Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ፓውሳንዮስ (107 ዓ.ም. ግድም) እንደ ጻፈ፣ «ሲክዮንያውያን፣ በዚሁ ጠረፍ ክፍል የቆሮንቶስ ሰዎች ጎረቤቶች፣ ስለ ራሳቸው አገር እንደሚሉ አይጊያሌዎስ መጀመርያው ኗሪ ነበረ፣ እስካሁን አይጊያሎስ የተባለው የፔሎፖኔሶስ አውራጃ እርሱ ስለነገሠበት ስለርሱ ተሰየመ፣ በሜዳውም ላይ አይጊያሌያ የተባለውን ከተማ መሰረተ።[...] በተጨማሪ አይጊያሌዎስ ኤውሮፕስን ወለደ፣ ኤውሮፕስም ቴልቂንን ወለደ፣ ቴልቂንም አፒስን ወለደ።»

አንዳንድ አገር ከ1 በላይ ዋና ከተማ አለው። ለምሳሌ ቦሊቪያ ሁለትና ደቡብ አፍሪካ ሦስት ዋና ከተሞች አሉት። ናውሩ ምንም ይፋዊ ዋና ከተማ የሌላት የሰላማዊ ውቅያኖስ ደሴት አገር ናት። አንዳንድ አገሮች ደግሞ የዋና ከተሞቻቸውን ሥፍራ በየጊዜው ያዛውራሉ።

ለማንኛውም የሙከራው ጥንሰሳ ተደርሶበት ነበ፤። አልፎ ተርፎም ንጉሠ ነገሥቱን የጸጥታና ስለላ ክፍል ሃላዊዎቻቸው አስጠንቅቀዋቸው ነበር ቢባልም፣ “አያደርጉትም” በሚል ንቀትም ይሁን ወይም ደግሞ በዕርግጥ የሚከሰት ተግባር ከሆነ ደግሞ እራሳቸውን ከጥቃት አግጣጫ ለማስወገድ ያቀዱትም የ”ሰሎሞናዊ ጥበብ” ሊሆን ይችላል፤ ብቻ ንጉሠ ነገሥቱ ኅዳር ፳፩ ቀን ለጉብኝት መጀመሪያ ወደምዕራብ አፍሪቃ ቀጥሎም ወደብራዚል በረሩ። ለእድምተኞቹ ይሄ እንከን ወይም ተወዳዳሪ የሌለው አመቺ ሁኔታን ፈጠረላቸው።

በ1781 እና በ1787 ባሳተመው የንጹህ አምክንዮ ትችት (ጀርመንኛ፡ Kritik der reinen Vernunft) መጽሃፉ ላይ፣ የሂሳብ፣ ሳይንስ እና ስነ ውን እውነታወችን ለመገንዘብ የሚያስፈልጉን ቅድመ ነገሮች ምንድን ናቸው? የሚለውን ጥያቄ ባማንሳት የተሟላ መልስ ለመስጠት ሞክሯል። ካንት የሰውን ልጅ ግንዛቤ በሁለት ከፍሏል፣ እነሱም ቀዳሚ (ማለት ከተሞክሮ ውጭ የሚታወቅ እውነት (a priori or analytic)) እና ተከታይ(ፍልስፍና) (ማለት ከተሞክሮ በኋላ የሚገኝ እውቀት (a posteriori)) ናቸው። ነገር ግን ካንት ከሁሉ ሁሉ ትኩርት የሚስቡና በርግጥም በጣም ጠቃሚ ዕውቀት ናቸው ያላቸው ተከታይ(ፍልስፍና) ቀዳማዊ ግንዛቤ ናቸው ያላቸውን ነው። እነዚህም እውነታወችን ለመገንዝብ በርግጥ የሰው አዕምሮ በምን አይነት ሁኔት እንዳለ እራሱን ማወቅ ይኖርበታል ይላል ካንት።

ዓረብኛ (العربية) ፡ የሴማዊ ፡ ቋንቋዎች ፡ ቤተሠብ ፡ አባል ፡ ሆኖ ፡ የዕብራይስጥ ፡ የአረማያ ፡ እንዲሁም ፡ የአማርኛ ፡ ቅርብ ፡ ዘመድ ፡ ነው። ፪ ፻ ፶ (250) ፡ ሚሊዮን ፡ የሚያሕሉ ፡ ሰዎች ፡ እንደ ፡ እናት ፡ ቋንቋ ፡ ይናገሩታል። ከዚህም ፡ በላይ ፡ በጣም ፡ ብዙ ፡ ሰዎች ፡ እንደ ፡ ፪ኛ ፡ ቋንቋ ፡ ተምረውታል። የሚጻፈው ፡ በዓረብኛ ፡ ፊደል ፡ ነው። በዓረብ ፡ አለም ፡ ውስጥ ፡ አያሌ ፡ ቀበሌኞች ፡ ይገኛሉ።

የአሾካ አዋጆች በሕንድ ንጉሥ አሾካ (277-240 ዓክልበ. የገዛ) በ264 ዓክልበ. የተሰጡት ሕግጋት ናቸው። እነዚህ ሕግጋቱ በድንጋይ ላይ ተቀረጹና በግዛቱ በየቦታው በዐምዶችና በሐውልቶች ተደረጉ፤ ስለዚህ ለሥነ ቅርስ በደንብ ታውቀዋል። የሕገ መንግሥት ታሪክ ውስጥ ናቸው።

መጨረሻ ላይ በኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አቶ ከተማ ይፍሩ ታላቅ ጥረትና በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ድጋፍ ሁለቱም ወገኖች አዲስ አበባ ላይ እንዲገናኙ በተደረገው ጥሪ መሠረት ተሰባስበው የአፍሪቃ አንድነት ድርጅትን የስምምነት ውል ፴፪ ነጻ ሀገሮች ሲፈርሙ ድርጅቱ ተመሠረተ።

በ፲፱፻፶ ዓ/ም የሱዳንን ርዕሰ ብሔር ሥልጣን የጨበጡት አቡድ፣ የደቡብ ሱዳንን የመገንጠል ዓላማ ወኮሎቹን በማሰር፣ በመግደል ወይም በማሰደድ እና በመላ አገሪቱም ላይ የእስላምን የሻሪያ ሕግ በመጠቀም፣ አገሪቱን ወደ አረባዊው ዓለም በመምራትና የውጭ የክርስትና ኃይማኖት ሰባኪዎችን በማባረር እንዲሁም በደቡብ ሱዳን የነበሩትን አብያተ ክርስቲያናት በመዝጋት የሕዝባቸውን ሰብዓዊ መብት የጨቆኑ መሪ ነበሩ። አቡድ በ፲፱፻፷፬ ዓ/ም በፈቃዳቸው ሥልጣናቸውን ለቀው ለብዙ ዓመታት በስደተኝነት ብሪታንያ ኖረዋል። በመጨረሻ ዘመናቸው ወደአገራቸው ተመልሰው ጳጉሜ ፫ ቀን ፲፱፻፸፭ ዓ/ም፣ በተወለዱ በ፹፪ ዓመታቸው ካርቱም ላይ አረፉ።

በለንደን ቆይታው ብዙ መጻህፍትን በአማርኛ ና ሌሎች የኢትዮጵያ ቋንቋዎች አሳትሟል። እነርሱም አፋርኛ፣ኦሮምኛ (ከሉድቪግ ክራፍ የተወሰደ) እና አማርኛ መዝገበ ቃላት (1840-42)፣ የአማርኛ ሰዋሰው፣ የቤተክርስቲያን ታሪክ፣ ጂዎግራፊ፣ እና የዓለም ታሪክን ያቅፋሉ።

