Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
70 vloaz e oa pa varvas e wreg, met fellout a reas dezhañ addimeziñ rak krediñ a rae dezhañ e c'hallje kaout bugale, goude ma n'en doa ket bet eus e eured kentañ, peogwir en doa besterd a-hend-all

Troet-mat e oa-hi gant ar c'hoariva. Ma'z eas da Bariz da gregiñ gant he micher e strollad komedianed Charles Dullin. A-hed pemp bloaz warn-ugent he devoe tro da c'hoari war holl leurennoù ar benngêr. Degemeret e voe er gComédie-Française ha mont a reas da gomedianez anezhi adalek 1946 betek 1956.

Kythera (ἡ Κυθηρία / hê Kythêría e gregach, Κύθηρα / Kýthêra e gresianeg a hiziv) zo un enezenn eus Mor Egea, etre ar Peloponnesos ha Kreta. En-istorel avat he lakaer e-touez an Inizi Ionian.

Er yezhoniezh e vez implijet an termen adamprest (saoz. reborrowing) war dachenn ar geriaouiñ hag ar dermenadurezh evit komz eus ur ger bet amprestet eus ur yezh d'eben ha neuze bet amprestet adarre gant ar yezh orin digant ar yezh bet degemeret ganti, alies dindan ur stumm disheñvel evel-henn: A→B→A

Lod istorourien a laka dibenn an Dispac'h Greantel war-dro ar bloavezh 1820, hogen kenemglev zo etrezo evit lavaret ne oa an Dispac'h-se nemet deroù un heuliad kemmoù a bad betek hiziv an deiz. Darn anezho a laka an Eil Dispac'h Greantel da gregiñ raktal goude 1820.

Saga of a Star World (pe "Battlestar Galactica") a zo ar film pilot d'ar stirad skinwel skiant-faltazi Amerikan Battlestar Galactica hag a voe produet e 1978 gant Glen A. Larson. Ur skignañ d'ar film a voe e-lod sinema gant an titl Battlestar Galactica e Kanada, Aostralia, Europa hag Amerika, a-raok bezañ skignet ouzh ar skinwel er Stadoù-Unanet war ar chadenn American Broadcasting Company (ABC). Ar pal a oa da rastellañ arc'hant a-benn disken ar priz produiñ d'ar stirad. Diwezatoc'h e Mae 1979 e-fin skignadur ar stirad harzet gant ABC, e voe adembannet ar film en un nebeut sinemaioù er Stadoù-Unanet.

E 1941 e oa lakaet Odilo Globocnik, un ofiser uhel en SS, da rener ar gouennlazh-mañ gant Heinrich Himmler. Testeniet en deus Adolf Eichmann bezañ klevet diwar-benn "Aktion Reinhard" gant Heydrich e miz Here 1941 evit ar c'hentañ gwech. Eus 1942 betek 1943 ez eo bet drouklazhet war-dro daou vilion a Yuzevien ha 50 000 Rom eus Polonia e kambroù-gaz kampoù-diouennañ Treblinka, Sobibór ha Bełżec. N'eus nemet 200 den zo chomet bev goude bezañ tremenet en tri c'hamp-mañ.

Marteze e oa kar ar Menapii hag ar bobl anvet Manapi en Iwerzhon (ur bobl a adkaver hec'h anv en hini kontelezh Fear Manach), meneget gant Ptolemaios.

Chapel Itron Varia ar Sklaerded a zo ur chapel e Plonevez-Porzhe, e Kerne Izel, ha brudet eo ar pardon a vez eno bep bloaz. Savet e voe etre 1739 ha 1740.

E Bro-C'hall ne c'hall ket KDE ur marc'h-houarn dre-dan bout galloudusoc'h eget 4 kW (2,942 marc'h-nerzh), hini ur marc'h-tan bout galloudusoc'h eget 100 kW (136 marc'h-nerzh). War-dro 85kW/115 marc'h-nerzh eo galloud ur c'harr-tan krenn 1900 cm3 bailhad e geflusker diesel hiziv an deiz. Galloudusañ karr-tan zo war ar marc'had gall eo ar Bugatti Veyron, ennañ ur c'heflusker dre enleskiñ 16 bailh, 7 993 cm3, 882,6 kW (1 200 marc'h-nerzh).
Er yezhoniezh e vez implijet an termen troad subelativel (saoz.: subelative case) evit komz eus un droad o klotaat mui-pe-vui gant an araogennoù "(eus) dindan" pe "a-is (da)" e brezhoneg.

E. a. adesma, E. a. angolensis, E. a. astrild, E. a. cavendishi, E. a. damarensis, E. a. jagoensis, E. a. kempi, E. a. macmillani, E. a. massaica, E. a. minor, E. a. niediecki, E. a. occidentalis, E. a. peasei, E. a. rubriventris, E. a. schoutedeni, E. a. sousae hag E. a. tenebridorsa,

E 1215 eo e oa deuet da vout distain, ha skoazellañ a reas e aotrou Llywelyn Fawr da astenn e c'halloud war an darn vrasañ eus Kembre. Goude marv Llywelyn e servijas ar mab Dafydd ap Llywelyn. Perc'henn e oa war douaroù bras en Ynys Môn.

Galbalcyrhynchus a zo ur genad e rummatadur an evned, krouet e 1845 gant an evnoniour gall Marc-Athanase-Parfait-Œillet Des Murs (1804-1894).

Marie de Bourgogne (1426 - 15 a viz Eost 1475), mab da Jeanne Chastellain (pe da Jeanne Presle de Lizy). Dimeziñ a reas e 1447 da Pierre de Bauffremont, kont Charny, kambrelan gant Philippe de Bourgogne.

Ur vered ag ar Brezel bed kentañ eo. Digoret eo bet e miz Here 1917. Implijet eo bet betek miz Eost 1918. Un nebeud bezioù a voe degaset er vered goude arsav-brezel an 11 a viz Du 1918 hag e miz Mae 1953 .

Er bloavezhioù 1970 e oa bet gant ar strolladoù enepkomunour hag e 1980 e oa kuzulier Lech Wałęsa. E miz Kerzu 1981 e oa bet kaset d'an toull-bac'h avat pa oa bet disklêriet ar "stad a vrezel".

Reuz a savas abalamour da The Atrocity Exhibition : ur prosez (abalamour d'na hudurniezh) a voe aozet ha Doubleday, hag a oa ti-embann Ballard er Stadoù-Unanet, a lakaas distruj holl skouerennoù al levr a-raok ma vefe bet skignet. Brud a dapas Ballard a-drugarez d'al levr-se, ha gwelet e vez evel unan eus e levrioù pouezusañ. Lakaet eo bet da film e 2001.

Ur vreolim zo ur benveg da vreolimañ, da lavarout eo da lemmañ laonennoù, kontilli, filzier, pe filc'hier. Ar re a veze implijet e Breizh ac'h ae en-dro gant un dorn pe dornell a veze un den o treiñ tra ma veze ar breolimer o lemmañ e laonenn.

Isrannet e vez al lizherennoù kensonennl e pem rummad gante peb ur stumm diazez. Aroueziet e vez gant ar stummoù-se lec'hioù distagañ (dent, teod, staon pe korzailhen), da skouer:

Un troc'h pouezus en Istor e voe an dispac'h-se, pa droas ar gouerien a laboure gant loened da vicherourien a embrege mekanikoù. Tamm-ha-tamm e voe kemmet diazezoù armerzhel ar gevredigezh, pa 'z ejont war-du ar c'henderc'hadur greantel : e-lec'h bezañ fardet gant an dorn e stalioù bihan e voe an traezoù savet marc'hadmatoc'h gant ijinennoù e labouradegoù divent ; kalz tud a zilezas al labour-douar a-benn mont e kêr ma kinnige al labouradegoù muioc'h ag implijoù, ha gopret gwelloc'h.

