Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ಗೃಹಕನ್ಯಾ: ಈ ದೈಯಿ ತನ್ನೊ ಚೀಪೆ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಗುನೊಡ್ದು ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಮದಿಮೆ ಆವಂದಿ ಪೊನ್ನಗ್ ಸಮಾನೊ. ಅತ್ತಂಡ ಪೊನ್ನುಲೆ ಲೆಕೊ ಮೆತ್ತೆನೊದ ಗುನೊ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರೊ ಇಂದೆಕ್ ಈ ಪುದರ್.

ಅಲ್ಪಕಾಲಟ್ (ಶಾರ್ಟ್-ರನ್), ದೀರ್ಘಕಾಲಕ್ಕ್ (ಲಾಂಗ್-ರನ್) ವಿರೋಧವಾತ್, ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶೊಡ್ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂಜಿಯಾಂಟ ಅಂಶ ಸ್ಥಿರವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾಹರಣೆನ್ ಸಲಕರಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊನ್, ಸೂಕ್ತವಾಯಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಪ್ರದೇಶ, ಬುಕ್ಕ ಬಹುಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಾ ಒಂಜಿ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಬದಲಾಯಿನ (ವೇರಿಯಬಲ್) ಉತ್ಪಾದನ ಅಂಶೊಂದು ಪಣುವೇರ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಬಳಕೆ, ಸಾಗಣೆ ಸೇವೆಲು,ಬುಕ್ಕ ಬಹುತೇಕ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. "ದೀರ್ಘಕಾಲ"ಡ್, ನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಡ್ತ್ ಈ ಪೂರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶೊನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಅಲ್ಪಕಾಲಡ್, ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆತ "ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆನ್ ಗಾತ್ರ" ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪನ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ನಿರ್ಧರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ, ಆಂಚಾಂಟ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್, ಒವೆ ಪ್ರಮಾಣ ಇತಿಮಿತಿಲು (ಸ್ಕೇಲ್ ಲಿಮಿಟೇಶನ್) ಇಜ್ಜಿ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ಅಲ್ಪಕಾಲ ವ್ಯತ್ಯಾಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಟ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಕಡುಬಡತನ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೋಷಣೆನ್ ಒಳಗಾಯಿನ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭಂಗೊಡು ಮೆಟ್ರೀಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ತದ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಎಲ್ಫಸ್ಟಿನ್ ಕಾಲೇಜಡ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯರ್. ಬೊಕ್ಕ ಬರೋಡದ್ ಮಾಹಾರಾಜೆರ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮೆರೆನ್ ಸಹಾಯ ಪಡೆತೊಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಪೋಯೆರ್. ಅಮೇರಿಕಾ ಪೋದು ಅಲ್ಪ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ಮಟ್ಟು ಉ೦ದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಟಪಾಡಿದ ಪಡ್ಡಯಿ ಬದಿಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಲ್ಲ್ಯ ಊರು/ .ಈ ಊರುಡು ಗುಲ್ಲದ ಬುಲೆ ಬೊಲೆಪಾವೆರ್. ಕಡ್ಲುದ ಬದಿಟ್ ಈ ಊರ್ ಉ೦ಡು.ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಸುಧೆ ಈ ಊರುಡು ಪರಪು೦ಡು.ಅ೦ಬಾಡಿ, ದುಗ್ಗಪಾಡಿ,ಮಟ್ಟಿಬೈಲ್ ಉ೦ದು ಮಾತ ಈ ಊರುದ ಎಲ್ಯ ಜಾಗೆಲು. ಮಟ್ಟ್ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪು ಎಲ್ಯ ಊರು. ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಹೆಚ್ಚ ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬಾರ್, ತಾರೆ, ಪದಿಪೆ, ಮುಂಚಿ, ಗುಳ್ಳ. ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬುಲೆಪೆರ್. ಮಟ್ಟು ಪನ್ಪಿ ಊರು ಮೂಲು ಬುಲೆಪಿ ಮಟ್ಟ್ ಗುಳ್ಳೊಡ್ದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆತ್ಂಡ್.

ಪಿಲಿಕುಳಂದ್ ಬತ್ತಿನ ಪುದಾರ್ ತುಳುತ್ತಾ ಪದ (ಪಿಲಿ+ಕುಳ).ಪಿಲಿ ಪಂಟ ಕನ್ನಡೊಟ್ ಹುಲಿ,"ಕುಳ" ಪಂಟ ಕೊಳ ಇಂಚಿನ ಅರ್ಥೊನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು "ಹುಲಿಗಳ ಕೊಳ".ಪಂಟ ಪಿರಾಕೊದ ಕಾಲೊಡ್ ಪಿಲಿಕುಳ ಜಾಗತ್ತಾ ಪುದಾರ್ ಬರಿಯರ ಕಾರಣ, ಅಳ್ಳ್ ಮಲ್ಲ ಕಾಡು ಇತ್ತಂಡು . ಪಿಲಿಲು ಯತೇಚ್ಚವಾತ್ ಇತ್ತಂಡ್.ಅಂಚಾತ್ ಪಿಲಿಲು ಅಯಾಸೊನು ಪರಿಹರಮಾಲ್ಪಿಯಾರ ಆ ಕೆರೆಗೆ ಬರೊತ್ತ್ ಇತ್ತಂಡ್.ಅಂಚಾತ್ ಪಿಲಿಕುಳಂದ್ ಪುದಾರ್ ಬಂತ್ಂಡ್.

ಲವಂಗ ಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಕಮ್ಮೆನ ಇಪ್ಪುನ ರುಚಿ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಸಂಬಾರ ವಸ್ತ್. ಪರಿಮಳತ ಲವಂಗನ್ ತೆನಸ್ ಗ್ ಕಮ್ಮೆನ ಕೊರ್ಯೆರೆ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದು ಸುರುಕ್ ಇಂಡೋನೇಶ್ಯಾಡ್ ಬುಲೆಪಾವರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಲ್ಪ ಉಂದೆನ್ ಕಾಟ್ ಮರ ಆದಿತ್ಂಡ್. ಪೋರ್ಚಗೀಸ್ನಕುಲು ಲವಂಗನ್ ಯರೋಪ್ಗ್ ಕನಯೆರ್. ಭಾರತಗ್ ಉಂದ್ ಮಾರಿಷಸ್ದ್ ಬೈದಂಡ್.

ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿ ತತ್ವಜ್ನಾನಿ,ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ,ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಇತಿಹಾಸೊಕಾರೆ, ಪತ್ರಕರ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ. ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಳುವಳಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮೆರ್ನ ಚಿಂತನೆಲು ಪ್ರಮುಖವಾದುಂಡು.ಮೆರೆನ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ನೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಾಣಿಸದೆರ್.ಮೇರು ಇತಿಹಾಸೊನ್ ಪೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ತಿಕೋನೊಡ್ ಅರ್ಥೈಸಾದ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆರ್.

ಕಂಸಾಳೆ ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರನ ಭಕ್ತೆರಾಯಿನ ದೇವರೆಗುಡ್ಡೆರ್ ಉಪಯೋಗಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಇಸೇಸ ಬಗೆತ ತಾಳೊ. ಇಂದೆನ್ ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರೊ, ಮಂಡ್ಯ, ಬೆಂಗ್ಳೂರು ಬುಕ್ಕೊ ಕೋಲಾರೊ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ಲೆ ಕೆಲವು ಬಾಗೊಡು ಆಚರಣೆಡ್ ಉಂಡು. ಮಹದೇಶ್ವರನ ಕಾವ್ಯೊನು ಈ ಕಲಾವಿದೆರ್ ಪದೊ ಪನ್ಪೆರ್. ಮೆಕ್ಲ್ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಬೆಂಗಳ್ಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ನಿಲೆ ಆತೆರ್. ಕತಾ ರೂಪೊಡು ಶಿವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶರಣೆರೆ ಮೈಮ್ಮೆನ್ ವಂಸ ಪರಂಪರ‍್ಯವಾದ್ ಪಂಡೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದೆರ್.

ಪೆನ್ ಬರೆಪಿನ ವೊಂಜಿ ಸಾಧನೊ.ವೊಂದೆನ್ ಮಾತೆರ್ಲ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಪೆನ್ನನ್ ವೋಲಾ ಬೂಕಡ್ ಬರೆಯರೆ ಆಪುಂಡು.ಪೆನ್ನೆಡ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆ ಉಂಡು ಬಾಲ್ ಪೆನ್,ಶಾಯಿದ ಪೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಜೆಲ್ ಪೆನ್ ಇತ್ಯಾದಿ.ಪೆನ್ನನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ದಿನ ಜನಕುಲೆ ಇಜ್ಜಿ.ಅಂಚಾದ್ ಪೆನ್ನಗ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಉಂಡು.
ಜೀರ್ದ್ರರಕ್ ಒಂಜಿ ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆ. ಬುಲೆಯಿನ ದೈಯಿ ೩೦-೯೦ ಸೆ೦.ಮೀ.ಎತ್ತರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬುಡೊ ಸಪೂರೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ದಿಂಜ ಕಬರುಲು ಕೂಡ್‍ನ ಪುದೆಲ್‍ದಂಚ ತೋಜುನ ದೈಯಿ. ದೈತ ಇರೆ ಪಚ್ಚೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪೂತ ಗೊ೦ಚಲು ಕೊಡೆದಂಚ ತೋಜುಂಡು. ಪೂತ ಬಣ್ಣೊ ಹದೊ ಗುಲಾಬಿ. ಜೀರ್ದರಿತ ದೈಟ್ ಪೂಕುಲು ಒರೋನೆ ಅರಳುಂಡು. ಜೀರ್ದರಿ ದೈಟ್ ಆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಅಂಗೊಲು ಒಟ್ಟೂಗೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಜೀರ್ದರಿ ಪಂಡ್‍ದ್ ನಮೊ ಲೆಪ್ಪುನ ಸಸ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಅಯಿತ ಪರ್ಂದ್‍ಗ್. ಅಯಿತ ಬಿತ್ತ್‌ಗತ್ತ್. ಜೀರ್ದರಿತ ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ ಉತ್ತರ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ದೆ ಜೀರ್ದರಿನ್ ಭಾರತ, ಚೀನ, ಅರೆಬೀಯಾ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾವೊಂದು ಬತ್ತೆರ್. ಜೀರ್ದರಿ ಇತ್ತೆ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಬಲುಚಿಸ್ತಾನ, ಚೀನಾ, ತುರ್ಕೀಸ್ತಾನ್, ಪರ್ಷಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಇ೦ಡೋನೇಷಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ತ್, ಪ್ಯಾಲಸ್ತೈನ್, ಸಿರಿಯಾ, ಟರ್ಕೀ, ಮೊರಕೋ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಬುಲೆವೊಂದುಂಡು.

ನರೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ (1863–1902) ಮೇರ್ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಪಂಡ್ದ್‍ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸೆರ್ನ ಶಿಷ್ಯೆ ಆಯಿನ ಮೇರ್, 1893ತ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನೊಡು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆತ ಬಗ್ಗೆ ಪಾತೆರ್ದ್ ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆತ ಬಗ್ಗೆ ಜಗತ್ತ್‌ಗ್ ತೆರಿಪಾಯಿನಾರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿದ ಸ್ಥಾಪಕೆ.

ಕಾರ್ಕಳ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಒಂಜಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಕಾರ್ಕಳ ಬೆಂಗಳೂರೂ ಊರುಡ್ದ್ ಸುಮಾರು ೩೬೦ ಕಿ. ಮೀ .ದೂರಡ್ದ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬುಡಡ್ದ್ ಈ ಊರು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಪಿರಾವ್ ಜೈನ ರಾಜೆರನ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಕಾಲಡ್ ಪಾಂಡ್ಯ ನಗರಿ ಪಂಡ್ ಪ್ರಸಿಧ್ದಿ ಪಡೆದಿತ್ತ್ನ್ದ್. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮೂಲಿಪ್ಪುನ ಕರಿ ಬಂಡೆಡ್ "ಕರಿಕಲ್ಲು" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದಿಟ್ಡ್. ಬೊಕ್ಕ 'ಕರಿಕಲ್ಲು' ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ 'ಕಾರ್ಲ'ವೆಂದು ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಕನ್ನಡಡ್ 'ಕಾರ್ಕಳ' ಎಂದು ಪುದರಾತ್ನ್ದ್. ೪೨ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಏಕಶಿಲಾ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ಪಡುತಿರುಪತಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅತ್ತೂರು ಸಂತ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಚರ್ಚ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಕಳವು ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾದ್ ಛಾಪು ಮೂದ್ಪಾಡ್ನ್ದ್.

ಬೋಳೂರು ಪನ್ಪಿನ ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ ಜಾಗೆಡ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನೆರ್ ಬತ್‍ದ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿ ಪನ್ ಪುನ ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಕೋಟೆ‍ನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತ್‌ರ್, ಅವು ಇತ್ತೆಲ ಅಲ್ಪ ಪೆರ್ಮೆ ಪಡೆದ್‍ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಇಸಯ ಪಂಡ ಅಲ್ಪ ಇತ್ತೆಲ ಅವನ್ ತುಯೆರೆ ಪರವೂರ್‍ದ ಜನಕ್‍ಲ್ ಬರ್ಪೆರ್. ಆಯಿತ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ಲ ಸುದೆಲಾ ನಮಕ್ ತುಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು, ಆ ಸುದೆನ್ ದಾಟ್‍ದ್ ಪೋಂಡ ಬಾರೀ ಪೋರ್ಲ ಕಡಲ್ ನಮಕ್ ತುಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಲ್ತ್ ತೂನಗ ಬೊಂದೆಲ್ದ ಚರ್ಚಿಡುದು ಮೂಡಾಯಿ ಪಚ್ಚನಾಡಿಗು ಪೋಪಿನ ರಸ್ತೆಡು “ಬಂದಲೆ” ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುದರುದ ತಾನೊ ಉಂಡು. (ಬಂದಲೆ ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುನು ಸತೀಶ್ ಬಂದಲೆ ಇನ್ಪಿನ ತುಳು ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದೆರು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಮಲ್ತುದೆರು.). ಈ “ಬಂದಲೆ” ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ಪರಂಗಿ ಪಾದ್ರಿಲೆನ ಬಾಯಿಡು “ಬೊನ್- ದೆಲ್” ಆದುಪ್ಪು. ಮಂಗಳೂರು ಇನ್ಪಿನ ಪುದರು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಬಾಯಿಡು ಸಾಹಿತ್ಯಡು “ಮ್ಯಾಂಗಲೋರ್‍ “ ಆಯಿಲೆಕ್ಕೊ!

ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ, ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ವರ್ಗತ ಹಿಡುವಳಿಗ್ ಬುಕ್ಕ ಲಭ್ಯವಾತ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಡತ್ತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎತ್ ಸಮರ್ಪಕವಾತ್ ಸೃಷ್ಟಿವಾತ್ಂಡು ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹಿಡುವಳಿನ್ ಬದಲು, ಅತ್ತಂಟಾ ಬೇತೆ ರೀತಿಟ್ ಪಣೊಡಾಂಟ, "ಘರ್ಷಣೆ" ಅತ್ತಂದೆ "ದುರುಪಯೋಗ"ತ ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಮಸ್ತ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತ್ ಫಲದಾಯಕತೆ ಸುಧಾರಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಒಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇತೆ ಯಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಹಿತ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದಾಗ ತಲಪುವ, ಪಾರೇಟ್ ಫಲದಾಯಕತೆಗಾತ್ (ಪಾರೇಟೊ ಇಷನ್ಸಿ) ತೂವೇರ್. ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕೆಲವೊಂಜಿ ವಿಷಯೊನ್ ಪಾಲನೆ ಮಾಳ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಆರ್ಥಿಕವಾತ್ ಫಲದಾಯಕಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್:
ಭಾರತೋಟು ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿತ ಬಳಕೆ ಪಿರಾಕ್ ದ್ಲ ಉಂಡು. ಕೇರಳತಾ ಕಡಲ ಬರೀ,ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟು ನೆನ್ನ ಕೃಷಿ ಸುರು ಅಂಡು ಪನ್ಪಿ. ನೆನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಂಗಾರ್ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ನೆನ್ನ ಬಿಲೇ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ.ಇನಿತ ದಿನೋ ಭಾರತ ಟ್ಟು ಕೇರಳ ಜಾಸ್ತಿ ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮನ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಕೇರಳತಾ ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದರ್ ಬುಕ್ಕ ಕುಡ್ಲ ತ ನವಮಂಗಳೂರು ಬಂದರ್ ಪಿದಾಯಿ ದೇಶೊಲೆಗ್ ರಪ್ತು ಅಪುಂಡು.

