Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Kassit döwründe harby işde we ulagda atlary we öküzleri peýdalanyp başlapdyrlar.Oba hojalygynda ýeri sürýän we ekýän azallar ulanylypdyr,ýollaryň ulgamy döredilýär,daşarky söwda janlanýar.

Magtymguly eýýamynda türkmen halkynyñ özüne mahsus medeniýeti bolupdyr. Nusgawy edebiýatyñ emele gelmeginde we ösmeginde bu döwür «altyn zamana» hasaplanypdyr. Magtymguly eýýamynyñ edebiýatynyñ häsiýetli tarapy ýazuw ýadygärlikleriniñ üsti bilen anyklanan zat XVI-XVII asyryñ edebi eserleri ýazarlary näbelli eserler bolup, XVIII-XIX asyrda ýazarlaryñ atlary belli bolupdyr, hat-da olar öz eserlerde hem öz atlary getrip ýazypdyrlar. Bu döwrüñ tanymal ýazyjy-şahyrlary Döwletmämmed Azady, Magtymguly, Kemine, Mollanepes, Zelili, Seýdi we ş.m.

Metjitlerde - medreselerde gadymy bina çeperçilik bezegini gaýtadan döretmek synanyşygy bolupdyr. Medreseler gurmak däbe öwrülipdir. Olar toýun palçykdan hüjreleriñ biri-birine birikdirilen ataryndan ybarat bolupdyrlar.

1439-njy ýyldaky baglaşylan uneýany peýdalanyp papa Wizantiýada öz agalygyny berkitmek isledi. Türkleriň gol astyna wajyp söwda ýollary geçdi. Bu Gündogar bilen Ỳewropa söwdasyna uly zarp urdy. Orta ýer deňzindäki söwda pese gaçdy. Ýewropa we halkara ýagdaýyna öz täsirini ýetirdi. Türk howpy soňky ýüz ýyllaryň dowamynda hem abanyp durdy.

Petrarkiniň döwürdeşi Jowani Bokaçço (1313-1375) öz hobellalary bilen şohratlanypdyr. “Dekomeren” atly ýygyndysynda ruhany dindarlaryň üstünden gülüp, o dünýäde hiç sadyň ýokdygyny, şu dünýäde ýaşaýşa guwanyp ýaşamalydygyny görkezýär. “Fýametto” romanyny ýazyp Ýewropa edebiýatyna ilkinji bolup uly goşant goşdy. Italýan žiwopisine uly goşant goşanlaryň biri Danteniň döwürdeşi Jattodyr (1266-1337) dini temalardan eserler döreden hem bolsa, adamlary diri görkezip olaryň şatlyk we gussasyny oňat şekillendiripdir. Onuň işini Mazaçço (1401-1428) dowam etdirýär.Ol täze adat, güýçli adamlaryň keşbini şöhlelendiripdir.
Abaý Kunanbaýew (1845-1904) - Meşhur gazak şahyry, aň-bilim ýaýradyjysy, jemgyýet işgäri, Çokan Welihanowyň, Ibraý Altynsarynyň öňde baryjy demokratik pikirlerini ösdüriji, gazak edebiýatynyň düýbüni tutujy. Ol Semeýde Ahmet Ryza mollanyň medresesinde okaýar we şol bir wagtda ýerli rus mekdebine-de gatnaýar. Rus syýasy sürgün edilenleriň kömegi bilen rus dilini, öňde baryjy rus edebiýatyny öwrenýär. Rus şahyrlarnyň goşgularyny, rewolýusion-demokratik pikirlerini gazak zähmetkeşleriniň arasynda propagandirleýär. Şeýle ýol bilen rus ýazyjy-şahyrlarynyň eserlerini gazak obalaryna ýaýradypdyr. Gündogaryň köp edebi eserlerini (Şanama, Leýli-Mejnun, Görogly we ş.m.) dil üsti bilen halk köpçüligine ýetiripdir. Ol ajaýyp eserler döredipdir. Onuň käbir liriki goşgulary saza-da geçirilipdir. Abaý Kunanbaýewiň eserleri diňe 1909-njy ýylda ilkinji gezek Sankt-Peterburgda neşir edilipdir. Onuň eserleri dürli dillerde çap edildi. Abaý Kunanbaýew gazak we beýleki sowet halklarynda köp okalýan ýazyjy-şahyrlardan biri bolupdyr. Gazak ýazyjysy M. O. Auezow bolsa Abaý Kunanbaýewiň döredijiligini ebedileşdirmek maksady bilen onuň durmuşyna degişli 2 tomdan ybarat "Abaýyň ýoly" romanyny (1956) ýazdy. Ol roman köp dillere, onuň "Abaý" atlandyrylan 1-nji kitaby bolsa türkmen diline terjime edildi.

Ilkinji bloglar el bilen ýazylyp döwrebaplaşdyrylýarka, şu zamanda bu iş üçin aýratyn ýazylan programma üpjünçiligi ulanylýar. Bu programma üpjünçiliklerinden käbirleri blog gullugy üpjün ediji sahypanyň aşaky ýer atlary diýlip döredilýän, käbirleri bolsa ulanyjynyň öz serwerine gurlup işledilmesi gerek bolan programma üpjünçilikleridir.

Şonuň üçin Eýranda karylaryň ep-eslisi görmekden mahrumdyrlar. Elbetde bu däp Muhammet Pygamberiň döwründen bäri bolup durupdyr. Sebäbi, Muhammet Pygamberiň ýazuw sowady bolmany üçin wagyz bolup inýän aýa-süreleri öz ýanyndaky hemişe saklaýan ýörite karylaryna ýat tutdyrypdyr. Sebäbi, öňde belläp geçşimiz ýaly ol döwürde Hijaz arabystanda sowatly adam bolmandyr.
Türkmen halkynyň keramat saýan dutarynyň ajaýyp perdelerinden çykan şirin mukamynyň owazy bilen Şükür bagşynyň öz agasyny bendilikden halas etmegi, bagşynyň belent ynsanperwerliginiň näderejededigini ýene-de bir gezek ajaýyp eseriniň üsti bilen subut etdi. Parahatçylyga daýanyp, ýurdumyzyň ösüşini gazanmak, goňşy döwletleri, iri halkara guramalar bilen hoşniýetli hyzmatdaşlyk etmek döwlet syýasatynda ileri tutulýan ugurlaryň biridir. Häzirki wagtda Diýarymyzyň içerki we daşarky syýasatynda ylalaşdyryjy we parahatsöýüji ýurt hökmünde bütin dünýä aýan edildi. Ýurdumyzyň çar künjeginde gurlup ulanylmaga berlen döwrebap kitaphanalar, şol kitaphanalarda bitewi elektron kitaphana ulgamynyň döredilmegi ilkinji nobatda ösüp gelýän ýaş nesliň bilim derejesiniň kämilleşmegine özüniň oňyn täsirini ýetirýär. Mirasa sarpa goýmak, Watany özgertmek ýylynda milli mirasymyzy öwrenmekde we ösdürmekde muzeýlerimiziň ähmiýeti örän uludyr. Türkmen halkynyň dürli döwürlerine degişli taryhy gymmatlyklaryny özünde saklaýan we jemleýän uly hazyna bolup hyzmat edýär. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary esasynda ýurdumyzyň sport ulgamy hem uly ösüşlere eýe bolýar. Ösüp gelýän ýaş nesillerimiziň berk bedenli, sagdyn ruhly arassa ahlakly we kämil ruhly ýaşlar bolup ýetişmeginde döwlet tarapyndan uly aladalar edilýär. Paýtagtymyz Aşgabatda 2017-nji ýylda ýokary derejede geçiriljek ýapyk binalarda we söweş sungaty boýunça V Aziýa oýunlarynyň dünýäniň sport äleminde ýatdan çykmajak möhüm taryhy wakalaryň biri boljakdygy hem örän buýsançlydyr. Bu bolsa Garaşsyz Diýarymyzda Gahryman Arkadagymyzyň türkmen halkyna eçilen bagtydyr, datly miweleridir. Ajaýyp ýurdumyzyň gazanýan her bir üstünliklerine we ýetilýän belent sepgitleriniň aňyrsynda Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy hem-de irginsiz zähmetiniň ýatandygyny aýdyň görmek bolýar. Munuň özi ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny artdyrmakda, halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini ýokarlandyrmakda ägirt uly işleri amala aşyrýandygynyň aýdyň subutnamasy bolup durýar. Eziz Watanymyzyň ösüşine öz mynasyp goşandymyzy goşmak her birimiziň mukaddes borjumyzdyr. Arkadag Prezidentimiziň “Öňe, diňe öňe, jan Watanym Türkmenistan!” diýen Watançylyk çagyryşy bagtyýar nesillerimiziň ýüreginde sena bolup ýaňlanýar. Watanymyzyň abraý-mertebesini belende göterýän, halkymyzy bagtyýar durmuşda ýaşadýan Hormatly Prezidentimiziň jany sag, ömri uzak, tutýan tutumly işleri hemişe rowaç alsyn!

