Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Ang yuta palibot sa Åmmaščåkka kay kabungtoran. Ang kinatas-ang punto sa palibot mao ang Skuov'gilrašša, aduna kini 1,046 ka metros ibabaw sa dagat nga lebel, 11.4 km sa habagatan sa Åmmaščåkka. Ang dapit palibot sa Åmmaščåkka kay hapit walay nagpuyo, uban sa ubos sa 2 molupyo kada kilometro kwadrado. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Lakselv, 17.8 km sa sidlakan sa Åmmaščåkka. Ang mga tanom sa palibot sa Åmmaščåkka kay hapit tanan kasagbotan. Sa rehiyon palibot sa Åmmaščåkka, mga kalapukan talagsaon komon.

Ang yuta palibot sa Brainerd Region Geological Marker kay daghan kaayong patag. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 432 ka metros ibabaw, 5.7 km sa kasadpan sa Brainerd Region Geological Marker. Ang dapit palibot sa Brainerd Region Geological Marker medyo hilabihan populasyon, uban sa 179 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Baxter, 10.8 km sa habagatan sa Brainerd Region Geological Marker. Ang mga tanom sa palibot sa Brainerd Region Geological Marker kay kaumahan ug kinaiyahan. Sa rehiyon palibot sa Brainerd Region Geological Marker, mga lanaw talagsaon komon.

Gunong Apeng maoy bukid sa Indonesia, sa ibabaw sa utlanan sa Malasya. Ang Gunong Apeng nahimutang sa lalawigan sa Provinsi Kalimantan Barat, sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, 900 km sa amihanan-sidlakan sa ulohang dakbayan Jakarta. Ang gitas-on sa Gunong Apeng mao ang 927 metros ibabaw sa dagat nga lebel, o 83 ka metros sa ibabaw sa naglibot nga tereyn. Ang gilapdon sa inila base mao ang 1.7 ka kilometro. Gunong Apeng mao ang bahin sa Banjaran Kelingkang.

Leiråvasshågen maoy bungtod sa Noruwega. Ang Leiråvasshågen nahimutang sa munisipyo sa Beiarn ug lalawigan sa Nordland Fylke, sa sentro nga bahin sa nasod, 800 km sa amihanan sa ulohang dakbayan Oslo. Ang gitas-on sa Leiråvasshågen mao ang 565 metros ibabaw sa dagat nga lebel.

Ang yuta sa Gobbins Head kay patag sa amihang-kasadpan, apan sa habagatang-kasadpan nga kini mao ang kabungtoran. Sa sidlakan, dagat ang pinakaduol sa Gobbins Head. Ang kinatas-ang punto sa palibot mao ang Agnews Hill, aduna kini 463 ka metros ibabaw sa dagat nga lebel, 15.9 km sa kasadpan sa Gobbins Head. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Bangor, 16.4 km sa habagatan sa Gobbins Head. Sa rehiyon palibot sa Gobbins Head, mga lawis, nga bato nga pormasyon, ug mga luuk talagsaon komon.

Tubang-san (Korean: 두방산) maoy bukid sa Habagatang Korea. Ang Tubang-san nahimutang sa lalawigan sa Jeollanam-do, sa habagatang bahin sa nasod, 300 km sa habagatan sa ulohang dakbayan Seoul. Ang gitas-on sa Tubang-san mao ang 489 metros ibabaw sa dagat nga lebel, o 360 ka metros sa ibabaw sa naglibot nga tereyn. Ang gilapdon sa inila base mao ang 7.9 ka kilometro.
Ang yuta palibot sa Bullar Lake Dam kay kasagaran patag. Bullar Lake Dam nahimutang sa usa ka walog. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 249 ka metros ibabaw, 1.0 km sa amihanan-sidlakan sa Bullar Lake Dam. Ang dapit palibot sa Bullar Lake Dam may gamay nga populasyon, uban sa 12 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Warrenton, 18.3 km sa sidlakan sa Bullar Lake Dam. Ang mga tanom sa palibot sa Bullar Lake Dam kay hapit tanan lasang nangadagdag. Sa rehiyon palibot sa Bullar Lake Dam, mga walog talagsaon komon.

Bluff Mountain maoy bukid sa Estados Unidos. Ang Bluff Mountain nahimutang sa kondado sa Cocke County ug estado sa Tennessee, sa sidlakang bahin sa nasod, 600 km sa habagatan-kasadpan sa ulohang dakbayan Washington, D.C. Ang gitas-on sa Bluff Mountain mao ang 1,400 metros ibabaw sa dagat nga lebel, o 87 ka metros sa ibabaw sa naglibot nga tereyn. Ang gilapdon sa inila base mao ang 0.95 ka kilometro.

Ang yuta palibot sa Kūh-e Mollā Mollā kay medyo bungtoron. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 2,043 ka metros ibabaw, 2.1 km sa amihanan-sidlakan sa Kūh-e Mollā Mollā. Ang dapit palibot sa Kūh-e Mollā Mollā medyo hilabihan populasyon, uban sa 60 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Shūyesheh, 14.0 km sa habagatan-sidlakan sa Kūh-e Mollā Mollā. Ang mga tanom sa palibot sa Kūh-e Mollā Mollā kay hapit tanan kasagbotan. Sa rehiyon palibot sa Kūh-e Mollā Mollā, kabukiran, ug mga walog talagsaon komon.

Espesye sa krustaseo ang Procambarus natchitochae. Una ning gihulagway ni Penn ni adtong 1953. Ang Procambarus natchitochae sakop sa kahenera nga Procambarus sa kabanay nga Cambaridae. Giklaseklase sa IUCN ang espesye sa kinaminosang kalabotan. Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.

Ci Teras maoy suba nga anhianhi sa Indonesia. Ang Ci Teras nahimutang sa lalawigan sa Jawa Barat, sa kasadpang bahin sa nasod, 50 km sa habagatan-kasadpan sa ulohang dakbayan Jakarta.

Ang klima kay init nga ugahon. Ang temperatura promedyo 26 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Enero, sa 30 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Hunyo, sa 19 °C. Ang pag-ulan promedyo 742 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Enero, sa 279 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Mayo, sa 1 milimetro sa ulan.

Ang klima kay mediteranyo. Ang temperatura promedyo 18 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Hulyo, sa 30 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa 6 °C. Ang pag-ulan promedyo 897 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Disyembre, sa 191 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Hulyo, sa 5 milimetro sa ulan.

Ang klima kay tropikal sa ibabwan. Ang temperatura promedyo 21 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Oktubre, sa 28 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Hunyo, sa 16 °C. Ang pag-ulan promedyo 931 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Disyembre, sa 285 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Agosto, sa 1 milimetro sa ulan.
Myelochroa subaurulenta maoy kaliwatan sa lumot nga una nga gihulagway ni William Nylander, ug nga gihatagan sa eksakto nga ngalan ni John Alan Elix och Mason Ellsworth Hale. Ang Myelochroa subaurulenta kay sakop sa henero nga Myelochroa, ug pamilya nga Parmeliaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.

Fascia bahin sa facade mao ang nag-atubang uban sa seramiko tayils, nga motan-aw ilabi na sa lainlaig kolor nga mga mosaic nga hulagway. Sa ibabaw sa Sentro nga bahin sa pagtukod sa mga haligi sa taliwala sa Windows sa pag-abli sa nga napuno sa mga awit "Layag sa sakayan", nga gihimo sa mga estilo sa mga artist N. Roerich. Sa husto nga — sa panel "panggubat", gibuhat sa mga ang sketch sa V. Vasnetsov. Kini nga mga sulat nga ang karaang alpabeto nga gisulat sa mga linya sa balak ie "Borivoi" A. K. Tolstoy: "sa kalit lang Nanuktok rooks uban sa rooks ug miadto taliwala kanila sa pagtibhang... bryzzhut sparks, ang dugo nag-agos, ug POPs singgit sa gubat sirado...".

