Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Al recensament del 2000, al gh'era 121 personi, 49 ca, e 36 famigli resident en la citaa. La densitaa da populazion a l'era da 41.8 personi per miglia quadrada (16.2/km²). Al gh'era 54 unitaa d'abitazion à una densitaa mediana da 18.7/sq mi (7.2/km²). La citaa la gh'eva una composizion razziala al 99.17% blanca e 0.83% negra, o Afro-Amerigana. Al gh'era 49 famigli da li quali 28.6% al gh'eva figliœu d'etaa manch da 18 vivent con lour, 67.3% al era cœubli sposadi vivent insemma, 6.1% al gh'eva una propietària dòna con mia da marii, e 24.5% al era mia da famigli. 20.4% da tuti li famegli i eran fadi su da individuaj e 10.2% al gh'eva vargun da plu da 65 agn ch'al viveva da per lu. La média da personi per unitaa d'abitazion a l'era 2.47 e la grondezza média d'una famiglia a l'era 2.84. En la citaa, la populazion a l'era composada da 22.3% sota l'etaa da 18, 7.4% da 18 à 24, 28.1% da 25 à 44, 31.4% da 45 à 64, e 10.7% ch'i eran da 65 agn d'etaa o plui vegl. L'etaa mediana a l'era da 39 agn. Per cada 100 dòni al gh'era 95.2 òman. Per cada 100 dòni da plui da 18 agn, al gh'era 95.8 òman. L'entrada mediana per unitaa d'abitazion en la citaa a l'era $38,000. L'entrada mediana per fameglia a l'era $38,250. I òman i gh'evan una entrada media da $27,000 contra $21,500 per li dòni. L'entrada per capita da la citaa a l'era $17,224. Al gh'era 6.5% da li famegli e 4.3% of the population living sota la sœuglia da povertaa, compres 33.3% da chij da plui da 64 agn.

Solbiaa (nom ufizial in italian: Solbiate in Italian) l'è on comun de la Provincia de Còmm de 2 565 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 4,1 km² e ona densità de 626 ab./km².

Da Giovann Paol I Sforza (1497-1535), fiö natüral de Ludovico 'l Moru e de Lücrezia Crivelli, l'è vegnüü zü 'l ram di Marches di Caravagg, estint del 1717. Da Sforza Secondo, fiö natüral de Francesco I, l'è vegnüü zü 'l ram di cont de Borgonovo Val Tidone, estint del 1680; da Jacopetto, fiö natüral de Sforza Secondo, l'è vegnüü zü 'l ram di Cont de Castel San Giuann, che l'ha resistüü fin al XX secul e del qual 'l faseva part 'l minister Carlo Sforza.

D'Aragona hinn famos i moll a la pastora, l'agnell de latt rost, i giambon da Teruel, la borràgin, el cardon, i vin di sò distint Denominazion d'Orìgin (Somontano, Campo de Borja, Cariñena, Calatayud), la carna a la pastora, el pollàster al chilindrón, i armándol, l'agnell de latt d'Aragona, òli de la Bassa Aragona, la mel, i pèrsegh da Calanda, i sanguanon da Sobrarbe, la lugànega de Graus, eccétera.

Un liber (libru int l'insübrich del nord) l'è un insema de föi stampaa o scrivüü a man cüsii insema int un urdin precis e seraa sü in mezz a una cuvertína. I liber i henn druvaa per passà infurmazion o anca per divertiment e passa temp.

Strambino (en piemontés: Strambin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 6.020 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 274 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ivrea, Romano Canavese, Caravino, Vestignè, Mercenasco, Vische, Candia Canavese.
1213 - Muret (ol Lenguadoc, Occitània): se la passa la bataja de Muret intra i tröpe Catalano-Occitane liderade per Pere I e i coacc Franses comandacc per Simon de Montfort.

Villars-Mendraz a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.55 km² e in del december 2010 al gh'eva una popolazion de 193 abitant.

Letteratura: Marco Balero Marzal, Baltasar Gracián, Joaquín Costa, Javier Tomeo, Ramón Sender, Soledad Puértolas, Fernando Lázaro Carreter, José Antonio Labordeta, Miguel Labordeta.

Ficarazzi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Palermo. El g'ha presapóch 9.415 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 3138 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagheria, Misilmeri, Palermo, Villabate.

A mezzdì el Napoleon e la soa guardia hann passaa el ponton. Lilinscì el problema l'è staa quell de fà passà anca l'altra part de la retroguardia, che l'era dree a combatt contra i omen del Wittgenstein.

La passa per quasi tucc i paes de la vall (Rossa, Cauch, Selma, Arvigh, Buscen) e la ghe va dent a la Moesa arent a Roree, in de la Mesolcina.

Martisberg a l'è un cumün svizzer del distret de Östlich Raron, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.0 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 19 abitant.

1863 - Guèra de secesiù americàna: Segónda batàia de Sabine Pass - Al cunfì 'ntra Texas e Louisiana, a la bóca del fiöm Sabine, 'na fórsa Confederàda pesèna la 'mpedés l'invaziù del Texas

In di ultem desenni l'è semper pussee forta la presenza de venetismi, per via de l'influenza che la ghe riva de Trent. Quell lavorà chì se senta soratutt in di paes principai de la zona, e in de la Val de Leder, per la soa vesinanza cont el comun de Riva.

Vallada Agordina (en vèneto: Valada) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 556 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de Canale d'Agordo, Cencenighe Agordino, Rocca Pietore, San Tomaso Agordino.

Ol Perito Moreno l’è öna gran atrasiù per i türisti, dezà che l’è bèl grant, l'è belfà giràga sùra pò a pé e l'è adóma a dò ùre de coriéra da El Calafate.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6,83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 222 méter a 'na altèsa màsima de 320 méter söl leèl del mar.

