Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
நீதியான, தாங்குநிலை சார்ந்த வளர்ச்சியை ஏற்படுத்துவதில் மக்கள் தங்கள் நேரடியான பங்களிப்பைச் செலுத்துவதற்கு அவர்களை ஊக்குவித்தல், சூழல் தொடர்பான விடயங்களில், மக்களுடைய மனப்போக்கில் மாற்றத்தை ஏற்படுத்துவதற்கு முக்கிய பங்காற்ற வேண்டிய பொறுப்பு சமுதாயங்களுக்கு உண்டு என்ற புரிந்துணர்வை உருவாக்குதல், பாதுகாப்பானதும்,வளமுள்ளதுமான எதிர்காலத்தை பல்வேறு நாடுகளிலும் வாழுகின்ற மக்கள் பெற்றுக்கொள்வதை உறுதி செய்வதற்காகக் கூட்டு முயற்சிகளில் ஈடுபடுவதை ஊக்குவித்தல் ஆகிய நடவடிக்கைகளை இந்த நிகழ்வுகள் அடிப்படையாகக் கொண்டுள்ளன.

பிசியூ (சீன மொழி: 貔貅, pí xiū) ஒரு சீன தொனமவியல் கற்பனை விலங்கு ஆகும். இது சிங்கம் போன்ற தோற்றமும், இறகுகளும் கொண்டிருக்கும். சீனாவின் அரண்மனைகளுக்கு முன்னால் காவல் விலங்குகளாக பிசியுக்கள் அமைக்கப்பட்டிருக்கும்.

நொடி எனும் அலகுக்கான வரையறை: ஒரு படித்தர நொடி என்பது, அணுநிறை 133 கொண்டுள்ள சீசியம் அணுவின் இரு அடிஆற்றல் நிலைகளின், மீநுண்ணிய மட்டங்களுக்கிடையே சீரான பரிமாற்றம் ஏற்படுகிறது. இந்நிகழ்வால் ஏற்படும் மீநுண்ணிய சீரான பரிமாற்ற கதிர்வீச்சிற்குரிய 9,192,631,770 அலைவுக் காலம் ஒரு நொடி ஆகும்.

விதையற்ற தர்பூசணிகள் ஆரம்பத்தில் 1939 ஆம் ஆண்டில் ஜப்பானிய அறிவியலாளர்களால் உருவாக்கப்பட்டது, அவை விதைக்க முடியாத டிப்ளோபைட் கலப்பினங்களை உருவாக்க முடிந்தன, அவை தொடக்கத்தில் அரிதாக இருந்தன ஏனெனில் அவை போதுமான நோய் எதிர்ப்பைக் கொண்டிருக்கவில்லை. 21 ஆம் நூற்றாண்டில் விதைக்காத தர்பூசணிகள் மிகவும் பிரபலமாகி, அமெரிக்காவில் மொத்த தர்பூசணி விற்பனையில் கிட்டத்தட்ட 85% உயர்ந்துள்ளது..

கருணகரர் பல்லவ அரச குடும்பத்தில் பிறந்தவர். கலிங்கத்துப்பரணி இவரின் பிறப்பைக் குறித்து விவரமாக உரைக்கிறது. இவர் முதலாம் குலோத்துங்கரின் நன்பரும் ஆவார். இவர் மனைவியின் பெயர் அழகிய மணவாளினி மங்கையாழ்வார்.

அறிவியல் முதுகலைக்கு கூட்டுச் சேர்க்கை (Joint Admission Test for Masters) (JAM) என்பது இந்திய தொழில்நுட்பக் கழகங்களில் முதுகலை அறிவியல் மற்றும் இளங்கலை அறிவியல் பட்டமேற்படிப்பு பாடத்திட்டங்களுக்கான சேர்க்கையை ஒருங்கிணைக்க 2004-2005 கல்வியாண்டில் இருந்து நடத்தும் தேர்வாகும். முதுகலை அறிவியல், முதுகலை-முனைவர் ஒருங்கிணைந்த பாடத்திட்டம் மற்றும் இளங்கலை அறிவியல் பட்டத்துக்குப் பின் எடுத்துக்கொள்ளும் பாடத்திட்டங்கள் ஆகியவற்றுக்கு ஒரே தேர்வின் மூலம் சேர்க்கையை நடத்துவதும் அறிவியலை ஒரு பணிவிருப்பாக அறிவுத்திறனுள்ள மாணவர்களுக்கு கொண்டு செல்வதும் இத்தேர்வின் குறிக்கோள். நாளடைவில் இத்தேர்வு நாட்டின் பட்டப்படிப்பில் அறிவியல் கல்வித் தரத்தின் மட்டக்குறியீடாக விளங்கும்.

பெவர்லி போத்தா (Beverly Botha), தென்னாப்பிரிக்கா பெண்கள் தேர்வுத் துடுப்பாட்ட அணியின் அங்கத்தினர். இவர் மூன்று தேர்வுத் துடுப்பாட்டப் போட்டிகளில் கலந்து கொண்டுள்ளார். 1971/72 பருவ ஆண்டுகளில் தென்னாப்பிரிக்கா பெண்கள் தேசிய அணி உறுப்பினராக தேர்வுத் துடுப்பாட்டப் போட்டிகளில் பங்குகொண்டார்.

இவ்வூர் கடல்மட்டத்தில் இருந்து சராசரியாக 350 மீட்டர் உயரத்தில் இருக்கிறது. இவ்வூரின் அமைவிடம் 12°10'16.5"N 78°21'47.4"Eஆகும். இங்கு 116 குடும்பங்களும் 421 மக்களும் வசிக்கின்றனர். இதில் 221 ஆண்களும் 200 பெண்களும் அடங்குவர்.
தூத்துக்குடி மாவட்டம், சிவகளை எனும் ஊரில் வாழ்ந்த புலவர் சேரந்தையப் புலவர். இவர் பாடிய பாடல் ஒன்றிற்கு மகிழ்ந்த அரசன் கட்டபொம்மன் இந்தப் புலவரின் சமுதாயத்தினருக்குச் சிறப்பளிக்கும் விதமாகத் தைப்பூசத் தினத்தன்று திருச்செந்தூர் முருகன் உற்சவச் சிலையினை சங்குமுகநாட்டு இல்லத்தார் சமுதாய மண்டபத்தில் வைத்து சிறப்பு வழிபாடு செய்து கொள்ள சிறப்பு அனுமதி அளித்ததாகக் கூறுகின்றனர். இந்த உரிமையின்படி இன்றும் திருச்செந்தூரில் தைப்பூசத் தினத்தன்று முருகன் உற்சவச் சிலை சங்குமுகநாட்டு இல்லத்தார் மண்டபத்திற்குக் கொண்டு வரப்பட்டு வழிபாடு நடத்தப்பட்டு வருகிறது.

தற்காலத்தில் பல அலகுகளைக் கொண்ட சுழலக்கூடிய துருவும் அலகுகள் பயன்படுகின்றன. இதனோடு இணைக்கப்பட்ட கைபிடியைச் சுழற்றுவதன் மூலம் அலகைச் சுழற்றித் தேங்காய் துருவலாம். இவை உயரமான சமையலறை வேலைத்தளங்களின் விளிம்புடன் பொருத்தக்கூடிய வடிவமைப்புக் கொண்டவை.

இக்கோயிலில் வெங்கடாசலபதி, ஸ்ரீதேவி-பூதேவி சன்னதிகள் உள்ளன. இக்கோயில் தொகுப்புக் கோயில் என்ற வகைப்பாட்டில் இந்து அறநிலையத்துறையின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. பரம்பரை அல்லாத அறங்காவலர் அமைப்பால் நிர்வகிக்கப்படுகிறது.

இந்திய அரசு சுதந்திரததிற்குப்பிறகு பொருளாதார வளர்ச்சியை உறுதி செய்வதறகாக ஐந்தாண்டுத்திட்டங்களைத் தீட்டியது. இது திட்டக்குழுவினால் செயல்படுத்தப்படுகிறது. பிரதமரே திட்டக்குழுவின் தலைவராவார்.

அமெரிக்கா மற்றும் பஹமாஸ் ஆகிய இடங்களில் உள்ள ஹோட்டல்கள் மற்றும் மோட்டல்களின் தொடராக ரெட் கார்பெட் இன் ஹோட்டல் (Red Carpet Inn) உள்ளது. ஹாஸ்பிடாலிட்டி இன்டர்நேஷனல் ஃப்ரான்சிஸ் சிஸ்டம் அமைப்பின் ஒரு பகுதியாகவும் ரெட் கார்பெட் இன் ஹோட்டல் விளங்குகிறது. டிரிப் அட்வைஸர் எனும் இணையதளத்தின் வாசகர் கருத்துக்களில் சராசரியான் விருப்பத்தினை ரெட் கார்பெட் இன் பெற்றுள்ளது.