የወደፊቱ ዳግማዊ እያሱ ወደ ስልጣን በወጣበት ጊዜ ገና ህጻን ስለነበር እናቱ እቴጌ ምንትዋብ የልጁ እንደራሴ ሆና ተሾመች። ነገር ግን የልጁን መንገስ የሚፎካከሩ አካሎች የፋሲል ግቢን በመክበብ ጥቃት ማድረስ ጀመሩ። ስለሆነም ከጎጃም 30፣000 ሰራዊት ተነስቶ ጎንደር ስለገባ የስልጣን ተፎካካሪወች የፋሲልን ግቢ ጥሰው ውስጥ ሳይደርሱ ተሸነፉ.። በዚህ ግርግር ምክንያት እቴጌ ምንትዋብ በእንደራሴነት ሳትወሰን እራሷ ላይ ዘውድ በመጫን ከልጇ ጋር እኩል ስልጣን እንዳላት አወጀች። በዚህ ሁኔታ የንግስትነት ማዕረግን ስትይዝ እቴጌ ምንትዋብ የመጀመሪያዋ ኢትዮጵያዊት ለመሆን በቃች።
በ፲፱፻፶፰ ዓ/ም በጠቅላይ ሚንስትር ኦቦቴ እና በቡጋንዳው ንጉሥ ሙቲሳ መሃል የተከሰተውን የሥልጣን ፉክክር ምክንያት በማድረግ ኦቦቴ ሕገ መንግሥቱን ለውጠው በዓመቱ እራሳቸውን ፕሬዚደንት አደረጉ። ሆኖም ጥር ፲፯ ቀን ፲፱፻፷፫ ዓ/ም ፕሬዚደንት ኦቦቴ ሲንጋፖር ላይ ይካሄድ በነበረው የ”ኮመን ዌልዝ” ርዕሰ መንግሥታት ስብሰባ ላይ ሲሳተፉ በጄኔራል ኢዲ አሚን የተመራ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት ከሥልጣን አስወገዳቸው። የታንዛንያ ሠራዊት ኢዲ አሚንን ሚያዝያ ፭ ቀን ፲፱፻፸፩ ዓ/ም ከሥልጣን ካወረደ በኋላ ኦቦቴ አገራቸው ተመልሰው ታኅሣሥ ፰ ቀን ፲፱፻፸፫ በሰፊው የትጭበረበረ ምርጫ ለሁለተኛ ጊዜ ፕሬዚደንት ሆኑ። ይሄ ምርጫ እና የኦቦቴ አምባ ገነንነት ያስከተለው የጦርነት ትግል ለሁለተኛው የወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት ምክንያት ሆኖ ሐምሌ ፳ ቀን ፲፱፻፸፯ ዓ/ም ለሁለተኛና ለመጨረሻ ጊዜ ሥልጣናቸውን ለቀው ተሰደዱ። ሚልተን ኦቦቴ ባደረባቸው የኩላሊት በሽታ በደቡብ አፍሪቃ ከተማ ጆሃንስበርግ ላይ በተወለዱ በ ፹ ዓመታቸው መስከረም ፴ ቀን ፲፱፻፺፰ ዓ/ም አረፉ።

Francis R. Steele, The Code of Lipit Ishtar - University of Pennsylvania Museum Monographs, 1948 - includes complete text and analysis of all fragments [reprinted from American Journal of Archaeology 52 (1948)] (እንግሊዝኛ)

ማረጋገጫ ጽሑፍ ባይገኝም፤ አፈ ታሪኩ፣ የጊዮርጊስ ታቦት በቡልጋ የለጥ የተተከለው በዓጼ ዮሐንስ ዘመን ነው ይላል። እስከ ፲፱፻፵፫ ዓ.ም. ድረስ የቤተ ክርስቲያኑ ሕንጻ ክብ የሳር ክዳን ሕንጻ እንደነበር ይነገራል። እስከ እዚያም ዘመን የሰማእቱ ቅዱስ ጊዮርጊስ ታቦት ከድንግል ማርያም፣ ቅዱስ ፋሲለደስ እና መድሃኔ ዓለም ታቦታት ሌላ 13 ታቦታት እዚያው እሳር ክዳን ቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ እንደነበሩ ይነገራል።

አጠራሩ በአማርኛ የማይሰማ ድምጽ ነው። ይህ ድምጽ ምላሱን ከላይኛው ጥርሶች በታች በመዘርጋት የሚፈጠር ነው። የውጭ ቋንቋ አጠራር በአቡጊዳ ጽሕፈት ለመግለጽ፣ ብዙ ጊዜ ይህ ድምጽ በ«ሰ» ወይም በ«ዘ» (ከነመስመሩ) ይወከላል።

ሰኔ ፳፩፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፺፩ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ/(በልግ)ወቅት ፹፮ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፸፭ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፸፬ ቀናት ይቀራሉ።

ኖህ (ኑኅ) ከእስልምና አምስት ዋና ነቢዮች አንዱ ነው። በቁርዓን መሠረት ኑኅ ጻድቅ ሆኖ ጣኦት ለሚያምኑት ክፉ ሰዎች ሰብኮ 70 ወይም 72 አሳመናቸውና በድምሩ 78 ወይም 80 ሰዎች በመርከቢቱ ላይ አብረውት አመለጡ። እነዚህ 72 ሰዎች ግን ምንም ልጅ ስላልወለዱ የዛሬ ሰው ልጆች በሙሉ ከኖህ ቤተሠብ ተነሡ። የኖህ አራተኛ ልጅ እንዳይሣፈር እምቢ ብሎ ተሰጠመ፤ ባንዳንድ ምንጭ ስሙ «ያም» ወይም «ከንዓን» ይሰጣል።

ድንች፡ ገብስ፡ ባቄላ፡ አተር፡ አጃ፡ ስንዴ፡ በቆሎ፡ ተልባ፡ ኑግ፡ ጎመን፡ ጤፍ፡ ዳጉሳ ሰብሎች በማብቀል ይታወቃል፡፡ ህዝቡ ኑሮው ባህላዊ የኑሮ ዘዴን የተከተለ ሲሆን ሙሉ በሙሉ 100% ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አማኝ ህዝብ ነው::

የአዳምና ሕይዋን ትግል ከሠይጣን ጋራ ሌላ ቀኖናዊ ያልሆነ በተለይ በአረብኛና ግዕዝ የታወቀ ጥንታዊ ጽሑፍ ነው። በዚህ ጽሑፍ ዘንድ ግን አዳምና ሕይዋን ሳይበድሉ በገነት የቆዩበት ወቅት ጥቂት ሰዓቶች ብቻ ነበር፤ ከገነትም በወጡ በ223ኛው ቀን (ወይም ከ7 ወርና 13 ቀናት በኋላ) አዳም ሕይዋንን በጋብቻ ያገባት ነው። ይህ መረጃ ከኩፋሌ ጋር አይስማማም።

በብዙ ልሳናት የሚገኘው ምልክት 3 ከሕንዳዊ ቁጥር ምልክቶች ተደረጀ። እነዚህ ምልክቶች በአውሮፓ ከ968 እና 1550 ዓም መካከል እየተደረጁ ተቀባይነት አገኙ። ከዚያ አስቀድሞ በሮማውያን ቁጥር ምልክቶች የ«ሦስት» ምልክት «III» (ወይም «iij») ነበር።

የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 13,194,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 8,389,443 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 06°08′ ደቡብ ኬክሮስ እና 106°45′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።

የአባቶቻቸው የመቃብር ቦታም የእምነቱ ስነስርዓት ማካሄጃ ቦታ ሆነው ያገለግላሉ። ከላይ ከመግቢያዬ ላይ እንዳነሳሁት፤ የሲዳማ ጎሳዎች አባቶች በተለይ ሁለቱ የሲዳማ ዘር የተነሳባቸው አባቶች መቃብር ቦታዎች በእምነቱ ተከታዮች ዘንድ ቅዱስ ቦታዎች ናቸው።

ሽክርክር እና ምሰሶ ከስድስቱ ቀላል ማሽን አንዱ ነው። ቀላል ሽክርክር እና ምሰሶ አንድ ሽክርክርና ከርሱ ጋር በጥብቅ የተገናኘ ምሰሶ ይኖረዋል። በዚህ ሁኔታ ትልቁን ሽክርክር በመጠቀም ከፍተኛ ቶርክ ወይም ጉልበት በትንሽየ ጉልበት መፍጠር ስንችል (ይሄ እንግዲህ ውሃ ለመቅዳትና ከባድ ነገሮችን ለማንቀሳቀስ ይጠቅመናል)፣ በሌላ ጎኑ ደግሞ ምሶሶውን በመጠቀም በአንስተኛ እንቅስቃሴ (ከፍተና ጉልበት)፣ ብዙ እንቅስቃሴን ከትልቁ ሽክርክር እናገኛለን (ምሳሌ፡ የብስክሌት ፔዳል)።

Information: በገንዘብዎ ያገልግሉ። የባንከ ስም ሕብረት ባንክ ፡ የባንክ ቁጥር 1181810802589012 ቅርንጫፍ ቦሌ መድሓኒያለም፡ የቤተክርስትያን ስም የቃልኪዳን ሕይወት ቤተክርስትያን፡ አዲሰ አበባ ኢትዮጶያ፡፡