Comé operazion matematich podeva gestì la conversion da cordinaa polar a quadraa, i logaritm, i fonzion de trigonometria e esponenziai, scrivuu direttament in del firmware cont di algoritm faa del Angelo Barbieri, matematich de la Olivetti.

El cumün de Oberhünigen al se tröva a una altitüden de 852 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bowil, Linden, Mirchel, Niederhünigen, Zäziwil.

El Mathias Rust (Wedel, 1 de giugn 1968) l'è on aviator todesch, famos per vess atteraa in de la Piazza Rossa a Mosca, in del 1987, in piena Guera Fregia.
El Regn d'Aragona cont el Contad de Barcelona (Catalogna) lor gh'hann formaa la Corona d'Aragona in del sècol XII, anca ben ancamò l'è staa indipendent col conservà tutt i so istituzion, privileg e diritti fin la Guerra de Succession Spagnoeula in del sècol XVIII. Da 1978 l'è ona comunità autònoma spagnoeula, composta dai provinci d'Huesca, Teruel e Saragoza (in spagnoeù; Huesca, Teruel e Zaragoza, in aragones; Uesca, Tergüel e Zaragoza ed in catalan; Osca, Terol e Saragossa, rispettivament, e che la s'articola in 33 comarch (in spagnoeù e catalan; comarcas, in aragones ; redoladas). La so capital l'è la città de Saragoza (in spagnoeù ed aragones; Zaragoza, in catalan; Saragossa).

Faggen l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Landeck e el se troeuva a ona altituden de 900 meter sora del nivel del mar.

an der Limmat a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Dietikon, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 2.76 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 2 333 abitant.

Nassüd a Milàn el sètt de nuèmber 1964 l'é stài urdiná pret a Genua in del 1988. In del 2005 l'è stài numninàd pro-vicari generàl d'la diocesi de Chiavari.

Torn (nom ufizial in italian: Torno) a l'è on comun de la Provincia de Còmm che 'l cunta 1 155 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 7,8 km² e ona densità de 148 ab./km².

E pò el s'ha voltà vers el putèl: "Nóm", el g'ha dit, e pò l'è nà de fat per la cà col putel che 'l ghe tigniva con tute dóe le mà la mà sanca del pare.

Fabriano (Favrià 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 30.028 abitàncc, 'na superfìce de 269 km² e 'na densità de 112 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cerreto d'Esi, Costacciaro (PG), Esanatoglia (MC), Fiuminata (MC), Fossato di Vico (PG), Genga, Gualdo Tadino (PG), Matelica (MC), Nocera Umbra (PG), Poggio San Vicino (MC), Sassoferrato, Serra San Quirico, Sigillo (PG).

La cavallaria francesa l'è passada de corsa per organizzà e defend ona testa de pont. I frances hann miss giò on alter pont e hann faa passà anca i cannon. L'è staa appena in temp, perchè 'l Čičagov l'ha capii el sò error e 'l s'è slanzaa invers i 11.000 frances giamò passaa al de là de la Beresina.

El prensépe del sècol XX el sègna en "boom" de la comercializasiù del màrmor de Butizì, per òpera del minìster bresà Giuseppe Zanardelli, che per fà fà sö l'Altàr de la Pàtria, el g'ha cumisiunàt la furnidüra del marmor esclüzivament de Butizì.

In del mes de lüi del 2011 i cumün de Villars-Tiercelin, Montaubion-Chardonney, Sottens, Villars-Mendraz e Peney-le-Jorat s'hinn ünii per furmà un cumün ünegh ciamaa Jorat-Menthue.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11,2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 285 méter a 'na altèsa màsima de 520 méter söl leèl del mar.
Skype l'è un software prupietari freeware di messagistica al mument e VoIP. El prugrama el met insema le carateristighe ch'i gh'han i client de messaggistega püssè cumün (chat, salvatag d'i cunversassion, trasferiment de file) a un sistema de telefunade basad ins un network Peer-to-peer. El software l'è stà metü insema en Estonia, ch'à l'è cunsiderada una naziun avanzada anca per la difusion de l'internet.

Siegenburg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Kelheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.63 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 3 537 abitàncc.

(suratütt in analisa da Fourier). Chí a-tra(c)taremm dumà ul prim cas. Cunsideraa che ogni nümer inter l-è isulaa, là sa cunsídera nò l’idéa da límit da la sequenza: l'esist, da fatt, dumà la suva valur. Ind altri paroll, sa-poeu nò acustàss a

L' Anguis fragilis (en bergamàsch: Signòrbola; en bresà: Sebórgola) l'è 'na spéce de rètil de la famìa dei Anguidae. A leèl popolàr l'è cunsideràt en bis, ma del pont de vìsta genétich l'è 'na lözèrta che gh'è sparìt le sànfe (àpoda). De le sànfe al estèrno rèsta pròpe negót, ma 'l schèletro 'l consèrva amò 'n quach tràse. I ezemplàr adùlti i rìa a 30 o 40 ghèi de longhèsa, la fèmina la pöl rià a ólte 'nfìna a mès méter. El còrp l'è quarciàt zó de schìde gròse e löstre. El culùr el pöl nà del gris löster enfìna al celèst.

A la fin, el Boris El'cin el l'è elegiuu President de la RSSFR (Russia soviedega), e 'l lassa el Partii Comunista, e l'ha dii che l'era necessari scancellà el tocch de costituzion che 'l dava on roeul guida al comunism.

L'arzènt l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Ag. El g'ha nömer atòmich 47, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de arzènt el g'ha 47 prutù. Se 'l tróa en natüra sota fùrma de du izòtopi stàbii: 107Ag e 109Ag, dei quai el prim el bónda en bris de piö del segónt (51,839% cùtra 48,161%).

In di agn, el deventa on pezz gross del PCUS, fasend on fracch de viagg in tut el mond, per esempi in de la Germania Ovest, in Canada e in del Regn Unii, per incontrà la Margaret Tatcher.

