Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Bau (ba-u, ba´u,), xwûdayeka jin ya dema sumer a. Baba, Ba ba, xwûdayê Lagaş û Gîrsu bû. Ew keça Gatumdu bû. ew derbetiya li pêş. ew, derketina wê ya li pêş, weke kevneşoyê tê ser ziman. Di malê de, yê bi temen mazin a, ew piştî dê û bav re derdikeve li pêş. wilo tê tefsîrkirin ku li gorî vê nêzîkatîyê ew bûya. Hevjînê wê Nîngîrsu ya. Nîngîrsu, xwûdayê Lagaşê ya. Li Urê jî, parastgahaka wê hat dîtin. Piştre, bi xwûdayên jin ên şifakirin û başkirinê Gula û Nininsîna re di astekê de hatîya dîtin di nava snorên Lagaşê de.

Ebdulbaqî Huseynî (Abdulbaki Hussaini), nivîskarekî kurd e ku di sala 1961ê de li Qamişloka binxetê hatiye dinyayê. Wî xwendina xwe a sereke, navîn û lîse li Qamişlokê xwendiye.

Peyva kupî bi îhtîmalek mezin ji peyvên "ku" û "pî" hatiye û tê wateya "pî/pê li ku ye?" û peyva "noz" jî ji peyvên "ne li ser" hatiye û tê wateya "ne li ser tuxub yan xeteye".

Ez nêwazena zaf derg kera labelê wazena bineyna behsê ey bikera. Roşanî heta mektebo verên wendo, yanî çar serrî mektebanê tirkan de perwerde bîyo. Labelê Roşanî wendiş û nuştişî ra zaf hes kerdo û edebîyatê kirmanckî de cayê xo girewto. Beno ke bi des serran mektebanê tirkan de perwerde nêbîyayîşî ziwanê ey destê qatîlanê kurdkî ra xelisnayo ra. O bi xo yew xebatkar, yew emekdar o. Hetê ra seba debara xo xebitîyayo, hetê ra kî bi xo wendo. Ez vana, no seba zafînan çîyêdo bêîmkan o.

Isaac Newton, (z. 25'ê berfanbarê 1642 − m. 20'ê adarê 1727) fîzîkvan, matematikzan, astronom, fîlozof Xwedazanî û derînerê navdar ê Brîtanyayî bû.

Wate u mauaya navê bajarê "Sêrt/Sîrt/Esard" erdê avîn u warê avîn-e. Si u su peîvên kurdîne, u ne tirkî ne. Mînak pirin: Mesîn = me/mekan + sî/av + in/tê, masî = ma/jîn u ruh + sî/av, sêlav, sulav, sîpan=(ava pan, berferhe u berîn), Suberî = av berî u melavan, Sumêr = avdel u yên ku cutyarî bi avê dikin, misugir = cihê av gir u bend av....

Koma qaran, koma defneyan (Laurales) yek ji komên riwekan e, li ser jêreçîna magnolîdiyan (Magnoliids) ku ji riwekên kulîlkdar e, tê hejmartin. Di vê komê de 7 famîleyên riwekan cih digirin. Riwekên wan darokî yan dar in. Ji avhewaya tropîk hez dikin. Famîleya qaran pirranî li devedorê Deryaya Navîn (Kurdistan jî di nav de) diçê.

1- Yê revyayî (Bi zimanê Erebî) 2-Derî veneke! Şano ji weşanên Sema Kurd (DUBAI) 3- Şikeft (Şano) ji weşanên TEVN (Istanbûl) 4- Neqşek ji Agir (Çîrok) ji weşanên HAN li Berlîn 5- Hisên Hewran Ji weşanên HAN li Berlînê 6- Evînek Rojhelatî(Helbest) weşanên HAN li Berlîn

Beriya serhildana Şêx Seîd, wekî tê zanîn pêşîvanê rêxistina Serxwebûna Kurdistanê, Xalid Begê Cibrî û Yusuf Ziya bi gelek zor û zehmetiya xebatekî li dar xistibûn. Di heman demê de her ronakbîr û dozkarê kurd bi awayekî li çareserîyek digeriya. Di vî warî de, xebatên dîplomatîk û leşkerî xwedî ci- yeke girîng bûn. Ji bo vî yekê Abdulrezaq Bedîrxan jî çûbû Rusya û hinek hevdîtinên wî bi Rusya re çe bûbû.
Filîmê bi navê “ Ji bo Vandeta-V FOR VANDETTA” jî mijara xwe totalîtarîzma ji van pirsên me li jorê nivîsî standiye. Filîm bi çîroka têkoşerekî li Ingîlîstanê ku xwestiye Parlementoyê bombe bike dest pê dike. Piştre kamera berê xwe dide Brîtanya ya pêşerojê. Di brîtanya ya we çaxê de, bûyereke weke 11ê Îlonê bi alavên Kîmyewî çêdibe û Brîtanya dikevê bin desthilatiya dîktatorekî navdar. Her kes û hemû tişt tîne şopandin û hemû kar û xebat ji bo parastina Partiya Dewletê ye. Lehengê bi navê “V” di vê rewşê de derdikeve holê û behsa şîddeta meşrû dike. Û di televîzyonê de bang li gel dike û dibejê ew ê 5 Sermawezê Parlemetoyê bombe bike. V, ji gel dizwazê kû sala werê roja 5ê Sermawezê werin ber Parlementoyê.

Li gor serjimariya giştî ya mirov û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encamdan, hejmara rûniştvanên gundê Kawemele 170 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 30 e.

Piştî van kuştinan dewletên Ewropa balyozên xwe yên li Tehranê vexwendine welêt. Îranê jî dîplomatên xwe yên li Ewropayê vekişiyan. Lê di 16ê mijdara 1997ê de cardîn 11 dewletên Ewropayê balyozên xwe şandin Tehranê.

"Ji bo azadiya rêberê PKK'ê Abdullah Ocalan û hemû girtiyên siyasî û tecrîda girankirî ya li ser Ocalan bi dawî bibe, wê hewldan werin destpêkirin. Osman diyar kir, ku di vê mijarê de wê bi Serokê Herêma Kurdistanê Mesud Barzanî, Serokwezîrê Herêmê Nêçîrvan Barzanî, serokkomarê Iraqê Celal Talabanî, nûnerên partiyên siyasî, Neteweyên Yekbûyî û Yekîtiya Ewrûpayê re hevdîtin pêk werin." Parlemena Iraqê Nermîn Osman.

Ceyhûnabad (Kurdîya Başûrî: Cünawa), bajerekî li parêzgeha Kirmanşanê ya Rojhilata Kurdistanê ye. Ceyhûnabad 525 kîlometre dûrî paytexta Îranê, Tehranê ye.

Di serî de jiyana wî rasti du tregediyan hatiya. Yek ji wan, ku di 1886 de bavê wî ji xwûn çûna ser mejiyê wî mirine û ya din ji di 1887 de ku birayê wî Aleksandr Ilyiç Ulyanov ji aliyê Çarê Rus yê Sêyemên Aleksandr, ji ber ku di qestkiirna kuştina wî de di nav yên ku bomba bikar anîna de tê girtin û piştre tê bidar ve kirin. Aleksandr deme ku tê girtin, hingî xweşka wî Anna ji aliyê çar ve sorgunî Kokuchkino ku li nêzîkî Kerzan û wana tê kirin. Di dokumentên fermî yên deme yekîtiya sovyet de tê gotin ku hîmê kirinên şoraşgarî bi van bûyaran re tê avêtin, tê nivîsandin. Di pirtûkên perwerde yên deme yekitiya sovyet de wêne Lenîn û dayika wî ku ji bo Aleksandr çil digirin dide nîşandin. "riyaka cude emê naqênin", ji bo şaraşa gel û ji dêla nêzîkatiyên anarşîşt û yên yekana, Lenîn nêzîkatiya Marksist naqandiya têne ser ziman. Lenîn, piştî bi marksizmê re eleqeder bû, piştre êdî tevlî xwepêşandinên xwandaavanan dike û pişte ji tê girtin. Piştî girtina wî re, êdî Ji Zankoya Qazan tê avêtin û piştre ew kar û xabetên xwe, bi serbixwe dide berdewam kirin û piştre di sala 1891 de ji bo ku Awoqatiyê bike destûrnemaya xwe stand. Lenîn, di serî de bi Latinî û Yewnanî zanibû, piştre xwe fêrî Almanî, Îngilisî û fransizî ji kir. Lê almanî û fransiziya wî wilo zêde ne baş bû.

