Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ပညာသင်ကြားတတ်မြောက်ပြီးနောက် ဦးစွာမိမိ၏ နိုင်ငံ ဖြစ်သော ဆွီဒင်နိုင်ငံ၌ သတ္တုတွင်းဆိုင်ရာ ဘုတ်အဖွဲ့တွင် ရာ ပြတ်အဖြစ်ဖြင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ အမှုထမ်းယင်း ဥရောပတိုက်ရှိ သတ္တုတွင်းအမျိုးမျိုး၊ သတ္တုအရည်ကျိုစက်အမျိုးမျိုးတို့ကို လေ့ လာခဲ့ဘူး၏။ နောင်သော် ၁၇၄၇ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန်မြို့၌ အတည်တကျနေထိုင်ခဲ့ရာ သေသည်အထိပင် ဖြစ်သည်။ ဆွီဒင်ဗော့သည် လူလတ်ပိုင်း အရွယ်သို့ရောက်သောအခါ သာသနာရေးဖက်သို့ ပို၍စိတ်ညွတ်လာသည်။ ၁၇၄၇ ခုနှစ်မှ စ၍ သာသနာရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သူ၏အယူအဆတို့ကို ကျမ်း အမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားဖြန့်ချိ ခဲ့ရာတွင် အများပင်လက်ခံလာကြ သည်။ သူ၏ဝါဒကို လက်ခံသူတို့သည် ဆွီဒင်ဗော့ ကွယ်လွန် ပြီးနောက်၊ ခရစ် ၁၇၈၇ ခုနှစ်တွင် သူ၏ အမည်ကိုစွဲ၍၊ အသင်းတော်သစ်တစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းကြသည်။ ထိုသာသနာရေး အသင်းများသည် ဆွီဒင်ဗော့၏ ကျေးဇူးကြောင့် သမ္မာကျမ်းစာ ၌ သာမန်လူတို့မသိ မမြင်ရသေးသော အဓိပ္ပါယ်သစ်တို့ ပေါ် လွင်လာလေသည်။ ဆွီဒင်ဗော့သည် ၁၇၇၂ ခုနှစ်တွင် လန်ဒန် မြို့၌ သေဆုံး၍၊ သူ၏ရုပ်ကလာပ်ကိုမူ ဆွီဒင်နိုင်ငံသားတို့က စတော့ဟုမ်းမြို့သို့ ယူဆောင်၍၊ မြှုပ်နှံသဂြိုဟ်လေသည်။

ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ချစ်ဆွေ (ငြိမ်း) ကို မြန်မာနိုင်ငံ၊ တနင်္သာရီတိုင်း၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ သင်္ဘောလဲရပ်၊ မက်ကရေးလမ်းတွင် အဖ ဦးလှဘော်နှင့် အမိ ဒေါ်ခင်တင့်တို့မှ ၁၉၃၂−ခုနှစ်၊ ဇန္နဝါရီလ၊ ၁၈−ရက်၌ မွေးဖွားသည်။ မွေးချင်း ၆ ယောက်အနက် စတုတ္ထမြောက်ဖြစ်သည်။ ၅−နှစ်အရွယ်တွင် မော်လမြိုင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာစတင် သင်ကြားသည်။

သမိုင်းကြောင်းအားဖြင့် ပြန်လည် ကြည့်ရှုမည်ဆိုလျှင် သာမိုဒိုင်းနမစ် စနစ်သည် အစောပိုင်း ရေနွေးငွေ့ အင်ဂျင်တို့၏ လုပ်ဆောင်ချက် ထိရောက်မှု (Efficiency) ကို မြှင့်တင်ရန် အတွက် တီထွင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

မျှော့သည် လူနှင့် ကျွဲနွားများကိုပါတွယ်၍ သွေးစုတ်လေ့ရှိသည်။ သွေးဝသောအခါ ဖောင်းပွလာ၍ အလိုအလျောက် ကွာကြသွားတတ်သည်။ မျှော့ကြီးများမှာ လုံးပတ် ၁လက္မခွဲ အရှည် ခြောက်လက္မခန့် အထိရှိသည်။ ရှေးအခါက အနာရောဂါများတွင် သွေးစုတ်ရန် ဆရာဝန်များ သုံးစွဲကြသည်။ အပူပိုင်းဒေသနှင့် မြေထဲပင်လယ်နိုင်ငံများတွင် တွေ့ရသည်။ လူတို့ စားသုံးသော ပင်လယ်မျှော့မှာကား တစ်မျိုးတစ်စားဖြစ်သည်။

အင်းဝကိုရလျှင် ညီတော် မင်းရဲကျော်ထင်အား သတိုးမင်းစော ဘွဲ့ဖြင့် အင်းဝတွင် ဘုရင်ခံတင်သည်။ (နောင်တွင် သမီးတော်နှင့်လည်း လက်ဆက်ပေးသည်။ ဦးရီးနှင့်တူမ ကိုလက်ဆက်ပေးခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သတိုးမင်းစော မှာ ညီလည်းဖြစ်၊ သားမက်လည်းဖြစ်သည်။)

(၁၂) Landell de Moura ကတော့ Brazil နိုင်ငံသား။ ကြိုးမဲ့အသံလွှင့်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး သရုပ်ပြခဲ့ပေမယ့် ၁၉၀၀-ပြည့်နှစ် တိုင်အောင်သူ၏ အောင်မြင်မှုကို ကြေငြာခြင်းမရှိခဲ့ပါ။

အန်ထွန်ဂူးအက်သည် အရွယ်ရောက်သောအခါ ရှေးဦးစွာ အထက်တန်းကျောင်း၌ ပညာဆည်းပူးသည်၊ ထို့နောက် ဂီတပညာကို ဝါသနာပါသဖြင့် လေ့လာဆည်းပူးသည်၊ သူသည် ဂီတပညာကို ဖရင့်ဖတ်မြို့ ဂီတသိပ္ပံမှ ပါမောက္ခ အိုင်ဝမ်နော်-ထံတွင်လည်း ဆည်းပူးသည်၊ ပဲရစ်မြို့ ဂီတသိပ္ပံမှ နာမည်ကျော် ဂီတပညာရှင် ချားလ်(စ်)မာရီ ဝိဒေါ်-ထံတွင်လည်း ဆည်းပူးသည်၊ သူသည် တေးသီချင်းဖွဲ့ဆိုခြင်း အတတ်ပညာနှင့် တယောထိုးအတတ်ပညာတို့ကို အထူးကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်ခဲ့သည်။

အန်ထွန်ဂူးအက်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ်ကို ခံယူပြီးနောက် လောကီချမ်းသာ ကြီးပွားတိုးတက်မှု အဝ၀ကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်၍ ရဟန်းပြု နေထိုင်လေသည်။

ဝိသာခါ သင် ဘယ်လိုအကျိုးထူး ကျေးဇူးတွေမြင်လို့ ဒီဆုတွေတောင်းတာလဲ လို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မေးတော့ အိမ်ဖော်မလေးပြောတဲ့စကားပြန်လျှောက်ပါတယ်။ အရှင်ဘုရား အဝတ်မစည်း အချည်းအနှီးနေခြင်းဟာ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရှိလို့ မစင်ကြယ်ပါ။ ဒီအကျိုးမြင်လို့ ရဟန်းသံဃာတော်အား အသက်ထက်ဆုံး မိုးရေခံသင်္ကန်း လှူဒါန်းလိုပါတယ်ဘုရား။
၄။ အယုတ်တရားကို အလိုမရှိနှင့်၊ မဟုတ်စကားကို မဆိုဘိနှင့်။ အယုတ်တရားကို အလိုရှိက ဘဂဝါ၏ စကားကို ပယ်ရာကျချေသည်။ မဟုတ်စကားကို ဆိုဘိက သမာဓိတရားတို့ ကွယ်ပရလေသည်။

ဗြဟ္မာကြီး၏ ဦးခေါင်းကို သမုဒ္ဒရာတွင် ပစ်သော် ရေခမ်းခြောက်မည်။ ကောင်းကင်သို့ ပစ်တင်လိုက်ပါကလည်း ခုနစ်နှစ်တို့ပတ်လုံး မိုးခေါင်မည်။ မြေပြင်တွင် ပစ်သော် မီးဟုန်းဟုန်းလောင်ကျွမ်းမည်။ ထိုကြောင့် သိကြားမင်းသည် ပြောက္က၊ ရဿကာ အစရှိသော နတ်သမီး ခုနှစ်ဖော်အား ဗြဟ္မာကြီး၏ ဦးခေါင်းကို အလှည့်ကျ ပွေ့ချီထားစေသည်။ နတ်သမီး တစ်ဦးမှ တစ်ဦးသို့ ပြောင်းလွဲပေးသော ကာလမှာ လူတို့အရေအတွက်အားဖြင့် တစ်နှစ်ပြည့် မြောက်သော အချိန်နှင့် ညီမျှလေသည်။ ထိုသို့ပြောင်းလွှဲပေးသည်ကို သက္ကရာဇ်ဦးခေါင်း ပြောင်းသည်ဟု ခေါ်စမှတ်ပြုကာ အတာ သင်္ကြန် ပွဲများ ကျင်းပကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

၁၉၇၂ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ (၆)ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန် တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့ကို ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီ အဖြစ် ပြင်ဆင် ဖွဲ့စည်း ခဲ့ပါသည်။ (၁၉၇၆) ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁၆) ရက်နေ့တွင် လယ်ယာ နှင့် သစ်တောဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်မှ ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ၁၉၇၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့တွင်ပြည်ထဲရေးနှင့် သာသနာရေး ဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်မှ လယ်ယာနှင့်သစ်တောဝန်ကြီးဌာန (ယခု ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သစ်တောရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန) လက်အောက်သို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ပြည်သူ့လုပ်အား နေရာ ချထားရေးအဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ရုံးမှ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ (၁၉၈၅) ခုနှစ် ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့တွင် ပြည်သူ့လုပ်အား နေရာ ချထားရေးအဖွဲ့ လက်အောက်မှ သစ်တောဦးစီးဌာန သို့ လွှဲပြောင်းခဲ့ပြန်ပါသည်။ (၂၀၀၀) ပြည့်နှစ် ဧပြီလ၌ သစ်တောထွက် ပစ္စည်း ဖက်စပ် ကော်ပိုရေးရှင်း နှင့် သစ်တောဦးစီး ဌာနတို့ စာချုပ်ချုပ်ဆို၍ စီမံအုပ်ချုပ်မှုကော်မတီကို ဖွဲ့စည်းကာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့မှ စ၍ သစ်တောထွက်ပစ္စည်း ဖက်စပ်ကော်ပိုရေးရှင်းမှ သစ်တော ဦးစီးဌာန လက်အောက် ပြန်လည် လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ယင်းနောက် ၂၀၁၁ ခုနှစ် ဧပြီလ (၁) ရက်နေ့မှ စတင်၍ ထူးထရေးဒင်း ကုမ္ပဏီသို့ နှစ်ရှည်ငှားရမ်း လုပ်ကိုင်စေလျှက်ရှိသည်။

Nation အနေနဲ့ သမိုင်းဆိုင်ရာ ထင်ထင်ရှားရှား သီးခြားရပ်တည်နေတဲ့ အရာထက် ပိုမိုတာတွေ ရှိသလို State မှာလည်း ဥပဒေဆိုင်ရာ သီးခြားရပ်တည်နေတဲ့ အရာထက် ပိုမိုတာတွေ ရှိပါတယ်။ State နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တခြားအယူအဆတွေ ရှိပါသေးတယ်။ State ဆိုတာ စံအဖြစ်၊ စည်းမျဉ်းအဖြစ် သတ်မှတ်တဲ ့အစီအစဉ် တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ သီးခြား လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် သင်္ကေတ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ နယ်နိမိတ်အတွင်း နေထိုင်နေကြတဲ့ လူတွေကို ယုံကြည်မှုတွေနဲ့ ချည်နှောင်ထားတဲ့ သင်္ကေတလို့လည်း ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတဲ့ တာဝန် ဝတ္တရားတွေ၊ ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှု ပြုခြင်းနဲ့ အဲဒီတာဝန်တွေကို ညီညီညွတ်ညွတ် ဆောင်ရွက်တဲ့ လုပ်ငန်းဖန်ရှင် ယူနစ် တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
အခြားစကားများဖြင့် ပြောရလျှင် အရည်၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် ပေါလောမျောနေသည့် အရာဝတ္ထု (လှေကဲ့သို့) သို့မဟုတ် ပေါလောမြုပ်နေသည့် အရာဝတ္ထုများ (ရေထဲရှိ ရေငုပ်သင်္ဘော) များတွင် အရာဝတ္ထု၏ အလေးချိန်သည် အစားထိုးခံလိုက်ရသည့် အရည်၏ အလေးချိန်နှင့် ညီမျှသည်။ ပေါလောမျောနေပါက အရာဝတ္ထု၏ အလေးချိန်သည် ထိုအရာဝတ္ထုအတွက် အစားထိုးခံလိုက်ရသည့် အရည်၏ အလေးချိန်နှင့် ညီမျှသည်။ အလေးချိန် ၁ တန်လေးသော သံတုံးတစ်တုံး ရှိသည် ဆိုပါစို့။ သံတုံး၏ သိပ်သည်းဆသည် ရေ၏ သိပ်သည်းဆထက် ရှစ်ဆနီးပါး ပိုများ၏။ ၎င်းသည် ရေတွင် မြုပ်သည့်အခါ ရေကို ၁/၈ တန်သာလျှင် ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရေသည် ထိုသံတုံးကို ပေါလောပေါ်နေအောင် မလုပ်နိုင်ပေ။ ထိုသံတုံးကိုပင် ပန်းကန်ပြားပုံစံသို့ ပုံစံပြောင်းသည်ဟု ယူဆပါ။ ထိုအချိန်တွင်လည်း အလေးချိန်သည် ၁ တန် ဖြစ်၏။ ၎င်းကို ရေထဲတွင် ချလိုက်ပါက ၎င်းသည် သံတုံးချစဉ်ကထက် ပိုမိုများပြားသော ရေတို့ကို အစားထိုးနေရာယူသွားသည်ကို တွေ့ရမည်။ သံပန်းကန်ပြားသည် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ နစ်ဝင်လေလေ ပိုမိုများသော ရေတို့တွင် အစားဝင် နေရာယူလေ ဖြစ်ပြီး ဖော့ဂုဏ်အားသည်လည်း ပိုမိုကြီးမားမည် ဖြစ်၏။ ဖော့ဂုဏ်အားသည် ၁ တန်နှင့် ညီမျှပါက ပန်းကန်ပြားသည် နစ်မြုပ်လိမ့်မည် ဖြစ်၏။

ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် အပျော့ရည် ထည့်ထားသော ဖန်အိုးတလုံး တလုံးထဲသို့ သွပ်တချောင်း (ဇည ) နှင့် ကာဗွန်တချောင်း (ဂ္ဂ ) ထည့်ထား၏။ (ဟိုက်ဒြိုကလောရစ်အက်ဆစ်ကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။) အက်ဆစ်ရည်သည်သွပ်ချောင်းကို တဖြည်းဖြည်း စား၏။ သွပ်ချောင်းကို အက်ဆစ်စားရာမှ ထွက်လာသော သွက်အက်တမ် တခုတခုသည် သွပ်ချောင်းတွင် အီလက်ထရွန် နှစ်ခုစီ ချန်ထားရစ်ခဲ့၏။ ဤကဲ့သို့ ကျန်ရစ်ခဲ့သော အီလက်ထရွန်များသည် သွပ်ချောင်းတွင် လျှပ်စစ်အမဓာတ်ကိုဖြစ်စေ၏။ သွပ်ကို ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်က စား၍ သွပ်အက်တမ်သည် သွပ်ချောင်းမှ ထွက်လာသောကြောင့် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ်မှ ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်း (ံဏ ) နှစ်ခုသည်လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်ပြီးလျှင် ကာဗွန်ချောင်း (ဂ္ဂ ) ရှိရာသို့ သွားကြ၏။ ရောက်သွားကာ ဟိုက်ဒြိုဂျင် အိုင်းယွန်းတိုင်းသည် ကာဗွန်ချောင်းမှ အီလက်ထရွန်တခုစီကို ယူပြီးလျှင် ဓာတ်မျှတ သွားသောကြောင့် သာမန် ဟိုက်ဒြိုဂျင် အက်တမ် တခုဖြစ်သွား၏။ ထိုပြင် ကာဗွန်ချောင်းမှ အီလက်ထရွန်များ ထွက်သွားသောကြောင့် ကာဗွန်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည် လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်ကို ဆောင်၏။ သွပ်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည် လျှပ်စစ်အမဓာတ် မပြည့်ဝမခြင်း အီလက်ထရွန်များကို ဆက်၍ဆက်၍ လက်ခံလျက်ရှိရာ လျှပ်စစ် အမဓာတ်နှင့် ပြည့်ဝသော အခါမှ အီလက်ထရွန်များ အလာရပ် သွားတော့၏။ ထိုနည်းအတူ ကာဗွန်ဓာတ်လိုက်တိုင်သည်လည်း လျှပ်စစ်အဖိုဓာတ်နှင့် ပြည့်ဝသောအခါမှ အီလက်ထရွန်များအထွက် ရပ်သွားတော့၏။ ဤအခြေအနေကို ရောက်သောအခါ အိုင်းယွန်း များ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိတော့ချေ။

တောင်ငူမင်းဆက်သည် တောင်ငူ-ဟံသာဝတီ ခေတ်နှင့် ရောထွေးသတ်မှတ်ကြလေ့ရှိပါသည်။သို့သော် ထိုသို့သတ်မှတ်သည်ထက် တောင်ငူမင်းဆက်ကို သီးသန့် သတ်မှတ်လျှင် လေ့လာရန်ပိုမိုအဆင်ပြေမည်ဖြစ်သည်။အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် တောင်ငူမင်းဆက်သည် အင်အားကြီးသည့် တပင်ရွှေထီး၊ဘုရင့်နောင်တို့ ကိုမွေးထုတ်ပေးကာ သမိုင်းတွင် တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ် ဟုခေါ်သည့် ခေတ်တစ်ခေတ်ကို အစပျိုးပေးခဲ့သည့် နည်းတူ ထိုခေတ်ကို အဆုံးသတ်သူလည်းဖြစ်ပြန်သည်။ထို့ပြင် နောက် ခေတ်တစ်ခေတ်ဖြစ်သည့် ညောင်ရမ်းခေတ် တွင်လည်းပါဝင်ပါတ်သတ်မှုရှိနေပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

NGC 267 သည် Tucana ကြယ်စုတန်းမှ သေးငယ်သော မဂ္ဂလန်တိမ်တိုက်ရှိ ကြယ်အစုအဝေးဖြစ်သည်။ ယင်းအား ၁၈၃၆ အောက်တိုဘာ ၄ တွင် ဂျွန် ဟာရှယ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။
ဆရာ မောင်စွမ်းရည်ရဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ “အညာသူ ဒေါ်စန်းစန်း” နဲ့ စာအုပ်ကနေ အညာသူ ဒေါ်စန်းစန်း ဒါမဟုတ် ရန်ကုန်၊ ဆိပ်ကမ်းမြို့နယ် ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်စန်းစန်းရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိ အကျဉ်းကို ရေနံချောင်း (၂) ပြည်သူ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးခင်ကျော်ဟန် စုစည်း ပြုစုပြီး ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ပြန်ကြားရေး ကော်မတီက ထုတ်ဝေ ဖြန့်ချိခဲ့တဲ့ “(၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ မေလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့) ပါတီစုံ ဒီမိုကရေစီ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲ မှတ်တမ်း” စာအုပ် ကနေ ကောက်နှုတ်ပြီး ပြန်လည် လွှင့်တင် ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုတိယ သီချင်းခွေမှာ ဂန္တဝင်အချစ်နေ့ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ထွက်ရှိခဲ့သည်။ အမျိုးသမီးအဆိုတော် လေးလေးဝါး ပါဝင်ကူညီ သီဆိုခဲ့သည်။ ထိုအခွေတွင်လည်း သူကိုယ်တိုင် ဒရမ်တီးခတ်ခဲ့သည်။ ၁၉၉၉ တွင် ထွက်ရှိသည့် တတိယသီချင်းခွေမှာ အဆိုတော် ကိုလေးဖြူ စီစဉ်သည့် ရက်မြတ်မင်္ဂလာ အခွေဖြစ်သည်။ ဆလိုင်းဂျွန်သင်ဇမ်းနှင့် ဆလိုင်းသွအောင်တို့၏ သီချင်းများ ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထအခွေမှာ ချစ်သူဒိုင်ယာရီ အမည်ရှိ စုံတွဲတေးသီချင်းများ ဖြစ်ပြီး ချစ်သူများနေ့ အမှတ်တရအခွေတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမအခွေ လက်ဆောင် ကို ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ ထွက်ရှိခဲ့ပြီး ဆဋ္ဌမအခွေ ဝိညာဉ်တစ်ခုရဲ့ ဆန္ဒ အခွေက ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ထွက်ရှိခဲ့သည်။

၁၈၈၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဒတ်ချ်လူမျိုးဆရာဝန် ဒေါက်တာ အိတ်ကမင်းက ဗယ်ရီဗယ်ရီရောဂါ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းအရင်း အမြစ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည်။ ဆေးရုံဝင်းအတွင်း၌ လူနာများ စွန့်ပစ်ထားသော ထမင်းကျန်များကို စားသောက်နေသည့် ခိုငှက်များသည် မကြာမီ ဗယ်ရီဗယ်ရီရောဂါ စွဲကပ်လာ၍ ယင်းတို့အားကောင်းစွာ မကြိတ်ရသေးသော ဆန်လုံးတီးများ ကျွေးသည့်အခါ၊ တဖြည်းဖြည်း ပြန်လည်ကောင်းမွန် လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဆန်တွင် ဗိတာမင် ဘီ-၁ ခေါ် သိုက်ယာမင်ဩဇာဓာတ် ပေါများစွာပါသော်လည်း ဆန်ကို ဖြူစင်အောင်ဖွပ်ပြီးမှ စားကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆန်ကို ဖွပ်လိုက်သောအခါ သိုက်ယာမင်ဓာတ်များစွာ စုဝေးနေရာအပင် ဖြစ်မည့် အတက်ကလေးနှင့် စကူတယ်လမ်းခေါ်သော အလွှာ ဖွဲနုစသည်တို့ပြုတ်ထွက် ပွန်းပဲ့သွားကုန်သဖြင့်တ​ကြောင်း၊ ဆန်ကို ရေဖြင့် စင်အောင်ဆေးပြီး နောက်ချက်၍ ထမင်းရည်ကို ငှဲ့ပစ်သဖြင့် သိုက်ယာမင်ဓာတ် ဆုံးပါးသောကြောင့်တကြောင်း အာဟာရချို့တဲ့၍ ဗယ်ရီဗယ်ရီရောဂါ ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဗယ်ရီဗယ်ရီ ရောဂါမှ ကာကွယ်ရန်၊ သို့မဟုတ် ပျောက်ကင်းရန် ဆန်လုံးတီး၊ ပဲပင်ပေါက်၊ အပင် ဖောက်ပြီး ကုလားပဲ၊ ပေါင်မုန့်၊ ဟင်းသီးဟင်း ရွက်စိမ်း၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ပဲမျိုးစုံ၊ ကြက်ဥ၊ မလိုင်၊ ထန်းရည်ချို စသည်တို့ကို ချင့်ချိန်၍ ရင်မကယ်အောင် စားသောက်ရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ဖြစ်သော ပုဂံပုန်းရည်ကြီးလည်း ဗယ်ရီဗယ်ရီ ရောဂါကာကွယ်ရန်အတွက် သင့်လျော်သည်။

အရွယ်ရောက်လျှင် အမရပူရဇာတိ ဒေါ်ကြည်ဆိုသူနှင့် လက်ဆက်သည်။ သားသမီးများမွေးဖွားသော်လည်း သမီးတစ်ဦးသာ အဖတ်တင်သည်။ ယစ်မျိုးအရာရှိအဖြစ် လားရှိုးသို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး မကြာမီ ငှက်ဖျားရောဂါခံစားရ၍ ဇာတိမန္တလေးသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ရသည်။ ယင်းရောဂါဖြင့်ပင် မန္တလေးမြို့၌ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၉၈ခုနှစ် (၁၉၃၇)တွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ချိန်၌ ဇနီးဒေါ်ကြည်မှာ ကိုယ်ဝန်၄လနှင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ယခုအခါ ထိုကလေးငယ်သည် ၆၄နှစ် အရွယ်ရှိ ဒေါ်ညွန့်ရီဖြစ်၍ တိုက်(၂၉)၊ အခန်း(၄)၊ ရန်နိုင်လမ်းသွယ် ၁၀ လမ်း၊ အမှတ်(၄)ရပ်ကွက်၊ အရှေ့ရန်ကင်း၊ ရန်ကုန်မြို့တွင် သားသမီးမြေးများနှင့်အတူ ကျန်းမာစွာနေထိုင်လျက်ရှိသည်။
စဉ် ပြည်နယ်/ ရမှတ် ရရှိဆုတံဆိပ် တိုင်း အမျိုး အမျိုး စုစု ရွှေ ငွေ ေ0x100ကး သမီး သား ပေါင်း ၁။ ရန်ကုန် ၅ဝ့၅ ၄၇ ၉၇့၅ ၅ ၆ ၅ ၂။ မကွေး ၄၃့၅ ၄၉ ၉၂့၅ ၅ ၁ ၅ ၃။ ရှမ်း ၃၆ ၅၂ ၈၈ ၂ ၇ ၃ ၄။ စစ်ကိုင်း ၃ဝ ၅၇ ၈၇ ၇ ၃ ၄ ၅။ ပဲခူး ၁၃ ၆၂ ၇၅ ၆ ၃ ၁ ၆။ မန္တလေး ၂၅ ၄၃ ၆၈ ၂ ၂ ၆ ၇။ ဧရာဝတီ ၁၉ ၂၈ ၄၇ ၁ - ၂ ၈။ ကယား ၄၆ - ၄၆ ၃ ၃ ၁ ၉။ တနင်္သာရီ ၁၇ ၁၂ ၂၉ - ၂ ၁ ၁ဝ။ ရခိုင် ၁၇ ၉ ၂၆ - ၂ ၃ ၁၁။ ကချင် ၈ ၁၄ ၂၂ ၁ ၂ - ၁၂။ မွန် ၂ ၁၅ ၁၇ - ၁ ၁ ၁၃။ ကရင် - ၆ ၆ - - ၁ ၁၄။ ချင်း ၁ ၂ ၃ - - -