Addimeziñ a reas an dug Fulup d'an 30 a viz Du 1424, e Moulins-Engilbert, da Bonne d'Artois, merc'h da Philippe d'Artois, kont Eu. Mervel a reas-hi d'ar 17 a viz Gwengolo er bloaz goude, ha bugel ebet n'o doe.
Talbenn Marksour-Leninour Pobloù Spagn (e spagnoleg: Frente Marxista-Leninista de los Pueblos de España) a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour bet enskrivet war roll ofisiel ar strolladoù politikel e Spagn[1] daoust ha n'emañ ket gwall sklaer hag-eñ emañ oberiant c'hoazh ar strollad.

Les Cent Contes drolatiques zo un dastumad kontadennoù gallek gant Honoré de Balzac embannet e Paris, adalek 1832 betek 1837 ha skrivet e doare Rabelais, en ur gallek kozh ha rannyezhel.

En Mezheven 1409, da 13 vloaz, e voe dimezet da Michelle de Valois (1395-1422), merc'h 14 vloaz ar roue gall Charlez VI (Bro-C'hall). Mervel a reas d'an 8 a viz Gouhere 1422, e Gent, ha hi 26 vloaz. Ur verc'h he doa, Agnes Bourgogn.

Kenteliet e veze en un doare strizh, aozet ar c'helenn gant mestr-meur ti ar roue, Axel Baner, breur da Johan Baner, ar jeneral, ha skoliet gant he c'helenner Johannès Matthiae. Ouzhpenn studiañ yezhoù hag istor e teske an arzoù, tresañ ha livañ, hep ankounac'haat ar sport (klezeiata ha marc'hegañ). E 1644 e oa deuet en oad da ren, ha bec'h a roas kenkent d'ar c'hanseller Oxenstierna, a voe lakaet a-gostez goude feur-emglev Westfalen. Neuze e lakaas fin dar c'hrogadoù-brezel a veze bep ar mare gant Danmark dre feur-emglev Brömsebro en 1645, a roas da Sveden inizi Ösel ha Gotland, ha Jämtland ha Härjedalen en Norge. E 1648, gant feur-emglev Westfalen e tapas Rügen, Wismar, Verden ha Bremen, un darn eus Pomerania, hag aber an Oder, ma teuas Sveden da vout kreñvañ galloud an hanternoz.

Loeiz XVI (Louis XVI e galleg), a voe roue Bro-C'hall ha Navarra (1774–1791) ha goude se roue ar C'hallaoued (1791–1792), a oa ganet d'an 23 a viz Eost 1754 e Versailles ha dibennet d'an 21 a viz Genver 1793 war Plasenn an Dispac'h (bet Plasenn Loeiz XV kent) e Pariz.

Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Eveillard e anv, hag an holl veleion.

Arouez ar Werc'hez neuze eo banniel Europa ha distag eo an 12 steredenn diouzh an 12 Stad europat kentañ, ar pezh a vrouezas Turkia hag ul lodenn vras eus Bro-C'hall.

Mineko Hirano, ganet e 1912 hag aet da anaon e 1978, e Gamagori Aichi, e Japan, a oa ur Japanadez anavezet dreist-holl evel gwreg ar c'habiten Sakae Oba.

Doare psychedelic rock o fladenn gentañ (1972) a voe deroù ur remzad a bad betek hiziv : 24 milion a bladennoù bet gwerzhet er bed a-bezh. Gant video o c'hanaouenn Burnin' for You e rojont lañs e 1981 da ziorroadur ha berzh ar video sonerezhel e sevenadur ar bobl.

Kib vell-droad ar bed 1958 bet aozet e Sveden ma oa aet ar maout gant skipailh broadel Brazil evit ar wech kentañ. Perzh e oa eus ar skipailh – Gilmar - Djalma Santos, Bellini, Nílton Santos, Zito - Orlando Peçanha, Garrincha - Didi, Vavá, Pelé, Mário Zagallo – a c'hounezas (5-2) ar gourfenn ouzh hini Sveden e Råsunda fotbollsstadion (Solna) d'an 29 a viz Mezheven 1958,

Tortilla a vez laret eus an alumenn-vioù graet e Spagn pe er broioù spagnolek, pe en doare spagnol. Peurvuiañ e vez kaoz eus un an tortilla de patatas, an alumenn-vioù dre batatez, met re all zo, evel an hini gant pebrennoù.
Azalek 1957 e labouras evel skoazeller an embann evit ar gazetenn skiantoù Chemistry and Industry. Dre ma oa dedennet gant an arzoù e kemeras perzh er Pop Art, hag e dibenn ar bloavezhioù 1950 e tiskouezas meur a begadur graet gantañ. E sell war ar skiant-faltazi a lakaas anezhañ da bellaat diouzh luskad ar skiant-faltazi klasel. Ha pa gemeras perzh e Bodadenn ar skiant-faltazi e Londrez e 1957 e voe ken dipitet ken e chomas a-sav gant ar skrivañ e-pad bloaz. E dibenn ar bloavezhioù 1960 en em gavas e karg eus ar gazetenn Ambit Magazine. Ur gazetenn rakward e oa, ar pezh a glotae kalz muioc'h gant e vennozhioù war ar skiant-faltazi.

Tad Ballard a oa kimiour en embregerezh The Calico Printers Association (un embregerezh fardañ gwriad eus Manchester), hag e teuas da vezañ rener skourr (anvet : the China Printing and Finishing Company) an embregerezh-se e Shanghai. Ballard a voe ganet hag a gasas e yaouankiz e Tiriad Etrebroadel Shangai (saozneg : Shanghai International Settlement) hag a oa dindan levezon sevenadur ar Stadoù-Unanet. Mont a reas da Cathedral School e Shanghai. Pa darzhas an eil brezel etre Japan ha Sina e rankas familh Ballard kuitaat he zi e bannlev Shangai hag ez ejont d'en em staliañ kreiz-kêr. Aloubet e voe Tiriad Etrebroadel Shangai goude taol Pearl Harbor. Ar Japaniz a grogas da vac'hañ ar siviled adalek nevez amzer 1943, ha Ballard a voe kaset da Lunghua Civilian Assembly Center, asambles gant e dud hag e c'hoar. Ouzhpenn daou vloaz a dremenas er c'hamp-se, er bloc'had G, ur bloc'had dezhañ daou estaj ha 40 familh enno. Er c'hamp-se ez eas d'ar skol. Diwar al lodenn-se eus e vuhez e skrivas Empire of the Sun, en ur zegas kalz kemmoù (anv ebet eus e gerent en istor, da skouer).

Ur pezh savadur karrezek eo maner Kergroadez, gant tourioù e pep korn. Er voger-dal e kaver div zor, an eil evit an dud war droad hag eben evit ar re war varc’h, a ro digor war ur porzh diabarzh, tre evel e maner Keryann. A-us ar porched e lenner un enskrivadur latin tennet eus ar Bibl : "Si non in timore di tenveriste instanter cito subvertatur domus tua" (« Mar ne chomez ket bepred e doujañs an aotrou e vo distrujet da di »). A-gleiz d’ar porzh emañ ar marchosi hag a-zehou pourpezioù all. War tal a-raok an ti-annez ez eus meur a brenestr, enno kroazioù maen. A-zehou d’ar maner ivez emañ ar chapel.

Disheñvel eo an hollrevelezh diouzh an divrevelezh hag a ra dave d'unan bennak hag a gar ha/pe a glask kaout darempredoù gant paotred ha merc'hed.

Dont a ra anv Rhosddu eus an daou c'her kembraek rhos ("roz") ha du ("du"). Ur barrez eo Rhosddu ivez, savet e 1886. Gouestlet eo an iliz-parrez d'an abostol Sant Jakez.

