Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Paragvay - Üülen Amerikada bir devlet. Baş kasaba - Asuncion. Toprak - 406,750 (km²). İnsannar - 5,884,491 (2002). İnsannar sıklıı (km² başına) - 14

Bela bir çıban gibi patladı: sular Gratiyeşty küüyünün gölünü taştırıp, bütün üklän Kişinêunun Çevkar tıynaana abandılar. Birkaç minudun içindä o tıynaa daadıp, binnärcä ton su Kişinêunun sokaklarına hem evlerinä taştı. Zararın sonucu böläydi – 62 ev, 200-zä yakın maaza, bir okul, tükän, 12 pınar, onnarca maşina, kiosklar su altına kaldılar.

Kumuk dili (Kumuk dili: Qumuq til, Къумукъ тил) — Türk dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder kumuk halkı. Dagıstan, Çeçeniya, Üülen Osetiya, Türkiye, Rusiya, laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 422,550-e yakın insan. Ofițial dil yok

Festival içindä ayrı bir festival vardı – bulgar kinosu festivali. Bu festivalin çerçevisindä, başka kinoların arasında, gösterildi eni bir kino “Sedymoe koleso” (“Edinci tekerlek”).

BAY (Balkan Aydınnadıcıları hem Yazarları) jurnalının literatura ödülü (1998); Halklararası kiyat sergisinin hem Moldova miilli bibliotekasının Diplomaları (2007 “Dramaturgiya” kiyadı için, 2010 “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı); KIBATEK (Kıbrız Balkannar, Avraasya, Türkiye Edebiyat Kurumu) edebiyat ödülü (2007), Moldova yazıcılar Birliin literatura premiyası (2011, “GAGAUZLUK: Kultura, Ruh, Adetlär” kiyadı için).

Yanılmamış Vasili, taman bu gagauzlara akraba memleket - Türkiye açmış ona büük muzikacılaa geniş yolları hem da ona yardım etmiş kendi çetin neeti, saburlu çalışması hem Allahtan vergisi. Orada da diilmiş pek kolay bu yol. Yıllar boyu ilk baştan aler kolayını notaların üürenmesini, geçer üüsek muzika okullarını İstanbulda, etişer konservatoriyalara. Bir çala üürenmesindä oler bir aralık, neçin ki türk vatandaşlıını alıp, lääzım oler Türkiyede askerlii yapsın.Bu devlet borcunu da yaptıktan sora Vasili taa uzader kendi muzikacılık yolunu. O etişer muzika profesoru da artık üüreder başkalarını lițeylardä, muzika okullarında, konservatoriyalarda universitetlerdä, oler kompozitor, yazer çok eserlär muzika teoriyasında, aaraştırer türk milletlerin folklarunu. Kendisi gagauz olarak, tanıyarak Kara Deniz kıyılarından melodiyaları, yazer gagauz muzikanın da çeşitlerini. Araştırarak Dobruca Türklerin hem Anadolu Türklerin, hem gagauzların melosunu o buler onnarın arasında benzemekleri hem ayırılıkları.

Padişah Mihail 8 (VIII) Paleolog, ki birleştirsin deyi, hem kaaviletsin deyi hristian olan türk sen-selerni Tuna boyunda, kailolmuş. 1259 ilda yapılsın orada gagauz padişahla hem ki Varna veliatına gelsin Kaykauz îzedin Anatoliyanın Sultanı, hangisini mongollar trondan düşürmüşlâr hem zorluklara koymuşlar.

İki taraf ta, açılışta yapılan konuşmalarda, bu Kultura merkezinin Türkiye-Moldova arasında ilişkilerdä, dostluk kurulmasında, dil, kultura hem adetlerin üürenmesindä faydalı olduunu urguladılar.

Bakın – istoriya yanımızda. Kaç kişi biler bu anmak taşını? Bekim taa çok Tülü küüyündän hem Çöşmä küüyündän insannar. Bilmeerim. E kalanı? Bilerimbunda kabaatınız yok.
Kırgız dili Кыргыз тили, Kırgız tili, قىرعىز تىلى Türk dilleri grupasına giren dil, angisindä laf eder kırgız halkı. Kırgızistan, Afganistan, Pakistan, Tacikistan, Günduusu Türkistan, Büük Britaniya, Rusiya, Kanada, Franțiya, Avstriya, Germaniya hem Yaponiya , laf eder bu dilde. Bu dilde laf eder 4.5 miliona yakın insan. Kırgızistanın ofițial dili.

Hepsi biler, ani üüredici zanaatı en zor zanaatlardan birisidir. Ama gagauz dili üüredicilerin zanaatı iki okadar taa da zor. Zor zerä üürenmäk kiyatları yufka, metodika kiyatları etişmeer, yardımcı material yok... (Bu sıraya var nicä dizmemää zarplatayı da. Ama bu ayırı bir konudur).

“Moldovada insannarın temel haklarını hem serbestliini korumaa deyni, Moldova Respublikasının önderci-lerinä karsı taa efektli öntemneri kullanmaa”. Kendisinin kabaatsız kapanda bulunmasını açıklayan İvan Burgucu taa ileri İnsan hakları Evropa Suduna da danıştı.

1947 - Harry Truman, ABD Kongresi'nden, Türkiye ve Yunanistan'a Sovyet baskısından kurtarılmaları için toplam 400 milyon dolarlık bir yardımda bulunulması ve bu Devletlerin sivil ve askeri personeline, ABD'de eğitim verilmesi için yetki istedi.

Vizantiya padişahın Mihail Paliologun istediinâ görâ, hem kaillıına görâ, İzeddin Kaykavuz. Sultan, Anadol Sultanlıını braip geçmiş Kavarna-Balçık (Karbunaş) viliatına hem da orada yaşayan türk senselerindân düzmüş bir eni padişahlık, hangisi kabul etmiş at Karbunaş padişahla, Kavarna padişahla. Burada o zaman yaşarmış çok Gagauz türk senselesindân. Hem da gagauzlar hristianmış, tutar larmış ortodoks religiyi. Konstantinopolda olan Vizentiye Patriarhı, ki kaldırsın deyi Gagauzlarm eni padişahlıın sanını hem saygısını vermiş yollamış gagauzları arhiepiskop ani olsun exarh mitropolit eni padişahlıkta hem da yaşasın eni padişahlıın baş-kasabasında Kavarnada. Bu eni gagauz padişahlıı tez vakit erda da suda da (denizdâ) kabul etmiş ölâ küvet, ki Kavarna padişahlıı çok fayda hem yadım yapmış Vizentiya padişahına, açan gagauzlarm beyleriymiş: Balık Bey hem da Dobrotiç padişah.

Mamu bän bu Manevşayı koydum topraa. O büüyecek er gün, ama sän onu sulaycan. Da o olucek bir büük aaç. Açan nu Menevşa kuraycek bil ani bän ölecäm.

Aklınıza getirip artistik annatmasının kompozițiyasını söläyin. 14-üncü sayfada verilmiş shemaların angısı uyer Bizim üüredicimiz annatmasına?

Çadırda açılan Moskvadakı Gumanitar Universitetin filialı birinci kursa stıdentları kabletti. Studentlara deyni Çadır Kultura Evin zalında bir toplantı oldu, neredä onnara student kimniklerini verdilär.
Dil kullanımın nizamını belli edän Moldova zakonnarı büük uurda göstererlär respublikadakı lingvistika situaţiyasını. Rus dilini ana dili sayêr diil sade 557 146 millet bakımından rus, ama 446 417 kişi başka milletlerdän, onnarın sayısında 220 129 ukrain, 120 368 moldovan, 47 872 çıfıt, 16 002 bulgar, 11 365 gagauz, 10 924 belorus. Ta 1 962 112 Moldova vatandaşı için, onnarın sayısında 1 488 865 moldovan, rus dili ikinci, angısını onnar serbest kullanêrlar. Moldovan dili bölä sade 169 893 milli azınnıklardan kişiyä. Miletlärarası ilişkilerdä obyektiv lääzımnık olarak başka dillerin kullanmasına zarar etmeer. Milli azınnıkları dillerinä destek verer devlet . ‘Dillär işlemesi için...’ Zakon (st. 18) verer kolaylık kurmaa Moldovada şart gerçekleştirmää vatandaşların haklarını terbiye hem üüretim yapmaa gagauz, ukrain, bulgar, ivrit, idiş hem başka dillerdä.