Ang klima kay hemiboreal. Ang temperatura promedyo 11 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Hulyo, sa 32 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa -8 °C. Ang pag-ulan promedyo 653 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Disyembre, sa 97 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Hulyo, sa 4 milimetro sa ulan.

Mathews Drain maoy kanal sa Estados Unidos. Ang Mathews Drain nahimutang sa kondado sa Huron County ug estado sa Michigan, sa sidlakang bahin sa nasod, 700 km sa amihanan-kasadpan sa ulohang dakbayan Washington, D.C. Mathews Drain nga nahimutang sa lanaw sa Mud Lake.

Rahden maoy lungsod sa Alemanya. Ang Rahden nahimutang sa estado pederal sa Nordrhein-Westfalen, sa sentro nga bahin sa nasod, 300 km sa kasadpan sa ulohang dakbayan Berlin. Ang gitas-on sa Rahden mao ang 48 metros ibabaw sa dagat nga lebel, ug adunay 16,140 ka molupyo.

Ang yuta palibot sa Stollen kay kasagaran kabukiran, apan sa amihang-kasadpan nga kini mao ang kabungtoran. Ang kinatas-ang punto sa palibot mao ang Schwalmis, aduna kini 2,246 ka metros ibabaw sa dagat nga lebel, 2.4 km sa habagatan sa Stollen. Ang dapit palibot sa Stollen medyo gamay nga populasyon, uban sa 47 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang labing duol nga mas dako nga lungsod mao ang Luzern, 18.5 km sa amihanan-kasadpan sa Stollen. Ang mga tanom sa palibot sa Stollen kay hapit tanan nga sinaktan lasang. Sa rehiyon palibot sa Stollen, kabukiran, ug mga lasang talagsaon komon.

Ang klima nga savanna. Ang kasarangang giiniton 20 °C. Ang kinainitan nga bulan Marso, sa 23 °C, ug ang kinabugnawan Hunyo, sa 18 °C. Ang kasarangang pag-ulan 889 milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Abril, sa 218 milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Enero, sa 11 milimetro.

Monte Cas maoy tumoy sa bukid sa Italya. Ang Monte Cas nahimutang sa rehiyon sa Trentino-Alto Adige, sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, 400 km sa amihanan sa ulohang dakbayan Rome. Ang gitas-on sa Monte Cas mao ang 779 metros ibabaw sa dagat nga lebel, o 197 ka metros sa ibabaw sa naglibot nga tereyn. Ang gilapdon sa inila base mao ang 1.0 ka kilometro. Monte Cas nga nahimutang sa lanaw sa Lago di Garda.
Odé maoy suba nga anhianhi sa Niger. Ang Odé nahimutang sa rehiyon sa Tahoua, sa habagatan-kasadpang bahin sa nasod, 400 km sa sidlakan sa ulohang dakbayan Niamey. Ang Odé mao ang bahin sa tubig-saluran sa Niger.

Ang yuta palibot sa Skreda kay kasagaran kabungtoran. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 841 ka metros ibabaw, 1.8 km sa sidlakan sa Skreda. Ang dapit palibot sa Skreda medyo gamay nga populasyon, uban sa 24 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang mga tanom sa palibot sa Skreda kay hapit tanan kasagbotan. Sa rehiyon palibot sa Skreda, mga lawis, nga bato nga pormasyon, ug kagaangan talagsaon komon.

Gardelegen maoy munisipyo sa Alemanya. Ang Gardelegen nahimutang sa estado pederal sa Saxony-Anhalt, sa sentro nga bahin sa nasod, 140 km sa kasadpan sa ulohang dakbayan Berlin. Adunay 23,237 ka molupyo.

Ang klima kay umogon ug subtropikal. Ang temperatura promedyo 13 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Mayo, sa 20 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa 6 °C. Ang pag-ulan promedyo 857 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Septiyembre, sa 202 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa 6 milimetro sa ulan.

Basin Hollow maoy walog sa Estados Unidos. Ang Basin Hollow nahimutang sa kondado sa Polk County ug estado sa Arkansas, sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, 1,600 km sa kasadpan sa ulohang dakbayan Washington, D.C.

Espesye sa langaw ang Corsomyza ruficornis. Una ning gihulagway ni Mario Bezzi ni adtong 1921. Ang Corsomyza ruficornis sakop sa kahenera nga Corsomyza sa kabanay nga Bombyliidae.

Ang klima nga savanna. Ang kasarangang giiniton 23 °C. Ang kinainitan nga bulan Septiyembre, sa 24 °C, ug ang kinabugnawan Enero, sa 20 °C. Ang kasarangang pag-ulan 2,233 milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Disyembre, sa 544 milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Hulyo, sa 54 milimetro.

Amtei Solothurn-Lebern (Inaleman: Solothurn-Lebern) maoy distrito sa Swisa. Ang Amtei Solothurn-Lebern nahimutang sa kanton sa Kanton Solothurn, sa sentro nga bahin sa nasod, 30 km sa amihanan sa ulohang dakbayan Bern.

Oued Fercha maoy wadi sa Arhelya. Ang Oued Fercha nahimutang sa lalawigan sa Wilaya de Biskra, sa amihanang bahin sa nasod, 400 km sa habagatan-sidlakan sa ulohang dakbayan Algiers.

Ang klima kay umogon ug subtropikal. Ang temperatura promedyo 17 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Hulyo, sa 24 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa 7 °C. Ang pag-ulan promedyo 1,545 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Hulyo, sa 224 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Oktubre, sa 41 milimetro sa ulan.

Trigonostemon pentandrus maoy kaliwatan sa tanom nga bulak nga gihulagway ni Ferdinand Albin Pax ug Käthe Hoffmann. Ang Trigonostemon pentandrus kay sakop sa henero nga Trigonostemon, ug pamilya nga Euphorbiaceae. Walay nalista nga matang nga sama niini.
Ang yuta palibot sa Kandinam kay patag, ug nga tinakpan sa ubos sa amihanan. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 538 ka metros ibabaw, 1.1 km sa habagatan sa Kandinam. Ang dapit palibot sa Kandinam may gamay nga populasyon, uban sa 11 mga tawo kada kilometro kwadrado. Ang mga tanom sa palibot sa Kandinam kay hapit tanan kasagbotan. Sa rehiyon palibot sa Kandinam, mga tubud talagsaon komon.

Ang yuta palibot sa Debdeb Bou Bahar kay patag. Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini 1,034 ka metros ibabaw, 4.4 km sa amihanan-kasadpan sa Debdeb Bou Bahar. Ang dapit palibot sa Debdeb Bou Bahar may kaayo gamay nga populasyon, uban sa 2 mga tawo kada kilometro kwadrado.. Walay lungsod sa palibot. Sa rehiyon palibot sa Debdeb Bou Bahar, mga kamadan talagsaon komon.

Ang klima nga savanna. Ang temperatura promedyo 21 °C. Ang labing mainit nga bulan mao Septiyembre, sa 24 °C, ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa 19 °C. Ang pag-ulan promedyo 1,116 milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Nobiyembre, sa 212 milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Hunyo, sa 1 milimetro sa ulan.

