Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Ashurali mahram (1825, Marg‘ilon — 1863) — sozanda, xonanda, bastakor, mehtar, ipakdo‘z. Xushovozli-gi bilan Farg‘ona vodiysida va Toshkentda mashhur bo‘lgan. Dovrug‘i Qo‘qonga yetgach, Xudoyorxon uni o‘z saroyiga keltirgan va yaqin mahrami darajasiga ko‘targan. Saroy hayotidan nafratlangan Ash. M. do‘stlar yordamida Toshkentga qochib, xalqqa xizmat qilishni davom ettirgan.Ash. M. bastalagan maqom yo‘llaridan to‘rttasi (Dugoh-Husayn, Chorgoh, Bayot, Shahnozi-Gulyor) ayniqsa mashhur bo‘lgan. Farg‘onada sozlar taqiqlangan paytlar-da yashagan Ash. M. "Katta ashula"ning rivojiga sezilarli ta’sir ko‘rsatgan. Toshkent va Farg‘ona vodiysi xalq san’-atkorlari orasida uning izdoshlari ko‘p bo‘lgan.

Karlstein am Main Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Aschaffenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 12,68 km2. Aholisi – 8045 kishi (2010).

Vaysxon, Uvaysxon, Sulton Uvays oʻgʻlon (7—1428) — Moʻgʻuliston xoni (1418-21 va 1424-25). Naqshi Jahon (1415—18)ni oʻldirib taxtni egallagan. V. Amir Temurning sarkardalaridan Turkiston hokimi Shayx Nuriddin bilan ittifoq boʻlib amakisi, Moʻgʻuliston xoni Shermuhammadxon (1421—24) bilan taxt uchun oʻzaro kurash olib borgan. Ili daryosi boʻylaridagi buddaviy qalmoqlar xoni Esexu (1415— 25) bilan muntazam (61 marta) urushlar qilgan. "Tarixi Rashidiy"da qayd qilinishicha, V. oʻta taqvodorligi, oliyjanobligi, jasurligi bilan boshqalardan ajralib turgan.

Anneksiya „bir davlat hududini butunlay yoki qisman zoʻravonlik bilan egallab olish yoki oʻz davlatiga qoʻshib olish siyosati“dir. Xalqaro huquqda anneksiya agressiyaning bir turi hisoblanadi.

Georgi (Giorgi) Teymurazovich Margvelashvili (gr.Giorgi Teymurazis dze Margvelashvili) - 1969-yil, 4-sentyabrda Tbilisida tugʻilgan. Gurjistonlik siyosatchi, sharhlovchi, 2013-yildan Gurjiston Prezidenti.

Fond bozori qatnashchilari kapital "isteʼmolchilari" (emitentlar) va uni "takdim etuvchilar" (investorlar)dir. "Isteʼmolchilar" davlat, mahalliy hokimiyat organlari, yirik milliy va xalqaro kompaniyalar hisoblanadi. Investorlar esa institutsional (qimmatli qogʻozlar bilan ish yurituvchi har xil moliyaviy kredit institutlari: tijorat va investitsiya banklari, sugʻurta jamiyatlari, pensiya fondlari va boshqalar) va yakka (xususiy shaxslar, shu jumladan, venchur biznesining uncha katta boʻlmagan korxona egalari) guruxlarga boʻlinadi.

Malyasov Viktor Aleksandrovich (1917.7.11, Toshkent — 1944, Brest) — 2-jahon urushi qatnashchisi, gvardiya mayori. Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida oʻqigan (1937—41). Toshkent umumqoʻshin komandirlari oliy bilim yurtini tugatgan (1942). 2-jahon urushi yillarida Gʻarbiy, Markaziy, Bryansk va Belorussiya frontlarida oʻqchi batalon komandiri. Ukraina va Belorussiyani ozod etishda qatnashgan. M. bataloni birinchilardan boʻlib Dneprni kechib oʻtgan. M. Varshava yaqinidagi jangda halok boʻlgan. Toshkentdagi koʻchalardan biri M. nomi bilan atalgan. Aviasozlik remonti zavodi hududida, harbiylar qabristoni memorialida kaxramonning byusti, M. yashagan uyda (Malyasov koʻcha, 3) va Toshkentdagi 43maktab binosida yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan.
Tugʻilgan sanasi nomaʻlum. Ba’zi ma’lumotlarda Albaniyada, baʻzilarida Bosniyada tavallud topgan deyiladi. 1549-yildan 1554-yilgacha Misr beklarbegisi boʻlgan. Rustam poshoning oʻlimidan soʻng Bosh vazir bo’lgan.

Xorazm musiqa uslubiu.da talqinchi va goʻyandalar ijodi aniq bir janr bilan chegaralanmagan boʻlsada, ularning oʻz yoʻllari va oʻziga xos uslublari mavjud. Ayniqsa, ular suvoralar va ularning savtlari hamda boshqa yirik shakldagi mumtoz ashulalarni Mashrab, Soʻfi Olloyor, Mahtumquli, Mulla Nafas kabi shoirlarning tasavvuf yoʻlidagi gʻazallari, nasihat hamda oʻgitlariga solib kuylaganlar. Shuningdek, musulmonchilikni targʻib qiluvchi "Kiyiknoma", "Sayid Vaqqos", "Kaptar", "Amir Hamza", "Meʼrojnoma", "Sultonbobo hikoyati", "Paygʻambarlar hikoyati" kabi nomalarni ham ijod qilganlar. Talqinchi va goʻyandalar "Diyralishma" deb nomlangan erkin tanlovlarda sinalgan, ulardan Polli Duzchi, Kalandar Banggi, Qurji ota va boshqa mashhur.

Server mijoz kompyuterlari soʻroviga javob berish uchun moʻljallangan, nisbatan yuqori hisoblash imkoniga ega boʻlgan kompyuter. Server ma'lum bir sohaga xizmat qilishi ham mumkin. Server tarmoqdagi ma`lumotlarni saqlaydi, tarmoqning boshqa nuqtalariga uzatadi va asosiy xizmati – foydalanuvchilarni internetga ulaydi. Ayni mana shu xizmatlarni bajaradigan tashkilotni – provayder deb atashadi. Ularning serverlari internetga kirish darvozalari hisoblanadi.

Oʻrta Osiyo hududida suv omborlari, asosan, ekinzorlarni sug'orish, energetika va suv taʼminotini yaxshilash uchun quriladi. Oʻrta Osiyo hududida 75 ta Co. mavjud (2004). Ularning yalpi umumiy hajmi qariyb 50 mlrd. m³. Amudaryo va Sirdaryo havzalarida yirik suv omborlari (Toʻxtagʻul, Qayroqqum, Chordara, Chorvoq, Norak, Tuyamoʻyin va boshqalar) qurilgan (q. jadval). Suv omborlari qurilishi natijasida Oʻzbekistonda 4,3 mln.ga dan ortiq yerda sugʻorma dehqonchilik qilish, suv resurelaridan gidroenergetika va baliqchilik maqsadlarida yanada kengroq foydalanish imkoniyatlari yaratildi.

