Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
اي وبمج، آرئسئسه خؤرؤم خؤنه، شخصی اطلاعاته راحت پاکأکؤنه، اونˇ وامتنˇ مقرˇ مئنشأنه راحت هر وؤتیه هکش-واکش گودن، SVG ؤ CSS2 ؤ CSS3 ؤ JavaScriptˇ جی حمایت کؤنه، AJAXˇ جی‌م هیتؤ، پیله شرکتؤنˇ همره (اي-بئی ؤ یاهو ؤ گوگلˇ مورسؤن) همکاری دأنه؛ ايشؤن همه موزيلا فایرفاکسه یکته خوروم وبمج چاگوده کی هر روز ويشتر ؤ ويشتر کاربرؤن اينه خوش دأنن.

قوم کاس نام ، هیتتا جی هخامنشی اسناد و کتیبه هان مئن نامو ، اما هرودوت ، تاریخ نویس باستان دوره فهرست مالیاتی ای که جی ایران تهیه بوگوده بو مئن ، ضمن شرح اوستان یازدهم ، جی کاسپیان هم نام ببرده. به نوشتیه هرودوت ، اوشان سالانه ۲۰۰ تالان(۲۶ یا ۲۷ کیلوگرم) نقره به هخامنشی دولت خراج فادادی.

اون خو جوانی میئن به جریان مشروطه خواهان گیلانی بپیوسته بعد از انقلاب گیلان که در رشت ببوسته بو و منجر به فتح تئران و واگردستنه مشروطه ببوسته بو ، هدایت وارد خدمت نظمیه(شهربانی) رشت به . و به عنوان کمیسر (رییس شهربانی او موقع)به .و در ئیته از محلات رشت میئن شوروع به خدمت کونه و از هه هنگام بو که معروف به، به عزت الله خان کمیسر.

درباره موصوف و صفت هم ، حق شيمي امره ايسه. موصوف و صفت گيلكي مئن، اينگليسي مَنَستن ايسه ولي. اينگليسي مئن گيد Battle of Okehazama – هتويي گيلكي واگردان بوگودم . شا گفتن اكهازاما جنگ معني نده ولي وختي گيم سورخ لباس ، گيلكي دورون معني ديهه چون مضاف ، صفت امره فرق داره.

موزه آبگينه ساختمان خودش تانه واسیه علاقه‌مندان خیلی دئنی ببه . ا ساختمان موتعلق به قوام‌السلطنه‌، احمد شاه قاجار وزير ، بو. ا ساختمان دو طبقه مئن و با پنج تا تالار چاگوده ببوسته . تالار يك و دو طبقیه اول مئن و تالاران بعدی طبقیه بوجوری مئن قرار دارده.تالار شماریه دو (بلور) مئن قديميی ترين شيشان و لولان شيشه‌ای و سوفالان قرار بیگیفتده. طراح موزه ويترينان ایته موهندس اتريشی به ایسم هانس هولاين ایسه.بنا تزيينان شامل منبت كاری چهارچوب دران و پیللان ایسه و نما آجر كاری كه 50 نوع‌ ایسه.

ورگ ىکته اينترنتي جيگه (وبساىت)ˇ نامه کي گيلکؤنˇ ادبيىات و فرهنگ و باخي مسائلˇ سر کار کؤنه. اي جیگه سال 2005 ميلادی جی تا هسا کار کأدره و ىکته نؤمي جیگه ایسه اينترنتˇ گيلکؤنˇ مئن.

گیکؤن کارؤنه کؤنن چون او کارؤنه خوش دأنن؛ یا اوشؤنه گودنˇ مئن یکجور فرصت دینن کی خوشؤنˇ قابلیتؤنه آزمیت بگیرن. ایشؤنˇ انگیزه پول یا نؤمی بؤن نیه. ویشتر خوش دأنن یکته مسمکˇ سر تمرکؤز بکونن تا این‌کی جامعه مئن ایشؤنه بپذیرن. هینˇ واسی مأمولن زیاد جامعه همره هماهنگ نین و دیگرؤنه ایتؤ نظر أنه کی عجیبˇ غریبن.

دهستان هندخاله که بعضا به صورت « هندوخاله » و « هنـدخاله » نیز نقل گردیده در ناحیه جلگه ای شهرستان صومعه سرا و در بخش تولمات واقع گردیده است . این دهستان در شمال شرقی صومعه سرا و در همسایگی دهستان های کسماء و تولم و در شمال شرقی رشت قرار دارد. تالابهای سلکه ، نرگستان و سیاه درویشان که بیش از نیمی از تالاب انزلی را تشکیل می دهند در این دهستان واقع گردیده اند این مساله سبب افزایش اهمیت استراتژیک این منطقه حتی در بعد بین المللی گردیده است .
متولد 1353 آستارا متاهل و دارای یک فرزند نویسنده و محقق و روزنامه نگار ملی ،بازنشسته ارتش ،عضو خانواده شاهد انقلاب ،و.پنج کتاب ایشان تاکنون چاپ شده است و امسال کتاب بررسی حقوق بشر و محیط زیست ایشان به چاپ رسید قبلا کتابهای 1- خدمت و مدیریت نظامی وظیفه ارتش از دیدگاه اسلام 2-تا زنده ام بسیجی ام 3- داستانهای آسمانی 4- سر گذشت تالشان 5- بررسی تاریخ حقوق بشر و محیط زیست به چاپ رسیده است و نگارش و چتاپ نویسنده : 1- حکایتها و مثالها 2- مشاهیر و چهر های ماندگار ایران و جهان 3- نبرد من 4- تکرار تاریخ 5- بررسی محیط زیت و منابع طبیعی 6-حکومت ای ایران و چند رمان از جمله ه سرودهای بنام اسماعیل بابا که بعداز تمام و ویرایش به چاپ خواهد رسید. خبر گزاری حقوق بشر و محیط زیست جهانی را این فعال حقوق بشر و محیط زیست برای آگاهی و دفاع از حقوق بشر و محیط زیست جهانی تاسیس نموده است eadnews.com و در راه مقدس دفاع از حقوق بشر و محیط زیست بارها بازداشت و محاکمه و شنکجه و ربوده شده است اما این مبارز نستوه به فعالیت حقوق بشری و محیط زیستی خود ادمه می دهد و اعلام می کند تا زمانیکه زنده امک به مبارزه ادمه می دهم به خارج نخواهم رفت در کنار نویسندگی و تحیق ایشان فیلم مستندر خصوص محیط زیست بارها تهیه نموده است

آقا مو هنوز تی گبه قبول دأنم کی ایبچی امه گت ولگ، لغات نا آشنا دأنه. مو خآنم کی جاقالان اینه سر بحث بوکونن. مو فیکر کؤنم کی چون اول را ایسسیم ایبچی واژه های آشنا تر بکار ببوریم.--AminSanaei ‏۳ دسامبر ۲۰۰۸، ساعت ۰۹:۱۸ (UTC)

ناصرالدین شا ني خو مازندرانˇ سفرنامه مئن، تبعیدی کوردؤنه ایل دخؤنه ؤ کلاردشتˇ محلي‌ئنه گیل. ایتؤ نظر هنه کي مازندران نی، دیلمˇ مورسؤن، جیگه نؤم (اسم مکان) ببون ؤ ربطی به قومیت ؤ زوان ندأره. اي سربسؤن همه اینه نشؤن دئنن کي کاسپي درىا کلسیا چافˇ مردۊم (تالشؤنˇ جي تا گیلانˇ گیلکؤن تا مازندرانˇ گیلکؤن تا حتا گلستانˇ گیلکزوانؤن) ىکته ریشه و بنه جي ایسن ؤ هرته خو جیگه ؤ سامؤنˇ نؤمه خو سر بنأ اما همه‌ته گيلکي گب زئنن ؤ ایشؤنˇ زوان گيلکي ىا گئلئکی ایسه. پس اي دوروس نیه کي گیلانی‌ئن، گيلکي ؤ گیلک بؤنه خوشؤنˇ انحصارˇ مئن بدؤنن.

ا کوشتی مراسم با سؤرنا و نقاره زئن شوروع به. تازه‌کار کوشتی‌گيرؤنه «تنگوله» و باموته کوشتی‌گيرؤنه «پألوان» دخؤنن و هر ديهات و شهرˇ مئن يته «سرپألوان» ايسأ بو. گیلˇمردی کوشتی لیواس، يته تنگˇ پاچˇ شلواره کی اونه لاسپاره گونن. کوشتی مئن، هرکی ببرده، «بَرَم» هگينه کی جوروف و آينه و سئب و نارنج و پارچه و... ايسه.

سال ۲۰۰۳ میلادي، پ.ک.ک کي تورکیه مئن یکته پیله غیرقانوني حئزب ایسه کوردؤنˇ شی، سۊريه مئن دؤمؤکراتيک ايجؤناىي حئزبه (PYD) بنابنأ. ۲۰۱۴ میلادي اي حئزب (پ.ی.د) رؤژاوا مئن، هرته کانتؤنˇ مئن یکته حؤکومتی سیستم چاگوده کي جیر به جؤر بو. یک جور سیستم کي سیاسی تصمیمؤنه محلی شؤراؤنˇ جي گینه ؤ اجتماعی خدمتؤن ؤ حؤقوقي مسائل، هو محلˇ شهروندؤن ؤ یکته ساختارˇ جي اداره بنه کي اي ساختار، دؤمؤکراتیک اجتماعي جؤمبش (TEV-DEM)ˇ چترˇ جیر شکل بیته. دؤمؤکراتیک اجتماعی جؤمبش، همه جور اعتقادی جرگه آدمؤنه کي کانتؤنˇ مئن ایسأن شامل بنه کي هرته ممکنه چنته حئزبه نماینده ببون.

یکته گيلکي شئر ني خان احمد خان جي بجا بمؤنسه کي دانشگا تهران کتابخؤنه مئن هنأ: شده‌ام زار و پریشان دَرَم جان کَنَشا | دل پُر خون مو از عشق تو مانی آتشا
اصل‌ بناهان ایداریه‌ بندر موتعلّق‌ به‌ قاجار دوره‌ ایسه كه‌ روس‌ان اونه چاگودده و در پهلوی دوره‌ ، بازسازی‌ ببوسته .موزيك‌ ساختمان‌ كه‌ ایته يونانی معمار اونه چاگود ، دارايی سبك‌ يونانی‌ ایسه . گومبد ا‌ بنا روی هشت‌ تا ستون‌ مدور اوستوار ببو و چون‌ مورد ایستفادیه‌ موزيك‌ ارتش‌ دسته‌ بود به‌"ساختمان‌موزيك‌" شوهرت‌ پیدا گود. بخش‌ تعمير کشتی و اوشانه به آب تاودان در بندر ایداره‌ ، از تأسيسات‌ مدرن اون زمان ‌به‌ شومار آیه و هنوز هم جالب‌ و موهم ایسه . دو عیمارت‌ گمرك‌ و نيرويی دريايی ‌محل‌ استقرار آثار دوریه‌ پهلوی‌ ایسه.

گیلون یک ته تاریخی منطقه‌ سفیدرود دلتای طرف ایسه کی گیل مردومون وطن باستانی دورانه مین بو. این ایرونی مردوم الون کی گیلکی گب زنن گیلک دوخونن. ای سرزمین تاریخی کیتاب زیاد دانه و ۸۸۰ قمری تابحال اینه وقایع به صورت نسبتاً مشروح و منظم ثبت بوبوره. ای سرزمین مردوم خوصوصاً دیلمیون خوشونه همسایگون تاریخ و خلافت رو خیلی تاثیر بنه بون.
ជាការពិនិត្យខ្លឹមសារទាំងមូលរបស់ឯកសារ ថាតើនិយាយអំពីបញ្ហាអ្វីប្រធានបទអ្វីខ្លះដើម្បីដកស្រងគំនិតដែលអាចមានប្រយោជន៍ដើម្បីទុក្ខប្រើប្រាស់សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវឯកសារនៅពេលក្រោយ។ ក្នុងការវិភាគរកខ្លឹមសារ មិនមែនពឹងផ្អែកលើតែចំណងជើងតែមួយមុខនេះទេ ព្រោះពេលខ្លះមានសៀវភៅមួយចំនួន មានចំណងជើងផ្សេង តែអត្ថន័យផ្សេង ពិសេសអ្នកនិពន្ធគាត់ចង់ឲ្យអ្នក អានចាប់អារម្មណនិងសៀវភៅរបស់គាត់ ឬឆាប់ទាក់ទាញ ដូចនេះយើងត្រូវធ្វើការវិភាគដូចខាងក្រោម ៖

ពួក​ខ្មាន់​ប្រយុទ្ធ​ទាំងនោះ មាន​ការប្រុងប្រយ័ត្ន​ណាស់​ក្នុង​ការ​រៀប​ជើង​ព្រួល​។ ពួកគេ​រៀបចំ​គ្នីគ្នា ឡោមព័ទ្ធ​កន្លែង ស៊ាប និង​បក្សពួក​ជប់លៀង​រហូតដល់​ទៅ​បី​ជាន់​ឯណោះ ដើម្បី​ក្រសោប​ចាប់ និង​សម្លាប់ ឱ្យ​អស់​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ថ្លោះធ្លោយ​។ អ្នក​រៀបចំ​ផែនការ មាន​ការ​កោតសរសើរ ស៊ាប គ្រប់ៗ​គ្នា ព្រោះ​គាត់ តែង​មាន​ការប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្លួន​ជាប់​ជានិច្ច​។ ទោះបី គាត់ និង​បក្សពួក​ស្រវឹងជោក​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏​គាត់​នៅតែ​ចុះ​ពី​លើ​ផ្ទះ​ខ្ពស់​របស់​គាត់ មក​ដាស់​ឱ្យ​កូនចៅ​យាម​រវាំង​ជាប់​ជានិច្ច និង​បញ្ជា​ម្នាក់​ឱ្យ​អង្គុយ​លើ​កាំជណ្ដើរ ផ្ទះ​ដែល​គាត់​ដេក​។ ប៉ុន្តែ ពួក​នោះ​ស្រវឹងជោក​ពេក ក៏​ទន់​ក ដេកលក់​បាត់​ទៅ​។

