Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
តាមទស្សនៈថ្មី គេបានចាត់ទុកថា អរិយធម៌ ជាធម៌សំយោគរវាង វប្បធម៌ និងសង្គមធម៌ ហើយពុំមែនជាកម្រងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយ ដែលបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់គ្នាហូរហែតែប៉ុណ្ណោះទេ ។ យើងយល់ថាទស្សនៈនេះមានលក្ខណៈសមរម្យណាស់ ហើយយើងចង់យកមកអនុវត្តក្នុងកិច្ចការរបស់យើងនេះដែរ ដើម្បីបង្ហាញអោយអ្នកអានឃើញភាពនៃសង្គមខ្មែរយើងក្នុងសម័យកាលនីមួយៗ ។ ប៉ុន្តែក្នុងការធ្វើអោយសម្រេចបំណងរបស់យើងខាងលើនេះ យើងត្រូវជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គជាច្រើន ។ យ៉ាងណាមិញ ឯកសារដែលយើងប្រើប្រាស់សម្រាប់ចងក្រងអរិយធម៌ខ្មែរសម័យក្រោយអង្គរនេះ ច្រើនតែជា រាជពង្សាវតារ ។ ដូចមិត្តអ្នកអានបានជ្រាបស្រាប់ហើយថា រាជពង្សាវតារ ជាឯកសារអធិប្បាយអំពីដំណើរប្រែប្រួលរបស់ស្ដេចផែនដី ម្ល៉ោះហើយពត៌មានដែលយើងអាចស្រង់ចេញពីឯកសារប្រភេទនេះ ច្រើនតែសង្កត់ទៅលើរឿងរ៉ាវដែលទាក់ទងនឹងព្រះមហាក្សត្រ រាជវង្សានុវង្ស នាម៉ឺន ចម្បាំង ចំណែកឯព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹងជីវភាពប្រជារាស្ត្រ ការរស់នៅ និងមែកធាងឯទៀតនៃវប្បធម៌និងសង្គមធម៌ មានតិចតួចស្ដួចស្ដើងណាស់ ។ តាមការសង្កេត សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រជាភាសាជាតិក្ដី ជាភាសាបរទេសក្ដី ដែលបានចងក្រងរួចមកហើយរហូតដល់ពេលនេះក៏ពុំអាចទៅដល់គោលដៅខាងលើនេះដែរ ។ ចំពោះយើងវិញ យើងពុំហ៊ានអះអាងថានឹងទៅដល់គោលដៅទាំងស្រុងនោះដែរ តែទោះបីមានកង្វះឯកសារយ៉ាងណាក៏ដោយក៏យើងនឹងខិតខំសាកល្បងដោយប្រើឯកសារដែលមានរួចមកហើយ ផ្សំជាមួយនឹងឯកសារបរទេសខ្លះ ដើម្បីធ្វើអោយសង្គមខ្មែរក្នុងអតីតកាលលេចរូបរាងឡើង​ចំពោះមុខអ្នកអានតាមលទ្ធភាពដែលយើងអាចធ្វើបាន ។

ដើម្បីគ្រប់គ្រង និងត្រួតត្រាភូមិភាគឦសានទាំងមូល ពេលនោះអាជ្ញាធរបារាំងបានចាត់តាំង ចៅហ្វាយខេត្តម្នាក់ បើតាមសៀវភៅពង្សាវតារសងេ្ខបរបស់កម្ពុជាទំព័រ ១៥៤ និពន្ធដោយ? មានងារជា "ឧកញ៉ាមហាជនបទ រដ្ឋរុក្ខាមហាបុរន្តគ្រាម សេនាធិបតីសិរី អនុរក្សឧត្តមក្រម ពាហុ" រដ្ឋបាលខេត្តមានងារជា "ព្រះពិភក្តិជនបទ" ។ល។

ជាបណ្ណាល័យ ជាការប្រមូលផ្ដុំឯកសារលក្ខណ Soft-Copy ជា Database ដែលគេអាចមើលបាននិងទាញយកបានពីចម្ងាយ(Download)តាមរយៈអ៊ីនធឺណិត។ ដែលគេបង្ហោះក្នុងម៉ាស៊ីនមេ (Server) ជាបណ្ណាល័យធំអាចផ្ទុកឯកសាររាប់រយលានឯកសាមានទំហំរាប់សិបTerabyte ក្នុងនេះរួមមានឯកសារ រូបភាព សៀវភៅ (E-books)សម្លេង...។ល។ អត្ថប្រយោជន៍របស់បណ្ណាល័យអេឡិចត្រូនិក

នៅការធ្វើកាតាឡុកមានពីរបែប គឺការធ្វើកាតាឡុក និងការធ្វើកាតាឡុកក្នុងកុំព្យូទ័រ។ ការធ្វើកាតាឡុកដោយសរសេរដៃ គឺជាសាលាកប័ត្រមួយដែលចំឡងព័ត៌មានសំខាន់ៗរបស់ឯកសារដែលគោរពតាមក្បួនច្បាប់។ ចំណែកឯកាតាឡុកក្នុងកុំព្យូទ័រវិញ ជាការប្រមូលព័ត៌មានសំខាន់ៗរបស់ឯកសារចូលទៅក្នុង កុំព្យូទ័រ ។ ការបញ្ជូលកាតាឡុងក្នុងកុំព្យូទ័រពិតជាមានព័ត៌ជាក់លាក លម្អិត រកបានរហ័ស ជាងកាតាឡុងដោយដៃ ទោះបីយ៉ាងណាក៏គេមិនចោលដោយការប្រើដោយដៃ ព្រោះការធ្វើកាតាឡុងដោយកុំព្យូទ័រត ត្រូវការប្រើកម្មវិធីដែលសរសេរដោយអ្នកព័ត៌មានវិទ្យាដែលវាមានតម្លៃថ្លៃ ចំពោះបណ្ណាល័យធនតូចៗ។

ការតុបតែងដែលមានស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនិងចម្លាក់ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជារចនាបថសម្បូរ: ឈ្មោះនេះបានមកពីវិមានទាំងនេះចុះថ្ងៃទីក្នុងឆមាសទីមួយនៃសតវត្សទី 7 ។ ពីពេលនេះតទៅនេះគឺជារដ្ឋនគរនាំមុខគេនិងរួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាត្រឹមត្រូវ។ លើសពីនេះទៀតស្នងបន្តជាច្រើនរជ្ជកាលស្ដេចប្រហែលជាបានរក្សាវិមានទាំងនេះជារាជធានីរបស់ពួកគេ។ សតវត្សរ៍បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទីមួយដែលជាស្ដេចចុងក្រោយនៃនគរនៅក្នុងឆមាសទីពីរនៃសតវត្សទី 7 នេះគឺជារយៈពេលងងឹតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃចេនឡា។

នៅថ្ងៃទី​១០ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១០ ESET បាន​ចេញ​ ESET Mail Security សំរាប់ [Microsoft Exchange Server] ដែលមានរួមបញ្ចូល​ anispamware និង​ antispam។ វា​ត្រូវគ្នា​ជាមួយ​ Microsoft Exchange ៥.៥, ២០០០, ២០០៣, ២០០៧, និង២០១០។
កាសែតដំបូងគេត្រូវបានចែកចាយនៅក្នុងឧបលរណ៍សតវត្សរ៍ទី17 ពីរដងក្នុងមួយអាទិត្យ។ កាសែតអង់គ្លេសផ្សេងទៀតដែលបានជោគជ័យគឺThe Daily Courant.។ កាសែតទីមួយនៃជនជាតិអាមេរិកាំង – Benjamin Harris's Publick Occurrences both Foreighn និង Domestick ​ នៅក្នុងឆ្នាំ1690ត្រូវបានបោះពុម្ភប៉ុន្តែត្រូវបានយ៉ាងរហ័សដោយមិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណ។ភាគច្រើនកាសែតជនជាតិអាមេរិកាំងនៃសម័យកាល ជំទាស់ននឹងរដ្ឋភិបាលប្រជាជនអង់គ្លេស។ជាហេតុបណ្តាលអោយប្រទេសអង់គ្លេសចាត់វិធានការបំបាត់ទៅលើសាព័ត៌មាន ជិត1800 មានកាសែតប្រាំពីររយនៅសហរដ្ឋអាមេរិច។នៅក្នុងឆ្នាំ1833​ Benjamin Day បានបើក The Sun (រដ្ឋនិរយ៉ក)និង "Penny Press."បានបង្កើតក្រសែតប្រចាំថ្ងៃ​ បន្ថែមជាមួយនឹងមាតិការរឿងដែលភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយ និងគោលបំណងក្នុងសកម្មភាពការងារអ្នកគ្រាំទ្រ ចំនួនលក់កាន់តែច្រើន។ក្នុងអំឡុងពេលសង្រ្គាមស៊ីវិល ភាពលំអដោយរូបត្រូវអនុញ្ញាតអោយច្រើន រូបភាព​ និងទូរលិខសាស្រ្ត​ បង្កើនល្បឿនយ៉ាងសំខាន់ ដែលបានអភិវឌ្ឍន៍ ឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ1846 The Associated Press ខ្សែបម្រើត្រូវបានបង្កើតឡើងការផ្សងរួមគ្នាចន្លោះកាសែតធំៗពីរបីដើម្បីចែកចែយពត៌មានទៅដល់ខាងទូរលេខពីអឺរ៉ុប។ APនៅបច្ចុប្បន្នគឺទីភ្ញាក់ងារសារព័ត៍មានរបស់ពិភពលោកដែលចាស់ជាងគេ។នៅឆ្នាំ1851 George Jones (អ្នកបោះបុម្ភផ្សាយ) និង Henry Raymond បានបើក The New York Daily Times ហើយបានប្តូរឈ្មោះនៅពេលក្រោយ The New York Times។នៅក្នុងឆ្នាំ1890 Joseph Pulitzer​​​​​ ម្ចាស់ការសែតនៅក្នុងរដ្ឋនិវយ៉ត និងកន្លែងដទៃៗ​ "yellow journalism"បានតបទៅវិញ ក្រោយមកមានឈ្មោះមាន​ comic strip – "The Yellow Kid"​ ដែលបានបោះពុម្ភផ្សាយដោយ​​ Pulitzer។

នៅសម័យនោះ ប្រទេសខ្មែរលែងជាមហាអំណាចមួយខាងទឹកដីទៀតហើយ : ទឹកដីជាន់ក្រៅគឺស្រុក បច្ចន្តជនបទ ដូចជាស្រុកសុខោទ័យស្រុកអយុធ្យា ស្រុកលពបុរី ស្រុក គោត្របូរ (ភិម៉ាយ) ត្រូវាបាត់បង់អស់ទៅហើយ ឯប្រទេសសាមន្តរាជ ដូច ចម្ប៉ា អាណ្ណាម ជ្វា មន ក៏លែងមានទៀតដែរហើយ ។ ព្រំដែនខាងជើងរបស់ខ្មែរធ្លាក់មកនៅត្រឹម ទន្លេមូល ឬនៅលើនេះ បន្តិចបន្តួចនិងប្រទេសលាវ ។ ព្រះដែលខាងលិចទល់នឹង បស្ចឹមបុរី និងរយ៉ង ខាងពាយ័ព្យទល់នឹងស្រុក នាងរង នគររាជ ខាងកើតទល់នឹងប្រទេស ចាម្ប៉ា ខាងត្បូងទល់នឹងសមុទ្រចិន និងឈូងសមុទ្រសៀម ។

២- ទុតិយជ្ឈាន ឬឈានទី២- ក្នុងទុតិយជ្ឈាននេះមានអង្គ៣ គឺ បីតិ សុខៈ ឯកគ្គតា ព្រមទាំងផស្សៈ វេទនា សញ្ញា ចេតនា វិញ្ញាណ ឆន្ទៈ អធិមោក្ខៈ វិរិយៈ សតិ ឧបេក្ខា និងមនសិការៈ ។ គ្មានវិតក្កៈវិចារៈ ដែលជាអង្គទី១និងទី២នៃឈានទេ ។