<poem> 'ಅಮ್ಮಾ, ಬಡಕ್ಕಾಯಿದ ಅಪ್ಪೆ, ಕಾಲೊಡ್ದು ಕಾಲೊಗು ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿಲೆಕ್ಕನೇ, ಕೋಡೆ ಮಕರಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ಇರೆನ ತಲೊಕು ಬತ್ತ್‌ದ್, ಅರಿಯನ ನೇದ್ದೆ ಒಪ್ಪ್ಯಾದ್ ಸಾರ ಪೂ ಒಪ್ಪ್ಯಾದ್, ಪೊರ್ಲುಡು ಪಿರ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಇಲ್ಲ್ ಮುಟ್ಟ್‌ದ. ಇತ್ತೆ ಇರೆನ ಪೂ-ಪುರ್ಸಾದೊದ ಬೆರಿ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಬತ್ತಿನ ಗಂಡಗಣೊಕುಲೆಗ್, ಪುರ್ಸಾದ ಪಾಡ್‌ದ್ ಜಿವಾದಿ ಕುತ್ತುದ್ ರಕ್ತಾರ ಕೊರೊಂದುಲ್ಲ. ಕೊರಿಂಚಿತ್ತಿನ ರಕ್ತಾರೊನು ಯೆಂಕ್ಲೆನ್ ಬೆರಿ ಪತ್ತೊಂದು ಬೈದಿನ ಸಾರೊತ್ತೊಂಜಿ ಗಂಡ ಗಣೊಕುಲಿತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಅಕ್ಲೆನ ಆರ (ಆಹಾರ) ಕೈಕೊಂದು ಪಿರ ತಿರ್ಗುನ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುಲೆ. ಈ ಗಿರಾಗಿರ್ತಿನ್ ಮುಂಡಗೊಂಜಿ ಮುಂಚಿಕಲ್ಲ್‌ದಾತ್ ಆಪತ್ತ್ ಬರಂದಿಲೆಕ್ಕ ಕಾತೊಂದು ಬಲ್ಲೆ... ಬಡಕ್ಕಯಿದಪ್ಪೆ ಪಂಡ್‌ದ್ ನಟ್ಟೊನುವ' \ <poem>

ದೈವ ಕೊರ್ಪಿ ಗಂಧಪ್ರಸಾದಗ್ ಬೂಲ್ಯಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್, ಮಂತೆರೆತ್ ದುಂಬು ಪರ ಊರುದಕುಲೆಗ್, ಪರ ಜಾತಿದಕುಲೆಗ್ ಬೂಲ್ಯ ಕೋರುಪುನ. ದೈವ ಕೊಡಿ ಬಾರೆದಿರೆಟ್ ಒಂಜಿ ಬೊಂಡ ,ಒಂಜಿ ಚೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆದೊಟ್ಟುಗು ಬೂಲ್ಯ ಕೊರ್ನ್ದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯೆರೆಗ್ ಬೂಲ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ತುಂಡು ಪಿನ್ಗಾರದೆಸಲ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಸ್ಸತ್ತ ಇರೆತ ಬೂಲ್ಯ, ಬಚ್ಚಿರೆದಿರೆತ ಬೂಲ್ಯ, ಪೆಲತಿರೆತ ಬೂಲ್ಯ, ನೇರಲ್ತ ಇರೆತ ಬೂಲ್ಯ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬೂಲ್ಯೊಲುಪ್ಪುವ. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಚಂದನ, ಗಂಧದ ಬೂಲ್ಯಾಂಡ ಕೆಲವು ತಿಕ್ದ್ ಮಂಜಲ್ದ ಗಂಧ ನನ ಕೆಲವು ತಿಕ್ಕ್ದ್ ಕರಿ ಗಂಧ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಇಂದುವೆ ಸಮಯೋಡು ದೈವೋಡ ನಮ ಕಷ್ಥ ನಷ್ಥೋನುಲ ಪಂಡೋಂತು ಪರಿಹಾರೋ ಕನುನಾ ಅಪಗನೇ ಕಟ್ಟು ಕಟ್ಲೆ ನಡಪುಂಡು.

ಗಡಿಸೇವೆ ಪಂಡ ದೈವೊಲು ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಗಂಡ ಗಣೊಕುಲ್ನ ಪರವಾದ್ ನೆತ್ತೆರ್ ದೆತೊನ್ವ ಪಂಡ ಕೋರಿದ ನೆತ್ತೆರ್ ದೆತೊನ್ವ. ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಗಡಿಟ್ ಉದ್ಭವ ಆಯಿನ ನೆಮ್ಪುಗಾದ್ ದೈವೊಲು ತರೆಕ್ ಕಡ್ಸಲೆಡ್ ಗಡಿ ಪಾಡೊನ್ವ. ಪಂಜುರ್ಲಿ ದೈವ ಗಡಿ ಪಡೊಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಗಡಿಗಂಧ ಗುರ್ಕಾರ್ರೆಡ ಕೕಡಲಾ ದೈವದ ಪೂಜಾರಿಯೇ ಅವೆನ್ ಕೊರೊಡು. ಜುಮಾದಿ ಬಂಟಡ್ ಜುಮಾದಿ ಬಾಯಿದ್ ನುಡಿ ಕೊರುಂಡ ಬಂಟೆ ಗಡಿಟ್ ನುಡಿ ಕೊರ್ಪೆ. ಬಂಟನ್ ಆಲ್ಯೆರೆ ಆವನ್ದಿನಪಗ ಬಂಟೆ ತೊಟ್ಲ ಬಾಲೆಗ್ ,ಕಿದೆ ಕಂಜಿ ಕೈಕಂಜಿಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ನಗ ಬೆಂಜನ ಪದವುಡು ಜುಮಾದಿ ದೈವ ಆಯನ ಬಾಯಿಗ್ ಬೀಗ ಪಾಡುಂಡು .

ದುಂಬು ಗುತ್ತುದ ಇಲ್ಲಡ್ ಬೋದಿಕೆದ ಕಂಬೊನು ಉಂದುವೇ ಮರಟ್ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇಲ್ಲ್‍ದ ಬಾಕಿಲ್ಡಿತ್ತಿನ ಪೇರ್ ಬರ್ಪುನ ಪೆಲತ್ತ ಮರಕ್ಕ್ ಉಳಿ ಬೊಟ್ಟುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇತ್ತೆಲಾ ಕೆಲವು ಕೊಡಿಟ್ ಉಂಡು.ಅಡ್ಡ ಮರಟ್ಟ್‍ ಬೊಡ್ಡೆ ನೇಲುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಗಾದೆಲಾ ಉಂಡು.ದುಂಬುದ ಕಾಲೊದ ಗುತ್ತು ಬರ್ಕೆದ ಇಲ್ಲಡ್ ಪೆಲತ್ತ ಪಲಯಿದ ಕುರ್ಸು,ಬೆಂಚಿ,ಮೇಜಿ,ಕಲೆಂಬಿ,ಸೇರ್,ಕಳಸೆ ಮಲೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ಕುಂಬಳೆದ ಜಯಸಿಂಹ ಪನ್ಪಿ ರಾಜೆ ಸುಮಾರ್ ೧೫ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಅನಂತಪುರೊಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿ ಶಾಸನೊ ಅನಂತಪುರ ಶಾಸನಂದೇ ಪುದರ್ ಪಡೆತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದು ತುಳುತ್ತ ತಿಕ್ಕ್ ನ ಸುರುತ್ತ ಶಾಸನೊ. ತುಳುಲಿಪಿಟ್ಟೇ ಉಪ್ಪುನವು ಈ ಶಾಸನದ ವಿಶೇಷೊ. ಪ್ರತಿ ಸಾಲ್ ಡ್ ಶಾಸನದ ಪಾಠ ಇಂಚ ಉಂಡು.(೫ ಬೊಕ್ಕ ೬ನೇ ಸಾಲ್ ಓದಿಯರ ಆಪುಜ್ಜಿ):

ಬಿಸುತಾನಿ ಕಾಂಡೆ ಲಕ್ಕ್ದ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತರೆಕ್ ಮೀದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ತುತ್ತ್ದ್, ಕಣಿತ ದುಂಬು ಬತ್ತ್ದ್ ಕೈ ಮುಗ್ಯುವೆರ್. ಕನ್ನಡಿಡ್ ಮಾತೆರ್ಲ ತನ್ಕುಲೆನ ಮೋನೆ ತೂಪೆರ್. ಪೊಸ ವರ್ಸ ಮಾತೆರೆಗ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಕೊರಡ್ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಮದಿಪು ಪನ್ಪೆರ್. ಗಂದದ ಬೊಟ್ಟು ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲಡುಪ್ಪುನ ಮಾತಾ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತುವೆರ್. ಆಶೀರ್ವಾದ ನಟ್ಟೊನುವೆ. ರ್ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಬಿಸು ಪಂಡ ಪೊಸ ವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ಡ್ ಹಿರಿಯಕ್‍ಲೆನ ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ದ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೆತೊನುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಕಾರ್ ಪತ್ತ್ ನೆಕ್ ಹಿರಿಯಕುಲು ಉಡುಗೊರೆಲಾ ಕೊರುಪ್ಪೆರು. ಪೊಸವರ್ಸ ಆಯಿನೆರ್ದ್ ಪೊಸ ಕುಂಟು ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮೇರ್ ಕನ್ನಡದ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಕವಿ. ಮೇರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕೋಳಿವಾಡದಾರ್. ಮೆರೆನ ಸುರುತ ಪುದರ್ ಗದುಗಿನ ನಾರಣಪ್ಪ. ಮೆರೆನ ಅಂಕಿತನಾಮ 'ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ'. ಮೇರ್ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಡು 'ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ', 'ಐರಾವತ' ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ದೆರ್. ಮೆರೆಗ್ 'ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ'ಪನ್ಪಿನ ಬಿರುದು ಉಂಡು.
ಕಟ್ಟೋಣ, ಗೋಡೆದ ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಜಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಸ್ತು ರಚನೆಲೆನ ಮಲ್ಪರೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲೆಗ್ ಕಟ್ಟುನ ಕಲ್ಲುಲು (building stones) ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶೊಡು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಶಿಲೆಕಲ್ಲುಲು ಕಟ್ಟುನ ಕೆಲಸೊಲೆಗ್ ಬಳಕೆಯಾಪುಂಡು.

ಕರ್ನಾಟಕೊದ ವಿಜಯಪುರೊ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ತುಮಕುರು, ಬೆಲಗಾಂ, ರಾಯಚೂರು, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಧಾರವಾಡ, ಚಿತ್ರದರ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಡೊಳ್ಳುಕುಣಿತೊ ಪ್ರಚಲಿತವಾದುಂಡು. ಉಂದು ನೇರವಾದ್ ಕುರುಬ ಜಾತಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಸಂಬಂದೊ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ಇತ್ತೆ ಈ ನಲಿಕೆಡ್ ದೀವೆರ್, ನಾಯಕೆರ್, ಉಪ್ಪಾರೆರ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜಾತಿದಕುಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆಡ ಶಿವಮೊಗ್ಗೊ ಜಿಲ್ಲೆದ ದೀವೆರ್ ಡೊಲ್ಲು ಮೇಲೊನು ಅಕ್ಲೆನ ಆರಾದನೆಡ್ ಕಡ್ಡಯೊ ಬಾಗೊ ಆದ್ ನಡಪಾವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಬಿ ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮೇರ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ(25 ನೇ) ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಆದುಲ್ಲೆರ್. ಈ ಸಾರಿ ನಡತಿನ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಡ್ ಶಿವಮೊಗ್ಗೊಡ್ದು 2 ಲಕ್ಷ ಮತೊತ ಅಂತೊರಡ್ ಗೆಂದ್ಯೆರ್.

ಉಲಾಯಿದ ಜಗಲಿ - ಇಲ್ಲ್‌ದ ಉಲಾಯಿಡೆ ಒರಿ ಜೆಪ್ಪುನಾತ್ ಅಗೆಲೊಡು ಇಲ್ಲ್‌ದ ಸುತ್ತೂಲ, ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಚಾವಡಿದ ಎದುರುಡು ಮಾಂತ್ರೊ ಇಪ್ಪುನವು ಚಾವಡಿ. ಇಲ್ಲ್‌ದ ಪೊಂಜೊವು ಪಿದಾಯಿ ಆನಗ, ಒಕ್ಕೆಲ್‍ದಕುಲು ಬನ್ನಗ, ಪೊಸಬೆರ್ ಬನ್ನಗ, ಪೊಸಬಿನ್ನೆರ್ ಬನ್ನಗ ಉಲಾಯಿದ ಜಗಲಿಡ್ ಕುಲ್ಲುದ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಜಗಲಿಡ್ ಮಣ್ಣಚಿಟ್ಯೆಂದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಎತ್ತೊರೊಡು ಜೆಪ್ಯೆರೆಗಾದ್ ಕಟ್ಟ್‌ನವು. ಜೆಪ್ಯೆರೆ ಮಂಚವು ಇಜ್ಜಾಂದಿನಕುಲು ಈ ಚಿಟ್ಯೆಡ್ ಜೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಕಟಪಾಡಿದ ಆರಸು ಬಬ್ಬುನ ಮಿತ್ತ್ ನಂಜಿ ಕಾರೊಂದು ಉಪಾಯೊಡು , ಎಂಕ್ಲೆನ ಗೂವೆಲ್ಡ್ ನೀರ್ದ ದಂಡ್ ತೊಜಾರೆಗ್ ಬಬ್ಬುನು ಬರ್ಪಾರೆಗ್ ಕೊಡನ್ಗೆ ಬನ್ನಾರೆಗ್ ಓಲೆ ಕಡಪುಡ್ ದ್ ಬಬ್ಬುನ್ ಕಟಪಾಡಿಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್ . ಕಟಪಾಡಿಗ್ ಪೊಯಿನ ಬಬ್ಬು'ಡ ಆರಸು ಪನ್ಪೆರ್, ಪೊಸ ಗೂವೆಲ್ ತೊಡಿನೆಟ್ಟ್ ನೀರ್ ಇಜ್ಜಿ. ನೀರ್ದ ದಂಡ್ ಒಲ್ಪ ಉಂಡು ಪಂಡುದು ತೂವೊಲಿಯಾ ಕೇನುವೆರ್ . ಬಬ್ಬು ನೀರ್'ದ ದಂಡ್ ತೂಯರೆ ಬಲ್ಮೆದ ಮುಕಾಂತರ ಪನ್ಪೆ. ಅದಗ ಅರಸುಲು ಉಂದು ಇಂಚ ಬಲ್ಮೆಡ್ ಪಂಡ ಯಾವಂದ್ ಈ ಗೂವೆಲ್ಗು ಜತ್ತುದು ನೀರ್ದ ದಂಡ್ ತೊಜಾವೋಡು ಪನ್ಪೆರ್, ಬಬ್ಬು ಲೆಂಚಿದ ಸಾಯೊಡು ಗೂವೆಲ್ಗ್ ಜತ್ತ್ 'ದ್ ಮಾಯೋಡೆ ನೀರ್ದ ದಂಡ್ ತೋಜಾವೆ ,ಬಬ್ಬುನ ಮಿತ್ತ್ ನಂಜಿ ಕಾರೊಂದಿತ್ತಿ ಕಟಪಾದಿದರಸು ತನ್ನ ಜನೋಕ್ಲೇನ್ ಕೂಡಾದ್ ಗೂವೆಲ್ಗ್ ಜಪುಡಾಯಿ ಲೆಂಚಿನ್ ಮಿತ್ತ್ ದೆಪ್ಪಾದ್ , ಹಾಸ್ ಕಲ್ಲ್'ಡ್ ಗೂವೆಲ್'ನ್ ಮುಚ್ಚಾವೆ . ಬಬ್ಬು ಗೂವೆಲ್'ದ ಉಲೈ ಆಪೆ .. ದಾಲ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾದ್ಯ ಆವಂದೆ ಗುವೆಲ್'ದ ಉಲೈ ಬಬ್ಬು ಬೊಬ್ಬೆ ಪಾಡುವೆ, ಏನನ್ ಮಿತ್ತ್ ಒಯಿಪುಲೆ ಪಂಡೊಂದು ಕೋರಿದ ಸ್ವರೊಟ್ಟು ಕೆಲೆಪುವೆ.. ಕೈಕನ್ಜಿ ಸ್ವರೊಟ್ಟು ಅರೆದುವೆ..ಪುಚ್ಚೆದ ಸ್ವರೊಟ್ಟು ಬುಲಿಪುವೆ. ಅಪಗ ಕಾರ್ನಿಕೊಡ ದೈವೊಲಾಯಿನ ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ , ಕೊಡಮಂದಾಯ .. ಡೈವೊಲೆಗ್'ಲ ಆಸಿ ಕಲ್ಲ್'ನ್ ಪನ್ಡಾಯೆರೆ ಆಪುಜಿ. ಕಾರ್ನಿಕೊದ ಕೊಟಿ ಚೆನ್ನಾಯೆರೆಗ್'ಲಾ ಆ ಹಾಸ್ ಕಲ್ಲ್ ನ್ ಪಂದಾಯರೆ ಆಪುಜಿ.

"ಅಂಬಡೆಗ್ ಅಮೆ ತಪ್ಪುಜಿಗೆ" ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಡ್ ಬರೆನಗ ಈ ಗಾದೆ ನೆನಪಾಂಡ್.ಅಂಬಡೆ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನ ಸಮಯೊಡೆ ಕುಡ ಪೂ ಪೊಫುಂಡು ಐಕ್ ಈ ಗಾದೆ ಪನ್ಪೆರ್.ಅಂಬಡೆ ದ ಉಪ್ಪದ್ ದ ಉನ್ಯರ ಬಾರಿ ಸೊಕು ಆಪೂಂಡು. ಪಚ್ಚೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ತಿನೊಲಿ. ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮರ ಬಜಿ ಲತ್ತ್ . ಮರತ ಕೊಡಿಕ್ ಪೋವರ ಆಪುಜಿ. ಸೇವುದ ಕಜಿಪುಗು ಅಂಬಡೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್ಂಡ ಐನ ಕಮ್ಮೆನ ಬೇತೆನೆ ಉಂಡು.ಅಂಬಡೆನ್ ಜಾಸ್ತಿ ತಿನಿಯರ ಬಲ್ಲಿ.