ဦးဘိုးလှိုင် အသက် ၂၈ နှစ် အရွယ်တွင် ယောမြို့စား အရာမှ တိုးမြှင့် ၍ အတွင်းဝန်ယောမြို့စား အရာသို့ သူကောင်းပြုခြင်း ခံရသသည်။ ဘွဲ့မည်ကိုလည်း မင်းလှစည်သူမှ မင်းကြီးမင်းလှမဟာစည်သူ ဟု ပေးအပ်ချီးမြှင့်လေသည်။ ဦးဘိုးလှိုင်၏ မင်းမှုထမ်းသက် ၂၆ နှစ်တွင် ခြောက်ကြိမ် အရာမှ နုတ်သိမ်းခံရသည်။ ပထမအကြိမ် သည် ၁၂၂၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်၍ ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်းကို ဆက်သပြီးချိန် ၁၂၄၀ ခုနှစ်တွင် နောက်ဆုံးဖြစ်လေသည်။ ၁၂၃၈ ခုနှစ် ကဆုန်လမှစ၍ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီး၏ တောင်နန်းမတော်ကြီး(စကြာဒေဝီ) နာမကျန်းဖြစ်တော်မူသည်။ ထိုအချိန်တွင် ဦးဘိုးလှိုင်၏ ရာထူးမှာ ရွှေပြည်ဝန် ဝက်မစွတ်မြို့စား မင်းကြီး မင်းလှမဟာစည်သူ ဖြစ်လေသည်။ ဤသည်မှာ ဦးဘိုးလှိုင်၏ မင်းမှုထမ်းဘဝ ဖြစ်ကာ သူ၏အရှင်သခင် အပေါ်တွင် များစွာအထောက်အကူ ပြုသော လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့လေသည်။

(၃) William Henry Ward က ၁၈၇၂ တွင် ရေဒီယိုဖွင့်ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံတီထွင်မှု ဆိုင်ရာမူပိုင်ခွင့် ကိုရရှိခဲ့သူဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဒီမူပိုင်ခွင့်သည် ဘယ်သီအိုရီကိုမှ ညွှန်းဆိုထားခြင်း မရှိသလို၊ radio waves တွေကိုလည်း ဖမ်းယူနိုင်ခြင်း၊ လွှင့်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါဘူး။

သူသည် သတင်းစာဆရာတစ်ဦး အဖြစ်စတင်ခဲ့ပြီး လူကြိုက်များ ထင်ရှားသော ဝတ္ထုမဟုတ်သည့် စာပေနှင့် ဝတ္ထုတို အများအပြားကို ရေးသားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း One Hundred Years of Solitude (၁၉၆၇) နှင့် Love in the Time of Cholera (၁၉၈၅) ဝတ္ထု နှစ်ပုဒ်ကြောင့် အထူးပင် ထင်ရှားကျော်ကြားခဲ့သည်။ သူ၏ စာပေများမှာ အများမှ ချီးကျူးမှုကို ခံခဲ့ရပြီး စီးပွားရေး အရလည်း အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သူအနေနှင့် ပဉ္စလက်သရုပ်မှန်ဝါဒ ကို ဖော်ထုတ်ရေးသားသူ အဖြစ် ထင်ရှားသည်။ သာမန် အခြေအနေများတွင် ပဉ္စလက်ဆန်သော အရာဝတ္ထုများ အဖြစ်အပျက်များကို ထည့်သွင်း ရေးသားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အချို့သော သူ၏ စာပေများမှာ မာကိုနာဒို ဟုခေါ်သော စိတ်ကူးယဉ်မြို့တွင် အခြေခံပြီး အများစုမှာ အထီးကျန်ဆန်ခြင်းကို ချယ်မှုန်းပြသထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၁။ ကွန်ပျူတာ လုံခြုံရေးအား ဝင်ရောက်စစ်ဆေးသူ၊ အကယ်၍ ထိုသူသည် နှောက်ယှက်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ပါက ခရက်ကာ (cracker) ဟုခေါ်ဆိုသည်။ ဤ (cracker) အား Software များကို အပျော်သဘောဖြင့်သော်လည်းကောင်း ဝါသနာအရ Reverse Engineering လုပ်သူများနှင့် မမှားသင့်ပါ။

သိမ်းငှက် သည် လင်းယုန်၊ စွန်၊ လင်းတတို့နှင့်အတူ ဖယ်လကိုနီဖောမီး မျိုးစုတွင် အက်ကဆစ်ပစ်ထရီဒီး မျိုးရင်း၌ပါဝင်၍ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့် အက်ကဆစ်ပစ်တာနီဆပ် မီလန်နိ်ုစကီးစတပ် ဟုခေါ်သည်။ အလျား ၁၃ လက်မမှ ၁၅ လက်မအထိရှိသည်။ သိမ်းငှက်၏ထူးခြား ချက်မှာဂျိုးသိမ်းကဲ့သို့ပင် သိမ်းမသည်သိမ်းဖိုထက် ကိုယ်ထည်အတော်အတန် ကြီးသည်။ သိမ်းဖိုကား ဂျိုးသိမ်းအကောင်ကြီးလောက်ရှိ၍ ယင်းနှင့်လည်း ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ချင်းတူသည်။ သိမ်းမ၏အပေါ်ပိုင်းသည် အတော်အတန်ညို၍ မျက်ကွင်းဖြူတူတူရှိသည်။

ဓာတ်လိုက်တိုင်များကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အိုး အပြင်ဖက်မှ သတ္တု ကြိုးတခုခုနှင့် ဆက်သွယ်ပေးလိုက်လျှင် သွပ်ဓာတ်လိုက်တိုင် နှင့် ကာဗွန် ဓာတ်လိုက်တိုင် နှစ်ခုကြားတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် စီးနေ၏။ အိုင်းယွန်းများ ပြောင်းလဲမှုရပ်စဲသွားသောအခါမှ သာလျှင် လျှပ်စစ်ဓာတ်စီး ရပ်စဲသွားလေသည်။
ကြည်လင် ဆိုတာက သူ့အိမ် နာမည်၊ ကျောင်းနာမည်၊ ကျနော်တို့ ခေါ်တဲ့ နာမည်။ ကြည်အောင် ဆိုတာက သူ့ကလောင် နာမည်၊ စာပေဗိမာန် ကဗျာဆုရတဲ့ နာမည်။ သူ့နာမည်နဲ့ ပတ်သက်လို့ ပြောစမှတ် အဖြစ်အပျက် တခုကို ကြားဖူးသူများ ကြားဖူး ကြပါလိမ့်မယ်။

ကျောက်ချဉ်ကို သယံဇာတအဖြစ်ဖြင့် တူးဖော်ရရှိနိုင်သည်။ သို့သော် ကျောက်မီးသွေးမှ ဓါတ်ငွေ့ကို ထုတ်ယူရာတွင် ကျောက်ချဉ်ကို ဘေးထွက်ပစ္စည်းအနေဖြင့် အမြောက်အမြား ရရှိနိုင်သည်။ ရှေးခေတ်အခါက လူများသည် ကျောက်ချဉ်ပါသော ကျောက်တုံးကို မီးဖုတ်၍ ကျောက်ချဉ်ကို ထုတ်ယူကြသည်။ အလယ်ခေတ် လောက်က ဥရောပနိုင်ငံများ၌ အသုံးပြုသော ကျောက်ချဉ်ကို ဥရောပအရှေ့ဖက်ရှိ မွတ်စလင်နိုင်ငံများမှ ရရှိသည်။ ၁၅ ရာစုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါမှ ကျောက်ချဉ်တွင်းများကို အီတလီနိုင်ငံ တောင်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိကြလေသည်။

မန္တလေးမြို့မှာ ထင်ရှားသော မြို့မတူရိယာအသင်းမှ ဂီတစာဆိုကြီး ဖြစ်သည်။ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၈၉ တွင် အဖ ဦးပေါ်၊ အမိ ဒေါ်လှ တို့က မန္တလေး၊ ဒါးတန်းရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ အမည်ရင်းမှာ ဦးကျော်စိုးဖြစ်သည်။ အသက် ၂၄-နှစ်အရွယ်တွင် မြို့မတူရိယာဝိုင်း၌ ဆက်ဆိုဖုန်း မှုတ်သူအဖြစ်မှ စတင်၍ ဂီတလောကသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မန္တလေးရုပ်ရှင်ခေတ် ကင်မရာဆရာဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့၍ ၁၉၄၉-ခုနှစ်မှ သီချင်းများ စတင်ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၉၆၁-ခုနှစ်အတွက် ကိုယ်ပိုင်မေတ္တာဇာတ်ကားဖြင့် ဓာတ်ပုံထူးချွန်ဆုကို ဦးလူကလေးနှင့် ပူးတွဲရရှိခဲ့သည်။ သင်္ကြန်မိုး ရုပ်ရှင်ကား (၁၉၈၅)မှ နှစ်ကိုယ်တူ ချစ်သမျှ သီချင်းနှင့် ဒဏ္ဍာရီ(၁၉၉၁) ရုပ်ရှင်ကားမှ အောင်ဇေ မင်္ဂလာ သီချင်းများမှာ အထူးထင်ရှားခဲ့သည်။ မြို့မဝိုင်းတွင် မျိုးဆက်သစ်များအား သင်တန်းပေးဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ရင်း ဒါးတန်းရပ်၌ နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

ခင်မောင်ရင်သည် ရုပ်ရှင်ထဲ၌ အမူအရာသာကောင်းသည် မဟုတ်၊ အသံကောင်း၍ သီချင်းကို ငြိမ့်အေးပြတ်သားစွာ သီဆိုနိုင်သည်။ သူဆိုခဲ့သော ဇာတ်ကားထဲမှ သီချင်းများသည်လည်း ကောင်း၊ စကြာသိုက်၊ ဘိုးဘိုးအောင်၊ နဂါးနီ၊ ကုသဝတီ၊ ဆိပ်ကမ်းသာ အစရှိသော ဓါတ်ပြားသီချင်းများသည် လည်းကောင်း၊ လူကြိုက်များ၍ ယခုထက်တိုင် ခေတ်စားလျက်ရှိသည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရန်ကုန်မြို့ မြန်မာနိုင်ငံ ဗိုလ်ချုပ် အောင်ဆန်း အပါအဝင် နိုင်ငံရေးတွင် အလွန် အရေးပါသော ခေါင်းဆောင်ကြီး ကိုးဦး ကျဆုံးခဲ့သည်။ ထိုနေ့ကို အာဇာနည်နေ့ ဟု သတ်မှတ်ပြီး ယနေ့ထက်တိုင် အောင့်မေ့ သတိရ အမှတ်တရ ကျင်းပလျက်ရှိသည်။

ထိုပထမဆုံးအကြိမ် စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ် ပဒေသာကပွဲတွင် ဦးပုည၏ ဝိဇယပြဇာတ်လာ ဇာတ်ဝင်ခန်း တစ်ခန်းသည်လည်း ကပွဲအစီအစဉ်တစ်ခုအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုဇာတ်ဝင်ခန်းကို အခြေပြု၍ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဖေဖွာရီလ တွင် ဝိဇယပြဇာတ်ကို ဇာတ်ကြီးအဖြစ် ကပြခဲ့လေသည်။ ထိုစဉ်က ဝိဇယပြဇာတ် ကပြမှု သည် နိုင်ငံရေးအရ ဖက်ဆစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုံ့ဆော်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည့်အလျောက် အောင်မြင်မှုရခဲ့လေသည်။

ဤဝန်ကြီးဌာနရှိ အတွင်းဝန်များအောက်တွင် ညွှန်ကြားရေးဝန် တစ်ဦးရှိသည်။ ထိုညွှန်ကြားရေးဝန်ကို ကူညီရန် ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးဝန် ၄ ဦး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိတစ်ဦးနှင့် လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးဝန်များ ထားရှိသည်။ မြို့နယ်တစ်ခုလျှင် ဆေးရုံတစ်ခုရှိရမည်ဆိုသော ပြည်တော်သာဆောင်ပုဒ်အရ နိုင်ငံတော်အစိုးရသည် ခရိုင်ဆေးရုံကြီးများ၊ မြို့နယ်ဆေးရုံများ၊ ဆေးပေးခန်းများကို အနှံ့အပြား ဖွင့်လှစ်လျက်ရှိသည်။ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဆေးရုံပေါင်း ၂၁၄ ရုံရှိ၍ ဆေးပေးခန်းပေါင်း ၁၂၁ ခန်း ရှိလေသည်။ ထိုဆေးရုံများအပြင် စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံ၊ ခွေးရူးကိုက်ရောဂါကုဆေးရုံ၊ ကုဋ္ဌနူနာဆိုင်ရာ ရောဂါကုဆေးရုံ၊ ကာလသားရောဂါကုဆေးရုံနှင့် တီဘီရောဂါကု ဆေးရုံများလည်း ရှိသည်။
(က) ပြည်သူလူထုက လ$တ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအား ‚င်းတိုဏ္ဍနှင့်‚င်းတိုဏ္ဍ.တိုင်းပြည်အကျိုးအတွက်ဆောင်ရွက်ပေးရန် ကိုယ်စားလှယ်လ$ဲအပ်ထားသည့် တာဝန်များကို လျစ်လျူရ+ှုမထားနိုင်သည့် အားလျော်စွာအတိုင်းအတာတခုအထိ စွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သမဋ ဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ (ခ ) ပြည်သူ့လွှတ်တော်ပေါ်ပေါက်လာလျင် ဒီမိုကရေစီရေးထွန်းကားလာ_ပီး ယင်းနှင့်အတူ လူဏ္ဍအခွင့်အရေးများ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရန်၊ (ဂ ) နိုင်ငံတွင်း ပြည်သူလူထုခံစားဿကံတွေဏ္ဍနေရသော နိုင်ငံရေး။ စီးပွားရေး။ လူမ+ရေး။ ကျန်းမာရေး။ ပညာရေးအစရှိသည့် အထွေထွေအကျပ်အတည်းများကို အာ%ာပိုင်တိုဏ္ဍကျင့်သုံးနေသည့် နိုင်ငံရေးအင်အားစုများအပေါ်ဖိအားပေးအကျပ်ကိုင်။ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းသည့်နည်းများဖြင့် အကျပ်အတည်းများကို အသေအချာမဖြေရှင်းနိုင် သည်ေ-ကာင့် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီအနေဖြင့် တတ်အားသရွေဏ္ဍ ဖြေရှင်းပေးနိုင်ရန်ဟူသော ရည်ရွယ်ချက် (၃) ရပ်ဖြင့် ဖွဲဏ္ဍစည်းသည်၊

