Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Ndima iyi haitaure kuti kubvutwa kweKereke kunoitika riinhi asi chete inopa chivimbiso chokuti Jesu vachadzoka kuzotora vatsvene vachizogara ikoko kunogara Jesu. Zvino nokuti Jesu akaenda kudenga zvinorevawo kuti chivimbiso ichi ndechekuti maKristu vachaendako kudenga kuna Jesu.

Kwingwiri (1. Ideophone of forming a rise, 2. Narrow ridge that stretches a considerable distance). Tarisa chikomo icho chakati kwingwiri: look at that small hill that rises abruptly and stretches for a long way.

nitrogen igas riricolorless and hari taste.Nitrogen igas atomic number 7 neatomic mass 14 ende maisotopes of nitrogen anoti 14N ne 15N.Nitrogenndo the common gas in the atomosphere or air on earth.Nitrogen ndiyo inova kumaproteins.

Mazwi okuti Mutandira-Nhanga kana Mutandira-Runhanga ari kushandiswa pano kuturikira chinonzi ecosystem kuEnglish - izwi iri rinoreva rumana rwezvinyanhengo zvinorarama pamwe nezvisina upenyu zviri munzvimbo yakakomberedza. Izvi zvisina upenyu zvinosnaganisira: mvura; mweya wekufema; dhaga nematombo. Izvo zvinhu zvine upenyu neizvo zvisina upenyu zvine hukoche-koche kuburikidza nemadenderere eZvidyo (nutrient cycles) uye kushanduka kwesimba.

Chipangidzo (sign, indicator, anything which indicates) zvinoreva chero chinhu chinotaridza zviri kutsvakwa kana gwara riri kuendwa. Vamwe vatauri vanoti nharidzo kana kuti chiratidzo. Kumasvomhu kune zvitaridzo zvinotevera: chiratidzo chewedzaniso, chiratidzo chekubvisa, chiratidzo chekuenzana zvichingodaro.

Kutsvaga nhambwe iripo pakati penzvimbo mbiri tichitangira kubva pahoko imwe chete inozivikanwa, isingatsukunyuke. Somuenzaniso kana pari pamugwagwa mumwe taona chikwangwari chinoti 150 km, shure kwezvo tozoonazve chimwe chinoti 160 km. Kureva kuti pafambwa 160 - 150 = 10 kilometres.

Rusape iguta diki harisati rasvika pakuve guta. Vanhu vazhinji vanogara muVengere iri township huru maRusape. Matownship mamwe akavakwa kubva pakawana Zimbabwe kuzvitonga kuzere, anoti Mabvazuva ne Tsanzaguru.

Kutaura kwekuti Marudzi aShem rinobva pazita roumwe wevanakomana vatatu vaNoah vanotaurwa muBhaibheri. Noah akanga aine vanakomana vatatu vanoti: Shem, Ham naJapheth (Genesis 5.32, 6.10).

Mutwi (Perpendicular, vertical) - iri izwi rapiwa kutsangudza uso kana mutsetse wakamira kuti tasa kubva panzvimbo kuenda mudenga kana pasi. Muenzaniso ungapiwa itambo yakasungirwa padavi remuti yakaremedzwa nedombo kuzasi kwainoperera. Tambo iyi inoita mutwi kudzika kubva padavi. Iri shoko rinotoredzera kubva pamutswi unoshandiswa kutswa muduri; pano ndasiyanisa zvishomane, asi pfungwa ichinge iripo yokuti mutswi kana uchitswa muduri unouya umire kuita "vertical" kana pedyo nokuva "vertical".

Muchidzidzo chePimanyika, taramunyongo (Radius) izwi rinoreva mutsetse unobatanidza goko redenderedzwa nemuganhu wedenderedzwa; taramunyongo ndiyo inotara panogumira denderedzwa. Muganhu wedenderedzwa une nhambwe dzakafanana panzvimbo dzose zvichibva pakati (centre) pedenderedzwa.
Mukutongwa, guta reHo Chi Minh rinovawo guta rinozvitonga rinofananidzwa nedunhu. Ho Chi Minh Guta ndiro guta rakakurisa muVietnam yose. Muguta umu munotengeswa nokutengwa zvinhu zvakaita sefodya, chibage, donje nemichero unonzi pachirungu, macitrus fruits. Hushangazhi hurimo hunosanganisira zvesimbi, machira nemakemikaru (chemicals). Munharaunda yeguta munocherwa goridhe.

Kupimirana (Symmetry)- iri izwi rinotaura kuti chiumbwa chine zvikamu zvakafanana pazvinhu zvose: kukura kwakaita magonyo, uwandu hwemativi, nhambwe dziri pamativi, uye kuringana kwakaita mativi nemagonyo. Zvikamu izvi zvinofananidzwa maringe neAkiso dzichatsanangurwa mberi. Shoko rokuti kupimirana rinobva pakuti chikamu chimwe nechimwe chinoita kunge chidhindo chechimwe - takapima chikamu chokutanga zvakafanana nokunge tapima chikamu chepiri. Kumipirana kunotsangudza zvizere chinyorwa chine zita irori.

Kirsty Coventry ishasha yekushambira anomirira nyika yeZimbabwe. Muzvare uyu ndewerudzi rweVarungu. Akakunda kuOlympics dzakaitwa kuChina akashongedzwa nemenduru ye gold.

Ubando kana kubanda (ache, pain, throb) zvinoreva marwadzo aya akanyanya seanoita zino kana nzeve .Zvinobanda ndizvo izvi zvinoti musoro nezino nomusana nenzeve: these are things that ache: head, tooth, back and ear.

Shoko rokuti gukuravhu (soil erosion) rinoreva kutakurwa kwevhu kubva panzvimbo pari richikukurwa nemvura yekunaya kana nemhepo. Gukuravhu rinokonzera kuti nzizi nehova dzizare nevhu dzichigumisidza dzapwa sezvakaita rwizi Save mune dzimwe nzvimbo.

Shoko rokuti kurunda rinoreva kuronga zvinhu zvakaita mutsetse panzvimbo - arrange in line. Vamwe vatauri vanoti kundanda kana kuti kundandisa.

Rusape iguta diki riri muZimbabwe. Rinowanikwa mudunhu raMakoni muManicaland nechekumabvazuva eZimbabwe. Rinowanikwa 170 km kubva muHarare guta guru reZimbabwe mumugwagwa A-3 unobatanidza Harare neMutare. Rusape iri 1,410 m pamusoro penyanza.

Mikova iri mukati menyika inosanganisira: Harare Airport; Joshua Nkomo Airport neVictoria Falls Airport; iyi mikova yendege. Panzvimbo idzi ndipo panopinda napo vanhu nezvinhu zviri kuuya nendege.

Mhodzi (seed) inhengo yedzinde inokura pane ruva mumadzinde mazhinji inova ndiyo inomera kana ichinge yadyarwa muvhu pane mvura. Shoko iri rinoshandiswa kureva mbeu dzemichero inoti: manhanga, manwiwa, mapudzi; magwavha. Izwi iri rinoshanda kana mbeu dziri mukati memuchero uye dzichiwanikwa dzakawanda mumuchero umwe.