Redakţiyadan: Gagauziya öndercilerinin biricii festivaldä yoktu. Aldıımız bilgilerä görä onnarı bu festivalä, ofişial olarak, birisi çaarmamış.

Bundan kaarä kultura simpoziumnarına, festivallerä, kaseta çıkarmakta, teatrulara, ansamblilerä, olimpiadalara, şiir hem resim yarışlarına, muzeylerä, Komrat Universitetinä, Gagauz karılar Birliinä, bibliotekalara parasal hem teknik yardımnarında bulunduk.
Helmut Vaag - Andrus Vaarik - Maarika Vaarik - Marta Vaarik - Els Vaarman - Olga Vääter - Anu Vabamäe - Arvo Vabamäe - Janek Vadi - Laine Vaga - Kalju Vaha - Aita Vaher - Alfred Vaher - Ingrit Vaher - Johannes Vaher - Margus Vaher - Hermann Vähi - Minni Vähi - Ülo Vähi - Aigi Vahing - Heli Vahing - Villu Vähk - Mart Vahtel - Liina Vahter - Roland Vahtmaa - Liina Vahtrik - Britta Vahur - Eeva Vahur - Carita Vaikjärv - Mati Vaikmaa - Ants Vain - Arnold Vaino - Heino Vaks - Katrin Välbe - Oskar Valdes - Tõnu Valdma - Viire Valdma - Villu Valdmaa - Enn Valdre - Silva Valdt - Anne Valge - Edgar Valge - Imbi Valgemäe - Eduard Valgma - Helene Väli - Mare Väli - Velvo Väli - Kevin Väljaots - Udo Väljaots - Katrin Valkna - Helja Valler - Alo Vallimäe - Eldor Valter - Evi Vanamölder - Helene Vannari - Paul Varandi - Made Varango - Olli Vare - Hilja Varem - Sergo Vares - Kaupo Varik - Uno Vark - Ardo Ran Varres - Elli Varts - Roman Varts - Harri Vasar - Viivika Vasar - Karl Vasko - Valentina Vassiljeva - Eduard Vedler - Thea Veelma - Kaido Veermäe - Anne Veesaar - Erivan Veesaar - Niina Veesaar - Dolores Vegman - Boleslaus Veidebaum - Herta Veidenbaum - Vootele Veikat - Ferdinand Veike - Martin Veinmann - Fritz Velberg - Alma Veltmann - Melitta Vennikas - Elts Ventsel - Ermu Verme - Marika Vernik - Heikki-Rein Veromann - Õiela Verrev - Karl Verry - Aime Veskimäe - Silvia Vestmann - Luule Veziko - Asta Vihandi - Oskar Vihandi - Ülo Vihma - Ingomar Vihmar - Erich Viidas - Lydia Viidas - Juhan Viiding - Alex Viik - Aleksander Viikholm - Olari Viikholm - Aleksander Viilma - Ants Viir - Helene Viir - Krista Viirand - Juta Viire - Tiiu Viires - Toomas Viires - Virve Viires - Johannes Viirg - Aarne Viisimaa - Heli Viisimaa - Teesi Viisimaa - Vello Viisimaa - Karl Viitol - Arnold Vikat - Edgar Vilba - Ain Vilbre - Ülo Vilimaa - Aleksandra Viljur - Kustas Viljur - Tuuli Vilks - Jaan Villard - Kirsti Villard - Ellenide Viller - Epp Viller - Voldemar Viller - Asta Willmann - Erna Villmer - Anne Vilt - Aleksander Vimm - Hilja Viru - Hilda Visnap - Märt Visnapuu - Jevgeni Vlassov - Jüri Vlassov - Ilme Vohu - Priit Võigemast - Margarita Voites - Peeter Volkonski - Peeter Volmer - Ants Vomm - Mare Voog - Alice Võrno - Tarvo Vridolin - Endel Vunk

Bir vakıt varmış bir çocuk, üüsüz kalmış, çeketmiş gitmää oolluk olmaa, kimdä bulursa. Çıkmış önünä bir adam da demiş: “Nereyi gidersin bä çocuk?” O da demiş: “Giderim oolluk olmaa”.

Kendi derin istoriyasında Gagauz milleti uzun zamannar, kenarsız kırlarda göç edip, hayvancılıklan beslenirmişlär. Belli ki o kırları yayan gezmäzmişlär. Bunda onnara yardımcıymış beygirlär.

Soracenız nasıl ölä ölümündän sora? Aşaadakı annatmada bu soruşa vererez cuvap. O zamannar 1934-1938-inci yıllarda bizim ülkemiz. Basarabiya geçärmiş bir çok kıtlık hem yokluk vakıtlardan, bulunurmuş Romanıya krallıı altında. Sotial durumu öläymiş, ki zenginnär zor bereketsizlii, yokluu pek az duyarmışlar, neçin ki onnarın ambarlarında herzaman bulunurmuş rezerva imelik, ama fukaaralar, topraksızlar kalırmışlar aaç-susuz, çıplak yollarda yabancılıkta gezmektä bir parça ekmek ardına hiç bir umutsuz gelän günnerä.
1. Aşaadaki teksti Dedal hem İkar okuyun onun abzațlarını hem öz fikirini bulun. Annadın var mı onun annatma yazdırma hem fikirlemä payları. Tekstin içindeliini annadın aşaada verilmiş plana görä. Bulun ad ayırı yazın 3 lafbirleşmesi onnara analiz yapın.

Kasabalıların bir payı, ani savaştılar bu kara beladan kaçıp kurtulmaa, bir maasuz yapılan zasadaya düştülär da öldürüldülär. Rusiya-nın dooruluu korumak “Memorial” merkezi urguladı, ani dört günün içindä Agdam kasabasına Hocalıda öldürülän azerbaycannıların 200 ölüsü getirildi, öldüktän sora, onnarın çoyunun ölülerindä oynamışlar. Agdamda 181 ölüyä (130 adam hem 51 karı, onnarın arsında 13 uşak ölüsü) sudebno-medişin ekspertizası yapıldı. Ekspertiza gösterdi, ani 151 kişi kurşundan ölmüş, 20-si – demir patlamasının parçalarından, 10 kişi sa aar tertiplän urmaktan ölmüş. Dooruluu korumak merkezi belli etti, ani kimi insannardan taa diriykän skalpı çıkarılmış (başından saçları deriylän bilä soymuşlar).

“Şen oynêêr gagauzlar”, “Yaşa, halkım!”, “Vatan”, “Koy adımı...”, “Sän Çadır, gözäl Çadır”, “Sana sevdam”, “Saurgun”, “Zamanêêrsın, evim!”, “KDU” (Komrat Devlet Universitetın ofiţial gimnası), “O gecä” h.t.b.

1918 - Talat Paşa liderliğindeki İttihat ve Terakki hükümeti Mondros Mütarekesi'ni imzalayarak Osmanlı için I. Dünya Savaşı'nı bitirdi ve istifa etti.

Salarlar - (Salar dili: Salırlar ) insannar hepsi 104, 530 kişi. Salar halkı Kitay Halk Respublikası, Günduusu Türkestan, Çinghay, Kansu, Şunhua salar avtonom kasabası devletlerinda yaşeer.Dinneri İslam. Dilleri Salar dili.

Sultan İzedin, Gagauz padişahlıını düzdüktân sora 1263 ilda geçmiş Kostantinopolâ Mihail padişahın yanına hem kendi erinâ brakmış paşa, vali gubernator buba kardaşinı, Sarı Saltuku (1263). Gagauzların padişahlu

Galina Dimitrievna Sirkeli duudu 1959-cu yılda Canavar ayın (oktäbri) 21-dä, Başküüyündä. 1981-ci yılda Türaspoldakı pedagogika institunu başardı.

Yortu meropriyatiyaların arasında – “Bogdan I Intemeietorul” (Bogdan I-ci Kurucu) ordenın hem “650 de ani de la intemeirea Statului Moldovenesk” (Moldova devletinin kurulmasından 650 yıl) yıldönümü medalisinin kurulması, yıldönümü meropriyatiyaların simvolların hem lozungların kabledilmesi.

