Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Cyfrol yn portreadu bywyd Ellis Williams, Trawsfynydd, un o'r cleifion cyntaf erioed i dderbyn triniaeth gosmetig ar ei wyneb. Seilir y cnewyllyn ar goflyfr a gadwodd ei hun ac na welwyd y tu allan i'r teulu tan y llynedd. Mab enwocaf y Traws yn y Rhyfel Mawr, wrth gwrs, oedd Hedd Wyn. Ond mae hanes Ellis yn rhoi i ni agwedd arwyddocaol wahanol o'r llanast a'r lladdfa.

Fe'i ganwyd yn Bury, Swydd Gaerhirfryn. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Gerdd a Drama y Guildhall yn Llundain. Roedd yn byw yng Nghernyw, gyda'i wraig Diana.

Bu ymladd yma eto yn ystod Rhyfel Annibynniaeth Groeg. Yn 1821, ceisiodd y gwrthryfelwyr Groegaidd dan Athanasios Diakos wrthsefyll byddin Dwrcaidd o tua 8,000 oedd yn ceisio symud o Thessalia i ddelio a gwrthryfeloedd yn Roumeli a'r Peloponnese. Ceisiodd Diakos ddal gafael ar bont Alamana gyda dim ond 48 o wŷr, ond cymerwyd ef yn garcharor a'i ddienyddio.

Yn ei Gynllun Strategol ar gyfer 2011-2015, a gyhoeddwyd ym mis Ionawr 2011, amlinellodd Europeana pedair llwybr strategol a fydd yn llunio ei datblygiad ymhellach:

1 Mawrth yw'r 60fed dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (61ain mewn blynyddoedd naid). Erys 305 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn. Dydd Gŵyl Dewi, nawddsant Cymru yw y 1af o Fawrth

Bu cynifer o ddynion yn dymuno priodi Cain fel ei bod hi wedi ceisio dianc rhag yr holl ceisiadau i lan yr Hafren. Gofynnod am ganiatâd pennaeth yr ardal i ymgartrefi mewn coedwig. Rhoddodd ei ganiatâd ond esboniodd nad oedd yn bosibl i neb trigo yn yr ardal oherwydd y nadroedd oedd yn pla yno. Gweddïodd Cain gan ofyn i'r ardal cael ei gwaredu o'r nadroedd. Ni cafodd neb eu trafferthu byth eto, ond mae llawer o ffosiliau debyg i nadroedd yn yr ardal. Tyfodd traddodiad ei bod hi gyda'r gallu i droi'r diafol (ar ffurf neidr) yn gylch o gerrig. Mae ffenestr lliw yn.g Nghapel Cain yng Nghadeirlan Aberhonddu yn ei dangos yn sefyll ar ffosiliau nadroedd.

Roedd y Parch John Williams (Eryr Glan Gwawr), (1861 – 20 Mehefin 1922) yn undebwr llafur, yn gweinidog gyda'r Bedyddwyr ac yn bardd gwlad a wasanaethodd etholaeth Gŵyr fel aelod seneddol rhwng 1906 a 1922

Un o daleithiau Indonesia yw Gorllewin Jawa (Indoneseg: Jawa Barat). Mae'n ffurfio rhan o orllewin ynys Jawa. Roedd y boblogaeth yn 35,724,000 yn 2000, y boblogaeth uchaf ymhlith taleithiau Indonesia. Y brifddinas yw Bandung.

Dinas yn nhalaith Wisconsin, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Swydd Waukesha, yw Waukesha. Mae gan Waukesha boblogaeth o 72,623, ac mae ei harwynebedd yn 64.28 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1846.

Corff rhyngwladol yw Cymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol (CIS) (Rwsieg: Содружество Независимых Государств (СНГ) - Sodruzhestvo Nezavisimykh Gosudastv) sy'n hybu cysylltiadau rhwng 12 o'r 15 o wladwriaethau a oedd yn rhan o'r Undeb Sofietaidd blaenorol. Nid yw'r gwledydd Baltaidd yn aelodau.

Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Bu rhwyg rhwng aelodau Cymdeithas Ryddfrydol etholaeth Gŵyr wrth ddewis ymgeisydd ar gyfer etholiad cyffredinol 1906. Roedd mawrion y Gymdeithas Ryddfrydoli am enwebu Thomas Jeremiah Williams bargyfreithiwr a diwydiannwr. Safodd T J Williams fel yr ymgeisydd Rhyddfrydol swyddogol ac Eryr Glan Gwawr fel ymgeisydd Llafur Rhyddfrydol annibynol. Llwyddodd yr Eryr i gipio'r sedd. Wedi ei ethol cymerodd y chwip Rhyddfrydol yn y senedd hyd 1909, pan benderfynodd Undeb y Glowyr i gefnogi'r Blaid Lafur newydd. Parhaodd yn AS Lafur hyd ei farwolaeth

Erbyn tua 10,000 CP dofwyd sawl math o anifail gwyllt. Roedd y bual (neu'r fuwch) wyllt yn greadur peryglus, fel y mochyn gwyllt hwnnw a ddisgrifir yn Culhwch ac Olwen. Ni ddofwyd y cwbwl ac anodd yw meddwl fod pob buwch dan haul wedi tarddu o'r bualod gogleddol hyn (y buffalo). Drwy reoli ac amddiffyn preiddiau, gwelwyd newid sylweddol yn y ffordd roedd pobl yn byw a daeth cynnydd yn y boblogaeth. Erbyn tua 9,000 gwelwyd pobl yn dod at ei gilydd a gwelir strwythur i'r amaethyddiaeth gyntefig hwn: caeau, cloddiau, ffosydd amddiffynol a phentrefi. Ymhlith yr olion y mae: Jarma, Irac a Jerico ym Mhalesteina. Gelwir y cyfuniad hwn o dyfu cnydau a magu anifeiliaid dof yn 'Chwyldro Neolithig'.

Plasdy ac ardal yng nghymuned Y Drenewydd a Llanllwchaearn, Powys, Cymru yw Bryn, sydd 72.1 milltir (116 km) o Gaerdydd a 152.9 milltir (246 km) o Lundain.

Bu'r blaid yn agos iawn i ennill is-etholiadau seneddol yn Y Rhondda a Chaerffili ddiwedd y 1960au, ac roedd yn rheoli Merthyr Tudful am gyfnod.

Er nad oes llawer o ynysoedd yn y bae mae'n cynnwys un o ynysoedd pwysicaf Ynys Enlli, ynghyd ag Ynysoedd Tudwal yn y gogledd ac Ynys Aberteifi ac Ynys Lochdyn yn y de.

Planhigyn blodeuol collddail sy'n tyfu yn Tsieina, Corea, a Japan yw Coeden frech felen sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Garryaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Aucuba japonica a'r enw Saesneg yw Spotted laurel.

Mewn ffiseg, disgyrchiant yw tueddiad gwrthrychau i gyflymu tuag at ei gilydd. Disgyrchiant yw un o'r pedwar grym naturiol sylfaenol. Y lleill yw grym electromagneteg, y grym gwan niwclear a'r grym cryf niwclear. Disgyrchiant yw'r gwanaf o'r pedwar.

Roedd Gogledd Orllewin Caerdydd yn etholaeth seneddol Cymreig a oedd yn dychwelyd un Aelod Seneddol i Dŷ'r Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig. Cafodd yr etholaeth ei greu ar gyfer etholiad cyffredinol Chwefror 1974, a'i diddymu ar gyfer etholiad cyffredinol 1983.

Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia amphigena. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.

Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Tarren y Bwlch, yng nghymuned Hirwaun, Rhondda Cynon Taf; cyfeiriad grid SN948034. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Navicordulia amazonica. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.

Cystadleuaeth rygbi'r undeb ydy Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2008 sef y nawfed yng nghyfres y Bencampwriaeth Rygbi'r Undeb. Chwaraewyd pymtheg gêm dros gyfnod o bump penwythnos o 2 Chwefror hyd 15 Mawrth. Cyhoeddwyd y byddai Cymru yn chwarae eu holl gemau yn y Bencampwriaeth ar Sadyrnau, er mwyn denu mwy o dorfeydd. "Pencampwriaeth y Pum Gwlad" ydoedd hyd at 2000 pan ymunodd yr Eidal ac ers hynny gelwir y gystadleuaeth yn Bencampwriaeth y Chwe Gwlad; caiff ei chynnal yn flynyddol yn y Gwanwyn.

Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonyn nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.

Brwydr Telamon: byddin Gweriniaeth Rhufain fan y ddau gonswl Gaius Atilius Regulus a Lucius Aemilius Papus, yn gorchfygu cynghrair o llwythau Gallia Cisalpina. Cymerir un arweinydd, Concolitanus, yn garcharor, ac mae Aneroëstes, arweinydd y Gaesatae, yn ei ladd ei hun.

Yn 1945 daeth Gwynfor Evans yn arweinydd. Cafwyd cynhadledd stormus ym 1949, gyda rhai aelodau adain-chwith yn teimlo fod gormod o bwyslais ar yr iaith Gymraeg a'r ardaloedd gwledig, a rhai yn beirniadu heddychaeth Gwynfor Evans. Yn dilyn y gynhadledd hon, sefydlwyd Plaid Weriniaethol Cymru. Ni chafodd y blaid newydd lawer o lwyddiant etholiadol, a daeth i ben tua chanol y 1950au, ond cafodd gryn ddylanwad ar bolisïau Plaid Cymru. Erbyn 1959 llwyddodd y Blaid i ymladd ugain o seddi a chael 77,571 o bleidleisiau yn yr Etholiad Cyffredinol.

Yn y cyfnod yma roedd gan Iwerddon ei senedd ei hun, er nad oedd gan y mwyafrif o'r brodorion, oedd yn Gatholigion, unrhyw ran mewn llywodraeth. Bu gwrthryfel yn 1798 gyda rhywfaint o gymorth o Ffrainc, ond cafodd ei orchfygu a lladdwyd miloedd lawer. Yn 1801, gwnaed i ffwrdd a senedd Iwerddon a chafodd yr ynys ei hymgorffori yn y Deyrnas Unedig. Yn 1823, dechreuodd cyfreithiwr Catholig, Daniel O'Connell, ymgyrch i sicrhau'r bleidlaid i Gatholigion, a llwyddwyd i sicrhau hyn yn 1829. Yn y cyfnod 1845-1849 effeithiwyd ar yr ynys gan "Y Newyn Mawr" (Gwyddeleg: An Gorta Mór). Credir i tua miliwn o bobl farw o newyn a gorfodwyd i nifer llawer mwy ymfudo o Iwerddon i geisio bywoliaeth. Lleihaodd poblogaeth Iwerddon o 8 miliwn cyn y newyn i 4.4 miliwn yn 1911. Yn rhannol oherwydd hyn, ac hefyd oherwydd effaith ysgolion Saesneg eu hiaith, dechreuodd y ganran o'r boblogaeth a fedrai'r iaith Wyddeleg leihau, a diflannodd yn hollol o rai ardaloedd.

a Hyfforddwyd Vanguard, enillydd ras 1843, mewn stablau preifat yr Arglwydd Chesterfield yn Neuadd Bretby.b Ni rhedir y ras o 1941 hyd 1945 oherwydd yr Ail Ryfel Byd.c Dirymwyd ras 1993 ar ôl camgychwyn.

Mae MTR (Mass Transit Railway) yn rwydwaith o reilffyrdd, yn gwasanaethu Ynys Hong Cong, Cowloon a’r Tiriogaethau Newydd. Mae’n cynnwys gwasanaethau bysiau cysylltiedig i’u gwasanaethau trenau.
Gwasanaethodd fel Capten yng nghatrawd Iwmyn Dug Caerhirfryn o 1855 i 1873 a bu'n Cyrnol er anrhydedd ym Mataliwn Milisia Catrawd Derbyshire o 1871 hyd ei farwolaeth ac Ail Gatrawd Gwirfoddol Magnelaeth Sussex o 1887 hyd ei farwolaeth.

Mae Molenez (Ffrangeg: Île-Molène) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Iâr ddŵr Tasmania (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ieir dŵr Tasmania) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gallinula morterii; yr enw Saesneg arno yw Tasmanian native hen. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.

Mae'r dalaith yn ffinio ar dalaith Canolbarth Jawa yn y dwyrain ac ar dalaith Banten yn y gorllewin. Yn y gogledd, mae'n ffinio ar Fôr Jawa ac ar Ardal Arbennig Jakarta, ac yn y de mae'n ffinio ar Gefnfor India. Ffurfiwyd talaith Banten o ran o dalaith Gorllewin Jawa yn 2000.

Ysbrydolwyd y cyfres gan y ddrama deledu Brydeinig Within These Walls, sy wedi bod yn eithaf llwyddiannus yn Awstralia yn y 1970au. Oherwydd y ffaith y teitl oedd yn eithaf tebyg i The Prisoner, mae'n cael ei alw gan Prisoner: Cell Block H yn y Deyrnas Unedig ac Unol Daleithiau America.

Llwyddodd y golygydd i gael gafael ar gasgliad o gerddi Cymraeg o waith sawl bardd a wnaeth y Dr. John Davies, Mallwyd yn y ganrif flaenorol. Er nad oes fawr o werth iddi fel blodeugerdd - darnau o waith gan Beirdd yr Uchelwyr ac eraill wedi'u trefnu dan sawl pen ydyw - roedd yn ymgais clodwiw ac arloesol am ei gyfnod.

Yn Hydref 2014 cyhoeddodd ei hunangofiant, 'No Mod Cons', "golwg fywiog ar ei hymdrechion i ddilyn gyrfa fel artist, ac i wella amodau gwaith artistiaid Cymreig".

Roedd y dref yn sefydliad Celtaidd yn wreiddiol. Yn 14 OC, cipiwyd hi gan Iŵl Cesaer, a dan y Rhufeiniaid, cafodd yr enw Vapincum. Daeth yn rhan o Ffrainc yn 1512.

Saif dwy ywen nodedig ychydig fetrau o ddrws Eglwys Sant Garmon, sy'n enghreifftiau prin o bâr o yw; yn 1998 mesurwyd o gwmpas gwaelod y coed ac roedd yr ywen ar y chwith (wrth edrych ar yr eglwys) yn 25 troedfedd a'i phartner gwrywaidd ar y dde dros yn 25 troedfedd a hanner.

Nofel gyntaf, llawn hiwmor gan y dyn o ardal Cwm-ann. Stori yw am helyntion tîmpêl-droed yn ne-orllewin Cymru sy'n hollol anobeithiol ac yn wynebu crasfa ar Gae Coedmor.

Genws o weision neidr ydy Spinaeschna yn nheulu'r Ymerawdwyr (Lladin: Aeshnidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
sidookalena kahortaga colaadaha iyo isnaceybka baahay ee umada Somaliyeed meel fog gaarsiiyay, waxay warbaahintu balan qaadeysaa inay dowr muhiim ah ka qaadato nabadeynta iyo xasilinta dalka iyadoo usoo mareysa dhanka warbaahinta faafineysana waxa umada isusoo jiidi kara dhalinyarada kadhigi kara kuwa wada shaqeeya oo danta dalkooda iskakaashada.

Beerka markuu howl gabo calaamdada ugu horreeyo oo lagu garto waxaa ka mid ah in qofka indhaha midab jaallo yeeshaan, bog xanuun, caajis, cunno xumo iyo miisaanka oo qofka ka lumo.