Tyulenvev a emezelas el Lu Ruz dres goude ar Reveulzi e-pad Brezel diabarzh Rusia er 1añ lu marc'hegiezh. Kemeret en devoa perzh ivez e flastradenn Emsavadeg Kronstadt ha goude-se er Brezel Polonia-Soviet. E 1939 e oa penn an 12vet arme URSS e-pad aloubadeg Polonia gant an nerzhioù lu soviedel. Lakaet e voe d'ar renk a jeneral eus al lu e 1940.

Sikstus II (e latin: Xystus II), ganet e Bro-C'hres ha marvet d'ar 6 a viz Eost 258, a oa bet dilennet da bab an Iliz katolik roman d'an 30 a viz Eost 257.
E 1918 e krogas ar Marines da vezañ berr a-fed nevezianted. Ar Major jeneral George Barnett a c'houlennas digant Sekretourva an Navy (saozneg:United States Secretary of the Navy) an aotre da emezelañ merc'hed gant kefridioù melestradurel nemetken.

Goude Modulor e tivizas an daou zen labourat asambles. Un nebeud tonioù a savjont, hag embannet e voent dindan stumm pladennoù bihan (single). An tonioù-se azo bet bodet war an dastumad anvet Premiers symptômes (1997). D'ar mare-se e voent brudet ivez a-drugarez d'an tonioù a veskjont en-dro, evit arzourien evel Neneh Cherry, Depeche Mode pe c'hoazh Ollano.

E-pad dek bloavezh e chomas Blue Öyster Cult war leurennoù ar bed hep embann pladenn ebet, ha distabil e voe ar bagad tro-dro da D. Roeser, E. Bloom hag A. Lanier pa veze ret bepred kavout un taboulinaouer ha/pe ur soner gitar-boud.

Savet e oa bet Seren Gomer gant Joseph Harris (Gomer), a oa pastor badezour en Abertawe. Er gazetenn e veze kavet keleier eus Kembre hag eus an estrenvro, keleier a denne d'ar politikerezh ha d'ar relijion dreist-holl, kenkoulz ha lennegezh kembraek. Ur gazetenn evit Kembre a-bezh e oa. Paouez a reas da zont er-maez er bloaz war-lerc'h, goude 85 niverenn, abalamour da ziaesterioù arc'hant dreist-holl. Hogen e 1818 e voe adsavet gant Joseph Harris, ha neuze e voe embannet bep pemzektez. E 1820 e teuas da vezañ ur gazetenn viziek. Pa varvas Joseph Harris e 1825 e voe gwerzhet ar gazetenn d'un embanner eus Caerfyrddin ha dont a reas da vezañ kelaouenn drimiziek ar Vadezourien e Kembre. Embannet e voe betek 1983.

Goude bezañ digloret e chom an imagoed ur sizhunvezh en douar c'hoazh ken na vo kalet o c'horfwisk. Gwelet e vezont er parkadoù avaloù-douar, tomatez, butun, benede eus an nevezamzer betek fin an diskaramzer. Goañviñ a reont en douar.

Banniel Europa a zo glas gant ur c'helc'h daouzek steredenn velen en e greiz. Degemeret eo bet ent-ofisiel d'an 8 a viz Kerzu 1955 gant Kuzul Europa, d'an 29 a viz Mezheven 1985 gant ar Kenvarc'had (deuet da vezañ Unaniezh Europa).

Da-heul dilennadeg kannaded ar Rouantelezh Unanet e dibenn 1918 e oa savet an darn vrasañ eus an dud dilennet en Iwerzhon a-du gant dizalc'hiezh an enezenn diouzh Breizh-Veur. Tarzhañ a reas ar brezel dieubidigezh du-hont. Goude ur pennad e voe lakaet fin d’ar brezel-se gant David Lloyd George, en hañv 1921, gant asant ar virourien. Gant Lloyd George e voe renet an divizoù a beoc’h hag a zisoc’has war ur stad dieub, en darn vrasañ eus Iwerzhon, e Kerzu 1921.

Lec'hiet eo ar Brasserie des Abers e Gwitalmeze e departamant Penn-ar-Bed. Krouet eo bet e 1999 gant an embregerezh Adam SA. Fardañ ha gwerzhañ a ra 7 doare bier disheñvel.
Gouden an eil brezel bed e kendalc’has yuzevien Berlin da implijout ar vered betek 1955. Etre 1955 hag unvanidigezh Alamagn eo bet implijet gant yuzevien Berlin ar reter nemetken. Da vare DDR e voe laosket tamm-pe-damm ar vered, ha ne voe den evit ober war-dro lod brasañ ar bezioù (lod brasañ ar yuzevien a oa bet lazhet e-pad al loskaberzh pe o doa tec’het kuit). Er bloavezhioù 1970 e voe ur raktres lakaat un hent bras da dremen war ul lodenn eus ar vered, a-benn liammañ Michelangelostraße ouzh ur straed nevez savet (Hansastraße). Klemmoù a voe, ar raktres a chomas a-sav.

Dont a ra an anv eus kêr italian Otranto, e proviñs Lecce. An daou veg-douar tostañ er strizh-mor-se eo Kab Otranto en Italia ha Kab Lingetta en Albania.

Ar republikanouriezh a zo un ideologiezh politikel douget d'ar Republik betek re, da lavarout eo evel ur relijion, gant he reolennoù strizh hag he dogmoù, e-skoaz ar republikanelezh, a zo gwelet evel un ideologiezh dieubiñ diouzh an tiranterezh politikel ha relijiel.

Skoret eo gant Scribus an darn vuiañ eus ar mentrezhioù kevregat pouezusañ mui an SVG (Scalable Vector Graphics : Kevregadoù Sturiadel Skeulaus). En o zouez ez eus al livioù SMMD hag ardoadur al livioù ICC (Integrated Communications Controller : Reolerezhioù Kehentiñ Enframmet). Arveret e vez e muioc'h eget 24 yezh, ar brezhoneg en o zouez abaoe an handelv 1.3.4.

Marsel Kachin a oa ur politikour breizhat, rener ar gazetenn gomunour L'Humanité e-pad un hanter-kantved, dilennet d'ar Vodadeg Vroadel c'hall, 20 a viz Gwengolo 1869. E vamm a oa eus Plourivoù hag un ti en doa an aotrou Kachin e Lanserv.

E 1948 e voe kenstaget ar maouezed da vat gant ar Marines, pa voe embannet al lezenn Women’s Armed Service Integration Act, « Lezenn kenstagañ ar c'hoskor gwregel e-kreiz an nerzhioù armet » gant Kongres ar Stadoù-Unanet.

Sir Walter Scott, ganet e Dinedin (Bro-Skos) d'ar 15 a viz Eost 1771 ha marvet en Abbotsford House (An Geal Àth, Bro-Skos) d'an 21 a viz Gwengolo 1832, a oa ur barzh ha romantour skosat.

Àr-lerc'h an Eil brezel-bed e voe dispennet Auto Union hag e 1964 e voe adprenet labouradeg Ingoldstadt get Volkswagen ; dre-se e savas ar merk Audi en-dro, en ur c'houarn logo "Auto Union". A-benn ar fin e voe kavet ur berzh nevez dre an adprenadenn-se, ha prenet e voe ar merk NSU Motorenwerke, saver kirri-tan ivez, e 1969. Anvet e voe "Audi NSU" neuze. Kalz pelloc'h, e 1998 e voe adprenet ar merk italian Lamborghini ivez. Adkregiñ a reas Audi da fardañ kirri-tan sport ha ker a-walc'h. Kevezerez a reas d'ar merk alaman all Mercedes-Benz. E 1985 e teuas Audi da vout Audi AG. Ur merk ruz zo edan ar gwalennoù gris adalek neuze.