Diýsem kazylar kärini Kemine getyk gen bolar, Aydyp bolmaz-la ýaryny Diýsem dertlerim dep bolar Ýalan sözleriň baryny Garyplar size gep bolar Satarsyňyz pula kazym çyn töhmet siz ile kazym

6 diyen wagtyn, sagat 5 bolsa yada sagat 6 bolsa ishleyar, yogsada girenok. And hem shonyn yali, yone ikisi hem dogry bolmaly. Kabir programmalar:

Seýdi: Watana, il-halkyna bolan çäksiz söýgi, wepalylyk, agzybirlik, dostluk, türkmen döwletini döretmek, kemsidilen halk köpçüliginiň mertebesini belende götermek, Watany basybalyjylardan goramak, ýaly ajaýyp ideýalar Seýdiniň döredijiliginiň içinden eriş-argaç bolup geçýär.
XIII asrda döwletiñ adatlyk meselesi çozlüpdi.1256 ýylda ýere berkidilen daýhanlar Palaniýada bes edildi. “Reý akty” diýip dekretine at berdiler. 400 ýer eýýesine degişli bolan 126 müñ ýere berkidilen daýhan azat baolýar. 1289 ýylda Florensiýada “Azatlyk” syýsaty yglan edildi. Şeýle etmek bilen şäherlere peýdasy degdi bu ýerde hüñärmrntçilik senagaty ösdi we işçleriñ sany artdy. Ýöne bu polzytel ýagdaý bolsada daýhanyñ ýagdaý gowulaşmady.

Braziliýa Latyn Amerikasy döwletleriniň arasynda ykdysady tarapdan iň ösen döwletleriň biridir. Braziliýanyň ykdysadyýetinde täsirli yz galdyran özgerişler 1930-njy ýylda häkimiýet başyna gelen prezident Žetulis Wargasyň (1883-1954) döwründe başlandy. Wargas Braziliýanyň ykdysady tarapdan kuwwatly döwlete öwürmegi maksat edindi. Ol nebit senagatyny, senagatyň başga-da birnäçe pudagyny daşary ýurt maýa eýeleriniň elinden alyp, millileşdirdi. Bu bolsa, ykdysadyýetde güýçli döwlet eýeçiligini döretmäge mümkinçilik berdi.

Medeniýet döwrüň jemgyýetçilik-syýasy ýagdaýý türkmen halkynyň içinden il-halky jany-teni bilen söýýän, halkyň durmuşy we ykbaly barada çuňňur oýlanyp, gahar-gazaby çäksiz söýgini, ýürek awusyny başyndan geçiren ençeme şahsyýetleri edebiýat meýdanynda taryhy arena çykardy.

Teneçirler otrýady Egin pisint teneçirler maşgalasy Ýagdaýy. Derejesi II. Ýitip barýan görnüş. Genofondy gorap saklamakda ähmiýeti. Türkmenistan bu teneçirjigiň ýaýran ýerleriniň gündogar çetidir. Gysgaça beýany. Göwresi aram ululykdaky teneçir. Ganatynyň pterostigmasy ortaça ululykda ýa-da uzynlygy 2 mm-e barabar. Göwresiniň kükrek we garyn bölümleri goňurdan gara reňke çenli üýtgäp durýar. Erkek teneçirleriň garyn bölüminde köp sanly ýaşyl tegmiller, menekler bar. Ýaýraýşy. Günbatar Köpetdag. Türkmenistandan daşarda — Demirgazyk Zakawkaze, Palestina. Ýaşaýan ýerleri. Sumbar derýasynyň kenar ýakalary we dag çeşmeleriniň töweregi. Sany we onuň üýtgemek ýagdaýy. Çürtkesik azalýar. Mör-möjek tutujy tor 100 gezek geçirilende 1–2 sany teneçir düşýär. Esasy çäklendiriji sebäpler. Derýalaryň tebigy akymynyň bozulmagy. Biologiýasynyň aýratynlyklary. Teneçirler alagaraňkyda has işjeňleşýär. Liçinkalary diňe akar suwlarda bolýar. Uly teneçirler iýunda-awgustda uçýar. Köpeldilişi. Iş geçirilmedi. Gorag üçin görlen çäreler. Türkmenistanyň Gyzyl kitabyna (1999) girizildi. Sünt-Hasardag döwlet goraghanasynda goralýar. Gorag üçin zerur çäreler. Sünt-Hasardag döwlet goraghanasynda görnüşi goramak boýunça gorag çärelerini güýçlendirmeli. Barlaglar boýunça teklipler. Uly teneçirleriň ekologiýasyny öwrenmeli, liçinkasynyň biologiýasyny beýan etmeli. Düzüji: S. K. Durdyýew
Şeỳle ỳagdaỳda türkmen milletiniň taryhyny bitewilikde öwrenmek ỳeňil iş däl. Dünỳäniň dürli ỳerlerine ỳaỳran türkmenleriň taryhyny, geografiỳa ylmy bilen baglanşykly öwrenmeli. Sebäbi türkmenleriň bir ỳerden başga ỳere köpçülikleỳin göçüşleriniň esasy sebäbi tebigy şertleriň özgermegi. Tebigy, kä halatda syỳasy sebäplere görä ỳaşap oturan ỳerini üỳtgeden türkmenleriň hojalygynda hem özgerişler bolup geçỳär. Öňki oturan ỳerinde ilat maldarçylyk bilen meşgullanan bolsa, soňky göçüp gelen ỳeriniň tebigy şertlerine görä hojalygy guramaly bolỳar. Musal üçin Balkan we Maňňyşlak ỳerlerinde ỳaşan türkmenleriň esasy käri maldarçylykdy. Bu ỳerden gaỳdyp Amyderỳanyň orta akymynda Tejen derỳasynyň boỳlarynda mekan tutan türkmenleriň hojalygynda indi esasy orna ekerançylyk geçỳär. Munuň şeỳle bolmagy bu ỳerleriň tebigy şertleri bilen baglanyşykly.

Geologiýa (gad.-grek. γῆ — "Ýer" we λόγος — "öwrenmek" sözlerinden) — Ýeriň, Gün ulgamynyň beýleki planetalarynyň we olaryň tebigy hemralarynyň düzümi, gurluşy we kanunalaýyklyklary baradaky ylym.

Häzir dünýäniň bir tarapy açlyk bilen ýüzbe-ýüzkä, beýleki tarapda eşret we isrip milletleriň ykdysadyýetini çökerýär. Bir minutda 10 damja akdyrýan kranyň bir aýda 170 litr suw akdyrmagy munuň aýdyň mysalydyr. Häzir dünýäniň 1,3 mlrd. Adamynyň arassa agyz suwuny içmäge mümkinçiligi ýok. Ýer ýüzünde suw ýetmezçiligi zerarly her gün takmynan 25 müň adam aradan çykýar. Bu san bir ýylda 8 milliona ýetýär.

Häzirki döwürde Türkmensährada belli-belli karylar meşhurdyrlar. Hojanepes etrabyndan Gorukly Kary çükgän (ol 1986-nji ýylda Päkistanda geçirilen konkursda dünýä meşhur arap karysy Abdylseýit (Abdulbasit) bilen konkurensiýada deň çykyşyp uly orny eýelän karylaryň biridir.)

Rodosyň gabawyndan başlap, Seýdi Ali Reis osmanly flotunyň Ortaýer deňzinde alyp baran ähli iri harby-deňiz kampaniýasyna gatnaşypdyr. Ol Barbarossa Hayreddin Paşanyň 1538-nji ýylda Charles V-niň Keramatly Ligasynyň Andrea Dorianyň dolandyrmagyndaky flotuny doly suratda ýeňlişe sezewar eden Preveza deňiz söweşinde osmanly flotunyň çep ganatyna baştutanlyk edipdir. Mundanam başga ol Sinan Paşa bilen Turgut Reisiň 1551-nji ýylda Liwiýa döwletiniň Tripoli şäherini Ispaniýadan hem-de Malta rysarlaryndan basyp alan flotunda birnäçe gämini dolandyrypdyr. Ondan soňra ol Ortaýer deňziniň günbatar kenarýakasynda bolup geçen harby-deňiz kampaniýalaryna hem gatnaşypdyr.