சேக் சயத் மசூதி, ஐக்கிய அரபு அமீரகத்தின் தலைநகரமான அபுதாபியில் அமைந்துள்ளது. இது அந் நாட்டின் மிகப்பெரிய மசூதியும், உலகிலுள்ள மசூதிகளில் ஆறாவது பெரியதும் ஆகும். ஐக்கிய அரபு அமீரகத்தின் நிறுவனர்களில் ஒருவரும், அதன் முன்னாள் சனாதிபதியுமான சேக் சயத் பின் சுல்தான் அல் நகியானின் பெயர் இம் மசூதிக்கு இடப்பட்டது. இவ்விடத்திலேயே சேக் சயத்தின் உடலும் அடக்கம் செய்யப்பட்டது. இது 2007 ஆம் ஆண்டின் இசுலாமிய ரமழான் மாதத்தில் திறந்து வைக்கப்பட்டது.

அடியார்களுக்கு அன்னமிடுவதை வழக்கமாக கொண்டிருந்த குடும்பத்தினர் என்பதால், ஒரு நாள் வைணவ இளைஞன் ஒருவன் விருபாசர் இல்லத்திற்கு வந்து உணவு அருந்தினான். அவன் வைணவன் என்றாலும் விருபாசர் அவனிடம் அன்பு கொண்டு மகளை திருமணம் செய்து கொடுத்தார்.வைணவ இளைஞனின் குடும்பத்தினர் சைவ பெண்ணான கவுரியை ஏற்க வில்லை. கவுரி இள வயதிலேயே முக்தியை வேண்டி சிவபெருமானை வணங்கினார்.

களர் சம்பா (Kalar Samba) என்று அழைக்கப்படும் இந்த நெல் வகை, ஒரு பாரம்பரிய நெல் வகையாகும். களர் நிலங்களில் (காரத்தன்மை வாய்ந்த நிலங்கள்) அதன் அமிலத்தன்மையை ஏற்று வளரக்கூடிய இந்நெல் வகை, எஸ் ஆர் 26பி (SR 26B) என்ற திரிபு பெயரைக்கொண்ட களர் சம்பா, 180 நாட்களில் அறுவடைக்கு வரக்கூடிய நீண்டகால நெல் வகையாகும்.

யூலரின் முறை முதல் வரிசையாகும். உறுதியான தன்மை மற்றும் துல்லியம் ஆகியவற்றின் பற்றாக்குறை முக்கியமாக ஒரு எண் தீர்வு முறையின் ஒரு எளிய அறிமுகமான உதாரணமாக பயன்படுத்தப்படுவதைக் குறிக்கிறது.

அனாதரவற்ற சிறுவர்களை அரவணைக்கும் முகமாக சிறுவர், சிறுமிகளுக்கு தனித்தனியாக சிறுவர் இல்லங்கள் அமைக்கப்பட்டு ஆலய அறங்காவலர் சபையினரின் மேற்பார்வையில் இயங்கி வருகின்றது.
Erga Hirooshimaa fi Nagaasaakin rukutamanii booda, meeshaalen waraanaa niwuukilaaraa wayita kuma lamaa ol yaalii fi agarsiisaaf dhukaafamaniiru. Addunyaarratti biyyoota muraasa qofatu meeshaa waraanaa niwuukilaaraa kana qaba ykn qabaachuuf hawwa. Biyyoonni meeshaa kana dhukaasuun isaanii beekkamee fi qabaachuu isaani ifa baasanii beeksisan USA, Tokkummaa Sooviyeetii (ammammoo Raashiyaa), Yunaayitid Kingidem, Firaansi, Chaayinaa, Indiyaa, Paakistaan, fi Kooriyaa Kaabaati. Isiraa'eel meeshaa kana qabdi jedhamee kan amanamu yoo ta'u biyyittiin garuu qabaachuu ishii ifatti hin beeksifne. Afrikaan Kibbaa, meeshaa waraanaa niwuukilaaraa kana oomishtee kan turte yoo ta'u erga sirni appaartaayidii kufee booda meeshaa kan balleessitee jirti, itti aansunis waliigaltee meeshaalen niwuukilaaraa akka hin baballanne godhu kan 'Nuclear Non-Proliferation Treaty' jedhamu keessatti miseensa taateerti. Akka Federeeshinii saayintistoota Ameerikaa tilmaametti, walumaagalatti addunyaarra bara 2012tti meeshaalen niwuukilaaraa 17,000 ta'u kan argamu yoo ta'u kana keessaa kan 4,300 ta'an waraanaaf qophii ta'anii kan taa'anidha.

Kuttan lafa earthquakiin itti jalqabe kan gubbatti argamu focus yokan hypocenter jedhama. Maqaan hin bekamne epicenter jedhamu immo bakka fulla lafa irratti argamu kan hypocenter olii argamu dha.

Ibsaa gaazzexeessitootaf kenneenis akkas jedhe "Mootummaan Itoophiyaa uummataa koo ajjeesaa jira, kanaafis uummata koo wajjinan dhaabbadha. Maatin koo mana hidhaa keessa jiru, namoonni waa'ee dimookiraasii dubbatan ni ajjeefamu"

Bara 1971 Yuunivarsiitii Finfinneerraa eebbifamee hojii mootummaatti haa ramadamu malee, irra guddaa qabsoo Oromoo irraa qooda fudhachuu fi dalaga dhaaba qabsoo bilisummaa Oromoo hogganu tokko hundeessuu irratti bobba'ee hojjachaa ture. Gootichi Oromoo Jeneral Taaddasaa Birruu mootummaa H/Sillaasee fonqolchuu yaalan jedhamee yeroo sana Hararge mana hidhaa Galamasoo ture sochii bilisummaa Oromoo waaltessuu yaada jedhu dhugoomsuuf birkiin (koreen) qinddeessituu tokko maadheelee sabboontota Oromoo yeroo sana lafa jala ijaaramanii turan irraa akka tolfamu dhaamsa dabarse. Akka kanaan ilmaan Oromoo hubatoo, qaroo fi muratoo ta'an, dhaaba bilisummaa ijaaruu fi hoogganuu danda'an, Adoolessa 1, 1973 walitti dhufanii Birkii Qindeessituu Waaltaa (Central Coordinating Body) jedhu uuman.

Beekkamtummaan Taaddasaa Birruu fudhatamni Waldaa Wal-Gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa akka dabalu godhe; dabalataanis dandeettiin geggeessummaan isaa dhaaba kana gara dhaaba mirga Oromootif qabsaawutti jijjiire. Karaa dhaaba kanaas, Taaddasaan, Oromoon akka baratuu fi akka of danda'u barsiisaa ture. Fakkeenyummaa Taaddasaa fudhachuun, dura buutonnii loltuu baayyeen, ummatni siivilii, namoonni baratan, namoonni bizinesii fi geggeessitoonnii amantii waldaa Maccaa fi Tuulamaatti makaman. Namoonni kun baayyen isaanii Oromoo ta'uu isaaniyyuu dhoksanii kan turan yoo ta'u dhaaba kanatti makamuun isaani akka eenyummmaa isaani deebisanii akka labsuutti ilaalan.

Kanaan kan jalqabe Zarihuun, erga sana wallee qabsoo hedduu weeddiseera. Zarihuun umuriisaa guutuu wallee qabsoo jajjabeessan weellisuunii fi qabsaawun dabarse.
Murtii kana booda dhiifama yoo mana murtii gaafatte, waggaan hidhamtu gadi sii xiqqeeffama jedhee yeroo abbaan alangaa Baqqalaatti himu, innis akkas jedhee dhiifama isaanii tuffate "

Ayyaani Ateetee kun immoo Gindii hiikoo ykn Ateetee Midhaanii jedhama. Ayyaani kun ji’a Hagayyaa keessa yeroo qotee-bulaan qonna raawwatee gindii hiikee, midhaan facaase hundatti Ateetee naqee, qotiyyootti addoo mataatti maree eebbisee gad-dhiisu dha. Kun mallattoo xumura qonnaati. Sana booda bakka qonnaa hundaarra deemudhaan seerri dhibaayyuu xumuurama. Dhumaa irratti bakkuma dhibaayyuu sanati gamtaan taa’nii, wanna qabatan, farsoo dhuganii marqaa nyaatanii galu. Walumaagalatti ayyaani kun Ayyaana Sanyii jedhama.

Antiraaksiin goaa namarratti madaa kan uumu yoo ta'u gidduun madaa kanaa hin gurraacha'a. Gurrachi madaa kanaa baayyee nama hin dhukkubu. Antiraaksiin gogaa kan inni ummamu bakka ispoorin itti gogaa namaa keessa seenetti yoo ta'u kunis erga seenee guyyaa 2 hanga 5tti jalqaba. Akka madaa kaanii odoo hin ta'in, madaan antiraaksii gogaa nama hin dhukkubu.

