Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Tina Turner, nombre artistico de Anna Mae Bullock, y naixita de Brownsville, Tennessee, Estatos Unitos o 26 de noviembre de 1939 ye una cantaire y actriz con una carrera artistica de mas de 50 anyatas mientres as que bi ha estato reconoixita con muitos premios.

Segura de los Banyos (Segura de los Baños en castellán) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situato en la comarca de las Cuencas Meneras. La suya población yera de 39 habitants (2014), en una superficie de 54,6 km².

1979 - muere en Los Angeles (California) o director cinematografico, guionista, productor cinematografico y director teatral estatounitense George Seaton (n.1911).

A seguridat alimentaria tamién ye una qüestión important, ya que as malautías prevocatas por alimentos causan muitas muertes a l'anyo. Bi ha dietas especials pa combatir bell transtorno u malautía u pa prevenir-los en caso de risgo de poder tener-los en o futuro. Entre as dietas especials destacan as dietas hipocaloricas, as dietas hipercaloricas, as dietas baixas en colesterol, as dietas con alto conteniu en fibra y as dietas blandas.

Sena Maritimo (76) (en francés Seine-Maritime) ye un departamento francés situato en a rechión de l'Alta Normandía, en l'antiga provincia de Normandía.

A literatura d'Escocia encluye todas as obras redactatas por autors escoceses, ya siga en latín, francés, anglés, gaelico escocés u scots, dende os primers documentos dica l'actualidat.

L'antimoni en a suya forma elemental ye un solido cristalín, fusible, crebadizo, de color blanco archent que presenta una conductividat electrica y termica baixa y s'evapora a baixas temperaturas. Iste elemento semimetalico se pareixe a os metals en o suyo aspecto y propiedatz fisicas, pero no se comporta quimicament como un metal. Tamién puet estar atacato por acidos oxidants y halochens.

Os hunnos estioron un pueblo nomada turco d'as estepas d'Eurasia que invadió l'Imperio Román en o sieglo V. Se suposa que son relacionatos con os Hsiu nu d'as fuents chinesas y que o nuclio orichinal d'as hordas hunnas yera de luenga y cultura turquica, encara que a fin d'a historia d'os hunnos los vincula més a lo Imperio Román y a los pueblos chermanicos.
Wöhrmann = August Wöhrmann, Werften und Schiffe im Saterlande gegen Ende des 19. Jahrhunderts. In: Heimatkalender für das Oldenburger Münsterland 1964 (Vechta), S. 119-121.

Snits (nl. Sneek) is ne Stääd suudwäästelk fon Ljouwert un dät is ju Haudstääd fon ju Meente Súdwest Fryslân. Deer woonje ungefäär 33.000 Ljuude. Ju Stääd is bekoand um sien Snitser Woaterpoute. Uur Seeken do der froai sunt, sunt dät Stäädhuus un ju Martinisäärke.

Uk rakt dät Woude, do däälich noch ap Seeltersk bruukt wäide: broecke "Breeke", resolviren "risselwierje", citieren "sitierje", koer "Köär", veerdop "Fjoorup".

Dät Ieuwenskenonner fon Tjootern un Detern tjut deerap wai, dät dät Fräisk-Läichsaksiske Sproakeskeed deer al liech, as in ju Luudgeskichte fräisk th, ia un saksisk d, ê uutnonner geenen, also bie ju Äntstoundenge fon ju Fräiske Sproake, wäil uum dät soogende Jierhunnert. Fergliek uk Kuunder/Tsjonger.

Laserlucht kon uk ne hooge Intensität beloangje, wäil sofuul dät dät Stäil un uur Metalle sniede kon. Die Luchtbunnel die der fon n Laser uutstroald wäd, wiest oafte ne gjucht litje Ouwiekenge (d.h. do Woogen blieuwe parallel, sogoar uur loange Oustande). Woogen mäd perfekte parelle Boanen konnen nit moaked wäide infoulge Diffraktion, oawers n Laserstroal wol sik fuul minner spreede as Lucht fon aal uur uur Luchtwällen. N Stroal die der fon n litjen Laboratorium-Laser ärreeged wäd, as die Helium-Neon Laser (HeNe Laser) wol sik spreede tou ne Truchmäite fon sowät 1.6 Kilometer, wan dät fon ju Äide bit ap ju Uurfäche fon de Moune skiend wäd. Wäkke Lasere, foarallen do Hoolichlaiter-Lasere, ärreegje Stroale, do der ne fuul gratter Spreedenge wiese, foarallen infoulge fon hiere litje Grööte. Sun ouwiekenden Luchtbunnel kon oawers uumbilged wäide tou n parallelen Bunnel truch Anweendenge fon ne optiske Linse.

Saksen-Anhalt (Düütsk: Sachsen-Anhalt, Plat: Sassen-Anhalt) is n Buundeslound in Düütsklound. In äänelke Foarm bestuude dät Lound al in'e DDR-Tied fon 1947 bit 1952 tou, dan wuude dät de facto deeld, uk wan't de jure noch n bitje langer bestuude. Ätter ju Weende is dät nit heel un aal, man steedenwiese in dän sälge Skeedferloop wiergruunded wuuden.

4. Januoar: Twiske Ruslound un Frankriek wäd die Twäierferbuund gultich. Truch dät Ferdäägengs-Buundnis kon Frankriek sien two Jiertjaande ounhooldende Isoloatsjoon be'eendje, wilst Düütsklound in ju Two-Fronten-Positsjoon kumt, foar ju al Otto von Bismarck waadend häd.

N fuul gratteren Ätterdeel is, dät bloot do Ione (leedene Deele) meeten wäide un dät nit goud fäästtoustaalen is, wo n grooten Andeel do fon do ganse loossloaine Deele uutmoakje. Bruukt me toun Bestroaljen t.B. dät Edelgas Argon, dan wäide neen Ferbiendengen foarmd un äntstounde man gans min sekundäre Ione. Me kon dät ferbeeterje truch n Bitje Suurstof in dät Vakuum oun tou läiten. Fuul geföiliger wäd ju Methode truch ju Probe mäd Ione fon n uur Gas tou bestroaljen. Uk honget fuul deerfon ou, of dät Materioal fon ju Probe sälwen al ne Touhoopestaalenge, t.B. n Oxyd is. Truch aal disse Uurseeken kon ju Geföilegaid fon SIMS uur n Faktor duusend skiele un mout oafte mäd Referenzproben oarbaided wäide uum noch n Bitjen tou wieten, wät me häd.
Ju Buurskup lait suudelk Roomelse-Aast, aastelk Hollen un noudelk Loanghoarst. Aastelk fon Hollenerfoan lait die Aastfoan. Die Skeed twiske Hollenerfoan un Roomelse-Aast is uungefäär bie dän Koppelwai (Koppelweg).

In 2006 hiede Tiemersma sien trääde Roman kloor, It liet fan de Ibis (Dät Läid fon dän Ibis). Literatuurkritiker Joop Boomsma foont do ferskeedene Ieuwenen fon dät Bouk gans besunner, man hie waas nit uurtjuugd. Abe de Vries waas ne uur Meenenge, hie foont dät Bouk n näien Roman, die der nit tiepelich wäd.

Läiweloa waas ju Tuffelke sunne wichtige Neerengsplonte in Europa, dät dät ne Hungersnood reeke kuude, wan do Tuffelkebestounde fon Kroankhaide fernäild wuuden. So toun Biespil ju Groote Hungersnood in Irlound twiske 1845 un 1852, ju truch Tuffelke-Fuuleräi uutbriek.

