Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
El Giusti entra a ła Academia Fiłarmonega de Verona int'el 1567, do ani dopo che ła istitusion ła se gaveva instała inte ła casa de San Vitale a Verona, proprietà de ła so fameja. Int'el 1583, sendo el soło erede de ła casa e del xardin Giusti de San Vitale, el se instała inte ła so nova proprietà, daspò ła rotura del contrato de łocasion co ła Academia. El steso ano el crea el so personal Ridotto Letterario, na asenblea che ła se trovava a casa soa par parlar in maniera informal de fiłosofia e de łiteradura.

Inte l'ano 1507, ai 12 de lugio, su la via da Erfurt in deretura de Eisleben, el vien folgorà da na vision, par cause che lu stesso no'l ga mai schiarà, fasendo cussì un vodo a Santa Ana e, ei 17 del stesso mese el intra inte'l monastier agostinian de Erfurt. Intel 1512 el vien chiama a coverzar na catedra de esezese a l'Università de Wittenberg. Xe qua che el madura na forte conossenza de le Scriture Sagre rivando a la conclusion che, la dotrina che la Chiesa Catolega la impone no la sia quela che el Signor su l'Evanzelo el ga ordenà.

Altre declinassioni: i' è łe corispondenti de i seguenti caxi: strumentałe (con che), asociativo (con ci), genitivo (de ci), motivativo (parché), destinativo (par ci) e prolativo (par ci). Łe declinassioni che sconminsia par "Nor" le se riferise a esari viventi (a ecessión de łe piante) e a parti del corpo umán e animałe; quełe che scominsia par "Zer" le se riferise a ojeti inanimè e a piante.

Complessivamente ła ga vinto, tra ł'altro, 10 ori, 2 argenti e 4 bronxi ai Europei, 1 argento e 4 bronxi ai Mondiałi, 4 ori e 5 argenti ai Mondiałi giovaniłi e 9 ori, 5 argenti e 1 bronxo ai Europei giovaniłi.

Ła Reconquista la contrasta tenporaneamente sta tendensa, quando i lord cristiani i ciama i popołi del nord -baschi, asturiani e franchi- par colonixar łe nove conquiste. Più tardi ła łéngoa basca la diventa prinçipalmente dei contadini, mentre ła popołassión çitadina la prefise el castiglián, el guascón, el romanxo navarexe, el francexe o el łatin par l’ educassión.

Atene ła xé na metròpołi cosmopołita e ła xé el séntro econòmego, finansiario, industrial e cultural de ła Gresia, e ła ga na serta inportansa a liveło europeo ma anca mondial. 'Ntel 2008 ła xé stada clasifegada come ła sità nùmero trentadó par richesa e par poder de cronpar e come ła nùmero ventisinque par costi 'nte na reserca fata da ła socetà svìsera UBS.

El pensiero de Kant si pone al vertize de na łunga reflexion sula vera natura dei fenomeni inisià già n'tel V sec. A.C. co l'atomismo de Democrito; par na recostrusion de questa tematega vedi fenomenismo. Da Cartexio a Kant i du prinsipałi indirizzi fiłoxofegi, rasionałismo e enpirismo, pur devergendo su quaxi tuto concorda sula natura puramente fenomenega del móndo sensibiłe e quotidia.
Dong Hoi (Léngoa vietnamita: Đồng Hới) la xè la pì granda zità de Quang Binh, Vietnam. La se cata de la rejon Bac Trung Bo, del quale però no l'e mia la capital. La xe uno dei centri economici e finanziari piassè inportanti de Quang Binh. L'àrea metropoitana de Ho Chi Minh City la xe la pi popolà d'Indochina, co sirca 103 988 de abitanti. L'Aeroporto di Dong Hoi (Léngoa vietnamita: Sân bay Đồng Hới) el xe l'unico aeroporto de Dong Hoi. Dista 6 km a nord de la sità Dong Hoi.

In teoria UTC-1 el rivarda na xona del globo conprexa infrà 22,5° W e 7,5° W e l'ora inisialmente doparà ła corispondeva a l'ora sołare media del 15º meridian ovest (riferimento sostituio dal UTC inte'l 1972).

Nato a Detroit, 'ntel Michigan, 'ntel 1928 so fìo de un costrutor ediłe conosùo de queła xona, George Peppard Sr., e de 'na cantante d'òpara un mucio apresà, Vernelle Rohrer. Dopo el diploma a Deaborn (Michigan) e 'na łaurea in inxegnerìa a ła Purdue University el s'a dedicà sercando de reałixàr el so sogno, exordìndo 'ntel 1949 al teatro de Pittsburgh.

Candidà de ł'UMP ała pì alta carica deła Republica nte łe ełesion del 22 de apriłe 2007, el ga ciapà al primo turno 11.448.663 voti (31,18%). Partecipando al bałotajo del 6 de majo co ła candidada del Partito sociałista Ségolène Royal, el xe sta eletto presidente co oltre el 53% dei voti.

Anca Sant'Antoni abate al pol esser considerà come patrono de i canpaner, da' che 'te la so iconografia al gnen representà co na canpana 'te la man.

El clima el xé tropicale, caldo e umido. Desertico en tel Karamoja. La piova la va da aprile a giugno en tel sud, pi tardi a nord. Se cata anca na stagion de la piova pi corta da otobre a novenbre, a sud.

Nel 997, su ordine de'l vescovo de Treviso, vièn fondà on monastièr benedetino (all'inissio de muneghi, po'de muneghe), che farà deventar Mojàn fiorente fin a 'l XV sec., quando e muneghe 'e se trasferirà Treviso. L'atività pastoral 'a sarà mandada vanti da 'a confraternita de laici de Santa Maria dei Batuti.

El 13 marso 2009, el do comico xe tornà 'ntei sìnema itałiani co'l film La Matassa, xirà a Catania e Paternò, co'l quałe i gà bisà - in termini dei incàsi - el suceso de il 7 l'8. Dal 14 xenaro 2011 i torna a Zelig co' un sketch che rivarda do avocati "Angelino & Nicolò" e ła so dita "Si fanno leggi su ordinazione s.r.l.". 'Ntel xugno del 2011 a Torin i gà tacà łe riprexe del so novo film, nel quałe i do comici interpreta do guide toristeghe locałi intrigài in diverse exiłaranti storie sentimentałi. Anche se è amore non si vede xe po' insìo el 23 novenbre 2011 in tute łe sałe sìnematografeghe itałiane.

El xe costituio da do vaste depresioni: ła Zungaria a nord e el Deserto de Taclamacan a sud, separae da ła caena del Tien Šan e rialsae ai marxeni intełe caene del Altaj Grando a nord, Caracoram e Astin Tag a sud.

"Zergatik aiñ maite izan du Jaungoikoak mundua, non eman duen bere Seme Bakarra beragan fedea duan guzia galdu ez dedin, baizik izan dezan betiko bizia"

La classificažion AGP la include inte sta fameja anca al genere Leea, che al sistema Cronquist al considera inveže inte na fameja a sè stante (Leeaceae).
'Ntel 2002 ła gà partesipà, come cantante in gara fasendo cùbia co' Fausto Leali, al Festival de Sanremo 2002 co' ła canson Ora che ho bisogno di te, clasificandose al quarto posto, e ła gà prexentà prima Notti mondiali, co' Marco Mazzocchi e Giampiero Galeazzi, po' Si è proprio lui, varietà co' ła regia de Pier Francesco Pingitore dedicà a ła scoverta de nòvi comici e imitatori.

El sestièr de San Marco, 'nte łe orìxene ciamà Rivoalto dal qual anca vien el nome Rialto, el xé el nùcleo orixenario de ła sità. 'Ntei sói primi sècołi de vita infati ła sità de Venezia ła gera ciamada Civitas Rivoalti propio per referéndose a łe ìxołe su łe quae ła xé stada tirada su.

'Ntei ani sucesivi le gare no i xè pì stae disputae, sia par la dificoltà del sircuito, sia parché la pista la x'è ubicaa en 'na zona mia tanto acesibile del Giapon.

Céxa cimiteriałe tirà su nte ła prima metà del XVIII secoło so łe ruìne de ł'anteàta capèła del Santuario de San Desiderio (inisiàl patròno del paexe). La céxa orixinàl de San Dexiderio jera un mucio diversa da ł'atuałe santuario e no xera gnancora tornià dal çimitero, ma gera 'na sàvia costrusión co' tuta probabiłità a 'na soła navàda, ixołàda in mexo ała 'verta canpagna. L'interno, a pianta croxe grega, xe reałixà in stiłe rococò. La fasàda in matón vivo, co' decori in ceramica połicroma (tìnpano so'l portàłe e capitełi), xe de ła segónda metà del XIX secoło.

El 13 de agosto xè el 225° dì de l'anno secondo el całendario gregorian (el 226° 'nte i anni bisestiłi). Ghe manca 140 jorni par la fine de l'anno.

L'anfiteatro l'è fato da tri cinte concentriche: de ła prima esterna ghe ne resta solo un toco, quela che l'è ciamà comunemente "Ala": na olta l'era fata da 72 pilastri corispondenti a altretante arcade, con semicolone de ordine tuscanico. La cavea ła se regge su camare e gałerie anulari. Łe gradinade de l'anfiteatro, ragiungibili da 64 vomitorium, i è tute in marmo veronexe. Soto el piano de ła platea se cata 'ncora (ma no se pol mìa 'ndar a védarli) gałerie, anditi e pasagi che i servéa na olta e in parte 'ncora deso par el conpleso funsionamento de l'anfiteatro.

Campana a bicchiere o a concerto: se usa sta espresión par indicàr la posižión dela canpana completamente revèsa; sta posižión la vien quando ke la canpana la fà na rotažión de 180°. Ovio ke le canpane a concerto le é tìpike dei sistemi de suono con canpane ke se move; 'na olta rivađi a la posižión "a bicchiere", la canpana la vien fata giràr per far un o pì rintóki e po' tornar in quéla posižion. In žerti modi de sonàr, come 'l veronexe, la canpana a concerto la fa part de 'na sequenza preordinata de rintóki con altre campane; in altri modi la campana a concerto la pól concluder frasi musicai in modo solene o aver 'na funzion funebre.
Se dixe che ła paroła euskara la vegna dal antico verbo basco *enautsi che significava dir e che se conserva in certe forme de ła coniugassión del atual verbo esan (dir) utiłixè in Bizkaia come dinosta (el me le dixe). El verbo *enautsi più el sufiso (-k)ara (forma de) i darea vita a ła paroła *enauskara (forma de dir, forma de parlar) che in seguito, col pasar dei secołi, la se sarea evolua foneticamente en ła atuałe forma standard euskara e in te łe forme sora mensionè.