Bir şüpesiz var nicä demää, ani açan bitki-bitkiyä videoklip gösterildi, salonda bulunannar annadılar, ani türkü halizdän bir patriotik hem duygulu türküdür. Biri-biri ardı söz alan insannar açıklardılar vidiokliplan ilgili candan gelän duyguları. Belliydi, ani hepsicii bir takım düşünerlär: türküdä var patriotizma, var Vatanı hem milleti sevmäk, var ruh.

Moldova Parlamentına seçimnerin sonuçlarınnan kayıl olmayan partiyalar iki gün sıravardı Kişinevın merkezindä mitiglar toplêêrlar. Büün mitinglarda kan döküldü.

Türkiyenin İstanbul kasabasında olan Türk dilindä lafedän devletlerin muniţipiyaların Birliinin halklararası konferenţiyasının çalışmasında Komrat primarı Nikolay Dudoglu da pay aldı. Konferenţiyadan sora Komrata teklif edildi bu Birlää aza olmaa.
Üç gündän sora asaceklar onnarı”. Büükleri demiş: “Çalış, çin kabul edecän”. Biri da demiş: “Bän da girerim padişahın kızının içinä da şişirerim onu”. Biri da demiş: “Bän da girdim iki gemicinin içinä da birisinin karısı gözäldi, da gitti biri, da yalancılıklan nışannarı üürendi, da getirdi kardaşlıına, da gösterdi nışannarnı, da braadı gemileri ona, da gitti, karısını daa içindä braadı”. O şeytan kabuletmiş çin. Karı da işitmiş nicäl iş olmuş, inmiş fidandan.

Yilk giriştirdi Komratta, XX-ci asirin 60-ci yillarinda, mikrofonun kullanmasini hem sesbüültmek apparaturasini muzik instrumentlerina deyni.

Ne saklamaa Palad BÜLBÜLOĞLU çok yardım eder gagauz kulturasına da. Hem diil lääzım unudalım, ani onun çalışmalarınnan Gagauziya, nicä da başka türk devletleri, TÜRKSOYa Bakannık statusunda girdi. Bu büük bir başarı.

Kasaba — büük bir erleşmäk eri, angısının insannarı işlemeer küü işleri hem çiftçiliktä. Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yerinde var 12 kasaba.

Evgeniy Kuyucuklunun duuması Gagauziyada 1980-nci yılda Tomayda. Tomay orta şkolasını başardıktan sora yollanêr üürenmää Moskvaya. Çalışêr videomontaj işindä. Yaşêêr Rusiyanın Sent Peterburg kasabasında.

Moldova Respublikasının dilleri - o diller angılarında lafederlär Moldova vatandaşları. Moldova Respublikasının ofiţial dili romın dili. Ama pek yayılmış respublikada rus dili, ukrain dili, gagauz dili hem bulgar dili.

1963 - İstanbul İstinye'deki Kavel Kablo Fabrikası'ndaki grev bitti. Türk-İş'e bağlı Maden-İş Sendikası'na üye 170 işçi, fazla mesailerinin ve yıllık ikramiyelerinin tam olarak ödenmemesini, sendikadan ayrılmaları için baskı yapılmasını. ve Maden-İş Şişli şube başkanı ile işçi temsilcilerinin işten çıkarılmasını protesto etmek amacıyla 28 Ocak'ta iş bırakarak tezgah başında oturma eylemine başladı.

Festival “Çadır” türküsünnän başladı. Çaldı onu solist Mihail KULEV. Festivalin kapanışında hepsi türkücülär “Yaşa, Halkım!” türküsünü çaldılar. İki türkü dä maasuz bu festival için yazıldı hem “GAGAUZ TÜRKÜSÜ” festivalin gimnaları oldu.

1951 - İnönü Ansiklopedisi'ndeki görevine son verilen eğitimci Agah Sırrı Levent, bu haksız uygulamadan dolayı, Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri'yi düelloya davet etti.

Türk halkları Aziya ve Evropanın topraklarıda yaşayan göç eden halk 200 millon nüfusa ulaşan dağınık tanınmış ve tanınmamış respubliklara sahip büük topraklara dağılmışlardır

Kaplan ulumaa başladı, yukarı atlamaa çekettiydi, savaşardı tutunmaa çocucaan ayaklarından. Çobancık aalaardı, baarınardı : o görärdi, ani kaplan tezdä, atlayıp, var nicä tutunsun ondan da çeksin onu aşaa.

Komediya bu ölä bir pyesa ya monolog angısı yaşamayı gösterer şakalı gülmeklän ya gülmää almaklan. Okuyucular gülerlär, ama gülüşlär olur kimi sıra çok kahıra soksunnar, kannı yaş akıtsınnar yaşamanın kötülükleri için.
2) ikinci gipotezayı getirmişlâr englezlar (anglikânlar): St. Clair hem Charles A. Brophy, hangıları çok vakit yaşamışlar Balkanlarda. Onlar deerlar yazıerlar, ki gagauzlar çıkmışlar Bulgarlardan, Romınlardan, Greklardan (urumlardan) hem İtalyanlardan, hangıları katışmışlar türk soyunlan hem da türklemişlar Venetian epohasında. Yazıcı Canitz buluer, yazıer, ki gagauzlar grek (urum) soyundan, hani unutmuşlar grek dilini, hem edinmişlâr türk dilini.

Kirez ayın (iyün) 1-3 ginneri arası Moldovada Moldova-Türkiye işadamnarın forumu oldu. Forumda, Türkiye devlet Bakanı Kürşat TÜZMEN başkannıı altında, Türkiye tarafından yaklaşık 100 işadamı pay aldılar.

Bütün yaşamasında Yunus peet yazmış hem dünneyı gezmiş. Bütün Türkiyeyi dä hem çok başka türk memleketlerindä var erlär, neredä sölener, çünkü Yunus Emre gezmiş. Onun yazıları hepsi şiir hem onnarın ayırı adlaı yok. Angı şiiri da okusak stili hem çok meraklı sözü söleer, ki bu yazı Yunus Emrenindir.

Bu yıl o nezaman olacek? Olimpiadayı Baba Marta ayın 24-26 günneri arasında yapmaa düşüneriz. O olacek Komrat Devlet Universitetindä. Konu – Gagauziyanın 10-cu yıldönümü.

Sekiz sıralı stih. Aprilin taazeliini göstermektân sora, havanın usulluunu Çadırın panayırcına uydurmaktan sora giderlâr sıralar: Başçalar kokerlar zambaa, Güüsünda da erimak. Ama brak, ona uzanma, Kimda yok titiremak. ("Stihlar") Tamannaa çıkmak geçer büük hem aar izmet içindân: Yollasın koson taze et, Salt etmaa etiştirsam Taa kurulmadık üç peet, Kandırdı baygın sesa. ("Stihlar") Yada: Hep şüpa taa sık kapleer, Uymak büker üreemi. Hep taa pek kiyatta laflar Gömer biri birini ("Stihlar")

1946-cı yılda Bucak topraklarında büük bir kurak oldu. Nicä da olsa o bereket, ani vardı eteceydi ki insan kıştan çıksın. Ama o bereketi da insandan zorlan aldılar. Gagauzların çoyu aaçlıktan öldü hem diil salt gagauzların.

Şindi sıra ikinci oyunda. Harman ayın (avgust) 2-nä “Saksan” evdä tiraspoldaki anılmış “Şerif” futbol komandasınnan oynaycek. Aklınıza getireriz, ani “Şerif” çok kerä Moldovanın çempionu oldu hem Kuboklarını aldı, hem da Evropa kubokları için matçları oynadı.