Ehmed Ebdulla Mustefa Zero nivîskarekî Kurde, li sala 1944 li Zaxo hetiye diniyayê, endamê Yekêtiya nivîserên Kurd ya Duhokê ye û niha jî li Duhokê dijî.
Dê (mader) dema kufteyê çêdikin, keçik jî tên ji xwe re bi dest-lepên xwe yên biçûk kufteyên biçûk çêdikin. Dê û keçik kufteyên xwe bi serbilindî pêşkêşî bav û malbatiyan dikin. Bav viya wekî kufteya dê û keçikê binavdike, dipesinîne.

Dewletên Afrîkaya Bakur wek Misir û Lîbya, polîtîkî hin caran li Asya Nêzik tê hejmertin. Bi rastî jî Nîvgirava Sîna ( pişkî Misir) li asya dikeve.

Di wêjeyê de rêbaza sûrrealîzmê bikardianî û ew bi elementên Grekî dinexşand. Di malbateke dewlemend de hatibû jiyanê û pirranî li Atîna dijiya. Perwerdeya dadnasiyê dîtiye. Di şerê cîhanî yê duyemîn de li Albanyayê di eniyên dij-faşîzmê de têdikoşe. Bi qasî sê salan li Parîsê dijî û li wir têkilî bi navdarên întelîjansiya Fransî re datîne.

Mobed dikarin, daxwaza guhertina hin qanûnan ji keyan, mîran bikin. Key û keybanû ji mobedan re rêzdar in. Heger key an keybanû bawermendên baş bin, gelek bi gotina mobedan dikin, piştgiriya wan dikin. Gelek key û keybanûyan, xwe di zanîna olî de bipêşxistibûn, carnan di pirsgirêkên olî de xwe berpirsiyartir didîtin.

Radyoya Neteweyî ya Ermenîstanê de zimanê Kurdî û Tirkî jî di nav de, bi 12 zimanan weşan tê kirin. Li gorî pîvan û zagonên dema Yekîtiya Sovyetê û piştî hilweşînê, niha jî li gorî zagonên Ermenîstanê mafê her neteweyî heye ku bi zimanê xwe bibe xwedî radyo.

Tê texmînkirin ku ev dêr di navbera salên 17’an û 19’an [çavkanî pêwîst e] ji aliyê ermenên gregorî ve hat avakirin. Dibêjin jî ku adetekî manastirê xwedîbûna gamêşekî spî û çavşîn bû.

Piştî ku filmê Al-anfal li çend festivalên navnetewî weke festîvala Solothurn, Singapur, Panorana hate helbijartin û demek nêzîk li Montréal û li London tê şanîdan.

Îmralî (bi tirkî: İmralı) giraveke di nava Deryaya Marmara de ye ku Abdullah Ocalan tê de girtîye. Girtiyên ku di vê zindanê de hebûn hemû hatin derxistin. Ji Abdullah Ocalan pê ve niha tu girtiyên din di vê zindanê de nînin. Di zindana girava Îmraliyê de beriya niha jî gellek kes bi mebesta îzolekirinê hatine girtin. Yek ji wan Serokwezîrê Tirkiyeyê yê berê Adnan Menderes bû ku 17ê îlona sala 1961an hat darvekirin.

Şer aboriya gund xirab kiriye. Gundî mecbûr mane herin bajarên mezin ên Tirkiyeyê û Ewropa, bixebitin. Aboriya gund ji ajalvanî û çandiniyê pirrtir, li ser karkeran û koçberbûyan e.

Di bingeha paradigmaya civaka demokratîk,ekolojîk û azadiya zayendî de ji bo Suriyeke demokratîk û Kurdistaneke azad li ser vê esasê, ezê civaka exlaqî û polîtîk bi parêzim bê ku cudahiya ol, ziman, netew, mezheb, zayend û partiyan bikim li dijî hemû êrişên derve û hundir parastina rewa esas bigirim, di felsefeya azadiya jin de, ezê xwe avabikim, li ser bingeha rêziknameya YPJ bê ku li peyî berjewendiyên takekesî bigerim ezê bi cesaret, disiplîn û bi bîryar tevlî bibim. Li hemberî her cure zehmetiyan bi îrade û hêzekê mezin serkeftinê esas bigirim. Di vê çarcoveyê de li ser hemû nirxên xwe yên netewî xeta azadiya jin, li hemberî şehîdên Kurdistanê, gelên Kurdistanê û hemû hevalên xwe yên têkoşînê sond dixwum, sond dixwum, sond dixwum.
Tîn şiklekî enerjî ye. Ev enerjî ji madeyen germ ber bi madeyen hênik (sar) diherike.Yekeya tînê kalorî an jî joul e. Tîn ji germahiyê cuda ye. Germahî bi termometreyê ve tê pîvandin. Gava em bêjin îro derve 25 pileye, ev germahî ye. Lê eger em bêjin Tîna vî avê 3000 kîlokaloriye, ev enerji ye.

No kitab (HALÎN), kitabê hîkayeyanê R. Lezgînî yo diyîn o. Seke yeno zanitiş kirmanckî newe-newe yena nuştene. Edebîyatê kirmanckî, mavajîme hîna yew domano pîzez o. Eke nê edebîyatî miyan de cayê Roşanî ra bigêrîme bêguman cayê xo cayêke berz o. Kalîteya hîkayeyanê Roşanî kalîteya edebîyatê bînan yê dinya ra cêr niya. Yewna xusûsîyetê ey o bîn, Roşan tena hîkayenuştiş de ney şîîrnuştiş de kî (zî) gelek baş o. Mavajîme ciraamaye yo.

Jwan Yosef geybûn û hevzayendbûna xwe eşkere dike û ji meha nîsana 2016an û pê de hevjînê wî stranbêjê portorîkoyî yê bi nav û deng Ricky Martin e.

Pezmijoka avê, cureyekî mezin ê, ku digihîje 40 cm di dirêjî da û 1 kg di giranî da li ba pezmijokê biçûkê nêr. Pezmijoka biçûka mê dighêje 50 cm di dirêjî da. Çawan be jî, herdu zayenda yên pezmijoka avê mezin dibe sercemê jiyanê û nêr ji mê mestir dibe.

Erdheja Çewlîgê 2003, erdheja ku sala 2003 li parêzgeha Çewlîgê dibe ye. Çewlîg jî wekî Ezirgan, Gimgim, Wan li ser xeta bixeter a erdhejê ye.

Di 8 MIjdarê de Lenîn ji aliyê Konserya Sovyet ve weke serokê "Komîserê konseya gel" hata helbijartin. Ev yek, weke ku ew serokê hikumetê were hilbijartin bû. "komînîzim, bi sovyetê li welat li her derî elektirîk gahandina" dibêje Lenîn. Bi vê yekê, li her derî birina elektirikê, çandin û pêşasaziya ku were moderniz kirin, girêngiye wê têne ser ziman. "pêşasaziya modern û teknolojiya pêşketî, di ser wê de xwe bi rêxistin kirin û elektirîke ku wê girêdanê di naqabina bajêr û çolê çêke, ku hata zêdekirin wê farqê ji hole rake, wê li çolê asta çandê ji wê bilind kê, û di welat de hata her koncukê wê li şûn mayîne ji hole rake, ne zanî û xizaniyê ji hole rakê, nexweşiyê û hovitiyê wê çawa ji hole rake, emê şanî gundiyan ji bidin". Ji herkesî re weke hevdû û ku ji herkesekî re wek hevdû sisteme başkirinê ye gerdunî avakirn û yên ku nexwanda û nivîsar bê, wan ji bi xwanda û nivîsar bike, ji bo wê pir bi hewes bû. LÊ pêşî armaca Hikumetê ew bû ku welêt ji şerê cihanê yê yekemîn derxe bû.

Dewleta Tirk navê Dikmetaş lê kiriye. Gundekî kevn e. Li ser rêya hevîrmêş e. Li dora wê gundên bi navê Elwendiyê, Bedulyê, Qancoxwazkê, Qazox û Kanîsipiyê hene.

Xelata Stranên Cewher a Cîhanê di sala 2001'an de bi rûmet hunermendên ku li ser 100 mîlyon tomarkirinan li ser rêça karîyera xwe firotin hatine ava bû. Şeş hunermend, ev xelat ji wan re hatiye dayîn:

Tirkiya de neşrbîyayîşê nê kitabî çîyêko zaf muhîm o. Weşanîyayîşê kitabanê wina qalîteyinan îmaj û pirestîjê weşanxaneyî ser o zî tesîrêko musbet keno. No kitab mela (boka) weşanxaneyî rê bibo wesîleyêka xeyrêne û ez zana ke Denîz Gunduz zî bi eşq û keyf nê kitabê erjayeyî ser o xebitîyayo ke Weşanxaneyê Vateyî Tirkiya de cayê xo bigîro.