9-njy fewralda ikinji çykyşynda (erkin programmada) hem birinji ýeri eýeläp, toparlaýyn ýaryşlarda öz ýygyndysyna ýene 10 oçko getirdi we Rossiýanyñ olimpiadadaky ilkinji altyn medalyny gazanmagynda esasy rol oýnady. Şeýlelikde öñki bar bolan atlarynyñ hataryna olimpiýa çempiýony diýen has abraýly at hem onuñ ilkinji olimpiadasynda goşuldy. Şeýle hem ol erkin programmada öz şahsy rekordyny goýdy.

Iman bir zada ynanmak, bir zady tassyklamak, bir kişiniň aýdanlaryny kabul etmek diýmekdir. "Iman" sözi ygtykat bilen manydaş bolup, teslim bolmak - boýun egmek manysyny hem öz içine alýar.
Soň-soňlar kümmet gümmezi bilen birlikde ençeme gezek üýtgedilip gurlupdyr we rejelenipdir. XX asyryň başynda gadymy kümmetiň gümmezi ýykylypdyr. 1937-nji ýylda A.M. Baçinskiniň we W.I. Pilýawskiniň ýolbaşçylygynda Buharadan bolan ussalar uraban we Yusup tarapyndan gümmez gaýtadan dikeldilipdir.

Aşgabat şäherinde ýerleşýän Arçabil şaýoly, Türkmenistandaky iñ döwrebap we ýokary tizlikli ulanylýan awtoýolydyr. Uzynlygy 25.5 kilometr we ini 30 metrdir.

Patyşa häkimiýeti goşuna daýanypdyr.Goşun ýeňil ýaraglanan (bairum) we agyr ýaraglanan (redum) urşujylardan ybarat bolupdyr.Urşujylaryň hukuklary we borçlary Hammurapiniň kanunlarynyň 16 sany maddasynda kesgitlenipdir.Kanunlar urşujylary harby ýolbaşçylaryň eden-etdiliginden gorapdyr,olary ýesirlikden satyn almagy,maşgalasyny üpjün etmegi göz öňünde tutupdyr.

Türkmenistan dünýädäki iň uly, häzirki zamanyň ählumumy meselelerini çözmek boýunça alnyp barylýan işlerden çetde durmaýar. Bu ugurda biziň ýurdumyz halkara bileleşigi bilen arkalaşykly hyzmatdaşlyk edýär. Sebitde parahatçylygyň we abadançylygyň ygtybarly daýanjy bolmak bilen, biziň ýurdumyz öňdebaryjy başlangyçlar bilen çykyş edýär. Bu başlangyçlar bolsa biziň alyp barýan, dünýä bileleşigi tarapyndan giňden ykrar edilýän we goldanylýan, ählumumy bähbitleriň hatyrasyna açyk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmäge gönükdirilen syýasatymyzyň üýtgewsizdigini tassyklaýar.

Söweşde Ibragim Lodini öldürýärler. Babur Deli we Agra şäherlerini eýeleýär. Baburyň alyp baran syýasaty barada “Baburnamada” oňat gürrüň berilýär. Ol döwleti berkitmek üçin köp zatlary edip ýetişmändir. Ölüminiň öňisyrasynda eýeçiliklerini udellere bölýär. Uly ogly Humaýuna Gang jülgesiniň kenaryny, Penjap, Gündogar Owganystan, Kabul, Kandagar onuň beýleki ogullaryna berilýär.

Akgala şäherinde dünýä gelen halypa Eýranyň bütin etnikleriniň arasynda 5 mukam halypasyndan biri diýip tanalýar we Türkmen bagşylarynyň arasynda arassa Türkmençesi we mahmal sesi bilen bilinýär.

Iňlisler 1845-1846-njy ýyllarda Penjaba garşy uruş alyp bardylar. Uruşda goşun ýolbaşçylarynyň dönükligi bilen sikhler ýeňildi5. Ýöne, iňlislere Penjaby doly eýelemek başartmady. 1848-1849-njy ýyllarda ikinji iňlis-penjap urşy boldy. Bu gezek iňlisler Penjaby doly eýelediler. Britan Hindistanyny giňeltmeklik tä 1893-nji ýyla çenli dowam etse-de, Penjabyň synmagy Hindistanyň doly bakna öwrülendigini aňladýardy.
2-nji Ja­han ur­şy­nyň tur­ma­gy bi­len 1942-nji ýyl­da­ky Dün­ýä çem­pio­na­ty­ny so­ňa go­ýan FI­FA bu çä­rä­ni 1946-njy ýyl­da-da ge­çi­rip bil­me­di. Se­bä­bi ur­şuň eme­le ge­ti­ren ýyk­gyn­çy­ly­gy köp wagt­lap do­wam et­di. FI­FA 1964-njy ýyl­da Lük­sem­burg­da ge­çi­ren ýyg­na­gyn­da 4-nji Dün­ýä çem­pio­na­ty­ny 1950-nji ýyl­da Ýew­ro­pa ýurt­la­ry­nyň uruş­dan çy­kan­ly­gy­ny, şol san­da soň­ky 2 bäs­le­şi­giň bu yk­lym­da bo­lan­dy­gy­ny göz öňün­de tu­tup, Gü­nor­ta Ame­ri­ka­da gur­a­ma­gy ma­kul gör­di. 1942-nji ýyl­da Bra­zi­li­ýa­nyň is­leg bil­dir­me­gi FI­FA-nyň ýol­baş­çy­la­ry­ny diý­seň be­gen­di­rip­di we hal­ka­ra fut­bol gu­ra­ma­sy ola­ryň tek­lip­le­ri bi­len des­si­ne yla­laş­dy. As­lyn­da uruş baş­la­maz­dan öň 1942-nji ýyl­da­ky Dün­ýä Ku­bo­gy­ny Ger­ma­ni­ýa gu­ra­mak is­läp­di.

ABŞ-da we Ýa­po­ni­ýa­da he­re­ket­len­di­ri­ji­niň at güý­jü­ni kes­git­le­mek­de öz ül­ňü­le­ri peýdala­nyl­ýar, ýö­ne olar eý­ýäm köp­den bä­ri ama­ly taý­dan bü­tin­leý baş­ga­la­r bi­len bir nus­ga ge­çi­ril­di. Ame­ri­ka­da we Ýa­po­ni­ýa­da gör­ke­zi­ji­niň iki gör­nü­şi bar: Sap ag­ra­my ölçemek (net­to, net) we brut­to­ny ölçemek (brut­to, gross).

Awstraliýa (iňl. Australia, HFE: [əˈstreɪljə], lat. austrālis — "günorta"), resmi ady Awstraliýa Soýuzy (iňl. Commonwealth of Australia, HFE: [ˈkɒm.ənˌwɛlθ əv əˈstreɪljə]) — Günorta ýarymşarda ýerleşýän döwlet, ol Awstraliýa materiginde, Tasmaniýa adasynda we Hindi okeany bilen Ýuwaş okeanyň birnäçe beýleki adalarynda ýerleşýär. Meýdany boýunça dünýäde altynjy orunda durýar, ol tutuş materigi eýeleýän ýeke-täk döwletdir. Awstraliýa Soýuzynyň demirgazygynda Gündogar Timor, Indoneziýa we Papua — Täze Gwineýa, demirgazyk-gündogarynda — Wanuatu, Täze Kaledoniýa we Solomon Adalary, günorta-gündogarynda — Täze Zelandiýa ýerleşýär.

1932 ýylyň Türükmenbaşy aýynda Ýaponiýa Şankaýa çozup girýär. Emma Şankaýyň işçileri goşun bilen birleşip, gahrymançylykly göreşi netijesinde Şankýy basyp almak başartmaýar.1933-34 ýyllarda Ýaponiýa SSSR-iň MHR-nyň serhetini birnäçe gezek bozýar.

Eyesinden.com internet dükanynyň haryt katalogy anyk düzülen: harytlaryň görnüşleri, olaryň has anyk toparlaryna we toparçalaryna görä görkezilen. Kataloguň bu görnüşde düzülmegi Sizi gyzyklandyrýan harytlary talaplaryňyza görä tiz tapmaklyga ýardam berýär.

Soňra Seýdi Ali Reise Azepler Kâtibi, Tersâne Kethüdâsı (Osmanly imperatorlyk harby-deňiz gorhanasynyň kethudasy) and Hassa Donanma Reisi (Osmanly Merkezi flotunyň baştutany) çinleri berilýär.