Ang klima mediteranyo. Ang kasarangang giiniton 15 °C. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa 32 °C, ug ang kinabugnawan Enero, sa -4 °C. Ang kasarangang pag-ulan 479 milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Nobiyembre, sa 97 milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Septiyembre, sa 1 milimetro.
Ntô 1143, Giorgio purtau a termini a Palermu la chiesa grecu-ortodossa di Santa Maria di l'Ammiragghiu, canusciuta puru comu la Marturana. Nti sta chiesa s'attrova nu musàicu chi raffigura Giorgiu, comu puru lu cèlibbri mosaicu chi raffigura Ruggeru II ncurunatu di Gesù Cristu.

Bosanski Brod è na citati dâ Bosnia-Herzegovina. La pòpulazzioni è di 17.943 abbitanti. Fa parti dâ Riggiuni di Doboj e Ripùbbrica Sèrba di Bosnia-Herzegovina.

Pruponi pi l'ùrtima vota n’àutru sìngulu di discretu successu mpruntatu â disco e zoè Non m'iporta più, mentri ntô 1978 si cuncedi un pirìudu d’abbentu, fatta eccizzioni pi la nisciuta d’un biddìssumu branu dûl tìtulu Mi vuoi e scrittu di Ivano Fossati.

Netrokona è un distrittu dû statu asiàticu dû Bangladesci chi fa parti di la riggiuni di Dacca. S'attrova nta la parti nord dû paisi, ô cunfini cu l'Himalaya.

Ziadet-Allah (IX sèculu, mortu lu 10 di giugnu 838) fu n'emiru aglabbita all'èbbica dâ cunquista àrabba dâ Sicilia. La sò curti era a Kairouan.

Si difinisci manzarda, pi stinzioni, midemma la parti di l'abbitàculu ca sta susu la cabbina di guida d'un "camper" (autocaravan) p'uspitari un lettu matrimuniali, un lettu sìngulu oppuru dî mòbbili.

ISO 639-3 è l'ùrtimu standard ntirnazziunali ISO 639 rinisciutu, chi lista li còodici brevi pî diversi lingui parrati ntô munnu. Pubbricatu pâ prima vota ntô 2005 comu Còdici pâ rapprisintazzioni dî noma dî lingui -- Parti 3: Alpha-3 code.

2004: Santiago, Cili: cci sta succidennu dui manifistazzioni, una auturizzata, l'àutra pi prutistari contra lu ncontru dâ Cumunità ecunòmica Asia-Pacìficu (Apec) e contra la prisenza ntô paisi dû prisidenti miricanu George W. Bush.

"Hamu", "hâmu", "amu", o "âmu"? -> "amu" poti èssiri cunfusa cu la palora siciliana "amu" (amo) e cu lu verbu sicilianu "amu" (dû verbu "amari") allura s'havi a scrìviri "hamu" o "hâmu", puru siddu la "h" nun si prununza, o si poti scrìviri puru "âmu".

Pî jorna dî sulinnitati fistivi, quali lu Natali, Venniridìa Santu e Pasqua, Bach scrivìu cantati e uratori di particulari biddizza, comu p'asempiu lu Magnificat pi lu Natali, o di nutèvuli cumplissitati comu la Passioni secunnu Matteu pi lu Vènniri Santu. Lu cumpusituri stissu cunziddirava la munumintali Passioni secunnu Matteu tra li sô òpiri megghi; ntâ sô currispunnenza, si rifìva a st'òpira comu â sô "granni Passioni" e nni priparau cu attinzioni un manuscrittu autugrafu ca richidìa tutti li musicisti dispunìbbili ntâ citati pâ sô rapprisintazzioni. La rapprisintazzioni bachiana di l'essenza e di lu missaggiu dâ cristianitati ntâ sô mùsica riliggiusa è acussì putenti, accurata e bedda, ca 'n Girmania lu sô auturi a voti veni cunziddiratu comu nu Quintu Evancilista.

Ntô 1974 ncidi lu primu asempiu di "disco music" taliana, cû branu Nessuno mai, vinnennu ortri 400.00 copi. Nta l’autunnu, lu novu sìngulu L'avvenire, veni scigghiutu di Arbore e Boncompagni pi la trasmissioni radiufònica "Alto gradimento".

N tirritòriu di Villarba si prudùciunu li lintìcchia ca nni portanu lu nomu dâ cità stissa (Lintìcchia di Villarba) e ca foru ricanusciuti di la Riggiuni Siciliana.
Chissa è na lista di li primi 100 cumuna taliani pi nùmmuru d'abbitanti, accuminciannu di lu cchiù pupulusu.(Accura: li dati tèninu cuntu di lu cinzimentu di l'annu 2001)

Iddu critti ca havi âsistiri picchì putìa pinzari e dunca iddu stissu havi a essiri veru. St'argumentu vinni accurzatu d'iddu usannu stu muttu latinu: Cogito ergo sum chi voldiri «Ju penzu dunca sunnu».

È cristianu ortodossu praticanti. Vattiatu n secretu di sò matri all'èbbica suviètica, a mmucciuni di sò patri, e â ccuminzatina dâ sò carriera ntô KGB ufficiarmenti ateu, n'èbbica adulta si cunvirtìu a la riligguni ortudossa nta li primi anni '90.

‘N quantu l'ideoluggìa, arcuni formi di sissismu (‘n certi riliggiuni p’asempiu) liggittìmanu la viulenza di l’òmini supra li fìmmini, la discriminazzioni riguardu â scigghiuta dî studi e a l'assunzioni supra lu travagghiu, li diffirenzi di stipenniu pûn aguali/uguali travagghiu, l’attribbuzzioni dû travagghiu casalincu ê fîmmini, ma macari l’affidamentu dî figghi di prifirenza ê matri ‘n casu di divorziu.

La citati fu funnata da lu re siliucidi Siliucu II Callinicu, chi la chiamò Kallinikos (n latinu Callinicum).Divinni forti militari rumanu (cu lu nomu di Niciphaviurium) armenu da li tiempi di Settimiu Severu, si nu prima. Passata sutta lu duminiu bizzantinu, la citati fu cunquistata nsiemi a tutta la Siria da li arabbi maumittani, all'ebbica dû secunnu califfu ʿUmar b. al-Khaṭṭāb.

Nta na visioni ca supira chidda di l'anzianitati, a rilazzioni 'senpai-kohai imprica na rilazzioni cu ubbrigazzioni ricipruchi, quarchi cosa di simili a na rilazzioni di cunsultazzioni.

La cruci era, speci pressu li Rumani, nu strumentu di pena custituitu di dui assi di lignu pirpinniculari tra iddi supra cui si ligava o nchiuvava lu cunnannatu lassànnulu nzinu â morti.

Tycho Brahe, (14 di dicèmmiru 1546 – 24 di uttùviru 1601), fu nu nòbbili danisi canusciutu pi li sò misuri astrunòmichi assai accurati e cumpleti rilatici ê muvumenta dî pianeti.

Pirru (318 – Argo, 272 a.C.) fu nu cumannanti militari e re di l'Epiru. E' canusciutu pi na seri di cummattimenti ca appi contra Roma nti l'Italia miridunali.