ಅಂಚೇನೇ ನಮ್ಮ ತುಳು ಜನೊಕ್ಕುಲು ಮೀನ್ ಪತ್ತುನೆಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ಹುಷಾರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೀನ್ ಪಂಡ ಕುಡ್ಲದ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ. ತುಳುವೆರ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಿರೆ, ಕೆದು, ತುದೆ, ಕಡಲ್ ಡ್ ಮೀನ್ ಪತ್ತುನೆಟ್ಟ್ ಬಾರಿ ಬಿರ್ಸೆರ್. ತುಳುನಾಡ್ ಡ್ ಕುಡ್ಲ ಬೊಕ್ಕ ಮಲ್ಪೆಡ್ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರ್ ಉಂಡು. ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುನಕಲೆಗ್ ಮರಕಲೆರ್ / ಮೊಗವೀರೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತುದೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲ್ ಡ್ ಹೆಚ್ಚ ಮೀನು ಪತ್ತುನು ಮೊಕುಲು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆದ ಬೇಲೆನ ಇತ್ತೆ ಮರಕಲೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ. ಬೇತೆ ಜಾತಿದಕಕುಲುಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ವಸ್ತು(ದ್ರವ್ಯ)ದ ಗುಣ, ರಚನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನುನ ಒಂಜಿ ವಿಜ್ಞಾನ. ಉಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲು ಆನಗ ಒಂಜಿ ವಸ್ತು ಎಂಚ ಬದಲಾಪುಂಡು ಪಂಡ್’ದ್ಲಾ ತೆರಿಪಾವುಂಡು.
ಮುಟ್ಟಾಲೆ (hat) ಪಂಡ ಕಂಗ್ ದ ಪಾಲೆಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಟೊಪ್ಪಿ. ಕೃಷಿಕೆರ್ ದೊಂಬು ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಸೊಗು ತರೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪರೆ ಉಂದೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಮುಟ್ಟಾಲೆ ತುಳುಟು ತರೆಕ್ ಕಟ್ಟುನ ಮುಂಡಾಸ್‍ಗ್ ತರೆತ್ರ ಪಂಡ್‍ದ್ ಪುದಾರ್. ಉಂದ್ ಬೆಲೆಮಾನ್ಪುನಗ ತರೆತ ರಕ್ಷಣೆಗತ್ರ ಉಪ್ಪಿ ಕಮ್ಮಿ ಕರ್ಚಿದ ಸಾಮಾನ್.

ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪನ್ನಗ ನೆನಪಪಿನಿ ನಮಕ್ ಶೋಕುಡ್ ಪರಡ್ದಿನ ಕಡಲ ಕರಾವಳಿ . ಅಲ್ಪ ರೈಸುನನ್೦ಚಿನ ತಾರೆ ಕಂಗ್ದ ಸಾಲುಳು ಸುತ್ತ್ಹೊಗುಳ ಗೋಡೆ ಕಟ್ ನಂಚಿನ ಪಕ್ಚಿಮ ಘಾಟ್ಟಾ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಳು .ನೆಥ ನಡುಟ್ ಪಲವತ್ಥಯಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ . ಕಡಲ್ದ್ ಮಿತ್ತೆದ್ ಬಿಜುನ ತಂಪಯಿನ ಗಾಳಿಗ್ ಮಯಿಒಡ್ಡುದ್ ಬೆಳೆಪಿನಂಚಿನ ಕಡಲ್ದ ತಡಿಡ್ ಮಿನುಲು ಪೆಜಿದ್ ತಿನ್ಪಿನ ಪಕ್ಕಿಸಂಕುಲ .ಸುರ್ಯ ಪುಟ್ಟುನಗ ಬೊಕ್ಕ ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ಥಮನ ಅಪಿನ ನಡುಟ್ ಆರಾಮದ ಜೀವನಡ್ ಉಪ್ಪಿನ ಮುಲ್ಪದ ಜನಕುಲೆನ ಬಚ್ಚೆಲ್ ಮನಸ್ಗ್ ಸಮಾದಾನ ಕೊರ್ಪಿನಂಚಿನ ಮುಲ್ಪದ ದೇವಸ್ಥಾನಳು ಮಸೀದಿ ,ಚರ್ಚ್ ,ಒಂಜತ್ತಂದೆ ಒಂಜಿ ಬಗೆಟ್ ಪೌರನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವೈಭವನ್ ಪುರೆರ್ಗ್ ತೋಪವುನೆಟ್ ಬಾರಿ ಮಲ್ಲ ಪಾತ್ರ ವೈಸೆದೆಂಡ್.

ಪಿಲಿ, ಸಿಂಹ, ಚಿಟ್ಟೆ ಪಿಲಿ (ಚಿರತೆ), ಪೂಮ ಇಂಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಲು ಪುಚ್ಚೆದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರಾಣಿಲು. ಪುಚ್ಚೆ ಐತ್ತ ಮೈನ್ ಸ್ವಚ್ಚವಾದ್ ದೀಪುಂಡು, ಐತ್ತ ನಾಲಾಯಿಡ್ದ್ ನೆಕ್ಕ್ದ್ ಸ್ವಚ್ಚ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಪುಚ್ಚೆ ಕಣ್ಣ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಪೇರ್ ಪರ್ಲೆಕ, ಇನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ತುಳು-ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ.

ಬಾದ್ರಪದೊ ಸುಕ್ಲಾಷ್ಟೆಮಿ ದೂರ್ವಾಷ್ಟಮಿ, ಉಂದುವೇ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟೆಮಿ ಮಧ್ಯಾಷ್ಟೆಮಿ, ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಾಷ್ಟೆಮಿ ದುರ್ಗಾಷ್ಟೆಮಿ, ಮಾರ್ಗಶಿರ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟೆಮಿ ಭೈರವಾಷ್ಟೆಮಿ, ಮಾಘಶುಕ್ಲಾಷ್ಟೆಮಿ, ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟೆಮಿ. ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸೊಡ್ದು ನಾಲ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟೆಮಿಲು ಅಷ್ಟಕೊಲು. ದೂರ್ವಾಷ್ಟೆಮಿದ ದಿನೊ ದೂರ್ವೆಡ್ದ್ ಶಂಕರನ ಪೂಜೆ, ದುರ್ಗಾಷ್ಟೆಮಿದ ದಿನೊ ದುರ್ಗಿನ ಪೂಜೆ, ಭೀಷ್ಮಾಷ್ಟೆಮಿದ ದಿನೊ ಭೀಷ್ಮನ್ ಉದ್ದೇಸಿಸದ್ ತರ್ಪನೊ, ಮಧ್ಯಾಷ್ಟೆಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅಷ್ಟಕೊಲೆಡ್ ಪಿತೃಲೆನ್ ಉದ್ದೇಸಿಸದ್ ಶ್ರಾದ್ಧೊ ಮಾಲ್ಪುನೆ - ಉಂದು ಆನಿಗಾನಿಗ್ ಇಸೇಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲು.

ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆದ ಏಳನೆದ ಅಕ್ಷರೊ. ಇಂದೆತ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿದ ಸ್ವರೂಪೊ ತಿಕಿಜಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತುಳುಟು ಋ ಅಕ್ಷರೊನು ಗಳಸುನೆ ಕಡಮೆ. ಕನ್ನಡೊ, ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಗಳಸುನ ಋಷಿ, ಋಣ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪದೊಕುಲೆನ್ ರುಸಿ, ರುನೊ ಇಂಚ . ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ತದ್ಬವೊ ರೂಪೊಡು ಪನ್ಪೆರ್. ವ್ಯಂಜನದೊಟ್ಟುಗು ಸೇರ್ದ್ ಬನ್ನಗ ಮಾತೃ, ಪಿತೃ, ಗೃಹೊ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಬ್ದೊಲೆಡ್ ಇಂದೆತ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆಡ್ ಋಕಾರಒನು ಗಳಸುನವು ತುಳುಟು ಇದ್ದಿ. ಸಂಸ್ಕೃತೊಡುಲಾ ಋ ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಸುರಾಪುನ ಪದೊಕುಲು ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಆಜನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕದಂಬರಾಜೆ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಮನ ಶಾಸನೊಡು ತಿಕಿನ ಋ ಕಾರೊದ ರೂಪೊನೇ ದಿಂಜ ಪ್ರಾಚೀನವಾಯಿನವುಂದು ಚರಿತ್ರೆಕಾರೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕದಂಬ ಕಾಲೊದ ಈ ಅಕ್ಷರೊದ ಸ್ವರೂಪೊ, ಅವ್ವೇ ಕಾಲೊದ ಮ ಅಕ್ಷರೊನು ದಿಂಜ ಹೋಲುಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ. ಪದ್ರಾಡನೆ ಶತಮಾನೊದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರೆ ಶಾಸನಲೆಡ್, ಈ ಅಕ್ಷರೊ ಭು ದಂಚ ದಿಂಜ ಹೋಲುಂಡು. ಉಂದುವೇ ರೂಪೊ ದುಂಬರಿದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ಪದಿನೆನ್ಮನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ರೂಪೊಗು ದಿಂಜ ಕೈತಲಾದ ತೋಜಿಂಡಲಾ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡಿ ಎಚ್ಚಾಯಿನೆನ್ ಗುಮನೊಗು ದೆತೊನೊಡು.

ಹಾಕಿ ಒವ್ವೇ ಗೊಬ್ಬುಲೆ ಕೂಟೊಗು ಮೂಲೊ ಕಾರಣೊಂದು ಪನೊಲಿ. ಇಂದೆಟ್ ರಡ್ಡ್ ತಂಡೊಲು ಎದುರು ಬದುರಾದ್ ಒರಿಯನ್ ಒರಿ ಉಪಾಯೊಡು ನಿರ್ವಹಿಸವೊಂದು ಒಂಜಿ ಚೆಂಡ್‍ನ್ ಎದುರುತಕ್ಲೆ ಬಲೆಕ್ ಅತ್ತಂಡ ಗೋಲ್‍ದುಲಾಯ ಪೋಪುನಂಚ ಹಾಕಿದ ಕೋಲುನು ಗಳಸೊಂದು ಗೊಬ್ಬುನೆ.

ಬೂತಾಯಿ ಪುಳಿಮುಂಚಿ,ಬಂಗುಡೆ ಪುಳಿಮುಂಚಿ,ತೇಡೆ ಪುಳಿಮುಂಚಿ,ತೊರೆಕೆ ಪುಳಿಮುಂಚಿ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಕಜಿಪುಲು.ಮೀನ್ ತಿನ್ಪುನಕಲೆಗ್ ರಾತ್ರಿಡೊಂಜಿ ಮೀನ್ದ ಕಮ್ಮೆನ ಇಜ್ಜಿಡ ವನಸ್ ಸೇರುಜ್ಜಿಂದೆ ಪನ್ಪೆರ್.
ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಬಿರ್ಮು ಆಳ್ವರೆಗ್ ಪಿಂಗಾರೊದ ಪುರ್ಪೊಡು ದೇಬೆರೆನ ಪ್ರಸಾದೊದ ರೂಪೊಡು ತಿಕಿನ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆ ಸಿರಿ. ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜೆರ್ ಬಿರ್ಮುಆಳ್ವರ್ ಒಂಜಿ ದಿನೊ ತನ್ನ ಅರಮನೆಡ್ ಬಾರಿ ದುಖೊ ಮಂತೊನುಬೆರ್. ತನ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಿರಿ ಸಂಪೊತ್ತು ಉಂಡು. ಬೋಡಾಯಿನ ದಾನಧರ್ಮೊ ಮಂತೆ. ಆಂಡ ಈ ಅರಮನೆದ ರಕ್ಕೋಲೆನ್ ತನಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ತೂವೊಣಿಯೆರೆ ಒಂಜಿ ಸಂತಾನೊದ ಕೊಡಿ ದಾಂತೆ ಪೋಡೆಂದ್ ಬಾರಿ ದುಖಿಬೆರ್. ಅಂಚ ಧರ್ಮೊದ್ ಬಾಕಿಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕರ್ಮೊದ ಬಾಕಿಲ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ಅಜ್ಜೆರ್ ಪೋದು ಏಲದೆ ಎಮಗುಂಡೊಡು ಪೋದು ಕಂಕಣೆ ಕಬಿಯಪ್ಪ ಜೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಮೇಲ್ ಲೋಕೊಡಿಪ್ಪುನ ಬೆರ್ಮೆರೆಗ್ ಗೊಂತಾದ್ ಆರ್ ಬಡಬೆರಮಣ ಮಾನಿನ ರೂಪೊ ತಾಳ್ದ್ ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅರಮನೆಗ್ ಬೇಡೊಂದು ಬರ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಕೆಲಸೊದ ಪೊಣ್ಣು ದಾರು ಪೋದು ಬೆರಮಣಗ್ ಪಡಿ ಕೊರ್ಪಳ್. ಬೆರಮಣೆ ಪನ್ಪುಂಡು ಈ ಕೊರಿ ಪಡಿನ್ ಯಾನ್ ಮುಟ್ಟಯೆ. ಈ ಇಲ್ಲದ ಯಜಮಾನಿ ಬರೊಡು ಆರೆ ಸುಕೊಕಷ್ಟೊ ಎನಡ ಪನೊಡು, ಎಂಕ್ ಆರ್ ಪಡಿಕೊರೊಡು, ಎನ್ನ ಜೋಳಿಗೆ ದಿಂಜೊಡುಂದು. ಅಂಚ ಅಜ್ಜೆರ್ ಕತ್ತಲೆದ ಕೋಣೆಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ದ್ ಬೆರಮಣ ಮಾನಿಗ್ ಪಡಿ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಮಾಣಿ ಕೇನುಂಡು ದಾನೆ ಅಜ್ಜೆರೆ ಈರೆಗ್ ದಾನೆ ಕಷ್ಟೊ ಬತ್ತ್ಂಡ್ಂದ್. ಅಜ್ಜೆರ್ ತನ್ಕ್ ಸಂತಾನೊದ ಪಲಬಕರ ದಾಂತಿನ ವಿಚಾರೊ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ಬೆರಮಣ ಮಾನಿ ಈರೆ ಮೂಲೊ ಆಲಡೆ ಓಲುಂದು ಕೇನುಂಡು. ಅಜ್ಜೆರ್ ತೆರಿಯಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ನಿನ್ನ ಮೂಲೊ ಆಲಡೆ ಲಂಕೆ ಲೋಕ ನಾಡ್ಂದ್ ತೆರಿದೆ. ಅವು ಇತ್ತೆ ಪಾರ್ ಪಡಿಲ್ ಬೂರ್ದ್ ಪೋತ್ಂಡ್. ಈ ಅವೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪಾವೊಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಅಂಚ ಅಜ್ಜೆರ್ ಜನೊಮಾನಿ ಕೂಟೊಂದು ಪೋದು ಲಂಕೆಲೋಕ ನಾಡ್ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊ, ಭೂತೊಲೆನ ಬದಿಮಾಡೊ ಮಾತ ಸರಿ ಮಲ್ಪಾವೆರ್. ಅಕೇರಿಗ್ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪೊಡು ಪಿಂಗಾರೊದ ಪುರ್ಪೊನು ಪತ್ತ್ನಗ ಅವೆಟ್ಟ್ ಪೊಣ್ಣು ಬಾಲೆದ ಜನನೊ ಆಪುಂಡು. ಅವ್ವೇ ಸತ್ಯೊದ ಮಗಲ್ ಬಾಲಕ್ಕೆ ಸಿರಿ

30 ಒರ್ಸೊದ ಬುಕ್ಕೊ ತುಳುತ ಪೊಸ ಕವಿತೆಲೆನ ರಡ್ಡನೆ ಹಂತೊ ಸುರುವಾಂಡ್. 1962ಡ್ ಗಣಪತಿ ದಿವಾಣೆರೆ ‘ಮೀಸೆ ಇತ್ತಿ ಆಣುಕುಳು’, 1964ಡ್ ‘ತುಳು ಪದ್ಯಾವಳಿ’ ಬೂಕು, ಪುತ್ತೂರು ಆ. ವಿಠಲೆರೆನ ‘ಕೇದಗೆ’, 1972ಡ್ ಬಿ. ದೂಮಪ್ಪ ಮಾಸ್ಟ್ರೆನ ‘ಮಾದಿರನ ಗಾದೆ’, 1974 ಬಡಕಬೈಲ್ ಪರಮೇಶ್ವರಯ್ಯೆರೆನ ‘ತುಳು ನೀತಿ ಪದ್ಯೊಲು’ ಬೂಕುಲು ಬತ್ತೊ. 70ನೆ ದಶಕೊಡ್ ತುಳುಸಿರಿ, ತುಳುಕೂಟ, ತುಳುವಾಣಿ, ತುಳುವೆರೆ ಬಂಧು, ತುಳುನಾಡ್ ಇಂಚಿತಿ ಪತ್ರಿಕೆಲೆಡ್ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಬಾಳಪ್ಪ, ರಾಮ ಕಿರೋಡಿಯನ್, ಅ. ಬಾ. ಶೆಟ್ಟಿ ಪೊಳಲಿ, ಎಸ್. ಆರ್. ಹೆಗ್ಗಡೆ, ರತ್ನಕುಮಾರ ಎಂ, ಅಮೃತಸೋಮೇಶ್ವರ, ಕಲ್ಲಾಯಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ, ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣ ಆಳ್ವ, ಬನ್ನಂಜೆ ಗೋವಿಂದಾಚಾರ್ಯ ಕವಿಕುಲು ಬರೆಯರ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್.

ಪ್ರತಿಯೊರಿ ಬೆನ್ನಿಬೆನ್ಪುನಾಯೆಲಾ ಕಂಡೊಗು ಕಳ್ಳಿ ಕಟ್ಟುನವು ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಗೂಂಟೊದ ಕೊಡಿಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಕಳ್ಳಿದ ಗೆಲ್ಲ್‌ನ್ ಮುಳಿ ಅತ್ತಂಡ ಬಯಿಟ್ಟ್ ಸುತ್ತ್‌ದ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಏನೆಲ್‌ದ ಬೆನ್ನಿದ ಕಂಡೊ ನೇಜಿ ನಡ್ದಾನಗ ಪಜಿಪಜಿ ತೋಜುಂಡು. ಆ ಕಂಡೊಗು ಕಣ್ಣ್ ಮುಟ್ಟುಂಡುಂದು ಬೇಸಾಯಗಾರಗ್ ಪೋಡಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಬೇತೆಕ್ಲ್‌ನ ಕಣ್ಣ್ ಬೂರ್ಯರ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಕಳ್ಳಿ ನಡ್ಪುನೆ. ಕಳ್ಳಿ ಪೇರ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಬೇಲಿಡ್ ನಡ್ಪುನ ದೈಯಿ. ಅಯಿತ ಪೇರ್ ಕಣ್ಣ್‌ಗ್ ರಟ್ಟ್ಂಡ ಕಣ್ಣ್ ಪುಡಾಪುಂಡುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಕಳ್ಳಿದ ದೈ ನಡ್ಪುನೆ.

