Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Koʻhna Urganch (turkm. Köneürgenç‎ — Koʻhna Urganch fors. کهنه‌ گرگانج Kuhne Gurgānj, fors. کُهنه‌ اورگَنج Kuhne Urganj) — Turkmanistonning Toshhovoʻz viloyatidagi shahar (1986 yildan). Koʻhna Urganch tumanining maʼmuriy markazi. Xoʻjayli temir yoʻl stansiyasidan 35 km, Toshhovoʻz shahridan 105 km shim.gʻarbda. Aholisi 31,4 ming kishi (2000). K.U.da paxta tozalash, sut, yogʻ-ekstraksiya z-dlari, Toshhovoʻz gilam f-kasining filiali, aloqa boʻlimi, savdo, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ishlab turibdi. 7 umumiy taʼlim maktablari, musiqa, bolalar sport maktabi, sogʻlomlashtirish majmuasi, kutubxona, madaniyat uyi, kasalxona, sil kasalliklari dispanseri mavjud.

Dra, Vodiy-Dra — Marokash jan. dagi daryo. Uz. 1150 km chamasida, havzasining mayd. 15,1 ming km². Yuqori Atlas togʻlaridan boshlanib, Sahroi Kabirning gʻarbiy chekkasidan oqadi. Togʻlardagi qorlar erigan mavsumdagi-na Atlantika okeaniga yetib boradi. Daryoning boshlanish qismi (200 km chamasi)da suv muntazam oqadi, quyi qismida sugʻorishga sarflanadi. D. vodiysida aholi zich.

Buti Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Pisa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 23 km2. 5722 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Sailor Moon, (talaffuzi: Seylor Mun; yap. 美少女戦士セーラームーン, Bishōjo Senshi Sailor Moon) Naoko Takeuchi tomonidan yaratilgan franchayzdir. Sailor Moon nomi ostida manga, anime, videooʻyin, qoʻgʻirchoqlar chiqarilgan. Shu nomli teleserial ham multfilm, ham jonli ekranlashtirilgan.

Muzliklar zamoni, Vikinglar dunyosi, ya‘ni ularning yashash joyi. Barcha vikinglar ajdarni ovlar edi. Bur kuni Ikking Qora Ajdarni bo‘ysintirdi. Ikking va vikinglar katta ajdarga qarshi urush boshladi. Voqealar rivoji endi boshlangan edi...

Bayhaqiy Zahiriddin Abulhasan Ali ibn Zayd (1106, Sabzavor — 1174) — olim, tabib va shoir. 1142 — 54 y.larda Nishopurning bir necha masjidlarida mudarrislik qilgan. Chuqur bilimi va yuksak insoniy fazilatlari tufayli xalq hurmatini qozongan. B. arab va fors tilida 70 dan ortiq asar yozgan boʻlib, ulardan eng mashhurlari — "Kitob al-aruz" ("Aruz kitobi"), "Kitob azhor ashjor al-ashʼor" ("Sheʼriyat daraxtlari gullari haqida kitob"), "Kitob atimat al-marzo" ("Xastalar taomi haqida kitob"), "Kitob asomiy al-adviya va xavosiho va manofiʼiho" ("Doridarmonlar nomi, xususiyati va foydalari haqida kitob"), "Kitob fil-hisob" ("Hisob haqida kitob"), "Mashorib attajorib" ("Tajribalar manbai"), "Tarixi Bayhaq" ("Bayhaq viloyati tarixi"), "Tatimma "Sivon al-hikma" ("Hikmat javoni"ni toʻldiruvchi kitob"), "Javomiʼ ahkom an-nujum" ("Yulduzlar harakati qonuniyatlari") va b. Bulardan "Tatimma "Sivon al-hikma" Assijistoniyning "Sivon al-hikma" ("Hikmat javoni") nomli asarini toʻldiruvchi bir kitob boʻlib, oʻrta asrlarda islom olamida mashhur ensiklopedik asarlar sirasiga kiradi. Unda 10 — 12-a.larda Yaqin va Oʻrta Sharq hamda Markaziy Osiyoda yashab ijod etgan 111 yirik allomaning tarjimai holi bilan bir qatorda tarixiy, joʻgʻrofiy va etnografik maʼlumotlar ham mavjud. "Tatimma "Sivon al-hikma", "Tarixi Bayhaq" va "Javomiʼ ahkom an-nujum" asarlarining qoʻlyozma nusxalari Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi.
Sindikat (lot. sindicatus — ishonchli, vakil) — 1) bir turdagi mahsulotlar ishlab chiqaradigan korxonalar birlashmasi. Mahsulotni yagona savdo tarmogʻi orqali birgalashib sotishni tashkil etish maqsadlarida tuziladi. S. taʼsis etgan umumiy savdo shirkati S.ning har bir aʼzosi bilan savdosotiq toʻgʻrisida shartnoma tuzadi. Banklar ham S. tashkil etishlari mumkin. Bank Si aʼzolari guruhning har qanday aʼzosi chiqargan qimmatli qogʻozlarni sotib oladi; 2) investitsiya dilerlari guruhi; investorlar oʻrtasida tarqatish uchun qimmatli qogʻozlarning navbatdagi yoki yangi emissiyasini sotib olishga rozilik bildirganlaridan keyin S. tuzilgan hisoblanadi.

MUR (Moore) Stanford (1913.4.9, Chikago - 1982.23.8, Nyu-York) — amerikalik biokimyogar. AQSH Milliy FA va Amerika fan va sanʼat akademiyasi aʼzosi. Nyu-Yorkdagi Rokfeller tibbiyot tadqiqotlari instituti prof. (1952 yildan). Ilmiy ishlari oqsillarning tuzilishi va fermentlar kimyosiga oid. Aminokislotalar miqdorini aniqlash, ularni xromatografik usulda ajratish uchun avtomatik qurilmani taklif etgan. Nobel mukofoti laureati (1972, K. Anfinsen va U. Stayn bilan hamkorlikda)..

Subʼyekt (lot. subjectus — ostida, pastda, asosida turuvchi) — mantiqning hukm chiqarilayotgan predmetni bildiruvchi termini. Grammatik anʼanalarda "S." termini hukm (fikr) predmetiga muvofiq keluvchi ran boʻlagini bildirish uchun qoʻllangan. Bu termin Gʻarbiy Yevropa sintaktik terminologiyasida aynan, tarjimasiz qoldirilgan; rus grammatikasida uning kalkasi — "podlejaheye", oʻzbekchada esa ruscha terminning mazmuniy kalkasi ("ega") qoʻllanadi. "S." grammatik, mantiqiy (kommunikativ, psixologik) hamda semantik S. tushunchalarini birlashtiradi. Koʻpchilik hollarda ular yoki asosan grammatik S. egaga teng boʻladi. Mas, "Bola yigʻlayapti" gapidagi "bola" soʻzi bir paytning oʻzida ham S, ham ega hisoblanadi.

Bacáicoa Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11,7 km2. Aholisi – 340 kishi (2010).

