Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Sonın' ushında Ulug'bek babası A'mir Temur qazalang'an ku'n 1403-jıldın' 18 fevralınan baslap tap 1409-jılı Xalil Sultan Shaxruq a'mirleri ta'repinen tutqıng'a alıng'ang'a shekem Xiratta o'z a'kesinin' panasında boldı. Xalil Sultan ha'kimliginen keyin Maveranaxr taxtı 1409-jıldın' aqırınan baslap Ulug'bekke na'sip etken edi. Bul waqıtta ol on u'sh jasar bala bolıp, sonda da A'mir Temurdin' aqlıg'ı bolg'anı ushın g'ana ma'mleketti basqarıwı kerek edi. Sonın' ushında ol ma'mleketti a'kesinin' en' jaqın adamlarının' ja'rdeminde basqardı. Sol tiykarda ol tap 1449-jıl 25-oktyabrge shekem qırıq jıl dawamında ma'mleketti basqaradı. En' son'ında o'z perzentinin' qaslıq etiwinen ashınarlı jag'dayda qaytıs bolg'an.

Bul taraw motor sawdasi, avto remont, jeke ha`m uy xojalig`i tovarlari sanaatlarin o`z ishine aladi.Ko`k kitap 2006da xabarlaniwinsha 2004-jili bul sector Ulli Britanya ekonomikasina £127.520 mlnliq jalpi bahani qosqan. Ulli Britanya aziq-awqat bazarinda 5 kompanya ustemlik etedi-Asda(“Wal-Mart stores”qa tiyisli), The Co-operative Food, Morrisons, Sainsbury's ha`m Tesco - olar birgelikte bazardin` 80% ulesine iyelik etedi. London iri usaqlap satiw oray esaplanadi ha`m 2010-jili uliwma shig`inlari £64.2 mlrd atirapinda bolip, dunyadag`i basqa qalalardin` ishinde en` joqari aziq-awqatliq bolmag`an usaq sawdasina iyeliketti. Ulli Britanyada orinlasqan Tesco da`ramat ko`lemi boyinsha dunyadag`i (Wal-Mart Stores ha`m Carrefour lardan izde) 3-orindi iyelleydi, ha`m Ulli Britanya bazarinda 30% li ulesi menen ha`zirde lider bolp esaplanadi.

Tiykarg'ı sanaat tarmaqları: qara ha'm ren'lı metallurgiya, mashinasazlıq, Ximiya sanaatı. Qurılıs materialları islep shig'ariladı, ag'ashtı qayta islewshı, ximiya ha'm neft ximyası, toqimashılıq, azıq-awqat sanaatı rawajlang'an. Awıl xojaliginda diyqanshılıq birinshı orında turadı. Salı, texnika eginlerı, paxta, temekı ha'm basqalar jetistiriledı. Elektr energiyası islep shıg'arıladı, ko'mir, temir, rux, molibden, volfram, qorg'asın, mıs, alyuminiy, magniy, altın, grafit, pirit, tuz qazıp shıg'arıladı.

Jan'a eranın' basında Hindistannın' ruwxıy turmısında sheshiwshi pozitsiyalardı induizm iyeledi. Bul ayırım etnikalıq gruppalardın' ma'deniyatlarının' kem-kemnen rawajlanıwı bolıp tabıladı. İndualizmnin' en' tiykarg'ı shıg'armaları "Bxadavashta" (qudaytalanın' qosıg'ı) dep ataladı.

Viktor Emmanuil galereyası jen'is tawı motivli kiriw menen baslanadı ha'm kishi ko'shelerde dawam etedi. Ha'r ku'ni galereya qalanın' ma'deniy o'mirinin' orayına aylanadı. Bul aralıqda belgili, kafe ha'm restoranlar jaylasqan. Galereyanın' orayı gu'nbezinin' aldında bolsa mozaykalı o'gizdi ko'riwge boladı. Ra'wayatlarg'a qarag'anda, eger 3 sag'at esteliktin' ishinde jasap, onın' basında qonsan'ız arzıwınız a'melge asadı eken.
"Haqıyqıy İsa shirkewi" bul 1917-jılı Qıtaydın' Beidjing qalasında tiykar salıng'an g'arezsiz shirkew. Bu'gingi ku'nde 45 ma'mlekette ha'm altı materikte shama menen 1.5 million ag'zag'a iye. Shirkew 20-a'sirdin' erte basında payda bolg'an ma'sixshiliktin' protestantlıq tarawına tiyisli. Olar İsanın' ekinshi keliwinen aldın barlıq milletlerge onın' o'miri haqqında jetkizip beriwdi maqset etip qoyg'an. Shirkewdin' baslı on oqıwı ha'm isenimi to'mendegiler:

Barselona futbol klubı (inglis Footbal Club Barcelona) - Barselona qalası komandası. İspaniya Primyera Divizioni qatnasıwshısı. 1899 jili Joan Gamper basshiliginda shvetsariyalıq, britaniyalıq, ispaniyalıq ha'm kataloniyalıq futbolshılar ta'repinen du'zilgen. "Barselona" iqlasbentleri kules (culés) atı menen tanılg'an. 2006-jili, ag'zalardın' sani 140 000 adamnan artip ketken.

Jaslıq — Qaraqalpaqstan Respublikasinin' Qon'irat rayoninda jaylasqan qalasha. (1975 jıldan). Xalqi 4,1 min' adam (2000), qaraqalpaq, o'zbek, qazaq, rus, tatar, tu'rkmen ha'm basqa millet wa'killeri jasaydi. Temir jol stansiyasi bar. Jaslıqta "Tuley" ga'z kompressor stantsiyasi, lokomotiv deposi, temir joldi on'law ka'rxanasi bar. Jasliq arqali jolawshilar tasiwshi xalqara poyezdlar qatnaydi. Uliwma bilim beriw mektebi, klub, ma'deniy sport kompleksi, kitapxana, emlewxana, darixanalar bar.