Dobrotiç Bey, Gagauzlarin padişahı, ölâ şanlıymış hem kâmilmiş her bir işinlân, ki onun padişahlıına, onun adına vermişlâr at: "Dobrotcâ, Dobruca" eski at erinâ: "Karbunlu Viliat". Bulgarlar sölierlar hem yazıerlar, ki Dobrotiç bulgarmış, bulgar senselesindân. Ama profesör Manoff, dokumentlerdân buldu, ki Dobrotiç padişah türk soyundan çekileer, ki o türk senselesindândir. Manoff yazıer: "açan Sarı Saltuk ölmüş, onun erinâ Karbunların padişahlıında bey olmuş, baş olmuş Balık bey, hani türk senselesindânmiş.
Mihail TANASOGLU duudu 1959-cu yılda Küçük ayın (fevral) 28-dä Başküüyündä, Gagauziya. 1965-1974 yıllarında üürendi küüyün № 2 sekizklasadan şkolasında. 1976-da bitirdi küüyün № 1 orta şkolasını. 1976-1980 yıllarda Sızrany kasabasında (Rusiya) asker-aviaţiyası vertolötçikleri üüsek uçilişçesında üürendi, nedän sora Odesa asker okruguna yollanılda. 1981-dä Afganistana geçirildi. Burada 15.02.1982 günündä onun ekipajı Mazari-Şerif kasabasının dolaylarından asker zadaniyasından geeri dönmedi. Geroyluk için Mihail TANASOGLUya “Krasnoy zvezdı” ordenı verildi (raametli olduktan sora).

Estrada artisti olarak başlayıp, o büük hem anılmış halk türkücüsü oldu. İon Bass Moldovayı 56 devlettä gösterdi. Onu repertuarında moldovan, gagauz, bulgar, türk, azerbaycan, grek, alban h.b., dillerdä türkülär vardı. Bu üzerä da hepsi halklar sayardılar onu kendilerinin: gagauzlar – gagauzların, bulgarlar – bulgarların, moldovannar – moldovannarın.

Kutlama programasına görä resim sergileri olacek, seminarlar hem konferenţiyalar yapılacek, Moldova devletinin büümesinnän ilgili konkurslar Moldova televideniyasında hem radiosunda olacek. Plana görä Moldova devletinin kaavileşmesinnän ilgili olarak, istoriya teması için hazırlanacek bir kinofilm hem birkaç dokumentalnıy film, literatura hem muzıka konkursları. Yıldönümü tematikasınnan çıkarılacek poçta markaları, konvertlar, otkrıtkalar.

Gitmiş dev almış topuzu da demiş: “Gitmeli da görmeli nesoy adam o?” Gelmiş dev evä, baksa Yuvan iyer içer karıynan, o da oturmuş imää. İirkan, almış Yuvan buçaanı, kesmiş devi.

Bu inanmaklar görüner onun bitki Onuncu simfoniyasında. Bu simfoniya biter bir gimnnän Sevinin! Geniş hem aydınnık melodiyalar öter. Milionnan insannar kucaklaşın! teklif eder simfoniyadakı türkü çalan hor.

Ruslar (Rus dili: русские) - Rusiya, Ukrayna, Kazahstan, Amerika Birleşik Devletläri, Biyaz Rusiya, Özbekistan, Latviya, Kanada, Kırgızstan, Moldova, Estoniya, Türkmenistan, Büük Britaniya, Litvaniya, Braziliya, İtaliya, Germaniya, Azerbaycan, Argentina, Çili, Tacikistan, Gruziya, Birleşik Arab Emirlikleri, Avstraliya, İspaniya, Romıniya, Franțiya, Finlandiya, Bulgariya, Armeniya, Kitay Halk Respublikası, Paragvay, Polşa, Kuba, Filippinner yaşeer.

Gagauz Yerin bayraa — Respublika Moldova, Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauziyanın bayraa. Maavi, biyaz hem kırmızı renkleri var. Bayraktaki 3 yıldız Gagauziyanın üç dolayı - Komrat, Çadır hem Valkaneşin nışanı.

Hepsi krizistan baseder. Ama bu arada unutmêêrlar Dünnä gagauzların II-ci Kongresi için da lafetmää. Olêr, ani Kongres bir tarafta, krizis ta öbür tarafta.

Karbalı küüyü kurulmuş 1806-cı yılda. Eski zamannardan beeri küü çeşitli adlar taşımış: Karpaul, Kırbaoglu, Kurbaul, Kırbalı, Karbaliya, Karboliya. Sayılêr, ani Karpaul küüyü kuruldu Korboliya küüyündän gelennerdän.

Bekim onnarı birleştirelim da, krizis beterinä Dünnä gagauzların II-ci Kongresini ileriyä brakalım, Kongres için hazırlanan hem harcanan paraları üüredicilerä verelim. Zerä üüredicilär daalarsalar olmayacek kimim için hem kimä Kongresi yapmaa.
Bitki vakıtlar o zoor yaşardı, hastaydı. Eni sistemaya uyamadı. Ondan da bişey beklemäzdi. Sistemanın kendi işleri vardı. O üzerä dä son borcunu sistema Büük artistä vermedi – son yoluna geçirmää dä gelmedilär.

Marta Ohaka - Karl Õigus - Peeter Oja - Rein Oja - Tõnu Oja - Helga Ojalo - Madis Ojamaa - Eduard Ojamets - Indrek Ojari - Tiit Ojasoo - Age Oks - Andres Oks - Liina Olmaru - Rein Olmaru - Asta Olo - Mihkel Õnnis - Katrin Oolo - Margus Oopkaup - Helmi-Marie Oot - Raivo Opsola - Ain Orav - Aksel Orav - Illart Orav - Jaanus Orgulas - Maimu Orgussaar - Juri Orlov - Liina Orlova - Kalju Orro - Ülle Orusalu - Andres Ots - Artur Ots - Asta Ots - Georg Ots - Jori Ots - Karl Ots - Senta Ots - Toomas Ots - Kuno Otsus - Velda Otsus - Benita Otti - Heino Otto - Inge Õunapuu - Lembit Õunroos

Azerbaycan türkçesi (azerb. Azərbaycan türkcəsi) — bir oguz dili angısında azerbaycannılar laf eder. Türk dillerindän biri. Azerbaycanın ofițial dili.

Bessarabiya. Otuzuncu yıllar. Topraksız çiftçilâr her ilkyaz giderlâr Dobrucaya kazanmaa bir kaç gümüş, ki beslemââ aylelerini. Nesoy göstermââ bu situatiyayı literaturada deklarativlıksız, diil saade adlayarak işlerin olduunu? Poet yazer stihı "Sallangaç Türküsü". Yalnız kalmış çıraan karısı; evdâ, sallayrak uşaanı, çaler ona türkü, angısı biter laflarlan:.. .Ama ne o geçlener? Yaamur yaayer arasız. Üraam nesa, of, duyer: Gelecektir parasız... ("Persengelâr") Uşak, belli, ki annameer bu lafları. Ana sa çaler, esapalmayarak bunu.

Bakalim ne yazier gagauzlar için rus yazicisi Moşkov kitabinda: Gagauzlar Bender sancakindan (Moskova 1900) O yazier: "îstoria buluer gagauzlan" Kara Denizin gün batisinin kenarinda, hem taa ülen tarafinda bulunuer bir büük gagauz küü, hani denileer Akdere Kap-Emon. Amma Akderedâ yaşayan gagauzlar gösterierlar kendilerini, ki onlar türklenmiş urumlardir. Viliat neredâ yaşierlar saadâ urumlanmiş gagauzlar, tutuer Varna kasabasinin podişterini, Balçik kasabasini, hem da Kap-Kaliakra semtini (sancak). Amma bulgarlanmiş gagauzlar yaşierlar Providisa sancakinda. Burada genç gagauzlar heptân bulgarlanmiş (bulgar olmuşlar), lafedeerlâr bulgarca, ama ihtiar gagauzlar lafedeerlâr bulgarca katişik türk laflarmlan. Günduusu tarafinda olan küüdâ hani denileer: "Voyvodaköy" gagauzlar lafedeerlâr pak türkçâ hem da tuterlar hristian dinini islââ.