Soomaaliya xilliyo hore waxay ahayd meelaha ugu muhiimsan ganacsiga caalamiga ah ee ka dhexeeyay dawladihii hore ee caalamka. Xilli ay ahaayeen Badmareenada iyo ganacsatada Soomaaliyeed kuwo dhoofiya Luubaanta iyo Malmalsha taasoo ka dhignayd kuwo u soo saari jiray Masartii hore, Fiiniqiyiintii, Maysuuniyiintii iyo Baabil taasoo isku xiri jirtay dhammaan gaadiidka Awrta ama Geela ganacsiga Soomaaliyeed waxay la wadaageen Soomaalida xiriir ganacsi. Sida ay la tahay in badan oo taariikhyahano ah iyo kuwa dhiga taariikhda, waxay cadeeyeen Soomaaliya in ay tahay meesha lagu tilmaamay Bunti ee hore taasoo la lahayd xiriir wanaagsan Faraaciintii Masar gaar ahaan xilligii Fircoon "saaxuurac" ee ka midka ahaa boradii Masar casrigii Dawladdii hore, iyo boqortooyadii "Xatshabsuut" ee ka midka ahaa boqoradii qoyskii masar ee sideed iyo tobanaad casrigii dawladda cusub. Waxaa loo malaynayaa arrinkaas dhismeyaasha Ahraamta iyo Macbadyo iyo dhismeyaal ee lagu dhisay Garanayt iyo Shiil Cad taasoo loo malaynayo waqtigeeda isla xililligaas una dhigma kuwa la midka ah ee dhismeyaashii msar. sidoo kale xilliyadii hore, waxaa tartamayay dawlado kuwaasoo isku dayay in ay xiriir la yeeshaan dadyoow deganaa dhuka Soomaaliyeed sida jasiiradda xaafuun raas casayr iyo Malaw iyo Mareeg iyo dariskooda Boqrtooyadii Saba iyo Arshek iyo Boqortooyadii Aksam ee ku salaysan ganacsi iyo qaybo ka mid ah boqoro ka jiray Hindiya iyo Giriiga iyo Roomaanka.

gaarisa waa caasimda gobolka waqooyi bari ee wadanka kiinya, waana magaalda ugu wayn gobolkaas waxa ay leedahay ama katirsan degmooyin iyo xaafado badan oo ay kamidyihiin borofes buulo sheekh buulo bundhe

Waxaana Ku Dhashay Mid Ka Mid Ah Madaxda Xusbiga Puntland Revelactoin Part Waa Nin Lagu Magcaabo Eng Hakan Hakiim Oo Hada Lagu Daray Liiska Raga Haddii Puntland Ay Yimaad Xabsiyada Galaaya

je - meeleeye; Preni iun je la mano (= lia), per la mano (= sia).Konduki iun je la nazo. (je estas rolvorteto sen difinita signifo. Ĝenerale oni evitu je, se pli bona alternativo ekzistas.)

Beeraha Soomaaliya (Af-Ingiriis: Agriculture in Somalia) waa isha koowaad ee waxsoo saarka wadanka Soomaaliya taasi ooy tiro badan oo dad ahi ku tiirsan yihiin. Sida caadiga ah, dallaga Soomaaliya waa dhamaan dhirta (mudhaha iyo khudaarta) ka soo baxa beeraha wadanka Soomaaliya. Waxsoo saarka beeraha Soomaaliya waxay gaadhsan yihiin 65% Dhaqaalaha aasaasiga wadanka, taasi oo soo ururinaysa isticmaalka wadanka dhexdiisa iyo dhoofinta badeecada dunida inteeda kale loo ganacsi geynayo.
Ummu Salama waxay tiri, Camar iyo saaxiibkiis oo qoomameenaya ayaa dib dalkoodii ugu laabtay, hase ahaatee innaga waxaan si maamuus leh u sii joognay dhulkii Xabasha.

Birtu waa shey marka la garaaco la qaloocin karo ayadoon kala jabayn, la dhalaalin karo, isla markaana la dhuubi karo ama wax dhuuban laga dhigi karo. 91 curiye oo ka mid ah 118da curiye ee jadwalka Diwaanka Curiye waa bir. 27ka kale ayaa u kala baxa neef, bir ma ahe, bir la mood iyo qeybaha kale ee Diwaanka Curiye.

Markay Najaasada ka nadiifinayaan jirka iyo dharkaba ma dhaqaan saddax jeer, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray.

Ciidanka Xooga Soomaaliya (Af-Ingiriis: Somali Armed Force; loo soo gaabiyo SAF; Af-Carabi: الجيش الصومالي) sido dowliga ah loo yaqaano Ciidanka Jamhuuriyada Federaalka Soomaaliya, waa Ciidanka Qalabka Sida ee wadanka Soomaaliya. Ciidanka xooga dalka waxaa hogaamiya madaxweynaha wadanka, waxayna masuul ka yihiin amniga, amaanka, jiritaanka iyo xoriyada, sharafta iyo kaladembeynta wadanka.

CAF (Af-Ingiriis: African Football Confederation).(Af-Carabi:الإتحاد الأفريقي لكرة القدم) waa hey'ada maamusha, Koontaroosha ciyaaraha Kubadda Cagta ee ka dhaca Qaarada Afrika

6. Hadj Yusuf AbdulRahman (editor), Kitab Rabi'a al-Qulub fi Dhikr Manaqib wa Fada'il Sayyidina as Sheikh Nur Hussein ("The Springtime of Hearts in Memory of the Virtues and Merits of Our Lord the Sheikh Nur Hussein"), Cairo , 1927

Sawirqaado waa aalad loo isticmaalo in samayso iyo diiwangeliso muuqaal kaasi oo la soo daabici karo. Sawirkaasi wuxuu noqon karaa qof, shay ama walax taasi.

Degmada buuloburte waxaa degan dad lagu qiyaaso in ay gaarayaan (?) waxaa ku nool qabaa'il somaliyeed, laakiin ma sheegaan qabiilkooda oo haddii la weediiyo waxa uu kuugu jawaabaa reer b/burte. degmada waxa eey leedahay qisooyin aad ufarabadan halkaanna kuma soo koobi karo,waxaa ay kaloo leedahay Buundo lagu tilmaamo in ee ka midtahay kuwa ugu qatarsan Soomaaliya oo dhan.

Sida lagu xusay taariikhda geedka liinta waxaa markii ugu horeeysay lagu isticmali jirey koonfurta wadanka Shiinaha oo la aaminsan yahay ineey tahay meesha ay asal ahaan ka timidey, iyo deegaano ka mid ah wadanada Koonfurbari Aasiya. Waxaa beerashada geedka la dadku bilaabeen ilaa 2500 sano C.H (Ciise Hortii).

Garow (Af-Ingiriis: Sorghum; Af-Carabi: سورغم) (sidoo kale loo yaqaano Hadhuudh) waa xubin ka mid ah dhirta cowsleyda ah ee dhasha midhaha firileyda ah, taasi oo ka baxda meelo badan oo dunid ah. Geedka garowgu wuxuu aad uga baxaa qaarada Ustareliya, qeeybo ka mid ah qaarada Afrika, wadano ka mid ah qaarada Aasiya, Ameerika iyo gasiirado ka tirsan Badweynta Hindiya iyo Badweynta Baasifik.
Ma ahayn ekaanshahaasi keliya mid muuqaal ah, hase ahaatee wuxuu Jacfar Allaha ka raalli noqdee uu sidoo kale ku sifaysnaa akhlaaqdii wanaagsanayd ee uu lahaa Rasuulka (scw). Abuu Dhaalib oo ahaa Jacfar aabihiis inkastoo maqaam iyo sharaf weyn ka joogay Qureysh, haddana wuxuu ahaa xaal-mastuur oo aan lahayn hanti badan iyo iyadoo ay u dheerayd isagoo lahaa caruur badan. Abuu Dhaalib, waxay xaalad adag la soo gudboonaatay sannadkii abaarta darnayd ay ku dhufatay guud ahaan degmooyinkii ay degganaayeen qabaa�ilka qureysh. Reer Banii Haashim waxaa maalintaas ugu dhaqnaa oo xoogaa fiican hanti haystay Muxammad Bin Cabdillaahi (Rasuulka (scw) oo aan xilligaas la soo saarin) iyo sidoo kale adeerkiis Cabbaas Bin Cabdul-Mudhalib.

Kitaabka Quraanka wuxuu saldhig u yahay diinta Islamka dhamaanteed, isla markaana wuxuu kala saaraa runta iyo beenta; mugdiga iyo iftiinka; janoda iyo cadaabta; ifka iyo aakhiroda.

pra- - “antaŭ tre longa tempo, primitiva”; origino de la mondo -(asal, bilaw)(da, weynann); tempo → pratempo = la komenca tempo de la homaro aŭ de la mondo; (avino - ayeeyo; mocooyo; avo - awow); da': (patro); gabow: (avo); kabax: praavo, praavino

Jaamacad Camuud oo ah tii ugu horaysay ee laga aas-aaso dalka Jamhuuriyada Somaliland iyo Soomaliya intii ka dambaysay burburkii dawladii Milatariga ahayd ee Maxamed Siyaad Barre, oo la aas-aasay sanadkii 1998 taasi oo fikradeeda iyo hirgalinteedaba ay iska lahaayeen Aqoonyahanka iyo Bulshada reer Awdal. Iyada oo dad badan oo gayiga Soomaalidu degto ku nooli ay riyo u haysteen in bilaa dawlad Jaamacad la hir galin karo amaba la aas-aasi karo, una arkayeen mala’awaal ama dhalanteed aan marnaba suurogali Karin.