ከዚህ በታች የተዘረዘሩት የአሜሪካ ዜግነት ያላቸው ደራሲዎች ከነዋና ስራቸው ሲሆኑ ነገርግን ዝርዝሩ ሁሉንም የአሜሪካ ፀኃፊዎች ያጠቃልላል ማለት አይቻልም። የተጠቀሱት ዓመታት በሙሉ እንደ አውሮፓውያን የዘመን አቆጣጠር (እ.አ.አ.) የተገለፁ ናቸው።
(36)አለቃ ከአዲስ አበባ ወደ ጎንደር ሲመለሱ ያው የግድ የአባይን በረሀ ማቋረጥ ነበረባቸው። አብረዋቸው የነበሩ መንገደኞች በቃ የአባይ ሽፍታ ሊዘርፈን ነው ብለው ሲያለቃቅሱ። አለቃ ብራችሁን ሰብስቡና አምጡ ብለው - መንገድ ሲሄዱ ተልባ እየወቀጡ የሚበሉበት ሙቀጫ ውስጥ ብሩን በሙሉ ይጨምሩና አፉን ወትፈው፤ ሙቀጫውን የቤተ ክርስቲያን ጨርቅ አልብሰው ለአንዱ መንገደኛ እንደታቦት አሽክመው ሲጓዙ ሽፍቶቹ ዘንድ ይደርሳሉ። ሽፍቶቹም ብቅ ብቅ ይሉና «ምንድናችሁ?» ይላሉ። አለቃም ፈጠን ብለው «ታቦት ልናስገባ ይዘን የምንመጣ መንገደኞች ነን» ይላሉ። አንዱ ሽፍታም «የታቦቱ ስም ማን ነው?» ይላል። አለቃም «የተልባ ማሻው ሚካኤል ነው» ብለው መለሱ። ሽፍቶቹም ተሳልመው መንገደኞቹም በሰላም በረሀውን አለፉ።

የእርጉማኑ ዘዴ የፈረስ ራስ ከእንስሳው ተቆርጦ በምሳሶ ጫፍ ላይ ማኖር ነበር። በተጨማሪ የመርገም ቃላት በእንጨቱ ላይ ይቀረጹ ነበር። ይህ የሚደረገው የቦቅቧቃ ሰው («ኒሲንግ») መንፈስ ለመቃወም ነበር። የቦቅቧቃው ሰው ታላቅ ኅፍረት ደግሞ «ኒስ» (Nīþ) ይባል ነበር።

መጋቢት ፲፱ ፲፱፻፺፰ ዓ/ም የአምባሳዶርነት ሥልጣኑን የተረከቡትና ለዳግማዊት ንግሥት ኤልሣቤጥ የሹመት ደብዳቤያቸውን ያቀረቡት አቶ ብርሃኑ ከበደ ሲሆኑ ወደሎንዶን ከመዛወራቸው በፊት በስዊድን፤ ኖርዌይ፤ ዴንማርክ እና ፊንላንድ አምባሳዶር ሆነው ሲሠሩ ቆይተዋል።
Priododd Arglwydd Ormathwaite Jane, merch George Grey, 6ed Iarll Stamford, ym 1825. Bu iddynt ddau fab a dwy ferch. Bu farw yn ei gartref yn Warfield yn Ebrill 1881, yn 82 mlwydd oed, fe'i olynwyd yn ei anrhydeddau gan ei fab hynaf, Arthur.

Mae Sant-Briag (Ffrangeg: Saint-Briac-sur-Mer) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.

Sodro yw'r proses lle mae dau fetal yn cael eu uno gan ddefnyddio trydydd metal neu aloi gyda pwynt toddi cymharol isel. Mae pwynt toddi'r trydydd metel neu aloi, sydd odan 400 °C, yn nodwedd o sodro meddal. Gelwir y trydydd metal neu'r aloi a ddefnyddir yn y broses yn sodor.

Mae Ar Gouer (Ffrangeg: La Couyère) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.

Roedd dyddiau pwysig ar y fferm ers stalwm pan oedd cymdogion yn dod i'r fferm i helpu i gneifio, dyrnu, lladd mochyn pluo ac ati, ond erbyn hyn mae peiriannau ar gael i wneud y gwaith a'r elfen gymdeithasol wedi lleihau. Oherwydd mynyddoedd, tywydd ac answadd ei phridd, ychydig iawn o dir sy'n addas ar gyfer cnydau, yn wahanol i Loegr. Canolbwyntiwyd, felly ar gig anifail.

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

Mae Thermopylae (Ynganiad [θə(r)'mɒpəli]), Groeg: Θερμοπύλαι ("Y Pyrth Poeth") yn fan ar arfordir dwyreiniol Groeg fu'n fangre nifer o frwydrau. Daw'r enw o ffynhonnau poeth sy'n dal i'w gweld yno.

Ar Ynys Môn, ar whân i'r arfordir dwyreiniol, defnyddir: 'tryfenydd', 'tyrfenydd' neu 'derefnydd' am fuwch yn ei gwres. Cofnodir hyn gyntaf yn Llyfr Iorwerth yn y 13g: "Ny deleyr dale y teyru o hanner haf hyt Aust nac ar yt nac ar wellt, canys en er amser hunnu y byd teruenyd e guarthec prouadwy..." Dywedir ‘Mae’r terfenydd arni’ a defnyddir y termau hyn mewn mannau yn Arfon.

Tref weinyddol Swydd Amwythig ydy'r Amwythig. Llwyth y Cornovii oedd yma am ganrifoedd ond fe'u trechwyd tua 650 O.C. gan y goresgynwyr Sacsonaidd. Ceir gwreiddiau dyfnion yn y cysylltiad rhwng Cymru a Swydd Amwythig.

Mae tua dwy rhan o dair o dir Norwy yn fynyddoedd, ac mae rhyw 50,000 o ynysoedd yn eistedd ger yr arfordir troellog, sydd dros 20,000 km o hyd. Mae olion Oes yr Iâ i'w weld, gyda sawl ffiord a nifer o rewlifoedd.

Pobl Ffinnig sy’n perthyn yn agos i'r Ffiniaid yw'r Estoniaid, a'r iaith Estoneg yn rhannu llawer o debygrwydd â Ffinneg a'r ieithoedd Sami, ac yn perthyn o bell i Hwngareg.

C.P.D. Dinas Abertawe yn parhau yn Uwch Gynghrair Lloegr, gydag Alan Curtis yn Rheolwr dros dro ar ddechrau'r flwyddyn ac yna Francesco Guidolin a Bob Bradley yn ei ddilyn; prynnwyd y Clwb gan Gonsortiwm Jason Levien.
Yn yr Ail Ryfel Byd fe wnaeth byddinoedd yr Almaen o dan Adolf Hitler oresgyn Norwy, ac oherwydd hyn daeth y wlad yn aelod o NATO ym 1949 er mwyn diogelwch. Roedd hefyd yn aelod o'r Cenhedloedd Unedig o'r dechrau. Mae Norwy yn aelod o EFTA ac Ardal Economaidd Ewrop, ond mae'r etholaeth wedi pleidleisio dwywaith (ym 1972 ac ym 1994) yn erbyn ymuno a'r Undeb Ewropeaidd.

Roedd Gwaith Haearn Penydarren yn un o'r pedwar gwaith haearn mawr yn ardal Merthyr Tudful yn ne Cymru. Sefydlwyd y gweithfeydd yn 1784 gan y brodyr Samuel, Thomas a Jeremiah Homfray.

Mae Sgiath Chuil - Meall Eoghainn yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NN468323. Y fam-fynydd ydy Sgiath Chuil.

Er bod cyfradd uchel o haul, mae yna gyfradd uchel o law hefyd. Pan fydd hi'n glawio fe fydd hi'n dueddol i lawio'n drwm ac yn ddibaid. Mae yna lawer o stormydd mellt a tharanau a llifogydd. Ar ôl storm fe fydd yr haul yn tywynnu'n gryf unwaith eto.

Brwydr a ymladdwyd rhwng Tours a Poitiers yn yr hyn sy'n awr yn Ffrainc ym mis Hydref 732 oedd Brwydr Tours, weithiau hefyd Brwydr Poitiers. Ymladdwyd y frwydr rhwng y Ffranciaid dan Siarl Martel a byddin Fwslimaidd dan reolwr Al-Andalus, Abdul Rahman Al Ghafiqi.