នៅពេលសាធារណរដ្ឋខ្មែរបានធ្លាក់ទៅដៃពួកខ្មែរក្រហមនៅខែមេសា ១៩៧៥ សម្ដេចសីហនុបានក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋជានិមិត្តរូបនៃរបបថ្មីដែលកាលណោះប៉ុល-ពតនៅកាន់អំណាចនៅឡើយ។ ព្រះសីហនុ បំណងរបស់ទ្រង់ត្រូវបានក្លាយជាសុភាពបុរសរបស់ប្រទេសដែលបានចូលនិវត្តន៍និងប្រហែលជាមនុស្សមាន​'ទំនាក់ទំនងសាធារណៈម្នាក់ សម្រាប់ប្រទេស[ព្រះអង្គ] និងមានពិធីជប់លៀងតែឯងខ្លះៗ និងធ្វើការថតខ្សែភាពយន្តមួយចំនួន' ត្រូវចំនាយពេលពីរបីឆ្នាំជាឈ្លើយនៃពួកខ្មែរក្រហម។ ឆ្នាំបន្ទាប់មក ថ្ងៃទី៤ មេសា ១៩៧៦ ខ្មែរក្រហមបានបង្ខំអោយព្រះសីហនុចេញពីតំណែងម្ដងទៀត និងចូលនិវត្តន៍នយោបាយ។ កំឡុងការចូលលុកលុយរបស់វៀតណាម ព្រះអង្គត្រូវបានបញ្ជូនទៅញូវយ៉កដើម្បីនិយាយប្រឆាំងវៀតណាមចំពោះមុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ បន្ទាប់ពីសុន្ទរកថារបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានស្វែងរកការភៀសព្រះកាយនៅចិន និងកូរ៉េខាងជើង។
គម្ពីរធម៌បានពន្យល់ថា គេមិនត្រូវរកឲ្យបានសម្រេច ឈានខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែគេត្រូវរៀនធ្វើឈានមួយ ឲ្យបានថ្នឹកសិន ទើបយកឈានបន្ទាប់ទៀត ។ ការថ្នឹកក្នុងឈានគឺ អាចចូលឈានបានតាមបំណង ហើយស្ថិតនៅក្នុងឈាន បានយូរតាមបំណង ចេញអំពីឈានបានដូចចិត្ត ពិសោធន៍ឃើញអង្គឈាននិមួយៗ( វិតក្កៈ វិចារៈ បីតិ សុខៈ ឯកគ្គតា ) តាមការដែលត្រូវធ្វើ ។ សេចក្តីពន្យល់ទាំងនេះ ហាក់ដូចជាប្រាប់ថា អង្គរបស់ឈានថ្នាក់ក្រោម អាចបង្ហាញខ្លួននៅក្នុឈានលើៗបាន បើសិនជាគេមិនបាន ចម្រើនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ទូន្មានសាវ័ករបស់ព្រះអង្គ ឲ្យផ្ចឹតផ្ចង់ក្នុងការធ្វើឈានឲ្យមានលំនឹងមាំមួនល្អ ថែមទៀត ។

យិដា​ តាដូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី កក្កដា ឆ្នាំ១៩៣៧ នៅអឡុងពេលការដកថយកងទ័ពរបស់ពួកសារធារណរដ្ឋ Battle of Brunete។ មរណៈភាពរបស់នាងបានធ្វើឲ្យអ្នកសារព័ត៌មាន និងមនុស្សជាច្រើននាក់មានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ។ អ្នកកាសែតរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានបង្កើតមហាព្រឹត្តិការណ៍ដើម្បីសំដែងមរណៈទុក្ខ ដែលគេឲ្យឈ្មោះថា Robin Stummer, ហើយត្រូវបាចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី New Statesman ។

The Eastern Han, also known as the Later Han, formally began on 5 August 25, when Liu Xiu became Emperor Guangwu of Han. During the widespread rebellion against Wang Mang, the Korean state of Goguryeo was free to raid Han's Korean commanderies; Han did not reaffirm its control over the region until AD 30. The Trưng Sisters of Vietnam rebelled against Han in AD 40. Their rebellion was crushed by Han general Ma Yuan (d. AD 49) in a campaign from AD 42–43. Wang Mang renewed hostilities against the Xiongnu, who were estranged from Han until their leader Bi (比), a rival claimant to the throne against his cousin Punu (蒲奴), submitted to Han as a tributary vassal in AD 50. This created two rival Xiongnu states: the Southern Xiongnu led by Bi, an ally of Han, and the Northern Xiongnu led by Punu, an enemy of Han.

ការជាប់ពន្ធនាគារលើកនេះ លោក ថាច់ ភោគ ត្រូវបានបក្សកុម្មុយនិស្តយួនដាក់ក្នុងជំរុំលត់ដំខេត្កលង់ហោរ (Trại Cải Tạo Vĩnh Long) ។ នៅក្នុងជំរុំលត់ដំនេះ លោកត្រូវបានគេដឹង​ថា បក្សកុម្មុយនិស្តយួនបានខ្ចោះសសៃកែងជើង ហើយយកខ្សែទាញជើងឡើងលើ ក្បាលដាំចុះក្រោមដើម្បីសួរចម្លើយ ។

ទ្រឹស្តីបទពីតាករ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​គណនា​រង្វាស់​ជ្រុង​មួយ​ក្នុង​ត្រីកោណកែង ប្រសិនបើ​គេ​ស្គាល់​រង្វាស់​ជ្រុងពីរទៀត។ ឧទាហរណ៍៖ គេមានត្រីកោណកែងដែលគេស្គាល់រង្វាស់ជ្រុងពីរគឺ a = 3 និង b = 4 នោះគេបានប្រវែងនៃជ្រុងទី៣ c កំនត់ដោយ៖
ចេនឡាត្រូវបានបែកបាក់ជាពីរ មូលហេតុនៃការបែងចែកនេះដោយសារកំសោយអំណាចកណ្ដាល ព្រោះវ្រះបាទ ជយវម៌្មទី១ គ្មាន ព្រះរាជបុត្រស្នងរាជ្យទើបព្រះអង្គប្រគល់រាជសម្បត្តិឲ្យព្រះនាងជយទេវីទី១ជាបុត្រី ដោយសារព្រះនាងជាស្ត្រីនេះ ហើយដែល ធ្វើឲ្យប្រទេសបែកជាពីរ និងនៅដើមនៃសតវត្សទី៨ អាណាចក្របានបែកខ្ញែកទៅជាក្សត្របុរីជាច្រើន។។ ចេនឡាទឹកលិចគឺជាតំបន់សម្បូរដោយបឹងបួរ និងសមុទ្រហ៊ុមព័ទ្ធជុំវិញគ្របដណ្ដប់លើតំបន់អាងទឹក ទន្លេមេគង្គ ចាប់ពីល្បាក់ទឹកខោន រហូតដល់សមុទ្រ។ ព្រោះតែដូច្នេះហើយទើបគេហៅថាចេនឡាទឹក ដែលមានទឹកដីនៅភាគខាងក្រោមដូច​វ្នំ​វិញ គឺ​នគរ​វ្យាធបុរ និង​នគរ​សម្ភុបុរ ដែល​ចិន​ហៅ​ថា “ចេនឡាគោក”។ ចេនឡាទឹក​មាន​ទឹកដី​នៅ​ត្រង់​ម្តុំ​កម្ពុជា​ក្រោម​សព្វថ្ងៃ ចំណែក​ឯ​ចេនឡា​គោក មាន​ទឹកដី​នៅ​ត្រង់​ម្តុំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​សព្វថ្ងៃ ហើយ​លាតសន្ធឹង​ដល់​ជួរភ្នំ​ដងរែក។ ក៏ប៉ុន្តែ ការបែងចែក​នគរ​ចេនឡា​ជាពីរ​នៅពេលនោះ ប្រហែល​ជា​ធ្វើឡើង គ្រាន់តែដើម្បី​ចែកគ្នា​គ្រប់គ្រង​តែប៉ុណ្ណោះ។ ចេនឡា​ទាំងពីរ ​មិនមែន​ជាសត្រូវ​នឹងគ្នា ដូច​ជា​កាលពី​នគរវ្យាធបុរ និង​សម្ភុបុរ កាល​ពី​​នៅក្នុង​សម័យកាល​​នគរវ្នំ​នោះទេ។ ព្រះអង្គម្ចាស់បុស្ករាក្សជាអ្នកគ្រប់គ្រងនៅសម្ភុបុរបានប្រកាសខ្លួនថាជាស្ដេចនៃកម្វុជទាំងមូល។

វ្រះបាទជយវម៌្មទី១ (គ.ស ?-៦៨១) រជ្ជកាល (គ.ស ៦៥៧-៦៨១) ត្រូវបានគេចាត់ទុកដោយអ្នកខ្លះថា ជាក្សត្រទីមួយនៃអធិរាជាណាចក្រខ្មែរ ដែលបានវិវត្តចេញពីនគរកម្ពោជ (ក៏ត្រូវបានគេហៅថាចេនឡាជាភាសាចិន)។ ទ្រង់បានគ្រប់គ្រងប្រហែលពីឆ្នាំ៦៥៧ ដល់ ៦៨១។ លើសលប់ពីរជ្ជកាលព្រះអង្គ និងក្សត្រមុនព្រះអង្គភវវម៌្មទី២ អំណាចព្រះមហាក្សត្រខ្មែរត្រូវបានពង្រឹងនៅតំបន់នានាដែលគ្រប់គ្រងត្រួតត្រាដោយវប្បធម៌វ្នំកាលពីមុន។ យ៉ាងណាមិញ វ្រះបាទជយវម៌្មមិនបានបន្សល់ទុករាជទាយាទជាប្រុសឡើយ ដែលនាំអោយមានការបែងចែកកម្វុជ និងត្រឡប់ទៅដល់សម័យកាលអនាធិបតេយ្យដូចកាលពីមុនវិញ។ វ្រះបាទ​ជយវម៌្ម​ទី​១ ទ្រង់​យក​ព្រះទ័យ​ទុក​ដាក់​ណាស់​ក្នុង​ការ​ថែ​រក្សា​ទឹក​ដី​ដ៏​ធំ​ទូលាយ ដែល​បុព្វបុរស​របស់​ព្រះអង្គ​បាន​បន្សល់​ទុក​អោយ។ ក្នុង​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បង្កើត​អោយ​មាន​កងទ័ព​សេះ ហើយ​បាន​ច្នៃ​បង្កើត​វិធី​ទាក់ ឬ​ផ្សាំង​ដំរី​ផង។ ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះអង្គ គេ​ឃើញ​មាន​សិលា​ចារឹក ឬ​ការ​កសាង​ប្រាសាទ​ជាច្រើន​នៅ​វ្យាធបុរ និង​វត្ត​ភូចម្ប៉ាសក្ដិ នៃ​ប្រទេស​លាវ សព្វថ្ងៃ។ តាម​ការ​ប៉ាន់ស្មាន វ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី​១ ប្រហែល​ជា​សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ​៦៨១ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។ ទ្រង់មានបច្ឆាមរណនាមថា វ្រះ​កម្រតេង​អញ ត​ទៅ សិវបុរ។

សេដ្ឋកិច្ចត្រូវពឹងផ្អែកសំខាន់លើដំណាំស្រូវឡើងទឹកហើយបន្ថែមលើនោះគឺសិប្បកម្ម ការបរបាញ់និងការបេះផល្លានុផល ការចិញ្ចឹមសត្វនិងនេសាទ ។ ជាពិសេសជំនាញសិតសំរិទ្ធិនៅក្នុងកំរិតខ្ពស់ ។ កេរដំណែលដ៏ល្បីគឺស្គរសំរិទ្ធិដុងសឺនលើស្គរនោះបរិយាយ អំពីរចនាបថផ្ទះ សំលៀកបំពាក់ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងសកម្មភាពវប្បធ៌មនៃសម័យរជ្ជកាលហុង ។ ពួកស្ដេចហុងបានគ្រប់គ្រងវ៉ាន់ឡាង នៅក្នុងបែបសក្ដិភូមិ ដែលមានជំនួយដោយពួកលោកម្ចាស់ឡាក់ ដែលបានគ្រប់គ្រងលំនៅដ្ឋានតាមឃុំនៅក្បែរៗតំបន់បញ្ចូលទឹក ហើយរៀបចំសំណង់និងតំហែទាំភ្លឺស្រែ និងចាត់ចែងការផ្គត់ផ្គង់ទឹក ។ ក្រៅពីការដាំដុះស្រូវ ប្រជាជនវ៉ាន់ឡានបានដាំធញ្ញជាតិដ៏ទៃទៀតនិងសណ្ដែកហើយចិញ្ចឹមសត្វពាហនៈ សំខាន់គឺក្របី មាន់ និងជ្រូក ។ ការបង្កើតគ្រឿងស្មូន និងការធ្វើឫស្សីគឺត្រូវបានអភិវឌ្ឍខ្ពស់ដោយពួកសិប្បករ ក៏ដូចជាកាត្បាញកញ្ជើរល្អី ការធ្វើស្បែក ហើយនិងការត្បាញធ្មៃ ក្រចៅនិងសូត្រ ។ ទាំងដំណឹកជញ្ជូននិងគមនាគមន៍ត្រូវបានផ្ដល់ ដោយទូកចែវលុងជាច្រើនដែលមានប្រមូលផ្ដុំនៅតាមបណ្ដាញទន្លេ និងព្រែក ។
ការតម្រង់ទិសនៃខ្មែរក្រហមគឺសម្អប់បរទេសដ៏ខ្លាំង គឺការសង្កត់ធ្ងន់លើកំណែមនោគមនីយកម្ម ឱ្យនៅដាច់អោយឆ្ងាយ និងគ្រប់គ្រាន់ខ្លួនឯងនៃសង្គមកម្ពុជា ។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានថែរក្សាស្ថានទូតនានាអោយមានត្រឹមតែបីប្រទេសប៉ុណ្ណោះ: សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េ (កូរ៉េខាងជើង) និងវៀតណាម ។ (ទំនាក់ទំនងជាមួយពេលក្រោយៗបានធ្វើអោយលែងទុកចិត្តនិងត្រូវបានបញ្ឈប់ជាបណ្ដោះអាសន្នក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ ។) ក្នុងចំណោមអាទិភាពដំបូងនៃគោលនយោបាយពីរបីរបស់របបនេះគឺមានការទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានជោគជ័យនៅទីបំផុត ។

៤^ The fact that a publication calls itself a "journal" does not make it a journal in the technical sense. The Journal of Accountancy, for example, is in fact a magazine (each issue starts with page one). The Wall Street Journal is actually a newspaper.