3. Die Kloager mout ju Kloage skriftelk ienbrange, un die Kloager kricht n Ouskrift, dät hie sien Ferdäägenge ferfoatje kon. Zum dritten sall der cleger seine clage schriftlich vbergeben, darinne clarlichen anzeigen sall, mitt watt parteij der clager zu thuen hatt, ock duetlicken namhafttich machen war he de clag vffstelt, vp wo menich stucke vund articull. Dariegen dem beclagten sall fri staen der clage copei vund dem beclagten achte dage tiedt sin antwordt darjegen inzubringen.

Eerste 1986 koom ju tweelfde Provinz Flevolound deertou, ju der bestoant uut Deele fon dän iendiekte Suudersee twiske Hollound un Wäästfräislound.

Juu Älfenbeenkuste is n Lound in Wäästafrikoa. Juu Flagge fon juu Älfenbeenkuste sjucht bienaist uut as juu fon Irlound, man Irlound häd links gräin un gjuchts orange.

5. Dezember: Ju wierstrieuwjende Prüüske Nasjonoalfersammelenge wäd fon Köönich Freerk Wülm IV. truch Feroardenge aplooset. Ap dän sälge Dai brangt die Köönich een Ferfoatenge ätter sien oaine Foarstaalengen ruut.

Doo Feloidea sunt ne Uurfamilie, juu tou doo Roowdierte heert. Tou doo Feloidea (dät kumt uk fon Latiensk "Felis", die Kat) heere Dierte as die Kat. Deerjuun heere Dierte, doo genetisk moor dän Huund liekje, tou ne uur Uurfamilie, doo Canoidea (fon Latiensk "Canis", die Huund). Tou doo Feloidea heere doo Familien Felidae, Hyaenidae, doo madagassiske Roowdierte (Eupleridae), doo Herpestidae, doo Viverridae un doo Nandiniidae.

Klas IV: Gjucht gefoorelk; sogoar indirekte Ferspreedenge fon dät Lucht fon dän Bunnel kon Oogen- of Häidskoade feruurseekje. Dät is foarallen fon Anweendenge foar Lasere fon moor as eenige Milliwatt. Lasere in disse Klasse hääbe gewöönelk n Uutgongsenergie fon moorere hunnert Milliwatt of sogoar moor.

In ju Tied hääbe jo uk do Fräisen träfd un in ju Tied, as dät Skeed fon hier Riek loangs dän Rhien ron, hääbe do suudelke Stamme, do der fon do Roomske Frisiavones naamd wuuden, Paat fon dät Roomske Riek weesen. Do Roomske hääbe uk n Paat fon Groot-Britannien] behärsked un wäkke fon do Frisiavones sunt in hieren Tjoonst deer uk weesen.

Johann Friedrich Minssen, Mittheilungen aus dem Saterlande. Im Jahre 1846 gesammelt’‘. 2. Beend, ‘’Pronomen, Adjectivum und die übrigen kleineren Redetheile, Alliteration, Reim & das Substantivum: Ljouwert 1965 (Fryske Akademy Nr. 270).
31. Januoar: Do lääste katoolske Fersweerdere fon dän Gunpowder Plot juun dän protestantisken Köönich Jakob I. fon Änglound wäide waigjucht. Monken do Feruurdeelde is uk die bit däälich bekoandste Fersweerder, Guy Fawkes.

Die Kongräs fon Wien waas n Kongräs in 1814 un 1815. As Napoleon Bonaparte sloain waas fon Prüüsen, Aastriek, Ruslound un Änglound wuude dät Kongräs heelden un dät häd do Scheede in Europa gans ferannerd.

Lucius Cornelius Sulla Felix (* uum 138 f.Kr.; † 78 f. Kr., oafter kuut Sulla naamd, waas n roomsken Politiker, Fäildheer un Diktoator in ju Tied fon ju leete Roomske Republik. Hie waas n extreemen Optimoat un geen blouderch juun do Populoaren foar.

Dät Latienske däd foarallen apfaalen truch dät Failjen fon dät persöönlike Foarwoud (iek, du usw.), wät bloot bruukt wäd, wan me dät gans stärk betoond.

Un dan koom die Sailmoaker un die noom Mäite un die moakede do Saile. Dät kuuden do hier nit. Maast fon t Wäästerfeen koom die Sailmaaker un die died dät Skip fluks mäd de Saile besloon dan.

Ju Maskine is uutrusted mäd n Soaksboolke, Sniededisk, Haspel, Ienluuksnigge, Täärsktrummel un Sieuwen. Deertruch wäd in aan Oarbaidsgong dät Gewoaks mäind, toarsken un wäd dät Säid skeeniged. Ouhongich fon do tou aadenjene Fruchte wäd n Mjofoarsats, die der bestoant uut Mjoboolke, Sniededisk un Haspel an ju Maskine koppeld.

Harms R1749a R1749a R1749a 1749b 1749b 1749b H1824a H1824a H1840 H1860a Hm1824b S1860d S1860e St1820a B1749 B1749 B1820a B1820b B1840 U1840 U1860b U1860c U1860c B1860a B1860c

n Göäpel uut Mimmelage (Loundkring Ossenbrääch); ne holtene Määlne, uk Hoangstegöäpel of Rosmäälne, tou dät Määlnjen fon dät Koarel, uum 1850 bit 1890 apbaud. Mäd Hälpe fon Hoangste wuud Koarel määlnd. Ju in dät Täärsk- un Koarelskäin fon dän Hoaf Wehlbuurich befiendelke Rosmäälne uut dät Jier 1868 is ju lääste noch ärheeldene Rosmäälne in Läichsaksen.

Boanferkier rakt et uur Dresden Haudboanhoaf mäd ne Ferbiendenge tou Leipzig, Berlin, Prag, Erfurt, Magdebuurich, Frankfurt, Wiesbaden, Hambuurich, Hannover, Bremen, Stettin, Brünn, Wien un Budapest, Boanhoaf Dresden Midde un Boanhoaf Dresden-Näistääd.

Hie wäd betrachted as aan fon do Gruundlääsere fon ju orgoanske Baukunst. Sien Wierk heert tou dän Näikataloanske Stil (Modernisme Català), een Foarm fon Juugendstil in Katalonien.

Gerd R1473b R1780 R1780 R1820a R1820b R1820b R1840 R1860a R1860a R1860a R18 60b R1860b H1824a H1824a H1824a H1840 H1840 H1860a Hm1824b Hm1860a S1812a S1812a S1812b S1812b S1812c S1812c S1812c S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829b S1829b S1829b S1829b S1829b S1829d S1829d S1829d S1840a S1840a S1840d S1840b S1840b S1840b S1840c S1860a S1860a S1860a S1860b S1860b S1860b S1860c S1860c S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1860e S1860e S1860f S1860# U1473 U1535 U1820a U1820a U1820b St1568 St1860b St1860c B1820c B1820c U184 0 U1840 U1840 U1860a U1860a U1860a B1860a B1860a B1860c

Die 23. Moai (buute fon Roomelse: 23. Maai) is die 143. Dai fon dän gregorioanske Kalänner (die 144. in Skaltjiere), sodät noch 222 Deege uurich blieuwe fon dät Jier.
Dät Läichdüütske häd oawers ju twäide Luudferskuuwenge goarnit meemoaked un dät Seelterske hied deerfoar in de Steede ju fräiske Luudferskuuwenge.

Die Eeuwend fon n 24. Dezember is die Hillige Eeuwend, die Foareeuwend fon Wiehnoachten, wier ju Gebuurt fon Jesus fierd wäd. Deeruum, dät die Foareeuwend liturgisk blouked al toun touken Dai heert, wäd in groote Deele fon Aastriek, Düütsklound, Liechtensteen, ju Swaits un wäil toun Deel uk fon uur Lounde, al ap dän Äiwend fon dän 24. Dezember Wienoachten mäd dannenen Boom, Geskoanke un aal do Traditione fierd, wilst et dät in fuul Lounde eerste toun 25. Dezember rakt.

