Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Köpeliş döwri ýylda bir gezek ýaz aýlarynda bolup geçýär, buzly döwürleriñ geçmeginde buzy, adatça gije ýa-da irden. Köpelişde işbiller tötänden otlaryñ we kökleriñ aralaryna zyñylýar, höwürtge ýasamazdan. Işbiljagazlar çyzyjak görnüşde we ýantar reñkindedir, we çydamly massa örtülendir, we bul her ďürli oñurgasyzlardan we infeksiýalardan gorap saklaýar. Urkaçysynyñ göwrümine görä we 10-4000 işbil guzlaýandyr. Köpeliş döwründe 2-25 erkek okunlary urkaçynyñ guzlan işbillerini plotlaýarlar. Işbilleriñ ösüş döwri 12-25 gije-gündiz dowam edýär, suwuñ temperaturasyna görä (ýyly suwda işbiller çalt özleşýärler).

Türkmenistanyň territoriýasynda VI – VII asyrlarda arhitekturanyň we şekillendiriş sungatlarynyň ösendigi hakyndaky maglumatlar birneme köpräk duş gelýär. Gul eýeçilik gurluşyndan feodalizme geciş, gadymy eýýamyň uly şäherleriniň pese düşmegi, jemgyýetçilik durmuşynyň oba hojalyk welaýatlaryna pytramagy – bularyň hemmesi VI – VII asyrlardaky Türkmenistanyň arhitekturasynda düýpli üýtgeşikleriň bolmagyna sebäp bolupdyr. Ekerançylyk oazisleriň zologynda hemme ýerlerde feodallaryň köp sanly köşkleri peýda bolup başlaýar. Ol köşkleriň töwreginde bolsa daýhanlaryň we senetçileriň uly bolmadyk obalary jemlenipdir. Şol obalaryň guralyşy tegelek görnüşinde bolup, şolaryň ortasyndaky köşkden dürli tarapa obanyň köçeleri uzalyp gidipdir. Horezmde daýhan howlularynyň arasy biri – birinden birnäçe ýüz mertlik açyk bolup, olaryň howlularynyň töwerekleri baglar we ekin meýdanlary bilen gurşalgy bolupdyr. Şol zamanlarda şäherler örän az bolupdyr. Şäherleriň gadymy eýýamdan galan uly galalary bolupdyr. (mysal üçin, Mary).

Uratulylaryñ öz klinopis ýazuwy bolupdyr. Uratu dili, dini, mifologiýasy gadymy Ermenistanyñ we Gruziýanyñ halklarynyñ medeniýetiniñ ösüşine uly täsir edipdir.

Şol döwürdäki gadymy Wawilonyň ykdysady,jemgiýetçilik we syýasy gurluşy Hammurapiniň kanunlary we onuň häkimler,çinownikler bilen ýazyşan hatlary,hususy doku- mentler arkaly öwrenilýär.

1938 ýylyň Ruhnama aýynda Angliýa we Fransiýa Mýunhen dilleşigini baglaşýar. Bu hem Ýaponýanyň Uzak Gündogarda harby hereketlerini has-da giňetmägine getirýär.

Bernştamyň döwürleriniň içinde bir döwri, ýagny seljuklar döwrünide goşmak biziň pikirimizça dogry bolýar. Oguz hem-de Däde Gorkut baradaky iň irki maglumatlar mamlýuk taryhçysy Abu Bahra ibn Abdallah ibn Aýben ad Dawadari (1332-nji ýogalan)-niň taryhy işlerinde ((“Durar at-tijak wa gurar tawarih az-zaman”) “Žemçužina wensow i wse otbornoýe w letopisýah wremeni”)) berilýär. Ol şeýle belleýär türki halklar bu kitaby nesilden nesle geçirýär. Bu kitapda olaryň (oguzlaryň) taryhynyň başlanyşy, olaryň döreýşi hem-de olaryň ilkinji beýik hökümdary Oguzyň durmuşynyň beýany berilýär.

Şanhaý hyzmatdaşlyk guramasy ýa-da Şanhaý Pakty adyny birinji duşuşygyň geçirilen ýeri Şanhaýdan alýandyr. 1996-njy ýylyň 26-njy Aprelinde Şanhaýda duşuşan bäş ýurduň serhetlerinde harby howpsuzlygyň ýitileşdirilmesi ylalaşygyna gol çekmegi bilen Şanhaý bäşlisi guruldy. Bundan soň Şanhaý bäşlisiniň ýyllyk duşuşyklary 1998-de Almatada, 1999-da Bişkekde, 2000-de bolsa Duşanbede geçirildi.
Magtymguly eýýamynda türkmen hojalygyny esasan 2 pudag - ekerançylyk we maldarçylyk düzüpdir. Tebigy şert dörän, suwarymly ýerleriñ möçerine görä bir ýerde maldarçylyk algdyklyk etse, beýleki ýerde ilatyñ esasy käri ekerançylyk bolupdyr. Ilat çomurlara we çarwalara bölünipdirler. Türkmenistanda bol suw bilen üpjün, ekerançylyk üçin amatly ýerler Amyderýanyñ orta we aşak akymlarynda, Murgap sebitinde, Etrek, Gurgen boýlarynda bolupdyr. Bu ýerlere suwarymly ekerançylygyñ iñ iri sebitleridir. Ahal, Etrek, Sarahs, Tejen, Pendi, Etek derýalarynyñ aşak akymlary-da ekerançylygynyñ ownuk sebitidir. Ekerançylygynyñ has maýda ojaklary Balkan, Mangyşlak sebitleridir. Suwaryş ulgamy Murgap derýasynyñ ugrunda Soltanbent bolup, ondan aşakda Janalybent bentleri bolupdyr. Taryhy maglumatlary görä Janalybendyñ ýerinde Mary tekeleri soñra Gowşut hanyñ baştutanlygynda Gowşutbendi gurupdyrlar. Tejen derýasynyñ aşak akymynda Garrybent derýanyñ suwlary beg we wekil atly iki sany kanala sowup, ekin meýdanlaryny swulandyrypdyrlar. Tejen derýasynyñ Sarahs sebitlerinde türkmenler suwaryş desgalaryny giñden ulanypdyrlar. Etrek-Gürgen boýlarynda suwarymly ýerler bilen bir hatarda düme ekileýän ýerler hem köp bolupdyr. Lebabyñ ilaty Amyderýadan suwy diñe bir ýol bilen, ýagny adatdan daşary çuñ gazylan nowhanalar we ýaplar arkaly alyp bilýardy.

Sapagyň wezipesi: Çehiýanyň XI- XV asyr taryhyny öwrenmek bilen talyplara Garaşsyz we Bitarap Watanymyza buýsanç döretmek, dostluk-doganlyk, agzybirlik, watana söýgüni döretmek.

Teke gölli, salyr gölli, saryk gölli, ýomut gölli (kemsegöl, dyrnak göl) ärsary gölli (gülli göl, beşir göl) çowdur gölli diýlip atlandyrylypdyr her tiräniň özüniň özboluşly nagyşlara, gölleri bolupdyr.

Eýran-yrak urşunda 1 mln-dan gowrak adam ýogaldy. Uruş Eýranyň gaýtadan işleýän senagatynyň 60%-ni hatardan çykarypdy, Urşuň her bir ýyly 13-14 mlrd dollara düşýärdi. Urşuň ýetiren maddy zyýany ikisine bilelikde 400 mlrd dollara düşdi.

Beýik Witautas (litwaça: Vytautas Didysis; latynça: Alexander Vitoldus; polýakça: Witold; rusça: Ви́товт, Ви́таутас; 1350 töweregi – 27 oktýabr 1430) Orta asyrlar litwasynyň iň tanymal hökümdarlarynyň biridir. Korolyň ekwiwalenti bolan Didysis Kunigaikštis diýen tituly bilen ol öz raýatlarynyň iň uly hökümdary bolupdyr.

Meksikada amala aşyrylan özgerişler 1910-1917-nji ýyllaryň rewolýusiýasynda döredilen institusion-rewolyusion partiýanyň (IRP) ýolbaşçylygynda geçirildi. Bu ýerde hem daşary ýurt eýeçiligini millileşdirmek dowam etdirlip, şonuň esasynda döwlet eýeçiligi giňeldildi. Iri ýer eýeçilik ýok edildi, daýhanlar millionlarça gektar ýere eýe boldular. Şu çäreler Meksikada içki syýasy durnukly şertlerinde geçirildi.

Babasyl (gemorroý) keseli köp duş gelýän, adama köp oňaýsyzlyklary döredýän keseldir. Ol göni içegäniň aşaky böleginde ýerleşýän wena damarlarynda (babasyl düwünleri) gan aýlanşygynyň bozulyp, olaryň ulalmagy bilen häsiýetlendirilýär.