Li mpiechi principali di l'ogghiu cummustibbili sunnu tri: comu cummustìbbili pâ pruduzzioni di energìa alèttrica; comu cummustìbbili pê navi (bunker); comu artirnativa secunnariu ô pitròliu pê raffinarii, n casu di màrgini di raffinazioni nicativi ô topping. Nta st'ùrtimu casu, l'ogghiu cummustìbbili è straight-run. A liveddu nnustriali, si parra di iddu cô tèrmini di "ogghiu nùmmiru 2", e pi scanciàrilu dô diesel pi muturi di màchini veni junciutu lu SY124 o "Euromarker" dô 2002 nta l'Unioni Europea. Ntô mircatu ntirnazziunali la prima macro suttadivisioni tra lu diversu ogghiu cummustìbbili è n basi ô cuntinuti di sùrfaru. Vènunu fatti distinzioni tra ogghiu cummustìbbili BTZ (vasciu cuntinutu di sùrfuru) cu na pircentuali sutta a l'1% e ogghiu cummustìbbili ATZ (àutu cuntinutu di sùrfuru) cu pircentuali di sùrfuru chiossai di l'1%.
Murcianu (o Morcianu o Barbarànu nta àutri parlati salentini) è nu cumuni salentinu ca s'attrova nta la pruvincia di Lecci. Ntô talianu stu cumuni veni chiamatu spissu Morciano di Leuca, ma veni chiamatu macari "Barbarano di Morciano di Leuca".

Giorgio fu nu poliglotta e n'òmunu di curtura granni. Funnau, oltri â chiesa dâ Marturana, la chiesa di San Micheli a Mazzara e nu ponti supra l'Oretu a setti arcati è puru attribbuitu a iddu.

Randy Schekman (Saint Paul, 30 di dicèmmiru 1948) è nu bioluggu amiricanu. Ntô 2013 cu James Rothman e Thomas Südhof vinciu lu premiu Nobel pâ midicina pê sò ricerchi supra li celluli.

Pohjola è un postu a cui fa rifirimentu la mituluggìa fìnnica, idintificannu cu Pohja (ca significa "Nord") lu centru dâ terra dû Nord, la riggiuni pulari, e ntô regnu dû Kaleva, la terra dî Sami.

La pusizzioni, pi fari n' esempiu, è data dî valori ca l'onda di prubbabbilità, chi la miccanica quantistica ci duna, avi unni nuàutri vulemu a misurari. Sta manera di taliari lu munnu fici canciari tutta la fìsica e eppi n' enormi effettu puru nta la filosufia e macari nta l'arti.

La pacenza è na dispusizzioni d'ànimu o n'attiggiamentu ntiriuri propiu di cu accetta o supporta lu duluri, li difficurtati e sìmuli cu na stàbbili forza d'ànimu e curaggiusa rassignazzioni, duminannu li propi mpulsi e cuntinennu li propi riazzioni.

Doctor Who è na serìi brìtannica. Ìu 'n unna ntrâ lu 2005. L'autura sunnu: Sydney Newman, C. E. Webber, Donald Wilson. Ntâ televisioni fu trasmittuta di BBC One dô Regnu Unitu, BBC Wales pi Galles e 'n RAI 5 pi l'Italia.

Si stima ca la pisti nìura ammazzau ntra lu 30 e lu 50% dâ pupulazzioni di l'Europa n cinc'anni, facennu circa 25 miliuna di vìttimi. Sta epidimia appi cunsiquenzi durabbili supra la civilizzazzioni europea, tantu cchiossai ca doppu sta prima unnata, la maladdìa appi n sèquitu âutri apparizzioni cchiù tardivi n Francia e n Inghirterra nzinu ô 1355.

Di funnamintali mpurtanza ntô panòrama sturiugraficu talianu: Albertu Bassu, Frau Musika. La vita e le opere di J.S. Bach, EDT/MUSICA, Torino 1979, II voll.

Rapprisintau la ncapacità e li contraddizzioni di l'òmini di cunfruntàrisi câ propria pirsunalità, ntô dramma di na virità ca passa spissu la mmagginazioni.
L'album vinni rigistratu 'n nu lassu ri tempu assai lùongu, infatti Freddie, trasiu 'n studiu subbuti ne primi misi du 1987 e incisi quarchi demu (unu ri qualu vinni finutu 'n pocu tìempu e si trasfurmò 'n Exercises In Free Love, pubbricatu comu B-side ri The Great Pretender nto frivaru 1987) e 'n marzu vinni raggiuntu ra Montserrat Caballè pi quarchi jam/session 'n cui accùminciarunu a dari vita a quarchi branu (unu ri chisti fu Barcelona, ca entru nu paru ri misi vinni finutu e prisintatu na sirata du 29 di maiu ò Ku Club ri Ibiza). U duo comunque appi pocu tìempu pi cunciliari i rispettivi impegni (Montserrat Caballé era spissu 'n tour mentri a partìri da lu jinnaru 1988 Freddie trasiu arrìeri 'n studiu cu i Queen, impegnati ne sissioni ri rigistrazzioni pi l'album The Miracle. Chistu fu nu piriodu puru cciùttostu cumplicatu pi Freddie Mercury ca, propriu nnò stissu piriodu di rigistrazzioni, nnà tarda primavera du 1987 vinni dichiaratu malatu ri HIV e appi a cuntinuari i rigistrazzioni cu la cunsapevulezza ri aviri ancùora picca anni ri vita ravanzi a iddu; dicisi quinni ri ghittarisi a capufittu nnà mùsica e passò u maggiuri nummàru ri uri possibbili (finu a quannu fussi statu possibbili fallu) na li studi ri rigistrazzioni. Comu dichiarò Montserrat Caballé nto documentariu The Untold Story, pi diversu tempu fu tinuta a l'oscuru di la situazioni ri saluti du cantanti. Fu sulu quarchi annu dopu ca sapìu ra Mercury a nutizzia, quanni ormai u so virus si era tramutatu 'n AIDS.

Fulippu Re Capriata di Licata (18671908), prufissuri di Fìsica nta l'Università di Missina, fu unu dê primi a studiari supra la televisioni, cû sò saggiu scientìficu pubbricatu nta Francia ntô 1903;

Giuseppa Marcella Bella, o cchiù simpricimenti Marcedda (Catania, 18 di giugnu di 1952) è na cantanti siciliana, soru dû cantauturi Gianni Bella e di li musicisti Antonio Bella e Salvatore Bella.

Nu picciuottu putissi ssiri cunzidiratu nu senpai di na pirsuna cchiu 'nziana ri iddu se chist'urtimu trasi nta n'urganizzazzioni, comu n'agginzia, cchiu tardu di quannu chiddu cchiu carusieddu ci trasìu.

La tradizioni dici ca ntô 1292 Marcu Polu arricampatusi a Venezia di la Cina, purtò di stu luntanu paisi li spaghetti (pasta sicca). Studi ricenti, ntra cui chiddu di Correnti, pàrranu di n'urìggini diversa, lijata macari â storia dâ Sicilia.

Lu regnu di Sicilia arristau pi nu tempu cu Carlu d'Angiò, ma doppu li Vèspiri siciliani ntô 1282 vinni spartutu pi dui; l'aredi di Manfredi aragunisi ritìnniru la Sicilia e l'Angiò cuntinuaru cuvirnari l'Italia miridiunali, canusciuta comu lu Regnu di Napuli.

1159: Cu l'assediu a Mahdia s'accapa lû duminiu nurmannu nte costi Africani dû meditirraniu. La cità di Mahfia, difinnuta di l'urtimi nurmanni arristati ddà si arrinnìu lu 21 di jinnaru 1160.

Canzoni è lu nonu album fattu n studiu di Fabrizziu de Andrè. Ccà lu cantanti pigghia testi di canzuni n lingua inglisi pi canciarli n italianu, comu n Via della povertà (Desolation Row di Bob Dylan) o n Suzanne (Suzanne di Leonard Cohen)

L'abbitùtini è na tinnenza accanzata, abbastanti pirmanenti e stàbbili, a ripètiri ditirminati atti, a rinnuvari ditirminati cumpurtamenti o spirienzi.
Platalea è lu nomu dûn geniri d'aceddi, dâ famigghia Threskiornithidae, chi veni ricanusciutu cchiù largamenti dû nomu cumuni: spatula. Sunnu acceddi paleddi cû beccu longu. Nfatti, hannu lu nomu di "spatula" picchi lu sò beccu assumigghia na cucchiaredda.

