Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Чачты боёо үчүн өсүмдүк боёкторун — хна, басма, көк жаңгактын, пияздын кабыгын колдонуу керек. Химиялык боёктордон Гамма, Риолдун зыяны аз. Каш, кирпиктерди түшүрбөй сактоо үчүн щётканы кастор майына (бир нече тамчы А витаминин кошуп койгон оң) малып, көз сурмасын жеңил массаж жасоо сунуш кылынат. Майды көзгө түшүрбөй, өтө этият жасаган оң. Күн карама, вазелин, зайтун майы да кирпикти жумшартып, өстүрөт. Боёлгон каш, кирпикти түн ичинде жууп салуу керек. Ушул учурда суу менен самындап жууган жарабайт, себеби көздүн тегереги кургап, бырыш түшүп кетет. Ошондуктан өсүмдүк майы, майлуу бет май же жылуу суу менен тазалайт.

Чоң Татарка — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Чарыш дарыясынын сол жээгинен 446 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.

Калкы - 158 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 084. Муниципалитеттин башчысы — Зибиле Функ.

Пегесторф (нем. Pegestorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хольцминден районуна кирет.

Окоп – аскер адамын (бир кишилик) же өздүк аскер бөлүгүн, аскер техникасын душмандын чабуулу же аткылоосунан коргоп, анын мизин кайтаруу үчүн атайын казылган орун (чуңкур). Негизинен окоптор ок атуучу кумдардын түрүнө (мисалы, пулемёттук же артиллериялык) ылайык казылат. Ич жагынан окоптун кырына (бруствер) үйүлгөн топурак барбет, ал эми ок атууга ылайыкталган тешик амбразура деп аталат. Бир кишилик окоптордун бийиктиги 0,5 мден жогору болуп, бири-бирине траншея жана байланып жолдору аркылуу туташтырылышы мүмкүн. Ок атуучу оор техникалар үчүн терең чуңкурлар казылып, үстү жашырылып жабылат.

Бирден - бирден кармады (Сагымбай Орозбаков, 2. 221),— деп Акылай баш болгон кыздар өзүлөрүнө күйөө тандашат. Саякбай Карала уулунун айтуусунда Карачтын кызы Көрпаян өзүнүн каалоосу боюнча Бакайды тандап барат.

Калкы - 8069 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 82 119. Муниципалитеттин башчысы — Хуго Шрайбер.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь бастауынан Кондома дарыясын кошпогондо, Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.

П. эпикалык чыгармада абстракттуу көрүнүштөр аркылуу берилбестен, көпчүлүк учурда коңкреттүү сүрөттөлүп жаткан каармандын образына ылайык келүүчү предметтер менен салыштырылат:
Мезозой заманы (эратемасы), мезозой (мезо… жана грекче zōе – тиричилик) – стратиграфиялык шкаланын палеозой менен кайнозой аралыгындагы системалардын тобу (эратемасы) жана Жердин геологиялык тарыхындагы ага туура келген заман. Мезозой заманы (эратемасы)мындан 230 млн жыл мурда башталып, узактыгы 163 млн жылга созулган. Терминди англиялык геолог Ж. Филлипс 1841-жылы киргизген. Өз ичинен триас, юра, бор мезгилдеринен турат. Океан ойдуңдары (Тынч океандан башка), азыркы материктердин алган орду. Мезозой заманында (эратемасында) пайда болгон. Бул заманда ургаалдуу бүктөлүүлөр, тоо пайда болуу жана магматизм процесстери жүргөн. Өсүмдүктөрдөн папоротниктер, жылаңач уруктуулар дүркүрөп өскөн. Жабык уруктуулар пайда боло баштаган. Жаныбарлардан сойлоп жүрүүчүлөр өкүм сүргөн. Кийинчерээк сүт эмүүчүлөр, куштар келип чыккан. Күрөң жана таш көмүр, нефть менен газ, темир, боксит, таш туз кендери чөкмөгө айланган. Тынч океандын бүктөлүү аймактарындагы интрузиялар менен алтын, күмүш, жез, коргошун, цинк, калай кендери тыгыз байланышкан.

Аба согушу – эл аралык укукта согушуп жаткан тараптардын каалагандай учуучу аппараттардын жардамы менен аба мейкиндигинде согуш аракеттерин жүргүзүүлөрү. Согушуп жаткан өлкөлөрдүн аскердик авиациясынын курамына кирген, айырмалап таануучу белгилери бар, баардык аба кемелеринин экипаждары аба согушунун катышуучулары болуп эсептелишет. Аларга согушуп жаткан мамлекеттердин юрисдикциясынын чектеринде аскердик кылып кайра жабдылган жарандык авиациянын экипаждары да кирет. Согушуп жаткан өлкөлөрдүн эвакуациялоочу жана дарылоочу санитардык учактарынын, госпиталдык аба кемелеринин жана улуттук Кызыл Крест жана Кызыл Жарым Ай коомдорунун аба кемелери аба согушунун катышуучуларына жатпайт. Аба согушуна ар кандай аскердик аракеттер театрындагы согуштук аракеттерге колдонулуучу жалпы эрежелерди белгилеген согуштук мыйзамдар жана салттар таралат.

“Бир жылы – дейт, акын өзүнүн бир эскермесинде, - Тезек Муңайтпас уулу дегенден он сом алып, убактысында таап бере албагандыгым үчүн төрт жыл дегенде бир ат, бир өгүз, отуз сом акча менен араң кутулдум. Бул жалаң Токтораалынын турмушундагы көрүнүш эмес, ошол мезгилде кедей – кембагалдарды зарлантып, жокчулуктун торуна бекем чырмаган адилетсиз эзүүнүн бир жолу эле. Эзүүчү таптар “сүткө берген” акчалары аркылуу “кедейди мал кылып күтүп алууга” аракеттенишкен. Октябрь революциясынан кийин гана Токтораалы оор эзүүдөн кутулуп, жыргалдуу турмуштун үзүрүн көрүүгө жетишти. Коллоктивдештирүү мезгилинде, кулактарды тап катары жоюуда Токтораалы Талканбаев учурдагы милдеттерди түшүндүрүп, социалисттик курулушту курууда активдүү күрөшсө, согушка чейинки беш жылдыктарда жана Ата Мекендик согуш мезгилинде өз көркөм сөзү менен совет элин жаңы жеңиштерге шыктандырды.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Ч.Нусуповдун адабий ишмердүүлүгү 1975-жылы республикалык басмасөздө жана журналдарда чыгармалары жарыялануу менен башталган. Орус тилинде жазат.
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.

