Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ਮੁਨਸ਼ੀ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ (3 ਜਨਵਰੀ 1836 - 19 ਫਰਵਰੀ 1895) ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਕ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੈਕਸਟਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।1858 ਵਿੱਚ, 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ 'ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਡਿਪੂ' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਛਪਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਕਨਸਰਨ ਹੈ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਗਾਲਿਬ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਸਨ। ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ ਨੇ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰੈਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, "ਇਸ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਜਿਸ ਜਿਸਦਾ ਵੀ ਦੀਵਾਨ ਛਾਪਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।" ਗ਼ਾਲਿਬ ਅਤੇ ਮੁਨਸ਼ੀ ਸਾਹਿਬ ਦੋਸਤ ਸਨ। ਮੁਨਸ਼ੀ ਨਵਲ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਪੰਡਤ ਜਮੁਨਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਭਾਰਗਵੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਜਨਮ 3 ਜਨਵਰੀ 1836 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।1885 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1970 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂਤੇ ਇਕ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।

ਹੋਮ ਰੂਲ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਂ ਕੁੱਲ ਹਿੰਦ ਹੋਮ ਰੂਲ ਲੀਗ, ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਗਠਨ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1916 ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਾਜ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਮ ਰੂਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਸਟਰੇਲੀਆ, ਕਨੇਡਾ, ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ, ਨਿਊਜੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਨਿਊਫਾਉਂਡਲੈਂਡ ਡੋਮੀਨੀਅਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸਨ।
ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਜੈਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫੋਨੋਲਾਜੀ, ਲੁਧਿਆਣੀ ਫੋਨੈਟਿਕ ਰੀਡਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਸਦਕਾ ਵਧੇਰੇ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਹਾਸਲ ਹੋਈ। ਡਾਕਟਰ ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਜੀ ਐਮ. ਏ. ਪੀ. ਐਡ. ਡੀ (ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਡਿਕਸ਼ਨਰੀ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ) ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਦੋ ਮਜ਼ਮੂਨ ਲਿਖੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉਕਾਈਆਂ ਖਾਥੀਆਂ ਹਨ। ਜਹਾ ਕਿ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਮੌਲਵੀ ਗੁਲਾਮ ਦੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ੲਾਲਾਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ ਕਿਸੇ ਨਾਮਾਲੂਮ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦੀ ਹੈ ਮੌਲਵੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਦੀ ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ ਕਲਾ ਹੈ। ਮਿੱਠੀ ਰੋਟੀ ਕਾਦਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦੀ ਦੀ ਅਤੇ ਮਿੱਸੀ ਰੋਟੀ ਬਸ਼ੀਰ ਹੁਸੈਨ ਹਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਹੈ। ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ- ਆਪ ਇਸਾਈ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਸਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਨਾਂ (ਈਸਾਈਆਂ) ਦੇ ਕਹਿਣੇ ਪਰ ਹੀ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਜਾਬੀ ਨਸਰ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਦੀ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਮੁਦਤ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਲ ਪੱਕੀ ਰੋਟੀ ਆਦਿਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮੌਜ਼ੂਦ ਹਨ। ਕੁਸ਼ਤਾ ਦੀ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਜੈਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਕੁਝ ਮਜ਼ਮੂਨ ਉਹਦੇ ਸਮਕਾਲੀਆਂ ਵਿਚ ਚੌਖੀ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬਧਤ ਜਿਨਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਵਿਚ ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਜੈਨ ਦੀ ਰਚਨਾ "ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਉਹਦਾ ਲਿਟਰੇਚਰ" ਦਾ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਵੀ ਮੀਰ ਕਿਗਮਤੁਲਾ ਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ ਦੀਆਂ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਡਾ. ਜੈਨ ਦੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸੋਮੇ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਉਹਦੇ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ "ਵਿਚਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ" ਕਹਿਣਾ, ਇਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਕਰਨਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪ੍ਰਤਿ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹਦੇ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਇਹਦੇ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪ੍ਰਤਿ ਮੋਹ-ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ (ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀ) ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਲਿਟਰੇਚਰ ਬਾਬਤ ਕੋਈ ਕੁਝ ਪੁੱਛੇ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ "ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਪਵੇ"। ਡਾ. ਜੈਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਬੀਨ ਰਚਨਾ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਨੋਰਥ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਉਪਜੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਫੋਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵੀ ਕੁਸ਼ਤਾ ਤੇ ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਵਿਰਸੇ ਪ੍ਰਤਿ ਮੋਹ-ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਉਮਾਹਭਾਵੀ ਬਿਰਤੀ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਉਪਾਧੀ ਸਾਪੇਖ ਜਾਂ ਉਚ ਵਿੱਦਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਿਸੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨਹੀ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਉਹਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਤਾਂ "ਪੰਜਾਬੀ ਭਰਾਵਾਂ" ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਾਕਫੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਰਸੇ ਪ੍ਰਤਿ ਉਨਾਂ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਐਸਾ ਕੁੰਜੀ ਨੁਕਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਬਗੈਰ ਜੈਨ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਮੁਮਕਿਨ ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਰਚਨਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਉਹਦਾ ਲਿਟਰੇਚਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉਤਰ ਖੁਦ ਡਾ. ਜੈਨ ਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਬੰਧੀ ਕੀਤੀ ਹੈ-"ਇਸ ਪੁਸਤਰ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਮੁਖਤਸਰ ਜਿਹਾ ਹਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਉਂਜ ਇਹ ਨੂੰ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਮੁਕੰਮਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਉਹਦਾ ਲਿਟਰੇਚਰ ਪੁਸਤਰ ਦੇ ਉਹ ਅਧਿਆਇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ-

ਡਰਬੀ ਕਾਨਟੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਇਹ ਡਰਬੀ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਸਥਿੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਾਰਕ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਡਰਬੀ ਅਧਾਰਤ ਕਲੱਬ ਹੈ, ਜੋ ਫੁੱਟਬਾਲ ਲੀਗ ਚੈਮਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ (Portrait of Artist's Mother) ਵਿਨਸੇਂਟ ਵਾਨ ਗਾਗ ਦੀ ਅਕਤੂਬਰ 1888 ਦੀ ਇੱਕ ਪੇਂਟਿੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਅੰਨਾ ਕਰਵੇਂਤਸ ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵਾਈਟ ਫ਼ੋਟੋ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਕਲਾ ਨਾਲ ਵਾਨ ਗਾਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਆਪ ਇੱਕ ਸ਼ੌਕੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਤਣਾਉ ਵਾਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੈਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਝ ਚਿੱਤਰ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕਦਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਾਨ ਗਾਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ, ਸੱਜ-ਵਿਆਹੀਆਂ ਨਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਬੁੱਢੜੀਆਂ ਠੇਰੀਆਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਬਣ-ਠਣ ਕੇ ਮੇਲੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਮਹਿਕਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸੁਹੱਪਣਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੇਲੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਇਹ ਤੀਵੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਖੇਤਰ ਨਾਲ (ਇੱਕ ਸਵਤੰਤਰ ਕੈਰੀਅਰ ਏਅਰ ਨੋਸਟਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ) ਅਤੇ ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਗਰੁੱਪ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿਸਾ ਹੈ I ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਆਈਬੇਰਿਯਾ ਸਮੂਹ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਏਅਰਪੋਰਟਾਂ ਤੇ ਪਰਬੰਧ, ਆਈਟੀ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣ ਵੇਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੈਟਰਿੰਗ Iਆਈਬੇਰਿਯਾ ਗਰੁੱਪ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ 39 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 109 ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੂਜੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਡ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਗੇ 90 ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ I

ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬਦਲਾਉ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਰੇਜਿਨ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਾਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਲੇਕਿਨ ਸਟੀਕ ਘਣਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੱਕ ਸਕਰੀਨ ਗਰਾਉਂਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਪਰਗਟ ਸਤ੍ਹਾ ਇੱਕ ਖ਼ਰਾਬ (ਯਾਨੀ ਕਾਲੀ) ਸਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸੇ ਖੇਤਰ ਜੋ ਅੰਤਮ ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਬਾਥ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰਨਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਰਾਖਵਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਰਨਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦੋਹਰਾਉਣ ਅਤੇ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਟੋਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਮਿਯੁਕਤ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇੰਗ ਦੇ ਜਰੀਏ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

'ਸੰਸਾਰਾਨੁਪ੍ਰੇਕਸ਼ਾ ਭਾਵਨਾ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਅਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਭੋਗ ਵਿਲਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੱਖ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁੱਟਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦੈ।