الله الرحمن الرحيم الملك القدوس السلام المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر الخالق البارئ المصور الغفار الغفار الوهاب الرزاق الفتاح العليم القابض الباسط الخَافِض الرافع المعز المذل السميع البصير الحكم العدل اللطيف الخبير الحليم العظيم الغفور الشكور العلي الكبير الحفيظ المقيت الواسع الحسيب الجليل الكريم الرقيب المجيب الحكيم الودود المجيد الباعث الشهيد الحق الوكيل القوي المتين الولي الحميد المحصي المبدئ المعيد المحيي المميت الحي القيوم الواجد الماجد الواحد الاحد الصمد القادر المقتدر المقدم المؤخر الأول الأخر الظاهر الباطن الوالي المتعالي البر التواب المنتقم العفو الرؤوف مالك الملك ذو الجلال والإكرام المقسط الجامع الغني المغني المانع الضار النافع النور الهادي البديع الباقي الوارث الرشيد الصبور

Sanadkii 2009 caasimada Orlando waxay noqotey magaalada ugu dalxiiska badan wadanka Maraykanka, taasi oo u noqotey lafdhabar dhaqaalaha koraya ee deegaanka. Meelaha aadka u soo jiitay indhaha dalxiisayaasha waxaa ka mid ah shaneemooyinka Walt Disney World Resort taasi oo leh deegaan balaadhan oo ku dhexyaala farasmagaalka Orlando. Jaamacada Orlando Resort oo la furay sanadkii 1999kii ayaa iyadna ka mid ah soo jiidashada dalxiiska.

Dunida yar ee Bluto oo wakhtiyadii hore loo aqoonsanaa ineey tahay meeraha 9aad ee Bahda Qoraxdu Midaysay, balse sanadkii 2006da loo aqoonsaday ineey tahay duniyar; ayaa waxay leedahay 5 dayax oo ku wareega ayada.

Gobolka Geeska Afrika waxaa ku yaala tiro badan oo gegooyin diyaaradeed ah; kuwaasi waxaa ka mid ah Garoonada waawayn ee Soomaaliya, Somaliland iyo Puntland.
Rasuulka (scw) oo ku sugan magaallada Madiina ayaa waxaa gaaray khabar degdeg ah (waxyi ahaan) kuna saabsan geeridii hoggaamiyaashiisii qiimaha badnaa, si daran oo xanuun badan oo aan la tilmaami karin ayuu geeridooda uga tiiraanyooday. Wuxuu aaday guriga Jacfar oo ay ilmo adeero ahaayeen. Guriga waxaa joogay afadiisii qiimaha badnayd ee Asmaa Bint Cumeys oo ku rajo weynayd ninkeedii oo nabad qaba inuu ku soo laabto gurigiisa iyo reerkiisa. Diyaargarow fiican ayay arrinkaa ugu talogashay, cunto macaan iyo caruurtii oo ay u qubaysay oo ay qurxisay si ay si wadajir ah ay ugu qaabilaan aabahoodii ay sida daran u jeclaayeen.

Dhinaca kale, qeyb ka mid ah aayadaha Suurad ama suurada oo dhamaystiran ayaa la akhriyaa wakhtiga lagu gudo jiro tukashada salaada taasi oo rakcad kasta lagu bilaabo Suuratul-Al-Faatixa oo dhamaystiran.

waa beesha ugu cansan soomaalia waxayna ka koobanyihiin afar qabiil oo waa waayan waana: 1_cismaan maxamuud. 2_ciise maxamuud. 3_cumar maxamuud 4_nuur maxamuud
Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya mudane Cabdiweli Sheekh Axmed Maxamed oo gunaanadkii Munaasabadda ka hadlay ayaa uga mahadceliyay dowladda Imaaraadka gurmadka ay u fidisay shacabka Soomaaliyeed xili qeybo kamid ah dalka ay ka jiraan abaaro iyo cunto-yari, waxana uu sheegay in xiriirka labada dowladood oo ah mid ballaaran ay keentay in kaalmo dhinac walba ay bixiso, isla markaana ay ka rajeynayaan in ay intaan ka sii xoogeysan doonto taageerada dalka Isutagga Imaaraadka Carabta Soomaaliya ugu yaboohdo.

WACDAAN WAA BEEL KA MID AH BELAHA SOMALIYEED ABTARSIMAHA ( WACDAAN CUSMAN DALADOLE MUDULOOW HIRAAB DAME GORGAATE HABIYE IRIR SAMAALE) WACDAAN WAXUU U KALA BAXAA AFAR LAFOOD (4) OO KALA AH (1) MALINLE WACDAAN (2) SAMAKAAY WACDAAN AMA SAMADOON (3) WARQatile

Khadiija Qalanjo waxay ahayd gabadh dheer, midab quruxsan oo joog iyo jamaal leh, taasi oo indhaha daawadayaasha soo jiidata. Heesaha fanaanadu waxay u badnaayeen kuwo shukaansi iyo dareen leh.

Dhinaca kale, meeraha Cirjeex waa kan ugu leh tirada ugu badan ee dayax asagoo leh 67 dayax. Afarta ugu wayn lo, Ganymede, Callisto, iyo Europa waxay leeyihiin qaabdhismeed u dhow meerayaasha dhagaxleyda ah, sida foolkaanaha iyo gudo kulul. Ganymede oo ah satelaytka ugu wayn Bahda Qoraxdu Midaysay, ayaa wuxuu ka wayn yahay meeraha Waxaraxir (mercury).

Badhan waxay ka mid tahay magaaloooyinka ugu waa weyn gobolka sanaag ee dalka Soomaaliya waxeeyna ku taal bariga gobolka sanaag waxana hoostaga magalooyin badan ka soo kow ceerigaabo ah caasimada gobolka sanaag waxana kamid ah magaalooyinka hoostaga 1 dhahar 2 xingalool 3 buraan 4 ceel buuhn 5 ceelaayo 6 yubbe 7 damala xagare 8 carmale 9 hadaaf timo badhana waxay hoostagtaa caasimada gobolka sanaag ee ceerighaabo gudoomiyaha gobolka sanaag bari waa cabdikariin wahaabi qore siciid cabdisalaan siciid

Warshada Nasa ee kumbuyuutarrada heerka sare (Af-Ingiriis: NASA Advanced Supercomputing facility; Af-Carabi: منشأة ناسا للحواسيب الفائقة) waa warshad samaysaa kumbuyuurrada ay ku shaqeeyaan mashaariicda hay'ada cilmifalaga ee NASA, waxayna ku taal gobolka Kalifornia ee Maraykanka.

Waxa looqaybinkaraa fiditaankii iuyo taariikhdii cismaaniyiinta laba qaybood. qaybta hore waxa ay tahay xilgii horumarka iyo awooda milatari taas oo soo gaadhsiisnayd sanadii 1566 iyo taariikh kale oo ay dawladaasi soo martay xiliyo adag iyo dhibaato siyaasadeed waxaanay soo gaadhsiisanayd sanadii 1683.

Beerka markuu jirado, howshaas uu qaban jiray wuu gabaa, waxaana keeni karo xanuunada aan soo tilmaamay sida cagaarshowga oo dhaawac gaarsiiyo beerka ama cabidda khamriga ama xanuunno beerka sidiisa ugu dhaco.

Tiro ama cadad aad u balaaran ayay daabacday Wakaaladda Madbacadda oo ahayd xarun dowladeed. Wakaalada Madbacadda daabacaadihii ay daabacday waxaa markii hore lagu bilaabay wax walba oo laga aruurin karay maanka bulshada Soomaaliyeed. Xarunta Manaahijta ama Xafiiska Horumarinta Manaahijta ayaa ugu daabacaad badnaa maadaama uu xafiiskan mas'uul ka ahaa waxbarashada aas aasiga ilaa dugsiyada sare.
Laasqoray (Af-Ingiriis: Las Khorey, Af-Carabi: لاسقُرَى Lāsqoray) waa magaalo xeebeed qadiimi ah taasi oo ku taal waqooyiga gobolka Sanaag ee maamulka Somaliland. Magaalada Laasqorey waxaa ku taala Dekada Laasqorey oo ka mid ah dekedaha ugu da'da weyn deegaanka Geeska Afrika. Taariikh ahaan, magaalada Laasqorey waxay xarun u ahaan jirtey Saldanadii Warsangaliga.