El cumün de Rieden al se tröva a una altitüden de 715 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Ebnat-Kappel, Gommiswald, Kaltbrunn. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.

Heiligenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Bodenseekreis. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 40.77 km² e 'ndel Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 2 925 abitàncc.

Piégros-la-Clastre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Crest-Sud, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
Donca a disi, che int i temp dol primm re 'd Cipri, dòpo che Goffred 'd Bujòn l'eva guadagnaa la Terra Santa, l'è success che ona sciora 'd Guascogna l'è naccia in pellegrinagg al Sepolcar e, tornand indree, quand l'è rivaa a Cipri, certi balòss d'omnesc i l'hann ingiuriaa, ma pròppi da villan. E lei, per quest, tutta mortificaa e sconsolaa, la s'è toccia sù par nà dal re par fà valé i sò rasòn. Ma gh'è stacc quaidun ch'i gh'hann cuntaa che l'era fiaa buttaa via, perchè 'sto re l'era tanto trasandaa e pòggh da ben che, invece da vendicà polit i ingiuri ch'i favan ai alt, o 'n sopportava bele lui on mucc da cojòn svergognaa; tant l'è vera che ch'i ch'o gh'eva on quai cruzzi, o 'l sfogava bele con lui, fasendigh ona quai porcada o villanada. 'Sta dònna, quand l'ha sentii inscì, rabbiaa da mia podè vendicàss, par svariàss on poo, l'ha pensaa da nà da quell re inscì miserabil, a dàggh ona tafiaa; e l'è naccia là davanti a lui tutta piangiolenta e la gh'ha dicc inscì: "O Scior, mì vegni mia chì innanz a tì par la vendetta, ch'a specciaress, dl'ingiuria ch'i m'hann facc; ma a voeuj, in paga, che tì ti m'insegnat comè ti feet a soffrì quij ingiuri ch'a senti ch'i 't fann a fann a tì parchè, neh, inscì a impararess a sopportà con pazienza quella ch'i m'hann facc a mì e che, s'a podess, o 'l sa 'l Signor comè 't la daress volontera, pòsta che ti gh'heet tant bònn i spall".

Peißenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Weilheim-Schongau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 32.69 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 12 364 abitàncc.

Sandrina Ravizza (Gatčina, 1846 - Milan, 1915) l'è stàia 'na benefatùrra italiana. L'ha anticipàd, in d'una quàl manera, el feminìsm in Italia.

Oviament, el Carneval a l'è cognossuu soratutt anca per i scherz. In tra i scherz tradizionai, gh'era quei de sbroffàggh l'aqua sporca o alter pastrugn indoss ai gent, o robbàggh el disnà, o alter lavorà compagn. Vun di bersaj pussee comun eren i tosann, soratutt quei minga maridaa: a l'era anca ona scusa per fàggh la cort a lor. A Samolegh, i gioven i andaven a scarbonà (cioè tiràggh adoss del carbon per bordegài tutt) i tosann.

El Distret de Neuchâtel l'è giü dei sés distrècc del Canton Neuchâtel, en Svizzera. L'è sitüàt endèla regiù ciamàda Le Littoral. El capolöch aministratìf del distrèt l'è la cità de Neuchâtel che l'è apò la capitàl del cantù. La popolasiù del distrèt l'è 'n magiurànsa de lèngua franséza e 'n totàl la mónta a l'è de 52 669 (dato del Dicember 2010).

La recunsiliassiun cunnt l'Engdina el riva ben püssee tard, però l'ha faa semper cünt de met insema di gran luarà cumpagn del toch «Chanzunettas» (Cansunèt in Valader).

Vassieux-en-Vercors l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Chapelle-en-Vercors, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
Fritillaria l'è 'n zèner de piànte bulbùze de dimensiù pesène che fà part de la famìa botànica de le Liliaceae. Le piànte de chèsto zèner ché se le tróa 'ndèle regiù temperàde de l'emisfér setentriunàl, i è àlte dei 25 ghèi 'nfìna al méter e vint à segónt de la spéce.

Studentessi a l'è on album del 2008 del grupp milanes Elio e le Storie Tese, publicaa cinch agn dòpo el lor ultim CD, Cicciput. La cunta i partecipazion de personalitaa comè la Carla Fracci, l'Irene Grandi, la Giorgia, la Paola Cortellesi, l'Antonella Ruggiero, el Claudio Bisio, el Maurizio Crozza, el Guido Meda e 'l Claudio Baglioni. On quai de canzon (La Lega dell'Amore, Parco Sempione, Indiani (a caval donando) e Il Congresso delle Parti Molli) eren giamò staa presentaa i agn passaa. Gh'è anca, Single, ona vegia canzon inedita cantada del Feiez (chì ciamaa "Luigi Piloni"), el member del grupp mòrt in del 1998 per on ictus.

Forsythia l'è 'n zèner de piànte fanerògame che fà part de la famìa botànica de le Oleaceae. De chèsto zèner fà part 11 spéci, perlopiö uriginàrie de l'Asia orientàla, ma ghe n'è giöna che l'è uriginària de l'Europa sudorientàla (Albanìa e Kòsovo). El nòm de chèsto zèner l'è stat dat en unùr de William Forsyth.

Ai tép de la duminasiù Austrìaca, Butizì el s'è mitìt en móstra per la sò atività iredentìsta che 'ndèl 1849, dòpo le Dés zornàde de Brèsa, la g'ha portàt a 'na represiù violènta de la part de la pulisìa austrìaca. 'Ntra le persùne che 'n chèsto perìodo ché le g'ha caraterizàt la vita del paés gh'è de regordà 'l Luigi Cazzago e 'l Tito Speri.

Tasso l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Zicavo, del circondàre (arrondissement) de Ajaccio e del dipartimènt de la Còrsica del Sud. El g'ha 'na popolasiù de 91 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16,67 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 497 méter a 'na altèsa màsima de 1720 méter s.l.m.