1968 ਵਿੱਚ ਓਂਟਾਰੀਓ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੀਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਜੋੜ ਕੇ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਕਸਵਿੱਲ, ਡਿਕਸੀ, ਕਲਾਰਕਸਨ, ਐਰਿੰਡੇਲ, ਅਤੇ ਮਾਲਟਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। 1974 ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰੋਧਤਾ ਦੇ ਬਾਵੁਜੂਦ ਸਟਰੀਟਸਵਿੱਲ ਅਤੇ ਪੋਰਟ ਕ੍ਰੈ਼ਡਿਟ ਵੀ ਮਿਸੀਸਾਗਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸੰਦੇਸ਼ ਬੰਗਾਲੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛੇਨਾ ਜਾਂ ਪਨੀਰ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਢਾਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਪਰਾਨਹਾਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਦਿਲ ਚੁਰਾਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਮਾਵੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸੇ ਗ਼ੁਰਬਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਚਾਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਕੀਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ ਰੋਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਕਲ ਸ੍ਰੀ ਅਕੀਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸੌਂਪੇ ਵਡ ਆਕਾਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਪੁਆਧੀ ਸਭਿਆਚਾਰ' 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਪਿੰਡ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਕ ਮੁਗਲ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਕੇ ਇਕ ਗਰੀਬ ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕੇ ਵਸਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪਰਵਾਰ ਇੱਥੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਨਾ ਹੀ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਪੰਚ ਮੱਖਣ ਦਾਸ, ਨੰਬਰਦਾਰ ਮੱਘਰ ਸਿੰਘ, ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਭੋਲਾ ਦਾਸ, ਕਲੱਬ ਮੁਖੀ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਇਸ ਪੇਪਰ ਤੇ ਫ਼ਖਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਤੇ ਵਿਮੈਨ ਸਟੱਡੀ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਿਤੂ ਲਹਿਲ, ਵਿਮੈਨ ਕਲੱਬ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਜਗਜੀਤ ਕੌਰ, ਡਾ. ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਕੌਰ ਆਦਿ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸੌਂਫ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੀਜ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੌਧਾ, ਜੋ ਡੇਢ ਦੋ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਦਾ ਹੈ. ਇਹ ਸਫੇਦ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਚਿੱਟਾ ਸਰਦ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਗਰਮ ਹੈ.ਦੋਵੇਂ ਜੀਰੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਆਂਤ ਦੀ ਮੈਲ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ. ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰੋਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਬਲਗਮ ਹਟਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਰਤੂਬਤ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਡਿਊਮਾ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਜੁਲਾਈ 1802 ਨੂੰ ਪੁਕਾਰ ਡੀ ਫ਼ਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਓਹਦਾ ਦਾਦਾ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਤੇ ਦਾਦੀ ਟਾਹੀਟੀ ਦੀ ਜ਼ਨਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ 20 ਵਰਿਆਂ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੈਰਿਸ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਲਈ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਡਰਾਮੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਨਾਵਲ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ ਬਹੁਤ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਅਣਗੌਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਖ਼ਿਆਲ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਖ਼ਾਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਵਲ ਲਿਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਛਪਵਾ ਦਿੰਦਾ।

ਸ਼ੇਖ ਅਬੁਲ ਫ਼ਜ਼ਲ ਇਬਨ ਮੁਬਾਰਕ (ਫ਼ਾਰਸੀ: ابو الفضل) (ਜ. 14 ਜਨਵਰੀ 1551 – ਮ. 12 ਅਗਸਤ 1602) ਅਕਬਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਫ਼ਾਰਸੀ-ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਵਜੀਰ ਅਕਬਰਨਾਮਾ, ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਬਰ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਇਤਹਾਸ-ਲੇਖਕ, (ਤੀਜੀ ਜਿਲਦ ਦਾ ਨਾਂ ਆਈਨ-ਏ-ਅਕਬਰੀ ਹੈ) ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਨੁਵਾਦਕ, ਉਹ ਅਕਬਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਨਵਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਤੀਸਰੀ ਕਸਮ 1966 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਇਸਨ੍ਹੂੰ ਤੱਤਕਾਲ ਬਾਕਸ ਆਫਿਸ ਉੱਤੇ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟਤਮ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੀਤਕਾਰ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਲੇਖਕ ਫਣੀਸ਼ਵਰ ਨਾਥ ਰੇਣੁ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਗੁਲਫਾਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਕਾਫ਼ੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਲੇ ਹੀ ਸਾਲ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜਾਬ ਨੂੰ ਹਟਾਣ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਤਾਰਪੀਨ ਵਰਗੇ ਇੱਕ ਵਿਲਾਇਕ ਨਾਲ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਪੀਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਿਥਾਇਲ ਯੁਕਤ ਸਪਿਰਿਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਰਪੀਨ ਚਿਕਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਅਤੇ ਪਲੇਟ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਟਰੀਟਸਵਿੱਲ ਦਾ ਸਥਾਪਕ ਟਿਮੋਥੀ ਸਟਰੀਟ ਸੀ। ਉਹ ਸੰਨ 1778 ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰੀਕਨ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਲੋਇਅਲਿਸਟ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਛੱਡ ਕੇ ਸੇਂਟ ਡੇਵਿਡਜ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਉੱਪਰੀ ਕੈਨੇਡਾ (ਓਂਟਾਰੀਓ) ਦੇ ਨਾਏਗ੍ਰਾ ਦਰਿਆ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਬਸਤੀ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀ ਮਤੀ ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਇੱਕ ਜਾਣੀ ਹੋਈ ਵਾਤਾਵਰਨ ਕਾਰਜ ਕਰਤਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੀਡਰ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੁ-ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮੇਨਿਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਨ 1992 ਵਿੱਚ ਪੀਪਲ ਫ਼ਾਰ ਏਨਿਮਲਸ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿਹੜਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਣ ਲਈ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਗਮਾਰਕ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਕਾਰਪੇਟ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰਵਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਗਮਾਰਕ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਬੰਧੂਆ ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਮਾਨ ਮਿਲ ਚੁਕੇ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਨਿਮਲ ਰੇਸਕਿਉ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਅਕ ਹੈ। ਮੇਨਿਕਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਹੇਡਸ ਤੇ ਟੇਲਸ ਨਾਮਕ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣਵ ਕਾਰਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਜੁਲਮਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਡੋਰ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਜਲ, ਤੁਕਲਾਣੀ ਆ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲ ਛਕਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਛਕਿਆ। 1634 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਛਕਾ ਕੇ ਰੈਡਕਰਾਸ ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਐਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