Şah-Jahanyň dolandyran döwründe (1628-1658) Mogol deržawasy gülläp ösdi. Onuň Balha we beýleki ýerlere eden ýörişleri üstünlikli gutarýar, ol köp halk gozgalaňlaryny basyp ýatyrýar.
Uratu döwleti ýykylansoñ , urart diliniñ ýerine demirgazyk-günbatardan (Haýasadan) göçüp gelenleriñ ermeni dili peýda bolýar. B.e. öñ VI asyrda ýurt Ermenistan adyna eýe bolýar.

Saparmyrat Türkmenbaşy ýokary ýerine ýetirijilik ussatlygyny göz öňünde tutup, Atabaý Çarygulyýewe Türkmenistanyň halk artisti diýen hormatly ady dakdy.

­ çem­pio­na­tyň açy­lyş du­şu­şy­gyn­da Bra­zi­li­ýa Mek­si­ka­ny 4–0 ha­sa­byn­da ut­ýar. Şweý­sa­ri­ýa bi­len 2–2 ha­sa­byn­da deň­me-deň oý­nan ýer eýe­le­ri “Ma­ra­ka­na­da” 142 müň jan­kö­ýe­riň şa­ýat­ly­gyn­da Ýu­gos­la­wi­ýa­ny 2–0 ha­sa­bynda ýeň­li­şe se­ze­war ed­ýär.

B.e.öň X asyra degişli “Gul,maňa boýun eg” atly eserde durmuşa göwnüçökgün garaýyş gul bilen hojaýynyň arasyndaky gepeçik arkaly görkezilýär. Gadymy Derýaaralygynyň dini ulgamy b.e.öň IV-III müňýyllyklarda emele gelipdir.Her şumer şäheri öz huda- ýyna çokunypdyr.Bütin şumer möçberinde çokunylýan hudaýlar hem bolupdyr.Olar Anu-asman hudaýy,Enlil-ýer hudaýy,Enki ýa-da Ea-suw hudaýy,Utu-gün hudaýy,Nannar-aý hudaýy Inanna-söýgi we hasyllyk hudaýy,Dumuzi-baky diri tebigatyň hudaýy,Nergal-uruş,kesel we ajal hudaýy we beýlekiler.Bulardan başga-da adamlar haýryň we şeriň melgunlaryna ynanypdyrlar,olar ýarym adam,ýarymhaýwan görnüşinde göz öňüne getiripdirler.Şumerliler we akkadlylar o dünýädäki ýaşaýşa ynanypdyrlar.Olaryň düşünjelerine görä o dünýä kölegeleriň patyşalygymyş.Eger ölüleriň çagalary sadaka bermeseler,açlykdan we suwsuzlykdan toýun we tozan bilen iýmitlenmäge mejbur bolýarmyşlar.

Şeýle hem biz ýurdumyzda täze partiýalary döretmek we garaşsyz köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini talaba laýyk guramak ugrunda çykyş edýäris.

At güý­ji – kuw­wat­ly­lyk bir­li­gi. Dün­ýä­de at güý­ji at­lan­dy­ryl­ýan bir­nä­çe öl­çeg bir­li­gi bar. Bi­ziň ýurt­la­ry­myz­da, adat­ça, at güý­ji diý­len­de, tak­my­nan 735,5 watta ba­ra­bar met­ri­ki at güý­ji göz öňün­de tu­tul­ýar.

Beýleki halklar ýaly oguzlar-da öz urugynyň geneologiýasyna düýpli üns beripdirler. Mahmyt Kaşgarlynyň belleýşi ýaly oguzlar 24 sany taýpa bölünipdir. (Oguzhan we onuň ogullary, agtyklary). Mahmyt Kaşgarlynyň XI asyrda döredilen belli sözlüginde şol 24 oguz taýpalarynyňda ady tutulýar. Reşiteddin oguzlaryň geneologiýasynda has takyk stabilleşen maglumatlary berýär.

Barbut bu ägirt köp sanly aýdymlaryň, elbetde, hemmesiniň awtory we kompozitory bolan däldir. Ol saz ussatlygyna ýeten genial halk aýdymçysy bolupdyr, emma öz döredijilinde gahrymançylykly rowaýatlaryň, liriki mukamlaryň dabaraly gimnleriň halk sazy esaslaryny-da, halk edebiýaty esaslaryny-da saklapdyr.

Mesopotamiýanyň iň uly şäheri esasan Sinahheribiň döwründe gurlan Ninewiýa bolup,onuň meýdany 728,7 ga. ekeni.Onuň ilaty 170000 adam bolan.Wawilonda 200000 adam ýaşan.Ol Nawuhodonosor II-niň döwründe gaýtadan gurulýar we 404,8 ga meýdany tutupdyr.
Bular indiki zarbany Larsa urýarlar.Onuň hökümdary Rim-Sin Elama gaçýar.Patyşalygy bolsa Hammurapä ýetýär.Şondan soň Wawilonyň esasy garşydaşy Mari bolupdyr.Mariniň hökümdary Zimrilim hem gowşak hökümdar bolmandyr.Onuň Wawilonda diplomatlary we jansyzlary bolupdyr.Ol ähli wakalardan habarly ekeni.Haçanda Hammurapiniň meýilleriniň üýtgänini aňanda,ol öz goşunlaryny çagyryp alýar.

XX asyryň ahyrynda dünýäde parahatçylygyň kepili hökmünde BMG-niň ähmiýeti has-da artýar. Ol eýran-yrak urşunyň duruzylmagynda uly tagallary etdi. 90-njy ýylarda BMG kiçijik Kuweýti basyp alan Yraga garşy “Çöldäki harasat” söweş hereketini alyp bardy. BMG-niň “mawy papaklylary” Angolada, Mozambikde, Kambojada duşmançylykly taraplary ýaraşdyrmakda uly işleri etdi. Ýugoslawiýanyň ilatyna ynsanpewer kömekler berildi.

Türkmenistanyň taryhy-geografiỳasy barada aỳdylanda, ol milli taryh ylymynyň kömekçi pudaklarynyň biridir. Bu ylym umumy taryhy-geografiỳanyň wezipelerinden mälim bolşy ỳaly türkmen halkynyň taryhyna degişli taryhy-geografiki maglumatlary öwrenmek bilen meşgullanỳar. Ỳeri gelende bellemeli zat, ol hem aỳaratyn ylym hökmünde taryhy-geografiỳa Türkmenistanda entek kemala gelenok. Bu mesele ỳurdumyzyň taryhçylarymyzyň we geograflarynyň ösüşinde möhüm wezipeleriň biri bolup dur.

Haçan-da maşgala ulalyp, onda hojalygy ýöretmek kynlaşyp başlanda, maşgala jemagaty böleklere bölünipdir. Gelip çykyşy boýunça bir bolan maşgalalardan uruglar emele gelipdir. Umumy uruga degişli bolan meseleleri çozmek üçin atalyk maşgalalaryñ baştutanlary ýygnanyşypdyrlar. Urug jemagatynda dini kultyñ baştutany we urug däplerini saklaýjy adam bolupdyr. 2.Ilkidurmuş jemgyýetiniñ tehnikasy demir eýyamynda uly ösüşe eýe bolýar. Demriñ mis bilen bürünje garanda ägirt uly artykmaçlyklary bolupdyr. Demir magdany tebigatda köp duş gelipdir. Demriñ ilkinji gezek işlenip bejerilen we eredilen yzlary Alynky Aziýada duş gelip, ol b.e. öñki XIV asyra degişidir.

Seýdi Ali Reis Stambul şäheriniň Galata kwartalynda asyl gelip çykyşy Türkiýäniň Gara deňiz kenarýakasyndaky Sinop şäherinden bolan bir türk maşgalasynda dünýä inýär. Soltan Mehmet II höküm süren döwründe onuň atasy Tersâne Kethüdâsı (Osmanly imperatorlyk harby-deňiz gorhanasynyň kethudasy) bolan bolsa, kakasy Hüseýin Reis Altyn Şahyň demirgazyk ýakasynda Stambulyň Galata kwartalynda ýerleşýän Bahriye Dârü's-Sınaasınyň (Harby-deňiz Senagaty Merkezi) Kethüdâsy (Kethuda) bolupdyr. Onuň kakasynyň ýokary çinli deňizçi hem-de harby-deňiz inženeri hökmündäki karýerasy Seýdi Aliniň geljek ykbalyna uly täsirini ýetiripdir. Seýdi Ali heniz ýaş wagty harby-deňiz gorhanasynda işläp başlaýar. Deňizçilige bolan höwesiniň üstesine Seýdi Ali matematika, astronomiýa we geografiýa ýaly takyk ylymlar boýunça gowy bilim hem alýar. Şeýle-de ol edebiýat we teologiýa sapaklarynda kämilleşipdir hem-de ökde şahyr hökmünde özüni tanadypdyr. Wagtyň geçmegi bilen ol harby-deňiz gorhanasynda ýokary çinli ofiser bolup ýetişýär we Reis çinine mynasyp bolýar (Osmanly döwründe bu çin hem kapitan hem-de admiral diýmekligi aňladypdyr).
1552-nji ýylyň aýagynda Halap şäherindäki gyşky rezidensiýasynda bolup ýören Soltan Süleýman Ajaýyp Seýdi Ali Reisi Sues (Müsür), Aden (Ýemen) hem-de Basra (Yrak) deňiz portlarynda ýerleşýän Osmanly Hindi okean flotuna baştutan edip belleýär. Ondan öň bu wezipede tanymal osmanly admiraly we kartografy Piri Reis hem-de 1538-nji ýylda bolan Preveza deňiz söweşine gatnaşan admiral Koja Murat Reis hem gulluk edipdirler.