Öňki asyrlarda bolşy ýaly ýurdumyzyň ilaty gara öýlerde “kepbelerde, palçykdan (pagsa-pagsa edilip), çig kerpiçden ýa-da daşdan salnan tamlarda ýasapdyr.

Beýik Saparmyrat Türkmenbaşynyñ Mukaddes Ruhnamasynda “Ylym adamzat tarapyndan döredilen hazynadyr” diýşi ýaly, ylym adamzadyñ has irki döwürlerinde ýüze çykyp başlapdyr.
Globallaşmak netijesinde ilatyň ondan oňa göçmegi (migrasiýa) adamzadyň ösüşine edýän mümkinçilikleriň deň däldigini aňladýar. 1999-njy ýylda 130-145 mln adam öz ýurdunyň çäginden daşarda ýaşaýardy. 1985-nji ýylda bu san 104 mln, 1975-nji ýylda 84 mln-dy. Awstraliýa, Kanada we ABŞ ýokary derejeli hünärmenleri öz ýurtlaryna çekmegiň maksatnamasyny işläp düzdüler. Şol sebäpli ösýän ýurtlardan “akylly beýnileriň” gitmegi köpelýär. Ylymlaryň doktory bolan 30 müň afrikaly daşary ýurtlarda işleýär. Şol bir wagtyň özünde bu kontinentda her ýüz müň adama 1 sany hünärli injener düşýär.

Öý täze tutulan wagty, onuň ähli zady, hat-da keçeleri-de täze ak ýa-da agymtyl bolany üçin, türkmenlerde ýaş çatynjalar babatda “Ak öý tutuldy” diýilýändir. Wagt geçdigiçe, öýüň içinde, oýun içinde-ojakda ýakylan oduň tüssesi zerarly, ýeliň günüň täsiri bilen öýüň ähli bölegi garalýar. Türkmen öýleriniň gara öý diýip atlandyrylmagy hut şonuň üçindir. Türkmenlerde öý tutmak özboluşly sungat hasaplanýar.

Safawi Döwletiniň şasy “Şa Abbas” tarapyndan gurlan bu şäher Gürgen şäherinden 15, Bender Türkmen şäherinden 50, Kümmet Gowuz şäherinden 70 km. uzakdadyr.

News derýasynda 1240-njy ýylda, Çut Kölüniň üstünde 1242-nji ýylda Nowgorod knýazy Aleksandr Ỳaraslowiç üstünlik gazandy we duşmana gaýtawul berdi. XVIII asyryň 40-njy ýyllarynda Papa Innakentiý IV mongol-tatarlary bilen soýuz baglaşmaga synanyşyk etdi. Olara katoliki dini kabul etdirip, özüne soýuzdaş edip, sarisine çozmagy niýet etdiler. Şeýdip Rus ýerlerini boýun egdirmegi niýet etdiler.

Täçmämmed Suhanguly1865nji ýylda Gökdepe etrabynyñ Ýangala obasynda eneden bolýar. Täçmämmet aganyñ 2 ogly saza ukyply bolupdyr. Ogly Hojamämmet ökde sazanda bolup ýetişse-de keselläp ir aradan çykýar. Hojamämmet ölümi atasyna diýseñ agyr degýär. Çary Täçmämmet halypa dutarçy bolup ýetişýär.Täçmämmet aga köp ýyllap Türkmenistanyñ radio-synda , döwlet filarmoniýasynda sazanda bolup işleýär. Täçmämmet aga 1932nji ýylda „ Azatlyk“ diýen sazyny döredýär. Bu saz şü güne çenli özüniñ ýokary çeperçiligi bilen halk saz gurallary ansamblynyñ , Orkestirleriñ ýekeligde tamdyra çalýanlaryñ çalymyndan düşmän gelýär. Täçmämmet aganyñ „ Bag içinde“ „Türkmenistanim“ ýaly sazlary hem Türkmen sazynyñ altyn hazynasyna girdi. Täçmämmet aga halk saz gurallary Ansamblary,orkestirleri üçün „Gökdepe mukamy“ „Aýralyk mukamy“ „Dag arman“ „ Gyzdurdy“ ýaly sazlaryñ köpçilik bolup ýerine ýetirilýän nusgalaryny döretdi. Täçmämmet aga 1940nji ýylda Türkmenistaniñ kompozitorlarynyñ birleşik agzalaryna kabul edilýär.Ol tä ömrüniñ ahyryna çenli ýaşlara elinden gelen kömegini gaýgyrmaýar. Täçmämmet aga 1942nji ýylda Kaka etrabynda tragyk ýagdaýda aradan çykýar.
Köşkleriň içerki gurluşy peýda bolup gelýän feodalçylyk ukladynyň aýratynlyklaryny mese – mälim suratlandyrýar. Bu ýerde gazaply çäklilik, goranyş aladasy, ýaşaýşyň patriarhal gurluşy höküm sürýär. Köşgüň orta arasynda, adatça, myhmana ýaly bir giň hem beýik jaý bolýar, onuň töwereginde köşgün eýesiniň we onuň maşgalasynyň ýaşaýyş otaglary, hyzmatkärleri üçin jaýlar, galla, suw, şerap we ş. m.- meleriň zapaslary üçin ýörite jaýlar bolýar. Köşgüň içi hemişe garaňky bolupdyr: bütewi diwarlarynyň diňe kä ýerlerinde yş geçer ýaly darajyk deşik goýlar eken, şonuň bilen birlikde bu deşikler janpena bolup hyzmat eder eken, emma köşguň içi, adatça pelte çyralar bilen ýagtylandyrylýar eken. Köşgüň agzy gös – göni ikinji gatyndan edler eken, ol ýa-ha pandus diýilýän ýapgyt arkaly ýa-da ýokary göterilýän köpri arkaly ýakynda aýratyn duran diň bilen birleşýär eken.

Muhammet Horezminiň eserleri onuň ylmy taydan barlan problemalarynyň gaty köpdügini häsiýetlendirýär. Onuň astronomik barlaglary hindi astronomik tablisalarynyň täze gözegçilikleri esasynda astronomik maglumatlary täzeden işlemek bilen baglanyşyklydyr, astrolýabiýany ulanmaklyga bagyşlanan eseri düzmek bilen, ýer togalagynyň radiusyny we töwereginiň uzynlygyny kesgitlemek bilen baglanyşyklydyr. Matematika ugrunda bolsa ol algebra boýunça ajaýyp ylmy işleri ýazypdyr. Algebra diýen terminiň özi-de onuň ylmy işleriniň biriniň mowzugynyň ilkinji sözünden, ýagny Al – jabr diýen sözden emele gelipdir. Ol meydanlaryň peýdanyň möçberleriniň miras paylarynyň we şuňa meňzeşleriniň hem sap praktiki hasaplaryny sifrleriň kömegi bilen çykarmagyň metodlaryny düzmek ugrunda hem netijeli işläpdir. Şeýlelikde bu alymyň ylmy barlaglary ösüp barýan – feodalçylyk jemgyýetiniň praktiki islegleri bilen pugta baglanyşykly bolupdyr. Muhammet ibn Musa Al – Horezmiň teoretiki işleri bolsa takyk ylymlar barasynda dünýä hadysaryna ylmy taydan akyl ýetirmegiň ösmegine ýardam beripdir. Onuň ady latyn ýazuwynda Algaritmi diýlip ýoýlan görnuşinde häzire çenli “lagorifm” terminide saklanypdyr.

Kassitler ösen Wawilon medeniýetini kabul edipdirler.Meselem:b.e.öň XVI asyrda patyşa Agum II hettleriň ýörişi wagtynda basylyp alnan Wawilon üçin keramatly bolan Mardukyň we onuň aýaly Sarpanitiň heýkellerini gaýtaryp getiripdir.B.e.öň XV asyrda Urukda ybadathana gurulýar,b.e.öňki XIV asyrda bolsa Urda zikkuratlar we ybadathanalarda dikeldiş işleri geçirilýär.Kassitler döwründe merkezi häkimiýet gowşap,kassit uruglarynyň baştutanlary bel li bir derejede özbaşdaklykdan peýdalanypdyrlar.Käbir iri şäherler (Wawilon,Nippur,Sippar) garaşsyz ýagdaýa eýe bolup salgytlardan,borçlardan boşapdyrlar,öz harby goşunyny saklapdyrlar.Kassit patyşalarynyň daşary syýasaty giň gerim almandyr.Olar diňe Wawilonyň ýerlerine we Zagros daglaryndaky kassit ýerleri bolan “Kaşşu ýurduna” hökümini ýöredipdirler. Şol wagtlar Müsür,Metanni,Hett patyşalyklary agalyk etmek ugrunda özara gazaply göreşler alyp barypdyrlar.Wawilon II derejeli döwlet bolupdyr.Müsür faraonlarynyň ýazgylarynda Wawilonyň Müsür döwletiniň kuwwatyny ykrar edýändigi we ony hormatlap,patyşalaryna sowgatlar getirýändigi habar berilýär.
her to­pa­ryň tä­lim­çi­le­ri Dün­ýä çem­pio­nat­la­ry­nyň ta­ry­hyn­da­ky iň ýaş tä­lim­çi­ler bol­dy (Hu­an Ho­se Tra­mu­to­la 27 ýaş, Gýor­gi Orth 29 ýaş).