Ovlanadigan ilonlar. Respublikada 60-yillardayoq har yili 3000 tagacha zaharli ilon ushlanar edi. Ular Toshkent va Termizdagi ilonxonalarda farmasevtika sanoati hamda i.t. tashkilotlarida foydalanish uchun zahar yetkazib berish maqsadida boqiladi. Ovlanadigan ilonlarning 600-700 tasini-qoʻlborilon, qum charx iloni, qolgani koʻzoynakli ilon, choʻl qora iloni va qalqontumshuq ilon tashkil etadi. Oxirgi yillarda respublikada ko'lborilonga boʻlgan talab juda kuchayib ketganligi sababli ular koʻplab tutilishi natijasida soni keskin kamayib ketdi.
Geliofizika (gelio... va fizika), quyosh fizikasi — astrofizika boʻlimlaridan biri. Quyosh fizikasi muammolarini oʻrganish bilan shugʻullanadi. Fotometrik, spektrofotometrik va radioastronomik usullarni qoʻllash yoʻli bilan Quyosh atmosferasining t-rasi, zichligini, modda harakati va magnit maydonlarning taqsimlanishi va oʻzgarishini oʻrganadi, turli xil tekshirish natijalariga asoslanib, Quyosh atmosferasi va ichki tuzilish modellarini ishlab chiqadi. G. Quyosh atmosferasida kuzatiladigan har xil tuzilmalar (dogʻlar, mashʼallar, protuberanslar, toj tuzilmalari)ning fizik tabiati va rivojlanishini, ularda roʻy beradigan tez oʻzgaruvchi jarayonlar tabiatini tekshiradi, Quyosh yuzida kuzatiladigan jarayonlarni (mas, 5™ li tebranish) oʻlchashga asoslanib, Kuyoshning ichki tuzilishini oʻrganadi (gelio-seysmologiya), modelni tekshiradi va toʻgʻrilaydi. G.ga doir kuzatuv va i. t. ishlari rasadxonalarda olib boriladi, unga kosmonavtika ham "koʻmaklashadi". Mac, 1973 y. "Skayleb" kosmik st-yasiga (AQSH) oʻrnatilgan rentgen teleskop yordamida Quyoshning rentgen nurlanishi oʻrganildi, kosmik apparatlar Quyoshning ultrabinafsha nurlari tabiatini oʻrganishga yordam beradi. Oʻzbekistonda G.ga doir i. t. ishlari Oʻzbekiston FA Astronomiya institutida, OʻzMU Astronomiya kafedrasida, Tosh DPUda olib boriladi (yana q. Huyosh).

Erkin bozor N.i (muvozanatli N.) — erkin bozorda sotuvchilar va haridorlar koʻpchilik boʻlganidan ulardan hech biri oʻzi xohlagan narxni oʻrnatolmaydi. Bu yerda talab-taklif nis-batiga qarab erkin savdolashuv N.i, yaʼni muvozanatli N. yuzaga keladi; monopol N. — monopol bozorda so-tuvchi yoki haridor ozchilik yoxud tanho boʻlganida ular xohlagan N. oʻrnatiladi. Bu bozorga zoʻrlab kiritiladigan N. boʻlib, odatdagi N.lardan yuqori boʻla-di va monopol foyda olishga xizmat qiladi; Ulgurji N. — tovar ishlab chikaruvchilar savdo firmalariga to-varlarni bir yoʻla koʻtarasiga sotishida qoʻllanadi. Tovar birjalari va savdo uylarida ham ulgurji N.lar qoʻllanadi; shartnoma N.lari — sotuvchi va haridorlarning roziligi bilan belgilanadigan va oʻzaro tuziladigan shartnomada koʻrsatiladigan N. Bunday N., odatda, shartnoma muddati amal qila-digan davrda oʻzgarmaydi. Koʻproq mil-liy va xalqaro bozorlarda qoʻllanadi. Chakana N. — tovarlar bevosita is-teʼmolchilarga yakkalab sotilgan chogda qoʻllanadi va miqdori ulgurji N.dan yuqori boʻladi; Preyskurant N. — haridor uchun bildirgich yoki maʼlumot-noma N. boʻlib xizmat qiladi va haqiqiy N. preyskurantlar (koʻrsatkichlar)da eʼlon qilingan N. atrofida boʻlishini anglatadi; D otatsiyalangan N. — davlat byudjeti hiso-bidan maxsus arzonlashtirilgan, bozor N.idan pastroq qilib belgilangan N., N.dagi farq byudjet beradigan dotatsiya bilan qoplanadi. Bu N.ni oʻtish davrida turgan mamlakatlarda davlat aholini ijtimoiy himoyalash uchun qoʻllaydi; Demping N. — bozorda oʻz mavqeini mustahamlash va ra-qiblarni siqib chiqarishda qoʻllanadigan maxsus pasaytirilgan N., xalq-aro bozorlarda koʻproq qoʻllanadi.
Koʻpchilik K. shomda yoki kechasi, ayrimlari kunduzi faol hayot kechiradi. Voyaga yetgan K. gul nektari yoki oʻsimlik (baʼzan qayvonlar) shirasi bilan oziqlanadi. Koʻpchilik K. imagosining ogʻiz organlari reduksiyaga uchragan, oziqlanmaydi (afagiya). Tishli tunlamlar gul changi bilan oziklanadi. K. voyaga yetgan davrida bir necha kun, hatto bir necha soatdan (oziqlanmaydigan turlari) bir necha oygacha (voyaga yetgan davrida qishlaydigan K.) yashaydi. Koʻpchilik K.ning qurtlari fitofag, lekin saprofaglar, kerotofaglar (yung va patxoʻrlar), yirtqichlar, hatto parazitlar (tropikada) ham uchraydi. Yillik rivojlanish sikli turlicha; koʻpchilik turlari (monovoltinlar) yilda bir marta, boshqalari (bi-va polivoltinlar) ikki yoki koʻp marta nayel beradi; daraxtlarning yogʻochlik qismida rivojlanadigan turlari generatsiyasi 2—3 yil davom etadi. Odatda, qurtlik davrida, baʼzi turlari imago yoki tuxum davrida qishlaydi. Ayrim turlarining diapauzasi turli rivojlanish davrlarida oʻtadi. Baʼzi K., ayniqsa choʻlda tarqalgan turlari yezda ham diapauzaga oʻtadi. Koʻpchilik K. (aksariyat, ixtisoslashganlari) oʻsimliklarni changlatishda ishtirok etadi. Tut, aylant va xitoy dub ipak qurtlari K.i ipak olish maqsadida qoʻlda boqiladi. Koʻpchilik K. qurtlari (tunlamlar, kuyalar va boshqalar) qishloq xoʻjaligi ekinlari, oʻrmonchilik xoʻjaliklari (odimlovchilar, barg oʻrovchilar va boshqalar), oziq-ovqat zahiralari, yung va moʻynadan tayyorlangan mahsulotlarga (kuyalar, tunlamlar va boshqalar) katta ziyon keltiradi. Oʻzbekiston qududida K.ning 100 dan ortiq turi mevali daraxtlar va qimmatbahr yovvoyi oʻsimliklarga ziyon keltiradi. Baʼzi turlari (mas, kuzgi, undov, gʻoʻza, kichik quruqlik tunlamlari va boshqalar) gʻoʻza hamda unga yoʻldosh ekinlar zararkunandalaridir. Koʻpchilik K., ayniqsa, kunduzgi turlarining soni yashash muhitining buzilishi, zaharli kimyoviy moddalar va oʻgʻitlarning qoʻllanilishi tufayli keskin kamayib bormoqda. K.ning bir qancha turlari muhofaza qilinadi. Aloviddin Hamrayev.

Otboshi (qirgʻ. Ат-Башы) — Qirgʻiziston Respublikasining Norin viloyati Otboshi tumaniga qarashli qishloq. Otboshi ovul okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi hisoblanadi.

Lüerdissen Olmoniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Holzminden tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – , km2. 440 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Paragenetik assotsiatsiya ni shakllantiruvchi minerallar mineral hosil boʻlishidagi davomiyligi turlicha boʻlgan vaqt ichida va har xil fizik-kimyoviy va termodinamik sharoitlarda kechuvchi birorta tabiiy jara-yonning rivojlanishi natijasida vu-judga keladi. Koʻp hollarda, minerallarning birgina paragenetik assotsiatsiyasining oʻzida birorta mi-neralning turli vaqtda hosil boʻlgan alohida boʻlaklari kuzatiladi. Turli yoshdagi bunday minerallar ularning generatsiyasi deyiladi. Kimyoviy muhit, uning geologik rivojlanishi, termodinamik sharoitlar va boshqa minerallar parageneziyasini belgilovchi muhim omillar hisoblanadi. Oʻxshash sharoitlarda vujudga kelgan minerallar paragenetik qatorlar ni hosil qiladi. Bular turli konlarda krnuniyatli takrorlanadi. Minerallarning shunday katorlariga magmatik togʻ jinslari, pegmatitlar, kimberlitlar, gidrotermal ruda tomirlari, rangli metallar rudasi konlari zona-sidagi minerallar assotsiatsiyasi misol boʻladi.