Чачтын кескин суюлушу же баштын айрым жеринин (же бүтүндөй) такырланышы. Кары кишилерде Чачтын түшүүсү алардын жаш өзгөчөлүгүнө жараша теринин өзгөрүлүшүнө байланыштуу жана чачтын агаруусу сыяктуу эле физиологиялык көрүнүш. Эрте Чачтын түшүүсү бардык эле курактагы адамдарда кезигет. Ал өзгөчө ден соолуктун бузулушуна байланыштуу болот. Мында чач, каш, кирпик, сакал, мурут жана колтук жүндөрү түшөт. Мындай Чачтын түшүүгө негизинен себорея оорусу себеп болот. Өзгөчө балдарда айрым жугуштуу оорулардан (сасык тумоо, безгек, дизентерия жана башкалар) кийин, витамин жетишсиздигинде (өзгөчө А, С, В1, В6), ичеги-карын, боор, калкан бездин, нерв системасынын өнөкөт ооруларында байкалат. Өтө чарчоодо, уйку качууда, окуучуларда экзамен учурунда чач күчөп түшөт. Аялдарда чачты катуу тартып байлаганда, чачты асемдеп тараганда чач көбүрөөк түшөт. Эркектерде эрте Чачтын түшүүсү көп байкалат, адегенде маңдай жана төбө чачы, кийинчерээк чачынын баары түшөт. Мындай Чачтын түшүүсү көбүнчө бир туугандарда байкалат жана баш терисинин тукум куума өзгөчөлүгүнө (калыңдыгы, кан менен камсыз болушу) байланыштуу болот. Айрым учурда чач тегерек болуп такырайып түшөт. Ага нерв, эндокрин системасынын бузулушу, организмдин жалпы уулануусу (тиштин чириши, тонзиллит, гайморит жана башкалар өнөкөт инфекциядан) себеп болот. Анда капысынан 15—20 тыйындын көлөмүндөй тегерек так байкалат. Такыр жер улам чоңоёт. Айрым учурда чачтын баары түшүп, баш бүт такыраят. Оорунун мындай формасы өнөкөт түрүндө өтөт жана оңой менен айыкпайт. Айрым учурда дарыны узакка пайдалануудан, чачты туура эмес күтүүдөн да чач түшөт.

Мидуэй атоллу Тынч океандын борбордук бөлүгүндө, Гавайи аралынан түндүк-батышта жайгашкан. Аянты 6,2 км2. Атоллго Чыгыш жана Кумдуу аралы да кирет. Мидуэй атоллун 1859-жылы америкалык. капитан Брукс ачкан. 1867-жылдан АКШнын ээлиги. АКШнын аскер-деңиз күчтөрүнүн командачылыгы атоллду Мидуэй («жолдор ортосу») деп атаган. Калифорниядан Японияга кеткен жолдун ортосунда. 1903-жылы трансокеан кабель байланыш станциясы, 1935-жылы «Панам эруэйз» аэродрому курулган. 1941-жылдан 1993-жылга чейин АКШнын аскер-деңиз базасы болгон. 1942-жылы атоллдо айыгышкан катуу согуш болуп, анда Япония флотуталкаланган. 1996–2001-жылдары туристтер келип турушкан. Учурда АКШнын улуттук коругу.

Калкы - 1089 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 80 116. Муниципалитеттин башчысы — Моника Целлер.

Бад-Шуссенрид (нем. Bad Schussenried) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Тюбинген административдик округуна карайт. Биберах районуна кирет.

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

ГЕРШЕЛЬ Уильям (Фридрих Вильгельм) (1738-1822), англиялык астроном, жылдыз астрономиясынын негиздөөчүсү, Петербург ИА ардактуу мүчөсү (1789).
Саясий системанын типологиясында бир нече ыкмалар бар. Таптык мамилелердин көз карашы боюнча кул ээлөөчүлүк, феодалдык, буржуазиялык, социалисттик, өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдөн – саясий системаларынан айырмаланышат. Эгерде типологиянын негизинде саясий режим коюлса демократтык, тоталитардык, авторитардык жана начар өнүккөн саясий системаларды айырмалашат. ХХ к. экинчи жарымы көп өлкөлөрдүн Саясий системанын айтуусунда интенсивдүү эволюциялык жана революциячыл процесстер менен мүнөздөлөт.

Көк-Сай молибден кени Ысык-Көл облусунун Ак-Суу районунда, Жыргалаң суусунун оң куймасы Көксай суусунун сол жээгинде, деңиз деңгээлинен 3150 м бийиктикте. 1950–54-ж. издөө иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы каледондун боз граниттер, кызгылт аплит сымал граниттер жана аплиттерден түзүлгөн. Чачыранды молибден–порфир рудалануусу калыңдыгы 1–10 см тик жантайган кварц тарамдар менен байланышкан. Руда тарамдарынын топтолушу штокверкти түзөт. Штокверктин аянты 450250 м. Жантаюусу боюнча узундугу 500 м. Негизги руда минералдар: молибденит, пирит. Молибдендин орточо өлчөмү 0,05%. Руданын болжол ресурсу 135000 миң т, молибдендики – 67500 т.

Ронсон Адельдин алгачкы 19 (кырг. 19 (он тогуз)) альбомунун "Cold Shoulder" (кырг. "Көңүлсүз кабыл алуу") синглинин продюсери болгон. Эми Уайнхаустун "Back to Black" (кырг. "Карага кайтуу") альбомунун продюсери болуп ал көпчүлүккө таанылып "Rehab" (кырг. "Калыбына келтирүү") сингли үчүн "Грэмми" сыйлыгынын "Жылдын эң мыкты продюсери", "Эң мыкты поп-музыкалык заманбап альбом" жана "Жылдын эң мыкты үн жазуусу" номинацияларына ээ болгон. Ронсон "Жылдын эң мыкты үн жазуусу" номинациясына эки жолу ээ болгон – 2008-жылы продюсер катары, ал эми 2016-жылы ырчы катары. Британиянын заманбап маданиятынын эң ийгиликтүү музыканты Ронсон, 2017-жылы Debrett's компаниянын "Британиянын эң таасирдүү инсандары" тизмесинде жайгашкан.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.

Почитанка — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Яядарыясынын оң жээгинен 187 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.

Мында органдарды каптаган чел кабык (ич чели, өпкө чели жана башкалар) бүтүн бойдон болот. Чуркунун тубаса жана кийин пайда болгон түрү бар. Ал жайгашкан жерине жараша чурай, мээ, көкүрөк, сан, киндик, курсак Чуркусу болуп бөлүнөт. Ичеги, киндик, калта, жука чурай Чуркулары көп кездешет.

Калкы - 421 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 043. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Хессе.

Эгерде төмөндөгү тизмеден кайсы бир булак өзүнүн барктуулугу менен кокус сизди шектендирген болсо (же Сиз барктуураак булакты билсеңиз), андай шилтемелерди коркпостон өчүрүп, ордун алмаштыра бериңиз. Мында ишенүүгө топтолук мүмкүн болгон булактар гана болуусу абзел.
3-Кукруй — Орусиядагы дарыя. Башкыртстан Республикасы, Оренбург облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Ик дарыясынын сол жээгинен 165 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.