Clermont-sur-Lauquet l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Hilaire, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.

L'Yvelines l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de l'Île-de-France, che g'ha 1 413 635 abitancc, 'na superfìce de 2 284 per 'na densità de 619 Ab./km².

La sò prìma part ‘mpó ìmportànta l’è stàcia in Flamingo Road in del 1980, quando l’à facc ol Fielding Carlisle che l’éra ‘l marìt de la Constance Weldon Carlyles interpretàda da la Morgan Fairchild.

Quell dialett chì a l'è parlaa in de la città de Parma (Pärma) e in d'on bell tocchell de la soa provincia (foeura che i Apenin, indè che se parlen di dialett ligur).

Leonding a l'è una cità de l'Austria, in de l'Austria Volta. Al gh'ha 22,269 abitant (2001) e una süperfiss de 24.05 km². A l'è a süd-est de Linz.

El Lambrett (ciamaa in Italian Lambro Meridionale, Lambro Morto, Lambro Merdario o Lambretto) a l'è ona continuazion de l'Olòna che 'l ciappa dent i aqui del sistema idrich de Milan.

I elemeent ca ga fann paart g'ann i urbitàj f ucüpaa in paart, ma quii p e d vöj; de sòlit sa mètenn in d'un blòch luur, föra del rèst de la taula periòdica.
Charantonnay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Heyrieux, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.

El cumün de Pratteln al se tröva a una altitüden de 296 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Augst, Frenkendorf, Füllinsdorf, Gempen (SO), Grenzach-Wyhlen (DE-BW), Muttenz. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.

L'è staa eleggiuu papa el 16 de ottober del 1978, primm papa minga italian de 455 agn. El sò pontificad, duraa 26 agn, l'è staa el terz pussee longh de la storia de la Gesa (superaa domà del Pio IX e del San Peder).

Mulfingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Hohenlohekreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 80.08 km² e 'ndel Dicember 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 3 713 abitàncc.

Al temp dal prum re di Cipro, dop ca Goffredo di Buglion l'ha ciapà la Tera Santa, 'na siora de Guascogna l'ha volest nar come piligrina a visitar el Santo Sepolcro; e nel vignir indré, quand ca l'è stada a Cipro, l'ha urtà a gàter arquancc óman, ch'apena ch'ei l'ha vigiuda no i ha podest far a men da narghi apé, e farghi tuti li maligrazi ca i ha podest. Par cóst ela, plangigand e travajada, l'ha pinsà da farghi savér al re tut cól ca l'ha dovest sofrir. Pruma par aftro l'ha volest saver informarse chi om ca l'è 'l re, e vergun i g'ha dit ca l'è 'n poch de bon, che no se 'n töl cura gnà de el stess, e men che men di aftri. A sintir 'sti rason, la pora siora l'ha pers ogni spiranza ch'el re el voless törsala su per ela, e castigar i sö ofansor; par aftro, par aver almen en poca de sodisfazion, l'è nada e fass coragg e spirit da nar dinancc dal re ela en parsona, e dirghi ca no l'è bon da negota. Donca en dì l'è nada coi ògg plin di lagrimi dinancc dal re, e la dis: "Sior, mé no ven miga chicì parchè me ireza co té t'il ta 'n toghi a cor par el mal ch'ei m'ha fat; ma invezi parchè ti m'insegni impartì te fé a lassar e inglotir i dispecc ca me irez che i te faga, parchè ci voria imparar anca mé par sofrir con pasienza coi ca i m'ha fat".

Arcagna, Casalmaiocch, Cassin d'Alber, Casolaa, Cervignan, Comazz, Dresan, Galgagnan, Isola Balba, Merlin, Mignee, Modignan, Montanas, Mulazzan, Paù, Quartian, Sordi, Tavazzan con Villavesch, Tribian, Villa Pompeiana, Zel Bon Persigh.

Casalfiumanese (endèla parlàda locàl: Casalfiumanais) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Bològna. El g'ha presapóch 2.922 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 81 km², per 'na densità de 36 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgo Tossignano, Castel del Rio, Castel San Pietro Terme, Dozza, Fontanelice, Imola, Monterenzio.

Mairàgh (Mairago in Italian) l'è un cumün de la pruìncia de Lod, Lumbardia cun 1 402 abitant (dàto del Dic 2015 ), furmàd da Mairàgh e da la frasiòn Basiàsc.
El Giorg de Cambridge (in ingles George Alexander Louis; Londra, 22 de luj del 2013) a l'è on nobil ingles, terz in la linia de succession al trono britanicch, dopo el sò popà Guglielm, che l'ha avuu cont la Caterina.

In dal 1966 Ludwig Dennerle l'ha dervì a Pirmasens (Germania) v'un negozi d'acquarifilia. In dal 1969 la vegn aviada la produzion e la vendita da piant d'acquari. In dal 1979 la Dennerle l'ha miss in cummerc ül prim difusur da CO2cun spurgh automatich. In seguit l'ufèrta d'acesori tecnich la s'é slallargada fin a cuprì tucc gli aspett da l'acquarifilia, e la vegn lanciada la linea "Acquarifilia secund Natüra".

Agarn a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.6 km² e in del Dicember 2011 al gh'eva una popolazion de 801 abitant.

El worm l'era minga scritt per danneggià i sistema, ma per misurà Internet e 'l doperava on poo de fall in UNIX e in di sò programma de red. Però per ona mala programmazion el podeva colpì pussee de 'na voeula i sistema, e donca causà i dagn de 'na fork bomb.

Vallefiorita l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 2.433 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 187 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amaroni, Cenadi, Centrache, Cortale, Girifalco, Olivadi, Palermiti, Squillace.