ಕಂಡೊಗು ಪೂಕರೆ ಪಾಡುನ ಸಂದರ್ಭೊಡು ಆ ಕಂಡೊಡು ಎರ್ಲೆನ್ ಗಿಡರುನ ಕ್ರಮ ಆದಿ ಕಾಲೊಡು ಸುರು ಆಂಡ್. ಅವ್ವೆನೇ ಕ್ರಮೇಣ 'ಕಂಬಳ' ಪನ್ಪಿನ ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ಆದ್ ಬದಲ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು.

ಪೂಕ್ಲೆಡ್ ಆನ್ ಪೊಣ್ಣು ಪಂಡ್ದ್ ಎತ್ವಾಸ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ಪೂಕ್ಲೆಡ್ಲ ಐನ್ ಎಸಲ್ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣು ಪೂಟ್ ಅಂಡಾಶಯ ಉಪ್ಪುಂಡ್. ಅಂಡಾಶಯೊಡ್ ಅಂಡಕುಲು ಉಪ್ಪುವ.

ಎರುಕೋಲ-ಎರುತ್ತ್ ಅತ್ತಂಡ ಗೋಣದ ಮುಗೊನ್ ಕಟ್ಟೊಂದು ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಗುತ್ತು, ಬೂಡು ಅರಮನೆತ ಸುಗ್ಗಿದ ಬೆನ್ನಿದ ಅಕೇರಿದ ದಿನೊ ಈ ನಲಿಕೆನ್ ನಡಪಾವೆರ್. ಕಂಬಳದ ಕಂಡೊಗು ಗೋಣನ್ ಜಪ್ಪುಡನಗ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು.

ನಾಲ್ - ಐನ್ ಗಂಟೆ ದುಂಬು ಅರಿನ್ ನೀರ್ ಟ್ ಪಡುತ್ ಅವ್ವು ಬೊದುಲುನೇಟ್ ಬುಕ್ಕ ಕಡೆತ್ ರುಚಿಕ್ಕ್ ಬೋಡಾಯಿನಾತ್ ಉಪ್ಪು ಪಡೊಡು. ನೀರ್ ದೋಸೆತಾ ವಿಸೇಸ ಪಂಡಾ ಅಪಗ ಕಡೆತ್ ಅಪ್ಪಗನೇ ಮೈಪುನಾ. ಕಾವಲಿನ್ ದಿಕ್ಕೆಲ್ಡ್ ಚೆಚ್ಚ ಆಯಾರಾ ದೀತ್, ಆಯಿನಾ ಮಿತ್ತ್ ನೇಯೋ, ಎಣ್ಣೋನೋ ಪಾಡುತ್, ಕೈಲ್ ಡ್ ಬಂದ ದೆತೊಂತ್ , ಕಾವಲಿ ದಿಂಜಾ ಚೆಲ್ಲುನಾ ಲೇಕೋ ಮೈಪೊಡು. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಸೆಕೆ ಅನಾಗ ಮುಚ್ಚಿನ ಮುಚ್ಚಲ್ ದೆತುದ್, ಸಟ್ಟುಗೋಡು ಲಕ್ಕವೋಡು. ಉರ್ದು ದಾಲ ಪೆಡರ ಇಜ್ಜಿ.
ಪುರ ಉರು ಬೆಳೆಯಿನಂಚೆನೆ ಯಿನಿ ನಮ್ಮ ಊರು ಭೇಳೇಓಡ್ ಕೈಗಾರಿಕ ಪಂಪಿನ ಭೂತ ಐಥ ಬಲೆನ್ ಪರಡ್ ದೆಂದ್ .ಈ ಬದಲಾವನೆಗ್ ಅಧುನಿಕ ಜನಕುಲು ಸ್ಪಂದಿಸುವೆರ್ ಅಂಡ ಅತ್ಹಿಯಯಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಶುದ್ದಥೆನ್ ಒರಿಪೆರೆ ಅವನ್ದಿನ ಅಡೆಗ್ ಎತ್ ದೆಂಡ್.

ಅರಿ, ರಾಗಿ, ಕುವೆ, ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನೆಯ್ಮೆನೊದ ಪೊಡಿಟ್ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತೆನಸ್. ಎಚ್ಚಾದ್ ಬಾಲೆಗ್ ತಿನೆರೆ ಕೊರ್ಪುನ ತೆನಸ್ ಮಣ್ಣಿ. ದಂಜ ಬೆಯಿತ್‍ನ ಗಂಜಿಗ್ ಮಣ್ಣಿ ಆತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ಇಂದೆನ್ ಕೆರೀಬಿಯನ್ ಪಂಡ್‍ದ್‍ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡೊಲೆ ನಡುಟೆ ಉಂಡು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕೆರೆಬ್ಬಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊನು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕೊದ ಖಂಡೊದ ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯೊಂದೇ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್.

ಉಂದ್ ನೆಲೊಟು ಪರಡುನ ಬೂರು. ಇಂದೆತ ಮುದೆಲ್‍ಡ್ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ರೋಮ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಗೆಲ ಇರೆಕುಲು. ಎಲ್ಯ ದಂಟ್. ದಂಟ್‍ದ ಮರ್ಗಿಲ್ಡ್ ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡ್. ಮಂಜೊಲ್ ರಂಗ್‍ದ ಎಲ್ಯೆಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಒಂಜೊಂಜೆ ಉಪ್ಪುಂಡ್.

೨೦೦೯ಟ್, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ L.P. ವಾರೊದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪತ್ರಿಕೆನ್ ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾವ್-ಹಿಲ್ ಮೆರೆಡ್ದ್ ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ವೀಕ್ನ್ ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ವೀಕ್ ಪಂದ್ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇಗನ್ ಮರ್ಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ನೋಲಿಸರೊ ಒಂಜಿ ಬೇರ್ ಇಪ್ಪುನ ಞೋಲಿದ ದೈಯಿ. ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೬೦ಡ್ದು ೧೦೦ ಸೆಂ.ಮೀ. (೨೪ ಡ್ದ್ ೩೯ ಅಂಗಿಲೊ) ಎತ್ತರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಪಕ್ಕೊಪಕ್ಕೊಡೆ ಪರಡೊಂದಿಪ್ಪುನ ದೈಯಿ. ಇಂದೆತ ಇರೆ ದಪ್ಪೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೆತ್ತೆನೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪಜಿ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣೊಡ್ದು ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಕೊಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇರ್‍ದ ಕೈತಲ್ ಬೊಲ್ದು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಇರೆತ ಬರಿ ಗರ್ಗಸ್‍ದಂಚ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಚೂಪಾದ್ ಬೊಲ್ದು ಕೂಲಿದಂಚ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆತ ಮುಲ್ಲುಡು ಅರೆಗಲೊಡು ಪೂ ಬುಡುಪುಂಡು. ಆ ಪೂವು ಸುಮಾರ್ ೯೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಇಂದೆತ ಮಂಜಲ್ ಗೊಂಚಿಲ್ ೨ ಡ್ದ್ ೩ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದೊ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೋಲಿಸರೊ ಆರ್ಬಸ್ಕುಲಾರ್ ಮೈಕಾರಿಸಾ ಪನ್ಪಿನ ಜೂವೊದ ಬೇಲೆಡ್ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಸಾರೊನು ಪರ್ಪುಂಡು.

ಮಡಲ್ ಪಜ್ಜಿ ಉಪ್ಪುನಗ ಐತ ಒಲಿಟ್ಟ್ ಮೈಪು ಕಡ್ಡಿ (ಮೈಪುಸೂಡಿ) ಮಲ್ಪುವೆರ್) ನುಂಗೆಲ್ಲ ಮಡಲ್ದಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನುಂಗೆಲ್ ಮಡಲ್ನ್ ನೀರ್ಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ದೀದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈಪು ಸೂಡಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್, ಸಮೃದ್ಧ ಉದ್ಯೋಗೊನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಲ್ಪುನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆತ (ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇಕಾನಮಿ) ಒಂಜಿ ಸಹಜವಾತ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ಕೂಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್ ನಿರುದ್ಯೋಗನ್, ಅತಿ ಮಸ್ತ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಲ್ತ್ ಎನ್ನ ಖರ್ಚನ್ ಸೀಮಿತವಾಯಿನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ಮಿತ್ತ್ ದೂಷಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನ್ ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್ ೧೯೩೦ರ ದಶಕೊಟ್ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಟ್ ಲಾಸ್ಟ್ಗ್ ಬತ್ತುತ್, ಜಾನ್ ಸ್ಟೂಅರ್ಟ್ ಮಿಲ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತ್ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ವಿಚಾರವಾತ್, ದುಂಬುತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಒಟ್ಟ್ಗ್. ಮಿಲ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆತ ರಡ್ಡ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಡುಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದಿತ್ ಗಮನ ಪೊತ್ಂಡ್: ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಂಗಡಣೆ ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ ಹಂಚಿಕೆಟ್ ಸಮರ್ಥ ಇಪ್ಪೊಡು ಆಂಚನೆ ಆದಾಯೊನ್ ಹಂಚಿಕೆಟ್ ಸಮರ್ಥೆರ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ, ಬುಕ್ಕ ಈ ಕಾರಣಟ್ ಸಮಾಜತ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶ. ಇಪ್ಪುಂಡು ಅನಿವಾರ್ಯ ವಾತ್ ಇಪ್ಪು ಅರ್ ಬರೆಯಿನ. ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ವ್ಯಾಲ್ಯು ಥೀಯರಿ) ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಟ್ ಪ್ರಮುಖವಾತ್. ಒಂಜಿ ವಸ್ತುತ ವಿರಳತೆಟ್ ಪ್ರಭಾವಿತವಾತ್ "ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯ ... ಅಯಿನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪೊಡು ಪರಿಶ್ರಮ ಬುಕ್ಕ ಕ್ಲೇಶವಾತ್" ಸ್ಮಿತ್ ಬರೆತೆರ್. ಬಾಡಿಗೆ ಬುಕ್ಕ ಲಾಭತೊಟ್ಟ್ಗ್, ವೇತನ ಒಟ್ಟಗ್ ಇತರೆ ವೆಚ್ಚಲು ಕೂಡ ಒಂಜಿ ಸರಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಸ್ಮಿತ್ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇತರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಸ್ಮಿತ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತತ ಬೇರೆ ಭೇದೊನ್ ತೋಜಾತ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಇಯಿನ್ 'ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ' (ಲೇಬರ್ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ವ್ಯಾಲ್ಯು)ಉಂದು ಪುದಾರ್ ದಿತೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ಚಲಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು

ಕಂಡೊಡು ಪೂಕರೆ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಅನಾದಿ ಕಾಲೊಡ್ದೇ ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನ ಕ್ರಮ. ಮಾತಾ ಕಂಡೊಗುಲಾ ಪೂಕರೆ ಪಾಡುನ ಕ್ರಮ ಇಜ್ಜಿ. ದೇವೆರೆ ಕಂಡೊ ಪನ್ಪಿನ ಪೆರ್ಮೆ ಪಡೆಯಿನ ಊರುದ 'ಉಲ್ಲಾಯ ಕಂಡೊ'ಗು ಮಾತ್ರ ಪೂಕರೆ ಪಾಡುವೆರ್.
ಕೋರಿದ ಕಟ್ಟದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಕೋರಿದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ಗಾದೆ ಬೊಕ್ಕ ಒಗಟ್‌ಲ್ ಉಪ್ಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಪೊಂಜೆನಕ್‌ಲೆನ್ ನಂಬ್‌ದ್ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಮಲ್‌ಪುನೆನಾ, ಬದ್‌ಕ್ ಕಳೆವೊಂದಿನಾಯಗ್ ಕೋರಿದ ದೂದು ಬೀಕಾರಿಗ್ ಗಾಳ, ಆಯುಷ್ಯ ತೀರ್‌ನಾಯಗ್ ಬೊಂಟೆ, ಕೋರಿ ಕೋರಿನೆ ಬಯಕ್ಕುಂಡತ್ತಂದೆ ರಾಜಹಂಸನ್ ತೂಪುಂಡೆ – ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಸ್ತ್ ಗಾದೆಲ್ ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.

:ಪಂಡ ಉತ್ತರಾಯನೊದ ಪುಣ್ಯಕಾಲೊದಾನಿ ನಮೊ ಮಲ್ತಿನ ದಾನೊ ಧರ್ಮೊಲು ಜಲ್ಮೊ ಜಲ್ಮೊಡು ಏಪೊಲಾ ನಂಕ್ ತಿಕುನಂಚನೆ ಸೂರ್ಯೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಈ ಎಡ್ಡೆದಿನೊ ಎಲ್ಮೆ ದಾನೊ, ಎಲ್ಮೆ ಹೋಮೊ, ಎಲ್ಮೆದ ತೆನಸ್‍ಲೆಗ್ ಇಸೇಸೊ ಪ್ರಾಸಸ್ತ್ಯೊ ಉಂಡು.

ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬೆರಿಲ್ ಕನಿಜೊದ ಮಣಿ ರೂಪೊಗು ಅಕ್ವಾಮೆರೈನ್ (Aquamarine) ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಂಡು. ಭಾರತದ ಭಾಷೆಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ ನೀಲ ಇನ್ಪಿನ ರತ್ನದ ಪುದರು ಉಂಡು ಆಂಡ ನೀಲ ಬಣ್ಣದ ಬೇತೆ ಕನಿಜೊ ಜಾತಿದ ಮಣಿಕುಲುಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಉಲ್ಲಾ.

ಉಂದು ಸುಮಾರ್ 8 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬುಲೆವುಂಡು. ಉಂದು ಗಟ್ಟಿ ಮರ ಅತ್ತ್. ಉಲಾಯಿ ಕಾಂಡ ಟೊಳ್ಳು. ಅಂಚ್ಚಾದ್ ಬಾರಿ ಎತ್ತರ ಬುಲೆವರೆ ಬುಡ್ಪುಜೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಆಣ್ ಗಿಡ,ದೈ ಗಿಡ ಪಂಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಉಲ್ಲ. ಆಣ್ ಗಿಡೊಟ್ ಕಾಯಿ ಆಪುಜ್ಜಿ. ಪೊಣ್ಣ್ ಗಿಡೊಟ್ ಮಾತ್ರಾ ಕಾಯ್ ಆಪಿನಿ. ಉಂದೊಂಜಿ ದ್ವಿವಾರ್ಶಿಕ ಸಸ್ಯ. ನೆಕ್ಕ್ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಬೊಕ ಕೆ೦ಪು ಮಣ್ಣುಲ ಆಪು೦ಡ್. ನಡಿನ ದೈಯಿ ಮರ ಆವರೆ ಜಾಸ್ತಿಪ೦ಡ ಪತ್ತ್ ತಿ೦ಗೊಳ್ ಆಂಡಲ ಬೋಡು. ನೆತ್ತ ಕಾಯಿ ಪಚ್ಚೆ ಬನ್ನೊಡ್ ಕಾಂಡದ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಉಂದು ಏರ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯನ ಆಳ್ವೆರೆ ನೆಂಪುದ ಸಂಚಿ. 1999ಟ್ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಆತಿ ಈ ಬೂಕುಡು 588 ಪುಟ ಇತ್ತ್ದ್ ಸರ್ವ ಶ್ರೀ. ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ, ಎಂ. ರಾಮಚಂದ್ರ, ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಶಿ, ಪಾದೆಕಲ್ಲು ವಿಷ್ಣು ಭಟ್, ಜಿ. ಎನ್. ಭಟ್, ನಾಗರಾಜ ಜವಳಿ ಮೊಗಲ್ನ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಡ್ ಈ ಸಂಚಿ ತಯಾರಾತ್ಂಡ್. ಮೂಜಿ ಭಾಗೊಡು ಏರ್ಯದರೆನ ವಿಚಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ ನಾಲನೇ ಬಾಗೊಡು ಸಾಂಸ್ಕಂತಿಕ ತುಳುನಾಡು, ಕುಣಿತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಇಂಚ ಸುಮಾರ್ 60 ಲೇಖಕೆರ್ನಗಲ್ನ ಲೇಖನೊಳು ಉಂಡು.