2009-jili 23-yanvarda, Hukimet Milliy Statistika Basqarmasinan aling`an mag`lumatlarg`a tiykarlanip Ulli Britanyani 1991-jildan berli birinshi ret rasmiy turde recessiyada ekenligin ko`rsetti. Ol recessiyag`a 2008-jildin` aqirg`i kvartalinda tusip qaldi, 2008-jildin`may ayinda 5.2% ten 2009-jildin` may ayina kelip 7.6% ke jetken ,o`sipbaratirg`an jumissizliq sebebinen kelip shiqti. Jumissizliq da`rejesi 18-24 jillar ishinde 11.9% ten 17.3% ke jetti. Da`slep Ulli Britanya basqa 2009-jildin` ekinshi kvartalinda ekonomikaliq o`siwge qaytqan Germaniya, Franciya, Yaponya ha`m AQSh siyaqli iri ekonomikalardan artta qalg`an bolsada, ma`mleket a`sten aqirin 2009-jildin` son`g`i kvartalinda ekonomikaliq o`siwge qaytti. 2010-jili 26-yanvorda Ulli Britanyanin` recessiyadan shiqqani tastiyqlandi, dunyadag`i solay islegen en` aqirg` iri ekonomika boldi. 2010nin` fevralina shekemgi 3 ay ishinde Ulli Britanya ekonomikasi 0.4% ke o`sti. 2010 nin` 2-kvartalinda ekonomika 1.2% ke o`sti, bul bolsa 9 jil ishindegi en` tez o`siw tempi esaplandi. 2010 nin` 3-kvartalinda basip shig`arilg`an mag`lumatlar Ulli Britanya ekonomikasinin` 0.8% ke o`skenin ko`rsetti; bul bolsa 10 jil ishindegi ekonomikaliq o`siwi en` tez bolg`an 3-kvartal boldi.
Ha'rre, (Apis mellifera L.) — jer ju'zinde 20 milliyonan aslap ha'rreler bar. ha'rrelerdın' watanı qubla Aziya esaplanadı. Ha'zirgi da'wirde qubla ken'liklerden shekke arqag'a shekem tarqalg'an. Ha'rreler, ko'binshe, shan'araq bo‘lıp jasaydı. Bir shan'araq bir ana (xalıq tilinde "patshası" dep ha'm ju'ritiledi), bir neshe mın' isshi ha'm bir neshe ju'z erkek ha'rreden iba'rat. Ana Ha'rrenin' uzınlıg'ı. 20 — 25 mm, salmag'ı 200 — 250 mg , ba'harden gu'zge shekem ma'yek qo‘yıw ha'm shan'araqtı basqarıw waziypasın isleydi. Qanatı denesının' yarımın qaplaydı, nektar, gu'l shan'ın jiyiriwshi apparatının' ju'kligi menen parıq qıladı. Bir sutkada 2 — 2,5 mın' ma'yek qoyadı. Eger lichinkalardı isshi ha'rreler pal ha'rre su'ti menen azıqlantırıp tursa 16 ku'nde ana ha'rre shıg'adı. Bir shan'aqda jazda 60 — 80 mın', qısta 10—15 mın' isshi ha'rre boladı, sag'atına 60 km tezlikde usha aladı, shan'araqta 2 — 3 km ha'm onnan artıq uzaqlıqg'a ushıp barıp, nektar ha'm gu'l shan'ın jıynaw, nektardı palg'a aylantırıw, mum islew, lichinkalardı bag'ıw, ketek qurıw, uyanı qo‘rıqlaw kibi islerdı a'melge asıradı. Ha'rreler qadimnen qimbatbaxa zat bolg'an palı, propolis, mum, ana ha'rreleri su'ti, ha'rre za'hari ha'm palın alıw, sonın'day awıl xojalıg'ı eginlerin miyweli bag‘lardı shan'latıw ushın bag'ıladı (palha'rreshilik). Ha'rre shan'arag'ı bir ma'wsimde 683140 — 150 kg pal toplaydı, bunnan 100 kg ha'rre shan'arag'ına sarıplansa, 40 — 50 kg ajıratıp alınadı. Ha'rre shan'araq ag'zalarının' xizmet jumısları o‘zara baylanıslı bolg'anlıqtan olardın' birewi ha'm o‘zinshe g'a'rezsiz o'mir keshire almaydı. Na'ssileri: O‘rta Rossiya tog'ayı (qaramtir) ha'rre na'sili (A.m. millifera) — en' ko‘p tarqalg'an na'ssilerge kiredi. Ol irri, paldarlıg'ı joqarı, suwıqqa shıdamlı, ha'r bir shan'araqtan 100 kg ga shekem pal alıw mu'mkin. Kavkaz (Gruziya) taw-qon'ır ha'rre na'silli (A. m. cavcasica) — ko'binshe, Zakavkaze, Worta Aziyada tarqalg'an. Karpat ha'rresi na'silli — Batıs Ukrainanın' tawlı rayonları ha'm Karpat artında ko‘p ushraydı. Ren'i qaramtır, tabiyatı jumsaq, quyrıg'ı uzın. Italiya sarı ha'rresi na'silli (A.m. ligustuca)nın' kelip shıg'ıwı Italiya esaplanıp, Kanada, AQSH, Avstraliya ha'm Jan'a Zelandiyada tarqalg'an. Keyinshelik Finlyandiya, Yaponiya, Qıtay ha'm Hindistang'a ha'm keltirilgen. Shıg'ıs ha'rresi na'silli — Uzaq Shıg'ıs (Pri-more, Xabarovsk)da ko‘p tarqalg'an. Na'sil Ukraina, Worta Rossiya, Italiya ha'm Kavkaz ha'rreleri qatnasında jetistirilgen, paldarlıg'ı ortasha. Kraina ku'lren' ha'rre na'silli (A.m. carnica) — Yugoslaviya, Avstriya tawlarında ken' tarqalg'an.

Erkin ekonomikalıq zonalar du'ziwde jetiskenliklerge erisiw ushın bir qatarda sa'tsizlikler de ushırasadı. Usınday sa'tsizliklerge ushırap Shrilankadag'ı, Liberiyadag'ı, Gvatemaladag'ı, Senegaldag'ı erkin ekonomikalıq zonalar o'z islerin toqtattı. Onın' tiykarında siyasiy, ekonomikalıq ha'm sho'lkemlestiriw sebepleri turadı. Siyasiy sebepke-siyasiy turaqsızlıq, grajdanlıq qozg'alıs, al ekonomikalıq sebepke-investor ushın tu'siniksiz, quramalı nızamlıqlardın' qollanıwı kiredi.
1963 jili belgili jaziwshi To'lepbergen Qayipbergenov altinshi iret shig'arg'an Qaraqalpaqstan ASSR Joqarg'i Sovetine deputat bo'lip saylaydi.

Miynet partiyasi 18 jil dawaminda oppozitsiyada o`tkergen son` 1997-jildin` may ayinda Tony Bleir basshilig`inda hukimetke qaytti. Bleirdin` 10 jil iyellegen lawazimi dawaminda 40 izbe-iz kvartal ekonomikaliq o`siw boldi, bul 2008-jildin` 2-kvartalina shekem dawam etti. Aqirg`i 15 jil sol waqittag`i joqari rawajlang`an ekonomikalar ishinde ekonomikaliq o`siw tempi joqari ma`mleketlerdin` biri boldi, ha`m a`lbette basqa Evroppa ellerinin` ishinde en` joqarisi boldi.1990-jillar basinda JIO` nin` o`siwi az muddetke 4% ke jetti, son` a`sten tusti. O`siwdin` joqari da`rejesi alding`i 10 jilliqqlarg`a qarag`anda to`men boldi, misali`a 1970-jillari o`siwdin` joqar da`rejei 6.5% bolg`n, bra sonda da bul o`siw bir tegislew ham izbe-iz boldi. XVF nin` mag`lumatlarina ko`re 1992-2007-jillar aralig`inda jilliq o`siw da`rejesi ortasha 2.68% ti qurag`an, ha`m alding`ig`a qarag`anda finansliq sektordin` o`siwi ulken ro`l oynaydi. Bul sozilg`an o`siw da`wri 2008-jili Ulli Britanya nin` kutilmegende recessiyag`a kirip qaliwi menen tawsildi- onin` 20 jilliq ishinde birinshi ret dunya juzlik krizisi sebebinen boldi. 2008-jili jamiyetlik mulkke aylandirilg`an Northern Rock tin` qulawinan baslap, basqa banklarda belgili bir bo`legi milliylestiriliwi shart boldi. Bazar kapitalizaciyasi jag`inan dunyadag`i 5-orinda turg`an Skotland Grouptin` Royal Banki 2008-jili 13-oktyabrde milliylestrildi. 2009-jildin` ortalarinda Finans ministrligi RBS din` akciyalarinin` kontrolliq paketinin` 70.33% ine, ha`m Lloyds Banking Group tin` UK Financial Investments Limited inin` 43% ine iyelik etti. Recessiya 2008-jili yanvarda 1600000 bolg`an jumissizliqtin` 2009-jili oktyabrde 2500000g`a oskenin ko`rsetti.

"Shaxnama"nın' u'shinshi bo'limi tariyxıy da'wirler menen baylanısıp, jeti a'sirlik İran tariyxın o'z ishine aladı. Bul zardushtıylıq dini payda bolg'annan baslap İranda arab basqınshılarının' hu'kimranlıq da'wirine shekemgi waqıyalar so'z etiledi. Qa'nigelerdin' mag'lıwmatına qarag'anda bul bo'lim İrandag'ı tariyxıy waqıyalar menen a'dewir jaqın. Yag'nıy avtor ko'birek tariyxıy faktlerge tiykarlang'an. Bul bo'limde Samaniyler da'wirindegi waqıyalar ilimpaz Berzuiydin' Hindstannan "Qalila ha'm Dimna" dep atalg'an kitaptı alıp keliwi, shaxmat oyını ha'm qag'ıydaları haqqında pikirler bar.