បាតុភូត​នេះ​បាន​បណ្ដាល​ឱ្យ​ឥរិយាបថ​ចំពោះ​ជំនឿ​របស់​លោក នី វ៉ាន់​ធី ចាប់​ផ្ដើម​ផ្លាស់​ប្ដូរ​បន្តិច​។ ក្រោយ​​ថ្ងៃ​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ គាត់​ចេះ​តែ​នឹក​គិត​ពិចារណា​ក្នុង​ចិត្ត​ម្នាក់​ឯង​ថា ការ​ផ្សង​ខាងលើ ហាក់​ត្រូវ​ជាមួយ​ស្ថានភាព​អាណានិគម​នៅ​ឥណ្ឌូចិន​ខ្លាំង​ណាស់​។ ព្រោះ​គាត់​សង្កេត​តាម​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទៅ​ឃើញ​ថា បើ​ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ យួន​ហាក់​បាន​ស្រូតរូត​រហ័សរហួន​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង​ជាង​។ ចំណែក​ស្ថានភាព​នៅ​ស្រុកខ្មែរ​វិញ មាន​សភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ច្រើន ដោយ​សារ​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​មិន​សូវ​ក្រោក​ឡើង ប្រឆាំង​​នឹង​បារាំង​ឡើយ​។ លោក​​បន្ត​ទៀត​ថា បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​ទប់​ទល់​ប្រឆាំង​នឹង​បារាំង ក៏​វា​មិន​ត្រូវ​បាន​ដឹក​នាំ​ធ្វើ​ដោយ​ប្រជារាស្ត្រ​សាមញ្ញ​ទេ តែ​វា​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ដោយ​ពពួក​វណ្ណៈ​អ្នកចេះដឹង និង​ពួក​អភិជន ដែល​មាន​ទំនាស់​ផល​ប្រយោជន៍​ជាមួយ​បារាំង​តែប៉ុណ្ណោះ​។ រហូតដល់​ថ្ងៃ​បាន​ឯករាជ្យ ដោយ​សន្តិវិធី​មុន​វៀតណាម ដែល​បាន​ឯករាជ្យ​ដោយ​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​នៅ​ដៀន​បៀន​ហ្វា គាត់​កាន់​តែ​នឹក​ឃើញ​ការ​ផ្សង​គ្នា ដែល​ខ្មែរ​បាន​បង្ហូត​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្លួន​ដោយ​សុវត្ថិភាព​ដែរ​។ ពួក​យួន​យៀក​មិញ​មិនទាន់​អស់ចិត្ត​ទេ ដោយ​យក​លេស​ថា ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្លួន​ចាស់ ងាយ​ផុយ ទើប​មិន​បាន​បង្ហូត​ឱ្យ​ដល់​លើ​។ ដោយ​ឮ​ល្បី​ពី​កូនទាហាន​របស់​ខ្លួន​អួត​សរសើរ​ពី​បារមី​របស់​ទង់​សម្គាល់​ទ័ព​ខ្មែរ មេ​ទ័ព​យួន​យៀក​មិញ​ម្នាក់ បាន​បបួល​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​បាញ់​ទង់​សម្គាល់​ដាក់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​។ គាត់​បាន​អួត​អាង​ថា គាត់​បាញ់​ត្រង់​មិនដែល​ខុស ហើយ​បន្តុះ​បង្អាប់​ថា មិន​ដែល​មាន​ទង់​សម្គាល់​ខាង​ខ្មែរ​ឯណា ដែល​គាត់​បាញ់​មិន​ត្រូវ​នោះ​ទេ​។ គាត់​បន្ត​ដោយ​តម្កើង​ឫក​ពា​ប្រមាថ​ខ្មែរ​ថា ចាំ​មើល តើ​បារមី​ទង់​សម្គាល់​របស់​ខ្មែរ​ឥស្សរៈ​ពូកែ​ស័ក្ដិ​សិទ្ធិ ឬ​ក៏​គ្រាប់​កាំភ្លើង​គាត់​ត្រង់​ជាង​។ លោក នី វ៉ាន់ធី នៅ ពេល​នោះ​ មាន​ការ​បារម្ភ​ជា​ខ្លាំង​ខ្លាច​បាត់បង់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​។ ព្រោះ​ថា គាត់​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​ទុកចិត្ត​លើ ​“ផ្ទៃគ្រូ” ​ទេ​។ ដោយ​សារ​ជា​រៀង​រាល់​សប្ដាហ៍​ ដែល​គេ​សាក​ល្បង​បារមី “ផ្ទៃ​គ្រូ” គាត់​ឃើញ​តែ​វា​ឆេះ ស្ទើរ​រាល់​តែ​លើក​។ ជួន​កាល ចៃដន្យ​ទៅ វា​ក៏​មាន​ពេល​គេ​បាញ់​មិន​ឆេះ​ទៅ​ដែរ ហើយ​មកដល់​ពេល​នោះ លោក រស់ ហឿន យក​វា​មក​លេងសើច​ភ្នាល់​គ្នា ដាក់​កាំភ្លើង​យន្ត​មួយ​ដើម​​ដូច្នោះ គាត់​ដូចជា​មិន​ស្រួល​ក្នុង​ចិត្ត​សោះ​។ លោក វ៉ាន់ធី បាន​បន្ត​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា តាម​ពិត​ទៅ ទង់​សម្គាល់​ដែល​យក​មក​បាញ់​ភ្នាល់​នោះ គ្រាន់តែ​ជា​ក្រណាត់​ធម្មតា​របស់​លោក រស់ ហឿន​ទេ​។
ក្រោមអំណាចនៃសហភាពឥណ្ឌូចិន កំពតបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលតំបន់ និងកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្មធំមួយនៅសតវត្សទី ១៩ នៅពេលដែលកម្ពុជា បាត់បង់ការគ្រប់គ្រងអំណាចនៅតាមតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ឬខ្មែរក្រោម ហើយកូសាំងសីុនបានបិទកំពង់ផែព្រៃនគរ មិនអោយនាវាគ្រប់ប្រភេទចូលចត។​​​ មណ្ឌលរ៉េសីុដង់នៅកំពត ចែកជា ៣ អារ៉ងឌីម៉ង់គឺ កំពត កំពង់សោម និងគងពិសី​​​​​​​​។​​​

"អស់មុខមន្ត្រី មេការទាំងឡាយ កែនកូនជាងសាងព្រះមហាស្ដូប ព្រះចេតិយ[[ធំនិងព្រះចេតិយតូចជាបរិវារ រចនាដោយថ្ម តកំផែងខ្វាត់ខ្វែង អោយជាច្រើនបែបច្រើនយ៉ាង សាងព្រះវិហារមានត្រីសូល៍កំពូលប្រាំ តាមកំផែង និងព្រះលានព្រះអារាមនោះ សឹងឆ្លាក់ឆ្លៅជាភាពមនុស្ស គ្រុឌនាគ សត្វមហឹង្សា គោក្របី និងក្បាច់ភ្ញីផ្កា វល្លិ រចនាថ្លៃថ្លា ប្រពៃ ហើយសាងព្រះពុទ្ធរូបបន្ទំ និងសណ្ឋិតជាច្រើនអង្គ មានសីមា និងរបៀងរោងទង ក្លោងទ្វារកំពូលមុខព្រហ្មសុទ្ធសឹងឆ្លាក់ឆ្លៅដោយថ្ម កកំផែងខ្វាត់ខ្វែង ជុំវិញសឹងថ្មបាយអ ថ្មគ្រោមក្រាយលថ្មល្អិត ហើយមានរូបសិង្ហតោរាជសីហ៍ ដំរីយក្សដាក់គ្រប់ទ្វារ" ។

ព្រះសីហនុមានព្រះមហេសីនិងព្រះស្នំជាច្រើនបើតាមការរាយការណ៍ ទ្រង់ប្រសូត្របានព្រះរាជបុត្រយ៉ាងហោចណាស់ក៏ដប់បួនអង្គដែរក្នុងកំឡុងពេលដប់មួយឆ្នាំ។ តាមរយៈ ថែយម៍ (៣០ មិថុនា ១៩៥៦) យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មហេសីស្របច្បាប់របស់ព្រះអង្គគឺ ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីសម្ដេចនលក្ខណ៍ (បានរៀបអភិសេកនៅឆ្នាំ១៩៥៥) និង ប៉ូល-ម៉ូនិក-អ៊ីហ៊្សី (បានរៀបអភិសេកនៅឆ្នាំ១៩៥៥) ដែលជាព្រះរាជនត្តាក្សត្រីចុងមួយអង្គនៃព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម-ដួងចក្រនៃកម្ពុជានិងជាកូនស្រីក្មេងជាងគេនៃអ្នកស្រីប៉ុម-ពាងនិង​ប្ដីទីពីររបស់គាត់ គឺលោកហ្សង់-ហ្វ្រង់ស្វ័រអ៊ីហ៊្សី ជាធនាគារិកម្នាក់។ សំណុំឯកសារដើមមួយនៃព្រះសីហនុក្នុង ដឹញូវយ៉កថែយម៍ (៤ មិថុនា ១៩៩៣ ទំព័រ. A៨) បានថ្លែងថាព្រះអង្គបានជួបអ្នកម្នាងម៉ូនិក-អ៊ីហ៊្សីនៅឆ្នាំ១៩៥១ នៅពេលដែលព្រះអង្គបានប្រគល់រង្វាន់ទៅកាន់នាង ក្នុងការប្រកួតបវរកញ្ញ។

ទន្លេព្រហ្មបុត្រ (ទេវនាគរី: ब्रह्मपुत्र ផ្រៈមៈពុត្រៈ; អង់គ្លេស ៖ Brahmaputra) ជាទន្លេដ៏សំខាន់មួយរបស់ទ្វីបអាស៊ី មានបណ្ដោយ 2,900 គីឡូម៉ែត្រ មានប្រភពពីទិសអាគ្នេយ៍នៃខេត្តស្វយ័តទីបេ សាធារណរដ្ឋប្រជាជនចិន ដោយមានឈ្មោះជាភាសាទីបេថា "ទន្លេយ៉ារ៍ឡុងសាងប៉ូ (Yarlung Tsangpo)" [មានន័យថា ឈាមខត្តិយៈ]។បន្ទាប់មកហូរកាត់តំបន់ភាគខាងត្បូងទីបេ មានឈ្មោះហៅថា "ទន្លេឌីហាង (Dihang)" រួចហូរកាត់ជួរភ្នំហិម៉ាល័យ ក្នុងជ្រោះដ៏ធំ ហូរបត់ទៅទិសនិរតីឆ្លងកាត់ជ្រលងភ្នំអ័សស័ម ហូរទៅខាងត្បូងកាត់ប្រទេសបង់ក្លាដេសដែលត្រូវបានហៅថា "ទន្លេយមុនា (Jamuna)" រួចហូរមករួមជាមួយទន្លេគង្គា បង្កើតបានជាដីសណ្ដរដ៏ធំ ដែលគេចាត់ទុកជាតំបន់ស្រោចស្រប់ និងគមនាគមន៍ដ៏សំខាន់មួយ។

Journalists in many nations have some privileges that members of the general public do not; including better access to public events, crime scenes and press conferences, and to extended interviews with public officials, celebrities and others in the public eye.