Döwletiň, jemgyýetiň we her bir şahsyýetiň bähbitleriniň birleşmegi, kanun esaslarynyň üpjün edilmegi gözel ýurdumyzyň has-da gülläp ösmegine, halkymyzyň bolelin, bagtyýar durmuşda ýaşamagyna mümkinçilik döredýär. Şonuň üçin geljekde-de türkmeniň mukaddes ýol-ýörelgelerinden gözbaş alýan milli demokratiýamyzyň has-da kämilleşmegi, jemgyýetimiziň jebisligi, ruhy gymmatlyklarymyza daýanmak bilen, halkymyzyň abadançylygyny, ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, milli ykdysadyýetimizi ösdürmäge, ýurdumyzyň azyk howpsuzlygyny has-da berkitmäge, mähriban Watanymyzda durnuklylygy, parahatçylygy, demokratik, hukuk we dünýewi döwletimiziň binýadyny pugtalandyrmaga, halkymyzyň agzybirligini saklamaga gönükdirilen işleri durmuşa geçirmek üçin ähli tagallalary etjekdigime saýlawçylary ynandyrýaryn.

1-nji to­par­ça­da 4 ýy­gyn­dy çy­kyş edip, iň ýat­da ga­lan oýun Ar­gen­ti­na bi­len Fran­si­ýa­nyň ara­syn­da bol­ýar. Se­bä­bi bra­zi­li­ýa­ly emin Al­mei­da Re­go ýal­ňyş­lyk bi­len du­şu­şy­gy wag­tyn­dan 6 mi­nut öň gu­tar­ýar. Üs­te­si­ne-de, şol wagt 1–0 ha­sa­byn­da utu­lyp bar­ýan Fran­si­ýa­nyň hü­jü­mi do­wam ed­ýär­di.
Uruglarda 100-150 adam bolupdyr. Her duralgada 2-3 sany ýaşaýyş jaýý bolup, hersinde 50 töweregi adam ýaşapdyr. Bile işlemek , bile ýaşamak we aw awlamak, belli bir derejedäki oturymlylyk garyndaşlyk gatnaşyklaryny has güýçli duýmaga ýardam edipdir. Uly ýaşaýyş jaýlaryny gurmak adamlaryñ uly toparynyñ güýçleriniñ jemlenmegini talap edipdir. Toparlaýyn garyndaşlygyñ añlanylmagy olaryñ dini dünýägaraýyşlarynda hem şölelenipdir. Meselem, şol adamlaryñ dini garaýyşlaryny añladýan “totenizm” sözi indeý sözi bolup, ol “onuñ urugy” diýen manyny berýär.

Uratu heýkeltaraşlygynda metal statuýajyklary (meselem, adam ýüzli, ganatly ýolbarsyñ bürünç şekili) aýratyn bellemek bolar. Olarda şaý-sepleri ýasamak hem ýokary çeperçilige ýetipdir.

Bu döwletleriň b.e.öň XX-XIX asyrda özara uruşlarynyň netijesinde Wawilon şäheri (Ba- byl-“Hudaýyň derwezesi”) ýokary göterilýär.Onda I Wawilon ýa-da Amoreý nesilşalygy do- landyryp,gadymy Wawilon döwri (1894-1595ý.) diýlip atlandyrylýar.Wawilonyň ýerleşişi Tigr bilen Ýefratyň ýakynlaşýan ýerinde bolandan soň,oňa çozmak üçinem,goranmak üçi- nem bu ýer amatly bolupdyr. Şäher tebigy taýdan ýurduň merkezi bolmaga laýyk gelipdir. Esasy suwaryş desgalary bu ýerde jemlenipdir,Alynky Aziýa möhüm gury ýer we derýa ýol- lary Wawilonyň üstünden geçipdir.

Barmaklygyň hasaplanylan wagty (BHW): BHW agentiň ýa-da gäminiň kapitanynyň üsti bilen “Giriş” (“Vhod”) buýuna ýetmezden 48, 24, 2 sagat öň Sankt-Peterburgyň portunyň Deňiz Administrasiýasy, portuň başlygy bilen ylalaşylmaga degişlidir. Eger-de, Sankt-Peterburga gelmeklik 48 sagatdan az wagt alýan bolsa, gelinýändigi baradaky duýduryş gäminiň çykyş portundan ýüzüp ugran wagtyndan 2 sagat geçenden soňra berilmelidir.

Her to­par­ça­ny li­der bo­lup ta­mam­lan­lar — Ar­gen­ti­na, Ýu­gos­la­wi­ýa, Urug­waý hem-­de ABŞ ýa­rym fi­nala çy­kmagy başarýar. Ýa­rym fi­nal­da Ar­gen­ti­na ABŞ-ny, Urug­waý bol­sa Ýu­gos­la­wi­ýa­ny 6–1 ha­sa­byn­da utup, fi­na­lda çykyş etmäge hukuk gazan­ýar.

Bu döwürde jaylaryň çig kerpiçden gümmez görnüşinde salnyş usullary ösýär we kämilleşýär. Bu usulyň pürs goýup tekiz örtuş usulyndan has giň ulanylmagynyň sebäbi gymmat baha agajy tygşytlajak bolnanlygydyr. Gümmez usulynyň artykmaçlygy ony agaç söýeglerini ulanmazdan hem salyp bolýanlygydyr.

XIV asyryň 2-nji ýarymynda Orta asyr Gunbatar Ýewropanyň medeni durmuşynda wajyp öwrülişik boldy. Irki aňyýeti we medeniýeti ýüze çykdy. Ol täzeden döreýiş “Wozraždeniýe” adyny aldy. XV- XVI asyrda gülläp ösdi.

1. Gämide ýaragyň, amunisiýanyň, zyýanly maddalaryň ýa-da neşe serişdeleriniň barlygy hakynda Halkara Deňiz Guramasynyň blankasynda ýazylan Esasy deklarasiýa. 2. Ýüküň adyny, onuň möçberini we tranzit ýüküň ýa-da resminamalarsyz ýüküň barlygyny görkezýän Ýük Deklarasiýasy 3. Gäminiň komandasynyň ekipažynyň sanawy. 4. Töleg serişdeleriniň sanawy. 5. Ekipažyň agzalarynyň emlägi baradaky Deklarasiýa. 6. Saglygy bejeriş maksatlary üçin niýetlenilen neşe serişdeleriniň barlygy. 7. Gäminiň ätiýäç gorlary (zapaslary) barada Deklarasiýa.

Boş wagtlary sport bilen we atçylyk sporty bilen meşgullanýar. rus we nemes dillerini bilýär. Maşgalaly, Serdar adynda bir ogly we iki gyzy bar
Saýlawlar 2012-nji ýylyň Fewral aýynyň 12-sine geçiriler. 29 sanysy ýurt daşynda bolmak bilen jemi 2336 sany saýlaw uçastogy açyldy. Saýlawçylaryň sany 2 million 987 müň 324 adam diýip habar berildi. Bulardan Aşgabatdan 302684, Ahal welaýatyndan 446331 , Balkan welaýatyndan 248697, Daşoguz welaýatyndan 640120, Lebap welaýatyndan 646007 we Mary welaýatyndan 703485 adam saýlama hukugy bolanlar..

Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow - 2007-nji ýylyň fewral aýynyň 14-de Prezidentlik saýlawynda saýlandy, Arkadag 1957-nji ýylyň 29-njy iýunynda Türkmenistanyň Aşgabat oblastynyň Gökdepe raýonynyň Babarap obasynda doguldy.