Arximedtin' miynetleri sol da'wir matematikasının' ha'mme tarawlarına tiyisli bolg'an: geometriya, arifmetika ha'm algebranın' ko'plegen qızıg'arlı jan'alıqları Arximedke tiyisli.

Laos Xalıq Demokratik Respublikasi (Sathalanalat Pasathipatai Pasacon Lao) — Qubla-shig'is Aziyada, Hindiqıtay yarim-atawinin' ortasinda jaylasqan ma'mleket. Mayd. 236,8 min' km². Xalqi sani 6,8 mln. adam (2014). Paytaxti — Vyentyan qalasi. administrativ jaqtan 13 kxueng (wa'layat)qa bo'linedi.

QRXBM-ne qarasli 2-sanli qa'nigelestirilgen mektep ju'da zor mektep .Bul mektep ishinde en' jaqsi u'lgili klass bul 2015-2016 woqiw jilindag'i 9-TI Klasi bolip tabiladi.
Ulug'bek bul xanlıqlardın' tariyxın a'dewir jetik bilgen. Sonın' ushında tariyxshılar bul kitaptın' o'mir haqıyqatlıg'ınan jazılg'anlıg'ın da ta'n aladı. Mırza Ulug'bek o'z da'wirinin' ko'rnekli patshalarının' biri bolıwı menen birlikte ko'p ellerge atı jayılıp ketken alım da edi.

Bul kitap negizinen didaktikalıq tiykarda jazılg'an bolıp adam balasının' turmısta tutatug'ın ornı bilim iyelew, dos tan'law, o'zinin' baxtı ha'm qa'dir qımbatı jolındag'ı gu'resleri haqqında so'z etedi. Sonın' ushın da avtor bul joldın' tiykarg'ı tu'yinleri ta'rbiyag'a baylanıslı dep biledi. Qırıq to'rt baptan ibarat bolg'an bul kitaptın' ha'r bir babında adamzat ta'rbiyasının' en' a'hmiyetli ma'seleleri sheshilip baradı. Sonlıqtanda bul baplardın' ha'mmesi de wa'siyat tu'rinde jazılg'an. Ma'selen: "Ata-ananı hu'rmetlew haqqında", "O'nerdin' artıqmashılıg'ı", "Sheshenliktin' a'hmiyeti", "G'arrılıq ha'm jigitlik", "Sharap ishiw yaki ishpeslik qag'ıydaları", "Miyman ku'tiw", "Ishqı muhabbat haqqında", "Monshag'a tu'siw", "Uyqılaw", “Du'nya-mal jıynaw", "Perzentti ta'rbiyalaw", "Dos tan'law", "İlim iyelew", "Shayırlıq penen shug'ıllanıw", "Xızmetkerlik" ha'm tag'ı basqalar.

A'bu Rayxan Beruniy Muhammet ibn Ahmet (973-1048) - Xorezimde ha'zirgi Qaraqalpaqstan respublikasi'ni'n' Beruniy rayonı aymag'i'nda, du'nyag'a kelgen. filosof, shayır. Ol geografiya, matematika, minerologiya, Astronomiya, farmakologiya uqsag'an ilm-pa'n du'nyasında ulli ashılıwlar jaratqan. Ol ko'p sanli ta'biyiy-ilmiy, fil-sosiologik, siyasiy-etik poyetik shi'g'armalar jazg'an. Onin' ilmiy ha'm diniy isleri o'zinin' ko'pta'repliligi, meselelerin batirlik penen qoyiliwi ha'm-de olardin' du'zilisinin' originalligi menen ajirali'p turg'an.

A'lipbedegi ha'riplerdin' belgili bir ta'rtip boyınsha izbe-iz jaylasıwı sha'rtli tu'rde qabıl etiledi. Bul izbe-izliktin' turaqlı tu'rde mudamı saqlanıwı ameliy jaqtan u'lken a'hmiyetke iye boladı. Asirese, so'zlikler du'zgende, dizimler jazganda ha'riplerdin' a'lipbedegi orın ta'rtibi qatan' saqlanıp jazılsa, olardan paydalanıw an'sat boladı. A'lipbedegi haripler qoljazba ha'm baspa tu'rine, bas harip ha'm kishi harip tu'rine iye boladi.

Qa'yqawıstın' pikiri boyınsha "Jomartlıq" - degen kezsiz saqıylıq emes. Ba'lki bunın'da o'z aldına qoyg'an ma'qsetleri bar. Sonın' ushında ol jomartlıqtın o'zinde u'sh toparg'a bo'lip qaraydı.

Bratislava transport jolları tu'yini. Dunay boyındag'ı iri portlardan biri. mashinasazlıq ha'm stanoksazlıq, elektrotexnika, ag'ashsazlıq, toqımashılıq, azıq-awqat, poligrafiya, qurılıs materialları ha'm basqa sanaat tu'rleri rawajlang'an. Ximiyo ha'm neft ximiyası sanaatı orayı. Slovakiya FA (1953), Slovakiya muzeyi, universitet, politexnika inistitutı, ekonomika, teatr inistitutları bar. Arxitekturalıq esteliklerden gotika u'slıbındag'ı sobor (1221), Mixaylov da'rwazası (14—18-a.lar) ha'm b. saqlang'an.

Evklid (grek.: Εὐκλείδης) (shama menen bizin' eramızg'a shekemgi 325 – 265 jıllar) Mısırdag'ı İskenderiya (Alexandria) qalasında jasag'an a'yyemgi grek matematigi. Ol haqqında az mag'lıwmat belgili bolsada, adamlardin' pikirinshe, ol Mısırda Ptolomey I faraon bolg'an waqıtta jasag'an.
David Hoffman - Amerikanin' ta'jiriybeli dokumental filmler rejissyorlarinin' biri esaplanadi. Ol Nyu Yorkta tuwilg'an ha'm a'kesi H. Lorens ha'm anasi Eve Hoffman menen birgelikde Levitton (Long Island shtati)da o'sken. 40 - jilliq kariyerasinda 6 hu'jjetli film do'retken.

Shın'g'ısxan 1227-jılı o'lgennen keyin Qazaqstannın' barlıq jeri Altın Ordag'a qosıldı. Biraq qazaqlardı jawlap alıwshılar qazaqlardın' ma'deniyatına, a'sirese tiline aytarlıqtay o'zgeris kirgize almadı. XIV a'sirde qıpshaqlardın' qazaqlar menen ma'deniyatı, tili jag'ınan jaqınlasıwı, aralasıwı ju'da' ku'sheydi. Shın'g'ısxan miyrasxorlarının' o'z-ara u'stemlik ushın talas-tartısları, Timurdın' Altın Ordanı qulatıwı na'tiyjesinde onın' quramındag'ı xalıqlar bir-neshe xalıqqa bo'lindi. Nogay xanlıg'ı XIV a'sir aqırı XV a'sir basında Volga, Kama, Ural daryalarının' aralıg'ında sho'lkemlesti. O'zbek xanlıg'ı Aral ten'izi ha'm Sırdaryanın' to'mengi jag'alarınan arqag'a qaray Ural, Tobal, arqa-shıg'ıstag'ı İrtıshqa shekemgi aralıqta ornalastı. O'zbek ha'm Nogay xanlıg'ının' etnikalıq quramı uqsas boldı. Olardın' xalıqları ko'shpeli tu'rk qa'wimlerinen, qıpshaq, karluk, qan'lı, argın h.t.b. edi. Sonday-aq mang'ıt, ming, merkit h.t.b. mong'ol qa'wimleri boldı. Nogay ha'm o'zbek xanlıg'ına qosılmag'an jergilikli urıw ha'm qa'wim birikpelerinen dulat, usun qa'wimlerinin' ko'pshilik bo'lekleri boldı.