Полимерлер (гр. Polymeres – көп бөлүктөрдөн турган, көп түрдүү) – макромолекулалары n санда кайталануучу мономердик калдыктар тизмегинен турган ири мол., массалуу (бир нече миңден млнго чейин) химимялык бирикмелер. Макромол. кирүүчү атом же атомдор топтору бири-бири менен негизги же координациялык валенттик күчтөр менен байланышкан. П. табигый (белоктор, нуклеин к-талары, табигый чайырлар) жана синтездик (полиэтилен, полипропилен, фенол-формальдегид чайырлары жана башка) болуп бөлүнөт. П. макромолекулалары мономердин бирдей калдыктарынын тизмегинен турса, гомополимерлер мисалы, поливинилхлорид, поликапроамид, полибутадиен, целлюлоза жана башка, ал эми түрдүү мономерлер калдыгынын тизмегинен турса, сополимерлер, мисалы, бутадиен-стирол каучугу, стирол-дивинил деп аталат. Алар негизги полимердик чынжыр тизмегинин курамына жараша гомотизмектүү (бирдей атомдон турган) жана гетеротизмектүү (түрдүү элемент атомунан турган) болуп бөлүнөт. Гомотизмектүү П. карботизмектүү П. көп таралган. Макромол-да углеводороддук топ менен бирге органикалык эмес элементтер атомдору да болсо, анда алар элементорганикалык П. деп аталат. П. касиеттери алардын химимялык курамы, мол. массасы, тармакталуу дражасы, макромол-нын ийилгичтиги ж.б. негизги мүнөздөмөлөрүнө байланыштуу. Табигый П. түрдүү организм клеткаларындагы биосинтез процессинде пайда болот. Синтездик П. полимерлешүү жана поликонденсация реакциялары менен алынат. П. механикалык бышыктыгы, ийилгичтиги, электр өткөрбөөчү жана башка баалуу касиеттерине байланыштуу ө. ж-дын түрдүү тармактарында жана үй-тиричилигинде кеңири колдонулат.

Нила — Орусиядагы дарыя. Свердлов облысы, Башкырт Республикасы, Челябинск облусужер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери - Катав дарыясынын сол жээгинен 60 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 32 км.

Темир Усуп уулу, Темир Молдо (туулган жылы белгисиз, азыркы Ысык-Көл району, Корумду айылы – 1916, Жети-Өгүздүн сыртындагы Тарагай деген жер) – алгачкы кыргыз агартуучусу (орусча окуган), саякатчы, улама. Күнгөйдө элди отурукташтырууга активдүү катышкан, дыйканчылыкка өтүүнү уюштурган. Алматыдагы (Верный) орустузем мектебин бүтүргөн сон, Ысык-Көл уездинде котормочу болуп иштеген. 20-кылымдын башында энтомолог Е. С. Рюкбейл, караколдук мугалим A. А. Куценколорду коштоп, Тескей Ала-Тоо, Ички жана Борбордук Теңир-Тоо, кийинчерээк орус жана чет элдик экспедициялар менен Кашкар, Чыгыш Тенир-Тоо аймактарын кыдырган. 1900-ж. Д. Алмаши жетектеген мажар (венгр) экспедициясына Каракол, Жыргалаң, Каркыра өрөөндөрүн көргөзүп, аларга кыргыз тилин үйрөткөн.

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Сагындык Өмүрбаев (Кочкор районунун Ак-Кудук айылында 1930-жылы туулган – 1999) – жазуучу. Кыргыз. эл жазуучусу (1991). 1951-ж. КМПИнин тил, адабият факультетин бүткөн. Чыг-лыгын 1948-ж. ыр жазуудан баштаган. Чакан аңгеме, түрмөк ырлары респ. газета-журналдарга, жыйнактарга чыккан. Алгачкы ыр китептери «Тынчтык нуру» (1954), «Айна» (1957) Ата Мекен, тынчтык ж-дө. Андан кийин ар жанрда ондогон китептери (ыр, аңгеме, очерк, публицистика, повесть, көп котормолору өз-өзүнчө жыйнак болуп чыккан. Өзгөчө, эл башына келген эки кыйын кезеңди – 1916-жылдагы Үркүндү, 1941–45-жылдардагы согуш коогалаңын баяндаган «Бороондуу күндөр», «Телегей» романдары м-н Ө. журтчулукка кара сөз чебери катары таанылган. Ө. прозаларында сюжетти кызыктуу куруп, образдарды таасын ачып, мүнөздөрдүн жеке сапаттарын соц. фондо чагылдырат. Ушул маанайдагы анын ар кыл тема, ар кыл мезгил, түркүн окуяны камтыган жети романы бар: «Бороондуу күндөр» (1963), “Телегей» (1965), «Көк жайык» (1978), «Өзгөргөн өрөөн» (1982), «Өрттүү кечүү» (1984), «Жер эне» (1986), «Кер өзөн» (1989). Көпчүлүк романдары орус ж. б. тилдерге которулган. Ал К. Чуковский, С. Михалков, Гамзат Цадаса, Г. Гулям, И. Попов ж. б. чыгармаларды кыргыз тилине которгон. Өндүрүштүк тема согуштан кийинки совет адабиятындагы магистралдык темалардан болгон. Соц Эмгектин Баатыры, чабан аял Телегей Сагымбаеванын турмушунан алып жазылган Ө-дин “Телегей” романы ушул темада жазылган кыргыз прозаларынын катарында алдыңкы, көрүнүктүү орундардын биринде турат. Романда жазуучу негизги көңүлүн башкы каармандын психологиясын, татаал адамдык тагдырын ачып берүүгө бурат. “Ураандуулук”, “плакаттуулук” анча сезилбейт. Анын ордуна психологиялык башталмалар көбүрөөк байкалат. Телегей “Эмгек баатыры” ардак наамына оңой-олтоң эле жетише койбойт. Ал өз башынан бир топ катаал турмушту кечирет. Мына ошол процесстердин бардыгы романда таасирдүү, көркөм чагылдырылган. Ө-дин “Бороондуу күндөр” романында согуш мезгилиндеги бир өрөөндүн элинин турмушу сүрөттөлөт. Эркектердин баары майданга кетип, айылда карыган чал-кемпирлер, аялдар, жаш балдар калган кезде согушка барбай жашырынып жүргөн Карач, Дербиш, Чомор, Даки, Тынай өздөрүнчө уюшуп алышып, коомдук мүлккө кол салып, бир айыл элди, кала берсе районду бушайман кылышат. Качан гана Бердиш майдандан келип, колхоздун башкармалыгына көтөрүлгөндөн тартып, качкындар жеңилишке мажбур болушат. Романда катышкан каармандардын образдары типтүүлүк даражасына көтөрүлүп, мүнөздөрү ачылган “Өзгөргөн өрөөн” романында жазуучу башкы каарманы Адыл Акбаевдин прототиби катары Социалисттик Эмгектин Баатыры К. Акназаровду алган. Жазуучу бул эмгекчил, ишмер адамдын турмуш жолуна, мыкты сапаттарына таянып, тарбиялык-таасирдүүлүк мааниси жогорку образды түзгөн. А түгүл айрым учурларда негизги сюжеттик канвадан четтеп, “жайылып” кеткен эпизоддор да кызыктуу, ширелүү тил м-н жазылгандыктан, окурмандардын кызыгуусун жандырат.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:
Окуя түшүнүгү Ыктымалдуулук теориясында - алгачкы жана ажырагыс түшүнүк. Окуя деп ар кандай кубулуштарды түшүнсө болот. Мис., тыйынды бир жолу көкөлөтүп ыргытканда ал герб же цифра жагынан түшүшү мүмкүн. Бирок тыйындын кайсы тарабынан түшүшүнө кызыкпастан, ошол натыйжанын биринин болушуна же болбошуна кызыксак, анда ал окуя түшүнүгүн берет. Бардык окуялар шексиз (мис., тыйынды ыргытканда же герб, же цифра жагынан түшүшү), кокус (мис., тыйынды бир эле ыргытканда герб жагынан түшүшү) жана мүмкүн эмес (мис., бир айда 36 күн болот деп эсептелиши) окуя болуп бөлүнөт. Ыктымалдуулук теориясы чектүү теоремалар жана кокус процесстер теориялары менен тыгыз байланышта. Ыктымалдуулук теориясында кокус чоңдук, математикалык күтүү, дисперсия, корреляция, ыктымалдуулукка тыгыздыгы, пределдик теорема, Бернулли теоремасы, Лаплас теоремасы, бөлүштүрүү, нормалдуу бөлүштүрүү, Марков процесси, стационардуу кокус процесси ж. б. түшүнүктөр көп колдонулат, к. Математикалык статистика.