ក្នុងវិស័យជំនឿលើខ្មោចនេះ គេជឿទៀតថា ដើម្បីកសាងទំនប់ទឹកឬព្រះវិហារអោយ ជាប់ល្អគេត្រូវយកអ្នកទោសអស់ជីវិតទៅកប់ក្រោមទំនប់នោះ ឬគេត្រូវយកខ្មោចទៅទ្រាប់បាតសសរព្រះវិហារ ។

២.សីលមូលហេតុ ជា​មូលហេតុ​​ដែលស្តែងឡើង ជា​សកម្មភាពយឺត​បន្តិច បើ​ធៀបទៅនឹង កាយ​មូលហេតុ គឺកើតឡើង នៅពេលដែល​សង្គម​មានការរីកចម្រើន ផ្នែក​អរិយធម៌ ។ ទាក់ទងទៅនឹង​មូលហេតុ ប្រភេទ​នេះ មាន​គោលការណ៍ នៃរបបនយោបាយ ជំនឿ សាសនា សីលធម៌ និងទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ។ សីលមូលហេតុ គឺជា​មូលហេតុ នៃ​ស្មារតី ឬ​ព្រលឹង​របស់មនុស្សគ្រប់ៗ​ រូប ។ មូលហេតុ​នេះ មាន​ឥទ្ធិពល ទៅលើការបង្កើតច្បាប់ប្រជាជាតិខ្លាំងជាងកាយមូលហេតុ ។

អាហ្វ្រិកខាងត្បូង (ជា​ភាសាអង់គ្លេស​៖ South Africa, ភាសាអាហ្វ្រិកាអាន​៖ Suid-Afrika) មាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា "សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកខាងត្បូង" គឺជា​ប្រទេស​មួយ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ប៉ែក​ខាងចុង​បំផុត​នៃ​ភាគ​ខាងត្បូង​ទ្វីបអាហ្វ្រិក​។ ប្រទេស​អាហ្វ្រិកខាងត្បូង មាន​ឆ្នេរសមុទ្រ ២,៧៩៨ គីឡូម៉ែត្រ (ជាប់​មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក និង មហាសមុទ្រឥណ្ឌា) និង មាន​ព្រំប្រទល់ ខាងជើង​ជាប់នឹង ប្រទេស​ណាមីប៊ី (Namibia), បូតស្វាណា (Botswana), ហ្ស៊ីមបាវេ (Zimbabwe), មូហ្សំប៊ិក (Muzambique), និង ស្វាហ្ស៊ីឡែន (Swaziland) ចំណែក រាជាណាចក្រឡេសូតូ (Kingdom of Lesotho) គឺជា​ប្រទេស​ឯករាជ្យ​មួយ​ស្ថិត​កណ្ដាល​ទឹកដី​អាហ្វ្រិកខាងត្បូង​។
កាសែតវីឌីអូ (Video Cassette )៖ ជាឧបករណស្រដែងការសែតសម្លែងដែរ តែអាចមើលឃើញរូបដែរ កាសែតវីឌីអូជាប្រភេទ VHS គឺជាឧបករណ៍ដែលមានផ្ទុករូបភាព និងសម្លែង អាចស្ដាប់បាន មើលឃើញ។

ខេត្តក្រចេះស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាបប៉ែកឦសាននៃ ប្រទេសកម្ពុជា សំបូរទៅដោយសម្បត្តិវប្បធម៌‌ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងធម្មជាតិជាច្រើន ដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិអោយមក ទស្សនាកំសាន្ត និងសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីបាន ឃើញបានយល់ និងបានស្គាល់ពីទិដ្ឋភាពពិតនៃ សម្បតិ្តទាំងនោះដោយខានពុំបាន។ ក្រៅអំពី លទ្ធភាពខាងផែ្នកទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះអាចផ្តល់ លទ្ធភាពលើវិស័យផេ្សងៗទៀតជាច្រើន ដូចជាវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌‌ និងអរិយធម៌‌ ដែលជាកេរ្តិ៍ដំណែលពីដូនតារបស់ខែ្មរបានបន្សល់ទុកអោយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយផងដែរ។ ក្រចេះក្រុងជាទីប្រជុំជនតូចប៉ុនែ្តស្អាតលំអទៅដោយអាគារស្ថាបនាតាំងពីទសវត្ស ១៩៤០-១៩៥០ និង១៩៦០ ដែលមាន រចនាបថល្អប្រណិត។ នៅគ្រប់ទីកនែ្លងក្នុងខេត្តប្រកបដោយ ធម្មជាតិពិតដ៏សែនមនោរម្យ នៅខាងមុខមានដងទនេ្ល និងកោះនៅខាងក្រោយមានបឹងដ៏ធំ ដែលមានជំនោរបរិសុទ្ធ។ អ្នកដែលបានមកដល់ខេត្តក្រចេះ ជាលើកដំបូងប្រាកដជាមានអារម្មណ៏ សប្បាយរីករាយ នឹងបានគយគន់ទេសភាព ហើយនិងស្រូបខ្យល់រំភើយៗនាពេលរសៀលថៃ្ងរៀបលិច ដ៏ស្រស់ត្រកាល។ ខេត្តក្រចេះមានសត្វផ្សោតទឹកសាបដែលជាប្រភេទសត្វដ៏កម្រក្នុងពិភពលោកក៏ដូចជាក្នុងតំបន់ និងសំបូរទៅដោយរមណីយដ្ឋានបែបប្រវត្តិសាស្រ្តនិងធម្មជាតិដ៏ប្រពៃ ដែលមានការទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៏ពី គ្រប់មជ្ឈដ្ឋានទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស និងមាន សារៈសំខាន់សំរាប់អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវសែ្វងយល់។ លើសពីនេះខេត្តក្រចេះមានជនជាតិដើម ភាគតិចរស់នៅចំនួន៧ ជនជាតិដូចជា ព្នង ស្ទៀង គួយ ខោញ មិល ក្រោល ថ្មូន។ ខេត្តមានរមណីយដ្ឋានចំនួន ១៣ កនែ្លង ក្នុងនោះមានរមណីយដ្ឋានវប្បធម៌‌ប្រវត្តិសាស្រ្តចំនួន ៦ កនែ្លង និងរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិចំនួន ៧ កនែ្លង។ ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៧ ដែលមានចម្ងាយ ៣៤០ គ.ម. មានភាពងាយស្រួលគ្រប់រដូវកាលដោយបច្ចុប្បន្នផ្លូវជាតិត្រូវបានក្រាលកៅស៊ូរួចរាល់ហើយអ្នកទេសចរណ៍អាចធ្វើដំណើរ មកកាន់ខេត្តក្រចេះតាមមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួន រថយន្តតាក់ស៊ី រថយន្តក្រុង អ្នកទេសចរណ៍ក៏អាចធ្វើដំណើរតាមទនេ្លមេគង្គដែលមានចម្ងាយ ២២០ គម. ដោយប្រើមធ្យោបាយនាវាលឿន អ្នកធ្វើដំណើរអាចគយគន់ទេសភាពតាមដងទនេ្ល។ ការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវអាកាសពុំទាន់អាចប្រព្រឹត្ត ទៅបាននៅឡើយដោយសារ អាកាសយាន្តដ្ឋានពុំទាន់បានកែលំអនិងពុំទាន់មានជើងហោះហើរនៅឡើយ។ លើសពីនេះភ្ញៀវទេសចរណ៍អាចបន្តដំណើរទៅកាន់ខេត្តស្ទឹងត្រែង រតនៈគីរី មណ្ឌលគីរី និងទៅប្រទេសជិតខាងដូចជា ប្រទេសលាវ និង វៀតណាម។

នោះទេ ថែមទាំង​(ប្រហែលជាមិនច្បាស់លាស់ទេ) វានៅដដែល(មិនផ្លាស់ប្តូរ) ប្រសិនបើ​ a អាចប្តូរជាមួយនឹង A, b អាចប្តូរជាមួយនឹង B ហើយ c អាចប្តូរជាមួយនឹង C បាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត វាជាអនុគមន៍ស៊ីមេទ្រីនៃគូត្រីកោណ។

ទង់ជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ជា​ផ្លូវការ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៣ បន្ទាប់​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត ។ ទង់​ជាតិ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា បាន​រចនា​ឡើង​តាំង​ពី ឆ្នាំ ១៨៥០ មកម្លេះ ដោយ​ដាក់​រូប ​ប្រាសាទអង្គរវត្ត ពណ៌សនៅ​ចំ​ផ្ទៃ​កណ្តាល ។

ដោយការបកស្រាយរបស់ខ្ញុំទៅលើកំណត់ហេតុរបស់ចិន យើងឃើញថាសម័យមុនគេរុងរឿងដោយបានជួបមាតា (ម៉ែ) ជានាគ ជាអ្នកដែលប្រសើរ ដល់សម័យក្រោយគាត់​មិនអាច​ចេញពីរ ការ​ឃុំឃាំង ទើបយើងបាត់បង់អ្នកចង្អុល បង្ហាញក្នុងការដឹកនាំនគរ គឺមាតាមហានគរ (រឿងនេះមាននៅក្នុងចម្លាក់លើផ្តែរប្រាសាទ បន្ទាយស្រី សព្វថ្ងៃតាំងនៅសារមន្ទីរជាតិ ភ្នំពេញ) ។

ជីវគីមីសាស្ត្រ (អង់គ្លេស ៖ biochemistry) គឺជាការសិក្សា​ពី​រចនាសម្ព័ន្ធ និង​ដំណើរការគីមី​ ដែល​កើតមាន​ឡើង​ក្នុង​សារពាង្គកាយ​ភាវរស់​ជារួម ប៉ុន្តែ​មិនកំណត់​វត្ថុធាតុ​មានជីវិត​ទេ ។
ក្នុងរដូវផ្ការីកឆ្នាំ១៩៦៥ ព្រះអង្គបានធ្វើកតិកាសញ្ញាជាមួយសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងវៀតណាមខាងជើងដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានវត្តមានមូលដ្ឋានទ័ពវៀតណាមខាងជើងជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅកម្ពុជាភាគខាងកើត​និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្គត់ផ្គង់យោធាពីចិនទៅដល់វៀតណាមតាមរយៈកំពង់ផែកម្ពុជា។ កម្ពុជានិងខ្មែររាល់រូបត្រូវបានជំនួសវិញដោយការទិញផលស្រូវកម្ពុជាដោយចិនក្នុងតម្លៃខ្ពស់កប់ពពក។ ព្រះអង្គនៅពេលនោះដែរ បានធ្វើសុន្ទរកថាជាច្រើនរំលឹកដល់ជ័យជំនះនៃលទ្ធិកុម្មុយនិស្តនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមិនអាចចៀសរួចនិងណែនាំនូវគំនិតម៉ៅនិយម​គឺមានតម្លៃក្នុងការប្រណាំងប្រជែង។

ប្រាសាទ​នគរ​បាជ័យ​ជា​ប្រាសាទ​បុរាណ​​មួយ​​ដែល​​បាន​​សាង​​សង់​​ឡើង​​នៅ​ ចុង​​សតវត្ស​ទី​១២​ ដោយ​​ព្រះជ័យវម៌នទេវទី៧ ដើម្បី​​ឧទ្ទិស​​ដល់​​ព្រះពុទ្ធសាសនា​មហាយាន។ ប្រាសាទ​នេះ​បច្ចុប្បន្ន​បានបាត់បង់រូប​រាង​ដើម​ស្ទើរ​តែទាំង​ស្រុង។ ជា​ដំបូង​ខ្ញុំ​សុំ​រៀបរាប់​ត្រួស​ៗអំពី​ប្លង់នៃប្រាសាទ​តាម​ការ​សង្កេត​ ផ្ទាល់របស់​ខ្ញុំ​។ ប្រាសាទនេះ​មានទំហំ​ប្រហែល ៥០០មx៥០០ម វាមាន​កំពែងបីជាន់ និង​មានគោបុរៈ​គ្រប់​ទិស​ធំ​ទាំង​៤។ លោក​អ្នក​អាច​ចូល​​ទៅ​​លេង​​តាម​គោបុរៈ​​ទិស​ខាង​​កើត​និង​ជើង ឯទិសខាង​ត្បូង​គឺ​បាក់បែក​អស់ជាច្រើន ឯទិសខាង​លិច​គឺ​ទៅ​កាន់ភូមិ​អ្នក​ស្រុក។ កំពែង​ជាន់​ទី១គឺ​បាក់បែក​និង​ស្រុត​អស់ជា​ច្រើន​កន្លែង ឯកំពែង​ជាន់​ទី២​និង៣​នៅ​រក្សា​រូ​បរាង​ដើមបាន​ ល្មមធ្វើ​ឲ្យយើង​នៅ​ចំណាំ​បាន។ នៅ​ក្នុង​កំពែងជាន់​ទី២​មានស្រះ​ទឹក​តូចៗ២ ដែលឥឡូវ​រាក់និង​អាចរីង​នៅពេល​ខាង​មុខ។ តួ​ប្រាសាទ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​​កំពែង​ទី៣ ត្រូវ​បាន​កែ​ប្រែឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ចេតិយ​មួយ​ដ៏​ធំ​ដែល​លោកអ្នក​អាចមើល​ឃើញ​នៅ​ នឹង​រូបភាព​ខាង​ឆ្វេង​ដៃនេះ។ ប្រាសាទ​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​រចនាបទ​បាយ័ន ហើយ​បើ​ទោះ​ជា​ព្រះ​ជ័យ​វម៌ន​ទេវ​ទី៧ គោរព​ពុទ្ធសាសនា​មហាយាន​ ក៏​​គ្មាន​ប្រាសាទ​ណាសាង​សង់​កំពូល​ស្រួច​ដូច​ចេតិយ​បែប​នេះដែរ ឯចេតិយ​និងវិហារដែល​នៅ​ជាប់​នឹង​ចេតិយ​នេះគឺ​សាង​សង់​នៅ​សម័យ​ក្រោយទេ។