Ko'pshilik a'debiyatshılarda "Edige" da'stanın Soppaslı Sıpıra jıraw jazg'an eken degen pikir bar. Bulda haqıyqatlıqqa jaqın keledi. Sebebi, Soppaslı Sıpıra jırawdın' qaysı bir tolg'awın alıp qarasan'ızda sol "Edige" da'stanının' bo'lekleri bolıp shıg'adı. Bunı da aldına tolg'aw dep te aytıw mu'mkin. Yaki "Edige" da'stanının' ayırım bo'lekleri dep te ataw mu'mkin. "Edige" shınında da xalıqtın' ko'rkem tili menen kestelengen da'stan. Sonın' ushın da bunı tek awızeki xalıq do'retpesi dep aytıw da qıyın. O'ytkeni, bunday ko'rkemlik tek jeke do'retpelerden g'ana bolıwı mu'mkin.

Zaryadlı za'rreler tok tasıwshılar dep ataladı. Metallar ha'm yarımo'tkizgishlerde tok tasıwshılar elektronlardan, elektrolitlarda teskeri ha'm kerisinshe ionlardan, ionlasqan ga'zlerde teskeri ha'm keri ionlar ha'mde elektronlardan iba'rat.

Poemanın' qaharmanı Mariya bizin' da'wirimizdin' ko'p sanlı romantik, o'rshil, oyshıl, adamlardının' en' abzallarının' biri. Avtor su'wretlegen bul orınlarg'a biz qalıwsız isenemiz, shayırdın' onı yoshlı qatarlar menen jırlawınanda da qızdın' orshel oyına teren' su'ysiniwshilik bar.

Yahoo! kompaniyası 1994-jıl yanvar ayında Stenford universitetı aspirantları David Filo ha'm Jerry Yang ta'repinen tiykar saling'an, 2-mart 1995-jıl da korporatsiyaga aylandı. Kompaniya bas ofisi Sunnyvale, Kaliforniya, AQShda jaylasqan.

Atqaratug'ın xızmeti men sıpatına qaray — ortalıq emmisiyalıq (Ultlıq bank, onın jergilikli filialları), kommertsiyalıq, investitsiyalıq, salalıq, al menshik tu'rine qaray ma'ml., aktsion., korporativlik, aralas, ma'mleketaralıq Bankler bolıp bo'linedi. Birinshi ret Bankler orta a'sirde Arqa İtaliyada, keyinirek Germaniya men Niderlandtın' sawda ortalıqlarında payda boldı.
Stadionda ko'binshe futbol oyunları o'tkiziledi. İspaniyanın' Granada Atletiko ha'm Granada C.F. komandaları o'z oyınların bul stadionda o'tkizedi. 22.524 tamashago'ydi o'z bawrına sıydıra aladı.

Ïmam Mwslïm xadïster jïnağında Omar ïbn äl-Xattabtan jetken xadïste Muxammed paýğambar Ïslamnıñ üş märtebesin aýtıp, olardıñ negizderin ataýdı.

O'lim jazasi bul ma'mleket jaza retinde kimdidur o'ltiriwine aytiladi. Bul jaza en' awir jinayatlar, misalig'a birewdi ol'tirgen adamg'a beriledi.

Kelinshek - bul endi turmıs qurıp atırg'an yamasa qaraqalpaq da'stu'rleri boyınsha ayttırılıp alınıp atırg'an qız. Kelin - kuyewdin' o'mir joldasi.

Zimbabve (inglis Republic of Zimbabwe; shona ha'm ndebele tillerinde Zimbabwe) — Shıg'ıs Afrikada jaylasqan ma'mleket. Paytaxtı - Xarare. Xalqının' sanı shama menen 12,521,000 milliong'a shamalas.

Edinburg — Ullı Britaniyadag'ı qala, FertofFort qoltıg'ı qırg'ag'ında. Shotlandiyanın' bas qalası, Lotian r-nın' administrativ orayı. Xalqı sanı 380,5 mın' adam (2001). Transport jollarının' iri orayı. Kerekli ma'deniyat ha'm sanaat orayı. Qag'az, poligrafiya, azıq-awqat (ma'selen, pivo pisiriw ha'm viski islep shıg'arıw.), mashinasazlıq (meditsina a'sbapları islep shıg'arıw, priborsazlıq, elektrotexnika, radioelektronika), ximiya (farmatsevtika, islep shıg'arıw) ka'rxanaları bar. Un-t (16-asir den), Shotlandiya akademiyası, rasadxana, Shotlandiya Qurallıq mu'zeyi, Milliy muzey, Milliy galereya, Edinburg munitsipal mu'zeyi ha'm basqalar bar. Qala 6-asirde qurılg'an. 15-asirden Shotlandiya paytaxtı. Arxitekturalıq esteliklerden sabıq patsha ko'shki (11—16-asirler), Shotlandiya patshaları sarayı (1128) ha'm basqalar 11—19-asirlerde qurılg'an imaratlar saqlang'an.

2009/10-Jılg'ı sezonın' birinshi turındа Zlatan «Xixоn» darwazasınа gоl uradı. Bul «Bаrsеlоnа» sаpındа urg'an birinshi golı еdі. Оdаn kеyіn dе shvеd aytqan ga'pinen qaytpаdı. Bіrіnіn' аrtınаn bіrіn 5 tur qatarınаn оl qаrsılаslаr darwazasına da'l gollar urdı.

"Kegeylinin' qazıwı" atlı qosıqta revolyutsiyadan burıng'ı qazıw haqqında, qazıwdın' qıyınshılıg'ı, qıyamet isler so'z etiledi. "Ma'rdikar" qosıg'ındag'ı, "Jeti u'yge bir beldar" qosıg'ındag'ı sıyaqlı usı temag'a arnalg'an. Sonday-aq "Na'yleyin", "Tapsırdım" qosıqları da usı temag'a arnalg'an. Bul qosıqlarda da xalıqtın' ma'rdikarlıqqa narazıshıg'ı, ha'meldarlarg'a, aq patshag'a bolg'an qa'ha'ri so'z etiledi. "Bir a'lamat zaman boldı", "Zalım yawmıt", "Yaranlar" qosıqlarında revolyutsiyadan burıng'ı tu'rkmen baspashılarının' xalıqqa islegen qorlıqlı azapların so'z etedi. Tariyxıy qosıqlar belgili bir tariyxıy adam haqqında da do'rewi mu'mkin. Bunday qosıqlarg'a "Eshbay baqsı", "Panaxan", "A'wezjan" qosıqların ko'rsetiwge boladı.
O'zbekiston Professional Futbol Ligasi[1] ( Oliy Liga) —2014 o'zbek futbolinin' en' kushli ligasi. Turnirda 2009 jilda 16 kamanda qatnasqan edi. 2010 jildan kamandalar sani 14 ge kemeytirildi.Son'ggi eki orindi iyellegen kamanda Birinshi Liga ga tusib ketedi, olardin' ornina Birinshi Liganin' en' kushli eki kamandasi Oliy Ligaga jol oladi. O'zbekiston Superkubogi turniri otkiziledi. Oliy Liga g'olibi xalqara AFC Shempionlar ligasi inda qatnasadi. O'zbekiston Oliy Ligasi musabaqalari 1992 jildan beri o'tkizilib kelinedi. Musabaqanin' ameldegi g'olibi — Bunyodkor PFK.hazirgi kunde Ligani O'zbekiston professional Futbol Ligasiga aylandiriw ushin ameliy jumislar alib barilmaqda.