Eksterotseptorlar odam yoki hayvon tanasining tashqi yuzasida joylashgan boʻlib, tashqi muhit taʼsirotlari (Mas, yorugʻlik, tovush toʻlqinlari va boshqalar)ni, monomodal R. faqat bir xil (Mas, mexanik taʼsir yoki yorugʻlikni), polimodal R. esa har xil (Mas, kimyoviy va mexanik) taʼsirotni bir vaqtda qabul qiladi. Shuningdek, interoretseptorlar, birlamchi R. va ikkilamchi R. bor. Birlamchi R.ning tashqi taʼsirni qabul qiluvchi negizi sensor (sezuvchi) neyronda boʻlib, u taʼsirotdan bevosita (birinchi) qoʻzgʻaladi. Ikkilamchi R.da esa taʼsirlovchi bilan sensor neyron oraligʻida tashqi taʼsirot energiyasini nerv impulslariga oʻzgartiruvchi qoʻshimcha maxsus hujayralar mavjud. R. taʼsirlanishidan hujayra membranasida bioelektr potensiallari retseptor potensiallariga oʻzgaradi. Bunda retseptor hujayra ritmik impulslarni bevosita hosil qiladi yoki ularni boshqa neyronda sinapslar vositasida paydo boʻlishiga olib keladi. Taʼsirotning uzoq davom etishi tufayli R.dan boshlanuvchi nerv tolasida impulslar chastotasi kamayib ketadi, natijada fiziologik adaptatsiya vujudga keladi. Har xil R. funksiyasi (Mas, vestibulyar apparatdagi va boshqa R.) oʻzaro bogʻliq. Ular faoliyatini markaziy nerv sistemasi boshqaradi. R. funksiyasi bioelektr potensiallarini bevosita R.dan yoki u bilan bogʻliq nerv tolasidan, shuningdek, R. qoʻzgʻalishidan hosil boʻlgan reflektor reaksiyalarni qayd etish yoʻli bilan oʻrganiladi.

Tlaskala — Meksikalat shtat. Maydoni 3,9 ming km². Aholisi 962,6 ming kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Tlaskala sh. Meksika togʻligining jan.da joylashgan. Relyefi bal. 2000—4000 mli vulkanik platodan iborat. Shtatning jan.sharqida Malinche soʻngan vulkani (4461 m) bor. Iqlimi togʻ tropik, qurgʻoqchil iklim, yillik yogʻin 600 mm chamasida. Oʻrtacha va oylik tralar 10—12° dan 16—18° gacha. Kserofit oʻsimliklar oʻsadi. T. iqtisodiy jihatdan nisbatan qoloq shtatlardan. Qishloq xoʻjaligida makkajoʻxori, dukkakli ekinlar, sabzavotlar ekiladi, echki va qoʻy boqiladi. Transport yoʻli orqali Mexiko va Puebla sh.lari bilan bogʻlangan.

Saint-Aubin Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Abegondo Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan shahardir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 83,67 km2. Aholisi – 5765 kishi (2010).

Biroq yuqorida sanalganlardan faqat 2 tasi — barmoq va aruz tizimlari oʻzbek Sheʼr tuzilishining asosini tashkil etadi. Negaki, oʻzbek sheʼriyati, asosan, barmoq va aruzda yaratilgan. Qolgan sheʼr tizimlari — erkin vazn, boʻgʻinurgʻu, miqdorurgʻu va qorishiq tizimlar u qadar keng tarqalmagan.

Astrid Goferson (ingl. Astrid Hofferson) - jangari, energiyali, g‘ayrari juda baland jangari va chiroyli qiz. Ikkingning bilan teng yoshda. U Ajdahoni tarbiyalashda hammadan o‘zar edi. Faqat Ikking ajdahoni bo‘ysuntirish usullarini o‘rganmasidan avval.

Tuchenbach Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Fürth tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 6,50 km2. Aholisi – 1299 kishi (2010).

P. 19-asr oxirida dastlab AQShda, keyinroq Gʻarbiy Yevropada paydo boʻldi va keng tarqaldi. Asoschilari: Amerika psixologi G. S. Xoll, O. Xristen va boshqa P. 20-asrning 20-yillar oxiri — 30-yillar boshida SSSRda qam tarqaldi va uning predmeti, vazifa va metodlari toʻgʻrisida qizgʻin munozaralar boʻlib oʻtdi. SSSRda P.ning rasman man etilishi (1936) bolalar toʻgʻrisidagi fanlar majmuining ilmiy asosda shakllanishini toʻxtatib qoʻydi. Hozirda bolalarning isteʼdod darajasini anik,lashga yoʻnaltirilgan testlar dastlab P. namoyandalari tomonidan ishlab chiqilgan.

Ekspansivlik (frans. birdan kuchayish, oʻzini tuta bilmaslik) — narsahodisalarga joʻshqin, tezkor javob qaytarishga yoki munosabat bildirishga shay, ehtirosli holat. Inson vujudida toʻlib toshgan ham biologik, ham psixologik quvvatning tashqi ifodasi. E. hissiyotiga beriluvchi odam hayajonlanib, hovliqib, yuragi takapuka boʻlib, eshitgan yoki koʻrgan hodisa gafsilotini shoshilinch tanishbilishlarga yoyishga oshiqadi. E. tuygʻusi oʻz tabiati bilan begʻarazlikdan kelib chiqadi. Bunday hissiyotli odamlar vujudiga, qalbiga gap, xabar yoki ovoza sigʻmaydi, ularning koʻnglida sir yotmaydi. E. negizida aksariyat hollarda boʻhton yotmasada, koʻpchilikda noxush taassurot qoldirishi mumkin. E.ga odatlangan bola yoki talaba oʻqish jarayonida materialni bilsa ham, bilmasa ham qoʻl koʻtarib, tengdoshlari davrasida oʻzini koʻrsatishga harakat qiladi. Kishilarning sport maydonlari, tomosha zallaridagi qiyqirishlari, ishqivozlik luqmalari E. ifodasidir. E. turli yoshda, turli jinslar oʻrtasida turlicha namoyon boʻladi. Xotirjamlik bilan E.ning uygʻunlashishi ijobiy emotsional holatni vujudga keltiradi.
Buff opera — italyan komik (hazilmutoyiba) operasi. Hajmi kichikligi, o‘zgarishlarga boy mazmuni, qahramonlarining kulgili va jonli harakatlari, musiqa uslubining milliy qo‘shiqchilik an’analariga yaqinligi bilan ajralib turadi. Ilk namunalari operaseria ("jiddiy opera")ning ikki parda o‘rtasidagi intermediya tarzida ijro etilgan. 18-asrning 30- yillarida J. Pergolezi (1710—36) ijodida paydo bo‘lgan. Keyinchalik N. Pichchini, J. Paiziyello, D. Chimaroza va boshqa ijodida rivoj topgan. Buff opera uslubi 19-asrmusiqasida (J. Rossini, "Sevilya sartaroshi" va boshqalar), 20-asr opera san’atida (S. Prokofev, "3 apelsinga muhabbat" va boshqalar) ham o‘z aksini topgan. O‘zbekistonda Buff opera an’analari negizida S. Yudakov "Maysaraning ishi" — ilk oʻzbek komik operasini yozgan.