ឯប្រពន្ធក៏ចូលទៅអុចទៀនធូប ហើយនិយាយបន់អ្នកតាថា « ខ្ញុំមិនចង់យកប្ដីខ្ញុំទេ ខ្ញុំយកប្ដីទៀត សូមអ្នកតាកាច់ប្ដីខ្ញុំអោយស្លាប់ទៅ ខ្ញុំនឹងថ្វាយជ្រូក១ ។ ប្ដីលឺដូច្នោះ ក៏ឆ្លើយឡើង​ពីក្រោយអ្នកតា​ថា « អើបើនាងមានសាហាយ ហើយចង់អោយអញកាច់ប្ដីនាង អោយស្លាប់នោះងាយទេ វិលទៅផ្ទះវិញ ត្រូវរកមាន់ក្រាប ទាំងមេទាំងពងមួយសំបុកស្ងោរអោយប្ដីនាងស៊ីទៅវាស្លាប់ហើយ» មេនោះលឺដូច្នោះស្មានថា អ្នកតាបង្គប់ ក៏ប្រញាប់វិលទៅផ្ទះ រកទិញបានមេមាន់ក្រាបមួយសំបុកស្ងោរទុកអោយប្ដីស៊ី ដើម្បីអោយស្លាប់ ហើយនឹងយកសហាយ ។
To pay for his military campaigns and colonial expansion, Emperor Wu nationalized several private industries. He created central government monopolies administered largely by former merchants. These monopolies included salt, iron, and liquor production, as well as bronze-coin currency. The liquor monopoly lasted only from 98 to 81 BC, and the salt and iron monopolies were eventually abolished in early Eastern Han. The issuing of coinage remained a central government monopoly throughout the rest of the Han dynasty. The government monopolies were eventually repealed when a political faction known as the Reformists gained greater influence in the court. The Reformists opposed the Modernist faction that had dominated court politics in Emperor Wu's reign and during the subsequent regency of Huo Guang (d. 68 BC). The Modernists argued for an aggressive and expansionary foreign policy supported by revenues from heavy government intervention in the private economy. The Reformists, however, overturned these policies, favoring a cautious, non-expansionary approach to foreign policy, frugal budget reform, and lower tax-rates imposed on private entrepreneurs.

បន្តបន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបិតាទ្រង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៦០ ព្រះសីហនុបានឈ្នះការបោះឆ្នោតជាសកលជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ប៉ុន្តែបានទទួលគោរម្យងារជាសម្ដេចផ្ទុយពីបានងារជាព្រះមហាក្សត្រ។ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ព្រះអង្គបានធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋអស់មួយជីវិត។ គ្រានោះព្រះអង្គមិនមែនជាព្រះមហាក្សត្រជាផ្លូវការឡើយ ព្រះអង្គបានបង្កើតតំណែងរដ្ឋធម្មនុញ្ញសម្រាប់ព្រះអង្គឯង ដែលតាមពិតស្មើនឹងតំណែងស្ដេចពីអតីត។

អ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅខេត្តក្រចេះភាគច្រើនគឺជាកសិករ រឺ អ្នកនេសាទចិញ្ចឹមពោះ។ ៧៨ % នៃពួកគាត់ជាអ្នកមានការងារក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ សាមសិបភាគរយនៃគ្រួសារដែលនៅខេត្តក្រចេះរកបានតិចជាង ១ $ ស.រ ក្នុងមួយថ្ងៃ អត្រាភាពក្រីក្ររបស់ខេត្តគឺ ៣២ % យ៉ាងណាក៏វានៅតែទាបជាងមធ្យមភាគជាតិដែលមានកំរិត ៣៩ %។ ការជីករករ៉ែមាសមួយភាគមាននៅក្នុងខេត្តក្រចេះ។ ដីភាគច្រើននៅខេត្តក្រចេះមិនសូវមានជីជាតិទេ ខេត្តនេះកាលពីដំបូងដាំដំណាំឧស្សាហកម្មដែលរស់បានយូរឆ្នាំដូចជាកៅស៊ូ។ ការកាប់ព្រៃឈើខុសច្បាប់បានត្រួតពិនិត្យដោយអ្នករដ្ឋការខេត្តគឺជាបញ្ហាមួយ។ ក្រចេះមានសក្ដានុពលជាគោលដៅបរិស្ថានទេសចរណ៍ (អេកូទេសចរណ៍)។ ប្រព័ន្ធផ្លូវគមនាគមន៍ក្រចេះមានការអភិវឌ្ឍតិចតួច។ កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៨ គ្រួសារជាមធ្យមមានផ្ទៃដីកសិកម្ម ០,៤៨ ហិកតា និង ៣៧ % ទៀតគ្មានដីប្រើប្រាស់ឡើយ។

ឈិងធ្វើអំពីលង្ហិន។ គេចោះរន្ធចំកណ្ដាលឈិងដើម្បីដោតខ្សែចងភ្ជាប់ពីឈិងមួយទៅឈិងមួយ ទុកចន្លោះប្រហែលមួយចំអាម ងាយស្រួលនឹងធ្វើការទង្គិចគ្នាឲ្យចេញសំនៀងឆុប ឆឺង។ អ្នកដែលគោះឈិង គឺជាអ្នកភ្លេងដែលពូកែចង្វាក់ជាងគេ។
ឃុំកណ្តោល គឺជាឃុំមួយដែលមានចំងាយ៦០គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត​ ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ឃុំនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនក្នុងឃុំកណ្តោល ក៏ដូចប្រជាជនទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទាំងមូលផងដែរ ចំពោះប្រជាជននៅក្នុងឃុំ ការរស់នៅរបស់ពួកគេគឺចុះសម្រុងគ្នាយ៉ាងល្អ ពិភូមិមួយទៅភូមិមួយ ពីក្រុមគ្រួសារមួយទៅក្រុមគ្រួសារមួយ ហើយឃុំនេះរួមមានភូមិចំនួន៥ភូមិគឺ * ១​ ភូមិ មានរិទ្ធិ * ២ ភូមិ ទឹកក្រហម * ៣ ភូមិ ភូមិត្រពាំងធំ *៤ ភូមិ ជុំគ្រៀល *៥ ភូមិ ថ្មី។ ​​ស្រុកទឹកឈូ គឺជាស្រុកមួយ នៅខេត្តកំពត ខាងកើតឈៀងខាងជើង នៅផ្លូវជាតិ៣៣ មានប្រវែង ៥២គីឡូម៉ែត្រពីទីរួម ខេត្តកំពត​ដោយឆ្លងកាត់តាមស្រុកទឹកឈូ និងស្ថិតនៅប៉ែកខាងត្បូងឈៀងខាងកើត នៃប្រទេសកម្ពុជា ស្រុកនេះគឺជាស្រុកមួយកំពុងអភិវឌ្ឍមួយផងដែរ ក្នុងចំណោមស្រុកទាំងអស់នៅក្នុង ខេត្តកំពត ដែលជាស្រុកនៅខាងត្បូងនៃ ប្រទេសកម្ពុជាហើយជាប់នឹងប្រទេសវៀតណាម។ ហើយនៅទីនោះមានផ្សារពាណិជ្ជកម្ម តូចល្មមពុំសូវជាធំប៉ុន្មានទេ ដែលមានលក់នូវផលិតផលនៅតាម​កូនតូបនីមួយៗ ជាពិសេសគឺឥវ៉ាន់ចាប់ហួយ​ លក់ដោយអាជីវករដែលរស់នៅក្នុងស្រុកទឹកឈូ​។ ស្រុកទឹកឈូរួមមាន ១៦ ឃុំ ៖

រី​ឯ​ចិន​វិញ ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​អារ្យធម៌​រុងរឿង និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​យូរលង់ ស្មើ​នឹង​អារ្យធម៌​ក្រិក​(Grèce) ឬ​អារ្យធម៌​រ៉ូម(Rome) នៅ​អឺរ៉ុប កាល​ពី​ជំនាន់​ដើម​ដែរ តែ​បាន​បាត់បង់​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ នៅ​ពេល​ដែល​របប​កុម្មុយនិស្ត​ឆ្នាំ​១៩៤៩ បាន​ជាន់​ឈ្លី​ខ្ទេចខ្ទី​គ្មាន​សល់​អតីតកាល​ដ៏​ត្រចះ​ត្រចង់​នេះ។ ចិន​ទើប​តែ​មាន​ឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ​ឡើង​វិញ ជា​មហាអំណាច នៅ​អាស៊ី​នារយៈ​ពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍​ចុង​ក្រោយ​នេះ ដោយសារ​តែ​សន្ទុះ​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​នៃ​ប្រទេស​ខ្លួន។

Balsam of Peru – a balsam used in food and drink for flavoring, in perfumes and toiletries for fragrance, and in medicine and pharmaceutical items.

គេ​អាច​និយាយ​ថា អាមេរិក​ជា​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក ហើយ​ធនាគារ​កណ្តាល​អាមេរិក​​ជា​ស្ថាប័ន​ដែលមាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ និង​ដែល​គួរ​ឲ្យ​គេ​ទុកចិត្ត​។ ដូច្នេះ បើ​ឲ្យ​​អាមេរិក​ជា​អ្នក​ចាត់ចែង​នយោបាយ​រូបិយវត្ថុ​ជំនួយ​ធនាគារ​ជាតិ​កម្ពុជា វា​ក៏​គួរជា​រឿង​ល្អដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ គេ​មិនគួរ​ភ្លេចទេថា ប្រទេស​នីមួយៗ​មាន​លក្ខណៈពិសេស​រៀងៗ​ខ្លួន និង​មាន​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ខុសៗគ្នា ហើយ​​ពេល​ខ្លះ​​ចាំបាច់​ត្រូវមាន​នយោបាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ខុសគ្នា ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​តម្រូវការ​សេដ្ឋកិច្ច​រៀងៗ​ខ្លួន។
គួរគប្បីរំលឹកឡើយវិញថា ចាប់តាំងពីដើមស.វ.ទី១៤រៀងមក គេពុំឃើញមានសិលាចារឹកនៅប្រទេសខ្មែរទៀតទេ ។ លុះដល់មករជ្ជកាលរបស់ព្រះចន្ទរាជា ទោះបីពេលនោះរាជធានីពិតប្រាកដតាំងនៅក្រុងលង្វែកក៏ដោយ ក៏ព្រះរាជាខ្មែរតែងនិយមនាំពួកបរិវារទៅគង់នៅតំបន់អង្គរជាហូរហែររៀងមក ។ គឺក្នុងសម័យនោះហើយដែលខ្មែរបានកសាងសិលាចារឹកឡើងវិញ ។ សិលាចារឹកទាំងនោះគេបានចារទុកនៅប្រាសាទ នគរវត្តជា ៣អន្លើ គឺនៅទីដែលហៅថា ព្រះពាន់ ត្រង់ដែលមានព្រះពុទ្ធរូបច្រើននោះខ្លះ នៅថ្នាក់លើបំផុតដែលហៅថា បាកាណ នោះខ្លះ និងនៅព្រះរបៀងថ្នាក់ក្រោម ។ សិលាចារឹកទាំងនោះមានទាំងអស់៤០ផ្ទាំងមានចុះកាលកំណត់ពីគ.ស.១៥៦៥ដល់១៧៤៦ប៉ុន្តែសករាជដែលប្រើគឺជាមហាសករាជ ។ សេចក្ដីក្នុងសិលាចារឹកនោះនិយាយពីរឿងធ្វើបុណ្យផ្សេងៗ គឺប្រោសខ្ញុំអោយរួចជាអ្នកជា បំបួសមនុស្ស លាបំណន់ សាងព្រះ សាងពិតាន និងថ្វាយរបស់ជាពុទ្ធបូជា ។ ល ។ ជារបស់ស្ដេចខ្លះ មន្ត្រីខ្លះ រាស្ត្រខ្លះ ។

ម៉ានីល (អង់គ្លេស ៖ Manila /məˈnɪlə/; Filipino ៖ Maynila, [majˈnilaʔ]) គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំទី២នៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ It is one of the sixteen cities (along with the municipality of Pateros) that make up the National Capital Region called Metro Manila which has a population of 12 million.