Jireenya keenya keessatti guyyaa guyyaadhaan jajjaaboo nu qunnama. Fakkenya jajjaboo keessaa kan akk cabbii, muka, pilaastikii fi kkf kaasun ni danda'ama.

Kun kanaan utuu jiruu hogganaa Birkii Qindeessituu Waaltaa kan ture Jeneraal Taaddasaa Birruu mana hidhaa Galmsoo ba'ee baadiyyaa Harargee wayta seenu, qabsaa'oti Oromoo biyya alaatti leenjifamanii deebi'an Oromooti akka Hasan Ibraahim (Elemoo Qilxuu) akka dhaqqabanii miseensoti Birkii qindessituu Waaltaa hafan Obbo Magarsaa Bariifaa haala mijessaa turan. Elemoo Qilxuufaa, Jeneraal Taddasaa wajjin wal quunnamsiisuu haa hanqatan malee haalli yeroo sana ture qabsoo hidhannoo eegaluuf kennataa Waan tureef achumaan qabsoo hidhannoo akka jalqaban taasisan. Kun gara dhuma 1973 yeroo ta'u meeshaa waraanaa dhoksaan biyya seensisanii Elemoo Qilxuufaa dhaqqabsiisuurrati Magrsaa Barii qooda guddaa qabaachaa akka ture ni himama. Gama biraanis Magarsaan Oromoon fincila diddaa gabrummaa kibba Oromiyaa kessaati qooda qabaachaa ture hanga baadiyyaa Baaleetti itti dhaqee qunnamuun dadammaqsuu fi ijaaruuf tattaaffii godhaa ture.

Magaalaan Limmu Galiilaa baay'ee kan namatti toltuufi kan nama hawwattudha,Kana qofas miti bakka namootni ciccimooniif bebbeekamoon keessa ba'anidha. Manni barumsaa,Waajirri barnootaa,Dhaabbileen fayyaafi kanneen kana fakkaatan keessatti argamu.Keessattu Manni barumsaa ishee namoota gurguddoo sammuudhaan bilchaattoo ta'an oomishaa turte,ammas oomishaa jirti. Megersa Dereje from Jimma University
Barri Gadaa Biifolee bara mootiin Habashaa lola warra Islaamaa waliin qabu moo'atee humna isaa mara gara Oromoo qofaatti xiyyeefate ture. Mootichi Habashaa Galaawdos, Adal Mabiraq moo’amuu dhaga’ee humna isaa walitti gurmeesee waraana Porchugaal wajjin Oromoo irratti bara 1548 duula guddaa saaqe. Gadaan Biifolee diina itti dhufe qolee, rukuutee moo’uudhan ofirraa deebise. Lafa bal’aa dabalee qabachuu dadhabus, humana guddaa kana falmee moo’ee ofirraa deebisuu waan danda’eef, waanti hojjate akka gootumaa guddaati fudhatameefii maqaa Bif-oole jedhamu akka argatu ta’e. Bif-oole jechuun odoo hin dabaliin, odoo hin hirrisin akkuma jirutti, bifuma duraan jiruun eegee dabarse jechuu dha. Jechi "Bif-oole" jedhu kun bara dheeraa keessa Biifolee jedhame. Gadaan Biifolee dangaa Oromoo eegee, dirqama ofii raawwatee aangoo Gadaa Michilleetti dabarse.

Hayilee Fidaa mana hidhaa keessatti yeroo dheeraaf hanga dhumarratti ajjeefamutti haala hamaa keessa jiraachaa ture. Haalii ajjeechaasaa ifa miti, garuu Andaargachoo Xurunash Hayileen erga hidhamee waggaa lama booda, bara 1979tti ajjeefame jedhe.

In 1996, about 15.7%, 8.9%, 13.2% and 22.4% of the district's total area were arable, pasture, forest and built-up areas respectively, while the remaining was attributed to degraded and other areas. There were 36 Farmers' Associations and one Services Cooperative with 25, 757 (2577 females) and 1336 (121 females) member farmers respectively. Average number of farm plots and farm oxen holding sizes per farmer household were 2.4 and 0.9 respectively. About 30% of the farmers were without farm ox. Maize, sorghum, haricot bean, barley and wheat are the dominant crops in the district. Application of manure, fertilizers, crop rotation and short fallowing methods are exercised to maintain soil fertility. About 1389 quintals of fertilizers (Urea was 702.5 quintals), 112 quintals of improved seed, 169 liters and 117 kg pesticides and 85 liters of herbicides were distributed to the farmers in the district. Stalk borer, army worm, birds, rodent, monkey, warthog, weevils and crickets are major crop pests. There were 68,408 cattle, 23,785 goats, 10569 sheep, 6,807 assess, 5,164 camels and 22,283 poultry in Gursum district. Widely prevalent livestock diseases are blackleg, anthrax, pasturelosis and orf disease. About 41277 and 29167 livestock were vaccinated and treated against different diseases respectively.

Gas-grid injection is the injection of biogas into the methane grid (natural gas grid). Injections includes biogas until the breakthrough of micro combined heat and power two-thirds of all the energy produced by biogas power plants was lost (the heat), using the grid to transport the gas to customers, the electricity and the heat can be used for on-site generation resulting in a reduction of losses in the transportation of energy. Typical energy losses in natural gas transmission systems range from 1% to 2%. The current energy losses on a large electrical system range from 5% to 8%.
Ramaddii Baayoloojii keessatti, warri sadarkaa taaksonoomii kan oordarii fi qaccee gidduu jiru. Warri warra-jalee (subfamily), sadarkaa qaccee gararraa jiru, lama ykn isaa olitti qooddamuu danda'u.

Abuurtonni kun yaalii godhaniyyuu, akkasumas namoonni naannoo laga kanaa erga sanyiin namaa uummamee kaasee achi jiraataniyyuu, karaan Lagni Dhedheessaa deemu kan naannoo Naqamteetii kasee amma inni Laga Abbaayitti dabalamutti jiru kun as dhihoo bara 1935 Dunlop fi Taylorin guutummaan deemmame. Jarri kun lamaan yoo gaafatan, Dajjaazmaach Habta Maariyaam bulchaan Naqamte jiru "Namuu, warra Shaanqillaayyuu dabalatee, amma ani beekutti, laga kana amma inni Abbaayitti dabalamutti hordofee kan arge hin jiru" jedhe

Leeshiimaayisiisiin saaphanaa fara ilbisootaatiin waal'aanamee jala rafuun ittiifammuu danda'a. Tarkaafiileen tamsaa dhuukuubicha itttisuuf barbachisan faraa ilboosotaan fayadammun tisiisota ciiraachaa ajjeesuufi namoota faalaman wal'aanuun dha. Waal'aansii wabbaadammuu kan muurteesamuu, bakka dhuukuubichi umammee fi gosa "Leeyishimiiniyaa" fi goosa faalamichaa irrati. Qoorichootaa dhuukuubicha furuuf fayadamuu danda'aan keesa Lipoosoomaalii Amroofooteeriisiiniin isa tokkodaha, Makkaa peentaavaaleettii anttiimooniiyaaliisiinfipaaroomoomyiisiinii,fiimiilteefoosiinee.Dhuukuuba kuutaaneeyeesii, paaroomaaysiinii,filuukoonaazoolii, yookiin peentaamiidiineeyookiin buu'aa qabeesa.

Humni Waaqoo Guutuu Oromiyaa seene, maqaa isaa kama qawwee isaa baafate, “dhoombir“ ofiin jedhe. Bara 1963 malkaa Annaatti seensa ji’a Caamsaa irratti waraana Amaara kan isaan gaadaa jiru, lakkoofsan dhibba ja'a ta’u, shaalaqaa Buzunaan durfamuun waliin walsiman. Lola ganama saa’aa 10:00 irraa jalqabee saafaya booda 2:30tti adeemsifameen, humna diinaa irraa namni afurtamii sadi'i yoo ajjeefamu dhibbaa ol kan ta'ummoo madaa'e. Yeroo duraatiif qawween Oromoo akka Amaara ajjeeftu hojiin mul’dhatee, deeraa fi ijoolleen daaw’atte. Guyyaa kana qawwee M1 ykn Furgoo saddeet, kan akaakuun isaa hinbeekamin kudha sadi'i booji’an. Shaalaqaa Buzunaan dursa waraana ofii baqatee Bidiretti gale. Gootota Diddaa-Gabrummaatiif bayan keessaa lola kana irratti gootonni lama wareeggaman.