ಭಾರತ ದೇಸೊಗ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಯುಗಾದಿ ಪೊಸವರ್ಸೊ. ಆಂಡ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಬಿಸು ಪರ್ಬ ಪೊಸ ವರ್ಸೊದ ಪರ್ಬ. ಯುಗಾದಿ ಕರಿದ್ ೧೫ ದಿನೊಕ್ಕು ಬಿಸು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೌರಮಾನ ಯುಗಾದಿಲಾ ಬಿಸುಲಾ ಒಂಜೇ ಆಪುಂಡು. ಪಗ್ಗು (ಎಪ್ರಿಲ್) ತಿ೦ಗೊಲ್ಡ್ ಬರ್ಪಿನ ಈ ಪರ್ಬ ಬೆನ್ನಿದಕ್ಲೆಗ್ ಒ೦ಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ೦ಚಿನ ಪರ್ಬ. ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಧತಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ನಮೂನೆದ ಕಾಲಗಣನೆ ಉಂಡು. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಬೊಕ್ಕ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ. ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರ್ಯೆರೆ ಚಂದ್ರಗ್ 29.25 ದಿನ ಬೋಡಾಪುಂಡು. ಅಂಚ ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ 12 ಸುತ್ತು ಬನ್ನಗ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ ಆಪುಂಡು. ಈ ಸುತ್ತುನು ಲೆಕ್ಕ ಪಾಡೊಂದು ಮಲ್ಪುನ ಕಾಲಮಾನ ಪದ್ಧತಿನ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಚಂದ್ರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆಂಡ, ಭೂಮಿ ಸೂರ್ಯಗ್ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೂರ್ಯಗ್ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ಬರೊಡಾಂಡ ಭೂಮಿಗ್ 365.25 ದಿನ ಬೋಡು. ಅವುಲಾ ಒಂಜಿ ವರ್ಸ. ನೆನ್ನ್ 12 ವಿಭಾಗ ಮಲ್ತ್ದ್ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊಗು ಒಂಜಿ ರಾಶಿ ಪಂಡೆರ್. ಒಂಜಿ ರಾಶಿಡ್ದ್ ಕುಡೊಂಜಿ ರಾಶಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಭೂಮಿಗ್ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಬೋಡು. ಈ ಪದ್ಧತಿನ್ ಸೌರಮಾನ ಪದ್ಧತಿ ಪನ್ಪೆರ್.

ಉಂದು ನಕ್ಸಲರೆಗ್ ಒಲವು ತೋಜಾವುಂಡು ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 14 ಕ್ಕ್, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಗೌರಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಗ್ ದೂರು ದಾಖಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅರ್ ಪ್ರಕಟಣೆದ ಕಛೇರಿಡ್ದ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಪ್ರಿಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಲೆನ್ ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿಯೆರ್. ಗೌರಿ ಅಯಿಕ್ ಪ್ರತಿದೂರನು ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಎನನ್ ರಿವಾಲ್ವರ್‌ಡ್ದ್ ಬೆದರಿಕೆ ಪಾಡಿಯೆರ್ ಪಂದ್ ಆರೋಪ ಮಲ್ತೆರ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ಕ್ಕ್ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿನ್ ಏರ್ಪಡ ಮಲ್ತೆರ್.
ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ ಮರಟ್ ಮಿತರೊಂದು ಪೋಪಿನ ದೈ. ಈ ಬಲ್ಲ್‌ದ ಗಂಟ್‍ಡ್ ಬೇರ್ ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಬೇರ್ ಲ್ ಮಾರಟ್ ಪತ್ತುವ.ಬೊಕ್ಕ ಮಣ್ಣ್‌ಗ್ ಜಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಬೇರುಲು ಮಣ್ಣ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮರತ ಮುದೆಲ್‍ದ ಪೋಷಕಾಂಶಲೆನ್ ಒಯಿಪುಂಡು. ಪೂವುಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಗೆರೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪುಟ್ಟುವ . ಎಡ್ದೆ ಮುಂಚಿದ ಗೆರೆ ಲತ್ತ್ ಇರೆತ ಸಂದ್ ಡ್ ಪುಟ್ಟುವ . ಲತ್ತ್ ಗೆರೆಲು ೪ ಡ್ದ್ ೮ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಎಡ್ಡೆ ಬುಲೆಯಿನ ಗೆರೆಕುಲು ೭ ಡ್ ೧೫ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಾದ್ ಇಪ್ಪೂಂಡು.ಈ ಬಲ್ಲ್ ಫಲವತ್ತಾಯಿನ ಬೊಕ್ಕ ಹಾಗು ಪಸೆ ಇತ್ತಿನ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಬುಳೆಪುಂಡು.ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗದ್ ಪರಂದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಡೊ ಡ್ದ್ ಬರ್ಪುನ ಬಲ್ಲ್ ಡ್ದ್ ಸಂತಾನಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಪುಂಡು.ಕೃಷಿ ಮಲ್ಪುನಕುಲು ಈ ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿದ ಬಲ್ಲ್ ನ್ ೧ ಮೀ ಉದ್ದಗ್ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಾಟಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಎಡ್ಡೆ ಗಾಳಿ ಬೊಲ್ಪು ಅವಶ್ಯಕವಾದ್ ಬೋಡು,ಅಂಚನೆ ಒಂತೆ ನೆರಲ್ ಲಾ ಬೋಡು.

ದೇವಕ್ರಿಯೆ ಪಂಡ ಪೊರಿ ಬೊಂಡೊ ಪರ್ಂದ್‍ಡ್ ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನೆ ಕ್ರಮೊ. ಮುಲ್ಪ ಕೋರಿ ಕೆರಿಯರ ಇದ್ದಿ. ಈ ಕ್ರಮೊನು ಸುರೂಕು ಅಗೆಲ್ ಬಲಸ್‍ನಗ ಮಲ್ತ್‌ನಂಚನೆ ನಡಪಾವೊಂದು ಪೋಪುನೆ. ಹೆಚ್ಚಾದ್ ರಾಜನ್ ದೈವೊಲೆಗ್ ನೇಮೊ ಅತ್ತಂಡ ಜಾತ್ರೆ ಆನಗ ದೇವಕ್ರಿಯೆನೇ ನಡಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾ : ಉಲ್ಲಾಕ್ಲೆನ ನೇಮೊಡು ದೇವಕ್ರಿಯೆ ವಾಡಿಕೆಡ್ ಉಂಡು.

ಕೋರಿಗೂಂಟ ಪಂಡ ಒವೇ ಒಂಜಿ ಜಾತ್ರೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ನಡಪುನ ಕೋರಿ ಕಟ್ಟದ ಸುರುತ ವಿಧಿಯಾದ್ ಇಂದೆನ್ ಮಲ್ಪ್‌ವೆರ್. ಬೊಳ್ಪುಗು ಗುರಿಕಾರೆ, ಮಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯಿಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಊರುದ ಜನಕ್ಕ್‌ಲ್ ಸೇರ್‌ರ್ದ್ ಈ ಆಚರಣೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೋರಿಗೂಂಟದ ವಿಧಿಲಾ ಬಾರಿ ಗೌಜಿಡ್ ಅಪುಂಡು. ಈ ವಿಧಿ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕನೇ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಸುರು ಆಪುನೆ. ಏತ್ ಗೂಂಟ ಪಾಡುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಏತ್ ದಿನತ್ತ ಕೋರಿಕಟ್ಟ ಪನ್ಪಿನ ನಿಶ್ಚಯ ಆಪುಂಡು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾದ್ ಅವು ದುಂಬೆ ನಿಗಂಟ್ ಆದುಪ್ಪುಂಡು. ಕಲ ಪತ್ತುನೆ, ಪತಿ ಮಲ್ಪುನೆ, ದೂದು: ಕೋರಿದಕಟ್ಟಗ್ ಬತ್ತಿನ ಜನಕ್ಕ್‌ಲ್ ಆಕ್‌ಲೆನ ಕೋರಿನ್ ಪತೊಂದು ಒಂಜಿ ಕಲಪತ್ತ್‌ದ್ ಕುಳ್ಳುವೆರ್. ಕಲಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಏರೆನ ಕೋರಿದೊಟ್ಟುಗು ಆಕ್‌ಲೆನ ಕೋರಿನ್ ಕಟ್ಟೊಲಿಂದ್ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಲಪತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಪತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋರಿದ ದಿನ್ನ, ಎತ್ತರ, ಧೈರ‍್ಯ, ಪ್ರಾಯ ಉಂದೆನ್ ಪೂರಾ ತೂಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಂಡ ಮಾತ್ರ ಪತಿ ಸರಿಯಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿನ ಕೋರಿನೇ ಪತಿ ಮಲ್ಪೊಡು ಪನ್ಪಿ ನಿಯಮ ದಾಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ಕೋರಿದ ಯಾಜಮಾನಿಲೆಗ್ ಖುಷಿ ಆಯಿನ ಕೋರಿದೊಟ್ಟುಗು ಪತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪತಿ ಮಲ್ಪುನಗ ದೂದುದ ಬಗೆಟ್ಟ್‌ಲಾ ಪಾತೆರ ಅಪುಂಡು. ಕೋರಿಕಟ್ಟೆರೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಂಡ ‘ದೆರ್ಪುನೆ’ ಪನ್ಪಿ ಕ್ರಿಯೆ ನಡವೊಂಡು. ಕೋರಿಲೆನ್ ದೆರ್ಪುನೆ ಪಂಡ ಎಂಕುಲು ಕಟ್ಟೆರೆ ಒತ್ತುದ ಪಂದ್ ಅರ್ಥ.

ದೇವಸ್ತಾನೊದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾಣೊಡು ಮಸ್ತ್ ಕತೆಕುಲು ಉಂಡು. ಐಟ್ ಒಂಜಿ ಕತೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲೊಡು ನಡತಿನ ಕತೆ. ಪಾಂಡವೆರ್ ಅಜ್ಞಾತವಾಸೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತು. ಪಾಂಡವೆರೆಗ್ ಸೂರ್ಯೆ ಮುರ್ಕುದ್ ಕಾಂಡೆ ಕೋರಿ ಕೆಲೆಪುನ ದುಂಬು ಏಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಕೋರಿ ಕೆಲೆತಿನೆರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಕಾಶಿಗ್ ಪೋಯೆರೆ ಇತ್ತಂಡ್. ಆ ಏಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಲಾ ಒಂಜಿ. ಅಕುಲ್ ಕದ್ರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಗೋಪುರ ಕಟ್ಟೋಂದುಪ್ಪುನಗ ವಿಷ್ಣು ದೇವೆರ್ ಕೋರಿದ ರೂಪೊಡು ಬತ್ತುದ್ ಕೆಲೆಪುವೆರ್.ಅಪಗ ಪಾಂಡವೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಇತ್ತಿನ ಕಡೇತ್ತ ಕಲ್ಲ್‍ನ್ ಗೋಪುರದ ಮಿತ್ತ್‍ಡೇ ದೀದ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಬೊಕ ಕಾಶಿಗ್ ಅಲ್ಪರ್ದೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗೊಡು ಪೋಪೆರ್. ಅಕುಲ್ ಬುಡ್ತಿನ ಆ ಕಲ್ಲ್ ಇನಿಕ್ಕ್‍ಲಾ ಗೊಪುರದ ಮಿತ್ತ ಉಂಡು. ಅಕುಲ್ ಪೋತಿನ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಇನಿಕ್ಕ್‍ಲಾ ಪಾಂಡವ ಗುಹೆ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ಡ್ ಕದ್ರಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ ಉಂಡು.

ಕಲ್ಲದೆಂಜಿ - ತುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪು ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಾಟೆಡ್ ಉಪ್ಪು ದೆಂಜಿಲೆಗ್ ಕಲ್ಲದೆಂಜಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಬೇತೆ ದೆಂಜಿಡ್ದ್ ಒಂತೆ ಗಟ್ಟಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕಜಿಪು ಮಲ್ತ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಕೂಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಬೋಡು.

ಬಚ್ಚಂಗಾಯಿ ಬುಲೆಯೆರೆ ಬೆಪ್ಪು ಹವೆ ಬೋಡು. ಸುಮಾರ್ ೮೦ ಡಿಗ್ರಿ ಉಷ್ಣತೆ ಬೋಡು. ತಂಪು ಹವೆಟ್ ಬಿತ್ತ್ ಕೊಡಿಯುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೂರುಗ್ ಸೀಕ್ ಬರ್ಪುಂಡ್.ಉಂದ್ ಅರೆಗಾಲೊದ ಬುಲೆ. ಬೆಚ್ಚ ಹವೆಟ್ ಬುಲೆಯಿನ ಕಾಯಿ ಮಸ್ತ್ ಸೀಪೆ ಉಪ್ಪುಂಡ್.
ಜಪಾನ್‍ದ ಬ್ಯಾ೦ಕ್‍ದ ಪ್ರಕಾರೊ ಜಪಾನ್‍ದ ಕರೆನ್ಸಿನ್ ಯೆನ್ ಪ೦ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಉ೦ದು 1872ಡ್ದ್ ಜಾರಿ ಆ೦ಡ್. ಆಂಡ ರಡ್ಡ್ ಒರ್ಸೊದ ಬುಕ್ಕೊನೆ ಇಂದೆನ್ ಕಾಸ್ ಆದ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ದೆರ್. ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ 1869ಡ್ ೧೦ಯೆನ್‍ಡ್ದ್ ೧೦೦ಯೆನ್‍ಗ್ ಮುಟ್ಟೊ ನೋಟು ನೇಮಕಾ೦ಡ್. ಇ೦ಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪೇಪರ್ ಕರೆನ್ಸಿ ೧೮೭೮ಡ್ ಉ೦ದೆನ್ ಪಾಲಿಸು೦ಡ್. ಒ೦ಜಿ ಯೆನ್ದ್ ಇರ್ವ ಯೆನ್ ಮುಟ ಪೊ೦ಡ್. ೧೮೮೧ಡ್ ಬೊಕ ೧೮೮೩ಡ್ ಡಿನೊಮಿನೇಶನ್ನು ೨೦ಯೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ೧೦ ಯೆನ್ ಇ೦ಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಪೇಪರ್ ಮನಿನ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೭೭-೧೮೭೮ಡ್ ಇ೦ಪೆರಿಯಲ್ ಜಪಾನೀಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ೧ಡ್ದ್ ೫ ಯೆನ್ ನೋಟುನು ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೮೮೫ಡ್ ಜಪಾನ್‍ದ ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ಒ೦ಜಿ, ಐನ್, ಪತ್ತ್, ನೂದ್ ಯೆನ್[೧,೫,೧೦,೧೦೦]ದ ನೋಟುನು ಜಾರಿ ಗೊಳಿಸಾ೦ಡ್. ೧೯೧೭ ಬೊಕ ೧೯೨೨ಡ್ ಜಪಾನ್ ಸರ್ಕಾರೊ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತಿನ ಪತ್ತ್, ಇರ್ವೊ, ಐವೊ[೧೦,೨೦,೫೦] ಯೆನ್ ನೋಟುನು ೧೯೩೮ಡ್ ಪೊಸ ರೂಪೊಡ್ ಪರಿಚಯೊ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೪೪-೪೫ಡ್ ಪತ್ತ್ ಯೆನ್ದ ನೋಟುನು ಜಪಾನ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟುನವು ಜೋಕ್ಲೆಗ್‌ಲಾ ಮಲ್ಲಕ್‌ಲೆಗ್‌ಲಾ ಒಂಜಿ ಸಂಭ್ರಮೊದ ಪೊರ್ತು. ಪೆಲ ಬೊಕ್ಕ ಕುಕ್ಕುದ ತಪ್ಪುಡು ಇಲ್ಲ್‌ದಿಂಜ ತೋರಣ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಗೋಳಿ ಮರೊತ್ತ ನಾರ್, ರುಕ್ಕಿ, ಗರಿಕೆ, ತಾರೆ ಸೋಗೆದ್ ಪಾಂದಾಳ್, ತೆಕ್ಕರೆ (ಮುಳ್ಳುತೌತೆ), ಚೇವುದಾ ದಂಟ್, ಪದ್ಪೆದ ದಂಟ್, ಬೆದ್‌ರ್‌ದ ಇರೆ- ಉಂದು ಈತ್ ವಸ್ತುಲು ಕುರಲ್ ಕಟ್ಟಿಯರ ಬೋಡಾಪುಂಡು.

ವಾಗ್ವಿಲಾಸಿನಿ ಪುರಸ್ಕಾರ್ (ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊ)- ೨೦೧೨ (ಗಾನಕೋಗಿಲೆ ಭಾರತರತ್ನ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಆರೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ದೀನನಾಥ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಪುದರ್‍ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ

ಬಜ್ಜೆಯಿ ಉಂದು ಬೆನ್ನಿದಾಯನ ಮುಖ್ಯ ಬುಲೆ. ತುಳುನಾಡ್‍ದ್ ಬೆನ್ನಿದಕ್‍ಲ್ ಕಂಗ್‍ಲೆನ್ ನಡ್‍ದ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾದ್ ಅಕ್ಲೆನ ಜೀವನ ನಡಪಾಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಬಜ್ಜೆಯಿನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಲೆಯಾದ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾವೆರ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬುಲೆ ಆಂಡಲಾ ಅವು ಬಾರ್ ದ ಬುಲೆತ್ತ ಬೊಕ್ಕದ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಬಚ್ಚಿರೆದೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಕೊರುಂಡ ಮಾತ್ರ ವೀಳ್ಯ ಪಗತೊನಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನಾತೆಕ್ಕ್ ಮುಟ್ಟ ಬೈದ್ಂಡ್.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿದ ಮನತ್ತಾನಿ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರೂತ ದಿನೊಕು ತಿಂಗೊಲ್‍ದ+ಉದ್ಯೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಇನಿ ಇಲ್ಲಡ್ದ್ ಪೆಟ್ಯೆದ ಬಾಕ್ಲ್ ದೆಪ್ಪುಜೆರ್. ಎರೆಗ್‍ಲಾ ದುಡ್ಡು, ಬಿತ್ತ್, ಇಂಚ ದಾಲಾ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆದಾನಿ ಕಾಸ್ ಕೊರಂಡ ಬುಕ್ಕೊ ಇಡೀ ತಿಂಗೊಲುಲಾ ಕರ್ಚಾಪುಂಡುದು ನಂಬುವೆರ್. ಇನಿ ಏತಾಂಡಲಾ ಉಲಯಿ ಪೆಟ್ಟ್‍ದ ದಿನೊ. ಅಂಚನೇ ಸುಬಕಾರ್ಯೊಗ್‍ಲಾ ತಿಂಗೊಲ್ದುದ್ಯೆ ಎಡ್ಡೆತ್ತ್‌ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ನೇಪಾಳ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಭಾರತದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ವಿಸಾ ಇಜ್ಯಾಂತೆ ನೇಪಾಳಗ್ ಪೊಲಿ.ನೇಪಾಳತ್ತಾ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡು. ಅವುಲುಪ್ಪುನ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರೀ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನವು. ಮುಲ್ತ ಪರ ಶಿವಲಿಂಗೊನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೪೯ಡು ಬಂಗಾಳದ ಸುಲ್ತಾನನ ದಾಳಿದ ಪೊರ್ತುಗು ಭಿನ್ನ ಆಯಿನೆಕ್ಕ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೬೦ಡು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕರ್ನಾಟಕದಕುಲು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪೊಡುನ್ಪಿ ಕಟ್ಟ್ ಆಂಡ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೦೦ಡ್ದ್ ೧೩೨೪ ಮುಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ರಾಜೆರ್ನಕುಲು ಆಳಿಯೆರ್.