អ៊ីនធើណេត ដែលមកពីអក្សរឡាតាំង «internet» គឺ«inter»ជាបុព្វបទ នៅភាសាឡាតាំង មានន័យថា «រវាង រឺអន្តរ» និង«net មកពីពាក្យ network» ដែលជា «សំណាញ់» (ដូចសំណាញ់ពីងពាង) ទៅជាបញ្ដាញ

ក្នុងវិស័យសិល្បៈដដែលនេះនាងកញ្ញា ម៉ាដេលីន ហ៊្គីតូ (Madeleine Giteau) បានចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងលើព្រះពុទ្ធរូបទ្រង់គ្រឿងឆ្លាក់ពីឈើ ឬ ពីថ្មដែលមានតម្កល់នៅក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្តសព្វថ្ងៃ ។ នាងយល់ថា ព្រះពុទ្ធរូបទាំងនោះអាចបង្ហាញអោយឃើញនូវរចនាបថទាំងឡាយនៃសិល្បៈខ្មែរក្នុងសម័យក្រោយអង្គរ ។

ប្រដាល់សេរី​ រឺក្បាច់គុនប្រដាល់ខ្មែរគឺជាប្រភេទក្បាច់ចំបាំងរបស់ប្រទេសខ្មែរ។វាមើលទៅស្រដៀងគ្នានិងក្បាច់គុន មុយថៃដែលមកពីប្រទេសថៃ តូនុយមកពីម៉ាលេស៊ីមុយឡាវដែលមកពីឡាវ លែតវ៉ៃមកពីមីយាម៉ា។ពាក្យថាប្រដាល់ សេរីមានន័យថាវ៉ៃដោយសេរី,​ពីពាក្យខ្មែរថាប្រដាល់(ការវ៉ៃឬប្រយុទ្ធ)និងសេរីមានន័យថាតាមចិត្ត ,សេរី។វាត្រូវបាន ប្រើប្រាស់ក្នុងចម្បាំង,​ ប្រដាល់សេរីបានក្លាយជាកីឡាមួយក្នុងចំនោមកីឡាជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។វាមានការបត់ប៉ែនទន់ភ្លន់រហ័សរហួន សំរាប់រិញកីឡាសម័យថ្មី។ប្រដាល់សេរីភាគច្រើនគឺដូចគ្នានឹងក្បាច់គុនដែលមិនប្រើអាវុទ្ធ (ក្បាច់គុនបុរាណ)លើកលែងតែវាមិនរាប់បញ្ចូល មេ(ក្បាច់សំខាន់), ទ្វា(ទ្វា គូសបញ្ចាក់ពីការស្ទាត់ជំនាញប្រើជើង) ជំនួសក្នុងការតាំងចិត្តយកឈ្នះលើគូសត្រូវ។ខណៈពេលដែលមនុស្សទូទៅបានស្គាល់ពីទិចនិចនៃការទាត់, ដែល បានប្រែក្លាយមកពីការទាត់បង្វិលទាត់ទង្គេច(កាប់ចាន)ទៅជាការទាត់ផ្ដួល, ប្រដាល់សេរីកើតឡើងពីប្រភពបួនគឹ ដាល់ ទាត់ កែង​ និងជង្គង់។ការបុកក៏ត្រូវបានប្រើសំរាប់ផ្ដួលគូរប្រគួតដែរ។ប្រៀបធៀបទៅក្បាច់ប្រដាល់ផ្សេងៗនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៏ប្រដាល់សេរីសង្កត់ធ្ថន់ទៅលើការពូកែគេចនិងជំហរដែលឆ្លាតចេះប្រើល្បិចកល។ក្បាច់វៃរបស់ខ្មែរទោទន់ទៅរកការប្រើកែងជាសជាងអ្វីផ្សេងៗ។ជ័យជំនះជាច្រើនបានមកពីប្រើ ទិចនិចកែងជាសជាងអី្វផ្សេងៗ។

សូមជម្រាបថាសព្វថ្ងៃនេះ ពិភពលោកកំពុងតែអភិវឌ្ឍយ៉ាងលឿនទៅរកបណ្ណាល័យ អេឡិចត្រូនិកនេះឯង ដើម្បីប្រើប្រាស់ធនធានអេឡិចត្រូនិកនេះបាន លុះត្រាតែអ្នកអាន ឬអ្នកស្រាវជ្រាវចេះកុំព្យូទ័រនិងអ៊ីនធឺណិតជាមុន។
In addition to tributary relations with the Kushans, the Han Empire received gifts from the Parthian Empire, from a king in modern Burma, from a ruler in Japan, and initiated an unsuccessful mission to Daqin (Rome) in AD 97 with Gan Ying as emissary. A Roman embassy of Emperor Marcus Aurelius (r. 161–180 AD) is recorded in the Hou Hanshu to have reached the court of Emperor Huan of Han (r. AD 146–168) in AD 166, yet Rafe de Crespigny asserts that this was most likely a group of Roman merchants. Other travelers to Eastern-Han China included Buddhist monks who translated works into Chinese, such as An Shigao of Parthia, and Lokaksema from Kushan-era Gandhara, India.

នច្ចគីតវាទិតវិសូកទស្សនា វេរមណី សិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមសមាទាននូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកការរាំ ច្រៀង ប្រគំ និងការមើលល្បែងផ្សេងៗ ដែលជាសត្រូវ​ដល់កុសលធម៌។

ម្ល៉ោះហើយ​បើ​និយាយ​ជា​សាមញ្ញ សព្វ​ថ្ងៃ​ចិន​និង​ជប៉ុន​ដណ្តើម​គ្នា​ធ្វើ​ស្តេច​នៅ​អាស៊ី ដោយ​ប្រើ​មធ្យោបាយ យុទ្ធសាស្រ្ត និង​នយោបាយ ខុស​គ្នា។ ជប៉ុន​អះអាង​ប្រាប់​អាស៊ី​ថា ខ្លួន​ជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ។ រីឯ​ចិន​វិញ ចៀសវាង​មិន​និយាយ​ពី​នយោបាយ លើក​តម្កើង​គោលការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​បញ្ហា​ផ្ទៃ​ក្នុង​នៃ​ប្រទេស​ផ្សេង ឲ្យ​អាទិភាព​ទៅ​លើ​តែ​សេដ្ឋកិច្ច។ នៅ​ចំពោះ​មុខ​បណ្តា​ប្រទេស​ដែល​ខ្លួន​ជួយ ជប៉ុន​ឲ្យ​តម្លៃ​ទៅ​លើ​គម្រោងការ​អភិវឌ្ឍន៍​យឺនយូរ មីក្រូ​គំរោងការ សង្គម​ស៊ីវិល និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ។ រីឯ​ចិន​វិញ​អនុវត្តន​យោបាយ​ជំនួយ​គ្មាន​លក្ខខណ្ឌ ដូច​ជា​នៅ​ភូមា​ ឬ​នៅ​កម្ពុជា​ជា​ដើម។

ភ្នំនៅមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមព្រៃផ្ដៃ ឃុំត្រពាំងភ្លាំង ស្រុកឈូក ខេត្ដកំំពត ភ្នំនេះមានកំពស់ ២០០ម៉ែត្រ មានចម្ងាយប្រហែល៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ដកំពត ហើយភ្នំនេះដែរមានការកសាងវត្ដនៅចំពីលើកំពូលភ្នំគឺមានវិហារប្រវត្ដភ្នំនេះគឺតាំងពីដើមឡើយមានអ្

ភាពយន្តឆ្នាំ១៩៦៦របស់ទ្រង់ La Forêt Enchantée ជាភាសាខ្មែរ ព្រៃប្រសិទ្ធិ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងមហោស្រពខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិមូស្គូលើកទី៥នៅឆ្នាំ១៩៦៧។

ជំរុញឱ្យមានការប្រមូលព័ត៌មានរបស់សហគមន៍អំពីបញ្ហា ដែលបាន​កើតមានជាប្រចាំពាក់ព័ន្ធនឹងសមភាពយេនឌ័រ ស្ដ្រី យុវវ័យ និង​កុមារ និងមានវិធានការដើម្បីឆ្លើយតប

ដោយហេតុព្រះរាជាជាប្រភពនៃអំណាចទាំងឡាយ ហើយពួកបរិវាររបស់ព្រះអង្គសុទ្ធតែជារាជវង្សានុវង្ស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផងនោះ គេអាចយល់បានថាគឺពួកបរិវារនេះ ហើយជាអ្នកញ៉ាំងម៉ាស៊ីនរដ្ឋបាលកណ្ដាលអោយប្រព្រឹត្តទៅ ។ ដូចយើងបានរៀបរាប់រួចមកហើយក្នុងវគ្គនីមួយៗ ពីព្រះរាជបរិវារឃើញថាបន្ទាប់ពីស្ដេចទ្រង់រាជ្យមកមាន ឧភយោរាជ ឧបរាជ ឬ មហាឧបរាជ ព្រះវររាជមាតា វររាជអយ្យកា ចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់៤រូបដែលគេនិយមហៅថា ចតុស្ដម្ភ គឺ :

In the last half of the 20th century, the line blurred between straight news reporting and feature writing. Journalists and publications today experiment with different approaches to writing. Tom Wolfe, Gay Talese, Hunter S. Thompson are some of these examples. Urban and alternative newsweeklies go even further in blurring the distinction, and many magazines include more features than straight news.

+ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ត្រូវចេញសេចក្ដីសម្រេចទទួលស្គាល់សមាសភាពប្រធាន អនុប្រធាន និងសមាជិក គ.ក.ស.ក របស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។ សេចក្ដី​សម្រេចនេះត្រូវចុះហត្ថលេខាដោយប្រធានក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត។
ថ្ងៃ៣១ សីហា ១៩៥៩ ង-ដឹនញូ ប្អូនប្រុសនិងទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃប្រធានាធិបតីវៀតណាមខាងត្បូងង-ដឹនយៀម បានបរាជ័យក្នុងការប៉ុនប៉ងមួយដើម្បីធ្វើគត់ព្រះសីហនុ។ លោកបានបញ្ជាពួកភ្នាក់ងាររបស់ខ្លួនបញ្ជូនគ្រាប់បែកកញ្ចប់ទៅកាន់មេដឹកនាំកម្ពុជាក្នុងការសងសឹកចំពោះផែន​ការសម្ងាត់របស់សម-សេរី និង ដាប-ឈួនដែលមិនបានសម្រេច ក្នុងនោះលោកញូក៏ជាអ្នកចូលរួមម្នាក់ដែរ។ លោកញូបានបដិសេធយ៉ាងខ្លាំងជាមួយគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ព្រះសីហនុនិងសង្ឃឹម ជាមួយថាព្រះសីហនុបានធ្លាក់ចេញពីតំណែង ហើយលោកអាចលើកលោកសឺន-ង៉ុកថាញ់នៅភ្នំពេញវិញ។ វ៉ាលីពីរត្រូវបានផ្ញើរទៅកាន់ព្រះបរមរាជវាំងរបស់ព្រះសីហនុ មួយបានផ្ញើរទៅព្រះប្រមុខរដ្ឋ និងមួយទៀតទៅព្រះអង្គម្ចាស់វ៉ាគ្រីវ៉ាន់ ប្រមុខពិធីការព្រះអង្គ។ បញ្ញើប្រៃសនីយបានបិទផ្លាកដើមថាមកពីវិស្វករជាតិអាមេរិកម្នាក់ដែលបានធ្វើការនៅកម្ពុជាពីមុនមកនិងបានអះអាងថាមានជំនូនមួយ​ចំនួនមកពីហុងកុង។ កញ្ចប់របស់ព្រះសីហនុមានគ្រាប់បែកមួយគ្រាប់ ប៉ុន្តែអាផ្សេងមិនមានទេ យ៉ាងណាក៏ដោយ ទ្រង់វ៉ាគ្រីវ៉ាន់បានបើកទាំងពីរជំនួសអោយព្រះមហាក្សត្រនិងត្រូវបានស្លាប់ភ្លាមៗ ក្នុងនាមជាមន្ត្រីបម្រើ។ ការផ្ទុះនោះបានកើតឡើងកៀកនឹងរាជដំណាក់មួយនៅក្នុងព្រះរាជវាំងដែលព្រះមាតាបិតារបស់ព្រះសីហនុពួកទ្រង់​មានវត្តមាននៅទីនោះ។

ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ភោគ ជាអតីតនាយករងនៃគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រសូតិ ឆ្នាំ ១៩៤២ ត្រូវយួនចាប់ដាក់គុកពីលើកធ្វើទារុណកម្ម រហូតដល់សុគតនៅក្នុងគុកខេត្តលង់ហោរ នៅឆ្នាំ ១៩៨៧ ។

គួរគប្បីបញ្ជាក់ម្យ៉ាងទៀតថា ព្រះសង្ឃ និងវត្តអារាមក្នុងសម័យនោះមានមុខងារយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យសង្គមកិច្ច ។ យ៉ាងណាមិញ ព្រះសង្ឃពុំមែនគ្រាន់តែជាស្រែបុណ្យប៉ុណ្ណោះទេ តែព្រះអង្គជាអ្នកអប់រំ ផ្ដល់ចំណេះវិជ្ជាគ្រប់បែបយ៉ាង គិតទាំងចំណេះខាងមុខរបរផងដល់ពុទ្ធបរិស័ទជើងវត្ត ។​ នេះហើយជាកត្តាមួយ ធ្វើអោយរាស្ត្រខ្មែរកាន់តែជក់ចិត្តលើព្រះពុទ្ធសាសនាថែមទៀត ។ ពួកយុវជនតែងនិយមចូលទៅបួសអស់មួយរយៈកាលហើយសិក្ខមកវិញ ទើបអ្នកផងគេចាត់ទុកជាមនុស្សពេញលក្ខណៈមានចំណេះចេះដឹង ស្គាល់ខុស ស្គាល់ត្រូវ ។ល។

ការប្រល័យពូជសាសន៍នេះត្រូវបានបញ្ឈប់ជាសារវន្តត្រឹមតែក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ប៉ុណ្ណោះ ដោយការលុកលុយនៃកងទ័ពរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា និងកងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម បន្តបន្ទាប់មកដែលក្នុងនោះសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា (ស.ប.ក.) ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើង ។ ស.ប.ក.មានរដ្ឋាភិបាលនិយមសូវៀត ដែលបានចាប់ផ្ដើមបង្កើតឱ្យមានប្រទេសដែលហិនហោចទាំងស្រុងនេះឡើងវិញ ។ ដំណើរការនេះត្រូវរំខានយ៉ាងខ្លាំងដោយកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមបរាជ័យ ដែលពួកគេបានប្រមូលជាក្រុមឡើងវិញតាមបណ្ដោយព្រំដែនថៃ និងទទួលបានរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅតំបន់ដែលពួកគេបានគ្រប់គ្រង ។ ស្ថានភាពនេះបានកាន់តែយ៉ាប់ឡើងដោយជាក់ស្ដែងទៅថាសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន អ្នកគាំទ្រខ្លាំងបំផុតរបស់ខ្មែរក្រហម និងប្រទេសជាតិលោកខាងលិចភាគច្រើនបំផុតបានបន្តទទួលស្គាល់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៃប្រទេសនេះ ។

ទាសភាព (ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា ភាព​ជា​ខ្ញុំគេ) គឺ​ជា​ប្រព័ន្ធ​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ។ នៅ​ក្នុង​នោះ មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ការ​ដោយ​គ្មាន​ប្រាក់​កម្រៃ។ មនុស្ស​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ទាសករ។

គួរគប្បីជ្រាបថា ពួកខ្ញុំប្រភេទនេះច្រើនតែត្រូវបង្ខំ អោយធ្វើការជាទម្ងន់លើដីព្រះរាជទ្រព្យ ។ ក្នុងករណីខ្លះពួកនេះអាចរំដោះខ្លួនបាន ដោយសេចក្ដីអនុគ្រោះរបស់ស្ដេច ដោយលោះខ្លួនដោយប្រាក់ ដោយការជំនួស ដោយការសាងផ្នួស ។
ចោរទាំង ៤ នាក់លឺថាវាទៅទារប្រាក់ដូច្នោះ ក៏ចូលចិត្តបបួលគ្នាទៅ ។ មេនោះផ្ដាំចោរទាំង ៤នាក់ថា «អស់អ្នកឈរចាំខ្ញុំនៅលើច្រាំងចុះ បើកាលណាឃើញខ្ញុំបោយដៃនោះអ្នកចុះទៅចុះ បានប្រាក់ហើយ »។ មេនោះនិយាយផ្ដាំចោរទាំង៤ នាក់ហើយ ក៏ចុះទៅសំពៅនិយាយនឹងនាយសំពៅលក់ចោរទាំង ៤ នាក់ វាថាចោរនោះជាខ្ញុំរបស់វាហើយចង្អុលបង្ហាញនាយសំពៅថា « នុ៎ះហ្ន៎ ! វាទាំង ៤ នាក់បើវាចុះមក ខ្ញុំឡើងទៅលើគោក សូមអ្នកចាប់វាដាក់ច្រវាក់អោយជាប់ទៅ កុំអោយវារត់រួចបាន»។ នាយសំពៅព្រមហើយសួរថា «ខ្ញុំនាងអែងទាំង ៤ នាក់លក់ថ្លៃប៉ុន្មាន ? » ។ មេនោះថា«ម្នាក់ថ្លៃ២ ណែន »។ នាយសំពៅអោយ ១ណែនកន្លះ វាក៏ព្រមលក់ ហើយចេញមកក្រៅ បក់ដៃហៅចោរទាំង ៤នាក់។ ចោរទាំង៤នាក់គិតស្មានថាវាហៅអោយ​ទៅយកប្រាក់ក៏នាំគ្នា​ចុះទៅ ដល់ហើយស្រាប់តែនាយសំពៅប្រើមនុស្សអោយចាស់ដាក់ច្រវាក់នៅបាតសំពៅទាំងអស់គ្នា។ មេនោះក៏យកប្រាក់ឡើងមកបាត់ ។

ផ្នែកឯកសារអំពីកម្ពុជា៖ឯកសារអំពីកម្ពុជា គឺការប្រមែប្រមូលរាល់ឯកសារដែលសរសេរទាក់ទងនិងកម្ពុជា ឬបានបោះពុម្ភផ្សាយនៅកម្ពុជា ដើម្បីធ្វើជាគន្ថនិទ្ទេសជាតិ ។ ឯកសារទាំងនោះរួមមាន សាស្រ្តាស្លឹករឹត សៀវភៅ របាយការណ៍ ទស្សនាវដ្ដី និងឯកសារផ្នែកសោតទស្សន៍ច្រើនទៀត

អវិជ្ជាអស់ ភ្លើងទាំងនោះ ក៏រលត់អស់ដែរ ។ នែសញ្ញា វិញ្ញាណ! ខ្ញុំសំដែងមកអំពី មិច្ឆាទិដ្និដែលយល់ខុស សំគាល់ខុស កំណត់ខុស តែប៉ុណ្ណេះ នឹងសំដែងអំពី សម្មាទិដ្និ

Writing features can be more demanding than writing straight news stories, because while a journalist must apply the same amount of effort to accurately gather and report the facts of the story, the journalist should also write it to be creative and interesting. The lead (or first few paragraphs of the story; see Nut graph) must grab the reader's attention and still accurately embody the ideas of the article.

ឈិងជាឧបករណ៍តន្ត្រីគោះ ទង្គិចប្រើសម្រាប់តែជួយរក្សាចង្វាក់នៃវង់ភ្លេងនីមួយៗដែលមានសំនៀងឆុប នឹងឆឺង។ វាប្រើប្រាស់បានក្នុងវង់ភ្លេងជាច្រើន ដូចជាវង់ភ្លេងការ វង់ភ្លេងពិណពាទ្យ វង់ភ្លេងមហោរី វង់ភ្លេងអាយ៉ៃ ... ។

គាត់មកប្រាប់កូនគាត់ពីការដឹកនាំប្រទេសអោយបានរុងរឿង ហើយអោយនាំគ្នា កសាងប្រាសាទថ្មឆ្លាក់រឿងរ៉ាវរបស់គាត់ទុកព្រោះគាត់ដឹងថា ទៅថ្ងៃក្រោយគាត់ចេញពីទីឃុំឃាំងលែងរួចហើយ ពេលនោះកូនម៉ែប្រុសស្រីច្បាស់ជាលែងដឹងលែងស្គាល់គាត់ អ្នកដែលអាចស្គាល់គាត់ទៅថ្ងៃក្រោយលុះត្រាតែ យល់ពីអាថ៌កំបាំងនៅក្នុងថ្ម (ប្រាសាទ) ក្នុងធម្មជាតិ ក្នុងរឿងព្រេង ទំនៀម​ទំលាប់​ ប្រពៃណី និង ឈ្មោះភូមិស្រុក ឬ រុក្ខជាតិទាំងឡាយ ទើបកូនរបស់គាត់អាចយល់បានពីអត្ថន័យ ទស្សនះគំនិតរបស់ម៉ែដែលបានចារិកទុកនៅសម័យអង្គរ ។ តែឯកសារកំណត់ហេតុនោះ​បាន និយាយថាបិសាចពស់នោះមករួមរ័ក នោះជាពាក្យមិនពិត មិត្តអ្នកអានពិចារណាទៅមើលពេលណាកូនបានជួបម៉ែ (នាគ) នគររុងរឿង ស្តេចមានអាយុ ពេលណាដែលមិនបាន​ជួបម៉ែនគរកើត​ កល់យុគ ស្តេចអស់អាយុ ដូច្នេះយើងអាចដឹងថា (គាត់ជាម៉ែនាគ ជាអទិទេពរបស់កូន(ស្តេច) ជាអ្នកប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់…)

ព្រះសីហនុបានចាប់អារម្មណ៍ខាងតន្ត្រី ព្រះអង្គបានតែងនិងសំដែងចម្រៀងជាញឹកញាប់ជាភាសាខ្មែរ បារាំង និង អង់គ្លេស។ ទ្រង់បានលេងក្លារីណែត សាក់សូផ្វូន ព្យែណូ និងអង្កាញ់។ ចាប់ពីវ័យដំបូង ព្រះអង្គមានការងប់ដោយសារកុនក៏ដូចគ្នានឹងសិល្បៈ ល្ខោន និងរបាំដែរ។ ព្រះអង្គបានក្លាយជាអ្នកធ្វើភាពយន្តដ៏អស្ចារ្យ ដែលសរសេរ ដឹកនាំ (និងសំដែងក្នុងនោះ) កុនជាច្រើនដែលមានការប្រឌិតភាគច្រើន តែងតែរួមជាមួយនិងសាច់រឿងដែលមានមូលដ្ឋានអំពីជីវភាពជាឯកសារនិងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នានានៅកម្ពុជាជា។

ព្រះបញ្ញាញាណខាងលើនេះ បានធ្វើឲ្យមតិសកលលោក ពិសេសលោកខាងលិច តម្រូវឲ្យរដ្ឋាភិបាលបារាំងព្រមចូលរួមធ្វើការចរចាជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ស្ដីពីឯករាជ្យបរិបូរណ៍នៃរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ច្បាស់ ហើយឬនៅទេ? សាធុៗ ប្រពៃណាស់ៗ ខ្ញុំទាំងពីរនាក់នេះ ដាច់ចាកការ សង្ស័យអស់ហើយ លោកម្ចាស់ ខ្ញុំឃើញច្បាស់ ភ្លឺច្បាស់ណាស់ ថាបើនឹងធ្វើទាន ត្រូវប្រា

៤- ចតុត្ថជ្ឈាន ឬឈានទី៤- ក្នុងចតុត្ថជ្ឈានមានតែឯកគ្គតាចិត្ត ឥតសុខឥតទុក្ខ ព្រមជាមួយនឹង ផស្សៈ វេទនា សញ្ញា ចេតនា វិញ្ញាណ ឆន្ទៈ អធិមោក្ខៈ វិរិយៈ សតិ ឧបេក្ខា និងមនសិការៈ ។

ក្នុងករណីខ្លះ ជនជាតិជិតខាងមានសៀម លាវ បានលើកទ័ពចូលមកវាយខ្មែរក្នុងបំណងពង្រីកទឹកដីរបស់គេដោយគេយកលេសផ្សេងៗ ។ ដោយព្រះចន្ទរាជា ទ្រង់ប្រកែកមិនព្រមថ្វាយដំរីស ព្រះចៅសៀម បានលើកទ័ពចូលវាយខ្មែរពីរលើក លើកទី១នៅសៀមរាប លើកទី២នៅពោធិ៍សាត់ ។ ក្រោយមកក្នុងរជ្ជកាលព្រះបរមរាជាទី៤ ដោយប្រជល់ដំរីចាញ់ខ្មែរ ស្ដេចលាវបានលើកទ័ពចូលវាយខ្មែរពីរលើក ។ ប៉ុន្តែទាំងទ័ពសៀម ទាំងទ័ពលាវ សុទ្ធតែត្រូវទទួលបរាជ័យថយទៅវិញទាំងអស់ ។

ទ័ពប្រភេទនេះត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ ឧកញ៉ាក្រឡាហោម ។ រៀងរាល់ឆ្នាំ ទ័ពនេះ ត្រូវប្រជុំធ្វើសមយុទ្ធ ដូចទ័ពជើងគោកដែរ ឃើញមានស្នាមធ្វើរៀងមកដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន តែក្លាយទៅជាការប្រណាំងទូកសម្រាប់មើលលេង ក្នុងឱកាសបុណ្យបណ្ដែតប្រទីបបូជាព្រះពុទ្ធបាទ និងបុណ្យបូជាព្រះចន្ទទៅវិញ ។

The offside rule means that there have to be at least two defenders between the attacker and the defenders' goal when the attacker's teammate passes the ball to him/her. One of the two defenders often is the goalkeeper.