Shoko rokuti kuravana (to do in turns; alternate) rinoreva kuita basa kana kugara chigaro nemutowo wokuti vanhu vanopana majanha ekubata basa iri kana kutonga pachigaro ichocho.

Shoko rokuti manhenda (uncertain outcome) rinotaurwa panenge pasingazivikanwe kuti zvichazoveyi pane chinhu chacho chiri kutariswa. Ndipo paya panonzi netsumo, Mombe yestsiru manhenda waikama - izvi zvichireva kuti hazvizivikanwe kuti inokamika sei, inoburitsa mukaka wakawanda here kana kuti kwete? Vamwe vatauri vanoti Makoto.

Bandiko (Sector) - iri izwi rinoreva nzvimbo iri pakati pemutaro miviri (radii) yakanyorwa kubva pakati pedenderedzwa kuenda pazvimiso zviviri zvakasiyana zviri pamuganhu wedenderedzwa.
Radium, being a decay product of uranium, is found in all uranium-bearing ores. Due to its relatively short half-life, radium from the Earth's early history has decayed, and present-day samples have all come from the much slower decay of uranium.

Machende ndiwo aya anonzi muchirungu ma testicles; uye maari ndimo munogadzirwa mbeu yehubaba, unonzi uronyo kana kuti maronyo. Machende anozivikanwawo nezita rekuti makandi asi vamwe vanowanzomati matomatisi kana kuti mabhora. Murume umwe neumwe unenge ane machende maviri, asi kune varume vashoma vane jende rimwe.

Vakadzi vavo vanonzi anaGambiza kubva kumwana wamambo ndiwo mutupo wega unopa madzimai chidawu. Mamwe mazita emhuri anosanganisira Chirinda, Makumbe, Machadu, Kutinyu, Bozho, Lobo, DeSouza, Mugwira, Vurayai,Mudzingwa,Takawira,Madzivire,Mushipe nemamwewo anongofanana nedzimwe mhuri dzeChitema.

Mugore 63 BC Judea yakapambwa ikava nyika yaitongwa nemakurukota eVaRoma. Vatongi veChiRoma vakanga vaine hutsinye samare, vaitora mari zhinji kubva kumaJudha yavairipiswa semitero. Mugore 70 AD vagari veJudea vakapanduka vakamutsa chimurenga chekuda kusvisunungura kubva pahutapwa hwevatongi veChiRoma. Chimurenga ichi chakakundika, mawuto emaJudha vakaurawa, vamwe vakatizira kumakomo kwavaigara mugona reMasada. VaRoma vakakomba gona reMasada kwemakore maviri, vanhu vakapoteramo vakange vave kuziya nenzara mugore 73 AD. Asi kunonzi vanhu vakahwanda kuMasada vakasarudza kuzviuraya pane kuzvipira kuti vaurawe neVaRoma. VaRoma vakaparadza Jerusalem panguva iyoyi, vakatora Judea seimwe yematunhu aiva pasi pamambo weVaRoma.

Marwadzo (pain in English) zvinoreva izvo zvinonzwikwa panyama yemunhu kana chimwe chipenyu, zvinova zvinoenderana nokukuvadzwa kwemuviri kungadaro kwatoitika kana kuti kwaigona kuzoitika. Marwadzo anonzwikwa apo munhu anenge arohwa, abayiwa netsono, achitemwa nemusoro kana kurwra nezvimwewo zvirwere.

Nhungu (Shack in English) imba inovakwa kumunda inoshandiswa pakunge munhu oda kutiza mvura inonaya, kuwana mumvuri, kana pakudya. Kazhinji chivakwa ichi chaivakwa chine denga chete pasina madziro kana kuti chiine madziro ane mapango asina kudzirwa. Vamwe vatauri kune mamwe matunhu vanodana nhungu vachiti gotekwa kana kuti dumba.

Njiri inodya huswa; michero; mwakwati emiti; mazai nezvimwewo. Munguva yokunaya kwemvura njiri dzinodya zvisora zvipfupi zvirarama gore negore. Munguva yekutonhora mhuka idzi dzinodya midzi yemiti, nezvimabumbe zvinokura muvhu.

Mbuvi kana mbwii (Hyparrhenia dissoluta) imhando yeuswa hunoshandiswa kupfirira. Huswa uhwu hunowanukira mumatungu anodziya eAfrica uye hunowanikwawo kunzvimbo dzinodziya kuEurasia, Australia, neLatin America. Huswa uhwu humera gore negore huchikura hwakaita chitsotsa.

Darejena isimbi yakakosha inozivikanwa nokuti silver pachiRungu. Simbi iyi inoshandiswa kugadzira muzvishongo zvinenge mhete, mari, chiringira nezvimwewo.

Shoko iri rokuti kukashudza rakakosha pakuturikira dzinonzi complementary angles kuEnglish nokuti idzi dzinozadzana kusvika pa 90o yakarurama. Makonyo anokashudzana anowedzaniswa achipa gonyo re90o yakarurama
Izwi reEnglish rokuti chromosome rakaumbwa nezvikamu zviviri zvinoti: chroma (meaning colour) uye soma (meaning body). Tazvibatanidza zvikamu izvi zvobva zvadudza coloured body.

Mabvi (Knees) zvinoreva chikamu chegumbo panova ndipo panogonya. Pabvi ndipo pane chipfundo (skeletal joint) chegumbo. Munhu ane mabvi maviri, ibvi rimwe pagumbo rega-rega.

Chadyiwa chakuva, naizvozvo usanyime mumwe anosvika uchidya: what is eaten is gone anyway, so you gain nothing by refusing to share your food with someone who arrives while you are eating.

Bear Brand kuva hachizi pamusoro mukaka woupfu uye sterilisana mukaka kuti chinokosha pamusoro Nestle, zvinonzi kutengeswa pamusoro azerekuti rwezasi-mabvazuva Asia.

Maexamples emaAlkali metals anoti lithium (Li) , Sodium(Na) , Potassium(k) , rubidium(Rb) , ceasium(Cs).MaAlkali metals futi anelowest melting points sange sodium 98°C.Inokwanisa kuita yakaiswa mumvura inenge yatova anew compound.

Chihoboya. Kune izwi rinoti kuhobodza rinoreva kuonza muviri - (Make thin or emaciated). Zvichida izwi iri rinotodzana nezita rinonzi Chihoboya?

Mamwe mashoko anokwanisa kushanda kureva membranne ndeanoti: nhengopfunha kana mudzivo wenhengo. Shoko rokuti mudzivo (boundary) rinoreva pamuganhu panoperera nhengo, mutumbi kana kana chinhu chiri kucherechedzwa. Saka apa zvoreva kuti membrane inenge iri muganhu wenhengo. imwe kana muganhu unoganhura nhengo kubva kune dzimwe nhengo. Pahuwandu kunenge kuchinzi nhengodzivo zvakare.

Vanhu vari pakati pemamiriyoni 17 kusvika ku25 vane utachiona hwechirwere cheriver blindness, uye vanenge mamiriyoni 0.8 havachanyatsooni zvakanaka. Utachiona uhwu hunonyanya kutapukira munyika dzesub-Saharan Africa, kunyange zvazvo pane vamwe vakatapukirwa kuYemen nenzvimbo dzakataramuka dzeCentral neSouth America. Muna 1915, chiremba anonzi Rodolfo Robles ndiye akatanga kuona kuti hwemusi iri ndiro rinoparira chirwere chemaziso. World Health Organization yakanyora pasi chirwere ichi sechirwere chakashayirwa hanya chekunzvimbo dzinopisa.