El doxe Pietro II Orseolo, dopo ver condoto na guera contro i pirati ilirici, el riçeve la sotomision de tute le sità dalmate dal Carnaro fin a le Boche de Cataro. L'inperador bizantin Basilio II el riconose anca lu la sovranità venexiana su la Dalmazia e el gà al doxe el titolo de Dux Veneticorum et Dalmaticorum.

El Lago de Tùnixi (in arabo البحيرة, El Bahira) el xe na łaguna naturałe, situada tra ła cavedałe de ła Tunixia e el Golfo de Tùnixi (Mar Mediterraneo). El łago coerxe 37 km², ła so profondità ła xe estremamente poca. Sto anbiente el xe el porto naturałe de Tùnixi.

Respeto a Piasa de łe Erbe, Piasa de ła Fruta ła ga un marcà pi variegà, in quanto no ghe se vénde sóło che fruta e verdura, ma anca vestidi e robe de altro gènare. In utuno ghe vegne vendue anca łe róste, cote sul moménto, méntre visin al'Epifania ghe xé bancarełe de dulsi.

Campana a distesa: se usa sta espresión par indicar la canpana quando ke la sgorla atorno 'an ase squasi baricéntrico e la fà an suono da no scambiarlo con al mezzo slancio o con lo slancio alto, ke i à an asse de rotažione rispettivamente sempre p' distante dal baricentro.

Ła penìxoła ła xé divixa da ła laguna traverso el canal Pordełio che, verso ovest, el se derama in altri dó canałi, el Portoseco e'l Sacagnana; se pol navegar su tuti sti tre. El Pordełio el finise visin al Siłe al qual el xé cołgà traverso el canal Cason; ła confluénsa de sto qua 'ntel fiume ła xé regołada da na diga. Ła fin de ła penìxoła ła se ciama Punta Sabioni.

Al Ou al é an personajo de le lejende belumate. Al é an osel grant e svelto, che al ulula "Uoooooooouuuuuuuuuhhhhhh", co i oci color de 'l fogo. Par che gnissuni i lo epje mai vist de persona, e che no 'l epje mai agredì omi, ma che al mete paura solche a sentirlo subjar.

El Po intel XV sècoło el xe ndà de nóvo fora dai arxeni un paro de volte e'l braso prinsipal el xe vegnù catarse un fià pì a sud, indove che'l xe anca incò; Racan el gà scuminsià ndar zó e tuti pian pianeto i se gà movesto sułe rive nóve del fiume, indove che i dó borghéti che i se catava un de qûi e un de łà da ła Fosa i se gà unìo int'un paexeło che i ło gà ciamà Polxeła. El sentro de Polxeła xe nasésto e se gà spanìo propi su l'arxene, che no'l jera mìa grando cofà incò parò che'l jera pì baso; i se gavéa inxegnà de tirar sù dei mureiti che i ghe podeva ficar drento dei tramexi de łegno e dei sachi de sabia, cusì che'l Po no'l ndava mìa zó par ła piaza co che ghe jera łe pieine. Sti mureti i gà tegnù łe pieine del Po par paréci sècołi, fin che i xe stà butà zó intel 1957.
'Ntel film La fuga di Eddie Macon del 1983 el interpreta el detenuto Eddie Macon darénte a Kirk Douglas. Do ani drìo, el xe un agènte de ła DEA nel film dramatico Cocaine Wars. Indrìoman el recita 'ntel film Speed Zone! del 1989, in conpagnìa de l'ator comico John Candy. 'Ntel 1993 Schneider xe nel cast de n'altra serie, Second Chances, e un ano drìo el partesìpa a ła commedia Exit to Eden che conprende, fra i altri, Dan Aykroyd. In quindexe epixodi de ła serie La signora del West, tra el 1993 e'l 1998, el interpreta Daniel Simon. El torna a far sìnema 'ntel 2000 co' el film Snow Day. Inaxonta el gà anca fato partesipasion minori in altri tełefilm, tra cui Un detective in corsia, L'atelier di Veronica, Relic Hunter e Il tocco di un angelo.

Pałaso Zaguri xe l'edificio che sera el canpo a est, dandoghe el nome al ponte adiacente che cołega l'area de San Maurisio a queła de Santa Maria del Xegio. Gà ciapà el nome de ła famegia Pasqualini che ghe n'à vossùo ła costrusion, 'ntel Quatrosento. Ła fasàda gotica se costituise de quatro livełi: i piani nobiłi xe caraterixài da do ordeni de pentafore, revòlte verso el conpleso dei pałasi Molin e Bellavite.

Deso Polxeła no la jera pì sul confin e no ła jera pì inportanta par ła strategìa. Ghe xe stà na crixi de ł'economìa par tuto el Połéxine; 'sta crixi ła se gà sentìa un fià de manco a Polxeła parché ła gà vegnù catarse propi suła strada e suła ferovìa che i gà meso xó int'i primi ani deła dominasion Savoia par unir Ferara co Rovigo. Parò ła crixi ła ghe xe stà l'isteso, cusì anca i laoradori de Polxeła i se gà xontà ałe proteste de "Ła boje!" int'i ani 1880, ma no ghe xe stà dà na vera solusion dała polìtega. Cusì anca i Polxełani i gà scuminsià ndar intel Mèsico e inte ła Mèrica del Sud, insiem co tanta altra xente vèneta che i vedéa intełe tere del continente nóvo ła soła vera speransa de ndar vanti vivar co dignità.

L'economia de Grùmoło, da secołi centro agricolo, el se basa su la produsiòn de cereałi e foragi co numerosi ałłevamenti bovini e suini. Tipica del logo la xè la produsiòn del riso, introdoto dałe monache benedettine fin dal Sinquecento. La varietà de Grùmoło - el viałone nano - el gà chicchi minuscołi ma la qualità, grasie ała carateristiche del teren e dełe acque, la xè eccełente. 'Sto riso l'è diventà Presidio Slow Food e prodoto De.Co., sostenuo dała Rejon Veneto.

'Ntel 20120 ła gà partesipà al talent de Rai 1 Tale e Quale Show ne łe vesti de Renato Zero (prima pontàda), Mina (segonda pontàda) e Liza Minnelli (quarta ed ultima pontàda); sucesivamente ła partesìpa al torneo dei canpioni del programa interpretando Amii Stewart (prima pontàda), Mariah Carey (segonda pontàda) e Rita Pavone (tersa pontàda), mentre ne ła quarta e ultema pontàda ła se exibise da nòvo cofà Whitney Houston.

Ciamà el boss dei do mondi el xe stà un afiłià de ła mafia e po un dei primi e pì inportanti cołaboradori de justissia ne ła lota contro ła mafia siciłiana. El gha cołaborà con Giovanni Falcone a ła ricostrusion giudisiaria de l'organixasion e de ła strutura de Cosa nostra.
Ł'ingegnere xe el profesionista łaureà in Ingegneria. A seconda deła so speciałisasion, el progeta e dirige costrusion ediłi, mecaniche e ełetriche, industriałi, inpianti minerari, vie de trasporto, struture informadeghe.

Roda: la gnen colegada a destra o a sinistra de 'l portante e de la canpana. Inte la so gola cor la corda, se la canpana la è sonada a man, o na cadena ondesta se ghe n'è na automažion elètrica. Le canpane senža roda le à la asta.

'Ntel 1925 e soło par quel'ano xe stàda ciamàda "Regata fasista". 'Ntel 1935 ła Regata se ferma fìn al 1946 a causa de l'arivo de Hitler co' łe so trupe. 'Ntel 1942 vien zirà un film dedicà a Venesia ciamà "Il Canal Grande".

I primi quatro equipagi clasificài riséve, oltra ai premi in danàro, i tradisionałi e sinbołici pavióni. Ai primi vien asegnàe i prestigióxi pavióni rosi, seguìi da quełi biànchi e quei verdi e blu.
အဲဒီမှာ ပုံနှိပ်ပြီးတဲ့ စာမူတွေကို အဲဒီတုန်းက ကိုလေးမောင်၊ ကိုအောင်ငြိမ်း (ကျွန်းပြန်) တို့ နေတဲ့ မန္ဈလေး ၈၅ လမ်း၊ မန်းညွန့် ဦးမောင်လေး တိုက်နဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင်က ကိုစောလွင် (မတကသ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း၊ စာရေးဆရာ မောင်တောလူ) အိမ်မှာ ချုပ်ကြ၊ အဖုံး ကပ်ကြပါတယ်။ မအေးစန်း (ကဗျာ ဆရာမ မစိမ်းပင်) နဲ့ သူစည်းရုံး ထားတဲ့ လူငယ်လေး တွေလည်း ပါဝင် ကြပါတယ်။ ပထမဆုံး စာအုပ် တအုပ် ထွက်လာတော့ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် လုပ်ရတာ ဝမ်းသာလွန်းလို့ အနားမှာ ရှိနေတဲ့ လူတွေ အားလုံး လက်မှတ် ထိုးကြပါတယ်။ နောင်ကျမှ “ဟာ၊ ဒီစာအုပ်များ သိမ်းမိ သွားရင် …” ဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့ လန့်ကုန် ကြတာလည်း မှတ်မိ နေပါတယ်။

ဒိုမိန်းအမည် gov သည် အင်တာနက်၏ ဒိုမိန်းအမည်စနစ်မှ ထိပ်ဆုံးအဆင့် ဒိုမိန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ government ဟူသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး အစိုးရကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤဒိုမိန်းနာမည်ကိုမူ General Services Administration (GSA) ဟူသောအဖွဲ့အစည်းက ထိန်းချုပ်ကိုင်တွယ်သည်။ အချို့သော အမေရိကန်အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများက .gov အစား .com နှင့် .mil များကို အသုံးပြုကြသည်။ မေ ၂၀၁၂ မတိုင်ခင်ထိ အမေရိကန်ရှိ အစိုးရအားလုံးသည် .gov ဒိုမိန်းကို အသုံးပြုခွင့် ရရှိခဲ့သည်။

ဓာတ်မြေဩဇာ မရရှိသည့်အကြောင်းအရာများတွင် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ အချက်ကို အခြေခံလျက် ဓာတ်မြေဩဇာထောက်ပံ့ ရေးကို ပိတ်ပင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြစိမ်းရောင် တော်လှန်ရေး စတင်သူ နော်မန်ဘိုရစ် (Norman Borlaug)၏ အာဖရိကကို ကျွေးမွေးရန် အခက်အခဲဆိုသည့် စာအုပ်ကို ကိုးကားထားသည်။