Birinchi jahon urushi tugayotgan paytda taxtga oʻtirgan. Imperiya urushda Antantaga magʻlub boʻlgan, bu paytda Usmonli imperiyasi ancha zaiflashib qolgan edi. Podshoh esa, Antanta qoʻlidagi qoʻgʻirchoqqa aylanib qolgandi. 1919-yilda Anatoliyada Mustafo Kamol boshchilgida podshoh hokimiyatiga qarshi isyon koʻtarilgan. 1920-yilda Mustafo Kamol yangi tuzilgan hukumatga rahbar boʻlgan. Sulton Mehmed Mustafo Kamolga qarshi kurashish uchun Antantadan yordam soʻraydi, lekin Kamol bilan kurash befoyda boʻlib chiqadi. 1922-yil 1-noyabrda Usmonlilar imperiyasi tugatiladi. Mehmed Italiyaga qochib ketadi. 1926-yili vafot etadi.

Tuman xududida qazilma boyliklardan koʻmir, yonuvchi silaney, oltingurgut va boshqalar topilgan. Boysun koʻmir koni yopa qatlamlarida joylashgan. 1940-yillardan oʻzlashtirila boshlagan. Boysun togʻida fosfor konlari bor. Uning 95 foizi maʼdanli oʻgit sifatida ishlatiladi.

Ripalta Arpina Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Cremona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 6 km2. 1026 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Yogʻoch qurilmalar - yogʻochdan ishlangan qurilish qismlari. Baʼzilariga metall qoʻshib tayyorlanadi. Vazifasiga koʻra, yuk koʻtaruvchi devor va yuk tushmaydigan pardevor (1rasm); turiga qarab, toʻsin, ferma, ravoq, rom, qubba, qobiq koʻrinishidagi qismlar; oʻzaro biriktirilishiga koʻra, mix, mixchoʻp va boltlar bilan hamda yelimlab biriktiriladigan xillarga boʻlinadi. Yo. q. qurilish qismlarining qadimgi turlaridan biri. Qadimda yogʻoch mix ishlatilgan yoki hech qanday mix ishlatmasdan qilingan. Mas, sinch devorlarga, ravoklarga mix ishlatilmagan. Yo. q. arka va toʻsin shaklida yaxlit qilib yoki gʻoʻla, taxta, fanerdan ferma shaklida quriladi (2rasm). Hoz. zamon qurilishlarida birbiriga mixlar yordamida mahkamlanadigan va yelimlab yopishtiriladigan Yo. q. koʻp qoʻllaniladi. Ayniqsa birbiriga yelimlab yopishtiriladigan Yo. q.dan turli shakl va 1 rasm. Yogʻoch pardevorlarning vertikal kesimlari: A — bir qavatli taxta pardevor keyeimi; B — ikki qavatli taxta pardevor kesimi; I— brusreyka; 2— yopma toʻsini yoki pol toʻsini; 3— tovush izolyasiyasi qatlami.A 2B ‘b 2rasm. Bir va ikki nishabli tomlarning steropillarini oʻrnatish: A— bir nishabli tom steropillari; B — ikki nishabli tom steropillari; 1— oraliq tirgaksiz; 2— bir tirgakli; 3— markaziy ustunlarga ega; 4~ assimmetrik bir qator ustunlarga ega; 5— tirgak va toʻsinlarga ega; 6— ikki qator ustunlarga ega. oʻlchamdagi imoratlar hamda inshootlar qurish qoʻl keladi. Yo. q.dan q. x., sanoat, jamoat binolarida, sport va koʻrgazma zallarida hamda koʻpriklar qurishda foydalaniladi. Yo. q.ni chirishdan saqlash uchun ularga antiseptik moddalar, yongindan saqlash uchun esa maxsus suyukliklar shimdiriladi.

Kolbermoor Olmoniyaning Bavariya yerida joylashgan shahardir. Rosenheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 19,87 km2. Aholisi – 17 942 kishi (2010).

Hersberg Shveysariyaning Basel-Landschaft kantonida joylashgan kommunadir. Liestal okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 1.67 km2. 298 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Neuburg-Schrobenhausen Olmoniya tumanlaridan biridir. Bavariya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Neuburg an der Donau. Maydoni – 740 km2. 90 800 nafar aholi istiqomat qiladi.

Fohnsdorf Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Judenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 54.62 km2. 8264 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).

Shahar telefon tarmogʻi - muayyan shahar hududida joylashgan abonentlar (aholi, korxona va muassasalar) orasida, shuningdek, boshqa shaharlar bilan telefon aloqa oʻrnatishni taʼminlovchi telefon styalari va liniya qurilmalari majmui. Shahar telefon styasi, boshqa styalar, abonent liniyalari, telefon apparatlarini oʻzaro ulovchi liniyalardan iborat.
Disko - 1) 1970-y.lar oʻrtasida AQSH va bir qancha Yevropa mamlakatlarida qaror topgan ommabop musiqa uslubi. D.ga raqsbop, surʼati oʻrtacha tez, ohanglari kuychan, shaklan sodda namunalar xosdir. D.ning taniqli ijrochilari: "Boney M", "Silver Conventions" (Germaniya), Geynor, Dayana Ross, Dana Sammer (AQSH) va b. 1970-y.lar oxiridan D. uslubi Sharqda, jumladan Oʻzbekistonda diskotekalarda, keyinchalik estrada va telekinomusiqasida odat tusini olmoqda; 2) zamonaviy ommabop musiqaning asosiy usullaridan biri boʻlib, barcha elektron musiqa cholgʻulari (ritm-boks, orkestrator va b.) ning kompyuter dasturlariga kiritilgan.

N.lar farqining miqdoriy ifodasi N. diapazoni deyiladi. N. diapazoni N.lar oraligʻining puldagi ifodasidir. N. diapazoni quyi, oʻrta va yuqori N.larni oʻz ichiga oladi. Bu diapazon qanchalik katta boʻlsa, tovar muomalasi shunchalik tez yuz beradi, talab bilan N. oʻzaro bogʻlanadi. Iqtiso-diyot birbiriga bogʻliq va yagona boʻlga-nidan turli tovarlar va xizmatlar N.lari birbirini yuzaga chikaradi, toʻldiradi va oʻzaro taʼsir koʻrsatadi. Ularning har biri oʻzi bilan bogʻliq keyingi mahsulot harajatlarini shakllantiradi. Koʻpgina sohalarda ishlatiladigan eng muhim iqtisodiy resurlar (metall, neft, kumir, gaz, yogʻoch, bugʻdoy, paxta kabi tovarlar) N.ining oʻzgarishi bozordagi jami N.lar nisbatiga taʼsir koʻrsatadi.

Davlat inspeksiyasida 12 tarmoq, 16 regional va hududiy inspeksiya hamda 4 mustaqil xoʻjalik faoliyat yuritadi. "S."ning rivojiga T. R. Toshmuhamedov, A. G. Axmatboyev, R. T. Saidov va boshqa mutaxassislar salmoqli hissa qoʻshdilar.

Ensiklopediya (yun.— bilimlar doirasi), qomus — muayyan tizimga solingan keng qamrovli bilimlar toʻplami, ilmiy yoki ilmiy ommabop nashr. "E." terminining maʼnosi tarixan oʻzgarib turgan. Antik davrda u "erkin sanʼat" deb atalgan 7 ilm (grammatika, ritorika, dialektika yoki logika, geom., arifmetika, musiqa va astronomiya)ni anglatgan. 16-asrda Gʻarbiy Yevropada E. yangi maʼnoda — turli bilimlar majmui maʼnosida ishlatilgan. Ayni vaqtda bilimlar tasnifi maʼnosini ham bildirgan; bu maʼnoda "E." termini 18-asrda ham qoʻllangan. Hozirgi paytda "E." termini fanning barcha sohalari boʻyicha (universal E.) yoki biror tarmogʻi (soha E.si) yoxud amaliy faoliyat boʻyicha eng muhim maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi nashrni anglatadi.