O 1653 ymlaen bu'n pregethu i gynulleidfaoedd Anghydffurfiol o gwmpas Bedford. Daeth i gysylltiad â George Fox, arweinydd y Crynwyr, ac ysgrifennodd draethawd yn ymosod ar gred yr enwad honno.

Cyn ŵr busnes a phêl-droediwr Cymreig oedd Albert Westhead Pryce-Jones OBE (26 Mai 1870- 17 Awst 1946). Llwyddodd i ennill Cwpan Cymru gyda'r Drenewydd yn ogystal ag ennill 1 cap dros Gymru ym 1895.

Caiff Tracy sioc ei bywyd wrth weld bod athrawon yn ymddwyn tipyn yn wahanol i'r arfer y tu allan i furiau'r ysgol! Nofel fer i bla nt 7 i 10 oed.

Disgrifia'r gair casineb teimlad dwys o anhoffter. Gellir ei ddefnyddio mewn amrywiaeth o gyd-destunau, o gasineb tuag at wrthrychau neu anifeiliaid, i gasineb o bobl eraill, grŵpiau cyfan o bobloedd, neu bobl yn gyffredinol.

Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw 9722-1. Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef J.E.Skog.

Cerbyd ar olwynion yw car neu gar modur, a ddefnyddir er mwyn cludo teithwyr neu nwyddau, ac sy'n cludo ei fodur ei hun, i'w yrru. Mae'r rhan fwyaf o ddiffiniadau yn nodi fod ceir wedi eu cynllunio i redeg ar ffyrdd yn bennaf, a bod ganddynt hyd at wyth sedd, pedair olwyn fel rheol, a'u bod wedi'u cynhyrchu er mwyn cludo pobl yn bennaf yn hytrach na nwyddau. Ond, nid yw hwn yn fanwl gywir, gan fod mathau eraill o gerbyd hefyd yn cyflawni tasgau tebyg.

Cyrhaeddodd 203 o Ffrancwyr o'r Martinique yn 1649, dan arweiniad Jacques du Parquet gan aros yma. Bu brwydro yn erbyn y brodorion hyd at 1654, pan oresgynwyd yr ynys yn gyfangwbwl gan y Ffrancwyr. Tiriogaeth Ffrengig ydoedd, felly rhwng (1649–1763).

Planhigyn blodeuol lluosflwydd a monocotyledon yw Tiwlip Creta sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Liliaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Tulipa saxatilis a'r enw Saesneg yw Cretan tulip.
Mae Gleouraich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban; cyfeiriad grid NH039053. Ceir carnedd ar y copa. Y fam-fynydd yw A' Chralaig. Mae'n cael ei adnabod yn bennaf fel Munro. Tafliad carreg i ffwrdd ohono y saif Spidean Mialach ac mae'r ddau wedi'u gwanau gan grib caregog ac yn aml yn cael eu cerdded gyda'i gilydd.

Mae Saving Private Ryan yn ffilm Americanaidd o 1998. Sonia'r ffilm am yr ymosodiad ar Normandi yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Steven Spielberg ac ysgrifennwyd y sgript gan Robert Rodat. Mae'r ffilm yn enwog am ddwyster y 24 munud agoriadol, sy'n darlunio'r ymosodiad ar draeth Omaha ar y 6ed o Fehefin, 1944. Yna, mae'r ffilm yn dilyn Tom Hanks fel Capten John H. Miller a nifer o Farchfilwyr (Tom Sizemore, Edward Burns, Barry Pepper, Vin Diesel, Giovanni Ribisi, ac Adam Goldberg) wrth iddynt chwilio am awyrfilwr o Adran Awyrlu'r UDA.

Ffotograffydd Ffrengig oedd Henri Cartier-Bresson (22 Awst 1908 – 3 Awst 2004) a ystyrir yn feistr ffoto-newyddiaduraeth. Ef oedd un o'r cyntaf i ddefnyddio ffilm 35mm gan arloesi mewn ffotograffiaeth stryd neu reportage bywyd a alwodd yn y foment dyngedfennol; bu'n ddylanwad ar genedlaethau o ffotograffwyr.

Fel yn achos ei henw, sylwer fod trawslythreniad y teitlau Arabeg yn y rhestr hon yn amrywio. Mae eu caneuon wedi cael eu rhyddhau gan sawl cwmni dros y blynyddoedd a daw argraffiadau a chasgliadau newydd allan o hyd.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigfran gynffondaen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cigfrain cynffondaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Corvus rhipidurus; yr enw Saesneg arno yw Fan-tailed raven. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: Corvidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Ffermwr defaid oedd Carneddog o ran ei waith, ond cyfranodd nifer o erthyglau i gylchgronau a phapurau newydd Cymraeg yn cynnwys Baner ac Amserau Cymru, Y Genedl Gymreig, a'r Herald Cymraeg. Er na chafodd ond ychydig o addysg ffurfiol, roedd yn hyddysg yn hanes ei fro. Cyhoeddodd sawl llyfr Cymraeg, yn cynnwys cofiannau i Richard Owen (Glaslyn) a John Jones (Jac Glan-y-Gors). Roedd yn fardd yn ogystal.

Cedwir deg cerdd gan Ddafydd y Coed, sef tair awdl foliant i noddwyr, dwy gerdd grefyddol a phum cerdd ddychan. Mae cerdd Dafydd i Hopcyn ap Tomas o ddiddordeb mawr i haneswyr llenyddiaeth Gymraeg am ei bod yn rhoi cip i ni ar gynnwys llyfrgell yr uchelwr diwylliedig hwnnw. Roedd ei lyfrau yn cynnwys copïau o'r Lucidarius, Y Greal, llyfrau Cyfraith Hywel a'r Annales Cambriae:

Rwyf yn hysbysu'r bobl Fwslimaidd falch y byd bod awdur y llyfr The Satanic Verses, sydd yn erbyn Islam, y Proffwyd a'r Coran, a'r holl rhai sydd yn ymwneud â'i gyhoeddiad ac yn ymwybodol o'i gynnwys yn cael eu dedfrydu i farwolaeth.
Cystadlodd Battell yn y rausus 333 medr a ras 12 awr. Yn yr ail ras roedd Keeping yn un o'r unig ddau seiclwr i orffen y ras, gan reidio pellter o 314.664 kilomedr yn yr amser a roddwyd. Roedd dim ond un cylchdaith o'r trac tu ôl i'r enillydd, Adolf Schmal, a reidiodd 314.997 kilomedr. Gorffennodd Keeping yn gyfartal gyda dau seiclwr arall yn y bumed safle yn y ras 333 medr, gan orffen mewn amser o 27.0 eiliad.

Mae'r aciapolaaw yn perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: Drepanididae) ac i deulu'r Fringillidae sef 'y Pincod'. Dyma aelodau eraill y teulu:

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.

Mae Yetholm (Gaeleg: ? ) yn gymuned yn Gororau'r Alban, yn yr Alban. Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 591 gyda 65.99% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 28.6% wedi’u geni yn Lloegr.

Erbyn 6,500 CC roedd amaethu wedi cyrraedd de-ddwyrain Ewrop, ac erbyn tua 3,000 CC, fel y dengys lluniau a cherfiadau'r cyfnod, gwelwn fod teirw'n tynnu ceir llusg, gwartheg yn cael eu bwydo gan ddyn ac eraill yn cael eu godro. O'r ddafad moufflon mae defaid Ewrop yn tarddu. Yng nghymuned Argissa yn Thesally, Gwlad Groeg, ceir olion yr anifeiliaid dof hyn fel a ganlyn: defaid a geifr (84%), moch (10%), gwartheg (5%) a chŵn (1%).

Prin fydd tymheredd yr arfordir yn gostwng islaw -2 °C yn y gaeaf. Gellir hi fod yn rhewllyd yn y bore, ond erbyn y prynhawn gall y tymheredd godi yn agos i 20 °C.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Round Hill yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Robin gyhydeddol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod cyhydeddol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sheppardia aequatorialis; yr enw Saesneg arno yw Jackson’s akelat. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Yn dilyn yr etholiad, camodd Ieuan Wyn Jones lawr fel Llywydd y blaid ond i gael ei ail-ethol fel yr arweinydd yn y Cynulliad o drwch blewyn.