တောင်ငူသို့ ပြန်ရောက်ပြီး တစ်လ အကြာတွင် တောင်ငူသတိုးသူ၏ ကျွန် ရာဇမနော်ဆိုသူသည် တောင်ငူသို့ ခိုဝင်လာပြီး၊ ပြည်ဘုရင်၏ အားနည်းပုံများ၊ မှူးမတ်အများ မညီညွတ်ပုံတို့ကို လျှောက်တင်သည်။ ဘုရင့်နောင်သည် အခါအခွင့်သင့်ပြီဟု ယူဆ၍ ပြည်သို့ ဒုတိယအကြိမ် ချီတက်သည်။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ဆင်၂၅၀၊ မြင်း ၃၀ဝ၀၊ စစ်သည် ၉၀ဝ၀ဝ ပါဝင်ပြီး တပ်ပေါင်း ၁၄ တပ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ စစ်ချီသည့်ရက်စွဲမှာ သက္ကရာဇ် ၉၁၃ ၊တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ဖြစ်သည်။

ယင်းအချက်သည် စားသောက်ကုန်ဈေးကစားသူများကြောင့် ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်လာသည်ကို ညွှန်းဆိုသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတွင် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းများ ကျဆုံးပြိုလဲခဲ့ပြီးနောက် သန်းပေါင်းများစွာ သော ဒေါ်လာငွေများသည် အစားအစာနှင့် အဓိက လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများတွင် ထည့်သွင်းရင်းနှီးခဲ့ကြသည့် အတွက် 2007-2008 စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်း ပြဿနာ ဖြစ်ရသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သုံးစွဲနေကျ လောင်စာများနေရာတွင် ဇီဝလောင်စာများ အစားထိုး သုံးစွဲလာသည့် အတွက်ကြောင့် အာဟာရဓာတ်အတွက် အစားအစာ ထောက်ပံ့မှု လျောနည်းလာပြီး စားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများကို တက်လာစေပါသည်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့၏ စားနပ်ရိက္ခာ အခွင့်အရေးအတွက် အထူးသတင်းထောက်ဖြစ်သူ ဂျင်းဇီးဂလာ (Jean Ziegler) အဆိုပြုထားသည်မှာ သီးနှံများထက် ပြောင်းဖူးရိုး ၊ ငှက်ပျောရွက်စသည့် လယ်ယာစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို လောင်စာအဖြစ် သုံးစွဲနိုင်သည်။

(၁၁) Stubblefield ကတော့ ၁၈၈၅နှင့် ၁၈၉၂ ကြားတွင် ရေဒီယိုဖန်တီးသူများထဲက တစ်ယောက်အပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။ အံ့ဩဖို့ကောင်းသည်က သူသည် လယ်သမားတစ်ယောက် ဖြစ်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ device က radio transmission ဆိုသည်ထက် transmission မိတ်ဆက်သဘော လောက်သာရှိခဲ့ပါသည်။

၁၉၆၃ ထဲမှာ ကျောင်းသား သမဂ္ဂတွေ ပြန်ထူထောင်ဖို့ ကြိုးစား ကြတယ် ဆိုတော့ တက္ကသိုလ် ထဲမှာရော တက္ကသိုလ် ပြင်ပ တွေမှာပါ ထူထောင် ကြပါတယ်။ ဒီအခါမှာ အခြေခံ ကျတဲ့ ဗကသ များကို မြို့နယ် အလိုက်၊ ခရိုင် အလိုက် ပြန်ဖွဲ့ ကြတော့ သူနဲ့ ကျနော်နဲ့ မန္တလေး ခရိုင် ဗကသ ကော်မတီမှာ တွဲလုပ် ကြရပါတယ်။ သူက ဥက္ကဋ္ဌ၊ ကျနော်က အတွင်းရေးမှူး ထင်ပါတယ်။ သေချာတော့ မမှတ်မိပါ။ သူလို နာမည် ရှိတဲ့ ကဗျာ ဆရာက ဥက္ကဋ္ဌ လုပ်တယ် ဆိုတော့ အတူ တွဲလုပ် သူတွေက သိပ်သဘောကျ ကြပါတယ်။ သူကလည်း စကားပြောတယ် ဆိုရင် အင်မတန် စိတ်ပါ လက်ပါနဲ့ လေးလေးနက်နက် ပြောလေ့ ရှိတာကိုး။

နယ်စပ်ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသော ပြည်နယ်(၇) ခု၊ တိုင်း (၂) ခုနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ(၆) ခုတို့၏ အကျယ်အဝန်းမှာ ခန့်မှန်းစတုရန်းမိုင် (၈၄၆၉၆.၄၉) ရှိ၍ အကျုံးဝင်သည့်မြို့နယ်(၇၀) မြို့နယ်ရှိပြီး ယင်းဒေသများတွင် နေထိုင်လျက်ရှိသော လူဦးရေမှာ (၈.၃၉) သန်းကျော်ခန့်ရှိသည်။

အရှင်ဘုရားက အန္ဓကဝိန္ဒမြို့မှာ ယာဂုအကျိုးဆယ်မျိုးရှိတယ်လို့ ဟောကြားခွင့်ပြုတာကြောင့် ရဟန်းသံဃာအား တပည့်တော်မ အသက်ထက်ဆုံး ယာဂုလှူလိုပါတယ်ဘုရား။
လိပိဒိပိကာ ကျမ်းသည် မော့စ် ဥပဒေကို အခြေခံထားလျက် မြန်မာဘာသာဖြင့် ကြေးနန်းရိုက်နည်းကို တီထွင်ပြုစုသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်းကို မန္တလေးမြို့၌ ရုံးစိုက်သော ဗြိတိသျှ ကိုယ်စားလှယ် မေဂျာ မက္ကမေဟန်က အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ပြန်ဆိုသည်။ မြန်မာမင်းပိုင် နေပြည်တော်အတွင်း ကြေးနန်းသွယ်တန်း ဆက်သွယ်ပြီးနောက် ကြေးနန်းဆက်သွယ်ရေး အလုပ်သမားတို့ အကျိုးငှာ ပြုစုခြင်း ဖြစ်သည်ဆိုသည်။ ကာယာနုပဿနာကျမ်းသည် အီတာလျံ ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသော ခန္ဓာဗေဒကျမ်း (Anotomy)ကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ကမ္မဌာန်းတရားနှင့် ယှဉ်ပြသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ မဟာသုဇာတက ကျမ်းမှာမူ ဗေဒင်ပညာရပ်တို့ကို နက္ခတ္တဗေဒ (Astronomy) နှင့် ယှဉ်ပြသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ အထင်ရှားဆုံးမှာ "ဥတုဘောဇန သင်္ဂဟကျမ်း" ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံး ရာထူးကျပြီးနောက် ရေးသားပြုစုသော ကျမ်းဖြစ်သည်။ ပါဠိ၊ သက္ကတ ဆေးကျမ်းများနှင့် အနောက်တိုင်း ဆေးကျမ်းတို့ကို မှီငြမ်းပြုကာ မြန်မာ့မူ၊ မြန်မာ့ဟန်မပျက် တင်ပြထားသော ဆေးကျမ်းဖြစ်သည်။ ထိုခေတ် မြန်မာပြည်သူတို့အတွက် ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်ဖြစ်သည် ဟုဆိုလျှင် သင့်ပေသည်။ ထိုကျမ်းကို ဦးဘိုးလှိုင်သည် မကွယ်လွန်မီ ၃ နှစ် အလိုတွင် ရေးသားပြီးစီးခဲ့သည်။ သူ ကွယ်လွန်ပြီး တစ်နှစ်အကြာတွင် ၁၂၄၆ ခုနှစ်တွင် သီပေါဘုရင် ပုံနှိပ်တိုက်၌ ရိုက်နှိပ်ခဲ့သည်။ ဥတုဘောဇန သင်္ဂဟကျမ်းသည် ဆေးပညာအနေဖြင့် အဖိုးထိုက်သော ကျမ်းတစ်ကျမ်းလည်း ဖြစ်သည်။ မြန်မာစကားပြေ အရေးအသား အနေဖြင့်လည်း အဖိုးထိုက်သော ကျမ်းတစ်ကျမ်း ဖြစ်သည်။ စံပြုထိုက်သော ကျမ်းဖြစ်သည်။ အရေးအသားမှာ အပိုအလို မပါ။ လွန်စွာ ကျစ်လစ် သိပ်သည်းသည်။ တိကျသည်။ ရှင်းလင်းသည်။ ပြတ်သားသည်။ ထိုကျမ်း၌ ကာဗွန်ကို မီးသွေး၊ Acid ကို ငရဲမီး၊ Beer ကို ဗျစ်ခါး စသည်ဖြင့် ပြန်ဆိုထားသည်။ မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆို၍ မထိမိသော ဝေါဟာရများကိုမူ ဟိုက်ဒရော်ဂျင် (Hydrogen)၊ အောက္ကစီဂျင် (Oxygen)(အထက်တွင်-ရီတိဇဟု ဖော်ပြထားသည်)၊ နိုက်ထရကာစစ် (Nitric Acid)၊ ကလော်ရစ် အာစစ် (Chloric Acid)၊ ဝှစ္စကီ (Whisky)၊ ဗြန္တီ (Brandy)၊ ရွန် (Rum)၊ ဝိုင် (Wine)၊ ဇင် (Gin) စသည်ဖြင့် အသံလှယ် ပြန်ဆိုထားခဲ့သည်။ နည်းမှီး အတုယူဖွယ်ပင် ဖြစ်လေတော့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် မက္ခရာ မင်းသားကြီးသည် ရီး၏ စွယ်စုံကျမ်း ( Ree's Encyclopedia) မှ သိပ္ပံပညာရပ်အချို့ကို မြန်မာဘာသာ ပြန်ဆိုသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် အခိုင်အခံ့ကား မကျန်ခဲ့ပေ။ မက္ခရာ မင်းသားကြီးနည်းတူ အခြား ပြန်ဆိုသူများ ရှိကောင်း ရှိဦးမည်လား မဆိုနိုင်ပေ။ သို့ရာတွင် အခိုင်အခံ့ကား မကျန်ခဲ့ပေ။ အခိုင်အခံ့ ရပ်တည်ကျန်ရှိနေသည်ကား ဦးဘိုးလှိုင်၏သိပ္ပံစာပေတို့သာ ဖြစ်သည်။ ဤတွင် မြန်မာလူမျိုးများထဲ၌ အနောက်တိုင်း သိပ္ပံစာပေကို အခိုင်အခံ့ တည်ရစ်အောင် ပထမဆုံး ပြန်ဆို ပြုစုခဲ့သူမှာ ဦးဘိုလှိုင်ပင် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော် ရအံ့ထင်သည်။ ဦးဘိုးလှိုင်သည် ယင်းသို့ပညာအရာ၌ စံတင်ထိုက်သည်သာမက စိတ်ဓာတ်အရာတွင်လည်း စံတင်ထိုက်သည်။ သက်ဦးဆံပိုင် ဘုရင် ထံပါတွင် အမှုထမ်းရပါလျက် အသက်အိုးအိမ် စည်းစိမ်ကို ဂရုမပြု။ ပြည်သူတို့ဘက်မှ နေ၍ မှန်ရာကို ပြောခဲ့၊ ရေးခဲ၊ ပြုခဲ့သည်မှာ လွန်စွာ အံ့ချီးဖွယ်ရာ ဖြစ်ပေသည်။ ဦးဘိုးလှိုင်သည် သူရ သတ္တိနှင့် ပြည်စုံသည်သာမက၊ အလွန်ဖြောင့်မတ်၏။ ပွင့်လင်း၊ ပြတ်သားသည်။ ထိုပြင် ခွင့်လွှတ်တတ်သော သဘောလည်း ရှိ၏။ မိမ အရာကျအောင် ကုန်းချောသော သူများကို မည်သည့်အခါမှ ရန်တုန့်မမူခဲ့ပေ။ တစ်ခါသော် ဦးဘိုးလှိုင်အား အရာကျအောင် မင်းတုန်းမင်းအား ကုန်းချောခဲ့သော တောင်ထားဝယ်ဗိုလ်ကလေး ရတနာ့ဂူ ဘုရားပွဲတော်၌ မီးကျဉ်သင့်၍ သေဆုံးသွားသည်။ ထိုအခါ မင်းမှုထမ်း တစ်ဦးက "ဝန်မင်းကို ကုန်းချောတဲ့သူ သေပါရော့လား။ ရှေးက ဝိပါတ် ၇ ရက်၊ ကာလဝိပါတ် နောက်ပိုးတတ်ဆိုတာ မှန်ပါရော့လား" ဟု ဝမ်းသာအားရ ပြောလာသည်။ ဤတွင် ဦးဘိုးလှိုင်က "သူသေတာ ငါနှင့် မဆိုင်ပါဘူးကွယ်။ သူလည်း သူ့ကံနဲ့သူ။ ငါလည်း ငါ့ကံနဲ့ ငါပါ။ သည်ဟာနှင့် စပ်လျဉ်းလို့ နောက်ထပ် မည်သူ့ကိုမျှ မပြောလေနှင့်နော်" ဟူ၍ တားမြစ်ခဲ့လေသည်။
အရှင်ဉာဏတိလောက၏ လူအမည်မှာ အန်ထွန်ဝေါ်လတာဖလော်ရု(စ်)ဂူးအက် ( Anton Walter Florus Gueth ) ဖြစ်သည်။ သူ့ကို ၁၈၇၈-ခုတွင် ဂျာမဏီနိုင်ငံ ဝိစ်ဘန်ဒင်မြို့၌ ဖွားမြင်သည်၊ သူ၏ဖခင်သည် ထိုမြို့ရှိ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းအုပ်ကြီး ဖြစ်လေသည်။