ភាពយន្តឆ្នាំ១៩៦៦របស់ទ្រង់ La Forêt Enchantée ជាភាសាខ្មែរ ព្រៃប្រសិទ្ធិ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងមហោស្រពខ្សែភាពយន្តអន្តរជាតិមូស្គូលើកទី៥នៅឆ្នាំ១៩៦៧។
ពី​មួយថ្ងៃ​ទៅ​មួយថ្ងៃ ទ្រង់ ចន្ទរង្សី កាន់តែ​មាន​សេចក្ដី​ពេញចិត្ត​នឹង​ស្នាដៃ​របស់ ស៊ាប ខ្លាំង​ឡើង​។ ចៃដន្យ​អ្វី ថ្ងៃមួយ​យុទ្ធជន​របស់​ទ្រង់​ចាប់​បាន​សំបុត្រ​សម្ងាត់​មួយ​ច្បាប់​ផ្ញើ​មក​ពី​មេ​ឥស្សរៈ ពុត ឆាយ ដែល តឿន​ឱ្យ ស៊ាប ឆាប់​សម្លាប់​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី​។ ស៊ាប មិន​បាន​ដឹងខ្លួន​ជាមុន​ថា គម្រោងការ របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បែក ការណ៍​សម្ងាត់​ឡើយ​។ គាត់​បែរ​ជា​នាំ​គ្នីគ្នា​ជប់លៀង​ផឹកស៊ី​ចំនួន ៧​យប់ ៧​ថ្ងៃ ដើម្បី​ជា​ការ​អបអរ​សាទរ​ដល់ ជ័យជម្នះ​របស់​គាត់ ដំណាល​ពេល​ដែល​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី បាន​រៀបចំ​ជើង​ព្រួល​កម្ចាត់​គាត់​ចោល​វិញ​។ ទ្រង់​បាន សម្រិតសម្រាំង​ជ្រើសរើស​យក​អ្នក​ដែល​មាន​ស្នាដៃ​ប្រយុទ្ធ​ល្អ​ៗ និង​ស្មោះស្ម័គ្រ​ចំពោះខ្លួន​។ ទោះជា​យ៉ាងណា ពួក​យុទ្ធជន​ឆ្នើម​របស់​ទ្រង់​ទាំងនោះ នៅតែ​មាន​ភាព​ញញើត​នឹង​ចូល​ទៅ​កម្ចាត់ ស៊ាប ដែរ​។ ពួកគេ សុទ្ធ​សឹង ញញើត​កោតខ្លាច​វីរភាព​ក្លៀវក្លា​របស់ ស៊ាប ក្នុង​អារម្មណ៍​ជានិច្ច​។

ជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់នៅក្នុងទីតាំងដែលជាកន្លែងដែលវាត្រូវបានត្រូវការ។ អង្កេតនេះនឹងចុចចុះនៅលើវេទិកាជើងដើម្បីសុវត្ថិភាពការពារជើងនៅក្នុងដីឬដើម្បីបង្ខំជើងទៅទីតាំងទាបមួយនៅលើមិនស្មើគ្នាចិញ្ចើមផ្លូវសម្គាល់ pock ។ ប្រវែងជើងត្រូវបានកែតម្រូវទៅយកក្បាលជើងកាមេរ៉ានេះទៅកម្ពស់ងាយស្រួលនិងធ្វើឱ្យវាមានកម្រិតប្រហែល។ ពេលដែលជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់និងមានសុវត្ថិភាព, ឧបករណ៍នេះត្រូវបានដាក់នៅលើក្បាល។ នេះវីសម៉ោនត្រូវបានរុញឡើងនៅក្រោមឧបករណ៍នេះដើម្បីចូលរួមនៅមូលដ្ឋានរបស់និងឧបករណ៍តឹងនៅពេលដែលឧបករណ៍ screwed នេះគឺនៅក្នុងទីតាំងត្រឹមត្រូវ។ ផ្ទៃផ្ទះល្វែងក្បាលជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានគេហៅថាចានជើងនិងត្រូវបានប្រើដើម្បីគាំទ្រដល់ការលៃតម្រូវនៃឧបករណ៍ជើងនេះ។ ដាក់ជើងកាមេរ៉ានិងឧបករណ៍បានយ៉ាងច្បាស់ណាស់ជាងមួយសញ្ញាបានបង្ហាញនៅលើដីឬគោលតម្រូវឱ្យមានការបច្ចេកទេសដែលមានហួសពីវិសាលភាពនៃអត្ថបទនេះ។

តាមជំរឿនរបស់បារាំងនៅឆ្នាំ ១៨៨៩ បានបង្ហាញថាក្រុងកំពត មានជនជាតិខ្មែររស់នៅប្រមូលនៅតាមដងព្រែកកំពត ហើយជនជាតិចិនភាគច្រើនរស់នៅខាងឆ្វេងដងព្រែកធំ ហើយគេសង្កេតឃើញនៅក្បែរនោះ មានជនជាតិវៀតណាមរស់នៅក្នុងភូមិមួយហៅថា ទៀនថាញ់ និងនៅលើកោះត្រើយកោះ​​​​​​​​។​​​ ជនជាតិម៉ាលេមួយចំនួនក៏រស់នៅលើកោះនោះដែរ​​​​​​​​។​​​

ចំពោះឯកសារមួយចំនួន ដែលអ្នកអានមិនអាចចូលទៅជ្រើសរើសនៅតាមឆ្នើរឯកសារដោយផ្ទាល់បាន កាតាឡុកជាមធ្យបាយដែលឲ្យគេដឹងទេថាក្នុងបណ្ណាល័យមានឯកសារអ្វីខ្លះ ប្រភេទណាខ្លះ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការធ្វើលទ្ធភាពក្នុងការឲ្យខ្ចី។

ខ្ញុំគេ : (ទាសៈ ទាសី) ពួកនេះគឺជាខ្ញុំកំដររបស់ពួកអ្នកជា ឬ ពួកមន្ត្រី ។ ឋានៈនេះ ត្រូវបានទៅជនណាដែលជំពាក់បំណុលគេហើយគ្មានប្រាក់សងវិញ បានទៅពួកឈ្លើយសង្គ្រាម ឬពួកអ្នកស្រុកភ្នំដែលគេទៅចាប់យកមកដោយបង្ខំ ។ ពួកខ្លះអាចរំដោះខ្លួនបានតែមានខ្លះមិនអាចរំដោះខ្លួនបានឡើយ ។
ថេរវាទបង្កើតនូវគំនិតនៃ វិភជ្ជវាទ ពាក្យនេះមានន័យថា ការបង្រៀនពីការវិភាគ (teaching of analysis) ។ ទ្រឹស្តីនេះនិយាយថា បញ្ញាត្រូវតែកើតមកពីការពិសោធន៍ របស់អ្នកស្វែងរក ការស៊ើបអង្កេតល្អិតល្អន់ ហើយវិនិច្ឆ័យ ជាជាងសទ្ធាងងឹតងងល់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គម្ពីរប្រពៃណីថេរវាទសង្កត់ខ្លាំង ទៅលើការប្រុងប្រយ័ត្ន ចំពោះដំបូន្មានរបស់អ្នកវៃឆ្លាត ដោយគិតថាដំបូន្មាននោះនិងការពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ត្រូវយកមកប្រៀបធៀប ដើម្បីវិនិច្ឆ័យសម្រាប់ការប្រតិបត្តិ ។ នៅក្នុងថេរវាទ ហេតុនៃការកើតឡើងនិងសេចក្តីទុក្ខរបស់មនុស្ស គឺតណ្ហាដែលផ្ទុកទៅដោយកិលេស ។ កិលេសទាំងនោះដែលចងមនុស្ស ឲ្យជាប់ក្នុងការវិលកើតវិលស្លាប់ ចាត់ថ្នាក់ចូលទៅក្នុងសំយោជនៈ១០ (ten fetters) ហើយកិលេសដែលរារាំងមិនឲ្យសមាធិកើតឡើង មាន៥គឺ នីវរណធម៌៥ Five hindrances ។ ថ្នាក់របស់កិលេសអាច គ្រោតក្រាត មធ្យម ឬសុខុម ។ វាជាបាតុភូតដែលកើតឡើង ស្ថិតនៅមួយរយៈ ហើយវិនាសសានសូន្យទៅវិញ ជាញឹកញយ ។ អ្នកកាន់ថេរវាទយល់ឃើញថា កិលេសមិនត្រឹមតែឲ្យទុក្ខទោសដល់ខ្លួនឯង ប៉ុណ្ណោះទេ វាឲ្យទុក្ខទោសដល់អ្នកដទៃទៀតផងដែរ វាជាកម្លាំងរុញច្រាន ឲ្យមនុស្សធ្វើអំពើអមនុស្សធម៌ទាំងអស់ ។ អ្នកកាន់ថេរវាទជឿថា កិលេសជាទម្លាប់កើតឡើង ដោយសារអវិជ្ជា Avijja ដែលផ្តល់ ការឈឺចាប់ ដល់ចិត្តរបស់អ្នកមិនត្រាស់ដឹង ដែលជាប់ជំពាក់ទៅលើវា និងឥទ្ធិពលរបស់វាក្នុងសេចក្តីមិនយល់ដឹងនូវសេចក្តីពិត ។ ប៉ុន្តែតាមការពិត កិលេសទាំងនោះ គ្រាន់តែជាគ្រឿងពិសពុលដល់ចិត្ត បង្កើតឲ្យមានសេចក្តីឈឺចាប់ និងការចង្អៀតចង្អល់តែប៉ុណ្ណោះ ។ អ្នកគ្មានការត្រាស់ដឹង ជាប់ជំពាក់ចិត្តទៅលើរូបកាយ ក្នុងការសន្មត់ថាកាយនេះជារបស់ខ្លួន តែតាមការពិតកាយនេះ ជាបាតុភូតមិនទៀង (មិនស្ថិតស្ថេរ) កើតឡើងដោយសារ មហាភូតរូប៤ four basic elements ។ ក្នុងគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាជំនាន់ដើម មហាភូតរូប៤នេះជាញឹកញយ មានលក្ខណៈជាដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ ត្រូវគេផ្តល់អត្ថន័យតាម ការដឹងដោយវិញ្ញាណថា រឹង កំដៅ រាវ កំរើក ។ គេជឿថាជារឿយៗ កិលេសដែលបង្ខិតបង្ខំ និងចាត់ចែងចិត្តរបស់គេ រារាំងមិនឲ្យគេមើលឃើញ នូវធម្មជាតិពិតនៃសេចក្តីពិត ។ អាកប្បកិរិយាឆ្គាំឆ្គងនឹងជួយ ពង្រឹងកិលេស ឲ្យកាន់តែមាំមួនថែមទៀត ប៉ុន្តែការប្រតិបត្តិតាម អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ Noble Eightfold Path អាចធ្វើឲ្យកិលេសចុះអន់ថយ ឬក៏ផ្តាច់ឫសរបស់វាបាន ។

ហេតុអ្វីបានជា​ក្រុម​ឥស្សរៈ​របស់​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី មាន​កិត្តិសព្ទ​ល្បីល្បាញ នៅ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ និង​តំបន់ ខាងលិច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​? បើ​តាម​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ វង់ សុធារ៉ា យល់ថា វា​អាច​មកពី​របៀបរបប ធ្វើការ​ជា​ក្រុម មាន​ទីប្រឹក្សា​យោធា​ដ៏​ល្អ ដូចជា tadakuma នៅ​ជាមួយ និង​យក​ចិត្ត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​តំបន់ ឈរជើង​បាន​។
ដោយសារហេតុថា ការប្រើកន្សែង ជាបន្ទះក្រណាត់ មានផ្ទាំងធំពេក អាចអោយទើសទាក់ ពិបាកនឹងរក្សា ជាពិសេស ពេលធ្វើដំណើរទៅច្បាំង ឬប្រតិបត្តិការងារ មមាញឹកផ្សេងៗ ដើម្បីការពារស្រុកភូមិ អ្នកស្រុកខ្លះ ក៏បែកគំនិត វេញអំបោះក្រហម ចងកាថាយ័ន្ត ចងចែកាច់ ភ្លុកដំរី ដែលគេប្រសិទ្ធីរួចហើយ ដើម្បីយកមកចងដៃ ចងចង្កេះ ពាក់ឆៀង ឬចងបន្តោង នៅក ជាជំនួសវិញ។ នៅក្នុងជំនឿនេះ រូបចម្លាក់អ្នកតា មេមត់ទាំងឡាយ ច្រើនស្លៀកក្បិនពណ៌ក្រហម ហើយបង់ក ជួតក្រមា ឬស្ពាយឆៀង ដោយកន្សែង ពណ៌ក្រហម ជានិច្ច។ ចំណែក ខ្ទមអ្នកតា ឬខ្ទមមេមត់ រមែងមាន ប្រក់ក្បឿងក្រហម ឬមានដំបូលក្រហម ជានិច្ចដែរ។ នៅក្នុងទំនៀមទម្លាប់នេះ គេច្រើននិយាយសំដៅ ទៅលើ អារក្សអ្នកតាព្រះភូមិ ថាជាវិញ្ញាណ តំណាងភេទបុរស គ្រប់គ្រងផ្នែកការពារទឹកដីស្រុកភូមិ ហើយមេមត់ និងជំនាងផ្ទះ ជាវិញ្ញាណ តំណាងភេទនារី គ្រប់គ្រងផ្នែករក្សាកូនចៅ ខាងវិន័យសណ្តាប់ធ្នាប់។ ចំណែកម្រេញគង្វាល ជាវិញ្ញាណ រក្សាការពារ កុមារ ជនជរា និង ជនពិការ។ រីឯមេធ្មប់វិញ គេនិយាយសំដៅទៅ វិញ្ញាណយាយី ច្រើនមានភេទប្រុស ប្រៀបបានទៅនឹងយមរាជ ឬយមបាល។ ខ្មោចបិសាចជា វិញ្ញាណយាយី ​មានភេទជាប្រុស។ ព្រាយនិងអាប ជាតំណាង វិញ្ញាណយាយី ជាភាវៈភេទស្រី។ ជំនឿវិញ្ញាណនិយមនេះ ក៏មាននៅសេសសល់ ជាបន្តៗមក ពាសពេញប្រទេសខ្មែរ លាវ​ ថៃ ភូមា បឹងក្លាដែស ឥណ្ឌូនេស៊ី និងវៀតណាមខាងត្បូង ជាពិសេស នៅសង្គមដែលមាន ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី រស់នៅ បែបបុរាណនៅឡើយ។