Калкы - 909 киши(2013-ж.). . Аянты - 27,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 12 0 69 680. Муниципалитеттин башчысы — Теодор Чурш.

Темир жол станциясы– поезддер келип токтоочу жана аларды кайра жөнөтүүчү ишкана (анда өзүнчө пункт, имарат бар); үчтөн көп темир жол линиялары кезигишкен темир жол түйүндөрүндө техникалык жактан байланыштуу башкы, бириктирме, айланып өтмө жана подъезддик жолдордон турган темир жол станциялары түзүлөт. Ири темир жол түйүндөрүндө негизинен депо, ремонттоочу ишкана, жүк жана жүргүнчү ташуучу участкалык сорттогуч темир жол станциялары бар.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.

Ага бир бүтүн кылып окшош бөрктүү кыюусу менен ак калпак тигилет. Жылкычынын кементайы аттанып- түшүүгө элпек тизе- шыйрактарды жабууга этек-жеңи кең жаан өтпөгөндөй кийизден жасалат. Койчулардын кементайынын жылкычылардын кементайынын айырмасы бешмант өңдүү болуп , тоо- таштарда , адыр- белестерде жөө жүрүүгө шартташат.

Автохтондор (авто… жана гр. chthon – жер) - эволюция процессинде башка жактан келбей ушул эле чөйрөдө жаралып, азыркы мезгилде да ушул эле жерде жашаган организмдер түрү - аборигендер. Мисалы, Сары-Челектеги Семенов ак карагайы, Фергана кырка тоосундагы жаңгак, жапайы алма, алыча ж. б. Алар ушул жерлердин фаунасы менен флорасынын байыркы ядросун түзөт.
Лактация— аялдардын жана сүт эмүүчү айбандардын ургаачысынын бездериндеги сүттү пайда кылуу, топтоо жана бөлүп чыгаруу процесси. Лактация татаал нейрогумордук процесс болуп эсептелет. Аны жөнгө салууда негизги роль гипоталамус жана гипофизге тиешелүү. Лактация төрөттөн кийин башталат. Ал маммогенез (эмчек безинин жетилүүсү), лактогенез (сүттүн пайда болушу жана бөлүнүп чыгуусу) стадиясынан турат. Маммогенез бойго бүткөндөн 2—3 айдан кийин башталып, бездин сүт жаратуучу клеткалары көбөйөт, эмчектин үрпү чоңоёт. Лактогенез учурунда эмчек альвеолаларынын (сүт жыйыла турган баштыкча) эпителий клеткаларында сүттүн составында глюкоза, нейтралдуу май жана май кислоталары, витаминдер жана башка органикалык заттар синтезделип акырындык менен топтоло баштайт. Аялдар төрөгөн күнү эмчектен бир нече тамчы ууз чыгат. 4—5 күндө эмчек сүтү акырындык менен көбөйөт да, 8—9 жумадан кийин өзүнүн эң жогорку деңгээлине (суткасына 1 —1,5 л) жетет. Эмчек сүтү-баланын негизги тамагы; сүт канчалык коюу болсо, ал ошончолук жагымдуу. Бала эмизген энелер аш болумдуу тамак ичүүгө (орто эсеп менен суткасына 110—130 г белок, 100—130 г май, 450—500 г углевод, 3,5 мг Вг, 25 мг Р, 4 мг Вб, 100 —120 мг С витаминдерин кабыл алууга) тийиш. Ошондой эле суюктукту, сүттү, сүт азыктарын (быштак жана башкалар) көбүрөөк колдонуу пайдалуу. Лактация аялдын дене түзүлүшүнүн өзгөчөлүтүнө, нерв системасынын туруктуулугуна, мүнөзүнө, төрөттөн кийинки ден соолугуна, анын туура режимде тамактануусуна, баланы режим менен эмизүүсүнө байланыштуу болот. Кээ бир энелердин эмчегинен төрөттөн кийин сүт такыр чыкпайт (агалактия), айрымдарыныкынан сүт аз чыгат (гипогалактия), кээ бир аялдарда сүттүү болот (гиперлактия). Агалактия абдан сейрек учурайт, ал негизинен эмчек безинин жетилбей калышынан, эндокриндик, кээде психикалык бузулуулардан болот. Гипогалактия эмчек безинин начарлыгына же эмчектин үрпүнүн жакшы өспөгөнүнө, баланын эмчек сорбогондугуна, сүттүн пайда болушуна катышкан гормондордун жетишсиздигине, ооруга (кант диабети, мастит, рак, нефрит жана башкалар) байланыштуу болот.

Жоопкер – сотто каралуучу жарандык иштин же арбитраждык сотто карала турган экономикалык талаш-тартыштын бир тарабы. Ж. көрсөтүлгөн доо талабына байланыштуу сот ишине тартылат. Жеке жак да, юридикалык жак да Ж. болушу мүмкүн.

Экспорттун 1/ ин нефть продуктулары түзөт; ошондой эле сыртка машина жана жабдуулар, тамакаш, химия, жеңил өнөр жай продукциялары, жыгач жана андан жасалган буюмдар чыгарылат. Сырттан нефть жана нефть продуктулары, минералдык сырьё, машина куруу, химия жана жеңил өнөр жай продукцияларын сатып алат. Ири соода шериктери: Россия, Латвия, Германия, Польша, Эстония, Улуу Британия, Нидерланд. Билим берүү. Билим берүү системасы мектепке чейинки тарбиялоону, 4 жылдык башталгыч, 6 жылдык базалык (толук эмес орто мектеп), 2 жылдык толук, орто, кесиптик орто (3 жылдык – кесип алуу үчүн, 4 жылдык толук орто билим жана квалификация алуу үчүн) жана жогорку билим берүүнү камтыйт. Окутуу мамлекеттик мекемелерде акысыз. Калктын сабаттуулугу 99,7%ти (15 жаштан жогору) түзөт. 48 ЖОЖ (анын ичинде 31 мамлекет, 17 менчик) жана илимий мекемелери, Л. ИА, ири музейлери (улуттук, янтарь жана башка) китепканалары бар.
Буртаковка — Башкыртстандын Мечетлин районундагы айыл, Алегаз айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 241 киши. Почта индекси — 452558, ОКАТО коду — 80242805004.

Салыштырма баа - ар бир мезгилдеги өндүрүш көлөмүн, товар жүгүртүүнү жана башка экон. көрсөткүчтөрдү акчалай салыштыруу үчүн шарттуу түрдө база катары алынган (белгилүү бир жылда) баа.