Efiopiya zoogeografiya oblasti — quruqlik zoogeografiya oblastlaridan biri. Afrikaning Sahroi Kabirdan jan.dagi qismi, Arabiston ya. o. janubi, Madagaskar, Maskaren, Kamar, Seyshel va boshqalar bir qancha orollarni oʻz ichiga oladi. Efiopiya zoogeografiya oblastio. maydonining asosiy qismi savannadan iborat; tropik oʻrmonlar, butazorlar, choʻl hamda togʻ oʻsimliklari ham koʻp uchraydi. Sut emizuvchilar va qushlardan naytishlilar, sichqonqushlar, tuyaqushlar turkumlari, tillakrotlar, qunduzsimon yerqazarlar, tenreklar, tikandumli koʻrshapalaklar, uzunoyoqlilar, jiraflar, begemotlar, sesarkalar, mirzaqushlar, kitboshlar, oqqoʻtonlar, bananxoʻrlar va boshqalar oilalar endemik hisoblanadi. Efiopiya zoogeografiya oblastio.da hammasi boʻlib sut emizuvchilarning 38 oilasiga mansub turlar uchraydi; ulardan 6 oila: odamsimon maymunlar, lemurlar, bugʻuchalar, karkidonlar, fillar, pangolinlar Efiopiya va HindMalay zoogeografiya oblasti uchun umumiy. Efiopiya zoogeografiya oblastio.ga, ayniqsa, antilopalar, har xil toʻngʻizlar (ayniqsa, soʻgalli choʻchqa) xos; krotlar, bugʻular, ayiqlar uchramaydi.
Dalvarzin choʻli - Toshkent viloyatidagi choʻl, Sirdaryoning oʻrta oqimi sohili bilan Moʻgʻultogʻ va Oltintepa togʻlari etaklari oraligʻida joylashgan. Relyefi gil va qumlardan tarkib topgan past-baland tekislikdan iborat. Yanv.ning oʻrtacha t-rasi —1°, iyulniki 30°. Sovuq bulmaydigan kunlar 210 kun. D. ch.ning nam oʻtloq tuprogʻida chirindi koʻp. Markaziy qismi och tusli kashtan tuproqdan iborat. Qum, shoʻrxok va shagʻalli yerlar ham uchraydi. Shim. va sharqiy qismidagi togʻ oldi Kakayalar S Nasos stansiyalari "—g Gidrouzellar qiya tekisliklarining tuprogʻi serunum boʻz tuproq. D. ch. bahorda boshokli har xil oʻsimliklar, jumladan rangoʻt, qoʻngʻirbosh bilan qoplanadi. Ushbu hududda Sirdaryoning oʻig qirgʻogʻidan boshlab sharq tomon 4 ta akkumulyativ terrasa mavjud boʻlib, bal. 350 m dan 275 m gacha oʻzgaradi. 4-terrasa eng qad. boʻlib, jan.da Yuqori Dalvarzin kanalining bosh qismida ayrim joylardagina qoldiq holda uchraydi, 3-terrasasi katta hududni egʻallaydi, uning eni jan.da 16 km, sharqiy chegarasi Dalvarzin kapali oʻzani boʻylab yoʻnalgan. U shim. tomon davom etib, Chanoq qishlogʻi yaqinida Ohangaron daryosining 3-terrasasi bilan tutashadi. 3-terrasa quyida joylashgan 2-terrasadan bal. 10—15 m boʻlgan qiyalik bilan aniq ajralib turadi. 3-terrasaning yuzasi tekis boʻlib, daryo tomon bir oz qiyaroq. Shim.da tekislik qum tepalari, qum marzalari hamda botiqlar bilan murakkablashgan. 2-terrasa choʻlning shim. gʻarbida yaxshi ifodalangan, eni 14 km. Yuzasi tekisroq, shuningdek, daryoning taqasimon qoldiq oʻzanlari uchraydi. Ularning baʼzilari hozir koʻl. 1-terrasa kambar (1,5—2 km), daryo oʻzani boʻylab joylashgan, yuzasi toʻlqinsimon tekislikdan iborat.

Großenrade Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 10,4 km2. 516 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Aksirish, tushkirish — orga-nizmning himoya reaksiyalaridan biri. Yot jismlar (chang , shilliq modda, achchiq, qo‘lansa islar va boshqalar) burun bo‘shlig‘idagi shilliq qavatning nerv hujayralariga ta’sir etishi natijasida A. sodir bo‘ladi. Ta’sirlovchilar uch tarmoqpi nervning burun bo‘shlig‘ida joylashgan sezuvchi nerv oxirlariga ta’sir etadi. Bunga javoban kishi reflektor tarz-da chuqur nafas oladi. So‘ngra yumshoq tanglay ko‘tarilib, bu-running ichki teshigini berkitadi, natijada ko‘krak bo‘shlig‘ida bosim oshib ketadi. Shun-dan keyin burunning ichki teshigi bir-dan ochilib, to‘planib qolgan havo burun orqali chiqib ketadi. Shilliq qavatni ta’sirlab turgan yot modda ham havo bilan chiqadi. A. ba’zi kasalliklar (mas, gripp, tumov va boshqalar)ning boshlang‘ich bel-gisi bo‘lishi ham mumkin.

ichki ishlar organlari uchun o‘zida mutaxassis va komandir xususiyatlari hamda ixtisosligini uyg‘unlashtirgan, huquqbuzarliklarning oldini olish va profilaktika, jamoat xavfsizligini taʼminlash bo‘yicha tadbirlarni hayotga samarali tatbiq eta oladigan serjantlar tarkibini tayyorlash;
Narx, baho — tovar qiymatining puldagi shakli; bozor iqtisodiyotida amal qiluvchi iqtisodiy dastak. Iqtisodiy tafakkur tarixidagi ayrim qarashlarda N.ni qiymatning mehnat nazariyasiga asoslanib talqin qilishgan, unga qiymatning puldagi ifodasi deb qaralgan. 21-asr boshlaridagi nazariyalar N.ni pulning miqdoriy nazariyasi asosida izoxlab, N.ga harajatlar, tovarning nafliligi va raqobat taʼsir etishini eʼtirof etadi. N.ni qiymat belgilaydi, ammo u aniq bir qiymatdan yuqori yoki past boʻlishi mumkin, bu esa bozordagi muayyan tovarga boʻlgan talab va taklift bogʻliq. N. faqat qiymatni emas, balki talab va taklif, shuningdek, tovarning ijtimoiy foydaliligi, sifati va boshqa tovarlar oʻrnini bosa olishi, muomaladagi pulning harid qobiliyatiga ham bogʻliq. Binobarin, N. qiymatdan miqdoran farqlanadi. Mahsulot tannarxi har qanday N.ning asosi boʻlib, mahsulotning hayotiy sikli davomida uning N.idagi oʻzgarishlarga katta taʼsir koʻrsatadi. N. miqdori harajatlarga va tovar sifatiga toʻgʻri mutanosiblikda, rakrbatning shiddatiga esa teskari mutanosiblikda turadi. Bozor iqtisodiyotida N. bir nechta vazifalarni bajaradi: 1) hisob-kitob va oʻlchov vazifasi —N. vositasida qilingan harajatlar, olingan natijaning puldagi miqdori aniklanadi. Harajatlar ishlatilgan resurslar miq-orini uning N.iga koʻpaytirish opkali hisoblanadi; 2)ragʻbatlantirish vazifasi — N. ning oʻzgarishi ishlab chiqarish hajmini oʻzgartiradi. Talab N.ga nisbatan teskari mutanosiblikka ega. N. pasaysa talab ragʻbatlantiriladi, aksincha, N. oshsa (boshqa shart-sharoit oʻzgarmagan takdirda) taklif ragʻbat oladi. N.dagi oʻzgarish ishlab chiqaruvchilar va isteʼmolchilarga ishtiyoq bagʻishlaydi; 3)raqobat vositasi vazifasi — N. raqibni bozordan si-qib chiqarish va bozorda oʻz mavqeini mustahkamlash uchun ishlatiladi. Raqo-batchilar N.ni oʻzgartirib turish, uni sharoitga qarab turlicha belgilash or-qali oʻzaro bellashadilar. N. raqobatlashuvning iqtisodiy vositasi hisoblanadi; 4) iqtisodiyotni tar-tiblash vazifasi — N. bozor mexanizmidagi asosiy iqtisodiy dastak yoki vosita. N. oʻzgarishiga qarab nimani va qancha ishlab chiqarish kerakligi aniklanadi. Muayyan tovarlar N.ining oshishi ularni koʻplab ishlab chiqarish kerakligini bildiradi, aksincha, N.ning pasayishi tovar ishlab chiqarishni kamayishi yoki umuman toʻxtatilishi lozimligini anglatadi. N.ga qarab bozori kasod tovarlardan voz kechilib, bozori chaqqon tovarlarni ishlab chiqarishga oʻtiladi. Bu esa resurslarning bir sohadan ikkinchisiga oqib oʻtishi-ga, eski soha qisqarib, yangi soxaning tez rivojlanishiga olib keladi. N. resurslarni qayta taqsimlash orqali iqtisodiyotni tartiblaydi.