Artieda Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 14 km2. Aholisi – 94 kishi (2010).
Qonning solishtirma massasi suvnikiga nisbatan bir oz kattaroq - 1,050-1,060 ga teng. Qon plazmasining solishtirma massasi 1,025- 1,034, shaklli elementIarining solishtirma massasi 1,090 ga teng. Ma'lumki, suvning yopishqoqligi 1,0 deb qabul qilingan. Qonning yopishqoqligi 5,0 ga teng. Qonning yopishqoqligi suv¬nikiga nisbatan yuqori bo'lishi tarkibidagi oqsil moddaIar va shaklli elementlar, ayniqsa, eritrotsitlar miqdoriga bog'liq. Terlash, qusish va ich ketish natijasida odam organizmi ko'p suv yo'qotsa, qon quyuqlashadi, ya'ni plazmasining miqdori kamayib, shaklli elementlarining miqdori ko'payadi. Bu esa qonning yopishqoqIigi ortishiga sabab bo'ladi. Qonning osmotik bosimi 7,6-S,1 atm ga teng. Uning 60% ini qonda erigan natriy xlorid tashkil etadi. Osmotik bosim osmometr yoki krioskop asboblari yordamida o'1chanadi. Qonning osmotik bosimi qon biIan h,ujayralar ichidagi va hujayralar tashqarisidagi suyuqliklarda suv va tuzlar almashinuvida muhim rol o'ynaydi. Osh tuzining 0,9% Ii eritmasi odam va barcha issiqqonli hayvonIar uchun ftziologik eritma bo'Iib hisoblanadi. Bundan yuqori konsentratsiyali eritmasi qon uchun gi pertonik, past konsentratsiyali eritmasi qonga nisbatan gipotonik eritmadir. Agar ozroq qon osh tuzining gi pertonik eritmasi bilan aralashtirilsa, eritrotsitIar ichidagi suv eritmaga o'tadi, chunki eritmaning osmotik bosimi yuqori. Buning natijasida eritrotsitlar suvsizlanib, ularning hajmi kichrayadi va burishib qoladi.Aksincha, qon osh tuzining gipotonikeritmasi bilan aralashtirilsa, eritmadagi suv eritrotsitlar ichiga kiradi va ular shi¬shib yoriladi. Bu hodisa gemoliz deb ataladi. Qon osmotik bosimining nisbiy doimiyligi ayirish organlari¬ning (buyraklar va teri) faoliyati orqali boshqariladi. Odam ko'proq sho'r ovqat, tuzli ichimlik iste'mol qilganda, ko'p terlaganda qonning osmotik bosimi oshadi. Lekin buyraklar siydik ajratishi kamayishi tufayIi ma'lum vaqtdan keyin qonning osmotik bosimi yana normaga keladi.

Novorossiya — Kora dengizning Shim. sohillarini 18-asrning 2- yarmidan 1917 yilgacha boʻlgan rasmiy nomi. Turkiya bilan imzolangan bir qancha bi-timlarga (1739, 1774, 1791, 1812), aso-san, 18-asrda Rossiyaga qoʻshib olingan. "N." atamasi yangi hududni xoʻjalik jihatdan Rossiya tomonidan oʻzlashti-rilishi natijasida kelib chiqqan. Rossiya hukumati bu yerlarga ukrain va ruslarni koʻchirib keltira boshlagan, ko-lonistlar orasida koʻplab nemis va greklar ham boʻlgan. Hukumat zoʻr berib N. yerlarini nafaqat podsho amaldorlariga, balki koʻchib kelish sharti bilan "har qanday past darajadagi" shaxslarga ham tarqata boshlagan. Oʻlka hayotida dehqonchilik va chorvachilik katta oʻrin tutgan. 18-asrda N.da Yekaterinoslav, Nikolayev, Xerson, Odessa kabi shaharlar barpo etilgan; 1838 yil 12 sentabrda Novorossiysk shahriga asos solingan.

Odilxonova Onajon (1953.28.12, Gurlan tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalqoʻqituvchisi (1995). Toshkent ped. institutini tugatgan (1979). 1976 yildan Yangibozor tumanidagi 16-maktabda oʻzbek tili va adabiyoti oʻqituvchisi. O. dare jarayonida taʼlimning ilgʻor va noanʼanaviy usullaridan foydalanadi.
Darvesh muhammad ibn Doʻstmuhammad Buxoriy (16-a.) — xattot, husnixat nazariyotchisi. Fors tilida bitgan "Favoyid ul-xututi" ("Xatlar foydalari") risolasining 4 nusxasi OʻzFASHI jamgʻarmasida (inv. № 2617, 2606, 2383, 9038) saqlanadi. Asar 2 qismdan iborat boʻlib, 1-qismida yozuvning paydo boʻlishi, xat usuli yaratuvchilarining tarjimai holi, arab yozuvining 14 xil usuli va ularning kelib chiqishi, atamalar va ularning etimologiyasi haqida maʼlumot berilgan; 2-qismida xat turlaridan suls, tavqe, rayhon, nasx, riqo, gʻubor va b. usullarining tavsifi va yozilish qoidalari bayon qilingan hamda har bir harfning yozilish qoidalari tushuntirilgan. Mazkur risola Markaziy Osiyoda yaratilgan husnixat sanʼati haqidagi eng muhim qad. asarlardan.

So. ni loyqa bosishi juda xavfli. Baʼzi hollarda loyqa bilan toʻlishi sababli Co. butunlay ishdan chiqadi. Loyqa bosish jarayoniga daryoda toʻgʻon qurilgandan soʻng oqiziqlarshgʻt choʻkishi sabab boʻladi. Oqiziqlarning asosiy manbalari suvdagi loyqa, tuproq, shamol va suv eroziyasi mahsulotlari. Oʻrta Osiyodagi So. ni juda tez loyqa bosadi. Mac, Qashqadaryoda qurilgan Chimqoʻrgʻon Co. 20 yilda 60 mln. m³, Gʻuzordaryodagi Pachkamar So. 9 yilda 17 mln. m³, Janubiy Surxon Suv omborining toʻrtdan bir qismi 25 yilda loyqa bilan toʻddi; Sirdaryodagi Uchqoʻrgʻon Suv ombori hajmi 19 yil davomida 60% ga qisqardi.

Mittelstenahe Olmoniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Cuxhaven tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 33,68 km2. 626 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Zograf G.A., Yaziki Indii. pakistana, Seylona i Nepala, M.. 1960; Chatterdji S.K., Vvedenis vipdoarinskoye yazikoznaniye, per. s angl., M., 1977; Zograf G.A., Yazmki Yujnoy Azii, M., 1990; shomatov O.N., Janubiy Osiyo tillariga kirish, 1—3-qismlar, T., 2002—04.

Kattaqoʻrgʻon — Samarqand viloyatidagi shahar. Zarafshon vodiysida, Narpay kanalining chap sohilida, 485 m balandlikda. Kattaqoʻrgʻon tumani hududida, temir yoʻl stansiyasi. Samarqand sh.dan 88 km shim.-gʻarbda. Yanv.ning oʻrtacha t-rasi —2°, iyulniki 27,2°. Yillik yogʻin 282 mm. Aholisi 76,3 ming kishi (2002).

Jon Foreman aytishicha, "Switchfoot" (ingl. "oyoq almashtiruv") atamasi surfing bilan aloqador; u surfing taxtasi ustida turgan surferning boshqa tomonga burilishi uchun chap va oʻng oyoqlarni koʻtarib joyini oʻzgartirishni bildiradi.

Waldmohr Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Kusel tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 13,07 km2. 5229 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Morsasco Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10 km2. 687 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).