Tabasarannar (Tabasaran dili: гъумцӏуллйир) - insannar hepsi 150,000 kişi. Tabasaran halkı Rusiya, Dagıstan, Stavropol Krayı, Rostov Oblastı, Krasnodar Krayı, Saratov Oblastı, Kazahstan hem Ukrayna devletlerinda yaşeer. Din İslam.
Taman butürlü vakıtlara gelmiş Vasilinin da küçüklüü, aylesi yoksulmuş, ama bu genç gagauz uşakta duumasından peydalanmış bir havez üürenmää, kiyatçılaa demäk anasından kabuletmiş gagauz çalışkanlıını. Bakmädaan ani bobasının varmış sade bir deseatina topraa hem aylesindä da 7 can, iki büük hem da 5 küçük uşak, bakmadaan yoklaa, çıplaklaa, Vasili bu aylenin ortancı oolu Baurçuda başlankı şkolasını hiç brakmamış, nasıl çoyu başkaları brakıp gidärmişlär çıraklaa ya dilenmää. O ötää-beri küüyündä üürendiktän sora, takıler bobasına versin onu taa yukarı kasabaya üürenmää da bir zanaat kazanmaa. Boba söleer, ki içerdä imelik yok, ki uşakların sırtlarında ruba yok te kendisinin da ayaklarında sade yırtık çarıklar...Ama Vasili neetindän atılmazmış. Da bulunmuş ozaman, çocuun kısmetinä, bir Allah büük adam da vermiş bobasına yardım 250 ley.

Olur mu? Dönäbilirim mi? Bunu yapabilirim mi? Poetın dedii gibi, insan halizdän istärsa bayırları yıkabilir mi? Kasabadakı baalılıklarımdan sıyırabilirim mi?..

Gagauzlar ilktän kurdular Besarabiyada 1770 yılında Çadır hem Orak küülerini, 1812 yılında yapılan Bükreş annaşmasınnan geeri bir daanıklık yaşandı, ama bu annaşmanın arkasınnan bölge girdi Rusiya saabilii altına. Rusların göçän insannara toprak daatması hem havezländirmäsi kaavileştirdi göç akıntılarını. Gagauzlar kurdular, 1812 yılında Dizgincä, Kazayak,Baurçu, Tatar-Kıpçak, Valkaneş; 1814 yılında Beşalma, Bolboka, Taşpınar; 1818 yılında Çadır, Kiriyet, Yeniküü; 1820 yılında Avdarma, Coltay, Tomay, Haydar; 1821 yılında Satılık-Hacı, Dimitrovka; 1830 yılında Başküü hem Bolgarlika küülerini.

Hocalı kasabası – eveldän büünkü günädän insanın istoriya hem kultura adetlerini koruyan hem açıklayan, dünnä tarafından tanınmış, kasaba. Bu kultura istoriyada Hocalı-Gedabek kulturası olarak tanınêr. Kromlehlar, dolmennar, tepägözlär, kurgannar hem başka anıtlar insan oolunun ilerlemesinin dinamikasını gösterärdilär. Armännarın okupaşiyasından sora onnarın hepsinin yok edilmesi, Hocalı mezarlıının, dünnedä en eski mezarlıklardan birisinin, türlü tehnikaylan yok edilmesi – bu, dünnä kulturasına karşı yapılan, bir armän vandallıı hem barbarlıı. Bölä faşistlär da yapmamış.

Tataristanda insannarın çoğunluğu Tatar ve Rustur. İnsannar içindeki azınlıklar genellikle Çuvaş,Udmurt, Ukrain, Mordvin, Mari, Kreşin Tatarları, Başkir, Azeri, Belarus, Armenian, Özbek, Tacik, Yahudi, German, Kazakh, Gruzi, Moldovan, Roman, Lezgilerdir. En büyük ikinci millet Ruslardır.

Bubası öliy kalıy çocuklar. Yapıylar bubasını kırkını yılını. Aldılar koyunnarı da çıktılar kıra. Geldilär o daanın boyuna çiziyä. Koyunnar geçiy ötäänna. Büük agası diy :

Ceviz ayın (sentäbri) 27-dä Türkiyedän “İşim Holdingin” kuruluşu “Atsena Tekstil” kendi terzi fabrikasını Gagauziyanın Kongaz küüyündä açtı. Fabrikanın kurulması için “Atsena Tekstil” yaklaşık bir milion dolar yatırım yaptı.
Avşam hem bütün gecä Moldova Parlamentının binası yandı. Parlament binasından poliţiya çıktıktan sora, Parlamentın içinä bir sürü erif girdi. Onnar, barbar gibi, kapuları-pençereleri, odaları, kompyuterları, masaları, dolapları kırmaa hem çalmaa başladılar. Binanın alt katında hem da beşinci katın saa hem sol taraflarında yangınnar peydalandı.

Gitmiş Yuvan, almış bir az süt, vermiş canavar bir da pali ona. Gitmiş kızkardaşına da vermiş südü. Kızkardaşı almış südü, saklı dökmüş erä. Gider Yuvan genä avlanmaa. Geler dev, sorayor kıza: “Nası, geldi mi canavardan?” Demiş: “Geldi”. O dev demiş: “Yolla onu, gitsin, aslan südü getirsin da paralasın onu aslan”.

Burda bir çoban yidim burda, burda da bir çoban, a burda seni iyicem. Kaynat te bu çüvende suyu, yalını tavana uruncak. Da kaldır beni, sora seni iyicem.

Kongazçık küüyün Soveti aldı karar 2013-cü yılın Harman ayın (avgust) 29-dan sora toplamaa küü Sovetinin maasuz sesiyasını hem küü toplantısını. Burada karar almaa ne türlü uurda kabletmää “Gagauziyanın Moldova Respublikasından çıkması hem 1990-cı yılın Harman ayın (avgust) 19-da kurulan Gagauz Respublikasına dönmää deyni” Referendum için soruşu.

17.02.1906. “Bän, Bender uezdın 3-cü stanın pristav işlerinä geçici bakan M. Maydanyuk, Kişinêu kapanında bulunan Andrey Galațanın taraftarlarına, komratlılar Georgiy Konstantinov Georgieva hem İvan Kirillova Pork-Grasa, karşı yapılan araştırmalardan sora, annadım, ani onnar küülüleri kuvedä karşı kaldırêrlar, ortalıı karıştırêrlar... hem da etiştirdilär komratlıların yarısından zeedesini kendi tarafını çekmää, bu üzerä da, Georgievın hem Pork-Grasın önderciliinän ikincilää kalkıntı başlamasın deyni, karar aldım: bu iki kişiyi arest altına almaa...” (Komratlılar G. K. Georgievın hem İ. K. Pork-Grasın arest altına alması için Karardan).

Harman ayın (avgust) 19-da GRTda olan cannı yayında, gazetamızın baş redaktoru Todur ZANETin soruşuna: “Neçin insana solärka paraylan daadılacek? Litrası yaklaşık 9 leydän. Hem ne o solärkadan Başkanın fonduna 5% ödenecek?” Gagauziya Başkanın birinci yardımcısı Valeriy YANİOGLU ilktän dedi, ani bölä bişey yok. Ama sora, açan ona argumentlar getirildi, Canabisi açıkladı, ani bölä bir durum var. Solärka geeri dönän yardım gibi veriler. Bu “geeri dönän yardım” ne annamına geler?

2007-ci yılın Büük ayın 12-dä GHT (Gagauziya Halk Topluşu) toplantısında Gagauziya Başkanı Mihail Makaroviç Formuzal teklif etti Gagauziyanın Bakannık Komiteti (İspolkomu) azaların kandidaturalarını. GHT onnarı oy birliinnän kabletti.