Suubbanaha Rasuulka (scw) si aan la tilmaami karin ayuu ugu farxay imaanshaha Jacfar, intuu laabtiisii sharafta badnayd ku soo dumay Jacfar ayaa wuxuu ku yiri �ma waxaynu ku faraxnaa furashada Khaybar mise imaanshaha Jacfar??.

Aaydhiin (Ingiriis: Iodine) calaamad I waa curiye kimiko ah oo tiroda atomkiisu tahay konton-iyo-sadex. Aaydhiin waa curiye Neef ah oo ka tirsan juffada Neefaha Halogenka. Aaydhiinta iyo isku dhisyada eey ka midka tahay waxaa inta ugu badan loo isticmaalaa Nafaqo ahaan, iyo warshadaha oo ka sameeysta Acetic Acid. Sidoo kale, maadaama atamka Aaydhiin aad u sareeyo isla markaana suntu ku yartahay ayaa curiyahan waxuu ka mid yahay isku-dhisyada Raajoda (x-ray compounds).

Karin (Af-Ingiriis: Caren, Af-Carabi: كارين) Waa magaalo ku taal Gobolka Bari Soomaaliya. Waxay kamid tahay magaalooyinka ugu facaweyn soomaaliya, 40 KM ayeey dhanka koonfureed ka xigtaa Magaalada Boosaaso waxaana la assaasay horaantii qarnigii 14-aad ee taariikhda miilaadiga, waxay ku taal deegaan Istaraatiiji ah oo ah Karinka Kala qaybsha Buuraha Calmiskaad & Calmadow, Waa qalcad dabiici ah.

pro - sababtoo ah, waayo, maxaa yeelay (prepozicio) Ŝiaj dentoj frapadis pro malvarmo. (dento - ilig)dentisto - dhakhtarilko)(dentbroso - caday, buruushilko)

Maadaama ay ka xajmi weyn tahay Bluto, dadkii helay iyo NASA labaduba waxay ku naanayseen ineey tahay meeraha 10aad ee Bahda Qoraxdu Midaysay. Guud ahaan, dunidan Eris iyo Bluto, Ceres, Haumea iyo Makemake waxay isku yihiin guruub la isku yidhaahdo "dwarf planets".

Farxaddaasi uu Rasuulka (scw) ka muujiyay imaanshaha Jacfar kama yareyn tan guud ahaan muslimiinta, gaar ahaan kuwii masaakiinta ahaa ay ugu farxeen imaanshaha Jacfar iyo asxaabta kale. Maxaa yeelay, Jacfar wuxuu aad u xiriirin jiray una dhaqaalayn jiray masaakiinta muslimiinta ee waxna aan haysan, waxayna taageeradiisa masaakiinta ay keentay in loogu magac-daro �aabihii masaakiinta�. Abuu Hureyra Allaha ka raalli noqdee oo arrinkan ka sheekeenaya ayaa yiri �haddaynu ahayn jamaacada masaakiinta Jacfar wuxuu noo ahaa qofka noogu roon dadka, gurigiisa ayuu intuu noo kaxeeyo ayuu na soo siin jiray waxa yaala oo cunto ah..�.

In badan oo dhirta ka mid ah dabeeysha ayaa ka qeyb qaadata habka bacariminta, halka qaar kale soo jiitaan xasharaadka yaryar ka dibna lugaha ku qaadaan geed ilaa geed kale.

Prof. Saleebaan waxa uu hada ku astaysan yahay halyey Soomaliyeed oo bog cusub u furay aqoonta iyo waxbarashada umada Soomaaliyeed. Ka dib furitaankii Jaamacadda weyn Ee Camuud, waxa bilaabmay Jaamacadaha faraha badan ee maanta ka jira guud ahaan geyiga Soomaliyeed.

Waxa uu kamid yahay 135 isin ee kaqaybqaatay dhismihii dowladda Somalia laga aqoon sanyahay una diiwan gashan dowladda iyo geeska Africa oo dhan
Tanzania, Kenya, Uganda, Rwanda, Burundi iyo Koonfurta Suudaan – wadanadan oo dhaca Badhtamaha Bariga Afrika waxay dhammaan xubin ka yihiin ururka Bulshada Bariga Afrika (East African Community) (EAC).

Si kastaba ha ahaatee, Nebi Muxamed wuxuu ku dhashay magaalada Makka, Xijaas, ee dhulka Carabiya (maanta loo yaqaano dalka Sacuudi Carabiya) markey taariikhdu ahayd qiyaastii 570 C.D, sanadkaasi oo dadka Carabta ahi u yaqaaneen “Sanadkii Maroodiga”. Nebi Muxamed waalidkiis waxay geeriyoodeen asagoo wali yar, waxaana soo koriyay adeerkii Abu Daalib. Nebigu yaraantiisii wuxuu ahaa adhi-jir, markuu qaangaadh noqdey wuxuu ku biiray ganacsiga iyo tujaarada asaga oo u shaqo bilaabay Khadiija oo markuu 25 jirka noqdey uu guursadey.

Dhisidu waa habka samaynta dhisme laga kor taagay oogada sare ee dhulka. Dhisidu waxay u kala baxdaa dhowr qeybood kuwaasi oo ugu muhiimsan tahay dhisida dhismeyaal waaweyn sida dabaqyo dhaadheer, laamiyada waaweyn, buundooyinka iyo wixii la mid ah. Sidoo kale waxaa dhisida ka mid ah dhismayaasha yaryar sida aqalada iyo wixii la mid ah.

Guud ahaan midhaha sabiibku waxay leeyihiin dhowr nooc taasi oo ku xidhan nooca canab ah ee laga sameeyay iyo wakhtiga lagu dhaafay kulka iyo ileyska qoraxda. Midaba ugu badan ee lagu yaqaano sabiibka waxaa ka mid ah: madoow khafiif ah, casaan madoow xiga, cadaan khafiif ah iyo huruud jaamud ah.

Yuumbi (Af-Ingiriis: Marlin, Af-Carabi: المرلين ) waa jaad ka mid ah jaadadka kalluunka ama Malaayga midabkiisu waa qalin waxuu ku nool yahay Badda Malaayga nuucaan hilibkiisa aad ayoo u macaanyahay.

Saynisyahannada ayaa sheega boqolaal Male Awaal oo keeni kara dabar go'a ku dhaca noolaha qaar, hase yeeshee la iskuma waafaqsana, qaar ka mida hadaan sheegno: tartan ka dhexeeya Naasleyda iyo Cudurrada, waxaa kaloo keena ayay sheegaan noolaha oo xasaasiyad ka qaba dhirta ubaxa leh iyo bacriminta ay u sameeyaan Cayayaanku, fikirkaas ayaan macquul ahayn sababtoo ah hadii taasi ay jirto aduunka laguma noolaadeen, oo hada waxaa ku nool bad iyo barriba noole aysan taasi waxba ka dhibaynin.

Xuskii ugu weyna oo lagu qabtay Fagaaraha beerta xoriyada ee Magaalada Hargeysa, waxa ka soo qeybgalay Madaxweynaha Somaliland Md. Axmed Maxamed Maxamuud [Siilaanyo],Wasiirada Warfaafinta Cabdilaahi Geel-jire, arrimaha gudaha Maxamed Cabdi Gaboose, hawlaha guud Xuseen Axmed Caydiid, Guddoomiye ku-xigeenka Xisbiga Mucaaridka ah ee UCID Aadan Maxamed Mirre [Waqaf],Guddoomiyaha Xisbiga KULMIYE Muuse Biixi Cabdi, maamulka jimciyada mujaahidiinta ee Sooyaal,qaar ka mid ah agoomihi ay ragoodi ku naf-waayeen halgankii qadhaadha ee dib u xoreynta dalka, xildhibaano ka kala socday labada Gole Baarlamaan Guurtida Wakiillada iyo marti sharaf kale. Madaxweynaha Somaliland Md. Axmed Maxamed Maxamuud Siilaanyo oo muuqaalkiisa ay ka muuqatay farxad iyo dhoola cadeyn, oo qofka arka uu ku niyad samaanayo jawiga guud ee Madaxweynuhu ku sugnaa,
Digir (Af-Ingiriis: bean; Af-Carabi: فاصولياء) Saynis ahaan ka mid ah dhirta lagu magacaabo "Phaseolus vulgaris" waa midho Digirta guud taasi oo leh midab casaan iyo cowlaan isku dhex jira. Digirtu waxay ka mid tahay dhirta qaniga ku ah nafaqada borotiinka ee firileyda ah, taasi oo ka baxda meelo badan oo dunid ah. Gabi ahaan dhirta geedaha digirtu waa mid dhasha hal mar sanadkii, taasi oo u baahan cimilo iyo biyo kala gedisan. Digirtu waa midho yaryar oo adag, qalalan, leh midabo kala duwan taasi oo ku salaysan cimilada, deegaanka iyo nafaqada geedka. Sidoo kale waxaa saameyn ku leh kala duwanaanta midhaha digirta waa jiiniska (genes),

Markay tukanayaan ma akhriyaan Suurad ay ku jirto “Sujuud”, inkastoo arinkaas ay ku soo aroortay Xaddiis sugan inuu Nebiga a.n.k. sidaas samayn jiray.