Belmonte Castello l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 765 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 55 ab./km². El cunfìna coi cümü de Atina, Sant'Elia Fiumerapido, Terelle, Villa Latina.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4,26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 387 méter a 'na altèsa màsima de 664 méter söl leèl del mar.

Una lengua uficiala l'è una lengua che la gh'ha un status special int un quaj pajis, Stat, o teritori. De suvent, la lengua uficial d'una nazion l'è la lengua druvaa da i magistraa, dal parlament e da l'aministrazion. Di volt però un status uficial el pö servì per da un status legal a una quaj lengua, anca se quela lengua l'è mia tanta parlà. Presempi, in Növa Zelanda el maori el gh'ha un status uficial ma l'è parlà dumà dal 5% de la pupulazion. I urganizazion non naziunal o sura-naziunal i pören anca lur vegh di lenguv uficial, cume süceda cun i Nazion Ünì o la Cumunità Eurupea.

La Gatacòrgna del Mumbèl l'è ligàda suradetöt al teritòre cremàsch, ma la Gatacòrgna piö 'n generàl l'è cugnusìda ach in de la bergamàsca e in de la bréssana e de fati chèsto nòm 'l se 'l tróa ach söl vacabulàre del Tirabósch del 1867 e col nòm de gatacòrnia la compàr pò ach in de fàole de la Al Brembàna 'ndóe l'è sèmper öna gàta co i córegn, che la fà pùra, ma la ghe fà del mal a nisü, dezà che co i sò córegn de nòcc la ghe fà gatigulì a i pé di s-cècc che i dórma e cò i sò córegn la scàa in di mucc di büse e 'nfìna di crotaöl .

Helmstadt-Bargen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.95 km² e 'ndel Dicember 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 3 718 abitàncc.
Oltra ai scherz, despess el Carneval el gh'aveva ona dimension publica: in certi paes, gh'era di cortei in sui strad, che podeven finì con di gran banchett in piazza. Se lengeven o recitaven di bosinad o alter gener de poesii popolar, indove se parlava di aveniment pussee important de l'ann passaa, e se toveva in gir la gent. In certi Carnevai tradizionai, gh'è l'usanza de elegg on "re", che l'è on poo l'allegoria del paes. Se balla in piazza e se fann di spetacoi.

Pflach l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Reutte e el se troeuva a ona altituden de 840 meter sora del nivel del mar.

Molina Aterno l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de L'Aquila. El g'ha presapóch 463 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 42 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acciano, Castelvecchio Subequo, Raiano, San Benedetto in Perillis, Secinaro, Vittorito.

Itter l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 703 meter sora del nivel del mar.

Cunvenzión urtugrafica Dervì un cünt Paginn int i parlad lucaj Urtugrafij per i variant lucaj Cume mudificà una pagina FAQ Pulitega e regulament

Lagünd la gh'ha ses fraziun: Ríáa de la Scender (tudesch: Aschbach, Talian: Riolagundo) che l'è la fraziun püssee pupulusa; la giamò numendada Furesta (tudesch: Forst, talian: Foresta); Plar de Mezz (tudesch: Mitterplars, talian: Plars di Mezzo), Runsgín (tudesch: Mühlbach, talian: Riomolino); Plar de Sura (tudesch: Oberplars, talian: Plars di Sopra); e Pantana de Vell (tudesch: Vellau, talian: Velloi).

San Lorenzo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Reggio Calabria. El g'ha presapóch 3.393 abitàncc, 'na superfìce de 64 km² e 'na densità de 53 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagaladi, Condofuri, Melito di Porto Salvo, Montebello Ionico, Roccaforte del Greco.

L'Éco de Bèrghem (L'Eco di Bergamo in italià) l'è 'l piö importànt giornàl de la proincìa de Bèrghem, fondàt in del 1880. La só proprietà (SESAAB S.p.A.) l'è per la magiùr part de la Cüria de Bèrghem e 'l giornàl l'à sèmper tegnìt öna lìnia centrìsta, visì a la Césa Catòleca.

Ol palàs Medolago - Albani de gran valùr istòrech - artistèch: nasìt cóme castèl in del médioéf, tat che l' gh'à 'ntùren amò 'l fosàt, l'è stài trasfurmàt in del méla e sés/méla e sèt(1600/1700) in d'öna residènsa de campagna.

El cumün de Unterseen al se tröva a una altitüden de 567 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Beatenberg, Därligen, Habkern, Interlaken, Leissigen, Ringgenberg.

Dal 2003 l’ fà la part del Leroy Jethro Gibbs in de la série tv NCIS che l’istà per Naval Criminal Investigative Service, ol servése de investigasiù söi crimini che i gh’à a che fà co la Marina di Stacc Ünìcc.

Freyssenet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Privas, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
Ol 9 de november del 1819, l'imperador Francesc I d'Austria al recognossiva a Com ol titol de "Citaa Regia", e la corona la entra d'ofiçal indel stema. Dopo la conquista de la Lombardia da part del Regn de Sardegna, la corona l'è cimada da ses fioron d'or (tri qe i s'pœl veder), tegnids da ponte, alternads da quater perle (do qe i s'pœl veder) tegnide da ponte; ol cercc l'è decorad con jeme romboidale e sferige alternade.

Sinsheim l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rhein-Neckar. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 127.01 km² e 'ndel Dicember 2012 la gh'ìa 'na popolasiù de 34 791 abitàncc.

Giengen an der Brenz l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heidenheim. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 44.05 km² e 'ndel Dicember 2012 la gh'ìa 'na popolasiù de 18 997 abitàncc.

Marie l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Saint-Sauveur-sur-Tinée, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 83 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14,77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 341 méter a 'na altèsa màsima de 2089 méter s.l.m.

Romeyer l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Die, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.

El materazz (en bresà: stremàs) l'è ona sorta de gross cossin. De norma l'è mettuu sora 'na red taccada a on lett: in sostanza l'è la bas indè che se pò dormì o anca domà possà.