ಬೆಂಡೆದ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಅವೆನ್ ದೈಡ್ದ್ ಕೊಯ್ದ್ (ಹೆಚ್ಚ ಬುಲೆಯೆರೆಲಾ ಬಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚ ಲತ್ತ್ ಲಾ ಬಲ್ಲಿ) ನೀರ್ ಡ್ ದೆಕ್ಕ್ ದ್ ನುಂಗೆಲ್ ಕುಂಟುಡು ಒಚ್ಚೊಡು. ಅಜಾವೆರೆಗಾಂಡ ಸಣ್ಣ ಓರೆ ಮೂರೊಡು. ಸಾರ್ ಗ್ ಆಂಡ ಒಂಜಿ ಇಂಚ್ ದಾತ್ ಮಲ್ಲ ತುಂಡು ಓರೆ ಮೂರೊಡು. ಕಜಿಪು ಬೆಯ್ಯನಗ ಕೈಲ್ ಪಾಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಅಂಟಂಟ್ ಆಪುಂಡು.

ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಪುಟ್ಟ್‌ದ್‌ನೆ 1564 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 15ಗ್ ಇಟಲಿದ ಪೀಸಾ ನಗರೊಡು. ಅರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ತಂದೆ ವಿನ್ಸೆನ್ಸಿಯೊ ಗೆಲೀಲಿ. ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಸಂಗೀತಗಾರೆ. ಆಯನ ಅಭಿಲಾಸೆದಂಚ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೊ ಕಲ್ಪೆರೆ ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಗು ಸೇರಿಯೆ. ಅಂಡ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ್ ಕೇನ್‌ನ ಒಂಜಿ ಉಪನ್ಯಾಸೊಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವಿತೆ ಆದ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ಆಸಕ್ತೆ ಆಯೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಗಣಿತೊದ ಗೀಳು ಹೆಚ್ಚಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊನು ಬುಡ್ದು ಇಲ್ಲೆಡೆ ಬತ್ತೆ. ಆಯನ ದುಂಬುದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸೊ ನಡತ್‍ನೆ ಇಲ್ಲಡೆಡೆ. ಬೇಗೊ ದಿಂಜ ಪಾಂಡಿತ್ಯೊನು ಸಂಪಾದಿಸದ್ ಪೀಸಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆ ಆಯೆ.
ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆತ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಪಂಡ ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಮಲ್ಲೆ ಆಪಿನ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೯ ವರ್ಷೊಡೆ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಮಿರೆತ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲಕುಲೆನ ಸರೀರೊದ ತೂಕ ಸರಿಯಾದ್ ಮಿರೆತ ಗಾತ್ರ ಉಪ್ಪುಂಡು.

ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ೧೨ ವರ್ಷೊಡ್ದು ೧೬ ವರ್ಷದ ಉಲಯಿಡ್ ಮಲ್ಲೆ ಆದ್ ಜವ್ವಂದಿ ಆಪೆರ್.ಕೆಲವೊಂಜಿ ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲು ೮ ವರ್ಷೊಡ್ದು ೧೨ ವರ್ಷದ ಉಲಯಿಡ್ ಋತುಮತಿ ಆಪೆರ್.ಋತುಮತಿ ಆಪುನ ೩ಡ್ದ್ ೬ ತಿಂಗೊಳು ದುಂಬು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಕೆಲವು ಅಂಗಾಂಗೊಲೆಡ್ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.ಆ ಪೊರ್ತುಡು ಪೊಣ್ಣು ಜೋಕುಲೆನ ಈ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಂಚನೆ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್‌ದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಕೊರ್ಪುನ ಬಾರೀ ಅಗತ್ಯ

ಬಾಲವಾಡಿ (ನರ್ಸರಿ)ಡುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಡ, ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು,‍ ತಾಂತ್ರಿಕ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿದ ಮುಟ್ಟ ಬಗೆಬಗೆತ ಮಟ್ಟುದ ವಿದ್ಯೆ ಕೊರುಪಿನ ಕಲ್ಪಾವುನ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಲು ದಿಂಜಿದಿನ ನಗರ ಭಾಗ

ಮಂಡೆ, ಗುರ್ಕೆ, ಪೆದಂಗರೊಡು, ನೀರ್‍ನ್ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಈ ಬೊಂಕ್ರ ತಿಪ್ಪಿನ್ ಬಳಸೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೆಚ್ಚ ಬೆಂದ್‍ರ್‍ ಮೀಯೆರೆ, ಪೆದ್ಮೆದಿಗ್ ಬೆಚ್ಚ ಣಿರ್ ತೇಪೆರೆ, ಪರಬೆರೆಗ್ ಕಾರ ಗಂಡ್ ಕೈಗಂಟ್ ಕಾರಗಂಟ್ ಸಾಕ ಕೊರಿಯೆರೆ ಈ ಬೊಂಕ್ರ ತಿಪ್ಪಿದ ನೀರೇ ಆವೊಡು.

ಬೆದುರ್ದ ಪುಂಡೆಲ್,ಮುಳ್ಳ್ ದ ಬಲ್ಲೆ, ಮುಂಡೊವುದೊಲಿತ್ತ ಬಲ್ಲೆದ ನಡುಟ್ಟು ಕಡ್ಡಿ ಅಡರ್ ಲೆನ್ ಸೇರ್ಸಾದ್ ಕುಪ್ಪುಲು ಕಾರಿ ಕಟ್ಟುಂಡು. ಫೆಬ್ರುವರಿಡ್ದ್ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಮುಟ್ಟದ ಪೊರ್ತುಡು ಕಾರಿ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ಮೂಜೆಡ್ದ್ ನಾಲ್ ಬೊಲ್ದುದ ತೆತ್ತಿ ದೀದ್,ಆಣ್‍ಲ, ಪೊನ್ನುಲ ಪಗರ್ ಪಗರ್ತ್‍ದ್ ಕಾಪುಗು ಕುಲ್ಲುಂಡು. ಕುಪ್ಪುಲು ದ ಕಾರಿ ಡ್ ನಿಧಿ ತಿಕ್ಕು೦ಡು ಪನ್ಪಿನ ಮೂಢ ನ೦ಬಿಕೆ ಉ೦ಡು.

ಕನ್ನಡೊದ ಆಮೆ ತುಳುಟು ಏಮೆ ಆತ್‍ಂಡ್. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ tortoise ಪನ್ಪೆರ್. ಏಮೆ ನಾಲ್ ಕಾರ್‍ದ ಒಂಜಿ ಜೀವಿ. ಅವು ಒಂಜಿ ಚಿಪ್ಪುದ ಜಾತಿಗ್ ಸೆರಿನ ಸರೀಸೃಪ ಜಾತಿ. ಏಮೆದ ನಾಲ್ ಕಾರ್ ನರಮಾನಿಯನ್ ತೂನಗ ಚಿಪ್ಪುದ ಉಲಾಯಿ ಪೋಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಅಯಿತ ಮಂಡೆ ಬಂಜಿದುಲಾಯಿ ಪೋಪುಂಡು. ಮಂಡೆ ಉಲಾಯಿ ಆಯಿಬುಕ್ಕೊ ಏಮೆನ್ ತೂಂಡ ತರೆ ಒಂಚಿ ಬೀಲೊ ಒಂಚಿಂದ್ ಗೊತ್ತಾಪುಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಒಂಜಿ ವಿಚಿತ್ರೊ ಜೀವಿ ಏಮೆ. ಏಮೆ ಕೆತ್ತಿ ದೀಡುನೆ. ಒರ ದೀವನಗ ನೂದೆಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತೆತ್ತಿಲು ಪಿದಾಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಆಜರೆ ಫೀಟ್ ಅಗೆಲೊದ ೯೦೦ ಕಿಲೋ ತೂಕೊದ ಏಮೆಲುಲಾ ಉಲ್ಲ. ಏಮೆ ಜಡೊ ಪಂಡ ಉದಾಸೀನೊದಕ್ಲೆಗ್ ಉದಾರ್ಮೆ. ಏಮೆ ಮಸ್ತ್ ನಿಧಾನೊ. ಬೋಡಾ ಬೊಡ್ಚಾಂದ್ ಪಜ್ಜೆ ದೆಪ್ಪುನೆ.

ಇಂದೊಂಜಿ ತುಳುತ ನಾಮಪದೊ. ಅಂಚನೆ ಎದ್ರೋಳಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪದೊ. ಉಂದು ಬಲ್ಲ್‌ದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನವು. ಉಂದು ಪುದೆಲ್‌ದಂಚನೆ ಬುಲೆಪ್ಪುನೆ. ಸುಳ್ಯ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೊ, ಪುತ್ತೂರು ಪ್ರದೇಸೊಡು ಉಂದು ಬೊಡಿತ್ತಿನಾತ್ ಉಂಡು.

ಈ ಸುದೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಡಿಕೇರಿದ ಭಾಗಮಂಡಲೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಅಲ್ಪಡ್ದ್ ಜೋಡುಪಾಲ(ಮಡಿಕೇರಿ), ಮದೆನಾಡಾದ್ ಸುಳ್ಯೊಡು ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಪಂಜಿಕಲ್ಲ್‌ಡ್ ಕೇರಳೊಗು ಸೇರುಂಡು. ದುಂಬುಗು ಪೋನಗ ಈ ಸುದೆಕ್ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ಈ ಸುಧೆತ ಉದ್ದ ಸುಮಾರ್ ೧೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉಂದು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರನ್ ಸೇರುಂಡು.

ಒಂಜಿ ದಿನೊ ನರೇಂದ್ರೆರ್ ಆರೆನ ಕುಟುಮ್ಮೊದ ಉದ್ದಾರೊಗಾದ್ ಕಾಳಿ ದೇವಿನ್ ಪಾರ್ತನೆ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರೆನ್ ಕೇಂಡೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಆರ್ ಒರಿಯೆ ದೇವಸ್ತಾನೊಗು ಪೋದ್ ಬಕ್ತಿಡ್ ಪಾರ್ತನೆ ಮಲ್ಪೊಡುಂದು ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರ್ ಕೇಂಡೊಂಡೆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರೆ ಸೂಚನೆದಂಚನೆ ರಡ್ಡ್ ಮೂಜಿ ಸರ್ತಿ ದೇವಸ್ತಾನೊಗು ಪೋಯೆರ್. ಆಂಡ ಆರ್ ಒವ್ವೇ ರೀತಿದ ಲೌಕಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುನಂಚಿತ್ತ್‌ನ ಪಾರ್ತನೆನ್ ಕೊರ್ಪುನೆಟ್ ಸೋತೆರ್. ಆಂಡ ಪ್ರತಿ ಸರ್ತಿ ಮುಕ್ತಿಗಾದ್ ಕೇನಿಯರಾರೆ ಸಾದ್ಯೊ ಆಂಡ್.

ಕನ್ನಡೊಡು ಈ ಪಕ್ಕಿನ್ ಕಂದು ಮಟಪಕ್ಷಿ ಸಾ೦ಬಾರ್ ಕಾಗೆ ಪ೦ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಕ್ಕೆದ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಈ ಪಕ್ಕಿ ತುಳುನಾಡೊರ್ಮೆ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕು೦ಡು. ಉಂದೆತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ Indian Treepie, Dendrocitta vagabunda ಪ೦ಡ್‌ದ್. ಬ೦ಜಿದ ಅಡಿ ಕ೦ದು ಮ೦ಜಲ್, ತರೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ, ರೆ೦ಕೆದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊ, ಬಿಲೊದ ಅಡಿ ಬೊಲ್ದು - ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣೊದ ಈ ಪಕ್ಕಿದ ಬೀಲೊ ಕೈಲ್ದ ಕಡೆತ್ತ ಅ೦ಚನೆ ಉದ್ದ ಉ೦ಡು. ಅ೦ಚಾದ್ ನೆಕ್ಕ್ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ಕೈಲ೦ಗಾನೆ ಪ೦ಡ್‌ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಬಾಕಿದ ಪಕ್ಕಿಲೆನ ತೆತ್ತಿನ್ ಕ೦ಡ್‌ದ್ ತಿನ್ಪುನಯಿಡ್ಡ್ ನೆಕ್ಕ್ ಕೆತ್ತಿ ಕಲುವೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ಲಾ ಉಂಡು.
ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ (ಎಕ್‌ಸ್ಟರ್ನ್ಯಾಲಿಟಿ) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಟ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗದೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅತ್ತಂದೆ ಲಾಭಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗ್, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಬುಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಂಜಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು (ಕಡಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ, ಇತ್ಯಾದಿ). ಸರ್ಕಾರಲು, ಈ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆಲೆತ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟಾರ್ಶನ್) ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾತ್, ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸರಕುಲು ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಬುಕ್ಕ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಅವು ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ ಅಂಚನೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಪಡೆಯುನ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾತ್ ಅವು ಖರೀದಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಲ್ಪುನ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ-ಪೂರೈಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ಮುನ್ನುಡಿ ಆದರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪೂರೈಕೆಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರಣ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುನ ಸಮೀಕರಣ ವೇಗವನ್ನಲ್ಲ. ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಲೆಗ್ ಬದಲು, ಬೇಡಿಕೆ ಕಡೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪೂರೈಕೆ ಕಡೆತ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಅಲ್ಪಕಾಲಟ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಲೆಕ್ಕವಿಡಲು ಯಾವುದೋ ಒಂಜಿ ಸ್ವರೂಪ ಬೆಲೆಯ ಅಂಟುಗುಣವನ್ನು (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಸ್ಟಿಕಿನೆಸ್) ಆಧಾರವಾತ್ ದಿವೋಲಿ. ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಆವರ್ತ (ಬಿಜಿನೆಸ್ ಸೈಕಲ್) ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಬೆಲೆಯ ಅಂಟುಗುಣತ ಕಾರಣೊನ್ ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪರಿಕಲ್ಪಿತ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ತಲುಪಲು ಅವು ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ ಪರಿಗಣನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂಚನೆ ಬೆಲೆ ಅಂಟುಗುಣ ಉದಾಹರಣೆಲು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೇತನ ದರ ಬುಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾತ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಬೆಲೆನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

ತುಳುನಾಡ ಭೂಕೈಲಾಸ ಪಂಡುದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿನ ಪಂಚ ಪಾಂಡವೆರ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತಿನ, ಪಚ್ಚೆ ಪಜಿರುದ ಐಸಿರದ ನಡುಟು ರುದ್ರರಮನಿಯ ಏಕಶಿಲ ಕಲ್ಲ್ ಡು ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವೆರ್ ನೆಲೆ ಅತಿನ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಕಾರಿಂಜೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಉಂದು ಪುರತಾನಡು ಕರಿಂಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಬೇಡರ ಪೊನ್ನು ಮಗಲ್ ಮರ್ದುದ ಬೇರ್ ಒಕ್ಕುನಗ ಕತ್ತಿದ ಪೆಟ್ಟು ತತ್ತುದು ಶಿವಲಿಂಗಗು ಬುರ್ದು ನೆತ್ತೆರ್ ಬತ್ತುದು ಶಿವಲಿಂಗ ಗೋಚರ ಅಪುಂಡು. ಅಂಚದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗು ಕಾರಿಂಜೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತುಂಡು.

ಪಿಲಿಕೋಲೊಂದು ಪುದರ್ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರೊ ಉಂದು ಪಿಲಿಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿ ಆರಾಧನೆಂದ್ ತೆರಿಯುಂಡು. ಮುಲ್ಪ ಬೊಬ್ಬರ್ಯಗ್ ಏರ್ ಕಟ್ಟ್‌ಬೆರಾ ಅಕುಲೇ ಪಿಲಿಕ್ಕ್ ಕಟ್ಟೊಡುಂದು ನಿಯಮೊ. ಬೊಬ್ಬರ್ಯಗ್ ಕಟ್ಟ್‌ದಾಯಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಪಿಲಿಕ್ಕ್ ಕಟ್ಟುನೆತ ಬಗ್ಗೆ ದೇವೆರೆಡ ಕೇಣಿಯೆರೆ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಕಟ್ಟುನಾಯಗ್ ಒಂತೆ ಆಕರ್ಷಣೆ ಬರ್ಪಿ ಕ್ರಮೊ ಉಂಡು. ಒರೊ ಆಯ್ಕೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಆಯೆ ಓಡೆಗ್ಲಾ ಪೋಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ಪೆಲತ್ತ ಮರ ಮೊರಸಿಯೇ ಕುಟುಂಬ ತಾ ಆರ್ಟೋಕಾರ್ಪಸ್ ಇಂಟೆಗ್ರಿಫೋಲಿಯ (Artocarpus heterophyllus) ಜಾತಿಗ್ ಸೇರಿನ ಪೇರ್ ಬರ್ಪಿ ಮರ .ಪೆಲತ್ತ ಮರ ನಿಚ್ಚಪಚ್ಚೆ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಮರ ಉಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಉಪ್ಪು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್‍ ,ಬೊಕ್ಕ ಕಡಲ ಬರಿತ ಕಾಡ್‍ಲೆಡ್‍ ಮಸ್ತ್ ಬುಲೆವುಂಡು. ಉಂದು ದಪ್ಪವಾಯಿನ ಪಚ್ಚೆ ಇರೆ ಉಪ್ಪುನ ಮಲ್ಲ ಅಪುನ ಮರ. ಕನ್ನಡೊಡು ಇಂದೆನ್ ಹಲಸು ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಡ್ jack tree, jakfruit, ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.ನೆತ್ತ ಕಾಯಿ ಸುಮಾರ್ ೧ಕೇಜಿ ತ್ ೫೦ಕೇಜಿ ತೂಕ ಉಂಡು. ಕಾಯಿನ್ ಗುಜ್ಜೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪಂಡ ಬುಲೆಯಿನನ್ ಪರಂದ್ ಪೆಲಕಾಯಿಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಕಾಯಿ ತುಯೆರ ತೆತ್ತಿತ ರುಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು ಪಿದಾಯಿ ಮುಳ್ಳುತಂಚಿನ ರಚನೆ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಅಂಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಳಾಯಿ ಮಸ್ತ್ ಪೆಲಕಾಯಿ ಪಚ್ಚಿರ್ಲು ಇಪ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಚೀಪೆ.

೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿತ ಪ್ರಕಾರೊ ಕೊಡಗ್ತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೫,೫೪,೭೬೨. ಇವರೆಗ್ ೨,೭೪,೭೨೫ ಅಣುಲು ಬುಕ್ಕ ೨,೮೦,೦೩೭ ಪೊಣ್ಣುಲು. ಅಂಚ ಪಂಡ ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಅಣುಲೇಗ್ ೧೦೧೯ ಪೊಣ್ಣುಲೇಗ್. ಕೊಡಗ್ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊ ೪,೧೦೨ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರನ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ ಅಲ್ತಾ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರಿಗ್ ೧೩೫ ಮಂದಿ. ಕೊಡಗತಾ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಟ್ ೪,೧೪,೩೦೫ ಮಂದಿ ( ಪಂಡ ೮೨.೫೨% ) ಅಕ್ಷರಸ್ಥೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ೨,೧೬,೪೧೩ ಮಂದಿ ಅಣುಲ್ (೮೭.೨೪%) ಬುಕ್ಕ ೧,೯೭,೮೯೨ ಪೊಣ್ಣುಲು (೭೭.೯೧%). ಈ ತಿರ್ತಾ ಕೋಷ್ಠಕಟ್ ಕೊಡಗ್ತಾ ಕುರಿತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶೊ ೨೦೦೧ರ ಜನಗಣತಿತೊಟ್ಟಗ್ ಹೋಲಿಸಾತ್ ಕೊರ್ತೊ:
ಉದ್ಯಾವರ್‍ಡ್ ಸುಗ್ಗಿಡ್ ಸುರುತ ಬಿಸು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಸುಕ್ರಾರ ದ್ಯೆವೊಲು ಪಲ್ಲಿಗ್ ಪೊಪೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಪಗ್ಗುಡ್ ಪದಿನೆಣ್ಮೊಗ್ ಪಾಪೆಬಂಗಾರ್ ಇರ್ವತ್ತೈನೆಕ್ ಕೊಡಿ. ಸಂಕ್ರಾಂದಿಗ್ ಕೊಡಿ ಜಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತನಾಜೆಗ್ ಮರ ಜಾಯರೆ.ಸೊನೊಡ್ ಕೊಂಬು ಉರಿತ್‍ದ್ ತುಡರ್ ದೀದ್ ದೈವೊಲು ಜೋಗೊಡ್ ಬರಿಯರೆ ಉಂಡು. ಬೊಕ್ಕ ದಿನೊಲ ಅಂಗಾರೆ ಭಂಡಾರದ ಕೊಟ್ಯಡ್ ಪೂಜೆ ನಡಪುಂಡು. ಪೂಜೆ ಆಯಿಬುಕ್ಕ ದರ್ಶನಡ್ ಎಡ್ಡೆ ನುಡಿಕ್ಕುಲೆನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್.

ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್, ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೂಡುವಳಿಗಳನ್ (ಇನ್‌ಪುಟ್) ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಾತ್ (ಔಟ್‌ಪುಟ್) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಉಂದು ವಿನಿಮಯಮಾಲ್ಪಯಾರ ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತುನ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪಯರ ಒಂಜಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಉಂದು ತಯಾರಿಕೆ, ಶೇಖರಣೆ, ಹಡಗು ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಬುಕ್ಕ ಡಬ್ಬೀಕರಣನ್ (ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್) ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಸ್ಥೂಲವಾಗತ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬುಡ್ತ್ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಅಂತಿಮ ಖರೀದಿ ವಸ್ತುನ್ ಬುಡ್ತ್ ಉರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಒವೆ ಸ್ವರೂಪತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾತ್ ತುವೆರ್. ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬುಕ್ಕ ಸೂಚನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ಸ್ಥಳತ ಕಡೆಮುಟ್ಟ ಸಂಭವಿಸೊಂತ್. ಅವು ಒಂಜಿ ಹರಿವಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (ಫ಼್ಲೋ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್) ಆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಒಂಜಿ "ಪ್ರತಿ ಕಾಲೊತ ಅವಧಿಟ್ ಆಗುವಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ"ಕ್ಕಾತ್ ಅಳತೆಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತುನ ಪ್ರಮಾಣ, ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಸರಕಿನ ರೂಪ ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಯಿನಾ ವ್ಯಾಪಾರತ ವಸ್ತುತ ಕಾಲಸೂಚಕ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿತರಣೆತ ಉಳಾಯಿ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಮೂಜಿ ಅಂಶ. ಅವಕಾಶ ವೆಚ್ಚತ (ಆಪರ್ಟೂನಿಟಿ ಕಾಸ್ಟ್) ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿನ್ ಆಯ್ಕೆಗ್, ವಾಸ್ತವ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚ ಮುಟ್ಟತಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಎಣಿಕೆನ್ ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಆಂಚಂಟಾಲಾ ಪರಸ್ಪರವಾತ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ (ಮ್ಯೂಚುಯಲಿ ಇಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್) ಕ್ರಿಯೆದೊಟ್ಟ್ಗ್ ಉಳಾಯಿಟ್ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ಮಾಲ್ಪೊಡ್. ಉಂದು "ವಿರಳತೆ ಬುಕ್ಕ ಆಯ್ಕೆ ನಡುಟ್ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಬಂಧ"ನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಲ್ಪಾಯರಾ ಅಪುಂಡು. ವಿರಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ಸಮರ್ಥವಾತ್ ಬಲಕೆ ಅಪುಂಡು ನಿಶ್ಚಿತ ಅಪುಂಡು, ಅವಕಾಶತ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾತ್, ಅವಕಾಶತ ವೆಚ್ಚಲು ವಿತ್ತದ ಅತ್ತಾಂದೆ ಹಣಕಾಸು ವೆಚ್ಚಲೆಗ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು: ಹುಟ್ಟುವಳಿ (ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಫ಼ೋರ್‌ಗಾನ್) , ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿನ ಕಾಲ, ಸಂತೋಷ, ಅತ್ತಾಂಟ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಒವೆ ಬೇತೆ ಸಹಾಯತ ವಾಸ್ತವಿಕ ವೆಚ್ಚೊನ್ (ರಿಯಲ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಕೂಡಲಾ ಪರಿಗಣನೆ ಬೊಡು.

ಶಂಕರ್, ಸುರೂತ ಸರ್ತಿ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನೆಮಾ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ.ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್. ಈ ಸುರೂತ ಸಿನೆಮಗೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಸಿನೆಮಾಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುಮಾರ್ ೧೨ ವರ್ಷ, ೯೦ ಡ್ದ್ ಲಾ ಮಸ್ತ್ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂಬೆರ್ ತ್ರಿಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಿನೆಮಾ ಗೆದ್ದ ಮಗ. ಅಣ್ಣೆ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಟನೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನ ಚಿತ್ರೊಲು: ಮಿಂಚಿನ ಓಟ, ಜನ್ಮ ಜನ್ಮದ ಅನುಬಂಧ ಬೊಕ್ಕ ಗೀತಾ.

ಇಂಬೆ ಇತಿಹಾಸೊಡು ಒಂಜಿ ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ಉಂಡು ಮಲ್ತೆ. ಇಂಬೆ ತಿರುನಂಚಿನ ಪೊರ್ತುಗು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯನ್ ಸೊಪಾದ್ ಅಯಿನ್ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗ್ ಸೇರ್ಪಾದಿತ್ತೆ. ಇಂಬೆನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಗ್ರೀಸ್ಡ್‍ದ್ ಹಿಮಾಲಯೊದ ತಪ್ಪಲ್ ಮುಟ ಪರಡ್ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪರ್ಷಿಯಾ ನ್ ಸೊಪಾದ್ ಭಾರತ ಮುಟ ದಂಡೆತ್ತ್ದ್ ಬಯಿದಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ನಾಯಕೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ ಫಲಿಕ್, ಅಮ್ಮೆರ್ ತಿರಿ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರ.ಶ.ಪೂ. ೩೩೬ಟ್ ಅಯೆನ ೨೦ನೆ ಪ್ರಾಯೊಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಟ್ಟೊಗು ಬತ್ತ್ದ್ ದೇಶೊಡು ತರೆ ದೆರ್‍ತ್‍ದಿತ್ತಿನ ಆಶಾಂತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನಾಯಕತೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ತೆ. ಅಮ್ಮೆರ್ನಲೆಕನೆ ರಾಜ್ಯ ಪರಡಾಯೆರೆ ಮನಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೆ. ಎಲ್ಯಡೆ ಅಮ್ಮೆರ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊಡು ಪಡೆದ್ ಎಡ್ಡೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಒಟ್ಟುಗು ಅಯೆಡ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಬೆಲ ಸೇರ್ದ್ ಜವನೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೊಲ್ಪೆರೆ ಸುರುವಾಂಡ್.
ಗುಳಿಗ ಭೂತೊ ತುಲುನಾಡ್‌ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆಪುನ ವೊಂಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಭೂತೊ. ತುಲುನಾಡ್‍ದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರೊ ಸಾರತ್ತೊಂಜಿ ಭೂತೊಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ. ಅಯಿಟ್ ಗುಳಿಗೆ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಕೋಪದ ಭೂತೊಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ಗುಲಿಗ ಬೂತೊದ ಪುಟ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಯಿನವು. ಅವು ಮಾತೆರೆಲೆಕೊ ಅಪ್ಪೆನ ಬಂಜಿಡ್ದ್ ಸಹಜವಾದ್ ಪುಟ್ಟಂದೆ ಅಪ್ಪೆನ ಬಂಜಿ ಉಡೆದ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ಪನ್ಪಿ ಕತೆ ಉಂಡು. ಪುಟ್ಟಿ ಕೂಡ್ಲೆ ಸಹಜವಾದೆ ಬಡವುಡು ನರಕುನ ಭೂತೊಗು ವಾವಾ ರೀತಿದ ತೆನಸ್ ಕೊರ್ಂಡಲಾ ಉಂತಂದೆ ಕಡೆಕ್ ಇಸ್ವರ ದೇವೆರೆನ ಕಿನ್ನಿ ಬಿರೆಲ್ದ ನೆತ್ತೆರ್ ಕೊರಿ ಬುಕ್ಕ ಬಡವು ಉಂತ್ಂಡ್ ಪನ್ನಿ ಇಚಾರ ಗುಳಿಗ ಬೂತೊದ ಮೌಖಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಯಿನ ಪಾಡ್ದನೊಡ್ದು ತೆರಿಯುಂಡು.

ಲತ್ತ್‍ ಪೆಲಕಾಯಿನ್‍ ಗುಜ್ಜೆ ಪನ್ಪೆರ್‍. ಉಂದೆತ್ತ ಚೋಲಿ ದೆತ್ತ್‍ದ್‍ ಸನ್ನ ಕೊಚ್ಚಿದ್‍ (ಎಲ್ಯೆಲ್ಲ ತುಂಡು)ದುಂಬಿನಾನಿ ನೀರ್‍ಡ್ ಪಾಡ್ದಿತ್ತಿ ಕಡ್ಲೆ ದೊಟ್ಟುಗು ಬೆಯ್ಪಾರೆ ದೀದ್ ಐಕ್ ಸಂಬರ ಗುದ್ದುದು ಪಾಡ್‍ದ್‍ ಅಜಾಂಡ ಬಾರಿ ರುಚಿ. ಕಾಲಿ ಗುಜ್ಜೆದ ಸುಕ್ಕಲಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಜ್ಜದ ಒಣಸ್‍ಗ್‍ ಈ ಕಜಿಪು ಬೋಡೇ ಬೋಡು.

ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಸ್ ೧೯೯೨ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಮಾಸ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ. ಉಂದು ಹಣಕಾಸ್ದ ವೃತ್ತಿಪರರೆಗ್ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿನ್ ಒದಗಾವುಂಡು.

ತುಲುನಾಡ್ಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಭೂತೊಲೆನ್ ದೈವೊಲೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಭೂತೊಲು ತೋಜಾವುನ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿನ್ ದೈವೊಲೆ ಕಾರ್ನಿಕಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಕಲ್ಕುಡ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಭೂತೊಲೆನ ಚರಿತ್ರೆನ್ ತೂನಗ ಕಾರ್ಲದ ಭೈರರಸನ ಆಸ್ಥಾನೊಡು ಗೊಮ್ಮಟನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತಿನ ಕಲ್ಕುಡಗ್ ಸೇಜಿಪಾಲ್ ಕೊರ್ಪೆಂದ್ ಲೆತ್ತ್ದ್ ಆಯನ ಬಲತ್ತ ಕೈ ಎಡತ್ತ ಕಾರ್ ಕಡ್ಪಿನ ಇಚಾರ ಉಂಢು. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಕಲ್ಕುಡೆ ಏಣೂರುಗು ಪೋದು ಅಲ್ಪಲಾ ಗೊಮ್ಮಟನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಕೆತ್ತುವೆ. ಸುಮಾರ್ ಕಾಲೊಡ್ದು ಕಲ್ಕುಡೆ ಬರಂದಿನ ಅಣ್ಣನ್ ನಾಡೊಂದು ಮೆಗ್ದಿ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಪೋಪಲ್ . ಕಾರ್ಲಗ್ ಬನ್ನಗ ಅಣ್ಣಗಾಯಿನ ತೊಂದರೆ ಗೊತ್ತಾದ್ ಆಲ್ ಏಣೂರುಗು ಬಲಿತೊಂದೆ ಪೋಪಲ್. ಅಲ್ಪ ಅಣ್ಣನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೂದು ಬೇಜಾರ್ ಮಲ್ತೊನುವಲ್. ಇಂಚ ಜೋಗೊಡು ತನ್ಕುಲೆಗಾಯಿನ ತೊಂದರೆಗ್ ಅಣ್ಣೆಮೆಗ್ದಿ ಮಾಯಕಾದ್ ಮಾಯೊಡು ಕಾರ್ಲದ ಭೈರರಸನ ಮಿತ್ತ್ ಸೇಡ್ ತೀರಿಸಾವೊನುಬೆರ್. ಅಣ್ಣೆಮೆಗ್ದಿ ಆಯಿನ ಕಲ್ಕುಡೆ ಕಲ್ಕುರ್ಟಿ ಮಾಯಕಾದ್ ಭೂತೊಲಾದ್ ಕಾರ್ನಿಕ ತೋಜಾಬೆರ್ . ಅಂಚ ಕಲ್ಕುಡ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿನ್ ಕಾರ್ನಿಕೊದ ದೈವೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪೊಲಿ. ತುಲುನಾಡ್ದ ಕೋಟಿಚೆನ್ನಯೆರ್ಲಾ ತನ್ಕುಲೆಗಾಯಿನ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತ್ದ್ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಲ್ತ್ದ್ ದೈವೊಲಾಯಿನಕುಲು. ಮೊಕುಲೆನ್ಲಾ ಕಾರಣಿಕೊದ ದೈವೊಲುಂದು ಲೆಪ್ಪೊಲಿ. ಕೋಡ್ದಬ್ಬು ದೈವೊಲಾ ಇಂಚನೆ ಆಯಿನವು. ಭೂತೊಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಪನ್ಪಿನವು ಒಂಜಿ ನಂಬಿಕೆದ ಜಗತ್ತ್. ಮುಲ್ಪ ನಂಬುನಾಯಗ್ ಇಂಬು ತಿಕುಂಡು. ನಂಬದ್ನಾಯಗ್ ಭೂತೊಲು ಅಂಬುಡು ಉತ್ತರೊಕೊರ್ಪೊ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ತುಳುನಾಡ್ದ ಜನೊಕುಲೆನವು. ಉಳ್ಳಾಕುಲು ದೈವ.

ಅಡ್ಡ ಮಣೆ, ಅಸೆ ಮಣೆ, ಒಚ್ಚಿದ ಮಣೆ, ಒರಗ್ ಮಣೆ, ಕಯಿಮಣೆ, ಕಾರ್ ಮಣೆ, ಕೊಟ್ಟು ಮಣೆ, ಮಲ್ಲ ಮಣೆ, ಎಲ್ಯ ಮಣೆ, ಗುಮ್ಮ ಮಣೆ, ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ, ದಾರೆ ಮಣೆ, ಪರೆಂಗಿ ಮಣೆ, ಪೆರಮಣೆ, ಪೊಯ್ಯಮಣೆ, ಪೊಲಿಮಣೆ. ಅಗೆಲ ಮಣೆ, ಕಿನ್ನಿ ಮಣೆ, ಓದು ಮಣೆ, ಮಣೆ ಮಂಚವು, ಮಣೆ ಸೊಲಯಿ. ಮಣೆಗಾರೆ.