ဘလက်ဘယ်ရီ (အင်္ဂလိပ်: BlackBerry) သည် ကြိုးမဲ့ လက်ကိုင်စက်ပစ္စည်း (စမတ်ဖုန်း) တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဘလက်ဘယ်ရီလီမိတက်မှ ဒီဇိုင်းဆွဲထုတ်လုပ် ရောင်းချသည်။

ယိုးဒယားအား ပမထအကြိမ် အောင်မြင်ပြီး ၅ နှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် ၉၃၀ (အေဒီ၁၅၆၈) တွင် ဒုတိယအကြိမ်ချီတက်ရန် အကြောင်းဖန်လာသည်။ နန်းကျ ယိုးဒယားမင်းသည် ရဟန်းခံပြီးနောက် ဘုရားဖူးရန်ဟုအကြောင်းပြပြီး ယိုးဒယားသို့ပြန်သွားကာ သားဖြစ်သူ ဗြမဟိန် နှင့်ပူးပေါင်းပြီး ပုန်ကန်တော့သည်။ ထိုသတင်းကို ပိဿလောက်စား ဩယားပိဿလောက် (ယိုးဒယားဘုရင်၏ ယောက်ဖ) က လာရောက် သတင်းပို့လာသောကြောင့် ဗညားလော၊ ဗညားကျန်း၊ ဗညားပရံတို့အား စစ်တပ်ကြီးဖွဲ့ကာ ယိုးဒယားသို့ ချီစေသည်။ ပိဿလောက်မှရောက်လာသော ဩယားအား စော်ဘွားသောင်ကျည်ဘွဲ့ဖြင့် ထီးဖြူမကိုဋ်ကိုပါပေးသည်။ ပိဿလောက်ကို တပ်များခေါ်ပြီး အခိုင်အလုံနေစေသည်။ ထိုအခါ ယိုးဒယားမင်း သည် လင်ဇင်းမင်းကို ပါခေါ်ပြီး ပိဿလောက်ကို လာရောက် တိုက်ခိုက်သည်။ သို့သော် အခုအခံကောင်းလှသဖြင့် မြို့ကို ကျအောင်မတိုက်နိုင်ပဲရံနေရသည်။

Progressive Metal ကို prog metal ဟုလည်းသိကြပြီး progressive rock နှင့် heavy metal ၏မျိုးခွဲတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ၁၉၇၀ တွင် အင်္ဂလန်နှင့် အမေရိကန်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ Dream Theator, Queensryche, Tool နှင့် Fates Warning တို့သည် progressive metal တီးဝိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်။ ထို့ပြင် heavy metal တီးဝိုင်း Megadeth သည် သူတို့၏အလုပ်တွင် progressive ဂီတ၏ အခြေခံသဘောတရားနှင့် ပေါင်းစပ်ခဲ့သည်။ prog-metal သည် ၁၉၉၀ခုနှစ်တွင် လူကြိုက်များမှု ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ သို့သော် ကြီးမားသော underground ဂီတအမျိုးအစားအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

(ဃ) အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်၍ လူကောင်း လူတော် လူရည်မွန် လူ့ယဉ်ကျေးများဖြစ်စေရန် ဝိပဿနာ ကျင့်စဉ်များကိုလည်း အခါအားလျော်စွာ လေ့ကျင့်သင်ကြား အားထုတ်စေရန်၊
ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ ပေးခဲ့သော်လည်း၊ ပြည်သူ့ လွှတ်တော် အစည်းအဝေး ခေါ်ယူပေးရန် နဝတ (ယခု နအဖ) စစ်အစိုးရက ပျက်ကွက် ခဲ့သောကြောင့် ပြည်သူ့ လူထု၏ ကိုယ်စား လုပ်ပိုင်ခွင့် အာဏာ အပ်နှင်းထားခြင်း ခံခဲ့ရသည့် အဖွဲ့ချုပ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များက ယာယီ အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရေး ကြိုးပမ်းရာမှာ ပါဝင်ခဲ့သဖြင့် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာလ အတွင်းမှာ နဝတ (ယခု နအဖ) စစ်အစိုးရရဲ့ ဖမ်းဆီး ထောင်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရပြီး၊ ၁၉၉၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၁ ရက်နေ့မှာ နဝတ ကြေညာချက် အမှတ် - ၁၁/၉၂ နဲ့ အင်းစိန်ထောင်မှ ပြန်လွတ်သည်။

၁၉၉၆-၂၀၀၁-ခုနှစ်ထိကြော်ငြာနှင့်လမ်းညွှန် မဂ္ဂဇင်းတွင် "ကိုထွန်း လမ်း(၈၀)"ကလောင်အမည်ဖြင့် မန္တလေးအတွေး၊ မန္တလေးအရေး ခေါင်းစဉ်ယူကာ လစဉ်ပင်တိုင် မန္တလေးမြင်ကွင်းများ ရေးသားခဲ့သည်။

သက်တမ်း ၃၈နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော ရွှေချောင်းတံတားမှာ တံတားတိုင်အမှတ် ၉ မှ တိုင်အမှတ် ၁၃ အထိ ရေတိုက်စားမှုဒဏ်ခံရပြီး ကျိုးကျသွားခဲ့သည်။ ပခုက္ကူမြို့၏ အဓိကတံတားဖြစ်ကာ ပခုက္ကူမှအရှေ့ဘက်ပိုင်းတွင် မန္တလေးမြို့၊ မုံရွာမြို့၊ မြင်းမူမြို့၊ ရေစကြိုမြို့များ အနောက်ဘက်တွင် ပေါက်မြို့၊ ဂန့်ဂေါမြို့၊ ကျောက်ထုမြို့မှ ချင်းပြည်နယ် အထိ ဆက်သွယ်ပေးရာ အဓိကတံတား ဖြစ်သည်။

စကော့လူမျိုး သိပ္ပံပညာရှင် ဂျိမ်းစ်ကလာ့ခ် မက်စ်ဝဲက လျှပ်စစ်သံလိုက်ဖြစ်ခြင်း အယူအဆကို ရှင်းပြဖို့ရာ သီအိုရီအခြေခံကို စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်နှင့် သံလိုက်လှိုင်း ၂ ခုကို ပေါင်းစပ်ပြီး လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းထုတ်လုပ်နိုင်သည်ဟု သူ ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့သည်။ ဂျာမနီ သိပ္ပံပညာရှင် ဟိန်းရစ်ချ် ဟာ့စ်က ၁၈၈၈ မှာ Sparkgap Transmitter ကို ကြိမ်နှုံး အလွန်မြင့်တဲ့ အခြေအနေမှာ အသုံးပြုပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းများ ထုတ်လုပ်နိုင်ကြောင်းနဲ့ လှိုင်းကို အာရုံခံနိုင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်ဟု မှတ်သားထားတာ တွေ့ရှိရသည်။

အိပ်ရာထဲမှမထနိုင် မလှုပ်နိုင်ဖြစ်လာခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ကိုယ်များ ရောင်ဖောလာသည်ကိုစွဲ၍လည်း ဘိန်းဗြဲကိုယ်ရောင် ရောဂါဟုလည်း ခေါ်ကြသေးသည်။

ကွယ်လွန်သူ အမျိုးသား အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး သခင်မြသည် ပြည်မြို့နယ် ထုံးဘိုရွာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးဘိုးချွန်နှင့် အမိ ဒေါ်သက်လယ် တို့မှ ၁၈၉၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ရ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ ငယ်နာမည် မောင်ဘရွှေ ဖြစ်သည်။ နှမ မမြငွေ တဦးသာ ရှိ၍ နောင်အခါ သီလရှင် ဝတ်သွားပြီး ဒေါ်ခေမာဝတီ ဖြစ်လာ ခဲ့သည်။ သာယာဝတီ အေဘီအမ် ကျောင်းမှ သတ္တမတန်း အောင်ပြီး ဆယ်တန်းကို ရန်ကုန် ဘက်ပတစ် အထက်တန်း ကျောင်းမှ အောင်သည်။ ၁၉၁၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန် ကောလိပ်နှင့် ကာလတ္တား တက္ကသိုလ်တို့မှ အိုင်အက်စ်စီ တန်းကို ဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အောင်သည်။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် တက္ကသိုလ် သပိတ်မှောက် ကောင်စီတွင် ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယင်း သပိတ်နောက် ပေါ်လာသော အမျိုးသား ပညာရေး ကောင်စီ တွင်လည်း အဖွဲ့ဝင် တစ်ဦး ဖြစ်ရုံမက ကြည့်မြင်တိုင် အမျိုးသား အထက်တန်း ကျောင်းအုပ်လည်း လုပ်ခဲ့ ဖူးသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဘီအက်စ်စီတန်းကို ဓာတုဗေဒ ဂုဏ်ထူးဖြင့် အမျိုးသား ကောလိပ်မှပင် အောင်သည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်ခင်ညွန့်နှင့် လက်ထပ်သည်။
၁၉၃၇ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တိုင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၌ ပညာ ဆည်းပူးခဲ့သည်။ ၁၉၃၇-၃၈ ခုနှစ်တွင် သထုံကျောင်းဆောင် ကိုယ်စားလှယ် အဖြစ် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် သမဂ္ဂ၌ ပါဝင် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၃၇ မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တိုင် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (တကသ) အမှုဆောင် အဖွဲ့ဝင်နှင် ဗမာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ (ဗကသ) အမှုဆောင် အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၉-၄ဝ တွင် တကသနှင့် ဗကသ နှစ်ဖွဲ့စလုံး၏ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး အဖြစ် တပြိုင်တည်း ရွေးချယ်ခံရသည်။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့နှင့် ၂၆ ရက်နေ့များတွင် ပုသိမ်မြို့၌ ကျင်းပသော တတိယအကြိမ် မြန်မာနိုင်ငံလုံး ဆိုင်ရာ ကျောင်းသားများ ကွန်ဖရင့်ကို တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုကွန်ဖရင့်က ကျောင်းသား သံမဏိတပ်များ ဖွဲ့စည်းရန် ဆုံးဖြတ်၍ နိုင်ငံအနှံ့ ကျောင်းသား သံမဏိတပ်များ ဖွဲ့စည်းရာ တပ်မှူး အဖြစ် တာဝန်ယူ၍ သံမဏိ ဗိုလ်ထွန်းရှိန်ဟု အမည်တွင်ခဲ့သည်။ ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ်၊ မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့တွင် အိန္ဒိယပြည် ရမ်းဂါးမြို့၌ ကျင်းပသော အိန္ဒိယ အမျိုးသား ကွန်ဂရက် ညီလာခံသို့ သခင်အောင်ဆန်း၊ သခင်သန်းထွန်း၊ သခင်ခင်အောင်၊ သခင်တင်မောင်၊ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် ကိုဗဟိန်း တို့နှင့်အတူ တက်ရောက် လေ့လာခဲ့သည်။