Biz sözüň doly manysynda, medeniýetimizi ösdürmegi we jemgyýetimiziň durmuşyna giňden ornaşdyrmagy hem dowam ederis. Türkmeniň ýurdy ähli döwürlerde hem milli möçberdäki ýiti zehinlere baý bolan mekandyr. Biz hemişe halkymyzyň gözellige bolan söýgüsini we islegini hemmetaraplaýyn höweslendirmäge çalşarys.

Häzirki Garaşsyz Türkmen döwletinde durmuşa geçirilýän täzeleniş strategiýasy dünýäniň dürli ýurtlary we abraýly halkara guramalary, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasy bilen giň gerimli we netijeli hyzmatdaşlyk etmek arkaly amala aşyrylýar.

Microsoft-uň Windows Live Spaces atly blog ulgamy hem, MSN agzalaryna hödürlenen Windows Live Messenger hyzmaty bilen bileleşdirileninden soň düýpli ýaýraýyş görkezendir. Agzalaryň fotoalbom döretmesine ýol açan ulgam, bloglaryň döwrebaplaşdyrylan wagtynda paýlaşylmasyna mümkinçilik berýän içki nusgasyna hem eýedir. Esasan, höwesjeň ulanyjylar üçin hyzmat bolan Windows Live Spaces, görnüşi we nusgasy üýgeşiklige beter açyk däldir. Aýratyn-da, Windows Live Messenger has köp söhbet maksady bilen ulanylýan hyzmat bolany sebäpli, Space-lerde bar bolan bloglar hem has köp surat ýükleme ýeri edilip ulanylýar. Microsoft, 2010-njy ýylyň Sentýabr aýynyň 27-sine, Windows Live Spaces hyzmatyny bes etjekdigini duýdurdy we ulanyjylaryna bloglaryny mugt görnüşde WordPress.com-a mümkinçiligi hödürledi.
XV asyryň ahyryndan başlap Ýewropanyň öňdebaryjy ýurtlary pese düsüp başlap iri ýer eýelerine garşy göreş ýaýbaňlandy. Halkyň, adamlaryň garaýyşlarynda hem öwrülişik boldy Medeniýet şol wagta çenli görülip-eşidilmedik derejä ýokary göterilip başlapdyr. Ylym, edebiýat we sungat paarlap ösüpdir. Ol hem ilki Italýada başlanypdyr. Sebäbi XIV asyrda Italýanyň baý şäherlerinde ilkinji manfakturalar peýda bolupdyr. Işewür monarh ýüze çykypdyr. Olar dünýä täzeçe garapdyrlar. Iri ýer eýeleri bet gazanç etmek üçin talaňçylykly uruşlary we ýerleri basyp almagy niýet eden bolsa, onda işewür adamlar baýlygy söwda hem-de manufakturalardaky hakynatutma işçileri ezmek arkaly edinmeklige çalşypdyrlar. Işewür adamlar “Adam ömrüni ukyda ýatyp geçirmek üçin däl-de, eýsem hereket etmek üçin dogulypdyr” diýen kada eýeripdirler. Olar ylym we tehnikanyň ösmegine gyzyklanypdyrlar. Kärhana eýeleri biri-biri bilen bäsleşip, täze-täze mehanizmleri we enjamlary işe girizipdirler. Takyk hasaplamalar esasynda gysga wagtda ägirt uly jaýlary bina edipdirler, galalary, portlary, kanallary gurupdyrlar. Şäherliler wagty peýdalanmaga üns berip “Wagty peýdalanmagy başarýan adam islän zadynyň eýesi bolar” diýipdirler. Söwda we bank dolanyşygy bilen meşgullanypdyrlar. Ýörite manfakturalary bolupdyr. Italýada bir tarapdan beýleki ýurtlar bilen söwda baglaşdyrýan bolsa, beýleki tarapdan bank işinden ol ýerde köp girdeji gazazanylypdyr. Şol sebäpli söwdagärleriň, bank eýeleriniň, senagatçylaryň elinde ep-esli serişde jemlenipdi. Demirgazyk we Orta Italýada özara uruşlar netijesine syýasy häkimýet söwda-senagat we bank üýşmeleňleriniň elinde jemlenipdir. Baýlar öz aralarynda bäsleşipdir. Owadan köşkler gurmak, biri-birinden tapawutly geýinmek, dürli şay-sepleri dakmak, zynatly öý goşlaryny edinmeklige çalşypdyrlar. “Wozraždeniýa” termini fransuzça “Renessans” bolup, işewür adamlaryň durmuşynda, ylmynda uly ähmiýete eýe bolupdyr.

Her ýylda tokaýlary dikeltmek boýunça geçirilýän işler goraghananyň wajyp işleriniň birdir Tokaýlary dikeltmek üçin badam, pisse, garatiken, horaçeken ýaly tohumlary ýygnalýar we ekilýär. Şeýle hem nahalhanada hoz, badam yaly gornüşlerin nahallary ýetişdirlip tebigata göçürilýär. Goraghanada sülgün, turaç, käkilik keýik ýaly görnüşleri köpeltmek we tebigata göýbermek işleri uly üns berilýär.

Gämini doka goýmaklygyň mümkinçiligi: Korabllaryň remontynyň Kanoner Howlusynda (Kanonerskiý Dwor) mümkindir, ýöne olar porta degişli däldir. Bunkerler/arsenallar/suw: arassa suw elýeterli. Ýangyç guýmak: bunkerler elýeterli we baržalar ýa-da şalandalar tarapyndan kadaly getirilýär. Saglyk hyzmatlary: esasysy portda, birnäçe keselhanalar şäherde. Ulag: iň ýakyn aeroport portdan 30 kilometrde. Halkara uçuşlary Sankt-Peterburgdan. Iň ýakyn demir ýoly: Sankt-Peterburgda. Ekipažyň düzüminde üýtgeşmeler: mümkindir. Konsullar: Awstriýa, Bolgariýa, Kanada, Kuba, Çehiýa, Daniýa, Finlýandiýa, Fransiýa, Germaniýa, Wengriýa, Hindistan, Eýran, Italiýa, Ýaponiýa, Niderlandlar, Norwegiýa, Polşa, Şwesiýa we ABŞ.
Sary okonyñ bedeni uzyn owal görnüşdedir; gapdal çyzyjaklary 57—62 beden teññejiklerini tutýar., arka ýüzgüji 12—13 şöhle özünde saklaýar, anal ýüzgüji — 7—8. Kellesi biraz yza gözüne tarap gidýär, hökgi ýagdaýyny hyýallandyrýar; ýañaklary 8—10 hatar teññejikden ybarat.