၁၉၅၂ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတော်ပြည်သူ့ဘဏ်အက်ဥပဒေကို ပြဌာန်းခဲ့ပြီး ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့၏ တစ်ဦးတည်းငွေကြေးထုတ်ဝေခွင့်ကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ် ငွေကြေးဌာနသို့ အသစ်ဖွဲ့စည်း လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီး ၁၉၅၂ခုနှစ် ဇူလိုင်လ(၁)ရက်နေ့မှစတင်၍ ဗဟိုဘဏ်လုပ်ငန်းများ စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ငွေကြေးအုပ်ချုပ်မှုအဖွဲ့ပိုင်ဆိုင်သော ရရန်နှင့် ပေးရန်ပိုင်ခွင့်များကို မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်သို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပြည်သူ့ဘဏ်လက်ထက် ငွေကြေးစနစ်သစ်တွင် အခြားအရေးပါသောပြောင်းလဲမှုမှာ ဒဿမစိတ်ငွေကြေးစနစ်သို့ ပြောင်းလဲစေခဲ့ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

ကာမကလေးရွာ ဆရာကြီး ဦးချမ်းသာ၏ တိုင်းရင်းမြန်မာ စာသင်ကျောင်း၌ စတင် ပညာသင်သည်။ သုံးတန်းအောင်လျှင် အောင်လံမြို့ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ အလယ်တန်းကျောင်း၌ ဆက်လက် သင်ယူရာ အလယ်တန်းအောင်သည်။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ပြည်မြို့ အင်္ဂလိပ် မြန်မာ အထက်တန်းကျောင်းသို့ ပြောင်း၍ ပညာသင်ကြားပြီး၊ ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း စာမေးပွဲ အောင်သည်။ ငယ်စဉ်ကပင် ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်၍ စာမေးပွဲများ နှစ်စဉ် ထူးချွန်စွာ အောင်သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဒုတိယအကြိမ် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသပိတ်တွင် ပြည်မြို့ ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် အဖြစ် တက်တက်ကြွကြွ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး ပြည်မြို့ ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသည်။

တော်လှန်ရေး ကောင်စီ အစိုးရလက်ထက် ၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ဗိုလ်မှူးချုပ်ဟောင်း စောကြာဒိုး၊ ဇလီမော် တို့နှင့်အတူ ထိုင်းနိုင်ငံသို့ လျှို့ဝှက် ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ်၌ အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော်၊ တောင်ပိုင်းတိုင်း စစ်ဦးစီးချုပ်၊ အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး ကော်မတီဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ဦးနု ဦးဆောင်သော ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ ပါတီတွင် အလုပ်အမှုဆောင် အဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၁၉၈ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ် မြန်မာနိုင်ငံ အစိုးရ၏ အမိန့်အမှတ် ၂/၈ဝ အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင်းသို့ ပြန်လည် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၁ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံ့ဂုဏ်ရည် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့်ခံရသည်။

ခရုခွံဆိုရာ၌ ခရု၊ ကမာ၊ ရှပ်၊ ယောက်သွား စသော ခရုမျိုးဝင် တိရစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးတို့၏ အခွံအားလုံးကို ဆိုလိုသည်။ ခရုအခွံသည် ခရုကောင်၏ ခန္ဓာကိုယ်ထက်ကြီးကာ အပြင်ဖက်၌တည်ရှိ၍ အကာအကွယ်အလို့ငှာဖြစ်သည်။ သို့သော် ပက်ကျိ၊ ကင်းမွန်၊ ဘဝဲ စသောအကောင်များတွင် အခွံသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ တည်ရှိတတ်သည်။ ထိုအခွံမျိုးသည် များသောအားဖြင့် သေးငယ်တတ်သည်။ အချို့ခရုမျိုး၌ကား အခွံဟူ၍ လုံးဝမပါရှိချေ။ ခရုခွံများကို ပင်လယ်ကမ်းခြေ၌ တွေ့ရဖန်များတတ်သည်။ သို့သော် ပင်လယ်ထဲ၌လည်း အနှံ့အပြား ရှိသည်။ အချို့မှာ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ရွံ့နွံများအောက်၌ နစ်မြုပ်နေ၍၊ အချို့မှာ ပင်လယ်အောက်သို့ ကျနေတတ်သည်။ တခါတရံ ကမ်းမှ မိုင်ပေါင်းများစွာကွာသည့် ပင်လယ်ရေပြင်၌ ပေါလောမျောနေသည့် ခရုခွံများလည်း ရှိသည်။ ရေငန်ရပ်တွင်သာမဟုတ် ရေချိုရပ်၌လည်း ခရုခွံအများကို တွေ့နိုင်သည်။ လွန်လေပြီးသောအခါက ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ပင်လယ်သမုဒ္ဒရာတို့သည် နှောင်းကာလ၌ တိမ်ကောသွားတတ်သည်။ ထိုအခါ ပင်လယ်အောက်ရှိ မြေသည် ပေါ်လာပြီးလျှင် မြင့်မားသော ကုန်းမြင့်တောင်တန်းဖြစ်လာတတ်သည်။ ထိုဒေများ၌ ခရုခွံတို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ တူးဖော်ရရှိတတ်သည်။

(ဂ) ဘာသာရေးတွင် ဝါသနာထုံသော ကလေးများအတွက် သာမဏေပြုစေပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာအခြေခံမှစ၍ ပထမငယ်၊ ပထမလတ်၊ ပထမကြီး၊ ဓမ္မာစရိယ ပရိယတ္တိပါဠိပထမပြန်စာပေများ သင်ကြားပို့ချပေးရန်၊
ဟိုက်ဒြိုကလောရစ် အက်ဆစ်ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ် လွှတ်လိုက်သည့်အခါ ဟိုက်ဒြိုဂျင်နှင့် ကလိုရင်းတို့ ထွက်လာ ကြောင်းကို အထက်တွင်ပြခဲ့ပြီ။ သို့သော် ကော့ပါး ဆာလဖိတ် (ဂ္ဂကယ ှဥ၄ ) ပျော်ဝင်ရည်ထဲသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်လွှတ်လိုက်သည့် အခါတွင်မူကား (ဂ္ဂကဏ) ကော့ပါးခေါ် ကြေးနီသည် ဓာတ်မတိုင်တွင် စု၍နေသည်ကို တွေ့ရ၏။ လျှပ်စစ် အမဓာတ်ကိုဆောင်သော ဆာလဖိတ် (ှဥ၄ ပ္ပ ) အိုင်းယွန်းမှာမူ သတ်သတ်ထွက်မလာပဲ ရေနှင့် ရောသွားပြီးလျှင် ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် ဖြစ်သွား၏။ ဖြစ်ပုံမှာ ၂ှဥ၄ ဏ ံ၂ဥ င်္ ံ၂ှဥ၄ ဏ ဥ၂ ဆာလဖိတ် အိုင်းယွန်း ဏ ရေ င်္ ဆာလဖျူရစ် အက်ဆစ် ဏ အောက်ဆီဂျင်

(၂) အခါအားလျော်စွာ ညောင်ကန်အေးပြည်ပသာသနာပြုဌာနခွဲများသို့ ကြွရောက်၍ ဝိပဿနာတရားစခန်း ပွဲများနှင့် အခြေခံဗုဒ္ဓဘာသာယဉ်ကျေးမှုများကို ဟောပြောပြသသင်ကြားပို့ချ ပေးတော်မူပါသည်။

ထိုနှစ်တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် စာဆိုတော်နေ့ အဖြစ် နတ်တော်လဆန်း ၁ ရက်နေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် ကန်တော်ကြီးစောင်းရှိ မြိုင်ပြဇာတ်ရုံ၌ သက်ရှိစာဆိုတော်ကြီးများကို စာရေးဆရာများက လက်အုပ်ချီကန်တော့ခဲ့ကြပြီး ညနေပိုင်းတွင် ဗမာ့ခေတ်သတင်းစာတိုက်၌ မိတ်ဆုံလက်ဖက်ရည်ပွဲ တည်ခင်းသုံးဆောင်ကာ ညပိုင်း တွင် မြိုင်ပြဇာတ်ရုံ၌ ပဒေသာကပွဲ ကပြ ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။

ဥက္ကာသည် သရုပ်ဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သကဲ့သို့ မှတ်တမ်းရုပ်ရှင် ရိုက်ကူးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဓာတ်ခဲသည် ဥက္ကာ၏ ပထမဦးဆုံးသော ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကားဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗီဒီယိုဇာတ်ကားတစ်ချို့ကို ရိုက်ကူးခဲ့သည်။ ဥက္ကာသည် စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ သာဓု၏ မြေးများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပြီး စာရေးဆရာ၊ ဒါရိုက်တာ မောင်ဝဏ္ဏ၏ အထွေးဆုံးသားဖြစ်သည်။

အေရယ်ပင်လယ်သည် ကာဇက်စတန်နိုင်ငံတွင်တည်ရှိ၍ အာရှတိုက်၌ ကက်စပီယန်ပင်လယ်မှလွဲလျှင် အကြီးဆုံး ကုန်းတွင်းပင်လယ်ဖြစ်သည်။ ကက်စပီယန်ပင်လယ် အရှေ့ဘက် ၁၇၅ မိုင်ခန့်ကွာဝေးသည်။ အေရယ်ပင်လယ်သည် အလျားမိုင် ၂၃ဝ၊ အနံ ၁၇၅ မိုင်ရှိ၍ စတုရန်းမိုင် ၂၆,၁၆၆ ခန့်ကျယ်ဝန်းသည်။ ရှေးအခါက ထိုကုန်းတွင်းပင်လယ်သည် ယခုထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်း၍ ကက်စပီယန်ပင်လယ်နှင့် ဆက်လျက်ရှိသည်ဟု ပထဝီဝင်ဆရာတို့က ယူဆကြသည်။ အမူး(ဒါးယား) မြစ်နှင့် ဆီးရဒါးယားမြစ် နှစ်သွယ်သည် အေရယ်ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်သည်။

ဟွာဝေး နည်းပညာအသုံးချသိပ္ပံ ကုမ္ပဏီ လီမိတက် (အင်္ဂလိပ်: Huawei Technologies Co. Ltd.; ; ပင်ရင်: Huáwéi) သည် တရုတ် ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဂန်ဒေါင်း စီရင်စု၊ ရှန်ဇန်မြို့ တွင် အခြေစိုက်သည်။

တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ် (ရန်ကုန်) တွင် နို့တိုက် သတ္တဝါ ၄၉ မျိုး ကောင်ရေ (၄၆၅) ကောင် ၊ ကျေးငှက် (၆၈) မျိုး ၊ ကောင်ရေ (၄၁၇) ကောင် ၊ တွားသွား ၁၈ မျိုး ၊ ကောင်ရေ ၁၈၃ ကောင် ၊ စုစုပေါင်း ၁၃၅ မျိုး ၊ ကောင်ရေ ၁၀၆၅ ကောင် တို့အား မွေးမြူ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက် ပြသလျှက် ရှိသည်။ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်(ရန်ကုန်)အား ပြည်သူများ အပန်းဖြေ အနားယူရန်နှင့် ဗဟုသုတ ရှာမှီးနိုင်ရန် ၊ ကျောင်းသား/ကျောင်းသူများ သတ္တဗေဒ နှင့် ရုက္ခဗေဒ ဆိုင်ရာ ပညာရှာမှီးရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ၊ တောရိုင်း တိရစ္ဆာန်ကျေးငှက်များ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေးအတွက် ပြည်သူလူထုအား စည်းရုံးပညာပေးရန် ၊ သုတေသန လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန် နှင့် ရှားပါးသော တိရစ္ဆာန်ကျေးငှက်များအား မျိုးဆက် ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သားပေါက်မျိုးပွားရန် ဟူသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဖွင့်လှစ် ပြသလျှက် ရှိသည်။
ဂင်္ဂါဝါဠု သဲစုမက ပွင့်တော်မူကြကုန်သော မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့အား ရည်မှန်းပူဇော်သောအားဖြင့် ရှေးအခါက တပေါင်းလတွင် “သဲပုံစေတီပူဇော်ပွဲ”များကို ကျင်းပခဲ့ကြပါသည်။ မူလဝေါဟာရသည် ဗုဒ္ဓပူဇနိယ “ဘုရားပူဇော်ပွဲ” ဖြစ်ပါသည်။ ရာသီသာစွ ငွေရွှင်လဖြစ်သော တပေါင်းလရာသီတွင် ရှေးမြန်မာကြီးတို့သည် နှစ်ပတ်လည် ဘုရားပူဇော်ပွဲများကို ကျင်းပခဲ့ကြပါသည်။ “ဘုရားပူဇော်ပွဲ”ကို အတိုကောက် အလွယ်တကူ ခေါ်ကြရာမှ “ပူဇော်”တစ်လုံး ပျောက်ဆုံးခဲ့ရပြီး “ဘုရားပွဲ” ဖြစ်ခဲ့ရပါသည်။ ဘုရားပူဇော်ပွဲ ဝေါဟာရမှ ဘုရားပွဲ ဝေါဟာရ တွင်ကျယ်လာသောအခါ “ပညတ်သွားရာ ဓာတ်သက်ပါ”ဟူသည့်အတိုင်း ပူဇော်မှုထက် ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲ(ပွဲ)တို့ကို ရှေ့တန်းတင်လာခဲ့ကြပါသည်။

အသုံးဝင်ပုံ : အာနိသင်။ ။ မြန်မာဆေးကျမ်းများ အလိုအရ စရိုသည် စပ်၏ ၊ ပူ ၏ ၊ ခါး၏ ၊ ကြေကျက်က စပ်၏ ၊ ကြေကျက်လွယ်၏ ၊ ဝမ်းမီးကို တောက်စေသည်။ ပိုး ၊ သလိပ် ၊ လေတို့ကိုနိုင်၏ ။

ထောပတ်သည် ရှေးနှစ်ပေါင်း လေးငါးထောင်ခန့်ကပင် ပေါ်ပေါက်နေသော အစားအစာဖြစ်သည်။ ထောပတ်လုပ်နည်းကို အရှေ့တိုင်းများမှာ စတင်တွေ့ရှိသည်ဟုဆိုသည်။ အရှေ့ တိုင်းများတွင် ခရီးသည်များသည် လမ်း၌ရေငတ်ပြေသောက်ရန် နွားနို့ကို နွားသားရေအိတ်များတွင်ထည့်၍၊ လားနှင့် ကုလားအုပ်များပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်လျက် ခရီးသွားကြရာမှ အိတ်ထဲတွင် နွားနို့များ လှုပ်ရှားယောက်ယက်ခပ်မှုကြောင့် နွားနို့မှ မလိုင်များမှာ ဆီဦးထောပတ်ဖြစ်နေသည်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ ကံအားလျော်စွာ တွေ့ကြဟန်တူသည်။ ထိုမှစ၍ နွားနို့ကိုအိတ်ထဲတွင်ထည့်၍၊ မြင်း၊ လားတို့၏ ကျောပေါ်တွင် တင်ဆောင်ကာ၊ လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြင့် ထောပတ်ရရှိအောင် ပြုလုပ်ကြလေသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် အိမ်ရှင်မတို့သည် မိမိတို့ဖာသာ အိမ်တွင်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် နည်း လမ်းများ ရှာဖွေစမ်းသပ်ကြပြန်သည်။ သို့စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်ကြည့်ရာ၌ နွားနို့မှ မလိုင်ကို ဇွန်းဖြင့်ခတ်ယူ၍ ပန်းကန်စောက် သို့မဟုတ် ဇလုံတစ်ခုထဲထည့်လျက် ခပ်သွက်သွက် မွှေပေးလျှင်၎င်း၊ ခေါက်ပေးလျှင်၎င်း၊ ထောပတ်ရရှိနိုင်သည်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုမှတစ်ဖန် ကြံစည်ပြန်ရာ လက်ကိုင်ရှည်ရှည် တုတ်ချောင်းတွင် အဖျား၌ သစ်သားဒလက်ကလေးများတပ်ထားပြီးနောက် မလိုင်ထည့်ထားသော စည်ထဲတွင်ထည့်၍ အပေါ်ဘက်ရော၊ အောက်ဘက်ပါ၊ လက်ဖြင့်ပွတ်လှည့်ပေးခြင်းဖြင့်လည်း ထောပတ်ပြုလုပ် ရရှိကြသည်ကို တွေ့ရပြန်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုတုတ်ကလေးကို လှည့်ပေးခြင်းမှာ အချိန် အတော်ပင်ကြာမြင့်လေသည်။

ရခိုင်လို ကျွန်ပန်းဟု ခေါ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ အပူပိုင်း ဒေသတွင် အများအပြား တွေ့ရသည်။ ပေ ၃၀၀၀ ကျော်အထိပေါက်ရောက်နိုင်သည်။ သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သည်။

စာဆိုတော်နေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပြဇာတ်ကပြသော အစဉ်အလာသည် ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံး သတ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၌ စာဆိုတော်နေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် စာပေရေးရာ စာတမ်းများ ပြုစုတင်သွင်း ဆွေးနွေးခြင်း အစဉ်အလာသည် ရန်ကုန်မြို့နှင့် မန္တလေးမြို့တို့၌ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး မြို့နယ်အသီးသီး၌ စာပေဟောပြောပွဲအစဉ်အလာသည် ပိုမို ကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။

ရေဒီယို သတ္တိကြွသော Actinium-227 မှ ထုတ်လွှတ်သော ရောင်ခြည်များသည် ကျန်းမာရေးကို များစွာ ထိခိုက်စေပါသည်။ Actinium-227 သည် plutonium ကဲ့သို့ အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော ဒြပ်စင်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ Actinium မှ ထုတ်လွှတ်သော ရောင်ခြည်များကြောင့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆဲလ်များ ပျက်စီးစေ နိုင်ပါသည်။ ၎င်း ဒြပ်စင်သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ကြာရှည်စွာ ခိုအောင်းနေနိုင်ပြီး အခြားဆဲလ်များအား ဓါတ်ရောင်ခြည် သင့်စေကာ အမျိုးမျိုးသော ကင်ဆာ ရောဂါများကို ဖြစ်ပွား စေနိုင်ပါသည်။
ဗွန်ဆင့်ဂျော်ဂျီ၏ ဖော်ထုတ်နိုင်ချက်များကြောင့် ၁၉၃၇ ခုနှစ်တွင် ဆေးပညာရပ်ထူးချွန်သူအဖြစ် နိုဘယ်လ်ဆု ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ ဆင့်ဂျော်ဂျီသည် ၁၉၁၇ ခုနှစ်တွင် ဟန်ဂေရီယန်သူ Cornelia Demény နှင့် အိမ်ထောင်ပြုခဲ့သည်။ ၁၉၄၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဝုဒ်စ်ဟိုးအရပ်တွင် အလုပ်လုပ်ကိုင်စဉ် Màrta Borbiro နှင့် ထပ်မံအိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး သမီးတစ်ဦးထွန်းကားခဲ့သည်။ ဆင့်ဂျော်ဂျီသည် နာဇီစနစ်ဆန့်ကျင်ရေးကို အထူးလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဖြစ်ပြီး ဒတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဆွီဒင်နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခဲ့သည်။ သူသည် အားကစားတွင် စိတ်ဝင်စားသူဖြစ်ပြီး လှေလှော်ခြင်းနှင့် နှင်းလျှောစီးခြင်းကို အထူးနှစ်သက်သူဖြစ်သူသည်။ အဲလ်ဘတ်ဗွန်ဆင့်ဂျော်ဂျီသည် ၁၉၈၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင် အမရပူရနန်းတော်ရာ၌ ထင်ရှားစွာ တည်ရှိနေသေးသော အဆောက်အအုံများအနက် ဘိုးတော်ဘုရား၏ ပြာသာဒ်ဂူ၊ ဘကြီးတော်ဘုရား၏ ပြာသာဒ်ဂူ၊ ကုန်းဘောင်မင်း၏ ပြာသာဒ်ဂူများလည်း ပါဝင်သည်။

The social science: Conflict resolution : There are two goals of the conflict resolutions which are maintaining relationship and success the ambition.

သူသည် ရှေးဦးစွာ သာမဏေအဖြစ် ခံယူသည်၊ ထို့နောက် တနှစ်အကြာတွင် ရဟန်းအဖြစ် ခံယူသည်၊ သူ၏ ဘွဲ့အမည်မှာ အရှင်ဉာဏတိလောက-ဖြစ်သည်၊ ဂျာမန်လူမျိုးများထဲမှ ပထမဦးဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းအဖြစ် စွန့်စားခံယူသူပင်တည်း၊ ထိုစဉ်က သူ၏ ပစ္စည်းလေးပါး ဒါယကာမှာ မင်းကြီးကတော် ဒေါ်မြမေပင် ဖြစ်ပေသည်။

ဤအကြောင်းကို ရည်ရွယ်၍ ကလေးသူငယ်များ အစဉ် အလာ သီဆိုလေ့ရှိသည်မှာ 'ခေါခွက်ထဲက၊ အမဲ ဒူးရိုး၊ ပန်း ပုဆိုးနှင့် ဂျွမ်းထိုးလို့နေ၊ ခွေးမပိန်တာ၊ လက်ျာဖက်က၊ သိုင်း ကွက်ကျနင်း'ဟူသည်ကို အမှတ်အသား တွေ့ရသည်။

အစောပိုင်း pirate metal ဥပမာအနေဖြင့် ၁၉၈၇ တွင် ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဂျာမနီ heavy metal တီးဝိုင်း Running Wild ၏ တတိယမြောက် album Under Jolly Roger ဖြန့်ချီချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ Rolf Kasparek အဆိုရ (Running Wild၏ lead singer နှင့် guitarist ) album ၏ ပင်လယ်ဓါးပြအကြောင်းအရာကို တိုးတက်ရန် အစီအစဉ်မရေးဆွဲထားခဲ့ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် album ၏အနုပညာလက်ရာများကို ခေါင်းစဉ်နှင့် လိုက်ဖက်ရန် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တန်ဆာဆင်မှုနှင့် ရှေးခေတ်ဝတ်စုံများကို အနာဂတ်တေးဂီတများအတွက် ဒီဇိုင်းဆင်ခဲ့သည်။ Kasparek သည် ပင်လယ်ဓါးပြအကြောင်းအရာများကို စတင်ဖတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်သူတို့၏ဂီတထဲတွင် အကြောင်းအရာများကို ပေါင်းထည့်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ လေးခုမြောက် album Port Royal ထွက်ရှိခဲ့ပြီးတွင် သူတို့၏ပုံစံသည် ခိုင်မာလာခဲ့သည်။ Kasparek သည် Golden Age of Piracy ၏အမှန်တကယ်သမိုင်းများကို စိတ်ဝင်စားခဲ့သော်လည်း pirate metal သည်ပမာဏ ပို၍ ကျယ်ပြန့်စေရန် လှုံဆော်စေခဲ့သည်။ ဝတ္ထုရှည်များနှင့် Hollywood films များတွင် သရုပ်ဆောင်စေခဲ့သည်။ နှစ်နှစ်အကြာ ၂၀၀၆ တွင် Christopher Bowesနှင့် Gavin Harper သူတို့၏ တီးဝိုင်း Battle heart ကိုပြန်လည်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ Napalm Records တွင် label (သို့) သူတို့ကို လက်မှတ်ရေးထိုးစေခဲ့သည်။ Bowes နှင့် Harper Alestorm အဖြစ် နာမည်ပြောင်းရန် စီစဉ်ခဲ့ကြသည်။