នៅប្រហែលឆ្នាំ២០០០ម.គ. ការរីកចំរើននៃដំណាំស្រូវឡើងទឹកនិងការសិតសំរិទ្ធិ នៅតាមទំនាបនៃទន្លេម៉ានិងទន្លេហុងបាននាំឲមានវឌ្ឍនភាពនៃវប្បធ៌មដុងសឺន ដែលគួរឲកត់សំគាល់ចំពោះស្គរសំរិទ្ធិរចិតជាច្រើន នៃវប្បធ៌មនេះ ។ អាវុធ ឧបករណ៍និងស្គរសំរិទ្ធិ នៃស្ថានីយដុងសឺននានបង្ហាញនូវឥទ្ធិពលអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលឆ្លុះឲឃើញនូវប្រភពដើមនៃបច្ចេកវិជ្ជាសិតសំរិទ្ធិ ។ ស្ថានីយរ៉ែទង់ដែងបុរាណតូចៗជាច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅវៀតណាមខាងជើង ។ ភាគខ្លះនៃភាពស្រដៀងៗគ្នារវាងស្ថានីយដុងសឺននាន និងស្ថានីយអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដ៏ទៃទៀតរួមមានវត្តមាននៃម្ឈូសរាងដូចទូក និងក្រឡកប់ខ្មោច លំនៅដ្ឋានមានជើងសរសរ និងភស្តុតាងនៃប្រពៃណីទំពារស្លាម្លូ និងការធ្វើឲធ្មេញខ្មៅ ។

ឧបរាជ ឬ មហាឧបរាជ : ឋានៈជា ឧបរាជ នេះមានមកជាយូរណាស់មកហើយ ។ គេជ្រើសរើស ឧបរាជ ក្នុងចំណោមបុត្រច្បង ឬ អនុជក្សត្រទ្រង់រាជ្យដែលមានគុណវុឌ្ឍីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែក្នុងភាពពិតជាក់ស្ដែងពុំមែនសុទ្ធ តែមានដំណើរប្រព្រឹត្តទៅបែបនេះទេ ព្រោះកាលដែលព្រះ សត្ថាទី១ ដាក់រាជ្យថ្វាយទៅព្រះរាជាបុត្រច្បងនាមព្រះជ័យជេដ្ឋា ដែលមានព្រះជន្ម១១វស្សាអោយឡើងសោយរាជ្យនិងលើកព្រះរាជបុត្របន្ទាប់នាម ចៅពញាអន ដែលមានព្រះជន្មទើបបាន៦វស្សា អោយឡើងឋានៈជាឧបរាជនោះ អំពើនេះធ្វើអោយមានការអាក់អន់ស្រពន់ចិត្តច្រើន ក្នុងចំណោមនាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីនិងអាណាប្រជានុរាស្ត្រ ។

លំដាប់​នោះ ពួក​កាលាមក្សត្រិយ៍​នៅ​ក្នុង​កេសបុត្តនិគម បាន​ចូល​ទៅ​គាល់​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ​ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ហើយ ពួក​ខ្លះ​ក៏​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ​ហើយ​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សមគួរ ពួក​ខ្លះ​ក៏​ធ្វើ​សេចក្តី​រីករាយ ជាមួយ​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ លុះ​បញ្ចប់​ពាក្យ​ដែល​គួរ​រីករាយ​នឹង​ពាក្យ​ដែល​គួរ​រលឹក​ហើយ ក៏​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សមគួរ ពួក​ខ្លះ​ប្រណម្យ​អញ្ជលី​ចំពោះ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​អង្គុយ​​ក្នុង​ទី​សមគួរ ពួក​ខ្លះ​ប្រកាស​នាម​នឹង​គោត្ត​អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សម​គួរ ពួក​ខ្លះ​អង្គុយ​​ស្ងៀម​ក្នុង​ទី​សមគួរ ។
ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានពន្យល់ អំពីសម្មាសមាធិ ក្នុងអរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ ថាជាឈាន៤ខាងដើម ។ តាមសេចក្តីបរិយាយក្នុងគម្ពីរបិដកបាលី មានភាវៈនៃសមាធិខ្លះ ដែលព្រះយោគាវចរ ត្រូវតែធ្វើឲ្យសម្រេចជាមុន មុននឹងចូលទៅកាន់ឈាន ។ ភាវៈនេះគឺឧបចារសមាធិ Upacāra Samādhi ។ ការគ្របសង្កត់បានលើនីវរណធម៌៥ កាមច្ឆន្ទៈ ព្យាបាទៈ ថីនមិទ្ធៈ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចៈ វិចិកិច្ឆា ជាការសំគាល់ថាបាន ឧបចារសមាធិហើយ ។ ឧបចារសមាធិនេះ ជាភាវៈដែលមិនទាន់រឹងជំហរនៅឡើយ ពិតមែនតែចិត្តបានមូលលើអារម្មណ៍ ប៉ុន្តែនៅពុំទាន់បានភាវៈជាអប្បនាចិត្ត (ស៊ប់ក្នុងឈាន) នៅឡើយ ។ ភាពខុសគ្នានោះគឺ ក្នុងអប្បនាសមាធិ (ឈាន) អង្គរបស់ឈានខ្លះ មានកំរិតកម្លាំងអាចញ៉ាំងឲ្យចិត្ត កាន់តែបរិសុទ្ធ ហើយចិត្តលែងធ្វើការតាមផស្សៈ ( ការប៉ះនៃអារម្មណ៍ ) ថ្នាក់ធម្មតាទៀត ហើយ ។ ឧបចារសមាធិ មិនឃើញមាននៅក្នុង ការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធទេ ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មានសូត្រជាច្រើននិយាយថា បុគ្គលម្នាក់បាននូវធម្មបញ្ញា ទៅក្នុងព្រះធម៌ ដោយគ្រាន់តែបានស្តាប់ ការបង្រៀនមួយរបស់ព្រះពុទ្ធ ។ ចិត្តរបស់បុគ្គល ទាំងនោះ ត្រូវបានគេបរិយាយថា បានរួចផុតអំពីនីវរណធម៌ នៅពេលដែលព្រឹត្តិ ការណ៍បែបនេះកើតឡើង ហើយខ្លះទៀតសំគាល់ថា ជាបែបនៃឧបចារសមាធិផង ។ នៅភាវៈនៃឧបចារសមាធិ អ្នកចម្រើនសមាធិខ្លះ ពិសោធន៍ឃើញរូបភាព ហៅថានិមិត្ត ដែលភ្លឺច្បាស់ដូចគ្នានឹង ការឃើញដោយភ្នែកដែរ ប៉ុន្តែក្នុងការឃើញនេះ អ្នកចម្រើនដឹងខ្លួននិងភ្ញាក់រលឹកពិតៗ ថាគេកំពុងតែឃើញរូបភាព តាមតែមនោទ្វារ ( ទ្វារចិត្ត ) ប៉ុណ្ណោះ ។ រឿងនេះបានលើកយកមក ពិភាក្សាក្នុងអត្ថបទជំនាន់ដើម ហើយមានកាន់តែច្រើនឡើង ក្នុងធម្មបរិយាយនៃថេរវាទ ។

មាលាគន្ធវិលេបនធារណមណ្ឌនវិភូសនដ្ឋានា វេរមណី សិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមសមាទាននូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកការទ្រទ្រង់ ការប្រដាប់ និងការតាក់តែងស្អិតស្អាងរាងកាយ ដោយផ្កាកម្រង គ្រឿងក្រអូប និងគ្រឿងលាបផ្សេងៗ។

The City of Manila is located on the eastern shore of Manila Bay and is bordered by the cities of Navotas and Caloocan to the north; Quezon City to the northeast; San Juan to the northeast; Mandaluyong to the east; Makati to the southeast, and Pasay to the south.

ព្រះសង្ឃ : ជាថ្នាក់សង្គមមួយពិសេស ព្រោះចៅក្រមដែលជាគ្រហស្ថ ពុំអាចកាត់សេចក្ដីចំពោះទោសកំហុសរបស់ព្រះសង្ឃ បានឡើយ ។ មានតែព្រះសង្ឃនាយក អាចផ្សឹក ព្រះសង្ឃ ដែលមានទោសបានហើយបញ្ជូនខ្លួនទៅអោយតុលាការពិសេសកាត់ទោស ។ ព្រះសង្ឃមានឯកសិទ្ធិដូចពួកបាគូដែរ ។

គាត់​ធ្លាប់​សិក្សា​ពី​ច្បាប់ តែ​គាត់ហាក់ដូចជា​មិនពេញចិត្ត​ទាល់តែសោះ ពីព្រោះ​គាត់ចង់ស្វែងយល់ ពី​គោលការណ៍​ «ស្ពីរីត» របស់វា ។ ពាក្យថា គោលការណ៍ «ស្ពីរីត» មានន័យថា «ជា​កម្លាំង​ជំរុញ» ឬ​អាចនិយាយបាន​ថា «ជា​និន្នាការ» ដែល​នាំឲ្យ​គេ​ដើរ​ទៅមុខ ។ បើ​យើង​ធ្វើការ​ប្រៀបធៀប​និយមន័យ​ខាងលើ ទៅនឹង​ចំណងជើងសៀវភៅ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​របស់គាត់​នោះ គឺ​ចង់និយាយ​ថា ហេតុដូចម្តេច​បានជា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​​មួយ​មាន​ច្បាប់​ខុសៗ​គ្នា ? ដូចម្តេច​បានជា​ច្បាប់​ខ្លះ មាន​ប្រសិទ្ធិភាព ហើយ​ខ្លះទៀត​គ្មាន ? វណ្ណកម្ម​ដ៏​ធំ​សម្បើម​នេះ ចែកចេញ​ជា ៣១ សៀវភៅ ដែល​បែងចែក​ជា ១៥ ទៅ ២០ ជំពូក ក្នុង​សៀវភៅ​និមួយៗ ។ គេ​ចាត់ទុក​លោក​ជា​នយោបាយវិទូ ពីព្រោះ​ខ្លឹមសារ​សៀវភៅ​របស់គាត់ សុទ្ធសឹង​ធ្វើ​ ការ​សិក្សា​អំពី​របបគ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋ ។ លោកម៉ង់តេរីយើ​បានដាក់​ចំណងជើងសៀវភៅ​របស់គាត់​ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន មិនឲ្យឃើញ​មានលក្ខណៈនយោបាយ​ទេ ៕

ភាគច្រើននៃតំណែងទាំងនេះជាព្រះកិត្តិយសតែប៉ុណ្ណោះ រួមមានតំណែងចុងក្រោយជាព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ សម័យកាលនៃការគ្រប់គ្រងជាក់ស្ដែងរបស់ព្រះសីហនុលើកម្ពុជាគឺបានចាប់ពី ថ្ងៃ៩ វិច្ឆិកា ១៩៥៣ ​នៅពេលដែលកម្ពុជាបានទទួលបានឯករាជ្យពីបារាំង រហូតដល់ ថ្ងៃ១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០ នៅពេលនោះលោកឧត្តមសេនីយ៍លន់-ណុលនិងសភាជាតិបានទម្លាក់ព្រះអង្គ។បន្ត
ព្រះសីហនុបានទៅនិរទេសដាក់ព្រះអង្គឯងនៅ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ ដោយការយាងគង់នៅរាជដំណាក់នៅព្យុងយ៉ាង កូរ៉េខាងជើង និងក្រោយមកនៅប៉ីជិង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ដោយយោងទៅហេតុផលព្រះរាជសុខភាព ព្រះអង្គបានប្រកាសការដាក់រាជ្យពីរាជបល្ល័ង្កនៅថ្ងៃ៧ តុលា ២០០៤។ ព្រះសីហនុត្រូវបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជាមួយលសិការោគកោសិកា-ថ. ក្នុងប្រូស្តាតព្រះអង្គក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ជំងឺនេះបានត្រឡប់មកនៅក្នុងព្រះឧទររបស់ព្រះអង្គនៅឆ្នាំ២០០៥ ហើយនិងព្រះរោគមហារីកថ្មីត្រូវបានគេរកឃើញនៅខែធ្នូ ២០០៨។ ព្រះសីហនុក៏បានរងទុក្ខពីមធុមេហរោគ និងការឡើងព្រះលោហិត។

ម្យ៉ាងទៀត អាណាប្រជានុរាស្ត្រតែងតែត្រូវកែនអោយបំពេញកិច្ចការធំៗ ដូចជាលើកផ្លូវ សង់ស្ពាន ជីកព្រែក ជីកអូរ លើកទំនប់ ។ល។ សម្រាប់បម្រើប្រយោជន៍រួម និងកិច្ចការខ្លះទៀតសម្រាប់បម្រើផលប្រយោជន៍របស់ព្រះរាជា ។

ខេត្តក្រចេះ ស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគឦសាន ខាងកើតឈៀងខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានចំងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ ប្រមាណ ៣៤០ គ.ម តាមផ្លូវគោក និងចំងាយ ២២០ គ.ម.តាមផ្លូវទឹក។ ខេត្តក្រចេះ មានផៃ្ទដីធម្មជាតិសរុបចំនួន ១១០៩៤ គ.ម២ ក្នុងនោះមានផៃ្ទដីសំរាប់កសិកម្ម ៨៥ ទនេ្ល បឹងបួរ ព្រែក សំរាប់នេសាទ ៨៥ ដីក្រហម ០,៥៥ និង ព្រៃឈើ ៨៣,៥៥។ ផែ្អកតាមឋានលេខន៍ ផែ្នកខាងកើត និងខាងលិចទនេ្លមេគង្គខេត្តក្រចេះ ចែកចេញជា ៥ ប្រព័ន្ធកេ្សត្រ-បរិស្ថាន ដែលមានជាអាទិ៏ៈ

សុរាមេរយមជ្ជប្បមាទដ្ឋានា វេរមណី សិក្ខាបទំ សមាទិយាមិ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមសមាទាននូវសិក្ខាបទ គឺចេតនាជាហេតុវៀរចាកហេតុជាទីតាំងនៃ​សេចក្តីប្រមាទ គឺការផឹកនូវទឹកស្រវឹង គឺសុរា និងមេរ័យ។