ਦਰਸ਼ਨ ਜਾਂ ਫਿਲਾਸਫੀ ਅਜਿਹਾ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਗਹਿਰਾ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲੇ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ੍ਰ ਬ੍ਰਹਮ, ਸ਼੍ਰਿਸਟੀ,ਆਤਮਾ,ਜੀਵ ਆਦਿ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੱਖ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਚਰਚਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਰਸਪਰ ਸਬੰਧ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਂਦ ਦਾ ਮਸਲਾ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਤਪਤੀ ਦਾ ਸਵਾਲ,ਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਲਈ ਸਦਾ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ? ਦਰਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਸਦਾ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦਰਸ਼ਨ,ਧਰਮ,ਅਰਥ,ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਰਲੱਭ ਪਦਾਰਥ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ,ਜਦਕਿ ਕਾਮ,ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ,ਮੋਹ, ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭਾਵ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। 'ਕਾਮ' ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਸੂਤਰ ਹੈ। 'ਕਾਮ' ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲੱਭ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਤੇ ਕਦੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਰਤ ਕਰੋ,ਨਾਮ ਜਪੋ ਅਤੇ ਵੰਡ ਛਕੋ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੁਰਮਤਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮੁੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉੱਤੇ ਪਿਆ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੀ ਸਮੁੱਚਾ ਗੁਰਮਤਿ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਅ ਕਿਸੇ ਦੀ ਈਨ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵੀ ਭਗਤ ਜਾਂ ਸੂਰਮਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਸ ਕੇਂਦਰੀ ਕਦਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ। ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੋੜਵੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਅਨੁਸਾਸ਼ਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਤ (ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਾਂਬਾ, ਜਸਤਾ ਜਾਂ ਸਟੀਲ) ਦੀ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੋਮ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਢਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੇਜਾਬ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲਾਕਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨੁਕੀਲੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਤਿਆਰ ਪੀਸ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਨੰਗੀ ਧਾਤ ਉਭਰਕੇ ਆਏ। ਇੱਕ ਤਿਰਛੇ ਅੰਡਕਾਰ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਔਜਾਰ, ਏਚਾਪ ਦਾ ਵੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਫੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਲੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਟਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰਡੇਂਟ (ਕੱਟਣ ਲਈ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਸ਼ਬਦ) ਜਾਂ ਏਚੇਂਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਤੇਜਾਬ ਨਾਲ ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਜਾਬ, ਧਾਤ ਦੇ ਪਰਗਟ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਹੀ ਬਚੀਆਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਬਾਕੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਪਲੇਟ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸਿਆਹੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮੱਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਿਆਹੀ ਬਚੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਨਵਾਬ ਨਿਜ਼ਾਮ-ਉਦ-ਦੀਨ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਸੰਨ 1807 ਵਿੱਚ ਰਿਆਸਤ ਮਮਦੋਟ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1808 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਸੰਨ 1808 ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਿਆ। ਕੁਤਬ-ਉਦ-ਦੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਲਾਲ-ਉਦ-ਦੀਨ ਮਮਦੋਟ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੀ ਬੇਆਬਾਦ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਈ ਅਤੇ 1874 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਜਲਾਲ-ਆਬਾਦ ਨਗਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਮੁਰਾਕਾਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੇਬੀ ਬੂਮ]] ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਾਇਯੋਟੋ, ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕੁਗਾਵਾ (ਨਿਸ਼ੀਨੋਮੀਆ), ਐਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਕੋਬੇ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਬਚਪਨ ਬੀਤਿਆ। ਉਹ ਇੱਕਲੌਤਾ ਸੰਤਾਨ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇਕ ਬੋਧੀ ਪਰਚਾਰਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਇੱਕ ਓਸਾਕਾ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।ਦੋਨੋ ਜਪਾਨੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਨ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ 10,11,500 ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ 10290 ਆਰਟੀਲਰੀ ਗੰਨਾਂ, 675 ਟੈਕਾਂ ਅਤੇ 1216 ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂਕਿ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀ ਲਾਲ ਫ਼ੌਜ ਵੱਲੋਂ 10,00,500 ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ 13541 ਆਰਟੀਲਰੀ ਗੰਨਾਂ, 984 ਟੈਂਕਾਂ ਅਤੇ 1115 ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਤਾਲਿਨਗਰਾਦ ਦੁਆਲੇ ਤਾਇਨਾਤ ਐਂਟੀ ਕਰਾਫਟ ਗੰਨਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਔਰਤਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਏਅਰ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ। 75000 ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਟਰੇਨਿੰਗ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਜਦੋਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਜੋਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਆਂ।

ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਛੇ ਨਵੇਂ ਨਿਰਮਾਣਕਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਤਿੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ (ਕਿਰਲੌਸਕਰ ਟਰੈਕਟਰਾਂ, ਹਰਸ਼ਾ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪੀਟੀ ਟ੍ਰੈਕਟਰ) ਬਚ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਐਚ ਐਮਟੀ ਨੇ 1972 ਵਿਚ ਐਚਐਮਟੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਚੈਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਦੇ ਜ਼ੇਟਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਐੱਸਕੋਰਟਸ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਫ਼ੋਰਡ, ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 1971 ਵਿਚ ਫੋਰਡ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 1975-76 ਵਿਚ 33,000 ਤੱਕ ਵਧਦੇ ਹੋਏ।

ਰੇਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣੀ ਨੂੰ ਦੋਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਬਿਆਸ ਦਾ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕਾ ਦੋਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੂਗਫਲੀ-ਕਣਕ, ਮੱਕੀ-ਕਣਕ, ਕਪਾਹ-ਕਣਕ ਜਾਂ ਚਾਰਾ-ਕਣਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੀਨ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀ ਐਨ ਏ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਉਹ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਾਂਤਰਣ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸਪੇਨੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਰ ਆਦੇਨਤਰੋ (2004) ਬਣਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਮੋਨ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਖਾਵੀਏਰ ਬਾਰਦੇਮ ਦੇ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ ਅਤੇ 77ਵੇਂ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸਨੇ ਬਹਿਤਰੀਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ 'ਚ ਉਹ ਅਪਰਾਧ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਸਰੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਕੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿਚੋਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਉਣੇ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸੀਮਮ ਸੈਕਟਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜਾਂ ਪਵਿਤਰ ਤੁਲਸੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਵੀ ਦੋ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਹਨ - ਸ਼੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਜਿਸਦੀ ਪੱਤੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਤੁਲਸੀ ਜਿਸਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੀਲਾਭੀ - ਕੁੱਝ ਬੈਂਗਨੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਸਫੇਦਾਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਣ, ਧਰਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਕਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਦੋਨੋਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੌਦਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਆਂਗਨ ਜਾਂ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੁਰਾਤਨ ਗਰੰਥ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗਿਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਬੀ.ਏ., ਐਮ.ਐਸਸੀ. (ਆਈ.ਟੀ.) ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਬਲਾਕ, ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਸਟਲ ਹੈ। ਖੇਡ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਏ.ਸੀ. ਲੈਬ, ਇੰਗਲਿਸ਼ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਲੈਬ, ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗਰੈਜੂਏਟ, ਸਾਇੰਸ ਲੈਬ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏ.ਸੀ. ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਜਿਹੇ ਵਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਾਤਿਆਇਨ ਪਾਣਿਨੀ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਾਰਤਿੱਕਕਾਰ ਹਨ। ਕਾਤਿਆਇਨ ਦੇ ਵਾਰਤਿੱਕ ਪਾਣਿਨੀ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਜੋਂ ਅਤਿ ਮਹੱਤਵਸ਼ਾਲੀ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਪਾਣਿਨੀ ਵਿਆਕਰਨ ਅਧੂਰਾ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਗਰੋਂ ਪਤੰਜਲੀ ਨੇ ਮਹਾਂਭਾਸ਼ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।

ਰਾਜਕੋਟ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਕੋਟ ਵਿੱਚ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਫਾਰਮਰ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਇੱਕ ਗਰੀਵਜ਼ ਚਾਰ ਸਟ੍ਰੋਕ, ਸਿੱਧੀ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ, 12 ਐਚਪੀ ਡੀਜ਼ਲ ਇੰਜਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫਾਰਮਰ ਟਰੈਕਟਰ ਡੀ ਆਈ 1200 ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

ਸਰਾਸੀਨ (Sarrasine) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਔਨਰੇ ਦ ਬਾਲਜ਼ਾਕ (1799–1850) ਦਾ 1830 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਪਿਆ ਨਾਵਲ ਹੈ। ਇਹ ਲਾ ਕੌਮੇਦੀ ਉਮੇਨ ਨਾਮ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਾਵਲ ਲੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

ਮਹਿੰਦਰਾ ਗੁਜਰਾਤ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਲਿਮਟਿਡ (ਐਮਜੀਟੀਐਲ) ਦਾ ਵਡੇਡੋਰਾ ਵਿਖੇ ਹੈਡ ਆਫਿਸ ਹੈ। ਐੱਮ ਜੀ ਟੀ ਐੱਲ ਇੱਕ ISO 9001: 2008 ਅਤੇ ਓਐੱਚਐਸਐਸ 18001: 2007 ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕੋਲ 13 ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਲਗਪਗ 225 ਡੀਲਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹਨ।

ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਸਾਹਨੀ, ਜਾਂ "ਕਾਸਦ" (1924-2008) ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਟੇਜੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਰਮੇਨੀਅਮ (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: Germanium) ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਅੰਕ 32 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ Ge ਨਾਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਰਮਾਣੂ-ਭਾਰ 72.64 amu ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਨਵੇਕਲੇ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਉਤਰਾਵਾਂ-ਚੜ੍ਹਾਵਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਦੇ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੱਖ ਉਸਾਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਤਾਸੀਰ, ਚਰਿੱਤਰ, ਮਨੋਰਥਾਂ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ (4 ਅਕਤੂਬਰ 1920 — 15 ਜੂਨ 2013) ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਗੂ, ਲੋਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਵਿਧਾਇਕ ਵਜੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਲੇਖੇ ਲਾਇਆ। ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ‘ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਨ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸ੍ਰੀ ਡਾਂਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 13 ਸਾਲ ਵਿਧਾਇਕ ਰਹੇ।

ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕੋਟੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਿਕੋਟੀਨ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਨਾਲ 6 ਬਿੱਲੀਆਂ ਜਾਂ 2 ਕੁੱਤੇ ਮਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 8 ਬੂੰਦਾਂ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਿਕੋਟੀਨ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾੜੀ ਤੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਕੋਟੀਨ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਕੋਟੀਨ ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੋਗ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਤੰਬਾਕੂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ‘ਅਲਕਤਰੇ’ ਦੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਦਾਰਥ, ਨੱਕ, ਮੂੰਹ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ, ਗਲੇ, ਜੀਭ, ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਦੇ ਵਿੱਚ ‘ਅਲਕਤਰੇ’ ਨਾਲ ‘ਐਂਫੀਸੀਮਾ’ ਨਾਂ ਦਾ ਰੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਗੀ ਦੀ ਤੜਪ-ਤੜਪ ਕੇ ਜਾਨ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ, ਜ਼ਰਦਾ, ਬੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ।

ਗੋਲਡੀ ਮਾਬੋਵਿੱਚ (ਯੂਕਰੇਨੀ: Ґольда Мабович) ਦਾ ਜਨਮ 3 ਮਈ 1898 ਨੂੰ ਰੂਸ ਦੇ (ਹੁਣ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ) ਸ਼ਹਿਰ ਕੀਵ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਮਾਇਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰਤ ਖਤਰੇ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਸਨ; ਸੇਯਨਾ (1972 ਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ) ਅਤੇ ਜ਼ਿਪਕੇ (1981 ਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ), ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜ ਹੋਰ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੇਯਨਾ ਦੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲ ਮਿਸਤਰੀ ਸੀ।

ਗਰਾਉਂਡ ਨੂੰ ਧੂੜਾ ਯੁਕਤ ਰੋਜਿਨ ਜਾਂ ਸਪਰੇ ਪੇਂਟ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਫਾਇਨ ਮਿਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਟੋਨ, ਸ਼ੈਡੋ ਅਤੇ ਠੋਸ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਜਾਤਕਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਠੀਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ , ਜਿਆਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਂਤ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਢਾਲ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ , ਮੰਗਲ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਜੋਰ ਜਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਅਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਬੀਮਾਰ ਪਡਤੇ ਹਨ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੋਗੋਂ ਵਲੋਂ ਲਡਨੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਆਦਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚ ਕਰ ਰਹਿਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ , ਮੇਸ਼ ਵਲੋਂ ਛੇਵਾਂ ਭਾਵ ਕੰਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਹੈ , ਅਤੇ ਜਾਤਕ ਵਿੱਚ ਪਾਚਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਮਜੋਰੀ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਮਲ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿੱਚ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਿਰਦਰਦ , ਜਲਨ , ਤੇਜ ਰੋਗੋਂ , ਸਿਰ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ , ਲਕਵਾ , ਮਿਰਗੀ , ਮੁਹਾਂਸੇ , ਅਨੀਂਦਰਾ , ਦਾਦ , ਆਧਾਸ਼ੀਸ਼ੀ , ਚੇਚਕ , ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ ਆਦਿ ਦੇ ਰੋਗ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹੈ ।

ਚਾਰਲਸ ਮੈਸੀਅਰ (ਫਰਾਂਸੀ: [me.sje]; 26 ਜੂਨ 1730 – 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1817) ਇੱਕ ਫਰਾਂਸੀ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਿ ਇੱਕ ਖਗੋਲੀ ਕੈਟਾਲਾਗਛਾਪਣ ਕਰਕੇ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਨੈਬਿਊਲਿਆਂ ਤੇ ਤਾਰਕੀ ਗੁੱਛਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕੈਟਾਲਾਗ ਨੂੰ 110 "ਮੈਸੀਅਰ ਕੈਟਾਲਾਗ" ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਥੇ ਦਾ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਪਿੰਡ ਮੱਤਾ ਵਿਖੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਥੋਂ ਲੰਗਰ ਛਕ ਕੇ ਜਥਾ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਦੇਣ ਲਈ ਜੈਤੋ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਖੁਦ ਲੰਗਰ ਦੇ ਟੋਕਰੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਜੈਤੋ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੲੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ।
ਸਤਪਾਲ ਡਾਂਗ ਦਾ ਜਨਮ 4 ਅਕਤੂਬਰ 1920 ਨੂੰ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਉਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨ ਕੁੱਲ ਹਿੰਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਣ ਗਏ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰਲਡ ਯੂਥ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣੇ। 1943 ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਅਕਾਲ ਸਮੇਂ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ ਮੋਹਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਤਾਂਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਧਾਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਐਚਿੰਗ ਲਈ ਅੱਜ ਵੀ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਮਾਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਟਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਵਟ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਸਤਾ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਨੀ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਕੁੱਝ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਚਿੰਗ ਸਬਸਟਰੇਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਤਾਂਬਾ ਅਤੇ ਜਸਤਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਸਟੀਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਟੀਲ ਦੀ ਲਕੀਰ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤਾਂਬੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਜਸਤੇ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਸਟੀਲ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਐਕੁਆਟਿੰਟ ਹੈ।

ਮਹਿੰਦਰਾ ਟਰੈੱਕਟਰਸ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ ਦੀ ਇਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮਹਿੰਦਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਪਤਕਾਰ ਆਧਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੇ ਆਬਾਦੀ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 25% ਮਾਰਕੀਟ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕੋਲ ਹਰ ਸਾਲ 150,000 ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਇਕ ਸੀਕਵਲ, ਯਮਲਾ ਪਗਲਾ ਦੀਵਾਨਾ-2 ਨੂੰ 2013 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ (ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਉੱਨਤੀ, 2011 ਵਿਚ 'ਟੈਲ ਮੀ ਓ ਖੁਦਾ' ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਏਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ. 2014 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਡਬਲ ਰੋਲ ਅਦਾ ਕੀਤਾ., ਡਬਲ ਦੀ ਟ੍ਰਬਲ।

ਮਾਰਾ ਨਾਕੇਵਾ (ਕੁਮਾਨੋਵੋ, 28 ਸਤੰਬਰ, 1920 - ਕੁਮਾਨੋਵੋ, 1 ਜੁਲਾਈ, 2013) ਮੈਸੇਡੋਨੀਅਨ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੀ, ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕ ਸੀ.

ਸ਼ਫੀ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੀਵੀ ਲੜੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਇਸਨੇ ਹਮ ਟੀਵੀ ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ਮੁਹੱਬਤ ਖ਼ਾਬ ਕਿ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਇਸਨੇ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸੀਰੀਅਲ 'ਯੇ ਜਿੰਦਗੀ ਤੋ ਵੋ ਨਹੀ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ (ਕਦੇ ਕਦੇ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਾਰ, ਮੋਮੈਂਟਮ ਦਾ ਮੋਮੈਂਟ ਜਾਂ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ ਮੋਮੈਂਟਮ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਲੀਨੀਅਰ (ਰੇਖਿਕ) ਮੋਮੈਂਟਮ ਦਾ ਰੋਟੇਸ਼ਨਲ (ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ) ਐਨਾਲੌਗ (ਅਨੁਰੂਪ) ਹੈ। ਇਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਤਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ- ਯਾਨਿ ਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਐਂਗੁਲਰ ਮੋਮੈਂਟਮ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਟੌਰਕ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਤਕਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਇਣ ਚੰਦਰਮਾ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੰਚਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ , ਜਨਮ ਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਮੇਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਹ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਖਾਂਦੀ ਹੈ । ਮੇਸ਼ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜਾਤਕ ਦੁਬਲੇ ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ , ਜਿਆਦਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ , ਉਗਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ , ਰਜੋਗੁਣੀ , ਅਹੰਕਾਰੀ , ਚੰਚਲ , ਸੂਝਵਾਨ , ਧਰਮਾਤਮਾ , ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ , ਘੱਟ ਸੰਤਤੀ , ਜਿਆਦਾ ਪਿੱਤ ਵਾਲਾ , ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ , ਸਾਊ , ਕੁਲਦੀਪਕ , ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘੱਟ ਪਿਆਰ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੁੱਝ ਲਾਲਿਮਾ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮੇਸ਼ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜਾਤਕ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ 6 , 8 , 15 , 20 , 28 , 34 , 40 , 45 , 56 , ਅਤੇ 63 ਉਹ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਕਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ , 16 , 20 , 28 , 34 , 41 , 48 , ਅਤੇ 51 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਤਕ ਨੂੰ ਪੈਸਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਹਨ ਸੁਖ , ਕਿਸਮਤ ਵॄੱਧਿ , ਆਦਿ ਵਿਵਿਧ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੁਸਾਂਝ (ਜਨਮ 1 ਜੁਲਾਈ 1967) ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਨਾਮ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ (ਰਜਿ) ਦੇ ਸਾਲ 2016 ਨੂੰ ਜਨਰਲ ਸੱਕਤਰ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ।