သံချွန်ငုတ် တစ်ခုနှင့်တစ်ခုသည် ၁၈ ကိုက်မျှ ကွာ၏။ ထိုသံချွန်ငုတ်တို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တစ်လက်မခန့်မျှသာ ပေါ်ထွက်နေကြပြီးလျှင်၊ ယင်းတို့၏ ဘေးပတ်လည်၌ မြေပျော့ ကွက်အဝိုင်း တစ်ခုစီ ရှိလေသည်။ ကစားသူသည် သံချွန်ငုတ် တစ်ခုမှ အခြားသံချွန်ငုတ်တစ်ခုသို့ သံကွင်းကို လှမ်းပစ်ရာတွင် သံကွင်းသည် သံချွန်ငုတ်ကို ခွင်ကျစွပ်ကာ၊ မြေပျော့၌ စိုက်ဝင် ခဲ့လျှင် ၂ မှတ်ရ၏။ သံကွင်းသည် သံချွန်ငုတ်ကို မစွပ်မိ သော်လည်း၊ ယှဉ်ပြိုင်ကစားသူ၏ သံကွင်းထက် သံချွန်ငုတ်နှင့် ပို၍ နီးကပ်ခဲ့လျှင်၊ ၁ မှတ်ရလေသည်။ ပစ်လိုက်သော သံကွင်းသည် ပြားသောဖက်နှင့် ကျခဲ့လျှင်ကား စည်းကမ်းမကျ သဖြင့် တစ်မှတ်မျှ မရတော့ချေ။

ပဋိပက္ခများနှင့် စစ်ပွဲသည် လယ်ယာလုပ်သားလျော့နည်းမှုကို ဖြစ်စေသည် သို့မဟုတ် လယ်လုပ်စရာမြေမရှိသည့် နယ်စပ်ဒေသများသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ရသော ခိုးကိုးရာမဲ့များ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသည်များ ဖြစ်စေသည်။ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းသည် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ သို့မဟုတ် နာတာရှည်မကျန်းမာခြင်း၊ အထူးသဖြင့် HIV/AIDS ရောဂါ ကျယ်ပြန့်စွာကူးစက် ပြန့်ပွားလာခြင်း ကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

ဘုရင့်နောင် (၁၅၁၆ - ၁၅၈၁) ကို ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူများရှင် အဖြစ်လည်း အသိများသည်။ တပင်ရွှေထီး အစပျိုးခဲ့သည့် ဒုတိယ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကြီး အောင်မြင်စွာ ဆက်လက်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိုင်းပြည်များက ရိုသေလေးစားရသည့် ဘုရင် ဧကရာဇ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ ဦးကုလား၊ မှန်နန်းရာဇဝင် အစရှိသည့် ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင် ဘုရင့်နောင်သည် မင်းဆွေမင်းမျိုးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း မွန်၊ ရခိုင်နှင့် ယိုးဒယား တို့မှ ရာဇဝင်ကျမ်းများတွင်မူ သာမန်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်သူဟုသာ ပြဆိုကြသည်။ မည်သို့ပင် ဖြစ်စေ ဘုရင့်နောင်သည် ၁၆ ရာစု အရှေ့တောင်အာရှသမိုင်းတွင် အရေးပါသော ဘုရင်တစ်ဦးအဖြစ် လက်ခံထားကြသည်။
အုန်းဘောင်မရောက်မှီတွင် ညီတော် တောင်ငူမင်းခေါင်၊ သားတော် မဟာဥပရာဇာတပ် နှင့် အင်းဝ သတိုးမင်းစောတပ်တို့ ပေါင်းမိကာ ချီတက်ကြသည်။ တောင်ငူမင်းခေါင်အား တပ် ၈ တပ်ဖြင့် လက်ယာကြောင်း၊ အင်းဝ သတိုးသတိုးမင်းစော ၉ တပ်ဖြင့် လက်ဝဲကြောင်း၊ သားတော် မဟာဥပရာဇာက တပ် ၈ တပ်ဖြင့် အလယ်ကြောင်း အသီးသီးချီတက်ကာ အုန်းဘောင်မရောက်မှီတွင် အုန်းဘောင်စော်ဘွားက ဆင် ၁၅၀၊ မြင်း ၃၀ဝ၀၊ သူရဲ ၇၀ဝ၀ဝ ဖြင့် သားတော်မဟာဥပရာဇာတပ်ကို တိုက်လာသည်။ တောင်ငူမင်းခေါင်တပ်က ကူညီတိုက်ပေးကာ အင်းဝ သတိုးမင်းစောတပ်က အုန်းဘောင်မြို့ကို ဝင်တိုက်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် အုန်းဘောင်လည်း လက်အောက်ခံ ဖြစ်ရပြန်သည်။ မိုးမိတ်တွင် မင်းတရားကြီး စံနေစဉ် မိုးညှင်းလက်အောက်ခံဖြစ်သည့် မိုးလ၊ မိုးဝန်း၊ စကားတောင် အစရှိသည် မြို့ရွာများမှ မြို့စားများလည်း လာရောက် လက်နက်ချခိုလှုံကြသည်။ ထွက်ပြေးသည့် မိုးညှင်းစားကို ပြည်သတိုးဓမ္မရာဇာ ဖမ်းမိပြီး လက်ရောက်ဆက်သသည်။ ထိုနောက် မိုင်းလုံစား နှင့် သုံးဆယ်စားတို့ကို သစ္စာပေးကာ အဆောင်အယောင်များ ချီးမြှင့်သည်။ အုန်းဘောင်စော်ဘွားနှင့် မိုးညှင်းစော်ဘွားတို့ကိုမူ သားမယားနှင့်တကွ ဟံသာဝတီသို့ပို့စေသည်။

ကျောက်မဲမြို့ သည် မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်မဲခရိုင်တွင် တည်ရှိသည်။ ကျောက်မဲမြို့မှာ ရှမ်းပြည်နယ်မြို့ကြီးများအနက် အရေးပါလှသော မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ ကျောက်မဲမြို့ဟုခေါ်တွင်ရခြင်းမှာ မြို့နှင့်အတန်ကွာတွင် ရှမ်းဘာသာအားဖြင့် ကုန်းမဟင်လံ မြန်မာဘာသာအားဖြင့် မည်းနက်သောကျောက်ဟု ခေါ်သည့် ကျောက်တောင်တန်းကြီးတစ်ခု တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

စစ်ချီလမ်းကြောင်းမှာမိုးနဲမှ သံလွင် ဓားဝင်ဆိပ်၊ ဓားဝင်ဆိပ်မှ ဖောင်များဖြင့် သံလွင်မြစ်ကို ဖြတ်ပြီး တစ်ဖက်ကမ်း အရောက်တွင် တပ်များဖြန့်ကာချီစေသည်။

စားနပ်ရိက္ခာများပြားစွာ ပြတ်လပ်ခြင်းသည် နည်းပညာချို့တဲ့သည့်နိုင်ငံများတွင် အာဟာရချို့တဲ့ စေသည့် အကြောင်း အရာ တစ်ရပ်အဖြစ် ပါဝင်နေသည်။ FAO (ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအဖွဲ့) မှ ခန့်မှန်းသည် မှာ ရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းသော အာဟာရမပြည့်ဝသည့် ကလေးသူငယ်များသည် စားနပ်ရိက္ခာပိုလျှံစွာ ထုတ်လုပ် သည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ စီးပွားရေးပညာရှင် အမတ်ရဆန် (Amartya Sen) က မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်အများအတွင်းက ကမ္ဘာ့ပေါ်ရှိ လူသား အားလုံးကို ကျွေးနိုင်ရန် စားနပ်ရိက္ခာမှာ လုံလောက်မှုရှိသောကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာ ခေါင်းပါးမှုတွင် ရိက္ခာ ဖြန့်ဖြူးမှု ပြဿနာသည် အမြဲတမ်းရှိနေသည်/သို့မဟုတ် ဆင်းရဲမှုကြောင့်ဖြစ်သည် ဟုလေ့လာတွေ့ရှိထားသည်။ သူကပြောဆိုထားသည်မှာ အာဟာရချို့တဲ့ မှုနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုတို့သည် စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဖြူးမှုပြဿနာနှင့် ဝယ်လိုအားတို့နှင့် ပိုပြီးဆက်နွယ်နေသည်။

ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ ပါမားနှင့် နေပယ်တို့မှ ဗူးဗွန်မင်းဆက်၏ အဆက်အနွယ်များသည် ယခုတိုင် ကျန်ရစ်ခဲ့သေးသည်။ ပြင်သစ်သမိုင်း၌ အလွန်ထင်ရှားသော ကွန်ဒီဆွေမျိုးစုသည် ဗူးဗွန်မင်းဆက်၏ အနွယ်တော်များဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ဟံသာဝတီပြည်၊ ရာမာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ ဓမ္မစေတီမင်းလက်ထက်၌ ကလျာဏီသိမ်တွင် ရဟန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော်တို့ကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာပြု၍ ရဟန်းပြု ပေးသော သုဝဏ္ဏသောမထေရ်ကြီးအား ကလျာဏီတိဿ ဘွဲ့ တံဆိပ်တော်၊ ဒလမြို့ အရှင်သာရိပုတြာမထေရ်အား ဓမ္မဝိလာသ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးသော ထုံးလည်းရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ဝိဇယပုရ အင်းဝနေပြည်တော်ကြီး၌ သာလွန်မင်းတရားကြီး လက်ထက် ပြည်ပဉ္စင်းကျော်အား တိပိဋကလင်္ကာရ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ အင်းဝပဉ္စင်းကျော်အား အရိယာလင်္ကာရ ဘွဲ့တံဆိပ်တော် တို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးသော ထုံးလည်းရှိသည်။ ရတနာသီခကုန်းဘောင်နေပြည်တော် အလောင်းမင်းတရားကြီးလက်ထက်မှစ၍ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမမြို့တည်နန်းတည် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး လက်ထက်တိုင်အောင် ဆရာတော်၊ သံဃာတော်တို့အား ရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နှင့် ရာဇာဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တို့ကိုလှူဒါန်း ပူဇော်ခဲ့ဖူးလေသည်။ သီပေါမင်းလက်ထက်တွင်လည်း ရာဇဓိရာဇဂုရု ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုပင် ငါးမျိုး ငါးဆင့်ထား၍လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်းကို ပြုခဲ့သည်။ လူပုဂ္ဂိုလ်များကိုလည်း လူနှင့်သင့်လျော်သော ဘွဲ့တံဆိပ် အဆောင်အယောင်များကို ပေးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးအခန်းကဏ္ဍမှ အကျင့်ပျက် ပြည်သူ့အမှုဆောင် အရာရှိများကို ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်ချက်များ ရှောင်ရှားနိုင်ရန် သို့မဟုတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းနှင့် စွဲချက်တင်ခြင်းတို့နှင့် ပတ်သက်သော အနည်းဆုံးကြိုတင်သတိပေးမှုများရရှိရန် ရှာဖွေထားကြသည်။စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် အမျိုးမျိုးသော ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်သည့် အလွန်မြင့်သော အတိုးနှုန်းဖြင့် ငွေတိုးချစားခြင်း၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ခြိမ်းခြောက်စာပို့၍ အကျပ်ကိုင်ခြင်း၊ ဗုံးဖောက်ခွဲခြင်းများ၊ လောင်းကစားဒိုင် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် တရားမဝင် လောင်းကစားခြင်း၊ အယုံသွင်းပြီး တစ်ပတ်ရိုက်ခြင်း၊ မူပိုင်ခွင့် ချိုးဖောက်ခြင်း၊ ဉာဏ်ပညာဖြင့် တီထွင်ဖန်တီးထားသောအရာကို အတုပြုလုပ်ခြင်း၊ ပြန်ပေးဆွဲခြင်း၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ လက်နက်အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆီမှောင်ခို၊ လူခန္ဓာကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများကို ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ ကြေးစားလူသတ်ခြင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားအချက်အလက်များ တရားမဝင်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို တရားမဝင် စွန့်ပစ်ခြင်း၊ နြူကလီးယား ပစ္စည်းများကို တရားမဝင်ရောင်းဝယ်ခြင်း၊ စစ်လက်နက် မှောင်ခို၊ နြူကလီးယားလက်နက် မှောင်ခို၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် အတုအယောင်၊ တရားမဝင်ရွှေ့ပြောင်းခြင်းကို ကူညီခြင်းနှင့် လုပ်အားခသက်သာသော အလုပ်သမား၊ လူမှောင်ခို၊ အန္တရာယ်ရှိသော တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်များကို ရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် လူကုန်ကူးခြင်း အစရှိသော ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပေးကြသည်။ စနစ်တကျစီစဉ်သော ဒုစရိုက်အဖွဲ့များသည် အမျိုးမျိုးသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖြစ်ကြသော တရားမဝင်အလုပ်သမား ကုန်ကူးခြင်းလုပ်ငန်းများအပါအဝင် လောင်းကစားရုံများတွင် အခွန်ရှောင်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းရောင်းဝယ်မှု၊ စက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် လက်ဝါးကြီးအုပ် တည်ထောင်ထားသော အမှိုက်သိမ်းခြင်း၊ ဆောက်လုပ်ရေးနှင့် ဘိလပ်မြေလောင်းခြင်း၊ ကုလားဖန် လေလံဆွဲခြင်း၊ အဖော်အချွတ်ပါသော လုပ်ငန်းများ၊ ငွေကြေးခဝါချခြင်း၊ နိုင်ငံရေး အဂတိလိုက်စားမှု၊ ဗိုလ်ကျခြင်းနှင့် သဘောထားရေးရာနှင့်ဆိုင်သော အာဏာဖြင့်နှိပ်ကွပ်မှုများ ပြုလုပ်ကြသည်။
မအူပင်မြို့ အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားနေဆဲ ခရစ် ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ပထမကျောင်းသား သပိတ်ကြီး နှင့် ဆုံခဲ့သည်။ ထို့နောက် မန္တလေးမြို့ အမျိုးသား အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ဝက်စလီယန် သာသနာပြုကျောင်းများ၌ ပညာဆက်လက် သင်ကြားပြန်သည်။ ကျောင်းမှထွက်သောအခါ ရေစကြိုမြို့ အမျိုးသားကျောင်းတွင် ဆရာအဖြစ် ခေတ္တ ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ အစိုးရပုံနှိပ်တိုက် လစ်သိုဂရတ်ဖစ်ဌာန (ကျောက်ပုံနှိပ်ဌာနခွဲ) တွင် ၁ဝ နှစ်ကြာမျှ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။

ယခုနောက်ဆုံး ဤစနစ်ကိုသုံး၍ လိမ်လည်သူမှာ အမေရိကန်မှ NASDAQ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း Bernard Madoff ဆိုသူဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း US$ 65 billion(£40 billion) ကို ပွန်ဇီစနစ် သုံး၍အလွဲသုံးစားလုပ်ခဲ့ သဖြင့် ထောင်ဒဏ်နှစ် ၁၅၀ နှင့် လျော်ကြေး US$ 170 billion ပေးဆောင်ရန် တရားရုံးမှ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇွန်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် အမိန့်ချမှတ်ခဲ့သည်။

စက်တင်ဘာလ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၆၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၂၆၅)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၀၁) ရက် ကျန်သေးသည်။

နိုင်ငံတော်မှ အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့အထိ ရေဘေးသင့်ပြည်သူများအား ကျပ်သိန်းပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော် ထောက်ပံ့ကူညီခဲ့သည့်အပြင် ပြင်ပအလှူရှင်များမှလည်း ကျပ် သိန်းပေါင်း ၅၀၀ ကျော်အထိ လှူဒါန်းလျက်ရှိကြောင်းဆက်လက်၍လည်း အလှူရှင်များ ပခုက္ကူမြို့သို့လာရောက်လျက်ရှိကြောင်း Weekly Eleven News Journal တွင် ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာ့အာမခံလုပ်ငန်းသည် နိုင်ငံပိုင် အာမခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဘဏ္ဍာရေး ဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ ငွေကြေးအဖွဲ့အစည်း (၅)ခုအနက် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ကာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အသက်အာမခံလုပ်ငန်းကို စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကာ နောင်အခါ အသက်နှင့် အထွေထွေအာမခံ နှစ်မျိုးလုံး လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ရုံးချုပ်တည်ရာမှာ အမှတ်- ၆၂၇/၆၃၅၊ ကုန်သည်လမ်း၊ ရန်ကုန်မြို့ဖြစ်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် တိုင်း၊ ခရိုင်၊ မြို့နယ် ၃၈-ခု၌ ရုံးခွဲများ ဖွင့်လှစ်ထားရှိသည်။

ငှက်ဖျားရောဂါသည် လူများကိုသေကြေပျက်စီးစေသော ရောဂါဆိုးကြီးဖြစ်သဖြင့် များစွာကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းပေ သည်။ ကွီနိုင်ဆေးကို လိုသလောက်မရနိုင်ခဲ့လျှင် ငှက်ဖျား ရောဂါကို မည်သို့မျှ မကာကွယ်နိုင်ပေ။ ကွီနိုင်အစား အသုံးပြု နိုင်မည့် အခြားဆေးဘက်တစ်မျိုးကို ကြံဆကြရာတွင် မက်ပါ ကရင် ခေါ်သော ဆေးကို ခရစ် ၁၉၄၂ ခုနှစ်လောက်ကတွေ့ရှိ ကြလေသည်။ မက်ပါကရင်သည် ငှက်ဖျားရောဂါကို တိုက်ဖျက် ရာ၌ ကွီနိုင်ထက် ၃ ဆမျှပို၍ တန်ခိုးအာနိသင် ရှိပေသည်။ မက်ပါကရင်နှင့် ကွီနိုင်တို့မှာ ငှက်ဖျားရောဂါကို အမြစ်ပြတ်အောင် မဖြတ်နိုင်ကြသောကြောင့် မက်ပါကရင်ထက် တန်ခိုးအာနိသင် ထူးကဲသော ဆေးတစ်မျိုးကို တစ်ဖန် စီမံ ကြံဆောင်ကြပြန်လေသည်။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလဆန်း လောက်တွင် ဗြိတိသျှဓာတ်ခွဲရုံတစ်ခုမှ ပယ်လျူဒရင် ခေါ် ဆေးတစ်မျိုးကိုတွေ့ရှိကြောင်း ကြေညာလေသည်။ ပထမဦးစွာ ဖော်စပ်သူများမှာ ဒေါက်တာအက်ဖ၊ အိပ်ချ၊ အက်စ၊ ကတ်၊ ဒေါက်တာ ဒီ၊ ဂျီ၊ ဒေဗီနှင့် မစ္စတာ အက်ဖ၊ ရို့ ဆိုသူ သိပ္ပံ ကဝိကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ ပယ်လျူဒရင်ဆေးတွင် ငှက်ဖျား ရောဂါအတွက် ကောင်းသောအချက် ၃ ချက်ရှိသည်။ ပထမ အချက်မှာ ရောဂါပိုးပါရှိသည့်ခြင်ကောင်ကိုက်ခြင်း ခံရသည့် တိုင်အောင် ရောဂါမဖြစ်စေရန် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ ဒုတိ ယ အချက်မှာ ငှက်ဖျားရောဂါဖြစ်မည့် အရိပ်အရောင်လက္ခဏာ များ ပေါ်ပေါက်လာသည့်တိုင်အောင် ရောဂါကို ထိရောက်စွာ တိုက်ဖျက်နိုင်ခြင်း၊ တတိယအချက်မှာ ငုပ်နေပြီးမှ ပြန်ပေါ် တတ်သော ငှက်ဖျားရောဂါကို အောင်မြင်စွာ ကာကွယ်နိုင်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။

မန္တလာဒီဂရီကောလိပ်ကို မန္တလာကောလိပ်အဖြစ် ၂၀၁၂ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်းတွင် မန္တလာကောလိပ်ကို မန္တလာဒီဂရီကောလိပ်အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။
၁၃၃၁- နှစ်မှစ၍၊ ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒဝံသနှင့် မန္တလေးမြို့ မိုးကောင်းကျောင်းတိုက်၊ ကံ့ကော်ကျောင်း၊ မုံရွာမြို့ မဏိရတနာပုံကျောင်းတိုက်၊ ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမ (အလယ်တိုက်ကြီး) စသည့် စာချအကျော် ဆရာတော်များထံတွင် ပိဋကတ်သုံးသွယ်၊ နိကာယ်ငါးဖြာ ပါဠိအဋ္ဌကထာ ဋီကာများကို ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်သည်အထိ လေ့လာဆည်းပူးသင်ယူခဲ့ပါသည်။