ជាទូទៅ គេសង្កេតឃើញរាជសម្បត្តិត្រូវបានបន្ត​ពីបិតាជាក្សត្រទ្រង់រាជ្យទៅបុត្រ បានសេចក្ដីថានៅពេលដែលព្រះបិតាសោយទិវង្គតទៅ ឬក៏ដាក់រាជ្យ គឺបុត្រច្បងត្រូវមានសិទ្ធិឡើងសោយរាជ្យស្នង ហើយប្រសិនបើបុត្រច្បងត្រូវសុគតមុនសោយរាជ្យ គឺបុត្របន្ទាប់មានសិទ្ធិសោយរាជ្យស្នងព្រះបិតា ។ ដោយហេតុនេះហើយទើបយើងឃើញ ព្រះនារាយណ៍រាជាឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះបរមរាជាទី២ ចៅពញាយ៉ាត ព្រះសត្ថាទី១ សោយរាជ្យស្នងព្រះបរមរាជាទី៤ ឯព្រះបរមរាជាទី៤ បានសោយរាជ្យ ស្នងពីព្រះចន្ទរាជា ព្រោះបុត្រច្បងនាម រាមាធិបតី បានសុគតមុនសោយរាជ្យ (តាមរាជពង្សាវតារខ្លះថាត្រូវព្រះធរណីស្រូប) ។ ក្នុងករណីដែលក្សត្រទ្រង់រាជ្យពុំមានបុត្រសោយរាជ្យស្នងទេ សិទ្ធិនេះត្រូវបានទៅព្រះអនុជជាបន្តបន្ទាប់ ។ ព្រះចន្ទរាជា បានឡើងសោយរាជ្យជាតំណវង្សពីព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ព្រោះរាជបុត្រក្សត្រអង្គនេះ គឺពញាយសរាជា បានសុគតមុនសោយរាជ្យ ។ ប្រសិនបើគេមិនគោរពទម្លាប់នេះទេនោះវិបត្តិច្បាស់ជាកើតឡើងចៀសមិនបាន ​: នេះគឺចជាករណីរបស់ ស្រីសុរិយោទ័យ ដែលត្រូវបានឡើងសោយរាជ្យស្នងព្រះបិតា គឺព្រះនារាយណ៍រាជា តែពុំដូច្នោះបែរជាបានទៅព្រះស្រីរាជា ជាអនុជសោយរាជ្យវិញ ជាហេតុនាំអោយមានចម្បាំងគ្នាឯងក្នុងស្រុកអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំ (១៤៧៥-១៤៨៥) ។ ក្នុងសម័យកាលដែលយើងលើកយកមកសិក្សានេះ គេសង្កេតឃើញថាមានអន្តរាគមន៍របស់ពួកមន្ត្រីក្នុងការជ្រើសរើសក្សត្រ​អោយឡើងសោយរាជ្យ ហើយអន្ត្រាគមន៍នេះមាន ប្រសិទញធិភាពខ្លាំងណាស់ដែរ ។ យ៉ាងណាមិញព្រះស្រីរាជា ព្រះបរមរាជាទី៧ ចៅពញាអន និងព្រះស្រីសុរិយោពណ៌សុទ្ធតែបានឡើងសោយរាជ្យ​ដោយសារតែអន្តរាគមន៍របស់នាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីនេះឯង ។ ក្នុងករណីដែលបុគ្គលណាមួយ ទោះជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្ដី ទោះជាជាប់ព្រះញាតិនឹងក្សត្រទ្រង់រាជ្យក្ដី តែបើពុំមានសិទ្ធិទទួលរាជសម្បត្តិទេ ហើយបែរជាប្រើកម្លាំងអាវុធដើម្បីបានឡើងសោយរាជ្យនោះគេអោយឈ្មោះហៅថាស្ដេចជ្រែករាជ្យ (ស្ដេចកន ព្រះរាមជើងព្រៃ) ។

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ចង់បាននូវសង្គមកម្ពុជាមាន សន្តិភាព សេរីភាព ប្រកាន់នូវគោលការណ៍ លទិ្ធ​ប្រជា​​ធិបតេយ្យ មានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស មាននីតិរដ្ឋ យុវជនមានសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញការងារ ដោយ​មាន​ការ​​គាំពារផ្នែកសង្គម និងរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។
ក្រោយថ្ងៃ ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ពេល​ពួកអាណានិកមបក្សកុម្មុយនិស្តយួនចូលលុកលុយ​កម្ពុជាក្រោម ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ ភោគ ត្រូវ​បានបក្សកុម្មុយនិស្តយួនចាប់យកទៅលត់ដំនៅជំរុំ​លត់ដំខេត្តព្រែកឫស្សី(Trại Cải Tạo Hậu Giang) (ខេត្តព្រែកឫស្សី ពេលនោះ រដ្ឋាភិបាល

In the United States, there is no right to protect sources in a federal court; Though federal courts will refuse to force journalists to reveal sources, unless the information the court seeks is highly relevant to the case, and there's no other way to get it. State courts provide varying degrees of such protection. Journalists who refuse to testify even when ordered to can be found in contempt of court and fined or jailed.

នៅ​ក្នុង​ឋានៈ​ជា​មេទ័ព​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ថ្មី ស៊ាប​បាន​ខិតខំ​ចូល​ប្រយុទ្ធ​យ៉ាង​អង់អាច​ក្លាហាន​ក្នុង សមរភូមិ​ផ្សេងៗ ហាក់​ឥត​ញញើត​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់​ឡើយ ដើម្បី​សាង​សេចក្ដីទុកចិត្ត​ពីសំណាក់​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី​។ ទាំង​នៅ​ក្នុង​សមរភូមិ​នៅ​ខេត្ត​កោះកុង គាត់​ខិតខំ​វាយប្រហារ​ពួក​វៀតមិញ​។ ដោយ​ក្ដី​អាណិត​និង​ស្រលាញ់ ខ្លាចក្រែង ស៊ាប មាន​ការនឿយហត់ ព្រោះ​បាន​ប្រឹងប្រែង​យក​ជ័យជម្នះ​លើ​សមរភូមិ​ជាច្រើន​ហើយ​នោះ ទើប​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី បាន​បញ្ជូន​សារ​ឱ្យ​ហៅ​គាត់​មក​ឈប់សម្រាក​នៅ​ម្ដុំ​ភូមិ​ក្រាំងម្កាក់​។

ទោះបីជាមានការអភិវឌ្ឍន៍នៃឧបករណ៍បញ្ចូលជាជម្រើសដូចជាការទទួលស្គាល់កណ្តុរ, អេក្រង់, ឧបករណ៍ប៊ិច, ការទទួលស្គាល់តួអក្សរនិងសំឡេង, ក្តារចុចនេះនៅតែជាឧបករណ៍ដែលបានប្រើជាទូទៅបំផុតសម្រាប់ (មនុស្ស) បញ្ចូលលេខដោយផ្ទាល់ពីទិន្នន័យចូលទៅក្នុងកុំព្យូទ័រ។

បណ្ណាល័យអេឡិចត្រូនិកធ្វើះឲ្យចំណេញកន្លែង ដោយឯកសារទាំងឡាយត្រូវបានផ្ទុកនៅក្នុង ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដែលគេរៀបចំក្នុងម៉ាស៊ីនមេ (Server) ឬស្ថិតក្នុងស៊ីឌី ឬស៊ីឌីរ៉ូម ដែលចំណាយតែបន្ទាប់មួយអាចផ្ទុកឯកសារបានរាប់រយលានចំណងជើង។

តាមរយៈ ដាយវៀតស៊ុគីធាន់ធូ (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư) តាំងពី១០០០ឆ្នាំជាងមក អ្នកស្រុកបុរេប្រវត្តិ (ក្រោយយុគថ្ម) ប្រជាជនកុលសម្ព័ន្ធបានកើនឡើងហើយបានរាយប៉ាយទូទាំងវៀតណាម ។ នៅក្បែរទន្លេហុង ទន្លេកា និងទន្លេម៉ា មានកុលសម្ព័ន្ធវៀតណាម១៥កុលសម្ព័ន្ធ ។ កុលសម្ព័ន្ធវៀតណាមទាំង១៥នេះគឺជាកុលសម្ព័ន្ធដើមដំបូងនៅពេលសម័យនោះ ។ ទឹកដីរបស់ពួកគេរាប់ពីទន្លេហុងរហូតដល់ជើងភ្នំបា ទល់នឹងជើងភ្នំតាមបាវ ។ មេដឹកនាំកុលសម្ព័ន្ធដំបូងគេម្នាក់បានបង្រួបបង្រួមកុលសម្ព័ន្ធដ៏ទៃៗ ដើម្បីក្លាយជាមេដឹកនាំនៃកុលសម្ព័ន្ធទាំង១៥ ។ លោកបានប្រកាសខ្លួន​ឯងថាស្ដេច ហើយមានគោរម្យងារថា ហុង វឿង (Hùng Vương) ដោយបង្កើតបានរាជវង្សវៀតណាមដំបូងគេដែលគេស្គាល់ថាគឺ ហុង បាង ។ ទ្រង់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមហាបុរសវប្បធម៌វៀតណាម ដែលទ្រង់ត្រូវបានគេលើកសរសើរ ជាមួយការបង្រៀនប្រជារាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គពីរបៀបដាំដុះស្រូវ ។ ហុង វឿង គឺជាស្ដេចទីមួយនៅវៀតណាម (ប្រមាណ២៨៩៧ម.គ.) ហើយនិងបិតាស្ថាបនិកនៃប្រទសនេះ ។ ស្ដេចហុងបានដាក់នាមឲព្រះរាជាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គថា វ៉ាន់ឡាង (នាមមានន័យថាវៀតណាមនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន) ហើយបានបង្កើតរាជធានីនៅ ផុងចៅ (Phong Châu) (វៀតទ្រី, ខេត្តភូថូ) នៅចំនុចប្រសព្វនៃទន្លេបី ដែលជាតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គចាប់ផ្ដើមឡើងពីជើងភ្នំ ។

ស្វែងរកការគាំទ្រពីក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត គណៈអភិបាលខេត្ត និងគណៈ​កម្មាធិការផ្សេងទៀតនៃក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ដើម្បីលើកផែនការសកម្ម​ភាពសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងសមភាពយេនឌ័រ បញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារនៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
The types of clothing worn and the materials used during the Han period depended upon social class. Wealthy folk could afford silk robes, skirts, socks, and mittens, coats made of badger or fox fur, duck plumes, and slippers with inlaid leather, pearls, and silk lining. Peasants commonly wore clothes made of hemp, wool, and ferret skins.

១- អាកាសានញ្ចាយតនៈ- ទំហ៊ុំអាកាសគ្មានទីបំផុត ។ អរូបជ្ឈានទី១នេះមានការដឹងដោយវិញ្ញាណនូវទំហ៊ុំគ្មានទីបំផុតនៃអាកាស ព្រមជាមួយឯកគ្គតាចិត្ត នឹង ផស្សៈ វេទនា សញ្ញា ចេតនា វិញ្ញាណ ឆន្ទៈ អធិមោក្ខៈ វិរិយៈ សតិ ឧបេក្ខា និងមនសិការៈ ។

លោក​បានបញ្ជាក់​ថា «ច្បាប់បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ មាន​ចំណងទាក់ទង​យ៉ាងជិតស្និទ​បំផុត ទៅនឹង​ ការ​ប៉ិនប្រសប់​នានា ដែល​ប្រជាជនខុសៗ​ គ្នា មានពី​ធម្មជាតិ​ស្រាប់ សម្រាប់​ធ្វើជា​មធ្យោបាយ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត» ។ ក្នុង​ចំណោម​កាយមូលហេតុ កត្តាភូមិសាស្រ្ត ក៏ជាមូលហេតុចម្បង នៃ​កំណកំណើត​ច្បាប់ និង​រដ្ឋ ។

ឈ្មោះតាម្របនីយៈបានដាក់ឲ្យពូជពង្សស្រីលង្កានៅឥណ្ឌា ប៉ុន្តែគ្មានសញ្ញាណាមួយ បង្ហាញថាមានការផ្លាស់ប្តូរទ្រឹស្តី ឬគម្ពីរដីកាអំពីវិភជ្ជវាទិនទេ ដោយហេតុថា ឈ្មោះគ្រាន់តែចង្អុលប្រាប់ ទីកន្លែងតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយយោងទៅតាមប្រភពដើម នៃថេរវាទរបស់គេ គេរំលឹកថា គេបានទទួលការបង្រៀន ដែលត្រូវបានគេយល់ព្រម នៅពេលប្រជុំសង្គាយនាលើកទី៣ ហើយគេស្គាល់ការបង្រៀននេះថាជាវិភជ្ជវាទ ។ នៅសតវត្សរ៍ទី៧ អ្នកធ្វើដំណើរសាសនាជនជាតិចិន (Xuanzang) និង (Yijing) នៅក្នុងស្រីលង្កា គេស្គាល់ថាជាពួកស្ថាវិរៈ ។នៅក្នុងឥណ្ឌាជំនាន់ចាស់ អ្នកសិក្សា ដែលប្រើភាសាសំស្រ្កឹតសម្រាប់សាសនា គេហៅថាស្ថាវិរៈ ប៉ុន្តែអ្នកដែលប្រើភាសាបាលីវិញ គេហៅថាថេរៈ ។

ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរព្រះកុម៉ែរាជបានតែងតាំងកូនស្ដេចចាមឈ្មោះសុរិយាវរមិន្ទអោយគ្រប់គ្រងស្រុកទ្រាំង ដោយ​មាន​ទី​តាំង​នៅ​លើ​ភ្នំ​បា​យ៉ង់​កោ ព្រះ​សុរិយោទេវេស អោយ​ទៅ​គ្រប់គ្រងស្រុកបាទីដោយតាំងទីនៅលើភ្នំជីសូរ ព្រះបរមេន្ទ្រាវរមិន្ទ ​អោយ​ទៅ​គ្រប់​គ្រង​ស្រុក​លើក​ដែក ព្រះ​សុរិយាវរមិន្ទ អោយ​ទៅ​គ្រប់​គ្រង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ និងព្រះស្រេន្ទ្រាវរមិន្ទ អោយទៅត្រួតត្រាស្រុកស្ទោង។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា (អង់គ្លេស ៖ Intellectual Property ឬ IP) គឺជាច្បាប់របស់គំនិត ឬច្បាប់រក្សាតម្លៃរបស់គំនិតដែលបានអនុម័ត ស្ទើរតែទាំងអស់ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល បានផ្តល់ឲ្យអ្នកបង្កើត ច្បាប់ដើម មានសិទ្ធិយ៉ាងពិសេស ចំពោះវា ក៏ប៉ុន្តែវាមាន រយៈពេលកំណត់ណាមួយ។

Dong was killed by his adopted son Lü Bu (d. 198 AD) in a plot hatched by Wang Yun (d. 192 AD). Emperor Xian fled from Chang'an in 195 AD to the ruins of Luoyang. Xian was persuaded by Cao Cao (155–220 AD), then Governor of Yan Province in modern western Shandong and eastern Henan, to move the capital to Xuchang in 196 AD.