While studying uraninite, on 21 December 1898, Marie and Pierre Curie discovered that, even after uranium had decayed, the material created was still radioactive. The material behaved somewhat similarly to barium compounds, although some properties, such as the color of the flame test and spectral lines, were much different. They announced the discovery of a new element on 26 December 1898 to the French Academy of Sciences. Radium was named in 1899 from the word radius, meaning ray, as radium emitted power in the form of rays.

Gonyonhatu yemutwi: Mativi matatu egonyonhatu iri anopiwa mazita akasiyana zvichibva pamamiriro akaita gonyonhatu. Kune mativi maviri anosvika pamukwava une gonyo ye 90o; pamativi aya rokutanga rikanzi hwaro(adjacent), repiri richabva ranzi darisanwa (opposite side). Divi guru rine nhambwe yakareba kupfura mamwe rinonzi muzendami (hypotenuse) nokuti rinoita sokunge rakazendamiswa rakatsigirwa kuhwaro nemutwi.

Mumarudzi akasiyana vakadzi vane mabasa akasiyana zvishoma, asi mutsika zhinji vakadzi ndivo vanotarisirwa kuita mabasa ekubika; kuchenesa mumba nokutarira vana vadiki, nokushongedza mhuri.
Munatsi zvinoreva nzvimbo inoitwa mabasa ekuchenesa simbi kuchibviswa manyara asingadiwe musimbi iyi. Simbi dzinonatswa nenzira dzakasiyana dzinosanganisira: kunyautsa nemoto; kunyunguditsa nekupatsanura zvine huduma hwakasiyana; kuchenesa nenzira dzinotsauranisa nemagetsi.

Pakutanga ndichinyora ndaiti ndiri kunyora zvitsvene asi zvino mupfungwa nemoyo zvaramba kugamuchirika. Ini ndakazvinyora ndini ndabvisa nokuti mumoyo mangu ndaona zvisingawirirane netsika dzedu sevanhu uye neshoko raMwari. Anenge ada kudzorera chinyora zvako zvepfungwa dzako, vanobvunza vagobvunza iwe, vanotonga vagotonga iwe. Ini ndabuda munyaya yacho, handichada kuzvipamhazve. Vanhu takatarirwa kurarama kamwe, sure kwazvo kunouya rufu nekutongwa naMwari. Kana ndimiwo makambozvinzva kupi mutsika dzekwedu kuti nyaya dzakadai dzinotaurwa paruzhinji kudai - anenge adzorera nyaya yachene yatosarira iwe.

Shoko rokuti yeuka (remember) rinoreva kurangarira chiitiko kana chinhu chakaitika kana chawakaona kare. Vamwe vatauri vanoti kuchechuka, kana kutondera.

Mumakore 597 na586 BC, Nebuchadnezzar mambo weBabylon anorwisa Judaea achibva aikurira. Mushure mezvo Nebuchadnezzar anodzinga vanhu veJudea achinovagarisa muhutapwa kuBabylon. Vari kuBabylon maJudha vanotenderwa kugara mumana mamwe nerudzi rwavo vasina kumwararidzwa.

Sarudzo yokuti darisanwa idivi ripi uye remuny'asi idivi ripi inodudzirwa nokuti timire mugonyo ripi. Muzendami ndiye murefu anoramba aine zita rimwechete - uyu haachinje. Divi rakabatana negonyo ratiri kushanda naro ndiro rinova remuny'asi, repiri rakaita mutwi nedivi remuny'asi ndiro rinova darisanwa. Zvizhinji zvichatsanangurwa muchikamu chePimagonyonhatu, (trigonometry) chichatevera mberi.

The next alkaline earth metal after radium is thought to be element 120, although this may not be true due to relativistic effects. The synthesis of element 120 was first attempted in March 2007, when a team at the Flerov Laboratory of Nuclear Reactions in Dubna bombarded plutonium-244 with iron-58 ions; however, no atoms were produced, leading to a limit of 400 fb for the cross-section at the energy studied. In April 2007, a team at the GSI attempted to create element 120 by bombarding uranium-238 with nickel-64, although no atoms were detected, leading to a limit of 1.6 pb for the reaction. Synthesis was again attempted at higher sensitivities, although no atoms were detected. Other reactions have been tried, although all have been met with failure.
Fig. 1 Suppose therefore, that RS [in Fig. 1.] represents the Surface of stagnating Water, and that C is the point of Incidence in which any Ray coming in the Air from A in the Line AC is reflected or refracted, and I would know whither this Ray shall go after Reflexion or Refraction: I erect upon the Surface of the Water from the point of Incidence the Perpendicular CP and produce it downwards to Q, and conclude by the first Axiom, that the Ray after Reflexion and[Pg 7] Refraction, shall be found somewhere in the Plane of the Angle of Incidence ACP produced. I let fall therefore upon the Perpendicular CP the Sine of Incidence AD; and if the reflected Ray be desired, I produce AD to B so that DB be equal to AD, and draw CB. For this Line CB shall be the reflected Ray; the Angle of Reflexion BCP and its Sine BD being equal to the Angle and Sine of Incidence, as they ought to be by the second Axiom, But if the refracted Ray be desired, I produce AD to H, so that DH may be to AD as the Sine of Refraction to the Sine of Incidence, that is, (if the Light be red) as 3 to 4; and about the Center C and in the Plane ACP with the Radius CA describing a Circle ABE, I draw a parallel to the Perpendicular CPQ, the Line HE cutting the Circumference in E, and joining CE, this Line CE shall be the Line of the refracted Ray. For if EF be let fall perpendicularly on the Line PQ, this Line EF shall be the Sine of Refraction of the Ray CE, the Angle of Refraction being ECQ; and this Sine EF is equal to DH, and consequently in Proportion to the Sine of Incidence AD as 3 to 4.

Mukwava (mugwava) - iri izwi rapiwa rinoreva panosangana mitsetse miviri kana uso huviri (where two surfaces or lines meet to form an angle)

Gonyoina sambamba (Parallelogram) - ichi chiumbwa chine mativi mana - mativi maviri akati sambamba anenge akaenzana - uye gonyo mbiri dzinobatanidzwa nedanhamakonyo dzinenge dzakaenzana.

Mutauro wekuEngland unonzi English, asi isu toti Chingezi. Shoko rokuti chingezi rinotaurawo pamusoro petsika dzeMangezi, nokumwe kutaura tori Chirungu kana Chirumbi.

Mazurukuze (One who gesticulates very much, especially when talking) apa kureva munhu anotaura achibva ashandisa mawoko kana muviri wose kusimbisa zvaari kutaura. Uku kunonzi kuzurukuza.

Kunonzi muripo werukoto wairipawo zvakare kana munhu arima bindu mudunhu remumwe Ishe asiwake, uri muripo wekuripa ivhu raShe iyeyo. Vamwe vaturi vanoti kuruva, sokuti mamwe marudzi airipa mutero wekuruva kumaPutukezi munguva dzakare. Wacho anotambira mutero wemhando iyi anonzi muruvisi.