Dario Puccini, Le Romancero de la résistance espagnole – anthologie poétique bilingue, Embannadurioù François Maspero, Pariz, Bro-C'hall, 1976,

Daoust da Valaka da vezañ bet unan eus ar sultanelezhioù koshañ eus Malaysia, n'eus sultan ebet ken e penn ar stad-mañ hiziv an deiz. Penn ar stad eo ar Yang di-Pertua Negeri pe gouarnour.

Causes républicaines, Éditions du Seuil, 2004 (adembannadur skridoù eus Le Monde, Marianne, Politis, La Nouvelle Revue socialiste, À Gauche, ha re all).
Ar South Gyrwe a oa ur meuriad pe ur rouantelezh angl-ha-saoz lec'hiet e Mid-Anglia, er Fenland. N'anavezer nemet unan eus e bennoù : Tondberht a euredas gant Santez Æthelthryth e 664. Hervez Beda e vefe marvet teir bloavezh goude an eured. N'ouzer ket da betra ez eo aet ar rouantelezh goude marv Tondberht met gwirheñvel eo e oa bet staget ouzh Mercia e fin ar VIIvet kantved.

Gwechall e oa ur rouantelezh hindou, hag en amzer an trevadenniñ e oa unan eus ar broioù e dalc'h Kompagnunezh Izelvroat Indez ar Reter, en Impalaeriezh trevadennel an Izelvroioù. Bremañ ez eo kreizenn buhez politikel hag armerzhel Indonezia.

Godewaarsvelde , e flandrezeg kornôgel: Godsvelde, anv ofisiel: Godewaersvelde, a zo ur gumun a Flandrez Frañs (departamant Norzh), er Westhoek.

Ur vro e gevred Afrika e oa Tanganyika, bevennet gant Afrika ar Reter saoz (« British Eastern Africa »), deuet da vezañ Kenya, Nyassaland (Malawi bremañ), Kongo Velgia ("Republik Demokratel ar C'hongo" ) ha Mozambik, (suj d’ar Portugal betek 1974).

Pevar fred zo dre gelc'hiad, ur c'helc'hiad o vout pevar lec'hiadur ar vountell er bailh : laez - traoñ - laez - traoñ. Lod kefluskerioù a losk an trelosk dre un eliener, lod all zo diesel.

Dizemglev zo c'hoazh etre an istorourien diwar-benn pennabeg an Dispac'h Greantel hag a-zivout ar fed ma loc'has e Bro-Saoz – diwar an tabut-se e voe kroget da studiañ an darvoudoù dre ar skiantoù.

Spencer Perceval (1 a viz Du 1762 - 11 a viz Mae 1812) eo ar c'hentañ ministr nemetañ eus ar Rouantelezh Unanet a voe muntret e-pad e respet. Lazhet e oa bet a dennoù pistolenn, dirak Ti ar C'humunioù, gant un den sot – John Bellingham e anv – hag en doa kollet arc'hant en aferioù en doa graet e Rusia hag a damalle da benn ar gouarnamant bezañ kiriek d'an dra-se.

Gian Galeazzo Ciano, kont Cortellazzo, anavezet evel ar c'hont Ciano, ganet d'an 18 a viz Meurzh 1903, e Livorno (Italia), ha marvet d'an 11 a viz Genver 1944 e Verona (Italia), a oa ur politikour italian, hag unan eus krouerion ar strollad faskour.

Ganet e voe ar barzh kembraek Mynyddog e Llanbryn-mair, e 1833. Tremen a reas e yaouankiz en atant e dud eno. Beziet e voe eno ivez, goude e varv, e 1877. Ar pastor, skrivagner ha prezeger politikel Samuel Roberts (S.R.) a oa genidik eus Lanbryn-mair ivez.

Daoust ha ma vez graet muioc'h-mui a strivoù hiziv a-benn gwareziñ ha saveteiñ ar yezh ha reiñ lusk dezhi en-dro emañ c'hoazh en arvar da vont da get rak koshig a-walc'h eo an dud a ra ganti hag izel-tre eo o niver.
Merc'h e oa Maximiliane d'ar c'hont aostrian Kaspar Friedrich von Lamberg-Kunstadt ha d'e gentañ pried Marie Františka Terezie Hýzrlová z Chodů, un itron tchek. En 1695 e timezas d'ar c'hont Franz Michael Hiserle (Esterle) von Chodau (Hýzrle z Chodů e techekeg, Hýzrlové z Chodů e poloneg). Dont a reas da vout serc'h Aogust II pe e 1696, ha da chom gantañ betek 1699, pe 1704 (hervez oberourez al levr Sex with Kings). He fried kentañ a zizimezas diganti e 1697, hag e 1698 ec'h addimezas Anna Aloysia da Gustav Hanibal von Oppersdorff (Oppersdorf). D'an 1 a viz Du 1698 e c'hanas ur mab, graf von Oppersdorf, hag Aogust II an hini e oa e dad , a greder. Prestik goude e c'hanedigezh e varvas ar bugel. Echuiñ a reas he darempred gant ar roue pa glevas Aogust e veze Maximiliane o taremprediñ gwazed all eus al lez: reiñ a reas 24 eur dezhi da guitaat ar vro.

Johann Iañ von Sachsen (1801-1873) a voe Roue Sachsen etre 1854 ha 1873. Daoust ma oa a-du gant Aostria e rankas unaniñ e rouantelezh gant an Impalaeriezh alaman.

E 1742, e Mannheim, da Elisabeth Auguste von der Pfalz-Sulzbach (1721-1794), merc'h da Joseph Karl Emanuel von Pfalz-Sulzbach ha d'e bried Elisabeth Auguste Sofie von der Pfalz; ur mab o doe hag a varvas prim:

Setu amañ, renket dre rannamzerioù, Calendrier rural ar Republik, a grog dre ar 1añ a viz Vendémiaire (diwar al latin vendemia, "mendem"), devezh ar rezin – an 22 a viz Gwengolo – hag a echu gant an 30 a viz Fructidor, da lavaret eo ar 16 a viz Gwengolo, devezh ar baner.

Ballard en deus bet ul levezon bras war strolladoù sonerezh, ha dreist-holl war ar sonerezh post-punk er Rouantelezh-Unanet. E-touez arn oberennoù levezonet gantañ e kaver Metamatic gant John Foxx, meur a ganaouenn gant Joy Division (dreist-holl "Atrocity Exhibition" war Closer), "Down in the Park" gant Gary Numan ha "Warm Leatherette" gant The Normal. Trevor Horn ha Bruce Woolley o deus lavaret e oant bet levezonet gant an istor anvet "The Sound-Sweep," evit sevel ar ganaouenn "Video Killed the Radio Star". War eil pladenn The Buggles e kaver ivez un ton anvet "Vermillion Sands."

R. Kelly (e anv gwir Robert Sylvester Kelly), bet ganet d'an 8 a viz Here 1967 e Chicago (Illinois, Stadoù-Unanet Amerika), a zo un aktour, ur c'haner ha produer stadunanat. An dud tost dezhañ e bed ar sonerezh eo Céline Dion, Justin Bieber, Ludacris ha Lady Gaga.

Arondisamant Boulay-Moselle a oa anezhañ ur rann velestradurel eus Frañs, e departamant Moselle hag e rannvro Lorraine. Diskaret eo bet d'ar 1añ a viz Genver 2015.

Amañ e vez kavet anvioù al lizhernnoù bet krouet gant Choi Sejin e 1527 mui o anvioù a-vremañ bet roet dezhe pa oa bet unvaet an daore-skrivañ e Norzh Korea (RPDK).

Mui-ouzh-mui a gefluskerioù hiron zo bremañ, ha lod kefluskerioù dre dredan hepken, e kirri an dud ; listri kaset gant kefluskerioù derc'hanel zo abaoe pellik zo. An aerlistri e vo ar c'harrbedoù diwezhañ a ray gant treloskoù kondon, pa n'ouzer ket o c'has e doare all evit ar mare.