Guadeloupe arşîpelekê di nav giravên Antîlên Biçûk de di Deryaya Caribbean de ye. Ew navçeyekê Fransayê yê ser deryayîye û ew yek ji 26 navçeyên Fransayê ye. Ew bi Martinique ve Antîlên Fransayê pêk tîne.
Sensûr û qedexeyên destûrî ku li gor destûrê bê qedexekirin; yan jî bi giştînameyan û destûrnameyan, pêşî birrîn. Bi taybetî, car bi car, li welatan, Hikimet bi biryarnameyan, sensûran dike. Biryarnameya, hikimete tirkî ya di derbarê, ne hiştina birkaranîna tîpên "W", "X" û "Q" de. Ev herdû tîp, dû ji wan tîpên ku temenê kurdî diafirênin. Bi biryarê dozkar û dadgehan heta vê dema ku em hê nû ketinê (10.01.2012) ya 2012´an, li rojnemaya kurdî Azadiya Welat bi dehan caran bi biryarên dadgahê heyv bi heyv hatiye girtin. Ji ber ku ew bi kurdî weşandê dike û çand û dîrok têne ser ziman û zimanê kurdî bikardihêne, ew sensûr û qedexe li ser wê ne.

Cemîlê Çeto û Şêxê çiyê Emînê Seyîd têne girtin. Dewlet ji devê wan ji Mihemedê Elî re name dinivîse. Di nameyê de weha dibêje: “Me hemiya rastiya Hikumeta Tirka dît û me xwe siparte dewletê. Ji bo te jî tiştek tine, were tu jî teslîm bibe. Eger tu bawer nakî û tu bi xwe nayî jî, bira û pismamên xwe bişeyne, guneh in, bila li serê çiyê perîşan nebin, wextê ji te re bawerî çêbû tu jî were.” Mihemedê Elî jî weha bersiv dide vî nameyê: “Bila Hikumet Emînê Seyîd û Cemîlê Çeto berde û bila werin ba min, emê hev bibînin, eger hikumet bext bide me, welew ez neyim jî, ezê bira û pismamê xwe bişeynim.” Mihemedê Elî, dixwest Cemîlê Çeto û Emînê Seyîd ji destê dewletê xelas bike. Tirk jî dixwestin Mihemedê Elî bigrin û aqubeta Şêx Seîd bi serê wî ve bînin. Mihemedê Elî, tirka baş nas dikir û li himber fet û dahfikên wan, der û dorê xwe jî şîyar dikir.

European Reptile & Amphibian Specialist Group (1996). Vipera raddei. 2006. IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. www.iucnredlist.org. Retrieved on 12 May 2006.

Ding bi ding her warameyîş û weniştişê raywanan, her hoke de ke otubuse fetilîyaynî yan zî her roşnê tirafîkî de ke firên kerdinî, êdî hereketanê dest û nîrîyayîşo rîtmîk ê gewdeyê xortî rê firsend ra yew xenîmet bi…

Divê dewlet şideta li dijî jinan mehkûm bikin û ji bo ku berpirsîyariyên xwe yên di warê rakirina wê de bi cîh naîne, adet, tradîsyon, an jî rêzgirtina dînî sedem nîşan nedin. Dewlet divê bi hemû navgînên misaîd û bêyî biderengîketinê, sîyaseteke ku armanca wê nehiştina şideta li dijî jinan be, bi rê ve bibin û ji bo vê armancê divê

Ev gund wekî “Mêvan bajarok”ek "مهمان شهر زیوه" ji bo penaberên Barzanî ji aliyê “Rêxistina Bilinda Navneteweyî ya Penaperan” "کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل" hat çêkirin. Gundê zêwe di salên şerê Îraqê di dehsala 1980’an de bi destê Seddam hat bombebaran kirin. Idrîs barzanî kurê Mela Mistefa Barzanî jî di Ordîgeha Zêwe di sala 1982’an de dinya hêla bo zindiyan.

27'ê rezberê – Sekreteri IKDP Dr. Mihemed Sadiq Şerefkendî û 2 endamên komîteya navendî yên partiyê li Berlîn ê ji aliyê ajanên Îranî ve hatne şehîd kirin.

Xebata tevgera jinan û ya rêxistinên nedewletî hêsan bikin û pêş de bibin û di sewîyeya deverî, neteweyî û herêmî de hevkariyê bi wan re bikin,
Westan (bi tirkî: Gevaş) yek ji navçeyên Wanê ye. 40 km ji Wanê dûr e. Rûber 272 km², bilindahî ji rûyê avê 1.750 m ye. Hejmara niştecihên navendê 10.788 û bi giştî jî 29.629 e. Di statîstîkên fermî de şik hene. 30 gund û 18 mezreyê wê hene. Aborî li ser karê mozhinguviyê û çandiniyê ye. Herwekî tûrîzm û bazirganî jî berbiçav e.

El-Cundî li malbateke cotkar li gundekî Îsmaîlî bi navê Selemiyeyê ji dayik bû, gundê wî girêdayî parêzgeha Hemayê ye. Li Akademiya Leşkerî ya Humsê perwerdehiya leşkerî kir .

Li ser jiyana wî gelek nayê zanîn. Daybabên wî Domenico Colombo û Suzanna Fontanarossa cihûyên spanî-katalanî ne. Dema 14 salî ye korsanî dike, dû re dikeve rêwîtiyê deryayê, diçe girava yewnanî ya Xiyosê. Di sala 1476'an de dema portugalî li dijî genovayiyan şer dikin Kolumbus alîkariya portugaliyan dike, diçe Lîsabonê, serbajarê Portugalê. Di sedsala 15-em de Lîsabon navenda giring a bazerganiyê ye û li bajêr gelek keştîvan, stêrknas, cografyazan û zanyarên cuda cuda kom dibin.

Wergirên bêta 2 girdikên (masûlke) dûz ên bronşan û xwînboriyan ditevizîne û dihêle ku hindirrî wan fire bibe. Loma dagirên bêta a ne taybet ne baş in bo mirovên ku bi Asthma bronchial û COPD nexweş in.

Kilîsa Texte Meşet, ango Dêra Meşeta Jêr[çavkanî pêwîst e] (1946: Kilisameşat, bi tirkî: Akbaşak), gundekî ser Şankuşa Diyarbekirê ye. Di 2012an de hejmara şêniyên gund 491 kes bû.

Okyanûsya binavkirineke çandî, aborî ye. Bi vê nav an têgînê giravên pasîfîkê wekî parzemîneke taybet tê pêşandan. Bi vê binavkirinê Okyanûsya dibe parzemîna herî biçûk a erdê û ji aliyê gelheyê ve jî ya duyemîn.

Debara gund bi granî li ser çandinî ya wek nîsk, genim, ce, pembo, tûtin, bîstan û garis e. Axa wê dewlemend e û ava wê pirr û gurr e.Ji gundiyan hinek pez, çêlek, mirîşk û şamîyan jî xwedî dikin.

Di Avrêle 1917an de Lenîn gaha Petrograde. Deme ku gaha di cih de li hevberê Hikumete ku heya têzên xwe denazandin. Bi vê yekê bû serokê Bolşevîkan yê sereke. Di serî de partiya wan weke partiyaka çap tenê mabû. Lê piştre di demeke kin de bû cihê yên ku ji Hikumete nexweş lê civina wan. Bolşevik di wê demê de li hevberê hukumetê bûn. Li tiştekî hiukumetê xwedi derneketin. Li ber sekinîn. Di wê demê de yên ku li ber lenîn ji sekinin hebûn. Yên weke Aleksandr Kerensky, Lenîn bi sixurtiya Almana gunah bar kirin û çûna ser wî de. Lê di wê demê de ku di serî de Menşevîk bû û piştre nêzîkî Bolşevîkan bû Loen troçkî ji li ber wan hewldanan di 17 Tirmehê de axiftinaka ku têde Lenîn Parast kir. Troçkî di axifitna xwe de weha dibêje, "Hewayaka wilo afirandin ku ne em û ne win karin bêhne bistênin. Li lenîn û Zinoviev wilo bi alçaqî tê êrîş kirin. Lenîn, 30 sala ku ji bo şoraşê tekoşîne dike. Ez 20 salin li ber bindestkirina xalkê tekoşîne dikim. Di dewama wê de, ji Militarizme alman nefrete me pêve tiştek bigotin nabe. Ji ber ku li ber militarizmê alman tekoşîn kir, 6 mih ceza min stand. Vê herkes dizane. Di vê salonê de bila ti kes ne bêje ku em sixurê almanan yên bi pere ne".
Riya Teze li ser rojnamegerî û hişyarkirina hestên netewî ên kurdî bandoreke mezin kir. Di rojnameyê de hin kesên ku xebitîn ev bûn: Qaçaxê Mirad, Şekroyê Xudo, Xelîlê Çaçan, Babayê Keleş, Têmûrê Xelîl, Tîtal Mûradov, Eliyê Ebdilrehman, Egîtê Xudo, Hesenê Qeşeng, Pirîskê Mihoyî, Rizganê Cango, Porsora Sebrî, Tîtalê Efo, Karlênê Çaçanî, Şerefê Eşir, Egîtê Abasî, Paşayê Erfût, Letîfê Emer, Emerîkê Serdar, Gayanê Hovhannîsyan. Di van salên dawî ku rojname ji ber rewşa aborî carcaran mecbûr ma ku navber bidê weşana xwe. Niha berpirsyarên rojnamê Grîşayê Memê û cîgir jî Rizganê Cango ye.