Shoko rokuti magonga riri kushandiswa kutaura nzvimbo mbiri imwe iri kuMaodzanyemba imwe kuchamhembe kwenyika, panova panosangana Chiso chenyika neakiso inozeya nyika.

Nhooshanu pentahedron kuEnglish. Iyi ishepi ine zviso kana kuti mitsendo mishanu. Dumba reSkweya - (square pyramid) riri muboka reshepi iyi.
Chirevo chokuti kurova pasi petsoka chinoreva kuita zvinhu zvekubira kana kucheredza nenzira yokuti uyo ari kuzviitirwa anotadza kuzviona kana kuti nyangwe akazviona haana chaanokwanisa kuita pamusoro pazvo. Vamwe vanoti chirevo ichi chakavamba apo mawuto evasori veCIO vanonzi vairova vasungwa pasi petsoka kuri kuedza kuvanza kuti musungwa akarohwa zvakaomarara. Kunonzi apo vasungwa vairohwa pasi petsoka panguva iyo vaidoshwa nemibvunzo nechinangwa chekuti vadure mhosva dzavaipomerwa. Vanotaura vanoti pasi petsoka hapakasire kuzvimba kana kusara pachitaridza kuti parohwa saka vasori vakasarudza kurova nhengo iyoyi yemuviri.

Nhandare (stadium, court yard, field) zvinoreva nzvimbo yakakura yakakombwa nechidziro kana fenzi yakadai senhandare yenhabvu kana nhandare yendege.

Lime has been used as a material for building since 7000 to 14,000 BCE, and kilns used for lime have been dated to 2,500 BCE in Khafaja, Mesopotamia. Calcium as a material has been known since at least the first century, as the ancient Romans were known to have used calcium oxide by preparing it from lime. Calcium sulfate has been known to be able to set broken bones since the tenth century. Calcium itself, however, was not isolated until 1808, when Humphry Davy, in England, used electrolysis on a mixture of lime and mercuric oxide, after hearing that Jöns Jakob Berzelius had prepared a calcium amalgam from the electrolysis of lime in mercury.

Zita rokuti nhoozhinji rinobva pakuti shepi dzemhando iyi dzakavharwa mativi ose nenhoo dzinoonekwa kunze kwechiumbwa. Nhoo mbiri dzega-dzega dzinosangana pamikwava kana kuti pamutsetse mumwe. Nhoo nhatu kana kudarika dzinosangana pachisuvi chimwe. Kuverengwa kwehuwandu hwenhoo dziri pachiumbwa ndiko kunopa chiumbwa zita racho. Pano pasarudzwa kuti boka rezviumbwa izvi zvinzi nhoozhinji zvichitodzana nenhoo (Sheild) inodzivirira ari seri kwayo akaibata. Panotariswa zviumbwa izvi mativi acho ndiyo ari kufananidzwa nenhoo.

Kuhwarira (to lie in wait for ambush, lurk) izwi rinotaurwa kuChiNdau rinoreva kuhwandira nechinangwa chokurwisa. Zvichida ndipo panobva zita rokuti Hwarare?

Zvakakosha kuti tionesane kuti vakatanga kunyora nezve hutsanzi hwezvemagetsi vaifunga kuti muyerero wemagetsi wakanga uri wemheu dzakadenenguka. Uyu unonzi muyerero wakateramiswa nembungano - conventional positive current. Saka tsananguro dzavo pamusoro pemagongwa nemandimu dzakaitwa vaine murangariro iwoyu. Tsananguro iyoyi ichiri kurarama zvichitevedza guungano renyanzvi rakatenderana kuti zvirambe zvakadaro. Pari nhasi zvave kuzivikanwa kuti ma electron ndiwo anofamba muwaya dzemagetsi, kwete positive current.

Carbon rinowanikwa mumaplants nemaanimals.Carbon rinobuda kubva kumaplants risiri rega but rakaita chemical combination seMethane ineformula inoti CH4.Carbon anobuda mumaplants mazhinji secarbon monoxide mupresent yeair coformer carbon dioxidee ennde carbon dioxide yakasangana nemvura inobuditsa acid inoitwa carbonic acid.
Mushure mekurwisana kwevanhu vatema nevarungu muna 1893 na1896/7, vanhu vatema vakakundwa zvekuti varungu ndivo vakanga vave nesimba rese. Vakabva vabvisa vanhu munzvimbo dzakanaka, vachivaisa mumaruzevha ane ivhu risina kunaka. Vadaro, vakabva vatanga kubhadharisa vanhu vatema miripo yevhu ravo. Izvi zvakakonzera kuti vanhu vatema vatsvage basa kuvarungu avo vaivadzvinyirira vachivapa mari shoma.

Shoko rokuti dunzvi (messenger at a function) rinoreva munhu angava murume kana mukadzi ari kushanda semutumwa zvikurusei parufu. Dunzvi anoita mabasa anosanganisira:

Mutunhu uyu unonaya mvura inodarika 1000mm pagore, uye wakanakira mombe dzemukaka, kurima chibage, miti yemichero, miti yesango uye mombe dzenyama.

Kune mhando dzakasiyana dzechubhu dzinotakura ropa dzinodanwa kunzi veins, arteries, capillaries kuEnglish. Pachinyorwa chino pachaedzwa kupatsanura mhando dzechubhu idzi kuti dzionekwe musiyano wadzo.

Dongonyora, dodorodza, kudododza kana kudodomesa (1. Narrate in detail; 2. Explain fully; 3. Relate fully) Apa kureva kurondedzera kwakaperera kusina chinosara.

Vamwe vatauri vanoti kurisa, wacho anochengeta zvipfuyo achinzi murisi kana mukumbudzi. Vatauri vechiManyika vanoti kuutsa, wacho anobata basa iri onzi muutsi.

Shoko rokuti kupiningura ( do in a different way) rinoreva kuita nemutowo kana nzira yakasiyana. Apa hapasi kutaurwa kuti mutowo uri nani here kana kuti kwete asi wakasiyana chete. Asi kazhinji chishuwo chemunhu kuita zviri nani zvinova zvinorumbidzwa uye zvine zvibereko zvizhinji kubva pakutanga.

Depfure kana madepfure (1. Abundance of beer - at a celebration; 2. Abundance of crops grown, of food cooked. 3. Life of luxury) apa kureva kupfachukira kwezvidyo kana kugara mutambarakede.

Humba (Bushpig in English) imhuka yemusango yakafanana nenguruve dzinopfuyiwa pamusha. Humba ine mumhu unokura kuyenzana nenguruve dzekupfuya - ine muromo murefu senguruve. Humba imhuka ine hukasha haafananindzwe nenguruve dzepamusha kana yasvika pakurwa nembwa panguava yokuvhima.

Shoko rokuti kufasa (become excessive) rinoreva kuwandisa kwezvinhu kusiri kutapudzika kana kuwanda kwebasa rinofanirwa kuitwa risiri kutapudzika.

Muchidzidzo cheTaranyika, hugari hwevanhu (population) ishoko rinoreva huhwandu hwevanhu vanogara munzvimbo iri kutaurwa nezvayo. Someunzaniso, guta reHarare rine hugari hwevanhu mamiriyoni 2,8 zvichitevedza manhamba akaburitswa mugore ra 2006.