La colonìza pràcc e ambièncc ömecc de l'Euròpa 'nfìna a l'Asia Orientàla. Dificilmènt se la tróa en ambièncc sèch. L'è 'na bès•cia perlopiö crepuscular a la piö notùrna, dàto che la preferés el scür e 'l frèsch.

La gatacòrgna o gata cornia, che la sarès öna gàta co i córegn, l'è ün animàl inventàt e de fantazéa che s'tróa in di fàole per i s-cetì. Chèst animàl misteriùs e spaentùs 'l servìa per fà stà bràe e bù i s-cècc e l'éra dovràda per insegnàga a übidì col mètega 'mpó de pùra. Suradetöt la Gatacòrgna del Mumbèl la servìa per mandà 'n lècc i s-cècc a la sìra, co stà gàta che a belazì a belazì la tacàa a ègn sö di scàle ü bazèl a la ólta e la se fermàa adóma quando töcc i s-cècc i s'éra casàcc dét in del lècc.

L'è méno reatìf dei óter alògen ma 'l fùrma estès dei compòscc con tacc elemèncc chìmich. El g'ha apò a 'na quach caraterìstica de semi-metal.

I sostanz psicoattiv, o anca droeugh o sostanz psicotrop hinn di sostanz chimegh che lavoren in sul sistema nervos central. La soa azion la comporta di cambi in del umor, el comportament o el stat de coscienza. Donca, hinn dividuu in allucinogen, che muden la percezion de la realtà, in calmant, che relassen el sistema nervos e stimolant, che ecciten el sistema nervos.
Menton (en italià: Mentone) l'è 'na citadìna de la Frància meridiunàla, 'ndela regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur. L'è capolöch de dù cantù: Menton-Est e Menton-Ouest. La fà part del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. Menton la g'ha 'na popolasiù de 28 926 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 774 méter s.l.m.

Oliveto Citra l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Salerno. El g'ha presapóch 4.002 abitàncc, 'na superfìce de 31 km² e 'na densità de 129 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campagna, Colliano, Contursi Terme, Senerchia (AV), Valva.

La P652 la gh'ha du register de lavorà: M e A, pussee 240 de che 100 che pòden vess indicizzaa direttament (segnaa de 'na K), ma tucc indirettament (cont la I). 8 register inveci seren de indes.

Pont-de-l'Isère l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Tain-l'Hermitage, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.

Moosbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alt Palatinato. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Neustadt an der Waldnaab. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 63.74 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 2 460 abitàncc.

La ciappa el nomm del latin carnem levare ("toeu via la carna"), perchè 'l Carnevaa l'è festeggiaa i dì prima de la Quaresma, quand che se pò minga mangià la carna, per penitenza. Per 'sta reson, in di dì prima de la Quaresma la se fa ona gran festa, prima di quaranta dì de penitenza, cont el mangià de bon e stà sù allegher.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 41,46 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 478 méter a 'na altèsa màsima de 2000 méter söl leèl del mar.

Champdieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Montbrison, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.

Taulis l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Arles-sur-Tech, del circondàre (arrondissement) de Céret e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.

L'ha viaggiaa in tutt el mond, che hann tiraa dent on gran numer de personn, in tra i pussee grand mai vist in d'on quai event religios. In 'sta manera, el Giovann Paol II l'ha quattaa ona distanza ben pussee granda de quella quattada de tucc i alter papa de la storia mettuu insemma. Per 'sta reson, l'è consideraa anca vun di pader de l'ecumenismo.

Giamò maester de scoeula e deputaa, in del 2004 l'è vegnuu el capp del Partii de la Coalizion Nazional (centrodestra). In del 2011 l'è vegnuu el primm minster del sò Paes.
Si sa mültiplica un nümar par 3 s'utegn ul trípel da cheest nümar, cura ca dividiint par 3 na s'utegn un teerz, si cheest al è divisíbel par 3. Ul cübi d'un nümar s'al representa cul 3 a espuneent: e cura ca l'espuneent al è 1/3 s'al diis ariis cüba.

Wiesbaden (Aquæ Mattiacæ in Latin; Wiasbån in bavares) a l'è una cità de 273 871 abitàncc (dato del 31. Dic 2013) de la Germania setentriunala.

Forano l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 2.439 abitàncc, 'na superfìce de 17 km² e 'na densità de 143 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cantalupo in Sabina, Filacciano (RM), Poggio Catino, Poggio Mirteto, Ponzano Romano (RM), Selci, Stimigliano, Tarano.

Ai 19:00 circa, l'era sora Mosca, e'l voreva atteraa in del Cremlin, ma poeu l'ha deciduu de rivà in de la Piazza Rossa, per evità che 'l KGB el scondess tutt.

14 04 - Figueres (l'Alt Empordà-Catalunya): l'Orquestra da Cambra da l'Empordà ga la manda inaanz la fundazziun da l'Orquestra Filharmònica da Catalunya.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4,48 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 469 méter a 'na altèsa màsima de 642 méter söl leèl del mar.

Ol re, fin indora stacc lent e pigar, squas ch'ol s'astognass dal sògn, cmanzand da l'ingiuria faccia a costa fòmna, ch'ha vandicaa aspramòint, l'è 'gnuu 'n saver persecutor 'd quij che contra l'onor dla sô corona i comottòssi qualcòssa dòpp d'andora.Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 316-317

Villeneuve-lès-Maguelone l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Frontignan, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.

Pécs (italian, in disüs: Cinquechiese; latin: Sopianae o Quinque Ecclesiae; cruat, sluen e busniach: Pečuh; tudesch Fünfkirchen; Pięciukościoły o Pecz in pulach; Beci in rumen; Pečuj in serb; Peçuy in türch; Päťkostolie in sluach) a l'è una cità utonuma de l'Üngheria, a pressapoch 200 Km a süd de Budapest. El gh'ha pressapoch 160.000 abitant. A l'è la sede de vüna di üniversità püssee vecc del mund, fundada l'agn 1367, anca se la cità a l'è famusa per la fabrica de purcelana Zsolnay.