John Julius Norwich, The Normans in the South 1016–1130, Londra, Longmans, 1967 (trad. ital. I Normanni nel Sud 1016-1130, Milano, Mursia, 1971).

Muncibeddu e oggi nun resta chiù nenti di l’antica Màscali tranni ca lu quarteri di Sant’Antuninu. Lu centru novu, oggi cchiù vicinu ô mari, è dunca muternu e risali a l'anni '30 dû '900.

"Haviti" o "aviti"? -> "aviti" nun poti èssiri cunfusa cu nudda àutra palora siciliana allura si poti scrìviri "haviti" o "aviti" senza prifirenza.

Li cinisi ùsanu lu Shenzhou. La cursa ô spazziu è cumunqui graputa ê privati. Già na mprisa privata miricana riniscìu ntô 2004 a purtari n'òmunu ntô spazziu supra lu Space Ship One, na speci d'ariupranu custruitu pi stu scopu.

Tena 3 Navati, chira nta u mmienzu va vierzu l'atari i marmaru du milli e setticientu, cu subba a Cruci ,fatta i d'uaru, i Giottu, ali menzini i l'atari ci su du coni cu i staui i lignu i Santa Lucia e di San Franciscu i Paula.

Lu 3 di aprili 1282 viniva addutata la bannera giallu-russa, cu a lu centru la Triscili, chi è la bannera dâ Sicilia.La bannera venni furmata da lu gialluu di Palermu e da lu russu di Curliuni (v. Bannera siciliana) a siguitu di un attu di cunfidirazziuni stipulatu da 29 rapprisintanti di li due citati. Antudu fu scrittu puru ntû vissillu.

Nu filu (plurali: fila) è nu taxon usatu ntâ classificazzioni scintìfica pi tutti li cosi viventi. La palora latina Phyla veni dû grecu phylai chi foru li gruppi di pirsuni chi vutàvanu ntê stati dâ Grecia antica. Li fila rapprisèntanu li cchiù granni gruppi d'armali e autri cosi viventi chi pussèdinu certi carattiristichi biològgichi. A li voti li fila vennu divisi ntra suprafila.

Era u Spiziu vulutu di Papi e Camillu si porta l’acqua biniditta, u libru di prijeri, l’acqua pi biviri, i rinali. Ogni tantu dici: “ Cchù anima, cchiù cori na ddi manu ! “ Un jornu arrivau u Cummendaturi du Spitali, ma Camillu ci fici sapiri ca era occupatu cu Jesù Cristu e na ddu minutu nun nu putìa arriciviri.

Bonifaciu VIII, nasciutu Binidittu Caetani (Anagni, 1230 circa – Roma, 11 di uttùviru 1303), fu lu 193° papa dâ Chiesa cattolica dû 1294 â sò morti. Succidìu a Cilistinu V, chi si ritirau a vita di monacu doppu quarchi misi comu papa.

Fu prupunutu ca l’urìggini dû substratu girmànicu dû yiddish è di fattu lu Gòticu, ca dû IV ô XVII sèculu d.c. supravivìu ‘n Ucraina (Gòticu di Crimea). L'elimentu ebbràicu avissi ntrasutu ntô yiddish a lu tempu dâ cummirsioni di li Kazari duminatura di dd’ària giogràfica nzinu a lu XIII sèculu d.c., a l'ebbraismu, abbinuta versu lu V-VI sèculu d.c..

Makronissos è n'ìsula di l'arcipèlacu dê Cicladi, ntô mari Eggeu, n Grecia. Di na lunchizza di circa 3 km e na larichizza di circa menzu chilòmitru, l'ìsula s'attrova giograficamenti a na distanza di quarchi chilòmitru di la pinìsula di l'Attica, tra lu portu di Laurion e l'ìsula di Kea.
Lu gulfu di Guinea è la riggiuni di l'Atlanticu cintrali dilimitata dî stati africani ca s'affaccianu supra l'equaturi: lu Togu, lu Benin, lu Gabon, Sao Tomé e Principe, Ghana, Camerun e Niggeria.

U Piali ("Piale" 'n talianu) è na frazzioni dû cumuni di Villa San Giuanni cuntìgua â granni frazzione d'U Cannateddu. L'abbitatu s'attrova nta na pusizzioni panuràmica supra lu Strittu e s'allonga versu sud supra dui custuna dû turrenti Campanella, supra li cullini supra U Cannateddu, di frunti a U Campu e a li chiani di Matiniti. A U Piali hà sedi na scola materna cumunali.

La magarìa è n'òpira di maggìa c'havi lu fini d'ottèniri un vantaggiu o di pruvucari un malificiu. La magarìa pò èssiri na fattura, nu ncantèsimu, nu ritu màggicu.

hai abballari (hai a abballari)-> hai'a 'bballari / haia 'bballari / haj'a 'bballari / haja 'bballari / hai âbballari / haj abballari / hà ja 'bballari

N'ìsula (dû latinu insula) - chiamata macari gisira - è na terra assumata cumpritamenti circunnata di l'acqua e di diminzioni nichi a rispettu a nu cuntinenti. Pi di cchiù â diminzioni, n'àutra carattirìstica la diffirenzia dû cuntinenti: la nfruenza climàtica di l'acqua (di ciumi, di mari, eccetra) si stenni supra tutta l'ària assumata.

Lu nomu diriva dû tiurema di Pitagora, pirchì nu triàngulu unni li cateti misùrunu comu li nùmmura di na terna pitagòrica è nu triàngulu rettàngulu, unni perciò lu quatratu di l'ipotinusa è equivalenti â summa dî quatrati dî cateti.

Li fila cchiù canusciuti sunnu Mollusca, Porifera, Cnidaria, Platyhelminthes, Nematoda, Annelida, Artropoda, Echinodermata, Chordata; l'umani s'appartennu cu st'ùrtimu.

Li elizzioni riggiunali 'n Sicilia di lu 2017 pi lu rinnovu di l'Assimbrea Riggiunali Siciliana e l'elizzioni di lu Prisidenti dâ Riggiuni Siciliana, avrannu locu 'n Sicilia sicunnu l'art. 3 di lu statutu sicilianu, lu 5 di nuvèmmiru comu privistu da lu Dicritu dû Prisirenti dâ Riggiuni n. 445 dû 1 di sittèmmiru 2017.

Star Wars: Episode I - La minazza fantàsima (tìtulu arigginali Star Wars: Episode I - The Phantom Menace) jèni lu quartu firmi, pì data di allistuta, di la furtunata serî di fantascienza di Star Wars spirmintata di George Lucas. Lu film fu addistribbuitu nti li cinima di l'USA lu 19 di maiu 1999, mentri ca nti li cinima taliani niscìu lu 17 di sittemmiru 1999.

A l'èbbica aiutatu dû cuvèrnu talibbanu di l'Afganistan, Osama bin Laden s'appi a mmucciari doppu chi li talibbani pirderu la guerra contra li miricani. Duranti la sò latitanza havi mannatu vìdiu e cassetti riggistrati chi testimòniunu la sò esistenza n vita, ma pi loncu tempu nun si sapi siddu effittivamenti è vivu o mortu.