-dara (be clear, understandable - of speech) zvichireva kutaura zvakajeka zvinonzwisisika. Zvichida ndipo panobva zita rokuti Darare? Nhari (eloquent speaker).

KuMaodzanyemba kwakadziva kuMabvazuva (North East in English) ndirwo rudzivo rwunoti kana munhu akatarisa kuMaodzanyemba, anofanira kutenderera gonya rinokwana 45o achinanga kuMabvazuva. Rudzivo urwu rwuri 45o kubva kuMaodzanyemba, uye 45o kubva kuMabvazuva.

Nokufamba kwenguva vanhu vakatanga kutenga nemari yaigadzirwa nesimbi kana nezvimwe zvishongo zvaikosheswa panguva iyoyo. apkushanda kwemari, chinhu chinopiwa hukoshi hunoenderana nehuremu uye basa rakashandwa kuti chinhu ichi chivepo. Mutengo unotarwawo zvichienderana nekuti chinhu ichi chinowanikwa kana kushayika zvakadii.
Guunwa kana bemhenwa kana maguunwa (New land cleared of undergrowth) apa kureva munda watemwa madenhere kuti uchirimwa. Kutema uku kunonzi kukuhuna.

Apa π igovano yePimamuganhu neDiameter yeDenderedzwa, R ndiyo taramunyongo yedenderedzwa, D ndiyo Diamater yedenderedzwa. Govano inonzi π, inoda kuyenzana na (22/7) kana kuti 3.14159 nekumwe kunyora.

Kana munhu anwa doro anotanga kudhakwa doro richinge rawanda mumuviri. Kudhakwa kazhinji kunoonekwa nematauriro anenge oita munhu imwe nguva nyadzi dzapera otaura zvinhu asingawanzo kutaura kana doro risati ramubata.

Mipimo yakatarwa iyi inonzi chidzikwe (Standard kuEnglish). Nyika dzose dzinosungirwa kuenzanisa zviyero zvadzo nechidzikwe chakatarwa neISO - International Organisation for Standardisation rinova sangano rakapiwa hutongi pamusoro pezvidzikwe zvakasiyana-siyana.

Shoko rokuti rukoto (tribute) rinoreva mari inoripwa nenyika ndonda kune imwe nyika mhitsa iri mari yekubvuma kuti nyika ndonda yakakurirwa nenyika mhitsa, kana kuti nyika mhitsa ine chivimbiso chokudzivirira nyika ndonda kubva kumawuto emhandu dzayo. Izvi zvoreva kuti panenge paine chivimbo chokuti nyika mhitsa ichagona kudzivirira nyika ndonda. Ipapa nyika dzinogona kunge dziri pasi pamadzishe sechinyakare kana pasi pemakurukota ehurumende sazvino.

Shoko rokuti mufudze kana manyowa rinoreva zvakaworera zvingava mashizha, mashanga kana ndove zvinoshandiswa kudzorera kudya kwakanaka muvhu.

Mutsimba (wrestling) zvinoreva kurwa vanhu vachisairirana, kukakatana, kukandana nokupingana nenzira yokuda kuratidzana masimba pasina zvibhakera chaizvo zvinokandwa.

In 1790, physician Adair Crawford, who had been working with barium, realized that Strontian ores showed different properties than other supposed ores of barium. Therefore, he concluded that these ores contained new minerals, which were named strontites in 1793 by Thomas Charles Hope, a chemistry professor at the University of Glasgow, who confirmed Crawford's discovery. Strontium was eventually isolated in 1808 by Sir Humphry Davy by electrolysis of a mixture of strontium chloride and mercuric oxide. The discovery was announced by Davy on 30 June 1808 at a lecture to the Royal Society.

Somuenzaniso muZimbabwe chisuvi chemvura chinotevedza nzvimbo dzakakwirira pakavakirwa maguta anoti: Harare; Chegutu; Kadoma; Kwekwe; Gweru neBulawayo.

Nzou dzinowanikwa muAfrica dzine nyanga; nzou dzinowanikwa kuAsia dzimwe hadzina nyanga. Nzou dzinotakura nhumbu kwemwedzi makumi maviri nemaviri (22). Painozvarwa nzou inenge ine huremu hunosvika 105 kg. Nzou dzinorarama makore 50-70.

Gutu ruwa ruri mudunhu reMasvingo. Zita rokuti Gutu izita raShe wenzvimbo iyi - vamwe vatauri vanoti zita iri rakanga richinzi guta apa kuchireverwa guta remiseve (sheath full of arrows) raaigara naro Ishe uyu.
Uses of nitrogen.Makoshero akaita nitrogen.Nitrogen yakakosha kune zvinhu zvinorarama zvikuru nekuti nitrogen inoprotecter against disease.Nitrogen inoshandiswa pakugadzira nitric acid.Nitrogen inogadzira nitric acid from saltpetre and nitrogen dioxide.Nitric acid inoreacter necopper to form nitric dioxide necopper nitrate.Nitric acid yacho inoshandiswa kugadzira mabombs neremasalts kana mabases.Nitric acid yakasangana nehydrochloric acid panobuda imwe compound inodissolver gold (Au) strong metal.Nitrogen inoshandiswa, kugadzira blackpowder kana kuti gunpowder. Vanoshandisa potassium nitrate 70% , coal 20% & sulphur 10%.Gunpowder ndiyo inozoshandiswa mumabara epfuti.Iyo inonnzi tetra nitroglycering futi ibomber rinoputika zvikuru nenoise rinogadzirwa kubva kuNitrogen.

Mbutu ibeche kana nyini . Mbutu dzinosiyana siyana, dzimwe dzakakura uye dzimwe idoko. Nhengo iyi iri muhudyu panosangana makumbo pakati pawo. Mbutu ine zvikamu zviri kunze nezvikamu zviri mukati memuviri. Mbutu ine maburi maviri anoti rekurasa mvura nerekuzvara. Kana mukadzi akamira kunze kunoonekwa hwabvu hunovhara zvichibva kuzvidya kunosvika pamutsemu uri pakati.

Mupande kana mupwanda (Clap of thunder) zvinoreva ruzha rwebhanan'ana runotevera muvangwa wekupenya kwemheni. Panorava mheni panodzika simba remagetsi zhinji rinokonzera kupisa kwakanyanya kwemweya uri munzira yemheni. Kupisa kwemweya uku kunosakisa kukwira kwakanyanya kwepuresha zvichizokonera masaisai emhepo atinoti mabhanan'ana kana mupande wemheni.

Kuzeza (to dread doing something) zvinotaura chinhu chokuti munhu haadi kuita chingava chinotyisa, chinorema kuita, kana chine chimwe chikonzero chokusada kuchiita kana kupfuura nemazviri.

Asi vatauri vazhinji vanoti dzira itseta kana shinda dzinowanikwa pambambaira, miriwo kana nyama zvikurusei semombe dzakura - sinew in cooked meat.