Uden is ne Meente in ju Provints Noudbrabant in do Niederlounde. Uden is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 67,59 km² un deer woonje 40.550 Moanskene (2012).

Die Noome kumt wäil häär fon ooldfräisk *Thiatern < *Thiatarden as Ouleedenge fon n Personenoome *Thiatard of *Thiadhard, die der däälich as groningisk Tjaard, wäästfräisk Ts(j)eard ärskient (oold-Harlingisk Tyarth ätter Cadovius).

As een Biotop (fon Griechisk βíος bíos „Lieuwend“ un τόπος tópos „Steede“ / „Ploats“) beteekent me een Lieuwendsruumte fon Plonten, Dierte un uur Lieuweweesen in een ääng ougränsed Rebät. Ääng ougränsed hat, dät deer nit ju heele Äide mäd meend is, dät is näämelk uus Biosphäre - also ju Summe fon aal do litje Biotope. As Deel fon een Ökosystem (as t.B. aan Holtbusk, aan Woaterdoabe, aan Foan of uurswät) stoant dät Biotop, ju Lieuwendsruumte also ieuwenske ju Biozönose, dät is ieuwen ju Summe fon do Lieuweweesen, do deer oane sunt. In dän Natuurskuts wäd oafter fon Biotope so boald, dät me deer mäd besunners wäidfulle Lieuwendsruumten meend, do extroa ju Natuur uurlät wäide.

Foar REM houget ju Materioalprobe eerste nit slieped tou wäiden un deerfoar is dät ne fuul mäkkelker Methode as TEM. Bloot houget ju Luft ut ju Probekoomere pumped tou wäiden, dan dät Elektron kon sik bloot in Vakuum (ne luftloose Ruumte) fräi bewäägje. In n Rasterelektronemikroskop konnen uk Analysemethoden truchfierd wäide as Auger-Elektrone-Spektroskopie (AES) un Sekundär-Ione-Massen-Spektroskopie (SIMS).

Jansen R1606 R1630a R1713a R1749a R1749a 1749b 1749b R1749c R1749c R1749c R1780 R1780 R1820b R1860b R1699 H1780a H1780a H1780a H1780a H1824d H1840 H1860c S1749a S1749a S1749a S1749c S1749c S1749c S1812a S1812a S1829a S1829b S1829b S1829e S1840a S1840a S1860a S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1860d S1 860d 1699 U1820a U1820b U1820b U1820b St1749 B1606 B1820c B1820c B1840 R1713c R1713c R1713c U1860b U1860b B1860a B1860a B1860c B1860c B1860c

Sien twodimensjonoale Bielden, t. B. ju bekoande Bielde fon Ju Marilyn Monroe, aan Sieuwpränt, konnen hier nit oubielded wäide, uumdät deer noch Uurhieuwergjucht ap is.

Algemeene Luchtwällen as ju elektriske Gloilaampe stroalje Photone in aal Gjuchten uut, gewöönelk uur n wied Spektrum Woogelaangten. Do maaste Luchtwällen sunt uk nit kohärent, dät hat: do Woogen sunt uut Phase un also rakt dät deer Interferenz twiske do Woogen.
Een Besunnerhaid fon Paraguay is, dät junner dät Guaraní, een Indioaner-Sproake, bit däälich ju dominierjende Uumgongs-Sproake is, un uk oafter monken europäisk-stommige Ienwoonere boalt wäd. Amtssproake is dät in jungere Tied uk wuuden, man in düssen Beriek häd dät noch nit ju Betjuudenge fon't Spoanske kriegen.

Do chemiske Oainskuppe fon n Atom wäide bolde gans bestimd fon de Atomnummer, also fon ju Antaal Protone. Dät is deertruch bolde nit muugelk, Isotope fon dätsälge Element mäd chemiske Middele fonnunner tou tränjen.

1667: Die Free fon Breda wäd sleeten. Hie beeendet dän Twäiden ängelsk-niederloundsken Kriech. Do Niederlounde luuke sik uut Noudamerikoa tourääch, wilst Änglound sien Deelläitengen in Indonesien un Suriname ferlät. Truch een kloore Apdeelenge fon do Rebätte äntspont sik dät Ferhooldnis twiske do bee apkuumende Kolonioal-Machte.

Dät rakt neen eepentelke Säärkenbauwierke, sodät do Kristen stilkens in privoate Huuse touhoopekuume. In 2001 wuuden 11 Kristen bie n Goddestjoonst in n Privoathuus bedapped un ienspeerd, in 2004 geböärde dät sogoar 46 Kristen.

Dan wuuden do so gans so uurleeken, uur die ganse Boom. Un do bleeuwen deer aape, do Rillen, do wuuden deer gjucht ounkratsed, so. Do sunt je gans skäärp fääre. Ju Malle wuud immer wier bruukt. Aan Striek wuud bloot een moal moaked un dan wuud die Krabpaster je ienstoald. Nu wan dät fjauer Säntimeeter tjuk weese skäl, dan wäd uungefeer fieuw snieden [soaged], oawers dan wuuden do noch skoawed.

Werkendam is ne Meente in ju Provints Noudbrabant in do Niederlounde. Werkendam is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 121,73 km² un deer woonje 26.383 Moanskene (2012).

Hinrichs H1606 H1840 S1749b S1749b S1812b S1829a S1829b S1829b S1829e S1829 e S1840a S1840b S1860a S1860b U1820a St1820a St1820a St1840 St1840 St1860a S t1860c B1606 B1606 B1606 B1733 B1733 B1840 H1651a R1651 R1651 R1713b R1713c R1713c U1840 U1840 B1860a B1860a B1860b

Valletta is ju Haudstääd un grootste Stääd fon Malta, man ju litste EU-Haudstääd. Ju Stääd stoant siet 1980 ap ju Waareldäärwelieste fon UNESCO. Do Muuren uum ju Stääd tou sunt uut dät 16. Jierhunnert, as ju Stääd baud wuuden is un stounde däälich noch deer. In Valletta woonje ungefeer 6.300 Moanskene, man in ju Agglomeration woonje uum do 300.000.

Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $36.000 in 2007. In 2007 waas 3,1% fon ju ganse Wirtschaft Loundwirtschaft, 32,6% Industrie un 64,3% Tjoonste.

Potshuusen lait in dän suudelken Deel fon dät Leda-Jümme-Gebiet. Al siet 1949 stounde der tjo litje Woolde mäd touhoope 1,7 Hektoar unner Natuurskuts. Der stound uk n 3,9 Hektoar groot Weedegebiet unner Natuurskuts.

Die 10. Juni is die 161. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 162 in Skaltjiere), so blieuwe noch 204 Deege bit tou dät Eende fon't Jier tou.

Dät mout eerst fäärsen hääbe, dan schäl me do Släie plukje. Foar dän Froast sunt se gans suur. Deerfon kon me gans smoakelge Marmeloade un uk fainen Likör moakje. Hochdüütsk hat die Likör: Schlehenfeuer. Buppedät is n blöienden Släieboom uk goud as Fodder foar Iemen.
1933: Adolf Hitler wäd fon n Riekspräsident Paul von Hindenburg toun Riekskansler benaamd. In't foaren hiede Hindenburg sik loange struuwed, man me hiede him bedoard, Hitler waas nit so oarich gefoarelk, deeruum dät ne konservative Moorhaid in't Kabinett siet.