ဒုတိယတစ်မျိုးမှာ တိုးရိုပေါက် အခါင်းတွင် မျက်နှာဝ တစ်ဖက်ကိုသာ သားရေပိတ်၍ ကြက်သော စည်မျိုးဖြစ်၏။ မြန်မာတို့ တီးလေ့ရှိသော အိုးစည်မှာ ထိုအမျိုး တွင်ပါဝင်သည်။

ကျောက်မဲမြို့ဟု ဖြစ်လာသည်မှာ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၀၂ ခုနှစ်တွင်မှ ဖြစ်လေသည်။ ထိုနှစ် မေလ ၁၄ ရက်နေ့၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၆၄ ခု၊ ကဆုန်လဆန်း ၈ ရက်၊ သောကြာနေ့ ၁၂ နာရီတွင် သီပေါစော်ဘွားကြီး ဆာစောချယ်၊ လားရှိုးအရေးပိုင် မစ္စတာသွန်မဆင်၊ ကျွဲကုန်းနယ်ပိုင်ကြီး ဦးခွန်ထွန်း၊ ကျောက်မဲကြီးရွာနယ်ပိုင်ကြီး ဦးဆံမူးတို့ လာရောက်၍ မြို့ကို ပန္နက်ရိုက်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုမြို့ပိုင်နှစ်ဦးတို့က မြို့သစ်ကို သူ့အပိုင် ကိုယ့်အပိုင်တွင် တည်စေချင်သဖြင့် အငြင်းပွားကြရာမှ နောက်ဆုံးတွင် ထိုမြို့နှစ်မြို့ကြား ဈေးသစ်နေရာကို ရွေးလိုက်ပြီး ယခု ကျောက်မဲမြို့ကို တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ နမ့်တုံမြို့ မြောက်ဘက်ရှိ ကပ်မဟိန်လမ်ခေါ် ကျောက်မဲဈေးကို အစွဲပြုကာ ကျောက်မဲမြို့ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်လေသည်။

သမိုင်းတွင် တောင်ငူကိုစတင်တည်ထောင်သူမှာ ပုဂံခေတ် အလောင်းစည်သူမင်း၏အမတ်ဖြစ်သူ အနန္ဒပစ္စည်း ဖြစ်သည်ဟုဆိုကြသည်။သို့သော် အမှန်တကယ်အင်အားကြီးလာနိုင်သည်မှာ တပင်ရွှေထီး၏ ဖခင်ဖြစ်သည့် မင်းကြီညို လက်ထက်တွင်ဖြစ်သည်။သို့ဖြင့် တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင် တို့ဟံသာဝတီကို အောင်နိုင်ပြီး ဟံသာဝတီမှတစ်ဆင့် ဒုတိယပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံကို တည်ထောင်ကြချိန်တွင်လည်း တောင်ငူတွင် ယုံကြည်လောက်သည့် အဆွေအမျိုးများကို ဘုရင်ခံအဖြစ် ခန့်ထားအုပ်ချုပ်စေသည်။တပင်ရွှေထီး ဟံသာဝတီကို အောင်နိုင်ပြီးဟံသာဝတီတါင်နန်းစံစဉ် တောင်ငူထီးနန်းအား ဘုရင့်နောင်၏ဖခင် မင်းကြီးဆွေကို ဘုရင်ခံအဖြစ် အုပ်စိုးစေသည်။ဘုရင့်နောင်လက်ထက်တွင်လည်း တောင်ငူနန်းကို ညီတော် တောင်ငူမင်းခေါင်အားဆက်လက် ပေးခဲ့သည်။ထိုသို့ပေးအပ်မှုများတွင် လက်အောက်ခံအဖြစ်သာ ဆိုသော်လည်း ရွှေမှန်ကင်း၊မင်းမြှောက်တန်ဆာ ငါးပါး၊မင်းဧကရာဇ်တို့၏ အဆောင်အယောင် များကိုပေးပြီး အုပ်စိုးစေခြင်းဖြစ်သည်။နန္ဒဘုရင်လက်ထက်အရောက်တွင်တောင်ငူမင်း မင်းရဲသီဟသူ နှင့်သားဖြစ်သူ နတ်သျှင်နောင်တို့က ပုန်ကန်ပြီး တောင်ငူ-ဟံသာဝတီ ခေတ်ကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့သည်။သို့သော် နောက်ဆုံးနန်းတက်သည့် နတ်သျှင်နောင် လက်ထက်တွင်တောင်ငူကို အင်းဝမှ အနောက်ဖက်လွန်မင်းက လာရောက်တိုက်ခိုက်ပြီး မှန်ကင်းအထွဋ်ချကာ သာမန်ပဒေသရာဇ် အဆင့်သို့လျော့ချခံခဲ့ရသည်။တောင်ငူမင်း နတ်သျှင်နောင်လည်း စိတ်ဓါတ်ကျဆင်းကာ မပြုသင့်ပဲ တိုင်းတပါးသား ငဇင်ကာ နှင့်ပူးပေါင်းကာ အောက်ပြည်အရပ်မှ ထောင်ထားရန်ကြိုးပမ်းသဖြင့် အနောက်ဖက်လွန်မင်းကပင် နှိမ်နှင်းကွပ်မျက် ခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ဖြင့် တောင်ငူမင်းဆက်မှာ လည်းကျဆုံးခဲ့ရလေသည်။

UTC+07:20 အား နေ့အလင်းရောင်ထိန်းသိမ်းသောအချိန်အဖြစ် စင်ကာပူနိုင်ငံတွင် ၁၉၃၃ ခုနှစ်မှ ၁၉၄၁ ခုနှစ်အကြားတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ သန်းခေါင်ယံအချိန်တွင် စင်္ကာပူမြို့သားတို့သည် UTC+07:00မှ UTC+07:20 သို့ ၎င်းတို့၏နာရီများအား ရှေ့သို့ မိနစ် ၂၀ တိုးလိုက်ခြင်းဖြင့် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်ကို ၁၉၄၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် သန်းခေါင်ယံအချိန် အသုံးပြုခဲ့ပြီး UTC+07:30 သို့ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
သင်တန်းကာလ (၃)နှစ်ပြီးဆုံးပါက သင်တန်းအောင်လက်မှတ်များ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပါသည်။သင်တန်းအောင်လက်မှတ် ဆက်ကပ်ပြီးသံဃာတော် (၃၀) ပါးရှိပါသည်။ ညောင်ကန်အေးပြည်တွင်းပြည်ပဗုဒ္ဓသာသနာပြုသင်တန်းမှ ပြည်ပတက္ကသိုလ်များသို့ ပညာဆက်လက် ဆည်းပူးခွင့်ရရှိသည့် သင်တန်းသားများအနက် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ M.A ဘွဲ့ရ(၆)ပါး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ B.A ဘွဲ့ရ(၂)ပါး၊ B.A တက်ရောက်ဆဲ(၂)ပါး၊ M.A (၂)ပါး၊ Ph.D (Thesis) (၂)ပါးတို့ကို မွေးထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။

နောက်မှတ် မိတာ တခု ကတော့ ကျနော် အဖမ်းခံ နေရချိန် မတိုင်မီ တနှစ်လောက် ကတည်းက သူ ရှောင်နေ တိမ်းနေရတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလိုနဲ့ ကျနော် ထောင်က လွတ်လာတော့ သူ့အကြောင်း စုံစမ်း ခဲ့ပါတယ်။ သိပ်လည်း တွေ့ချင် မိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သူ့ရောင်းရင်း ရဲဘော်ကြီး ကိုလေးမောင် အကြောင်း ပြောပြ ချင်တာပါ။

ဖာမီယမ်သည် သဘာဝတွင် ဖြစ်ပေါ်ခြင်းမရှိပေ။ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အလွာ တွင်လဲမတွေ့ရပေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏ ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဖော်ပြပြောဆိုနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

နန်းတော်ကို သာယာဝတီမင်းမှ ၁၈၃၈ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ၁၈၅၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီတွင် မင်းတုန်းမင်းမှ နောင်တော်ဖြစ်သူ ပုဂံမင်းထံမှ ထီးနန်းကို လွှဲပြောင်းရယူပြီးနောက် နန်းတော်ကို မန္တလေးမြို့သို့ ပြောင်းရွေ့ခဲ့သည်။

နိုင်ငံအစိုးရပိုင်းကမူ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှစ၍ နှစ်စဉ် စာဆို တော်နေ့များတွင် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန စာပေဗိမာန် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အနေနှင့် စာပေဆုနှင်းသဘင်ပွဲကျင်းပကာ ထိုဆုနှင်းသဘင်၌ အမျိုးသားစာပေဆု ရသော စာပေပညာရှင်များအား ဆုများချီမြှင့်ပြီး စာပေရေးရာမိန့်ခွန်းများ မြွက်ကြားကာ စာပေတိုးတက်ရေး ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။

၁၅၇၆ တွင်စီစဉ်သည့်အတိုင်း နန်းသစ်တည်ပြီး ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်ဟု သမုတ်သည်။ ထိုနောက် မြဝတီ၊ ကလေးမြို့များကိုလည်း တည်သည်။ ထိုမြို့များမှာ စစ်ရေး၊လုံခြုံရေးအတွက် တည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သက္ကရာဇ် ၉၄၃၊ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်နေ့တွင် ဘုရင့်နောင်မင်းတရားကြီး နတ်ရွာစံလေသည်။ (အေဒီ ၁၅၈၁)

၁၉၅၈ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ(၂၈)ရက်နေ့တွင် ဗမာ့အသံ အမည်မှ ပြည်ထောင်စုဖွားတိုင်းရင်းသား အားလုံး၏ ကိုယ်စားပြုရာ မြန်မာ့အသံ အမည်သို့ နာမည်ပြောင်းလဲအသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၄) ရက်နေ့တွင် ဝင်ဒါမီယာ အသံလွှင့်ရုံမှ ပြည်လမ်း “မြန်မာ့အသံ” အသံလွှင့်ရုံသစ်ကြီးသို့ ပြောင်းရွှေ့အသံလွှင့်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၆) ရက်နေ့တွင် အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သစ်အရ အသံလွှင့်ဌာနခွဲ ညွှန်ကြားရေးဝန်ရုံး အမည်မှ ပြန်ကြားရေးနှင့် အသံလွှင့်ဦးစီးဌာန အမည်သို့ ပြောင်းလဲခေါ်တွင်ကာ ပြန်ကြားရေးဌာနခွဲနှင့် ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