ក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង គឺជាចំណងជើងប្រលោមលោកមួយដែលនិពន្ធដោយ អ្នកស្រីអ៊ុំ សុផានី បោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ១៩៨៩ ហើយក៏ត្រូវបានបកប្រែនិងបោះផ្សាយជាភាសាអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៩៩៧។
បើនិយាយកាលដែលក្រុមលោក នី វ៉ាន់ធី ចូលទៅចាប់ជំរិតនៅផ្ទះថៅកែទឹកឃ្មុំ ពួកគាត់ក៏មិន មែន ចេះតែចូលទៅដោយមិនបានស៊ើបការជាមុននោះទេ គឹគាត់ត្រូវបានភ្នាក់ងារ ឬ រនុកក្នុងរបស់គាត់ រាយការណ៍ពីកន្លែង ដែលថៅកែនោះលាក់លុយ និងពេលវេលាដែលគាត់នៅផ្ទះជាដើម។ នេះបញ្ជាក់ថា ពួកខ្មែរឥស្សរៈក៏យល់នឹងចាត់ទុកការស៊ើបការ ឬ ការយកពត៌មានជាការសំខាន់បំផុត សម្រាប់ពួកគេធ្វើ ប្រតិបត្តិការ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់។ សង្គ្រាមទ័ពព្រៃ មានការទាក់ទងទៅលើទំហំដ៏ធំទូលាយនៃសកម្មភាពមនុស្ស។ ក្នុងការធ្វើឱ្យ កិច្ចប្រតិបត្តិការមានជោគជ័យ ពួកខ្មែរឥស្សរៈត្រូវដឹងថា មនុស្សណាខ្លះគាំទ្រក្រុមរបស់គេ ហើយ អ្នកណាគាំទ្រសត្រូវ។ បើតាមការចេះដឹងបានពីបទពិសោធន៍របស់លោក នី វ៉ាន់ធី សង្គ្រាមបែបនេះ គេមិនត្រូវធ្វើឱ្យមានការខុសឆ្គង ចំពោះមជ្ឈដ្ឋានអ្នកស្រុកអាយឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀត ទ័ពព្រៃ ត្រូវប្រយ័ត្ន មិនគួរធ្វើឱ្យមានការបាត់បង់នូវយុទ្ធជនរបស់ខ្លួន គ្រឿងសម្ភារៈ រួមទាំងអ្នកគាំទ្ររបស់ ផងខ្លួនទេ។ ពីព្រោះទ័ពព្រៃ គឺធ្វើការប្រយុទ្ធបែបអ្នកក្រ ដោយសារសក្តានុពលសម្ភារៈសឹក មិនសូវមាន ច្រើនទេ។ ដូចគ្នានេះដែរ គេក៏ត្រូវមាន តំរេះវិជ្ជា និងបទពិសោធន៍គ្រប់គ្រាន់ ដែលក្លាយជាកត្តា មានឥទ្ធិពលលើលទ្ធផលជោគជ័យ ឬ បរាជ័យផងដែរ។ កាលណោះ ពួកគាត់បានបែងចែកពាក្យ “ដំណឹង” និង“ពត៌មាន”ក្នុងន័យខុសគ្នាថាៈ

នៅថ្ងៃទីអាវុធ, ជើងកាមេរ៉ាត្រូវបានប្រើជាទូទៅនៅលើម៉ាស៊ីនកាំភ្លើងដើម្បីផ្តល់នូវការសំរាកទៅមុខនិងដើម្បីកាត់បន្ថយចលនាពី recoil ។ កាំភ្លើងម៉ាស៊ីនមានសមត្ថភាពក្នុងការបាញ់ផ្ទុះជាបន្តជាយូរមកហើយនៃការឆេះនោះទេប៉ុន្តែនៅក្នុងការចំណាយនៃការកើនឡើងនេះ recoil (ដែលមានការថយចុះភាពត្រឹមត្រូវ) និងមានការកើនឡើងទំងន់ (កាំភ្លើងម៉ាស៊ីនគឺមានទម្ងន់ធ្ងន់នៅក្នុងគោលបំណងដើម្បីស្រូបយកភាពអស់សង្ឃឹមអូសបន្លាយភ្លើងដោយស្វ័យប្រវត្តិយ៉ាងពេញលេញនេះ) ។ ជើងកាមេរ៉ានេះបានអនុញ្ញាតឱ្យប្រតិបត្តិករដើម្បីសម្រាកអាវុធនៅលើដីហើយដូច្នេះមានអារម្មណ៍ស្រាលជាងមុនកាំភ្លើងទៅកាមេរ៉ានិងភាពត្រឹមត្រូវត្រូវបានបង្កើន។ ជើងកាមេរ៉ាជាទូទៅត្រូវបានកំណត់ឱ្យអាវុធធ្ងន់កន្លែងដែលមានទម្ងន់នេះនឹងត្រូវ encumbrance មួយ។ សម្រាប់អាវុធស្រាលជាងមុនដូចជាកាំភ្លើងដែលជា bipod គឺជារឿងធម្មតាជាច្រើនទៀត។

កាលពីព្រេងនាយ មានកុមារកំសត់៤នាក់​បានទៅរៀនសិល្ប៏សសាស្ត្រអំពី អាចារ្យទិសាបាមោក្ខ ម្នាក់រៀនទាយ​ ម្នាក់ទៀតរៀនបាញ់ ម្នាក់ទៀតរៀនមុជទឹក ម្នាក់ទៀតរៀនប្រស់​ ។​រៀនចេះហើយត្រលប់មកស្រុកវិញ លុះមកដល់មាត់សមុទ្រ កុមារចេះទាយបានទាយថា​ ព្រឹកនេះនិងមានសត្ចហត្ថីលឹង្គ​ ពាំព្រះរាជបុត្រីមួយអង្គមកដល់ទីនេះ ។ កាលឃើញមកមែន​កុមារចេះបាញ់បានបាញ់ធ្លាក់ក្នុងទឹកស្លាប់​ កុមារចេះមុជទឹក បានមុជទៅស្រង់នាងមក​កុមារចេះប្រស់បានប្រស់ឲ្យនាងរសើឡើងវិញ ។ឡុះរស់ឡើងវិញហើយ នាក់ទាំង​នាក់ក៏ដណ្ដើមគ្នា​ចង់បានធ្វើប្រពន្ធរៀងៗខ្លូន ។ពេលនេះពោធិសត្វកាត់សេចក្ដីថា កុមារចេះទាយត្រុឲូវបានជាឪពុក ចេះប្រស់ត្រូវបានជាម្ដាយ ចេះបាញ់ត្រូវបានជាបង ចេះមុជត្រូវបានជាប្ដីនាង ។ ព្រោះគេបានបីនាងពីក្នុងទឹក​ មក​ ។ នាក់ទាំង៤​ព្រមទទូលហើយ សុំឲ្យពោធិសត្វចាត់ចែង វត្ថុអ្វីមូយ​ទុកសម្រាប់ឲ្យកូនប្រសារ គោរពមាតាបិតា​ និង​ បងព្រមទាំងញាតិក្នុងពេលធ្វើមង្គលការ​ ។ ពោេធិសត្វសម្រចថាត្រូវយកផ្កាស្លាមួយខ្ពរ មកដោតជាបីដុំ ។ ទី១​ ជាផ្កាស្លាច្បងសម្រាប់ឪពុកទី២ សម្រាប់ទី៣ សម្រាប់បងទទូល ។

បង្កលក្ខណងាយស្រួល ឆាប់រហ័សក្នុងការស្រាវជ្រាវរកឯកសារ (Search) ព្រោះគេគ្រាន់តែបញ្ចូលពាក្យគន្លឹះ (Keyword) ប៉ុន្មានម៉ាត់ប៉ុណ្ណោះគេនិងឃើញព័ត៌មានចេញមកភ្លាមៗយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ម្យ៉ាងទៀតផ្តល់ពីរបៀបស្រាវជ្រាវរកព័ត៌មានបានច្រើនបែបខុសៗគ្នា ដែលអាចឲ្យអ្នកអានរកឯកសារបានតាមតម្រូវការរបស់ខ្លួនហើយអាចបោះពុម្ភឯកសារទាំងនោះបានចេញពីម៉ាស៊ីនបោះពុម្ភ ឬក៏ចម្លងឯកសារនោះចូលទៅក្នុងស៊ីឌីបានទៀតផង និងទាញយក (Download) ប្រើប្រាស់បានយ៉ាងស្រួល។
អាណាចក្រហានត្រូវបានបែងចែកជាតំបន់ជាច្រើនដែល​គ្រប់គ្រងផ្ទាល់ដោយរដ្ឋបាលកណ្ដាលដែលគេស្គាល់ថាជាអាណាខេត្ត (តំបន់ដែនដីក្រោមការត្រួតត្រារបស់ប្រមុខខេត្ត, ភាសាចិន: 郡, ភិងអ៊ិង jùn, វ៉េដ–ហ្គែយល្ស៍ chün) និង​រាជាណាចក្រពាក់កណ្ដាលស្វយ័តជាច្រើន។ រាជាណាចក្រទាំងនេះបានបាត់បង់ឯករាជ្យរបស់ខ្លួនបន្តិចម្ដងៗ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីចលនាបះបោរនៃនគរប្រាំពីរ។ The Xiongnu, a nomadic steppe confederation, defeated the Han in 200 BC and forced the Han to submit as a de facto inferior partner, but continued their raids on the Han borders. Emperor Wu of Han (r. 141–87 BC) launched several military campaigns against them. The ultimate Han victory in these wars eventually forced the Xiongnu to accept vassal status as Han tributaries. These campaigns expanded Han sovereignty into the Tarim Basin of Central Asia, divided the Xiongnu into two separate confederations, and helped establish the vast trade network known as the Silk Road, which reached as far as the Mediterranean world. The territories north of Han's borders were quickly overrun by the nomadic Xianbei confederation. Emperor Wu also launched successful military expeditions in the south, annexing Nanyue in 111 BC and Dian in 109 BC, and in the Korean Peninsula where the Xuantu and Lelang Commanderies were established in 108 BC.