Roja Welat bi resim bû. Tê da, tevî nûçeyan, nivîsên sîyasî, beşa çandî jî hebû. Ji aliyê propagande û ajîtasyonê gelek xurt bû. Zmanê xwe, him Tirkî, him jî Kurdî sivik bû, zelal bû; herkesekî dikaribû jê fêm bike. Tevî hevalbendên Partiya Sosyalîst, kesên welatparêz û serbixwe jî ji Roja Welat ra xwedî derketin.

Ristemê Zal merd, şervan, wêrek, welatparêz û şoreşger e. Serokê doza bindestan e. Ti dijmineke zalim nikare li ber Ristemê Zal bisekine. Di çîroka Kurdî de cihekê xwe yê mezin heye. Hin caran bi bandora ola Îslamê di şûna navê Ristemê Zal de Hezretî Elî derbasdibe. Pûşî ya Ristem bi xwîna împaratorên xwînrêj û zalim e. Şûrê wî hebûna wî ya herî pîroz e û ji hesinên esmanî hatiye çêkirin. Destiya şûrê Ristem ji darên kesk, sor û zer e. Bejna wî dirêj, simbêla wî zirav, kirasê wî spî ye. Rû biken e. Şûtika wî sor e. Cihê ew lê derbas be, zalim dilerizin, gul û sosin şad dibin, gur û çeqel boçika xwe hildidin û bazdidin.

Dwight David "Ike" Eisenhower (z. 14'ê kewçêrê, 1890 – m. 28'ê adarê, 1969) serokdewletê 34em ê DYA'yê ye. Ew di artêşa amerîkan de generalê xwediyê pênc-stêran bû. Di dema Şerê cîhanê yê duyem de wî generaltiya artêşa hêzên Hevalbendan kiriye. Ew herwiha bûye generalê yekem ê NATO'yê. Di 20'ê rêbendana 1953'an de dibe serokdewlet û heta 20'ê rêbendana 1961'an li ser postê xwe dimîne. Bi Mamie Eisenhower (berê Mamie Geneva Doud) re zewicî û du zarokên wî çêbûn. Eisenhower di sala 1969'an de li Washington, D.C. çû ser dilovaniya xwe.

Di sala 2007'an de ji bo hilbijartinên giştî wî dev ji karê xwe yê mamostetiyê û serokatiya sendîqayê berda, ji bo Partiya Civaka Demokrat (DTP) bû namzetê serbixwe û wek parlamenter hate hilbijartin. Wî heta 1'ê cotmeha 2010'an serokatiya DTP û BDP ya parêzgeha Rihayê berdewam dikir.

Gundé cîran Kurima, zeytuna,qesircirané, bilalya, girherîn û bilêbînê ye. Riya gellek gundan di ser bikêrê derbas dibi, pişta xwe dayî ciyê Û berê xwe dayî beriyê,

Wikimedia Commons (bixwînin: Wîkîmedya Komons), bingehekî navneteweyî yê agahdariyan e ku ji wêne, vîdeyo, muzîk û hwd pêk tê û ji bo çêkirina gotarên Wîkîpediya azadane tê bikaranîn. Ew di rojê 7'ê îlona 2004'an de hate çêkirin.

Moriyên nezerê bi benîştan ve bi enî, serî yan dêmên zarokan ve dihatin zeliqandin. Ev ne ji bo xemilê bû jî, bingeha xwe ji xemilandinên kevn ên îraniyan digirt.

Kerec şarêk e le Êran, rojaway pardewallî Taran. Em şare dûway Taran, Meşhed, Espehan û Tebrêz pirrgelhetirîn şarî Êran e. Şwênekanî em dest û ew destî Azadratî Taran-Kerec binkeyekî giring bo destkirtîtîyekanî Êran e.
çempîrî navê gundên malbata gûndê çempîrîyan e. Çempîrî eslê xwe gûndê Berqêlka Elbaka bajarê Wanê ne û ji eşira şerefan malbata canan in. Bav û qalên çempîrîyan berî 200 an jî 250 salan hatine gûndê giredayî ya navçeye Elkê gundê çemê pîrê. Wate ya Çemê pirê bi xwe jî : jiber ku wî gundi jinîkeke qal hebû an jî pîr hebû nav wisa maye. Lê nava demê de ji berku têkilîyên Çempîrîyan û Êşîra Gevdan zêde dibin demek şûnda eşîran çempîran jî wekî malbateke gevdan tê hesibandin. û heya niha Çempîrî xwe wekî Gevdan dihesibinin. A niha endamên Êşîra Çempîran bajarê Wanê , Colemergê, Edenê, Mersînê, Şirnexê bi cih bunin.

OpenOffice.org bi piranî li kurdî hatiye wergerandin. Kurdîkirina wê ji aliyê Komeleya Karger û Koma PcKurd ve hatiye kirin. Yekem car OpenOffice.org 2.1 bi awayê ceribandin bi kurdî hate weşandin. OOo ji bo Microsoft Windows û Linux heye.

Parêzgeha Bauchiyê (bi îngilîzî: Bauchi State), parêzgehekî (wîlayet) Nîjeryayê ye. Serbajarrê wî Bauchi ye. Bauchi, bi piranî wek Bauchi Stateyê tê gotin ji bo ku bi bajara li bakura welat yê bi navê Bauchiyê ne tevlihev kirin. Ew di destpêkê de di nava Parêzgeha Gombeyê de bû lê di 1996'an de jê veqetiya û bû parêzgehekê cuda. Zanîngeha Abubakar Tafawa Balewa di serbajarra Bauchiyê de hatiye bicihkirin.

Pezkovî an bizina kovî (Rupicapra), cinsek e guhandarên giyaxwerin ji binefamîleya Caprinae ji famîleya Bovidae ne. Bi giştî ji mih û bizinan girtir dibin.Kayîn, qiloçî û guhanî ye, pirtirîn li deverên çiyayî û gundewarî dijîn. Cî û warên wan yên sereke daristan in.

Ji ber mercên parçebûyî û mêtingerî rewşa şaredariyan li Kurdistanê ne baş e û li pirraniya deverên Kurdistanê belediyeyên hene nikarin xizmeteke birêkûpêk û gorî pêdiviyên mirovan ên sedsala 21emîn bicihbînin. Dîsa di nav şaredariyên Kurdistanê de têkilî û birêxistinbûn ên cografîk nîne.

Ew li sala 1934ê hatiye dinyayê. Li Bingehê Neteweyî yê Bajêrwarî û Zimanên Rojhilatî (INALCO) yê û Sorbonê li Parîsê xwîndiye. Piştî wê xwe bi lêkolîna şerên dijberî mêhtinkariyê anko koloniyalîzmê ve mijûl kir. Di wan lêkolînan da, ew carina temaşevan û carina jî şervan bûye.

Ji sala 1986an ve li Kanadayê dijî û di zanîgehên cuda de dersan dide. Bi taybetî li ser mediyan, nakokî û demokrasiya neteweperweriyê, nîjadkujî û tevgerên civakî, nakokiyên etnîkî lêkolîn kiriye.

Laşa mirovan ji tevînek, ewzan(organan), şaneyan û sîstemên fîziyolojî. Laşa mirovan bi riya zanista anatomî tê xwandin bo beşên geda mirov werê fehmkirin û nexweşiyên neyeksan werê nasîn.