Barruu amma ammaatti saba Oromoo hedduu biratti akka gaariitti dubbifamuu fi jaallatamu The Oromos voice against tyranny document 1971 jedhamu garee hojjetootasaa wajjin namoota hedduu bira akka ga’u taasiseera. Barreeffamni kun gara Amaariffaattillee hiikamee dubbifamaa ture. Kan inni barruu kana raabsaa tureefimmoo waan Waldaan maccaafi Tuulamaa cufameef Oromoota jajjabeessuuf qofaa utuu hintaane, baroota dheeraadhaaf cunqursaafi dabaa saba Oromoorra ga’aa ture barruun kun of keessatti waan qabatee jirtuufidha. Dararfamaafi cunqursaa tureef jiru saba Oromoo ittiin bariisuuf jedheetu. Baaroon bara 1972tti Afaan Oromoo akka qubee laatiiniin barreeffamuuf Hayilee Fidaa wajjin qo’atee yeroodhaaf garuu gaazeexaan Bariisaa qubee saabaatiin akka maxxanfamu taasisaniiru. Garuu utuu hinturiin mootummaan Dargii itti inaafuudhaan fuudhee ministeera beeksisaa jala galche.
Viinsenti Kapoya ofitti-amanamummaa guddaa biyyoonni Yuurooppi sababa kolonii ballinaan biyya isaanii dachaa baayyen caalu qabaniif isanitti dhaga'ame guddaadha jedha. Kana malees, wal-falmii biyyoota gurguddaa kana gidduu jiru irratti gumaacha guddaa akka isaan godhan kaasa. Dhalatoonni Afrikaa milyoona tokko ta'an Waraana Addunyaa Iffaarrati, miliyoona lama kan ta'an ammoo Waraana Addunyaa IIffaarratti warraa Allayis bukkee hiriirun hirmaataniru jedha.

Dhabasa Wakjira Bara 1994-2004 Televizynii Itoophiyaa qophii Afaan Oromoo keessa hojjataa ture; bara 2004-2007 sababa Oromummaa isaatiin hidhame. Bara mana hidha akeessa turetti kitaaba amantii fi aadaa Oromoo-Daaniyaa barreessee akka maxxanfamu godhe. Yeroo ammaas mirga ummata Oromoo kabachiisuu fi qabsoo builisummaa Oromoo milkeessuu keessatti qooda fudhachuun dhimma ummata Oromoo beeksisaa fi babal'isaa jira. Haati warraa isaa Lalisee Wadaajoo Fidaa sababa Oromummaa ishiitiin bara 2009-2012tti hidhaa keessa turte. Yeroo ammaa biyya Australia jiru.

Kuriin safartuun raadiyoo'aktiiviitii (sekendii tokkotti tortora 3.7 × 1010 ykn 37 gigabecquerels) yoo ta'u jalqaba kabaja Kuriif jecha bara 1910tti Kongiresii Raadiyooloojiitiin moggaafame, kunis erga Kuriin du'ee booda ture. Boodarra garuu, maqaan kun kabaja Marii, Piyeer, moo kan lamaanuti jedhu mormii kaase.

Gaafaa Adoolessa 28, 1979 Luba Guddinaan qabamanii ajjeefaman. Duuti isaanii mullataa fi dandeettii guddaa tiyooloojiirratti isaan qabanii fi waldaan Itoophiyaa yeroo sanatti baayyee barbaaddu akka dhabdu godhe. Tiyooloojii Afrikaatiifillee miidhaa guddaa ture.

Waggaa shan guutuu yeroo Haacaalun mana hidhaa turetti, jaalalleensaa deddeebitee isa gaafachaa turte. Kanaafis, gaafa mana hidhaatii ba'ee albamii baasu sirba "olmaan kee baayyatee, kan ati naaf gootee" jedhu isheef jecha sirbe. Jaalalleensaa kun Faantuu Damisoo jedhamti; maatin Haacaaluu baayyee kan ishii jaalatan yoo ta'u abbaan Haacaaaluu maqaa baaseefi Beektuu jedhee waama ture.

Admaasuu Biraanuu manneen tiyaatiraa biyyattii keessa jiran gurguddaa kan akka Haagar Fiqir, Raas Tiyaatir, fi Beeraawwii keessatti hojjateera. Tiyaatiroota Amaariffaan hojjate gurguddaa keessaa Abugidaa Qayiso, Tewoodroos, Simmanyi Sintayehu, Balchaa Abbaa Nabsoo, Ya Veenus Nagaaddee, Isaat Sinaddi, Mali’ikta Wozadar, Maqidim fi Ya Qossaluu Mishigooch isaan muraasa.

Abbush Zallaqaa weellisaa Oromoo kan sirba aadaa fi ammayyaa sirbuun beekkamu dha. Abbush kan dhalataa guddate godinaalee Booranaa fi Gujii keessati yoo ta'u sirbaa Oromoo Booranaa fi Oromoo Gujii sirbuudhaan beekkama.

Bara 1963tti, Waldaan Wal-gargaarsa Maccaa fi Tuulamaa irra caalaa Oromootan yoo dhaabbatu dabalataan gosoota ummattoota kibba Itoophiyaas keessatti hirmaatanii jiru. Waldaan kun jalqaba waa'ee dhimmoota naannoo irratti kan socho'uu fi guddina kan jajjabeessu kan ture yoo ta'u, yeroo gabaabaa keessatti bilisummaa siyaasa fi aadaa Oromoo hundaaf falmuu jalqabe. Haaluma kanaan, bara 1967tti waldaan kun akka hin sochoone dhorkame; bara 1994tti waldaan kun lammata yoo dhaabbatu yeroo lammataaf bara 2004tti dhorkame.
Gaammee Didiqqaan Ukkee ykn Unkee jala ba'uudhan gara sadarkaa Foolleetti ce'u. Godoon Ukee ida ijaaramee booda isa keessatti haati gurbichaa waan barbaachisaa ta’an hundaa (fkn Coqorsa kichuu miila isaa irratti hirreeffachuu, bixxillee sagal caccabsuudhan itittuu fi aannan itti dhibaasuudhaan) erga qopheessitee booda hiriyoonni isaa bakka argamanitti eebiftee sirni ayyaanaa sirbaan calqabama. Sirbuma kana keessa gurbichi godoo cabsee karaa boroo keessaan baha. Sana booda ijoolleen maaliif godoo keenya keessa bahe jedhanii dhaanuuf itti fiigu. Innis arreedee ykn dhaadachuudhan harkaa baha, ukee cabsee bahe jedhama. Ijoollummaa keessaa bahe jechuudha. Ciisa ijoolleetii baheetu mana jala buluu eegala. Ayyaani ukee kun yeroo gannaa rawwatama. Namni ukkee bahe birraa masqalarratti Giifatoo sirbee horii fudhata. Achumaan Foollee sirbuu itti fufa.

Afaan Oromoo kutaa afaanii Afroo-Eshiyaatiik jedhamu jalatti ramadama. Afaan kun Afroo-Asiyaatiik keessaa gare afaanii Kuush jalatti qooddama. Afaanota Kuusha keessa Afaan Oromoo afaan sabni baayyeen dubbatu yoo ta'u, uummata miliyoona 60 ol ta'utu dubbata. Uummatni afaan kana dubbatu Itoophiyaa fi kaaba Keeniyaa keessa jiraata. Akka warri afaan qoratan jedhanitti, Afaan Oromoo loqoda(garee) afur qaba: Oromoo Boorana-Arsii-Gujii, Oromoo Bahaa, Orma, fi Oromoo Dhihaa fi Giddugaleessa ti.

Iluu Abbaaboor godina Oromiyaa keessa jiran keessaa tokko dha. Daangaan Iluu Abbaabooraa kibbaan Saba fi Sab-lammoota Ummattoota kibbaan, kibba-dhihaan mootummaa naannoo Gaambeellaa, dhihaan Baha Wallaggaa, kaaban mootummaa naannoo Benishangul-Gumuzii fi bahaan Jimman marfama. Aanoleen Iluu Abbaabooraa kessatti argaman Beddeellee, Goree fi Mattuu jedhamu.