Frjentsjerteradiel is ne Meente in ju Provinz Fryslân, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 209,29 km² un deer woonje 10,259 Moanskene (2007).

Laserlucht fon bestimde Woogenlaangte kon Katarakte feruurseekje un sogoar ju Flüssegaid in dät Ooge toun Sjooden brange. Infrarood- un Ultravioletlasere sunt besunners gefoorelk, deeruum dät Lieuwend sien Blinkreflex, ju dät Ooge beskutset juun uungewoonelk häller Lucht, bloot wierket, wan dät Lucht sichtboar is. Klassifikation foar Sicherhaid fon Lasere geböärt ätter ju Woogenlaangte un ju maximoale Uutgongsenergie as foulget:

Ju Seelter Äi (düütsk Sater Ems) bildet sik uut do Touflusse Marka un Oaje, do bienunner kuume bie Aajesbusk, 200 Meeter suudelk fon dät Kustenkanoal. Ju lapt dan mad n Düüker unner dät Kustenkanoal truch un dan fon dät Suude ätter dät Noude truch ju ganse Laangte fon Seelterlound, wier ju dät Woater uut de Foan apnimt, toun Deel truch ju Leetse Toachte.

Mäd sin uurfloudige un moralisierjende Stil is et logisk, dät Steen do Kunstgriepe uut dät Tjooter uk foar sien Swäkke iensätte wüül. Dät rakt uurtjuugende Bewiese, dät do Charaktere in Steen sin Moaleräi foarallen theatraliske Figuure sunt, un nit do fon de Realität.

N Stiern wier buute dän Kääden n Fusionprozess geböärt, produziert moor Energie as foarhäär un swält enorm. Deeruum dät truch ju Swällenge die Uurflächetemperatur ounimt, wäd di Stiern n roode Hüüne. Wan ju Sunne uur sowät 5 Milliarden Jiere in ju Phase kumt, wäd ju so groot dät do buuterste Loagen bit fier uur ju Boan fon Venus räkke, un fielicht sogoar bit uur ju Boan fon ju Äide.

Die Loundkring Aurk is n Loundkring in Läichsaksen. Sien Haudstääd is Aurk. Uk do Ailounde Baltrum, Juist un Norderney heere tou dän Loundkring Aurk.

Stiernkunde af Astronomie is ju Wietenskup ju sik beskäftiget mäd ju Beooboachtenge un Ärkläärenge fon aal Dingere un Geböärnisse buute ju Atmosphäre fon ju Äide.

Fääre suurget ju Traalenge fon ju Äide uum hiere Oakse deerfoar, dät aal Objekte ap de Äide uk n Zentrifugalkraft unnerfiende, ju der ap him ienwierket. Je fääre n Objekt fon ju Oakse oawe is, je gratter is deer ju Zentrifugalkraft. Ap dän Äquator is disse Kraft ap stäärkste un bie do Poole is ju nul. Ju resultierjende Kraft apgruund fon ju Sweerkraft is also gratter, je naier me an do Poole (d.h. je gratter die Brattegroad) is.

Kongräspolen. Ruslound un Prüüsen kreegen groote Deele fon Polen. Dät waas nit moor as Warschau un sien Uumgeebenge. Dät waas n Personalunion. Die Zar fon Ruslound wuude uk Köönich fon Polen.

Deensk (dk. Dansk, dt. Dänisch) is ne Noudgermaniske Sproake. Deensk wäd truch ungefeer 5,5 million Moanskene baald, foarallen in Deenemäärk. In do deenske Gebiete Färöer un Gräinlound rakt it een litje Gruppe fon Ljuude, do Deensk baale. In dät Noude fon Släswiek-Holstein rakt et ne anerkoande Minnerhaid, ju der Deensk boalt.
Ju Atomtaal beteekent, wofuul Protone dät rakt in dän Kääden fon n Atom. Ju Atomtaal is n wichtigen Begriep in ju Chemie. Ju Atomtaal bestimt, wier n Atom heert in dät Periodiske System un uk wät foar n Element dät is. Wan n Atom n elektrisk näitroal is, dan is ju Atomtaal gliek an an ju Taal Elektrone in ju Elektronenwulke. Et sunt juust do Elektrone, do n Atom sien chemiske Oainskuppe reeke. N Atom wät nit elektrisk näitroal is, wäd as Ion beteekent.

In 55 f. Kr., as hie un Pompeius noch insen Consulen wuuden sunt, wüül Crassus uk as Fäildheer uutluuke un n Kriech winne, uumdät hie in düsse Seeke noch bääte sien bee Partnere touräächstuude.

Doo Hipposideridae sunt ne Familie fon doo Fläddermuuse. Joo lieuwje in doo tropiske un subtrobiske Gebiete fon Afrikoa, Asien un Australien.

Man düssen Uurfaal, die Jameson Raid, moakede dät Ferhooldnis twiske do Buuren un do Briten noch läpper, as dät in't Foaren al waas. Bee Sieden moakeden an't Skeed mobil. Paul Kruger, die Präsidänt fon ju Suudafrikoanske Republik, stoalde n Ultimoatum, do Briten skuulen hiere Troppen touräächluuke. Dät dieden jo nit, un so begon in 1899 die twäide Buurenkriech, dät britiske Waareldriek juun ju Suudafrikoanske Republik un dän Oranje-Fräistoat.

Hiermäd touhoope honget ju Behauptenge, dät do Inuit fuul Woude hääbe foar ferskeedene Soarten fon Snee. Wät Äänelks fint sik ap Seeltersk bie do Woude foar ju Dröiselke.

Scandium is n säälwerwiet Uurgongselement un wäd fuunen in säildene Mineroalien in Skandinavien un wäd bietiede touhoope mäd Yttrium un do Lanthaniden as n säilden Äidmetal klassifisierd.

l. Do Paatäie in ne Gjuchtsseeke mouten two in t Lound peelfääste Buurgen staale un sik tou dät Dreegen fon ju Kossenge ferplichtje foar dän Fal, dät jo dän Prozess ferljoose. Item erstlicken ist endtslaten, dass alle die jenige, so dass Landtrecht zu doende haben, sollen den twoluen wegen des landes twe Borgen vund gelouen stellen, so im lande paelvast sindt, es weer, dan cleger oder beclagten, welche parteij die sache verlustich sin wurde, die sulue sall den gewinnenden deill seiner vnkost vnd schaden nha erkentnisse der twoluen verordenten vthlegen vund bezalen, auch vort des landes gerechticheit van beiden partijen erleggen, und so iemandt dat selve zu rechter zeitt na ludt, des ersten, anderen vund drudden articulen nicht doen woll, denselben sall das Landtrecht in der sache nicht gestadet werden, idt si cleger oder beclagter sunder de sententsse allhir im Landtrecht tho ieggen ghaen.

Die Doorik af Doodriek (Rhinanthus angustifolius / uur Synonyme rakt dät uk) is ne Plonte, juu in Düütsklound, owwol juu in Gefoar is, nit besunners schutsed is. Hie woakst in dät Gäärslound un besunners jädden, wier dät säädsoamen un fuchtigen Leem rakt. Hie wäd bit tou 60 cm groot un häd fon Moai bit Juli jeele Blöiten.

7. Do Tweelwe sunt mächtich dän trääde Deel fon ju Loundesgjuchtegaid. Item de zwolffe wollen auch mechtich sein den drudden deill des landesgerechticheit.
Amring, noudfräisk: Öömrang, is een fon do tjoon Dialekte fon ju noudfräiske Sproake un is een fon do noudfräiske Ailounddialekte. Die Dialekt wäd ap dät Ailound Amrum fon uungefäär 600 Ljuude boald. Amring un Föhring bilde touhoope een fon do noudfräisken Dialekte.