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Malachy Doyle (teitl gwreiddiol: The Ugly Great Giant) wedi'i ei haddasu i'r Gymraeg gan Gwen Angharad Jones yw Y Cawr Mawr Hyll. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; nid ydy'r copa, bellach, wedi'i gofrestru. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 680 metr (2231 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Gwaith newydd i gôr ac unawdwyr yn adrodd hanes Llywelyn ein Llyw Olaf gan Robat Arwyn yw Er Hwylio'r Haul. Curiad a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Ganed y telynor enwog Dafydd y Garreg Wen (David Owen: 1711/1712-1741) ar dyddyn Y Garreg Wen yn Ynyscynhaearn. Yma hefyd y ganed yr hynafiaethydd a bardd Ellis Owen, Cefnymeysydd (1789-1868) yn fferm Cefn-y-meysydd Isaf, ym mhlwyf Ynyscynhaearn.

Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Erpetogomphus lampropeltis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.

Nofel i oedolion gan Mary Annes Payne yw Hogyn Syrcas. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

Yn 410 cipiwyd Rhufain gan fyddin Fisigothaidd dan arweiniad eu brenin Alaric I. Wedi cwymp yr Ymerodraeth Rufeinig, yr oedd y Fisigothiaid yn un o bwerau mawr Ewrop am gyfnod o ddwy ganrif a hanner.

Bu'n ymladd gyda'r Carbonari yn yr Eidal yn erbyn Awstria, ac yn ddiweddarach aeth i ymladd dros annibyniaeth Gwlad Groeg yn erbyn yr Ymerodraeth Otomanaidd. Bu farw o dwymyn yn Messolonghi.

Mae gan sero briodweddau arbennig parthed y pedair proses rifyddol sylfaenol. Ni cheir newid i rif os câi 0 ei adio iddo neu ei dynnu oddi arno. Os lluosir rhif â 0, 0 yw'r ateb. Os rhennir 0 gan unrhyw rif, ac eithrio 0, 0 yw'r ateb. Ni diffinir rhaniad gan 0.

Mae safle Thermopylae ar y brif ffordd sy'n arwain o'r gogledd i'r de rhwng Locris a Thessalia. Erbyn hyn mae gwastadedd rhwng llethrau'r mynyddoedd a'r môr, ond yn 480 CC pan ymladdwyd y frwydr enwocaf yma roedd y môr yn dod yn agos iawn at y mynyddoedd, gan adael dim ond bwlch cul, tua 14 medr o led yn ei fan gulaf. Oherwydd hyn roedd Thermopylae yn fan o bwysigrwydd strategol mawr wrth geisio amddiffyn yn erbyn ymosodiad o'r gogledd. Yr unig anfantais oedd fod llwybrau trwy'r mynyddoedd fyddai'n galluogi'r ymosodwr i ddod tu cefn i'r amddiffynwyr.

Ceri Davies, Rhagymadroddion a Chyflwyniadau Lladin 1551-1632 (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1980). Ceir cyfieithiad o anerchiad Lladin Salesbury.

Band ffync/ska Cymreig o Ogledd Cymry oedd Derwyddon Dr Gonzo. Wedi cyrraedd y lle cyntaf yn y siartiau Cymreig, mae eu sengl, K.O/Madrach wedi cael ei chwarae ar yr awyr ar BBC Radio Cymru, BBC Radio 1 ac ar Radio Serbiaidd.

Welsh law fell into the juristic category of Volksrecht ("people's law"), which did not lay great stress on royal power, as opposed to the Kaisersrecht or Königsrecht ("king's law") of both England and Scotland, where it was emphasised that both civil and common law were imposed by the state.
Saws a marinâd yw saws barbiciw a gaiff ei arlwyo â bwydydd barbiciw. Gan amlaf caiff ei roi ar gig, yn enwedig porc, asennau eidion, a chyw iâr, wrth iddo gael ei farbiciwio, gridyllu, neu bobi, neu wedi iddo gael ei goginio. Mae ryseitiau saws barbiciw yn amrywio'n eang. Mae'r cynhwysion yn aml yn cynnwys past tomato, finegr, mwg hylifol, sbeisiau, a melysyddion.

Mae pob un o'r codau hyn yn godau dwy lythyren ccTLD ac mae pob côd dwy lythyren yn barth lefel. Mae'r codau yn cael eu creu a'i priodoli gan yr IANA (Internet Assigned Numbers Authority).

Ar 09 Mehefin 2010 fe basiodd Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig y dylid gosod sancsiynau ar Iran. Cytunodd Rwsia a Tsiena gyda'r mesur ar ôl cryn bwysau gan yr Unol Daleithiau; ataliodd Libanus a phleidleisiodd Twrci a Brasil yn erbyn y cynnig. Dyma bedwerydd rownd o sancsiynau gan y C.U. ers 2006 a grëwyd gyda'r bwriad o atal Iran rhag puro Wraniwm. Dywedodd yr Arlywydd Mahmoud Ahmadinejad, "The ressolutions you issue are like a used handkerchief which should be thrown in the bin."

Cafodd Gogledd Cymru ei tharo gan lifogydd ym mis Tachwedd, yn enwedig Llanelwy, Rhuthun a Rhuddlan. Bu rhaid i gannoedd o deuluoedd adael eu cartrefi, a bu farw un ddynes yn Llanelwy.

Yn 1610 fodd bynnag, fe'i cipiwyd oddi yno i garchar. Cyn hynny byddai'n bleidiol i'r Offeiriaid 'Appellant', 1600-03, ond gwrthwynebodd y clerigwyr eraill a'r Jeswitiaid. Newidiodd ei syniadau am hynny yn ddiweddarach, ac yn ystod ei garchariad, ac ar y dydd y condemniwyd ef i farwolaeth, cafodd ymweliad gan y Tad Robert Jones, pennaeth y Jeswitiaid yn Lloegr. Y Tad Jones hwn a ysgrifennodd hanes ei ddienyddiad yn Llanllieni (Leominster), 27 Awst 1610, mewn Eidaleg.

Ganwyd Bunyan yn Elstow ger Bedford, yn fab i dincer (trwsiwr offer metal domestig o bob math). Yn 1649 priododd ferch dlawd ac yn fuan wedyn dechreuodd gael cyfres o brofiadau crefyddol mewnol dwys a ddisgrifir yn ei gyfrol ddylanwadol Grace Abounding.

I inform the proud Muslim people of the world that the author of the Satanic Verses book, which is against Islam, the Prophet and the Qur'an, and all those involved in its publication who are aware of its content are sentenced to death.

Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.

Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.

Planhigyn blodeuol sydd hefyd yn un o symbolau cenedlaethol Tsieina yw Mwg-y-ddaear amrywiol sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Papaveraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Fumaria muralis a'r enw Saesneg yw Common ramping-fumitory. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Mwg y Ddaear Amrywiol.
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Elin Fflur. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.

Roedd perchnogion ail gartrefi a thai haf yn arfer gallu hawlio gostyngiad yn eu treth cyngor gan y bu'r eiddo yn wag am gyfnod hir pob blwyddyn, ond nid yw hyn yn wir bellach mewn nifer o siroedd, gan gynnwys Sir Gaerfyrddin; os yw'r eiddo yn wag (ond yn dal i fod wedi'i ddodrefnu) ni chaniateir unrhyw ostyngiad a bydd y perchennog yn atebol i dalu'r treth yn llawn. Ond, yng Nghernyw, ers 2004 gall perchnogion ail gartrefi hawlio 10% o ostyngiad yn eu trethi. Cyn 2004, gallent hawlio 50% o ostyngiad yng Nghernyw, gallent dal hawlio 50% mewn nifer o ardaloedd eraill Lloegr. Mae'r mudiad Cymuned yn hybu'r egwyddor y dylai berchnogion tai haf ac ail gartrefi dalu ddwywaith gymaint o dreth cyngor, gan nad ydynt yn buddsoddi yn y gymuned lleol fel arall. Mae hyn i'w weld mewn adroddiad i effaith tai haf yn yr Alban, a ganfyddodd fod pobl sy'n mynd ar wyliau i ymweld ag ail gartref neu dŷ haf ddim ond yn gwario £32 y dydd ar gyfartaledd o'i gymharu â'r £57 y dydd sy'n cael ei wario gan ymwelwyr eraill.

Ym 1660 cafodd Bunyan ei arestio mewn ffermdy ger Ampthill a threuliodd y ddeuddeg blynedd nesaf yn y carchar. Yno yr aeth ati i lenydda mewn difrif ac mae nifer o'i weithiau mawr yn dyddio i'r cyfnod hwnnw, yn cynnwys Grace Abounding (1666).