Bra (en piemontés: Bra) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 27.894 abitàncc, 'na superfìce de 59 km² e 'na densità de 473 ab./km². El cunfìna coi cümü de Pocapaglia, Cherasco, Sanfrè, Cervere, Marene.

Ma quand che 'l vedeva 'n porcel grass che 'l magnava le giande, el diseva 'ntra de vel: "Por mi! Se fusse stà a cà mia, quat che saria stà mej per mi! Come ch'a l'era bel dal mè pupà! Adess invece stó propi mal!".

Saint-Jacques-en-Valgodemard l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Firmin, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 145 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15,65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 820 méter a 'na altèsa màsima de 2776 méter s.l.m.
Magstadt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Böblingen. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 19.13 km² e 'ndel Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 8 994 abitàncc.

Stephanskirchen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Alta Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rosenheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.51 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 10 113 abitàncc.

El dipartimènt de Bouches-du-Rhône (nömer identificatìf: FR-13) l'è furmàt de 4 circondàre (en fransés: arrondissements), 57 cantù e 119 cümü. I circondàre i è: Marseja, Aix-en-Provence, Arles, Istres. La prefetüra l'è: Marseja.

El Robert Wyatt (nom ver Robert Ellidge, Bristol, 28 genar del 1945) a l'è un müsicista ingles de rock prugressif. In di agn '70 l'ha sunaa, cume cantant e baterista, in vün di grüp püssee famus del progressive de Canterbury, i Soft Machine. Dopu che in del 1971 l'ha mulaa i Soft Machine, l'ha furmaa un grüp növ, i Matching Mole. In del 1973 a l'è burlaa giò del balcun d'un palaz, tant che l'è diventaa paralizaa ai gamb. Per la paralisi l'ha pudüü pü sunà la bateria ma l'ha segütà a laurà cume sulista insema a alter müsicista o a laurà a alter pruget insema a alter artista. El sò album sulista püssee cugnussüü a l'è Rock Bottom, che l'è anca cunsideraa vün di disch püssee impurtant de semper.

Endèle persùne che rìa mìa a asùmer co la sò diéta 'na quantità asé de iòdio - per ezèmpe sèrte popolasiù che stà 'n zòne intèrne, endóche se màia póch pès o óter alimèncc che vé del mar - la carènsa de iòdio la mìna a l'ensorgènsa del gós. Isé che 'n sèrte de chèste zòne se fà 'na fùrma de prevensiù per mès de sal adisiunàt con quantità pesène pesène de sài de iodio (chèl che se conós come sal iodàt e/o sal ioduràt). La carènsa de iodio l'è apò a 'ntra le càuze de ritàrdo mentàl.

Kehl l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis.

Imperi centrai o potenze centrale (in tedesc: Mittelmächte; ungerese: hatalmak Központi; turc: İttifak Devletleri o Bağlaşma Devletleri; bulgaro: Централни сили, Centralni sili) i è sono termen dovrads per indiciar i quater nazion alleade indela Prima Guerra Mondial contra i stats de la Triplice intesa. I era formads da la Jermania, l'Austria-Ungeria, l'Impero otoman e ol Regn de Bulgaria. I è ciamads insé perchè i era jeograficament tœts in mez intra la Russia a est, e la França e l'Ingilterra a ovest. Come allead otoman l'ha partecipad a l'alleanza anc ol Regn del Darfur, sœbet ocupad dai troepe inglese del Sudan indel 1916. Ol pat l'era ciamad anc Quadruplice Alleanza (Vierbund in tedesc).

A l’è tacaa a L'Abriga, Bianzun, Castel, Sciür, Cùrten (BS), Paísc Loé (BS), Punt, Scülpér (BG), Valbundiun (BG), Vila de Tiran, Vilminur (BG) e cunt el cumün svizer de Brüs.
Bogen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 49.74 km² e 'ndel Dicember 2013 la gh'ìa 'na popolasiù de 9 751 abitàncc.

Burgaré (nom ufizial: Borgarello) a l'è un comün italian, de la regiun de la Lombardia, en Pruvincia de Pavia. Al gh'ha 2 729 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 4,8 km² e ona densità de 569 ab./km².

De regordà che in di sò öltem agn l’è s’è fai sènt e mia póch cóntra 'l relativìsm e ‘l liberalìsm che in del cap de la religiù i pórta a considerà piö la fede compàgn d’ü laùr concrèt e miracolùs, ma i l’ la sbàsa a öna manéra de pensà.

El Federigh V de Oldenburg (danes: Frederik 5.; Copenaghen, 31 de marz del 1723 - Copenaghen, 13 de genar del 1766) l'è staa re de Danimarca e de Norvegia, del 1746 fina a la soa mort.

La vera de spos l'è 'n anell doperaa 'me simbol del sposalizzi. L'è mittuu in sul dit de l'anell, e i vari coltur scernissen la man (per esempi in Italia, Franza e Catalogna a la man manzina, in Spagna e Romania la man drizza). In la cerimonia religiosa cristiana vegnen portaa a l'altar de on paggett in su 'n cussin e benedii del prevet.

. Si f e g a-inn di funziun da variàbil reaal che a(d)meten límit L e P a x0, alura anca la funziun f+g í a(d)met límit, e chest límit-chí l-è L+P. Si a l-è un nümer reaal, alura la funziun a f a(d)met límit a x0, e chest límit l-è aL. Inscí, ul conjunt???

Wiesenttal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Forchheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 45.90 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 2 466 abitàncc.

El period de Carneval el dovaria andà de San Steven (el dì dopo Nedal) fina al princippi de la Quaresma. L'era inscì anca a Milan, a Belinzona e a Lugan, oltra che in de la Bregaja:

Baumkirchen l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 593 meter sora del nivel del mar.