Germanov V.V., Istoriki Turkestana v usloviyax politicheskogo terrora 20—30x godov, T., 2000; Aʼzamxoʻjayev S, Turkiston muxtoriyati, T., 2000; Shamsutdinov R., Istiqlol yoʻlida shahid ketganlar, T., 2001.
Arximed (yunon. Ἀρχιμήδης; mil. avv. 287—212) Sirakuzalik qadimgi yunon olimi, fizik, matematik, mexanik va muhandis boʻlgan. Arximed o‘sha zamonning yirik ilmiy markazi — Iskandariyada taʼlim olgan. Rimliklar Sirakuzani bosib olishi paytida o‘ldirilgan. Arximed richag qonunlarini topgan, uning nomi bilan yuritiladigan gidrostatika qonunini ochgan. Matematikaga oid bir qator ishlari orasida uning usuli yordamida egri chiziqlarning uzunligini hisoblab topish, yuza va hajmlarni aniqlash katta o‘rin tutadi. Arximed ekin maydonlarini sug‘orish mashinalari, yuklarni ko‘tarish uchun mo‘ljallangan richag va bloklar tizimlari, harbiy irg‘itish mashinalari, qotishmalarning tarkibini suyuqlik (suv)da aniqlash usuli va boshqa ko‘p kashfiyotlarning muallifi. Ko‘p asarlari bizgacha yetib kelmagan. Arximedning ochgan qonunlari uning yanada mashhur boʻlishiga olib keladi. Koʻpchilikka maʼlum boʻlgan „Arximed kuchi“ yoki „Arximed qonuni“ deb nomlangan qonun fizika fanida alohida oʻrin egallaydi. Miloddan avvalgi 212-yilda rimliklar Sirakuzani bosib olgandan soʻng Arximed oʻldirilgan.

Mamadaliyev Islomjon Haydarovich (1948.26.1, Yangiqoʻrgʻon tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). ToshDU ning filol. fakultetini tugatgan (1984). 1967 yildan Yangiqoʻrgʻon tumanidagi 22maktabda, 1997 yildan Yangiqoʻrgʻon shahrichasidagi ixtisoslashtirilgan internatmaktabda oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchisi. M. darsda koʻrgazmali qurollar va texnika vositalaridan unumli foydalanadi. MAMADALIYEV Rasulqori — q. Rasulqori hofiz.

Estamariu Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 21,2 km2. Aholisi – 118 kishi (2010).

Turdiyev Jonsaid (1954.20.6, Toshkent viloyati Boʻka tumani) — ishlab chiqarish novatori, Oʻzbekiston Qahramoni (1998). Mehnat faoliyatini 1970 yilda Olmaliq shahridagi 14avtobazada avtosozlovchi, haydovchi boʻlib ishlashdan boshlagan. 1973—75 yillarda harbiy xizmatda boʻlgan. 1975 yildan buyen Olmaliq konmetallurgiya kombinatining "Qalmoqqir" konida dastlab ekskavator mashinisti yordamchisi, 1982 yilda mashinistlik kursini tugatgach, 8 kubometr hajmli ekskavator mashinisti boʻlib ishlay boshladi. Mehnatsevarligi tufayli ish rejasini muntazam oshirib bajarishga erihdi. U texnikaenergetika resurslarni tejamkorlik bilan ishlatishda yuqori koʻrsatkichlarga erishdi, oʻz ekskavatori xizmat vaqtini 12 yildan 18 yilga uzaytirishga erishgan, koʻplab ekskavatorchi shogirdlar yetishtirgan.

Astrobiologiya (astro… va biologiya) — koinotda hayotning barcha koʻrinishdagi (mikroorganizmlar darajasidan yuqori sivilizatsiyagacha) turlarini oʻrganadigan fan. Astrobiologiya astronomiya, biologiya va biokimyoning yutuqlariga tayanadi va ayrim masalalarni yechishda kosmik biologiya, kosmik tibbiyot bilan bogʻlanib ketadi. Kosmik jism sifatida Yerda, uning dastlabki atmosferasi sharoitida hayotning paydo boʻlishi va rivojlanishi masalasi Astrobiologiyaning asosiy muammosi hisoblanadi.

Bönningstedt Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Pinneberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 12,05 km2. 4405 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
N.da 3500 ga yaqin oʻrinli 300 dan ortiq davolash muas-sasasi, 140 vrach xizmat koʻrsatadi. Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy ishlar va-zirligi sogʻliqni saklashning marka-ziy organi hisoblanadi.

Comillas (Cantabria) Ispaniyaning Cantabria mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cantabria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 18,6 km2. Aholisi – 2462 kishi (2010).

"TURKISTON ALBOMI" - fotosuratlar va rangli rasmlardan tuzilgan albom. Turkiston generalgubernatori K.P.Kaufman topshirigʻiga binoan, etnograf, sharqshunos olim A.L.Kun (1840—88) tomonidan 1871—72 yillarda tayyorlangan. "Turkiston albomi" 447 kartoshsh varaq boʻlib, 1262 fotosuratlar va boʻyalgan rasmlardan tuzilgan. Etn., hunarmandchilik, arxeologiya va tarix boʻlimlaridan iborat. "Turkiston albomi"da 19-a.ning 2yarmidagi hunarmandchilik; xoʻjalik turlari, urfodat va turli marosimlarni oʻtkazish, oʻzbeklarning antropologik tiplari, shahar va qishloq hayoti, shaharlar, vodiylarning manzaralari aks ettirilgan. Aksariyat tasvirlarda mahalliy xalqni vahshiy va oʻta qoloq qilib koʻrsatish maqsadi yaqqol seziladi. "Turkiston albomi" 7 nusxada tayyorlangan. Bir nusxasi Oʻzbekiston milliy kutubxonasining noyob kitoblar boʻlimida sautanadi.

Fitzbek Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 10,24 km2. 378 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

K.U. 10— 14-asrlarda Xorazm davlatining poytaxti boʻlib, Xorazm va Movarounnahrda eng katta shaharlardan biri edi. Asl nomi Gurganj, arab geograflari asarlarida Jurjoniya deb tilga olinadi. Miloddan avvalgi 1-asr Xitoy yilnomasida Yuye-Gan yoki Yuye-Szyan shaklida qayd qilingan. 10-asrning2-yarmida markazi Gurganjda boʻlgan mustaqil amirlik vujudga kelib, u Kot shahridagi xorazmshohlar bilan raqobat qila boshladi. 995 yilda Gurganj amiri Maʼmun ibn Muhammad Kotdagi xorazmshoxlar sulolasini tugatib, oʻzini Xorazmshoh deb eʼlon qildi (995—997). Oʻsha vaqtdan Gurganj Xorazm davlatining yagona poytaxti boʻlib qoldi va 11 — 12-asrlarda bu yerda madaniyat va sanʼat ravnaq topdi. Oʻsha davrda shahar mustahkam qalʼa devorlari bilan oʻrab olindi. Baʼzi shahar darvozalarining nomlari tarixiy qoʻlyozma asarlarda koʻrsatib oʻtilgan, boʻlar: Xajjaj, Kobilon. 1221 yilda Chingizxon qoʻshinlari shaharni 6 oy qamal qilib ololmagach, Amudaryoni toʻsib turgan toʻgʻonni buzib, shaharni suvga bostirdi. Moʻgʻullar barcha hunarmandlarni ajratib olib Moʻgʻulistonga haydab olib ketdilar, qolgan aholini qirib tashladilar.