Meselem: asly Sarahsdan bolan Mämmetweli Keminäniň (1770-1840) poeziýasy sossial deňsizlige garşy ýumor gatyşykly, ýiti satira hem-de kinaýa arkaly protest bildirip ýokary realizme esaslanan bolsa, Maryly, Molanepes Kadyrberdi ogly (1810-61) “yşk mülküniň şasy” hasaplanylýar. Lebapdan Seýitnazar Seýdi (1775-1836). Etrek Garrygala sebitlerinden Gurbandurdy Zelili (1780-1845) diňe goşgulary bilen dä, eýsem ellerine ýarag alyp, Watan üçin, halky üçin duşmana garşy göreşipdirler.
Türkmenistanyň günorta sebitinde küýzegärçiligiň döremegine itergi beren sebäpler we şertler biziň eramyzdan öňki VII-VI müňýyllyklarda ýüze çykypdyr. Ýokarda getirilen mysallar sungat derejesine ýeten küýzegärçilik senediniň öz gözbaşyny Jeýtun medeniýetininden alyp gaýdýandygyny görkezýär. Jeýtunyň ilkinji küýze önümleri tekiz düýpli bolup, lenta usulynda ýasalypdyr. Küýze ýasalýan palçyga owradylan saman garylypdyr. Küýze önümleriniň köpüsi gyzyl reňkli nagyşlar bilen bezelipdir. Nagyşlar ýönekeýje bolup, dikligine ýa-da ýapgyt çekilen we egrem-bugram çyzyklardan ybarat bolupdyr. Alymlaryň pikirine görä, Jeýtunda jemi 150-160 töweregi adam ýaşapdyr diýip, çaklanylýar. Gadymy ilat ekerançylyk, maldarçylyk bilen meşgul bolupdyr. Ýöne hojalykda ekerançylyk esasy orny tutupdyr. Görnükli alym B.M.Massonyň pikirine görä, obadaky ilatyň däne hasylyna bolan islegini kanagatlandyrmak üçin 20 gektardan az bolmadyk ekin meýdany gerek bolupdyr. Biziň eramyzdan öňki VI müňýyllyga degişli Jeýtundan tapylan aýal şekili toýundan ýasalypdyr. Şeýle hem bu ýerden tapylan altmyşa ýakyn şekilleriň diňe altysy adam şekilli, galanlary bolsa haýwan şekilleridir. Bu tapyndylar neolit ýa-da başgaça aýdanyňda täze daş asyry döwrüniň adamlarynyň estetiki islegleriniň ösüp başlandygyny aňladýar. Jeýtun medeniýetine degişli gazylyp alnan tapyndylardan mälim bolşy ýaly, daşa, süňke çyzgy, şekil, haşam nagyş çekmegiň ilkinji nusgalarynyň bolandygyny alymlar tassyklaýarlar. Şeýle-de, şol döwürde külalçylygyň, hojalyga zerur bolan küýze önümleriniň, galla saklanýan gap-gaçlaryň ýasalmagy, jaýlaryň saman suwaglar bilen suwalmagy, eýýäm Jeýtun medeniýetiniň durmuş ýörelgeleri bolan ekerançylyk, awçylyk, maldarçylyk bilen bir hatarda binagärçiligiň hem düýbüniň tutulyp başlanylandygyna şaýatlyk edýär. Jeýtun medeniýetine degişli Pessejikdepede örän galyň we berk daşky diwarly, meýdany has uly, adaty bolmadyk bir jaýyň üsti açylýar. Jaýyň meýdany örän uly bolup, oňa obanyň ilaty ýerleşip biljek. Bu bolsa, jaýyň jemgyýetçilik, ýagny köpçülik üçin niýetlenendigine güwä geçýär. Jaýyň doiwarlarynyň ak suwagynyň ýüzüne gyzyl we gara reňkler bilen çekilen toýnakly we ýyrtyjy haýwanlaryň, agaçlaryň, üçburçluklaryň we adamlaryň şekilleri adamzat taryhynda iň gadymy suratlaryň hataryna girýär. Gadymy mmedeniýetleriň medeni ojaklaryň üstüniň açylyp alymlar tarapyndan ylmy esasda öwrenilmegi, gadymy senetlerimizi sungat derejesine ýetiren ata-babalarymyzyň ussatlygyna we öz döwrüne mahsus giň dünýägaraýyşlaryna göz ýetirmäge ýärdam edýär.

On-laýn kart üsti bilen töleg geçmek üçin, sargyt ädimlerini geçip, gutarnykly resmileşdirmezden öň töleg usulyny seçeniňizde “Kart üsti bilen töleg” saýlamagyňyz gerek. Saýlanyňyzdan soň sizi töleg sahypasyna geçirer. Şol ýerde kartyňyza degişli maglumatlary ýazmak arkaly hasaplaşyp bilersiňiz. Visa we MasterCard töleg sistemasy kabul edilýär. PayPal arkaly hem hasaplaşyp bolýar. Nagt däl görnüşde tölenen puly yzyna gaýtarmaly ýagdaýynda 10 iş günüň dowamynda amala aşyrylar.
Hat-da ilat şular ýaly setirleri aýdanda, ony kimiň döredendigine gözi ýetmese-de, "Magtymguly aýdypdyr" diýýär. Beýik söz ussady Magtymgulynyň poeziýasy XIX asyryň ortalarynda Orta Aziýa, Russiýa, Ýewropa halklarynyň arasyndaky metbugatda görnüp başlaýar. Onuň essrleri köp alymlaryň, syýahatçylaryň ünsüni çekipdir. Şahyryň terjimehaly baradaky makala bilen birnäçe goşgusyny görnükli slawýan alymy we syýahatçysy Hodzko 1842-ýylda çap etdirýär. Alymlar A.Wamberi, W.W.Bartold, E.E.Bertels, L.N.Samoýlowiç, L.Klimowiç we başgalar şahyryň döredijiligine uly baha berip öwrenýärler.

Akbaryň nesli Jahangir 1605-1628-nji ýyllarda ýurdy edara etdi. Ol neşe, çakyry gowy görýän gazaply adam bolupdyr. Şonuň üçin döwlet işlerini aýaly Nurjahan öz eline alypdyr.

Giçki paleolit döwründe aýallaryñ şekillendirilen heýkeljikleri köp ýaýrapdyr. Bu bolsa maşgala - urug gatnaşyklarynda enelik başlangyçlaryñ agalyk edendigini añladýar. Şol döwürdäki toparlaýýn nika gatnaşyklarynda atalyk jemgyýetçilik manysynda belli bolmandyr. Ähli çagalar enäniñ daşynda jemlenipdir. Ýaşaýyş jaýlary önümleriñ saklanýan ýeri ahasaplanypdyr. Getirilen aw önümlerini aýal paýlapdyr. Aýal , öýe , ojaga, çagalara iýmit önüleriniñ saklanyşyna, nahar taýýarlamaga, egin – eşik tikmäge gözegçilik edipdir. Aýallar urugyñ esasy we umumy ýaşalýan jaýýñ bikeleri bolupdyrlar. Şeýle şertlerde ilkinji uruglarda ene häkimligi höküm sürüpdir.

Yan Gus watançy bolupdyr. Oz watanyny, öz halkyny çyn ýürekden söyüpdir. Ol halka ýüzlenip: “çehler aýakda bolman, başda bolmalydyr” diýipdir we kese ýerlere garşy aýgytly göreşe çagyrypdyr. Emma welin Gus beýleki halklara ýigrenç duýgusy bilen hem garamandyr. Gusyň aýtmagyna görä onuň üçin oňat nemes erbet çehden ýakyn bolupdyr. Ol iri ýer eýeçilige garşy çykan bolmasa-da, daýhanlaryň gedaýçylykda we hukuksyzlykda ýaşamagyny adalatsyzlyk hasap edipdir.

1918 ý Ýaponiýada daýhanlaryň we işçileriň giň ýaýran hereketi bürünç pitneleri adyny alypdyr. Daýhanlaryň we işçileriň köpçülikleýin çykyşlary iri ýer eýeçilik ezişine garşy gönükdirilipdir. Gozgalanyň bahanasy bürünjiň bahasynyň ýokarlanmagy we onuň satylyşynyň kemeldilmegi bolýar. 1918 ýylyň Alp Arslan aýynyň 12-de Kobe Nagoýada başlanan gozgalaňlar soň bütin Ýaponiýanyň öz içine alýar. Gozgalaňçylar hökümet jaýlaryna, bürünç ammarlaryna çozuş edýärler. Gozgalaňy basyp ýatyrmak üçin hökümet goşunlary, polisýa iberilýär, gazaply öç alynýar. Şahtalarda goşuna garşy dinamit peýdalanylypdyr.
XVIII asyryň başlarynda Ahal arkajynyň çarwalarynyň mal-garalarynyň köpelmegi, örüleriň ýetmezligi, ýyllaryň gurak gelmegi ýaly sebäplere görä, teke türkmenleriniň bir bölegi kem-kemden Kaka sebitine süýşýär. Ol ýerlerde eýranly talaňçylaryň çozuşlary zerarly rahatlyk bolmansoň, olar häzirki Gowşut obasynyň 25 km-e golaý demirgazygyna göçüp barýarlar. Ol ýerde 5 topara bölünişip 5 sany gala – Heňňam, Akja, Garaja, Garahan (Torly), Gumgala ýaly galalar salýarlar. Olara Bäşgala ýa-da Bäşgala zamany diýip at berýärler. Galalaryň 5-isine-de bir ýerden suw çekýärler. Bäşgaladaky tekeleriň üstüne eýranly alamançylar häli-şindi çozup, olaryň suwlaryny kesip durupdyrlar. Olara ynjalyk bermändirler. Ahally aksakgallaryň we kethudalaryň maslahaty bilen Hojamşükür 1823-1825-nji ýyllarda olary Bäşgaladan Sarahsa göçürýär. Ilki tire, gala serdary bolan Gowşut soňra Hojamşüküriň baş serdary bolýar. 1853-nji ýylda bolsa Hojamşüküriň ýerine Gowşut hanlyga göterilýär.

Şu gün Ýew­ro­pa­da sa­tyl­ýan her bä­şin­ji aw­tou­lag “Volks­wa­gen Group”-e de­giş­li bo­lup dur­ýar. Bu kär­ha­na ne­mes yg­ty­bar­lyly­gy we hi­li bi­len ta­pa­wut­lan­ýan hä­zir­ki za­man aw­tou­lag­la­ry­nyň tu­tuş se­ri­ýa­sy­ny hö­dür­le­ýär. Bu aw­tou­lag­lar düýn­ki ar­zuw edi­len za­dy ha­ky­ka­ta öw­rüp, aw­tou­lag önüm­çi­li­gi pu­da­gyn­da iň soň­ky üs­tün­lik­le­ri ama­la aşyr­ýar.