Mae'r plasdy bellach yn amgueddfa byw sy'n ail-greu hanes drwy'r gweision a'r morynion – yn eu gwisgoedd yn adrodd straeon a hanesion am fywyd yn ystod cyfnod y Cyrnol Prichard. Mae’n un o dai ysbrydion enwocaf Cymru, a threfnir teithiau yng ngolau cannwyll yn Hydref i fis Mawrth). Ceir rhaglen flynyddol o ddigwyddiadau gan gynnwys hebogyddiaeth, brwydrau'r Rhyfel Cartref, saethyddiaeth a ffeiriau gwlad.

Mae Iwerddon (Gwyddeleg: Éire, a Saesneg: Ireland) yn un o'r gwledydd Celtaidd yng ngogledd orllewin Ewrop ac yn ynys ym Môr Iwerydd. Gwyddeleg, iaith Geltaidd yn perthyn i Aeleg a Manaweg, ydyw'r iaith gynhenid ond Saesneg a siaredir gan y mwyafrif ers y 19g. Mae dwy uned wleidyddol yn rhannu'r ynys: Gweriniaeth Iwerddon a Gogledd Iwerddon (darn o'r Deyrnas Unedig).

Mae llawer o berchnogion tai haf yn ymweld â'u hail gartref ar y penwythnos, gan ddychwelyd i'w prif gartref yn ystod yr wythnos. Mae rhaglenni teledu megis Relocation, Relocation yn enghraifft o boblogrwydd y syniad o fod yn berchen ar ddau gartref ac mae'r defnydd o dai fel buddsoddiad wedi achosi i'r gwahaniaeth rhwng tŷ haf ac ail gartref ddod yn aneglur.

Roedd Owain yn fab i frenin Gwynedd, Gruffudd ap Cynan, a'i wraig Angharad ferch Owain, merch Owain ab Edwin. Ar ochr ei dad, roedd o linach Rhodri Mawr, tra'r oedd ei nain Ragnell yn ferch i Olaf Arnaid o deulu brenhinol Daniaid Dulyn. Owain oedd yr ail o dri mab Gruffudd ac Angharad.

Yn dilyn helynt boddi Cwm Tryweryn gan Gorfforaeth Lerpwl, er y gwrthwynebiad gan bron pob aelod seneddol o Gymru, cynyddodd y gefnogaeth i Blaid Cymru.

Gwastadedd calchog ger llethrau de-orllewinol Mynydd Lozère, yn département Lozère yn ne Ffrainc yw'r Cham des Bondons. Mae rhyw 12 km o dref Florac.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw 20005685-1. Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef Kazandj..

Bywgraffiad Rowan Williams gan Cynwil Williams yw Yr Archesgob Rowan Williams: Ei Dylwyth, ei Athrylith a'i Drafferthion. Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Awst 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw 25305-1. Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef Randell.

Erbyn 6 Tachwedd roedd pob glofa yn ne Cymru o eiddo Cambrian Combine, ar wahân i Lwynypia, wedi cau. Amgylchynwyd Glofa Llwynypia gan lowyr a oedd ar streic, ac a oeddent yn gwrthwynebu'r ffaith fod streic-dorrwyr ar y ffordd yno i gadw'r lofa ar agor. Yn groes i gyngor yr arweinyddion, dechreuodd rhai glowyr daflu cerrig ar un o'r adeiladau; ar hyn, aeth yn frwydr rhwng y glowyr a heddlu Morgannwg. Ymledodd y terfysg i'r dref, hyd ddau o'r gloch y bore. Sylweddolodd Lionel Lindsay, prif heddwas Morgannwg na allai ymdopi gyda chynifer o bobl ac anafiadau ar y ddwy ochr a galwodd am gymorth milwyr.

Darn o farddoniaeth delynegol bedair llinell ar ddeg yw soned. Rhennir yn wythawd ac yn chwechawd, ac fel arfer ceir newidiad neu droad ar ôl yr wythfed llinell. Mae dau fath o soned: sef y math Petrarchaidd neu Eidalaidd a'r math Shakesperaidd.

1 Ionawr yw'r dydd 1af o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 364 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (365 mewn blynyddoedd naid). Ceir erthygl ar wahân ar Ddydd Calan a chalennig.

Priododd Owain ddwywaith, a bu ganddo nifer o blant gordderch gan ferched eraill hefyd. Ei wraig gyntaf oedd Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn. Cafodd ddau fab ganddi hi, Maelgwn ab Owain Gwynedd ac Iorwerth Drwyndwn, tad Llywelyn Fawr. O'i ail briodas, a Cristin, cafodd dri mab, yn cyynnwys Dafydd ab Owain Gwynedd a Rhodri ab Owain Gwynedd. Ymhlith ei blant eraill, cafodd ddau fab gan Wyddeles o'r enw Pyfog, sef Hywel ab Owain Gwynedd a Rhun ab Owain Gwynedd.

Clovis I, brenin y Ffranciaid yn trechu'r Visigoths ym Mrwydr Vouille yn 507, gan orfodi'r Visigoths i Sbaen, a diogelu goruchufiaeth dros Gâl

Roedd yn fab hynaf i William Cavendish, 2il Iarll Burlington, a olynodd ei gefnder i ddod yn 7fed Dug Devonshire ym 1858, a Blanche Cavendish (née Howard). Wrth i'w dad dyfod yn Ddug Devonshire, caniatawyd i'w fab hynaf defnyddio ei is deitl Ardalydd Hartington fel teitl cwrteisi, gan mae teitl cwrteisi ydoedd yr oedd yr ardalydd ddim yn cael lle yn Nhŷ'r Arglwyddi a gan hynny yn cael sefyll etholiadau ar gyfer Tŷ'r cyffredin

Afon 180 milltir o hyd yn Belîs, Canolbarth America, yw Afon Belîs. Mae'n casglu dŵr mwy na chwarter y wlad wrth ddilyn ymyl orllewinol Mynyddoedd Maya i aberu yn y Caribî ger Dinas Belîs. Enw arall arni yn lleol yw "Yr Hen Afon". Gellir ei mordwyo hyd at agos i'r ffin â Gwatemala. Hyd ddiwedd yr 20fed ganrif hi oedd prif lwybr masnach a chyfathrebu rhwng y tiroedd mewnol a'r arfordir.
Mae atyniadau twristaidd yn cynnwys Pier Southport, yr ail fwyaf o'i fath yng ngwledydd Prydain, Stryd Lord (Lord Street), a fu'n gartref i Napoleon III o Ffrainc, a ffair enwog a agorwyd yn 1912.

Defnyddir Rheol Naismith er mwyn amcangyfrif yr amser angenrheidiol ar gyfer taith cerdded mewn tir mynyddig. Dyfeisiwyd gan fynyddwr Albanaidd William Naismith ym 1892.

Ganwyd Roger Cadwaladr (1566 - 27 Awst 1610) yn Stretton Sugwas, Swydd Henffordd. Wedi ymaelodi yn athrofa Reims yn 1590, a'i urddo'n offeiriad yn Valladolid yn 1593, bu'n gwasanaethu maes cenhadaeth Gororau De Cymru.

Blodeugerdd gynnar o farddoniaeth Gymraeg yw'r Flores Poetarum Britannicorum. Fe'i cyhoeddwyd yn 1710 gan Dafydd Lewys o Lanllawddog. Cafodd ei argraffu yn Amwythig.

Mynychodd Mary Lloyd Jones Ysgol Celf Caerdydd yn syth ar ôl iddi adael yr ysgol. Ei huchelgais o'i phlentyndod oedd i fod yn artist. Fodd bynnag, ni ddechreuodd arddangos gwaith yn gyhoeddus tan 1966 pan oedd hi'n ei thridegau cynnar. Mae Ceridwen yn esbonio'r blodeuo hwyr hwn drwy nodi ei bod hi'n Gymraes o gefndir gwledig.

Mae Kastell-Noez (Ffrangeg: Châteauneuf-d'Ille-et-Vilaine) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.

Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.

Does dim sicrwydd pwy oedd athro barddol Williams na pha bryd y cafodd ei urddo'n aelod o Orsedd y Beirdd. Ond erbyn 1883, yn 22 oed, roedd yn gwasanaethu fel ysgrifennydd gohebol Eisteddfod Gerddorol Gadeiriol Aberdâr gan ddefnyddio'r enw barddol Eryr Glan Gwawr. Tarddiad yr enw barddol oedd bod yr eryr wedi esgyn o fwthyn ar lan Nant Gwawr, Aberaman, lle cafodd ei fagu'n grwt. O tua'r un cyfnod mae enw Eryr Glan Gwawr yn ddechrau ymddangos yn adroddiadau'r papurau Cymreig fel enillydd mewn cystadlaethau areithio, traethodau a barddoniaeth man eisteddfodau ac wedyn fel arweinydd eisteddfodau. . Mae enghreifftiau o'i ganu rhydd a chaeth yn dechrau ymddangos yng ngholofnau barddonol y papurau lleol a chof-meini mynwentydd lleol.