2007-nji ýylyň 14-nji fewralynda Türkmenistanda iň ýokary häkimiýet edarasy bolan Halk Maslahatynyň XIX mejlisiniň barşynda Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine resmi girişdi.

Petrarka we Týukaçço italýaly ýazyjylardyr. Françesko Petrarki (1304-1374) florensiýaly bolupdyr. Ol Dante bilen italýan edebi dilini döredijilerdir.

Nä­hoş şa­hyr baý­rak gow­şu­ry­lyş da­ba­ra­syn­da bolmandyr we hat­da adat bo­lup gel­ýän nu­tu­gy­ bilen hem çykyş etmändir. Baý­rak be­r­len­den soň­ra F. Mist­ral me­mu­ar ýa­zyp­dyr (1906) we uly bol­ma­dyk goş­gu­lar ýy­gyn­dy­sy­ny çap etdiripdir. Ol halk me­de­ni­ýe­ti mu­ze­ýi­ni esas­lan­dy­ryp­dyr, pro­wan­sal şa­hyr­la­ryň ki­tap­la­ry­na gi­riş ýa­zyp­dyr we il­deş­le­ri­ni bu gu­ra­ma bir­leş­di­rip­dir.

Fut­bo­lyň wa­ta­ny ha­sap­lan­ýan Ang­li­ýa il­kin­ji ge­zek Dün­ýä çem­pio­na­ty­na gat­naş­dy. * Bu çem­pio­nat­dan soň Dün­ýä ku­bo­gy­na res­mi ýag­daý­da Žul Ri­me ku­bo­gy di­ýil­ýär.

Inguşlar (özlerini galgaý diýip atlandyrýarlar) – Geçen-Inguş ASSR-nyň günbatar Raýonlarynda, dag eteklerinde we tekizlik zolaklarda, şeýle hem Baş Kawkaz dagynyň merkezi böleginiň jülgelerinde ýaşaýan halk. Inguşlaryň sany 158 müň adam (1970). Olar inguş dilinde gepleýärler. Inguşlaryň dine ynanýanlary yslam dininiň sünni mezhebine uýýarlar. Iň gadymy inguş obalary daglyk ýerlerde ýerleşip, aýry-aýry taýpa-urug toparlara (jemgiýete) bölünip ýaşapdyrlar. Olaryň daglyklardan düz ýerlere geçmegi XVI-XVII asyrlarda başlanyp, XIX asyryň 30-60-njy ýyllarynda has-da güýçlenipdir. Inguşlaryň ilkinji obalaryndan biri Anguş (Inguş) bolupdyr. Inguşlaryň ady hem Anguş (Inguş) atly obanyň adyndan gelip çykypdyr. Olaryň esasy kärleri ekerançylykdan, maldarçylykdan we bagçylykdan ybarat bolupdyr. Häzir Inguşlaryň köpüsi senagatda medeni durmuşy düýpgöter özgerýär. Sowatsyz ýok diýilýär, milli intelligensiýasy ösüp ýetişýär, teatry we çeper edebiýaty döreýär. Inguşlaryň taryhy, ykdysadyýeti we medeniýeti barada Geçen Inguş ASSR-y (seret) diýen makalada giň maglumat berilýär.

Kepillik resminamasy. Internet dükanymyzdaky ähli harytlara Türkmenistanyň kanunlarynyň talaplaryna laýyklykda kepillikler degişlidir. Siziň haryt bilen bile kabul edýän kepillik resminamaňyzda: Kepillik möhleti, harytlary ulanylanda ýüze çykan näsazlykary kepillikli düzetmekligiň şertleri (kepillikli düzetýän kärhanalaryň salgylary we ş.m)

Nagt görnüşde hasaplaşyk ofisda öňünden we haryt salgy bolýunça eltileninden soň ýerine ýetirilýär. Töleg türkmen manadynda we Amerikan Dollarynda “Eyesinden.com” internet dükanynda görkezilen sanawdaky bahalar esasynda amala aşyrylýar.
Uilyam Boing (william boeing 1881-1956) amerikan awiakonstruktory we senagatcysydyr.Ol 1903-nji yylda Ýel uniwersitetini tamamlayar.1916-njy yylda ozunin ilkinji ucharyny yasayar hem-de "pacific aero products" atly uchar shereketini esaslandyryar.Birnache ay geceninden son shereketin ady "boeing airplane co" diyip uytgedilyar.1927-nji yyla cenli Boingin sereketi esasan harby ucharlary ,sheyle-de yuk dasayan ulaglary yasamaga yoriteleshyar.1934 yylda Boing shereketin ozune degishli bolegini satyar hemde chapylyan atlary kopeltmek bilen meshgullanyp bashlayar. Boingin uchara bolan soygusi ,gyzyklanmasy yok bolup gitmeyar,ikinji jahan urshy dowrunde ol ozunin onki uchar karhanasynyn maslahatcysy bolyar.Bu karhana 'boing 707 " yolagcy ucharyny doretmek baradaky taslamanyn ustunde ishlap bashlayar.Taze uchar 1954 nji yylda doly tayyar bolyar.U.Boing oz karhanasynda yasalan ilkinji yalagcy ucharynyn asmana galshyny gormage yetishyar. Hazir boing ucharlarynyn durli kysymlary ondurilyar.Olaryn birnacesi dunya rekordyny goyyar.meselem 1989 njy yylda ulanylysha berlen boing 747 uchary dunyade in kop yolagchy yerleshyan uchar diyip yglan edildi.Bu ucharyn ganatlarynyn gerimi 64,9 metre,ucush uzaklygy 13340 km.aralyga dendir.Ona 566 yolagcy yerleshyar.

Men öz mähriban halkymyň öňündäki borjumy ýurdumyzyň raýatlarynyň abadan we parahat durmuşda, geljegine ynamly bolup ýaşamagy üçin ähli şertleri döretmekde, Garaşsyz Watanymyzyň halkara abraýyny pugtalandyrmakda, eziz Diýarymyzyň gülläp ösmeginde görýärin. Berkarar Watanymyzyň aýdyň geljegine barýan bu ýolda meniň esasy daýanjym mähriban halkym bolar!

XVIII asyryň ikinji ýarymynda iňlis baknadarlary Hindistanyň ilki Bengaliýa welaýatyny, soňra Audy, Haýdarabady basyp aldy. Bihar, Orissa iňlis baknasyna öwrüldiler.

UEFA Çempiÿonlar Ligasy (iñlisçe doly ady: UEFA Champions League), gysgaça Çempiÿonlar Ligasy, UEFA(Ÿewropa Futbol Assosasiÿalary Birleşigi) tarapyndan her ÿyl Ÿewropada çempiÿon bolan ÿada käbir ÿurtlaryñ 2-nji we 3-nji bolan komandolary arasynda gurnalÿan ligadyr. Bu Liga şu wagt Ÿewropa we bütin Dünÿäde iñ abraÿly Ligadyr.

Goraghananyň ýanynda tebigat Muzeýi we giň ylmy kitaphanasy bar. Her ýyl Türkmenistanyň dürli künjeginden köp adamlar Bathyzyň ekologiki ýodalaryna gezelenje gelýärler hem-de milli buýsanç bilen Watanymyzyň şeýle gözel ýerine göz ýetirýärler.
Metaly çeper bejermek sungaty (torewtika) ýokary jemgyýetçilik synplary üçin ýasalan önümlerde ýokary ösüş derejesine ýetipdir. “Sasanit metaly” diýip atlandyrylýan metal önümleriniň köp sanly obýektleriniň arasynda ençemeleri, gürrüňsiz, Orta Aziýa ussalarynyň işidir. Olaryň sýužetleri köplenç, feodallary gahrymanlaşdyrmak ähenleri bilen baglanyşyklydyr. Megerem, Horezmde ýasalan kümüş tabygyň ýüzüne çekilen başa baş göreş sahnasy örän çeper edilipdir, bu tabak häzir Döwlet Ermitažynda saklanýar. Kellesi üçşahly telpekli, boýnyny, alkymyny, eginlerini ýapyp duran sowutly, apbasy dakylan lybasly pälwanlaryň biri beylekisine naýza çenäp dur, beýlekisi hem ýaýyny çekip, ok çenäp dur. Töwreklerinde bolsa döwük gylyçlar, aý paltalar, gürzüler dargaşyp ýatyr. Anikowskoýe obasyndan tapylan tabygyň ýüzünde hem söweş temasynda surat çekilipdir, ylmy barlagçylar bu tabagyň Horezm ýada Sogd medeniýetine degişlidigini inkär edýärler. Bu tabygyň ýüzünde gofralanan diwarly beýik köşgüň suraty çekilipdir, köşgüň aňyrsynda bolsa, ikinji bir jaý – megerem, dini jaý bolsa gerek, - görünýär. Sömmek şlýomly, sowutly, gylyç we ýaý bilen ýaragly, elleri tugly hüjüm edýänleriň bir topary köşgüň daşyny gabapdyrlar, köşgüň depesinden bolsa edil şolar ýaly eşikli adamlar ok atyp goranýarlar. Ok degip ölenleriň läşleri köşgüň diş – diş erneginden sallanyşyp ýatyrlar. Sazandalar häzirki karnaylara meňzeş turbalarynyň agzyny ýokaryk tutup çalýarlar. Jaýlaryň we adam şekilleriniň kompozision ýerleşdirilişi uly ussatlyk bilen ýerine ýetirilipdir, emma adamlaryň şekillerinde birneme hereketsizlik duýulýar.