Mîrîti, li Kurdistanê ku tê li ser ziman, weke ku nirxek werê li ser ziman dibêt. Dîroke mîrîtiyê, pir dîrêje. Hizrên ku hîmê mîrîtiyê diafirênin, di nav gelê de pir bi hest û rêz têne pêşwazî kirin. Her çend ku di van demên dawiyê de, navê mîrîtiyê newê bi karanîn ji, di demên berê de weke nirxeke ku hevgirtine kurdan di demên berê de li ser lingan dikir bû. Mîr, mîrîti weke dageriyê wê yekê ji bo ya di demên berê de.
M. Kerbela di şerê şoreşa 1925, bi serokatiya Şêx Seîdê Pîranî de alaya azadiyê hildaye. Piştî fetisandina Serhildanê, Hikûmeta Tirk wî jî bi hin serok û berpirsyarên Dozê re biriye neyistanê (nefî) û wî li bajarê Uşaqê xistiye bin çavdêriya mecbûrî. Lê piştî demekurtekê, wî ji wirê hinartine bajarê Edeneyê Di sala 1927 an de, piştî ku Roma Reş ji Kurdan re “lêborîna giştî“ beyan kiriye, M. Kerbela jî vegeriye gundê xwe. Lê mixabin ew li beyabanê pir zor û zehmetî dîtine û nexweşîneke bêderman girtiye. Ew nexweşî, lê pir tîn kiriye û bi salan domandiye, heta ku bûye sedemê mirina wî.

Hin kes di wê baweriyê de ne ku Yeşil kodnaveke çalakiyên taybet û kirêt ê artêşa tirk e. Bi navê Yeşil kujerek hebûye û piştî bikaranînê dewletê ew ji holê rakiriye û her roj propaganda vî navî dikin da ku Kurd bitirsin. Dîsa dewlet karê xwe yên kirêt dixe stûyê kesan û xwe paqij dertîne.

Di zimanê bav-kalên kurdan mediyan de magû di wateya sihêr, majîkê de ye. Patî jî formeke berê ya padî, pader, pederê ye. Heger mirov koka wê di zimanê mediyan de bigere ji magû padî ye, ew jî bavê, mezinê, hostayê sihêrê ango zanînên kûr e.

Destûrên nîjadparast, destûrên ku mafê komaka etnikî li ser mafê hemû kesên din re digirê û wê derdixe li pêş û diparezê ya. Minaq, li tirkî li gor destûra wê, tenê mafê bi zimanê tirkî perwerde heya. Mafê ti kesekî din bi nav û keseyet û koka xwe ya etnikî nîn a. Ev, destûra vê di parezê û bi bingeh dike jî, destûraka nîjadprarast a. Di her sê xalên wî yê pêşî de, dibêje ku " di nav sînorê tirkî de herkes tirk a" û ku ne tirk jî bê, wê bê tirk. Ev nêzîkatiya destûrî, di salên 1933´an de li almanya di deme Nazîyan de hebû û bi wê têgihiştinê bi milyonan ji xalkên din kuştin û ji dîrokê birin.

Mêşkok, stêrka teftikê, moriyên xemila dêmûrûyê navê cure makyajeke kevn a îraniyan e. Gelên îranî (kurd, belûcî, fars ûêd), bi taybetî jinên dewlemendan bikaranîne. Li Hindistanê, herwiha di nava suryanîyan de dihatibûye bikaranîn.

Her çend şair Fuzûlî wek Bexdayî tê zanîn jî, lê esasen li ser erdê Mezopotamyayê li Hîlleyê hatiye dinê û beşekî mezin ê jîyana xwe li wir derbas kirîye, ev yek rastîyeke e bê şik û guman e. Çawa ku îro piraniya şair û nivîskaran li bajarên kulturê yên wek ‹stenbol û Anqarê dijîn; wê çaxê jî şair û nivîskar li navendên îdarî û kulturî kom dibûn. Çawa ku Nefî û Nabî ew axa ku lê bûne hîştine û çûne bajarên wek ‹stenbol û Helebê, Fuzûlî jî piştî Hîlleyê çûye li bajarên wek Bexda û Kerbelayê jîyaye, û dûra êdî wek Bexdadî hatiye naskirin.

Piştî ku nermijî, li hev dixin û wek girêkekê hildidin, bi destan pehn dikin, dikin kortik û navoşk dinin navê, devê wê didin hev û wisa grover çêdibe, herwekî xarek e. Ji bo ku rind hilustankî bibe jî, derveyê wê bi ava şîrgermî û bi kefa dest tê mizdan.

Barbar (bi yewnanî βάρβαρος, bárbaros, gelejmar bárbaroi) di Yewnana Kevnare de ew kesên ne ji zimanê yewnanî an jî neçê yewnanî diaxaftî re dihat digotin. Di împaratoriya Roma de jî Barbar ew kesên bê hevotina Roma(paideia) re dihat digotin. Îroj Barbar ji bo ew kesên neşarmend ango nemedenî tê bikaranîn. Wê wek Vandalîzm di herîkê demê de mane guhertî ye.
Di hunera kurdî de bêrîvanî mijara gelek fîlm, gotin û çîrokan e. Fîgura bêrîvanê, ji ber girêdayiya xwe ya ji çand û xwezayê Kurdistanê re weke nasnameyeke pîroz ya jina kurd tê hesibandin. Bi vê yekê bêrîvan jêhatî ye û xweê xuyee rind û serbilind e. Lewra gelek jinên gerîla navê « Bêrîvan » weke navê kod hilbijartine.

Zanyar fikirîne ku berpêbûniya zayendî bi ne tenê faktorek hema bi hevpariya faktorên genetîk, hormonal û hawirî diyar dibe û ew bawerkirine ku berpêbûniya zayendî girêdayî di dema malzarokê de hevbandora kompleksê ya faktorên bîyolojîk û genetîkê ye û ji yên din zêdetir van teorî pejirandine.

Xezna Mezin, li rojavayî Kurdistanê ye, ser bi qeza Qamişlo ve ye, gundekî mezine û nêzîkî 200 malan lê heye, gund 10 deqîqan ji bajarê Qamişilo dûre. Xelkên gund debara xwe ji çandinî û karên cûda cûda dikin, dibistana seretayî û ya diwanavendî jî li gund heye, li van salên dawî ji ber hişke saliyê û zextên rejêma Sûrî bi ser xelkên rojava de, xelên vî gundî jî piraniya wan neçar bûn ku ji gund derkevin û ji bo xwe li parêzgeh û navenda paytexta Sûrî li delîvên kar bigerin. Gundê Xezna mezin di dirêjahiya dîrokê de cihê kesyatên bi navûdeng bûye, lewma Seydayê Cegerxwîn jî her di destpêka xwe de li vî gundî melatî kiriye, her weha malbata Xeznewî jî li vî gundî dest bi rêka terîqeta xwe kirin û heta niha jî li vî gundî dimînin.

Balafirgeha Navneteweyî ya Tân Sơn Nhất (bi viyetnamî: Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất), li 7 km rojhilata bajarê Ho Chi Minh City a Viyetnamê ye. Di sala 1933an da hatîye vekirin. Li aliyê 07/25 ê dû pîstê wê heye. Dirêjahiya pîstê 3,048, 3,800 metreye. Rûyê pîstê bêtone.

Sofî Salim, gundekî girêdayî navçe Silopî ya ser bi Şirnexê ve ye. Li vî gundî nêzikaya 10 mala heye. Aboriya gund li ser xwedîkirina heywanan û çandinê ye. Herî zêde genim , pembû,garis tê çandin. Lê dîsa jî aboriya wan zêdetir ser xwêdîkirina heywanan e. Ev gund dundekî biçûk e ji ber wê girêdayê Basûrîn e ye û Basûrîn jî girêdayê Rihanî yê ye.Li rojavayê gund sûrî heye û navbera wan de ava Dîcleyê dibore. Li bakurê gund jî Iraq heye û navbera wan de jî ava Hêzil dibore.

Di nava kurdan de, mînak, ji cilên jinan re kitan û xiftan hatiye gotin. Ji cilên mêr re jî, şal û şapik hatiye gotin. Her tiştê ku mirov karê wê li xwe bike, dibê cil.

Xanoserê di nava newalekê de ye, lê ev newal ne kur e, bi tenê li aliyê Başur û li aliyê Rojava de girên piçuk hene. Dema ku dibe bihar herder dibe şînahî lê bela ku havîn bi ziwahîyê derbas dibe şînahî havînê namîne. Rêya wê ya Bismilê sala 2012an de qir kirine û pergala qanalîzasyonê jî li nava gund raxistine û sala 2013an de ji heta nava gund qîr kirine. Li wî gundî 120 mal hene û nifusa wê gilûr e; malên wê yî kevn bi kelpîça hatine ava kirin, malên ku nû tên avakirin jî bi betonê ava dibin.
Kassîtî, piştî dema sumerîyan wê di destpêkê de nêzî 400 salî desthilatdarîya wan li dar bê. Piştre jî wê bidomê. Î ro ku ku em li wê dime dinerîn, em hê jî, gelek gotinên ku wan weke navê xwûdayê bi kar dihanî rastî wan tê, Minaq, Zînî, Başu, Maşu û hwd, Navê Başu û Maşu, taqabûlî navê Înanna dikin. Navê xwûdayê wan Hudha heya. Hundha, xwûdayekî wan yê li azmana ya. Di tefsîran de, navê Zînî tê ziman. Lê xoslet û teybetmendiya wê xwûdayê çîya, nayê zanîn. Sugurra Beremberî Marduk tê. Surîas, weke xwûdayê rojê, tê tefsîrkirin.

