Ahoozu billaahi minash shaytaanir rajiim, wa inniya uhiizuhaa bika wa zurriyatihaa minash shaytaanir rajiim, rabbi ahuuzu bika min hamazaatish shayaatiini wa uhoozu bika rabbi ay uahdhuruun.

Sama mbokk,sama xarit Sheex Ibraayma AMAR nu gën koo xame ci turu Ibra Joor,nettali na ma ne Sëñ bi,bi mu nekkee Sarsaara walla Tuntu Muxsin, da koo yonni woon Ndar ngir mu jëndal ko fa téereb Mawaahibul Laduniya,nga xam ni ki nuy wax Qastalaanii moo ko def,nee na ma dem sonn ci lool,fu ne ma wër fa,waaye dara,ma am lu ma naqàri lool,yëf yi tiis ma lool,ma dëpp di ñibbi,bi ma tollee ca gàddug Sheex Ahmadubnu Buddin,te fekkoon ma xamante ak moom,ma daad fay jàdd ngir nuyyu ko,siyaare ko,ba ma fa àggee mu bég lool,teeru ma dalal ma,bi nu toogee bay waxtaan mu laaj ma lu ma taxoon a jug,ma ne ko sëñ bi dey moo ma yonni woon Ndar,ma leeral ko tam naqàr wi ma am ci ñàkk a am teere bi ma Sëñ bi yonni woon,ca saasa mu jug,gëstu ci ay teereem,génne ñaari xaaj yepp indil ma,ne ma neel Sëñ bi àddiya la,ju ma ko jox ngir Yàlla,ma bég ci ba fa bég yam,waaye Sëñ bi moom gën maa bég fopp ci teere beek ki ko joxe,loolu nag mooy maanaam ka ko joxe woon,mu jub lu ci li mu joxe woon “MawaahibulLadduniya” .

(fr) Colette Le Cour Grandmaison, Rôles traditionnels féminins et urbanisation. Lébou et wolof de Dakar, Paris, EPHE, 1970, 4+310+23 p. (Thèse de 3e cycle, publiée en 1972 sous le titre Femmes dakaroises : rôles traditionnels féminins et urbanisation, Abidjan, Annales de l’Université d’Abidjan, 249 p.)

Xeltu baat la bu gereg bu juge ci (fila) di tekki sopp, ak (sofia) di tekki hikma maanaam (sagesse) walla xel mu rafet, kon muy firi ((sopp hikma)). Baatub xeltu ci jamono ju yees ji ñi ngi koy wax jublu ci dox gi nit di dox ngir xam laaj yu mag yi aju cig dundam, bokk na ci yooyu dund ak dee ak li-am (realité) ak maanaa yi ak dëgg. Baatu xeltu it dees na ko di faral di jëfandikoo ngir xamalee ci li xeltukat yu mag yi def ciy liggéey yu nu bokk.

Jambur bi mooy kiy fal jaraaf, ndey-ji-réew ak Saltige bi. Te ñiy yor yooyule ndombo-tànk waruñoo doon ay xeet (maanaam ñu bokk ci wàllu yaay). Lii, di na tax ba man-man (pouvoir) gi du nekk rekk ci yoxoy genn njaboot. Bii matuwaay di na tax ba réew mi du soppiku nguur. Kon man-man gi dañu koy séddale ci njaboot yu bari, ku nekk man ngaa am ndombo-tànk, suñuy tànn kenn, ci genn njaboot gi, lenn li ñuy xool mooy ay mbaaxam.

(49) Ba mu léen beddeekoo, ak la ñu doon jaamu ci lu dul Yàlla, may nanu ko Isaaxa ak Yànqooba, te ku nekk ci ñoom ñaar def Na nu ko muy ab Yonent.

Waaye xuloo bi nu def te li ko waraloon lepp mooy wóolu gi mu ko wóolu woon,ak dig gi mu ko dig te defu ko,loolu lepp ma sant ci Yàlla,mi ma defal may kok wóoluwu ma kenn,sentuwu ma ci kenn ku dul moom,loolu tax ma def xasidag cànt gii, ma wax ne:

as - as (finaĵo) prezenco verba tempo montranta la estantecon; as-tempo, nun-tempo. (-->preterito. futuro, imperfekto, perfekto, pluskvamperfekto); prezenco - mi lernas, vi lernas .... ( lerni - jang;)Prezenco; as As; lerni - jang; lerni -janga; lerni - ñang;

Ci ati juroom-ñett yi la Rap tambali bari melo, di màgg ci yeeneen melokaan yu gëna fasu. Ci jenn jamono ji, yeneen feem yu xereñ gis-bés, lu mel ne scratching.