Zähmetkeş halky ezmegiň hasabyna Deli soltanlygyny güýçlendirýär. Muhammet Tugalagyň (1325-1351) döwründe soltanlygyň ykdysadyýeti ösýär. Ol tanymal serkerde bolup, edil Iskender Zülkernaýy ýaly dünýäni özüne boýun etmek isläpdir. Haljiden soňky gidrilen ýerleri yzyna almak ugruna göreş başlaýar.

Gulan - az sanly saklanyp galanlygy bilen adatdan daşary gymmatlyk bolman, eýsem ol adam üçin ähmiýetliligi bilen tapawutlanýar. Adam aty gulan bilen çaknyşdyryp, duzly suwy, iýmiti dannamaýan, uzak ýörişlere çydamly täze atyň täze görnüşini döretmek üçin köp synanyşypdyr. Bu haýwanyň şeýle geň häsiýetlerini Onore de Balzak „Şagren derisi” diýen esrinde ýazýar.

Muhammet Ryza Baýramy çagalygynyñ geçen ýeri bolan Sawalan dagyndan söz açýan "Dag meni çagyrdy" atly hekaýalar kitaby bilen Germaniýada "Altyn Aý" we "Mawy Kepjebaş" baýraklaryny aldy. Munuñ yzysüre bu eseri Şweýsariýada (2008-nji ýylda) "Ýylyñ kitaby" diýilip yglan edildi.

Ýurdumyzyň Harby doktrinasy goranmak häsiýetlidir, ýöne bu biziň döwletimiziň harby ugurda iň täze gazanylan üstünliklerden çetde durjakdygyny aňlatmaýar.

Ýörite abzalyň kömegi bilen düwnüň düýbüne halkajyklar geýdirilýändir. Onuň täsiri bilen düwne gan baryp, onuň iýmitlenmegi bozulyandyr we düwün dargap başlaýandyr. Soňundan halka düwün bilen bile gaçýandyr.

3-nji to­par­ça­da ýer eýe­si urug­waý­ly­lar üçin ýa­rym fi­na­la çyk­mak kyn düş­me­ýär. Olar il­ki Pe­ru­ny 1–0, soň­ra Ru­my­ni­ýa­ny 4–0 ha­sa­byn­da ýeň­li­şe se­ze­war ed­ýär­ler.
Model Türk rok-aýdymçylar toparlarynyň biridir. Bu topar 2005-nji ýylda «A due Carmen» ady bilen tanalypdyr. 2008-nji ýylda «Model» adyny göterip başlaýar[1]. 2005-nji ýylda Okan Yşyk (gitaraçy), Aşkyn Çolak (perkusiýon) we Jan Temiz (bas-gitaraçy) tarapyndan «A due Carmen» ady bilen tanaldylar. 2007-nji ýylda wokal toparyna Patma Turgut gitarada bilsa Serkan Gürüzümçü goşuldy. Ilkinji albomy bolan Perili Sirk, GNL baştutanlygynda 2009-njy ýylda piýasa girdi. «Model» topary 2010-njy ýylda Efes Pilseniň «Köçede durmuş bar (Sokakta hayat var)» aýdymy diňleýji köpçüligine çykardy. Şol ýylyň 25-nji sentýabrda Antalýada gurnalan «Efes Pilsen One Love» festiwalynda özüniň ornuny eýeledi[2]. Ikinji albomy 2011-nji ýylyň ýanwar aýynda Demir Demirhanyň önümi bilen «Beýleki tymsallar (Diğer masallar)» ady bilen tanaldy[3]. Topar bu döwrüň içinde AFM Herbalife, Algida, Sinpaş ýaly markalar üçin köpçülikleýin işleşdiler. «Beýleki tymsallar» albomynda ýaýynlanan «Buzdan Şato» «Pembe mazarlyk», «Degmesin ellerimiz» we «Bir melek vardı» aýdymlary tomaşyçylaryň göwnünden turdy. 2012-nji ýylyň dekabr aýynda Modelden aýrylan Aşkyn Çolakyň ýerine Kerem Sedef geldi. Kerem «Model» gatnaşyjylary bilen işleşip başlady. Üçünji albomlary bolsa «Leýlanyň hekaýasy (Levlanın hikayesi)» 2013-nji ýylyň noýabr aýynyň soňky hepdelerinde GNL entertainment gatnaşmagynda piýasa girizildi[4]. Model topary häzirki wagta çenli 3 sany albomlary bilen tanalyp gelýärler. Stambul Live, Jolly Joker, Bronx Pi sahnasynda we beýleki festiwallarda tanalmaga başlady.

Ýazyjylary indi toslanyp tapylan “keramatlylar”däl-de,eýsem janly adamlar, olaryň şatluklary, horluklary gyzyklandyrypdyr. Olar öz döwrüniň şowhunly ýaşaýşyny beýan edipdirler, goşgularyny adamlaryň güýçli duýgularyny taryplapdyrlar. Hudožnikler ozalkysy ýaly dini mowzuklardaky kartinalary döredipdirler. Hristowy madonnalary “keramatlylary” şekillendirenlerinde olar adatdaky adamlara seredip çekipdirler.. Žiwopisçiler özleriniň döwürdeşleriniň diňe hökümdarlaryň däl-de eýsem garamaýak şäherlileriň hem portretini çekipdirler.

B.e. öñ 714-nji ýylda Sargon II Uratuny täze urga sezewar edýär. Ol ýurduñ araçäklerine garaşylmadyk tarapdan girýär. Uratulylaryñ keramatly şäheri Musasiri talaýar. Ol ýerde Haldiniñ ybadathanasynda patyşalaryñ hazynalary bar eken. Ýeñlişden soñ uratu patyşasy Rusa I özüni öldürýär. Şondan soñ Assiriýa bilen Uratunyñ arasyndaky dartgynly göreş bes edilýär. Sebäbi olaryñ hersiniñ indi has howply duşmanlary bardy. . Uratu patyşasy Azawyñ kerarlaryndan gelen kimmerleriñ çozuşlaryny yza serpikdirmeli bolan . Bu urgudan hem aýñalyp uratu patyşalary Sewan kölüniñ töwereginde berk ornaşýarlar. Olaryñ esasy daýanjy Teýsebaini şäher – galasy bolupdyr. Uratu döwleti hem Assiriýa bilen bir wagtrakda ýykylýar. Onuñ paýtagty Tuşpany Midiýa döwleti eýeleýär. Soñra skifler onuñ demirgazyk welaýatlaryny we Teýşebaini eýeleýärler.
Täze Galkynyş we beýik özgertmeler zamanasynda ýurdumyzyň oba hojalygy hem geçirilýän düýpli özgertmeleriň netijesinde ösüşiň täze belentliklerine gadam basdy. Oba hojalyk ekinleriniň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek üçin babadaýhanlarymyza öndürijilikli işlemäge, ýokary hasyl alyp, halal zähmetinden baýamaga döwletimiz tarapyndan ähli şertler döredilýär. Önümçilik-ykdysady gatnaşyklarynyň täze görnüşleriniň ýola goýulmagy netijesinde oba hojalyk önümlerini öndürijilere ykdysady ýeňillikleriň berilmegi, öňdebaryjy kärendeçileriň we ýer eýeleriniň, ussat mülkdarlaryň zähmetine ýokary baha berilmegi, döwlet bilen daýhanlaryň arasyndaky ykdysady gatnaşyklaryň aýdyň, sazlaşykly we özara peýdaly esasda ýola goýulmagy daýhanyň hem, döwletiň hem bähbitlerini goramaga gönükdirilip, Türkmenistanda oba hojalyk pudagyny ösdürmäge kuwwatly itergi berýär.