Araquil Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 52,4 km2. Aholisi – 965 kishi (2010).
Ornitologiya (yun. ornithos — qush va ... logiya) — umurtqalilar zoologiya-sining qushlarni oʻrganadigan boʻlimi. O. qushlarning ekologiyasi, biol.si, sistematikasi, morfologiyasi, fizio-logiyasi, biogeografiyasi, evolyusiyasi va amaliy ahamiyatini oʻrganib, bu maʼ-lumotlardan umum biologik va insoni-yatning amaliy faoliyati bilan bogʻliq muammolarni hal etishda foydalanadi. "O." terminini fanga 16-asr oxirida ita-lyan naturalisti U. Aldrovandi kiritgan. Qushlarga bagʻishlangan birinchi asar "Hayvonlar tarixi"ni Aristotel (miloddan avvalgi 384—322 yillar) yozgan; u 170 tur qushning tuzilishi va hayotini tasvirlab bergan. Oʻrta asrlarda lochinlar yordamida ov qilishga qiziqish ancha kuchayganligi tufayli germaniyalik F. Gogenshtaufenning "Qushlar bilan ovlash sanʼa-ti haqida" asari dunyoga keldi. Asar qushlar toʻgʻrisidagi bilimlarni birmuncha kengaytirdi. 16-asrdan boshlab qushlarning anatomik tuzilishi, biologik tas-nifi, hayot tarziga oid maʼlumotlar toʻplanib boradi. Shvedtabiatshunosi K. Linney qushlar sistematikasi va feno-logiyasini oʻrganishga asos soldi. 19-asrda ayrim hududlar faunasini oʻrganish, qushlarning sistematikasi, evolyusiyasi va Yer yuzida tarqalish qonuniyatlarini oʻrganish sohasidagi ishlar O.ning yanada rivojlanishiga olib keldi. 20-asrning birinchi yarmidan boshlab qushlarning ekologik va etologik xususi-yatlari, turlararo munosabatlari, migratsiyasi oʻrgana boshlandi. 20-asrning birinchi yarmidan tadqiqotlarning yangi eksperimental va dalada ishlash metodlari ishlab chiqilishi tufayli O. soha-sidagi tadqiqotlar biosfera va ekolo-giyaga oid muammolarni ilmiy nuktai nazardan hal etishda boshqa fanlar orasida mustahkam oʻrin egallaydi. Qushlarni oʻrganish borasida xalqaro hamkorlikning yoʻlga koʻyilishi O.ning rivojlanishida muhim ahamiyatga ega boʻldi. 1884 yilda O. soxasidagi i.t.lar va amaliy ishlarni muvofiklashtirish mak,-sadida Xalqaro ornitologlar komiteti tuzildi. Xalqaro, mamlakatlar va regi-onlar miqyosida konfesslar, konferensiyalar va seminarlar tashkil etila boshlandi. Hozirgi 200 dan ortiq ornigologik jur.lar qushlarning hayoti va tabiat muhofazasiga oid maʼluotlarni berib boradi. Turkiston qushlari toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar 19-asrning 1-choragida paydo boʻla boshlagan. Lekin O. sohasidagi fundamental tadqiqotlar faqat 20-asrdan boshlandi. 20-asrning 2-yarmida Oʻzbekistonda "Oʻzbekiston faunasi", "Oʻzbekiston qushlari" kabi yirik monografik asarlar, "Qushlar ensiklopediyasi", "Osiyoda qushlar mifatsiyasi" va boshqa bir qancha yirik toʻplamlar nashrdan chiqarildi. Respublika orni-tologlari xalqaro tashkilotlar va fondlar bilan hamkorlikda biologik xilma-xillikni sakdash, biologik resurslarni muhofaza qilish va ulardan okdlona foydalanish borasida yirik tadqiqotlar olib borishmokda. Mamlakatda or-nitologik tadqiqotlar, asosan, Oʻzbe-kiston FA Zoologiya institutida va oliy oʻquv yurtlari qoshidagi zoologiya kafed-ralarida olib boriladi.
Aeroiqlimshunoslik — Iqlimshunoslikiing troposfera va quyi stratosfera (25 km balandlikkacha)dagi iqlim sharoitlarini oʻrganuvchi boʻlimi. Yer sirtining bevosita taʼsiri sezilmaydigan balandlikdagi qatlamdan erkin atm. (e.a.) boshlanadi. Aeroiqlimshunoslik iqlim, meteorologik elementlar — bosim, temperatura, namlik, radiasiya balansi va shamolning statistik koʻrsatkichlari bilan ifodalanadi. Aeroiqlimshunoslikda shamol kuchayib, yoʻnalishi turgʻunlashadi. Iqlim hosil qiluvchi asosiy jarayonlar issiqlik almashishi, namlik almashishi va atomning umumiy sirkulyasiyasidir. Aeroiqlimshunoslikdagi barcha meteorologik elementlarning davriy va uzluksiz oʻzgarishi, koʻp yillik rejimi asosan shu jarayonlar bilan aniqlanadi. Iqlim hosil qiluvchi bu uch omil bir-biriga bogʻliq Aeroiqlimshunoslikda namlik kamayishi atm. qurgʻoqchiligiga olib keladi. Geografik kenglikning meteorologik elementlarga taʼsiri balandlikka qarab orta boradi. Aeroiqlimshunoslik qatlamlari iqlimi geografik kenglik boʻyicha aniq taqsimlanadi. Aeroiqlimshunoslik ana shu omillarni tadqiq qilish bilan shugʻullanadi.

jamoat tartibini saqlash, jinoyatlarning oldini olish, ularni ochish va tergov qilish, jinoyatchilarni qidirish va aholining xavfsizligini taʼminlash bo‘yicha ichki ishlar organlari bo‘linmalari faoliyatini samarali tashkil qila oladigan rahbar kadrlarni tayyorlash;

BOMBA IRGʻITKICH (bombamyot) - yaqin masofadan turib jang qilishga moʻljallangan qurol (kalibri 20–152 mm). Bomba irgʻitkich dushman askarlarini granatalar va parchalanadigan bombalar (2,5 kg dan 20,7 kg gacha) bilan shikastlantirish uchun ishlatilgan (mas, 1-jahon urushida). Otish uzoqligi 850 m. Bomba irgʻitkich tuzilishi jihatidan minomyottl uxshaydi. Snaryadlarning shikastlantirish quvvati juda kichik boʻlganligi uchun Bomba irgʻitkich urniga minomyot ishlatiladigan boʻldi.

Gailingen am Hochrhein Olmoniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Konstanz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 13,17 km2. Aholisi – 3084 kishi (2010).

Ventosa del Río Almar Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 18,02 km2. Aholisi – 130 kishi (2010).

Nimchorak finalda, guruh gʻoliblari mintaqadosh boʻlgan boshqa guruhning ikkinchi oʻrini bilan oʻynaydi, guruh gʻoliblari, ikkinchi uchrashuvda mezbonlik qilishadi. Oʻyinlar quyidagicha belgilandi:

D.ch.ning asosiy qismi oʻzlashtirilib, dehqonchilikda foydalanilmoqda. Oʻrtoʻqli va Qumli tashlama kollektorlari zovur suvlarini yigʻib Sirdaryoga tashlaydi. Yuqori terrasalarda sugʻoriladigan boʻz, boʻz-oʻtloq va oʻtloqboʻz, quyi terrasalarda esa sugʻoriladigan oʻtloq, ayrim joylarda botqoq (Sirdaryo boʻylarida) tuproqlar mavjud. Tuproklarning grunt suvlarini yer yuziga yaqin boʻlgan joylarida shoʻrlanish yuqori.

Fahrdorf Olmoniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 1, km2. 2471 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Macherio Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Monza va Brianza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3 km2. 6751 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Bahs yakunlangandan soʻng, Jahonning birinchi raketkasi Rojer Federer Oʻzbekistonning birinchi raqamli raketkasi Denis Istominga qarshi bahs oson boʻlmaganini taʼkidlab oʻtdi.