រដ្ឋធមនុញ្ញនៃកម្ពុជាគ្មានលក្ខណ្ឌសម្រាប់ការដាក់រាជ្យឡើយ។ លោកជា-ស៊ីម ប្រធានព្រឹទ្ធសភា បានទទួលគោរម្យងារប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី (គោរម្យងារមួយដែលលោកបានកាន់ជាច្រើនលើកពីមុនមក) រហូតដល់ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កបានប្រជុំនៅថ្ងៃ១៤ តុលា និងបានជ្រើសតាំងព្រះ​នរោត្តម-សីហមុនី ម្នាក់ក្នុងចំណោមព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះសីហនុ ជាស្ដេចថ្មី។ ព្រះសីហនុជរាណាស់ទៅហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រកាសជា សម្ដេចព្រះករុណា ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះបិតាជាតិកម្ពុជា។

នៅក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៣ ដល់២០០៤ សិស្សថ្នាក់ទី១២ ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រថ្នាក់ទី១២ ១០០%​ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៤ ដល់២០០៥សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រទី១២១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០០៥ ដល់២០០៦សិសស្សប្រលជាប់សញ្ញាបត្រទី១២ ១០០ើ% ក្នុងឆ្នំសិក្សា២០០៦ ដល់២០០៧សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រថ្នាក់ទី១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០០៧ ដល់២០០៨សិស្សប្រលងជាប់សញ្ញបត្រ ១០០% ក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដល់២០០៩សិស្សថ្នាក់នឹងទី១២ ប្រលងជាប់សញាបត្រ១០០% ក្នុងសិក្សា២០០៩ ដល់២០១០សិស្សថ្នាក់ទី១២ប្រលងសញ្ញាបត្រជាប់១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១០ ដល់២០១១សិសថ្នាក់ទី១២ប្រលងសញ្ញបត្រជាប់១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១១ ដល់២០១២សិស្សថ្នាក់ទី៩ នឹងថ្នាក់ទី១២ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រ១០០%​ ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១២ ដល់២០១៣ថ្នាក់ទី៩ នឹងទី១២សិប្រលងជាប់សញ្ញបត្រ១០០% ក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១៣ ដល់២០១៤សិស្សថ្នាទី១២ប្រលងជាប់សញ្ញាបត្រ៨៧% នឹងថ្នាក់ទី៩ជាប់១០០%។
តាមគម្ពីរមហាវង្សនៃស្រីលង្កា បន្ទាប់អំពីសង្គាយនាលើកទី៣បានចប់សព្វគ្រប់ ព្រះសង្ឃ២អង្គគឺសោណៈ និងឧត្តរៈ បានត្រូវបញ្ជូនឲ្យទៅធ្វើ បេសកកម្មផ្សាយសាសនានៅសុវណ្ណភូមិ Suvannabhumi ។ អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវមានយោបល់ផ្សេងៗគ្នា ចំពោះទីកន្លែងពិតប្រាកដនៃសុវណ្ណភូមិ ប៉ុន្តែគេជឿថាសុវណ្ណភូមិ ស្ថិតនៅកន្លែងណាមួយ ក្នុងប្រទេសភូមាខាងក្រោម តំបន់ដីសន្តរ South-East Asia កោះសុមត្រា ។មន Mon និងព្យូ Pyu ជាអ្នកស្រុកនៅក្នុងចំណោមជនជាតិដើម ដែលរស់នៅក្នុងភូមាមុនគេ ។ តាមការស្រាវជ្រាវថ្មីៗផ្នែកបុរាណវត្ថុវិទ្យា នៅកន្លែងតាំងលំនៅដ្ឋានមួយរបស់ជនជាតិព្យូ ក្នុងជ្រលងភ្នំ សាមោន (ប្រហែល១រយគីឡូមែត្រខាងទិសនិរតីនៃ Bagan) បានបង្ហាញថាពួកគេមានការទាក់ទងពានិជ្ជកម្ម ជាមួយឥណ្ឌាតាំងពី៥រយ ទៅ៤រយឆ្នាំមុនគ្រឹស្តសករាជ ជាមួយនឹងប្រទេសចិនតាំងពី២រយឆ្នាំ មុនគ្រឹស្តសករាជ ។ ប្រភពឯកសារចិនពីគ្រឹស្តសករាជ២៤០ បានឲ្យដឹងថាមានរាជាណាចក្រកាន់ព្រះពុទ្ធ សាសនាមួយ ហៅថាលិន-យាង Lin Yang ដែលពួកអ្នកសិក្សាខ្លះ បានស្គាល់ថារាជាណាចក្រ បេកថាណូ Beikthano របស់ជនជាតិព្យូ ៣០០គ.មខាងជើងយ៉ង់គន Yangon​ ។ ជនជាតិភូមាក៏ក្លាយបន្តិចម្តងៗទៅជាថេរវាទិន នៅពេលជួបនឹងអារ្យធម៌របស់មន និងព្យូមក ។ ជនជាតិថៃក៏ទៅជា អ្នកកាន់និកាយថេរវាទដែរ បន្តិចម្តងៗបន្ទាប់ពីបានជួបនឹងអារ្យធម៌មន ។ ពិតមែនតែមានជោគជ័យនៅក្នុងអាស៊ីផ្នែកអគ្នេយ៍ ព្រះពុទ្ធ សាសនាថេរវាទក្នុងប្រទេសចិន ស្ថិតនៅតែក្នុងតំបន់ជាប់ព្រំដែន នឹងប្រទេសថេរវាទតែប៉ុណ្ណោះ ។

ជាទូទៅ គេឃើញថាអាណាប្រជានុរាស្ត្រមានកាតព្វកិច្ចត្រូវ បង់ពន្ធជូនរាជការ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះព្រះរាជា ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យលើកលែងមិនយកពន្ធបាន ដូចព្រះធម្មរាជា ទ្រង់បានបញ្ជាអោយលើកលែងពន្ធរាជការខ្លួន និងពន្ធព្រះរាជធានី អស់រយៈកាល៣ឆ្នាំ ។ ចំណែកឯ ព្រះបាទស្រីជេដ្ឋាធិរាជ (ស្ដេចកន) កាលចម្បាំងឈ្នះព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ហើយធ្វើពិធីរាជាភិសេកឡើងសោយរាជ្យនោះ ព្រះអង្គទ្រង់បង្គាប់អោយរាជការ លើកលែងអាណាប្រជានុរាស្ត្របានសម្បូណ៌សប្បាយ ។

ការសម្លាប់រង្គាលជនជាតិយួន និងពួកអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួនដោយពួកខ្មែរក្រហមបានកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងភូមិភាគបូព៌ា បន្ទាប់ពីការបះបោរខែឧសភា ។ នៅខែវិច្ឆិកា វ៉ន-វេតបានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារមួយមិនបានសម្រេច ។ អង្កាល់ណោះមានរាប់ម៉ឺននាក់នៃខ្មែរនិងយួនបាននិរទេសចូលទឹកដីវៀតណាម ។ ថ្ងៃ ៣ធ្នូ ១៩៧៨ វិទ្យុហាណូយបានប្រកាសការបង្កើតរណសិរ្សសាមគ្គីជាតិសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា (រ.ស.ជ.ស.ជ.ក.) ។ នេះគឺជាក្រុមដែលមានកំណើតផ្សេងគ្នានៃពួកអ្នកនិរទេសកុម្មុយនិស្តនិងមិនមែនកុម្មុយនិស្តដែលបានរំលែកវិសមានចិត្តទល់​នឹងរបបប៉ុល-ពត និងការពឹងពាក់ស្ទើរតែទាំងស្រុងលើការគាំទ្រនិងការពាររបស់វៀតណាម ។ រ.ស.ជ.ស.ជ.ក.បានផ្ដល់ភាពដូចគ្នា បើសិនជាមិនមែនជាការពិត នៃភាពស្របច្បាប់សម្រាប់ការលុកលុយរបស់វៀតណាមក្នុងកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនិងសម្រាប់ការបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់នូវរបប​រណបនៅភ្នំពេញរបស់ខ្លួន ។

The most common occupation for women was weaving clothes for the family, sale at market or for large textile enterprises that employed hundreds of women. Other women helped on their brothers' farms or became singers, dancers, sorceresses, respected medical physicians, and successful merchants who could afford their own silk clothes. Some women formed spinning collectives, aggregating the resources of several different families.
នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩ ESET Smart Security ៤.០ បានដាក់អោយប្រើប្រាស់​ ដោយមានបន្ថែម​ ESET Sysinspector អាចប្រើជាមួយ Mozilla Thunderbird និង Window Live Mail, Selft-Defense Module ថ្មី, Firewall Module ថ្មី, ESET SysRescue, ការណែនាំពីការបង្កើត​ Bootable CD និង USB Flash drive និង អាចប្រើជាមួយ​ Windows ២០០០។ ជំនាន់​៤.០ នេះមានបញ្ហា​ដូចជា​មិន​សូវ​ត្រូវគ្នា​ជាមួយ​ Windows Vista Service Pack ២ ប៉ុន្តែ​វាត្រូវបានប្រសើរឡើង​វិញបន្តាប់ពីបានកែប្រែដោយ Update។

សាមកុក ឬ នគរបី (English: Romance of the Three Kingdoms, Simplified Chinese:三国演义, Traditional Chinese:三國演義, Pingying: Sānguó yǎnyì) ជាអក្សរសិល្ប៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវបានស្គាល់និងបានទទួលការនិយមជាបន្តបន្ទាប់ ។ សាមកុក ត្រូវបានបញ្ចូលជាឯកអក្សរសិល្ប៍ដែលជាមរតកផ្នែកបញ្ញារបស់ប្រជាជនភាគខាងកើត ដោយមានការបកប្រែលើស១០ភាសានិងបោះពុម្ពផ្សាយទូទាំងពិភពលោក ។ និពន្ធនៅចន្លោះសតវត្សរ៍ទី១៤ នៃរាជវង្សយាន ដោយ លួគាន់ចុង (Chinese:羅貫中, Pingying: LuóGuànzhōng) ។ សាមកុកមានច្រើនអត្ថរស ពោរពេញដោយល្បិចឧបាយ, កលយុទ្ធ, ការដណ្ដើម, គំនុំគុំកួន, ស្មោះត្រង់និងការអភ័យដែលមានសាច់រឿងនិងរឿងរ៉ាវនៅក្នុងរឿងល្អនិងអាក្រក់លាយឡំគ្នា ។ ខ្លឹមសារនៃរឿងសាមកុកគឺនិយាយពីប្រវត្តិសាស្រ្តចិននៅសម័យនគរទាំងបីចន្លោះឆ្នាំ២២០-២៨០1 នៃគ.ស ដោយការចាប់ផ្ដើមរបស់សាមកុកកើតឡើងពីពួកក្បត់ឈ្នួតលឿង (Yellow Turban Rebellion) ដែលបះបោរនៅឆ្នាំ១៨៣2 នៃគ.ស ទើបក្លាយជាមូលហេតុធ្វើឲ្យបុគ្គលទាំង៣គឺ លីវប៉ី (刘备), គួនអ៊ី (關羽) និង តៀវហ៊ុយ ឬ ចាងហ្វី (張飛) ស្បថស្បែធ្វើជាបងប្អូននឹងគ្នា ហើយចូលរួមង្រ្កាបពួកក្បត់ឈ្នួតលឿង និងការដណ្ដើមអំណាចនៅចុងរជ្ជកាលហានជាមួយនឹងនគរនានា ដែលរួមមាននគរវុយ ឬនគរវើយ (魏) នគរចុក ឬនគរស៊ូ (蜀) និងនគរ-ង ឬនគរអ៊ូ (吳) រហូតដល់ការបង្កើតរាជវង្សជិនដោយ ស៊ូម៉ាអៀន (司馬炎) ។ សរុបទៅមានរយៈពេលប្រហែលជា ៦០ ឆ្នាំ ។ ក្រៅពីនេះ សាមកុក ក៏ជាអក្សរសិល្ប៍មួយក្នុងចំណោមកំពូលអក្សរសិល្ប៍ទាំង៤ រួមមាន ស៊ីយ៉ូវជី (西遊記) ឬ Journey to the West, សុងជាង (宋江) ឬ Water Margin និង ហុងឡូវមឹង (红楼梦) ឬ Dream of the Red Chamber ។