Humna shallaguu keessatti olaansi guddaan itti aanu kan dhufe kalaqamuu integireetid sarkiyuutii ti. Yaada integireetid sarkiyuutii jalqaba kan burqisiise saayintistii raadaarii kan Royal Radar Establishment Ministeera Ittisaa hojjachaa ture Geoffrey W.A. Dummer. Drummer waa'ee integireetid sarkiyuutii ibsa jalqabaa ummataaf Waashingitenitti Symposium on Progress in Quality Electronic Components irratti Caamsaa 7 1952 kenne.
Lola koloneeffattoota wajjin godhame guyyaafi haalli lola Oliiqaadhaan geggeeffame barreeffamaan yoo jiraachuu baateyyuu seenaa afaaniin darberraa hubachuun akka danda’amutti qabsoo ittisa koloneeffataa keessatti Oliiqaa Dingil gumaacha olaanaa akka godhe beekama. Tooftaa mataasaatiin geggeeffamee injifannoowwan gurguddoo galmeessaa tureera. Fakkeenyaaf yeroo Xaaliyaanonniifi baandaan Oliiqaan Awusa jira jedhanii achi dhaqan jalaa mimmiliquun jara joonjessaa tureera. Injifannoowwan guguddoo waraana Oliiqaatiin argaman keessaa Aanaa Yamaaloogii Walal keessatti bakki Fiinchoofi Dubbisi jedhamu gidduu lola Xaaliyaaniifi Oliiqaan wajjin gaggeeffameen Xaaliyaanonni 30 ta’an du’aniiru. Dirreen injifannoo inni seena qabeessa jedhamee himamu immoo, lola Wallaggaa, Aanaa Tajjootti gaggeeffame yoo ta’u, lola kanarratti baandonni 750 ta’anii Oliiqaatti duulan. Lola hamaa, tooftaa fi kutannoo guddaa gaafate kanarratti Xaaliyaaniifi baandonni waraana Oliiqaatiin yommuu dhuman, loltuun Xaaliyaanii maqaansaa Tinintii Biichee jedhamuufi baandonni sadii duwwaan baqatanii deebi’anii akka galaniidha kan ibsamu.

Iddoowwan sirna Gadaa keessatti abbootiin Gadaa fi miseenson­ni Gadaa Gumii taa’uun hanga har’atti sirna ho’aadhaan itti kabajamu keessaa Gumiin Gaayoo fi Gumiin Bokkoo isaan beekamoodha. Gumiin kan taa’amuuf sirna Gadaa keessatti, gamaaggama gaggeessuuf, rakkoo hawaas-dinaagdee hiikuuf, seera dulloome baasuufi seera haaraa lallabuuf.

UEFAn qoqqodama FIFA ja'een kan ardii ja'atti argaman kessa guddicha dha. Confederation hunda calla jabbena qabenya fi adunya kessatti taphaa dhibaa gochuun tokkoffa dha. Taphattotti adunya guggudon bayyen "European league" kessa taphatu, kanaaf sababi tokko wa'ee leagotni guggudon Europe kessatti argaman England, Firaansi, Xaaliyaanii, Ispeen fi Germany waan qarshii bayye taphattotaf keenanif. Biyyotni guggudonis UEFA kessatti argamu. Bakka bana ta'e 32 kan 2006 FIFA World Cup kessa, 14 buduni kubba milla UEFA jalatti argamanif kan kenname yoo ta'u, FIFA World Ranking irratti biyyotta gubba 20 kessa 16 miseensotta UEFAt.
Akeekni Jeneraal Waaqoo bilisummaa uummata Oromooti. Kunis kan mirkanaa’u tokkummaan uummata Oromoo yoo eegame jechuun Dhaaba Adda Tokkummaa Bilisummaa Ummata Oromoo (ATBUO) bara 1989 hundeessun dura bu’ummaan hooganaa turan. Bara 1991 Motummaan Dargii jige,”rakkinna Ummata Oromoo karaa nagayaatiin haafuramuu” jechuudhaan Mootummaa Ce’umsaatti dhaabbilee dabalaman keessaa jaarmayaan Waaqoo Guutuu isa tokkoo ture. Diinni qoosaa hinbeekuu, murtii nagayaa diignaan isaanis bara 1992 chaartera keessaa bahanii qabsootti deebi’an. Bara 2000 tti humnoota Oromoo qindeessuun /ULFO/ dura taa’ummaan gaggeessanii jiru. Waldhabbii jaarmayaalee Oromoo gidduu jirus furuuf qooda guddaa kennanii turan. Dhaamsa ummataa dura taa’ummaan gaggeessanii jiru. Waldhabbii jaarmayaalee Oromoo jidduu jirus furuuf qoodda goddaa kennanii jiran. Dhaamsa Ummataa ergan keessaas “Yaa ummata keenya gaafa beekaan hinheddumaatin waljala yaanee, diina keenna ofirraa dhoofne. Har'a ammoo beekaan heddummaatee, waldhagayuun dhabamtee, ummata keenyaallee waa godhuu hanqanne. Har'a tokko ta’aa jirra, dhaabbilee Oromoo ja'an walii galtee uumaa jirra, Ummatni keenya waan guddaan gadii baanaan nu eegaa jiraa—mee gaara dorrobe nu hingotdhinaa. Bara durii gaarri dorrobee maal dhala jedhanii odoo eeganii lilmoo dhale, gaara dorrobee lilmmoo dhale nuhingotdhinaa,” jedhanii ummata isaaniitti dhaamatanii turan.

Dandeettiin kompitarri ajaja kuusuu fi tarree ajajootaa kan sagantaa jedhamu raawwachuu irratti qabu, kompitarri hunda galeessa akka ta'u godha, wantoota akka kaalkuleeterii irraas adda isa baasa. Kompitarri akaakun tokko, kan kompitarri biraa kamiyyuu hojjatu hunda ni hojjata. Akaakun kompitaraa kamiyyuu(neetbuuk, suupperkompitara, selulaar otomeeshin, kkf) hojii shallaggaa wal fakkaatu hojjata, yeroo fi kuusaa yoo kennameef.

Bara 2014 mooraa Qabsoo Bilisummaa gabbisuuf tarkaanfii fudhatameen milkiin argames kan jajjabeessuu fi mooraa qabsoo itichuu keessatti kan gumaache dha. ABOn humnaa fi dandeettiin Oromoo bifa qindaa’aan qabsoo irra akka ooluuf sochii adeemsisaa tureen ABOn ShG fi ABOn QC kaayyoo tokko, heera tokko, sagantaa siyaasaa tokkoo fi hooggana tokko jalatti deebisuu danda’uun milkii ummata Oromoo fi firoottan qabsoo Oromoo hunda gammachiisee dha. Kana malees jaarmayoota Oromoo biroo kanneen kaayyoo bilisummaa fi walabummaatti amanan waliin mareen qabsoo irratti wal tumsuuf ykn bifa waltahiinsi irra gahameen qabsoo waliin qindeeffatuuf tattaaffiin itti fufee jira. Qabsoo irratti wal tumsuuf sirna kana dandeessisu tolfatuun humna qabsoo qisaasama irraa hambisuuf yaalii taasifamaa jiru kanas kanneen suduudaan dhimmi ilaaluu fi lammiileen Oromoo hundi deggersa isaanii akka itti fufan ABOn hiree kanaan yaadachiisa.
Pirofeesar Mahaammad Harargee, Gaara Mul'ataatti dhalate. Iddoon magaalaa Hararirraa 150km fagaatee argama. Akkuma ijoollee badiyaa kamuu, pirofeesar Mahaammad yeroo ijoollummaa loon tiksaa maatiisaa gargaara ture. Boodarra, gara magaalaa Hararitti galuun barnoota idilee jalqabe. Erga barnoota sadarkaa tokkoffaa Hararitti xumuree booda, leenjii barsiisotaa fudhachuudhaan eebbifamee barsiisuu eegale. Erga amma tokko barsiisee booda, barnoota sadarkaa olaanaa itti fufuuf Yuunivarsiitii Finfinnee gale. Yuunivarsiitii Finfinneettis, jalqabaa seera barachuuf yaadaa kan ture yoo ta'u boodarra garuu seenaa barachuuf murteessee seenaa barate. Barnoota seenaa xumuree erga digirii fudhatee booda, Koollejjii Leenjii Barsiisotaa Jimmaatti barsiisaa ta'ee hojjate. Waggaa akkuma barsiiseen, mootummaan Dargiin duula ergaa waan tureef gara duulaa deeme.

Irreechi amantaalee aadaa Oromoo keessatti mul’dhatan keessa isa tokkoo fi adda-dureedha. Irreecha jechuun sirna kadhaa fi galata waaqaf godhamuudha. Kadhaa fi galanni godhamu kunis iddoo fi yeroon kan murtaa’eedha. Kunis amantii keessatti gochaadhan kan ifa ta’udha. Sirna irreechaa kan hoogganu jaarmayaa Qaalluutti.

Tributaryn bishaan ya'u yokan laga yoo ta'u, kunis gara laga birra (parent river yokan laga dura) yokan Qamma Bishaani (body of water)iit ya'u yoo ta'u, kan garu gara gallana cisetti hin senne dha. orography kessatti tributaryiin kan gargari itti bafaman, kan gara Burqaa lagat dhihoo ta'ani jalqabe kan hanga Afaan bishaanit dhihoo ta'anit gargari bafamani qoqodamu. confluenciin bakka "tributary"iin lama yokan lagni lama waliin ademani dha.