Coğrafya • Tarih • Din • Spor • Bilim • Sinema • Müzik • Gagauz • Evropa • Aziya • Afrika • Amerika • Okeaniya • Azerbaycan • Moldova • Türkiyä • Rusiya

Kan dökülmää başladıynan mitingçilär enidän prezidentura hem parlament binalarına kaçarak yollandılar. Parlamenta girämedilär, ama kapuları hem pençereleri kırdılar. Pençerelerä “molotov kokteli” attılar. Prezidentura hem parlament binaları yanmaa başladılar. Mitingçilär prezidenturanın içinä girip, onu elä geçirdilär.
Gagauziyanın radio hem televideniye işlerinä bakan Komitetın kararınnan, konkurs temelinä görä, Ekaterina Födorovna Jekova Gagauziya Radio hem Televideniyası (GRT) başı seçildi. Kendisi Valkaneş rayonun Çöşmä küüyündä 1971-ci yılda dünneya geldi. Ana küüyündä orta şkolayı başarıp, Kişinêu İncäzanaat İnstitutunda aktör fakultetında üürendi. 1993-ci yılda Komrat Devlet Universitetindä (KDU), teatru zanaatlarında pedagog olarak, çalışmaa başladı. 1995-tä KDUnun “İncäzanaat hem kultura kafedrasının” başı oldu. Pedagogika zanaatını brakmadaan, ikibuçuk yıl Gagauziya kultura Upravleniyasında teatru zanaatların speţialisti olarak işledi. Komrat regional sport liţeyindä direktor yardımcısı çalıştı. Gagauziya İspolkomunun Kararına görä, 2007-ci yılın Büük ayın (yanvar) 25-dän GRT başı olarak çalışêr. Evli. İki uşak anası.

Çocuk piniy tavana, alıy bıçaa, bilezii koyıy koluna, piniy beygirä da gidiy. Gide-gide, baksa etişiy bir hancıya. Baksa iki çocuk gidiylär beygirlerini oynadarak, ama geri gidiylär, beygirleri edendä, götlerinä bakarak

Gagauziyan öndercilerinin yardımınnan Evropa Sovetı hem Moldova içişleri Bakannıı Komratta “Poliţiya hem insan hakları” adlı bir seminar yaptı. Seminarda Gagauziya rayonnarının poliţiya komisariatlarının öndercileri hem onnarın yardımcıları pay aldı.

Belţtakı siiredicilerä deyni pyesanın rus dilinä çevirmesini İliya Hacı yaptı.Spektaklidän sora “Mihail Çakır” adına gagauz milli teatrusuna Vasile Aleksandrinin statuetkasını baaşladılar.

Bir ay geeri general gradı verildi Çadır kasabasının Sovetinin başına Konstantin KELEŞa. Şindi da kazak generalı oldu Gagauziyanın Halk Topluşunun deputatı İvan MARDAR. Polkovnik yaptılar Komrat muniţipiy Sovetinin predsedatel yardımcısını Vasiliy NEYKOVÇENı.

Sovetlär vakıdında Çöşmä küüyünün çukuruna devlet tarafından korunan pamätnik statusu veril-diydi. Büün o status için hiç birinin aklısına da gelmeer. Ama, genä dä, saa olsunnan çöşmäküülülär, o çukuru koruyêrlar.

‘Mіllі azınnıkların hem onnarın organіzaţіyalarının hak statusu için’ zakonuna gіrer mіllі azınnıkların іstorіya, dіl hem kultura uurunda bіlіm aaraştırmaları, іstorіya hem kultura anmak taşlarının devlet uurunda korunması, mіllі azınnıkların hakı her uurda üürenmäk özel kurumnarını açmaa, ana dіlіnі aazdan da, yazılı şekildä da kullanmaa, bu dіldä іnformaţіya dііşimi yapmaa.

“Vardı üç kakun da onnarı kavradı dev adamları”. Çocuun da adı Yuvanmış. Yuvan demiş anasına: “Bän gidecäm onnarı aramaa”. Anası demiş: “Gitmä oolum, zerä sän da kaybelirsin”.

Şri Lanka (Şri Lanka Soțialist Demokratik Respublikası; Sinhala: ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, Tamil: இலங்கை இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு)

Çıfıtlar (İbranice: יְהוּדִי, Yehudi [tek.]; יְהוּדִים, Yehudim [çoğ.]; Ladino: ג׳ודיו, Djudio [tek.], Djudios [çoğ.]; Yidiş: יִיד, Yid [tek.], Yidn [çoğ.]),

1993 - Cumhurbaşkanı Özal ile Başbakan Demirel arasında tırmanan gerginliğin devleti yorduğuna dikkati çeken TBMM Başkanı Hüsamettin Cindoruk, "Sıfatı olanlar, devlet hayatında üsluplarına dikkat etmelidir " dedi.
Adana — Türkiyede bir kasabadır ve avtomobil kodu 01 dir. Türkiyenin güney ucundadır ve İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa'dan sonra beşinci büük şeeridir. 2011 sayılarına göre bu şeerde toplam 2.125.981 artıq adam yaşamaktadır. Adana nüfusunun 87 % paizi şeerlerde, 13%'ü ise küülerde yaşamaktadır.

2006 - Randy Cunningham rüşvet suçundan 8 yıl 4 ay hapis ile 1.8 milyon dolar para cezasına mahkûm oldu. Savcı on yıl ceza istemişti. Bu mahkeme kararı, Amerikan tarihinde bir kongre milletvekiline verilen en yüksek cezalardan biri.

Ama kimilerini, dinä izmet edän insannar, “antihristän” gelmiş olduunu sayarak, tepkilerlär. Eni tehnologiyanın arasında “personal kod” hem “elektronik çip” adlı enilikleri “antihristän” gelmä sayêrlar.

Enn Raa - Helle Raa - Tõnu Raadik - Andres Raag - Arvo Raag - Kaljo Raag - Tiina Rääk - Helvi Raamat - Doris Kristina Raave - Rita Raave - Ande Rahe - Anneli Rahkema - Hele Rähn - Aino Raid - Kaarin Raid - Jane Raidma - Irene Raiend - Jüri Raiend - Magda Raik - Riide Raik - Arvo Raimo - Thea Raist - Ernst Raiste - Lembit Rajala - Eduard Ralja - Ene Rämmeld - Meelis Rämmeld - Leida Rammo - Leida Rammul - Eve Randkivi - Iivi Randla - Adele Randoja - Evald Randoja - Juhan Randoja - Aleksander Randviir - Tiiu Randviir - Dagmar Rang - Riho Räni - Gita Ränk - Johannes Ranna - Aili Rannaste - Ülo Rannaste - Irina Ranniku - Rein Ranniku - Karin Rask - Maila Rästas - Peeter Rästas - Priit Ratas - Elsa Ratassepp - Jaan Ratassepp - Rudolf Ratassepp - Valdeko Ratassepp - Jaan Ratnik - Illar Rätsep - Tõnis Rätsep - Rita Rätsepp - Toomas Rätsepp - Otto Raud - Heino Raudam - Ott Raudheiding - Priit Raudkivi (näitleja) - Bert Raudsep - Gert Raudsep - Geeni Raudsepp - Peeter Raudsepp - Heino Raudsik - Sirje Raudsik - Päären Raudvee - Evi Rauer - Piret Rauk - Illaria Raukas - Ott Raukas - Mauri Raus - Sander Raus - Alfred Rebane - Johannes Rebane - Mati Rebane - Milli Rebane - Tiina Rebane - Ly Rebbas - Salme Reek - Anne Reemann - Ranet Rees - Leino Rei - Linda Reial - Magda Reiart - Susy Reiart - Anu Reidak - Helmi Reilas - Reet Reiljan - August Reiman - Liina Reiman - Hilda Reimann - Nelly Rein - Ester Reinart - Tiiu Reinau - Riina Reinik - Ivo Reinok - Elina Reinold - Anti Reinthal - René Reinumägi - Linda Reinup - Jaan Rekkor - Astrid Relve - Salme Remmelgas - Annely Renel - Kalju Renel - Aleksander Resta - Riina Ries - August Riismann - Heino Rikas - Elga Rips - Aino Ripus - Valve Ristma - Liia Ritsing - Mait Robas - Aleksei Rodionov - Veera Rogožina - Jaanus Rohumaa - Adele Roman - Lensi Römmer - Jussi Romot - Ago Roo - Johannes Rooberg - Robert Rood - Pille Roomere - Ilmar Roomets - Jaan Rõõmussaar - Lydia Roos - Peeter Roos - Jüri Roosaar - Aime Roosileht - Andres Roosileht - Herbert Roosman - Reet Rootare - Heiki Roots - Martin Roots - Riho Rosberg - Valentin Ross - Valentina Rossar - Julius Rossfeldt - Ludvig Rost - Siim Rulli - Ilse Rumbalu - Aimi Rumessen - Maaja Rumessen - Linda Rummo - Elly Rump - Felix Rump - Marta Rungi - Paul Ruubel - Tene Ruubel - Aarne Ruus - Erik Ruus - Karin Ruus - Anu Ruusmaa - Aigi Rüütel - Raivo Rüütel
İniylä beygirlerdän,kolveriylä beygirleri, beygirlär otlıy. İyirlä bir parça ekmek, çocuk içiy bir tütün da yatıy kızın dizinä. Uyuklıy çocuk, açan baksa kız agaları geliy, üç agası beş üz askerlän. Kız diy çocaa :

Açan gider da üfleer soba içinä, bir karış kraa düşeyor. Sabahlen babu deer kızına: “Git, kızım, da bak”. Açan kız gider, baksa, hepsi horu oynayorlar soba içindä. Şindi Yuvan genä gider babuya da deer:

Her bir insan hazırlanêr ona: oruç tutêr; kendi canını günahlardan paklêêr; komka alêr; aularını, evlerini hem içerlerini tertipleer. Belli ki, Paskelleyä karşı paska, boyalı yımırta hem orucu bozmaa deyni çeşitli imeklär hazırlêêr.