[៣] អត្ថិ ឥមស្មឹ កាយេ កេសា លោមា នខា តចោ មំសំ ន្ហារូ អដ្ឋី អដ្ឋិមិញ្ជំ វក្កំ ហទយំ យកនំ កិលោមកំ បិហកំ បប្ផាសំ អន្តំ អន្តគុណំ ឧទរិយំ ករីសំ បិត្តំ សេម្ហំ បុព្វោ លោហិតំ សេទោ មេទោ អស្សុ វសា ខេឡោ សិង្ឃានិកា លសិកា មុត្តំ មត្ថកេ មត្ថលុង្គន្តិ ។

ល្បើកអង្គរ ឬ ល្បើកអង្គរវត្ត ជាកំណាព្យ ស្នាដៃរបស់បណ្ឌិតប៉ាង តាត (ហៅ អ្នកប៉ាង) ដែលត្រូវបាននិពន្ធឡើងនៅគ.ស ១៦២០។ ល្បើកនេះដើមឡើយ​ត្រូវបានចារឹកលើ​សិលាចារឹក​ប្រាសាទអង្គរវត្ត និង​ត្រូវបានសរសេរសំរាយ​ជាអក្សរទំនើប​លើកដំបូង​នៅគ.ស១៨៧៨ ដោយភាសាវិទូជាតិបារាំង​ឈ្មោះ អែធ្យែន អៃម៉ូនីញ៉េ (Étienne Aymonier)។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០០៩ សុខា ធួម, ហម ឆៃលី និង ហៃ វណ្ណេត បាន​រៀបចំចងក្រង​ឡើងវិញជាអក្សរទំនើប​ដែលស្រួលអានជាង ដោយរួមមានសទ្ទានុក្រម​សំរាប់បកស្រាយ​អត្ថន័យ​ពាក្យបុរាណ​ដែលប្រើនៅក្នុងកាព្យនេះផង។

ជាការហួសចិត្ត ដោយពិចារណាមើលប្រពលភាពនៃមនោគមវិជ្ជាបដិវត្តន៍របស់ពួកគេ ពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមបានអនុវត្តញាតិមិត្តនិយមទៅដល់កម្រិតមួយដែលស្ទើរតែផ្គូរផ្គងដូចឥស្សរជនសម័យសីហនុដែរ ។ ចំណងគ្រួសារមានសារៈសំខាន់ ដោយព្រោះតែវប្បធម៌និងព្រោះតែភាពអាថ៌កំបាំងដ៏ច្រើនពួកមេដឹកនាំរបបនេះ និងមិនជឿជាក់ពួកអ្នកខាងក្រៅ ជាពិសេសពួកកុម្មុយនិស្តនិយមវៀតណាម ។ ភាពលោភលន់ក៏ជាការជម្រុញមួយដែរ ។ ពួករដ្ឋមន្ត្រីផ្សេងៗ ដូចជាក្រសួងការបរទេស និងក្រសួងឧស្សាហកម្ម គឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងនិងទាញប្រយោជន៍បានដោយក្រុមគ្រួសារខ្មែរក្រហមដ៏មានអំណាច ។ ការត្រួតពិនិត្យអង្គទូតត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការរកផលចំណេញជាពិសេសមួយដែរ ។

មាន​ភស្តុតាង​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ទាសភាព​បាន​កើត​ឡើង​មុន​គេ​កត់ត្រា​ក្នុង​សៀវភៅ​ទៅ​ទៀត។ ទាសភាព​មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​ពី​គ្នា ហើយ​បាន​កើត​មាន​នៅ​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​វប្បធម៌និង​ទ្វីប​នានា។ នៅ​តាម​បណ្ដា​សង្គម​មួយ​ចំនួន គេ​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ច្បាប់​ស្ដី​ពី​ទាសភាព ហើយ​ពេល​ខ្លះ​គេ​បាន​បង្កើត​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​លើ​ទាសភាព​នោះ។ នៅ​ក្នុង​កំឡុង​សតវត្ស​ទី២០​នេះ ប្រទេស​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ច្បាប់​ហាម​ប្រាម​ទាសភាព។ សេចក្ដី​ប្រកាស​ជា​សាកល​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស បាន​និយាយ​ថា ទាសភាព​គឺ​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ទេ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ទាសភាព​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​ឡើង​ក្នុង​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​ក្នុង​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន។ គេ​មិន​បាន​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​ណា​មួយ​ដល់​ទាសករ​នោះ​ទេ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងព្រេងនេះបាន ឆ្លុះបញ្ជាំងការពិត តែជាការពិតនៅក្នុងសេចក្តីប្រៀបធៀប និងក្តីស្រមើលស្រមៃ។គំនិតដែលចង់ធ្វើអោយដូចដើម និងការរំលឹកទៅដល់បុរាណដ្ឋានអង្គរជាកត្តាសំខាន់នៅក្នុ ងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរចាប់តាំងពីសម័យក្រោយអង្គរ។ ដូចដែលខ្ញុំបានបរិយាយពីខាងដើមរួចហើយថា នៅ សម័យក្រោយអង្គរ យើងពុំមានពត៌មានច្រើនដែលអាច អោយយើងដឹងពីសង្គមបរិយាកាសដូចកាលពីសម័យអង្គ រឡើយ។ចំពោះសម័យបុរាណ យើងមានភស្តុតាងច្រើន ដូចជា៖ ប្រាសាទធំៗ បដិមាសិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរនិ ងសំស្រ្តឹត និងឯកសារចិនជាដើម។ ចំនែកសម័យកណ្តា លពុំសូវមានភស្តុតាងច្រើនទេ តែយើងអាចប្រមូលទិន្នន័ យពីប្រភពផ្សេងៗ ដូចជា៖ សំណល់វិហាព្រះពុទ្ធសាសនា ថេវាទស្លាកស្នាមជួសជុល និងកែប្រែប្រាសាទបុរាណ សិលាចារឹក និង ព្រះពុទ្ធរូប ។ល៕ មកបញ្ជូលគ្នាដើម្បី ស្វែងយល់អំពីអរ្យធម៌អង្គរក្រោយសម័យអង្គរបាន។ នៅ ផ្នែកខាងក្រោមនេះខ្ញុំចង់បង្ហាញភស្តុតាងខ្លះអំពីការផ្លាស់ ប្តូរអង្គរពីរាជធានីនៃអាណាចក្រមួយ ជាបូជនីដ្ឋានយ៉ាង សំខាន់សំរាប់ធ្វើរធម្មយាត្រា។ នៅពេលនេះហើយដែលអង្គ ក្លាយជានិមិត្តរូប នៃវប្បធម៌ដូចមានសព្វថ្ងៃនេះ។ សព្វថ្ងៃ អង្គរក្លាយជា ទីពំនឹងផង និងជាគំនូនៃធម៌(សីលធម៌សណ្តាប់ធ្នាប់)ផង ។ពោលគឺពេលគេនិយាយដល់អង្គរ គេនឹកទៅដល់ក្រុង ទេពបុរាណនិងកិត្តិនាមរបស់ក្រុងនោះ។ទទឹមគ្នានេះ ដែរអង្គរក្លាយជាធម៌ ជារឿង និងជានិមិត្តរូននៃព្រះពុទ្ធសា សនាថេរវាទ។បូជនីយកិច្ចនូវអង្គរបានបង្ហាញពីការថែ រក្សា និងការរំលឹកទៅដល់អតីតកាល ហើយព្រមពេល ជាមួយគ្នានោះក៏ចង់ធ្វើអោយរឿងពីអតីត ទៅកើតមាន ជាថ្មីនៅពេលអនាគត់ដែរ។យើងប្រហែលជាអាចយល់ នូវទំនាក់ទំនងជាពិសេសរវាងសម័យក្រោយអង្គរជាមួយ និង តំនែលវប្បធម៌នេះយើងអាចនិយាយបានថាជាសេច ក្តីសោកស្រណោះអាឡោះអាល័យដល់ភាពរុងរឿងនា អតីតកាល ហើយអតីតកាលនេះឈរជាតំណាងអោយ អនាគត់ដ៏ភ្លឺស្វាងមួយសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ។

ព្រះពុទ្ធទ្រង់រាប់រៀបអំពីឈានថា ជាជំហ៊ានរបស់ព្រះតថាគត ។ ក្នុងភាវៈនៃឈានទី៤នេះ ដង្ហើមត្រូវឈប់ស្ងៀមជាបណ្តោះអាសន្ន ។ តាមប្រពៃណី គេសំគាល់ចតុត្ថជ្ឈាននេះ ថាជាការចាប់ផ្តើមនៃអភិញ្ញា Abhiññā។

The Gengshi Emperor (r. 23–25 AD), a descendant of Emperor Jing (r. 157–141 BC), attempted to restore the Han dynasty and occupied Chang'an as his capital. However, he was overwhelmed by the Red Eyebrow rebels who deposed, assassinated, and replaced him with the puppet monarch Liu Penzi. Emperor Gengshi's brother Liu Xiu, known posthumously as Emperor Guangwu (r. 25–57 AD), after distinguishing himself at the Battle of Kunyang in 23 AD, was urged to succeed Gengshi as emperor.

នៅ​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៤១ ក្រុម​ប្រឹក្សា​ព្រះរាជ​បល្ល័ង្គ បាន​ជ្រើស​តាំង និង​ថ្វាយ​ព្រះរាជ​ឋានៈ​ព្រះអង្គ​ជា ព្រះមហាក្សត្រ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ ព្រះ​អង្គ​ឡើង​គ្រង​រាជសម្បត្តិ​នៅ​ ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៤១។បន្ទាប់​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី​ប្រទេស​បារាំង ព្រះអង្គបានដាក់រាជ្យថ្វាយព្រះបិតានៅ ថ្ងៃ​ទី​០២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩៥៥ ។

ចំពេោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំអី និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
ប្រហែល​វត្តមាន និង​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​របស់​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី បាន​ធ្វើ​ឱ្យ ក្រុម​ឥស្សរៈ​ចល័ត​របស់​ពុត ឆាយ មិន​សប្បាយចិត្ត​ឡើយ ទើប​នាំ​ឱ្យ​កើត​ក្ដី​ច្រណែន និង​ការ​ក្ដៅក្រហាយ​។ ម៉្យាងទៀត ជារឿយៗ ក្រុម​ទាំងពីរ ប៉ះទង្គិច​គ្នា និង​ប្រឈមមុខ​ដាក់គ្នា ដោយ​អាវុធ​គួរ​ឱ្យ​តក់ស្លុត ជាពិសេស​នៅ​តំបន់​ស្រះឃ្លាំង អង្គខ្មៅ នៃ​ស្រុក​សំរោងទង និង​ឧដុង្គ​សព្វថ្ងៃ​។ ហេតុនេះ​ហើយ ទើប ពុត ឆាយ ដែល​ជា​មេ​ឥស្សរៈ​ម្នាក់ គ្មាន​ទីតាំង​ឈរជើង​ពិតប្រាកដ​នេះ បាន​រៀបចំ​ផែនការ​ធ្វើគត​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី ដោយ​បញ្ជូន​ឱ្យ ស៊ាប និង​គ្នីគ្នា ប្រហែល​៣០​នាក់​ផ្សេងទៀត ទៅ​ចូល​ធ្វើការ​ក្នុង​ក្រុម​ឥស្សរៈ​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី​។

ច្បាប់កម្មសិទ្ធិបញ្ញានៃប្រទេសទាំងអស់ត្រូវតែមានសណ្ឋានតែមួយ។ តួយ៉ាង ថិរវេលានៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញា គឺពេញមួយជីវិត របស់អ្នកបង្កើត បូកនិង ៥០ ឬ ១០០ឆ្នាំ ចាប់ពីអ្នកនិពន្ធនោះបានស្លាប់ ឬក៏រយៈពេលកំណត់ ដែលជនអនាមិក ឬក៏មានការកែប្រែថ្មី។ សាលាក្តីខ្លះទាមទារឲ្យ មានការកាន់ទម្រង់និយម ដើម្បីបង្កើតកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ប៉ុន្តែការទទួលស្គាល់ កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នៅក្នុងការបំពេញការងារ ដោយគ្មាន ការចុះឈ្មោះជាផ្លូវការ ។ ជាទូទៅ កម្មសិទ្ធិបញ្ញា អាចបង្ខំឲ្យមានបញ្ហាស៊ីវិល ថ្វីបើ សាលាក្តីខ្លះបានអនុម័តការដាក់ទោសក៏ដោយ។ សាលាក្តីជាច្រើន បានទទួលស្គាល់ដែនកំណត់នៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញា អនុញ្ញាតជាពិសេសដោយយុត្តិធម៌ ដើម្បីផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកបង្កើតថ្មី និងផ្តល់ឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ នូវសិទ្ធិយ៉ាងជាក់ស្តែង។ ការអភិវឌ្ឍនៃ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និង បណ្តាញបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រ មានភាពឆាប់រហ័ស នូវការកែប្រែជាថ្មីយ៉ាងពិសេស។ ការណែនាំ ថ្មីមានភាពពិបាក ដល់កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងបំផុសគំនិតបន្ថែមលើការប្រកួតប្រជែង ទៅលើច្បាប់មូលដ្ឋាននៃកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

According to a separate estimate by the United Nations, world population exceeded 7 billion in October 2011. Areas that form integral parts of sovereign states, such as the countries of the United Kingdom, are counted as part of the sovereign states concerned. Not included are other entities, such as the European Union, that are not sovereign states, and dependent territories that do not have permanent populations, such as various countries' claims to Antarctica.n1

ដោយ​ឡែក ខ្លាំង​ឡើងៗ ចិន​និង​ជប៉ុន​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា នៅ​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ធនធាន​ថាមពល ដើម្បី​យក​មក​បំប៉ន​ម៉ាស៊ីន​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​គេ​រៀងៗ​ខ្លួន។ គឺ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នេះ​ហើយ ដែល​គេ​អាច​ស្វែង​យល់​បាន​នូវ​មូលហេតុ​នៃ​វិវាទ​ជុំវិញ​ទី​ប្រជុំ​កោះ Spratly និង​Paracel នៅ​ប៉ែក​ខាង​ត្បូង​នៃ​សមុទ្រ​ចិន។ ប្រទេស​ចំនួន​ប្រាំបី គឺ​ចិន ជប៉ុន តៃវ៉ាន់ វៀតណាម ហ្វីលីពីន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ដណ្តើម​គ្នា​ចង់​បាន​កូនកោះ​ទាំង​អស់​នេះ​ដែល​សម្បូណ៌​ទៅ​ដោយ​ប្រេងកាត​និង​ ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ។