Untergruppenbach Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Heilbronn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 27,27 km2. Aholisi – 7861 kishi (2010).

Hozirgi davrda Xorazmda 15 ta bolalar musiqa va sanʼat maktablari hamda musiqa kollejida Xorazm musiqa uslubiu. boʻyicha yoshlarga taʼlim berilmoqda. Ularning koʻpchiligida xalfa va baxshilar sinflari ochilgan. Viloyatdagi "Qaldirgʻoch", "Navbahor", "Oltin qoʻllar", "Orazibon", "Muborak" va boshqa ansambllarda Xorazm musiqa uslubiu.ning yorqin koʻrinishlari namoyon boʻlmoqda.
Sudralib yuruvchilardan kaltakesaklar — xameleonlar, agamalar, gekkonlar, echkemarlar koʻp va xilmaxil; kobralar, qora ilonlar, pitonlar, yonboshboʻyin toshbaqalar, timsohlar Efiopiya zoogeografiya oblastio. uchun xos. Suvda va quruqlikda yashovchilardan qurbaqalar, pixli baqalar, haqiqiy baqalar, chegravalar, baliqlardan chuchuk suv havzalarida karpsimonlar keng tarqalgan; protopterus, koʻpsuzgichlilar va uzuntumshuqlilar shu zoogeografiya oblasti uchun xos. Hasharotlardan termitlar koʻp uchraydi; ularning konussimon inlarida savannalar yashaydi. Moviy kapalaklar va chigirtkalar ham keng tarkalgan. Efiopiya zoogeografiya oblastio. Gʻarbiy Afrika, Sharqiy Afrika, Kap va Madagaskar kichik zoogeografiya oblastlariga boʻlinadi.

Ideallashtirish (yun. ideya soʻzi-dan) — 1) badiiy ijodda biror narsa hodisa, voqea va shaxsni aslidagidan koʻra mukammalroq tasavvur qilish, tasvirlash. Mas, Alisher Navoiyning "Farhod va Shirin" dostonidagi Farhod, Shirin; Abdulla Qodiriyning "Oʻtgan kunlar" romanidagi Otabek, Kumush obrazlari; 2) aslida boʻlmagan, lekin mavjud olamda timsoli bor boʻlgan (mas, absolyut kora jism, ideal gaz va b.) obʼyektlar, jarayonlar va hodisalar haqidagi tushunchalarni fikran modellash. I. qonunlarni taʼriflash, hayotiy jarayonlarning mavhum shakllarini tuzish imkonini beradi.

Fino Mornasco Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Como provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7 km2. 8712 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).

Chitignano Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Arezzo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 15 km2. 967 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Aránzazu Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan shahardir. Vizcaya provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3,8 km2. Aholisi – 325 kishi (2010).

Lutter Olmoniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Eichsfeld tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 9,85 km2. 715 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Lunda — Afrikadagi qad. davlat. Hozirgi Angola, Kongo Demokratik Respublikasi, Zambiya davlatlari hududlarida tashkil topgan (16-asr oxiri — 19-asr boshlari). Etnik oʻzagi — lunda xalqi. Aholisining asosiy mashgʻuloti — dehqonchilik, ovchilik. Oʻzaro urushlar natijasida parchalanib ketgan.

("Hayrat ulabror") Sheʼr tuzilishida, asosan, 5 shakliy unsur ishtirok etadi, bular: vazn, qofiya, band, takrir va tajnis Bu jihatlar nasrda ham uchrashi mumkin. Biroq ular nasrda muntazam ravishda mavjud emas Vazn — sheʼr oʻlchovi yoki meʼyorini bildiradi. U sheʼriy nutqni nasriy nutqdan ajratib turuvchi asosiy unsurlardandir. Vazn baʼzan sajʼda va aruzning bahri taʼvil shaklida ham uchrashi mumkin. Qofiya esa ohangdosh soʻzlarni sheʼr misra (bayt, band)larida tizimli boʻlib kelishidir. U yeajʼ va boshqalar shakldagi asarlarda ham qoʻllanadi. Band — sheʼrning alohida qofiyalanish tartibiga ega ritmik boʻlagi. U qofiya va intonatsiya bilan birikkan misralarning muayyan tartib asosida takrorlanishidir. Vazn va bandni tildan ajralgan holda, turli jadvallar va belgilar bilan ham koʻrsatish mumkin. Ammo qofiya, takrir (soʻz takrori) va tajnis (jinsdosh soʻzlar) til materialidagina koʻrinadi.
Bonstetten (Bavariya) Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Augsburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 6,71 km2. Aholisi – 1238 kishi (2010).

Tishsiz - qora tusdagi tezkor va vikinglar hayotida u haqida ma‘lumot bo‘lmagan, hamda, uni hech kim ko‘rmagan (Ikking uni tarbiyalagancha) katta ajdaho. Ajdaho personajiga aktyorlar ovoz berishmagan. Faqat unga ajdahoga o‘xshash komputer tovushlarini qo‘yishgan.

Giulianova Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan shahardir. Teramo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 27 km2. 21 806 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).

Sheʼr tuzilishi — sheʼriy nutqning davomiyligi, ritmi va musiqiyligini uyushtiradigan usul; adabiy-badiiy vosita. Nazm vositasidagi nutq, yaʼni sheʼriy nutq nasriy nutqdan Sheʼr tuzilishi qonuniyatlariga koʻra va shu qonunqoidalarga qatʼiy amal qilinishi bilan farqlanadi. Sheʼr tuzilishi aslida oʻziga xos murakkab tizimni tashkil etadi. Chunki sheʼrning yaratilishida juda koʻplab gʻoyaviy va badiiy unsurlar ishtirok etadi. Jumladan, mavzu, gʻoya, band, naqarot, ritm, vazn, qofiya, intonatsiya, pauza, urgʻu, poetik timsollar, fonetik usullar, badiiy sanʼatlar, syujet, timsol, kompozitsiya, konflikt va boshqalar unsurlarning aniq, yagona bir tizimga birikuvidan sheʼr paydo boʻladi.

Mošovce (1380 aholi) - ahamiyatli qishloq ichida markaziy Slovakiya ko'p tarixiy obidada, hamda tug'il-makon deb buyuk Slovaki shoir, Ján Kollár.

Fanna Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pordenone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10 km2. 1586 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Mühlacker Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Enzkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 54,32 km2. Aholisi – 25 369 kishi (2010).

Kurash choralari: yerni shudgorlash, maysalari kuringanda borovalash, qator oralariga ishlov berish va gerbitsidlar (granstar — ish suyuqligi 200—300 l/ga; banvel — 0,3—0,5 l/ga) purkash.

Switchfoot (talaffuzi: Svichfut) amerikalik alternative rock guruhi boʻlib, 1996-yili San Diegoda tuzilgan. Guruhda Jon Foreman (bosh vokalchi, gitarachi), Tim Foreman (bas gitarachi, bek-vokalchi), Chad Butler (dovulchi), Jerome Fontamillas (gitarachi, klavishchi, bek-vokalchi) va Drew Shirley (gitarachi, bek-vokalchi) ijro etishadi. 2002-yili chiqqan A Walk to Remember filmiga soundtrack ishlab, mashhur boʻlib ketishdi; ularning 2003-yilgi The Beautiful Letdown albomining 2,6 million adadi sotildi. Switchfoot shuningdek joʻshqin jonli ijroli konsertlari bilan ham tanilgan. Guruhning yettinchi albomi Hello Hurricane Eng Yaxshi Rock Gospel Albomi Grammy mukofotini keltirdi.