Hevîrê xwe vekin, pelhevîrkan (şikeva) amade bikin û devê stekanekê (qedeh) gloverikan jê jêbikin. Hevîrê zêde yê ji ber wan gloverikan maye, bistrên wê hevîrê xwe li ser texteyekê risteyî bikin, ango wekî şirîtan bibirrin. Paşê wan jî wekî pîvazê hûr bikin.

The Creation of Kurdish Media Culture in Kurdish Culture and Identity, editiert von Philip Kreyenbroek und Christine Allison, Zed Books, 1996.

Eger em bipejirînin ku gewer bêjeyek cidaye em dikarin koka Tirgewer û Gewerê jî derxin. Niha me zanî ku gewer wateya navçeyê heye lê Mir yan Mar çiye?

Kongreya Azadî û Demokrasiya Kurdistanê, bi kurtî KADEK di 4'ê avrêla sala 2002'yan de hat damezrandin û di cotmehê sala 2003'an de hat betalkirin. Di kongreya betalkirina KADEK'ê de KONGRA-GEL hat damezrandin.

Di sala 1994an de dîploma sosyolojiyê li zanîngeha Şamê wergirtiye, berî ku di zivistana 1994an koçberî Almanyayê bibe. Niha li bajarê Bielefeld dimîne.

"Zimanê Kurdî" pirtûka dibistanê ji bo zarokên kurd ên li Qazakistanê ji bo pola 2-5an hatiye amadekirin û nivîskar Knyazê Îbrahîm û redaksiyon Nîzamettîn Akkurt e. Ev pirtûk ji aliyê wezareta perwerde ya Qazakistanê weke fermî hatiye pejirandin di sala 2006an de.

Xanoserê (bi tirkî navê wê Başhan e), gundekî giradayî navçeya Bîsmila Amedê ye. Di tixubê Merdînê de ye. Li ser rêya Midyadê ya kevn e. Li derdorê vî gundî, li alî yê bakur Mezra Çêlka û Mezra Filan, li alî yê Başur Hola û Dêrbendê, li alî yê Rojava Meterê û Seledûn, li alî yê Rojhilat jî gundê Dêrsilavê, hene. Gundê Dêrsilavê gundekî girêdayî navçeya Stewrê ya Merdîne ye. Gundê Xanoserê ji du benda pêk tê; benda jor û benda jêr. Têkilîya va her du benda ev qederê deh sala li gorî berê gelek başê.

Keşîş Thomas pîştî naskirina Bedirxaniyan alikariyê xebatên wan ên li ser dîrok, ziman, wêje, jiyana cîvakî hwd. dike. Xebata wî ya ewil li ser kurdan 1945an de, di kovara Roja Nû tê weşandin. Ew nivîs hatiye pêşkêşkirinê helbestvanê mezin Cîgerxwîn. Di heman kovarê de çend gotarên wî yên din jî têne weşandin: Le Djebel Sindjar au début du XIXe siécle (Çiyayê Şingal di sedsala 19'emîn de) (rezber 1945), La Citadelle des Khurs (Kela Xur) (kewçêr 1945). Di pey wan de jî pirtuka bi navê L´âme des Kurdes à la lumière de leur folklore (folklora kurdan a devkî) derdikeve.

Li ser zaravayê Zazakî yê Kurdî sekinî. Bi Zazakî mewlida ewil nivîsand. Gava mewlid nivîsand him gihîşt kurahiya zimên û him jî gihîşt radeyeke estetîkê.

Di dema el-Hekim de, di 1017'an de, li Misir mezhebeke nû yê wek bawer dikir ku Xwedê di el-Hekim de çê bûye der ket. Ji pê re wan wek Durzî hatin navandin.
Li derdora wê Tepê, Sadiyê, Xirbê Hina, Mezrê (Mezra Hûto), Embarçiya, Zerê û Çamelû he ye. Rêya ku ji Bismil diçe Stewrê di vî gundî re derbas dibe.

Radyoya Erîvanê beşa Kurdî niha di bin berpirsiyariya Keremê Seyad û xebatên kur û keça wî Tîtal Kerem û Leyla Kerem, Sîma Semend û carcaran jî bi xebata Cemîla Celîlê dimeşe. Weşana Radyoyê li gorî saeta herêmî ya Tirkiyeyê di navbera 18:45 – 19:15’an de tê kirin. Keremê Seyad radigihîne ku heta salên 90’î ji radyoyê saetek û nîv weşan dihate kirin lê ji ber sedemên aborî ev pêşî bûye saetek niha daketiye nîv saetî. Seyad dibêje ku ne bi tenê dema weşana Kurdî, her wiha weşana zimanên din û zimanê ermenî bixwe jî kêm bûye.

Lenîn di saxiya xwe de bingehê azadiya gelên li împeratoriya Rûsyayê datîne. Mezin an piçûk ji hemî gel an hindikayiyan re serxwebûnê avadike. Di dema Lenîn de bi navê Kurdistana Sor otonomiyek ji bo Kurdan jî tê damezrandin. Lenîn wesiye dike ku Stalîn û Troçkî divê hin taybetiyên xwe biguherînin an bi vî awayî ew dê ji bo paşerojê xetereyan bînin.

Usman Efendiyê ku zîrek û xwedî kesayetiyeke dilnem bû ji aliyê gel ve hate hezkirin û baweriya wan pê hat. Gelek gelemşeyên li dora xwe çareser kir. Gelek caran kesên ku jê hez nedikirin daxwazneme di deheqî wî didan û giliyê wî dikirin. Ev giliyê ku di derbarê wî dihatin dayin hemû vala derxist û pêşiya wan girt.

<6>Meclîsa herêmî ya YPJ karê xwe bi bîryargehêre dimeşîne, hemû bîryargeh bi bîryargeha navendî ve girêdayî û karûbarê xwe bi rêve dibe. Li gorî mezinbûna navçeyan ji hejmarek pêwîst a endamên YPJ pektê. 3 mehan carekî civînên xwe li dardixe û bîryarên bîyargeha herêmî bi cih tînê.

Rêjeya xwendin û nivisandinê di kesên nav ser û ser re de zahf kêm bû. Yên ku xwendin u nivisandinê zanîbûn ji li eskeriyê elimî bûn. Li Xirbe Keryanê dibistan nebû û perwerdehî li Kerboranê dihate dîtin

Devneşa'bi farisî: دونشاه‎, gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî tê axavtin. serjimarî 2007: 12 malbat; 42 kes.

Di rojnama Azadiya Welat de u gelek kovaren di ên bi zimanê kurdî diweşin de dinivîse, her weha bi zimanê erebî jî di gelek malperan de gotaran dinivise.

Di hin versiyonên destana Zembîlfiroş de herwiha behsa wê heye. Ji ber ku îslamê xemil û estetîka jinê bisînor û gelek jî qedexe kiriye, ev makyajên kurdî hêdî hêdî heliyane, winda bûne.

<2>Merciya bîryaran ya herî jor(karar merci) konferansa YPJ ye. Di rewşên awarte de meclîsa leşkerî kom dibe. Xebata YPJ ya salekî dinirxîne û pilansaziya salê derdixinê.

Bonifacio (Bunifaziu di Korsîkî de) bajareke li pozikekî biçûkî li başûra Korsîka de bi nifûseke 2,660(2005) kes e û navê xwe da ye Tengava Bonifacio.

Mihsin li sala 1954ê li gundê Bamernê, nêzîkî bajêrê Amêdiyê, ji dayîk bûye. Li Duhokê û Mûsilê xwendiye û li sala 1976ê xwîndina zanîngehê qedandiye. Her ji sala 1970ê û pê da, dest bi nivîsîna helbestan kiriye.
Gelê kurd, piştî ku suîqest hat bihîstin li her qadê derket qadan û suîqest bi awayekî pirr mazin lenet û şermezar kir. Serokwezirê Fransayê François Hollande jî li ser suîqestê axift û got "bûyereke hişmet e" û "kujtinên hov in". Hollande bixwe jî, gotibû ku ku qastî Fîdan Dogan dikir, got ku "min jî ew nas dikir. Pirr caran me bi hev re hevdîtin kirîya."