Калкы - 1364 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 54 073. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Эксле.

Калкы - 23 762 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 55,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 73 076. Мэр — Йөрг Райхль.

К. окуясынын «Манас» эпосунан орун алышынын мезгили, себептери, «Көзкаман» деген ысымдын келип чыгышы жөнүндө окумуштуулар арасында ар кандай пикирлер бар.

Затаевич, Александр Викторович (1869-1936) белгилүү музыка изилдөөчү, этнограф жана композитор. Кыргыз АССР Эл агартуу Комиссариатынын чакыруусу боюнча Кыргызстанга 1928-ж. келип, бир катар кыргыз акындарынын жана музыка чеберлеринин ыр-күүлөрүн жазып алып, анын жыйынтыгында «Кыргыздын аспаптык 250 күүсү жана обондору» аттуу китебин жазган. 1936-ж. 170 обон- күү жазып, айрымдарын фортепьяно үчүн кайра иштеп чыккан. А.В.Затаевич кыргыз, казак, уйгур, татар, дунган жана башка элдердин музыкасын жыйнап нотага түшүргөн. Кыргыз музыкасынын теориялык жана тарыхый маселелеринин чечилишине зор үлүш кошуп, профессионалдык музыканын өнүгүшүнө өзгөчө салым киргизген. Кыргыз элинин этностук тарыхындагы, маданиятын иликтөөдөгү музыканын ролу жөнүндө жүйөлүү пикирлери бар.

Котылья — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Пелым дарыясынын сол жээгинен 261 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.

Оман, Оман Султандыгы (Уман султандыгы) – Түштүк-Батыш Азиядагы мамлекет. Араб жарым аралынын Түштүк-чыгышынан орун алган. Түндүк-чыгышынан Оман булуңу, түштүк-чыгышынан Араб деңизи менен чулганат. Аянты БУУнун маалыматы боюнча 309,5 миң км2 (батыш чек арасы чөл аркылуу өтүп, так жүргүзүлгөн эмес). Калкы 2,6 млн (2011); негизинен арабдар (90%), ошондой эле индейлер, пакистандыктар, бангладештиктер, шри-ланкалыктар жана Африка келгиндери жашайт. Орточо жыштыгы 1 км² жерге 14 киши. Калкынын жашынын Орточо узактыгы эркектериники – 70,2 жаш, аялдарыныкы – 73,2. Мамлекеттик тили – араб тили. Ислам динин тутат. Административдик-аймак жактан 4 губернаторлукка, 5 округга бөлүнөт. Борбору – Маскат шаары Шаар калкы 77,6%. Акча бирдиги – Оман риалы.

Кайрымдуу , изгилик (орус. добродетель) – адамдын аң сезимдүү түрдө жана дайыма жакшылык кылууга даярдыгы менен жөндөмдүүлүгүн мүнөздөөчү фундаменталдуу моралдык түшүнүк. Адамдык идеалды анын адеп-ахлактык жактан жетилгендиги менен ырастоочу инсандык ички касиеттердин жыйындысы.

Калкы - 1978 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 20,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 053. Мэр — Марио Хаскарл.

Носи-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хайпудырская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 43 км.
Чачты тез өстүрүү үчүн гигиеналык жана эстетикалык максатта кыркат, ал эми устара менен алуу аны өстүрбөйт. Чачты тармалдоонун алдында башты жууп, өтө кургай электе чачты пиво, лимондун ширеси же атайын суюктук менен нымдайт. Чачты тармалдоого кирпи деп аталган пластмасса бигудилер ыңгайлуу, ошондой эле электр жана ысык бигудини пайдаланууга болот. Бигудинин диаметри чачтын коюулугуна жараша тандалат. Мисалы, көкүл жасоо үчүн чоң диаметрлүү, желкедеги кыска чачка ичке бигуди туура. Фенди (үйлөтмө тармалдагыч) пайдалануу алда канча ыңгайлуу. Кургаган Чачты адегенде тарак, анан щётка менен тарап, каалагандай ороп жасоого болот. Азыраак лак сээп, катырып койсо жакшы. Чачты тармалдоодо кыпчуурду да (эки жумада бир жолу гана) пайдаланат. Ал өтө ысык болбоого тийиш. Тармал көпкө сакталыш үчүн кыпчуурга Чачты узагырак кармоо, ошондой эле химиялык жол менен тармалдоо керек. Химиялык тармалдоодо колдонулуучу тиогликоль кислотасы Ч-тын түзүлүшүн бузат. Кош бойлуулуктун акырында, этек кир учурунда химиялык тармалдоого жарабайт.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Көтөрүлүш мануфактура ээлеринин эмгек акыны жогорулатуудан баш тарткандыгынан 1831-ж. ноябрда башталган. Жумушчулар шаарды ээлегени менен Лионго келген (1831-ж. 1—3-дек.) аскерден жеңилген.1834-ж. 9-апрелдеги көтөрүлүштүн чыгышына жумушчу ассоциациядарына тыюу салынышы жанa 1834-ж. февралдагы иш таштоого катышкандарды жазалоо жөнүндөгү закон долбоорунун депутаттар палатасында бекитилиши себеп болгон.

Алташ — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кия дарыясынын жайылмасында жерге сиңип, агымын жоготот. Дарыянын узундугу - 15 км.

1946 (бир миң тогуз жүз кырк алтынчы) жыл — толук эмес жыл, Григорий календары боюнча шейшемби күнү башталат. Бул биздин замандын 1946, 2-миңжылдыктын 946, XX кылымдын 46-жылы.

Түрмөлөр – КРде өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы, ошондой эле өтө коркунучтуу өнөкөт жосуну үчүн соттолгондор кармала турган түзөтүү мекемесинин бир түрү.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Печора дарыясы Шердино айылындагы суу өлчөгөн посттон Уса дарыясынын куймасына чейин. Дарыянын айрыгы — Усага кошулган куймасына чейинки Печора куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Печора.

Эртеги эпикалык баатырларга чыгуучу кыздар белгилүү эрежелер боюнча өздөрүнүн тандоосу же каалоосу менен барышат. Алтай баатырдык эпосторунда мындай мотив айрыкча мааниге ээ. «Киндигибиз биздин бирге бүткөн, кирпигибиз биздин бирге ачылган», «Отум аны менен бирге күйгөн, орунум (төшөгүм) аны менен бирге салынган» деп баатырга турмушка чыгат. Кайсы гана элдин оозеки чыгармаларында болбосун эркин жар тандоо матриархаттык доордон келе жаткан мотив экендиги талашсыз. Бул эң эски мотив «Эр Төштүк» эпосунда да сакталып калган.
Унаа каражатын экипажы менен ижаралоо келишими – КР жарандык мыйзамдарында каралган ижарага алуу келишиминин өзгөчө түрү. Унаа каражатын экипажы менен ижаралоо (убактылуу ижарага алуу) келишими боюнча ижарага берүүчү ижарага алуучуга унаа каражатын акы үчүн убактылуу ээлик кылууга жана пайдаланууга берет жана аны башкаруу жана техникалык жабдуу боюнча (өз күчү менен) кызмат көрсөтөт.