Chituta Ndove imhando yechipembenene chinounganidza ndove sechidyo chayo. Chituta ndove chinokwanisa kuunganidza ndove inorema kakapetwa ka 250 kudarika icho. Ndove iyi inowumbanidzwa kuita zvibhora zvinozoshaniswa sechikafu kana nzvimbo yekuberekera. Zvimwe zvituta ndove zvinofushira ndove ipapo painenge yawanikwa.

Guta reKadoma rinozivikanwa nenhau yemigodhi inochera gold. Mugodhi wakaita mbiri ndiwo wainzi Cam and Motor Mine uri nhambwe inokwana 7km kubva mukadoma pamusha weEiffel Flats. Mugodhi uyu wakzovharwa uri pasi peRio Tinto Zimabwe. Cam and Motor ndiwo mugodhi wakabura gold rakanyanya kuwanda munguva yeRhodesia.

Magasi Nharangani anoonekera pakuti haana munhuwi, haana ruvara uye ane hatomu nyaumwe - monoatomic. Magasi nharangani anosanganisira: Helium (He), Neon (Ne), Argon (Ar), Krypton (Kr), Xenon (Xe), Radon (Rn). Shoko rokuti nharangani rinodudzira chinhu chisingawanikwi nhando - rare, scarce.
Wolodymyr-Wolynskyj (ukrainsce Володимир-Волинський, pólsce Włodzimierz Wołyński) je město we Wołynskej oblasći na Ukrainje. Leži w historiskim regionje Wołyń něhdźe 75 kilometrow zapadnje Lucka, někak pjatnaće kilometrow wuchodnje dźensnišeje hranicy mjez Pólskej a Ukrainu. Dźensa ma nimale 39 tysac wobydlerjow.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Gorodec (rusce Городец) je město w Ruskej federaciji. Leži při Wolze w europskim dźělu Ruskeje w oblasći Nižny Nowgorod. Ma něhdźe 30 tysac wobydlerjow.

22. meje: Kejžorstwowy sejm schwali diskutowany zakoń wo deliktach přećiwo pócćiwosći („Lex Heinze“). Zakoń censěruje zwobraznjenje „njepócćiwych jednanjow“ we wuměłstwje, literaturje a dźiwadle.

Anton Nawka narodźi so 1913 jako syn wučerja Michała Nawki w Radworju. Wot 1920 wopytowaše wón Radworsku ludowu šulu a wot 1924 gymnazij w Budyšinje. Po maturje 1933 poda so Nawka na studij žurnalistiki, stawiznow a ekonomije do Berlina a Wrócławja. W lětomaj 1937 a 1938 studowaše wón prawa na Krakowskej uniwersiće a běše wot 1938 při wobchodnej akademiji w Poznanju přistajeny. W lěće 1941 bu Nawka do wójska sćehnjeny a pušći so 1945 ze sowjetskeje jatby. Po tym, zo skutkowaše w nowozałoženej Domowinje, studowaše wón mjez 1946 do 1949 stawizny na uniwersiće w Poznanju. Mjez 1949 a 1954 běše wón wučer na Serbskej wyšej šuli w Budyšinje a wot 1954 docent na Serbskim wučerskim wustawje. Z politiskich přičin zhubi 1958 tute přistajenje a bu korektor w redakciji Noweje doby. Wot lěta 1968 skutkowaše jako swobodnje tworjacy spisowaćel, bu 1972 redaktor Płomjenja a lektor w Ludowym nakładnistwje Domowina. Nawka zemrě 1998 w Budyšinje.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Aznakajewo (rusce Азнакаево, tatarsce Азнакай) je město w Ruskej federaciji. Leži w Republice Tatarstan něhdźe 370 kilometrow wuchodnje Kazanja a ma něhdźe 34 tysac wobydlerjow.

Pismiki z tildu wot "E", "I", "U", "Y" a "G" w pismach ISO Latin-1 k dispoziciji njesteja. Pismik "G" z tildu samo jako předzhotowjena pismikowa kombinacija w znamješkowej sadźbje njeje. W digitalnych wokolinach, w kotrychž tute glyfy njejsu k dispoziciji, so tilda často hłownemu pismikej postponuje ("E~", "I~", "U~", "Y~", "G~") abo so wersija z cirkumfleksom wužiwa ("Ê", "Î", "Û", "Ŷ", "Ĝ").

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Wokołkaty syćowc (Butomus umbellatus) je rostlina ze swójby syćowcowych rostlinow (Butomaceae). Wón je jenička družina w monotypiskim rodźe Butomus.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
Sewjeroatlantiski zwjazk (jendźelsce North Atlantic Treaty Organization – NATO a francosce Organisation du Traité de l’Atlantique Nord – OTAN) je mjezynarodna organizacija, kotraž přesadźi Sewjeroatlantiske zrěčenje, wojerski zwjazk mjez 29 europskimi a sewjeroameriskimi statami. Sydło Sewjeroatlantiskeje rady, hłowneho organa NATO, nadeńdźe so wot 1967 w Brüsselu. Po wotzamknjenju Sewjeroatlantiskeho zrěčenja dnja 4. apryla 1949 běše sydło mjez 1949 do 1952 najprjedy we Washingtonje, D.C. a po tym wot 16. apryla 1952 do 1967 w Parisu.

Z genocidom a wuhnaćom Armenjanow po 1915 pozhubi so zdobom zapadna warianta armenskeje rěče, kotraž běše w Anatoliskej, we wuchodnym a južnym dźělu dźensnišeje Turkowskeje rozšěrjena. Dźensa rěči so zapadna armenšćina hišće wot Armenjanow w diasporje, wosebje w Libanonje a Zjednoćenych statach.

Kćěje wot junija hač awgusta. Swětłožołte kćenja docpěja dołhosć wot něhdźe 1 cm a steja po wosmjoch hač po pjećadwacećoch w kići. Króna docpěje dołhosć wot 12 hač 16 mm.

Kralowska strelicija twori kupy, kotrež docpěja wysokosć wot 2 m a šěrokosć wot hač do 1 m. Našěr zelene łopjena su łžičkojte. Jich stołpiki so z podzemskich wurostkow wuwiwaja.

Kanariske kupy (španisce Islas Canarias) su skupina 7 wulkich kupow a někotrych mjeńšich kupkow w Atlantiskim oceanje. Leža něhdźe 100 kilometrow zapadnje wot brjoha Marokka a Zapadneje Sahary w Africe a słušeja k Španiskej (a potajkim k Europskej uniji).

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Kćěje wot junija hač awgusta. Wulke, róžojte hač běłe kćenja docpěwaja wulkosć wot 2 hač 3 cm a steja we wokołkach. Šěsć kćenjowych łopješkow je čerwjenoběłe a ćmowšo žiłate.

SeaMonkey je dalewuwiće programoweje suity Mozilla Application Suite wot załožby Mozilla Foundation. Hdyž tuta rozsudźi, zo hižo njeby tutón produkt dale wuwiwała, zo by so na wuwiwanje na webowy wobhladowak Firefox a e-mejlowy program Thunderbird koncentrowała, namaka so skupina dobrowólnych wuwiwarjow, kotraž wuwiće tuteje softwary přewza.