Mijara etîmolojiyê wate û ziman in. Zanîstiya etîmolojiyê gelek kevn e. Fîlozofên wekî Platon, Kratylos, Heraklîtûs hwd jî bilî bûne. Dîsa fîlozofên Hindistanî û Çînî jî.

Dizê, navê yek ji gundên gundistana Mirgewera li navçeya Sîlvanayê ye. Sîlvana girêdayî şaristana Wirmê ye. dizê yan jî dîzec ku muerreba dijeg ê ye ku wateya koşk yan baro ya cengî heye.

Kurdên Libnanê komeke diyasporaya kurdan li rojhilata navîn in. li berê salê 1985 li Libnan'ê Kurdên hejmara wî derbare pêşbînîyen 75.000 herwiha 100.000 navbera kes bûn. Îroj, li ser Beyrût bîhezarên Kurdên hene.

Qalikên fringiyan tên girtin, ji hundirê wan tê çêkirin. Li Kurdistanê gel pirranî bi xwe çêdikin, nakirrin. Ji mergeyê jî mirov dikare ketçapê çêbike.

Seke tu kes, tu merdim otobuse de çin bo, hende rehet, destê xortî sey yew maro ke sariya şewdirî de tevizîyayo û binê tîrêjanê germinan ê tîje de hêdî-hêdî ruh dekeweno bi ey, winî canê kêneke de gêra û goreyê rîtmê nirîyayîşê otobuse gewdeyê ey o ke dusyabi stûna mermere wa zî winî nîrîyaynî…

Ew wekî kaşîfê radyoaktîvîteyê tê zanîn. Wî herwekî cihguhertina parçeyên beta di navbera rûerda elektrîkî û rûerda manyetîkî keşfkiriye. Navê wî li pîvana radyoaktîvîteyê hatiye dayîn.

Bejna wan digihêje 1,5 m. Pezkoviyên nêr bi qiloç in, qiloçên wan dirêj û çetelî ne.Hi cureyên xwe yên qoç gir in û wek ku meriv ji navên wan fehm dike ew ne yên kedî ne û yên kovî ne.

Di heyama zêdtir ji 40 salan wî li zêdetir ji 60 welatan, mîna welatên Rojhilata Navîn, Başurê Rojhilata Asyayê, Emrîkaya Latîn, Efrîka û Ewrûpaya Rojhilat lêkolîn kirine. Ew yek ji şehrezayên navneteweyî yên doza Kurdî ye.

Piştî dîlketina Salar Marzûban Mihemedê keyayê Musafirogullari di sala 948'an de Mihemed Şedad Qartû (Mihemedê kurê Şedad) cihê wî girt. Mihemed Şedad Qartû pêşî tenê keyayê Debîlê bû, lê di 951'ê de li tevahiya Azerbaycanê bû desthilat. Herçend tê gotin ku dewleta Şedadiyan di sala 1164'an de hilweşiyaye jî em ji kitêbeyeke ku Key-Siltanê Şedadî li Aniyê daye nivîsandin dizanin ku wî heta 1198'an desthilatdariya xwe meşandiye. Li gor hin çavkaniyan Şedadî bi êrîşa xundekarê Selcûqiyan Melikşah bi ser vê herêmê de di sala 1075'an de hilweşiyane, lê xwiyaye ew bi vê êrîşê qels bûne û heta sala 1198'an jî xwe girtine.

Awayê xebata wê ji bernameyên din ên anti-spyware cuda ye. Lêgerîn û lêkolîna xwe di demeke kin de dike. Bernameyên din li danegeheke belî dinihêrin û lêgerîna xwe dikin, lê Winpooch li encama kodan dinihêre û veqetandina xwe dike. Ev jî wê li hember raqîbên wê lezgîntir dike. Ev bername wekî mentiq awayekî nû pêşkêş dike. Lê car caran hişyariyên balkêş dike. Dîmendera wê jî hem xweşik hem jî şêrîn e.
Mirov dikare prînsîbên firîna balafir û babirokan wekî hev bibîne. Tenê cudatî ew e ku, di balafiran de bask tevnagerin, sabît in lê di babirokan de bitevger in. Hêza babirokan di hin modelên nû de gihîştiye ya balafiran lê pirranî babirok ne ji bo veguhastina rêwiyan lê wekî makîneyekê alîkar tê bikaranîn.

Siye so be, Respiratory Syncytai Virus, yekeke le giringtirîn û bilawtirîn siye sokanî korpey temen jêr 2-3 salî. Zorcaran miroy be temenîş ew siye soyey borîçke hewayekan debêt. Be taybetî soyeke le mangî cenîwerî û be giştî le zistan da derdekewêt. Salane le cihanda nêzikey nîw milyon kes bem siye soye demrêt.

Jinên kurd zarokên xwe di nava jiyanê de perwerde dikin, fêrî jiyanê dikin. Ji bo jîrek û behremend bin, van di zaroktiyê de dikişînin nava berpirsiyariyan. Ev xwarin jî wisa derketiye.

Nermalav an nivîsbariya Azad ew e ku bernameyên bi rengekî hesan bigihîne hemû gelan, her bername bi her zimanî hebe, kodên wan ji aliyê herkesî ve were dîtin, da ku her kes bikaribe tiştekî lê zêde bike. Ji lew ra jî bernameyên nivîsbariya azad ji her alî ve azad in.

Li gorî gelek ronakbîrên tirk ew Topal Osmanê nû yê dewleta tirk e û ew jî wekî Topal Osman piştî bikaranînê hatiye kuştin û êdî najî. Dewleta tirk hemî kiryarên xwe yî dijmirovane dixe para Yeşil. Navê Yeşil li Kurdistanê dihat wateya mirinê. Di gelek lêkolîn û darizandinan de navê wî wekî kujer derbasdibe. Tê gotin parlamanterê kurd Mehmet Sîncar wî bi destê xwe kuştiye û Mûsa Anter jî daye kuştin. Di kuştina hezaran kurdan de cihgirtiye.

Li Tirkiyeyê tê pejirandin ku şaxên Gladio xwe di nava Bozkurtlar (Gurên boz), MHP, MİT, İşçi Partisi, hin hêzên zêde radîkal ên çepgir de veşartine û pirranî Kurd û komûnîst, bi deh hezaran mirov kujtine.

Çiyayê Gewr (bi yewnaniya kevn: Ἁμανός, amanos; bi tirkî Nur Dağları) çiyayek di parêzgehê Xetay (senceqa Iskanderûn) de li Kurdistana bakur. Navê wî gewr e, ji ber rengê berfê li ser. Bilindiya wî li girê boz 2.240 metre ye.

Qewmandin ji emrê çivikê ( çîrok ) – Begivenhed ved fuglet livs (eventyr ), Çalo û Hirço (çîrok ) – Tjalo og Hirtjo ( eventyr ). Bahar 8, berevok ( Forår 8, samling bog ). Sovetakan groch ( Sovjetisk forfatter ), Yerevan – 1989.

Jinan ji bestiran, zêr, zîv û gelek materyalanan di dirûvê xalxalok, beybûn, roj, heyv, morî, dûpişk hww de, deqok bi hinarik, girik, stû, por, pêsîr, zikên xwe ve dikirine.

Beşeke mezin a şÇiyayên Hîmalayê dikevin nava başûrê Tîbetê. Navinciya bilindahiya wê ji asta deryayê nêzî 4900m e, lewra jê re 'Banê Cîhanê' jî tê gotin ji ber ku ev herêm weke bilindtirîn herêma cîhanê tê qebûlkirin. Platoya bilind a Tîbetê bi gelemperî ji deştan pêk tê: cihê herî hişk rojavayê herêmê ye û weke 'çangtang' (deşta bakûr) tê bi nav kirin. Ev der ji deştên alpîn pêk tê. Sedema hişkayiya herêmê ji ber hebûna çiyayên Hîmalayayê pêk tê: Ewrên Monsûnê wextê ku ji Hîndistanê ve nêzik dibin, li başûrê çiyayên Hîmalayayê radiwestin. Bi vî rengî hemû baran li beşa başûr a çiyan dibare û bi tenê hewayên hişk derbasî bakûrê (Tîbetê) dibin, li cihê ku îqlima kontinental peyda ye.
Cureyên stranê kategoriya adetî, ku dide naskirin hin perçe ji stranê wek mensûbê kevneşopiyeke parvekirin, an jî ji peymanan e. Ev ew e, ku ji forma muzîkê û awayê muzîkê hev bêne naskirin, tevî ku di pratîkê de ev şert û merc bi carinan heman wateyê tê bikaranîn.