Abulxair xan 1468-jılı o'lgennen keyin onın' Qazaqstanda biriktirgen u'lken ko'shpeliler birikpesi tarqaldı. Qazaqlarda bir neshe iri feodallıq biylikler, bo'liniwshilikler payda boldı. Olar bir qazaq xanlıg'ına birikti. Ol xanlıq o'zinin' etnikalıq territoriyasına, o'z-ara tu'sinikli tiline uqsas xojalıq tu'rine, ma'deniyatına, turmısına iye xalıqqa basshılıq etti. Xalqının' tilinde dialektler boldı. Sebebi o'z tilindegi ko'p qa'wim birikpeleri bir tilge birikpesten, o'zlerinin' ayırım atamaların saqlag'an. Bul xanlıqtın' xalqı da'slepki da'wirlerde birese o'zbek dep, geyde qazaqlar depte, bolmasa o'zbek-qazaqlar dep ataldı. XVI a'sirdin' 30-jıllarınan baslap bul xalıqlar qazaqlar dep ataldı.

"Ashıq Na'jip" da'stanı o'zinin' janrlıq o'zgesheligi boyınsha liro-epikalıq da'stanlarg'a jaqın. Biraqta da'stan ulıwma alg'anda baqsıshılıq ko'rkem-o'nerin so'z etedi. Baqsılardın' ka'sibine arnalg'an bul da'standa shan'araq ha'm muxabbat ma'seleleri tujırımlı su'wretlenedi.

Erkin ekonomikalıq zonalardın' en' bir a'piwayı formasının' biri erkin poshlinasız bajıxana zonası. Bul zonalar erkin sawda zonalarına usap birinshi a'wlad zonalarına jatadı. Olar XVII-XVIII-a'sirlerden berli bar. Bul zonalarda tranzit yamasa konsignatsion saqlaw skladları bar. Onda eksport etiletug'ın tovarlar saqlanadı, yag'nıy tovarlardı eksport qılıw zonası desek te boladı. Bunday zonalardı jiyi bondolı sklad yamasa erkin bajıxana territoriyası dep te ataydı. Bul zonalar tovarlardı kirgiziw ha'm shıg'arıwda bajıxana salıg'ınan azat etiledi. Du'nyanın kop ma'mleketlerinde bunday zonalar bar.

Qa'yqawıs bul kitapta ko'birek ta'rbiya haqqında aytadı. Onın' pikirinshe adamdı ko'birek ta'rbiyalaytug'ın na'rse turmıs. Turmıstın' ta'rbiyası ha'r qanday dana mug'allimnen de ku'shli. Bul haqqında avtor to'mendegishe aytadı : "Eger adamdı turmıs ustazı dana etpese, hesh qanday dana og'an aqıllı so'z u'yretiw ushın a'were bolmasın. O'ytkeni miyneti zayag'a ketedi" - deydi.

Svazilend (inglis Kingdom of Swaziland; sisvati tilinde Umbuso weSwatini) — Qubla Afrikada jaylasqan ma'mleket. Paytaxtı - Mbabane. Shama menen 1,185,000 milliong'a shamalas adam ha'zirde Svazilendde jasap kelmekte.
Ulli Britanya dunyadag` en` globallasqan mamleketlerdin` biri esaplanadi. London Nyu-Yorktan keyingi iri finansliq oray ham Evropadag`i jalpi ishki o`nimi ulken bolg`an qala.2010 jildin` Dekabrina kelip Ulli Britanya ko`lemi boyinsha 3- Orinda turatug`un ma`mlekettin` ha`m ishine ha`m sirtina bag`darlang`an shet el investitsiyasina iyelik etken(eki jag`dayda da AQSh ha`m Frantsiyadan keyin). Olshew metodlarina tiykarlanip, Ulli Britanyanin` aerokosmikaliq sanaati dunyadag`i ekinshi yamasa ushinshi milliy aerokosmikaliq sanaat esaplanadi . Farmatsevtika sanaati Ulli Britanya ekonomikasinda a`himiyetli ro`l oynaydi ha`m ma`mleket farmatsevtikaliq R&D global shig`inlarinin` 3-joqari bolegine iye (AQSh ha`m Yoponyadan keyin). Ulli Britanya ekonomikasi Arqa ten`izde tabilg`an neft ha`m gaz rezervi esabinan ko`terildi,ol 2007-jili £250 milliardqa bahalandi . Ulli Britanya ha`zirgi waqitta “Dunya Bankisinin` Biznes Islew Ko`rsetkishi Jen`illigi “nin` dunya boyinsha 4-orninda ,al evropada bolsa 1-orinda turadi.

Irak respublikasi (IRAQ) Qubla batis aziyada jaylasqan. Paytaxti : Bagdad qalasi Iraq respublikasi shig'isinda Iran Batisinda suriya arqasinda Armeniya Turkiya respublikalari menen shegaralas.

O'tkiziletug'ın veksel (trassant) – bul belgili mu'ddette ha'm belgili orında yamasa alıwshının' buyrıg'ı boyınsha ogan belgili aqsha mug'darın to'lew haqqında veksel beriwshinin' to'lewshige so'zsiz buyrıg'ınn ibarat jazba hu'jjet.

Volgograd wa'layatı (orıs. Волгоградская область) — Rossiya Federatsiyasının' wa'layatlarınan biri. 1936 jıl. 5 dekabrde du'zilgen. Aymag'ı 113,9 mın' km2. Xalqı sanı 2,6 mln (2009), qala xalqı 76%ti quraydı. Volgograd. wa'layatında 19 qala, 32 qalasha bar (1991). wa'layat orayı — Volgograd qalası.

Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo (24 avgust, 1899 – 14 iyun, 1986), a'dette Jorge Luis Borges (aytılıwı: Xorxe Luis Borxes) atı menen belgili Argentinalıq jazıwshı ha'm shayır bolg'an. Onın' shan'arag'ı 1914-jılı Shveytsariyag'a ko'shedi ha'm sol jerde ol mektepke baradı. 1921-jılı Argentinag'a qaytqanınan keyin Borges o'zinin' qosıqların ha'm esselerin syurealist a'debiy jurnallarda shıg'ara baslaydı. Ol sonday-aq kitapxanashı ha'm lektor bolıpta islegen. 1955-jılı ol Ma'mleketlik kitapxanası (Biblioteca Nacional) direktorı ha'm Buenos Aires universitetinin' a'debiyat boyınsha professorı etip tayınlanadı. Onın' shıg'armaları AQSh ha'm Evropada basqa tilledge awdarılg'an. Borgestin' o'zi de bir neshe shet tillerdi erkin da'rejede bilgen. Ol Shveytsariyanın' Jeneva qalasında 1986-jılı qaytıs bolg'an.
Yusip Has Ha'jib bul kitaptın' jazılıwı haqqında ayta kelip: "Meni qartayg'an halımda g'ana bul du'nyanın' ta'shwishlerin jaqsı sezdim. Jaqsılar menen bir qatarda bul du'nyada jaman adamlar da a'dewir ko'p eken. Eger bular bir shımshım bolsada danalıqtan sabaq alsa, bunday bolmas edi degen oy qıyalıma keldi. Solay etip bul shıg'armanı jazıwg'a kiristim. Sonshama ha'diyselerdi sezip ju'rgen bolsamda bul ku'nge shekem bir qatar jazbag'anım ushın o'zimdi keyidim - dep aytadı. Qullası, Yusip Has Ha'jibtin' "Qutadg'u bilik"tı og'ada erte da'wirlerde jazılıp qalıwına da'stan, danıshpanlıq haqqındag'ı en' a'jayıp shıg'arma bolıp esaplanadı.

U'lkenın' maydanı 122.762 km² aymag'ının' 80%-tı tawlardan ha'm jaylawlardan iba'rat. u'lkenın' arqa-batısında orta biyiklıktegı 1000 m bolg'an Kema jaylawı jaylasqan. Bul jaylawdın' arqasında ma'mleketdin' en' biyik shoqqısı bolg'an Pektu tawı (2774 m) jaylasqan.