Mişa TANASOGLU şindi da var, şindi da yaşêêr. Ama var hem yaşêêr senselesinin, yakınnarın, dostlarının, odnoklasniklerinin, şkolanın hem küü insannarını cannarında, aklılarında, anmaklarında. Bu anmaklar unudumasın deyni Başküüyün (Kirsovo) № 2 gimnaziyasında her yılın Mihail Kiriloviç TANASOGLUnun adına sport turniri geçer. Turnir kışın olêr. Artık 17-ci yıl sıravardı.

Cingilmiş çocuk, olmuş bir tazı. Almış adam tazıyı, gitmiş avlanmaa. Şeytan da olmuş tauşan. Takışmış aardına tazı, tutsun kuumuş auşamadak, tutamamış, dönmüş geeri, bulamamış saabiyi. Çıkmış tazı bir boyara, tutmuş onu boyar, beslärmiş onu islää imäknän. Bir gün braamış boyar tazıyı içerdä yalnız. O tazı cingilmiş üç kerä, olmuş bir gözäl kız. Gelmiş boyar içeri, baksa, içerdä oturayor bir kız dünnä gözeli.

Kasım ayın 22-dä Rusiya Kişinöv Büükelçisi Nikolay RÄBOV Gagauziyanın Valkaneş kasabasına bir gezi yaptı. Bu gezidä hem politika, hem ekonomika hem da kultura işleri bireri örüldülär.

Bakmadaan bu zorluklara, gagauz dili üüredicileri genä da kendi işini islää yapmaa savaşêrlar. Bu uurda da onnara yardımcı olêr o seminarlar hem toplantılar, angılarını onnar için sıkça hazırlêêrlar RUNOların zaametçileri.

1973 - Milli Güven Partisi, Cumhuriyetçi Parti ve bağımsızlar Cumhuriyetçi Güven Partisi'ni kurdular. Turhan Feyzioğlu genel başkan seçildi.

Seminar bittiktän sora üüredicilär Ana sözü gazetasının baş redaktorunnan Todur Zanetlän buluştular. Üüredicilär gazetadan nelär bekleerlär açıkladılar. Buluşmakta “Ana Sözü” gazetanın üüredicilerä hem şkolalara nesoy yardım yapacaa konuşuldu.

Yuvan çıkayor dışarı, söleer. Ani iki muntä mamaliga aazında varmış, o deer: “Korkma, iş kolay”. Paysınayor imää o ekmekleri da iyer hepsini. Yuvan sabaası gider genä babuya da deer: “Babo, ver kızını”.

“Bütün küüdä hızlı bir baskıylan yoklama yapêrlar hem revolüţiyacı aktivı arest altına alêrlar, ertesi günü sa küü topluşu var. Bütün Komrat hem komşu küülülär düzçä kaar içindä viţe-gubernator Knolyin nasaatını sesleerlär. Atlılar êskadronu topluşu alkaya aldı. Kınalardan çıkarılmış kılıçlar güneştä yalabêêrlar. Kaar içindä dişçä duran halk susêr. Uslu, titreyän, ama çetin da. “Silähları verin”, - öter Knoly. Halk susêr. Bütün korkutmalara halk sade korkuducu susmaklan cuvap verärdi...” (Komrat kalkıntısında pay alan P.Nikolaevın annatmaklarından).

Bän yalvardım o çalsın taabi şey kendiliindän. O ilkindän istemäzdi. Sora bir onbeşir miminut çaldı haliz olgun, eni havalar. Ama o ölä da kaldı inannı ani onda yok taldat
Hocalı tragediyası — Azerbaycan halkının XX üzyılda baş-başa karşılaşan en büük tragediyalardan birisi. Hocalı tragediyası – titsi hem kannı bir olay, ani insan istoriyasına Hatıny, Lidiş, Oradur tragediyasılarınnan yan-yana girdi.

Karıda ikiz olaceymış. Ama uşakların birisi duumadaan öler. Keserevo yarmasını kullanıp, doktorlar ikinci uşaa kurtarêrlar. Duudu 1400 gramnık bir kızçaz.

Duudu bu meraklı adam 1957-nci yılda Aydar küüyündä Çadır rayonunda. Baştan üürendi kendi duuma küüyündä nicä da onun başka kafadarları, başlankı klasları bitirincä. Sora başardı orta okulu da ilerletti üürenmesini Kişinövdakı Devlet universitesindä filologiya fakultetindä. Şiirlerini yazmaa başladı askerlik zamanında, açan insan buluner duuma erlerindän uzakta. Ozaman insan taa çok duygulu oler.

“O gecä genoţidinda pay aldılar 366-cı polkun 2-ci batolyonu, komandir mayor Oganyan Sayran Muşegoviç (büünkü gündä Bayırlı Karabah zakondan dışarı duran rejiminin “korunmak bakanı”) hem 3-cü batalyonu, komandir Nabokihin Evgeniy, hem da 1-ci batolyonun naçştaba Çitçiyan Valeriy İsaeviç hem bu polkun 50 kişidän zeedä, armän olan, ofiţerı hem praporşçii”. (“Hocalı okupaşiyasının incelemesi materiallarından”).

Bir adam kiracılık edärmiş. Bir kerä ükletmiş taligasını da çeketmiş yola. Gidärkän, battırmış bir deredä taligayı da beegirlär çıkaramamış.

Açan Aziyadan gelmişlâr Kumanlar, Polovitilâr hem da urmuşlar uzların, oğuzların üstünâ, onlar çekilmişlâr Turla hem Tuna semtlerinâ hem da 1064 ilda geçmişlâr Tuna sularını hem yerleşmişlâr Bulgariyada hem da Vizentiyada. Uzların, Oğuzların kimisi kalmış Rusiyada, neredâ kabul etmişlâr hristianlık. Onların episkopu varmış. Oğuzlara ruslar dârmiş: Torki, Uzi, Kara kalpaki, Çornıye kolpaki, çünkü taşırmışlar kara kalpak. Ama açan Uzların, Oğuzların, torkların üstünâ urmuşlar (1224) tatarlar, o zaman onlar da geçmişlâr Tunayı hem da yerleşmişlâr Dobrucada... Ştâ ne söleer eski istoriya gagauzlar için hem da o halklar için, hangılarından çekileerlar gagauzlar. Onlar için yazıer eski yazıcı da Nestor letopiset onun illık yazılarında. 1931 ilda Yaş Kasabasının jurnalmda: "Viata Romanâska" yazıcı St. Georgesku yazdı bir yazı Gagauzların senselâ başları için (yapr. 336-338), neredâ gösterier bir kaç gipoteza gagauzların senselâ başları için.
Gagauziyada Yazıcılar Birlii düzüldüktän sora şair Andrey Koçancı, kendisi Baurçulu, buluşer Stepan Bulgarlan da gelip kendi küüyünä aaraştırerlar bu işleri. Tezdä belli oler, ki Veysel Arseven var haliz Komrat bölgesindän, Baurçulu Nikolay Öküzcünün oolu, ama Veysel Arseven var onun takma adı, angısınnan yaşamış Türkiyede. Buluner Baurçuda onun öz kızkardaşı büün saa Fedora Nikolaevna Kürkçü, raametli bobasının kardaşları, onnarın uşakları. Hepsi bu işlär açıklandıktan sora Gagauziaya Yazıcılar Birlii kendi kararına görä iyiil ayın 4-de 2000 yaper Baurçuda primariyada bir geniş toplantı Vasil Öküzçünün (Veysel Arsevenin) anılmasına. Geler küüylülär muzikacının soyları, gençlär gagauz yazıcıları redaktor Stepan Bulgar, şair Andrey Koçancı (kendi Baurçulu) yazıcı Nikolay Baboglu Gagauz sesi gazetanın redaktoru, yazıcı Petri Yalıncı, Gagauziya kultura departamentin başkanı kompozitor Dimitri Gagauz, Baurçulu küüy başları hem şkoladan üüredicilär. Karşı duvarda sțenada Vasilinin büük patredi.