As ju Apartheid-Politik, dät waas ju stoatelke Deeltaaienge fon do Swotte, stäärker wuude, wuuden in do 1960er Jiere sonaamde Homelands fon düsse un uur Provinsen outränd. Dät wieren skienbeer uunouhongige Rebätte, do as Uutflucht tjoonden, uum Swotte nit as gjuchte Buurgere fon Suudafrikoa tou behonneljen.

Franz Moritz Wilhelm Marc (maast kuut Franz Marc naamd, * 8. Februoar 1880 in München; † 4. Meerte 1916 in Braquis bie Verdun, Frankriek) waas aan Moaler, die foarallen mäd sien expressionistiske Wierke bekoand wuden is. Man hie häd tiedwiese uk uurs moald.

Vipera berus, (düütsk: Kreuzotter) is een Oard fon Needer, un deeruum dät ju in't Seelterlound wäil ju ap maaste tou fiendende Needer is, wäd dät Woud Needer uk mongs gans apaat foar hier bruukt. Ju is giftich un is fuul in Foan- un Heedeloundskuppe tou fienden. Ju häd ne Loangte fon 60-80 cm. N Bit fon düsse Needer is nit besünners gefoarelk, allinich foar Bäidene un oolde Ljuude kon dät gefoarelk weese. Fröier rakte dät in ju Foangestriche fon dät Seelterlound fuul fon düsse Dierte.

Wie mouden nu ieuwen mäd uus eene Moune toufree weese. Näimoune, eerste Fjoodendeel, Fulmoune un lääste Fjoodendeel; dät rakt Ouwikselenge genouch. Do Amerikoaner baale fon dunkele un ljoachte Moune.

In 87 f. Kr. look Sulla mäd sien Troppen juun Mithridates. Die stoalde sik as Befräier fon Griechenlound juun do Roomske deer un hiede in't Jier deer foar mäd dän Bloudbefeel fon Ephesos tachentichduusend Roomske un Italikere doodje lät, uum sien Kriechskassen ful tou moakjen. Die Kriech duurde bit 84 f. Kr. dan wuude n Free sleeten, die apgruunde fon dän binneren Twist in Room Foardeele foar Mithridates bood.

Däälich sünt in Seelterlound noch n poor eedferoarbaidjende Bedrieuwe foar dät Eed uut dän Wäästfoan. Do moakje uut dän Eedmul bloot noch Substroat-Eed foar Tuunkere:

In dät 15. un 16 Jierhunnert waas Portugal ne rieke Kolonialmacht. Portugal ferloos fuul Riekdum truch dät stäärke Äidbieuwjen in Lissabon in 1755, ju Besättenge fon dät frantsööske Kaiserriek unner Napoleon, un ju Uunouhongelkaid fon sien riekste Kolonie Brasilien in 1822. 1910 waas dät Eende foar ju köönichelke Familie, truch ne Revolution wuude ju Republik gruundet. Ju Tied fon ju Republik waas in 1933 uute, do de 'Estado Novo' (Näie Stoat) gruundet wuude. Die Estado Novo waas n autoritären Diktatuur. 1974 griepen Soldoaten ju Macht in Portugal. Een Jier leeter foulgjede ju Uunouhongelkaid foar aal do portugiesiske Kolonien in Afrika. Siet 1986 is Portugal n Meeglidstoat in ju Europäiske Union un is uk Gruundengsmeeglid fon ju NATO.
Wüüld woaksend is dät Frantsoosenkruud n Neophyt. Ju ooldenbuurgiske Regierenge häd sik deermäd befoated un Anoardnengen uutroat, dät et, un wo et bikämped wäide skäl. Man Galinsoga blöit lustich fääre un kummert sik nit deeruum, wil ju Politsai sik deer uk nit uum kümmert. Wan dät nit uurs wäd, dan mout älk sik sälwen hälpe. Ferdrain wäd dät Säid truch Staalemjuks fon sukke Buuren, do dät oumäinde blöiende Frantsoosenkruud eenfach ap de Hoage smiete; truch Gärtnereien un Boomskoulen, do dät Uunkruud lustig blöie läite. In n August is et Tied, ättertoukiekjen, wier et blöit. Wan t blöit is t uk fluks riep.

Mellum stound unner Natuurskuts, deer rakt dät uur 30 ferskeende Fuugelsoarten, Seehuunde un Wooldmuuse. Deer sunt uur 200 ferskeedene Plontesoorten un 38 ferskeedene Piltse tou fiende.

Do Hälgen liegen aal deer, wier ju Äi n Bucht moakede. Deertruch kuuden jo as Loangshälgen baud wäide, wät eenfacher is bie dät tou Woater läiten. Do Feentjer moasten sik an do Kanoale maast mäd Twäärshälgen behälpe.

Die Boars is n Fisk mäd moorere dunkere Twäärs-Striepe an n Körper. Hie häd two Räächflunken, wierfon ju Faandere goud ärkanboare Stiekelstroale häd. Buuk- un Bääterflunken sunt roodsk. Ju Loangte fon dät Diert bedrächt gewöönelk 20 - 30 cm, säilden uk gratter man sieläärge nit moor as 51 cm. Die Fisk wächt bit tou 4,75 kg.

Foar dät die Plontenwuuks apkoom, spielde die Wiend noch ne groote Rulle, wierbie dät Sound tou Räägen un Dääken uumleegerd wuude. Bie do Woaterloope wuud dät Sound soogoar tou hooge Duunen (bit alwen Meeter) apwaaid, do in Seelterlound aal ap Aastersiede fon ju Äi lääse, wierjuun dät Lound ap Wäästersiede moor utwaaide Läichten (Ausblasungsmulden) apwiest (fgl. Wöhrmann 1953). Deeran kon me sjo, dät maast Wäästwiende härsked hääbe. Dät haagere Sound bie do Woaterloope ärkläärt sik deertruch, dät dät Woater dät Sound fon buppen meenoom. Bit twäin Meeter tjukke Loagen hääbe sik ap ju Wiese ouleegerd. In t Noude loope do Woaterloope uut in ju Leedoa, ju ätter t Wääste gungt un bie Lier as n 114 Meeter breeden Stroom in ju groote Oamse uutlapt.

Bie do Woaterloope kuud die Foan nit woakse weegen do Soundduunen uut truch dät Woater immer wier ounfierd Geestmaterioal. Uk waas deertruch ju Gruunde tou riek an Neerstoffe. Dätsälge hied me uk an dän Geestraant, wier neen ächten Hoochfoan woakse kuude. Deeruum fint me in t Suude fon disse Geegend do Heedefoane, wiertou in Seelterlound die Swoote Faan un die Fäddenbiergsfaan sudelk fon Oouwe un Markaa heere.

30. Juli: Tsoar Nikolaus II. fon Ruslound befält ju Generoalmobilmoakenge, uum do Serben tou hälpen (kiek: Panslawismus). Mäd Ruslound is Frankriek ferbuunded, foar dät nu die Buundnis-Faal jält.

Die Taks (Meles meles) jält maasttieds as eensige Oard fon dän Sleek Meles, mongs wäd oaber uk ju japaniske Taks-Unneroard as oaine Oard blouked - dan waas die Sleek daach nit monotypisk.

Paulsen is bolde beeter bekoand truch sien apluukende Skrifte, as as n süüweren Philosoph. Sien Geskichte des gelehrten Unterrichts is ne Oarbaid fon grooten Wäid.
Aan Deel fon ju Stiernkunde, ju Kosmologie, haalt sik ap mäd ju Froage ätter ju Äntstoundenge fon dät Al. Deeruur sunt moorere Theorien. Ju wichtichste fon do Theorien is apstuuns wäil ju Theorie fon dän Uurknal.