Quannu nasciu so matri era assai anziana. U patri era sempri luntanu e a muggheri murìu quannu u picciriddu avia tridici anni. Era judicatu di tutti fantasticu, libbiru e bizzarru. Ntô 1574, doppu un naufraggiu scinniu ‘nterra a Napuli e si jucau tutti i dinari e carti. Truvò travagghiu comu muraturi pa costruzioni di un Cummentu di frati Cappuccini.
l’atturi Giuvanni Grassu e Àngilu Muscu di Catania; e li attrici Virginia Balistrieri di Tràpani, Tina Di Lorenzu di Notu, Mimi Aguglia di Palermu, e Rosina Anselmi e Marinella Bragaglia di Catania;

Lu slogan di lu primu manifestu elitturali di Musumeci è "l'unicu pizzu ca piaci a li siciliani", 'n riferimentu a la sò varba, pi puntari a la ligalitati e a la lotta â corruzzioni. Lu 1° di sittèmmiru Musumeci annunzia l'unitati di lu centru-destra e li sò novi assissuri, li ex cannidati a la prisirenza di la riggiuni, Gaetano Armao (Siciliani Indignati) e Roberto Lagalla (IdeaSicilia). Una simana cchìu tardi Forza Italia rapi la campagna elitturali di lu centrudestra ô tiatru pulitiama di Palermu, d'unni nun participa Armao dopu li pulemichi pû listinu riggiunali. Dopu li accusi di l'avvirsari su li mprisintabbili e la prisentazioni di la cannidatura di lu figghiu di l'ex diputatu PD Francantonio Genovese, Musumeci richimau a la ligalitati li listi di la sò cualizzioni, nunustanti li pruclami li listi prisintaru li cannidati ndagati e sutta prucessu. Lu 13 e 24 di uttùviru vennu cunnannati Carmelo Pino, ex sinnacu di Milazzu, e Ernesto Calogero, cannidati nta li listi di lu centrudestra. Silvio Berlusconi annunzia la sò prisenza a Palermu lu 1° di nuvìmmiru.

Â fini di l'annu nesci supra 45 giri un novu branu firmatu di Umberto Tozzi e ntitulatu Abbracciati, ca Marcedda prisenta ‘n qualitati d’òspiti ô Festival di Sanremu 1977.

Lu so primu libbru "Caos. A nascita di na nova scenza" (in lingua angrisi Chaos: Making a New Science), nu best-seller intirnazziunali, fici a cronaca di lu sviluppu dâ tiurìa dô caos e fici addivintaru lu termini Iffettu Farfalla na palora casalinga.

Lu canatanti pari subbutu taliari propriu ô lacu, quannu lu quartu versu dâ canzuna dici “Swnas are floatin' by” (“I cignu galleggianu”). Li cincu strofi, dâ discrizzioni e dâ mùsica, cumparìscinu sugnanti: “Am I dreaming?” (“Staiu sunnannu?”) e nfini, na risposta e na esclamazzioni sussurrata 'n modu duci: “Oooh – It's bliss” (“Oh – è a beatitùdini”).

Mentri eni cunsigghieri e assissuri di lu Cumuni di Catania lu 22 di giugnu di lu 1986 eni ilettu diputatu all'Assimbrea Riggiunali Siciliana nta lu cullegiu di Catania cu 37.900 vota di prifirenza supra a 204.647 di lista.

La pesti nìura fu na pandimia di pesti bubbonica, causata dû batteriu Yersinia pestis, e ca tuccau la pupulazzioni di l'Europa ntra lu 1347 e lu 1352. Nun fu ne la prima, né l'ùrtima epidimia di pesti, ma fu la sula ca porta stu nomu. Fu puru la prima ca fu discrivuta n dittagghiu dî crunisti cuntimpuranî.

L'inaugurazioni venni tinuta da lu primu ministru Tony Blair lu 31 di dicimmiru 1999, puru siddu appoi fu graputa â gghienti cchiù tardi ppi problemi tecnici.
A Leipzig, Bach s'attruvau a sô aggiu cu l'àutri ducenti di l'univirsitati, tanti di li prufissura divinniru parrina pî sô figghi e arcuni di l'òmini di littiri e dî tiuloggi 'n sirvizziu a l'univirsitati furnìanu li libbriceddi pî sô cantati. Bach, nta l'urtimi anni dâ sô vita, happi na rilazzioni d'amicizzia particularmenti ridditizzia supra lu chianu artisticu cu lu pueta Picander. Johann Sebastian e Anna Magdalena uspitavanu spissu amici, famigghi e musicisti di tutta la Girmania; li musici dî corti di Dresda e Birlinu, acussì comu àutri musicisti tra cui Georg Philipp Telemann (unu di li parrina di Carl Philipp Emanuel) èranu di friquenti òspiti a casa di Bach e ntrattinìanu rigulari currispunnenza cu iddu. E' singulari ca nun si ncuntrau mai cu Georg Friedrich Händel, puru essennu li dui cumpusitura nasciuti ntô midèsimu annu e nunòstanti Handel avissi statu diversi voti 'n Girmania.

Seoul o Seul (‘n curianu 서울특별시 o Kyonggi; cinisi Kyongsong). Capitali (10.628.000 abbitanti.) dâ Corea dû Sud, situata ô centru dâ pinìsula, nta n'anchia conca allatu dû sô portu (Inchon) supra lu Mari Giarnu; duranti la guerra 1950-53 fu accupata dî truppi nurdisti dû giugnu a lu sittèmmiru di 1950 e dû jinnaru ô marzu di 1951; è lu maiuri centru cummirciali e ndustriali dâ Corea dû Sud. Seggi/Sedi di l’Ulimpìadi di lu 1988, la citati canuscìu ntê primi anni ottanta na nutèvuli spanzioni edilizzia, accumpagnata di prufunni mudìfichi urbani.

Villarba isti un paisèddu mpruincia di Caltanissitta (l'àrabba Kalatanissah), 'ca situatu a lu cunfini di chidda Palirmitana ê vicinu mmidè a lu cunfini Giurgintanu. Lu paisi all'inizziu unn'èra àntru ca n fèudu d'urìggini àrabba di nùamu Mikiken (dialittalmènti Muccichiè o Miccichè). S'attruva n pindìu ê n facci a li Madunij ca s'innàuzanu di Pulizzi Ginirusa. A ddu tìampu s'agghicava a lu fèudu o di la trazzèra di Karsanube (Castrunòvu) ê Rakalsaca (Pètri caduti) ca pòrta vérsu l'alvèu di lu hjiumi Platani, nzina a Racalmincer (Regalmici), d'unni ppì la trazzèra di Yale (Alia) ppì Kassaru o Barunìa di Funtana Murata, nzina a lu fèudu di Rakalial, òj Rigaliali. Li nùavi strati sunu custruiti nta li basi di chiddi di l'antica Mikiken di lu 1175: di Villarba, pî fèudi di Turrumè, Tudia, Kibbò, Xirbi si ghiunciva ê puru òj si ghiunci a Kalatanissah, òj Caltanissitta. Li primi nzidiamènti abbitativi, o nn'àntri tèrmini, li primi casi, vèngunu custruiti di Giuanni Mili Bèrtulu nta ll'annu 1763, ntònzi havi urìggini assai nùavi.

Sò patri murìu ntô 1254 e appi a stari cu sò ziu, Luiggi II, Duca di Bavaria Auta. Li soi parenti rinisceru tèniri la Svevia p'iddu. Ntâ Sicilia, lu fratastru di sò patri, Manfredi di Sicilia, cuntinuava comu riggenti, ma già appi ntinzioni pi pigghiari la curuna p'iddu stissu.