Meneziek e oa ar pep brasañ eus Arkardia, nemet ar c'hompezennoù e-kichen Tegea ha Megalopolis, ha traoñiennoù ar stêr Alfeios hag ar stêr Ladon.
Dont a ra an anv eus hini Abati Westminster a zo e-kichen. Daou savadur zo e gwirionez : an Old Palace (ar "palez kozh"), ur savadur krennamzerel distrujet gant an tan e 1834, hag ar savadur nevesoc'h en doa kemeret e lec'h, an New Palace (ar "palez nevez"). Perc'hennet eo Palez Westminster gant penn ar vro, ar roue pe ar rouanez, hag evit implijoù ofisiel evel al lidoù, e seller outañ c'hoazh evit ul lojeiz roueel.

Sun King zo titl ur ganaouenn gant ar strollad sonerien saoz The Beatles. 2:26 he fadelezh e teu da zekvet e-barzh an albom Abbey Road, war-lerc'h You Never Give Me Your Money hag a-raok Mean Mr. Mustard.

Strollad Labourerion Bangladesh a zo anv ur strollad komunour marksour-leninour maoour bet krouet e Bangladesh e 1980 gant Strollad Komunour Bangladesh (Leninour), ar C'hevread Komunour Dispac'hel, ar Strollad Majdur hag un aozadur all. Amal Sen e oa ar Sekretour-Meur kentañ.

Walt Disney Pictures en deus lakaet maez ar film er Stadoù-Unanet hag er C’h/kanada ar 27 a viz mezheven 2008. Gounezet eo bet 23,1 million a dollars amerikan evit an deiz kentañ, ha 63 million en dibenn sizhun kentañ e-koulz e oa skeudennet e 3992 sal sinema, kentañ er Box-ofis. Ar film en deus graet ar pevare gwellañ mont maez en un dibenn-sizhun evit ur film Pixar, an 31 a viz Mae 2009. Evel boazamant Pixar e oa ivez ur filmig, Presto. Ar film en deus, evit an darn vrasañ, bet burutelladennoù vat, bez e oa memes 96% war Rotten Tomatoes. Er bed a-bezh en deus dastumet 534 million a dollar amerikan, loreet eo bet deus Golden Globe ar gwellañ film birvilh, priz Victor Hugo evit ar gwellañ hir film reuzeudik, hag an Oskar d’eus film birvilh gwellañ.

Sekretour ar Strollad komunour Mátyás Rákosi a savas ar goulenn gant ar barzh Gyula Illyés hag ar sonaozour Zoltán Kodály, daou arzour brudet-mat ar mare, da seveniñ ur c'han broadel nevez ha komunour da Republik Poblek Hungaria. Nac'het e voe gant an daou zen.

Gouezet en deus James Bouillé ober gant teknikoù modernañ ar mare (betoñs houarnet, mailhoù simant evit ar gwer-livet...). Savet eo bet ar c'hloc'hti war gostez ar c'horf-iliz. Bez' ez eus ur c'hev-iliz, un orator hag ur sal emvod dindan ar chapel. Kavout a reer er chapel un ograou gant treuzkasadur tredan bet ijinet gant un oberour a Naoned, Gloton.

E 1921 e laka e gwerzh ar gouarnamant ur rummad timbroù gant skeudenn ur penn-jirafenn gant ar meneg "TANGANYIKA", dezho un dalvoudegezh e kentimoù (« cents »), shilling ha lurioù saoz (100 kentim evit ur shilling, 20 shilling par d'ul lur). E 1925 e reer un eil rummad heñvel, nemet gant livioù all.

Bras-divent e voe levezon an Dispac'h greantel er bed a-bezh. Adal 1870 e voe ur bazenn nevez e diorroadur ar reizhiad kevalaour, pa c'hoarvezas an Eil Dispac'h Greantel : dre an araokadennoù teknikel hag armerzhel e voe ijinet listri dir, trenioù hag, adal 1873, ar c'heflusker helosk diabarzh hag an tredan.

Savet e voe ar c'han orin a-enep ar Saozon e 1890: anezho ez eus kaoz er werzenn Contra os Bretões (a-enep ar Vretoned). Un ultimatom a oa bet kaset gant ar Saozon e 1890 da roue Portugal abalamour d'an trevadennoù en Afrika.
Dizalc’h eo Tanganyika e 1961. War-bouez ur rummad pevar zimbr embannet e 1962 gant ar meneg "JAMHURI YA TANGANYIKA" e koun deroù ar Republik, e vez impljet anv nevez ar Stad, da lavaret eo Tanzania. Sultanelezh kozh Zanzibar zo aet da get pa 'z eo bet staget an enezenn ouzh Tanzania.

An anv a oa deuet eus anv an ijinour Wilson Agar (skrivet a-wechoù Wilson Ager). Ar vindrailherez a oa bet lesanvet 'Coffee Mill Gun' dre ma oa damheñvel lodenn ar c'hargañ ouzh ur mekanik kafe eus ar mare-se.

En dekvet plas en deus erruet Tro Bro-C'hall 2007 pa oa skipailhad gant Valverde. Dichañsus eo bet ar Galizad a-c'houdevezh. N'en deus ket gwelet Pariz e 2008 ha 2009. Redek a raio Pereiro gant ar strollad Astana hag Alberto Contador e 2010.

Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Gall, kure, 40 vloaz.

Kemeret he deus perzh er gevredigezh Keit Vimp Bev e deroù ar bloavezhioù 1980. E miz Here 1999 e oa e-touez sinerien Galv Karaez. Da-heul e teuas da vezañ prezidantez ha mouezh-aotreet an aozadur (e galleg Collectif Breton pour la Démocratie et les droits de l'Homme). Resevet he deus kolier Urzh an Erminig e 2003.

Dourioù ar stêr Pomme de Terre oc'h em gejañ gant re ar stêr Osage dre al lenn Pomme de Terre a ya da leuniañ ur fardellad divent a zour dalc'het gant ar stankell.

Emañ Kengevread ar Bleunioù o paouez kavout ur blanedenn nevez Troy. Ur blanedenn diannezet eo, met rak d’ur ouenn gentidik a-walc’h : an drolled. Dibar eo Troy, ’vat, dre ma vez kavet eno ar Magohamoth, loen misterius hag a daol hudouriezh tro-dro dezhañ.

D'an 13 a viz Eost 1918, Opha May Johnson a oa deuet da vezañ ar vaouez gentañ degemeret er Marines. Kargoù melestradurel a voe fiziet en 305 maouez a voe degemeret e 1918, evit ar soudarded Marines prest da vezañ kaset d'an emgann. Marinettes e voent lesanvet da neuze.

Bernardo Rezende (pell anavezetoc'h evel Bernardinho), bet ganet d'an 25 a viz Genver 1959 e Rio de Janeiro (Brazil), a zo bet ur voleer etrebroadel brazilian.

Studi ar gouelezenniñ hag ar gouelezennoù eo ar ouezelennouriezh, da lavarout eo an tevion/lec'hid ha/pe an dislav a bep seurt hag an doare m'en em zastumont er poulloù a wiskadoù) hag a zdiazad-où a-benn ober mein gouelezennek.

Isidore Geoffroy Saint-Hilaire, bet ganet d'ar 16 a viz Kerzu 1805 e Pariz hag aet da Anaon d'an 10 a viz Du 1861 er memes kêr, a oa ul loenoniour gall.

Kregiñ a rae ar bloavezh da gedez Gwengolo. Deiz kentañ ar bloaz e oa deiz kentañ miz "Mendem". Lakaet e voe niverennoù d'ar bloavezhioù, gant sifroù roman. An 22 a viz Gwengolo 1792 e voe deiz kentañ ar bloavezh I.