Negidallar (Negidal dili негидальцы ) - Rusiya, Habarovsk Krayı, Sent Peterburg, Çıfıt Avtonom Oblastı, Leningrad Oblastı, hem Ukraynada yaşeer. İnsannar hepsi 600 (2002) kişi. Dinneri hristian hem tayfe Dilleri Negidal dili.

1949 - Atina'da sahnelenen Madame Butterfly temsilinde başrolü oynayan soprano Ayhan Alnar büyük başarı kazandı. Yunanlı seyirciler temsil bitiminde Ayhan Alnar'ı ayakta alkışladılar.

“Bir kız oturayor mindir üstündä”. Kız sormuş: “Ne gezersin? Burda insan gezmäz, gelirsa dev, seni kesecek”. Yuvan demiş: “Ne kuvedi var onun?” Kız demiş: “İkiüz yörs erdän atayor topuzu. Geler topuz, erkeklär kesiler, imeklär pişer, sofra kurulayor, o oturup iyer”.

6. Elvide, halizdän dooru, temiz, islää, üreenin bütün kuvedinnän beni sevän bir kız. Bu epohada bölä bir kızın varlıı da ayırı bir kontrast. Her zamankı pak duygularlan, tatlı, mutlu bir gülümsemäylän karşlêêr beni. Halımı, hatırımı sorêr. Eni işimin yoruldan olduunu olmadıını sorêr. Sesi ölä tatlı, ölä gözäl ki, seslemää doyamêêrım. Gözleri bir sekunda da ayırılmêêr üzerimdän. Elvedenin sevmesi, sevmektän ötää da bişey. Çok geçmedään annêêr bendeki diişiklii. Sormadaan edämeer: - Ne var? - Hiç bişey.- deerim.

Odacı, kapuyu tıkladıp, saygıylan içeri girer. Taazä çay isteyip istämediimi sorêr. Getirmesini emir edeerim. Birlerinä emir etmäk için, üürenip, büük adam olmadık mı?

1) birinci gipoteza, ki gagauzlar türklenmiş bulgardır hem, 2) ikinci gipoteza, ki gagauzlar Kumanların (Uzların, Oğuzların) yakida Polovitiların evlatlarıdır, hangılarm daatmışlar tatarlar, mongollar, açan onlar gelmişlâr Aziyadan.

Sanki kendinä karı araycek. Anası yapayor pita, o koyêr torbasına da çekeder gitmää. Çok mu gitmiş, az mı gitmiş, bulayor bir adam iki muntä mamaliga iyirmiş da hep därmiş: “Doyamaycam”. O çocuun adıymış Yuvan. Yuvan da deer ona: “Olmamısın bana bir kafadar hem düüncü?” O da deer: “Olurum”.

Dört yıl geçtiinän insannara genä var nicä annatmaa kart kısıraan düşünü: neçin adamakları aslıya çıkaramadılar, neçin işsizlik hem krizis var, neçin yaşamak zor. Ama bu artık başka bir statyanın konusu.
Yortu gözäldi. Ama bir iş brakmêêr raada: kaç yıl oldu plakat “SİZİ GAGAUZLAR SELEMLEERLÄR” (nicä da başka plakatklar) yazılıydı sade moldovanca hem rusça. Demeli festivali hazırlayannar ya “unudêrlar”, ani başka milletlerin kendi dilleri hem yazıları da var. Yada üç dildä plakatları yazmaa paraları, vakıtları hem havezleri mi yoktu?

Benizin rengi büs-bütün uçêr. Üresinin düülmesi hızlanêr. İçinin birdän-birä dayanılmaz bir korkuylan dolduunu duyêrım. Titirer. Bu kerä titirek bir seslän sorêr: - Nereyi? - Duuduum küüyä,- deerim.- Daalara… Bayırlara… - Dönmeyecän mi?- deer. - Bilmeerim.- deerim.

Başladı karannık olmaa. Daayın içindä taa da görünmääzdi, ama çocuk hep aarardı, hep gidärdi ba oyanı, ba buyanı. Bölä aarayarak, o kendi da annayamadı, nasıl etişti daayın bir orta erinä, neredä vardı bir küçük meydancık.

N.Baboglu dener kendisini dramaturgiyada da. Onun biricik pyesası “Mumnar saalık için” kaldırêr ölä büük problemalar, ani çıkêrlar dar gagauz halkın yaşamasından. O problemalar zeetläärdilär bütünnä Sovetlär Birliini hem Dünnääyı dä.

Evgeniy Karagavur (Eugen Karagyaur) — Gagauz bilim insanı, yazıcı, neftçi injiner. Duumu 1923 yılda. Print Eugen Han. Duuması Komratta üüredici Ştefan (print) Karagyanrun aylesinda angısını Print Eugen Eni Han getirer bir kuman hanı dinastiyasından Poet, prozacı-çıkardı yakın 40 literatura kiyadi birkaç dilda nica. Yazıcımız şimdi yaşeer Kanadada.

Basarabiyalı gagauzların Baş-koloniyasıdır hen şanlı küüdür Komrat. O bir kasabadır, neredâ yapılıer çok komertia alış-veriş. İnsan Komratta taa gezilmiş, taa tivilizat. Komratta bulunuer 1878 ildan gimnaziya çocuklar için hem gimnaziya kızlar için, çok şkolalar uşaklar için, spital doktorlar, posta, telegraf, Daavakesicisi, Daavadivanı, notariat, bank hem başka faydalı işlâr. Moşkov bulur, ki Basarabiyada bulunuer 60.000 halis gagauz.

Karakalpak dili (Karakalpak: Қарақалпақ тили, Qaraqalpaq tili) — bir kıpçak dili angısında Karapaklar laf eder. Türk dillerindän biri. Karapakin ofițial dili.

“Moldova Respublikası topraklarında dillär іşlemesі ” zakonuna görä, kabledіlän sentäbrіnіn 1-dä, 1989, N 3465-XL, mіllі azınnıkların dіllerі (rus dіlіndän kaarä) publіk kuvetlerіnіn organnarınnan іlgіlі kullanılabіlіrlär erlerdä, neredä halkın çoyu – mіllі azınnıklarıdır. Zakona görä, fіlan erdä yaşayan ayırı bіr mіllі azınnık halkın 50 %-tän zeedesі lääzım olsun. Bu karşı gitmeer Mіllі azınnıkları korumak uurunda Çerçevä Konvenţіyasının 10-cu statyasına. Halk kuvetlerіn organnarında mіllі azınnıkları dіllerіnin (rus dіlіndän kaarä) kullanması іçіn (üüsekçä olan) 50% sınırın kabledіlmesі büünkü gündä Moldova Respublіkasında optіmal hem gerçeklenäbіlіrdir.

Köroglu çok düüşlär geçirmiş duşmannara karşı, insannara yardım için. Bunun için dä o kaldı ömürünä türk oguz halkların aklısında, girdi adı onnarın folkloruna, onnarın geroyluk eposuna.

Geçeer vakıt ikincisi oralarda koyun otlader, o da unutmuş neyä bobası takaza etmiş. Girmiş neredä insan gezmeer Tepägözün merasına. Tepägöz onu da kapeer laama koyunnarınnan bilä. Küçük kardaş beklee nekadar beklee da gidee dooru Tepägözün evinä.