2014-nji ýylyň Ýewropa çempionadynda öz watandaşy Adelina Sotnikowany hem-de dünýäniň bäş gezek çempiony italiýaly Karolina Kostneri yzda galdyrýar we ilkinji gatnaşýan çempionadynda ilkinji ýeri eýeleýär. Ýuliýa şol çempionada gatnaşanlaryň içinde ýaşy boýunça iň kiçisi (15 ýaş) hem bolýar.
XI asyrda iri ýer eýelerinden atlylara “goşunda oňat gulluk edendigi”üçin ýer berilipdir.Iri ýer eýeleriniň agalygyny dikeltmek üçin ýörite knýaz gramotalary berilipdir. Olardan “panlar” çykýar, maýda feodallara 2-nji derejeli şlahtalar diýip at beripdirler. XI asyrda iri yer eýeçiliginiň dagynyklygynyň netijesinde döwletiň territoriýasy kraýnylara bölünipdir. Her kraýnynyň merkezi bolupdyr, oňa grad diýip at beripdirler. Sud, döwlet edaralary we maliýe işinden girýän gurdejiler bolupdyr bu yerli ýer eýeleriniň girdejisiniň üstüni doldurypdyr. Olarda kraýnlaryň harby gury ýer goşuny bolypdyr. Ýörite gurultaýlar çagyryp (seýme degişli) zerur meseleleri çözüpdirler. Syýasy dagynyklyk dowam etse-de Praga şäheri özüniň ýurduň merkezi bolmagyny bes etmändir. Nemes we polýak iri ýer eýelerine garşy göreşde çeh halkynyň agzybirligi güýçsizdir. Çeh khýazlary Bražislaw I (1034-1055) Spitignew II (1055-1061) we Braçislaw II (1062-1092) döwründe nemes we polýak goşunyna uly zarp urulypdyr. Aýratyn hem XIII asyrda nemes daýhanlary ezişe çydam edip bilmän goňşy çeh ýerlerine göçüpdirler. Bu ýerde lokator diýýän maýda iri ýer eýeleri aralykçy bolup olara kömek edipdirler. Şeýdip boş ýatan ýerler özleşdirilipdir, üstesine olaryň yzy bilen nemes söwdagärleri, hünärmentleri-de aralaşypdyrlar. Mukaddes Rim imperiýasynyň öňki abraýyny ýokary galdyrmak maksady bilen nemes knýazlary bilen ýakynlaşyp, özüne soýuzdaş gözläpdirler. Katoloki buthana ruhanylar bu ýere göcüp gelip ösýän çeh döwletini pese gaçyrmagy niýetläpdirler. Tefton rysarlary, tampliýerler, monahlar, dominikanlar gelipdirler. Nemesler gelip öz nemes hukuklaryny öňe sürdiler. Bu nemes kolonistleriniň geçiren çäreleri çeh döwletinde özüniň ters täsirini galdyrdy. Käbir ýerlerde çeh daýhanlaryny göçürip ezipdirler, ýerine nemesler göcüpdirler. Şeýdip çeh ýerlerinde (patrisatlar) ýokary hukukdan peýdalanýan adamlar hem peýda bolupdyr. Çeh halkynyň gelgindilere garşy göreşi güýjäpdir.

Siz bu katalogda harytlary häsiýetlerine we Siziň talaplaryňyza görä saýlap bilersiňiz. Munuň üçin özüňiziň gyzyklanýan bölümüňize gireniňizde, çep böleginde çykýan süzgüç (haryt häsýetleri boýunça saýlamak) boýunça özňize gerekli harytlaryň häsiýetlerini we ýerine ýetirýän işlerini belläň. Şunuň netijesinde siziň talaplaryňyza gabat gelýän harytlary görüp bilersiňiz. Satyn almak
Nurberdi hanyň baştutanlygynda Ahaldan gelen myhmanlar heniz Sarahsdan ugrap-ugramanka, yzlaryndan Eýran şasynyň goşunlarynyň Gökdepä, esasanam, ilatyň has köp ýeri bolan Hurmanda duýdansyz çozup, çaga-çugalara çenli, hatda göwreli aýallara çenli çapyp, talap gidendikleri hakdaky habar gelýär.

Häzirki wagtda Hazaryň kenarynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny döretmek bilen bagly iri taslamalary durmuşa geçirmek boýunça işler güýçli depginler bilen alnyp barylýar. Bu ýerde ajaýyp, owadan myhmanhanalar, ähli amatlyklary bolan sagaldyş merkezleri yzygiderli gurulýar.

Adam sürüsiniñ uruga öwrülmegi önümçiligiñ ýokarlanmagy we daşky nika gatnaşyklarynyñ emele gelmegi bilen baglanyşyklydyr. Daşky nika gatnaşyklary garyndaşlaryñ ganynyñ gatyşmagynyñ edýän zyýanyny aradan aýrypdyr we urugyñ möhüm aýratynlygy bolupdyr.

Ol 1837-nji ýylda Imperator Nikolaýyň adyny göterýän inženerçilik orta hünärmenlik mekdebine okuwa girip, ony 1844-nji ýylda tamamlaýar. 1843-nji ýylda Fýodor meşhur fransuz ýazyjysy O.Balzagyň «Ýewgeniýa Grande» romanyny terjime edýär. 1845-nji ýylda bolsa özüniň ilkinji eserini - «Garyp biçäreler» romanyny ýazyp gutarýar. Roman eýýäm çap edilmänkä rus edebiýatynyň iň meşhur tankytçysy W.Belinskiýniň öwgüsine mynasyp bolýar, şahyr N.Nekrasow bolsa 1846-njy ýylda eseri özüniň redaktirleýän «Peterburg ýygyndysy» almanahynda çap etdirýär. 1849-njy ýylda, «Ak gijeler» powestiniň çap edilmeginden biraz wagt geçeninden soň Dostoýewskiý syýasy sebäpler boýunça tussag edilýär we Omska sürgüne ýollanylýar. 1854-nji ýylda ol azat edilýär we harby gulluga çagyrylýar. 1859-njy ýylda ýazyjy gulluk borjyndan boşadylýar, şol ýylyň özünde hem «Stepançikowo obasy we onuň ýaşaýjylary» powestini çap etdirýär. 1861-nji ýylda ýazyjy dogany Mihail bilen birlikde «Wremýa» žurnalyny, ol ýapylanyndan soň «Epoha» žurnalyny çykarýarlar. Bu žurnallarda ýazyjynyň «Kemsidilenler we ýekirilenler» (1861), «Zyndan hakda ýazgylar» (1860-62), «Tomusky täsirler hakda gyşky bellikler» (1863), «Garasöýmeziň ýazgylary» (1864) ýaly meşhur eserleri çap edilýär. Emma 1865-nji ýylda «Epoha» ýapylýar. Ýazyjy agyr ýagdaýa düşýär, howlukmaçlyk bilen iň belli eserleriniň birini - «Jenaýat hem jeza» (1866) romanyny döredýär, «Humarbaz» (1866) romanyny bolsa 21 günde ýazyp ýetişmeli bolýar. Bu eserleri okyjylar örän gyzgyn garşylapdyrlar. Alan gazanjyna ýazyjy aýaly bilen Ýewropa syýahat edýär. Ol ýerden özüniň «Tentek» (1867) atly ajaýyp romanyny tamamlap getirýär.

Taryh-geografiỳa mazmuny boỳunça kömekçi taryhy ylym hasaplanylỳar. Ol taryh ylmy üçin örän ähmiỳetli, şeỳle-de bolsa kömekçi häsiỳete eỳe bolan: oturymly ỳerleriniň ỳerleşỳän ỳerlerini, şäherleriniň topagrafiỳasyyny, dürli taryhy wakalaryň ỳadygärliklerini aragatnaşyk ỳollaryny, oturymly ỳerleriň tebigy şertlerini, olaryň ilatyň ỳaşaỳşyna täsirini we beỳleki meseleleri öwrenmek bilen meşgullanỳar. Taryhçylar jemgyỳetiň taryhyny tebigatyň taryhy bilen baglylykda öwrenmegiň zerurdygy baradaky pikire geograflara garanda has öňräk gelipdir. Gadymy döwrüň we orta asyrlaryň alymlarynyň köpüsi taryhy wakalary beỳan edende, wakanyň bolup geçen ỳeriniň tebigy şertleri barada hem maglumatlary beripdir.