Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ನರೇಂದ್ರೆರೆಗ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸೆರೆ ಪರಿಚಯೊ ಸುರುಟು ಆಯಿನೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಹೆಸ್ಟಿಯೆರೆ ತರಗತಿಡ್. ಹೆಸ್ಟಿಯೆರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ವರ್ಡ್ಸ್ವವರ್ತ್ ಅರೆನ "ದ ಎ‍ಕ್ಸ್‌ಕರ್ಶನ್" ಪನ್ಪಿನ ಕವಿತೆದ "ಸಮಾಧಿ" ಪದೊನು ವಿವರಿಪುನಗ ಸಮಾಧಿದ ನಿಜವಾಯಿನ ಅರ್ಥೊನು ತೆರಿಯರ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರೊದ ರಾಮಕೃಷ್ಣರೆನೊರೊ ಭೇಟಿ ಮಲ್ಪುಲೆಂದ್ ಸಲಹೆ ಕೊರಿಯೆರ್. ಹಸ್ಟಿಯೆರೆ ಸಲಹೆದಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ಕಲ್ಪುನ ಜೋಕುಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣರೆನ್ ತೂಯೆರ ಉಮೇದ್‍ಡಿತ್ತೆರ್. ಅಕ್ಲೆಡ್ ನರೇಂದ್ರೆರ್‍ಲಾ ಒರಿಯಾದಿತ್ತೆರ್.

ಬಿಸುತ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಲಾಯಕ್‌ದ ವನಸ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಬೀಜ ಪಾಡ್ದಿನ ಪಾಯಸ ಆನಿದ ವಿಶೇಷತೆ. ತೌತೆ ಪುಳಿ ಕಜಿಪು, ಕಡ್ಲೆ ಗಸಿ, ಮಣೊಲಿ ಆಜಾಯ್ನ, ಕಡ್ಲೆ ಬೇಳೆ / ಪದೆ೦ಜಿ ಪಾಯ್ಸ ಕಮ್ಮಿಡ್ ಇಪ್ಪು೦ಡು.

ಈ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್‍ ಸೃಷ್ಟಿ ಅರಾಧನೆ ಹೆಚ್ಚ. ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಬೊಕ್ಕ ನಾಗಾರಾಧನೆ ಮೂಲು ಹೆಚ್ಚ ತೋಜಿದ್‍ ಬರ್ಪುಂಡು. ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬೊಲು ಹೆಚ್ಚ ಇತ್ರಿನೆಡ್ದ್ ಮುಲ್ಪ ಜನಪದ, ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಬಗೆಟ್‍ ಹೆಚ್ಚ ಬುಲೆದುಂಡು. ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆಲಾಯಿನ ಕೋರ್ದಕಟ್ಟ, ಕಂಬಲ, ತಾರಾಯಿ ಕಟ್ಟುನ ಮುಲ್ತ ಮುಕ್ಯವಾಯಿನ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಲು. ಪಾಡ್ದನ, ಉರಲ್, ಗಾದೆ, ಒಗಟು, ಯಕ್ಚಗಾನ, ಉಂದು ಮಾತಾ ತುಲುನಾಡ್‍ದವೇ. ನಮ್ಮ ತುಳು ಲಿಪಿತ್ತ ಕಲ್ಲ್ ದ ಬರವು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆಯಿನ ಕುಡ್ಲ‍ಡ್ ತುಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

ಮಲ್ಲ ಪೂಂಬೆದ ದಿನೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಪಾಲೆ ಲಕ್ಕೊಂದು ಪೋಯಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಅವು ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್‌ಯ ಆವೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು.ಪೂಂಬೆ ತಿರ್ತ್ ಜತ್ತೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕ್ಕೊನೆ ಪಿರಾವುಡ್ದದು ಕಾಯಿನ್ ದೀವೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು.

ಒಂಜಿ ಮುಷ್ಠಿ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿನ್ ಬೇರ್‌ ಸಮೇತ ದೆತೊಂದು ಪೊರ್ಲು ದೆಕ್ಕ್‌ದ್ ೨ ಲೀಟರ್ ನೀರ್‌ಡ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಕೊದಿಪಾದ್ ಕಾಲ್ ಲೀಟರ್ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಪೇರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್‍ದ್ ಬೊಲ್ಪುಗು ,ಬಯ್ಯಗ್ ರಡ್ಡ್ ಫೊರ್ತು ಕೆಲವು ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ಪರ್ಂಡ ಪಟಿಗೆ(ಮೂತ್ರ)ದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಉಂದುವೆ ಕಷಾಯೊನು ೧೪-೧೫ ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ಪರ್ಂಡ ಆಂಜೊಲೆನ ವೀರ್ಯಾಣು ವೃದ್ದಿ ಆಪುಂಡು.

ಸಪ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಧ್ವಜಪುರ ಕೋಟೇಶ್ವರ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುದ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಮುಲ್ಪ 'ಕೋಟಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ'ನ ಸಾನಿದ್ಯ ಉಂಡು. ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಸಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ 'ಮಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ' ಪಂದ್ ಇಸೆತ ಕಾಲೊಡ್ 'ಕೋಟೇಶ್ವರ' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡ್.

ಬಂಗಾರ್ ಭೂಮಿಡ್ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಕಣಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಶಿಲೆಕಲ್ಲ್ ದ ಒಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುಂಡು.ನಿಸರ್ಗೊಡು ಬಂಗಾರ್ದ ಅದುರಲುಲೆಡ್ ಬಂಗಾರ್ ಆದೇ ಸಹಜ ರೂಪೊಡು (ಇನ್ನಗ ಆಕ್ಸೈಡು, ಸಲ್ಫೈಡು ಇತ್ಯಾದಿ ಆವಂದೆ) ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಒಂಜಿ ಟನ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಅದುರು ಶಿಲೆನು ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಶುದ್ಧಿಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮ ದಾತ್ ಬಂಗಾರ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

ಅರಿಯಳೂರು ದಲ್ಪ ಆಯಿನ ರೈಲ್ವೆ ದುರಂತಡ್ತ್ ಬುಕ್ಕ ಆರ್ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೋರಗತೇರ್. ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಆರ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗ್ ವಾಪಸ್ಸ್ ಬತ್ತೆರ್. ದುಂಬು ಸಾರಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಯಾತ್, ಬುಕ್ಕ ೧೯೬೧ಟ್ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿಯಾತೆರ್. ಮೇ ೨೭, ೧೯೬೪ತಾನಿ ಜವಾಹರ್‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಕಾರ್ಯಕಾಲಟ್ ಸೈತೇರ್.

ಅನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತುಳುನಾಡ್ಡ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂಚಿನ ವಿಶಾಲ ಕೆರೆತ ನಡುಟ್ ೫ ಜಿಡೆತ ಸರ್ಪದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ದ್ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ಭಕ್ತ ಕೋಟಿಗ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಿನ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ. ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶ ದೂರ ದೂರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ಇಲ್ಲ್ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಪಾದೆಕಲ್ಲ್ ದ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ತಾದಿಡೆ ಬನ್ನಗ ಸುರುಕು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಟ್ಟಿನ ಪುರಾತನ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಮೂಜಿ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಆವರಣ ಗೋಡೆ. ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಶೈಲಿದ ಆವರಣ ಗೋಡೆಗ್ ಸರ್ಪಗ್ ಸಮೇತ ಬಡತಿಯರ ಸಾದ್ಯ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಈ ಕಟ್ಟ್ ಗ್ ಸರ್ಪಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಆವರಣ ಗೋಡೆ ಕರಿದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಬಲಿಕಲ್ಲ್ ದ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು .ಅವೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬುಗ್ ತೂನಗ ಪಾತಾಳೊಗ್ ಜಪ್ಪುನಂಚಿನ ಅನುಭವ ಮಸ್ತ್ ಮೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲ್ ಲು ಅವೆನ್ ಜತ್ತ್ ದ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ಗೋಪುರ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಗೋಪುರೊಗುಲ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪೊಗುಲ ನಡುವೆ ಉಪ್ಪುನ ನೀರ್ದ ಮಿತ್ತ್ ದ ಸಂಕೊಡೆ ಪೋಂಡ ಗರ್ಭಗುಡಿತಡೆ ಸೇರುಂಡು. ಗರ್ಭಗುಡಿತ ಉಲಯಿ ತೂನಗ ವೈಕುಂಠ ದರ್ಶನದ ಅನುಭವ.
ಪರಶುರಾಮನ ಕೈಟ್ ಕುಡಾರಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಕತೆಕುಲೆನ್ ಕೇನ್ದ. ಮಾತಾ ಇಲ್ಲಡುಲಾ ಈ ಕುಡಾರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪ ಕಾಲೊಡು ಯಂತ್ರೊಲು ಬತ್ತ್‌ದು ಕುಡಾರಿ ಮಲ್ಪೊಡಾಯಿನ ಕೆಲಸೊನು ಬೀಸ ಆದ್ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ. ಅಂಚಾದ್ ಕುಡಾರಿದ ಉಪಯೊಗ ಒಂತೆ ಕಮ್ಮಿ.

ಪುಟ್ಟಿ ದಿನಾಂಕೊ ; ೨೦.೬.೧೯೫೦ ಪುಟ್ಟಿನ ಜಾಗೆ ;ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕ್ ಮೂಡುತೋನ್ಸೆ ಗ್ರಾಮತ ಮೂಡುಕುದ್ರು ಅಪ್ಪೆ-ಅಮ್ಮೆರ್ ;ಗುಂಡಿಬೈಲು ದಾರಪಾಲನೆ,ಮುತ್ತಕ್ಕ ಕಂಡನಿ ;ಸುಧಾಕರ ತೋನ್ಸೆ ಜೊಕುಲು :ಜೋತ್ಸ್ನ ಪ್ರೀತಮ್, ಸೌಜ್ನಾ ಪ್ರೀತಮ್ ಶಿಕ್ಷಣ ;ಪದವಿ- ಕಲ್ಯಾಣಪುರದ ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಕಾಲೇಜು,ಮಂಗಳೂರು ವಿ.ವಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ ಬುಕ್ಕ ಬಿ.ಎಡ್ ಪದವಿ

ಕಿನ್ಯ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿಲ್ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಗುಪ್ತಾಂಗೊಡು ಕೂಜಲ್‌ ಬಳಪಿಯೆರೆ ಸುರು ಆಪಿನ. ಉಂದು ಪೂರ್ತಿ ಬಳಪಿಯೆರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೩ ವರ್ಷ ಬೋಡಾಪುಂಡು.

ಬೆಂಡೆಕಾಯಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ನೆವಸ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಫ ಇತ್ತಿನಕುಲು ಜಾಸ್ತಿ ತಿನ್ಯರ ಬಲ್ಲಿ.ಐನ ನ್ಯೊಲಿ ಆತ್ ಎಡ್ಡೆ ಅತ್ತ್. ಮರ ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ಡ್ ಪದೆ ಪದೆ ಕಡ್ತೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ ಯಾರು ಬೊಡಾಯಿನತ್ ಆಫುಂಡು

ತುಳುತ ಪೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಮಜಲ್ಡ್ೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಾರೊದಂಚಿನ ಬೇರುಲು ತೋಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಚಡ್. ಕಾವ್ಯೊ, ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ, ಕಿನ್ಯ ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕೊ ಇಂಚ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಬೇತೆನೇ ಮರ್ಗಿಲ್ಡ್ಡ ಬದ್ನ್ೊಂದ ತೂಪುನ ಆಸಕ್ತಿ ಕವಿಕ್ಲೆಂಡ ಪುಟ್ಟೊಂದ್ ಬತ್ತ್ಂರಡ್. ತುಳುತ ಇಂಚಿತಿನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ಬ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಪ್ರೇರಣೆನೇ ದುಂಬಾದ್ ಉಂತ್ಂಿಡ್.

ಶಿಲೆಕಲ್ಲು (Rock)ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ಒಂಜಾದುಂಡು.ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕನಿಜೊಲೆನ ಕಣಕುಲು ಸೇರ್ದ್ ಆತಿನ ವಸ್ತು ಶಿಲೆಕಲ್ಲು. ನಂಮ ಸುತ್ತ ಸಾಮಾನ್ಯವಅದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಶಿಲಕಲ್ಲು ಗ್ರಾನೈಟ್ (Granite)ಬೊಕ ನೈಸ್ (Gneiss). ಉಂದೆಕ್ ತುಳುನಾಡುಡು ಪಾದೆ ಇಜಿಂಡ ಪಾದೆ ಕಲ್ಲು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕಪ್ಪು ಜಾತಿದ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲುಗು ಸೋಮನಾಥ ಕಲ್ಲು ಇಜಿಂಡ ಸೋಮನಾಥ ಶಿಲೆ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಸೋಮನಾಥ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಗು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಡ್ "ಡಾಲರೈಟ್ ಡೈಕ್" ( Dolerite dyke) ಇಂದ್ ಪುದರ್ ಉಂಡು.

ಪೆದ್ಮೆತಿ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಬಂಜಿ ಮಲ್ಲೆ ಉಪ್ಪುನವು ಸರ್ವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಯಿಕ್ ನಾಚಿಕೆ ಮುಳ್ಳುದ ದಯಿತ ಇರೆನ್ ಅರೆತ್‍ದ್ ರಸೊನು ಬಂಜಿಗ್ ಪೂಜಿದ್ ೧-೨ ನಿಮಿಷ ಮಸಾಜ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಬಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಆಪುಂಡು.

1962 ಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್, ಕವಿ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಂದಿರಾ ಮುಕುಲೆನ್ ಮಲ್ಲ ಮಗಳ್. ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವಾರೊಗೊರ ಪ್ರಕಟ ಆಪಿನ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ . ಅರೆನ ಮಗಳ್ ಗೌರಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿನ್ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.

ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್. ಪಿ. ಸ್ಥಾಪನೆದ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಯಾದೇ ಒರಿದ್ಂಡ್ ಕಂಪನಿದ ಬಹುಪಾಲು ಮೈಕಲ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಒಡೆತನದಡ್ ಉಂಡು. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಆಡಳಿತೊಡ್ ಮಾಜಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಮೇಯರ್ ಡಾನಿಯಲ್ ಡಾಕ್ಟೋರೋಫ್ ಇತ್ತೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಮನೋರಂಜನೆ : ತುಳು ನಾಟಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಯಕ್ಷಗಾನೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಮನರಂಜನೆದ ರಂಗಮಾಧ್ಯಮ ಆದ್ ಇನಿಕ್ ಉಂತ್ಂಡ್. ಇಂಚಿಪ ತುಳುತ ಸಿನೆಮೊಲಾ ತುಳುವೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ತೊಂದುಂಡು.

ಕೋರಿಲೆನ್ ದೆರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಕೋರಿಲೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಬಾಳ್ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಕಟ್ಟುಜೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅನುಭವ ಇತ್ತಿನಕುಲೇ ಅಪೊಡು. ಬಾಳ್ ಕಟ್ಟುನಕ್‌ಲೆಗ್ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಂಭಾವನೆಲಾ ಉಂಡು. ಕೋರಿನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡೆರೆಲಾ ಅನುಭವಿಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕೋರಿ ಇತ್ತಿನ ಮಾತೆರ್‌ಲಾ ಕೋರಿನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪುಜೆರ್. ಅಕ್‌ಲೆಗ್‌ಲಾ ಸರಿಯಾಯಿನ ಸಂಭಾವನೆ ಉಂಡು.

ಪೊಣ್ಣು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಋತುಮತಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಸ್ರವಿಕೆದ ಲೆವೆಲ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆದ್ ಸರೀರೊದ ಅರೋಗ್ಯ ಎಡ್ಡೆ ಆದ್ ಎಲು ಪೂರಾ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು.ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಗರ್ಭಕೋಶದ ಪದರ(ಗೋಡೆ)ನ್ ದಪ್ಪ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಭ್ರೂಣದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಸಹಕಾರಿಯಾಪುಂಡು.

ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊ ಆಜಿಮೂಲೆದ ಷಟ್ಕೋನ (Hexagonal) ಪರೆಲುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಬೂಮಿಡು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಪೆಗ್ಮಟೈಟ್ (Pegmatite) ಇನ್ಪಿನ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಬೆರಿಲ‍್ ಕನಿಜೊದ ಪರೆಲುಲು ಒಂಜೊಂಜಾದ್ ಇಜಿಂಡ ಚೊಪ್ಪದ ರಾಶಿಲೆನ ರೂಪೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.
ತುಳುಡು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರೊ ಉಂಡು.ಅಯಿಕ್ಕು ತುಳು ತಿಟ್ಟುಂದ್ದು ಪಣುವೇರ್‍ ಕೆಲ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆ,ಸತ್ಯಾನ ಪರತ್ತಾ ಸಿರಿ,ಕೊರ್ದಬ್ಬುಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಸಂಗೊಲು ಉಳ್ಳೊ.

ಮುರಕಲ್ಲು ಭೂಮಿದ ಮಿತ್ತ್ ತಿಕ್ಕುನ ಒಂಜಿ ಶಿಲಾಪದರ. ಮುರಕಲ್ಲು ಒಂಜಿ " ಶಿಲೆ" ಇನ್ಪಿನೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ತಜ್ಞೆರ್ ತಕರಾರು ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಉಂಡು. ದೇಗ್ ಇನ್ನಗ ಮುರಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಆಕಾರದ ತುಂಡುಲೆನ್ ಮುರ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಣಿಟ್ ಕತ್ತೆರ್ದ್ ಗೆಪ್ಪುನಗಾ, ಅವು ಮೆದುವಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಕ್ರಮೇಣ ವಾತಾವರಣದ ಗಾಳಿ -ಬೊಲ್ಪುದ ಸಂಪರ್ಕವಾಯಿನ ಬೊಕ ಕಲ್ಲು ಗಟ್ಟಿಯಾವೊಂದು ಬರ್ಪುಂಡು. ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿನ ಬೊಕ ಅಯಿತ ಗುಣ ಕಟ್ಟಣ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಸೂಕ್ತವಾಪುಂಡು. ಮುರಕಲ್ಲುದ ಇಟ್ಟಿಗೆಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ರಡ್ಡ್ ಅಂತಸ್ತ್ ದ (ಇನ್ನಗ ಒಂಜಿ ಮಾಳಿಗೆದ) ಇಲ್ಲ್ , ಕಟ್ಟೋಣಲೆನ್ ಕಟ್ಟರೆ ಸಾಧ್ಯವಾಪುಂಡು. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ ಪರಂಪರೆಢ್ದ್ ಲಾಗಾಯ್ತು ಮುರಕಲ್ಲು ಉಪಯೋಗಿಸಾದ್ ಇಲ್ಲ್ ಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ರೂಢಿ ಉಂಡು.