ISO 3166-1, Codes for the representation of names of countries and their subdivisions – ផ្នែកទី១៖ កូដប្រទេស (Country codes), កំណត់នូវកូដសម្រាប់ឈ្មោះនៃប្រទេស ទឹកដីរណប និងតំបន់ភូមិសាស្ត្រនានា។ ផ្នែកនេះ ក៏ត្រូវបានចែងចែកជា ៣ក្រុមនៃ កូដប្រទេស៖ country codes:
ព្រះពុទ្ធសាសនាបែបហីនយានប្រើភាសាបាលីដែលបានចូលមកប្រតិស្ឋានក្នុងប្រទេសចាប់តាំងពីបដិវត្តន៍នាយត្រសក់ផ្អែម បានចាក់រឹសគល់យ៉ាងជ្រៅចូលក្នុងសង្គមខ្មែរ ជនជាតិខ្មែរគ្រប់ស្រទាប់ ចាប់តាំងពីព្រះមហាក្សត្រដល់ប្រជារាស្ត្រតូចតាចបំផុតសុទ្ធតែមានជំនឿមុតមាំលើព្រះពុទ្ធសាសានាដែលគេបានចាត់ទុកថាជាទីពឹងទីរលឹក ទោះបីគេបានលះបង់ចោលជំនឿដើមរបស់គេលើខ្មោច បិសាច អារក្ស អ្នកតា បង់បត់ក៏ដោយ ។ សង្គមខ្មែរលែងងាកទៅរកសាសនាព្រាហ្មណ៍ទៀតហើយ ។ ប៉ុន្តែនៅព្រះបរមរាជវាំង គេឃើញមានពួក បាគូ (ព្រាហ្មណ៍) ដែលគ្រាន់តែមាននាទីថែរក្សាព្រះខាន់រាជ្យ ព្រះលំពែងជ័យ និង គ្រឿងបញ្ចក្សេត្រ និងរៀបចំធ្វើព្រះរាជពិធីផ្សេងៗតែប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុងសម័យនោះ ចំនួនវត្តអារាមបានកើនឡើងជាលំដាប់ ។ ព្រះមហាថេរ ដែលមាននាទីមើលការខុសត្រូវលើការរៀបចំខាងសាសនា និងលើវត្តអារាមនៅក្នុងខេត្តនីមួយៗ លែងមានលទ្ធភាពបន្ត ការគ្រប់គ្រងនោះតទៅទៀតហើយ ។ ដោយហេតុនោះសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ដោយមានការព្រមព្រៀងជាមួយ រាជាគណៈ ឋានានុក្រមនិងសហការីទាំងអស់ ទ្រង់បានស្នើទៅព្រះរាជា សូមអោយមានការកែប្រែដែលមានបែបផែនដូចតទៅ :

គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារអាចស្នើសុំ​ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ដើម្បីបង្កើតអនុគណៈកម្មការ ឬក្រុមការងារតាម​តម្រូវការនៃច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋាននានា និងតាមការចាំបាច់ ដើម្បី​ជួយគណៈកម្មាធិការក្នុងការសិក្សា ស្រាវជ្រាវ ឬលើកយោបល់លើ​បញ្ហានានាដែលទាក់ទងនឹងភារកិច្ចរបស់ខ្លួន

មនុស្សល្អាងស្ពានជាអ្នកជំនាញខាងបរបាញ់សត្វ និងខាងសិប្បកម្មក្អម ឆ្នាំង ។មុខរបរបន្ទាប់បន្សំ គឺនេសាទត្រី និងបេះផ្លែឈើ ២.២ជីវភាពខ្មែរបុរេប្រវត្តិ និងរបាយប្រជាជន

ចំពោះចំនួនទាហានក្នុងប្រភេទទ័ពទាំងប៉ុន្មានដូចបានរៀបរាប់រួចមក ហើយនោះឃើញថា មានចំនួនមិនស្មើគ្នាក្នុងកងទ័ពម្ខាងៗ ។ ចំនួននេះតែងតែផ្លាស់ប្ដូរទៅតាមកាលៈទេសៈ គឺថាទៅតាមលទ្ធភាពដែលគូបដិបក្ខអាចកែនបានតិច ឬច្រើន ។ ជាទូទៅគេសង្កេតឃើញ ទ័ពមុខ ឬ ទ័ពស្រួច តែងមានចំនួនច្រើនជាង ទ័ពស្ដាំនិងទ័ពឆ្វេង ដែលមានស្មើគ្នា ។ ឯទ័ពក្រោយ មានចំនួនប្រហាក់ប្រហែលនឹងទ័ពស្ដាំឆ្វេងដែរ ។ មានតែ ទ័ពហ្លួង ឬទ័ពធំ ទេដែលមានចំនួនទាហានច្រើនជាងគេ ។ ឯទ័ពក្រវែល ទ័ពជន្ល ទ័ពបង្កប់ មានចំនួនទាហានប្រហែលៗ គ្នាហើយតិចជាងគេផង ។

ប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏ (ភូមា ៖ ဘောလောကျန်းထော, [bɔ́lɔ́ tɕáɴtʰɔ́]; រ. ១៣៨៣ – ១៣៩០) ជាព្រះរាជបុត្រច្បង និង ជាបុត្រទីមួយនៃព្រះបាទរាជាធិរាជនៃហង្សាវត្តីបារគូ។ ព្រះអង្គម្ចាស់អង្គនេះត្រូវបានគេស្គាល់ខ្លាំងបំផុតដោយសារតែពាក្យសម្បថដ៏ល្បីរន្ទឺរបស់ព្រះអង្គមុនពេលប្រហារជីវិតតាមរាជបញ្ជាបិតារបស់ទ្រង់ ក្នុងពាក្យសម្បថនោះមានសេចក្ដីថាទ្រង់នឹងសជាតិសាជាថ្មីដើម្បីប្រឆាំងនឹងព្រះបិតា បើសិនជាទ្រង់គ្មានទោសកំហុសតាមតែការចោទប្រកាន់ទាំងប៉ុន្មាននោះ។ ប្រជារាស្ត្រនៃនគរហង្សាវត្តី និង ប្រជារាស្ត្រនៃនគរអវៈដែលជាសត្រូវនឹងគ្នាមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំថា ព្រះអង្គម្ចាស់មិនយ៉ឺទ្ជ៏ហ្ស្វានៃអវៈគឺជាការចាប់បដិសន្ធិសាជាថ្មីនៃប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏ ដែលប្រាថ្នាតាមទំនាយក្នុងពាក្យសម្បថ។

បេក្ខាទិដ្និសម្បយុត្ត២ លះបង់នូវ សក្កាយទិដ្និ២០ លះបង់នូវវិចិកិច្ឆា១៦ លះបង់នូវ សីលពត្តបរាមាសៈដាច់ស្រឡះ ឥតមានសង្ស័យ ក្នុងជីវិត ។ លែងទៅកាន់ អបាយភូមិ

ខេត្តនីមួយៗត្រូវបែងចែកជាស្រុក ហើយស្រុកនីមួយៗត្រូវបែងចែកជា ភូមិ ជាច្រើនទៅទៀត ។ ប៉ុន្តែ ខេត្តជាច្រើនត្រូវបានប្រមូលផ្ដុំជាតំបន់ធំៗ ដែលគេអោយឈ្មោះថា ដី ។ ដី > ខេត្ត > ស្រុក > ភូមិ
តាមវចនានុក្រមខែ្មរ របស់សមេ្តចសង្ឃរាជ ជួន-ណាត ភាគទី១ និង ភាគទី២ ត្រង់ទំព័រ៩៣០ បោះពុម្ពឆ្នា១៩៦៧ សរសេរថា "ក្រចេ" (ន) (ពាក្យជនជាតិស្ទៀង) ក្របី កំពង់ក្រចេ កំពង់ចម្លងក្របី (ក្លាយមកជា ក្រចេះ)។ តាមការរៀបរាប់របស់ចាស់ទុំរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ បានឲ្យដឹងថានៅសម័យដើមខេត្តក្រចេះ មានជនជាតិដើមភាគតិច ជាច្រើនរស់នៅ ហើយមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មផេ្សងៗ នៅភូមិភាគឦសាន្តទាំងមូលតាមច្រក "កំពង់ចម្លងក្របី" របស់ ជនជាតិស្ទៀងឆ្លងពីក្រចេះទៅតំបន់ ខាងលើ និងក្រចេះមកតំបន់ខាងក្រោម ហើយតែងតែមកផ្លាស់ប្តូរទំនិញទៅវិញទៅមកនៅ កំពង់ចម្លងនេះ។ ផែ្អកតាមឯកសារយោង របស់លោក ជួប-ឃាន កំណើត និងប្រវតិ្តនាមខេត្តក្រចេះ ចុះថៃ្ងទី ១៨ មេសា ២០០១ បព្ជាក់ថាសម័យកាល ក្រុងសម្ភុបុរៈ (សំបូរ) សេ្តចលាវតែងតែនាំសួយសារ ផេ្សងៗ មកថ្វាយសេ្តចខែ្មរ តាមរយៈកំពង់ចម្លងនេះដែរ។

ការ​ភ្នាល់​គ្នា​បាន​ចាប់ផ្ដើម​កើតឡើង។ ដំបូង​ទាំង​​សង្ខាង សាក​ល្បង​​ផ្សង​ចង់​ដឹង​មើល​ថា​ តើ​យួន ឬ ខ្មែរ​ដែល​នឹង​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មុន​? ពួក​គេ​សន្មត​ថា បើ​ខាង​ណា​បង្ហូត​ទង់​ជាតិ​ដល់​លើ​កំពូល​មុន វា​អាច​ជា​ប្រផ្នូល​ថា ក្រុម​នោះ​នឹង​ទទួល​ឯករាជ្យ​មុន​។ ត្រៀម​ខ្លួន​ជាស្រេច តំណាង​ទាំងពីរ​ក្រុម ចាប់ផ្ដើម​ទាញ​ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​ឡើង​លើ​កំពូល​។ ដោយ​តំណាង​ខាង​យួន​រហ័ស​រហួន​ជាង​ខាង​តំណាង​ខ្មែរ មុន​ដំបូង ទង់​សម្គាល់​របស់​យួន​បាន​រំកិល​ឡើង​លើ​លឿន​ជាង​។ ដំណាល​ពេល​ខាង​ខ្មែរ កំពុង​ញាប់​ញ័រ ហើយ​ខាង​យួន អប​អរ​នឹង​ស្ថានភាព​នេះ ស្រាប់​តែ​ខ្សែ​ទង់​សម្គាល់​របស់​យួន ដែល​ចាស់​ផុយ​ បូក​រួម​នឹង​កម្ដៅ ដែល​កកិត​ជាមួយ​រ៉ក​ប្រែ​ជា​ដាច់​មួយរំពេច ទុក​ឱកាស​ឱ្យ​តំណាង​ខាង​ខ្មែរ បង្ហូត​ទង់​ឡើង​ដល់​លើ​កំពូល ដោយ​​សុវត្ថិភាព​។

The Dambae district governor reports to His Excellency Hun Neng, the Governor of Kampong Cham. The following table shows the villages of Dambae district by commune.

ម្យ៉ាងទៀត ខ្មែរនៅគ្រប់ជាន់ថ្នាក់សុទ្ធតែយល់ថា ការយល់សប្តិជាការប្រាប់អោយដឹងមុនពីហេតុការណ៍ដែលបម្រុងនឹងកើតឡើង ម៉្លោះហើយគេតែងតែអោយហោរទស្សន៍ទាយមើលមិនដែលខាន ជាពិសេសក្នុងមជ្ឈដ្ឋានបរមរាជវាំងដែលពួកហោរាជាមន្ត្រីមួយប្រភេទ ចាំតែបំពេញមុខការខាងទស្សន៍ទាយនេះឯង ។

ព្រាហ្មណ៍ព្រាហ្មសិម្ហ ត្រូវជាបងប្អូននឹងព្រាហ្មណ៍នាម ព្រាហ្មទត្ត ដែលមានបុត្រមួយនាម សិម្ហទេវ ដែលត្រូវជារាជបម្រើ នៃព្រះបាទភវវម៌្មទី១ ហើយបន្តមកធ្វើការឱ្យព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្មទី១ទៀត។

គំរូនៃការទំនាក់ទំនង សំដៅទៅលើគំរូនៃគំនិត ធ្លាប់បានពន្យល់អំពីការទំនាក់ទំនង របស់មនុស្ស។ គំរូសំខាន់ ដំបូងគេបានមកដល់នៅ ឆ្នាំ១៩៤៩ តាមរយៈ ខ្លាយ អ៊ីលវ៉ួត ស៉្យានួន (Claude Elwood Shannon) និង វ៉ារិន វ៉ីវឺ (Warren Weaver) សំរាប់ទីពីសោធន៍ប៉ែល (Bell Laboratories) គោរពតាមគំនិតគ្រឹះ ការទំនាក់ទំនងគឺជាវិធីមួយ ដែលធ្វើការបញ្ជួននិងការទទួលសារ ឬ ការបញ្ជួនពត៌មាន ចេញពីមនុស្សម្នាក់ទៅកាន់ម្នាក់ទៀងដែលជាអ្នក ទទួល។

សញ្ញា វិញ្ញាណសួរថា ចុះធ្វើដូចម្តេច យល់ដូចម្តេច ទើបនឹងរួចផុត ពីអកុសល មិច្ឆាទិដ្និនេះ ។ តបថាសញ្ញា វិញ្ញាណ អ្នកចាំស្តាប់ឲ្យច្បាស់ តាមអត្ថរសអំពី អភិធម្មចុះ

ខេត្តនេះបានគ្របដណ្ដប់ភាគច្រើនបំផុតដោយព្រៃយ៉ាងក្រាស់។ រណ្ដៅជាច្រើនកើតចេញពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រតិបត្តិការបញ្ជីកំឡុងសង្គ្រាមវៀតណាម រណ្ដៅខ្លះត្រូវបានពេញប្រៀបដោយទឹក ដែលនៅតែមានឃើញនៅជនបទ។ ដែនដីភាគខ្លះនៅខេត្តក្រចេះគឺត្រូវបានប្រើសម្រាប់កសិកម្ម ទោះបីជាភាគរយរបស់ដីកសិកម្មទាំងនេះតូចជាងកន្លែងផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ពិតមែនក្ដី។