Waxaan ka codsanayaa dadka daawada gado ama farmashiyada ka howlgalo ama xarumaha caafimaadka ka shaqeeyo in aysan xanuunada beerka ku dhaco ay kala tashtaan takhaatiir ka aqoon roon cudurradaas.

Wakaalada Awooda Atomik Aduunka (Af-Ingiriis: International Atomic Energy Agency, loo soo gaabiyo: (IAEA); Af-Carabi: الوكالة الدولية للطاقة الذرية) waa urur caalami ah oo ka shaqeeya isla markaana dhiirigeliya isticmaalka awood nukliyeer amaan ah oon cidna halisgelin kari, iyo in laga maarmo (tanaasulo) haysashada hub nukliyeer oo loo isticmaali karo awood ciidan (milatary power)

Rayhana bint Zayd (ingiriis: Rayhana bint Zayd, "Rayhāna bint Zayd ibn ʿAmr"; carabi: ﺭﻳﺤﺎﻧﺔ ﺑﻨﺖ ﺯﻳﺪ ﺑﻦﻋﻤﺮﻭ, "Rayxaana bint Zayd bin Cumar") ku dhalatey deegaano u dhow magaalada Madiina sanadkii 587 C.D, waxay ahayd qof dumar ah oo ka soo jeeda qabiilka Yuhuud, waana ooridii 9aad ka dib markii laga adkaaday qabiilkeeda ayaa Rayxaana loo soo qabsadey adoon ahaan, halka raga qabiilkeeda laga dilaayay. Markii ay soo gaadhay magaalada Madiina ee xarunta u ahayd dowladii Islaamka ayadoo adoon ah ayaa Rayxaana waxaa arkey Nebi Muxamed (c.s.w.s) asaga oo siiyay xoriyadeeda wakhti yar ka dibna guursadey.

Dir, magaca saxda ah: Abukar (Af-Ingiriis: Dir; Af-Carabi: در , قبيلة در , بنو در , قبيلة أبوكار , بنو أبوكار), sidoo kale loo yaqaano: Dirweyn, Direed, Beesha Direed, Dhar, Dur waa beelweyn ka tirsan qabiilada Soomaalida taasi oo juquraafi ahaan degta afar wadan oo ku yaala Geeska Afrika. Beesha Dir waxaa laga helaa dhamaan deegaanada Shanta Soomaaliyeed kuwaasi oo kala ah: Djibouti(ahaan jirtey: French Somaliland(1)), Soomaaliya(ahaan jirtey: British Somaliland(2) iyo Italian Somaliland(3)), wadanka Kenya, Gobolka Waqooyi Bari(4) iyo dalka Itoobiya, deegaanka Soomaali Galbeed, iyo sidoo kale Deegaanada Oromia iyo deegaanka Canfarta(5).

Waxaa la jira Tirada Atamka Z Tirada Borotoonada aan doonayno waa Kimistariga iyo Fiisikiska sidoo kale Cufka atamka "A" waa kooxda Borotoonnada iyo Niyutaroonno ee bu'da atamka, lagu magacaabo A Tiro cuf.

Laakiin dhibka ugu weyn waxay timaadaa, markii qofka isagoo saa u xanuunsan farmashi la geeyo ama takhtar aan aqoon u lahayn xanuunkiisa lala xiriiriyo oo lagu bilaabo daawooyin kala duwan oo badan oo beerka dhaawac sii gaarsiinaya oo hadhowgii qofka dhici karto inuu u dhinto inta hala daaweeyo la is leeyahay.
Waxaana weydiisanayaa Eebbaha weyn inuu howshan ka dhigo mid Isaga dartiis loo sameeyay, nooguna daro miisaanka wanaagyadeena maalin aysan xoolo iyo caruur waxba tarayn.

Bariga Timor waa wadan oo bariga kaga dhegan jasiirada Timor, waxeena ku yaalaan qaarada Aasiya. wadanka waxoo u dhaxeeyaa Indonesia iyo Australia. wadankaan markiisa hore waxaa soo gumeesan jiray bortuqiiska ku dhawaan 400 oo sano, ka dibneh waxaa qabsatay ciidanka indonesia oo heestay ilaa 25sano, wadanka waxoo xurnimada qaatay, taariikhda marka ee eheed 2002da

Sanadii 1958, waxaa la sameeyay Jabuuti ee dariska ah, taasoo loo yaqiinay magaca ah Dhulka Faransiiska ee Soomaaliya waqtigaas, afti meesha ay aadayaan ah in ay Soomaaliya inteeda kale ku biiraan ama faransiiska uu sii hayo, natiijadiina waxay nqotay in uu faransiiska sii hayo uuna ilaaliyo. waxaana taa ugu wacnaa cafarta oo sidaa doonaysay, taasoo ah dadka ugu badan Jabuuti in ay sii hoos joogaan faransiiska waxaa sidaas oo kale dalbaday carabta iyo kuwii reer yurub ee deganaa dhulkaas ee la yimid isticmaarka. Laakiin inta kale ee asal ahaan soomaalida ah waxay rabeen midnimo soomaaliyeed si loo mideeyo dhulweynaha Soomaaliyeed ee lakala qaybiyay waxaana ugu cadcadaa "Maxamuud Xarbi" Raysulwasaare gudoomiye ku xigeenka golaga xukunka Soomaalida Faransa. waana Soomaali qabiilka Ciisaha, laakiin maxamuud xarbi waa la dilay aftida ka dib laba sano ka dibib burburkii diyaarad. Waxay Jabuuti ka qaadatay madax banaani Faransiiska sanadkii 1977 Xasan Guuleed Abtidoon, wuxuu ahaa Soomaali ay taageeraysay Faransiiska, Madaxweynihii ugu horeeyay ee jabuuti kaasoo xukumayay 1977 ilaa 1991.

Wuxuuna Ilaahay Qur´anka inoogu cadeeyay inuu maalinta Qiyaamaha dadkiisii uhorqaadi doono naarta Jahanama, iyagiina daba kici doonaan madaama ay aduunkiiba udaba-kici jireen si fikir la´aan iyo caqli xumo ah).

Garoonka Da Nang wuxuu ku yaalaa Vietnam Da Nang ee dalka Itoobiya. Garoonkaan Wuxuu ku yaalaa Xaafada Bole 18 Km Bariga Magaaladda iyo 2 Km Waqooyi Da Nang. wuxuuna saldhig u yahay shirkada diyaaradaha ee Vietnam Airlines. Garoonkaan waxaa isticmaala Diyaaradaha kala ah Jetstar Pacific, VietJet Air, Air Asia, Shanghai Airlines, China Southern Airlines.