Ji reşreşkê rûn tê derxistin û ji bo gelek cûreyên dermanên xweristî di sanayiya dermanan de tê bikaranîn.Rûn an zeyta reşreşkê ji aliyê kîmyayî ji elementên din peyda dibe: tirşiyê linoleyîk(18.2), thymoquinone, dithymoquinone, melansîn, nigelîn, damasenîn û tanînan. Melansîn dibe jehrî ku bi qasiyên pir were bikaranîn. Herwiha wek biharbêhn (biharat) ji bo çêjin û tamxweşkirinê li ser hemû cûreyên xwarinên hevîrî tê reşandin.

Bi saya peymana sala 2002'an, zimanê tîbetî bû dûyemîn zimanê fermî yê herêmê. Ev tê vê wateyê ku zimanê tîbetî di dibistanên fermî de bi axaftin û nivîsandina xwe tê hînîkirin. Li gorî qanûnê divê hemû konferans û civînên girîng ên li Tîbetê - dadgeh pê re - karin yan bi zimanê tîbetî yan jî bi zimanê çînî ya han pêk bên. Fermo, rûnistvanekî tîbetî yê xwendî him tîbetî him jî çîniya han dizane.

Kurdên li Swêdê di derheqa civata Swêdê de agahdar dike û ji bo çareserkirina pirs û pirsgirekên kurdên li Swêdê û ji bo pirsa integrasyonê xebatê dike.

Karê rojnamevanî di sala 1975'a li rojnameya tirkî Dunya dest pê kir û di navbera 1978'a heta 1986'a li rojnameya Günaydin kar kir. Piştî ku ji rojnameya Günaydin veqetiya ji 1986'a heta 1998'a li rojnameya Sabahê karê xwe berdewam kir. Di rojnameyên tirkî Star (1998-1999) û Yenibinyıl (2000) jî xebat kiriye. Niha Remezan Ozturk serbixwe kar dikê û li gelek deverên bi aloz ên cîhanê karê xwe dimeşînê û gelek wêneyên balkêş kişandine. Wêneyê ku wî ji Komkujiya Helebceyê kişandibû, di masmedyaya cîhanê da wek resmê salê hatibû hilbijartin.

Mirgewer roleke berçav di hemû serhildan u berxwedanên neteweyî li Kurdistana rojhilat hebûye. Lê netenê ev, herwisa beşdariya serhildanên bakur u başur jî kiriye. Gelek şedîd dayine.

Mirgewer ketiye ser tixûbên sê dewletên Iraq, Tirkiye u Îranê. Peymana Sêsînor li ser çiyayê Dalanper'î hatibû îmzakirin. Dema avabûna Komara Kurdistanê li Mehabadê ev peyman bi insiyativa nemir Qazî Mihemmed li navbera kurdên parçeyên Kurdistanê hate imzakirin.

Şedadî (carina Şeddadî tê nivîsandin) navê dewletekê ye ku di sala 951'ê (340´ê hicrî) de ji aliyê Şedadiyan ve li herêma Erana bakurê Azerbeycanê (Başûrê Qefqezê) hatiye damezrandin. Vê dewleta Kurdan heta sala 1164'an xwe ser piyan girt. Bajarê Anî (li Qersê, Tirkiye), Tibîlîsî (Gurcistan), Demirqapî, Qerebax, Naxçivan, Gence (li Azerbeycanê ye), Dvîn (li Ermenistanê ye)

Her wekî ji navê wê jî diyar e, gihanek bi serê xwe ne xwediyê tu wateyê ne, lê bêjeyan, komek û hevokan bi hev ve girê didin, an jî peyvekê, komekê bi hevokekê ve girê didin.Bo nimûne, dema em dibêjin; Hogir û Evîn xwîşk û birayê hev in., û li vê derê gihanek e û her du navan digihîne hev.Dîsa gava ku em bibêjin; Piling çû malê, lê Zarîfe li bal xaltika xwe ma. îcar peyva lê dibe gihanek û her du hevokan (Piling çû malê-Zarîfe li bal xaltîka xwe ma) digihîne hev, wan bi hev ve dibestîne.
Bi sala 1974an, heyva îlonê, Bernard Kouchner û hevkarên wî yên Bijîşkên Sînornenas çûn Kurdistana Başûr cem Mela Mistefayê Barzanî. Hingê, Kouchner çûbû nav çiyanên bin kontrola Barzaniyan li wê dêrê 15 rojan ma û rezilhatiya du milyonên kurd dît. Idrîs Barzanî û serokkomare Kurdistanê Mesûd Barzanî jî li wir bûn.

Di vê warê de zanyarek jî Carrol E. Izard e. Ew behsa 10 hestên bingehîyên di hemû kulturan de tên dîtin dike. Gor wî ew hestena ewana ne: Eleqe/menfeet, derd/keder, îkrah/dilsarî, şabûn/kêf, qehr/hîdet, şaşwazî, fedî/şerm, tirs/xof, kêmxistin/piçûkxistin û sûcdarî.

Şevket Arman di sala 1918'an de li bajarê Xelfetiyê jidayik bû. Wî di sala 1937'an de li Stenbolê mamostetiyê qedand û di sala 1940'an de jî beşa Karên nîgarkêşî li Enstîtuya Perwerdehiyê ya Gazî mezun bû. Dema di sala 1949'an de li Lîseya Mersînê mamostetiya karên tabloyê dikir, ji aliyê MEB'ê ve destûr stend ku ji bo du salan biçe Fransayê. Ew li Parîsê di Academie National Superieur des Beaux Arts de weke xwendevanê mêvan tevlî atolyeya Jan Sanverbi û akademiya Andre Lhote bû. Ew bi xebatên xwe yên derbarê nîgar û pentura nûjên xebatên serkeftî bidestxist û piştî ku ji her du akademiyan sertîfîka stend vegeriya welatê xwe. Dema li Fransayê bû, wî ser li muzeyên hunerê yên Brîtanya, Îtalya û Holandê xist û hunera wê demê lêkoland. Piştre vegeriya welat û li lîseyên Mersîn û Edîrneyê mamostetiyê kir.

Bawer Coşkun: Ku di şûna A. Yusufî de bûbû endamê KK li civinên KK û KG de beşdarî nekir li gorî bendê 12, xala 6 a destûra FKKSê di civîna 6em a KG de ku di 1'ê pûşperê 2003'ê de pêk hat ji endametiya KK derçû. Di şûna wî de Nûrî Salih bû endamê KK.

"Nê janê ke ma ancenê, nê janê ke ma zerrî ra xo teslîmê înan kerdo, senî vera ma de agêrenê sukûnetêka şinasî û aram-aram ro ma pêşîyenê. û bêtalihî seke teqdîrê Homayî bo, seke bapîranê ma ra mîrat bimano ma rê, wina zerrî ra û ende zî delal, mîyanê çareyê ma de neqeşîyaya. Azadî zî sey yarîyêka çorse didananê xo ro ma beş kena û helbet ma tim bakîr ê, vera her qewimîyayîşê heyatê xo de.Ê ke verê heme çî vîrê ma ra şinê zî merdeyê ma yê..." (r. 72)

Bera herî pir li Tîbetê tê çandin cehê erdên bilind e. Li derên ku pirtir roj lê digihêjin genim, kartol, misir û famîleya baqilan jî têne çandin. Ji ber rojên dirêj ên havînê û lewra dirêjbûna dema gihînê, cotkarî û çandinî li vê bilindbûnê jî mimkun e, lê belê evya bi çend herêman bi sînor e: li dora Lhasa û Xigazê. Ber bi bakurê ve êdî tenê ajaxwedîkirin mimkun e û li rojavayê çol destpê dike. Cotkarî û bi taybetî çandinî di salên dawî de bi alîkariya makîneyên giran hate pêşxistin û berdariya wê gihîşte asteke meztir. Lê ajaldariya li ser çolên bilind ên bi berx û yakan hê jî girîngtir e.

Ji ber ku navê wê kurdî/îranî ye, bi texmîni ji kurdan an gelên din ên îranî belav bûye. Lêkolîn kêm in. Dibe ku eslê navê babaxanij be ku navê cihêkê be yan wextekê xwarina zadeganan bûye, ji ber wê gotine babaxanij.

Li Okyanûsyayê 7.500î zêdetir girav hene û rûerda wê digihê 1,3 milyon km²yê. Bi tevî aliyên xwe yê deryayî rûerd dibe 70 milyon km². Li 2.100 giravên deryayî cihwarbûn heye û 14,9 milyon mirov lê dijîn.