Lu 17 di marzu 2000 Pellegrini patteggia ammittiennu d'aviri pinzatu di virsari a tangenti a quarchi puliticu, comu a Lombardu, ma li jiudici finisciunu ppi cunzidirari di sanaredda sulu nu "rialu": lu riatu ven dirubbricatu comu "finanziamentu illecitu a li partita", riatu ca pi l'imputata arrisuttava priscrittu.
Il 21 di frivaru 2013 papa Binidittu XVI u nomina arciviscuvu di Tunisi. La consacrazione episcopale è prevista per il 16 marzo mentre la presa di possesso canonico dell'arcidiocesi è fissata per il 7 aprile.

Nina Siciliana, canusciuta puru comu Nina da Messina, Monna Nina o Nina di Danti, lu nomu pricisu nun è canusciutu, e l'appillativu "Siciliana" fa sulu rifirmentu ê sò uriggini, fu na puitissa siciliana dâ fini dû XIII sèculu.

Ci voli nutari ca stu finòminu funèticu nun è tìpicu sulu dû sicilianu, pirchì asisti nta àutri lingui neolatini, comu p'asempiu lu spagnolu, ntô quali è assai friquenti sta prununza "sb" dâ "sv":

Marsaskala (o Marsascala o Wied il-Għajn) è na nica cità maltisa surgiuta a furriari tunnu dû nicu portu di Marsaskala Bay, na funnuta nzinatura canusciuta macari comu Marsaskala Creek.

Lu majali nun havi nu stili di vita strittu strittu a chiddu di l'omu, ntô senzu ca si veni fattu nsarvaggiri n'àutra vota, nun havi prubbremi mi si riadatta. Li diffirenzi ntra lu porcu dumesticu e chiddu sarvaggiu sunnu nichitti, accussì comu cu lu cignali, c'appoi lu stissu armali è, nfatti si ponnu accoppiari.

Druguni d'Autavilla (prima dû 1010 – 10 di austu 1051) succidìu comu capu dî Nurmanni di Pugghia ô frati Gugghiermu I (Vrazzu di Ferru), cû quali arrivaru nta l' Italia miridiunali versu ô 1035. Fu lu primu conti di Pugghia e Calabbria ufficialmenti ricanusciutu dû Sacru Rumanu Mpiraturi.

Nesci macari l'omònimu arbum Tanti auguri, ariggistratu ancora una vota a Londra cu li straurdinari arranciamenti di Westly, ca risèntinu di nfruenzi vagamenti jazz.

La Lista dû Patrimoniu di l'Umanitati è stabbilutu dû Cumitatu dû Patrimoniu Munniali di l'UNESCO (Organizzazzioni dî Nazzioni Uniti pi l'Aducazzioni, la Scienza e la Curtura).

P’asempiu, ‘n ditirminati culturi, l'omu sissista va a fàciri spissu l'eloggiu dâ fìmmina (lu rumànticu "Aternu Fimminili") dâ matri, dâ spusa, di chidda pâ quali la filicitati e l'anuri risièdinu ntô funnari lo nazzioni cchiù c’àutru ntê faccenni/facenni casalinchi.

C'è cu riteni lu café urigginariu dâ Persia, cu di l'Etiopia e cu di l'Arabbia Filici; ma di qualegghiè postu sia, è cirtamenti na chianta urientali c'havi forma d'arvuliddu sempri virdi lu cui fustu s'isa dî 4 ê 5 metra e nun acquista sulitamenti chiù di 5 a 8 cintimetra di diametru.

Lu ritrattu Droeshout, (Droeshout portrait oppuru Droeshout engraving, "ncisioni Droeshout", nâ ngrisi), è nu ritrattu di William Shakespeare fattu di Martin Droeshout utilizzannu la tecnica dill'[[Ncisioni|incisioni (to engrave, "ncideri" 'n [[Lingua taliana|italianu) e misu ppi elementu decorativu dû frontespiziu dâ collezioni dû First Folio dî operi complilti di William Shakespeare, pubblicatu nnû 1623.

Lauriatu 'n midicina e chirurgìa e spicializzatu nta pissichiatria furenzi, nta lu 1977 eni diriggenti nazziunali di lu Muvimentu dâ Juvintuti dâ Dimucrazzìa Cristiana catanisa guidata di Marco Follini e cu la DC attacca a fari carrera a l'ùmmira di Calòggiru Manninu di cui eni cunzidiratu lu dilfinu.
Comu diversi qualitati di carni fannu lu brodu megghiu, accussì di diversi qualitati di café, tustati siparatamenti, s'utteni n'aroma chiù gratu. La miscela idiali putissi essiri chista: gr. 250 di Porturicu, 100 di San Dumingu e 150 di Moka. Macàri gr. 300 di Porturicu cu 200 di moka dunanu n'ottimu risurtatu. Cu gr. 15 di stu pruvuli si pò faciri na tazza di café abbunnanti; ma quannu s'è 'n parecchi, ponnu abbastari gr. 10 a testa pi na nica tazza usuali. Nni va tustatu pocu pi vota e cunsirvatu 'n vasu di mitallu bonu nchiudutu, macinannu via via ddu tantu ca nicissita, pirchî perdi facirmenti lu ciauru.

Lu PPI vinni funnatu lu 18 di jinnaru 1994 comu succissuri di la Dimucrazzìa Cristiana (DC), quasi tutti i diputati e sinaturi di la DC participaru a lu novu partitu, àutri participaru a la funnazioni dû Centru Cristianu Dimucràticu. Lu partitu pupulari participa a l'elizioni pulitichi di lu 1994 nta la cualizzioni Pattu pi l'Italia raccugghiennu lu 11,07% a la Camira e lu 16,69% ô Sinatu dî cunsensi, ma chi rapprisintava na scunfitta elitturali 'n cusidirazioni di li risurtati uttinuti dâ DC. Cu la caruta dû Guvernu Berlusconi lu PPI participau a l'elizioni pulitichi di lu 1996 nni l'ammitu di la cualizzioni di l'Ulivu. A la camira si prisintau ntâ lista Pupulari pi Prodi ca uttinni lu 6,81% e ô sinatu sutta lu simmulu di l'Ulivu ca uttinni lu 39,89%. Nta chista liggislatura espunenti di lu PPI s'occuparu di càrichi amministrativi mpurtanti, comu Rosa Russo Iervolino, Sergio Mattarella e Rosy Bindi. A l'elizzioni dû parramentu eurupeu dû 1999 lu PPI vinni cumprumissu da la participazioni dî I Dimucràtici, na lista cintrista di Romano Prodi, lu partitu piagghiau lu 4,24% di vuti contru lu 7,73% dî Dimucràtici. Pi l'elizioni pulitichi di lu 2001 lu PPI prisintau na lista cugnunta dinuminata La Marghirita, nzemi a àutri partiti di centru di l'Ulivu, I Dimucràtici, Rinnuvamentu Italianu e li Pupulari UDEUR. Nnû 2002 lu PPI cunfluiu dintra La Marghirita c'avìa addivintatu nu veru partitu. L'annu dopu arcuni espunenti ca nun vulìanu accittari lu cunfluiri dintra La Marghirita funneru "Italia Pupulari - Muvimentu pi l'Europa". Àutri espunenti di lu PPI participaru a lu Partitu dimucràticu nnô 2007.

Lu Massachusetts è unu dî 50 stati dî Stati Uniti d'America. Di na suprifici di circa 27'000 kilòmitri quatrati, havi na pupulazzioni di circa 6'400'000 abbitanti. La capitali è Boston.

A compilation vinni ripubbricata nto 1994 ra Parlophone quannu fu misa prima nto Bos set The Gold Collection (Greatest Hits I e II) e 'n seguitu, nto 2000, nto box set The Platinum Collection (Queen) (Greatest Hits I, II e III) e infini nto 2011, rimasterizzatu cumpletamenti 'n furmatu digirali ra Island Records / Universal Records.