Soomaalidu waxay ku abtirsataa dhaqan fac weyn oo xeerar iyo qawaaniintiisa leh. Marka aad culuuntan dhaqanka qaarkood dhegeysato waxaad garan karaysaa baaxadda dhaqan cilmiyeysan ay laahaayeen Soomaalidii hore. Dhaqanka soomaaliyeed wuxuu isugu jiraa caadooyin waxyaabo la soo wariyay dhaqankaas oo ku kaydsan maskaxda waayeelka soomaaliyeed taasoo casriyo hore lagu dhaqmi jiray dhaqamada gudaha iyo dhaqamada dawlado kale keeneen soomaaliya waa mid ku salaysan taariikh sida Itoobiya Kiinya, Yemen ,Hindiya iyo Iiraan.
Erayga suurat waxaa markii ugu horeeysay isticmaalay Nebi Muxamed si uu ugu kala saaro iyo kala sooco qeybaha Quraanka kariimka ah. Taasi oo ku dhex jirta aayado Alle (s.w.t) soo dajiyey sida ku cad 24:1 "Waxaanu kugu soo dejinay suurado wata cadaymo, iyo waxaanu kugu soo dirney calaamado, calaamado cad-cad, kuwaasi oo si farxad leh aad ku xasuusani." Dhinaca kale, wadarta suurad waa suwar sida ku xusan Quraanka kariimka, aayadahan oo fasirka af-Soomaali ku noqonaya "Ma waxay dhaheen isagaa Allifay? Ku dheh "La yimaada toban suwar oo la mid ah (waa Quraankee) una yeedha cid kasta marka laga reebo Alle, haddii aad run sheegaysaan."

Hadaba ,waxa iswaydiin leh dhidibkii gurigani ma ahaa mid sax ku dhismay oo laga raali ahaa mise wax ay ahayd hebel waa guursady heblaayan waa laguursaday oo magac uun baa laga rabay,waxa yurub kabuuxa inta ilmo dhalatay ee aan Hooyadood iyo Aabahood wada joogin , hadiiiimaan iyo diini jirto g uryaha habeen walba dumaya ayaa la iska deeyn lahaa.

Wakaaladda Madbacadda Qaranka waxaa la aas aasay ka dib markii Af Soomaaliga la qoray sanadkii 1972dii. Xarun casri ah oo soo saarto buugaag iyo xog qoran ayay noqotay Wakaaladda Madbacadda Qaranka. Horumarka iyo mudnaanta Wakaaladda Madbacadda Qaranka waxaa lagu garan karaa inay wasaarado la tartamaysay iyada oo lagu garan karo in koox ka mid ah kooxaha Naadiyaasha Qaranka ee Kubadda Cagta, magaca madbacaddana uu ku xardhanaa calanka Naadiga Madbacadda. [[1]]

Haddaan hoos u daadego , waxa dhibkan keenay oo kelifay dadka soo haajiray ee yurub yimi waa sad dex qaybood , oo kala ah mid cilmi leh,oo cilmigiisasi aanu xoog u adkayn khaasatan dhinaca diinta, mi dina waa mid cilmi diin iyo maadiba leh, ka sadexaadna waa mid aan intaba mid na lahayn, haday gara sho tahay, haday cilmi la barto tahay iyo haday mid diinmeed tahay toona midna cilmi kama sito waa sadexdaa qaybood.

Shaqaalaha Wakaaladda Madbacadda waxay iskugu jireen farsamo yaqaano ku xeeldheer habka dejinta qoraalka iyo maamul howl wadeeno maareeya xogaha qoran iyaga oo bixinayo dariiqa hagida iyo daabacada wax walba oo la hor keeno xafiiska daabacaada.

Aqoondarro (ingiriis: naivity, gullibility ama credulity) waa la'aanshada khibrad, casri iyo fahamka meelaha bulshada. Waxay ku sawaxantahay dadka ah caruur iyo naafada.

Facebook waa bog wada xaajood ah, oo ka heli kartid saaxiibo cusub. 250.000 oo dad cusub ah, ayaa is daiwaangaliyo maalin kasto, soomaali gaareeso in ka badan Malaayin wey isticmaalaan. facebook waxaa laga leeyahay dalka Maraykanka, markii hore waxaa soo alifay, yar mareykan ah, oo la dhoho (Mark Zuckerberg), kadib neh Microsoft ayaa xoogaa ka gadatay, in kastoo (Mark Zuckerberg) oo diiday in oo wada gado bogga. facebook qiimo waxoo ku fadhiyaa oo gaareeso, lacag billion oo dolarka mareykanka ah. facebook waxaa la aas aasay 2004 dadka isticmaala waxaa lugu qiyaasaa 1 bilyann wadamada pakistan,iran fidnam siriya iyo chine ayaa joojiyay isticmaalka.
10 saxaabi ee Janada loogu bishaareeyay (Af-Carabi: العشرة المبشرون بالجنة) waa ay leeyihiin muslimiintu, si loo tilmaamo toban saxaabada ka mida rc oo Nabigu scw uu u ballan qaaday in ay Jannada geli doonaan, waana tobanka ugu khayr iyo fadli badan saxaabada, xadiis waxaa jira uu wariyay Cabdi raxamaan bin cawf rc in Nabigu yiri scw :

Tamarta qoraxda (Af-Ingiriis: Solar energy; Af-Carabi: طاقة شمسية) waa tamarta ku yaala iftiinka qoraxda. Isticmaalkeeda wa kuleylka, karinta, iyo korontoda.

Buuloburte ama Buulaay (Af-Taliyaani Bulo Burti) waa magaalo ku taala gobolka Hiiraan ee bartamaha Soomaaliya.Degmmadwaxaa waxa ay ku taal goob muhiim ah oo ku caan ah dhulbeereed aad u qaalisan waa magaalo aad uquruxbadan marka loo fiiriyo degmooyinka kale ee ku yaallaa gobollada kala duwan oo ka koobanyahay dalka.Waxaa magaalada aad looga helaa caanaha noocyadooda kala duwan.Waa magaalo qaraami ah, waxa lasheegaa ineey tahay magaalo qadiimi ah oo illaa dhoowr qarni jirto.

Intii uusan dhicin dagaalkii sokeeye ee Soomaaliya, waxay u qaybsanayd maamul ahaan 18 Gobol, bulburkii kadib waxaa soo baxay maamulo beeleedyo: waxay Soomaaliya ahayd ka hor 1969 intii uusan dhicin inqilaabkii dawladdii rayadka ahayd 8 Gobol oo kaliya, kacaanka wuxuu ka dhigay 18 gobol kuwaas oo kala ah:

Ruwaayad (Af-Ingiriis: performance; Af-Carabi: أدا توضي) waa bandhig faneed iskugu jira heeso, tixo, majaajilo, sheeko iyo shactiro, kaasi oo loogu talogalay in lagu madadaaliyo dad. Ruwaayada Waxaa lagu all bandhiga meel masrax ah, qaar kale waxaa la soo gudbiyaa ayagoo u habaysan sida filimaanta.

Kibirnimada (ingiriis arrogance ama hubris) waxa weeyaan akhlaaq, dhaqan, iyo adaab xun. Dadka sidhaas ah wexey isku arkaan iney dadka kale ka fiican yihiin, iyo xaqiiqadu wey khaldaan. Aqoonta iyo awood xirfadeed sii khaldaan bey u qiyaasaan. Wexey jecelyihiin naf lahaansho iyo iney dadka kale hoosaysiiyaan. Markey hadlaan waxaad mooda inu isku arko inu dadka oodhan ka xoogbadan yahay iyo ka sarreeya. Kalimadda kibir Quraanka kariimka wey ku taala, suradda Baqara markuu Ibliis diidey inuu sujuudo.

Gabtaanle (Af-Ingiriis: Gabtanle) (Af-Carabi: جابتانلي ), Qaazim Ismaaciil Axmed Harti Amaleh Abdi Muhammad Abdirahman Jaberti; sidoo kale loo qoro (Chabtanle, Gebtanle), waa qabiil ka tirsan beelaha Daaroodka ee Dadka Soomaalida. Gabtaanluhu waxay deegaan ku yihiin Soomaaliya gaar ahaan gobolka Bari. Wuxuu ka mid yahay Beelaha Harti Kana sii ah Mooracase.

hay'ada baartaanda cirka ee hindiya (af-hindi भारतीय अन्तरिक्ष अनुसंधान संगठन) af-carabi منظمة البحوث الفضائية الهندية waa hay'ad ugu weyn ee baaritaanada cirka ee dowlada hinidya, waxaa la aasaasay 1969. hindiya waxay awood u yrrlatay inay hesho qalabka cirka sare looga hawl galo -oo ay ka mid yihiin awooda ganid dayax gacmeed-. hada shaqooyin bay u qabata aduunweynaha iyado ay jiraan heshiisyo ay la gashay caalamlka iyo shirkadaha kalee cirka.
Ugu dambayntii xukumadda dawlad deegaanka Soomaaliya Itoobiya iyo hogaamiye Cabdi Maxamud Cumar waa inay gobolka caddaalad usameeyaan lagana hormariyo arrimaha asaasiga ee bina ‘aadamku ku tiirsan yahay waa in gobolka laga hirgaliyo dib u curashada ka jirta Gobollada kale waana in bulshada laga hormariyo dhanka ganacsiga waxbarashada caafimaadka iyo isgaarsiinta sidookale dadka ka soo jeeda Gobolka waa inay ka fekeraan hormarka gobolkooda oo aad moodo inay iska ilaween.