Fevral Revolyutsiyasi na'tiyjesinde Tsar Nikolay II taxttan ketkennen keyin, Lenin Rossiyag'a qaytip keledi. Ol Nikolay II ni taxttan awdarg'an hu'kimetti a'piwayi miynetkeshler ta'repinen awdariliwin qa'leytug'inin jazadi.

Ol adamlar o'zlerinin' denesin ha'm o'zleri jasap turg'an haqıyqıy du'nyani jaqsı seziwi kerek dep oyladı. Ol o'zinin' oqıwshılarına erteklerde jasamawdı ha'm bolıwı mu'mkin bolmag'an oylar menen sheshim qabillamawdı ma'sla'ha't etti. Ol beyish haqqındag'i pikirler dun'yadag'ı qıyınshılıqlardı qalay jen'iwdi bilmegenlikten payda bolg'an dep isendi.

Ekonomikalıq o'siwdin' unamsız aqıbetlerinin' biri xalıqtın' sotsiallıq, mu'lklik qatlamının' ku'sheyiwi esaplanadı. Sonlıqtan da ma'mleket xalıqtın' tu'rli qatlamların sotsiallıq qorg'aw maqsetinde sotsiallıq siyasat alıp baradı. Bul protsesste xalıqtın' da'ramatlarının' mug'darı da anıqlanadı.

1951 jili onin' “Tilegim” atli tun'g'ish qosig'in Respublikaliq “Jas Leninshi” gazetasinda basilip shiqti. Jas shayir basqa so'zge usilay qadem atladi. Usinnan baslap onin' qosiqlari gazeta-jurnarlarda ko'rine berdi.

Karlush Manuel Britu Leal Keyrush (port. Carlos Manuel Brito Leal Queiroz) - 1953-jılldın' 1-mart ku'ni Portugaliya Shıg'ıs Afrikasındag'ı Nampula qalasında tuwılg'an. Portugaliyalıq tanıqlı futbol treneri. Ha'zirgi ku'nde İran milliy futbol jıyındısının', bas treneri.

Namibiya (inglis Republic of Namibia) — Qubla Afrikada jaylasqan ma'mleket. Paytaxtı - Vindxuk. Shama menen 2,108,665 milliong'a shamalas adam ha'zirde Namibiyada jasap kelmekte.

Tetralogiyanın "Atlanshap" dep atalg'an to'rtinshi kitabında "Jaqsılıq" kolxozı miynetkeshlerinin' Ullı Watandarlıq urıs jıllarındag'ı turmıs menen tanısamız. Bul romanda jazıwshı kolxoz baslıg'ı Ma'diyardın' shan'arag'ı, hayalı Aysultan, onın' balası Da'niyar menen kelini Aqjarqın, sonday-aq Sayımbet, Gu'ljan, Asqarbay, Eshbaydın' ta'g'dirleri suwretlenedi. Romanda barlıg'ı eki juzden aslam qaharmanlar qatnasadı.

Adjiva menen djivanı baylanıstırıwshı bolıp karma esaplanadı ha'm onı na'zik materiya dep tu'sindirip, karmanın' denesin usı materiya quraydı ha'm ol jannın' turpayı materiya menen birigiwinde mu'mkinshilik beredi. Jansız materiya karmanın' qatnası arqalı Jan menen birigiwi individtin' payda bolıwına alıp keledi.
Nitzshe ko'pshilik shıg'armalarında adamlar qalay jasawı kerekligi haqqında jazdı. Ol sol waqitta belgili bolg'an moral' haqqindag'ı ko'pshilik pikirlerdi kritikaladı, sebebi ol nenin' tuwrı yamasa nenin' natuwrı ekenligi haqqında anıq faktler barlıg'ına isenbedi. Onın' tu'siniginshe adamlar moral tuwralı o'zlerinin' faktlerin payda etiwi kerek dep esapladı.

Irtish rayoni — Pavlodar wa'layatinin' Arqa-batisinda jaylasqan aymaq. tig'izligi 1 km2-ga 0,4 adam tuwri keledi (2012). Rayon Orayi — Irtish kenti.

Kalendar bul kalendar sa'nelerin ku'nlerge belgilew sisteması. Sa'neler aspandag'ı zatlar, ma'selen ku'n yamasa aydın' qozg'alıwına tiykarlang'an bolıwı mu'mkin.

Adamzat bina' bolg'annan baslap haqıyqat ha'm a'dalat ushın' gu'resken. Biraq bazıda adamnın' kewli jaman. Ol geyde jamanlıqqa da, a'dalatsızlıqqa da iytermeleydi. Adamlar bir-birewge sadıq bolıw ushın gu'resken. O'zleri qa'lep alg'an go'zzallardın' ku'yewlerine sadıq bolıp qalıwın qa'legen. Biraq bir jerde otıra bergen adamg'a baxıt joq. Sonın' ushında ma'rt adamlar ko'birek sayaxatlarda boladı. Bir el ekinshi el menen sawda qatnasların jasaydı. Yaki sawashlar uzaqqa sozıladı. Sonlıqtan'da burıng'ı zamanda sulıw qatınlardı saqlaw a'tashtandag'ı qozdı saqlaw menen bara-bar bolg'an. Bul arada bazı qatınlar oparızlıqqa beriliwi de mu'mkin. "Totınama" usınday ma'selelerdi aqıl menen sheshiwge bag'darlang'an bir shejire. Mısal ushın bul shıg'armanın' syujetin alıp qarayıq. Shıg'arma syujetlik ha'm kompozitsiyalıq jag'ınan "Mın' bir tu'n"nen hesh qanday parıq qılmaydı. Bunda kelinshek patshag'a ertek aytıp berip otırmastan, ba'lki totı qus kelinshekke qızıqlı hikayalar aytıp beredi.

Fernando Alonso (29 iyul 1981); İspaniyalı Formula 1 jari'si' piloti', F1 Ja'han basqishlarinda qatnasqan. (2005-2006). ha'mde Scuderia Ferrari komandasi'nda oynag'an.

Efiopiya (amxar. ኢትዮጵያ ) — Shıg'ıs Afrikada jaylasqan ma'mleket. Paytaxtı - Addis Abeba. Xalqının' sanı shama menen 82 101 998 milliong'a shamalas.

U'yreniletug'ın obyektdin' bo'limlerine qarap: 1) moddiy noqat ha'm moddiy noqatlar sisteması Dinamikası; 2) qattı jisim Dinamikası; 3) o'zgeriwshen' massallı jisim Dinamikası; 4) elastik ya'ki plastik deformatsiyalanatug'ın jisim Dinamikası; 5) suyıqlıq ha'm ga'z Dinamıkası (mas, gidrodinamika, aerodinamika, ga'z dinamikası) boladı. Dinamikada aldın noqat ha'reket qag'ıydaları anıqlanadı, keyin noqatlar sisteması ushın bul qag'ıydalar ulıwmastırıladı, massa jisımlerinin' ulıwma ko'rinisi spatında qaraladı.

Bunnan tısqarı bul shıg'armada ha'r qanday haqıyqat ushın bolg'an gu'restin' parasat penen alıp barıw za'ru'rligi aytılg'an. Sebebi birinshi totı qus haqıyqattı ayttı. Biraq jazıqsız o'lip ketti. Al ekinshi totı qus parasat penen is alıp bardı. Dushpanın o'z ideyasında ta'rbiyalap barıp ko'ndirdi.

Niderlandiyag'а kеlіwі mеnen Zlаtаn оyın ta'jiriybesіz qaldı. Bas trener Kо Аdriаnsе onı nеgіzgі quramg'а ko'p shıg'arа bermedі. Bіrаq uzаq o'tpеy Аdriаnsе oz оrnınаn bоsаp, qizmetin Rоnаld kumаng'а tapsırdı. Кumаn Zlatanın' bоyınаn shabıwılshılıq tаlаnt ko'rе bilgеn bоlıwı керек, ha'r oyın sayın оnı negizgі sаpqа qoyatın bоldı. 2001/02-Jılg'ı sezondа «Ajax» Niderlandiya chempionı аtaladı.
Erkin ekonomikalıq zona du'ziwshileri ashıq ekonomika siyasatı printsiplerin a'melge asırıwdag'ı qolaylıqlar dep qaraydı. Sebebi, bul zonada sırtqı du'nya menen ashıq baylanıs, bajıxana, salıq ha'm investitsiyalıq rejim ishki ha'm sırtqı investitsiyalar ushın ju'da' qolaylı.