ಜಪಾನ್ದ ಬೇತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರೊಲು ಯೊಕೊಹಾಮಾ, ಓಸಾಕಾ, ಕ್ಯೋಟೊ ಬೊಕ ನಾಗೋಯಾ ಆದ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ವಿಶ್ವೊಡು ರಡ್ಡನೆಯ ಅತೀಎಚ್ಚಿನ ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ (ಗ್ರಾಸ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್= ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ) ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ. ೨೦೦೮ ವರ್ಷದ ಅಂಕಿ ಅಂಶೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಜಪಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ ದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಜಿ.ಡಿ.ಪಿ) ೧.೫ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಲು ಇಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು.(೧ ಟ್ರಿಲ್ಲಿಯನ್ = ೧೦೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ).

ಊರ, ಪರವೂರ, ಹಿತೈಷಿಲೆ, ಶಿಷ್ಯೆರೆ, ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗೊದಕುಲೆನ ಸಾಕಾರೊಡು ಗ್ರಂತೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗ್ ಕೈ ಪಾಡುನವು ಸಾಹಸದ ಬೇಲೆ ಆಂಡಲಾ ಮದಪೆರೆ ಆವಂದಿ ಸಾಹಿತಿಲೆನ ವಿಚಾರೊನು ದಾಕಲ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಗ್‌ಲೆಗ್ ಪುಗರ್ತೆ ಕೊರ್ಪಿನವು ಮಲ್ಲ ಸಂಗತಿ ಆದುಂಡು.

ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊದಾನಿ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಡು ಇಪ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಜಲಗೌರಿನ ರೂಪೊ ಅತ್ತಂಡ ಮಂಜಲ್‍ದ ಗೌರಿನ ರೂಪೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಮಂತ್ರೊಡು ದೇವತೆನ್ ರೂಪೊಗು ಕೊನರುವೆರ್.

ಮುಕ್ಕಲಿಗೆ, ಮಣೆ, ಗಂಟಾಮಣಿ, ಸೇಡಿ- ದುಂಬಾಯಿ ವಸ್ತುಲುಲಾ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಕುರಲ್ ದಿಂಜಾವುನಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಆಣ್‌ಮಗೆ ಮೀದ್ ಶುದ್ಧೊಡು ಐನ್ 'ಬರಿ'ಕ್ಕ್ (ಮನೆತನೊಗು) ಸೇರಿನ ಕಂಡೊಡ್ದು ಕುರಲ್ ಕೊಯಿದ್ ತುಂಬೊಂದು ಕನಬರೊಡು. ಒರಿ ಪಾಸಡಿ ಒಟ್ಟುಗುಪ್ಪುವೆ. ಕಟ್ಟೊನ್ ಓಲ್ಲಾ ನೆಲೊಟ್ಟು ಮಿನಿ ದೀವರ ಬಲ್ಲಿ.

ಈ ವೊಂಜಿ ತಾರೆತೋಟದ ದ್ವೀಪೊಡು ದಿಂಜ ತಾರೆದ ಮರಕುಲು ಉಲ್ಲಾ. ಬಡಕಾಯಿ - ತೆಂಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಲೆಡ್ ಪರಡಿದಿನ ಈ ಕುದುರು (ದ್ವೀಪ) ಅಂದಾಜಿ ೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಇತ್ತ್ ದ್ ಅಂದಾಜಿ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ದಾತ್ ಅಗೆಲವುಂಡು. ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಜನವಸತಿಲು ಇಜ್ಜಿ.

ಅಂಬಡೆನ್ ಉಪ್ಪುಡ್ ಪಾಡ್ಯರೆ, ಬೆಂಡೆ ಆಜಾನಗ, ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪನಗ, ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಯ್ಪಾದ್ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಂಬಡೆದ ಮರತ್ತ ಇರೆ ಪುಳಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಚಟ್ನಿ ಮಲ್ಪನಗ ಐತ ಇರೆನ್ ಪುಳಿಕ್ಕಾದ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಂಚಲದಂಚಿನ ಕೈಪೆ ತರಕಾರಿದೊಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಬಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಂಬಡೆ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ತಿಂಡಿಲಾ ಉಂಡು .ಉರ್ದು ಕಡೆದ್ ಆಯಿಕ್ ಸುಂಟಿ, ಕಾಯಿಮುಂಚಿ ಮೂರ್ದ್ ಪಾಡ್ಡ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಯಿತ್ಂಡ ಅಂಬಡೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು. ಈ ತಿಂಡಿನ್ ಚಹಾದ ಒಟ್ಟುಗು ತಿನೊಲಿ .ಆತ್ತಂದೆ ಬರ್ಸ್ ಬನ್ನಗ ಪೊರ್ತು ಕಳೆಯೆರೆ ಈ ತಿಂಡಿ ತಿನೊಲಿ.

ಆರೋಗ್ಯ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾತ್ ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಬೆಲೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಸಂಚಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆತಾರ್ ನಡಪ್ಪುನ ಕ್ಷಯರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ (ಮಂಗಳೂರು), ಉಡುಪಿ ಬುಕ್ಕ ಹಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮಂಗಳೂರುತ ಎಸ್ ಡಿ ಎಮ್ ಕಣ್ಣಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬುಕ್ಕ ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ, ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಲು ಇಂಚ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಥೆ-ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊನ್ ನಡುಪ್ಪುವೆರ್.

ಗೆಲಿಲಿಯೋ (೧೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೫೬೪ - ೮ ಜನವರಿ ೧೬೪೨)ಮೇರ್ ಇಟಲಿದ ಖಗೋಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇಟಲಿದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಗಣಿತಜ್ಙ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಸುರುಟ್ಟೇ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುಂಡು ಪಂಡುದ್ ಸಾರ್ದೆರು.

ಹಾಕಿ ಒಂಜಿ ಜನಪ್ರಿಯo ಗೊಬ್ಬು. ಫುಟ್ಬಾಲ್‍ದ ಲೆಕನೆ ರಡ್ಡ್ ತಂಡೊಲು ಗೊಬ್ಬುನ ಪಂದ್ಯೊಡ್, ಪ್ರತಿ ತಂಡೊಡು ೧೧ ಜನ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಭಾರತ ದೇಸೊದ ಪೆರ್ಮೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೊಬ್ಬು.
ದೇಗುಲದ ನಗರಿ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕ್ಶೆತ್ರ. ಉಡುಪಿಡ್ದು 2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮಡ್ ನೆಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಧನ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯದ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಬರ್ಪೆರ್. ಶ್ರೀ ಕ್ಶೆತ್ರಡ್ ಶುಕ್ರವಾರ ಅನ್ನದಾನ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಶ್ರೀ ದೇವಿಗ್ ನವರಾತ್ರಿದ ಪತ್ತು ದಿನ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರ ಸ್ವಚ್ಚವದುದ್ ಉಂಡು. ಎಲ್ಯ ಜೊಕುಲೆಗ್ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಶಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಧರ್ಮದಿಕಾರಿಲು ಮಲ್ದೆರ್.ಅತ್ತಂದೆ ಸಮಾಜ,ಸೇವೆ,ಶಿಕ್ಷಣ,ಕಲೆ,ಯಕ್ಷಗಾನ,ಸಂಗೀತ,ಸಾಹಿತ್ಯಗು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹ ಕೊರೊನ್ ಉಂಡು. ಅಶಕ್ತರು ಸಹಾಯ ಮಲ್ಥೊನ್ದ್ ಉಂಡು. ಅಂಚದ್ ಮಸ್ತು ಜನ ಭಕ್ತಾದಿಲು ಇಡೆಗು ಬರ್ಪೆರ್.

ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಎರುಕ್ಲೆನ್ ಒಂಟಿಯಾದ್ ಕಂಡೊಲೆಡ್ ಗಿಡತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ದಾಯೆಗ್ ಪಂಡ ಎರುಕ್ಲೆನ ಬೇನೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಯರೆ ಅಂಚನೆ ದೇವರೆಗ್ ಸೊಲ್‍ಮೆಲು ಸಂದಾಯೆರೆ ಬೊಡಾದ್. ಇತ್ತೆಇತ್ತೆ ಕಂಬ್ಲೊನು ರಾತ್ರಿ ಪಗಲೆಡ್ ನಡಪಾವೆರ್. ಕದ್ರಿ ಕಂಬ್ಲೊನು ದೇವರೆನ ಕಂಬುಲ ಪಂದ್ ಪನ್‍ಪೆರ್ ಇಂದು ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಸ್ಥಾನಗೊ ಸೇರ್ದಿನ. ಕಂಬುಲದ ಎರುತಾಂಕುನಕುಲು ಎರುಕುಲೆನ್ ಬಾರೀ ಮೊಕೆಡ್, ಜಾಗ್ರತೆಡ್ ಅಯಿಕ್ಲೆನ ಬಂಜಿಗ್ ತಿನ್ಪವೆರ್. ಕೆಲವೊಂಜಿ ಜನಕುಲು ಎರುಕ್ಲೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಕಿದೆ ಬೊಕ್ಕ ಮೀಪವುನ ವ್ಯವಸ್ತೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಶಿವಾಜಿ ಸಾಶ.1627 ಡು ಶಿವನೇರಿ ಊರುಡು ಜನಿಸುದರ್. ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪ ಷಹಜಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ, ಅಮ್ಮ - ಜೀಜಾಬಾಯಿ. ಶಿವಾಜಿನ ಅಮ್ಮ ಶಿವಾಜಿಗ್ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತ ಕಥೆಲುನು ಪನೊಂದಿತ್ತೊಲು. ದಾದಾಜಿ ಕೊಂಡದೇವ ಶಿವಾಜಿನ ಗುರು. ಆದಿತ್ತೆರು ಶಿವಾಜಿ ಸಂತ ರಾಮದಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಕಾರಾಂ ನಗಲೆದು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದಿತ್ತೆರ್. ಶಿವಾಜಿ 20 ವರ್ಷಡು ದುಂಬೇ ಸೈನಿಕ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಾದೆರು. ಶಿವಾಜಿಯು ಸಾ.ಶ 1674 ಡು ರಾಜ ಪಂಡುದು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಲ್ದೆ.

೧೯೯೨ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಎಲ್.ಪಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎನ್ಇನ್ $ 13.5 ದಶಲಕ್ಷೊಗು ಖರೀದಿ ಮಲ್ತಂಡ್. ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ರೇಡಿಯೊ ಪನ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಮಾತ ಸ್ಟೇಷನ್ಲೆನ್ ಸುದ್ದಿದ ರೂಪೊಗು ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಡಬ್ಲೂಬಿಬಿ‌ಆರ್ ಗ್ ಮಲ್ತೆರ್.

ವಕಾಲತ್‍ಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರೇಜನೊ ಆವಂದಿನೆಡ್ದಾವರೊ ರಡ್ಡ್ ಒರ್ಸೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕೊಗು ಕೆಲಸೊದ ಮಿತ್ತ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಬಾರತೊಡ ನಿವಾಸಿಲೆಗ್ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕ್‌ನ್ ಕೊರಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರೊದ ವರ್ಣಭೇದೊ ನೀತಿನ್ ತೂದು ಬೇಜಾರಾದ್ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಲ್ಪದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿನ್ ಅಲಿಪಾಯರ ಚಳುವಳಿನ್ ಪುಟ್ಟ್‌ದ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಪೀಟರ್ ಮ್ಯಾರಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಪನ್ಪಿನ ನಗರೊಡು ರೈಲ್‍ಡ್ ಒಂಜನೆ ದರ್ಜೆ ಟಿಕೆಟ್ ದೆತೊಂಡಲಾ ಅಲ್ಪ ಕುಲ್ಯರ ಬುಡಂದೆ ರೈಲ್‍ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್‌ನಗ ಅಕ್ಲೆನ ವರ್ಣಭೇದೊ ನೀತಿದ ಇರುದ್ದೊ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿಚ್ಚಯೊ ಆಂಡ್. ನವಂಬರ್ ೬, ೧೯೧೩ಡ್ ಬಾರತೊದ ಗಣಿಗಾರೆರೆ ಒಂಜಿ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಪೋನಗ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಂಧಿತೆರಾಯೆರ್.

ಕಶ್ಮಲ ದಾಂತಿನ 100% ಪರಿಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರ್ಗ್, 24 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಮೌಲ್ಯ ಕೊರ್ತೆರ್. ಆಂಡ, ಪರಿಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರ್ ದಿಂಜ ಮೆದು ಲೋಹ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಬಾಳಿಕೆ ಬರ್ಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಬಂಗಾರೊನು ತಾಮ್ರ ಇಜಿಂಡ ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಟ್ಟುಗು ಮಿಶ್ರ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಬಂಗಾರ್ ಆದಿಪ್ಪುನ 22 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಬಂಗಾರ್ ಇನ್ನಗ ಅಯಿಟ್ 2 ಪಾಲು ತಾಮ್ರ, 22 ಪಾಲು ಬಂಗಾರ್ ಸೇರ್ದುಪ್ಪುಂಡು. 'ಕ್ಯಾರೆಟ್' ಪನ್ಪಿನ ಬಂಗಾರ್ದ ಪರಿಶುದ್ದತೆನ್ ತೆರಿಯೊನುನ ಪ್ರಮಾಣ ಸೂಚಕ. 24 ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಬಂಗಾರ್ ಶುದ್ದ ಬಂಗಾರ ಆಂಡಾಲ ಅಯಿಕ್ ಒಂತೆ ತಾಮ್ರ ಒಂತೆ ಬೊಳ್ಳಿ ಸೇರಾಂಡ ಮಾತ್ರ ಬೋಡಾಯಿನ ಆಕಾರದ ಆಭರಣ ಮಲ್ಪರೆ ಸಾಧ್ಯ.

ಸೇರುನ ಸಾದಿ :ಬಸ್ ಮಾರ್ಗೊ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗರ್ದ್: ಚಿತ್ರದುರ್ಗ - ಸಾಸಲು - ಬೆನ್ನೂರ್ - ಸುಳೆಕೆರೆ - ಹೊನ್ನಾಳಿ - ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸಾದಿರ್ದ್ ಚಿತ್ರದುರ್ಗರ್ದ್ ೩೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೋಂಡ ಮುತ್ತುಗದೂರು ಗ್ರಾಮೊ ಎತ್ತುವೇರ್. ಅಲ್ಪರ್ದ್ ಒಂಜಿ ಕಿ ಮೀ ಕಛ್ಧಾ ರಸ್ತೇದ ಸಾದಿ. ಇಜೀಂಡ ದಾವಣಗೆರೆರ್ದ್: ದಾವಣಗೆರೆ - ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ - ಹೊಸದುರ್ಗ ಮಾರ್ಗೊ. ದಾವಣಗೆರೆರ್ದ ೩೮ ಕಿ ಮೀ ಪೋಂಡ ಅಂದನೂರು ಕ್ರಾಸ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಡ್ ಎತ್ತುವೇರ್. ಅಲ್ಪರ್ದ ಒಂಜಿ ಕಿ ಮೀ ಟಾರ್ ರಸ್ತೇಡ್ದ ಸಾದಿ. ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗೊ: ಬೆಂಗಳೂರ್‌ರ್ದ್ ದಾವಣಗೆರೆ ಮಾರ್ಗೋರ್ದ ಸ್ಟೇಶನ್ (ದಾವಣಗೆರೆರ್ದ ೩೮ ಕಿ ಮೀಟರ್‌ರ್ದ್ ೩ ಕಿ ಮೀ)
ವಿಷ್ಣೂಮೂರ್ತಿ ದೈವ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಬೈದಿನಿ ಮಲಯಾಳಿ ಬಿಲ್ಲವ ಸಮುದಾಯದ (ತೀಯ, ಬೆಳ್ಚಾಪಾಡ(ಮಲೆಯಾಳಿ ಬಿಲ್ಲವ)) ಒಂಜಿ ಜವನನ ಮೂಲಕೊ. ಆಯನ ಪುದರ್‍ ಕಣ್ಣನ್. ಈ ಜವಣೆ ಮಲಬಾರ್‍ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಮನೆತನೊದ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೇಲೆಗಿಪ್ಪುವೆ. ಧನಿನ ಮರ್ಮಲೆನ್ ಮೋಕೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಸಂಗತಿ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಧನಿ ಕಣ್ಣನ್‌ಗ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರಿಯೆರೆ ದುಂಬಾನಗ ಕಣ್ಣನ್ ತಪ್ಪದ್ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬರ್‌ಪೆ. ಕುಡ್ಲಡ್ ಆಯಗ್ ಒರ್ತಿ ಬ್ರಾಂದಿ ಪೊಂಜೊವು ಆಶ್ರಯೊ ಕೊರ್ಪಾಲ್. ಅಲ್ಪ ಕಣ್ನನ್ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದುಪ್ಪುವೆ. ಏತೋ ಸಮಯೊ ಕರಿಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ಕುಡ ಮಲಬಾರ್‌ಗ್ ಪೋನಗ ಆ ಬ್ರಾಣೆರೆ ಪೊಂಜೊವು ಒಂಜಿ ತತ್ರ (ಕೊಡೆ) ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕತ್ತಿ ಕೊರ್ಪೆರ್‍.ಅಪಗ ಆಯನ ಮಿತ್ತ್ ದೈವೊದ ವಸಾಯ ಆಪುಂಡು.ಕಣ್ಣನ್ ನೀಲೇಶ್ವರೊಗು ಬತ್ತಿನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಂಡಿನ ಧನಿ ಆಯನ್ ಕೆರ್ಪಾವೆ. ಅಪಗ ಕಣ್ನನ್ ಪತೊಂದಿನ ಕತ್ತಿಗ್ ವಸಾಯ ಆಪುಂಡು.ನಾಯರ್‌ನ ಇಲ್ಲಡ್ ಮೈಲಿಗೆ (ಸಿಡುಬು) ರೋಗ ಬರ್ಪುಂಡು.ಉಂದು ನರಸಿಂಹ ದೇವೆರೆನ ಕೋಪ ಪನ್ಪಿನ ಸಂಗತಿ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆಯೆ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊಗು ಸೇವೆ ಕೊರ್ಪೆ.ಕಣ್ನ್ ತುಳುಇನಾಡ್‌ಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಇತ್ತಿನೇಡ್ದಾವೆರೆ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದ ಸೇವೆ ಸುರುವಾಂಡ್.