Maya Angelou, ganet Marguerite Annie Johnson d'an 4 a viz Ebrel 1928 e St. Louis (Missouri, Stadoù-Unanet Amerika), zo un aktorez ha skrivagnerez stadudanat.

E-touez an taolennadurioù nevesañ emañ hini ar skoed livet gant Caravaggio, miret e Mirdi an Ofisoù, peotramant delwenn Bernin miret e Mirdi ar C'hapitol.

E yezh ar pemdez e vez implijet ar ger spered evit diskrivañ ar fed da soñjal met ivez, evit diskrivañ donezhonoù prederiañ dreist-holl reoù fonnus, fentus pe reoù lemm
Langeoog (Langereach e frizeg) zo unan eus an inizi annezet en enezeg Friz ar Reter, en Alamagn, en arvor Mor an Hanternoz. Emañ etre Baltrum, er c'hornôg, ha Spiekeroog, er reter. Ur gumun eo ivez, e distrig Wittmund, e stad Niedersachsen. Talvezout a ra an anv Langeoog kement hag Enez Hir en alamaneg-izel. Annezet e oa gant 1 741 a dud e dibenn 2013.

Kristina a voe anvet da rouanez heb enebiezh, dindan evezh ar c'hanseller Axel Oxenstierna, un den ampart, « Richelieu » Sveden, a lavarer. Oxenstierna a oa dalc'het en Alamagn gant ar Brezel Tregont vloaz ha ne zistroas da Sveden nemet e 1636 goude ar feuremglev sinet gant Bro-C'hall. Kentañ a reas e voe pellaat ar rouanez kozh a oa aet e belbi goude marv he fried, ha herzel ouzh he levezon noazus war Gristina a oa en he dek vloaz. He moereb Catherine, Kontez an Daou-Bont, an hini a voe he mentor.

Taolennet e veze ar Gorgoned evel merc'hed yaouank, alies gant eskell ha dent hir, ha naeron bev e-lec'h blev. Hervez Ovidius (Metamorfozoù), ne oa an hevelep blev nemet gant Medousa. Poz dezhañ, Poseidon, dedennet gant liv alaouret blev ar c'horgon-se, en doa c'hoariet ar bouteg ganti e templ Athena hag homañ he doa roet an neuz-se d'ar plac'h abalamour d'he c'hastizañ rak an taol disakr.

Ret eo entanañ an trelosk evit ma yafe ur c'heflusker dre enleskiñ en-dro ; dre ur fulenn-dredan e reer er c'hefluskerioù a ya en-dro gant strilheoul, pe dre waskañ ar gazeoul er c'hefluskerioù diesel.

Er fedoù eo meret al lodenn norzh ha reter dindan beli an LTTE evel ur Stad peuzdizalc'h gant he Lez-varn Veur, he folis, hec'h arme, he morlu, hec'h aerlu, he servijoù kuzh ha, zoken, ur bank kreiz. N'eo ket anavezet ar frammoù-se gant gouarnamant Sri Lanka. E dalc'h ar gouarnamant emañ ar pourchas tredan ha servijoù dre ar Gourhent A9 bet digoret goude an harz-tan. N'eus moneiz dibar ebet hag implijet e vez roupi Sri Lanka. Alies eo bet tamallet ar gouarnamant gant an LTTE da vezañ lakaet un embargo war ar madoù diazez ha bezañ pennkaoz dizenez ar siviled. N'eus aerborzh sivil ebet; ret eo d'ar veajourien diavaez tremen dre aerborzh Colombo.

Emañ Fairbourne e kumuniezh Arthog, e-kichen an hent a gas eus Dolgellau da Dywyn. Emañ war ribl su aber an Afon Mawddach, a-dal da gêr Abermaw. Savet e voe Fairbourne e dibenn an XIXvet kantved gant Arthur McDougall, rener un embregerezh a rae bleud, evel ur gêriadenn vakañsiñ war bord ar mor.

Sellet e voe outañ evel un isspesad da Celeus spectabilis (anvet e voe Celeus spectabilis obrieni gant an evnoniour stadunanat Lester Leroy Short (1933-) da gentañ-penn).

Ar vioù a vez dozvet dindan delioù ur blantenn-ostiz a-bakadoù etre 20 ha 80 anezhe. Gwenn da gentañ e teuont da vezañ melen buan a-walc'h. Al larvennoù ruz gant pikoù du a vev war an delioù ha gallout a reont krignat anezhe penn-da-benn. Goude div pe deir sizhun e troont da orañjez hag e sankont en douar d'en em lakaat en ur gronnad.

Deveret diouzh tireoul eo an treloskoù a vez implijet peurliesañ : strilheoul ha gazeoul eo ar re implijetañ ; aliesoc'h-aliesañ e lakaer ul lodenn etanol C2H5OH en trelosk kondon a-benn digreskiñ ar saotradur.
Anna Aloysia Maximiliane Louise von Lamberg , pe Anna Aloysia Esterle (? - 1738) a oa ur gontez aostrian a voe serc'h d'ar roue Aogust II, roue Pologn, ha da Aleksander Benedykt Sobieski a bep eil. Anavezet eo en istor evel Kontez Esterle.

Goude Fire of Unknown Origin e savas tabut etre an taboulinaouer Albert Bouchard hag ar peurrest eus ar strollad, hag erlerc'hiet e voe ouzh Rick Downey, a rae war-dro ar gouleier betek-henn.

Bihan e oa deuet da vezañ chapel ar skolaj er bloavezhioù 1930. Divizet e oa bet sevel unan all ha fiziet al labour e James Bouillé, ti-savour staliet e Perroz-Gireg, ezel eus Unvaniez ar Seiz Breur ha krouer ar Stal-labour Breizhat a Arz Kristen gant Langleiz (Atelier Breton d'Art Chrétien) e 1929. Gellout a reas labourat kalz dieupoc'h eget en un iliz parrez hep bec'h soñjoù an dud...

Alies e veze A. Horch en embregerezh, neuze e oa ar gevredad é kreskiñ buan. Berzh bras a rae an embregerezh d'ar mare-se. Anavezet e oa A. Horch èl un ijinour ker brudet èl Ferdinand Porsche, rak ur berzh teknikel a rae e girri-tan, a gemere perzh er redadegoù, hag abalamour ma oa-eñ ur gourdoner blenierion redadegoù.

Dre vras eo kalz boutinoc'h hag a-bell an doare toullgorfadurezh-mañ e-touez ar maouezed, daoust ma vez gwisket mui-ouzh-mui gant paotred ivez en Europa ha Norzamerika dreist-holl.

Kuno Meyer (20 a viz Kerzu 1858 - 1919) a oa ur yezhoniour alaman hag ur c'heltiegour. Ganet e voe e Hamburg, ha breur e oa d'an istorour Eduard Meyer (1855-1930).

Renket e vez e rummad ar french touch (sonerezh elektronek gall), ha brudet eo er bed a-bezh, dreist-holl er Stadoù-Unanet hag e Japan. Sonerezh ar strollad a zo ennañ ur meskaj sonerezh ambient, elektronika, downtempo, sonerezh elektronek, sonerezh pop, rock psykedelek diazezet war heuliadoù kendonioù gitar (riff e saozneg), sonioù elektronek ha mouezhioù tremenet dre ur Vocoder. Air en deus kenlabouret gant Beck, Charlotte Gainsbourg, Jarvis Cocker , Étienne de Crécy, Alex Gopher, Neil Hannon ha Nigel Godrich. Meur a wech o deus aozet sonerezh filmoù Sofia Coppola.

Er strollad a hiziv emañ D. Roeser hag E. Bloom bepred, koulz ha Jules Radino (toumperezh, toserezh), Richie Castellano (klavieroù, gitaroù, kan) ha Kasim Sulton (gitar boud).