Kakuu kaan booda hiriyoonni lamaan addooyyee jedhanii wal waamu; maqaa isaanitiin lammata wal hin waaman. Naannoo muraasatti, hiriyoonni lamaan maqaa biraa walii moggaasuun isaan wal waamu. Fakkeenyaaf, Arsiitti kumuudee, Hanguggee, Bilillee faa walii moggaasuun wal waamu. Waadaa walii galan kana eeguuf jecha dubara moggoo taatellee maqaa ishiitiin hinwaaman.

Wayta ammaa kana midiyaaleen adda addaa biyyoota alaa irraa dhimma ummata Oromoo tarkaanfachiisuuf dhaamsa gara garaa dabarsaa jiran. Dhimmi ummata Oromoo caalaatti dhageettii akka horatuu fi deggersa argatu gochuuf tarkaanfiilee WBOn fudhatu dhageessisuu keessatti qooda isaanii akka gumaachan ABOn waamicha dabarsaaf.

The 2012 Gumii Gaayoo (the Legislative National Assembly) of Borana Oromo to Start on August 4, dhihootti kan baname: Gurraandhala 30, 2016.
Hayilasillaaserraa aangoo kan fudhata Dargiin, himaammatni inni Oromoorratti qabu adda hin turre. Oromoota jajjaboo hedduu wajjin himaammata kana akka jijjiiruf gaafachaa turan. Dargiin akka kana hin fudhanne erga baranii booda, bara 1977 deebi'anii qabsoo eegaluuf gara Somaaliyaa deeman. Somaaliyaa hoogganaa kan ture Siyaad Baarren, maqaa 'Somaalee Aabboo' jedhamuun Oromoota Sumaalomsuuf yaalaa ture. Adam Jiloo dhimma Oromoo Sumaalomsuu kana fudhachuu waan dideef, bara 1977 hanga 1980 hidhamee mana hidhaa ture. Dhiibbaa Addii Bilisummaa Oromoo mootummaa Sumaalerratti godhee, bara 1980 gadi lakkifame. Mootummaan Somaaliyaa garuu isa Sumaalomsuuf hordofuu ittuma fufe. Yeroo tokko ani Sumaaledha jedhi dubbadhu yeroo jedhaniin, angaawota Sumaale duratti "Wallaahi-Billaahi-Tallahi ani Oromoo" jedhee dubbate. Sababa kanaan ammas deebisanii hidhani. Haala kanaan, Somaaliyaa keessatti yeroo hedduu hidhamaa gadi lakkifamaa deebi'ee hidhamaa ture.

Meeshaalee fishiinii keessatti, wantoonni fishiiniidhaaf itti fayyadaman (piluutooniyemii ykn yuraaniyemii gabbatee) yeroo omishaman 'supercritical mass' ol ta'anii hojjatamu - 'supercritical mass'n baayyina wantoota fishiinidhaaf fayyadan kan ri'aakshinii niwuukilaaraa wal qabataa (nuclear chain reaction) umuuf barbaachisu dha. Kunis qaama meeshaa fishiinii isa tokkoo isa kan biratti akka bu'u gochuun (mala rasaasaa) ykn dhuka'aa keemikaalaatti fayyadamuun meeshaan fishiinii akka inni walitti cafaqamu gochuun (mala implosion) ta'uu danda'a. Malli inni lammaffaan mala isa duraa caalaa ulfaata yoo ta'u yoo wanti fishiiniidhaaf itti fayyadamnu piluutooniyeemii ta'e, malli nuti itti fayyadamuu dandeenyu kana qofa.

Maqaan tributary mirgaa fi tributary bita jedhamu kan fayyadatamu, bakka tributaryiin sun laga irra essa gullatti akka argamu ilallun imamu dha. Kunis kara currentiin laga itti ademmu irratti hunda'etti. Fakkena yoo bishaani Nile gara kabba ademutti jirratte, currentiin bishaan gara kabba jechu dha, kanaf tributaryiin baha irra dhufaan tributary mirgaa yoo ta'an, kan dhihaa irra dhufaan immo tributary bita jechu dha. Karan currentiin itti ademu river bank wajjin gossa tokko dha.

Seeloota keessa seenuuf, endema fi lethal factor pirootiinii biraa kan baasiles antiraasis oomishu kan protective antigen jedhamutti fayyadamu. Protective antigen qabduu seelotaarratti argamu gosa lamatti of maxxansu. Inzaayiimii seelotaa kan pirooti'eez jedhamu PA bakka lamatti cabsa: PA20 fi PA63 tti. PA20n marsaa summeessuu keessaa bahee waan seelota ala turutti jijjiiraama. PA63n garuu sana booda caccabaa PA63 kan biraa ja'a wajjin oligomerize gochuun prepore uuma; kunis bifa geengoo qaba. Erga bifa kana erga godhatee booda, EF ykn LF sadi'i wajjin walitti qabachuun resistant complex uuma. Itti aanuun karaa rissepteroota seelootaatin endocytosis geggeeffama, karaa kanaan summiin kun seelota keessa seenuun keessoo seelotaa argata. Naannoon asidaawaa kan endosome keessaa kun heptamer akka LF ykn/fi EF cystosolitti gadi lakkisu godha. Akkamitti akka summiin kun seelota ajjeesu garuu sirriitti hin beekkamu.
Baaroo Tumsaa bara 1942 Lixa Oromiyaa godina Wallagga Lixaa naannoo Gimbii ganda karkarroo jedhamtu keessatti abbaasaa obbo Tumsaa Silgaa fi harmeesaa aadde Naasisee Ciratoo jedhaman irraa dhalate.

About some séances with Eusapia Palladino, Pierre Curie wrote to physicist Georges Gouy in a letter dated 24 July 1905 (Hurwic 1995, p. 248):

Yaadanno Luba Guddinaatif jecha dhaabbanni Gudina Tumsa Foundation jedhamu dhaabbateera. Kaayyoon dhaabbata kanaas namoota rakkatoo fi miidhamoo ta'an gargaaruudha.

Akka walii galaatti, kompitarri yoo xiqqaate kutaa hijeessaa tokko, kunis Kutaa Hujeessaa giddugaleessaa (Central Processing Unit - CPU) ti, fi kuufannoo wayii (memory) qabata. Kutaan hujeessaa hojiiwwan qooyyabaa fi yaayaa (arithmetic and logic operations) raawwata, kutaan too'anoo (Control Unit) ammoo tartiiba ittiin hojiiwwan sun raawwataman odeeffannoo kuufannoo keessa jirurratti hundaa'ee too'ata. Meeshaleen alaa (peripheral devices) odeeffannoon madda alaarraa akka dhufu kan godhan yoo ta'u bu'aan hojiiwwan raawwatamnii akka olkaawwamuu fi bakka olkaawwamee deebi'ee akka dhufu gochuufis ni tajaajilu.

Oromoo Walloo, Oromoo gara kaaba ol fagaatee jiraatu, kan baayyinaan Naannoo Amaaraa Godina Oromiyaa keessa jiraatu. Oromoon Walloo gara kabaatti hanga Haroo Ashangeetti ol fagaatee kan jiraatu yoo t'u, Oromoon Raayyaa fi Oromoon Yajjuu as jalatti ramadamu.

Ayyaani Ateetee kun bakka tokko tokkotti Jaarii Kormaa ykn Gannii Loonii jedhama. Ateeteen Loonii ji’a Sadaasaa keessa kabajama. Sirni kun kan ayyaaneffamu dallaan loonii bakka duraa irraa jijjiiramee erga ijaaramee booda mukni birbirsaa (kan kormoomsaa jedhamu) wiirtuu dalaatti dhaabudhhani. Bakki muki itti dhaabate kun sirritti erga jifaaramee booda sirni Ateetee naquu kormoomsaa jalatti kabajama. Dallaan loonii guyyaa sana galma misirroo fakkaata. Dubartiin kormoomsaa jalatti marqaa marqiti. Sirn dhibaayyuu erga xumuree booda abbaan warraa waan qalmaaf qopheese qala. Dhiiga sana bitaa fi mirga karraa tuqsiisa. Gogaan horii qalamee sun babaqaffamee miila fi mataa looniitti ni hidhama ykn ni marama. Kana booda dhangaan qophaa’ee fi foon nyaatamee, farsoon dhugamee sirnichi xumuura.