နောက် တပ်များပြန်စုစည်းကာ အယုဒ္ဓယ သို့ချီသည်။ လမ်းတွင် ယိုးဒယားမင်း သားမက်ဖြစ်သူ ဩယာဓမ္မရာဇာ (ဗြဓမ္မရာဇာ) အညံ့ခံသည်။ ယိုးဒယားမင်း သားတော်အိမ်ရှေ့မင်း မဟာဗြရာမသွန်ရေကြောင်းမှ တိုက်သည်။ ရှေ့ပြေးမြန်မာတပ် ၁၂ တပ်တို့ အထိနာပြီး အကူအညီပေးလာသည့် နောက်တပ်များရောက်လာသည့်အတွက် ယိုးဒယားတပ်ပျက်သည်။ အိမ်ရှေ့မင်းလည်းပြေးရသည်။

ကျနော် ရေးမှာက သူ့ကျောင်းသား ဘဝပါ၊ စိတြ ကဗျာများ၊ လမင်းတရာ ကဗျာများနဲ့ ဒုဋ္ဌဝတီမှ ဧရာဝတီသို့ ကဗျာများ တို့ကို ဖန်တီးတဲ့ ကာလက အကြောင်းအရာ တွေပါ။ ကျနော် သူ့ကို ရင်းနှီးတာက အဲဒီ ကာလ တွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ထိုခေတ်ထဲတွင် ရှူးဗတ်၊ ရှူးမန်း၊ မင်ဒယ်ဇုန်၊ ဗရမ်း၊ ဝုနှင့် စထရောက်တည်းဟူသော ဂီတအနုပညာရှင်များ၏ တေးဂီတတို့မှာ အထက်ဖော်ပြပါ စိတ်ကူး ယဉ်ကဗျာများကို မှီ၍ စပ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ထိုခေတ်အတွင်း၌ ကမ္ဘာကျော် ဗတ်ဂနာ၊ ရှိုပင်ဟော စသော ဂီတဆရာများအပြင်၊ နာဇီခေါ် နတ်ဆီဝါဒ၏ ရှေ့ဆောင်ရှေ့ပြေးဖြစ်သူ နီးချယ်တို့ လည်း ထွန်းကားလာခဲ့သည်။
အမျိုးသား အာဇာနည် ခေါင်းဆောင်ကြီး ဦးရာဇတ်သည် အငြိမ်းစား တိုက်ပိုင် အင်စပက်တော် မစ္စတာ အေရာမန်နှင့် ဒေါ်ညိမ်းလှ တို့၏ သားဖြစ်သည်။ ဆရာကြီးကို မိတ္ထီလာ၌ ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။ မန္တလေး စက်စလီ ယောကျ်ားလေးကျောင်းမှ ဆယ်တန်းကို ပါဠိ၊ အင်္ဂလိပ်စာ ဂုဏ်ထူးတို့ဖြင့် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ တက္ကသိုလ်တွင် ပညာ သင်နေစဉ် ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ် တက္ကသိုလ် သပိတ်တွင် ပါဝင် ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ် ဘာသာ ကိုးကွယ်သည်။

ပြည်နယ်နှင့် ဟံသာဝတီမြို့တော်တို့ကို အလေးတင်းတောင်း ချိန်ခွင်တို့ကို တညီတည်းဖြစ်စေရန် တင်း၊ ခွဲ၊ စိတ်၊ ပြည် အစရှိသဖြင့်၎င်း၊ ငွေကြေး စနစ်တွင်လည်း မူး၊ ပဲ၊ ကျပ်၊ ဆယ်၊ ရာ တို့ကို တညီတည်းရှိစေရန် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ဘုရားအမှတ်(၁၈၄၃)၊ (၁၈၄၄)၊ (၁၈၄၅)၊ (၁၈၄၆)၊ (၁၈၄၇) စေတီပေါက် ဂူဘုရားများတွင် (၁၃)ရာစု နံရံပန်းချီ လက်ရာကောင်းများကို တွေ့နိုင်ပါသည်။ ထိုဘုရားငယ် ငါးဆူအနက် သုံးဆူမှာ ၁၈၉၉-ခုနှစ်က ထော်မန်းနှင့်အဖွဲ့၏ နံရံပန်းချီများ လှီးဖြတ်ယူငင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရပါသည်။

မိသားစုဆိုသည်မှာ အတူနေထိုင်ကြသော လူစုကိုခေါ်သည်။ ထိုသူများသည် ၎င်းတို့၏ အိမ်အလုပ်များနှင့် ကြင်နာမှု၊ ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုများအား တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးအပေါ် မျှဝေပေးကြသည်။

သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများတွင် .. Kingdom Holding Company တွင် ရှယ်ယာ ၉၅%၊ Rotana Video & Audio Visual Company တွင် ၉၁% ပိုင်ဆိုင်မှု၊ Lebanese Broadcasting Center ( LBCSAT ) တွင် ၉၀% ပိုင်ဆိုင်မှု၊ News Corp (Fox News) တွင် ၇%၊ Citigroup တွင် ၆%၊ လက်ဘနွန် ရှိ နေ့စဉ်ထုတ်သတင်းစာနှစ်စောင်ဖြစ်သော Al Nahar နှင့် Al Diyar တွင် ၁၇% နှင့် ၂၅% တို့လဲပါဝင်ပိုင်ဆိုင်သည်။ မင်းသား အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် ၂၀၀၉ ခုနှစ် တွင် ဒေါ်လာ ၁၆.၃ ဘီလျံပိုင်ဆိုင်ပြီး ဆော်ဒီနိုင်ငံ၏ အချမ်းသာဆုံးစာရင်း တွင် ထိပ်ဆုံးသို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ပန်လုံမြို့ သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ ဟိုပန်ခရိုင်၊ ပန်လုံမြို့နယ်ခွဲ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ပန်လုံမြို့သည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နယ်နမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသည်။

စုန်း၊ ကဝေ၊ တစ္ဆေတို့ကို ယုံသူများသည် မိမိတို့၏ သား သမီး အိမ်သူအိမ်သား တစ်စုံ တစ်ယောက် မမာမကျန်း ဖြစ် သည့်အခါ၊ သူရဲတစ္ဆေ စသည်တို့ ဖမ်းစားသည်ဟု ယူဆကြ သည်။ ဤသို့ ဖမ်းစားခြင်းကို ကုသရန် ပယောဂဆရာများကို မေးမြန်းလေ့ရှိကြသည်။ ထိုအခါ ပယောဂဆရာတို့က တစ္ဆေ သူရဲတို့ကို ကျွေးမွေးရမည်ဟု ညွှန်ကြားလျှင်၊ အစာကို ခေါ ခွက်တွင် ထည့်၍ ကျွေးသည်။ ခေါစာထည့်၍ ကျွေးသောခွက် ကို ခေါခွက်ဟု ခေါ်သည်။

သူသည် လက်ရှိတွင် Euro Disney SCA တွင် ရှယ်ယာ ၁၀% ခန့်ပိုင်ဆိုင်သည်။ ထိုကုမ္ပဏီကို Marne-la-Vallee၊ ပြင်သစ် ရှိ ပဲရစ် ဒစ်စနေလန်း က ပိုင်ဆိုင်ပြီး ပြုပြင်ထိမ်းသိမ်းမှုများ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုများကို တာဝန်ယူလုပ်ဆောင်သည်။ အယ်လ် ဝယ်လိဒ် သည် ၂၀၀၅ ဇန်နဝါရီတွင် London ရှိ Savoy Hotel ကို GBP ပေါင်သန်း ၂၅ဝ ခန် ့ဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ထို Savoy Hotel ကို သူ၏ အမဖြစ်သူ မင်းသမီး ဆော့လ်တန်နာ နာရူလ် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ရှယ်ယာ ၁၆% ခန့် ပါဝင်ပိုင်ဆိုင်သည့် Fairmont Hotels မှ ထိန်းချုပ်လုပ်ကိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၂၀၀၆ ဇန်နဝါရီတွင် အမေရိကန် အိမ်ယာမြေလုပ်ငန်း Colony Capital နှင့် အစုစပ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အဖြစ်လုပ်ကိုင်ခဲ့ ပြီး Kingdom Holding သည် တော်ရွန်တို CA-based Fairmont ဟိုတယ်များ ကို ဒေါ်လာ ၃.၉ ဘီလျံခန့်ဖြင့် ရရှိခဲ့သည်။
ဘကြီးတော် မင်းတရားသည်ပထမ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ် ပြီးချိန်မှစကာ စိတ်ကျဝေဒနာကို ခံစားနေခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအချိန်မှစကာ နန်းတွင်းရေးကို နန်းမတော်မယ်နုနှင့် မယ်နု၏အစ်ကိုဖြစ်သူ စလင်းမင်းသားကြီးမောင်အို တို့ကချယ်လှယ်ခဲ့ကြသည်။ ပြိုင်ဘက်ဟု ယူဆသူများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဘကြီးတော်မင်း၏ ညီတော် သာယာဝတီမင်းသားကို ရာဇဝတ်သားများအား လက်ခံနေထိုင်စေမှုဖြင့် စွပ်စွဲပြီးအရာမှချရန် ကြိုးပမ်းသဖြင့် သာယာဝတီမင်းသား ရွှေဘိုသို့ထွက်ကာ အင်အားစု၍ ပုန်ကန်သည်။ ပုန်ကန်ရသည့်အကြောင်းရင်းမှာ နောင်တော်စိတ်မမှန်ဖြစ်နေသည်ကြောင့် တစ်ကြောင်း၊ နန်းတွင်းပြိုင်ဘက်ဖြစ်သည့် နန်းမတော်မယ်နုနှင့် ၎င်း၏အစ်ကိုဖြစ်သူ စလင်းမင်းသားကြီးမောင်အိုတို့၏ ဖိအားများကြောင့်တစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ပုန်ကန်မှုအောင်မြင်သဖြင့် သာယာဝတီမင်း နန်းတက်သည်။ ကုန်းဘောင်မင်းဟူ၍လည်းကောင်း၊ ရွှေဘိုမင်း ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထင်ရှားသော သာယာဝတီမင်းသည် ကုန်းဘောင်ရှစ်ဆက်မြောက်မင်းဖြစ်သည်။ နန်းတက်လျှင် နောင်တော် ဘကြီးတော်မင်း(စစ်ကိုင်းမင်း)နှင့် မယ်နုတို့ကို ကွပ်မျက်ခြင်းမရှိဘဲ အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ကောင်းစွာနေစေသည်။ မောင်အိုနှင့် အပေါင်းအပါများကိုမူ ထောင်သွင်းအကျဉ်းချခဲ့သည်။ မြဝတီ ဝန်ကြီး ဦးစတစ်ယောက်လည်းပါဝင်ခဲ့သေးသည်။ သာယာဝတီမင်းသည် နန်းမတော်မယ်နုကို ရေချကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ မင်းသားကြီးဦးအိုနှင့် အပေါင်းအပါ ၁၁ ယောက်ကို ထောင်တွင်းတွင်ပင်ကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ နောင်တော်ဘကြီးတော်မင်းကိုမူ အစောင့်အရှောက်ဖြင့် နေစေသည်။ နောင်တော်၏ သားဖြစ်သူ ညောင်ရမ်းမင်းသား (စကြာမင်းသား)ကို သားတော်များနှင့် တန်းတူထားကာ မင်းသားကြီးအဆင့်ပေးသော်လည်း တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် ပြိုင်ဘက်ဟု ယူဆသံသယရှိသဖြင့် ပုန်ကန်ရန် ကြံစည်သည်ဟုဆိုကာ ရေချကွပ်မျက်ခဲ့သည်။ သာယာဝတီမင်းကိုယ်တိုင် စိတ်ဖောက်ချိန်တွင် လှံဖြင့်ထိုးသဖြင့် ယောမင်းကြီးဦးဖိုးလှိုင်၏ဖခင် ယင်းတောဝန်ကြီး ကွယ်လွန်ရရှာသည်။ သာယာဝတီမင်းကိုမူ ကြေးပြသာဒ်ဟု သမုတ်သော ကြေးတိုက်တွင်ချုပ်ထားခဲ့ကြသည်။ စကြာမင်းသားလေးကို ရေချကွပ်မျက်ခဲ့သော်လည်း ဘိုးဘိုးအောင် ကယ်တင်သဖြင့် မသေ ဟုဆို၏။ ညောင်ရမ်းမင်းသား(စကြာမင်းသား)၏ ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ပထမံဘိုးဘိုးအောင် ကိုယုံကြည်ကြသည်။