Araok intañveziñ e oa e darempred gant Francisco de Borja, ur jezuit hag en devoa aozet devezhioù retred ha prederiañ evit maouezed al lez. Goude marv he fried e tommas muioc'h c'hoazh ouzh ar vuhez speredel, ha Borgia e oa hec'h ambrouger speredel.

Ar Grands Jours (devezhioù meur) a veze graet, e-pad ar Renad kozh, eus bodadegoù dreistordinal ar parlamantoù, ouzhpenn ar bodadegoù boas. Ar bodadegoù dreistordinal-se a ranke bezañ dalc'het er-maez eus ar parlamant, en ur gêr etre, ha pell diouzh lec'hiadur ar parlamant (Gwened evit Breizh e-lec'h Roazhon). Ar pal a oa sikour ar justis da vezañ onest evit ar glemmerien ha stourm a-enep an drougimplijoù, dreist-holl e-pad ar mareoù trubuilhet. Deuet e oa an devezhioù-se war-wel e-kreiz ar XVvet kantved.
Tyulenev a oa bet ganet en ur familh soudarded e gouarnamant Simbirsk (hiziv Oblast Oulyanovsk) trevadenn Shatrashany. Labouret en devoa en uzinoù hag evel pesketour war ar mor Kaspian a-raok bezañ enrollet e Lu Impalaeriezh Rusia er bloavezh 1913. E-pad ar C'hentañ Brezel-bed e oa soudard er rejimant dragoned Kargopolsky e Polonia ar C'hendalc'h. Enoret e voe gant medalenn Urzh Sant Jorj evit e varregezh hag e galon en emgann.

D'an 13 a viz C'hwevrer 1943 e voe roet lañs d'ar Marine Corps Women's Reserve, dindan ren ar Major Ruth Cheney Streeter eus Morristown, New Jersey.

Chattanooga zo ur gêr lec'hiet e gevred stad Tennessee e Stadoù-Unanet Amerika. Er bloavezh 2010 e oa 167 674 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Chattanooga en ur mod ofisiel e 1839.

E Normandi : Carolles, Champeaux, Saint-Jean-le-Thomas, Dragey-Ronthon, Genêts, Vains, Marcey-les-Grèves, Avranches, Le Val-Saint-Père, Céaux, Courtils, Huisnes-sur-Mer, Pontorson, Menez-Mikael-ar-Mor, Beauvoir.

Tribun e voe en arme Constantine. War-dro dibenn ar bloavezhioù 320 pe deroù ar bloavezhioù 330 e voe anvet da comes Africa, ha marteze da evezhaat ar marz-hont. Tamallet e voe da embezzlement ma rankas en em dennañ.

Emily Pauline Johnson, anavezetoc'h evel Pauline Johnson pe evel Tekahionwake, hec'h anv indian (10 a viz Meurzh 1861 – 7 a viz Meurzh 1913), a oa ur skrivagnerez eus Kanada e dibenn an XIXvet kantved. Brudet eo he barzhonegoù, displeget ganti he-unan, hag a veul hêrezh Amerindianed Kanada. He zad a oa ur penn meuriad Mohawk (Kanien'kéhaka), tra ma oa Saozez he mamm. Unan eus he brudetañ barzhonegoù eo The Song my Paddle Sings.

Josselin de Rohan-Chabot, e anv klok Josselin Charles Louis Jean Marie, 14vet dug Roc'han, kont Porc'hoed ha Lorj, markiz Blaen ha La Garnache, baron Mouchamps, aotrou Hierig hag Onnod,» anvet Josselin de Rohan, ganet d'ar 5 a viz Mezheven 1938 e Suresnes (Hauts-de-Seine), a zo ur politikour breizhat ha gall.

Diazezet mat eo berzh Tir dija da vare beli Egipt e deroù oadvezh an arem. He mad a denn kêr eus diskar impalaeriezhioù bras an trowardroioù ha dont a ra da vezañ kêr-benn genwerzhel reter ar mor Kreizdouar.

An Agar gun (pe Ager gun) a oa un doare mindrailherez ijinet e-pad Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika. Lesanvet e oa an arm-se the Coffee Mill Gun, lesanvet e oa ivez the Union Repeating Gun.

An Ankoù a vez graet e brezhoneg eus ar marv, pe gentoc'h eus oberour ar marv, an hini a zegas ar marv d'an dud hag a gaver e meur a gontadenn.
Студент илышым военкоматын повесткыже лугыч ыштен- кокымшо курс гыч армийыш каен. Служитлен кызытсе пошкудо элыште- тунамсе Украин ССР-ыште. Лачшым манаш гын, Житомир областьысе Овруч олаште, таковый войскаште. Совет жапыште кажне полкын духовой оркестрже лийын, рядовой Юрий Чавайн 61514 номеран войсковой частьын тыгай оркестрыштыже флейта дене шоктен. Те номереш савыктыме фотожым тушеч колтен да шеҥгелан серен шынден: «Авай ден Вовалан ончалын шарналташ. Ю.Чавайн. 11.3.1953г. Овруч».

Шке жапыштыже Ю.Чавайн кугурак поэт-влак деч тунемын, а кызытсе самырык тукым ынде тудын дечат икмыняр тунемеш. Тиде уда огыл. Мо кÿлешан, мо пайдале, тудо огеш йом. Чын ойлен Ю. Чавайн: «Поэт-влак ешышке ушнен, тый шке калыкетын шÿшпык лий».

Село Микряково (Микряк) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

Валентин Колумб ешыште кокымшо йоча лийын. Ачаже – Христофор Степанович Декин волисполком секретарь пашам шуктен шоген, аваже – Перасковья Николаевна Николаева колхоз пашаште тыршен.

Деревня Вонжедур (Вончыдӱр) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

Поснак шуко Йӱштӧ Кугызан вургемже нерген ӱчашат. Совет Ушем жапыште тунемынна йошкар мыжерым ужаш, а пытартыш жапыште ала могай канде тӱсан мыжерым йӱштӧ кугыза-влак чият. Но тӱҥалтышыште Йӱштӧ Кугыза канде да южгунам ош мыжерым чиен. Вара гына, XX курымышто йошкар тӱс вургемыште озаланен. Йошкар тӱс Совет Ушемын тӱсшылан, а вес шот дене Европысо Санта-Клаусын тӱсшылан келшен.

2010-2013 ийлаште финно-угроведений институт вуйлатышын алмаштышыже лийын, 2013 ий гыч – калыкле тÿвыра да тÿвыра кокласе коммуникаций институт директорын алмаштышыже.

Деревня Шангаватнур (Старое Петухово) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

Марий сылнымутым идей, творческий шонымаш шотышто пойдараш, шочмо литературынам моло калык культура деке лишемдаш шоненак, тудо руш классик-влак нерген статьялам возен («Пролетар революцийын кугу поэтше» - 1936; «Мемнан Пушкинна» - 1937; «Калыкын кугу мурызыжо» - 1938). Марий поэзий А. Пушкиным, В.Маяковскийым, Д. Джамбулын творческий наследийышт дене кузе кылдалт шогымым шымлен.

Деревня Кермечейкино (Кырмегесола, Кримечайка) — «История сёл и деревень Республики Марий Эл. Сост. А.Г. Иванов, Йошкар-Ола, Марийское книжное издательство, 2006 г. 648 с. 750 экз.» книга гыч ужаш кылвер.

31 ийым веле илен гынат, тиде жапыште Эрик Сапаев моткоч шуко ыштен кертын, марий семым у кӱкшытыш кӱзыктен, шке лӱмжымат муро аланыште да марий эртымгорнышто курымешлан арален коден.