Qofkii Muslim ah ee aqoon durugsan u lahayn Kitaabka iyo Sunnada waxaa la gudboon inuu weydiiyo Culimada aqoonta u leh sida Eebbe Kor ahaaye leeyahay:

Digirtu waxay ka mid tahay geedaha ugu taariikhda dheer ee dadku beeran jireen tan iyo ilbaxnimooyinka ka hor, wakhti hada laga joogo 10,000 sano. Sida caadiga ah digirta waxaa maanta laga beerta meel kasta oo caalamka ah, marka laga reebo Antaraktika. Wadanada Baraasiil iyo Hindiya aya ugu badan soo saarida iyo beerida digirta qalalan, halka wadanka Shiinaha ugu badan yahay nooca digirta cagaaran. Sanadkii 2010ka waxaa caalamku guud ahaan soo saaray 23 milyan oo digirta guud ah iyo 17.1 milyan oo digirta cagaaran ah.

it. (pasiva participo it: plenumiĝo aŭ rezulto) (La ŝtelisto estis arestita de policisto. (ŝtelisto - tuug) (ŝtel/i - xadid) (policisto - booliis, askari)

Saynab bint Khuzayma (ingiriis: Zeinab bint Khuzayma; carabi: ﺯﻳﻨﺐ ﺑﻨﺖ ﺧﺰﻳﻤﺔ, "Umm al-Masakin", macnaha: "Hooyadii Masaakiinta") ku dhalatey magaalada Makka sanadkii 595 C.D, waa ooridii 5aad Nebi Muxamed (c.s.w.s), taasi oo carmali (garoob) ku noqotey Dagaalkii Beder markii ninkeeda Khunais ibn Hudhaifa lagu diley dagaalka dhexdiisa. Markey taariikhdu ahayd sanadkii 3aad ee hijrada ayaa Nebi Muxamed dumaalay (guursadey) si uu uga baabi'iyo dhibaatada iyo murugada ka soo gaadhay dagaalkaasi.

28ka February 2010ka waxay noqotay maalintii gudoonka dhaqanka ee Cal-bari loo dhiibay Beeldaaje Ismaaciil, waxay ahayd maalin si wayn loo sugayey. Waxaa rajo wacan lagu qabi karaa in uu yahay ruux wanaag badan la imaan doona. Waxaa ka soo qaybgalay xafladii caana-shubka beeldaajaha badi isimadda soomalida kuwaasoo ka kal yimid daafaha soomaliya iyo waliba wadamada dariska la ah Somalia.

Marka la tixraaco diinta Islaamka, Nabi Muxamed (c.s.w) ayaa soo ururiyey magacyada Alle, taasi ooy ku xusan tahay xadiisyo badan. In badan oo Magacyada Alle ah waxay ku xusan yihiin kitaabka Quraanka, qaar kale waxa laga dhex helay xadiisyada, qaar badana waxay ku dhex jiraan labadoodaba. Xadiis la isku raacsan yahay oo "saxiis Muslim" ah waxaa uu sheegaya:

Shareecada Islaamka waxay ka gashay kaalin lama huraan ah nolosha mujtamaca Soomaaliyeed, waxayba ahayd shareecada tiirka aasaaska ah ee laga tusaale qaato qawaaniinta marka la qorayo dastuur ee ka mid ah dastuurodii hore kuwaas oo la sameeyay intii ay jirtay nolosha ku salaysan siyaasadda, sidaa daraadeed howl kasta waxay ku salaysnayd shareecada gaar ahaan howlaha madaniga ah sida guurka, furriinka, dhaxalka iyo waxyaabaha la xiriira qoyska; laakiin arrimahaas waxbaa iska bedelay dagaalkii sokeeye dabadii iyadoo ay soo baxeen maxkamado shareecada islaamka taasoo ku faaftay magaalooyin farabadan iyo deegaano ka mid ah Soomaaliya.
liinta dhanaan, waa geed mirahiis, oo jaale ama cagaar ah. dhaxda waxee ku leedahay hilibkii liinta, oo ubax camal u sameesan,oona ah biyo dhan ah. liinta waxaa lagu isticmaala Cuntada ama Biyaha cabiyaanka.

ISO 31166-2:SO waa qayb u gaar ah dawladda Soomaaliya ee ISO 3166-2, waana qayb ka mid ah halbeegga ISO 3166 ay faafisay Ururka calamiga ee midaynta qiyaasta (ISO), kaasoo laguna yaqaan summadda magacyada qaybaha muhiimka ah (sida gobollada, jihooyinka, ama maamul goboleed ) dhammaan dalalka ee Summad ISO 3166-1.

Dhinaca kale, wadanka Soomaaliya waxaa ku yaala tiro badan oo dekedo dabiici ah, qaar kale qadiimi yihiin. Dekeda ugu weyn wadanka waa Dekada Muqdisho oo Dawlada Federaalku gacanta ku hayso. Sidaas ay tahay waxaa jira tiro badan oo dekedo ah; kuwaasi waxaa ka mid ah: Caluula, Maydh, Lughaya, Eyl, Qandala, Xaafuun, Hobyo, Garacad iyo Ceelmacaan.

Qaamuusku waa buug erayga ama luqadaha fasiro. Sidoo kale, waxoo kuu fasiraa ama kuu turjumaa, luqadaha kale. badanaa qaamuusyaasha waxaa lagu tixay, alifbeetada, si oo u fududaado, radinta xarafka aa raadineesid.

Walaaluhu waxay noqon karaan kuwo waalid isku mid ah dhalay (hooyo iyo aabo), waxaa laga yaabaa in hal waalid kaliya dhalay sida ilmo isku hooyo ah laakiin labo aabe kala leh; ama caruur isku aabo ah laakiin labo hooyo kala dhaleen. Dhamaantood waxay noqonayaan dad walaalo ah.

waxayna leedahay taariikh aad u dheer oo soo jireen ah sidoo kale waxay leedahay taalooyin leh taariikh dheer kuwaas oo ay ku duugan yihiin dad wadanka taariikh wanaagsan uga tagay .

Bahda fanka ku luuqaysa iyo ku heesta luuqada af-Soomaaliga aad ayay u badan, kuwaasi oo ka soo baxay meelo kala duwan iyo wakhtiyo kala duwan. Sidoo kale, maanta waxaa jira tiro aad u badan oo fanaaniin ah oo ku nool dhamaan qaaradaha dunida, kuwaasi oo soo saara heeso cusub iyo kuwo la cusboonaysiinayoba. Jadwalka hoos ku qoran waxaanu ku soo bandhigeynaa qaar ka mid ah fanaaniinta sida fiican looga yaqaano dalka gudahiisa iyo dibadiisaba.

Hawraar (ama macne buure ah) waa hadal macna sameeynaya, kaa soo lagu qeexay daraasad lagu sameeyay waxay lagu tilmaamay in. Ay hawraartu tahay laba qaybood: Hawraar magaceed iyo Hawraar faleed.

Makaroone (Af-Ingiriis: macaroni; Af-Carabi: معكرونة; loogu dhawaaqo: /kəˈroʊni/) waa nooc ka mid ah baastada qalalan kaasi oo leh qaab dhuuban oo wareegsan isla markaana gaaban. Sidoo kale, makaroonahu waa cunto diyaar ah oo asal ahaan ka soo jeeda wadanka Talyaaniga, taasi oo la aaminsan yahay in lagu isticmaali jirey ila sanadkii 1154. Makaroonaha waxaa laga sameeyaa midhaha firileyda ah oo la ridqay (burburiyay) ka dib lagu qasay jiis (cheese) iyo biyo. Makaroonuhu wuxuu kaga duwan yahay noocyada kale ee baastada waxaa ka mid ah dhererka, iyo waxyaabaha laga sameeyo.