AFC 2014 Chempionlar ligasining pley-off bosqichi 2014-yilning 6-mayidan 1-noyabrigacha boʻlib oʻtadi. Pley-off bosqichida 16ta klub ishtirok etadi.

Heilbrunn Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Weiz okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – - km2. 36 nafar aholi istiqomat qiladi.
Nevar tili, nevari — tibetbirma tillarinit sharqiy himolay guruhchasiga mansub til. Baʼzi jihatlari bilan ayrim turkiy, moʻgʻul va man-jur tillariga yaqin turadi. Nepalda, asosan nevarlar yashaydigan Katmandu vodiysida, shuningdek, qisman Hin-diston va Butanda tarqalgan. Unda 1 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi. Nevar tili 4 ta lahjaga ega: ularning 3 tasi Nepalning markaziy qismidagi Katmandu, Bhak-tapur, Lalitpur shaharlarida va toʻrtinchisi Nepalning sharqiy qismida tar-qalgan. Fonetikasi uchun boʻgʻiz undoshlari, burunlashgan unlilar xos. Morfologik tuzilishi agglyutinativ, oʻzak va affiksal morfemalari asosan bir boʻgʻinlidir. Feʼllar 5 xil tuslanish shakliga ega. Lugʻat boyligining 75 fo-izi nevarcha; sanskrit va tibet tillaridan oʻzlashgan soʻzlar ham anchagina. Nevar tili 14—18-asrlarda Nepalning ras-miy tili boʻlgan, birok, 18-asr oxirida ham rasmiy, ham adabiy doirada uning oʻrnini nepal tili egallagan. 20-asrda soʻzlashuv shakllaridan, asosan, Katmandu laxjasi asosida adabiy Nevar tili kay-ta tirila boshladi. Nevar yozuvi 9-asrda brahmi asosida shakllangan, xrzirgacha cheklangan holda amalda. Hozirgi Nevar tili 18-asr oxiridan devanagari yozuvidan foydalanib keladi.

Alcara li Fusi Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan shahardir. Messina (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 62 km2. 2474 nafar aholi istiqomat qiladi.

Siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari. Taraqqiyot jamiyati milliy harakati — Nassara, 1988 yil 2 avg .da tashkil etilgan; Demokratik va sotsi-al konvent, 1991 yilda tuzilgan; Demokratik tiklanish uchun mustaqil milliy ittifoq, 1996 yilda tashkil etilgan; Milliy ittifoq va taraqqiyot partiyasi — Salama; Demokratik va taraqqiyparvar vatanparvarlar itti-foqi partiyasi. N. mehnatkashlari kasaba uyushmalari birlashmasi, 1960 yilda asos solingan.

Sulzfeld (Baden) Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Karlsruhe tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 18,76 km2. Aholisi – 4640 kishi (2010).

Stirol (feniletilen, vinilbenzol, etinil benzol, sinnamen), CH2=CH- C6H5 — aromatik uglevodorod, oʻziga xos hidli rangsiz suyuqlik. Mol. m. 104,14gr. Suyuqlanish temperaturasi —30,628C°, qaynash temperaturasi 145,2C°, zichligi 906 kg/m³ (20C° da). Metanol, etanol, atseton, efirlar, uglevodorodlar, sirka kislotada eriydi, suvda erimaydi. Oʻzi ham koʻpchilik organik moddalarni yaxshi eritadi. Oʻsimlik smolasi (stiraks)da, natural gaz va boshqa uglevodorod gazlari pirolizi mahsulotlarida, neft maqsulotlarini krekinglash va pirolizlash mahsulotlarida, toshkoʻmir va qoʻngʻir kumir smolalarida, slanets moyida va gʻ.k.da boʻladi. S. kimyoviy reaksiyalarga shiddatli kirishadi, polimerlanadi. S, asosan, polistirol, shuningdek, turli sopolimerlar, mas, butadiyenstirol kauchuklar, poliefir smolalar ishlab chiqarish.da qoʻllanadi; stirolning divinilbenzol bilan sopolimerlari ion almashinuvchi smolalar sifatida ishlatiladi.
Alaviy (Abdulla Alaviy) (1903, Pskent—1931.7.1, Samarqand) — shoir, adabiyotshunos. Leningraddagi Sharq tillari institutida tahsil ko‘rdi va shu o‘quv yurtida (1924—27), Samarqanddagi Ped. akademiyasida (1927—30) daryo berdi. A. barmoq vazniga asoslangan o‘zbek she’-riyatining badiiy imkoniyatlarini ken-gaytirdi, o‘zbek adabiyotidagi sochma (er-kin) she’r boshlovchilardan biri bo‘ldi. Pskent tumanining Evalak qishlog‘ida istiqomat qilgan Berdi baxshi og‘zidan "Alpomish" dostonini yozib olgan (1926) .

„Latifalar“ (1965, 1967, 1969), „Askiya“ (1970), „Topishmoqlar“ (1981), „Oʻzbek xalq maqollari“ (1989) kabilar shu janrlar materiallaridan tuzilgan. „Gulyor“ (1967), „Oq olma, qizil olma“ (1972), „Sovet davri qoʻshiqlari“ (1983), „Boychechak“ (1984) kabi jildlar xalq qoʻshiqlaridan tashkil topgan.

2004-yilda Mayk Smitni o'rniga to'satdan Ues Borland qaytadi. O'zining klassik tarkibiga qaytgan guruh 2005-yili The Unquestionable Truth (Part 1) nomli mini-albomni yozadi. Limp Bizkit bu albomning chiqishini har qanday promoushen, reklama va intervyular bilan kuzatishdan voz kechadi.

Staxanov (1937-40 yillarda Sergo, 1937 yilgacha va 1940—78 yillarda Kadiyevka) — Ukrainaning Lugansk viloyatidagi shahar. Luganskdan 53 km gʻarbda. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 113,7 ming kishi (1990y.lar oʻrtalari). S. 19-a.ning 40y.larida toshkoʻmir koni ishga tushirilishi bilan vujudga kelgan. Donbassning ogʻir sanoat markazlaridan biri. Shahar yaqinidan koʻmir qazib olinadi. Koks kimyosi, kimyo, metallurgiya, mashinasozlik, vagonsozlik, ferroqotishma, qurum, gidrojihozlar zavodlari, kumir boyitish f-kalari, bir qancha oʻrta maxsus bilim yurtlari, tarixiy-badiiy muzey mavjud. Shaxtyor A.G.Staxanov nomiga qoʻyilgan.

Sippersfeld Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Donnersbergkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 13,23 km2. 1143 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Ortigueira Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 214,9 km2. Aholisi – 6871 kishi (2010).

Xishrov — Samarkand viloyatidagi shaharcha. Samarqand sh. dan 7 km. Dargʻom kanalining oʻng sohilida. Maʼmuriy jihatdan Samarqand shahar Kengashiga qaraydi. 1951 yilda tashkil etilgan. Aholisi 4,5 ming kishi (2003). X.da avtokorxona, "Oʻzelektrqurilish" mexanizatsiyalashgan kolonnasi, Xishrov GES kaskadi, "Samarqand" kichik styasi, gidrotsex, transport sexi, tikuvchilik atelyesi, dehqon bozori va boshqa bor. Umumiy taʼlim, musiqa maktablari, kasalxona, ambulatoriya, tibbiy punkt mavjud. Kutubxona, madaniyat uyi aholiga xizmat koʻrsatadi.