Sylwedd a ddaw o blanhigyn neu anifail yw braster. Maent yn bennaf yn glyseridiau, sef esterau a ffurfir gan adwaith rhwng tri moleciwl o asid brasterog ac un moleciwl o glyserol.

Daeth Redmond yn enwog pan ddechreuodd fodeli yn Ebrill 1994, wedi iddo gael ei ddarganfod gan chwiliwr modelau ar gyfer Calvin Clein ym Milan. Ar ôl nifer o flynyddoedd fel model, penderfynodd ddilyn gyrfa ar y sgrîn fach. Ymddangosodd ar gyfres o hysbysebion ac yna derbyniodd ran ar gyfer Sianel 4, "Hollyoaks".

Roedd yn dal tiroedd yn y Sir Fynwy bresennol, oedd yn rhan o'r hen Deyrnas Gwent ar y pryd, a'i brif bencadlys oedd Castell Arnallt, safle gaerog arddull mwnt a beili wedi ei leoli ger yr Afon Wysg ychydig filltiroedd i'r de o'r Fenni, ger Llanofer fodern. Heddiw dim ond twmpath mewn cae ger yr afon sydd ar ôl.
Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, lle y graddiodd MA ym 1854. Derbyniodd gradd LLD er anrhydedd ym 1862 a DCL er anrhydedd ym 1878 gan Brifysgol Rhydychen.

Pentref bach gwledig yn Nyffryn Clwyd yn Sir Ddinbych yw Sodom. Fe'i lleolir rhwng Tremeirchion a Bodfari tua 4 milltir i'r de-ddwyrain o Lanelwy. Mae'n gorwedd ar lethrau gorllewinol Bryniau Clwyd ac ar lwybr Clawdd Offa.

Canwr ac actor o Americanwr oedd Al Martino (ganwyd Jasper Cini, 7 Hydref 1927 – 13 Hydref 2009). Chwaraeodd ran y canwr Johnny Fontane yn y ffilm The Godfather, cymeriad a ddywedir ei fod yn seiliedig ar Frank Sinatra. Martino oedd yr artist cyntaf i gyrraedd brig siart senglau'r Deyrnas Unedig gyda'r gân "Here In My Heart" ym 1952.

Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw 17783-1. Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef Marques.

Delwedd neu nod sy'n cynrychioli corff, cwmni, mudiad, neu rywbeth arall yw logo. Fel rheol caiff ei ddylunio'n neilltuol gyda'r amcan o gynrychioli'n weledol pwrpas neu weithgarwch y gwrthrych. Mae logos dan hawlfraint bron yn ddieithriad.

Bydd yr 83fed seremoni wobrwyo yr Academi, a gyflwynir gan yr Academi Celfyddydau a Gwyddorau Ffilm (AMPAS), yn anrhydeddu ffilmiau 2010. Cynhelir y seremoni ar 27 Chwefror, 2011 yn y Kodak Theatre yn Hollywood, Califfornia. Yn ystod y seremoni, bydd AMPAS yn cyflwyno ei Gwobrau'r Academi blynyddol (a gyfeirir atynt fel arfer fel Oscars) mewn 24 categori cystadleuol. Darlledir y seremoni yn yr Unol Daleithiau ar y sianel ABC. Bydd yr actorion James Franco a Anne Hathaway yn cyflwyno'r seremoni ar y cyd.

Credir bod enw modern Estonia yn tarddu o'r hanesydd Rhufeinig Tacitus, a ddisgrifiodd yn ei lyfr Germania bobl a alwyd yn Aestii. Yn gyffelyb, mae sagâu hynafol Sgandinafaidd yn cyfeirio at wlad o'r enw Eistland. Mewn ffynonellau Lladinaidd a ffynonellau cynnar eraill, galwyd y wlad yn Estia neu Hestia.

Mae Neuadd Goffa Sychdyn, a adeiladawyd yn 1911, yn gartref i nifer o gymdeithasau gan gynnwys Clwb Ieuenctid a'r "Red Dragon Lans". Gellir llogi'r neuadd ar gyfer achlysuron arbennig. Mae gan Sychdyn hefyd lawnt fowlio, cae pêl-droed a maes ar gyfer pop tywydd a all ei fwcio ar gyfer cynnal gemau. Eir trwy'r Arch Coffa Rhyfel er mwyn cyrraedd y lawnt bowlio, sy'n coffau'r rheiny a gollodd eu bywydau yn ymladd yn y lluoedd arfog.

Prin iawn fydd tymheredd yr haf yn codi uwchlaw 34 °C. Os fydd hwn yn digwydd fe fydd e'n achosi terfysg neu storm a bydd y tymheredd yn gostwng eto.
Delio a hawliau a dyletswyddau y brenin a swyddogion ei lys y mae’r rhan gyntaf o’r cyfreithiau. Disgrifir hwynt yn ôl trefn eu pwysigrwydd; yn gyntaf y brenin, yna’r frenhines a’r edling, y gŵr oedd wedi ei ddewis i deyrnasu ar ôl y brenin. Dilynir hwy gan swyddogion y llys; nodir pedwar ar hugain o’r rhain yn y rhan fwyaf o’r llawysgrifau: Penteulu, Offeiriad teulu, Distain, Ynad Llys, Hebogydd, Pen-gwastrawd, Pen-cynydd, Gwas ystafell, Distain brenhines, Offeiriad brenhines, Bardd teulu, Gostegwr llys, Drysor neuadd, Drysor ystafell, Morwyn ystafell, Gwastrawd afwyn, Canhwyllydd, Trulliad, Meddydd, Swyddwr llys, Cog, Troedog, Meddyg llys a Gwastrawd afwyn brenhines. Nodir dyletswyddau a hawliau pob un o’r rhain.

Safle natur sy'n dod dan lefel isaf cadwraeth yng ngwledydd Prydain yw Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (neu SoDdGA; SSSI' yn Saesneg) a chânt eu dosbarthu i Ardaloedd Ymchwil. Mae pob SoDdGA yn dynodi safle sydd â bywyd gwyllt bregys (planhigion, anifeiliaid prin), daeareg neu forffoleg arbennig neu gyfuniad o'r ddau hyn: natur gwyllt a nodweddion daearegol. Yn 2006 roedd 1,019 SoDdGA yng Nghymru: cyfanswm o 257,251 hectar (12.1% o holl arwynebedd Cymru).

Mae'n adnabyddus am ei feirniadaeth hallt o lywodraeth George W. Bush yn yr Unol Daleithiau ac Israel. Yn ddiweddar mae Ahmadinejad wedi denu sylw am ei barodrwydd i barhau â rhaglen ynni niwclear Iran yn wyneb condemniad y Gorllewin, ac yn neilltuol America. Yn ogystal a hyn mae wedi datgan ei fod yn dymuno gweld Israel yn cael ei dileu o fap y byd ac wedi mynegi ei farn nad oedd yr Holocost hanner mor eang ag a dybir yn gyffredinol.

Gwahoddwyd Seisyll, ynghyd â holl dywysogion eraill Cymru, ac arweinwyr o blith yr ardal, i Gastell y Fenni adeg y Nadolig gan William De Braose gyda'r ddealltwriaeth y byddant yn gallu trafod eu cwynion, goresgyn eu gwahaniaethau a chynllunio cyfnod o heddwch cymharol yn dilyn cyfnod o wrthdaro. Gwnaeth rhai arweinwyr Cymreig beidio mynd, oherwydd nad oeddent yn llwyr ymddiried yn de Braose. Roedd Seisyll yn bresennol ynghyd â'i fab hynaf Sieffre. Fe ymunodd rhan fwyaf o'r arweinwyr eraill gydag e, yn hyderus o'r bwriad heddychlon, gan ildio eu harfau cyn mynd mewn i'r castell. Unwaith yr oeddent du fewn i'r waliau ymosodwyd arnyn nhw yn ddidrugaredd gan ddynion arfog.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cacalaca plaen (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cacalacaod plaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ortalis vetula; yr enw Saesneg arno yw Plain chachalaca. Mae'n perthyn i deulu'r Cwrasowiaid (Lladin: Cracidae) sydd yn urdd y Galliformes.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crec craig cynffonfrown (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: creciau craig cynffonfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cercomela scotocerca; yr enw Saesneg arno yw Brown-tailed rockchat. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.