"Каныкейдин Жомогу" —Саякбай Карала уулунун варианты боюнча жарык көргөн китепче (Фр., 1940). Басмага даярдаган Ы. Абдыракманов. Латын тамгасы менен басылган. 288 сап ыр. (к. "Семетейдин" сюжети).

Болбосо, кара ийректен кийин канат чийдин жээгин сарыдан берип, буюмдун четтигине кызыл-кара «бадамча оюмун» түшүрүп, анан «салбай оюмун», «табак оюмун», «омуртка оюмун» келтирүү салтка айланган. Мындай көрүнүш Нарын аймактарында кулач жаюуда. Мында оюм көчөттөрдүн ортолору омурткаланып, өз ара шуруланып, «тап бердирилип», төрт бурчтук, тумарчаланып, кошуу ( + ) белгиси өңдөнүп, «ала мончоктолуп» турат.

20–21-кылымдын чегинде Литва балетинин өнүгүшүнө В. Васильев, Б. Я. Эйфман, А. О. Ратманский, К. Симонов, А. Анастос салым кошту. Балет спектаклдери Каунас (1948-жылдан) жана Клайпеда (1989-жылдан) музыкалык театрларында жана Вильнюстагы менчик театрларда («Вильнюс балети», 1999; «Көркөм академиянын бий театры», 2000) коюлат. Балет искусствосуна Г. Сакалаускайте, Л. Ашкеловичюте, Р. Миндерис, В. Кужма, Й. Катакинас, П. Скирмантас, И. Валейкайте, И. Цибулските жана башкалар салым кошкон. Заманбап бий 1939-жылдан өнүгүүдө. 1969-ж. Каунаста «Соната» бий ансамбли, 1980-ж. «Аура» заманбап бий студиясы уюшулган. Ошондой эле бир нече бий коллективдери бар. Эл аралык «Жаңы балтика бийи» фестивалы өткөрүлүп турат.

Обо-Бел гипс кени Нарын районунда, Нарын шаарынан 20 км түштүк тарапта, Аламышык тоосунун түштүк этегинде. 1957–59-ж. изилденген. Кен аймагын палеоген-неогендин чөкмө тектери түзөт. Гипс катмары неогендин чопо катмарынын арасында жатат. Мында гипстин эки катмары бар. Астынкы катмар мала кызгылт гипстен туруп, калыңдыгы 5–12 м, узундугу 1 кмдей. Үстүнкү катмар кызгылтым ак гипстен түзүлүп, калыңдыгы 3,5–6,5 м. Узундугу 1,5 кмге созулат. Бул гипстер жакшы сайкалданат. Арасында кызгылтым селениттин жука катмарчасы учурайт. Запасы С2 категориясы боюнча 540 мин т. Көркөм-кооз буюмдарды жасоого сырье катары колдонсо болот. Бекемдиги жагынан курулуш гипс катары колдонууга жараксыз. Кыртышты гипстендирүүдө, цемент өндүрүүгө колдонсо болот.

Ал эки жарым жашка чыкканда апасы кайтыш болуп, үй-бүлөсү менен Кыргызстанга көчүп келишип, ошондон баштап Александрдын бардык жашоосу Кыргызстан менен байланышта болгон. Александр жаштайынан К.Жакыпов атындагы Пионерлер үйүндө музыкалык кружокко катышып, домбрада, балалайкада, баянда жана оркестрде ойногонго үйрөнгөн. 1961-жылы Республикалык эл чыгармачылык үйүндө баяндын курсун бүткөн. 1962-жылы армияда кызмат өтөп жүрүп, «369 Отдельного гвардейского полка» деген биринчи обонун чыгарган.
19-майда 1929-жылы, Балыкчы шаарында туулган. 1975–80-жылдары [[Кыргызстан[[ КП Нарын обкомунун I катчысы. 1959-жылдан КПСС мїчєсї. 1949-жылы Кыргызстан айыл чарба институтун бїткєн. 1949–60-жылдары айыл чарба министрлигинде улук зоотехник, комсомол уюмунун катчы¬сы, бєлїм начальниги, мал чарбасы боюнча Башкы башкарманын начальниги. 1960–63-жылдары Кыргызстан КП Тянь-Шань обкомунда айыл чарба бєлїмїнїн башчысы, Тянь-Шань облаткомунун тєрагасынын 1-орун басары, облустун єндїрїш жана айыл чарба продуктуларын даяр¬доо башкармасынын начальниги, 1963–65-жылдары Кыргызстан КП БКнын айыл чарба бєлїмїнїн башчысынын орун баса¬ры, КПСС БКнын Орто Азия бюросунун инспекто¬ру, 1965–67-жылдары Кыргыз ССР айыл чарба министринин 1-орун басары, 1967–71-жылдары КПСС БКда инструктор, 1971–75-жылдары Кыргызстан КП БКнын айыл чарба бєлїмїнїн башчысы, 1980–86-жылдары айыл чарба министри, 1986–89-жылдары Кыргыз ССР мамлекеттик агрардык єнєр жай комитетинин тєрагасынын орун басары - кадр жана сырткы байланыштар башкы башкармасынын начальниги болуп иштеген. 1979–84-жылдары СССР Жогорку Советинин, 1971–80, 1985–90-жылдары Кыргыз ССР Жогорку Советинин 3 жолку де¬путаты болгон. Эл достугу, 2 Эмгек Кызыл Туу, [[«Ардак белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган. СССРдин социалисттик айыл чарба отличниги, Кыргыз ССР айыл чарба отличниги болгон.

Бондорф (Шварцвальд) (нем. Bonndorf im Schwarzwald) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Вальдсхут районуна кирет.

Кыргыз Республикасынын адилет (юстиция) министрлиги Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинети 1991-жылдын 15-Чын Куранында чыккан жобонун негизинде түзүлгөн.

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Калкы - 1944 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 77 163. Муниципалитеттин башчысы — Херман Анзельштеттер.

Бул кошулмалар керектүү өлчөмдө аралаштырылып, белгилүү убакытка чейин атайын эмен челектерде сакталат. Даяр болгон тунма Ликер идиштерге куюлат.

Янбак — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Кирзин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 91 киши. Почта индекси — 452377, ОКАТО коду — 80234840005.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.

Риновирус ооруларын пайда кылган вирустар 50°ка чейинки ысыкта 2 саатка чейин сакталат. Ал жылдын бардык мезгилинде бирин-серин кездешет. Оорунун көбөйүшү кыш айларында көбүрөөк байкалат. Анын жашыруун мезгили 2—3 күнгө созулат. Оору сыркоологон кишинин тынчын кетирип, кыңкыстатып башталат. Оорулуунун температурасы калыбында болот же бир аз көтөрүлөт. Башы ооруйт, мурду бүтөт андан суюктук көп бөлүнүп чыгат, жөтөлөт. Риновирустарга жаңы төрөлгөн жана эмчектеги балдар өтө сезгич келишет. Ошондуктан бул жаштагыларда дарт оор өтөт, кабылдап кетиши (өпкө, ортоңку кулак сезгенет) мүмкүн.
Этектерин дээрлик корум таш, шагылдар ээлейт. Палеозойдун кум, акиташ, сланец тектеринен түзүлгөн. Мөңгүлүү (айрыкча Чоңкулун ашуусунун аймагы). Күнгөй беттери каксоо, жапыз, сейрек арча токойлор өсөт. Тескей беттеринде карагай токою кездешет. Ачык жайык жерлерине субальп жана альп шалбаа ландшафттары мүнөздүү. Жолдун татаалдыгынан табигый ландшафтына адамдын чарбачылык таасири анчалык тийген эмес.

Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.

Структуралисттик башка багыттардан изилдоо методунун так иштелген системасы аркылуу айырмаланат. Дескриптивдик тил илими амер. индеецтердин тилин изилдөөдөгү практикалык талаптан келип чыккан. Кийин англис, инди-европа, түрк жана семит тилдерин изилдоодо өзүнүн методунун практикалык багытын сактоо максатында тилди окутуунун методу менен тыгыз байланыш жасаган.

Мелдешти кандай уюштуруу керек - В. И. Лениндин 1917-ж. 25-28-декабрда жазган эмтеги. Ал 1929-ж. 20-январда «Правда» газетасына жарыяланган. Анда В. И. Ленин социалдык мелдешке теориялык жактан терең аныктама берип, эмгекчилерди жапырт мелдешке тартуу формасын жана милдетин көрсөткөн.

Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Көзкамандар — Манастын жакын тууганы Үсөндүн, анын балдарынын эпосто жалпы аталышы. Көзкамандар окуясы эпостун дээрлик бардык варианттарында кезиккен салттык туруктуу окуялардын бири. Бардык варианттарда окуянын сюжеттик өзөгү окшош болгону менен окуянын өнүгүшү, каармандардын ысымдары, саны ар башкача берилет. Сагымбай Орозбаковдо Орозду, Бай, Жакып, Үсөн төртөө Ногойдун балдары делип, кытай кыргызды туш-тушка таратканда Үсөн калмактардын арасында калат. Калмактан аял алып, балдары калмакча тарбияланат. Манас ата журтун душмандан бошотконун угуп, беш баласы менен көчүп келген Үсөнгө Манас мал-мүлк, жер бөлүп берет. К. Манаска тең тууганбыз дешип, амал менен көзүн тазалап, бийликке ээ болууну самай башташат. Саякбай Каралаевдин вариантында Көзкаман менен Көкчөкөз бир тууган делип, Желтийбес, Чаңдаяк, Орозон бешөө Эсенкандын тапшырмасы менен Манасты өлтүрүүгө атайын келишет. Ал эми Радлов жазып алган вариантта кызын Манаска калыңсыз берген Темирканга нааразы болгон вазири кыргыз менен калмактын ортосунда тыңчылык кылган Көзкаман менен Көкчөкөзгө уу берип Манасты өлтүрүүгө буйрук берет. «Мажму ат-таварихте» чыккынчы Тубайды Манасты өлтүрүүгө Жолой жиберет. К-дын Манаска каршы күрөшүндө айрыкча Көкчөкөз активдүү аракеттенет. Сагымбай Орозбаковдо да, Радлов жазып алган вариантта да Көкчөкөз Манасты атып жарадар кылат, Каныкейди зордук менен алам дейт. Чалгынга барып, Айканга Манастын келатканын кабарлап коюп, Манаска келип калмак бейкапар жатат дейт. Саякбай Каралаевдин вариантындада, Радлов жазып алган вариантта да Манаска ууну Көкчөкөз берет. Сагымбай Орозбаковдо Манастын келатканын уккан К. чатакташып, бычакташып өлүшөт. «Көзкамандарча бычакташкан» деген сөз эл оозунда ушундан калган делет. Ал эми Саякбай Каралаевдин вариантында Манасты өлтүрүп салдык деп, сүйүнүп кытайга кетип бараткан жолдо К. артынан кууп жеткен Бакай баш болгон кырк чоронун колунан өлөт (к. Манастын сюжети):

Жери тоолуу; эң бийик жери 3017 м (Эль-Ахдар массивиндеги Эш-Шам чокусу). Тоолор менен Оман булуңунун аралыгында кууш Эль-Батина ойдуңу жатат. Климаты тропиктик, ысык, кургак. Дүйнөдөгү эң ысык мамлекет. Январдын орточо температурасы 21°С, июлдуку 32°С. Жылдык жаан-чачыны 125 ммден 500 ммге чейин. Туруктуу дарыясы жок. Жарым чөл жана чөл өсүмдүктөрү өсөт. Тоолорунда саванна, жалбырагы күбүлмө тропик токою кездешет. Вази-Серин резерваты бар.

Посыръя — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Пелым дарыясынын сол жээгинен 593 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 87 км.

Кальбе (нем. Kalbe (Niedersachsen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.

Калкы - 715 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 0,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 035. Муниципалитеттин башчысы — Хинрих Рос.
«Манас» эпосунун советтик мезгилде изилдениши деген экинчи бөлүм түрколог П. А. Фалевдин 1922-ж. «Наука и просвещение» журналына жарыяланган «Кара кыргыздардын жомоктору кандай түзүлөт» деген макаласы жөнүндө учкай сөз кылуу менен башталат да, бул бөлүмдүн басымдуу бөлүгү М. О. Ауэзовдун «Манас» жөнүндөгү изилдөөлөрүнө арналган.

Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.

Калкы - 19 784 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 64,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 44 112. Мэр — Арно Шмидт.

Азыр Кара-Көл калаасында «Назик» чакан ишканасында узданат. Анда ак калпактын үлгүлөрүн жаратууда. Аны «кыз калпагы», «жаштар калпагы», «карыялар калпагы» өңдүүлөргө бөлүп узданат. Эркин саймачылыгында «кыял оюмунун», «мүйүз оюмунун», «бармак боочу оюмунун» эң майда элементтерин көчөт үчүн пайдаланат. Уулу Кыдырмышов Кутманбек (1955-ж. туулган, сүрөтчү-прикладник) чийген көркөм оюм-көчөттөрдүн үлгүсүн пайдаланат. Ал боз үй көтөрүп, чебер аткаруучу катары ак өргөөнүн ички-сырткы кооздугу үчүн салттуу буюм үлгүлөрдүн көрүнүктүүлөрүн тандаган. Катышкан көркөм көргөзмөлөрү жана алган сыйлыктары 1987-ж. Улуу Октябрь революциясынын 70 жылдыгына карата көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык көргөзмөсү, кароо-сынагы. «Кыял» элдик көркөм кол өнөрчүлүк бирикмесинин Ардак грамотасы. 1988-ж. Эл чыгармачылыгынын бүткүл союздук II фестивалы. II даражадагы диплом, медаль.

1873-ж.жайында 29 жаштагы Искак “Полот хан” деген ат менен Ала-Буканын Сафед-Буланында миңдеген кытай, саруу, багыш, кыпчак урууларынын өкүлдөрүнүн катышуусунда ак кийизге салынып, хан көтөрүлгөн.

Жылуу деңиз агымдары - белгилүү бир кеңдиктеги жалпы океан суусунун температурасынан жылуураак болгон деңиз агымы. Адатта жылуу агымдар төмөнкү кеңдиктерден жогорку кеңдиктерди карай агат. Жылуу агымдар буулануу көп болгон аймактардан келгендигине байланыштуу суусунун туздуулугу жогору болот; мисалы, Гольфстрим, Куросио жылуу агымдары. Арктика, Антарктика тараптан келген муздак жээк агымдарына жылуу деңиз агымдары. беттешкенде, ылдамдыгы күчөйт.