ထိုနောက် အရှေ့ဖက်သို့လှည့်ပြီး စစ်ပွဲများစွာတိုက်ခိုက်အောင်မြင်ကာ ဘီစီ ၅၄၀တွင် အီရန်တစ်ခုလုံးကိုရပြီး သူ၏အင်ပါယာမှာလည်း အနောက်ဖက် မှ အရှေ့ဖက် အိန္ဒိယ၊ ဗဟိုအာရှ ဒေသများအထိကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ထိုသို့အရှေ့နှင့်အနောက်တွင် ရန်သူများကိုအောင်နိုင်ပြီးနောက် အချမ်းသာဆုံးဖြစ်သည့် ဘေဘီလုံနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်တော့သည်။ ဘေဘီလုံဘုရင် နဗိုနိဒပ်စ်မှာ ပြည်သူတို့၏ ချစ်ခင်မှုကိုမရသဖြင့် ဘေဘီလုံစစ်တပ်များက မတိုက်ပဲ လက်နက်ချသောကြောင့် ဓါးမကျိုးလှံမခွေပဲ ဘေဘီလုံကိုရလေသည်။ သို့ဖြင့် ဘေဘီလုံလက်အောက်ရှိ ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်း ဒေသများကိုပါရသည်။
မုတ္တမတွင် ပုန်းအောင်းနေသည့် သမိန်ထောရာမလည်း မုတ္တမတွင် မနေဝံ့သဖြင့် ကဝေါဖက်သို့ ပြေးသည်။ ကဝေါစားနှင့် ဘွယ်တိုင်စားတို့က လိုက်လံဖမ်းဆီးသဖြင့် ဓားဒဏ်ရာရကာ ပြေးရပြန်သည်။ ဒဏ်ရာသက်သောအခါ တိုက်ကုလားတွင် လူသူစုရုံးပြီး စစ်တောင်းကိုတိုက်ရန် ချီတက်လာသည်။ ဘုရင့်နောင်လည်း နန္ဒသင်္ကြန်ကိုစေလွတ် တိုက်ခိုက်စေရာ သမိန်ထောရာမ တပ်ပျက်ပြေးရပြန်သည်။ တောတွင်းတွင်ခိုလုံနေစဉ် စတုရင်္ဂသူက စစ်သည် ၃၀ဝ နှင့်ဖမ်းရာ ထွက်ပြေးရပြန်သည်။ နောက်ဆုံး သက္ကရာဇ် ၉၁၄၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၃ ရက်တွင် ဇရွဲဘုံနယ်မှ ကရင်သူကြီးက ဖမ်းမိကာ ဟံသာဝတီသို့ ဆက်သလာသည်။ ဘုရင့်နောင်သည် သမိန်ထောရာမကို ကွပ်မျက်အပြစ်ပေးသည်။

ခေါင်ရည်တည်ထားသော အိုးနှင့် ဝါးကျည်ထောက်များ အတွင်းသို့ အမှိုက်များ မဝင်နိုင်စေရန် သစ်ရွက်များနှင့် ကောင်းစွာ ပိတ်ထားရသည်။ အများအားဖြင့် ခေါင်ရည်အိုး နေရောင်ရစေရန် အပြင်ဖက်တွင် ထုတ်ထားလေ့ ရှိကြသည်။ နေရောင်ခြည်သည် ဓာတ်ပြောင်းလဲမှုကို အထောက်အပံ့ ဖြစ်စေ ၏။ ရက်အနည်းငယ်မျှ ကြာသောအခါ အိုးနှင့် ဝါးကျည် ထောက်များအတွင်း ထည့်ထားသောပစ္စည်းများသည် ဓာတ် ပြောင်းလဲ၍ ကဇော်ပေါက်လာ၏။ ထိုအချိန်အတွင်း၌ အိုးထဲ တွင် အပေါ်ယံ၌ မှိုများ ဖြစ်နေ၍ ကျက်ပြီးကောက်ညှင်းသို့ မဟုတ် ဆန်ထဲမှ အရည်စိမ့်ထွက်လာ၏။ နောက်ထပ်ရက် ပေါင်း အတန်ကြာထားလိုက်သောအခါ ကျက်ပြီး ကောက်ညှင်း သို့မဟုတ် ဆန်လုံးများသည် တဖြည်းဖြည်း ကြေပျက်၍ ယင်း တို့မှ ကျန်ရှိသောအဖတ်များ သည် အိုးဖင်၌ အနည်ထိုင်သွား လေသည်။ ထိုအနည်များပေါ်၌ ကြည်လင်သော အရည်တစ်မျိုး တက်နေ၏။ ထိုအရည်သည် ခေါင်ရည်ပင် ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် တောင်ပေါ်သားများသည် ခေါင်ရည်ကို ပွဲလမ်းသဘင် အချိန်အခါကျမှ သောက်ကြ၍ ဘာသာဘာဝ အလိုက် ပျော်မြူးကြလေသည်။ ခေါင်ရည်ကို သောက်ကြရာ၌ ခွက်များနှင့် သောက်လေ့မရှိပေ။ ဝါးပြွန်ပန်တူ သို့မဟုတ် သင်္ဘောရိုးများနှင့် စုတ်၍ ဝိုင်းသောက်လေ့ရှိကြ၏။

တောင်ငူကို တိုက်သည့် ကြည်းတပ်တွင် တပ်ပေါင်း ၁၂ တပ်ပါဝင်၍ ဆင် ၂၀ဝ၊ မြင်း ၂၀ဝ၀ နှင့်စစ်သည် ၈၀ဝ၀ဝ ရှိပြီး ရေတပ်တွင် တပ်ပေါင်း ၆ တပ်ပါ၍ ကတ္ထူလွန်းကြင်လှေ ၁၃၀၊ လှော်လားလှေ ၇၀ နှင့် စစ်သည် ၁၆၀ဝ၀ ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ စတင်၍ စစ်ချီတက်သည့်နေ့မှာ သက္ကရာဇ် ၉၁၂ ၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၂ ရက်ဖြစ်သည်။ နောက်တောင်ငူကို ၄ လမျှ ဝိုင်းရံထားရာ တောင်ငူမင်းခေါင်လည်း အကြိမ်ကြိမ် ထွက်တိုက်သည့်တိုင် မအောင်မြင်ပဲ မြို့တွင်းသို့သာ ပြန်ဆုတ်ခဲ့ရသည်။ ကာလကြာသော် မြို့တွင်း၌ စာနပ်ရိက္ခာ နည်းပါလာခြင်း၊ ဘုရင်မင်းခေါင်(သီဟသူ)ကို မကြည်ညိုသည့်အတွက် ဘုရင့်နောင်ထံသို့ ခိုဝင်ကြခြင်း စသည်တို့ကြောင့် တောင်ငူဘုရင်မင်းခေါင်မှာ နောက်လိုက်အခြွေအရံ နည်းပါးလာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆရာတော်များကို စေလွတ်၍ ၎င်းအား စည်းစိမ်မပျက် ချမ်းသာပေးလျှင် အညံ့ခံပြီး အမှုတော်ထမ်းမည့်အကြောင်း အရေးဆိုခိုင်းသည်။ ဘုရင့်နောင်သည် ကမ်းလှမ်းမှုကို လက်ခံကာ မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ပြီး မင်းခေါင်အား အသက်မှလွတ်သည့်အပြင် စည်းစိမ်မပျက် ချမ်းသာပေးလေသည်။ မြို့ကိုရသည့်နေ့မှာ သက္ကရာဇ် ၉၁၂ ၊တပို့တွဲလဆန်း ၃ ရက်ဖြစ်သည်။

စည်ကို တူရိယာအဝိုင်း၌ ထည့်သွင်းအသုံးပြုသောအခါ၊ တယော၊ စောင်း၊ ပြွေ၊ ခရာ စသည်တို့ကဲ့သို့ အဆက်မပြတ် တီးမှုတ်ရသည်မဟုတ်၊ စည်းချက်သဖွယ်သာ တီးခတ်ရသည်။ ခေတ်ဦးနိုင်ငံတို့တွင် စည်တစ်မျိုးတည်းကိုသာ တီးခတ်၍ သီဆိုကခုန်ခြင်းပြုလေ့ရှိသော်လည်း၊ ယခုခေတ်၌ များစွာသော နိုင်ငံတို့ တွင် စည်ကို အခြားတူရိယာများဖြင့် တွဲဖက်၍ အသုံး ပြုလျက်ရှိကြသည်။

ထိုမှတစ်ဖန် အအေးခံ၍ မီးရထားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကုန်တင်ကားဖြင့်ဖြစ်စေ မလိုင်ရုံများသို့ ပို့ကာ၊ မလိုင်ကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီးလျှင် ရောဂါပိုးမွှားမပါအောင် အပူဓာတ်ပေးလေသည်။ ထိုနောက်မှ မလိုင်အမျိုးအစားအလိုက် လျင်မြန်စွာ အသားတက်၍ အရသာကောင်းလာအောင် သင့်တော်မည့် ဗက်တီးရီးယားကို ထည့်ပေးရသည်။ ထိုမှတစ်ဖန် စည်ကြီးများ၌ထည့် ကာ၊ စက်ဖြင့်မလိုင်များကို ထောပတ်ဖြစ်လာအောင် မွှေနှောက် လှုပ်ရှားပေးလေသည်။
အင်္ဂလိပ်တို့ စပိန်ရွက်သင်္ဘောများအား ဓါးပြတိုက်မှု၊ ဘုရင်ဂျီကက်သလိပ်ဘာသာဝင် မေရီစတူးဝဒ်ကို ကွက်မျက်စေမှုများကြောင့် စပိန်ဘုရင်ဒုတိယမြောက် ဖိလစ်သည် အင်္ဂလန်ြပည်ကို ဝင်ရောက်စီးနင်းသိမ်းပိုက်ရန် စီမံတော့သည်။ ၁၅၈၈ခု ဧပြီတွင် စစ်သင်္ဘောစင်းရေ ၁၃၀ ပါဝင်သော အာမာဒါ အမည်ခံ စပိန်ရေတပ်ကြီး ကို အင်္ဂလန်ြပည်သို့ စစ်ခင်းရန် အလက်ဇန်ဒရို ဖယ်နေးဇာ ကိုရေကြောင်းဗိုလ်ချုပ်ခန့်ကာဦးစီးစေသည်။ အင်္ဂလန်ြပည်ဘက်မှလည်း ဆာချားလ်စ်ဟောင်းဝါဒ် နှင့် ကပ္ပတိန် ဖရန်းစစ်ဒရိတ် တို့အား အယ်လစ်ဇဗက် ဘုရင်မက အင်္ဂလိပ်ရေတပ်ကို ဦးစီးစေသည်။ လန်ကက်စတာ နယ်စား ရောဘတ်ဒတ်ဒ်လေကို ကြည်းကြောင်းအားဦးစီးစေကာ ဘုရင်မကိုယ်တိုင် ပါဝင်စစ်ချီလေသည်။ အင်္ဂလန်ြပည်တောင်ပိုင်း ပလိုင်းမောက်မြို့ တောင်ဘက်၌ အင်္ဂလိပ်ရေတပ် နှင့် စပိန်တို့၏ အာမာဒါ ရေတပ်ကြီး စတင်စစ်ထိုးတော့သည်။ စပိန်တို့ မမြော်လင့်ဘဲ အရေးနိမ့်ရာ အင်္ဂလိပ်ရေလက်ကြားသို့ ဆုတ်ခွါရသည်။ ရေလက်ကြားတွင် နောက်တကြိမ်စစ်ပွဲဆင်နွဲကြရာ စပိန်တို့ အခြေမလှတော့ဘဲ အပျက်နှင့်ရင်ဆိုင်ရသည်။ အင်္ဂလိပ်ရေတပ်နောက်မှဖိလိုက်ရာ စပိန်တို့လည်း ရေလက်ကြား မှ မြောက်ဘက် စကော့တလန်၊ ထိုမှတဖန် အိုင်ယာလန် မြောက်ပိုင်းနှင့်အနောက်ပိုင်းတို့မှ စပိန်ပြည်သို့ ပြန်ဆုတ်ကာ အရေးနိမ့်ခဲ့ရသည်။ စပိန်တို့ စစ်ရှုံးရခြင်းမှာ ပထမအချက်အနေဖြင့် စပိန်ရွက်သင်္ဘောများသည် အင်္ဂလိပ်တိုက်သင်္ဘောများကဲ့သို့ အရပ်လေးမျက်နှာ လိုရာနေရာသို့လျှင်မြန်စွာ မရွှေ့လျှားနိုင်ခြင်း ၊ ဒုတိယအချက်မှာ စပိန်အမြောက်များမှာ အင်္ဂလိပ်အမြောက်များ ကဲ့သို့ အကွာအဝေးကြီးစွာ မရောက်နိုင်ခြင်း ပင်ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်အမြောက်များကို ဂျာမန်ဆက်ဆွန်နီနယ်သားများအားအင်္ဂလန်သို့ခေါ်ကာထိုစ ်ဥက ခေတ်အမှီဆုံးဂျာမန်နည်းပညာဖြင့် ထုပ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အာမာဒါ စပိန်ရေတပ်ကြီး တပ်ပျက်ကြောင်း အယ်လစ်ဇဗက် သိလျှင် တေလ်ဘယ်ရီနယ်မှ ကြည်းတပ်ကိုရုပ်၍ လန်ဒန်မြို့တော်သို့ ဝင်ကာစစ်အောင်ပွဲ ဆင်နွဲတော့သည်။

မန္တလေးမြို့ မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီးသည် ဗုဒ္မ၏ လက္ခဏာတော်များဖြင့် သက်ရှိပမာ ထူးခြားစွာ သွန်းလုပ်ထားသော ရုပ်ရှင်တော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။ ဗုဒ္မမြတ်စွာသက်ရှိထင်ရှားစဉ်က ကိုယ်ငွေ့လှုံ၍ သွန်းလုပ်ခဲ့သည့် သက်တမ်းရှည် ရုပ်ပွားတော်မြတ် တစ်ဆူဖြစ်သည်။ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၉၅၇−ခုနှစ်က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် သာသနာသက္ကရာဇ် ၂၅၀ဝ−ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် သွန်းလုပ်ခဲ့သော ရပ်တော်မူပုံ ဗုဒ္မရုပ်ပွားတော်သည် ရိုးရာ လက္ခဏာတော်များဖြစ်သော ရောင်ခြည်စက်ဝန်း၊ ပြန့်ကားသော နားတော်၊ ပြုံးယောင်သမ်းနေသော နှုတ်ခမ်းတော်နှင့် လက်ယာရစ်လှည့်သော ဆံခွေတော်များ စသည် ဗုဒ္မ၏ထင်ရှားသော လက္ခဏာတော်အချို့တို့ဖြင့် ပါဝင်ထုလုပ်ထားသည်။ ယခုအခါ ဘန်ကောက်အမျိုးသားပြတိုက်တွင် ရှိသည်ဟု သိရပါသည်။

ရေကြီးမှုဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း (၂၃.၁၀.၂၀၁၁) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော် ဒုတိယသမ္မတ ဒေါက်တာစိုင်းမောက်ခမ်းသည် လည်းကောင်း ၊ (၂၆.၁၀.၂၀၁၁) ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်သည် လည်းကောင်း ပခုက္ကူဒေသသို့ လာရောက်ကာ ဒုက္ခသည်များအား အားပေး၍ ငွေကြေးနှင့် စားစရာများ လှူဒါန်းပြီး ကူညီကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးများ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးနန္ဒကျော်စွာ မှလည်း ပြည်သူ့လွှတ်တော် နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များ၏ စုပေါင်းလှူဒါန်းငွေများကို ပေးအပ်လှူဒါန်းခဲ့သည်။
ထိုင်း - ဗမာ နယ်စပ်မှာ ဒေါ်စန်းစန်း နေတဲ့အိမ်ကို ခဲကျတယ် ဆိုတဲ့ သတင်းကို ကျော်မကောင်း ကြားမကောင်း ကြားရတော့ အတော့်ကို စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပါတယ်။ ဒေါ်စန်းစန်း အတွက် ပူပန်မိပြီး နိုင်ငံရေးသမားတွေ အတွက် စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပါတယ်။ ငွေရေး၊ ကြေးရေးကြောင့် ဆိုတဲ့ နောက်ဆက်တွဲ သတင်းကိုလဲ မကြားချင်ဘဲ ကြားလိုက်ရတော့ ပိုပြီး စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပါတယ်။ တခါထပ်ပြီး ဒေါ်စန်းစန်းက ဂျပန်မှာ စာစောင် အယ်ဒီတာ တဦးနဲ့ အင်တာဗျူး လုပ်ပြီး ရှင်းပြတဲ့ အခါ ပိုသည်ထက် ပိုမိုပြီး ထပ်မံ စိတ်မကောင်း ဖြစ်ရပြန်ပါတယ်။ ငွေထုတ်ခွင့်ကို ဒေါ်စန်းစန်းက လက်မှတ် ထိုးပေးရမှာကို မထိုးလိုက်ဘူးတဲ့။ အကြောင်းက တချို့ လက်မှတ်လိမ်၊ တချို့က စာရင်း လိမ်လို့တဲ့။ ‘အသက်စွန့်’ ပြီး စစ်တပ်နဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ၊ နိုင်ငံရေး ဂုဏ်သိက္ခာကို တန်ဖိုး ထားကြတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေက ငွေကြေး အတွက် ‘အရှက်စွန့်’ ကြတယ် ဆိုတာ၊ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အရပ်ရပ် နေပြည်တော် ကြားလို့ မတော်ပါဘူး။ အချင်းချင်း နိုင်ငံရေးသိက္ခာ၊ လူမှုရေး ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ကြိတ်ပြီး ဖြေရှင်းနိုင်လျက်နဲ့ ခုလို ဖြစ်ရတာ ဒီမိုကရေစီရေး အတွက် အသည်း နာစရာ သတင်းပါ။

ပယ်လျူဒရင်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ကမ္ဘာသို့ ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်း မပြုသေးဘဲ လပေါင်းအတော် ကြာကြာ လျှို့ဝှက်ထားသေးသည်။ ဤသို့ လျှို့ဝှက်ထားခြင်းမှာ ဓာတုဗေဒဘက်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများ၊ သုတေသန လုပ်ငန်း ပြုရာ၌ ကုန်ကျသော ငွေကြေးအခြေအနေ စသည်တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် နောက်ဆုံး၌ ဗြိတိသျှသိပ္ပံကဝိများသည် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏အကျိုးကို ထောက်ရှုကာ ထုတ်ဖော်အသိပေး လိုက်ကြသည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဓာတ်ခွဲရုံအသီးအသီး၌ ပယ်လျူဒရင်ကို ကြိုက်နှစ်သက်သလို ဖော်စပ်ယူနိုင်ကြပေပြီ။

ကြောင်ပန်း (ကြောင်ပန်းငယ်, Indian wild pepper) သည် အပင်ချုံပင်ငယ်မျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့် ၁၅ ပေခန့်ထိ ရှိတတ်သည်။ ပင်စည်မှာ ညိုခြောက်ခြောက်အရောင်ရှိ၏။ အခေါက်ပါးသော်လည်း အနည်းငယ် ကြမ်းသည်။ အရွက်မှာ ၃ ရွက် မြွှာပေါင်းဖြစ်၍ မျက်နှာချင်းဆိုင် အလှည့်ကျ ထွက်သည်။ ၃ ရွက်တွင် အလယ်ရွက်သည် ကျန်ဘေး ၂ ရွက်ထက် ပိုကြီး ပြီး ပို၍ ရှည်သည်။ ပုံသဏ္ဍာန်မှာ ထိပ်ဘက် ကျယ်သော ဘဲဥပုံရှိ၏ ။ အရင်းသွယ်၍ ထိပ်ဖျားချွန်သည်။ ရွက်ညှာ ၁ လက်မ၊ ၁ လက်မခွဲခန့်ရှိ၏။ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင် မီးခိုးပြာရောင်ဖြစ်ပြီး အပေါ်မျက်နှာသည် အစိမ်းပုပ်ရောင် ရှိ၏။

၁၈၉၄ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှာ အင်္ဂလိပ် ရူပဗေဒပညာရှင်နှင့် စာရေးဆရာလည်းဖြစ်သူ အိုလီဗာ လော့ဒ်ဂျ်ဟာ အောက်စဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှာ ကျင်းပတဲ့ ဗြိတိသျှ သိပ္ပံပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အသင်း အစည်းအဝေးမှာ ရေဒီယို အချက်ပြ စတင်ထုတ်လွှင့်ပြနိုင်ခဲ့သည်။ ၁၈၉၅ ခုမှာ အီတလီ တီထွင်သူ ဂါ့တ်လီယယ်မို မာကိုနီက ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်မှု နည်းပညာကို ဈေးကွက်ဝင်တဲ့ စနစ်ဖြစ်အောင် ထပ်မံ မွမ်းမံခဲ့သည်။ ၁၈၉၆ ခုနှစ်မှာ ဗြိတိသျှမူပိုင်ခွင့် အာဏာပိုင်ရုံးမှနေ၍ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းဆိုင်ရာ မူပိုင်ခွင့်ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ စကော်လာများ သမိုင်းပညာရှင်များက မာကိုနီကို ကျေးဇူးတင်ခဲ့ကြတယ်။ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်း နည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ပါဝင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့် အတွက် သက္ကရာဇ် ၁၉၀၉ ခုနှစ်ရဲ့ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဗယ်ဆုကို ကားလ်ဖာဒီနန် ဘရောင်းနဲ့ အတူ ပူးတွဲ ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ သက္ကရာဇ် ၁၉၄၃ မှာတော့ အမေရိကန်နိုင်ငံ တရားရုံးချုပ်ကနေ မာကိုနီရဲ့ ကြိုးမဲ့ ကြေးနန်းမူပိုင်ခွင့်ကို ကျော်ပြီး နီကိုလာ တက်စလာကို မူပိုင်ခွင့်ပြန်ပေးခဲ့သည်။
မန္တလေး တက္ကသိုလ် မှာတော့ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်းမှာ ကိုကြည်လင်က မြန်မာစာ စာတည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုကျော်ခင်က အင်္ဂလိပ်စာ စာတည်းပါ။ အဲဒီ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ကော်မတီမှာ ကျနော်က ကြော်ငြာ တာဝန်ခံ ဖြစ်ပါတယ်။ မှန်တာ ဝန်ခံရရင် ကျနော့်မှာ ဘာအတွေ့အကြုံမှ မရှိ၊ လုပ်လည်း မလုပ် တတ်ပါဘူး။ သူတို့က တွဲသင် ပေးမယ်၊ လေ့ကျင့် ပေးမယ် ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ဆွဲခေါ် ကြတာပါ။ အဲဒီ နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်းဟာ မန္တလေး တက္ကသိုလ်ရဲ့ (အခုထိ) သမိုင်းမှာ နောက်ဆုံး နှစ်လည် မဂ္ဂဇင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုရင် ရမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

ဦးဘိုးလှိုင်သည် အသက် ၅၄ နှစ်အရွယ်၊ ၁၂၄၅ ခုတွင် ကွယ်လွန်သည်။ ကွယ်လွန်ခါနီး တစ်လခန့်အလိုတွင် သူ၏ ငယ်သူငယ်ချင်း ဦးတူကို အိမ်သို့ ခေါ်ထားသည်။ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် ပျော်ရွှင်ချမ်းမြေ့စွာဖြင့် ရှေးဟောင်းနှောင်းဖြစ်များကို ပြောဆိုကြသည်။ ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို ဆွေးနွေးကြသည်။ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ် ပြုကြသည်။ ယင်းသို့ ပြုရင်းပင် ဦးဘိုးလှိုင်သည် သေခြင်းတရားကို တုန်လှုပ်ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။ အေးအေးဆေးဆေး ရင်ဆိုင်သွားခဲ့သည်။ သူကွယ်လွန်သည်မှာ ကာလကြာပြီး ဖြစ်သော်လည်း သူ့အမည်၊ သူ့စာ၊ သူ့စိတ်ဓာတ်၊ သူကြိုးပမ်းချက်တို့ကား မကွယ်ပေ။ ယနေ့တိုင် ရှင်သန်ဆဲပင် ဖြစ်ပေသည်။

လေးကျွန်းစကြာ ရပ်တော်မူမြတ်စွာဘုရားကြီးကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထား ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ဉာဏ်တော်အမြင့်ပေ (၄၂၄)ပေ အမြင့်ဆောင်ပြီး၊ အထပ်ပေါင်း (၃၁)ထပ် ပါရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်ကြီးဖြစ်သည်။

သူက ကျနော့်ထက် အသက် အတော်ကြီးသူ ဖြစ်တဲ့ အလျောက် တက္ကသိုလ် ရောက်တာလည်း ကျနော့်ထက် အတော် စောပါတယ်။ ကျနော်က တက္ကသိုလ်မှာ စာတွေ ဘာတွေ ရေးတာ မဟုတ်လို့ သူနဲ့ သိကျွမ်းတာဟာ စာပေကြောင့် မဟုတ်ပါဘူး။ မန္တလေး ခရိုင် ဗကသ၊ မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသား ညီညွတ်ရေး တပ်ဦးနဲ့ မန္တလေး တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ စတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ အတွင်းမှာ ရင်းနှီး ကြတာပါ။ အဲဒီတုန်းက သူဟာ အောင်မင်္ဂလာ ဆောင်မှာ နေခဲ့ဖူးတယ်လို့ အမှတ်ရ နေပါတယ်။ နောက်တော့ ဗောဓိကုန်း ထဲနဲ့ ရေနီမြောင်း ထိပ်က ကိုကံ့ လက်ဖက်ရည် ဆိုင်မှာသာ ကျနော်တို့ချင်း တွေ့ကြ ဆုံကြတာ များပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု အဆောက်အအုံကို တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီးနောက် ၂၀၀၁ အောက်တိုဘာတွင် အယ်လ် ဝယ်လိဒ် က “ ဒီလို ပြစ်မှုဆိုင်ရာ တိုက်ခိုက်မှုမျိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့ အချို့ကိစ္စတွေ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမှရမယ်” နှင့် “ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသနှင့် ပက်သက်ပြီး ချမှတ်ထားတဲ့ သူတို ့ရဲ ့မူဝါဒတွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်တယ်” စသည်ဖြင့် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု ကို အကြံပြု ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်တွင် နယူးယောက် မြို့တော်ဝန် Rudy Giuliani က အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ အကြမ်းဖက်မှု နှင့် ပက်သက်ပြီး လှူဒါန်းသည့် အလှူငွေ ဒေါ်လာ ၁ဝ သန်း ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ Giuliani က အယ်လ် ဝယ်လိဒ် ၏ ဖော်ပြချက်ကို “ အမေရိကန်၊ အစ္စရေးတို့လို လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ နိုင်ငံတွေ၊ အကြမ်းဖက်နိုင်ငံတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒကိုလျစ်လျူရူသူများ ကြားထဲမှာ တူညီတဲ့ လူ့ကျင့်ဝတ်တခုတော့ ရှိတယ် “ လို့ ကောက်ချက်ချခဲ့တယ်။

တိမ်တိုက်မှ လျှပ်စီးများ ကွန့်မြူး၍နေသကဲ့သို့ ကိုယ်ရောင်ကိုယ်ဝါများသည်လည်း စိတ်ကြည်လင်သည်နှင့်အမျှ ခန္ဓာကိုယ်မှ တလျှပ်လျှပ် ထွက်ပေါ်နေကြသော ဗြဟ္မာများဖြစ်သည်။