Loltoonni Waaqoo Guutuu lenjii fi meeshaa ga'aa qabaachuu baataniyyuu gootummaan waan lolaniif injifannoo battalumatti galmeessuu jalqaban. Injifannoo guddaa argatan keessaa tokko Waraana Malkaa Annaatti bara 1963 godhame. Waraana kanarratti, helekoopterii lama qawwee dhombiir kan otomaatikii hintaanen rukutanii kuffisan. Kanaafis barri 1963-1970 jiru ummata biratti maqaa qawwee sanaatti moggaafamee "Towra/Sowra Dhombiir" jedhamuun beekkama. Waraana Dhombiir kan Malkaa Annaatti godhamerratti finciltoonni Oromoo meeshaalee waraanaa baayyee booji'an, kunis meeshaa ittiin diina ofirraa ittisan jabeesseefi. Finciltoonni waraana kanarratti gootummaa guddaadhan ijoollee, haadha manaa fi loonsaaniirraa diina ittisuuf ciniinnatanii lolani, kanaafis injifatani.
Gaaffii yeroo sana barattooti Oromoo fi barattooti ummatoota cunqurfamoo kaasaa turan keessaa inni tokko "lafti kan qonnaan bulaa haa ta'u" kan jedhu ture. Magarsaan ijoollummaa isaarraa qabee sirni nafxanyaa ummata Oromoo irratti diriirfamee ture maal akka fakkaatu haala jireenyaa maatii fi nannoosaarraa ka'ee sirriitti beeka. Dhaadannoo 'lafii kan qonnaan bultootaa haa ta u' jedhu jalatti bara 1965 hiriira mormii barattoota Yuunivarsitii kan qindesse barattoota Finfinnee yeroos Gumii Barattoota Yuuniversitii hoogganaa turan namoota akka Baaroo Tumsaa barattoota akka turanis seenaan galmeesseera. Sochiin sadarkaa Yuuniversitii kun gara manneen barumsaa sadarkaa lammaffaatti baballachuu isaa caalaa Magarsa Barii quunnamtii barattoota Oromoo Yuuniversitii wajin qabuun hirmaannaansaa guddaa ture. Magarsaan bara 1967 Yuunivarsiitii Finfinnee erga seenee booda caalaatti sochii barattootaa fi qabsoo Oromoo irraa guddaa itti hirmaachuu itti fufe.

Erga Xaaliyaanin biyyaa baatee booda, H/Sillaaseen gara aangoo isaatti deebi'e. Gotonni Oromoo waggaa shan guutuu Xaalyaniin falmaa turan kan akka Kabbaddaa Buzunaash fa'aa aangootti deebi’uu H/Silasee mormaa akka turan keessa beektonni ni dubbatu. Koloneel Alamuun akkuma mootummaan sirni gonfoo dhaabbateen mana barnoota Akkaadaamii Waraanaa Hoolotaa seenaanii barataniiru. Bara 1944, gara kaaba Itoophiyaa Ambaalagee bakka jedhamutti akka duulan ajajamanii rasaasaan rukutamaniiru. Koloneel Alamuun Akkadamii Waraanaa Hoolotattii barsiisaa ta’anii waggoota lamaa oliif hojjataniiru. Koloneel Alamuun Bulichiinsa Mootummaa H/Silasee keessatti sadarkaa gadiirraa egalee hanga Sadarkaa oliitti hojjataniiru. Hojii isaanii kana keessatti, Mootumman sirna gita-bittoota Habashootaa ilaalchi Oromoo fi lammii Oromotii qaban akka gaaritti hubataniiru. Koloneel Alamuun Oromoo ta'uu isaanii irraa kan ka’een, bulchiinsa mana waraana biyyatti keessatti isaanifi Oromoota raayyaa ittisa biyyattii keessa jiran irratti, kan raawwatamaa ture haala qabatamaadhaan argaa turaniiru.

Koloneel Alamuu Qiixxeessaa H/Silasee biratti ija hamadhan ilaallamaa turan. Sababiinsaas yeroo Oromoonni Raayyaa hacuuccaarraa kan ka'e fincilanii lola jalqaban "waraanni meeshaa ammayaa hidhate ittiduuluu hinqabu, kun biyyaa keessaa waan ta’eef kan biyyaa keessaa poolisii ta'uu qaba" waan jedhaniif, Mootummaa H/Silasee biratti waamamanii diniin cimaan eerga keennameefiin booda, guddinni karaa seeraa mana waraanatiin keennamuu malu hunda hanga Waggaa 5tti akka hinkennamneef godhamanii, bakka duraan ramadamanii hojjachaa turaanirraa gara biraatti akka jijiraman godhamani. Gara biroon ammoo haala Waldaa Maaccaa fi Tulamaatin walqabateen H/Silaseen hogganoota Waldaa kanaa Jeneeral Taddasaa Birruu fi Jaarsolii beebekamoo Arsii waliin H/Silasee biratti yeroo dhiyaatan Koloneel Alamuu Qiixxeessaa sodaa tokko malee "H/Silaseedham ati maa Oromummaan nu yakkitaa? ati Oromoo miti?" yeroo jedhaniin, H/Silaseen "isa eenyutu nutti himi siin jedhe" jedheen jedhama.

Bara 1996 biroon motumma Daree Salaam irra Dodomaa tti jijjiramun, Dodoman magaalaa guddoo Tanzaaniyaa taate. Daree Salaam immoo "anna" dinagdee gudditti tatte.
Luba Guddinaan bara 1979 mootummaa Dargiitin qabamanii mana hidhaatti galan. Pirezidaantiin Federeeshinii Luteraanii Addunyaa yeroo sanaa lubbu isaanitif waan sodaataniif Pirezidaantii Tanzaaniyaa yeroo sanaa Juuliyees Nereeree kadhachudhaan dhimma isaanii keessa akka seenu godhan. Nereereenis mootummaa Itoophiyaa wajjin dubbatanii akka gad lakkifaman godhan. Carraa kanatti fayyadamanii akka biyyaa baqatanii Tanzaaniyaa jiraatan yeroo gaafataman, Luba Guddinaan garuu waldaakoo gadhiisee hin baqadhu jechuun didan.

Black Entertainment Television kan jedhamu cable network Amerikaa kessatti argamu yoo ta'u. Kan itti argamussi Washington, D.C.tti. Networkiin kunis namotta African-American United States kessatti argamanif banamme. Networkiin kuni BET jedhama akkasumas qophiin isaani sirbaa video Hip-Hop fi R&B yoo ta'u, yeroo birra immo qophii amantii, wa'ee ummatta fi akkasumas movie fi series agarsissa.

Bara 2001tti, maraattoonii Landanii fi Tookiyoo moo’achudhaan dorgommii maraatoonii milkiidhaan jalqabde. Akkasumas walakkaa maraatoonii Poorchugaal bara 2000 fi 2003tti, akkasumas walakkaa maraatoonii Liisban 2003tti moote. Bara 2005tti Shaampiyoonaa Addunyaa irratti sa’aatii saffisa kan dhuunfaa ishii 2:23:30 galmeessudhaan 4ffaa baate. Bara 2009tti, umurii 37tti, Maraatoonii Magaalaa Niwuu Yoork warra akka Paawulaa Raadkiliif, Liyudmiilaa Peetroova, fi Saalina Kosgee moo’achuudhaan warqee nyaatte.

Godina arsii aanaa Asakootti filannoon marsaa 5ffaan haala si’oominaa fi milkaa’ina qabuun gaggeeffamaa jiraachuun himame.yeroo ammaa kana biyya keenyatti aangoo mootummaatiinfilannoo ummataa malee meeshaalee waraanaa qabatanii socho’uun hafuu isaa mirkanaa’eera. Yeroon kunis ummanni abbaa aangoo kana itti ta’ee fi bu’uura heeraa kan qabu sirni dimookiraasii yeroo itti dagaageedha.kanaanis waggoottan 25’n darban keessattisaboonni sablammoonni fi ummanni biyyattii filannoowwan haqa qabeessa ta’an marsaa 4’f gaggeessanii turan. Haaluma kanaa jiraattonni godina Arsii aanaa Asakoo filannoo biyaalessa marsaa 5ffaa caamsaa 16 gaggeeffamaa jiru irratti hirmaachuun karaa milkaa’ina qabuun filachaa jiraachuun dhaga’amee jira. Namoonni buufataalee filannootti argamuun yaada kennan tokko tokko nuti abbaa aangoo kan taane ummanni guyyaa seena qabeessa kanarratti argamnee paartii siyaasaa ,nageenya,misooma fi ijaarsa sirna dimookiraasii amma eegame kana itti fufsiisuuf ganamaan kaanee filachaa jirra jedhan. Iddoolee filannoo 46 irratti namoonni kuma 38 ol kan galmaayan yoo ta’u,hanga amma oduun kun qindaayutti namoonni kuma 35940 sagalee kennuudhaan dhibbeentaa 92 irra gaheera. Kan gabaase r/w/dh/k/m/aanaa asakoo maammad-jamaal arrooleeti

Kompitaroonni tokko tokko hojii isaanii KHG baayyeetti akkaa qoqqoodan godhamaniit saxaxaman, tooftaan kun duraan maashinoota gurguddaa fi humna-qabeessa kan akka suupperkompitara, meeyinfireemii fi sarvaarii keessatti hojiirra oola ture. KM fi koyaan (laptop) pirooseserii baayyee fi koorii baayyee qaban yeroo ammaa kana baayyinaan jiru, kanaafis yeroodhaa gara yerootti baayyinaan gabaa-gadaanaa keessa seenaa jiru.
Baayoloojii keessatti, murni sadarkaa taaksnoomii kan mootummaa (baayoloojii) gaditti argamau yoo ta'u sadarkaa gitaa olitti argama. Mootummaan bineeldotaa tilmaamaan naannoo murna 35 qaba; mootummaan biqiltootaa murna 12 qaba.