L'Urtugrafia parpugnüda del CLL (Cunsej Lunbáart për la Lengua) l'è una grafia assee funetega che la duariá faurì la cunprensiun di realtaa funetegh de tücc i parlad lumbard.

Ho molta paura l'è on medley de vegg canzon registraa on live di primm concert del grupp che 'l finiss con di messagg telefònich menacios lassaa de ona sciora (ciamada Nasty Sciura del grupp) al pianolista Rocco Tanica.

la presenza del son [ø], scrivuu despess tant 'me /ö/ o anca /ô/. On temp a l'eva pussee spantegaa, e 'l rivava fin dent a la cità, ma al dì d'incoeu el se conserva quasi domà in di dialett pussee vesin al lombard e al piasentin.

La part piö antìca de la cità de Lindau la se tróa söndèn ìzola de 0.68 km² 'n mès al Lach de Costansa e colegàda a la teraférma condèn put.
ma bentava che a stassom allegri e che a festeggiassom, perchè 'l tò fradell l'era mort e l'è tornaa a vivà; l'era perduu e 'l s'è tornaa a trovà".Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 44

Grammichele l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Catania. El g'ha presapóch 12.661 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 422 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caltagirone, Licodia Eubea, Mineo.

Aument de la sovranità di nazion, con l'istituzion de la carega de "President de l'URSS", e la creazion de caregh simil in tutt el paes, e di politegh, 'me el El'cin, han voruu dà la precedenza ai legg locai.

El cümü de Sulzberg el se tróa 'ndèla part meridiunàl de la Svevia, 'ndèl'àrea geogràfica ciamàda Algovia (Allgäu), a 'na altèsa de 711 méter sura 'l leèl del mar.

Carl Maria Maggi (Milan, 3 Magg 1630-1699) l'è staa un famos poeta e autor de cumedie en la lengua milanesa, famos anca per aver inventaa el personagg del servidor Meneghin che l'è poeu diventà la mascherà pusèè popular del carneval ambrosian e perfin el suranomm di tucch i milanes .

I esempi de dialett verzasches ch'emm cattaa foeura hinn staa trascritt con la grafia de quell articol chì. A bon cunt, indove l'è possibel, vegnarann mittuu anca i riferiment biblio e sitografegh indove se pò trovà la version original.

Bodenkirchen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Landshut. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 62.00 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 5 209 abitàncc.

Francesco Mandelli (Erba, 3 d'April dal 1979), (cugnussüü anca cul nom da Nongiovane), l'é un atur, cundutur televisiv e comich italian e brianzöö.

In Occident el Gorbačëv l'è tendenzialment consideraa on personagg positiv, inveci in de la vegia URSS l'è despess malvist, per avegh s'ceppà l'URSS, e per di comportament 'me:

Morcò o Murcò (nom ufizial in italian: Morcote) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 755 abitant e una süperfiss de 2.8 km², e al se tröva a una altitüden de 272 meter sura al livel del mar.

Bandol l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ollioules, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var. El g'ha 'na popolasiù de 7 663 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8,58 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 221 méter s.l.m.

Al re, ch'l'era stä fen alora pigar, cmé sa 'l sa svegliäss da la son, cminsänd da l'ingiüria fäta a 'sta dona, ch'l'ha vindicâ assê, l'è dvintâ rigorosissim par tüt coi che cometessar quälca cosa contra l'onor del sò regn dop cla cosa lì.ibidem, pag. 345-346

18 01 - ul cap da Creus (l'Alt Empordà) e i illes Medes (ul Baix Empordà): l'UNÜ la catàluga chiist indrecc cuma "zona spezzialameent prutegjüda".

Per quel che'l revarda 'l met in fin de parola la consunant debula u forta, la grafia del CLL la dis de scernì föra la cunsunant che la pariss int i parol deriaa:
Le Pontet l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de La Rochette, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.

Grezzana l’è ‘n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g’ha presapóch 10.043 abitàncc e ‘l g’ha ‘na superfìce de 52,01 km², per ‘na densità de 193 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bosco Chiesanuova, Cerro Veronese, Erbezzo, Negrar, Roverè Veronese, Sant'Anna d'Alfaedo, Verùna.

La stazion Nord de la monorodaia a l'è dal 2006 doperada de l'Ospedale infantile Regina Margherita per ospità i fiolitt malaa in cura e i sò gent. La stazion Sud a l'è, inveci, anmò bandonada.

La parola latina liber l'è mantegnüda pulida int i püssee tant parlad lumbard. Int i zonn nord ucidental (cume presempi Com e Tisin) la divegna libru. In principi la parola liber la vureva dì anca "rüsca", ma giamò che l'era un material druvaa per scriv di test (in libro scribuntur litterae, Tito Maccio Plauto), per estension la parola l'ha ciapaa 'l significaa de "overa leterària". Un'evolüzion cumpagna l'è capitaa a la parola greca 'βιβλίον' (biblìon).

Tauberrettersheim l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Würzburg. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 8.56 km² e 'ndel Dicember 2013 la gh'ìa 'na popolasiù de 866 abitàncc.

Pratola Serra l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 3.242 abitàncc, 'na superfìce de 8 km² e 'na densità de 405 ab./km². El cunfìna coi cümü de Candida, Manocalzati, Montefalcione, Montefredane, Montemiletto, Prata di Principato Ultra.

In alter zonn inveci el Carneval el scominciava el dì prima de la Befana, in alter anmò inscambi el dì de Sant Antoni (17 de genar). Al dì d'incoeu, compagn del rest del mond ocidental, l'è pussee usaa fàll scomincià ona settemana prima de l'inizzi de la Quaresma.

Duranus l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Levens, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 185 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16,10 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 194 méter a 'na altèsa màsima de 1500 méter s.l.m.