Oʻzbekistonda sovet davrida 14 jildli Oʻzbek Sovet Ensiklopediyasi, mustaqillik davrida esa 12 jildli Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi nashr etildi.

Unterauersbach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.89 km2. 490 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Wullersdorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Hollabrunn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 63.91 km2. 2404 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Yechim — badiiy asar kahramonlari oʻrtasidagi qarama-qarshilikning hal etilishi. Ye. badiiy asarning muqaddimasida ham, oʻrtasida ham, xotimasida ham kelishi mumkin. Lekin xotima yoki muqaddimadan keskin farq qiladi, yaʼni asar voqealarining tarkibiy qismini tashkil etadi — asosiy voqealar bilan bevosita bogʻliq boʻladi. Bundan tashqari, asarning "tuguni", albatta, muayyan Ye.ni talab qiladi. Ye. voqealarning eng yuqori nuqtasidan soʻng boshlanadi. Mac, "Oʻtgan kunlar" (Abdulla Qodiriy) romanida Kumushbibining oʻlimi — asar yechimidir. Otabekning oʻlimi esa romanning xotimasi, xolos. Chunki, Otabekning oʻlimi asardagi asosiy voqealarga uzviy bogʻliq boʻlmay, oʻquvchiga shunchaki axborot berish uchun xizmat qiladi. Detektiv yoʻnalishidagi asarlarda Ye. hatto muqaddima oʻrnida kelishi mumkin (mas, Oʻlmas Umarbekovning "Yoz yomgʻiri" asari). Ye. baʼzan asarda bevosita aks ettirilmasdan, kitobxon hukmiga havola etiladi. Ye. muallifning badiiy maqsadini roʻyobga chiqaradigan samarali vositalardan biri hisoblanadi.

K. sanoat uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan gil tuprogʻi koʻp xom ashyo hisoblanadi. Undan oʻtga, kislota va ishqorga chidamli pishiq materiallar olinadi. K. qazib oluvchi mamlakatlar: AQSH (120 ming t, 1982), Hindiston (45 ming t), Braziliya (10 ming t), Ispaniya (6 ming t), Avstraliya (1 ming t).

Kordebalet (frans. corps de ballet — baletning shaxsiy tarkibi) — balet, opera, operettada ommaviy raqslar ijro etuvchi, xalq hayoti lavhalarini gavdalantiruvchi raqqos va raqqosalar ansambli.

Kianit (yun. ruapos-toʻq koʻk, havorang), d i sten — kristalli slanetslarga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Al2[SiO4]. Triklin singoniyali, kri-stali ustunsimon yoki taxtasimon. Aralashmalari Fe (1% gacha), Sg (1,2%), Ti (0,04%). Rangi oqsan toʻq koʻkishyashilgacha. Zangori, koʻk, kulrang ham boʻladi. Kumir yoki gil jinslari aralashgan K. qora boʻladi. Shishadek yaltiroq, qattiqligi turlicha (4,5 dan 7,5 gacha), zichligi 3560—3680 kg/m3. Giltuproqqa boy choʻkindi jinslarning katta bosim zonasida metamorfizlanishidan hosil boʻladi, granitli pegmatitlarda A12O3 ga boy jinslarning assimilyasiyasidan vujudga keladi. Koʻpincha stavrolit, andaluzit bilan birga uchraydi.

Albiol 9 yoshida sobiq futbolchi otasining saʼy-harakatlari evaziga „Bendirom“ jamoasi oʻyinchisi boʻldi. Valensiya bilan kechgan oʻrtoqlik uchrashuvida u oʻzini juda yaxshi koʻrsatdi va valensiyalik murabbiy otasiga oʻzining jamoasini taklif etdi.
Amri ma’ruf (arab.; to‘liq shakli "amri ma’ruf, nahiy munkar" — "yaxshilikka buyurish, yomonlikdan qaytarish") — islom dinidagi marosim.Musulmonlar bir-birlarini haq yo‘lga, yaxshilik va go‘zal axloqqa chaqirishi Alloh tarafidan farz qilingan. Chunki, do‘stona, beg‘araz nasihat, xususan amalda o‘zi o‘rnak bo‘lgan holda boshqalarni tarbiyalash juda katta ta’sirga ega. Kishi o‘z oilasini, far-zandlarini diniy e’tiqod, halollik va pok axlokda tarbiyalashi ham Amri maʼruf sifa-tida farzi ayn hisoblanadi. Alloh mu-sulmonlar bir-birlarini to‘g‘ri yo‘lga da’vat etib, insoniylikka nomunosib, nojo‘ya ishlardan qaytarishlarini (nahiy munkar) zaruriy farzlardan qilgan. Hadislarning birida "Agar sizlar bir-biringizni yaxshilikka buyurib, yomon-liklardan qayta-rib turishlik vazifa-sini tark etadigan bo‘lsangiz, Alloh taolo sizlarga shunday balo va ofatlar-ni yuboradi-ki, bu hamma uchun fojia bo‘ladi", deb rivoyat qilinadi.

Trentinara Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Salerno provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 23 km2. 1769 nafar aholi istiqomat qiladi.

Narx — bozor mexanizmining muhim tarkibiy unsurlaridan biri. U oʻzining vazifalari orqali barqaror iqtisodiyotning shakllanishi hamda samarali amal qilishiga, bozor muvozanatining taʼminlanishiga, milliy daromadning iqtisodiyot turli tarmoq va sohalari, xoʻjalik yurituvchi subʼektlari boʻyicha taqsimlanishiga, aholining ijtimoiy jihatdan himoya qilinishiga sharoit yaratadi. Shuningdek, u ishlab chiqaruvchilarni ragʻbatlantirib, sogʻlom raqobat muhitining yaratilishiga katta taʼsir koʻrsatadi.

Meʼmorligi va badiiy hunarmandchiligi. Niger daryosi yuqori oqimida yashovchi oʻtroq xalqlarning yashash joyi guvaladan toʻrtburchak qilib qurilgan yassi tomli uylardan iborat. Mamlakat jan.-gʻarbida poxol kulbalar, sharqida esa guvala va toshdan kurilib tomi xa-shak bilan yopilgan uylar koʻp. Don omborlari doyra shaklida guvaladan 3 m gacha balandlikda kurilib, tepasidan tuynuk krldiriladi. Koʻchmanchi aholi (tuareglar, fulbelar) teri bilan yopilgan chodirlarda yashaydi. Shahar meʼmorligi — sudancha uslubning bir turi. Turar joy va masjidlar somonloy (banko)dan kuriladi. Zinder, Taxua va boshqa joylardagi turar joylar toʻgʻri burchakli rejada, palma ustunlardan gumbazli qilib yoki ikki nishabli qamish tomli kilib tiklanadi. Peshtoqiga oʻziga xos qabariq naqshlar solinadi. Niamey va boshqa shaharlarda yevropacha zamonaviy uy-joy va maʼmuriy binolar qurilgan.

Pottendorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Baden (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 39.81 km2. 6064 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Sanoat tarmoqlaridan mashinasozlik, yengil, oʻrmon, yogʻochsozlik va sellyuloza-qogʻoz sanoati yetakchi oʻrinda. Mashinasozlik sanoatida elektrotexnika buyumlari va koʻtarish-transport jihozlari ishlab chiqariladi. Kirov viloyati yogʻoch, taxta, standart uylar, mebel, changʻi yetkazib beradigan asosiy r-n. Yengil sanoatda mahalliy xom ashyo asosida moʻynali va teri buyumlari tayyorlanadi.