Bara 1488tti, Baartoloomiyoo Diyaas fi hooftuu bidiruusaa Pêro de Alenquer, erga fincila bidiruu keessaa dhaamsanii booda, lafa bishaan keessa gadi seenu tokko qaxxaamuran yeroo deeman buubbee hamaan qabaman, lafa kanas Keeppi oof Istoorms jedhanii moggaasan. Xinnoo kaabatti jallachaa gara bahaattii akka deemu waan arganiif, qarqara galaanaa hordofuun amma tokko deeman. Wantoota jireenyaf barbaachisan of harkaa waan fixaniif, dhumni Afrikaa kanuma jedhanii amanuun gara duubatti deebi'an. Gara Poorchugaalitti yeroo deebi'an, Keeppin isaan bira ga'anii deebi'an sun Keeppii Abdii Gaarii (Keeppi oof gud Hooppi) jechuun moggaafame.

Pilaanki tiyoorotikaal fiiziksiidhaa gumaacha guddaa godhe, garuu beekkamtiin isaa inni guddaan tiyoorii quwaantamii nama uume ta'uu isaatini. Haa ta'u malee, maqaansaa damee barnootaa ballaa keessatti beekkama, bara 1948 maqaan inistiitiyuutii saayinsii Jarmanii kan Hawaasa Kaayizer Viilheelmi jedhamu (Pilaanki si'a lama pirezidantii ta'ee kan bulche) gara Hawaasa Maaksi Pilaanki (HMP) jijjiirame. Dhaabbanni kun amma damee irratti xiyyeeffannoon baratamu 83 qaba.

Union of European Football Associations, kan yerro bayye maqqa yoo gababa UEFA jedhamun bekkamu (pronounced Template:IPA (you-AY-fuh) or Template:IPA (oo-Ay-fuh) or Template:IPA) kuni bulchaa fi kutta ilalla kubba milla (football (soccer)) Europeiit. Kampaniin kuni kutta taphaa kubba milla Yuurooppi hunda ilallu yoo ta'u, kan qofaa osoo hin ta'in taphaa Europe biyya biraa wajjin ademsistu, tapha clubi, besse mo'achuf kenamu qabata, ademsa tapha fi mirgaa "media"n tapha kessatti qabdu bulchaa. Bulchotni tapha kubba milla Eshiyaa kessatti argaman bayyen isaani Asian Football Confederation osoo hin ta'in UEFA jalatti argamu. Biyyotni kuni immo Isiraa'el, Saayippires, Armeeniyaa, Ji'oorjiyaa, Tarkii, Kaazaakistaan, Raashiyaa fi Azarbaajan, haa ta'u malle Isiraa'el fi Kaazaakistaan miseensotta AFC turaan. Saayippires kutta kubaa milla Europe jalatti qodamu fillate malee, carra Yuurooppi, Eshiyaa fi Afrikaa taphachu qabu ture.

Pileetoo (Giriik: Πλάτων barreeffama duriirratti [pileetoon] jedhamee dubbifama; 428/427 or 424/423 – 348/347 DhKD) filoosofera, akkasumas abbaa herregaa, kan Giriik duriiti. Guddina falaasamaa keessatti, keessattuu aadaa dhihaa keessatti, akka nama gumaacha olaanaa godheetti ilaallama. Pileeton akkaadaamii barnootaa Ateensi keessatti bane, kunis addunyaa dhihaa keessatti dhaabbata barnoota olaanaa kan jalqabaati. Barsiisaa isaa Soqiraaxis fi barataasaa beekkamaa Aristootil wajjin, Pileeton bu'uura falaasamaa fi saayinsii warra dhihaa dhaabe. Alfireed Noorzi Waayitheedi yeroo tokko akka jedhetti: "amalli baramaan falaasa Yuurooppi miiljalee Pileetoo ofirraa qabachuu dha".
Sarkiyuutiin dijitaalaa sarkiyuutii elektirikii kan voolteejii sadarkaa muraasa qofa qabu dha. Sarkiyuutiin dijitaalaa haala fiizikaala ta'en Buuliyaan aljebraa bakka bu'uun beekkamaa dha, kanaafis bu'uura kompitara dijitaalaa ti. Injineroota baayyedhaaf, waa'ee sarkiyuutii dijitaalaa yoo dubbatan, jechi sarkiyuuti dijitaalaa, sirna dijitaalaa, fi loojikii jedhu wal gegeeddaranii fayyadamuun ni danda'ama. Sarkiyuutiin dijitaalaa baayyeen lakkoofsa lamee (binary system) kan sadarkaa voolteejii lama qofa qabu, "0" fi "1", fayyadama. Yeroo baayyee, loojikii "0"n voolteejii xiqqaa ta'ee kan "gadaanaa" jedhamuun bakka buufama, loojikii "1"n ammoo voolteejii guddaa kan "olaanaa" jedhamuun bakka buufama. Garuu, sirni tokko tokko faallaa kanaa ("0"n olaanaa ) fayyadamauu ykn karantii irratti hunda'aa. Yeroo baayyee, saxaxaan loojikii sanaa hiika kana sarkiyuutii tokkorraa sarkiyuutii biraatti saxaxa sanaaf akka mijatuuf jecha jijjiiruu danda'a. Hiikaan sadarkaa "0" fi "1" akkuma abbaan murteesse.

Baarbeedoos biyya odolootaa kan Antiiliis Xiqqicha keessatti argamtu. Biyyi kun dheerinaan 34km (21mi), dalgeen 23km (14mi) yoo taatu ballina 432km ta'u qabdi.

Mitteenii baayoogaazii keessa jiru sadarka gaazii uummamaatti ol guddisuun mala baayoogaazii ol guddisuutin (biogas upgrader) ni danda'ama. Gaaziin uummama mataansaa tartiiba qulqulleessuu kana keessa darbudhaan baayoomitteenii ta'a. Yoo tamsaasaan gaazii kan naannoo jiru eeyyame, oomishaan baayoogaazii cimdaa tatamsaasa gaazii kan duraan jiru fayyadamuu danda'a. Sadarkaa ujummoodhaan ittiin tatamsaasan bira ga'uuf, gaazin qulqullina guddaa qabaachuu qaba, wanti inni of keessatti qabates sirrii ta'u qaba warri cimdaa tatamsaasa akka fudhataniif. Kaarbon daayi'oksaayidii, bishaan, hayidiroojin salfaayidii, fi waan akka dhukkee yoo jiraate keessa balleeffamuu qaba.

Meeshaan waraanaa termooniwuukilaaraa kan kg 1,100 ulfaatu yoo dhuka'e humna hanga boombiin TNT toonii miliyoona 1.2 ol ta'u yoo dhuka'e uumun qixxee uuma. Kanaafuu, meeshaaleen waraana xixiqqoon kan boombii durii hin caalle magaalaa tokko guutummaatti balleessuu danda'a; badiin kunis kan ga'u humna dhuka'aatin, ibidda uummamuu fi raadiyeeshinii ummamuun ta'a. Meeshaalen waraanaa niwuukilaaraa meeshaa jamaa balleessuu jalatti qooddama; kanaaf faayyadamni isaanii fi too'annoon isaanirratti godhamu xiyyeeffannoo walitti dhufeenya biyyoota murteessu ture.

Dararaan Somaaliyaa waan itti hammaatef, bara 1988 gara Baaletti deebi'e. Mootummaan Dargiin batalumatti qabee mana hidhaa galche. Bara 1991, yeroo Dargiin kufu mana hidhaatii gadi lakkifame.

Gumii Waaqeffattoota Addunyaa (GWA) garee amantii Waaqeffannaa yoo ta'u kan dhaabbates bara 2008 biyya Noorweyiti; dhaaba kan kan dhaabe baqattoota Oromoo biyya Nooweyi jiraatani. Dhaabbachuun GWA beekkumsaa fi ogummaa Waaqeffannaa keessa jiru addunyaattii beeksiisuu fi furmaataa hafuuraa, dhuunfaa, fi hawaasummaa addunyaaf akka kennuufi ochuu fi.