ಪತಂಜಲಿ ಯೋಗನ್ ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನೊಗು ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾವಣೆಲೆನ್ ಮಲ್ತೊಂದು 'ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಯೋಗ' ಪನ್ಪಿ ಪರಂಪರೆನೇ ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಜಗತ್ತ್‌ದ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ವಾಯೊಲಿನ್ ವಾದಕೆ ಯಹೂದಿ ಮೆನುಹಿನ್ ನರರೋಗೊಡು ನರೆಲೊಂದುಪ್ಪುನ ಪೊರ್ತುಡು ೧೯೫೨ಟ್ಟ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ ನೆಹರು ಲೆತ್ತಿನೆಕ್ಕ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತಿನಾರ್ ನರರೋಗೊ ಯೋಗೊಡು ಗುಣ ಆಪುಂಡುಂದು ತೆರಿದ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರೆರೆನ ಕೈತಲ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ತನ್ನ ಬೇನೆ ಗುಣ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್ ಉಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟೊಡು ಅಯ್ಯಂಗಾರೆರ್ ಬುಲೆಯೆರೆ ಕಾರಣೊ ಆಂಡ್. ಬಿ.ಕೆ.ಎಸ್.ಅಯ್ಯಂಗಾರೆರೆಡ್ದ್ ಯೋಗ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಿನ ಮಲ್ಲ ಪುದರ್ದಕ್ಲೆನ ಮಲ್ಲ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಉಂಡು: ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್, ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್, ಬಿ ಡಿ ಜತ್ತಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಜಿಡ್ಡು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಸಂಗೀತಗಾರೆ ಅಮ್ಜದ್ ಆಲಿಖಾನ್,ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ದ ಮೊಹಿಂದರ್ ಅಮರ್‍ನಾಥ್, ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್, ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್, ಅನಿಲ್ ಕುಂಬ್ಳೆ, ವಿರೇಂದ್ರ ಸೆಹ್ವಾಗ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಅರೆನ ಶಿಷ್ಯೆರಾದಿತ್ತೆರ್.
ನೆತ್ತ ನೀರ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಉಪ್ಪು ಮುಂಚಿದೊಟ್ಟುಗು ಬರಣಿಡ್ ಪಾಡ್ದ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಬಾರೆದ ಬಂಬೆ, ಪೆಲಕಾಯಿದ ರಚ್ಚೆ, ಪೆಜಕಾಯಿ, ನೆತ್ತ ಒಟ್ಟುಗುಲಾ ಬೆರಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ನೀರ್ ಉಪ್ಪುಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಮುಂಚಿ ಕಡೆದ್ ಉಪ್ಪಡ್ ಪಾಡುಜೆರ್.

ಕೇನ್ಸ್ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾತ್ ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕ್ ದಾರಿತೋಜಾತ್, ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್‌ ಸಾದಿ ತೊಜಾತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್, ವಿಶೇಷವಾತ್ ಅರೆನ ಬುಕುಲು ದ ಜೆನರಲ್ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮಂಟ್, ಇಂಟರಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಮನಿಯಿಂದ (೧೯೩೬). ಈ ಬುಕುಲು ಅಲ್ಪಕಾಲಟ್ ಬೆಲೆಲು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಬದಲಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಟ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಟ್ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನೊಲು ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. "ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೇಡಿಕೆ"ಟ್ (ಇಫ಼ೆಕ್ಟಿವ್ ಡಿಮಾಂಡ್) ತಗ್ಗಿದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಕಾರ್ಮಿಕ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಏಕೆ ಸ್ವಯಂ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಬುಕ್ಕ ಬೆಲೆತ ನಮ್ಯತೆ ಅಂಚಮೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಸಹ ಏಕೆ ನಿಷ್ಫಲವಾರತ ಇಪ್ಪುಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾತ್ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿವರಟ್ ಅರಿವು ಕೊರೊಲಿ ಕೇನ್ಸ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆತ ಮಿತ್ತ್ ಅರ್ ಮಹತ್ವ ಪ್ರಭಾವಟ್ ವಿಚಾರವಾತ್ ಈ ಬುಕುಲು "ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ" ಎಂಚಪಂಡ ಪದೊನ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ರಡ್ಡ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಲ್ತಂಡು. ಕೇನ್ಸ್ ತರುವಾಯತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವೂ (ಪೋಸ್ಟ್-ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸೂತ್ರನೇಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆನ್, ಸರಳವಾತ್ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಪುನ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ಬದಲಾತ್, ನಿಜಜೀವನಟ್ ಬಳಕೆನ್ ಆಧರಿಸಾತ್ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಅಯಿನ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಬುಕ್ಕ ಜೋನ್ ರಾಬಿನ್‍‍ಸನ್‌ತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೂತನ ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ (ನ್ಯೂ-ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ಶೈಲಿಯಂಚನೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಂಪಿನೊಟ್ಟಗ್ ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರೊನ್ ಬುಕ್ಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವರ್ತನೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವ, ಆಂಚನೆ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ವೇತನೊನ್ ಅನಮ್ಯತೆಯಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯತಾ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕುಚಿತ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊರ್ಪೆರ್, ವಿನ್ಯಾಸೊಲ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯೊನ್ ಇತರೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಟ್ಟ್ಗ್ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಪ್ರವೃತ್ತರಾತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಕರಿನಾ ಕೇನ್ಸ್ ಶೈಲಿನ್ ಅಂಚನೆ ನೇರವಾತ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ ಬದಲಾತ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಇಂದೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ಅಂತರ್ಲಕ್ಷಣವಾತ್ ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಕೋಲಾರೊಡು ರೂಪಾಂತರವಾಯಿನ ಅಗ್ನಿಪರ್ವದ ಶಿಲೆಕುಲೆಡ್ (ಮೆಟಾ-ವೋಲ್ಕಾನಿಕ್ - metavolcanics) ಬಂಗಾರ ಸೇರೊಂದು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಡಾಯಿ ಮೆಯಿಟ್ ಕೋಲಾರದ ಸುತ್ತುದ ಪದರಶಿಲೆಕುಲೆಡ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಮಲ್ಲ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಇತ್ತಿನೆನ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಅದುರುಲು ಮುಗಿದ್ ಪೋತುಂಡು.

ಮೀನ್ದ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಮೀನ್ದ ಪೊಡಸ್‍ ಮಂಡೆ ಮಾತಾ ದೆತ್ತ್‍ದ್‍ ನೀರ್‍ಡ್ ಎಡ್ಡೆ ಸುದ್ದ ಮಲ್ಪೊಡು. ಇಜ್ಜಾಂಡ ಪೊರಲ್‍ (ಒಂಜಿ ನಮೂನೆದ ಮೀನ್ದ ವಾಸನೆಗ್‍ ಪೊರಲ್‍ ಪನ್ಪೆರ್) ಬರ್ಪುಂಡು. ತಾರಾಯಿ,ಮುಂಚಿ,ಕೊತ್ತಂಬರಿ,ಮೆಂತೆ,ಜೀರಿಗೆ,ಓಮ,ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ,ಕಾಯಿ ಮುಂಚಿ,ನೀರುಳ್ಳಿ,ಬೊಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಪುಳಿ, ಪೂರ ರುಚಿಕ್ ಏತ್ ಬೋಡೊ ಆತ್ ಪಾದ್ದ್ ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕಡೆದ್ ಕೊದ್ಯರೆ ದೀದ್ ಬೊಕ್ಕ ಐಕ್ ತುಂಡು ಮಲ್ದಿನ ಮೀನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊದ್ಯಾದ್ ಸಾರ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಣ್ಣ್ ದ ಬಿಸಲೆಡ್ ಮಲ್ದಿನ ಮೀನ್ ಸಾರ್ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮೆನ ಬೊಕ್ಕ ರುಚಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮೀನ್ದ ಕಜಿಪು ಆರೆಪು ಕಡೆನಗ ಪುನ್ಕೆದ ಪುಳಿ ಪಾಡುವೆರ್‍, ಎಸಲ್‍ ಪುಳಿ ಇತ್ತ್ಂಡ ಆವೆನ್‍ಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಜಾರಿಗೆದ ಓಡುದ ಪುಳಿ ನೀರ್‍ನ್‍ ತುದೆತ್ತ ಮೀನ್‍ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುನಗ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಮೆನ್ನರ್, ಅಗಸ್ಟ್ - ಮೇರ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ವಿದೇಶಿ ತುಳುವೆ- ಜರ್ಮನಿದ ವುಟೆಂಬರ್ಗ್ದ ಒಸ್ವೆಲ್ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ೨೨-೭-೧೮೨೧ ಪುಟ್ಟಿನ ಮೇರ್ ಭಾರತೊಗು ಬತ್ತನಿ ೧೮೫೭ಟ್ಟ್. ಕುಡ್ಲ, ಮುಲ್ಕಿ, ಉಡುಪಿಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರೆಕೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೇರ್ ತುಳು ಭಾಷೆಗ್ ಮಲ್ಲ ಸೇವೆ ಮಲ್ದೆರ್. ೩೩ ವರ್ಸ ಸೇವೆ ಮಲ್ತಿನ ಮೇರ್ ತುಳುಟ್ಟು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಸಯೊಗು ಸಂಬಂಧವಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಲೆನ್ ಬರೆತೆರ್.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಪ್ರಪಂಚೊಡೆ ಮಲ್ಲ ಸಂವಿಧಾನವಾದುಂಡೂ.ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆಗ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಲ್ತ್ ತೂಂಡ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಮಸ್ತ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದುಂಡು. ಅಮೇರಿಕದ ಸಂವಿಧಾನೊಡು ೭ ವಿಧಿಕ್‌ಲ್ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂವಿಧಾನೊಡು ೧೨೮ ವಿಧಿಕ್‌ಲ್ ಅಂಚನೆ ಕೆನಡದ ಸಂವಿಧಾನೊಡು೧೪೭ ವಿಧಿಕ್‌ಲ್ ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತ.ಆಂಡ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನೊಡು ಸುರುಕು ಜಾರಿಗ್ ಬನ್ನಗನೆ ಒಟ್ಟು ೨೨ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ೩೯೫ ವಿಧಿಕುಲು ಬೊಕ್ಕ ೯ ಅನುಸೂಚಿ(ಶೆಡ್ಯೂಲ್)ಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್.ಅವೆಡ್ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೪ದ ಕಾಯ್ದೆದ ಅಡಿಟ್ ೭೬ನೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಟ್ ಸಂವಿಧಾನ ಕುಡಲ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ೪೪೪ ವಿಧಿಕುಲು, ೨೬ ಭಾಗೊಲು ಅಂಚನೆ ೧೨ ಅನುಸೂಚಿ(ಶೆಡ್ಯೂಲ್)ಲು ಆಂಡ್

ಆರ್ ಭಾರತೊನ್ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ದೇಶವಾತ್ ಮಾಲ್ಪುನ ಶ್ರಮೊನ್ಬಹಿಸತ್ತೆರ್. ಅರ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಯಿನ ಸಂದರ್ಭಟ್ ದೇಶಟ್ ಬರಗಾಲ ಬಂತ್ತಂಡ್. ಆಪಗ ಆರ ವಿದೇಶಡತ್ತ್ ಆಹಾರೊನ್ ಆಮದು ಮಾಲ್ತೆರ್. ಸಾಲ ಭಾರ ಅಧಿಕ ಇತ್ತಂಡು.

ಗಂಜಿ ಕಬಿಡ್ನಗ ಗಂಜಿದ ಕರತ ಮಿತ್ತ ಮೈಟ್ ಪಂಡ ಬಾಯಿಗ್ ಕುಡ್ಪು ದೀಡ್ದ್ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಅಂರ್ಬುಚ್ಚಿ ದೀಡುವೆರ್. ಈ ಕುಡ್ಪು ಬುಕ್ಕೊ ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿ ಆಕಾರೊಡು ಒಂಜೇ ಲೆಕೊ. ಗಂಜಿದ ಕರತ ಬಾಯಿ ಏತ್ ಮಲ್ಲೆಂದ್ ಕೇಂಡ ಕುಡ್ಪು ತರ್ಂಬುಚ್ಚಿದಾತ್ ಮಲ್ಲೆಂದ್ ಪನೊಲಿ.

ಈ ಕೊಳ ಸನ್ನಿದಾನೊಡ್ದು ೧ km ದೂರೊಡ್ ಉಂಡು.ಶಬರಿ ಪನ್ಪಿನ ತಪಸ್ವಿಡ್ದ್ ಶಬರಿಮಲೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದ್ಂಡ್ . ಬಸ್ಮಕುಲಂ ದ ನೀರ್ ಪವಿತ್ರವಾಹಿನವು ಆದುಂಡು. ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಇಡೆಗ್ ಬತದ್ ಶುದ್ದ ಆದ್ ಪೋಪೆರ್.

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾಪುದ ಪರ ಮಾರಿ ಗುಡಿತ್ತ ಕೈತಲ್ಡ್‍ ಉಪ್ಪು ಗುಡಿಟ್ಟ್ ರಡ್ಡ್ ವೊರ್ಸೊಗೊರ ಪಿಲಿಕೋಲೊ ಸಮೇತವಾದ್ ಒಂರ್ಬೊ ದಿನೊತ್ತ ಕೋಲೊ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದುವೇ ಕಾಪು ಪಿಲಿಕೋಲೊ.

ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ಆಟಿ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಪುದರ್. ಆಟಿನ್ ಒಂಜಿ ಅನಿಸ್ಟೊ ತಿಂಗೊಲುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಕೀರಿಕುಟ್ಟ ಬರ್ಸ ಅಂಚ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡುದು ಪಿದಯಿ ಪೋಯೆರೆ ಅಪುಲಿ ಅಂಚಾದ್ ಆಟಿನ್ ಅಂಚ ಪನ್ಪೆರ್. ಅನಿಸ್ಟೊನು ಕಲೆಯರ ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಆಟಿಕಳೆಂಜೆ ಬರ್ಪುನೆ. ಆಟಿ ತಿಂಗೊಲ್ದ ಅಮಾಸೆ ಇಡೀ ತುಳುವೆರೆಗ್ ವಿಸೇಸೊ ದಿನೊ.

ಬೆದ್‌ರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾದ್ ಆರ್ಥಿಕವಾದ್ ಗಮನಾರ್ಹೊ ಸ್ತಾನೊ ಪಡೆವೊಂದ್ಂಡ್. ತೆನ್ಕಾಯಿ ಏಸ್ಯೊ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಸ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಡಾಯಿ ಏಸ್ಯೊಡು ಇಂದೆನ್ ತೆನಸಾದ್‍ಲಾ ಬಳಕೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಇಂದೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಕಚ್ಚಾ ಉತ್ಪನ್ನೊಲು ತಯಾರಾಪುಂಡು. ಬೆದ್‍ರ್ ಮರಡ್ದ್ ಗಟ್ಟಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇಟ್ಟಿಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಕಾಂಕ್ರೇಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗೆ ಹಿಗ್ಗುನ ಅತ್ತಂಡ ಕುಗ್ಗುನ ಸಕ್ತಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ಂಡ್.

ಜಪಾನ್ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡೊದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಗತಿಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ದೇಶ. ರಡ್ಡ ನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲೊಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಜಪಾನುದ ಹಿರೋಷಿಮಾ ಬೊಕ ನಾಗಸಾಕಿ ನಗರೊಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ಪಾಡಿನ ಅಣು ಬಾಂಬುಡುದಾತ್ರಾ ದಿಂಜ ನಾಶವಾಂಡಲಾ ತನ್ನ ಜನಕುಲೆನ ಅದಮ್ಯ ಚೈತನ್ಯದ ಬೊಕ ಇಚ್ಛಾ ಶಕ್ತಿದ ಬಲೊಟು ಬುಲೆದ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಗ್ ಅಂಚನೆ ವ್ಯವಗಹಾರೊಗು ಆಧುನಿಕ ಲೋಕೊಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಈ ದೇಶ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಸಿರಿವಂತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದುಂಡು.. (ನಿಹೊನ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ನಿಪ್ಪೊನ್, ಇನ್ಪಿನವು ಈ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತವಾಯಿನ ಪುದರ್ ) ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮಲೆನ ದೇಶ. ಉಂದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ದ್ವೀಪ ( ನಡುಕಂಡೆ) ಲೆನ ಸಮೂಹ. ಈ ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಜಪಾನೀಸ್. ಜಪಾನು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೨.೭೩ ಕೋಟಿ ಆದುಂಡು. ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇಶ ಜಗತ್ತುದ ಪತ್ತನೆಯ ಮಲ್ಲ ದೇಶ ಆದುಂಡು.

ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತೊಲೆನ ಕೈತಲ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶೊ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶೊ ರಾಜ್ಯೊಲೆಡ್ ಉಂಡಾತಿನ ಪೊಯ್ಯೆದ ಕಲ್ಲುಲು ೧೪೦೦ ಡುದು - ೧೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷೊಲೆನ ಪಿರಾಕುಡು ಆನಿದ ನಿರಾಳ ಕಡಲುಲೆಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾತಿನವು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಅಲಹಬಾದುದ ಕೈತಲ್ ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲುಲೆನ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ದಿಂಜ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಉಲ್ಲಾ. ಈ ಪೊಯ್ಯೆಕಲ್ಲು ಲೆನ್ ಪೊಡಿ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪೊಯ್ಯಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪರೆ ಆಪುಂಡು.