ಬಯ್ಯಗ್ ದುಂಬು ಪಿಲಿ ಬೆರಿ ಪತೊಂದು ಪೋದು ಏರೆನಾಂಡಲ ಮುಟ್ಟೊಡು. ಅಂಚ ಮುಟ್ಟುಂಡ ದುಂಬು ಬರ್ಪಿ ಕೋಲೊಗು ದುಂಬು ಮುಟ್ಟಾವೊನ್ನಾಯೆ ಸೈಪೆ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ವೇಳೆ ಏರೆನ್ಲಾ ಮುಟ್ಯೆರೆ ಆಯಿಜಿಂಡ ದುಂಬು ಬರ್ಪಿ ಕೋಲೊಗು ದುಂಬು ಕಟ್ಟ್‌ನಾಯೆ ಸೈಪೆ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆಡ್ ಉಂದು ನಡಪುಂಡು. ಏರೆನ್ಲಾ ಮುಟ್ಯರಾಯಿಜಿಂಡ ಬೈರು ಗುತ್ತಿನಾರ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪಿಲಿಕ್ಕ್ ಕೋರಿ ತಾರಯಿ ಪಾಡ್ಬೆರ್. ಈಡೆಗ್ ಪಿಲಿಕೋಲೊ ಮುಗಿಯುಂಡು.

ಪಚ್ಚೆ ಇನ್ನಗ ಪಚ್ಚೆ ರಂಗ್ ದ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಜಾತಿದ ಮಣಿ ರತ್ನ - ಕನಿಜೊ. ತುಳು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಲೆಡ್ "ಪಚ್ಚೆ" ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಮರಕತ, ಗಾರುತ್ಮತ ಮಣಿ ಇನ್ಪಿನ ಪುದುರುಲು ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಎಮರಾಲ್ಡ್ (Emerald) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಮಣಿ ರತ್ನೊಲೆನ್ ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡುದಿಂಚಿ ಅಲಂಕಾರೊಗು ಪದ್ದಾಯಿ ಆಭರಣಲೆಡ್ ಅಂಚನೆ ರಾಜ ಮಹಾರಾಜೆರೆನ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಗು ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತೇರಿ ಉಂದು ಕುಡ್ಲ್ ಡುದು ೪ ಕಿಮಿ ದೂರ ಇಪ್ಪುನ ಭೋಳೂರು ಪನ್ಪಿನ ಗ್ರಾಮಡ್ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ ೧೬ ನಂಬ್ರದ ಬಸ್ ಈ ಊರುಗ್ ಪೋಪುಂಡ್. ಬತೇರಿ ಪಂಡ ಪಿರಂಗಿ ದೀಪುನ ಜಾಗ್. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾಪು ಗೋಪುರಲಾ ಆದುಂಡು. ಗುರುಪುರ ಸುದೆ ಪರತ್ದ್ ಕಡಲ್ ಸೇರುನ ಸಾದಿಡ್ ಈ ಬತೇರಿ ಉಂಡು. ಕುಡ್ಲಡ್ ತೂಪಿನಂಚಿನ ಜಾಗೆಡ್ ಉಂದುಲ ಒಂಜಿ.

ಅಲ್ಪ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಸ್ಯೊಲ್ ಅದೃಶ್ಯವಾತ್ ಉಂಡು. ಕಾರಣ ಬೇಸಾಯ, ಆಡುಲೆನ ಕಾಟ, ಗ್ಯಾಲಿಲಿ, ಷರಾನ್‍ಟ್ ಎನ್ಕಲ ಪೂರ್ವಜೆರ್ ಪ್ರತಿ ನಿಧಿಯಾತ್ ಅಲ್ಪ ಓಕ್ ಮರಟ್ ಒಂಟೊಂಟಿಯಾತ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಶಿಖರತ ಮಿತ್ತ್ ಅಲೆಪ್ಪೊ ಪೈನ್ ಮರಲು ಮಸ್ತ್ ಕಾಲ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಜೆರೂಸಲೆಂಟ್ ನ್ಯಾಜರತ್‍ ಪೊಸತಾತ್ ಇತ್ ಕಾಡು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕರಾವಳಿಟ್ ಮರಳು ಗುಡ್ಡೆಟ್ಲಾ ನೆಗೆವ್‍ಟ್ ಮರುಭೂಮಿಟ್ ಕುರುಚಲು ಮಾಂತ ಬುಳೆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು .

ಬೆನ್ನಿದ ಪರಪುಡು ಕಿದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಕೈ ಕಂಜಿಲೆನ್ ಕಾಪುನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆದ ಕಟ್ಟ್. ಜನಪದೆರ್ ಕೈ ಕಂಜಿಲೆನ್ ತಾಂಕೋಂದಿತ್ತಿನೆಡ್‌ದಾತ್‍ರ ಅವೆನ್ ಕಾಪೆರೆ ಒಂಜಿ ದೈವೊನು ನಂಬೋಂತ್ತೆರ್. ತುಳುವೆರ್‍ನ ಆರಾಧನಾ ಪರಂಪರೆಡ್ ಜನಕುಲ್‍ನ ರಕ್ಷಣೆದೊಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾಣಿಳ್‍ನಾ ರಕ್ಷಣೆ ಮುಖ್ಯವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿಕಾತ್ರ ಮಸ್ತ ಸುಲಭದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲಕ ಪೆತ್ತ ಎರ್ಮೆನ್ ಕಾತ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕುರುವಾಯಿ ದೀದ್ ಆರಾಧಿಸುವ ಆದಿದೈವ,ಸಿರಿ ಪಾಡ್ದನಟ್ ಬರ್ಪಿ ಸಿರಿನ ದಾಸಿ ಆಯಿನ ದಾರು. ಆರ್ ಕಿದೆಟ್ ಕಂಜಿ ಕೈ ಕಂಜಿಲೆನ್ ಸಂಪತ್ತುನು ಕಾಪುವೆರ್ ಪಂದ್ ಜನಕುಲು ನಂಬುವೆರ್.

ಬೆನ್ನಿ, ಬೇಸಾಯ ಮನ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಬಿಸು ಒ೦ಜಿ ವಿಶೇಷ ದಿನ. ತುಳುವೆರೆ ಪೊಸ ವರ್ಷ ಬಿಸುತಾನಿ ಸುರು ಆಪುನೆರ್ದಾರ ಆನಿ ಬೆನ್ನಿ ಮನ್ಪುನಕ್ಲ್ ಬೆನ್ನಿ ಸುರು ಮನ್ಪೊಡು. ಈ ದಿನನೇ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲ್ ಎರುಲೆನ್ ಕ೦ಡಗ್ ಲೆತೊ೦ದ್ ಪೋದ್ ಅಡತ್ತ್ ದ್ ಕೈ ಬಿತ್ತ್ ಪಾಡುವೆರ್.

ಆವಾರ ಪಂಚಾಮೃತ ಕೆಲವು ರಾಜನ್ದೈವೊಲು ಆವಾರ್ನೆಗ್ ದುಂಬು ಕೋರಿ ಕುತ್ತಾಬಾರ ದೆತೊನುವ ಪಂಡ ನೆತ್ತೆರ್ ದೆತೊನುವ. ಈ ಬಾರ್ನೆಡ್ ತಡ್ಪೆಡ್ ಪೊರಿ , ಪರ್ನ್ದ್, ತಾರಾಯಿದ ಪೂ, ಬೆಲ್ಲದ ಪೊಡಿ ,ಪೆತ್ತದ ನೆಯ್, ಕಲಿ, ಗಂಗಸರ, ತಪಲೇ ನಿಲಿಕೆ ಕು‌ರ್ದಿ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುಂಡು .
ಉಂದೊಂಜಿ ಸಮುದ್ರೊದು ಉಪ್ಪಿನ ಮೀನ್. ಉಂದೆಕ್ ಕನ್ನಡಡ್ ಬಂಗುಡೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕೆರಲ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರ್‍ಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಬುಲೆಪುಜಿ ಇಂದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹೆಚ್ಚ ಪಂಡ ಉಂದು ೮ ಇಂಚ್ ಉದ್ದ ಬುಲೆವುಂಡು. ಬಂಗುಡೆ ನೀರ್‍ಡ್ ಭಾರಿ ರಭಸಡ್ ಬಲಿಪುಂಡು/ಮೀಂದುಂಡು. ಉಂದೆತ ಮೈ ಒಂತೆ ನೀಲಿ ಪಚ್ಚೆ ಬೊಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚು ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದೊಟ್ಟು ರೈಸುಂಡು.

ಅಳಿಯ ಕಟ್ ಎಂಚ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಕತೆ ಉಂಡ್. ಪಿರಾಕ್‌ಡ್ ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯ ಪನ್ಪುನ ಒಕ್ಕೆಲ್ಮೆ ಅರೆಸು ತುಳುನಾಡ್‌ನ್ ಆಳೊಂದಿತ್ತೆ.ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆಂತಿನಯೆ,ಧರ್ಮಬೀರು ಆದಿತ್ತೆ.ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಕ್ಲೆನ್ ಸೊಂತೊ ಜೋಕ್ಲೆಲೆಕ್ಕೊನೆ ತೂವೊಂದಿತ್ತೆ. ಆತೊಂಜಿ ಗುಣೊತ್ತಾಯೆ ಆದಿತ್ತೆ. ಇಂಚಿ ಒತ್ತಿನ ಅರಸುನ ರಾಜ್ಯೊದ ಒಂಜಿ ಸುದೆ ಏಪೊಲಾ ದಿಂಜಿದೇ ಪರತ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನೈಡ್ದಾವೆರೆ ಅಂಚಿ ಇಂಚಿ ಕಡಪ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ಬಾರೀ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಸಂಕಟೊನೇ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್.ಜನೊಕ್ಲು ಪುಡ್ಡಿಯಾಡ್‌ದ್ ಅರಸುಇಲೆಡ ಕೇಂಡೊನ್ನಗ ಅರಸು ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡಿಗ್‌ಲ ಬಾರೀ ಬಂಜಿ ಕರಗ್ಗುಂಡು.ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಸಮಾಧಾನ ಸಂತೋಸ ಆಪಿನೈನೇ ಮಲ್ತೊಂದಿಪ್ಪುನ ಪಾಂಡಿಗ್ ಈ ಒಂಜಿ ಭಂಗೊನ್‌ಲಾ ಸರಿ ಮಲ್ಪೊಂಡುಂದಾಂಡ್.ಜನೊಕ್ಲೆಗ್ ಪಾತೆರೊ ಕೊರ್ದು ಸೀದಾ ಅರಮನೆಗ್ ಪೋಪೆ.

ನಲಿಪುನಕುಲು ಸುತ್ತಾದ್ ಉಂತುವೆರ್. ಡಿಂಬಿಸಾಲೆಂದ್ ಲೆತ್ತ್ ಪಂಡೊಂದು ನಲಿಪುವೆರ್. ನಲಿಪುನಗ ಒರಿ ಸಿದ್ಧವೇಷೊದ ಪದೊ ಪಂಡೊಂದು ಪೋಪೆ. ಆ ಪದೊತ್ತ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಸಿದ್ದುಲಿಂಗ ಮುದ್ದುಲಿಂಗ - ಸಿದ್ಧವೇಸೋ.

ಅಂಚೆನೆ ರಾಮಾಯಣೊದ ಕಾಲೊಡು ಸೀತೆ ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ ಮಂತಿನ ಜಾಗೆ ಸೀತಾಬಾವಿ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್‍ಡ್ ಇತ್ತೆಲಾ ಕದ್ರಿಡ್ ಉಂಡು. ಕದ್ರಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಗೋಮುಖ ಗಣಪತಿನ ಪಾದದ ಅಡಿರ್ದ್ ತೀರ್ಥ ಬರೋಂದುಪ್ಪುಂಡು. ಅವ್ವು ತೀರ್ಥ ಕಾಶಿರ್ದ್ ಬರ್ಪುನಿ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಪರಶುರಾಮ ದೇವೆರ್ ಆರ್‍ನ ಕಾಲೊಡು ಯಾಗ ಮಲ್ತಿನ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ ಕದ್ರಿದ ಜೋಗಿ ಮಠಟ್ಟ್ ಉಂಡು.ಅಪಗ ಪೊತ್ತದಿನ ಅಗ್ನಿದ ಪುಗೆ ಇನಿಕ್ಕ್‍ಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾಣೊಡು ನನಲಾ ಕತೆಕುಲು ಉಂಡು.ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸೊನು ತೆರಿಪಾವುನ ಮಸ್ತ್ ಶಿಲಾಶಾಸನೊಲು ಇನಿಕ್ಕ್‍ಲಾ ಕದ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಉಂಡು.

ಕುಡ್ಲ್ (ಮಂಗಳೂರು) ಪೊಪುನ ಎಂಚಂದ್ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವರಾ?.ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರ್ದ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿಗ್ ಬಸ್ಸು ಪೊಪೊಂಡು. ಲಾಲಭಾಗ್ಡ್ತ್ ಉಂತ್ತ್ಂಟಾ ೩೧ ನಂಬರ್ತ್ತಾ ಬಸ್ಸು ಉರ್ವ ಮಾರ್ಕೇಟ್ ರೂಟ್ ಆತ್ ಪೊಪುಂಡ್. ಈರ್ ಉರ್ವ ಮಾರ್ಕೇಟ್ ತಳಪ್ಪ ಜತ್ತ್ ರಿಕ್ಷಾ ಮಾಲ್ತ್ ಪೊಲಿ.

ಈ ತಾಣೊಲೆಡ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಇಂಗಳದಾಳು ಬೊಕ ಕಲ್ಯಾಡಿ ಗ್ರಾಮೊಲೆಡ್ ನಾಲ್ ಐನ್ ವರ್ಷಕಾಲ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸರಾಸರಿ 0.5%-0.8% ತಾಮ್ರದ ಲೋಹಾಂಶ ಉಪ್ಪುನ ಅದುರು ಶಿಲೆಕುಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಕರಪಾದ್ ತಾಮ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. ಕ್ರಮೇಣ ಉತ್ಪಾದನೆದ ಕರ್ಚಿ, ತಾಮ್ರದ ಮಾರ್ಕಟ್ಟೆದ ಬಿಲೆಡುದು ಎಚ್ಚ ಬರ್ಪುಂಡು ಇನ್ಪಿನ ಕಾರಣೊಗು ಗಣಿಗಾರಿಕೆನ್ ಉಂತಾದೆರ್.