Lu Rialìsmu ri sinìstra s'adduna ca li criminali sunu dispruporziunatamènti pirsuni râ classi upiraja, ma a suluzzioni c'avièunu pigghiatu nto passatu r'incrimintàri a riprissiòni sirvìa sulu a fàciri lu prubblema ra criminalitati pièggiu.
Giorgiu di Antiochia (1100 ca. - 1151 o 1152) fu lu cchiù cèlibbri ammiragghiu dâ sicilia nurmanna. Succidìu a Christodulus e comu iddu era di urìggini grechi. Nascìu a Antiochia, ma si trasfirìu 'n Tunisia â curti zirita unni sò patri travagghiau. Giorgiu si sciarriau cô figghiu dû surtanu e succissuri disignatu, e 'n sicretu, si mbarcau pi la Sicilia cristiana. Agghicannu a Palermu si prisintau a Ruggeru II chi, grazzi â sò canuscenza pirfetta di lu grecu e di l'àrabbu, cci desi sùbbutu travagghiu.

Lu nomu arthropoda signìfica "pedi agghiunciutu". L'artropoda hannu li corpi sigmintati chî appendiggi p'ogni parti. Tutti l'artropoda sunnu nvirtibrati accuperti dûn esschèlitru durissimu. Ogni tantu l'artropoda perdi la sò peddi. Sta peddi priventi l'artropoda d'assicchiari, e puru di crìsciri troppu granni.

Ntô 1148, Giorgiu pigghiau finarmenti Mahdia. N pricidenza, lu cauvirnaturi mussurmanu di Gabes, s'avia ribbillatu ô so capu, al Hasan, e prumittiu di cunsignari la cità a Ruggeru II siddu forra cunfirmatu cuvirnaturi dâ cità. La guerra scoppiau ntâ stati dû 1148. Giorgiu guidau na flotta contru Mahdia. Lu surtanu si ni jìu n'esiliu, purtannusi lu trisoru, e Mahdia capitulau.

"Hati", "hâti", "ati", o "âti"? -> "ati" nun poti èssiri cunfusa cu nudda àutra palora siciliana allura si poti scrìviri "hati", "hâti", "ati", o "âti", senza prifirenza.

Lu 31 di giugnettu dû 2012 s'addimisi comu prisidenti dâ riggiuni, ristannu n carrica sulu pi li affari currenti nzinu all'organizzazzioni di elizzioni novi.

La Chiesa Ortudossa è una di li tri principali chiesi cristiani; l'àutri dui sunnu la Chiesa Cattòlica e lu gruppu di li Chiesi Prutistanti. Diffunnuta nti tuttu lu bacinu urientali dû Miditirraniu; ntê paisi slavi e ntê cumunità di l'emigrazzioni di sti pupulazzioni attraversu lu munnu, la chiesia ortudossa cunta circa 350 miliuna di fideli.

Li prunomi dimustrativi stu, sta, e davanti a la palora accuminciata di na vucali - st' currispùnninu ê prunomi taliani dimustrativi questo, questa ecc.

La pasta tagghiata a strisciulini e siccata vinìa chiamata "itrija" e lu stissu vucàbbulu (trie) supravvivi ancòi nta assai paisi siciliani e di la Pugghia; doppu la pasta vinni chiamata cchiù n ginirali “maccheroni” ca ni pruveni dâ palora siciliana maccaruni (maccari – scacciari: l’azioni fatta pi travagghiari la simula dû granu duru).

è nu nùmmuru pirfettu sparu, allura havi a aviri armenu 8 fattura primi ntâ sò scumposizzioni. Si penza ca di nùmmura pirfetti spari nun esistunu propria, ma sta cungittura nun ha statu ancora dimustrata.
A Grasshoppers si iocau secondu a formula du girone all'italiana, ovveru cu partiti di andata e ritornu, si jocau nell'arcu di cinque anni – un unicum tra i coppi europee –; in totali ne furono disputati trenta incontri. A competizione parteciparunu sei club europei: gli austriaci du Austria Vienna, i jugoslavi du Dinamo Zagabria, gli italiani da Fiorentina, gli svizzeri du Grasshoppers, i francesi du Nizza e i tedeschi occidentali du Schalke 04. a manifestazioni si dipanau tra u 3 giugno 1952 e 8 maggio 1957, duranti u periudu di svolgimentu di rispettivi campionati nazionali. Tro frattempu, nel 1955 era stata istituita da l'UEFA la Coppa dei Campioni, così per dui stagioni si verificau nu sovrapposizione tra i tornei; risultato fu cha a Fiorentina, u Grasshoppers e u Nizza, nell'annata 1956-1957, si ritrovaru a pigliari parti contemporaneamenti a entrambi i competizioni.

Òmunu di cultura e duttrina granni, si sapi ca Eulaiu participau ntô 502 ô sìnodu dû papa Simmacu. Arriguardu ô sò ncontru cu San Fulgenziu, Eulaliu vidènnulu agghicari di Cartaggini e direttu a Alissandria lu cunvincìu a stari quarchi misi a Sarausa, facennu na vita monastica e òpiri di beni. Eulaiu stissu, doppu la sò missioni pasturali, s'arritirau n vita munastica

Addivintau famusa pi essiri lu bersagliu dâ riprissioni di Bashar el Assad contra lu muvumentu pâ libbirazzioni dâ Siria ca s'havia furmatu ntô 2011 n sèquitu â primavera àrabba ca mplicau diversi paisi dû Magreb e dû Mediu orienti e ca vitti càdiri diversi riggimi. La riprissioni contra la cità di Homs accuminzau ntô 2011 e ê jorna nostri cuntinua ancora assai ntensamenti.

Arcuni tirrimoti sunnu causati dû muvimentu magmàticu ô nternu d'un vurcanu, e ponnu èssiri nnicatura di na mminenti eruzzioni. 'N rarìssimi casi di li tirrimoti foru assuciati a lu munzeddu di granni massi d'acqua arreri a dî dighi, comu pi la Diga di Kariba 'n Zammia, Àfrica, e cu la niezzioni o strazzioni di flùidi dâ crusta tirrestri (Arsinali dî Muntagni Rucciusi). Tali tirrimoti abbennu pirchì la risistenza dâ crusta tirrestri pò èssiri mudificata dâ prissioni dû flùidu. Nfini, li tirrimoti ('n senzu tantu anchiu) ponnu èssiri lu risurtatu dâ ditunazzioni d'esplusivi.

Dopu lu sciugghimentu dû l'Unioni dî Ripùbblichi Sucialisti Suviètichi, ntê 10 di dicèmmiru 1991 fu cunfucatu ccu lu referendum dê la nnipinnenza di Nagorno-Karabakh dâ l'Azzirbaiggian e fu pruclamatu ntê lu 6 di jinnaru 1992.

A prima fravica i du cumbientu averra i d'essiri i du XVI sieculu, peroni puterra d'essiri puru i du XIII, i du periodu Bizzantinu, infatt c'è pur mo' n'uartu ca si chiama Vignali i San Basiliu, chissu ni fa capiri ca na vota c'eranu i monachi Grieci ortodossi i l'ordini i Santu Basiliu. Nto 1315 u Papa Martinu V quandu hanu cacciatu i monachi ortodossi ha misu i monachi i San Franciscu , c'hanu fattu a Gghjiesa chiù beddra e chjiu randa. I monachi ca c'eranu tandu era riformati, pi chissu ca si chiama puru mo' Gghjiesa i d'a Riforma.