Narodźi so jako syn Boršćanskeho wučerja Jana Bergana a wopytowaše wot 1841 do 1843 Budyski gymnazij, hdźež bě z čłonom towarstwa Societas Slavica Budissinensis. Wot 1843 do 1846 bě šuler Zhorjelskeho gymnazija a potom studowaše hač do lěta 1848 ewangelsku teologiju we Wrócławju. Wot 1848 do 1852 bě kandidat duchownstwa w pruskim Rózborku a 1852 nastupi farske městno we Wulkich Zdźarach, hdźež skutkowaše přez 45 lět hač do lěta 1898, hdyž so na wuměnk do Drježdźan poda.

K najznaćišim Shakespearowym krucham słušeja tragedije „Romeo a Julia“ (Romeo and Juliet, 1595), „Hamlet“ (Hamlet, Prince of Denmark, wokoło 1601), „Kral Lear“ (King Lear, 1605) a „Macbeth“ (1608) kaž tež komedije kaž „Štožkuli chceće“ (Twelfth Night or What You Will, 1601), „Són lětnjeje nocy“ (A Midsummer Night’s Dream, 1595/96) a „Skludźenje so spjećowaceje“ (The Taming of the Shrew, 1594).

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
Zelenodolsk (ukrainsce Зеленодольськ; rusce Зеленодольск) je město w Dnipropetrowskej oblasći na Ukrainje. Leži něhdźe 190 kilometrow juhozapadnje Dnipra.

Gentianopsis barbata (Froel.) Ma (Syn.: Gentiana barbata Froel., Gentianella barbata (Froel.) Bercht. & J. Presl): Z wustupowanjom w Chinskej, Japanskej, Kazachstanje, Kirgizistanje, Mongolskej a Ruskej we wysokosćach mjez 700 a 4700 m NN.

Wischgrund (tež serbsce Wišnjowk) bě delnjołužiska wjeska blisko Kósćerjowa, kotraž słušeše do gmejnskeho dźěla Kósćerjow. Wjes ležeše něhdźe wósom kilometrow sewjerozapadnje Łuchowa we Bomboliska hola.

Wot 27. junija 2017 je Armin Laschet (CDU) z ministerskim prezidentom Sewjerorynsko-Westfalskeje. Wón nawjeduje čorno-žołtu koaliciju z CDU a FDP.

NATO ma tuchwilu 29 sobustawow. Dwanaće załožerskich statow, kotrež zwjazkej wot 1949 přisłušeja, su Belgiska, Danska, Francoska, Islandska, Italska, Kanada, Luxemburgska, Nižozemske kralowstwo, Norwegska, Portugalska, Zjednoćene staty Ameriki a Zjednoćene kralestwo. W lěće 1952 přistupištej Turkowska a Grjekska a 1955 přistupi Zwjazkowa republika Němskeje k NATO. Španiska je so zwjazkej 1982 přizamknyła a 1990 so Sewjeroatlantiski zwjazk na cyłu Němsku rozšěri.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Zymski kozylist (Lonicera × purpusii) je rostlina ze swójby kozylistowych rostlinow (Caprifoliaceae). Wón je hybrida z lubowoniteho kozylista (L. fragrantissima) a L. standishii.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Trjochgornyj (rusce Трёхгорный; 1952–1955 Wasilowka/ Василовка, 1955–1967 Zlatoust-20/ Златоуст-20, 1967–1993 Zlatoust-36/ Златоуст-36) je město w Ruskej federaciji. Leži w zapadnym předkraju Uralskich horin při rěce Jurjuzań w europskim dźělu Ruskeje w Čeljabinskej oblasći něhdźe 190 kilometrow wuchodnje Čeljabinska. Ma něhdźe 32 tysac wobydlerjow. europskim

Sonja Wölke, Hauke Bartels (wud.): Einflüsse des Deutschen auf die grammatische Struktur slawischer Sprachen. Internationale Konferenz des Sorbischen Instituts 14.–15. 10. 2011 in Cottbus/Chóśebuz. Budyšin 2015, 239 str. (= Spisy Serbskeho instituta 62)

Erozija pódy so přez krótke a runočasne jara sylne dešće a přez změnu mjez dešćowymi a suchimi periodami posylni. Tež wusušenje pódy přinošuje eroziji, dokelž móže so tak póda přez sylne wětry wotnošować. W horinach wosebje sněhowe a lodowe lawiny pódu wotnošuja.

Wšitke łopjena su na spódku stejace, trawojte, třihranite, cyle horjeka plone a docpěwaja deleka šěrokosć wot něhdźe 1 cm a dołhosć wot hač do 100 cm. Wone z wody wusahuja. Při wódnych hłubokosćow wot wjace hač 50 cm so pasmojte, we wodźe wodźace łopjena.

Při perfektnym stabilnym (wopłonjenym) rotaciskim elipsoidźe (žane hory resp. doły, konstantna hustosć) by elipsoidiska šěrokosć astronomiskej šěrokosći wotpowědowała. Nimo toho by geocentriska šěrokosć za kóžde městno po ličbje najbliže ekwatora (t.r. najmjeńša hódnota) była.
Derbno (němsce Schenkendöbern) je braniborska gmejna w Delnjej Łužicy ze 16 wjesnymi dźělemi. Leži zapadnje Gubina a sewjerowuchodnje Choćebuza blisko pólskeje hranicy a słuša k wokrjesej Sprjewja-Nysa. Po přestrjeni je Derbno najwjetša gmejna we wokrjesu.

Tambow (rusce Тамбов) je město w Ruskej federaciji. Leži 460 kilometrow južnje wot Moskwy w europskim dźělu Ruskeje a ma něhdźe 288 tysac wobydlerjow.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

We 1880tych lětach měješe Koćina po Mukowej statistice 196 wobydlerjow, z nich 193 Serbow (98 %) a jenož třo Němcy. Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 po přićehnjenju wjele němskorěčnych přesydlencow serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot hišće 61,4 %.

Rosće we wuchodnej sewjernej Americe wot Kanady w sewjerje hač k wysokoruninam Mexiska w juhu, w hustych lěsach abo jako měšany lěs wot płoneho kraja hač na něhdźe 1000 m wysoku.

Siegfried Seifert: Kaplan Alois Andritzki. W: Helmut Moll (wud.): Zeugen für Christus. Das deutsche Martyrologium des 20. Jahrhunderts. 1. zwjazk, Schöningh, Paderborn 2001, str. 154-156.

Rozeznawa so mjez kwalitatiwnym ablawtom (změna wokala) a kwantitatiwnym ablawtom (změna wokaloweje dołhosće). Pomjenowanja ablawtowych schodźenkow jednotnje njejsu. Zwjetša so pola indoeuropskeho ablawta tři schodźenki rozeznawaja:

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Zapadny brjóh Jordana (arabsce الضفة الغربية, hebrejsce יהודה ושומרון, oficialne israelske mjeno יהודה ושומרון – Judeja a Samarija) je teritorij na Bliskim wuchodźe. Leži mjez Israelom a Jordaniskej, na zapadnym brjoze rěki Jordan. Ma přestrjeń 5800 kwadratnych kilometrow.

Městačko nasta w lěće 1920 z teritorija města Tilsita, kotryž bu po Prěnjej swětowej wójnje wot Wuchodneje Pruskeje wotdźěleny a Memelskemu krajej přirjadowany. 1939 sta so Übermemel zaso z dźělom Tilsita, přińdźe pak po Druhej swětowej wójnje k Litawskej sowjetskej republice.