Zähmet gurallaryny ýasamak üçin demriñ ulanylmagy ekerançylyk ýerlerini has giñeltmäge mümkinçilik beripdir. Köp halklarda ekerançylyk hojalygyñ esasy pudagyna öwrülýär. Şeýle hem maldarçylyk bilen meşgullanýan taýpalar emele gelip, bularyñ arasynda alyş – çalyş döreýär. Demir hünärmentçiligiñ ösmegine-de ýardam edipdir. Süñk, agaç, deri, reñkli metallary işläp bejermekde demir gurallaryñ ulanylmagy bilen , uly özgerişlikler bolýar. Demirçi ussalar peýda bolýar. Hünärmentçilikde küýzegärler, dokmaçylar we zähmet gurallaryny ýasaýan beýleki hünärmentler peýda bolýar. Hünärmentçilik oba hojalygynyñ aýratyn bir pudagy hökmünde ýuze çykýar.

40-50-nji ýyllardaky syýasy-ykdysady özgerişler. 40-50-nji ýyllarda Latyn Amerikasy ýurtlarynda amala aşyrylan syýasy, durmuş, ykdysady özgerişleriň häsiýetli taraplaryny şol ýurtlaryň käbirleriniň mysalynda görüp geçeliň !

Oratdoğu'da Arap Yarımadası'nın kuzeybatı ucunda ülke. Yüzölçümü 185.180 kilometrekare, nüfusu 2007 tahminlerine göre 19.405.000'dir. Başkenti Şam'dır. Fransadan eylül 1936'da bağımsızlığını kazanmıştır.

BABAÝEW Gurban (1908—68) — Sossialistik Zähmetiň Gahrymany. Köneürgenç raýonynyň «Gyzyl baýdak» obasynda dogulýar. 1931—49 ýyllarda «Bolşewik» kolhozynda kolhozçy, 1949—52 ýyllarda zwenowod, 1952—57 ýyllarda brigadir, 1957—62 ýyllarda kolhozçy we 1962—67 ýyllarda «Ak altyn» kolhozynda kolhozçy bolup işleýär. Ýokary pagta hasylyny alanlygy üçin, 1951 ýylynda oňa Sossialistik Zähmetiň Gahrymany diýen at dakylýar. 1945 ýylynda «Zähmetde tapawutlananlygy üçin» diýen medal bilen sylaglanýar.
XV asyrda oňät wakalary biri köpçülikleýin willonlaryň azat bolmagy. Daýhanlar indi ýuridiki taýdan 2 dereje bölinipdi. 1. Öňli Willonlaryň nesli “kopigolderler” diýip nadeli eýeçilik edýän resminamalarda ýazgy bardy. Olar husup azat adamlar bolup öz nadelleri üçin ýurda uly bolmadyk pul rentasyny we ş.m. ýerine ýetipdir. Ýer nadeli korolyň sudy tarapyndan garalmandyr. 2. frigolderleriň ýagdaýy olardan oňatrakdy. Olar azat ýer eýesi bilen ozrak pul rentasyny töläp, korol sudy olary gorapdyr, mejlise saýlawlara gatnaşyp bilipdir. Ýokarky gatlag bu hukukdan mohrumdy. 2 gatlagyň içinden baýar çykanlar tapyldy. XV asyrda garyplaşan daýhanlaryň ýerini satyp alyp öz ýerli daýhanlar gatlygy oba hojalyk işçisi peýda bolýär. XV asyrda feudal synpynyň öz içinde köne bilen täzeniň göreşi başlanýär. “Köne dworýanlar” diýenlere öňki ýokary gatlakdan bolan iri ýer eýeler rysalardan giripdi. Bular döwlet salgydynyň bir bölegini bermegini talap edipdirler. “Täze dworýanlar” hem formirlendi maýda we orta wotçinalaryň iri ýer eýelerinde XIII-Xv asyryň rysalaryndan, baýlaşan daýhan we şäherlelilerden, puluny ýere harç edip, dworýan adyny alanlardan formirlenýär. Täze dworýanlar, täze şertlere laýykdy, köne dworýanlardan ýerleri satyp alýardy, garyplaşan daýhan kärendesine berýärdi. Ol söwda bilen baglydy. Şäher önümçiliginiň söwdasynyň öşmegi bilen XV asyrda baý söwdägärler köp şaheriň hünärment masterleri öz toplak pullaryny önümçiligi ösdürmäge, ýer satyn almaga, köpräk dworýan ýerlerini almaga harç edipdirler. Seh monopoliýasynyň giňelmegi önümçilgiň kämilleşmegi bilen baglydy. Bu Kapitolistik önümçilik gatnaşygynyň ýüze çykyp başlamagyny gözkezýär. Angliýada magnatlar guruşydy gatlaklaryň biridi. 1399 ýylda Riçard II den soň Genrih IV (1399-1413) geçdi. Ondan soň Genrih (1413-1422) munuň döwründe 100 ýylyk uruş täzeden tutaşdy.

Gýustaw Floberiň döredijiligi Ýewropa edebiýatynyň ösüş ýoluna örän uly täsir ýetirdi. Edebiýatçylar Gýustaw Floberi edebiýatyň modernizm we naturalizm akymlarynyň «atasy» hasaplaýarlar.

IX – X asyrlarda şäherler, öz möçberleri boýunça heniz uly bolmadyk bolsalar-da, welaýatyň ýa-da şol töwregiň gyzgalanly söwda – senetçilik durmuşynyň jemlenýän ýerine öwrülipdirler. Olaryň tutumynda bazar köçeleri we töweregi köp sanly dükanlar, hanalar (haryt goýulýan ýerler) kerwen saraýlar, ussahanalar bilen gurşalgy meýdanlar möhüm rol oýnapdyr. Şol köçeleriň we meydanlaryň önümçiliginiň görnüşleri boýunça ýöriteleşdirilendigi hem bellenilip geçilýär. Jaylar içinde ýaşaýanlaryň synp alamaty boýunça aýyl – saýyl bölünýär eken, baý täjirleriň jaýlary aýratyn bir ýerde salynýar eken we zähmetkeş senetçi gatlaklaryň jaylary hem başga bir ýerde salynýar eken.
Şäherleriň gurply ilatynyň öýleri uly möçberleri bilen, otaglarynyň köpdügi bilen, daşyna haýat aýlanan bir ýada iki howlusynyň bolanlygy bilen häsiýetlendirilýär. Ilatyň zähmetkeş gatlaklarynyň jaýlary bolsa uly däl, şäher gurluşygynyň dar çäklerinde biri – birine gyslyşdyrylyp salnypdyr. Mary oazisiniň obalarynda daýhanlaryň howlulary esasy ýabyň boýy bilen ugurdaş bolan uzyn we ýeke-täk köçäniň gyrasynda uzyn hatar bolup ýerleşýän ekenler, ýaşaýyş jaýlary uly bolmandyr, uçastoklary zolak – zolak bolupdyr, şolarda bolsa bag, bossan, mal howlulary ýerleşdirilipdir. Horezmde, öň hem bolşy ýaly, obalar dagynyk bolupdyrlar, dayhan howlulary, adatça, biri – birinden 200-400 metr uzaklykda ýerleşdiripdir, olaryň daşynda bolsa beýik haýatlary bolup, çarwalar çozan wagtynda daýhanlar şol haýatlaryň aňyrsynda gizlener ekenler.