1785-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Faradey qonuni - elektrolizning miqdoriy qonunlari. M. Faradey ochgan (1833—34). Faradey qonuni elektrodlarda ajralgan modda massasining modda tabiatiga va elektrolitdan oʻtgan zaryad miqdoriga bogʻlanishini ifodalaydi. Faradeyning lqonuni elektrodda ajralgan moddaning massasi t elektrolitdan oʻtgan zaryad miqdori q ga toʻgʻri proporsional ekanligini, 2qonuni elektrolitdan bir xil zaryad oʻtganda ajraladigan turli moddalarning massalari bu moddalarning kimyoviy ekvivalentlari A ga proporsional ekanligini bildiradi. Faradeyning 2qonunidan turli moddalarning 1 ga ekvivalentini ajratish uchun bir xil zaryad kerakligi kelib chiqadi. Faradey qonunini m=qA/F=kq shaklda yozish mumkin, bunda F— Faradey soni, k=A/F — moddaning elektrokimyoviy ekvivalenta.

GOʻYANDALIK — xalq orasida keng tarqalgan professional soʻz sanʼati koʻrinishlaridan. G. bilan shugʻullanuvchi odam goʻyanda deb nomlangan. Badiiy soʻz ijrochiligining mumtoz anʼanalariga koʻra, G. sanʼati ijrochilik jarayoni hamd (xudoning maqtovi) va naʼt (Muhammad (as) madhi)dan boshlanib, keyin aniq bir voqea va hodisalar bayoniga kirishilgan. Oʻrta asrlarda G. sanʼati gʻoyat rivojlangan va ijtimoiy mavqega ega boʻlgan, G. bilan shugʻullanuvchilar 2 toifaga: toʻyhasham va taʼziya goʻyandaligiga boʻlinadi.

Gidrouzel quyidagi inshootlardan iborat: beton toʻgʻon, GES, zovurlar hamda filtratsiyaga qarshi vositalar, yordamchi inshootlar, toʻgʻonni mustahkamlovchi va boshqa yer osti inshootlari majmuasi. Murakkab topografik, geologik va gidrogeologik sharoitda amalga oshirilgan toʻgʻon qurilishida jahon amaliyotida birinchi marta bir qancha yangi texnologiyalar qoʻllangan.

Qora-Kungey (qirgʻ. Кара-Күнгөй) — Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Toʻqtoʻgʻul tumaniga qarasli qishloq. Choʻlpon-Ota ovul okrugi tarkibiga kiradi.

1932-yilda tashkil topgan. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 2-sentabrdagi 447-sonli qarori va Oʻzbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligining 1994-yil 20-oktyabrdagi 264-sonli buyrug‘i asosida qayta tashkil etilgan bo‘lib, Ichki ishlar vazirligi tizimiga kiradi. Akademiya oliy taʼlimning asosiy va qo‘shimcha kasbiy o‘quv dasturlari asosida taʼlim faoliyatini, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq, o‘quv-metodik, ilmiy va boshqa faoliyatlarni amalga oshiruvchi ixtisoslashgan davlat oliy taʼlim muassasasi hisoblanadi.

Olgʻa (qirgʻ. Алга) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Qizil-Oktyabr ovul okrugi tarkibiga kiradi.

Volfram hozirgi zamon texnikasida toza metall hamda qotishmalar sifatida ishlatiladi. Elektr lampalarda, radioelektronika va rentgen texnikasida elektrovakuum asboblari tayyorlash uchun foydalaniladi. Volframning birikmalari texnikaning turli tarmoklarida qoʻllaniladi.

Kompozitsion materiallar aviatsiya, kosmonavtika, raketasozlik, avtomobil sanoati, mashinasozlik, kon-ruda sanoati, qurilish, kimyo sanoati, toʻqimachilik, qishloq xoʻjaligi, uy-roʻzgʻor texnikasi, radiotexnika, energetika, quvur ishlab chiqarishda va boshqa tarmoqlarda qoʻllaniladi.
Anneksiyada odatda bir mamlakat oʻziga tegishli boʻlmagan hududni bir tomonlama bosib oladi. Bundan keyin anneksiya boshqa xalqaro organlar orqali (masalan, boshqa mamlakatlar, xalqaro tashkilotlar orqali) qonunlashtiriladi.

Jahon cherkovlari kengashi -ekumen (xristianlik konfessiyalarini birlashtirish tarafdori boʻlgan) harakatning rahbar organi. Uch protestant harakati ("Eʼtiqod va tartib", "Hayot va faoliyat", Xalqaro missionerlik kengashi)ning qoʻshilishi yoʻli bilan 1948 y.da Amsterdamda J. ch. k.ning 1-assambleyasida tuzilgan. Maqsadi cherkovlar oʻrtasida diniy eʼtiqod sohasida mavjud boʻlgan tafovutlarni qiyosan oʻrganib chiqish va amaliy faoliyat sohasida ularni birlashtirish yoʻli bilan yagona xristian uyushmasini vujudga keltirish boʻlgan. J. ch. k.ga 100 ga yaqin mamlakatning 300 dan ortiq cherkovi kiradi. Qarorgohi — Jeneva sh.da.

jinoyatchilikka qarshi kurash va jamoat xavfsizligini taʼminlash borasidagi dolzarb muammolarga yo‘naltirilgan ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil qilish, ilmiy-pedagogik kadrlarning kasbiy va metodik darajasini oshirish.

Dur-sharrukin - Ossuriya podshosi Sargon I (mil. av. 722—705) tomonidan qurilgan shahar. Mil. av. 7-a. oxirida midiyaliklar tomonidan vayron qilingan. Hoz. D.-Sh. oʻrnida Xorsabod sh. (Iroq) joylashgan. D.-Sh. dan qad. istehkomlar, saroylar, ibodatxonalar, haykaltaroshlik namunalari va b. topilgan.

Salamanka universiteti - Yevropadagi qad. universitetlardan biri. 1218 yil Ispaniyaning Salamanka shahrida tashkil topgan. Oʻrta asrlar va Uygʻonish davrida Bolonya, Parij, Oksford untlari qatori Yevropadagi yirik madaniy markazlardan biri boʻlgan. Bu davrda universitetda tabiiy fanlar oʻqitilgan, arab madaniyati anʼanalari rivojlantirilgan; Ibn Sino, Ibn Rushd va boshqa mashhur olimlarning asarlari ilk bor tarjima qilingan, dastlabki ensiklopedik nashrlar tayyorlangan. Inkvizitsiya hukmronligi davri (16-a.)da Kopernikning geliotsentrik sistemasi oʻqitilgan yagona oʻquv yurti boʻlgan. Ispaniyaning iqtisodiy tushkunligi munosabati bilan 17-a. boshlaridan, ayniqsa, 19-a.ning 60y.lari Madrid universiteti ispan fanining markaziga aylangandan soʻng Salamanka universiteti mavqei pasaydi. universitet falsafa va filol., huquq, tibbiyot, tabiiy fanlar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. 24 mingga yaqin talaba taʼlim oladi; kutubxonasida 200 mingdan ortiq asar saqlanadi.