နိုင်ငံတော် တရားရုံးချုပ်မှလည်း မူသစ်စနစ်သစ်နှင့် ကိုက်ညီစေရန် အတွက် တရားရုံးများသို့ ညွှန်ကြားလွှာများ ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့်၎င်း စီရင်ထုံးများ ချမှတ်၍၎င်း ပြည်သူတို့ ယုံကြည်ကိုးစားနိုင်သော တရားစီရင်ရေး ဖြစ်ထွန်းရေး၊ တရား စီရင်ရေးအာဏာမှာ အများအကျိုးနှင့် အမှန်ဖြစ်ရန် ပြည်သူ တို့က ယုံကြည်အပ်နှံထားသော အာဏာဖြစ်သည်ဟု မပြတ် သတိချပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနယ်ပယ်မှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းပြီးလျှင် ကိုယ့်တာဝန်ကို ကိုယ်ယူ၍ ဆောင် ရွက်ရမည့်အခန်း၌ တာဝန်သိသိ တာဝန်ကြေကြေ ထမ်းဆောင် ရေးအတွက် အခါမလပ် ဆော်ဩနှိုးဆောင်ပေးလျက် ရှိသည်။

ဆိုဗီယက်ကာလအတောအတွင်း ကွဲပြားသော လူမျိုးစုဘာသာစကားများအပေါ် ထားရှိသည့် အစိုးရ၏မူဝါဒသည် မတည်မငြိမ်ခဲ့ပေ။ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲပြီးနောက်ပိုင်း ၁၉၉၁တွင် သီးခြားလွတ်လပ်သည့် နိုင်ငံသစ်များပေါ်ပေါက်လာပြီး သူတို့၏ မိခင်ဘာသာစကားများကို အားပေးအားမြှောက်ပြုခဲ့ကြသည်။
ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် အပြီးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘုရင်ခံ ဆာဒေါ်မန်စမစ်က ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း အပါအဝင် ဖဆပလ ခေါင်းဆောင်များအား ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင် ကောင်စီတွင် ရာထူး လက်ခံရန် စကား ကမ်းလှမ်းသော်လည်း ဖဆပလမှ ချမှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များ အတိုင်း မရ၍ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းတို့က လက်မခံခဲ့ဘဲ၊ ဘုရင်ခံရဲ့ စက္ကူဖြူ စီမံကိန်း တိုက်ဖျက်ရေး ကိုသာ ပြည်သူ လူထုအား စည်းရုံးကာ အင်တိုက်အားတိုက် ဆောင်ရွက် ခဲ့သဖြင့်၊ ပုလိပ် သပိတ် အပါအဝင် အထွေထွေ အမူထမ်း ပေါင်းစုံ သပိတ်ကြီး ပေါ်ပေါက် လာပြီး၊ နယ်ချဲ့ အင်္ဂလိပ် တို့၏ အုပ်ချုပ်ရေး ရပ်တန့် သွားခဲ့ရသည်။ ဗြိိတိန် အစိုးရလည်း ဘုရင်ခံ ဆာဒေါ်မန်စမစ်ကို အင်္ဂလန်သို့ ပြန်ခေါ်ပြီး၊ ဘုရင်ခံ အသစ် အဖြစ် ဆာဟူးဘတ်ရန်စ်ကို ခန့်အပ် လိုက်သည်။ ဘုရင်ခံသစ် ဆာဟူးဘတ်ရန်စ်က ဗိုလ်ချုပ်တို့ အလိုကျ အစိုးရ ဖွဲ့စည်းရန် စကား ကမ်းလှမ်း လာတော့သည်။ ထို ကမ်းလှမ်းချက် များကို ဖဆပလနှင့် ဆွေးနွေး ညှိနှိုင်း ကြပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းနှင့် ဖဆပလ ခေါင်းဆောင် များသည် ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင် ကောင်စီဝင် ရာထူးကို ယူလိုက် ကြသည်။ ထိုကြောင့် ၁၉၄၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့ မှစ၍ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်းသည် ဘုရင်ခံ၏ အမှုဆောင် ကောင်စီ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာသည်။ ထိုနောက် တနှစ် အတွင်း လုံးဝ လွတ်လပ်ရေး ရရှိရေး ဆောင်ပုဒ် အရ မြန်မာ့ လွတ်လပ်ရေး ကိစ္စ ဆွေးနွေးရန် ဗြိတိသျှ လေဘာ အစိုးရ၏ ဖိတ်ကြားချက် အရ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ကို ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း ဦးဆောင်ပြီး ၁၉၄၇ ခု ဇန်နဝါရီလတွင် လန်ဒန်သို့ သွားရောက် ခဲ့သည်။ ထိုဆွေးနွေးပွဲမှ မြန်မာနိုင်ငံအား တနှစ်အတွင်း လွတ်လပ်ရေး ပေးမည့် အောင်ဆန်း - အက်တလီ စာချုပ် ချုပ်ဆို နိုင်ခဲ့သည်။

လောက်ကိုင်ခရိုင် သည် ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ ကိုးကန့်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ ခရိုင် ဖြစ်သည်။ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့် ၃၂၅၁ ပေ (၉၉၁ မီတာ) တွင် တည်ရှိသည်။ လောက်ကိုင်ခရိုင်တွင်းရှိ လူဦးရေမှာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ ၁၅၄,၇၄၈ ယောက် ဖြစ်သည်။

Bluegrass ဂီတသည် အမေရိကန်ဂီတဇစ်မြစ်မှ ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး country ဂီတနှင့် ဆက်စပ်သော အမျိုးအစားတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ Appalachia ဂီတလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ Bluegrass သည် အိုင်ယာလန်၊ စကော့တလန်၊ ဝေလနှင့် အင်္ဂလိပ်ဇစ်မြစ်မှ ရောနှောထားသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် Jazz အစိတ်အပိုင်းတို့ဖြင့် အာဖရိကန်၊ အမေရိကန်တို့၏ ဂီတလွှမ်းမိုးမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ၁၈ရာစုအတောအတွင်းတွင် ဗြိတိန်နှင့်အိုင်ယာလန်တို့ အခြေချလာပြီးနောက် သူတို့၏ဒေသမှ ဂီတဆိုင်ရာ ရိုးရာဓလေ့များကို သူတို့နှင့် အတူ ယူဆောင်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုရိုးရာအမွှေအနှစ်များတွင် အများအားဖြင့် အင်္ဂလိပ်နှင့် စကော့တလန်သီချင်းများ ပါဝင်သည်။ တယောများဖြင့် ပေါင်းစည်းထားသည်။ bluegrass သီချင်းဟောင်းအများစုသည် ဗြိတိန်နှင့် အိုင်ယာလန်မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာစေခဲ့သည်။ တေးသွားနှင့် စာသားများနှင့်အတူ အင်္ဂလိပ် ရိုးရာတေးသီချင်းများကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ချို့ bluegrass တယောသီချင်းများသည် Appalachia နယ်ပယ်တွင် ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ Leather Britches နှင့် Pretty Polly အစရှိသဖြင့် ဖြစ်သည်။ တိကျသော blue grass သီချင်းမြောက်အမေရိကန်တွင် ဖြစ်ပြီး I Wish My Baby Was Born ဟုအသိများသည်။

ဘုရင့်နောင် စစ်ကိုင်းမရောက်မှီ ပင်းယ၊ ရန်အောင်မြင် ရှိ ညီတော် နှစ်ယောက်၏တပ်ကို အင်းဝမင်း နရပတိ ကဆင် ၁၀ဝ၊ မြင်း ၂၀ဝ၀၊ စစ်သည် ၄၀ဝ၀ဝ ဖြင့်ထွက်တိုက်သည်။ ညီတော် မင်းရဲကျော်ထင်က တပ် ၇ တပ်ဖြင့် ဆီးကြိုတိုက်ရာ အင်းဝတပ်ပျက်ပြီး မြင်း ၃၀ ကျော်နှင့် မိုးညှင်းအမတ် တပလုံကို အရှင်ရသည်။ နောက်တစ်ကြိမ်တိုက်သော်လည်း မင်းရဲကျော်ထင်နှင့် မင်းခေါင်တပ်များက ပြန်တိုက်သဖြင့် အင်းဝတပ်များ ပြေးသည်ကို တံတားဦးအထိ လိုက်လံတိုက်ရသည်။ နောက် ဘုရင့်နောင် စစ်ကိုင်းသို့ရောက်လျှင် ပင်းယရှိ ညီတော်နှစ်ယောက်ကို အင်းဝထိချီတက်ကာ မြို့ကိုဝန်းရံ စေသည်။