ਬਨਾਰਸੀ ਦਸ ਜੈਨ (1889-1954) ਇੱਕ ਉਘੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਾ. ਬਨਾਰਸੀ ਖ਼ੁਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਂ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਘੋਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੈਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਖਾਵਾਂ ਦਾ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਧਰਮਿੰਦਰ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਸੁਰਯਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੁਰੀਦ ਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ 'ਦਿਲਗਗੀ' (1949) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਹਾਲ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿਚ ਪੈਦਲ ਕਈ ਮੀਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ 2004 ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਮਿਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਵਾਰ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ’ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਵਰੀ 1920 ਈ. ਵਿਚ ਬਾਵਾ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ‘ਹੀਰ ਮੁਕਬਲ’ 1921 ਅਤੇ ‘ਲਵ ਕੁਸ਼’ ਦੀ ਵਾਰ' 1946 ਈ. ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਵਾ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਰਾਹੀਂ ਦਮੋਦਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਡਾ. ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨਾ ਨੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਲੋਚਨਾਤਮਿਕ ਸੰਸਕਰਨ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਬੀੜਾ ਉਠਾਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ

ਹਰਜਿੰਦਰ ਸੂਰੇਵਾਲੀਆ (ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ | ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਅਗਸਤ 1958 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸੂਰੇਵਾਲਾ (ਜ਼ਿਲਾ- ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ| ਓਹ ਪੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ| ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਓਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਲੇਖ ਲੜ੍ਹੀ ਪਹਿਲਾ ਪੀਰਡ ਵੱਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ|

1949 ਵਿਚ, ਆਈਸ਼ਰ ਗੁਡੇਰੇਟ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਗੈਬਰ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਆਈਸ਼ਰ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਲਗਪਗ 1500 ਟ੍ਰੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ। 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 1959 ਨੂੰ ਈਸ਼ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਰੀਦਾਬਾਦ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ 1965 ਤੋਂ 1974 ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਮਿਤ (100% ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ) ਟਰੈਕਟਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਦਸੰਬਰ 1987 ਵਿਚ ਆਈਸ਼ਰ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੂਨ 2005 ਵਿਚ ਆਈਸ਼ਰ ਮੋਟਰਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਟਾਇਸ ਦੀ ਇਕ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ ਟਾਈਫ ਮੋਟਰਸ ਐਂਡ ਟਰੈਕਟਿਅਰ ਲਿਮਿਟੇਡ ਨੂੰ ਇਕਾਈਟਰ ਟ੍ਰੈਕਟ ਐਂਡ ਇੰਜਣ ਵੇਚੇ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੇਨੇਗਾਸ ਨੇ ਵੈਲੈਡੌਲਿਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦਫਤਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੰਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਰਾਧੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਹਿੰਸਾ, ਗਰਭਪਾਤ, ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੇਸ ਲੜੇ। ਇਸਨੇ ਕੋਲਜ਼ਾ ਤੇਲ ਨਸ਼ਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ - 1993 ਵਿਚ, ਉਸਨੇ ਵੈਲਡੌਲਿਡ ਦੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੁਮੈਨ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀ ਸਹਿ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਤੇ 1994 ਵਿਚ ਸੈਕਸੂਅਲ ਅਸਾਲਟ ਐਂਡ ਚਾਈਲਡ ਐਬਯੂਜ਼ ਲਈ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਅਸਿਸਟੈਂਸ ਟੂ ਵਿਕਟਮਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਵੁੱਡ ਜਿਊਰੀਸ ਅਤੇ ਵਾਲਡੌਲਡ ਦੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

ਗ਼ਦਰ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ੧ ਨਵੰਬਰ ੧੯੧੩ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਗ਼ਦਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛਾਪਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਤੇ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 19 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਿ ਉਮਰ ਵਿਚ ਗ਼ਦਰੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾ ਚਲਾ ਕੇ ਛਪਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਉਰਦੂ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਛਾਪਾ ਮਸ਼ੀਨ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਲਾਈ ਗਈ ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ " ਯੁਗਾਂਤਰ ਆਸ਼ਰਮ " ਸਨਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ਤੋਂ ਕਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਇਥੇ ਹੁਣ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਯੁਗਾਂਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਯੁਗਾਂਤਰ ਪਰੈੱਸ ਨੂੰ ਮੇਮੋਰੀਅਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੇਸਰ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋਂ ਗ਼ਦਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਕੱਤਰ ਵਲੋਂ ਕਬਾੜ ਵਿਚੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

1845 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਲਾਰਡ ਹਾਰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਗਫ਼ ਨੇ ਦਰਿਆ ਸਤਲੁਜ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਬਣਵਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਏਜੰਟ ਜਰਨੈਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੜਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼, ਲਾਹੌਰ ਉਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 1845 ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਗੂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮਾਧ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਚ ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀਵਾਲਾ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿਤੀ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਜ਼ਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਡੋਗਰੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸਨ। ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਟਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ-ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਹੱਕ ਆਪ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਏ।
ਹੁਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਅਧਿਅਨ ਦਾ ਮਜਮੂਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ ਹਨ ਉਹ ਸਤਹੀ ਪਧਰ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਬਾਰੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚਲੰਤ ਟਿੱੱਪਣੀਆਂ ਤਕ ਹੀ ਮਹਿਦੂਦ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਅੱਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਲੋੜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤਕ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਠਾਂ ਨੂੰ ਲਭਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਹਿਤ, ਚਿਤਰਕਲਾ, ਬੁੱੱਤਕਲਾ ਤੇ ਸੰਗੀਤ-ਕਲਾ ਆਦਿ ਸੁਹਜ ਪ੍ਰਗਟਾ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੰਯੁਕਤ ਪਾਠ ਦੇ ਤੋਰ ਤੇ ਅਧਿਅਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਦੁਖਦਾਇਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮੋਖਿਕ ਪਾਠ ਬੜੀ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਲੋਪ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰੇ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ । ਡਾ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ "ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸੁਹਜ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰ" ਵਿਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਗਿਆਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਨੇਪਰੇ ਚੜ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਦੂਜਾ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤਾ ਜਿਸ ਵੱਲ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱੱਚਣਾ ਵਕਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਇਕ ਫੌਰੀ ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਵੇਂ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱੱਖ ਹਨ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲੋਂ ਦਿਨ ਬ ਦਿਨ ਟੁਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਧਾਰਮਿਕ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹਾ ਗਲਬਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਮਿਟਣ ਦੇ ਅਸਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ । ਇਸ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਸਹਿਹੋਂਦ ਤੇ ਪ੍ਰਸਪਰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ । ਤੀਜਾ ਮਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਅਮਰੀਕਾ , ਕੈਨੇਡਾ ,ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਆਦਿ ਦੂਰ ਦਰਾਜ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਵਸਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਨਸਲਵਾਦ , ਟੇਕਨਾਲੋਜੀ, ਹਿੱੱਪੀਵਾਦ , ਪੱੱਛਮੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਟਕਰਾਓ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤਨਾਓ ਸਦਕਾ ਪ੍ਰਦੇਸਾ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਇਕ ਨਵੀਂ ਨੁਹਾਰ ਉਘੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ । ਸ਼ਰਾਬਨੋਸ਼ੀ ਦੀ ਅਤਿ, ਘਰੇਲੂ ਤੇ ਧਰਮ ਸਥਾਨਕ ਝਗੜੇ ,ਤਲਾਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਮਸ਼ੀਨੀ ਜਿੰਦਗੀ ਪੌਪ ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਘੁਟਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਲਖੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਿਯੋਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁਖ ਵਾਂਗ ਅਜਨਬੀਅਤ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ ਹੰਢਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਚੌਥਾ ਮਸਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੇ ਜੁਗਰਾਫੀਏ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਫੀ ਡਾਂਵਾਂ ਡੋਲ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਰੋਲ ਕਚੋਲੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ । ਪ੍ਰੋ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰ੍ਕਾਸ਼ ਦੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਪਾਕਿ-ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ , ਅਰਬੀ ਦਾ ਤਤਸਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਤਦਭਵੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਅਰਬੀ ਦਾ ਤਦਭਵੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਾ ਤਤਸਮੀਕਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਤਰਾਂ ਵਸਤੁ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਇਕ ਖਿਚੜੀ ਨੁਮਾ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੂਪ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਕਾਫੀ ਦਖਲ ਹੈ । ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜੀ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਨਾ ਔਖਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰੂਪ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਸਕੇਗਾ।
ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ (ਅੰਗਰੇਜੀ: Walt Whitman, 31 ਮਈ 1819 – 26 ਮਾਰਚ 1892) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਤਰਗਿਆਨਵਾਦ (transcendentalism) ਤੋਂ ਯਥਾਰਥਵਾਦ (realism) ਦੇ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਨੋਂ ਰੁਝਾਨ ਉਹਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮਦਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1855 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ 'ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ' ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਐਮਰਸਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਅੱਜ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਾਲ ਦਾ ਅਕਲ ਤੇ ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਇੱਕ ਨਗ ” ਕਿਹਾ ਸੀ।

ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਐਚਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟਾਪਿੰਗਸ-ਆਉਟ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੀਨ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੰਪੂਰਣ ਪਲੇਟ ਉੱਤੇ ਹਲਕੇ ਜਿਹੇ ਤੇਜਾਬ ਕੱਟ ਦੇਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬਾਅਦ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸਟਾਪਿੰਗ-ਆਉਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਾਉਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਲਕੇ ਟੋਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰਿਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕ ਨਿਅੰਤਰਣ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਲਾਈਟ ਅਤੇ ਸ਼ੇਡ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਭੂਤਪੂਵ ਸੂਖਮਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਛੋਟੇ ਸਨ - ਵਧੇਰੇ ਲੰਬੇ ਡਾਇਮੇਂਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ ਛੇ ਇੰਚ ਜਾਂ 15 ਸਮ ਤੱਕ, ਲੇਕਿਨ ਵੇਰਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਕ।

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮਲਹੋਤਰਾ (18 ਅਪਰੈਲ 1917 - 23 ਮਈ 2005) ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਧਰ ਦੇ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਇਕਾਈ ਦਾ ਆਗੂ ਸੀ। ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਫਿਰਕੂ ਇਕਸੁਰਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸੈਕੂਲਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਤਰਕ ਦੇ ਖੰਡਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਸਨ।

ਬਾਬੂਘਾਟ (ਬੰਗਾਲੀ: বাবুঘাট, ਬਾਜੇ ਕਦਮਤਾਲ ਘਾਟ, ਬਾਬੂ ਰਾਜ ਚੰਦਰ ਘਾਟ) ਹੁਗਲੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਸਟਰੈਂਡ ਰੋਡ ਤੇ ਇੱਕ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਹ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਮ ਬਾਬੂ ਰਾਜ ਚੰਦਰ ਘਾਟ ਹੈ। ਘਾਟ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਣੀ ਰਾਸ਼ਮਨੀ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਜਾਨਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰ ਬਾਬੂ ਰਾਜ ਚੰਦਰ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਣੀ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਚ, 1830 ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਇਆ।

ਓਵਰਕਲਾਕਿੰਗ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਅਸਲੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਫ਼ਤਾਰ ਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਕਿਹੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੀ ਕਲਾਕ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਓਵਰਕਲਾਕ ਕਰਨ ਨਾਲ ਓਹ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮੌਜੂਦ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਚਿੱਪਾਂ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਓਵਰਕਲਾਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਗਰਮ ਹੋ ਕੇ ਖਰਾਬ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੋਪ ਅਰਬਨ ਦੋਮ ਮਗ਼ਰਿਬੀ ਕਲੀਸਾ ਦਾ ਸਰਬਰਾਹ ਸੀ , ਉਹ ਵੱਡਾ ਜਾਹ ਪਸੰਦ ਤੇ ਜੰਗ ਬਾਜ਼ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਆਗੂ ਸੀ । ਯੂਰਪ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਚ ਉਸਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਵਕਾਰ ਘੱਟ ਹੋ ਚਕਈਆ ਸੀ , ਆਪਣੀ ਸਾਖ ਦੀ ਬਹਾਲ਼ੀ ਲਈ ਉਸਨੇ ਈਸਾਈਆਂ ਚ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਜਨੂਨ ਵਧਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਜੰਗ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਈਸਾਈਆਂ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨੀ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਇਲ ਸੀ । ਉਸ ਨੇ ਗਿਰਜੇ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਨਾਸਬ ਸਮਝਈਆ ਕਿ ਈਸਾਈ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ । ਐਂਜ ਉਸਨੇ ਸਲੀਬੀ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਪੱਧਰੀ ਕੀਤੀ ।

ਤੀਰਾਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈ ਤੀਰਾਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਜੋ 1957 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਅਤੇ ਸਾਮਾਜਕ ਭਵਨ ਵੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਅਲਬਾਨਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ, ਕਲਾ ਅਕਾਦਮੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਫੌਜੀ ਅਕਾਦਮੀ, ਆਂਤਰਿਕ ਮਾਮਲੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਸੰਸਥਾਨ, ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਇਤਆਦਿ।
ਚਾਰਲਸ ਲੈਂਬ (Charles Lamb) (10 ਫਰਵਰੀ 1775 – 27 ਦਸੰਬਰ 1834) ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਿਬੰਧਕਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ਏਲੀਆ ਦੇ ਨਿਬੰਧ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਟੇਲਜ਼ ਫ਼ਰਾਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਫੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਹਿਤਕ ਗੁੱਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਮੂਅਲ ਟੇਲਰ ਕਾਲਰਿਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਲੀਅਮ ਵਰਡਜ਼ਵਰਥ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਜੀਵਨੀਕਾਰ ਈ.ਵੀ.ਲੁਕਾਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ "ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਅਤਿਅੰਤ ਪਿਆਰੀ ਹਸਤੀ" ਕਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਿਜ ਲਾਲ ਕਵੀਸ਼ਰ ਪਿੰਡ ਧੌਲਾ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਹਸ਼ਤੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵੀਸ਼ਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਾਇਆ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸੰਨ 2012, 2013 ਅਤੇ 2014 ਲਈ "ਸ਼ੋਮਣੀ ਕਵੀਸ਼ਰ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ' ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ ਨਿਵਾਜਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਪੰਡਤ ਕੇਸਵਾ ਨੰਦ ਸੀ ਜੋ ਖੇਤੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀਸ਼ਰ ਪੰਡਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੰਦ ਡਿੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸਨ।

ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਦਾ ਵਰਗੀਕਰਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਕਾਸ਼ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਰਚਿਤ ਹਬਲ ਵਰਗੀਕਰਨ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਐਡਵਿਨ ਹਬਲ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਗਿਰਾਡ ਡੀ ਵੋਉਕੁਲੀਅਰ ਅਤੇ ਅਲੈਨ ਸੈਂਡੇਜ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਿਕਲੀਗਰਾਂ ਵਿਚ ਘੜੋਲੀ ਦੀ ਰਸਮ ਉਸ ਸਮੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹ ਤੋ ਪਿਛੋ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਸਹੁਰੇ ਆਉਦੀ ਹੈ , ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਮ ਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡੇਰੇ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਕੋਰਾ ਘੜਾ ਚਕਾ ਕਿ ਉਪਰੋ ਗੜਵੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਦੀ ਜਾਂ ਖੂਹ ਤੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰਾ ਕੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਧਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੜਕਾ ਗੜਵੀ ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਪਾਉਦਾ ਹੈ ਤੇ ਘੜਾ ਲਹਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਖਾਉਦਾਂ ਹੈ। ਗਾਡੀ ਲੁਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਬੇਰੀ ਵੱਢਣ ਦਾ ਸ਼ਗਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੜਕੇ ਵੱਲੋ ਲਾਵਾਂ ਤੋ ਪਹਿਲਾ ਬੇਰੀ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਾਵਾਂ ਵੇਲੇ ਬੇਰੀ ਦੀਆਂ ਛਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰ ਛੁਹਾ ਕੇ ਉਪਰੋ ਦੀ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਦਾ ਭਰਾ ਦਬੋਚ ਲੈਦਾਂ ਹੈ।

ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ (ਬੰਗਾਲੀ: বাংলা উইকিপিডিয়া, Bāŋlā u'ikipiḍiẏā) ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਾ ਬੰਗਾਲੀ ਵਰਜਨ ਹੈ ਜੋ ਕੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਚਲਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਾਲੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਫਨੋਟਿਕ ਲਾਤੀਨੀ ਅੱਖਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੰਗਾਲੀ ਟਾਈਪ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੀ ਵੀ ਹੋਰ ਸੋਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2014 ਦੀ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਬੰਗਾਲੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 32,259 ਟੱਪ ਚੁਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਆਮੋਣਕਰ ਨੇ ਇਸੇ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਣਾ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਢੰਗ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੰਨਗੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਲਾਪਆਚਾਰੀ ਜਾਂ ਲੈਅ ਅਤੇ ਸੁਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿੰਕ ਦੀ ਢਿੱਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ।