1250: Mäd dän Dood fon Friedrich II. gungt ju flöörige Tied fon dät middeloalerske düütske Kaiserdum foarbie. Begin fon dät Interregnum (blw. 1254) in't Hillige Roomske Riek (bit 1273), ju säntroale Macht wäd swäkker un do litje Füürsten un Stääde wäide stäärker.

25. Juni: Slacht an n Little Bighorn River (Montana): Dät soogende US-amerikoanske Kavallerieregiment unner George A. Custer wude fon Sioux- un Cheyenne-Indioanere unner hiere Anfierdere Sitting Bull un Crazy Horse aiske sloain.

Larry Niven, Ringwaareld, (eng. Ringworld, 1970). In dät Jier 2855 wäd ne Expedition soand ätter ju Ringwaareld, n riesigen fon Uunbekoanden bauden Waareldring uum n Stiern tou. Nestus die Puppenspieler, fon ne buutenäidske Rasse, fräiget Louis Wu, Teela Brown un dän Kzin-Strieder Spreeker-tou-Dierte mäd him deerwai tou gungen. Hier Ruumskip stät deel ap ju Ringwaareld un dät wiest sik, dät ap ju uutdiende Waareld uur Weesen woonje, do der goarnt so früntelk sunt. Ferbiendenge.

Ju Masse fon n Atom wäd toun wieduut grootsten Deel bestimd truch ju Summe fon de Taal Nukleone (Protone plus Neutrone). Disse Taal naamt me ju Massentaal. Ferskeedene Isotope fon dätsälge Element hääbe jusälge Atomnummer man immer n uur Massentaal (Atommasse).

Foar 1550 wuude dät Ooldfräiske bruukt foar dät Apskrieuwen fon Gjuchtstäkste. Et rakt neen spetsifiske Gjuchtstäkste uut dät Seelterlound. Uut ju Tied fon 1550 bit 1800 rakt et een poor Täkste uut Aast-Fräislound, man deer sunt neen Täkste uurlääwerd wuuden uut dät Seelterlound. 1632 wuude in Upgant een Hoochtiedsgedicht skreeuwen. Dät Upganter Fräisk heerde, juust as dät Seelterske, tou dät Oamsfräiske.

Hinr. 1749b R1820a R1820b R1820b R1820b R1820c R1840 R1840 R1860a R1860a R1860# R1860a R1860a R1860b R1860b R1860b 1860c 1860c H1606 H1824a H1824a H182 4c H1824c H1824d H1840 H1860a H1860b Hm1824b Hm1860a Hm1860b Hm1860b S1812a S1812a S1812a S1812b S1812b S1812b S1812b S1812b S1812b S1812c S1812c S1812c S1812c S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829a S1829b S1829b S1829b S1829b S1829e S1829e S1829e S1829d S1829d S1829d S1829d S1829e S1829e S1829e S1840a S1840a S1840a S1840a S1840a S1840b S1840b S1860a S1860a S1860a S1860a S18 60a S1860b S1860b S1860e S1860e S1860d S1860d S1860d S1860e S1860e S1860e S1 860e S1860e S1860f S1860f S1860f U1549b U1820a U1820a U1820b U1820c St1606 St1820a St1820c St1860b B1820a B1820a B1820b B1840 B1860a U1840 U1860a U1860a U1860b U1860b U1860b U1860b B1860a B1860a B1860b B1860c

6. September: Leon Czolgosz, aan Anarchist, skjut ap dän US-Präsident William McKinley. Die Präsident stäärft oachte Deege leeter an do Foulgen.

Uumdät liturgisk die Foar-Äiwend al tou dän touken Dai heert (ätter'n antiken Kalänner eendet die Dai mäd dän Sunnen-Unnergong), kon die Äiwend fon dän 24. Dezember (Tjukkebuuks-Äiwend) uk ne wichtige Rulle iennieme, in groote Deele fon Europa häd hie sik tou dän wichtichste Dai fon't Wienachtsfääst äntwikkeld.
In n Häärst fon dät Jier 1622 besätte Groaf Ernst fon Mansfeld mäd sien twiske 5.000 un 8.000 Mon stäärke Truppen Aastfräislound (uk dän Buurich Stickhusen). Man deertruch äntstuud deer ne groote Knaphaid an Lieuwends- un Foddermiddele. In n Winter fon 1622/23 koom n Deel fon do ätter Ait touräächkierende Truppen fon Mansfeld uur de fäärsene Foan in Seelterlound. Ätter ju Uurlääwerenge plunnerden, broundskatseden un fernäilden do aal wät him in dän Wai koom. So skällen do Skäddeler deeruum hiere Säärkenklokke in dän Krätseldoabe fersinke lät hääbe. Man dän uur Winter wuuden do Mansfelder bie Ooldenait sloain.

Ju Slacht bie Actium (of Slacht bie Aktion, uumdät dät ne griechiske Stääd waas) waas ne Seeslacht twikse do Leegere fon Octavianus (uk bekoand as Augustus) un Marcus Antonius ap dän 2. September 32 f. Kr. oun dän Uutgong fon dän Ambrakisken Gulf. Dät waas ne wichtige Slacht in dän Ptolemäisken Kriech. Ju Slacht wuude fon Octavianus sien Leeger wunnen, wiermäd dät Eende fon ju Roomske Republik fääststuude un die Begin fon de Kaisertied in't Roomske Riek häärounkoom.

Japan häd fjauer groote Ailounde: (fon dät Noude ätter dät Suude) Hokkaido, Honshu, Shikoku un Kyushu. Honshu is dät grootste Ailound; deer sunt do wichtichste Stääde fon Japan tou fienden. Uk do Ryukyu-Ailounde suudelk fon do fjauer groote Ailounde heere tou Japan, touhoupe mäd fuul uur litje Ailounde. Japan is ferdeeld in 47 ‘’Prefekture’’. Ap Hokkaido is n Besirk wier dät Ainufoulk woont, do uursproangelke Bewoonere fon Japan.

9. Item so iemandt vnder de zwoluen ablieuich oder sunst kranck wurde, vund ein landtrecht zu der zeit soll gewiset werden, so salt auch frei staen den anderen, so in dem kerspell sein darde mangell wehr, einen anderen bestendigen mann in die sulue stede zu erwaehlen, vnde welcheren deselben waelen sall gehorsam erschien bei poena ein tunne beers de helffte dem lande de ander helffte dem zwoluen.

Ne Hällenge (Moortaal Hälgen) is ne Steede wier me Skiepe bauen däd. Dät rakt two Soarten Hälgen, Loangshälgen un Twäärshälgen, aal deerätter of do Skiepe in ju Loangsgjuchte of twäärs tou Woater lät wäide.

as bereekend mäd Integroalreekenge. Dissen Wierstand spielt ne Rulle, alleweegense wier gans litje Kontakte anwoand wäide, as in ju Mikro-Elektronik.

Th. Mollinga, Robotania (1978). Dit wäästfräiske Bouk moalt ne gans automatisierde Sälskup, ju der fon Komputere räägeld wäd. Do mäd Nummere beteekende Ljuude behääbe as Robote un lieuwje man mäkkelk un loos. Dan apmoal ferstoant me, dät uus oaine Sälskup uk deerwai gungt. Man in Robotania is wät loos un toulääst fergungt ju Sälskup in n mästerhaft moalden Unnergong.