Pas­to­ral me­ýil­na­ma­da­ky epik şyg­ry­ýe­ti “[Mi­re­ýo]” (1859) onuň ede­bi­ýat­da yk­rar edil­me­gi­ne getiripdir. Ol söý­gü­li­si bi­len ni­ka­la­şyp bil­me­dik, but­ha­na­da ga­lan we wag­tyň geç­me­gi bi­len hem Gün urup ara­dan çy­kan ýaş gy­zyň baş­dan ge­çi­rme­le­ri ha­kyn­da. Pro­wan­syň ta­ry­hy­ndaky dür­li er­te­ki­le­r, ýer­li ro­wa­ýat­lar, et­nog­ra­fik de­tal­lar, Gü­nor­ta­nyň gü­neş­li peý­za­žy, ba­lyk­çy­lyk, mal­dar­çy­lyk, gal­la­çy­lyk we ýü­pek­çi­lik Mist­ral üçin sýu­žet bo­lup­dyr. Bu bir ta­rap­dan, ese­riň gur­lu­şy­ny güýç­len­di­rip­dir, ikin­ji ta­rap­dan bol­sa, aw­to­ra pro­wan­sal­ly­la­ryň dur­mu­şy­nyň dür­li ugur­la­ry­ny gör­kez­mä­ge müm­kin­çi­lik be­rip­dir. Bu­lar­dan baş­ga-da, şu­nuň ýa­ly usul bi­len ol ede­bi­ýa­ta dür­li lek­si­ki gat­lak­lar­dan müň­ler­çe söz gi­ri­zip­dir. Ýü­rek­den çyk­ýan ha­ky­ky ru­hu­be­lent­li­gi, dil baý­ly­gy we hy­ju­wy Mist­ra­lyň epo­pe­ýa­sy­nyň kom­po­zi­si­on gow­şak­ly­gy­nyň we çen­de­na­şa öwüt be­ri­ji ga­ra­ýyş­la­ry­nyň ýe­ri­ni do­lup­dyr. S. Mal­lar­me, A.de La­mar­tin we baş­ga-da Fran­si­ýa­nyň iň go­wy şa­hyr­la­ry onuň eser­le­ri­ne ýo­ka­ry ba­ha be­rip­dir­ler. 1864-nji ýyl­da Pa­riž­de Şarl Gu­no­nyň “Mi­reýl” ope­ra­sy­nyň prem­ýe­ra­sy ge­çi­ri­lip, onuň esa­sy­ny “Mireýl” poe­masy dü­züp­dir. “Al­tyn ada” (1875), “Zeý­tun ýyg­ma” (1912), goş­gu­lar ýy­gyn­dy­syn­da we “Ka­len­do” poe­ma­syn­da (1867) öz eziz Pro­wan­sy­na söý­gi bi­len çe­me­leş­ýär. “Ner­to” poe­ma­sy (1884) – Awin­ýon­da pa­pa­nyň do­lan­dy­ry­şy­nyň soň­ky gün­le­ri hak­da­ky eser­dir. “Ro­ne ha­kyn­da­ky poe­ma” (1897) – ene top­ra­gyň ha­ky­ky se­na­sy­na, Ro­ne çeş­me­si­niň ke­na­ryn­da­ky şä­her­le­riň we oba­la­ryň we ol ýer­de ýa­şa­ýan adam­la­ryň sim­wo­ly­na öw­rülýär. Joş­gun­ly wasp etmegi, bu mäh­ri­ban ül­ke­si­ne söý­gi­niň ha­ky­ky tes­wir­le­me­si­dir. F. Mist­ral pro­wan­sal di­li­niň gram­ma­ti­ka­sy­ny, or­fog­ra­fi­ýa­sy­ny we lek­si­ka­sy­ny bel­li bir ka­da sal­ma­gyň üs­tün­de iş­läp­dir we “Fe­lib­ri­ža­nyň ha­zy­na­sy” (1878–1886) at­ly pro­wan­sal – fran­suz söz­lü­gi­ni çy­ka­ryp­dyr.
Uruş ýyllary ýapon ykdysadyýetiniň “altyn asyry” bolýar. Ýaponiýa döwletleriniň uruş bilen baglylygyndan peýdalanyp, Ýaponiýa Uzak Gündogarda esasy agalygy öz eline aldy. Bu bolsa Ýaponiýada senagatyň ösmegine, girdejileriň artmagyna getirýär. Uruş ýyllarynda daýhanlaryň ýagdaýy agyrlaşýar. Kärendeçi we ýarymkärendeçi daýhanlaryň sany artýar. Kärende tölegi hasylyň 60-70 % tutupdyr. Daýhanlaryň öndürýän bürünji olaryň elinden dolylygyna alynypdyr we bürünjiň uly artykmaçlygy iri ýer eýeleriniň elinde jemlenip, ondan uly girdeji alypdyrlar.

Garaşsyzlyk baýramy parahatçylygyň we abadançylygyň, agzybirligiň we jebisligiň baýramydyr.Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow: “Ýurdumyzyň Garaşsyzlyk ýyllaryndaky syýasy we ykdysady galkynyşlary, medeni we durmuş özgertmeleri halkymyzyň maddy hem-de ruhy gymmatlyklaryny baýlaşdyrdy, döwletimiziň kuwwatyny artdyryp, berkararlygyny has-da pugtalandyrdy” diýip, uly buýsanç bilen aýdan sözleri bu günki gün durmuş hakykatyna öwrülýär. Mähriban diýarymyzyň özbaşdaklygy, özygtyýarlylygy barada pikir ýöredeniňde, ata Watanymyzyň Garaşsyzlyk ýörelgeleriniň pugtalanmagynda, ýurdumyzyň ykdysady kuwwatynyň ýokarlanmagynda, döwletimiziň özygtyýarly döwlet hökmünde dünýäniň senagat taýdan ösen ýurtlarynyň hataryna goşulmagynda bimöçber işleriň durmuşa geçirilýändigini buýsanç bilen bellemek guwandyryjydyr. Milli Liderimiz döwlet Garaşsyzlygynyň möhüm ähmiýetiniň bardygyny aýratyn nygtamak bilen, “Garaşsyzlyk” diýen mukaddes hem-de çuň mazmunly düşünjäniň bahasyna ýetip bolmajak gymmatlykdygyny: “Garaşsyzlyk bahasyna ýetip bolmajak beýik düşünjedir, döwletimiziň mizemezliginiň, halkymyzyň agzybirliginiň we jebisliginiň müdimi binýadydyr. Bu beýik hem-de çuň manyly sözde ata-babalarymyzyň erkin, özygtyýarly, abadan hem-de bagtyýar ýaşamak baradaky iň süýji arzuw maksatlary, eziz Diýarymyzyň şanly geçmişi, şu güni hem-de beýik geljegi jemlenendir” diýen parasatly sözler bilen beýan edýär. Bu ganatly jümleler mukaddes Garaşsyzlygymyzyň ähmiýetine berlen mynasyp bahadyr. Eziz ýurdumyzda ýaşamaga, halal zähmet çekmäge, halal zähmetiň hözirini görmäge, gurmaga, döretmäge giň mümkinçilikler berýän ajaýyp durmuş möwç urýar.
Türkmenistanyň garynjalarynyň içinde Messor urugynyň wekilleri oňat öwrenilen. Bu urugyň wekilleri Türkmenistanyň çöllerinde has giň ýaýran. Olaryň hemme görnüşleri ösümlikleriň däneleri, tohumlary bilen iýmitlenýärler, şoňa görä-de bu garynjalar ösümlikleriň ýaşaýşynda zyýanlydyr. Günorta Türkmenistanda Messor urugynyň 8 sany görnüşi: Messor denticulatus; Messor aralocaspius; Messor variabilis; Messor intermedium; Messor excursionis; Messor subgracilinodis; Messor lamellicornis we Messor perententatus ýaşaýarlar. Olary şertleýin çägeli çöllüklerde, toýun-çägelik çöllerde, dag etegindäki toýun we dag jynslary goşulan toprakda ýaşaýan toparlaryna bölmek bolýar. Çöl çäge toprakda ýaşaýan görnüşleriniň wekilleri hökmünde Messor denticulatus, Messor aralocaspius, Messor excursionis we Messor lamellicornis görnüşlerini görkezmek bolar. Toýun-çägelik çöllerde Messor intermedius we Messor variabilis görnüşleri köplenç duş gelýärler. Dag eteklerindäki dag jynsly toýun toprakda bolsa köplenç Messor parantannatus görnüşi duş gelýär. Messorlaryň käbir görnüşleri özlerine häsiýetli bolmadyk topraklarda hem ýaşaýarlar. Medeni, ekin ekilýän ýerlerde Messor denticulatus has köp duş gelýär. Messor urugyna degişli görnüşleriň garynjalarynyň hemmesi toprakda hin gazynyp, maşgala bolup ýaşaýarlar. Olaryň hinleriniň çuňlugy 2 m-e çenli we ondan-da çuňrak bolup bilýär. Garynjalar ýaşaýyş işjeñligi boýunça gündizki we gijeki görnüşlere bölünýärler. Birinji topara Messor aralocapius we Messor denticulatus degişli bolup, bular gündizine däne çöpleýärler. Ikinji toparyna girýän görnüşler Messor intermedium we Messor variabilis gije däne çöpleýärler we gündizine hinlerinden daşa çykmaýarlar.

Dini düşünjeleriñ emele gelen wagty hakynda guburlary öwrenmek bilen bilýärler. Käbir alymlar onuñ dörän wagtyny neandertally adamlar bilen baglanyşdyrýarlar. Ýöne giçki paleolit dünde dini düşünjeleriñ bolandygy barada jedel ýok.

Urug gurluşynyñ dargaýan döwründäkisyýasy ýagdayý harby demokratiýa diýip atlandyrýarlar. Bu döwürde hem öñki halk ýygnagy, ýaşulularyñ maslahaty , serdarlar, serkerdeler ýaly dolandyryş guramalary bolupdyr. Ýöne halk ýygnagyna diñe takmynan , 16-60 ýaş aralygyndaky urşujylar gatnaşypdyrlar. Ýaşulularyñ ýygnagy we serdar kazynyñ wezipesini ýerine ýetiripdirler. Sud etmeklik halkyñ gatnaşmagynda bolup geçipdir.