FIFA World Cup ធ្វើឡើងរៀងរាល់បួនឆ្នាំម្តងរវាងក្រុមជម្រើសជាតិ និងជាព្រឹត្តិការណ៍កីឡាពេញនិយមបំផុតរបស់ពិភពលោក និងមានប្រជាប្រិយភាពជាងហ្គេមអូឡាំពិក ។ នៅក្នុងបាល់ទាត់ មានការប្រកួតពីរប្រភេទសំខាន់ៗ ។នៅក្នុង "លីក" រាល់ក្រុមទាំងអស់លេងហ្គេមដូចគ្នានឹងការប្រកួត ប៉ុន្តែក្រុម "ពានរង្វាន់" នឹងចាកចេញពីការប្រកួតនៅពេលពួកគេចាញ់ រហូតដល់ក្រុមទាំងពីរចុងក្រោយលេងគ្នាដើម្បីសម្រេចអ្នកឈ្នះ ។

១.របបសាធារណរដ្ឋ គឺជារដ្ឋ របស់ប្រជាជនទាំងមូល ឬមួយផ្នែក ។ លោកបានបែងចែក សាធារណរដ្ឋជាពីរ គឺប្រជាធិបតេយ្យ និងអភិជនាធិបតេយ្យ ។​ ប្រសិនបើសាធារណរដ្ឋ ជារដ្ឋរបស់ប្រជាជនទាំងមូល ផ្គុំគ្នាជាអង្គធំមួយនោះ ជាប្រជាធិបតេយ្យ ។ ប្រសិនបើសាធារណរដ្ឋ ជារដ្ឋរបស់ ប្រជាជនមួយភាគតូចនោះ ជាអភិជនាធិបតេយ្យ ។
At the beginning of the Western Han dynasty, thirteen centrally controlled commanderies—including the capital region—existed in the western third of the empire, while the eastern two-thirds were divided into ten semi-autonomous kingdoms. To placate his prominent commanders from the war with Chu, Emperor Gaozu enfeoffed some of them as kings. By 157 BC, the Han court had replaced all of these kings with royal Liu family members, since the loyalty of non-relatives to the throne was questioned. After several insurrections by Han kings—the largest being the Rebellion of the Seven States in 154 BC—the imperial court enacted a series of reforms beginning in 145 BC limiting the size and power of these kingdoms and dividing their former territories into new centrally controlled commanderies. Kings were no longer able to appoint their own staff; this duty was assumed by the imperial court. Kings became nominal heads of their fiefs and collected a portion of tax revenues as their personal incomes. The kingdoms were never entirely abolished and existed throughout the remainder of Western and Eastern Han.

សក្ខីភាព​​នៃ​ការ​មិន​ចុះសម្រុង​គ្នា​រវាង​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ និង​ពួក​យៀក​មិញ​ ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ដោយ​ទ្រង់​ចន្ទរង្សី​ផ្ទាល់ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​ទ្រង់​ជាមួយ​លោក ស្ទីវិន ហេឌ័រ នា​ពេល​ក្រោយមក​ថា “ខ្ញុំ...ឈប់​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​ជាមួយ​យួន ព្រោះ​ក្រោយពេល​ខ្ញុំ​សហការ​ជាមួយ​ពួកគេ​ តាំងតែពី​ក្រោយពេល​មាន​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី ​២ ភ្លាម ច្បាស់​ណាស់​ដែល​ថា​ ពួកគេ​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ខ្ញុំ ដោយ​ប្រើ​ឈ្មោះ​រាជវង្សានុវង្ស​របស់​ខ្ញុំ​។ ពួក​គេ​ថែមទាំង​បាន​ព្យាយាម​ត្រួតត្រា​លើ​ចលនា​(ឥស្សរៈ)​របស់​ខ្ញុំ​ទៀត​ផង​។ ហើយ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​ជំទាស់​លើ​អ្វី ដែល​ពួកគេ​ស្នើសុំ ពួក​​កូន​ចៅ​របស់​គេ​ លែង​ហៅ​ខ្ញុំ​ថា​ជា​ក្សត្រ​ស្នេហា​ជាតិ​ទៀត​ទេ​។ ផ្ទុយ​មក​វិញ ពួក​គេ​នឹង​ហៅ​ខ្ញុំ​ចោទ​ខ្ញុំ​ថា ជា​ក្សត្រ​ក្បត់ ឬ​ជន​សក្ដិភូមិ​​ក្បត់​។

នៅពេលព្រះអយ្យកោខាងមាតារបស់ព្រះអង្គ ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ-មុនីវង្ស បានសោយទិវង្គតនៅ ថ្ងៃ២៣ មេសា ១៩៤១ ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្កបានជ្រើសរើសព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុជាព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា។ ក្នុងពេលនោះ កម្ពុជាក្រោមអាណានិគមធ្លាប់ជាប៉ែកនៃសហភាពឥណ្ឌូចិន ដែលបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលវិចឈីដែលសហការនិយមអ័ក្ស។ ការអភិសេកទ្រង់បានប្រារព្ធនៅ ថ្ងៃ៣ ឧសភា ១៩៤១។ នៅខែមីនា១៩៤១ អធិរាជាណាចក្រជប៉ុន បានកាន់កាប់កម្ពុជា ប៉ុន្តែបានអនុញ្ញាតអោយរដ្ឋការអាណានិគមបារាំងអោយនៅមានខ្លះ ដោយបានរំលាយរដ្ឋការអាណានិគម ហើយក៏ បានកាន់កាប់ត្រួតត្រាសហភាពឥណ្ឌូចិន។ ស្ថិតក្រោមសម្ពាធពីពួកជប៉ុន ព្រះសីហនុបានប្រកាសឯករាជ្យរបស់កម្ពុជា។ មិនដូចអធិរាជយួនបាវ-ដាយទេ ព្រះសីហនុប្រយ័ត្នប្រយែងមិនព្រមព្រៀងខ្លួនព្រះអង្គច្រើនពេកទេក្នុងការសហការជាមួយជប៉ុន។ ពួកជប៉ុនបានបង្ខំអោយលោកសឺន-ង៉ុកថាញ់ធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសដែលក្រោយមកទៀតនៅខែសីហា ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីការចុះចាញ់របស់ជប៉ុន ពួកបារាំងបន្តិចម្ដងៗបានដណ្ដើមយកការកាន់កាប់សហភាពឥណ្ឌូចិនមកវិញ។
បព្វជិត ហ្គាសស្ប៉ា ដា ឃ្រុហ្ស (Gaspar da Cruz) ដែលជាអ្នកផ្សាយសាសនាជាតិអឺរ៉ុបទី១ នៅប្រទេសខ្មែរបានទទួលសារភាពថាមានខ្មែរតែម្នាក់គត់ (?) ដែលបានចូលសាសនាគ្រិស្ត ហើយជននោះបានទទួលមរណភាពហើយទៅទៀត ។ បព្វជិតអង្គនេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា ក្រោយមកពួកអ្នកផ្សាយសាសនាជាតិអឺរ៉ុបមានទំនាស់ជាមួយពួកព្រាហ្មណ៍នៅក្នុងវាំង ។ ខ្លួនលោកផ្ទាល់ក៏បានធ្វើអោយពួកព្រាហ្មណ៍អាក់អន់ចិត្ត ដោយលោកបានពន្យល់ដល់ប្រជារាស្ត្រថា ព្រះអាទិទេពរបស់ពួកនេះពុំបានបង្កើតមេឃ និងដីទេហើយអាទិទេពនោះជាមនុស្សកាចសាហាវ និងជាអ្នកធ្វើបាបកម្មទៀតផង ។ បព្វជិត កាសេហ្គា (Cacega) បានកត់ទុកថា បព្វជិត ស៊ីលវ៉េសស្ត្រេ (Sylvestre) បានលាងបាបអោយបានតែពួកអ្នកទោស និងជនបរទេស មានចិន ជប៉ុន ជ្វា តែគ្មានខ្មែរម្នាក់សោះ ។

មនុស្ស​នៅ​តែ​បន្ត​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ទាសករ​នៅ​ភាគ​ខ្លះ​នៃ​ពិភពលោក ជា​ពិសេស​នៅ អាស៊ីខាងត្បូង និង អាព្រិច។ ទាសភាព​នៅ​មាន​តិច​តួច​ក្នុង ប្រទេសអភិវឌ្ឍ នេះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​របស់​គេ​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ។ គេ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​វិធី​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ប្រើ​ពី​មុន​មក។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ទាសករ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ ដើម្បី​របស់​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​បំណុល​ជាដើម (ជា​ឧទាហរណ៍៖ ទាសករ​ត្រូវ​ធ្វើការ​ដើម្បី​សង​បំណុល​)។ ជន​រង​គ្រោះ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​គម្រាម​ថា គ្រួសារ​គេ​នឹង​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់ ប្រសិន​បើ​គេ​រាយការណ៍​ទៅ​ម្ចាស់​ទាសករ។ ទាសករ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក។ ហើយ​នៅ​ក្នុង​ករណី​ខ្លះ​ទៀត គ្រួសារ​ពួក​គេ​បាន​លក់​គេ​ទៅ​ម្ចាស់​ទាសករ។ ទាសករ​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ជួញ​ដូរ​ពី​កន្លែង​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ​ទៀត​នៅ​លើ​ពិភព​លោក។ ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពេស្យាចារ​លើ​ក្មេង​ស្រី និង​ស្ត្រី ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ចូល​ជា​ប្រភេទ​ទាសភាព​ដែរ។ ទម្រង់​ទាសភាព​មួយ​ដែល​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​គឺ ការ​រំលោភ​លើ​ពលកម្ម​កុមារ។ កុមារ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​ធ្វើការ​នៅ​ក្នុង​ស្ថានីយ​រ៉ែ ​ឬ​ក្នុង​ចម្ការ ឬ​ពួក​គេ​ត្រូវ​ចូល​ក្នុង​សមរភូមិ ដោយ​គ្មាន​ប្រាក់​ចំណូល។

ភាវៈ​នៃ​បុគ្គល​បាន​ស្តាប់​ បាន​រៀន​ច្រើន ១ សិល្បះ​គឺ​សេចក្តី​ឆ្លៀវឆ្លាស​ក្នុង​ហត្ថកម្ម របស់​អ្នក​បួស​និង​គ្រហស្ថ ១ វិន័យ​ដែល​បុគ្គល​សិក្សា​ដោយ​ប្រពៃ ១ វាចា​ដែល​បុគ្គល​ពោល​ល្អ ១ នេះ​ជា​មង្គល​ ដ៏​ឧត្តម ។

អ្នកសារព័ត៍មានជាច្រើននៅប្រទេសមួយចំនួនមានសិទិ្វខ្លះៗមិនមែនត្រឹមសមជិកនៃសាធារណជនទូទៅ រាប់បញ្ចូលការចូលដែលល្អប្រសើរចំពោះព្រឹតិ្តការណ៍ កន្លែលកើតបទឧក្រិដ្ឋ នឹងសនិ្នសិទិអ្នកការសែត និងពង្រីកការសម្ភាសន៏ជាមួយមន្រ្តីរាជ្ជការល្បីល្បាញ និង​ភ្នែកសាធារណជនដទៃទៀត។

ព្រះពុទ្ធបានរកឃើញ ដោយព្រះអង្គឯង ផុតអំពីនេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនៈទៅ ការសូន្យទៅនៃវេទនានិងសញ្ញា ដែលសេចក្តីអធិប្បាយពន្យល់ធម៌ និងអក្សរសាស្រ្តរបស់អ្នកសិក្សាបានហៅថា ឈានទី៩ ។ ចំពោះឈានទី៩នេះ មានពាក្យពោលថាៈ ឃើញដោយសេចក្តីយល់ដឹង អាសវៈទាំងឡាយរបស់គាត់ ដល់ទីបំផុតហើយ ។ ពេល ចេញពីការសម្រេចឈាន ប្រកបដោយសតិរលឹកមក គេសំគាល់របស់ដែលពីមុន បានផ្លាស់ប្តូរនិងរលត់ទៅថា អើហ្ន៎របស់ដែលគ្មានពីមុន បានកើតឡើងយ៉ាងដូច្នេះ! របស់ដែលកើតឡើងរួចហើយ ក៏រលត់បាត់បង់ទៅវិញយ៉ាងដូច្នេះ! ។ ចំពោះរបស់នោះ គេ ស្ថិតនៅក្នុងភាពមិនស្រឡាញ់មិនស្អប់ សេរី មិនជាប់ជំពាក់ រួចរំដោះ មិនទាក់ទង និងប្រកបដោយការយល់ដឹងគ្មានឧបស័គ្គ ។ គេយល់ដឹងថា គ្មានការរំដោះខ្លួនឆ្ងាយទៀតទេ ហើយការតាមរក ឲ្យបានការរំដោះនៅទីនោះ ពិតជាមិនមែនសម្រាប់ខ្លួនរបស់ គេទេ ។ អ្នកដែលបានសម្រេចដល់ថ្នាក់នេះ គឺជាព្រះអនាគាមិ និងព្រះអរហន្ត ។ ក្នុងសេចក្តីដកស្រង់ខាងលើនេះ ព្រះពុទ្ធបានលើកយកមកពន្យល់ថា ព្រះសារីបុត្តបានសម្រេចជាព្រះអរហន្ត ដោយសារឡើងដល់ឈានទី៩នេះ ។