Tuman aholisi asosan dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullanadi. Qishloq xoʻjaligiga foydalanadigan yer koʻlami 735,5 ming ga, uning ichida ekin maydoni 437,1 ming. Oʻrmonli hududi 142,0 ming ga, 29,9 ming ga yerni daryo va koʻllar egallagan.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati. Ingliz mustamlakachilari kelgunga qadar maorilar toʻgʻri burchakli, ikki nishabli tomi oʻtlar bilan yopiladigan yogʻoch uylardan iborat qishloqlarda yashagan. 19-asrning 2-yarmidan aniq reja bilan (Kraystcherch, Oklend) yoki tabiat manzarasi bilan uygʻunlashtirib qurilgan (Vellington) shaharlar qad koʻtara boshladi. Maʼmuriy bino va ibodatxonalar avval neoklassitsizm va neogotika uslubida, 20-asrning 20—30-y.lari zamonaviy shakllarda qurildi. 1960—70 yillardan yangi qurilish materiallari va konstruksiyalar qoʻllanila boshladi. Bir qavatli uylar inglizlarnikiga oʻxshatib qurilsa ham, oʻziga xos mahalliy xususiyatlarga ega.

Qaldiroq simob, simob1 fulminat, N$ (S1MO) — portlovchi modda, rangsiz yoki kulrang kristallar; zichligi 4,3 g/sm3. Mol. m. 284,74. Monokristallarning zichligi 4,42 g/sm3. Suvda oz(15,5°da massasiga koʻra 0,01%), etanol, piridin va monoetanolaminda yaxshiroq eriydi. Juda xavfli, sal turtki, ishqalanish, alanga, qizigan jism va boshqalar taʼsirida portlaydi. 179—180°da oʻz-oʻzidan alangalanib portlaydi. Namlanganda issiqqa va mexanik taʼsirlarga sezgirligi pasayganligi uchun suv qatlami ostida saqlanadi. Nam holda Qaldiroq simob alyuminiy bilan shiddatli, mis bilan asta-sekin reaksiyaga kirishadi. Shu sababli Qs.ning alyuminiy bilan tutashishiga yoʻl qoʻyilmaydi. Simob (P)nitratning nitrat kislotadagi eritmasiga etil spirt taʼsir ettirib olinadi. Portlovchi moddalarni initsirlovchi sifatida detonator kapsulalari va alangalanuvchi kapsulalarda ishlatiladi. Qaldiroq simobni ingliz kimyogari E.Xouard 1799 yilda kashf etgan.

SSSRda 1925 yildan Katta Sovet Ensiklopediyasiiit uch nashri, 1928 yildan Kichik Sovet Ensiklopediyasining uch nashri, "Ensiklopedik lugʻat"ning bir necha nashri chiqdi. Ushbu universal E.lardan tashqari, turli davrlarda bir necha fan tarmoqlaridan va amaliyotdan soha E.lari nashr etildi.

Sindikat — bir turdagi mahsulot ishlab chiqaruvchi bir necha korxonalarning birlashmasi. Bunda ishlab chiqarish vositalariga mulkchilik birlashma ishtirokchilarining oʻzida saqlanib qolgani holda, ular tomonilan ishlab chiqarilgan mahsulot maxsus tashkil etilgan yagona sotish tashkiloti orqali amalga oshiriladi.

Bondarenko Boris Anisimovich (1923.19.10, Davlekanov shahri, Boshqirdiston) — kibernetik olim. Oʻzbekiston FA akad. (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983), fizikamat, fanlari d-ri (1970), prof. (1974). 1928 yildan Toshkentda. Oʻrta Osiyo davlat untini tugatgan (1953). Oʻzbejchctoh FA Matematika institutida (1953—72), Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutida (1972—80), Oʻzbekiston FA "Kibernetika" ilmiy ishlab chiqarish birlashmasida (1980 yildan) ishladi. B. matematik fizikaning yarim chiziqli shu jumladan polivibratsion tenglamalarni oʻrganish boʻyicha xalqaro maktab asoschilaridan biri (rumin olimi Manjeron bilan birga). Ilmiy ishlari uzlukli mat., kombinatolik tahlil, murakkab matematik fizika masalalarini analitik va uzlukli usullar bilan yechish, arifmetik fraktal tuzilmalarini tuzish va tekshirishga, elastiklik nazariyasining 3 oʻlchovli masalalariga bagʻishlangan. "Jasorat" medali bilan takdirlangan (1995).
Leonov Leonid Maksimovich [1899.19(31).5 - Moskva - 1994] - rus yozuvchisi, akad. (1972). Ijodi 1922 yildan boshlangan. "Boʻrsiqlar" (1924) romani L.ning rus maishiy hayoti va meshchanlar ruhiyatini yaxshi bilishini namoyish etgan. L. "Oʻgʻri" (1927, qayta ishlangan nashri 1959), "Sot" (1929) romanlari, "Qishlokdagi voqea", "Oq tun" (1928) kabi qissalarida rus xalqi hayotining murakkab manzaralari, yangi iqtisodiy siyosat davri fojialarini aks ettirgan. "Skutarevskiy" (1932), "Okean sari yoʻl" (1936) va boshqa romanlarida rus ziyolilari — olimlar, sanʼatkorlar, injenerlar takdiri, ular boshiga tushgan fojialar hikoya qilingan. L. 30-yillarda dramaturg sifatida ham ijod etib, mehnat mavzuida "Polovchan bogʻrogʻlari" (1938), "Boʻri" (1938), 40-yilda esa urush mavzusida "Istilo" (1942) pyesalarini yozgan. L. ijodida 2-jahon urushi manzaralari aks ettirilgan "Rus oʻrmoni" (1953) romani muhim oʻrinni egallaydi. L.ning "Evgenia Ivanovna" (1938, nashr etilishi 1963) qissasida hayot yoʻli xorijda yakunlangan rus ayolining murakkab qismati katta mahorat bilan tasvirlangan. "Oltin arava" (1946, qayta ishlanishi 1955) pyesasi va "Mister Mak-Kinlining qochishi" (1961; shu nomdagi film, 1976) kinoqissasi bor. L. rus mumtoz adabiyoti, ayniqsa, F.M.Dostoyevskiy ijodiga xos vatanparvarlik va ruhiy taxlil anʼanalarini davom ettirgan.

Maysa pashshasi (Chorthophila ﬂ orilega Zett.) — ikki qanotlilarta mansub zararkunanda hasharot. Maysa pashshasi sining lichinkalari ekilgan urugʻlarni va chigitni zararlaydi. Oʻrta Osiyoda uchraydi. Voyaga yetgan pashshasi tanasining uz. 5,5 mm, uy pashshasiga oʻx-shaydi. Tanasi toʻq qoʻngʻir, qorinchasi kulrang , tuxumi oq, uz. 0,9 mm ga yaqin. Lichinkasining uz. 7 mm. Soxta pillalik, lichinkalik yoki imago fazalarida qishlab chiqadi. Qishlab chiqqan soxta pillalardan mart oxiri — aprel boshlarida katta yoshdagi pashshalar uchib chiqadi, ularning urugʻdon va tuxumdonlari chala rivojlangan boʻlib, ular 2—4 hafta ichida toʻliq yetiladi. Urgʻochilari tuxumlarini 1—4 tadan tuproq betiga, tuproq yoriklari ichiga va kesaklar orasiga sochib qoʻyadi. Bitta urgʻochi pashsha 100 donagacha tuxum qoʻyadi: tuxum qoʻyish davri 12 kungacha choʻziladi. Yoz faslida 2—4 kun, erta bahorda va kech kuzda 5—10 kun oʻtgach, tuxumlardan lichinkalar chiqadi va dar-hol tuproq orasiga kirib yashirinadi. Lichinkalar tuproqning 3—5 sm chuqurligida yashaydi; ularning rivojlanishi 1—2 hafta davom etadi; lichinkalar ekilgan urugʻlarni kemirib, zarar yetkazadi. Kurash choralari: urugʻlar unib chiqishini tezlashtirish uchun ekishdan oldin ivitish; yerni sifatli ishlash. Maysa pashshasi koʻp uchraydigan yerlarga organik oʻgitlarni kuzda solish tavsiya etiladi.