ਹੁਕਮ ਦਾ ਰਹੱਸ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਤੱਤ (ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅਗਨੀ, ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼) ਸਭ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅੰਦਰ ਥਾਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਗਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਹੁਕਮ ਬਾਰੇ ਅੰਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੇਹਾ ਚੰਗੇੈ ਲਿਖਿਆ ਤੇਹਾ ਹੁਕਮ ਕਮਾਇ। ਘਲੇ ਆਵਹਿ ਨਾਨਕਾ ਸਦੇ ਉਠੀ ਜਾਹਿ॥ (ਸਾਰੰਗ ਦੀ ਵਾਰ)
ਸੋਫੀ ਅਮੁੰਡਸੇਨ, ਇਕ 14 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ 1990 ਵਿੱਚ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਬਿੱਲੀ, ਸ਼ੇਰੇਕਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੱਛੀ, ਇੱਕ ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ, ਅਤੇ ਦੋ ਬਜਰੀਗਾਰ ਤੋਤੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਕ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਦਾ ਕਪਤਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਫੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮੇਲ ਬਾਕਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅਗਿਆਤ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਆਈ ਕਿਥੋਂ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਫ਼ਾਫ਼ਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੈਟਰ ਬਕਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: "ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ? ਨਾਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਸਰੇ ਲਫ਼ਾਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਸੀ ਲੇਕਿਨ ਪੱਤਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਲਈ ਸੀ। ਲਿਖਿਆ: ਹਲਡੀ ਮੋਲਰ ਨੈਗ ਮਾਰਫਤ ਸੋਫੀ ਅਮੁੰਡਸੇਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੱਝ ਤਫਸੀਲ ਨਾਲ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਸੀ। " ਪਿਆਰੀ ਹਲਡੀ ! 15ਵੇਂ ਜਨਮਦਿਨ ਦੀ ਮੁਬਾਰਕ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਈ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਉਪਹਾਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁਖਦ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਣਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਡ ਸੋਫ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਪਤਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਲਿਹਾਜਾ ਇਹੀ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਾਪੂ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ " ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਲਫ਼ਾਫ਼ੇ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਸੁਕਰਾਤ ਤੋਂ ਸਾਰਤਰ ਤੱਕ ਦੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੂੰ ਔਪਟਿਕਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਅਤੇ ਔਰੋਰਾ ਬੋਰੀਅਲਿਸ ਬਰਗੇ ਔਪਟੀਕਲ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਰਖ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਫਿਤਰਤ ਪ੍ਰਤਿ ਇਸ਼ਾਰੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਸਮਿਆ ਦੀ ਪਾਰੰਪਰਕ ਕਵਿਤਾ ਉੱਚਵਰਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਸੀ । ਭਰਤ੍ਰਦੇਵ (1558 - 1638) ਨੇ ਅਸਮਿਆ ਗਦਿਅ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਸੁਗਠਿਤ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ । ਦਾਮੋਦਰ ਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੀਵਨੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ । ਪੁਰੁਸ਼ੋੱਤਮ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਵਿਆਕਰਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ । ਅਠਾਰਹਵੀ ਸ਼ਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਸ਼ਕ ਤੱਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ । ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਚਾਲ੍ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਸਮਿਆ ਸਾਹਿਤ ਉੱਤੇ ਬਾਂਗਲਾ ਦਾ ਵਰਚਸਵ ਬਣਾ ਰਿਹਾ । ਅਸਮਿਆ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਣ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਅੱਗਰਵਾਲ (1858 - 1938), ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਬੇਜਬਰੁਆ (1867 - 1838), ਅਤੇ ਹੇਮਚੰਦਰ ਗੋਸਵਾਮੀ (1872 - 1928) ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਰਿਹਾ । ਅਸਮਿਆ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਛੇੜਨੇ ਵਾਲੀ ਮਾਸਿਕ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਜੋਨਾਕੀ ਦਾ ਅਰੰਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਂਨੀਸਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਉਪੰਨਿਆਸਕਾਰ ਪਦਮਨਾਭ ਗੋਹੇਨ ਬਰੁਆ ਅਤੇ ਰਜਨੀਕੰਤ ਬਾਰਦੋਲੋਈ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਉਪੰਨਿਆਸ ਲਿਖੇ । ਸਾਮਾਜਕ ਉਪੰਨਿਆਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਾਚੰਦਰ ਤਾਲੁਕਦਾਰ ਅਤੇ ਬੀਨਾ ਬਰੁਆ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਮੁਖਤਾ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਅਜਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬਿਰੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਭੱਟਾਚਾਰਿਆ ਨੂੰ ਮ੍ਰਤਿਅੰਜੈ ਉਪੰਨਿਆਸ ਲਈ ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਪੰਨਿਆਸ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ । 40ਵੇ ਅਤੇ 50ਵੇਂ ਦਸ਼ਕ ਦੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਦਿਅ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ।

ਦੁਆਬਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਿਸਟ ਦੁਆਬ ਜਾਂ ਜਲੰਧਰ ਦੁਆਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਜਲੰਧਰ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਆਬੀਏ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ+ਆਬ ਮਤਲਵ ਦੋ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ 35% ਅਬਾਦੀ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਐਨਆਰ ਆਈ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਦੁਆਬੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮੰਜਕੀ, ਦੋਨਾ, ਧੱਕ, ਸਿਰੋਵਾਲ, ਕੰਡੀ ਅਤੇ ਬੇਟ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੋਨਾ, ਮੰਜਕੀ ਅਤੇ ਧੱਕ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇ 1 (ਭਾਰਤ) ਮੰਜਕੀ ਅਤੇ ਧੱਕ ਨੂੰ ਵੰਡਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ।
3 ਜੁਲਾਈ – ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀਆਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜਾਨੇ ਵਿੱਚੋ 575 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਖੋਹੀ ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲੋ-ਸਟਾਈਲ ਮਸ਼ੀਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਹਥਿਆਰ ਖ਼ਰੀਦੇ। ਮਗਰੋਂ ਇਸੇ ਮਸ਼ੀਨ ‘ਤੇ ਬੱਬਰ ਅਕਾਲੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।

ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 278 ਅਨੁਸਾਰ ਸਜ਼ਾਯੋਗ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 1 ਮਈ 2004 ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮੇ, ਪਾਰਕ, ਪੈਦਲ ਰਸਤੇ, ਬੱਸ ਅੱਡੇ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਰੇਲ ਦੇ ਡੱਬੇ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਐਲਿਸ ਜੋਸਫਿਨ ਮੈਕਲੇਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਰਿਏਟਾ, ਜਾਰਜੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਲਿੰਡਰ ਅਤੇ ਹਾਰਿਟ ਤਾਏਮ ਮੈਕਲੇਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਮਾਉਂਟ ਹੋਇਓਕ ਕਾਲਜ, ਵਿੱਚ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇਸਨੇ ਬਤੌਰ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਿਕਾ, ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਪਨਦਾਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵਿਕਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਆਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਪੈਰਸ ਦੇ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਬੋਸ ਨੇ ਐਚਿੰਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਮੈਨੁਅਲ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਲੋਟ ਦੇ ਆਵਿਸ਼ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਇਆ ਜਿਸਦਾ ਇਤਾਲਵੀ, ਡਚ, ਜਰਮਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਆਰਥਕ, ਰਾਜਸੀ ਜਾਂ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ-ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੀ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਾਪਰੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਮਨੋਬਣਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੰਜਾਬਣ ਆਪਣੇ ਮਾਹੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗੀ ਕਿ, ਲੈ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਮਖਮਲ ਦੀ ਪੱਖੀ ਘੁੰਗਰੂਆਂ ਵਾਲੀ। ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਸੁਖ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਾਧਨ ਆਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਕੇਵਲ ਮਨ ਉੱਤੇ ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਆਪੀ ਹਾਲਤਾਂ ਅਸਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਵੰਗਾਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਕਣ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ, 'ਯੁਕਾਵਾ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹੀਡੇਕੀ ਯੁਕਾਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੀ ਕਿਸਮ ਦੀ, ਇੱਕ ਸਕੇਲਰ ਫੀਲਡ ϕ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੀਰਾਕ ਫੀਲਡ ψ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਪਰਸਪਰ ਕ੍ਰਿਆ ਹੈ।

ਹਲਕੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਮੋਣਕਰ ਦੇ ਕੰਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗਾਇਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੈਪੁਰ ਘਰਾਣਾ ਗਾਉਣ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਜੈਪੁਰ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੋਕਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾ ਵੀ।ਉਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲੋਂ ਭਾਵੁਕ ਪਰਗਟਾਓ ਨੂੰ ਅਗੇਤ ਦਿੱਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਅਕਸਰ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਲੈਅਬੱਧ, ਮਧੁਰ, ਅਤੇ ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਾਂਭ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਮੋਣਕਰ ਨੇ ਆਪ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ, ਜਾਂ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਗਾਇਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਾਂ ਬੰਧਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ:

1928 ਦਾ ਬਾਰਡੋਲੀ ਸੱਤਿਆਗ੍ਰਹਿ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਸਿਵਲ ਨਫ਼ਰਮਾਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਪਟੇਲ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸਨੇ ਸੂਰਤ ਔਰ ਸੀਰਤ (1962), ਬੰਧਨੀ (1963), ਦਿਲ ਨੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਕੀਆ (1966) ਅਤੇ ਦੁਲਾਨ ਏਕ ਰਾਤ ਕੀ (1967) ਵਿਚ ਨੂਤਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ (1962) ਵਿਚ ਮਲਾ ਸਿਨਹਾ, ਪੂਜਾ ਕੇ ਫੂਲ (1964) ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਹਾਰੇਂ ਫਿਰ ਭੀ ਆਏਂਗੀ, ਆਕਾਸ਼ਦੀਪ ਵਿਚ ਨੰਦਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਇ ਮਿਲਨ ਕੀ ਬੇਲਾ (1964) ਵਿਚ ਸਾਇਰਾ ਬਾਨੋ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੀਨ ਕੁਮਾਰੀ ਨੇ ਮੈਂ ਭੀ ਲੜਕੀ ਹੂ (1964), ਕਾਜਲ (1965), ਪੂਰਿਮਾ (1965) ਅਤੇ ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ (1966). ਉਹ ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ (1966) ਵਿਚ ਇਕੋ ਸੀਨੀਅਰ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਇਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੀਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਦੀ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਨ, ਇਸਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਏ-ਸੂਚੀਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਫੂਲ ਔਰ ਪਥਰ 1966 ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਫਿਲਮ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਧਰਮਿੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਨੇਤਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਨੁਪਮਾ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1971 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਮੇਰਾ ਗਾਉਂ ਮੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਐਕਸ਼ਨ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਾ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੋਮਾਂਸਿਕ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਹੀਰੋ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1975 ਤੱਕ ਇਕ ਬਹੁਮੁਖੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਫਿਲਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਨ, ਦੋ ਚੋਰ, ਚੁਪਕੇ ਚੁਪਕੇ, ਦਿਲਲਗੀ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਬੀਵੀ ਕਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

"ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਸਤਵਾਂ ਦਿਨ, ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਹੈ।। ਇਹ ਦਿਨ ਇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਉੱਮੀਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।।

ਇਸਨੂੰ ਪਨੀਰ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਾਲੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਖਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਛੇਨਾ ਉੱਤੇ ਚੀਨੀ ਪਾਕੇ ਹਲਕੀ ਆਂਚ ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੀ ਬਲ ਬਣਾਕੇ ਕੰਚਾਗੋਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ. ਕਈ ਵਾਰ ਛੇਨਾ ਸੁਕਾਕੇ, ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਵਾਦ ਦੇਕੇ ਰੰਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਇਸਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਾਸ਼ਨੀ ਪਕੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੀ ਖੀਰ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਆਕਾਰ ਜਿਂਵੇ ਕੀ ਹਾਥੀ, ਮੱਛੀ, ਆਦਿ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ. ਨੋਲਨ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਮਥੈ ਆਪਣੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

"ਪਾਲਕੋਂਡਾ" ਨਾਂ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਪਾਲ ਭਾਵ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਕੋਂਡਾ ਭਾਵ ਪਹਾੜੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਕੋਂਡਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਦੁੱਧ ਪਹਾੜੀਆਂ"। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਹਾੜੀਆਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰਗਾਹਾਂ ਬਹੁਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੰਦ ਬਣਾਾਉਣਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬੱਠਲਾ ਦੇ ਥੱਲੇ ਲਾਉਣਾ,ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਖੁਰ ਬਣਾਉਣਾ ਆਦਿ।ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੰਬੇ, ਖੁਰਪੇ ਛਿਣਨੇ ,ਛੱਕੇ ਤੇ ਬਾਲਟੀਆਂ , ਤੱਕਲੇ ਤੇ ਛੁਰੀਆਂ ਆਦਿ ਸੰਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਖਿਆਂ ਹੀ ਬਣਾ ਲੇੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨਸ (ਬੰਗਾਲੀ: মুহাম্মদ ইউনূস; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1940) ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਬੈਂਕਰ, ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸਮਾਜਕ ਆਗੂ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਦੇਣ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤਿ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਦੇ ਹਨ। 2006 ਵਿਚ ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਰਜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨੋਰਵੀਅਨ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਨਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਜਦ ਤੱਕ ਵਸੋਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਓਹ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਗਲਬੇ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਯੂਨਸ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਬੈਂਕ ਨੇ ਓਹ ਰਸਤਾ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤੇ ਚਲਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਬਕਿਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਰੀਬ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਿਕਾਸ ਆਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਯੂਨਸ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲ ਚੁਕੇ ਹਨ। ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨਮਾਨ ਸਾਲ 2009 ਵਿਚ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰੇਸ਼ਨਲ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ 2010 ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਗਰੀਬ ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਚੰਪਾਰਣ, ਬਿਹਾਰ, ਅਤੇ ਖੇੜਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਜਿਮੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੋ ਮਹਾਨ ਬਗਾਵਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਨੋ ਵਿਚ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਅਧਿਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫਲ ਜੋੜ ਹੇਮਾ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਓਹਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਰਾਜਾ ਜਾਨੀ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਗੀਤਾ, ਸ਼ਰਾਫਤ, ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ, ਪਥਤਰ ਔਰ ਪਾਇਲ, ਤੁਮ ਹਸੀਨ ਮੈਂ ਜਵਾਨ, ਜੁਗਨੂ, ਦੋਸਤ, ਚਰਸ, ਮਾਤਾ, ਚਾਚਾ ਭਤੀਜਾ, ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਮੁਖਰਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਲੇ ਨਾਲ ਸਤਿਅਕਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਡਿਆ ਟਾਈਮਸ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ "ਸਿਖਰ 25 ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ"। 2005 ਵਿਚ, 50 ਵੀਂ ਸਾਲਾਨਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਸ਼ੋਲੇ ਨੂੰ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਬੈਸਟ ਫਿਲਮ ਆਫ਼ 50 ਯੀਅਰਸ ਦਾ ਖਾਸ ਫ਼ਰਕ ਦੱਸਿਆ।

ਐਕਸ਼ਨ ਕੰਸਟਰੱਕਸ਼ਨ ਉਪਕਰਣ ਲਿਮਿਟੇਡ (ਏਸੀਈ) ਨੇ 35/45 ਐਚਪੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਦੋ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਕੇ 2009 ਵਿਚ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ 2011 ਵਿੱਚ 55 ਐਚਪੀ ਮਾਡਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ 3 ਮਾਡਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਧਨਾਂ, ਹਾਰਵੈਸਟਰ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਾਰਿਕ ਦਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਸੀਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 21 ਅਕਤੂਬਰ 1943 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ, (ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮਾਤਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੌਰਮਿੰਟ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁਲੂਸ ਕੱਢੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਪਰਵਾਰ ਨੇ ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਦੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਭਾਂਪ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਦਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਲੇਬਰ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਏ। 1965 ਵਿੱਚ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਵਿਅਤਨਾਮ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਉੱਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਹੈਨਰੀ ਕਿਸਿੰਜਰ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਇਕਲ ਸਟੀਵਰਟ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤ ਬਹਿਸਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਸੁਣ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਮਾਰਲਨ ਬਰਾਂਡੋਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿਨਰ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ।

ਭੋਰੰਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 68 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਮੀਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਉਮੀਦਾਵਾਂਰਾ ਲਈ ਰਾਖਵਾ ਹੈ। 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 71,411 ਵੋਟਰ ਸਨ।