Malta mexanizmi, malta xochi (nomi Malta xochi — Malta ordeni timsolidan olingan) — uzluksiz aylanma harakatni uzlukli aylanma harakatga oʻzgartirib beruvchi qurilma; oʻzgartiruvchi (qayta hosil qiluvchi) mexanizmlar turiga kiradi. Asosan, yetakchi va yetaklanuvchi disklardan iborat. Yetakchi disk aylanib turganda uning barmogʻi maʼlum vaqt yetaklanuvchi disk (xoch)dagi radial (radius boʻyicha yoʻnalgan) oʻyiqqa kirib turadi va uni muayyan burchakka (60 yoki 90° ga) buradi. Barmoq radial oʻyiqdan chiqqanidan soʻng yetakchi disk yetaklanuvchi disk sirtida sirpanadi va uning harakatini toʻxtatadi. Malta mexanizmining disklar tashqi va ichki ilashadigan, disklarining shakli hamda barmoqlari va radial oʻyiklari soni har xil boʻlgan turlari bor. Malta mexanizmi kino qoʻyish apparatlarida va toʻxtab-toʻxtab ishlaydigan boshqa qurilmalarda qoʻllaniladi.

Bedmar y Garcíez Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Jaén provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 119 km2. Aholisi – 3132 kishi (2010).

Дейв Бентон Dave Benton - Придставитель Эстонии на Евровидении 2000 года, получил вместе с Танелом Падаром и группой 2х2 1 место на конкурсе Евровидение 2001 года,Народный артист Эстонии.

SKOTT (Scott) Valter (1771.15.8, Edinburg — 1832.21.9, Abbotsford) — ingliz yozuvchisi, tarixiy roman janrining asoschisi. 1799 yildan Selkirk grafligida sherif, 1806 yildan sud kotibi boʻlib ishlagan. Ilk asari — "Ivan oqshomi" (romantik ballada, 1800). Shotland xalq balladalarini toʻplab, 3 j.li "Shotland hududlari qoʻshiklari" toʻplamini (1803) nashr etgan. S. 9 doston, 26 roman, bir necha qissa hamda adabiytanqidiy va tarixiy asarlar muallifi.

Koʻp hollarda anneksiya qilingan taraf birlashayotgan ikki tarafning kichikrogʻi, chetroqda joylashgani yoki siyosiy jihatdan kuchsizrogʻi boʻladi. Anneksiya deganda yana anneksiya qilayotgan tarafning kuch ishlatgani, ekspansiya yoki unilateralizm siyosatini amalga oshirgani tushuniladi. Shuning uchun „anneksiya“ atamasi oʻrniga koʻpincha „qoʻshilish“, „birlashish“ kabi evfemizmlar ishlatiladi.

„Intizor. Nurali“ (1964), „Murodxon“, „Gulixiromon“, „Dastagul“ (1965), „Goʻroʻgʻlining tugʻilishi“, „Gulnor pari“ (1967), „Gulshanbogʻ“ (1969), „Ergash Jumanbulbul oʻgʻli“ (1971—72), „Tohir va Zuhra“ (1971), „Orzigul“ (1975), „Hasanxon“ (1976), „Alpomish“ (1979), „Xoldorxon“ (1981), „Oysuluv“ (1984), „Balogardon“, „Bahrom va Gulandom“ (1986), „Erali va Sherali“, „Yusuf va Ahmad“ (1987), „Malika ayyor“ (1988), „Nurali“ (1989) kabi jildlarda 65 ta xalq dostoni nashr etilgan boʻlsa, „Suv qizi“, „Oltin olma“ (1966), „Oyjamol“ (1969), „Gulpari“ (1967), „Kulsa – gul, yigʻlasa – dur“ (1983), „Oltin beshik“ (1984), „Zumrad va Qimmat“ (1988), „Luqmoni hakim“ (1990) singari jildlar 400 ga yaqin xalq ertaklarini oʻz ichiga olgan.
Kirov viloyati - RF dagi viloyat. 1934 yil 7 dek.da Kirov oʻlkasi nomi bilan tashkil etilib, 1936 yil 5 dek.dan viloyatga aylantirilgan. Maydoni 120,8 ming km². Aholisi 1589,4 ming kishi (2000), asosan, ruslar; shuningdek, mari, tatar, udmurt, komilar ham yashaydi. Shaharliklar 71%. 39 tumanga boʻlingan; 18 shahar, 57 shaharcha bor. Markazi — Kirov shahri

Oʻzbek xalq ijodi — oʻzbek xalq badiiy ijodi namunalaridan tuzilgan koʻp jildli nashr turkumi (1964—1990). Turkumning asoschisi Hodi Zarifovdir. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutining Folklor boʻlimi tomonidan shu institut folklor arxivi materiallari asosida nashrga tayyorlangan. Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida 37 jildi chop etilgan.

Iqdimi keskin kontinental. Qishi qattiq sovuq, yozi nisbatan salqin. Yanv.ningoʻrtachat-rasi—10,1° (Qoʻchqor-da) dan —27,7° gacha (Oqsoy vodiysida). Iyulniki 21° dan (Qazarman) 9° gacha (Oqsoy vodiysi). Norin (viloyat)da havoning oʻrtacha sutkalik temperatura amplitudasi katta. Viloyat hududining koʻp qismida yillik yogʻin 200–300 mm. Ayrim vodiylarda qishda deyarli qor yogʻmaydi. Vegetatsiya davri 130 kun. Eng yirik muzliklar Qaqshaltov tizmasida.

Mettau Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Laufenburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3.29 km2. 307 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).

SH.t.dagi mazkur jihatlarni shartli ravishda 2 guruhga ajratish mumkin: mazmunga oid unsurlar va shaklga oid unsurlar. Sheʼr toʻqimasida bu unsurlar bir-biriga chambarchas bogʻliq va ularni sira bir-biridan ajratib boʻlmaydi. Sheʼrda bir unsur ikkinchisiga, ayni damda, ikkinchisi birinchisiga oʻtib turishi, baʼzi hollarda esa bir unsur ham mazmun, ham shakl vazifasini oʻtashi mumkin (mas, timsol). Sheʼrda mazmun va shakl bir butun holda voqeʼ boʻladi. Sheʼrda mazmun va shakl mutanosibligi haqida Alisher Navoiy shunday yozgan:Nazmda ham asl anga maʼni durur, Boʻlsun aning surati har ne durur. Nazmki maʼni anga margʻub emas, Ahli maoni qoshida xoʻb emas. Nazmki ham surat erur xush anga, Zimnida maʼni dagʻi dilkash anga.

Mikrofon zanjirini oʻzgarmas tok bilan taʼminlash usuliga koʻra, mahalliy batareyali va markaziy batareyali (telefon styaning markaziy batareyasiga ulangan) Telefon apparati farklanadi. Oddiy Telefon apparatilardan tashkari, shaxtalarda ishlatiladigan (portlash xavfi yoʻq), dispetcherlik, taksofon (avtomattelefon)lar, uyali telefon va boshka Telefon apparatilar ham bor. Boshqarish pulti va televizion bloki boʻlgan. Telefon apparati videotelefon deb ataladi. Bunda abonentlar bir-birini koʻrib turadi, rayem, fotosurat, matn va boshqalarni koʻrish mumkin boʻladi.
Nishboshsoy - Toshkent viloyatidagi soy. Qurama tizmasining shim. yon bagʻridan, 3550 m balandlikdagi uncha katta boʻlmagan qorlikdan boshlanadi. Uz. 30 km, havzasining maydoni 180 km². Yuqori oqimi — Qashqasoy, oʻrta oqimi Lash-karaksoy bilan qoʻshilgunga qadar Loyak-soy deb ataladi. Yuqori va oʻrta oqimida chuqur, yon bagʻirlari tik vodiyda oqadi. Quyi oqimida 2—3 koʻhna qayiri (terrasa) bor. Qor va yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 2,55 m³/ sek. Suvi koʻpayganda (mart—iyun) suv sarfi 3,52 m³/sek.dan 8,66 m³/sek. gacha oʻzgarib turadi. Umumiy uz. 141 km boʻlgan 75 ta irmogʻi bor. Eng yiriklari: Kichik Qashqasoy, Toʻrtkoʻl, Parak, Terakli, Beshsandiq va boshqa

Oltin kesim, garmonik boʻlish, kesmani oʻrta va chet nisbatda boʻlish — geometriyaning kad. masalasi. Oltin kesim atamasini Leonardo da Vinchi fanga kiritgan. Bunda berilgan AV kesmani AV: AS=AS: VS shartni qanoatlantiradigan AS va 5Skesmalarga boʻlish talab kilinadi.