Muiden is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Muiden is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 36,51 km² un deer woonje 6.508 Moanskene (2012).
Alleweegense rakt et two Soarten fon Eed, dät allere Swoteed un dät jungere Grieseed. Deertwiske lait n düütelken Skeedhorizont, dät soonaamde Splinteed. Die Unnerskeed kumt wäil deerhäär, dät dät Swoteed in ne fuul waarmere Periode woaksen is un deertruch loangsoamer wuuks un moor ferrooted is. Leeter mäd dät Grieseed waas dät köiler un fuchtiger un geen dät Woaksen gauer.

ne Kappenwiendmäälne uut Bokel (Loundkring Kloppenbuurich) uut dät Jier 1764, n Galeriehollounder, uk Oachtekaantwiendmäälne of kuut „Hollounder“ naamd.

Jugendstil. uk naamd Art-Nouveau af Modern Style. Optimistisken Stiel. Neen Ferweendenge fon Symmetrie. Bruukt jädden fuul Ornamente, wierbie krullerge Wieuwljuude-, Bloumen-, un Fuugelmotive dominierje.

Antonius sien Strategie waas nit die Oungriep fon't italieenske Hoolichailound, hie wüül Octavianus uurswain staale. Wildääge waas dät uk die Räid fon Kleopatra, ju uut Suurge uum Ägypten ne defensive Strategie beeter foont. Antonius häd oaber Besteetengs-Jäild ätter Room seende lät, uum juun Octavianus foar tou gungen.

Die Heemat- un Böllerfereen "Widerhall" e.V. in Wietsound wuud 1954 as Böllerverein "Widerhall" e.V. gruunded. Die Fereen is uk die Skutsfereen fon Wietsound un moaket dät jierelkse Böller- un Skutsfäst in Wietsound.

Leudal is ne Meente in ju Provints Limbuurich in do Niederlounde. Heythuysen is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 164,86 km² un deer woonje 36.774 Moanskene (2012).

Hieden do se mät, dan waas t goud, dan doarsten do stounden blieuwe un doarsten wieruume smiete. Mätten jo se nit, dan moasten do so wied räägels, as ju Kuuse ron. Sofuul kuud die Uur dan wieder gunge, un dan geen dät so wai un wier. Die am wiedsten smiete kuude, die hied dät dan wonnen. Deerbie kuud dät weese dät do n gansen Eende de Wiltekompsdom ätter moasten. Man kuud uk weese, dät do Uur dan wier räägels moasten. Dät waas dan aal twiske do Skoulpausen.

Däälich lät sik mäd Hälpe fon moderne Reewen (so as Satelliten) an dän Rant fon bienaist älken Waarelddeel een jierelke Ferskuuwenge fon aan bit tjoon Säntimeetere ätterwiese. Dät is fonsäärm bloot n bitje, man hoochreekend ap een Million Jiere rakt dät een Ferskuuwenge fon tjoon bit hunnert Kilomeetere, wan dät juust so fääregungt.

Mexiko (Spanisk: Estados Unidos Mexicanos) is n Lound in Midden-Amerikoa. Ju Haudstääd is Mexiko-Stääd. Deer woonje 106.202.903 Moanskene (2005).

Truch Napoleon wuude ju Aplöösenge fon dät Hillige Roomske Riek initiiert. Do 1814 ju Slach bie Waterloo ferlädden waas, betjutte et dät Eende foar him as Stoatsmon. Bie dät Kongräs fon Wien wuude dät Eende fon dät Hillige Roomske Riek definitiv.
Dät Jood vermeert sik bloot truch Säid. Ju Plonte an sik häd neen Kwiekewuttele un ferfjust alle Wintere. Wan wie nu appasje, dät deer neen Said oufaalt, dan is t uute mäd ju Plonte. Galinsoga is ne Troopenplonte un woakst bie uus nit in de Foarjier. Eerst wan dät Weeder woorm wäd, fangt dät Säid oun tou kienjen un woaksen. In de eerste Tied ätter dät Kienjen is deer noch neen Gefoor. Sogau aber ju eerste Blöite sik wiesed, dan mouden do junge Plonten bie druuch Weeder, juust as uurs Jood, loos skrabbed wäide; bie fuchtich Weeder aber jut af unnergreeuwen un ap n Steede broacht wäide, wier se nit fääre woakse konnen.

Elektriske Telegrafie. Truch tiedwiese kuut ienskaltjen fon n elektrisken Stroom, kon me Signoale uurbrange, do dan truch ju Morse-Kode Bouksteeuwe fertreede konnen. Truch Koabele konnen do uur groote Oustande gunge. Uum 1900 wieren aal wichtige Steeden fon de Waareld mäd Telegrafkoabele ferbuunen.

Dät ruske Woud тайга́ kumt uut dät Mongoliske, un betjut Näddelwoold. Do Düütske kweede mongs fon Boreale Zone of Borealer Nadelwald, 'boreaal' kumt uut dät Latienske un hat sofuul as 'Noudwiend'.

Ju Säärke stoant an dän Houk fon do Sträiten Largo degli Alicorni un Via del S. Uffizio, juunuur dän Päitersplats, fluks bie Vatikanstääd, wierfon ju ne exterritorioale Zone is. Me fint dät truch op ju groote Sträite Borgo Santo Spirito 21/41 ju Trappe aptougungen, truch dät Häk un dan links ou.

In do Sammelengen fon dät Museum befint sik uk die berüümde Meteorit Ooldenbuurich (Fragment 'Bissel', 4,84 kg) die der 1930 in do Täärpe Bissel (Meente Großenkneten) un Beverbruch (Meente Garrel) fon n Heemel faalen is. Dät Exemploar is oawers nit eepentelk uutstoald.

Saudi-Arabien is buppedät bekoand foar sien strom-islamiske Stoatsreligion. Nieper honnelt sik dät uum dän Wahhabismus, een Gjuchte fon dän sunnitisken Islam, die fon wildääge moor as 70 % fon ju Befoulkenge fertreeden wäd. Dät rakt in Saudi-Arabien uk noch nit-wahhabitiske Sunniten (sowät 12 %) un uk Schiiten (sowät 10 - 15 %).

Meppel is ne Meente in ju Provinz Drente, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 56,98 km² un deer woonje 31.713 Moanskene (30. Juni 2008, Wälle: CBS).

Mäd Luudferskuuwenge wäide bestimde systematiske Luudwonnelphänomene beteekend, do der in n Loop fon ju Äntwikkelenge fon ne Sproake aptreede konnen.

uum dän Atomkääden tou bewäägje; ju Taal n hat ju Haudquantumtaal. Foar n=1 befint dät Elektron sik in dän Gruundtoustand, foar n>1 befint dät sik in n anräägeden Toustand. Die Wäid fon n kon bloot n Ganstaal weese. Do toulätte Toustanden wäide diskrete Energieniveaus naamd.

Gans fröier hieden do Roomelster un Skäddeler touhoope al ne Wiendmäälne, ju stuud twiske Hollen un Skäddel ap Läiwerkekomp. Ätters wier där ne Määlne fuul wäästelker unner Wiltekomp un is deer oubaadend. Ap ne Koarte fon 1588 wier al ne Määlne ienteekend.

2. Dezember: Uum dän Kriech juun do Hussiten tou betoaljen, rakt die Rieksdai tou Frankfurt unner dän Düütsk-Roomske Köönich Sigismund Ferlof foar een Riekskriechstjuur, leeter "Hussitenpännich" naamd.
Gotlound is n swedisk Ailound un n historisken Provinz. Ätter dät däniske Seelound is Gotlound dät twäidgrootste Ailound in ju Aastsee. Dät häd 57.004 Ienwoonere (2009) ap ne Fläche fon 2.994 km² un mät 57 km bie 22 km. Die hoochste Bierich is die Lojsta (82 m). Uungefeer 40 % fon ju Ailoundbefoulkenge (22.660 Moanskene) woont in ju Haudstääd Visby.