ಸಂತೇಶಿವರ ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ ಭೈರಪ್ಪಕನ್ನಡೊದ ಪ್ರಸಿದ್ಧೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆರ್. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಡ್ ಪುಸ್ತಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯಿನ ಇಂಬೆರೆನೆ ಬೂಕುಲು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಂಚನೆ ಭಾರತೊದ ಬೇತೆಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಆತ್ಂಡ್. ಇಂಬೆರೆನ ಒಂಜೊಂಜಿ ಕಾದಂರಿಲಅ ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಮುದ್ರಣೊ ಆಯಿನ ದಿಂಜೊ ಜನಪ್ರಿಯೊ ಬರಹಗಾರೆರೆಡ್ ಪ್ರಮುಖೆರ್.
ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಟ್ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶ. ದಕ್ಷಿಣಗ್(ತೆಂಕಗ್) ಪೊಯಿನೆಲೆಕ್ಕೊ ಉಂದು ಅಗೆಲ ಮಸ್ತ್ (ಪರಮಾವಧಿ ಅಗಲ 20 ಮೈ.). ಎಸ್ಟ್ರೇಲನ್ ಬುಕ್ಕ ಜೆಜೀಲ್ ಕಣಿವೆ ಉತ್ತರತ ಆಕ್ರೆ ಮೈದಾನೊನ್ ಜಾರ್ಡನ್ ಬಯಲ್ ಕೂಡತ್ ಉಂಡು. ಉತ್ತರತ(ಬಡಗ) ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳೆ ಇಸ್ರೇಲಿಟ್ ಅತ್ಯುನ್ನತ, ಶಿಖರೊಲು ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಯಿನ ಹರ್ ಮೇರಾನ್ (3,963'). ಜಾರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆ ಉತ್ತರ(ಬಡಗ) ಭಾಗ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಡ್‌ತ್ 500' ಎತ್ತರ; ಆಂಚನೆ ಗ್ಯಾಲಿಲೀ ಸಮುದ್ರತ ಬಳಿಟ್ ಅವು 696' ತಗ್ಗು. ನಿರ್ಜೀವ ಸಮುದ್ರತ ಮಟ್ಟ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಡ್ತ್‍ ತಿರ್‌ತ್ 1,302'. ಅಕಾಬ ಖಾರಿ ಮುಟ್ಟ ರಿಫ್ಟ್ ಕಣಿವೆ ಹಬ್ಬಾತ್ ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ನಡುಭಾಗ ಉಬ್ಬು (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 500'). ನೆಗೆವ್ (ದಕ್ಷಿಣ) ಪ್ರದೇಶ ಒಣನೆಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶತ ವಾಯವ್ಯಭಾಗ ಮರಳು,ಕಲ್ಲುಭೂಮಿ. ಇಸ್ರೇಲ್-ಲೆಬನಾನ್-ಸಿರಿಯ ಗಡಿಟ್ ಉತ್ತರಟ್ ಜಾರ್ಡನ್ ನದಿತಾ ಉಗಮ. ಉಂದು ಹುಲ ಸಾಗರೊನ್ ಗ್ಯಾಲಿಲೀ ಸಮುದ್ರ ಮುಟ್ಟ ಪೊಪುಂಡು, ಜಾರ್ಡನ್ ದೇಶ ಪ್ರದೇಶ ಮಾಡಿ, ವೃತ ಸಮುದ್ರ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಇಷ್ಟಾಂಟಲಾ ನಿರ್ಜೀವ ಸಮುದ್ರತ ನೀರು ದಡ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿತ್ ಬರ್ರಪುಂಡು ಅಂಚಿನ ಮಸ್ತ್ ನೀರು ಆವಿಯಾಪುನ ಕಾರಣ. ಆಂಚಾತ್ ಆ ಸಮುದ್ರತ್ ನೀರಿತ ಲವಣ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ ಸಾಗರತ ಸರಾಸರಿ ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಇತರ ನದಿಲು ಎಲ್ಯ. ಉಂದು ಪೈಕಿ ಪೈಕಿ ಪುದಾರ್ದಿಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಾತ್ರ : ಹೈಫದ ಮುಟ್ಟ ಟೆಲ್ ಅವೀವ್‍ಟ್ ಅನುಕ್ರಮವಾತ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಲ್ಪುನ ಕ್ವಿಸನ್ ಬುಕ್ಕ ಯಾರ್ಕನ್. ಟೆಲ್ ಅವೀವ್ ಬುಕ್ಕ ಚೆರೂಸಲೆಂ ನಗರಗ್ ಯಾರ್ಕನ್ ಸುದೆಡ್‌ತ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು. ಉತ್ತರ ನೆಗೆವ್ ಪ್ರದೇಶಗ್ ನೀರಾವರಿಗ್ ಯಾರ್ಕನ್ನೇ ಆಸರೆ.ಹೀಬ್ರೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ರಡ್ಡ್ ಸಮಾನಾಂತರ ನೀಲಿಪಟ್ಟೆಲ ನಡುಟ್ ಬೊಲ್ದು ಮೈಮಿತ್ತ್ ಷಟ್ಕೋನ ನಕ್ಷತ್ರ ಇಪ್ಪುನ ಇಸ್ರೇಲೀ ಬಾವುಟ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಿಯಾಯಿನ ಡೇವಿಡ್ ದೊರೆನ ಧ್ವಜತ ಹೋಲಿಕೆ ಉಂಡು. ಟೆಲ್ ಅವೀವ್, ಹೈಫ, ರಾಮತ್‍ಗಾನ್ ಮುಖ್ಯ ನಗರೊಟ್, ಹೈಫ, ಜಾಫಲು ಮುಖ್ಯ ಬಂದರುಲು

ದಕ್ಷಿಣದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗೊಡುಪ್ಪುನ ತುಳುನಾಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಬಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಊರು. ದೊಂಬು, ಬರ್ಸ, ಕಾಡ್‌ಮಯವಾದುಪ್ಪುನ ಜಾಗ್, ಕಂಗ್, ಬಾರೆ, ತಾರೆಲೆನ ನಾಡ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆಂದ್‌ದ್ ಬಂಙ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ಪೋರ್ತುಗು ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ರಂಜನೆ ಪಡೆವೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬಯ್ಯದ ಪೋರ್ತುಗು ಪತ್ತ್ ಜನ ಸೇರ್‌ದ್ ನಡಪುನ ಕ್ರೀಡೆನೇ ಕೋರಿಕಟ್ಟ. ಮನಸ್ಸ್‌ದ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ್ತ ಬೇನೆ ಬೇಜಾರ್‌ನ್ ಕಳೆಯೆರೆ ಈ ಕ್ರೀಡೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದು ಬೈದೆರ್. ದುಂಬು ಇಂಚ ಇತ್ತಿನ ಕ್ರೀಡೆ ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲನೆ ದೂದ್‌ದ ಕಲವಾದ್, ಗಂಗಸರದ ಜಾಗ್ ಆದ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟಗ್ ಪೋಪುನ, ಪೋವಂದಿನ ಜನಕ್‌ಲೆಗ್ ಬೇಜಾರ್ ಕಳೆವುನ ಕಲ ಬೇಜಾರ್ ಕನಪುನ ಕಲವಾದ್ ಬದಲಾಯೆರೆ ಶುರುವಾಂಡ್. ಈ ಕಾರಣೊರ್ದ್ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ಎಡ್ಡೆ ಆಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲ್‌ಲ್ ತಾದಿ ಬೀದಿಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಕಾರಣವಾಂಡ್ ಅಂಚಾದ್ ಸರಕಾರ ಇಂದೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕ್ ದುಂಬರಿಯೆರೆಲಾ ಕಾರಣಾಂಡ್. ನಂಕ್ ಉಂದೆತ್ತ ಚರ್ಚೆ ಮುಖ್ಯತ್ತ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಎಂಚ ನಡಪುಂಡು ಅಯಿತ್ತ ವಿಸೆಸ ದಾದ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ತೂಕ. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ನಡಪುನಂಚಿನ ಕೋರಿಕಟ್ಟಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಮಾತ ಜನಕ್‌ಲ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪ್ಪೆರ್. ಆಯಿಕ್ಕ್ ಬ್ಯಾರಿ, ಪೋರ್ಬು, ಬಂಟೇ, ಪೂಜಾರಿ, ಗೌಡೇ, ಮೂಲ್ಯೆ, ನಾಯ್ಕೆ, ಮೇರೆ, ಮನ್ಸೆ, ಮುಗೇರೆ, ಕೊರಗೆ ಪನ್ಪಿ ವಾ ಒಂಜಿ ಬೇದಭಾವ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋರಿ ಉಂಡ, ಮನಸ್ಸ್ ಉಂಡ ಕೋರಿಕಟ್ಟೊಲಿ. ಕೆಲವು ರೀತಿದ ಮರ್ಲೆರ್ ನಮ್ಮವುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್ ಆಯಿಟ್ಟ್ ಆಟದ ಮರ್ಲೆ, ಕೋರಿಕಟ್ಟದ ಮರ್ಲೆ, ಕಂಬುಲದ ಮರ್ಲೆ- ಇಂಚಿನ ಮರ್ಲೆರ್ ಓಲೇ ಕಟ್ಟ ಆವಾಡ್, ಅಟ ಆವಾಡ್, ಕಂಬುಲ ಆವಾಡ್ ಅಡೇ ಪೋದ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್.

ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಕಡೇತವು ಪಂಡ ಸೋಲ್ ಗೆಲ್‌ವುದ ತೀರ್ಮಾನ. ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟಡ್ ಸೋತ್‌ನ, ಬಲ್ತಿನ, ಸತ್ತಿನ ಕೋರಿನ್ ಒಟ್ಟೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಗೆಲ್‌ತ್ತಿನ ಕೋರಿಗ್ ‘ಬಂಟೆ’ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಲಡಾಯಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋರಿಲಾ ಸೈತ್ಂಡ ಆಯಾಯ ಕೋರಿದ ಯಾಜಮಾನಿನಕ್‌ಲೆಗ್ ಕೋರಿ ಬೊಕ್ಕ ದೂದು ಸೇರುಂಡು. ಅವುಲ್ ಸೋಲ್‌ಗೆಲ್‌ವುದ ತೀರ್ಮಾನ ಆತ್‌ಜಿ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ. ಇಂಚಿತ್ತಿ ತೀರ್ಮಾನನ್ ಊರುದ ಹಿರಿಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಅನುಭವಿಲ್, ಊರುದ ಯಾಜಮಾನೆರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಪಿರಾಕ್‍ದ ಜೆಂಜಿದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಲು ಜ್ಯುರಾಸಿಕ್‌‌ ಕಾಲೊಗು ಸೇರ್ಂಡಲಾ, ಅವು ಕೇವಲೊ ತನ್ನೊ ಬೆರಿತ ಚಿಪ್ಪಿಡ್ದ್ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಯಿನ ಕಾರ್ಬನಿಫರಸ್‌ ಕಾಲೊದ ಇಮೋಕ್ಯಾರಿಸ್‌ ಜೆಂಜಿ ಒಂಜಿ ಆದಿಮೊ ಜೆಂಜಿ ಆದಿಪ್ಪುಂದು ಎನ್ನೊಡಾಪುಂಡು. ಕ್ರಿಟೇಷಿಯ ಅವಧಿಡ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತೋಒಜಿದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಜೆಂಜಿಲೆನ ಪ್ರಸರಣೊ ಗೊಂಡ್ವಾನೊದ ಅವನತಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಜೆಂಜಿಲೆನ ಮುಖ್ಯೊ ಪರಭಕ್ಷಕೊಗುಲಾಯಿನ ಮೀನ್‍ದ ಏಕಕಾಲೀನ ಪ್ರಸರಣದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಬಂಧೊನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪು.

ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆದ್ ೩ ವರ್ಷ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕಲ ಋತುಮತಿ ಆದಿತ್ತಿಜ್ಜಿಂಡ ಬೊಕ್ಕ ೧೩ ವರ್ಷ ಮುಟ್ಟ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆದಿತ್ತಿಜ್ಜಿಂಡ ಡಾಕ್ಟ್ರೆನ ಸಲಹೆ ದೆತ್ತೊನೊಡಾಪುಂಡು.

ಮಾನಿ ಪಂಡ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುಬಾಸೆಡ್ ಬ್ರಾನೆ ಹುಡುಗೆ ಪನ್ಪಿ ಅರ್ಥ ಉಂಡು.ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ ಊರುದ ಪುದರ್‍‍ಲ ಉಂಡು. ನರಮಾನಿ ಪನ್ಪಿ ಪದಲ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥ ಬದಲಾವಣೆ.ಅಂಡ ಬಾಸೆಡ್ ಅವು ನಡಪುಡ್ ಪದನ್ ಪುಡಪುನಗ, ಪದನ್ ಸೆರ್ಪ್ನಗ ಇನ್ಚಿನ ಅರ್ಥ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾದ್ಯ.

ಮುಲ್ಪ ಅನಾದಿ ಕಾಲೊಡು ಮಸ್ತ್ ಮದಿಮೆ ಅವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು ಅಂಚಾದ್ ಈ ಊರುಗು ಕಲ್ಯಾಣಪುರ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಯೆಲ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ವೈವಾಟ್ ಅವೊಂದು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ನೆಕ್ಕ್ ಮಾತ ಮುಲ್ಪದ ತುದೆ ಸುವರ್ಣನೆ ಮೂಲೊ ಅದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪ ಈ ತುದೆಟು ಪೊಯ್ಯ ದೆಪ್ಪುವೆರ್,ಮುಲ್ಪ ಮೀನ್ದ ಬ್ಯಾರಾಲ ಒ೦ಜಿ ಮುಲ್ಪದ ಉದ್ಯೊಗೊ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ತಿರುಗಾಟಿಕೆದ ಸ್ಥಳೊ. ಉಂದು ದೇಗುಲದ ತೊಟ್ಟಿಲು ಪನೊಲಿ.

ಇನಿ ನಮ್ಮ ದೇಶಡುಪ್ಪುನ ಮಾತ ಬಾಹುಬಲಿ ವಿಗ್ರಹೊಲೆಗ್ ಲಾ ಮೂಲ ಪ್ರಮಾಣಗ್ರಂಥ ಕ್ರಿ.ಶ.೮ನೇ ಶತಮಾನೊಡಿತ್ತಿನ ಜಿನಸೇನಾಚರ್ಯೆರೆನ 'ಮಹಾಪುರಾಣ' ಗ್ರಂಥೊದ ೩೬ನೇ ಸರ್ಗೊಡು ಕೊರ್ತಿನ ವಿವರೊಲು.

ಮಂಗೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಣಿ. ಕನ್ನಡೊದ ಕೋತಿದ ಹಾಪ್ಲೋರ್ಹಿನಿ ಉಪಗಣೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಮಿಯನ್ ಅಡಿಗಣೊದ ಒಂಜಿ ಪ್ರೈಮೇಟ್, ಪ್ರಾಚೀನೊ ವಿಶ್ವೊದ ಮಂಗೆ ಅತ್ತಂಡ ನೂತನ ವಿಶ್ವದ ಮಂಗೆ ಆತಿಪ್ಪು. ಆಂಡ ಏಪ್‌ಲೆನ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಾಂಡ(ನರಮಾನಿಯೆರೆನ್ ಸೇರ್‌ದ್). ಮಂಗದ ಸುಮಾರು ೨೬೦ ಪರಿಚಿತೊ ಜೀವಂತೊ ಉಳಜಾತಿಲು ಉಂಡು. ಇಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜಾತಿಲು ಮರವಾಸಿಲು ಅಂಡಲಾ ಬಬೂನ್‌ನಂಚಿತ್ತಿನ ಪ್ರಧಾನೊವಾಯಿನವು ನೆಲತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ವಾಸೊ ಮಲ್ಪುನ ಉಳಜಾತಿ.

ಮೌಂಟ್ ಫೂಜಿದ ಮೂಡಾಯಿ ದಿಕ್ಕ್ ಡ್ , ಹೊಂಶು ದ್ವೀಪೊದ ಕಾನಗಾವಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು, ಹಕೋನೆ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಒಂಜಿ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತವುಂಡು. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೩೦೦೦ ವರ್ಷದ ಪಿರಾವುಡು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಿತ್ತಂ ಡ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅದಗ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಸ್ಪೋಟಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಭೂಮಿದ ಉಲಾಯಿಡ್ದ ಪಿದಾಯಿ ಲಾವಾರಸ ಅಂಚನೆ ಶಿಲೆಕುಲೆನ ತುಂಡುಲು ಸೇರ್ದ್ ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಪರ್ವತದ ರೂಪು ಬತ್ತಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲ್ದ ಭಾಗೋಡ್ ಓವಾಕುಡನಿ ಇನ್ಪಿನ ಜಾಗೊಡು ಅಗ್ನಿಜನ್ಯ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ , ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಅನಿಲೊಲು ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣದ ಪುಗೆಕುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಈ ಭಾಗೊಡು ಅನೇಕ ಬೆಂದಿರ್ದ ಚಿಲಂಬಿಲು (ಬೆಚ್ಚ ನೀರ್ದ ಚಿಲುಮೆಲು) ಸಯಿತಾ ಉಲ್ಲಾ. ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತದ ಬಾಯಿದ ತೆಂಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ದಿಂಜ ಸಮಯೊಡ್ದಿಂಚಿ ಬರ್ಸದ ನೀರ್ ಸಂಗ್ರಹವಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆದು (ಸರೋವರ) ಆತುಂಡು. ಉಂದೆಕ್ "ಆಶೀ ಸರೋವರ" (ಲೇಕ್) ಇಂದ್ ಪುದರ್. ಕೆಲವೆರ್ ಹಕೊನೆ ಇಜಿಂಡಾ ಆಶಿನೋಕೊ ಸರೋವರ ಇಂದ್ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಈ ಸರೊವರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟೊಡ್ದ್ ೭೨೩ ಮೀ ಎತ್ತರೊಡು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಈ ಸರೋವರ ೪೩.೫ ಮೀಟರ್ ದಾತ್ ಗುಂಡಿ ಉಂಡು. ಓವಾಕುಡನಿ ಬೆಂದಿರ್ ಚಿಲುಮೆಲೆಡ್, ತೆತ್ತಿನ್ ಬೆಯಿಪಾಂಡ ನೀರಡ್ ಇತ್ತಿನ ಗಂಧಕದ ಅಂಶೊಡಾತ್ರ ತೆತ್ತಿದ ಚೋಲಿ ಕಪ್ಪಾಪಿನಿ ಒಂಜಿ ವಿಶೇಷ. ಇಂಚಿನ ಕಪ್ಪು ಚೋಲಿದ ತೆತ್ತಿನ್ ತಿಂದ್ಂಡ ಆಯಸ್ ೭ ವರ್ಷ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪುಂಡು ಇಂದ್ ನಂಬಿಕೆ.