Dwinskaýa 18-de ýerleşýän Transporta gözegçilik postuny, тел: +7.812.114.9495, faks: +7.812.186.0669. Newa Aýlagynyň günorta kenarýakasynda, Petrodworesden 1,4 deňiz mili aralygynda ýerleşýän Transporty düzlemegiň radarlarynyň kenar awtomatik ulgamyny (BARS UDS), tel: +7.812.427.9804. “Vhod” (60°02’Demirgazyk 029°26’Gündogar) duýduryş diňiniň ýanynda ýerleşýän losmanyň “Sankt-Peterburg” korablyny. Çäklendirmeler: Içerki reýdlerde we Sankt-Peterburgyň Deňiz Kanalynda iň uly tizlik 6 km.
Dawid Pierre Guetta (noýabr 7 1967, Pariž), Fransuz DJ ve produser. 1980-90-njy ýyllarda klublarda DJ-lik eden Guetta , Gum Productions-y gurýar we ilkinji albomy Just a Little More Lovey 2001-nji ýylda şireketiň ady bilen halka çykardy, soňra Guetta Blaster (2004) we Pop Life (2007) albomlaryny çykardy. Soňra bolsa 2009-njy ýylda One Love adyny göterýän dördünji albomuny çykardy. Bu albomdan "When Love Takes Over" (Kelly Rowland bilen), "Gettin' Over You" (Chris Willis, Fergie we LMFAO bilen) we "Sexy Bitch" (Akon bilen) ýaly aýdymlary çykardy. Bu aýdymlaryň biri Amerikada top 5-e çenli galdy, mundan başga-da Angliýada bu aýdymlar 1-lige girmegi başardy. Albomda bolan "Memories" (Kid Cudi bilen) atly aýdym halkara derejede at gazandy. Guettanyň dünýäde on bäş milýona golaý albomy satylandygy çaklanylar. d.<

Ýan Gusuň ýakylmagy halk arasynda närazyçylygy döretdi. Oňa jogap edip Çehiýada gusçulyk uruşlary başlandy. 1419-1434-nji ýyllarda ýurt 2 topara bölündi. Katolikler iri ýer eýeleri we gusçulara, I topara iri ýer eýeleri-panlar, şäheriň ýokary gatlagy. II topara daýhanlar, şäher hünärmentleri, maýda we orta söwdagärler, hakyna tutma işçiler girdi. Olaryň arasyndan radikal topar saýlandy. Olara tabaritler diýip at berdiler. Oňa Ỳan Žižka ýolbaşçylyk etdi. Olar dindarlara garşy göreşdiler.

Florensiýa, Rim, Neapolda, Wenesiýada, Milanda gumanistleriň kružoklary bolupdyr. Lorensi Mediçi öz dolandyran döwründe halkyň üňsini özüne çekmeklige çalşypdyr. Köşgüne köp şahyrlary, hudožnik binagärleri, alymlary, pelsepeçi gumanistleri çagyrýar.

To­par­ça­da­ky oýun­lar­dan soň 4 ýy­gyn­dy fi­nal tap­gy­ryn­da, has ta­ky­gy, fi­nal to­par­ça­syn­da çy­kyş et­mä­ge hu­kuk ga­zan­ýar. Fi­nal to­par­ça­sy­nyň il­kin­ji oý­ny Urug­waý bi­len Is­pa­ni­ýa­nyň ara­syn­da bo­lup, ýe­ňiş ga­za­nan bol­ma­ýar (2–2). Bra­zil­ler üçin 1–2-nji du­şu­şyk­lar örän ýe­ňil geç­ýär. “Sam­ba­çy­lar” il­ki Şwe­si­ýa­ny 7–1 (Ade­mir 17, 36, 52, 58, Çi­ko 39, 88, Ma­ne­ka 85 – An­ders­son 67 p), soň­ra Is­pa­ni­ýa­ny 6–1 (Par­ra 15, ö.d., Ja­ir 21,Çi­ko 31, 55, Ade­mir 57, Zi­zi­nio 67 – Igoa 71) ha­sa­byn­da ut­ýar. Urug­waý Şwe­si­ýa­ny-da gar­şy­da­şy­nyň 2 ge­zek öňe saý­la­nan­dy­gy­na ga­ra­maz­dan, kyn­lyk bi­len 3–2 ha­sa­byn­da ýeň­li­şe se­ze­war ed­ýär. Şeý­le­lik­de, soň­ky du­şu­şyk­lar­dan öň Bra­zi­li­ýa­nyň 4, Urug­wa­ýyň 3, Is­pa­ni­ýa­nyň-da 1 oç­ko­sy bar, Şwe­si­ýa­nyň we­lin oç­ko­sy ýok. Ýer eýe­le­ri­ne çem­pi­on bol­mak üçin 1 oç­ko ýe­ter­lik.

Türkmen halkynyň beýik şahyr ogly Magtymguly Pyragy gökleň türkmenlerindendir. Ol takmynan, 1733-nji ýylda Gürgen derýasynyň boýunda, Hajygowşan diýen ýerde eneden dogulýar. Ol omrüniň kopüsini Etrek, Gürgen, Garrygala sebitlerinde geçiripdir. Şahyr "Älem belgilidir" diýen şygrynda Ýaz geler, wagt-da gidre, gaflata çykmyş gözlerim. Açaýyn diýsem açylmaz, ne agyr uýkulydyr; Bilmeýin soranlara aýdyň, bu garyb adymyz: Asly-gerkez, ýurdy-Etrek, ady-Magtymgulydyr diýip, öz adyny we niredendigini, kimlerdendigini aýdýar.
Dawut(Arapça: دواد,Dāwūd; Ybranyça: דוד, Dawid; Iňlisçe,Fr, Deutsçe (german) Dawid), Ysraýylogullarynyň guran Ysraýyl patyşalygynyń üçünji patyşasy (ýakyn B.e.öňki 1000 - b.e.öň 962) we Kudus şäheriniň gurujysy bolupdyr. Tanah we Gurhanda nebi (pygamber) diýlip ýatlanylýar. Hristiýan ynanjynda Isanyň Köne Ähtdäki nyşanalaryndan (iňlis prefiguration) biri hasaplanylýar. Musaýy keramatly kitaby Tanahyň Mezmurlar (Yslamda Zebur) bölümini kitaba jemlän 150 asal (bal garylan) sözler Dawut tarapyndan ýazylandygy kabul edilýär. Bu şygyrlar isle Musaýylaryň isle Hristiýanlygyň iň söýülen dini iýeroglifleriniň arasynda özüniň ornuny tutýar. Gurhana görä Zebur, Dawut pygambere Alla tarapyndan inderilipdir. Musaýy keramatly kitapda (Köne äht) Dawudyň hekaýaty Samuel I kitabynyň ikinji ýarymy bilen Samuel II kitabynyň jemini jemleýär diýlip maglumat berilýär. Birinji Ýahudy patyşasy bolan Şaul Allanyň imana getirmegini ýitirýär. Onuň yz ýany Pygamber Şamuel (Samuel) Ýahudyogullaryndan goýun çopany bolan Ýesseniň (iňlis: Jesse) neslinden patyşanyň geljekdigini aýdypdyr. Ýesseniň sekiz oglundan iň kiçisi çopan Dawut patyşanyň köşgüne alnypdyr. Şaulyň Palestinalylara garşy söweşde Dawut ýeke galyp mähnet Jaluda garşy söweşipdir. Sapany bilen atan daşynda ony ýeňip kellesini alypdyr. Onuň yzýany Şaul Dawuda görüplik edip onuň öldürilmegini emr edyär. Emma Dawudyň gowy görýän dosty, ýagny Şaulyň ogly Ýonatan (Jonathan) Dawudy goraýar we gaçybatalga tapyp onuň janyny howpdan gutarýar. Dawut birnäçe ýyllap çölde gün görüpdir. Soňra baryp Araplara sygynypdyr. Palestinler bilen bolan söweşdr Şaul we Ýonatan öldürilýär. Dawut puşman edip olaryň ýasyny tutupdyr. Ýahudy adamlary tarapyndan 30 ýaşynda patyşa saýlanýar. Gebronda keramatly ýag bilen mesh edilipdir (çokundyrylýar) Kenganlylara degişli bolan Zion (Kudus) galasyny eýeläp bu ýerini özüne paýtagt edip saýlaýar. Taňrynyň 10 emrini öz içine alan kitabyny bu ýere getirip bir ybadathana bina etmek işleýär. Emma Natan Pygamber ony bu işinden alyp galÿar (Ybadathanany Dawudyň ogly Süleýman bina edyär). Dawut bütin Ýahudylary boýun egdirýär. Siriýany eýeleýär. Aýtmaklaryna görä Dawut Batşeba atly aýaly söýýär, Hititli ärini öldürdip Baştebany alÿar. Alla şol sebäpden ony näletleýär. Batşrbadan dogan ogly ýedi günlükkä ölýär. Mezmuryň bir bölümi Dawudyň bu bolan ýagdaýdan soň ökünipdir we toba gelipdir. Soňra Dawudyň iň gowy görýän ogly Abşalom kakasyna garşy çykýar. Kakasy bilen oglunyň goşunlary urşup Abşalom ýeňilÿär we şol söweşde öldürilÿär. Dawut 36 ýyl höküm süreninden soňra ölýär. Ýerine Batşebadan bolan ogly Şolomon (Süleýman) geçýär.