Hochstadt Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Südliche Weinstraße tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 15,45 km2. 2447 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

Ensiklopediya (yunon. ἐγκύκλιος παιδεία — barcha bilimlar doirasida taʼlim olish) yoki qomus ilmiy yoki ilmiy-ommabop nashrdir. Oʻzida barcha (universal ensiklopediya) yoki baʼzi (soha ensiklopediyasi) sohalar boʻyicha nazariy hamda amaliy bilimlarni saqlaydi. Ensiklopedya ensiklopedik maqolalardan iborat boʻlib, har bir maqola biror narsa-buyum, shaxsiyat yoki hodisaga taʼrif beradi. Odatda bunday maqolalar alifbo tartibida saralangan boʻladi.

GRANIT (Granit) Ragnar (1900) — Shvetsiya neyrofiziologi. Shvesiya FA prezidenti (1963—65). Koʻrishdagi birlamchi neyrofiziologik jarayonlar (koʻz pardasi alohida neyronlarining bioelektr potensiallari) ustida tadqiqot olib borgan. Harakatning markaziy nerv sistemasi tomonidan boshqarilishiga oid asarlar yozgan. Nobel mukofoti laureati (1967; J. Uold va X. Hartlayn bilan hamkorliqda).

Klam Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Perg (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 8.4 km2. Andoza:Рост903 nafar aholi istiqomat qiladi (2009).

Qaytmas jarayonlar (fizikada) — muvozanat buzilganda sistemada oʻz-oʻzidan faqat bitta yoʻnalish boʻyicha sodir boʻladigan fizik jarayonlar. Diffuziya, issiqlik oʻtkazuvchanlik, gazning muayyan hajm boʻyicha kengayishi va boshqalar hodisalar Qaytmas jarayonlarga misol boʻladi. Hamma Qaytmas jarayonlar ketmaket muvozanatsiz holatlarning uzluksiz qatoridan iborat. Sistemalarda Qaytmas jarayonlar sodir boʻlgan boʻlsa, uni tashqi muhitda hech qanday oʻzgarish yuzaga keltirmasdan boshlangʻich holatiga qaytarish mumkin emas. Umuman, tabiatda sodir boʻladigan hamma real jarayonlar Qaytmas jarayonlardan iborat. Berk sistemalarda shunday Qaytmas jarayonlar sodir boʻlishi mumkinki, natijada sistema entropiyasi faqat ortib boradi.

Sover Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 14 km2. 929 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
"S." Davlat konchilik texnika nazorati ("Gosgortexnadzor") davlat qoʻmitasining Oʻrta Osiyodagi regional tarmogʻi sifatida tashkil etilgan (1950). 1953 yildan Oʻzbekiston Respublikasi hukumati tarkibidagi Davlat qoʻmitasi, 2000 y. apreldan agentlik, 2003 y. 9 dek.dan "S." Davlat inspeksiyasi.

Zomin tumani — Jizzax viloyatidagi tuman. 1926 y. 29 sentabrda tashkil etilgan (1962 y. 24 dek.da Jizzax tumani bilan birlashtirilgan, 1964 y. 31 dekabrda qayta tuzilgan. Shimolda viloyatning Zarbdor tumani, gʻarbda Baxmal va Jizzax tumanlari, sharqda, shimoliy-sharqda Yangiobod tumani, janubiy-sharqda Tojikston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 2,87 ming km2. Aholisi 150 ming kishi (2010). Zomin tumanida 2 shaharcha (Dashtobod, Zomin) va 11 qishloq fuqarolari yigʻini (Beshkubi, Gulshan, Duoba, Navoiy, Obihayot, Tinchlik, Toshkesgan, Chorvador, Shirin, Yangi-hayot, Gʻallakor) bor. Markazi — Zomin shaharchasi.
Iqtisodiy jinoyatlar - milliy iqtisodiyotga, uning tarmoqlari yoki sohalariga ziyon yetkazadigan yoki ziyon yetkazishi mumkin boʻlgan va jinoyat qonunida nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli qilmish (harakat yoki harakatsizlik). Bunday jinoyatlarning sodir etilishi natijasida jamiyat, jamoat birlashmalari yoki ayrim fuqarolarga moddiy ziyon yetkaziladi, jamiyatning iqtisodiy negizlariga tajovuz qilinadi. Ijtimoiy jinoyat-ga: 1) oʻzgalar mulkini talon-taroj qilish; 2) oʻzgalar mulkini talon-taroj qilish bilan bogʻliq boʻlmagan ji-noyatlar; 3) iqtisodiyot asoslariga qarshi jinoyatlar; 4) xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlar kiradi. Moddiy neʼmatlar i.ch. va mehnat mahsuli boʻlgan boyliklarni taqsimlash sohasidagi ijtimoiy munosabatlarga tajovuz qiluvchi jinoyatlardan eng xavflisi oʻzgalar mulkini talon-taroj qilish hisoblanadi. Oʻzgalar mulkini oʻzlashtirish usuliga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasi JKda talon-taroj qilishning: bosqinchilik, tov-lamachilik, talonchilik, oʻzlashtirish (rastrata), firibgarlik, oʻgʻrilik kabi shakllari ajratilgan (164—169-moddalar). Talon-tarojning predmeta moddiy qiymati, pul bahosiga ega boʻlgan va oʻzgalar mulki hisoblangan pul, qimmatbaho qogʻozlar va sh.k.dir. Oʻzgalar mulkini talon-taroj qilish bilan bogʻliq boʻlmagan jinoyatlarga aldash yoki ishonchni suiisteʼmol qilish yoʻli bilan mulkiy zarar yetkazish, jinoiy yoʻl bilan topilgan mulkni olish yoki oʻtkazish, mulkni qoʻriqlashga vijdonsiz munosabatda boʻlish, mulkni qasddan nobud qilish yoki unga zarar yetkazish, axborotlashtirish qoidalarini buzish kabi qilmishlar kiradi (Oʻzbekiston Res-publikasining JK, 170—174-moddalar). Iqtisodiyot asoslariga qarshi jinoyatlar sirasiga OʻzR manfaatlariga xilof ravishda bitimlar tuzish, qalbaki pul yoki qimmatli qogʻozlar yasash, ularni oʻtkazish, valyuta bilan qonunga xilof ravishda muomala qilish, chet el valyutasini yashirish, soxta tadbirkorlik, soxta bankrotlik, bankrotlikni yashirish, bojxona toʻgʻrisidagi qonunlarni buzish, rangli metallar, ularning parcha va rezgichiqitlarini tayyorlash, olish, ulardan foydalanish hamda ularni sotish qoidalarini buzish kabilar kiradi. Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlar esa sifatsiz mahsulot chiqarish yoki sotish, etil spirtli, alkogolli mahsulot va tamaki mahsulotlarini qonunga xilof ravishda i.ch. yoki muomalaga kiritish, savdo yoki vositachilik faoliyati bilan qonunga xilof ravishda shugʻullanish, savdo yoki xizmat koʻrsatish qoidalarini buzish faoliyati bilan litsenziyasiz shugʻullanish, qonunga xilof ravishda axborot toʻplash, uni oshkor qilish yoki undan foydalanish, raqobatchilikni ob-roʻsizlantirish kabilardan iborat.

La Cañada de Verich Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10.99 km2. Aholisi – 111 kishi (2010).

Budenbach Olmoniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Rhein-Hunsrück-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni – 3,51 km2. 173 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).