ಬಾಸಾಸಾಸ್ತ್ರೊಡು ನಾಮಪದ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಇಬಾಗೊ. ಇಂದೆಟ್ ವಾಕ್ಯಾಂಸೊ ಒಂಜೆನ ಕರ್ತೃಪದ, ಕ್ರಿಯಾಪದಒಂಜೆನ ಕರ್ಮ ಅತ್ತಂಡ ಉಪಸರ್ಗ ಒಂಜೆನ ಕರ್ಮೊಡು ಮುಕ್ಯೊ ಪದಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯರ ಸಾದ್ಯೊ ಉಂಡು.
ಪಿಲಿಕುಳಕುಡ್ಲರ್ದ್ ಮೂಡಬಿದಿರೆ ನಡುಟು ಪತ್ತ್ ಪದ್ರಾಡ್ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದುಂಬು ಪೋನಗ ವಾಮಂಜೂರು ಇನ್ಪಿನ ಜಾಗೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅಲ್ಪರ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಎಡತ ಮರ್ಗಿಲ್ಗ್ ಪೋಂಡ ಪಿಲಿಕುಳ ಇನ್ಪಿ ಜಾಗೆ ಉಂಡು. ಪಿಲಿಕುಳ ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಸೊ ಪಿರಾಕ್‍‌ಡ್ ದಿಂಜ ಮರ ಇತ್ತಿನ ಕಾಡ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾತ ಬಗೆತ ಪ್ರಾಣಿಲು ಮೂಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್‍.ಪಿಲಿಕ್ಕುಲು ಬತ್ತ್‍ದ್‍ ನೀರ್‍ ಪರ್ಪಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪಲ್ಲ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಐಕಾದ್‍ ಈ ಜಾಗೆಗ್‍ ಪಿಲಿಕುಳ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ ಪಿರಾಕ್‍ಡೇ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೆರ್ಮೆದ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಆದಿತ್ತಿನ ಶ್ರೀಯುತ ಭರತ್‍‍‍‍‍‍‍‍ಲಾಲ್ ಮೀನ ,ಕುಡ್ಲದ ಇತ್ತೆದ ಪುಗರ್ತೆದ ಶಾಸಕೆರಾಯಿನ ಜೆ.ಆರ್.ಲೋಬೊ,ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಶ್ರೀ ಎಚ್ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಭಂಡಾರಿ,ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕೆ ಆಯಿನ ಡಾ.ಕೆ.ವಿ ರಾವ್ ಮೊಕ್ಲೆನ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಪಿಲಿಕುಳ ಇನ್ಪಿ ಜಾಗೆಡ್‍ ನಿಸರ್ಗದಾಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್ ನಡುಟು ಇತ್ತಿನ ಮಲ್ಲೊ ಕೆದುಕು ಪಿಲಿಕುಲು ನೀರ್ ಪರಿಯೆರೆ ಬರೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಪಿಲಿ ಕುಳ(ಕೆದು) ಇನ್ಪಿ ಪುದರ್‍ನ್ ಮುಕುಲು ದೀಯೆರ್.

ಇಲ್ಲದ ಪೊಂಜೊವುನಕುಲು ಇಲ್ಲನ್ ಪುರ ಅಡಿತ್‍ದ್, ಒಚ್ಚಿದ್, ಜಾಲ್ಗ್ ಅಂಬಿ ಅಡ್ತ್ದ್, ಕುರ್ದಿ ನೀರ್‍ನ್ ಇಲ್ಲಗ್ ತಲ್ತ್ದ್ ಇಲ್ಲದ ಜಾಲ್‍ಗ್ ಬಾಕಿಲ್ ದಾರಂದೊಗು ರಂಗೋಲಿ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಇಲ್ಲನ್ ಸುದ್ದೊಡ್ ದೀವೊಡು.

ಉಂದು ಡಾ ಕೆ.ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಡಾ. ಕೆ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ಗೌಡ. 2005ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಈ ಬೂಕುಡು 328 ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್ದ್ ನೆಟ್ಟ್ ಬದುಕಿನೊಸಗೆ, ಬರಹದೊಸಗೆ, ಸಿರಿಯೊಸಗೆ, ಮನದೊಸಗೆ, ಮನೆಯೊಸಗೆ, ಪನ್ಪಿ ವಿಭಾಗೊಳು ಇತ್ತ್ದ್ 56 ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನೊಳು ನೆಟ್ಟುಂಡು.

ಓ ಬೇಲೆಪದೊ ಆಶಾದಾಯಕವಾದುಪ್ಪುಂಡು ಕೆಯಿ ಎಡ್ಡೆ ಬರಡ್, ಕುರಲ್ ಎಡ್ಡೆ ಬರಡ್ ಕೃಷಿಕನ ಬುಡೆದಿಗ್ ಗರ್ಭ ಉಂತಡ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಹಾರೈಕೆಲೆನ್ ಪದ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬೇಲೆ ಪೋಪುನ ಫೊಂಜೊಲೆನ ವರ್ಣನೆ ಕೃಷಿತ ವರ್ಣನೆನ್ ಒರಿ ಪದ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಪನ್ನಗ ಪತ್ತಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲು ಒಂಜಪ್ಪೆ ಜೋಕುಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಪೆರಡೆದ ಪಿರವು ಕಿನ್ನಿ ಪೊಪಿಲೆಕ್ಕ ಅನುಸರಿಸದ್ ಸ್ವರ ಸೆರ್ಸಾಬೆರ್.

ನವ ಶಿಲಾಯುಗೊದ ಕಾಲಡ್ ಚಾಳುಕ್ಯೆರ್, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರ್, ದೇವಗಿರಿತ ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹೈದರಾಬಾದ್ದ ನಿಜಾಮೆರೆನ ಆಡಳಿತೊಗ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಶರಣೆರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿದ ಕೇಂದ್ರಲಾ ಅಂದ್.

ಕತ್ತಿಡ್ ಪರ್ಕತ್ತಿ, ಮಂಡೆಕತ್ತಿ, ಚಾಲ್ ಕತ್ತಿಮುಟ್ಟ ಕತ್ತಿ (ಮಣೆಕ್ಕ್ ಜೋಡಾದಿನ ಕತ್ತಿ) ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಧಕುಲು ಉಲ್ಲ. ಬೆನ್ನಿದ ಕೆಲಸೊಡು ಕೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರೆ, ಪಜಿರ್ ಕೊಯ್ಯರೆ,ಕಣಕ್ ಕಡ್ಪರೆ,ಮರ ಕಡ್ಪರೆ ಎಯಿನ ಬೋಡಾಂಡಲಾ ಕಡ್ಪರೆಗ್ ಗಳಸುವೆರ್.

ಬ೦ಟ್ವಾಳ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒ೦ಜಿ ತಾಲೂಕ್. ನೇತ್ರಾವತಿ ಸುಧೆತ್ತ ಬರಿಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಊರು ಕುಡ್ಲಡ್ದ್ ೨೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರೊಡು೦ಡು. ಬ೦ಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕ್‍ದ ಬೊಕ್ಕ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯೊದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪುಣ‍್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಪೊಳಲಿ, ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರೀ ದೇವಾಸ್ತಾನ ಪ್ರಾಚೀನವಾಯಿನ೦ಚಿನ ಬೊಕ್ಕ ಇತಿಹಾಸೊಡ್ ಪ್ರಾಮುಖ‍್ಯತೆ ಪಡೆನಯಿನ೦ಚಿನ ಜಾಗೊ. ಬಿ.ಸಿ.ರೋಡ್ ಬ೦ಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕ್ ದ ಒ೦ಜಿ ಮಲ್ಲ ಪೇ೦ಟೆ. ಇ ತಾಲೂಕ್ ಡ್ ಅನೇಕ ಜಾತಿ ಮತದ ಜನಕುಲು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊ೦ದ್ದುಲ್ಲೆರ್. ಬೇಸಾಯ ಇ ತಾಲೂಕ್ ದ ಮುಖ‍್ಯ ಕಸುಬು.

ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್ ಎಲ್ಯ ಅಪುನ ಅಂಶೊಲು ಪ್ರತಿಫಲತ ವಿಚಾರೊನ್ ಕೆಳದರ್ಜೆತ ಜೀವನ ಮಟ್ಟನ್ ವಿವರ ಕೊರಿಯರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್, ಸಂಕಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ (ಅರಿಥ್ಮೆಟಿಕಲಿ) ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುನ ಆಹಾರತ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಮೀರ್ತ್, ಗುಣಾಕಾರವಾತ್ (ಜಿಯಮೆಟ್ರಿಕಲಿ) ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುಂಡು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಅರ್ ವಾದ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಜಮೀನ್ತ ಒಂಜಿ ಸೀಮಿತ ಪರಿಮಾಣತ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ತ್ವರಿತವಾತ್ ವೃದ್ಧಿಯಾಪುನ ಜನಸಂಖ್ಯೆತ ಬಲತ ಅರ್ಥ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಅಪುಂಡು ಪ್ರತಿಫಲಲು. ಇದ್ದೆತಾ ಪರಿಣಾಮ ಮಸ್ತ್ ಕಡಮೆ ವೇತನ ಅರ್ ಸಾಧನೆ ಮಾಲ್ತೆತ್, ಬುಕಗಕ ಉಂದು, ಬಹುತೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಜೀವನ ಮಟ್ಟೊನ್ ಕನಿಷ್ಠಸಾಧ್ಯ ಜೀವನಾಧಾರ ಮಟ್ಟನ್ ಮೀರ್ತ್ ಅಯಿನ್ ತಡೆ ಮಾಲಪೊಡು.

ಕಡೂರು ಭಾರತ ದೇಸದ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಡ್ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜ ತಾಲ್ಲೂಕ್ಡ್ ಉಪ್ಪುನು. ಕಡೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ದುಂಬು ಮೈಸೂರ್ ರಾಜ್ಯಡ್ ಕೇಂದ್ರ ಆದ್ತಿಂಡ್. ೧೯೪೭ ಮುಟ್ಟ ಕಡೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಪಂದ್ ಲೆತೋಂದಿತೇರ್. ಕಡೂರ್ದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಜಾಗೊಲು ಒವೂ ಪಂಡ ಕುಂತಿ ಸುದೆ, ಶಂಖತೀರ್ಥ, ಕನಕರಾಯೆನ ಗುಡ್ಡೆ,ನಿರ್ವಾಣ ಸ್ವಾಮಿ ಗುಡ್ಡೆ,ಅಯ್ಯನ ಕೆದು,ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ,ದೇವನೂರು,ಬಿಸಲೇಹಳ್ಲಿ. ಕಡೂರುಡ್ ಮುಖ್ಯ ಮಸೀದಿ ಬೊಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಒವೂ ಪಂಡ.
ಉಂದೆನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಮಲ್ಪುನು.ಪಚ್ಚಿರ್‍ ಅರಿ ಮಿಶ್ರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬಂದ ಕಡೆವುನು.ಐಕ್ಕೊಂತೆ ಉರ್ದು ಬೇಳೆ ಪಾಡೊಡು.ಬೊಕ್ಕ ಸೀಪೆಗ್ ತಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡೊಡು.ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ತ್ ಕಡೆಯಿನ ಬಂದೊನು ಕಾಯೊಂದಿಪ್ಪುನ ಎಣ್ಣೆಗ್ ಗೋಳಿಬಜೆತ್ತಲೆಕ್ಕ ಬುಡುಂಡ ಆಂಡ.ಮುಳ್ಕ ಮಾತ್ರ ಗೋಳಿಬಜೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುಬೆರ್‍.ಉಂದುಲ ತಿನೊಇಯೆರೆಎ ಬಾರೀ ಒಂಜಿ ರುಚಿತ್ತ ತಿಂಡಿ.

ಬಿ.ಎ. ತರಗತಿ ಅಕೇರಿ ವರ್ಸೊದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡತ್ತಾನಗನೇ ಅಮ್ಮೆರೆ ಅನಾರೋಗ್ಯೊದ ಸುದ್ದಿ ತೆರಿದ್, ಕಲ್ಪುನೆನ್ ಬುಡುದು ಬತ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರೆ ಸಾವುಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಪದವಿ ದೆತೊನುನ ಗೋಜಿಗ್ ಪೋಯಿಜೆರ್. ಬರೆಯಿನ ಒಂಜೇ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್ ಒಂಜನೆ ಸ್ತಾನೊ ದೆತೊಂದು ಬಂಗಾರ್ದ್ ಪದಕೊ ದೆತೊಂಡೆರ್. ಆಂಡಲಾ ಕುಲ್ಲ್‌ನ ಸುರುತ ಬಾಗೊ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊದ ಸುವರ್ಣ ಪದಕ ಆರೆಗ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಆಂಡ ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಅಧ್ಯಯನೊ ಜೀವನೊ ಪರ್ಯಂತೊ ಬುಲೆಂಡ್.

ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಎಡ ಬರೀಟ್ಟ್ ಭದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ತೀರ್ಥ ಪನ್ಪುನ ಕೆದು ಉಂಡು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಅಂಚೆನೆ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವೆರೆನ ಗುಡಿಲಾ ಉಂಡು. ಅಂಚೆನೆ ಜಾರಂದಾಯ ದೈವೊನುಲಾ ಮುಲ್ಪ ನಂಬುವೆರ್. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವೆರೆನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೂರ್ತಿ ಉಂಡು. ನೆತ್ತ ರಡ್ಡ್ ಬರಿಟ್ಟ್‍ಲಾ ಜಯ ವಿಜಯೆರ್‍ನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು.

ರಕ್ಕಸೆರೆನ ಉಪದ್ರೊಡ್ದಾದ್‍ ದೇವಿ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೂಪೊಡು ಅಕ್‌ಲೆನ್ ಕೆರ್ಪಲ್. ಅಂಚ ಸೈತ್‌ನ ರಕ್ಕಸೆರ್ ದೇಹ ಇಜ್ಜಿಂಡಲಾ ಮಾನಸಿಕವಾದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಂಚಿನಕ್‌ಲೆಗ್ ಬದ್‌ಕೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಎಡ್ಡೆ ಎಡ್ಡೆ ಇಲ್ಲಲ್ ನೆಲೆ ಉಂತ್‌ಲೆ ಪಂದ್ ದೇವಿ ಪನ್ಪ್‌ಲ್. ಅಕ್‌ಲೆಗ್ ವರ್ಷಡ್ ಒರ ಪೂ ನೀರ್ ಕೋರ್ದ್ ಭಕ್ತಿಡ್ ನೇಮ ಉತ್ಸವ ಕೊರೊಡ್. ಅಂಚ ಉತ್ಸವ ಕೊರಿನಕ್ಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪಿ ಬಾರ ಅಕ್‌ಲೆಗ್ ಸೇರ್‌ಂಡ್ ಪಂದ್ ದೇವಿ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪಲ್. ಅಂಚಾದ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಭೂತಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೋರಿಕಟ್ಟದ ಮೂಲಕವಾದ್ ಬೂರುನ ರಕ್ತಬಿಂದುಲೆನ್ ಅಕ್‌ಲ್ ಪರ್‌ದ್ ನಮನ್ ಕಾಪುನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುನೆರ್ದಾದ್ ಇನಿಲಾ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು. ಕೋರಿಕಟ್ಟಗ್ ಅಂತ್ಯ ಪನ್ಪುನವು ಇಜ್ಜಿ. ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಕತೆಯಾಂಡ ನನೊಂಜಿ ಕತೆ ಇಂಚ ಉಂಡು.

ಪಂಜುರ್ಲಿ ದೈವ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ರಕ್ಕಸನ್ ಕೆರ್ಪುನಾ ವರಾಹಾವತಾರವಾಂಡ, ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವ ಅಯಿನಾ ಭಕ್ತೆ ಪ್ರಹಲ್ಲಾದನ್ ಒರಿಪಪುನಾ , ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುನು ಕೆರ್ಯರಾ ಉಂಡಾಯಿನ ನರಸಿಂಹಾವತಾರ. ನರಸಿಂಹಾವತಾರದ ರೌದ್ರಮೂರ್ತಿಯೇ ಒತ್ತೆಕೋಲೋಟ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾನ್ಪುನಾ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ.

ತಮಿಳ್ ನಾಡುದ ನಾಯಕೆರೆ ರಾಜ ವಂಶದ ಅಕುಲೆನ ಮೋಕೆದ ನಾಯಿಲು ಉಂದು ನಮ್ಮ ಊರುಡುಲಾ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಕುಲು ಉಂದೆನ್ ಸಾಂಕುವೆರ್ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟುದ ಮೈ ಕಟ್ಟ್, ಪೇರ್ ಬೊಲ್ದುದ ಮಿರಿ ಮಿರಿ ಮಿಂಚುನ ಮೈ, ಬಂಗಾರ್ದ ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣ್, ಗುಲಾಬಿದ ಲೆಕ್ಕಂತಿನ ಮೂಂಕು ಇಂದೆತ ವಿಶೇಷ. ಕಾಡುದ ದೇರುನ ಬೊಂಟೆದ್ ಇಂದೆತ್ತ ಉಪಯೋಗ. ಯಜಮಾನಡ ಭಾರಿ ಮೋಕೆ ತೋಜವುನ ಜಾತಿ ಉಂದು.

ಅರಿತ ಮಣ್ಣಿ ಉಂದೊಂಜಿ ತುಳುನಾಡ್ದ ವಿಸೇಸ ಸಂದರ್ಬಲೊಡ್ ಮಲ್ಪುನ ತಂಪುದ ತಿಂಡಿ. ಪೊಸತ್ ಅರಿ ವನಸ್ ಮಲ್ತಿನ ಮನದಾನಿ ಅರಿತ ಮಣ್ಣಿ ಮಲ್ತದ್ ತಿನ್ಪಿನ ಕ್ರಮೊ ತುಳುವೆರೆಡ ಉಂಡು. ಉಂದೊಂಜಿ ಉಡಲ್ನ್ ತಂಪು ಮಲ್ಪುನ ತಿನಸ್ಲಾ ಅಂದ್.

ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯು (ಮ್ಯಾಕ್ರೊಎಕನಾಮಿಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಬಿಲಿಟಿ), ತಿರ್ತ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ, ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಾನಿ ಅತ್ತಂದೆ ಪಿದಾಯಿ ಆಘಾತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬುಕ್ಕ ವಿತರಣೆ ನಿಲುಗಡೆ ದೆತೊಣೊಲಿ, ಬುಕ್ಕ ಅನ್ಯಥ ಸುಸ್ಥಿತಿಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆನ್ ದುರ್ಬಲ ಅವು.

ತುಳುಟ್ ನಾಟಕೊದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಮಸ್ತ್ ಆತ್ಂ ಡ್. ಮಹಾಲಿಂಗ ಬಟ್ರ್ 200ಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚ್ ನಾಟಕೊ ಸಂಗ್ರಹೊ ಮಲ್ತೆರ್. ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಗೊಂತಿತ್ತಿ ಲೆಕೊ ತುಳುತ ನಾಟಕೊ ಕ್ಷೇತ್ರೊ ಒಂಜಿ ಲಾಭೊದ ಉದ್ಯಮೊ ಆದ್ ಕುಡ್ಲಡ್ ಬುಲೆದಂಡ್. ಇಂದೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆ ಅಂಚನೆ ಒರಿದಂಡ್.

ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಬಿಹಾರದ ರಾಂಚಿಡ್ ಪಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ ದೇವಕಿ ದೇವಿ ಅರೆನ ಮಗೆಯಾದ್ ಜನಿಸಿಯೆರ್. ಧೋನಿ ಸುಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ರಜನೀಕಾಂತ್‌, ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ರ ಅಭಿಮಾನಿ ಆತೆರ್. ಜಾರ್ಖಂಡನ ರಾಂಚಿಯ ಶ್ಯಾಮ್ಲಿಯಲ್ ಉಪ್ಪುನ DAV ಜವಾಹರ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರಡ್ ಧೋನಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆತುಂಡು. ಧೋನಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌ ಬೊಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಪಟ್ಟು ಆದಿತ್ತೆರು. ಧೋನಿ ಅರೆನ ೧೦ನೇ ತರಗತಿದ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗ್ ಮಸ್ತು ಗಮನ ಕೊರಿಯೆರು.
ಉಂದು ಪ್ರೊ. ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. ಡಾ.ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ, ಶ್ರೀ ಎ.ವಿ.ನಾವಡ, ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ ಮೊಗುಲು ಈ ಬೂಕುದ ಸಂಪಾದಕೆರ್ನಗುಲು. 1995 ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಈ ಬೂಕುಡು 476 ಪುಟೊಕ್ಕುಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಆಜಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಸುಮಾರ್ 70 ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಅಮೃತೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ತುಳುನಾಡ್ದ ವಿಚಾರೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಲೇಖನೊಳು ನೆಟ್ಟುಂಡು.

ಭಾರತ ಡ್ ಅತಂದೆ ಇಡಿ ವಿಶ್ವಡ್ ಶಿವನ ಬಕ್ಕತೆರ್ ಉಲೇರ. ಈಶ್ವರ ನ ತರೆಟ್ ಗಂಗೆ ಕುಲದನಿ. ದಯಿಗ ಪಂಡ್ ಗಂಗೆ ಪರಿಪುನಗ್ ದೇಶನ ಪುರ ನೀರಡ್ ಪುರಾ ಪೋಪಂಡ್ ಅಂದ ಶಿವ ಗಂಗೆನ ತರೆಟ್ ಕಟಿನಿ.

ತುಳುನಾಡ್ ತ ಒಂಜಿ ದೈವಾರಾಧನೆ, ಕೇರಳದ ತೆಯ್ಯಂ ಬೊಕ್ಕ ತುಲುನಾಡ್‌ದ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಬಹುಪಾಲ್ ಒಂಜಕ್ಕೊಂಜೊ ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನ ಆರಾಧನಾ ಪಧ್ದತಿ. ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನ ಸಾಚಾ ಮಲಯಾಳಿ ಮೂಲೊದವು. ನೆತ್ತ ಪಾಡ್ದನ ಮಲಯಾಳಿ ಬಾಸೆ ಟ್ಟ್ ಉಂಡು.

ಮಹಿಳಾ ಬರವುಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ ಕೊರತೆ : ತೆರಿಯೊಡಾಯಿನ ಸಂಗತಿ ಪಂಡ ತುಳುಟು ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ಕತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಬುಕ್ಕೊ ಜಯಂತಿ ಎಸ್. ಬಂಗೇರ ಇಂಚ ಪುದರ್ ಮಲ್ತಿನ ಕೆಲವೆರ್ ತೋಜಿದ ಬರ್ಪೆರ್. ಪೊಸ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ಗ್ಎ ಮಹಿಳಾ ಬರವುಗಾರ್ತಿಯೆರೆನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನವು ಅಕಾಡೆಮಿದ ಗಮನೊಡು ಇಪ್ಪಡ್.

ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ, ಆರ್ ಪುಟಿದಿನಿ ಬಿಹಾರದ ರಾಂಚಿಡ್ ೭ ಜುಲೈ ೧೯೮೧. ಆರ್ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ದ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಇತ್ತೆದ ನಾಯಕರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರು. ಅರೆನ ನಾಯಕತ್ವಡ್ ಭಾರತ ೨೦೦೭ ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20, ೨೦೦೭-೦೮ದ CB ಸರಣಿ ಬೊಕ್ಕ ೨೦೦೮ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನು 2-0 ಅಂತರಡು ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಬಾರ್ಡರ್‌-ಗವಾಸ್ಕರ್‌ ಟ್ರೋಫೀಣ‍ ಗೆದುಂಡು. ಆರ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬೊಕ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಡು ನಡೆತಿನ ODI ಸರಣಿನ್ ಸುರುತ್ತಾ ಬಾರಿಗ್ ಗೆದ್ದುದು ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಯೆರ್.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಟ್ ಬಳಸುನ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಅತ್ತಾಂಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಶಲು ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಂಭಾವ್ಯ ಹಿಡುವಳಿನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಆಜಿ ವರ್ಗಗ ಅತ್ ಗುಂಪು ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಈ ಅಂಶೊಲು:

ಗ್ರೀಕ್ ನಾಗರಿಕತೆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಮಸ್ತ್ ಮೊಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಹೋಮರ್ನ ಇಲಿಯಡ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಇಂಬೆನ ನಾಲಾಯಿದ ಕೊಡಿಟ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಮಸ್ತ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ಉಂದು ಶ್ರೀ. ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ಟ ಮೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. 1999ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿ ಬೂಕುಡು258 ಪುಟ ಇತ್ತ್ದ್ ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಡ್ ಪೆರ್¯ ಯಸ್. ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ವಿದ್ವಾನ್, ಹಿರಣ್ಯ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಭಾಸ್ಕರ ರೈ ಕುಕ್ಕುವಳ್ಳಿ, . ಜಿ. ಕೆ. ಭಟ್ ಸೇರಾಜೆ, ಯಸ್. ವಾಸುದೇವರಾಜ್ ಮೊಗುಲು ಬೇಲೆ ಮಳ್ತ್‌ದೆರ್. ಶೇಣಿ ಪ್ರತಿಭಾಲೋಕ, ಶೇಣಿ ದರ್ಶನಾಲೋಕ, ಯಕ್ಷಗಾನಲೋಕ, ಜ್ಞಾನಲೋಕ, ಇಂಚ ನಾಲ್ ಬಾಗೊಲೆಡ್ ಲೇಕನೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಐನನೆ ಬಾಗೊಡು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಾಲೋಕ ಪನ್ಪಿ ಇಬಾಗೊದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಸೂಚಿ ಪನ್ಪಿ ಲೇಕನೊಡು ಸುಮಾರ್ ರಡ್ಡ್ ಸಾರ ಯಕ್ಷಗಾನೊಲೆ ಮಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಐಟ್ ಐತ ಪ್ರಸಂಗ ಕರ್ತುಲೆನ ಪುದಾರ್ದ ಒಟ್ಟುಗು ಉಂಡು.

ನೇಜಿದ ಬೇಲೆ ಅತ್ತಂದೆ ಆಂಜೊಲು ಬಂಙದ ಬೇಲೆಲಾಯಿನ ಮರ ಕೊಯ್ಯಿನಗ ಮರ ನೂಕುನ ಪೊರ್ತುಡು ಓ ಬೇಲೆಪದೊ ಪನ್ಪೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಮುದ್ರೊಗು ದೋಣಿಡ್ ಪೋದ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನಗ ಬಲೆ ಬೀಜಿನಗ ಓ ಬೇಲೇ ಪದೊ ಪನ್ಪೆರ್ . ಮೀನ್ ಪತ್ತ್ ನಗ ಪನ್ಪಿನ ಪದೊಕು ಅಂಬ ಪಾಡುನಿ ಪನ್ಪೆರ್.

ಕೊರಗೆರ್ ಕೊರಗ ತನಿಯೆ ಪನ್ಪಿ ಭೂತೊನು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊರಗ ತನಿಯ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲು ಕೊರಗೆರೆನ ಅಧಿಕಾರೊಡೇ ನಡಪುಂಡು. ಆಂಡ ಕೆಲವು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕುಲು ನಡಪಾವುನ ದೈವಸ್ಥಾನೊಳುಲಾ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕಲ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಕೊರಗ ತನಿಯನ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ಕೊರಗ ತನಿಯ, ಕೊರಗಜ್ಜೆ ಆರಾಧನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡೊ ಜಿಲ್ಲೆಡಾಂಡ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದಂಚಿ ನೀಚ ದೈವ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಡ್ ಈ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ಕೊರಗೆರ್, ದೇವಸ್ಥಾನೊಳೆಡ್, ದೈವಸ್ಥಾನೊಳೆಡ್, ಸೈತಿನಕಲ್ನ ದಿನತ್ತಾನಿ ದೋಲು ಗುದ್ದೆರೆ ಪೋಪೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ನಾಡ್ ದ ಆರಾಧನೆಡ್ ಕೊರಗೆರೆಗ್ ಪ್ರಾಶಸ್ಥ ಉಂಡು.

ಬಜ್ಜೆಯಿಗ್‍ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ Areca or Betel-nut Palm ಪನ್ಪೆರ್‍. ಬಜ್ಜೆಯಿ ಅಪಿನ ಮರೊಕ್ಕು ಕಂಗ್‍ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್‍. ನೀರಾವರಿ ಜಾಗೆಡ್‍ ಉಂದೆನ್‍ ಬುಲೆಪಾವೆರ್‍. ಬಚ್ಚಿರೆ ತಿನ್ನಗ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಬೋಡೇ ಬೋಡು. ಬಜ್ಜೆಯಿನ್‍ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ಯರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರ್ದ್‍ಗ್‍ಲಾ ಉಪಯೋಗ ಅಪುಮಡು.
ಮಲೇರಿಯಾ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರೊಟೊಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿ ಉಂದು ರೋಗೊಗು ಕಾರಣ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಪರಾವಲಂಬಿದ ೫ ಜಾತಿಲು ಜನಕುಲೆಗ್ ಸೋಂಕು ತಾಗವುಂಡು. ಈ ರೋಗ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಗು ಬರಿಯೆರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಫಾಲ್ಸಿಪಾರಮ್ ಕಾರಣ. ಬೇತೆ ಜಾತಿಲು ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಜನಕುಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪುಜಿ.

ಗುಜರಾತ್ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯ. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಗಾಂಧಿನಗರ್. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಮುಲ್ಪದ ಮಲ್ಲ ಊರು. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಜನಕುಲು ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಗುಜರಾತ್‍ದ ಗಡಿ ಭಾಗೊದ ಅಂಚಿಗ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶ ಅಂಚೆನೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಅಂಚೆನೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಂಡು.

ಪಿರಾಕ್ಡ್ ಮದಿಮೆದಾನಿ ಕಾಂಡೆನೆ ಮದಿಮಾಯನ ತರೆಕುಜಾಲ್ ಗಡ್ಡ, ದೆತ್ದ್ ಮದಿಮಾಯನ್ ಪೊರ್ಲು ಮಲ್ಪುನ ರೀತಿ ರಿವಾಜಿಲು ನಡತ್ದುಪ್ಪೊಡು.ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ರೀತಿರಿವಾಜಿಲು ಬದಲಾದ್ ಮದಿಮೆದ ದುಂಬುದ ದಿನ ಜುಜಾಲ್ ಗಡ್ಡ ದೆತ್ದ್, ಮದಿಮೆದಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಬಜೀ ಶಾಸ್ತ್ರೊಗಾದ್ ಮೋನೆಗ್ ಬಾಲ್ ದೀಪಿನ ಕಟ್ಟ್ ನಡಪಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೋಂದೆಲ್ ದೇಸೆದ ಕಟ್ಟ್ ನಡಪಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ತೋಜುಂಡು.ಮದಿಮಲೆ ಬಗೆಟ್ಲಾ ಕೆನ್ನಿದ, ಮುಂಡದ ಕುಜಾಲ್ ಕತ್ತೆರ್ದ್, ಕಣ್ಣ್ದ ಪುರ್ಬು ಸರಿಮಲ್ತ್ದ್ ಮದಿಮಾಲೆ ಮೋನೆನ್ ಪೊರ್ಲು ಮಲ್ಪುನ ಉಂತುದು ಕಾಲಿ ದೇಸೆ ಪಾಡುನ ರೀತಿ ನಡತ್ ಬತ್ದುಪ್ಪೊಡು.ಇತ್ತಿತ್ತೆ ಬೇತೆ ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಮದಿಮಾಲೆನ್ ಪೊರ್ಲು ಮಲ್ಪುನವು ರೂಡಿಗ್ ಬೈದ್ಂಡ್. ಇನಿ ಮೋಂದೆಲ್ ದೇಸೆದ ರೀತಿರಿವಾಜಿ ಉಂತುದು ಉಂತುದುಂಡ¯ ಪೊನ್ನನ ಕುಜಾಲ್, ಪುರ್ಬುನು ಪೊರ್ಲು ಮಲ್ಪೆರೆ, ಪೊನ್ನನ್ ಐತ ಸಿಂಗಾರ ಮಲ್ಪೆರೆಂದ್ ಪೊರ್ಲುಕೊಟ್ಯಗ್(ಬ್ಯೂಟಿಪಾರ್ಲರ್) ಲೆತೊಂದು ಪೋದು ಮದಿಮಾಲ್ ಪೊರ್ಲು ತೋಜುಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪಾವೊಂದು ಬರ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಮೂಲೊಂಜಿ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆ ಪಾತೆರ ನೆನೆಪಾಪುಂಡು. ದಾನೆ ಪನ್ನಗ “ಪೋದು ಪೋದು ಬರ್ಪಿನಡೆಗೆ”. ಉಂದು ನಿಜವಾಯಿನ ಪಾತೆರ. ನಮ ಪಾಡುನ ಅಂಗಿ ಕುಂಟುದ ದೇಕಿ (ರೂಪ) ಆದುಪ್ಪು , ನಮ ಗಲಸುನ ಬಾಜನ ಆದುಪ್ಪು ಒವ್ವೇ ಆಂಡಲಾ ಅವು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ನಂಕ್ ಅವು ಓಬಿರಾಯನ ಕಾಲದ ಅವು ನಂಕ್ ಬೊಡ್ಚಿಂದ್ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ಬರಿಕ್ಕ್ ದೀಪ. ಆಂಡ ಅವ್ವಾ ಸೊತ್ತು ಒಂತೆ ಕಾಲ ಕರಿನಗ ಬೇತೆ ಒರುಟು ಬರ್ಪುಂಡು.ಒಂಜಿಪಾತೆರ ಪನ್ಪುಂಡ ಅಜ್ಜೆರ್ ಅಂಗಿದ ಬದಲ್ಗ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತಿನ ಬನಿಯನ್ದಂಚಿನ ಕೈತ ಅಂಗಿ ಒರ ಮಾಯಾಂಡ್.ಒಂತೆಕಾಲ ಕರಿನಗ ಅವ್ವೆ ಪರಬೆರ್ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತಿ ಬನಿಯನ್ದಂಚಿನ ಅಂಗಿನ್ ಜವನೆರ್ ಪೊಸ(ಪ್ಯಾಶನ್) ಪೊರ್ಲುಂದು ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.ಇಂಚಿನೆನ್ ನಮ ಇನಿಗ್ಲಾ ತೂಪ.ಒರ ಪೋಪುಂಡು, ಒಂತೆ ಸಮಯ ಕರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪಿರ ಬರ್ಪುಂಡು.ಉಂದು ಒರಿ ಊರು ಬುಡ್ದು ಪರವೂರುಗು ಪೋಯಿಲೆಕ.ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಎಂಕ್ ಇಲ್ಲ್ ಬೊಡ್ಚಿ, ಎನ್ನ ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆ ಬೊಡ್ಚಿ, ಎನ್ನ ಊರು ಬೊಡ್ಚಿಂದ್ ಪರವೂರುಗು ಪೋಯೆಡಲ, ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಾಲೊಗು ಆಯೆ ಸೋತುದಾ ಅತ್ತ್ಡ ಪರವೂರುಡ್ದು ಏಪಲ ಎನ್ನ ಊರೇ ಎಂಕ್ ಆವು ಪನ್ಪಿಲೆಕ್ಕೊಡಾ ಆಯೆ ಆಯನ ಊರುಗೇ ಪಿರ ಬರ್ಪೆ.ಈ ಕಾರಣೊಲೆನ್ ದೆತ್ ತೂನಗ “ಒಡೆ ಪೋಂಡಲ ಬರ್ಪಿನಿ ಅಡಗೆ” ಪನ್ಪಿ ಪಾತೆರ ಸರಿಂದ್ ತೋಜುಂಡು.