20 идалык наре ( ачаштым 1937 ий майыште арестоватлыме гыч 1956 ий июньыште реабилитироватлыме марте) тыге игылт ойлымыштым колышт илаш каласен моштыдымын неле лийын, чыла тидыже шӱм- чонеш эмлаш лийдыме сусыр палым коден.
1971 — Сергей Геннадьевич Игнатьев, спортсмен. Юлсер олаште шочын-кушкын. 14 ияш годымжак тудо дзюдо деке кумылаҥын. Юниор-влак кокласе таҥасымаште Совет Ушем чемпион лӱмым сулен. Россий чемпионатын той призёржо. Сумо дене Российын икымше чемпионжо. Спорт мастер.

Сергей Николаев (Сергей Николаевич Николаев) (1908 ӱярня 23, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Овдасола (кызыт Овдасола) ял —5 шыжа 1993, Йошкар-Ола) — марий серызе, драматург, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1939), Марий АССР-ысе сымыктышын сулло пашаеҥже (1946), Марий АССР-ын Калык серызыже (1958), Марий АССР-ысе Кугыжаныш премийын лауреатше (1980).

Малоникольск (рушла Малоникольск) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Михайловка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 0 еҥ (2010 ий).

Наука, студент-влак дек Георгий эреак мелын шоген. Тудо илышымат ужын: Горельский тÿҥалтыш школышто туныктышылан ыштен, педкурсышто, рабфакыште тунемын. Садлан южгунам вузышто эртыме материал, туныктымо методика шотыштат ÿчаша ыле. Тудо исторический грамматикым, литературный йылмын законжым, орфографий правил-влакым келгынрак тунем налме, шинчымашым практически кучылтмо нерген шонен.

Чирки (рушла Чирки) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше ял. Чирки ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 603 еҥ (2004 ий), 481 еҥ (2010 ий).

16 апреля 2006 года был проведён референдум по присоединению Усть-Ордынского Бурятского АО к Иркутской области. Предложение о присоединении одобрено подавляющим большинством голосов. Объединение вступило в силу 1 января 2008 года.

кенжын тиде пьесыже гоч Ефруш Сталин йолташын «Колхозышто ÿдрамаш – кугу вий» манме исторический лозунгшым реализоватлаш шонен. Садлан тÿҥ геройлан Тайрам налын. Тайра гоч тудо колхозный ÿдрамашын положительный типым ончыктынеже ыле. Но шонымыжым автор тичмашын почын пуэн огыл. Пьесыште Тайра положительный типыш кушкын шуын огыл. Художественность шотыштат тудо убедительный образ огыл, тудын образше куакшын, схематически ончыкталтын, колхоз пашаште ÿдрамашын кушкын толмо динамикыжым (а автор лач тудым ончыкташ шонен) типично ончыктымо огыл. Тайран общественный ден производственный пашаште кушкын толмыжым келгын ончыктымо олмеш, автор тудлан личный, еш илышыжлан кугу верым пуэн. Тыге ÿдрамашын общественно-организаторский пашаже ончыкталтде кодын. Тыгак чылалан тореш шогышо, коклазе Оляна кузе активистыш савырнымыже действий гоч огыл, а «манеш-манеш» мут гыч веле ончыктымо. Садлан тудын «активисткыш» савырнымыжлан ÿшанаш ок лий. Пьесыште вес йоҥылышат уло. Лодырь да йÿшö Печу колхозышто вредительство улмым шинча гынат, вредитель-шамычым разоблачитлымек гына каласа, а косвенно шкежат нунылан полшен шоген. Туге гынат, автор (чынжым манаш гын, автор огыл, а редактор шке гыч ешарен) Олянан мутшо гоч тудлан таум гына каласа. Тиде политический йоҥылыш.

Эмилия Гавриловна да Сергей Юрьевич Чавайнмыт школышто поэтын илышыж гыч тымарте шуко палыдымым ойлышт. Теве кумдан палыме музыкант М.С. Степанов изинек Юрий дене пырля кушкын, нуно ик кечын, ик ийын шочыныт, сÿаным ик кечыштак ыштеныт…
1945 ий — Виталий Михайлович Блинов, шанче пашаеҥ. У Торъял кундем ыште шочын. Паша корныжо тӱҥ шотышто Марий кугыжаныш университет дене кылдалтын. Технологий шанче кандидат.

Лингвостилистические особенности словесного портрета в художественном произведении // Ф. Васильев и современность. Материалы научно-практической конференции «Проблемы удмуртской филологии и преподавания удмуртского языка и литературы» и Всероссийской конференции «Вторые Флоровские чтения», посвященной 70-летию со дня рождения удмуртского поэта Ф.И. Васильева. Глазов, 2005. С. 147-149.

Тыште турлӧ упражненийым сем почеш ышташ кӱлеш. Спортсменке-влак обруч, мече, булава дене лектын кертыт. Ондак гимнастке-влак шке моштымашыштым фортепиано сем почеш ончыктеныт, кызыт оркестр йӱкым фонограмме дене колтат. Но кажне упражненийым ончыкташлан 1,5 минут деч шукырак огыт пу. Пытартыш жап марте художественный гимнастике дене ӱдыр-влак гына таҥасеныт, но XX-шо курым гыч японийысе гимнаст-влакын тыршымышт деч вара ынде пӧръеҥ-влакат художественный гимнастикыште шуаралташ тӱҥалыныт.

Элымбай (Ешмет) (рушла Елымбаево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Пыламарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 405 еҥ (2000 ий), 398 еҥ (2010 ий).

Дискым форматлымаш (рушла форматирование диска) — ыҥпалым возашлан дискым сектор ден корно-влаклан шеледыме процесс; форматлымаш операционло системылан файл да программе-влакым возаш/лудаш йӧным ыштыше дискын структуржым чоҥа.

11 Кылме — Франц Конрад фон Гётцендорф (Franz Conrad von Hötzendorf)- австро -венгрийысе генерал-фельдмаршал. 1 тӱнямбал сар жапыште австо-венгрийысе сарзе войскан генеральный штабын вуйлатышыже лийын, сарзе теоретик.

1989 ий – Марий ССР тӱвыра Министрствын Чап таныкше. 1990 ий – Марий ССР Виктерын Чап таныкше. 1992 ий – «Марий Эл Республикын сулло артистше». 2005 ий – РоссийФедераций тӱвыра Министерствын Чап танкыше. 2006 ий – «Марий Эл Республикын Калык артистше» чап лӱм. 2010 ий – Татарстан Республик тӱвыра министерствын Чап таныкше. 2010 ий – Марий Эл Республик Кугыжаныш Погынын Чап таныкше. 2010 ий – Марий Эл Республик Президентын Таумут серышыже.

1 Шорыкйол 2004 ийыште ты кундемыште 21 ялозанлык да келыштарыше ыштыквер лийын. Тӱҥ паша вольыкым ончымо шотышто ышталтеш. Ты кундемыште Российын ик эн поян ялозанлык ыштыквер пашам ышта — «Совхоз Звениговский» да тудын пелен «Звениговский мясокомбинат».

1893 ий — Тыныш Осып, марий серызе. Чын лÿмжö – Иосиф Алексеевич Борисов. Тудо Юлсер кундем Куршамбал ялеш шочын. Озаҥысе учительский школым, Марпединститутым тунем лекме деч вара, тÿрлö школлаште туныктышылан тыршен. 1937-1943-шо ийлаште йоҥылыш титаклымылан кöра лагерьыште лийын. Вара уэш педагогик пашаш пöртылын. Тыныш Осып – марий театрын шындыме икымше пьесын авторжо. «Закон шӱмлык» спектакльым 1919-ше ийыштак ончыктеныт. Тыгак Тыныш Осып – ятыр тунемме брошюрым, учебникым, йылме шымлымаш пашам савыктен луктын. Суапле пашажлан «Знак Почёта» орден дене палемдалтын.