Döwletimiziň ösüşiniň indiki tapgyrynyň düýp manysy durmuşa geçirýän özgertmelerimizi yzygiderli ösdürmekden we durnukly amala aşyrmakdan ybaratdyr. Döwletimizi galkyndyrmagyň we berkarar etmegiň ilkinji döwrüniň wezipelerini öňümizde goýmak we esasan üstünlikli çözmek bilen, biz indiki tapgyra – ösüş tapgyryna gadam basdyk. Biz ýurdumyzy ösdürmegiň bu tapgyrynda öňümizde durýan wezipeleri çözmäge hem taýýardyrys.
Türkmen halkynyň ägirt uly döredijilik mümkinçilikleri netijesinde taryhy ölçegler boýunça gysga möhletlerde Türkmenistan ykdysadyýetde, saglygy goraýyşda, durmuş we beýleki ugurlarda ägirt uly üstünlikler gazandy. Onuň halkara abraýy has-da ýokarlandy. Ýurdumyzda uly dabaralar bilen bellenip geçilen Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 20 ýyllygy ýurdumyzda durmuşa geçirilen beýik özgertmeleriň aýdyň beýany boldy. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda täze Galkynyş eýýamynda ýurdumyzyň her bir raýaty mähriban Diýarymyzda amala aşyrylýan "Döwlet adam üçindir!" diýen ajaýyp syýasatyň iş ýüzünde amala aşyrylyşyny öz durmuşynda gördi. Häzirki döwürde amala aşyrylýan köpugurly maksatnamalar, durmuşa geçirilýän ägirt uly özgertmeler her bir ynsanyň we tutuş jemgyýetiň bähbidini göz öňünde tutýar. Sebitiň "Binagärlik dürdänesi" diýlip atlandyrylýan ajaýyp Aşgabady, "Awaza" milli syýahatçylyk zolagyny, durky täzelenen Esenguly şäherçesini, tarp ýerlerde döredilen täze Altyn sähra, Döwletli, Ruhubelent etraplaryny, el bilen döredilen gudraty - ägirt uly "Altyn asyr" Türkmen kölüni, Gökderedäki çagalar sagaldyş merkezlerini, ykdysady, durmuş we medeni taýdan özgeren ýurdumyzyň welaýatlaryny görmäge göz gerek.

1782-nji ýylda Maýsuryň hökümdary Haýdar Aly ýogalandan soňra onuň ogly Tipu Soltan iňlislere garşy agzybirlikli göreşi guramaga has-da erjel ýapyşdy. Ol iňlislere garşy mukaddes urşy yglan etdi. Goňşy hanlyklar bilen bileleşip göreşmek barada gepleşikler geçirdi. Hatda Delidäki Beýik Mogoly hem öz tarapyna çekmek gepleşikler geçirdi. Ýöne, Beýik Mogoldan indi haraý ýokdy. Beýik Mogolyň indi Delini goramaga-da ýagdaýy ýokdy.

Ranjit Singh diňe bir Penjabyň maýda hanlyklaryny birleşdirip, bir bütewi döwlet döretmek bilen çäklenmedi. Ol Kaşmiri, Peşawary, Multany we beýleki kiçi goňşy hanlyklaryny hem eýeläp, uly döwlet döretdi. Onuň özi hem uly han - maharaja boldy. Ol demirgazyk-günbatar goňşusy bolan owganlar bilen 1813, 1823, 1827-nji ýyllarda üstünlikli söweşler alyp bardy.

Biziň öwrenỳän dersimize degişli ilkinji we ygtybarly çeşme, b.e. öňki VI asyra degişli Behistun (kä ỳerde Bisütin diỳlip bellenỳär) ỳazgysy hasaplanỳar. Ol ahemeni patşasy Dariỳ I tarapyndan dag gaỳasynyň tekizlenen ỳerine oỳulyp ỳazdyrylypdyr. Iň gadymy ỳazuw çeşmeleriniň hataryna otparazlyk dininiň kitaby bolan “Awestany” goşmak bolar. Awestada türkmen ỳerleriniň gadymy atlary ỳerleşỳän ỳeri, tebigy şertleri barada belli bir derejede maglumat berilỳär. Ỳöne Awestada berilỳän geografiki maglumatlaryň köpüsi düỳpli ylmy barlaglary talap edỳär.

Bu hereket Ỳewropada (Angliýa, Fransiýa, Flangriýa, Ispaniýada şeýle-de Balkan ýarym adasynda, Wizantiýa we beýleki döwletlerde seslenme tapdy. Tabaritler Germaniýany Bawariýa, Saksoniýa welaýatlaryna, Baltik derýasynyň kenarlaryna geçdiler.
Bloglaryň ulanylyşy 1999-nji ýylda Blogger-iň bu hyzmaty bermäge başlamagy we gysga wagt soňra muny mugt görnüşe geçirmegi bilen ýaýrandyr. 2003-nji ýylyň Fewral aýynda Google, Blogger-i satyn aldy we Google-uň panel guralyna, girilen sahypanyň salgysyny gönimel bloga girmäge mümkinçilik berýän 'Blog This!' täri ýerleşdirildi. Iňlisçe bilýän käbir kişi ilkinji gezek bu dügmäniň kömegi bilen bloglar bilen tanyşandyrlar.

Uratunyñ paýtagty Tuçpa şäheri bolupdyr. Ol aralaşyp bolmajak gaýanyñ ýokarsynda ekeni. Wan kölüniñ suwy içmäge ýarawsyz (duzly) bolany üçin , b.e. öñ 800-nji ýyl töwereginde patyşa Menua dag çeşmelerinden arassa suw geler ýaly gaýalardan suw geçirijisini çapyp oñarmagy buýurýar.

XIV-XV asyrlarda halkara arenasynda ýagdaý üýtgedi. German nebereleri Gogenş tafunlardan soň, 1254-nji ýylda halkara ýagdaýynda ullakan bir rol oýnamady. Papalygyň öňki syýasy abraýy ýokdy, indi halkara meýdanyna Angliýa, Fransiýa, Kastiliýa geçdi. Halkara jedellerinde iň uly waka Fransiýa bilen Angliýanyň arasynda bolan 100 ýyllyk uruş boldy. (1337-1453). Bu uruşa köp ýewropalylar çekildi. Fransiýa papany goldap, Şotland korollary Sisiliýa, Kastiliýa, Graf Flandriýskiý hem olary goldady.

Il­kin­ji Dün­ýä çem­pio­ny­ny kes­git­le­jek fi­nal oý­ny 30-njy iýul­da Mon­te­wi­deo­da­ky “Sen­te­na­rio” sta­dio­nyn­da, Gü­nor­ta Ame­ri­ka yk­ly­my­nyň iki we­ki­li, ýer eýe­si Urug­waý bi­len Ar­gen­ti­na­nyň ara­syn­da oý­nal­ýar. 93 müň ada­myň to­ma­şa eden oý­nu­na bel­gi­ýa­ly Jon Lan­je­nus emin­lik edýär.

Boris Kramarenko 1955-nji ýylyň 1-nji noýabrynda Aşgabat şäherinde doguldy. Ol Aşgabatdaky 19-njy (1962ý-1968ý) we 45-nji (1968ý-1972ý) mekdeplerde orta bilimini aldy. 1972-nji - 1976-nji ýyllarda TDU-da okady. 1976-1978-nji ýyllarda Rostow-na-Donu şäherinde Watan gullugynda boldy.

Dollar sözi orta asyrlarda 1519-njy ýylda Germanýada teňňe ady "Taller"-dan gelip çykan. Taller Germaniada 1873-nji ýyla çenli ýörgünli pul birligi bolan. Ol ondan soň hümmetini ýitirip bütinleý ýok bolup gidip onuň ornuna "Marka" pul birligi girip geldi. Ýöne "Taler" sözi halk arasynda giňden ýaýrany üçin ony basym ýatdan çykarmak aňsat düşmedi we ol halkyň aňynda galypdy. Şol wagtlar Angliýa we Ispaniýa koloniýalarynda "Peso" ady bilen meşhur bolan teňňeler bardy. Bu teňňeleri köp ýerlerde adamlar ýalňyşyp "Dalar" diýip atlandyrýadylar. Bize Meşhur bolan DOLLAR ady hem şu wagtky Dollar belgisi hem şo wagtlarda peýda bolan. Uzyn iňlisçe belgisi "Piese of Eight" (1-den 8 bölegi) ýagny 1/8 kagyzda öçürilen 8-e öwrülip, ahyrsoňy bize tanyş bolan Dollar belgisi peýda bolýar.

Howanyñ maýlamagy bilen tokaýlar emele gelip başlapdyr. Tokaýlarda sugun, los , ýekegapan, aýy we beýleki haýwanlar ýaşapdyrlar. Olar ownugrak we ýyndam ekenler.Olary awlamak üçin öñki usullar we ýaraglar könelipdir. Indi okýaý oýlanyp tapylypdyr we haýwanlary uzakdan awlamaga mümkinçilik döreýär . Bu döwürde mikrolitler-çakmak daşyndan ýasalan ownuk gurallar giñ ýaýraýar. Olaryñ uzynlygy 1-2 sm bolup, bulary agaçdan we süñkden edilen saplara oturdypdyrlar. Olary kesmek, ýonmak, ok-ýaýyñ okunyñ uçlary üçin ulanypdyrlar.