Jaslar o'zinin' jaqsı ko'rgen, su'ygen qızlarına, qızlar jaqsı ko'rgen jigitlerine arnap qosıqlar do'retken. Bul qosıqlar burınnan do'retilip aytılıp keldi. Jan'adan do'rey beredi. Muxabbatqa arnalg'an qosıqlarda jaslardın' ıshqı muxabbatın, qosılıw haqqında oyları, ayralıq, opadarlıq, opasızlıq, qıyanet haqqında da pikirler boldı. Muxabbatqa arnalg'an xalıq qosıqlarında ba'rinen de burın en' sulıw, en' taza, en' teren' muxabbatqa ma'ngi bolıw so'z etiledi.

Linux (aytılıwı Linuks yamasa Lineks) bul Linux kerneline tiykarlang'an operatsion sistema. Linux ko'binese server kompyuterlerde qollanılıwı menen atag'ı shiqqan, biraq ha'r qıylı kompyuter u'skeneleri, mobil telefonlardan baslap superkompyuterlergede ornatıwg'a boladı. İnternettin' rawajlanıwı ha'mde Ubuntu atlı nusqasının' shig'arılıwı bul OStın' paydalanıwshılarının' ko'beyiwine alıp keldi.

Birinshi printsip. Ekonomikanın' siyasattan u'stinligi. Ekonomikalıq reformalar hesh qashan siyasattın' son'ında qalmaw kerek, ol birde-bir ideologiyag'a bag'ındırılıwı mu'mkin emes. Ishki ha'm sırtqı ekonomikalıq qatnasıqlar ideologiyadan azat bolıwı lazım.Ekinshi printsip. Ma'mleket – bas reformatorshı. Ol reformalardın' joqarı da'rejede alıp barılıwın belgilep beriwi kerek, jan'alanıw ha'm o'zgerisler siyasatin islep shig'ıwı ha'm onı izbe-izlilik penen a'melge asırıwı lazım.U'shinshi printsip. Ja'miyet turmısının' barlıq tarawlarında nızamnın' u'stemligi. Demokratiyalıq jol menen qabıl etilgen Konstitutsiya ha'm nızamlardı hesh ga'p-so'zsiz ha'mme hu'rmet etiwi ha'm qabıl etiwi sha'rt, nızam boyınsha is alip barılıwı kerek.To'rtinshi printsip. Xalıqtın' demografiyalıq jag'dayın esapqa alg'an halda, ku'shli sotsialliq siyasat ju'rgiziw. Bazar qatnasıqların ja'riyalaw menen bir qatarda, xalıqtı, a'sirese kem ta'miyinlengen shan'araqlardı, balalar ha'm u'lken jastag'ı adamlardı sotsiallıq qorg'aw ma'selesinde aldın ala ta'sirli sharalar ko'riliwi lazım.Besinshi printsip. Bazar ekonomikasında obyektiv ekonomikalıq nızamlardın' talapların esapqa alg'an halda, puxta oylanıp basqıshpa-basqısh o'tiw.

Xalıq aralıq tennis federatsiası (XTF) qısqasha tariyxı - sport du'nyasında en' eski xalıq aralıq birlesiwlerdin' biri bolıp esaplanadı. Amerikalı Dyuen Uilyams 1911-jılı birlesken du'nya ju'zlik tennis sho'lkemin qurıw haqqindı en' birinshi bolıp o'z pikirin bildirdi. Sol waqıtları Frantsiyalıq tennis federatsiyasının' prezidenti Anri Vallet ha'm Shveytsariyanın' tennis assotsiatsiyasının' hu'rmetli xatkeri Sharl Bardlar amerikalının' pikirin ju'da' qızg'ın qollap quwatladı.
Bank xızmetlerinin' qolaylılıg'ı isker adamlardın' na'zerinen tıs qalmadı. Banktin' klientler qatarı aqırınlap u'lkeye tu'sti. Bankler ez gezeginde klientler arasında jasalatug'ın kelisim sha'rtlerdi qurıwda isenim xızmetlerin ko'rsetip, sawda-satıqta da'ldalshı xızmetin atqardı. Esap ayırısıwlardı jen'illetiw maqsetinde a'yyemgi bankler o'zlerinin', banklik biletlerin shıg'ardı. Olar tolıq qunlı aqshalar menen qatar aynalısta ju'rdi. Anglishan elinde birinshi ret aktsionerlik bank — Anglishan banki 1694 jıllı qurılıp, hu'kimetten banknot shıg'arıwg'a huqıq aladı.

vekselge qatnasıwshı shaxslar ushın ol boyınsha juwapkershilik birdey ja'mlesken bolıp tabıladı, aylanıssız jazıw jazg'an shaxslardan basqası;

O'zbekstan – o'zine ta'n g'a'rezsiz rawajlanıw jolın tan'lap alg'an ma'mleket. Bul jol – ja'ha'nde o'zbek modeli dep ta'n alıng'an rawajlanıw jolı. Onin' ratsional mazmunı ja'miyetti revolyutsiyalıq ta'rtipte emes, ba'lki evolyutsion ra'wishte reformalastırıwdı na'zerde tutadı.

Bucaspor futbol klubı, İzmir qalasının' futbol klubı. hazirgi waqıtda Tu'rkiya Ekinci Ligası'nda oyinlar o'tkizip atir. Klubqa 1928-jılı tiykar salıng'an. Mavi ha'm sarı klubtın' ren'leri esaplanadı. Stadionı - Buca Arena.

«Qazaqstan Respublikasındag'ı bankler ja'ne banklik xızmet tuwralı» Nızamnın' 1-babına sa'ykes, «bank - usı nızamg'a say banklik xızmetti ju'zege asırıwg'a huqıqlı kommertsiyalıq uyım bolıp tabılatug'ın nızamlı gewde».

Bul sorawg'a juwap beriw ushın ha'zirgi gezdegi so'zliklerdegi bank ug'ımına ma'n bereyik. Anıqlag'ısh basılımlarda bank «iri nesiyelik mekeme» retinde bayanlanadı. Nesiyelik istin' rawajlanıw da'rejesine baylanıslı ja'ne nesiye beriwshilerdin' nesiyelik operatsiyaları bir sistemag'a aynalıw na'tiyjesinde jeke nesiye beriwshi o'zinin' nesiye beriwin toqtatadı. Nesiye tek g'ana tutınıw maqsetine g'ana berilmey, sharwashılıq operatsiyalardın' qajetliligi de qanag'atlandıra baslaydı. Nesiyelik kelisimler jasaw menen birge nesiye beriwshi o'zinin' klientlerinin' tapsırmaları boyınsha esap ayırısıw ja'ne basqa da operatsiyalardı ju'zege asıradı. So'ytip, bankler aqsha sharwashılıg'ının' usı rawajlanıw etabına o'te otırıp, barlıq operatsiyalardı birdey ko'rsetetug'ın birtutas ortalıqqa aynaladı. Demek, birinshi ret bankler kapitalizmnin' manufaktura etabınan da burın, yag'nıy ma'mlekettin' qurılıwı da'wirinde payda bolg'an degenge negiz bar. Bunday qatnaslardın' qul iyeleniwshilik ja'miyetinde bolg'anlıqına tariyx gu'wa.