Po Mukowej statistice z lětow 1884/85 rěčachu tehdy 70 wot cyłkownje 96 Sćiječanow serbsce (73 %). Arnošt Černik zwěsći w lěće 1956 jenož hišće snadny serbskorěčny podźěl wobydlerstwa wot 6,7 %.

Rosa Luxemburg - Rozalia Luksenburg (* 5. měrca 1871 w Zamośće, Pólska; † 15. januara 1919 w Berlinje) bě wuznamna zastupjerka europskeho dźěłaćerskeho hibanja a rozsudna proletariska internacionalistka. W lětomaj 1918-1919 bě wona předsydka nowozałoženeje Komunistiskeje strony Němskeje. Bu zhromadnje z Karlom Liebknechtom wot prawicarskeho swobodneho korpsa w Berlinje zamordowana.

Do Wotrowskeje wosady słušeja dźensa sćěhowace wsy: Wotrow, Kanecy, Kašecy, Krěpjecy, Žuricy, Horni Wujězd, Mały Wosyk, Jědlica, Wulki Wosyk, Hłupońca, Bukowc, Nowy Dwór, Njeradecy, Ledźborecy, Panecy.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)
Klóšter Marijiny doł (němsce Kloster Sankt Marienthal) je cistercienski klóšter pola Wostrowca w Hornjej Łužicy. Klóšter załoži so w lěće 1234 wot čěskeje kralowny Kunhuty – mandźelskeje krala Wjacława I. – při wikowanskim puću z Prahi do Zhorjelca a je tuž najstarši klóšter cistercienskeho rjada w Němskej, kotryž bjez přestawki hač do dźensnišeho wobsteji.

Kćěje wot apryla hač do meje. Žołtozelene, njenahladne kćenja so z łopjenami jewja, su na nektar bohate a sedźa w wotstejacych, krótkostołpikatych wokołkojtych, wisacych pakićach. Jich stołpiki docpěwaja dołhosć wot 1 hač do 4 cm. Přikryw je dwójny. Žołtozelenej keluch a króna stej nimale jenakej a docpěwatej dołhosć wot 4 hač do 6 mm. W kwětnistwje steja dwusplažne ale tež jednosplažne kćenja. Próškowe łopješka su wósom. Płódnik je hornostejny.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Molekulargenetiske přepytowanje w zachodnych nimale dźesać lětach su k tomu wjodźili, zo su hranicy swójbow znutřka porjada hromakojtych rostlinow (Asparagales) so sylnje přesunyli. Hromakowe rostliny (Asparagaceae s.l.) wobsahuja nětko taksony něhdyšich swójbow Agavaceae, Aphyllanthaceae, Hyacintowe rostliny (Hyacinthaceae), Laxmanniaceae, Ruskusowe rostliny (Ruscaceae) und Themidaceae. Mjeno Asparagaceae bu w lěće 1789 wot Antoine Laurent de Jussieu w Genera Plantarum, 40 wozjewjene. Typusowy ród je Asparagus L.. Dla prawidłow mjezynarodneho coda botaniskeje nomenklatury ICBN so njejsu móhli žane konserwatiwne mjena za podswójby přewzać ale dla prioritatoweho prawidła sćěhuja njezwučene mjena najjasnišo při Scilloideae město Hycinthoideae, hyacintowych rostlinow, tež dotalnych Hyacinthaceae.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Dunajiwci (ukrainsce Дунаïвцi) su město w oblasći Chmelnyckyj na Ukrainje. Leža při rěce Ternawa w historiskej Podolskej něhdźe 70 kilometrow južnje Chmelnyckeho.

Lajnert, Jan: Rostlinske mjena. Serbske. Němske. Łaćanske. Rjadowane po přirodnym systemje. Volk und Wissen Volkseigener Verlag Berlin (1954)

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Stebnik, wś, pow. drohobycki// Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Warszawa : Filip Sulimierski i Władysław Walewski, 1890. — T. XI : Sochaczew — Szlubowska Wola. — S. 313

Kurt Krjeńc (němsce Kurt Krenz; * 7. julija 1907 w Malešecach, † 23. nowembra 1978 w Budyšinje) bě serbski komunist a dołholětny předsyda Domowiny.

Jurij Młynk: Kurjo, Pawoł. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 320sl.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.
Wotpowědnje swojemu měšnistwu prócuje so kapłan Andricki, najebać njepřihódnych wuměnjenjow za čas přebywanja w lěhwje, wo wědomje křesćanske zmyslenje a žiwjenje. Hromadźe z druhimi duchownymi studowaše prawidłownje Swjate pismo a wutwori z nimi liturgiski kruh. Andricki přizamknje so skupinje měšnikow Schönstattskeho duchowneho hibanja a zezna załožerja hibanja Josefa Kentenicha, kotryž so 13. měrca 1942 do Dachauskeho farskeho bloka zapokaza. W decembru 1942 wudyri hubjenych hygieniskich wuměnjenjow dla tyfus pola njedozežiwjenych w lěhwje. Krótko po hodźoch lěta 1942 schori tež Alojs Andricki, přizjewi so pak hakle 19. januara w rewěrje chorych. W tutym času ležeše hromadźe z Hermannom Scheipersom w barace za chorych na brjušny tyfus. Próstwu wo spožčenju swjateho woprawjenja na smjerć choremu Andrickemu wotpokaza hladar jatych a jeho na to z injekciju zajědojći. Andricki zahiny w starobje 29 lět.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Džermuk (armensce Ջերմուկ) je město na wuchodźe Armenskeje. Leži při rěce Arpa we Wajdzorskej prowincy něhdźe 170 kilometrow juhowuchodnje Jerjewana.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Brankačk, Jurij: Wobrazowy słownik hornjoserbskich rostlinskich mjenow na CD ROM. Rěčny centrum WITAJ, wudaće za serbske šule. Budyšin 2005.

Kraj je jara rědko wobsydleny, 85 % krajneho přestrjenje su tropiski dešćowy lěs. Přihódne za ratarstwo je jenož přimórske pasmo, kotrež je wšak tež wosebje wohrožene přez stupanje mórskeje hładźiny.

Martin Dulig (* 26. februara 1974 w Pławnom) je sakski politikar Socialnodemokratiskeje strony Němskeje, wot lěta 2004 přez krajnu lisćinu zapósłanc sakskeho krajneho sejma a wot 2007 předsyda frakcije SPD w sejmje.

Gerat Hančka: Rizo, Hajno. W: Jan Šołta, Pětr Kunze, Franc Šěn (wud.): Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow. Ludowe nakładnistwo Domowina, Budyšin 1984, str. 473.

Bobr je zwěrjo, kotrež słuša do wulkeje skupiny hrymzakow. Bobry su w Europje a Sewjernej Americe žiwe. Najbóle su znate swojich haćidłow dla, kotrež na rěkach twarja. Ludźo łója bobry jich kožucha a jich bobriny dla. Bobrina je substanca, kotruž jich seksualne žałzy produkuja a kotruž wužiwaja ludźo za parfimy. Z toho časa, zo su škitane, zasydluja so bobry znowa w kónčinach, hdźež su ze srjedźowěka sem wutupjene.