ಬಾಲಬೈಲತ ಭಟ್ಟೆರ್, ದೇರೆಬೈಲ್ ತಂತ್ರಿ, ನಾಲ್ವೆರ್ ಬಟ್ಟೆರ್ ನಾಕುಳೆಗ್ ಬಿತ್ತಿಯೆರೆ ಬಿತ್ತ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದಪ್ಯೆರೆ ಯೆರು ಇತ್ತ್ಂಡ್, ಬುಳೆರಿ ಪುದ್ದೊಟ್ಟೊಗು ನಾಲ್ ಸಾವಿರ ಯೆರು ಕೊಂಡು ಜಯಿದೆ, ಆ ಸುದ್ದಿ ವರ್ತಮಾನ ಕೇಂಡೆರ್, ಪೊಯ್ಯೆ ನೀರ ಮಾರ್ಗದಿಲ್ಲ್ ಕಡತೆರ್, ಬುಳೆ ಆಯೆರೆ ಬದ್ದೊಟ್ಟುಗು ಬತ್ತೆರ್, ನಾಲ್ ಸಾರ ಯೆರುನು ತೂಯೆರ್, ಐಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಯೆರುಕು ಕ್ರಯ ಪಣ್ಲಾಂದ್ ದ್ ಪಂಡೆರ್, ದುಂಬುದ ಅಜ್ಜೆಗ್ ಸಾವಿರ ವರಾನ್ ಪಿರಾವುದ ಅಜ್ಜೆಗ್ ಸಾವಿರ ವರಾನ್ ಅಂದ್ ದ್ ಆಯೆ ಪಂಡೆ, ಯೆರುಕೋ ಮನುಕೊ ವೊಪ್ಪಾದ್ ಕೊರಿಯಡ ಯೆಂಕುಳೆ ಜನನ ಕಟ್ಟಳೆದ ಬೂತೊ ಯೆಂಕುಳು ಕಟ್ಟಳೆಗ್ ಮನೆ ದೇವೆರೆ ಬಲದಿಕ್ಕ್ ಡ್ ಮಯ್ಯೊಡು ಕೊಣೋದು ಪೂಜಿವೋ. ಯೆರುಕ್ಕುಲಾ ಮನೊಕುಲಾ ವೊಪ್ಯಾದ್ ಕೊರೆಯೆ ಬಟ್ಟೆರ್ ನಾಕುಳು ಎರಡ್ ಯೆರು ಕೊಂಡು ಬರುವೆರ್. ಪೊಯ್ಯೆ ನೀರ್ ಮಾರ್ಗದ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಬರುವೆರ್. ಆಜಿ ತಿಂಗೊಳು ವೊಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಡು ಆ ಬೂತೊನು ಪೂಜಿಯೆರ್, ಕಿಲದಿನ ಪೋದು ಬಲುಕಾಲ ಬನ್ನಗ ಸ್ಠಾನೊಗು ಪಾಣೆ ಬೋಡುಂದು ಪಂಡೆ.
ತುಳು ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ನಿಘಂಟು ಪ್ರಕಟೊ ಆಯಿನ ರಡ್ಡೇ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟೊ ಆಂಡ್. ಈ ನಿಘಂಟ್ ನ್ಲಾ ಬರೆತಿನಾರ್ ಅಗಸ್ಥ್ ಮೆನ್ನರ್ ಪನ್ಪಿ ಮಿಶರನರಿ. ಬಾಸೆಲ್ ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿ ವಿದೇಶಿ ಮಿಶನರಿಳೆಗ್ ತುಳು ನಾಡ್ ಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಲ್ಪರೆ ತುಳು ಅಗತ್ಯಾದ್ ಕಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಮಿಷನರಿಲೆಗ್ ಬೈಬಲ್ ಇಂಚಿತಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೂಕುಲೆನ್ ಅನುವಾದೊ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅನುಕೂಲೊಗಾತ್ರೊ ಈ ಬಗೆತ ನಿಘಂಟ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ಉದ್ದೇಸೊ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್.

ಉ೦ದು ಭಾರತದ ಸುದೆಕುಲೆಡ್ ಒ೦ಜಿ. ಉ೦ದೆಕ್ ಘಗ್ಗರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ಲ ಉ೦ಡು. ಈ ಸುದೆನ್ ಪ್ಲಕ್ಷ ಪ್ರಸರಣ ಪ೦ದುಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಉ೦ದು ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತದ ಶ್ರೇಣಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಬದರಿನಾಥ ಪನ್ಪಿನ ಪುಣ್ಯ ಜಾಗೆದ ಮಿತ್ತು ಚಮೇಲಿ ಪನ್ಪಿನ ಭಾರತ ಟಿಬೆಟ್ ಗಡಿ ಭಾಗೊಡು ಪುಟ್ಟು೦ಡು. ಘಗ್ಗರ್ ಸುಧೆನ್ ಈ ಸುಧೆತ ಉಪ ಸುದೆ ಪ೦ದುಲ ಪನ್ಪೆರ್. ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೦೦೦ ವರ್ಷದ ಪಿರವುಡ್ ಈ ಸುದೆ ಪುದರ್ ಪೋತಿನ ಸುದೆ. ಉ೦ದು ಕೆಲವ್ ಕಡೆಟ್ ೮-೯ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲ ಇತ್ತು೦ಡು. ಆ೦ಡ ಈ ಸುದೆ ಇತ್ತೆ ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಸುದೆ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅತು೦ಡು.

ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಭಾರತದ ಒಂಜಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧೀ ಪಡೆಯಿನ ಕ್ರೀಡಾಪಟ್ಟು. ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ೧೧ ಜನವರಿ ೧೯೭೩ ಇಸವಿಡ್ ಪುಟಿಯೆರ್. ಆರ್ ಮರಾಠೀ ಕುಟುಂಬದಾರ್, ದ್ರಾವಿಡ್ ಅರೆನ್ ಭಾರತದ ಗೋಡೆ ಪಂಡುದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೇಟ್‍ ಗ್ ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೬ಗ್ ಬತ್ತೇರ್ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್ ಸುರುತ್ತಾ ಒಂಜಿದಿನತ ಗೊಬ್ಬು ಶ್ರೀಲಂಕದ ದುಂಬು ಗೊಬ್ಬಿಯೆರ್, ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್‍ಗ್ ಪದ್ಮಭೂಷನ,ಪದ್ಮಷ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕುದುಂದ

ಕನಿ ಪಂಡ ಕಾಣಿಕೆಂದ್ ಅರ್ಥೊ. ತುಳುವೆರ್ ಬಿಸು ಪರ್ಬದಾನಿ ಮನ್ಪುನ ಒ೦ಜಿ ಆಚರಣೆ. ತೋಟ ಡ್ ಬುಳಿಯಿನ೦ಚಿನ ಫಲ ಪುಷ್ಪಲೆನ್, ಕ೦ಡ ಡ್ ಬುಳೆಯಿನ ಬಾರ್ ಬುಕ ಬೇತೆ ಬುಳೆನ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರೆ ಕೋಣೆಡ್ ದೀದ್ ಅಯ್ಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಫಲಪುಷ್ಪ ಬುಕ ಬಾರ್ ಧ್ಯಾನ್ಲೆನ ರಾಶಿನ್ 'ಬಿಸು ಕಣಿ' ಪ೦ಡ್ ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಿಸು ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪು ಲಕ್ಕಿನೊಟ್ಟಿಗೆನೆ 'ಬಿಸು ಕಣಿ' ನ್ ತೂವುಡು ಪನ್ಪಿನ ಒ೦ಜಿ ಸ೦ಪ್ರದಾಯ ತುಳು ನಾಡ್ ಡ್ ನಡತೊ೦ದು ಬತ್ತ್ ದ್೦ಡ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೊಲ್ಪೊಲ್ಪುಗು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆದಲ್ಪ ಅತ್ತಂಡ ಬೂತೊದ ಚಾವಡಿಡ್ ಒಂಜಿ ಮಣೆ ದೀಡ್ದ್, ಬರಿಟ್ಟೊಂಜಿ ಕಾಲ್ದೀಪೊ ದೀಡ್ದ್, ಮಣೆತ ಮೇಲ್ಡ್ ಜೋಡು ಇರೆ ಪಾಡ್ದ್, ಜೋಡಿ ಇರೆಟ್ಟ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪರ್ಂದ್, ಪೂವು, ಪಿಂಗಾರೊ, ಬಣ್ಣೊ-ಬಂಗಾರ್, ತರಕಾರಿ, ಅಯಿತ್ತ ನಡುಟು ಕನ್ನೆಟಿ ದೀಡ್ದ್ ಕೈ ಮುಗಿಪ್ಪುನ ಕ್ರಮೊ. ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರುದಂಚಿ ಇಲ್ಲದ ಉಲಾಯಿ ಅಡ್ಪಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಿಕಂಬೊದಲ್ಪ ಬಿಸುಕಣಿ ದೀಡುವೆರ್. ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಾಂಡ ಪ್ರತೀ ಸಂಕ್ರಾಂತಿದಾನಿ ಬೂತೊದ ಕೊಟ್ಯಡ್ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುನ ಕ್ರಮೊ. ಅಂಚನೆ ಬಿಸುತ್ತ ದುಂಬುನಾನಿ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ದುಂಬುನಾನಿದ ಪೂ-ನೀರ್ ತಪ್ಪದ್ ಪೊಸ ಪೂ-ನೀರ್ ದೀಡುವೆರ್. ಜೋಡು ಇರೆಟ್ಟ್ ಸುತ್ಯೆ ದೀಡ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಬರಿಟ್ ದೀಪೊ ದೀಡುವೆರ್. ಬಿಸುತ್ತಾನಿ ಬೂತೊಗು ಇಂದುವೇ ಸಂಬಿಲೊ. ಉಂದುವೇ ಸಮ್ಮಾನೊ.

ಬಂಗಾರ್ದ್ ಉಪಯೋಗ ದಾದಪಂಡ ಆಭರಣ ತಯಾರಿಸದ್ ಪೊರ್ಲುಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಸರಿರೊಗು ಪಾಡೊನುನಿ. ಕಾಜಿ ಬೆಂಡ್ ಮೂಕುನತ್ತ್ ಮುಂದಾಲೆ ಸೊಂಟೊಗು ಪಟ್ಟಿ ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಗ್ ಸರೊಕುಲು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಆಭರಣೊಲೆನ್ ತಯಾರಿಸದ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಲಿ. ಬಂಗಾರ್ದ್ ನಾಣ್ಯ ಮನ್ತ್ ದ್ ಪಿರಾಕ್ ದ ಕಾಲೊಡು ಉಪಯೋಗ ಮನ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಬಂಗಾರ್ ಒಂಜಿ ಬೆಲೆಬಾಳುನ ಲೋಹ ಅಂಚಾದ್ ಅಯಿನ್ ಜೀವನ ಅಧಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ ಲ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಲಿ.

ಮದಿಮ್ಮಾಯ ಮದಿಮ್ಮಾಲ್ ನಲಿಕೆದ ಬಗೆಟ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಇಂಚ ಉಂಡು. ಒಂಜಾನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ ಮಖೆ ಜಾತ್ರೆಗ್ ಏಳ್ ಜನೊ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆರ್ ಬತ್ತಿತ್ತೆರ್‍ಗೆ. ಅಂಚ ಬತ್ತ್‌ನ ಏಳ್ ಜನೊ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆರೆಡ್ ಅಕೇರಿತಾಳ್ ಪರವಕಟ್ಟೆಗ್ ಬರ್ಪಳ್. ಅಲ್ಪ ಭೂತೊ ನಲಿಪುನ ಪರವನೊಟ್ಟುಗು ಆಲೆಗ್ ಮೋಕೆ ಆಪುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ತೆರಿನ ಆಲೆನ ಆಜಿ ಜನೊ ಪರ್ದಿನಕುಲು ತಂಗಡಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಪರವಗ್ ಶಾಪೊ ಕೊರ್ದು ಅಕ್ಲೆನ್ ಮಾಯೊ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍ಗೆ. ಅಂಚ ಮಾಯೊ ಆಯಿನ ಅಕ್ಲೆನ ನೆಂಪುಗಾತ್ರೊ ಇನಿಕ್ಕ್‌ಲಾ ಅಕ್ಲ್ ಮದಿಮ್ಮಾಯ ಮದಿಮ್ಮಾಲಾದ್ ಬರ್ಪೆರ್‍ಂದ್ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಆಚರಿಸವೆರ್.
ಉಂದು ರೋಗ ಪರಡುನೆನ್ ಉಂತಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ವಿಧಾನೊಲುನ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಮರ್ದುಲು ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸದ್ಯೊಗು ಈ ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುನಂಚಿನ ಒವ್ವುಲಾ ಲಸಿಕೆ ಇಜ್ಜಿ. ಐನ್ ನನಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಂತೋಂದುಲ್ಲೆರ್. ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ದೂರ ದೀಯೆರೆ ಉಮಿಲ್‍ದ ಪರದೆ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಯತಲ್ ಒಲ್ಪಲ ನೀರ್ ಉಂತೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಕುರೆ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ, ಕೆರೆಂಚಿ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಮುಚ್ಚೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅವೆರ್ದ್ ದೋರ ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್ ಕುಲ್ಲುನು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ಕುಲ್ಲೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ನಿಸ‍ರ್ಗೊಡು ತಾಮ್ರ ಮೂಜಿ ಬಗೆತ ರೂಪೊಲೆಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು: (೧) ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಮ್ರ ಅದುರು (೨) ಸಲ್ಫೈಡು ರೂಪದ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು ಬೊಕ (೩) ಆಕ್ಸೈಡು ರೂಪೊದ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು.

ತುಳು ನಾಟಕೊಲು ಕುಡ್ಲ ಅತ್ತ೦ದೆ ಉಡುಪಿ, ಬೊ೦ಬಾಯಿ, ಬೆ೦ಗಳೂರು ಬುಕ ದುಬೈ ಡ್ಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಪು೦ಡು. ಜಾಸ್ತಿ ಸರ್ತಿ ವೊವೆ ತುಳು ನಾಟಕದ ಸುರುತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕುಡ್ಲದ ಪುರಭವನಡ್ ಆಪು೦ಡು.ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ೦ದೇಶಲು ಇತ್ತ್೦ಡ್ಲಾ ಅಯಿನ್ ತೆಲಿಕೆಡೆ ನಾಟಕೊನು ಕೊನೊಪಿನ ತುಳು ನಾಟಕೆಲ್ನ ವಿಶೇಷ. ತುಳು ನಾಟಕದ ದಿಗ್ಗಜೆರ್ - ನವೀನ್ ಡಿ. ಪಡೀಲ್ ಬುಕ ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್. ನವೀನೆರೆಗ್ ’ಕುಸಲ್ದರಸೆ’ ಪ೦ಡ್ದ್ ಬುಕ ದೇವದಾಸೆರೆಗ್ ’ತೆಲಿಕೆದ ಬೊಳ್ಳಿ’ ಪನ್ಪುನ ಬಿರುದು ಉ೦ಡು. ಇ೦ಚಿಪ ಕುಡ್ಲಡ್ ಸುರುವಾಯಿನ ’ಬಿಗ್ ೯೨.೭ ಎಫ್.ಎಮ್’ ರೇಡಿಯೊ ಡು ದೇವದಾಸ್ ಕಾಪಿಕಾಡ್ ’ಬಿಗ್ ಗಡ್ಬಡ್’ ಪನ್ಪಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡಪಾದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಗೋವಿಂದ ಪೈಕ್ಲೆ ಬ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು, ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ, ಒರಿಯಾ, ಬಂಗಾಳಿ, ಪಾಲಿ, ಅರ್ಧಮಾಗಧಿ, ಉರ್ದು, ಪರ್ಷಿಯನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಜಪಾನಿ, ಇತಾಲಿಯನ್ ,ಸ್ಪಾ ನಿಷ್ ,ಪ್ರಾಕೃತ, ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತಿ, ಈ ಬಾಸೆಲೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

ದುಂಬು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜಾತ್ರೆ, ಭೂತಸ್ಥಾನದ ಕೋಲ, ನೇಮ ಮುಗಿ ಬೊಕ್ಕ ದೈವ ದೇವೆರೆನ ಪುದರ್‌ಡ್ ನಡತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಕಟ್ಟ ವರ್ಸೋಡು ಓರ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಯಿಟ್ಟ್ ಮನಸ್ಸ್‌ಗ್ ನೆಮ್ಮದಿ ತಿಕ್ಕುನ ಯಾವುಜಿ ಪ್ಂಡ್‌ದ್ ಗಡಂಗ್‌ದ ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಶುರು ಆಂಡ್. ಇಂದೆಟ್ಟ್ ಗಡಂಗ್‌ದ ಯಾಜಮಾನಿಯಗ್ ಮಸ್ತ್ ಲಾಭ ಉಂಡು. ಕೋರಿಕಟ್ಟ್‌ದ್ ಗೆಂದ್ಂಡ್‌ಲಾ ಬಾಜೆಲ್ ಸೋತ್ಂಡಲಾ ಬಾಜೆಲ್ ಉಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಅಯಿತ್ತ ಲಾಭ ಗಡಂಗ್‌ದ ಯಾಜಮಾನ್ಯಗ್. ಅಂಚಾದ್ ಎಚ್ಚ ಎಚ್ಚ ಕೋರಿಕಟ್ಟಲೆನ್ ಗಡಂಗ್ ದ ಯಾಜಮಾನಿಲ್ ನಡಪಾಯೆರೆ ಶುರು ಮಲ್ತೆರ್.

ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಡ್ ಇತ್ತೆದ ದಿನೊಟ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿನ ವಸ್ತು ರಾಗಿ.ಉಂದು ಕಡಿಮೆ ನೀರುಡು ಬುಲೆಪಿನ ಬುಲೆ.ಉಂದೆತ್ತ ಬಣ್ಣ ನಸುಗೆಂಪು ಇತ್ತುದ್ ಸಾಸಿಮೆದ ಗಾತ್ರೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾಗಿ ಕಾಳುನು ಹಿಟ್ಟು ಮಲ್ತುದ್ ಅಯ್ತ ಅಂಬಲಿ,ಮುದ್ದೆ,ಮಣ್ಣಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಉಂದು ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುಂಡು.ಕಣ್ಣುಗ್ ಚರ್ಮಗ್ ಭಾರಿ ಯೆಡ್ದೆ.ನೆಟ್ಟ್ ವಿಟಮಿನ್ 'ಬಿ'ಉಂಡು. ಮಧುಮೇಹಗ್ ಉಂದು ಭಾರಿ ಯೆಡ್ಡೆ. ಅಯ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಗಾದೆ ಉಂಡು 'ರಾಗಿ ತಿಂದರೆ ನಿರೋಗಿ'.

ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜನನಾಂಗದ ಮಿತ್ತ್ ಕೂಜಲ್ ಬಳಪೆರೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಋತುಮತಿ ಆಪಲ್. ಈ ಪೊರ್ತುಡು ೩ಡ್ದ್ ೮ ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಋತುಸ್ರಾವ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಳು ಅವ್ವೆ ಸಮಯೊಗು ಋತುಚಕ್ರ ಪಿರ ಆಪುಂಡು.

ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪಿ ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಕೆರೆತ ನಡುಟ್ ಉಪ್ಪುನ ದೇಸ್ಥಾನೊ ಅನಂತಪುರಕ್ಷೇತ್ರ. ಉಂದೆನ್ ಜನೊಕುಲು ಸರೋವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತಂಡ ಅನಂತಪುರ ಪನ್ಪೆರ್. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೇರಳತ ತಿರುವಂತಪುರಂ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿನ ಮೂಲ ಸ್ತಾನ.

ಮಸ್ತ್ ಸಸ್ಯಗಳೆನ ಸಂಗ್ರಹ ಉಂಡು.ಇಂಡೊ-ಸ್ಪೇನ್ ಸರಕಾರದ ಜಂಟಿ ಅಶ್ರಯಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಲ್ತೆರ್.ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟೊಡ್ ಅಳಿವನ ಆಂಚಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯಗಳೆನ್ ಬುಳೆಪ್ಪೆರ್.ಹೆಬ್ಬಲಸು,ರಾಮಪತ್ರೆ,ಜಾಯಿಕಾಯಿ,ಪುರ್ನಪುಳಿ,ಮಾವಿನ ಸ್ಥಳಿಯ ತಳಿಗಳು,ಬಾಗೆ,ಹೊನ್ನೆ,ಅಂಟುವಾಳ,ಕಾಡು ಮಡ್ಡಿ(ದೂಪ),ಕಿಲಾರ್ ಬೋಗಿ,ದರ್ಬೆ,ಕಾಡುಬಾಳೆ,ಇಂಚ ಹಲವಾರ್ ಸಸ್ಯಲು ಉಂಡು.

ಆಯುರ್ವೇದೊದ ಪ್ರಕಾರೊ ನೋಲಿರಸೊತ ಞೋಲಿನ್ ಚೀಯೊದುಟ್ಟುಗೆ ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬುಡಾಂದೆ ತಿಂದ್ಂಡ ಒವ್ವೇ ತರೊತ ಮುಟ್ಟು ತೋಂದರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಆ ಸಮೊಯೊಡು ಆಪುನ ಸೋಂಕುಲು ಪೋಪುಂಡು.
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಗ್ ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ವಸ್ತ್ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿ. ಶುಭ ಕಾರ್ಯೊಗು ದುಂಬು ಗಣಪತಿನ್ ಪೂಜಿಸವುನ ಪದ್ಧತಿ.ಅಪಗ ಗಣಪತಿನ ಮೂರ್ತಿದ ಬದಲ್‌ಗ್ ಅಂಬಿಡ್ ಪಿಳ್ಳಾರತಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿನ್ ಕುತ್ತ್‌ದ್ ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ.ಪೂಜೆಗ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕದಿಕೆ ಪಂತಿ ಮರ್ದ್‌ದ ಉಪಯೋಗೊಡುಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ದಯಿಯಾದುಂಡು.ಉಂದು ಪೊಯೇಸೀ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನ ದಯಿ.

ಉಂದು ಡಾ. ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತೆರೆನ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. ನೆತ್ತ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಪಿ.ವಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಡಾ. ಕೆ. ವಸಂತಲಕ್ಷ್ಮಿ. 635 ಪುಟತ್ತ್ ಈ ಬೂಕು 2000ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. ಸುರುಟ್ಟು ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಪುರಾತತ್ವ, ಶಾಸನ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬದಕ್ ಬರವು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸುಮಾರ್ 70 ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನ ಉಂಡು.

ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟತುಳುನಾಡ್‌ದ ಒಂಜಿ ಪೆರ್ಮೆದ ಗೊಬ್ಬು. ಇಂದೆಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ಕೋರಿಲು ಎದುರೆದುರು ಉಂತುತು ಲಡಾಯಿ ಮಲಪುವ. ಜಾನಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಉಪ್ಪುನ ಈ ಗೊಬ್ಬಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊಲಾ ಉಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದಕ್ಲ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಈ ಗೊಬ್ಬು ಕ್ರಮೇಣ ದೈವೊಲೆನ ಆರಾಧನೆದ ಒಟ್ಟುಗೆ ಸೇರ್ನೆಡ್ದಾವರ ಅಯಿಕ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಪ್ರತೀ ಗ್ರಾಮೊಡು ನಡಪುನ ದೈವೊಲೆನ ಉಚ್ಚಯೊದ ಬೆರಿಟ್ ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟ ನಡಪುಂಡು. ಅಂಚನೇ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ದೈವೊಲೆನ ಉಚ್ಚಯೊಗು ಮುಹೂರ್ತ ನಡಪನಾನೆ 'ಕೋರಿಗುಂಟ' ಮುಹೂರ್ತದ ಮೂಲಕ.

1960 ನೇ ದಶಕೊಡು ಕುಡಲಗ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಬನ್ನಗ ಈ ದಯಿವೊದ ಸಾನೊನು ಬೇತೆ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಸ್ಥಾನಾಂತರೊ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ್. ಆಂಡ ಭೂತೊದ ಕಾರಣಿಕೊಡು ಉಂದು ಸಾಧ್ಯಆತ್ಜಿ. ಅಪಗ ಸುರತ್ಕಲ್ಲ್ದ ಊರುಡು ಇತ್ತಿನ ಪೋಂಕ್ರು ಸೆಟ್ರ್ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರೆ ತನ್ನ ಬೋರಿ ಗಾಡಿಡ್ ಪೋದು ಈ ಭೂತೊದ ಭಂಡಾರೊಲೆನ್ ಕೊನತ್ತ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪಿನ ಸುರತ್ಕಲ್ಲ್ದ ಕಾವೇರೆ ಸಾನದಲ್ಪ ದೀಯೆರ್ಂದ್ ಊರುದಕ್ಲ್ ಪನ್ಪ್ಪೆರ್. ಈ ಕೆಲಸೊಗಾದ್ ಮೇರೆಗ್ ಸರಕಾರೊಡುದು ಭೂಮಿಲಾ ತಿಕ್ದ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ಈ ಸಾನೊ ಇತ್ತೆಲಾ ಸುರತ್ಲ್ಲ್ದ ನಡು ಪೇಂಟೆದಲ್ಪ ಪಣಂಬೂರು ಕಾಂತೇರಿ ಜುಮಾದಿ ಸ್ಥಾನ, ಇಡ್ಯಾ, ಸುರತ್ಕಲ್ ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಇನಿಲಾ ಉಪ್ಪಿನೆನ್ ತೂವೊಲಿ.ಪಿರಾಕ್ದ ಸಾನೊಲೆಡ್ ಉಂದುಲಾ ಒಂಜಿ.

ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಆರ್ ಮಸ್ತ್ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಪಾಡೊಂತೆರ್. ೧೯೮೨ಡ್ ಆರಂಭವಾಯಿನ ಶ್ರೀಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ೮೧ ಗ್ರಾಮೊಡ್ ೧೮,೦೦೦ ಇಲ್ಲ್ಹ್ ಸಹಾಯವಾಯಿನ ಕಜ್ಜ. ೧೯೭೨ಡ್ ಆರಂಭವಾಯಿನ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ "ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ" ಕಜ್ಜನ್ ಆರಂಭ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ವರಸೊಗ್ ೫೦೦ ಮಿತ್ತ್ ದಂಪತಿಲು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮದ್ಮೆ ಅಪೆರ್. ಪ್ರತಿಯೊರಿಯೆಗ್ ಅರೆನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯನುಸಾರವಾತ್ ಮದ್ಮೆ ಅಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ 28 ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಯೋಜನೆ ಉಂಡು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಕಿಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂಲ ಯೋಜನೆ ವಿಸ್ತಾರಣೆ ಯಾತ್‍ಂಡು.

ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಇತ್ತೆದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಆನಂದಿಬೆನ್ ಪಟೇಲ್. ಇಂಬೆರೆನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆ ಆರ್ ಭಾರತ ದೇಶೊದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆದ್ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್.

ತಳಂಗರೆತ್ತ ಶಾಸೊನೊಡ್ ಲಾ ಒರಿ ಜಯಸಿಂಹ ರಾಜೆ ಮೊಚ್ಚಬ್ಬೆ ಪನ್ಪಿ ರಾಣಿಗ್ ಕನ್ಯಾದಾನವಾದ್ ಬೂಮಿನ್ ಉಂಬಳಿ ಕೊರಿನ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಉಂಡು. ಆ ಬೂಮಿ ಮೊಗರಾಲು ಪುತ್ತೂರು ಆದುಂಡು. ರಾಜೆ ಸ್ವಂತ ಪಣವು ಖರ್ಚು ಮಲ್ತ್ ದ್ ದಿಂಜ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕೆದು ಕಟ್ಟಾಪೆರ್. ಮಣ್ಣ್ ನ್ ಸಮತಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಇಲ್ಲ್, ತೋಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಟ್ಟೊಡೇ ಉಪ್ಪುನ ಸುದೆಕ್ಕ್ ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಬೇಸಾಯೊಗು ತಿಕ್ಕುವಿಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿನ ಮುಗರೈರ ಗ್ರಾಮ ಉಂದುವೇ ಆದುಪ್ಪೊಡು.

ಸಿದ್ಧವೇಷ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬುಕ್ಕ ಅಯಿನಾ ನಿರಶನ ಅತ್ ನಡಪುಂಡು. ಸಿದ್ಧವೇಷತ ಸನ್ಯಾಸಿ ವೇಷ ಮದ್ಯಕಾಲತಾ ಕರ್ನಾಟಕಟ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಅತ್ಂಡ್ ಲಕುಲೀತ ಪಾಶುಪತ ಸನ್ಯಾಸಿ.ಡಾ.ಚಿದಾನಂಧ ಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಸಿದ್ಧ ಮಠದ ಸಿಷ್ಯರಾಯಿನ ಜೋಗಿಲು ಪಾಶುಪತ ಶೈವರುಂದು ಪಣ್ಪೇರ್‍.

ಮುದ್ದು ಮೂಡುಬೆಳ್ಳೆ ಆಕಾಶವಾಣಿದ ಹಿರಿಯ ಶ್ರೇಣಿದ ಉದ್ಘೋಷಕೆರಾದ್ ತುಳು ಭಾಷೆದ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‍ಗಾದ್ ಬೇಲೆ ಬೆಂದಿನಾರ್. ಮೇರ್ ತನ್ನ ಬೇಲೆದ ಪೊರ್ತುಡು ೧೫೦ದಾತ್ ನಾಟಕ, ರೂಪಕಲೆನ್ ಬರೆದ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಕಾಶವಾಣಿಡ್ ಪ್ರಸಾರೊ ಆತ್ಂಡ್. ೨೦೦೯ಡುಲಾ ಮೇರೆನ ನಾಟಕೊಗು ಆಕಾಶವಾಣಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಬಾನುಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಡ್ ಸುರುತ್ತ ಬಹುಮಾನ ತಿಕ್‍ದ್ಂಡ್. ಆರೆನ ೨೦೧೩ಟ್ ಪದಪಾಡ್ದನ ಪಣ್ಪನಾ ತುಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ರೂಪಕ ರಾಷ್ಟ್ರೊಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕನತ್ಂಡ್.
ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದಕೋಶಡ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕ್‍ಡ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಪದೊ ಭೂತ. ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪದಕೋಶೊಡು ಭೂತ ಪದ ಇದ್ದಿ. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡುಲಾ ಇದ್ದಿ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಗ್‍ಲಾ ತುಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕೊಡ್ದು ಭೂತೊ ಪದ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಸರಕುಲು-ಬುಕ್ಕ-ಸೇವೆಲು ಚಲನ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನ (ಡಿಟರ್ಮನಂಟ್) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಒಡು. ಅವು ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಾಗುವ ಲಾಭಗಳ ಗಾತ್ರ ಬುಕ್ಕ ವಿತರಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಉಪಯೋಗ್, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಮದು ರಫ್ತು ಸುಂಕ (ಟ್ಯಾರಿಫ಼್) ದರ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪರಿಣಾಮ ಅಂದಾಜು ಮಾಲ್ಪುನ ಸೆರುಂಡು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಬಂಡವಾಳ ಚಲನೆ, ಬುಕ್ಕ ವಿನಿಮಯ ದರ (ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ರೇಟ್) ಮಿತ್ತ ಈ ಚಲನೆ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ದೇಶ ಮಧ್ಯೆ ಸರಕು, ಸೇವೆಲು ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಅಂಚನೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಕಾಲೀನ ಜಾಗತೀಕರಣ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ.

ಚೂಢಿ ಕೊಂಕಣೆರ್ನ ಶ್ರಾವಣ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಒಂಜಿ ಪರ್ಬ. ಅ ತಿಂಗೊಲ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ತಿಂಗೊಲ್. ಅಕುಲ್ ಮತಾ ಕಾಟ್ ಪೂನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಒಂಜೆ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ. ಅಂಚನೆ ಉಂದು ಇಡೀ ಶ್ರಾವಣ ತಿಂಗೊಲ್ಡ್ ಪ್ರತೀ ಶುಕ್ರವಾರ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿತಾರದಾನಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ. ಆನಿ ಮುತ್ತೈದೆನಕುಲು ಮಂಜಲ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಮೀದ್ ರಂಗೋಲಿ ಪಾಡ್ದ್ ಈ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸುರೂಕ್ ತೊಲಸಿಗ್ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರಥಿ ತೋಜಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತಡ್ಡೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರಥಿ ತೋಜಾದ್ ಕಡೆಕ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೀದ್ ಆರಥಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರಕಾರೊಡು ಚೂಢಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಮಾತಾ ಇಷ್ಟ ದೇವೆರೆಗ್ ಇಲ್ಲದ ದೇವೆರೆಗ್ ಚೂಢಿ ದೇದ್ ಬೊಕ್ಕ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಚೂಢಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಐಟ್‍ಲಾ ಖಾಲಿ ಚೂಢಿ ಕೊರ್ಪಿ ಲೆಕ ಇಜ್ಜಿ, ಐಕ್ಲ‍ಲಾ ಒಂಜಿ ವಿಧಾನ ಉಂಡು. ಚೂಢಿದೊಟ್ಟು ಬಚ್ಚಿರೆ, ಬಜ್ಜೆ, ಬೊಕ್ಕ ಕೆಲೆವೆರ್ ಕಾಣಿಕೆಲಾ ದೀದ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ದು ಅಕಲ್ನ ಆರ್ಶಿವಾದ ಪಡೆಯೊನ್ವೆರ್. ಹಿರಿಯಕುಲು ಕಿರಿಯಕ್ಲೆಗ್ ಆರ್ಶಿವಾದದ ರೂಪೊಡು ಕಾಣಿಕೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದುವೆ ಚೂಢಿ ಪೂಜೆದ ವಿಧಾನ.\

ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಬನ್ನೊದ ಕೊರಗೆರ್ ಗುಂಗುರು ಕೂಜಲ್, ಚಪ್ಪಟೆ ಮೂಂಕು, ಅಗಲವಾಯಿ ಮುಂಡೊ, ಹರಿತ ಕಣ್ಣ್, ದಪ್ಪೊ ಬಿಮ್ಮೊಟಿ, ಗಟ್ಟಿ ಜುವೊ ಇತ್ತಿನಕುಲು. ದವ್ಡೆ ಒಂತೆ ದೂಂಚಿ. ಕೆಪ್ಪಟೆದ ಎಲು ಎತ್ತರೊ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ ತಿಕ್ಕುನ ಬುಕ್ಕ ಆರ್ ಗೋವಿ೦ದ ವಲ್ಲಭ ಪ೦ತ್ ಸರಕಾರಟ್ ಪೋಲಿಸ್ ಖಾತೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ತೇರ್. ೧೯೫೧ಟ್ ಆರ್ ಲೋಕ ಸಭೆ ಜನರಲ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆದ್ ಆಯ್ಕೆಯಾತೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ದುಂಬು ರೈಲ್ವೆ ಖಾತೆ ವಹಿಸಿಸೊಂಡೇರ್.

ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆ ನವೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೪೮ ರಂದು ಪುಟ್ಟುಯೆರ್. ಅರೆಗ್ ೨೦ ವರ್ಷ ಆನಾಗ ಆರ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಯಾಯೆರ್. ಸ್ವತಃ ಜೈನರಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನತ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಯಾದ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆರ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಕ್ಷೇತ್ರಂದ್ ಪುದಾರ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಕಾರಣರಾಯೆರ್.ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅಯೆರೆ ಇಂಬೆರ್ ಕಾರಣ. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಬರ್ಪುನ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಧರ್ಮದ ಓಣಸ್‍ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಅನ್ನದಾನ). ಪ್ರತಿ ದಿನಲೊ ಸುಮಾರು ಮೂಜಿ ಸಾರ ಜನಕ್‍ಲೆಗ್ ಓಣಸ್‍ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಯು.ಪಿ.ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆರೆ ಮುತಾಲಿಕೆಡ್ ಪದಿನೆನ್ಮೊ ವರ್ಸೊದ ಬೇಲೆದ ಪಲವಾದ್ ತುಳು ನಿಘಂಟು ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಜಿ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಪದೊಕುಲೆ ಕೋಶ.

ಈ ನಲಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು, ಬಂಟ್ವಾಳ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೋಕುಡು ಉಂಡು. ಇಂದೆನ್ ನಲಿಪುನಕುಲು ಪರವ ಜಾತಿದಕುಲು. ಈ ನಲಿಕೆನ್ ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗೊಲುಡು (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್) ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲ್ ನಲಿತೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಕನ್ನಡೊಡು ಮದಿಮ್ಮಾಯೆ ಪಂಡ ಮದುಮಗಂದ್, ಮದಿಮ್ಮಾಲ್ ಪಂಡ ಮದುಮಗಳುಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.