Калкы - 3876 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 028. Муниципалитеттин башчысы — Уве Мөллер.

17-кылымда - 18-кылымдын 1-жарымында иран классиктеринин чыгармалары, тарых адабияттары европалык тилдерге которулуп, ираи тилинин грамматикасы, сөздүктөр, изилдөөлөр пайда болду. Булардын баары иран хаануунун куралышы үчүн өбөлгө түздү. «Авестанын» изилдениши (французча 1771-жылы чыккан), байыркы фарс клинописинин чечмелениши иран таануунун илим катары калыптанышына көмөк көрсөттү. Англис, француз, немец илимпоздорунун аракети менен 19-кылымда иран классикалык адабияты дүйнөлүк адабиятка кирди. Россияда иран таануу 19-кылымдын 1-жарымында пайда болгон.
Ван Чун байыркы кытайдагы философиялык мектептердин бирине да жакын болгон эмес. Ал көк асманды жогорку кудай эмес жана дүйнөдө болуп жаткан процесстерге, кубулуштар менен нерселердин өсүп-өзгөрүшүнө эч тиешеси болбогон, сезүү органдары жок материалдык нерсе деп эсептеген. Ван Чундун окуусунун өзөгүн түзгөн окуу-материалдык дүйнөнүн баштапкы субстанциясы болгон Ци жөнүндөгү түшүнүк, башкача айтканда материалдык дүйнөнүн башаты менен негизин Ци субстанциясы түзөт.

Белгисиз солдаттын (матростун) мүрзөсү — салгылашта курман болгон жоокерлердин урматына орнотулган эстелик-символ. Биринчи жолу Парижде (Франция) курулган (1921). Москвада (Россия) Александр багында Кремль дубалынын жанында 1967-ж. 8-майда ачылган (арх. Д. И. Бурдин, В. А. Климов, Ю. Р. Рабаев, скульптор Н. В. Томский). 1997-ж. Москвадагы Б. с. (м.). м-нүн жанында №1 пост коюлган. Киев, Севастополь, Керчь ж. б. бир катар шаарларда да Белгисиз солдаттын (м.) мүрзөсүнө эстеликтер орнотулган.

Ниязбек Эсенкул уулу ( болжол менен 1760-1843-жж. )- сарыбагыш уруусунун ири манабы. Атасы Эсенкул баатыр түндүк кыргыздардын саясий турмушунда чон таасирдүү инсан болгон. Ниязбек бүткүл сарыбагыш уруусунун бийлеп, өтө бай жана данктуу манап катары атагы чыккан. Анын он уулу болуп, байбичесин 8 уулу "Ниязбектен сегиз бек" деген атак алышып, бардыгы эл башкарышкан. Алардын ичинен бир уулу Ормон кыргызга хан көтөрүлгөн. Фольклордук маалымат боюнча Ниязбек 1843-жылы өлүп, сөөгү Чоң-Кеминге коюлган. Анын күмбөзү "Ниязбек коргон" деген ат менен белгилүү. Ниязбек жөнүндө "Ниязбектин көп жылкы" деген сыяктуу элдик күүлөр, ырлар жана көптөгөн аңыз сөздөр айтылып, "Ниязбектин эли", "Ниязбектин болуштугу" жана башка аталыштар кездешет.

[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:
Колго суу куюу-үйгө келген конокко көрсөтүлгөн сыйдын бири. Көбүнчө эркек балдар колго суу куят. Суулукту сол ийинге илип, чылапчынды четинен кармап, жылымык суусу бар кумганды, же чайнекти оң колго кармап, эт жээрде солдон оңду көздөй колго бөлүп-бөлүп чачыратпай куюушу зарыл. Ошондо колун жууп жаткан адам:«Тилегиңди берсин», «бар бол», «өмүрлүү бол», «ойлогон оюңа, тилеген максатыңа жет!» деген сыяктуу баталарын берет. Эт желип, бата тиленип бүткөндөн соң ыкчамдатылган (кол күйбөгөндөй) суу оңдон солго (аяк өйдө) куюлат. Балага суу куйдуруу – салт. Анда конокту сыйлоо адеби жатат. Бата алуу- эл ичинде кадыр-барктуу, отуруп-турганы нарктуу, айткандары эм, улуу-кичүүлөргө дем, урмат-сыйы бирдей, жекече касиет жылоологон карыя-байбичелерге атайын жолдук менен баруу. Бата алуу – балалуу болууга, алыс сапарга аттанууда, сапардан аман-эсен кайтууда, ойлогон оюна, тилеген максатына жетүүгө кылган аракет. Улууларды кастарлап, сый тамактар менен даам сыздыруу бул – бата алуу болуп саналат Бата даам таткандан кийин ыраазычылык менен берилет. Бата тилеген келин-кесектер абалы жүгүнүп, улууларга баш ийип, таазим кылышат. Бата аларда туруп эки колдорун бооруна алышат. - «Оо-мийин, алдыңды бала, артыңды мал бассын. Алганың менен тең кары. Кудай менин жашымды берсин. Пайгамбар-сабаалар колдосун!» – деп бата беришет. Кийин «Анын батасы тийген», «Тегин кишиден бата албаган», «Батадан жаралган бала»… өңдүү сөздөр бара-бара уламышка айланат. Ушундан улам кан Кошойдун, кан Бакайдын жайган алакандары, алкаган сөздөрү тегин чыккан эмес деп айта алабыз

RNH2+CH3COOH  RNHCOCH3+H2O Ацилденген амитдер начар негиздик касиетке ээ. HNO2 таасири менен алифаттык биринчилик А. азот менен сууну бөлүп чыгарышып спиртке, экинчилик А. - N-нитрозаминге айланат. Үчүнчүлүк А. HNO2 менен реакцияга кирбейт. Биринчилик ароматтык А. кычкыл чөйрөдө HNO2 менен аракеттенип, диазоний туздарын пайда кылат:

Бул процесс Рим империясынын түзүлүшү менен аяктаган. Ал эми тарыхый аренага Рим империясы кулагандан кийин чыккан элдер (германдар, славяндар) бул коомдук түзүлүштү басып өтпөстөн, алгачкы общиналык коомдон тике эле феодалдык түзүлүшкө аттап өтүшкөн. Азия өлкөлөрүндө, анын ичинде кыргыздарда кул ээлөөчүлүк түзүлүштүн классикалык формасы болгон эмес. Ошондуктан кыргыз эли Орто Азиядагы бардык көчмөн элдердей эле кул ээлөөчүлүк доорду басып өтүшкөн эмес. Бирок, кыргыздардын социалдык мамилелеринде кул ээси жана кул институттары өзгөргөн түрүндө сакталып калган.

[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча:

Груздевка — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Жаңы медведев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 214 киши. Почта индекси — 452274, ОКАТО коду — 80230856002.

Калып:Елді мекен Шөнвальд (Бавария) (нем. Schönwald (Bayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Вунзидель-Фихтель районуна кирет.

Браунвайлер (нем. Braunweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.