Yng Nghymru, ceir poblogaeth dda ohonynt yma ac acw, ond nid ydynt ar gynnydd. Eu cadarnleoedd yw Eryri, Bannau Brycheiniog a'r Elenydd. Dywedir i rai o Dde Cymru groesi Môr Hafren i Exmoor.
Tref weinyddol Swydd Amwythig ydy'r Amwythig. Llwyth y Cornovii oedd yma am ganrifoedd ond fe'u trechwyd tua 650 O.C. gan y goresgynwyr Sacsonaidd. Ceir gwreiddiau dyfnion yn y cysylltiad rhwng Cymru a Swydd Amwythig.

Llyfr am hanes Caerdydd gan John O'Sullivan yw A Century of Cardiff: Events, People and Places over the 20th Century a gyhoeddwyd gan Sutton Publishing yn 2007. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print.

Roedd pobl fel Emrys ap Iwan a Michael D. Jones wedi galw am hunanlywodraeth ("Home Rule") i Gymru yn y 19g, ac roedd y Blaid Lafur gynnar yn frwd iawn dros hunanlywodraeth i Gymru tan 1918 ond fe bylodd y brwdfrydedd erbyn y dauddegau.

Ras seiclo proffesiynol ydy'r Tour de Berne, a gynhelir yn flynyddol yn Berne, Swistir. Mae'r ras wedi bod yn ran o Gwpan y Byd Ffordd, Merched yr UCI ers 2006.

Wedi ennill enw fel meistr ffotograffiaeth, arddangoswyd ei waith mewn rhai o'r orielau gelf mwyaf fel y Louvre. Teithiodd y byd yn tynnu lluniau i gylchgronau mawrion fel Life a Vogue a fo oedd y ffotograffydd gorllewinol cyntaf i deithio'n rhydd drwy'r Undeb Sofietaidd wedi'r rhyfel.

Field, Goldsmith & Habing (1969) oedd y cyntaf i sgwennu papur ar y mater hwn, gyda McKee & Ostriker (1977) yn ychwanegu'r drydedd rhan. Y prif arbenigwr yng Nghymru ar fater rhyngseryddol a'i astudiaeth yw'r athro Chandra Wickramasinghe, sy'n gweithio yng Nghaerdydd.

Mae'r gwahaniaethau ieithyddol rhwng yr ieithoedd Scandinafaidd Cyfandirol heddiw yn fychan. Mae'r rhesymau dros eu rhannu nhw'n dair iaith heddiw yn bennaf yn wleidyddol, cymdeithasol a diwylliannol, yn hytrach nag yn ieithyddol. Mae gradd uchel ar gyd-ddealltwriaeth rhyngddynt, yn enwedig rhwng Bokmål Norwyeg a Daneg.

Maent yn cynnwys Llangenni, ger Crughywel a Llangeinon, Gwent ac efallai Treganna a Pontcanna yng Nghaerdydd (er mae rhai yn cysylltu rhain efo Canna)

Elusen Prydeinig yw Comic Relief. Fe'i sefydlwyd yn 1985 gan ysgrifennydd sgript comig Richard Curtis mewn ymateb i'r newyn yn Ethiopia. Cychwynodd gwaith yr elusen gydag adroddiad yn fyw o wersyll ffoaduriaid yn Sudan ar BBC 1 ym 1985. Syniad gweithiwr elusennol Jane Tewson oedd Comic relief a'r 'diwrnod trwyn coch'. Mae'r elusen yn codi llawer o arian drwy ddarlledu rhaglenni doniol sy'n cynnwys nifer o pobl enwog yn creu sbort, mewn ymgais i godi arian ar gyfer elusennau Gwledydd Prydain ac yn bennaf - Affrica.

Ffilm gomedi Americanaidd o 1998 yw The Big Lebowski a ysgrifennwyd a chyfarwyddwyd gan Joel a Ethan Coen. Mae'n serennu Jeff Bridges, John Goodman, Steve Buscemi, Philip Seymour Hoffman, David Huddleston, Julianne Moore, Tara Reid, John Turturro, a Sam Elliott.

Yn ôl yn Ffrainc fe ymgeisiodd am swydd gyda'r cynhyrchydd ffilm Jean Renoir ac fe gafodd rhannau actio mewn dwy ffilm gan ennill profiad gwerthfawr o fod o flaen y camera. Fe weithiodd hefyd ar gyfer y Blaid Gomiwnyddol am ffilm ar y 200 prif deulu (yn cynnwys ei deulu ei hun) oedd yn rheoli Ffrainc. Yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen fe weithiodd ar ffilm i gefnogi'r ochr weriniaethol.
Mae gan Iwerddon nifer o ynysoedd, yn enwedig oddi ar yr arfordir gorllewinol. Y fwyaf o'r ynysoedd hyn yw Ynys Achill; mae Ynysoedd Arann hefyd yn nodedig. Ymhlith yr ynysoedd eraill mae Ynysoedd Blasket, Ynys Rathlin ac Ynys Toraigh.

Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw '. Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef '.

Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.

Hen enw Adpar oedd Trefhedyn ac roedd yn un o hen fwrdeistrefi Sir Aberteifi. Mae gan Adpar ei le yn hanes Cymru a llenyddiaeth Gymraeg fel cartref i'r argraffwasg barhaol gyntaf yng Nghymru a sefydlwyd yno yn 1718 gan Isaac Carter (m. 1741). Cyhoeddodd Carter ddau bamffledyn, 'Cân o Senn i’w hen Feistr Tobacco' gan Alban Thomas a 'Cân ar Fesur Triban ynghylch Cydwybod a’i Chynheddfau' gan awdur anhysbys yn 1719. Parhaodd y wasg hyd tua 1725 pan gafodd ei symud i dref Caerfyrddin.

Bae yn Sianel San Siôr yng ngorllewin Cymru yw Bae Ceredigion. Mae'r siroedd Gwynedd, Ceredigion a gogledd Sir Benfro yn ffinio â Bae Ceredigion. Gorwedd Penrhyn Llŷn i'r gogledd. Ceir tir amaeth da ar lannau'r bae.

Daeargryn ar raddfa 5.4 Mw a darodd sir Yingjiang yn nhalaith Yunnan, Gweriniaeth Pobl Tsieina, am 12:58 amser lleol ar 10 Mawrth 2011 oedd daeargryn Yunnan 2011. Bu farw 26 o bobl.

Cododd ymryson arall yn 2007, pan ddatganodd y prif weinidog, Gordon Brown, ei fwriad i gael gwared ar y bandiau yn nhreth enillion cyfalaf, gan greu treth gwastad o 18% ar yr elw o fuddsoddiadau. Byddai hyn yn cynnwys yr elw ar werthu ail gartref, roedd y treth ar hyn yn 40% gynt.

Mae nifer o brosiectau - y Grŵp Europeana - sy'n cyfrannu atebion technoleg a chynnwys i Europeana. Mae y prosiectau hyn yn cael eu rhedeg gan sefydliadau treftadaeth diwylliannol gwahanol, ac maent yn rhan-ariannu gan y Comisiwn Ewropeaidd ar raglen raglen eContentplus eContentplus a Gwybodaeth a Rhaglen Cefnogi Technolegau Polisi Cyfathrebu.

Mae cylchgronau'n gallu rhoi'r cyfle i ddysgwyr i ddilyn materion cyfoes. Yn y Gymraeg, nid oedd ond un cylchgrawn dysgwr yn 2013: Lingo Newydd, ac mae e'n cefnogi bob lefel dysgu trwy ysgrifennu pob erthygl ar lefel mynediad (mewn glas), ar lefel sylfaen (gwyrdd) ac ar y lefel uchaf (coch).

Mae'n blanhigyn anarferol iawn ac mae'n tyfu ar lannau llynnoedd a phyllau, mewn ffosydd a gwlyptiroedd, mewn clai gwlyb neu dywod cleiog. Gall dyfu mewn dŵr hyd at ddyfnder o 30 cm (12 mod).

Lucius Tarquinius Superbus (teyrnasodd c. 534 CC - 509 CC, bu farw 496 CC) oedd brenin olaf Rhufain yn ôl yr hanes traddodiadol. Ef oedd yr olaf o'r tri brenin Etrwscaidd a deyrnasodd ar Rufain.

Nofel ar gyfer plant a'r arddegau gan Elgan Philip Davies yw Steddfod Syr. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.