Deeruum dät ju elektromagnetiske Kraft fuul Moale stäärker is as ju Sweerkraft, mout me deerap sluute, dät ju Taal Protone in dät Waareldal gliek ju Taal Elektrone is. Waas dät nit dän Fal, dan wuude ju Netto-Ousteetenge truch ju Uurmäite an positive of negative Leedenge (ouhongich deerfon of Protone of Elektrone foarhärskjen dieden) n määrkboaren Ienfloud hääbe ap ju Expansion fon dät Waareldal un ap aal Materie unner Ienfloud fon ju Sweerkraft (Planete, Stiernen un aal sowät).

In ju Stääd rakt et tweelich S-Boan Ferbiendengen un 30 Buslinien. Bit 1975 foaren in Dresden uk Buppeleedengsbusse. Disse wuuden truch Busse mäd Dieselandrieuw ärset.

Publius Vergilius Maro (däälich maast kuut Vergil, leet-antik un middellatiensk Virgil; (15. Oktober 70 f. Kr. bie Mantua; † 21. September 19 f. Kr. in Brundisium (däälich:Brindisi)) waas aan roomsken Dichter, die fonsäärm ap Latiensk skreeuw.

Stede Broec is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Bovenkarspel is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 16,42 km² un deer woonje 21.265 Moanskene (2012).

Franz Marc, afwäil hie mäd (bee) Frantsöösk un Düütsk groot wuden is, uumdät sien Muur Elsasserinne waas, meende daach, dät die fäärme Waareldkriech dät eensige Middel waas, uum dät ätter sien Meenenge süüke Europa suund tou moakjen. Hie mäldede sik fräiwillig, hiede deer bolde uurs een Meenenge uur un stoorf 36jierich in't Sleekfäild in Frankriek.

1866: Prüüsen lait ju Buundesfersammelenge aan Reform-Ploan tou dän Uumebau fon dän Düütske Buund sunner Aastriek foar, ju sonaamde Littikdüütske Loosenge.

Lufthoawen Lien Khuong is die Lufthoawen foar Da Lat, Lam Dong Province Vietnam. Die Lufthoawen lait uungefeer 30 km fon dät Säntrum fon Da Lat.

Klasse I: Ap sik sicher. Neen Muugelkhaid ap Oogenskoade. Dät kon weese in Fal fon ne gans läige Laistenge (in dän Fal is Oogenskoade sogoar ätter uurenloange Beljuchtenge nit muugelk) of uk in Foulge fon n Gehüüse, dät in Bedrieuw nit eepenmoaked wäide kon sunner dät die Laser sik ouskaltet (as gewöönelk dän Fal is mäd Compact Disks / CDs).

Gouda is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Gouda is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 18,10 km² un deer woonje 71.176 Moanskene (2012).

In dän foulgjende Stomboom is beliekteekend, wo sik dät mäd ju Moalerfoamielje Cranach ferhoaldt; deer sunt buute do Moalere noch masse Lide in ju Foamielje, man do hier nit ienteekend, uurs wude dät tou stuur. Masse uur dreege uk noch dän Noome "Lucas" in düsse Foamielje, ieuwenske do Moalere.

Fonsäärm kon me dät aal uk ätter Stilgjuchten iendeele, man een Iendeelenge ätter Stilgjuchten is een Seeke, ju sik nit bloot spesjoal ap ju Moalerkunst, man ap älke Foarm fon Kunst, iensluutend Musik, Literatuur un wät dät noch aal rakt, bilukt.
Foar dät wäästelke Scheed un deelwiese uk foar dät suudelke Scheed is die Rhien äntscheedend. Dät Swotte Woold is dät Bierichlound aastelk fon dän Rhien. Baden-Würtembierich deelt dän Bodensee un do Alpen mäd dän Swaits. Ju Donau fangt oun in Baden-Würtembierich tichtebie Donaueschingen.

Kornhorn is bekoand foar hiere flugge Natuurloundskuppe. De 'Hooikiep' häd in do Ferien fuul Besäikere. Dät Natuurgebied där uumetou wäd fuul besäiked. Ju Skoule 'Maranatha' raakt Biologie-Unnergjucht in dät Gebied. Där truch wäd ju Skoule tou aan fon do 'Gräinsde Skoulen' fon do Niederlounde räkend.

Ju Ferbiendenge twiske Caesar un Pompeius waas nit moor ouseekerd, as in 54 f. Kr. ju mäd Pompeius ferhilkede Caesar-Dochter Iulia stoorf. Crassus stoorf in dät Jier 53 f. Kr. in sin Fäildtoach juun't Partherriek. Buppedät ferdruuch sik Pompeius nu wier beeter mäd dän Senoat. So briek die Buund. In 49 f. Kr. waas dät eendgultich foarbie, do begon die Burgerkriech mäd Caesar appe een Siede un Pompeius appe uur.

Kampen is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 161,84 km² un deer woonje 49.655 Moanskene (30. Juni 2008, Wälle: CBS).

Ju Tuffelke (In Skäddel wäd Tüwwelke of Tülke kweeden, biologiske Nomenklatuur: Solanum tuberosum) is ne wichtige Neerengs-Plonte. Do Knullen, juust as do heele Plonten Tuffelke naamd, konnen goud ieten wäide, wan jo seeden of brät sunt. Räi kon me naan Paat fon ju Plonte ferdreege. Tuffelke rakt dät fuul ferskeedene Soarten, in unnerskeedelke Faawen (rood, jeel, gries, bruun, blaauw), buppedät rakt dät fääste un meelige Soarten, äddere un leete. Jo wäide maasttieds vegetativ uur dät iengreeuwen fon Knullen fermoord, do Oogene kriege un uutdrieuwe. Me kon Tuffelke oaber uk, as uur Plonten, sexuell fermoorje (uur ju Bestuuwenge fon do Blöiten) un do Bäien säidje. Deertruch äntstounde näie Soarten.

In ju DDR-Tied goolten do Sorben as Skaufinster foar ju Minnerhaidefrüntelkhaid fon dät kommunistiske Regime. Sorbiske Kultuurmanifestatione kreegen ruum finanzielle Unnerstutsenge. So häd ju litje sorbiske Sälskup Ferföigenge uur n oainen Rundfunkseender, Saitengen un Tiedskrifte in ju oaine Sproake un wäkke sorbisksproakige of twosproakige Skoulen.

Waalre is ne Meente in ju Provints Noudbrabant in do Niederlounde. Waalre is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 22,71 km² un deer woonje 16.558 Moanskene (2012).

Flughafen Dresden is die internationale Flughoawen fon Dresden. Die lait in Klotzsche, n Stääddeel fon Dresden, 9 KM noudelk fon de Binnenstääd oawe. Siet September 2008 is die offizielle Noome fon dän Flughoawen: Dresden International.

Doo Produzente (Ärtjuugere) in n Ökosystem, dät sunt foarallen Plonten, sunt doo Lieuweweesen, doo (foarallen truch Photosynthese) organisk Materioal ärtjuuge un dän Suurstof (O2) uut dät Koolestofdioxid (CO2) hoalje. Uut dissen Gruund kon dät sunner Ärtjuugere neen Ökosystem reeke. Fuul Produzente sunt skienboar neen puure Produzente, joo woakse uk oafte ap dood organisk Materioal as Mul, Eed, Mjuks un mongs uk ap uumefaalene Boome.