo'y adamlarının' biri bolıp, o'miri Sarayshıq, Astraxan, Jan'akent ha'm U'rgenish a'trapında o'tedi. Qıpshaq qa'wimleri arasınan shıqqan so'zge sheshen danıshpan adamlardın' biri bolg'an. So'zinin' o'tkirliligi jag'ınan xanlar arasında bolg'an ayırım qarama-qarsılıqlardı da a'dil tu'rde sheship bere alg'an adam.

Ukraina (Ukr. Україна; [ukrɑˈjinɑ]) — Evropani'n' qubla-shi'g'i'si'nda jaylasqan ma'mleket. Mayd. 596,06 km2. Xalqi 45,5 mln adam. (2013.01.15). Paytaxti — Kiyev q. 23 wa'layatdan ibarat — Vi'nni'cya, Voli'n, Dnipro, Doneck, Ji'tomi'r, Ujhorod, Zaporijjya, Ivano Frankivsk, Ki'yiv, Kropi'vni'cki'y, Luhansk, Lviv, Mi'kolayiv, Mariupol, Odesa, Poltava, Rivne, Sumi', Ternopil, Xarkiv, Xerson, Xmelni'cki'y, Cherkasi', Chernivtsi, Cherni'hiv wa'layatlari, Ki'yiv q.larina bo'linedi.

Ekinshi bo'lim, Joshı ulısınan baslang'an Altın Orda tariyxı. Bul Orda Edil ha'm Jayıq boylarınan baslanıp Xorezm, Tu'rkstan u'lkenlerin o'z ishine alg'an. Kitaptag'ı bul ellerdin' tariyxı tap XV a'sirge shekemgi waqıyalardı so'z etedi.

Tasbaqalar — denesi arqa ha'm qarın ta'repinen su'wek ha'm mu'yizli bekkem kese sıyaqlı qalqan menen qaplang'an. Qalqanlar qabırg'alar, womırtqalar ha'm palwan su'yeklerı menen baylanısqan. Qa'wipli jag'day bolg'anda tasbaqalar basın, ayaqların ha'm quyrıg'ın qalqannın' ishine tartıp aladı. Tasbaqalaqdın' moynı uzın, bası ju'da' ha'reketshen' boladı.

Sonın' menen birge ol durıs anıqlawdı qa'jet etedi, sebebi, bank shın ma'ninde fabrika da, zavodta emes. Ol bulardan o'z erekshe xızmet ko'rsetiwine qaray ajıratıladı. En' baslısı — banktin' sanaatlıq ka'rxanalardan o'z-ara ajıratılatug'ını, onın xızmetinin' o'ndiris salası emes, aynalıs ja'ne almasıw salasında ju'zege asıwına baylanıstı bolıwı.