1995-98 jılları Zlatan «Маlmö» nın' jaslar komandasınа аlındı. Аl 1999-jıllı nеgizgі kоmаndаdа tusаwkеsеr jаsаdı. Sоl birinshi jıllı оl 6 оyındа oyıng'a shıg'ıp bіr tоptın' аvtоrı аtаnаdı. Sol jıllı «Маlmö» 63 jıldаn son' bіrіnshі ligаdаn shıg'ıp qаlаdı. 2000-jıllı оl 12 gоl urıp, kоmаndаsının' jоqаrg'ı ligаg'а qаytа shıg'ıwınа u'lkеn ja'rdem ko'rsеtеdі. Jaqsı оyını menen ko'zgе tu'skеn Zlаtаndı «Аrsenaldın'» basshısı Аrsеn Vеngеr o'zіnе shaqıradı. Bіrаq tаg'ıdа jаrtı jıl shvеtsiyadа oynag'an ibrаgimоvich tu'bіndе «Аyaks» g'a o'tedi. Тrаnsfеr qunı 7,8 milliyon dоllаrdı qurаdı. Оndаy аqshа shvеtsiyanın' qunında еn' qımbatı esaplanadı.
B.e.sh. I-shi mın'ınshı jıllardın' ortasında İnonyada ideologiyadan g'a'rezsiz jan'a doktrinalar payda boldı. Olar adamnın' ja'miyettegi ornı haqqında ma'selege jan'asha qatnas jasawg'a umtıladı. Bulardın' ishinde Hindistan ushın a'hmiyetli djaynizm ha'm buddizm boldı.

"Shırashılar" romanında qaharman xarakterin jaratıwda qahramannın' eske tu'siriwleri menen ko'z aldına elesletiwleri baslı orıng'a shıqsa, "Ig'bal soqpaqları" lirikalıq sıpatlardın' basımlıg'ı, romantikalıq ko'terin'kiligi menen o'zgeshelenedi. Al "Jamanshıg'anaqtag'ı Aqtuba" romanında avtor xarakterler jaratıwda ko'rkem detal ha'm dialoglar, poliloglardan sheber paydalang'an.

2007-jildin` oktyabr ayinda Xalqaraliq Valyuta Fondi (XVF) Ulli Britanyanin` JIO~ in 2007-jili 3.1% ke ha`m 2008-jili 2.3% ke o`siwin boljag`an. Sog`an qaramastan JIO` nin` o`siwi 2008 din` aprel-iyun aprel-iyun (ekinshi) kvartalinda 0.1% ke shekem tusip ketti ( nolden to`men ko`rip shig`ildi) . 2008-jili sentyabrde EBRSH Ulli Britanya ekonomikasinin` keminde 2 kvartalinin` qisqariwin boljadi,olar qiyin boliwi mumkin,ha`m bolaw qiling`an obyekti jetekshi ekonomikalarda duzilgen ulli 7 liktin` son`g`i qatarinda boladi. 6 kvartaldan keyinde ulli Britanya ekonomikasi ele kontrakt duzip turmaqta edi, bul bolsa EBRSH nin` boljaw usillari ustine soraw belgisin qoymaqta edi.

Batis tu'rk qag'anlig'i (603-704 j.) - Тu'rk qag'anlig'i idirap, еkige bo'liniwi na'tiyjesindе payda bolg'an orta-a'sirlerdegi Tu'rkler ma'mleketі. Batis tu'rk qag'anlig'inin' qaramag'ina Worta Aziya ha'm shig'is Tu'rkistannin' bir bo'limi kiretug'in edi. Wonin' worayi Jetisuw edi. VII a'sirdin' birinshi shereginde batis qag'anliq wog'ada ku'sheyedi. Wonin' shig'is shegarasi Altayg'a, qubladan bolsa Sind (Hind) da'ryasi boylarina shekem ken'eygen. Batis Qag'anliq Xalqinin' u'lken bo'legi bolsa ko'shpeli sharwashiliq ha'm оtiriqshi-diyxanshiliq, wo'nermentshilik, yeginshilik ha'm sawda-satiq penen shug'ilanatug'in edi. V-VII a'sirlerde ma'mleket bir qansha mayda ma'mleketlerge bo'linip ketedi. Wa'layat ha'm wonin' iri qalalarinan ibarat 15 ten aslam, g'a'rezsiz ha'kimlikler du'ziledi.

Tennis eki adam yaki eki kisilik ekki topar arasinda oynalatug'in sport oyini. Oyinshilar torli raketka menen rezina Tennis tobi raqibinin' maydanina urib tusiriwleri kerek. XIX asr aqirinda Evropada payda bolg'an bul oyin tezde dunyaga tarqaldi. Millionlar oyini bolmish tennis Olimpiya Oyinlari qatarina kiritilgen."Qirollar o`yini" esaplanadi.
To'mengi A'miwdarya deltası temperaturası keskin kontinental, jazı qurg'aq, qısı suwıq. Qon'ırat meteostantsiyası bergen mag'lıwmatları boyınsha ortasha jıllıq temperatura 10-18°C may-sentyabrde 20°C qa shekem jetedi, maksimal temperatura iyun, iyul, avgust aylarında +43,9°C qa jetedi, al minimal temperatura dekabr, yanvarg'a shekem -26,7°C boladı. Suwıq tu'siw waqtı 18-27 oktyabr aralıg'ında, en' son'g'ı ba'ha'rgi suwıq 23-marttan, 25-aprelge shekem bolıp o'tedi. Atmosferalıq jawın-shashın jılına 86-117 mm di quraydı. Shımbay meteostantsiyasının' bergen mag'lıwmatları boyınsha ortasha jıllıq temperatura 4,5-11,8°C, maksimal iyulde +42,1°C, minimal yanvarda -26,7°C, birinshi suwıq tu'siw oktyabrde ha'm tamam bolıwı aprelde. Jawın-shashınnın' mug'darı jılına ortasha 100,7 mm, sonın' belgili mug'darı ba'ha'r ayına tuwra keledi yaki 43,1 mm.

Yuriy Alekseyevich Gagarin (Orıssha: Юрий Алексеевич Гагарин; mart 9, 1934 – mart 27, 1968) orıs kosmonavtı. Ol 1961 jılı 12 aprelde SSSR ta'repinen ushırılg'an raketada birinshi ret ashıq kosmosqa ushqan adam esaplanadı.

“Imprоvizаtоr” (1835), “Теk skripkаshı” (1837), “qоs bаrоnеssа” (1-3, 1849) romаnlаrı, “Mulаt” piyesası, “Aqın bаzаrı” (1842) jоljаzbа оshеrktеr kіtаbı, “Mеnіn' o'mіrіnnin' еrtеgіsі” o'mіrbаyanlıq kіtаbı t.b. Shıg'аrmаlаrı a'lеm оqıwshılаrınа jаqsı tаnıs. Nеgіzіnеn, a'dеbiy еrtеkler, pоvеslеrı menen atag'ı shıqqan. “Bаlаlаrg'а аytılg'аn еrtеklеr” (1-3 kіt., 1835—37), “jаn'а еrteklеr” (1845 — 48), “Оgig'аlar” (1852 — 53) erteklerı tanılg'an. “qаyıspаs qаlаyı sоldаt” (1838), “Shoshqа bаg'ıwshı” (1841), “Bu'lbu'l” (1843), “Su'ykimsiz pаlаpаn” (1843), “qarshаqız” (1844), “ko'lеn'kе” (1847), “Аnа” (1848) t.b. Tаnilg'аn еrtеk kіtаplаrındа jazıwshı ha'm tаzаlıg'ı menen qızıqlıg'ı, a'dalat, jаqsılıq sеzіmlеrіn' аshıp ko'rsеtkеn.

Banktin' ma'nin ashıwg'a eki jaqtı topardan keliwge boladı: nızamlı ja'ne ekonomikalıq. Birinshi jag'dayda, en' baslısı «banklik operatsiyalar» ug'ımının' ma'nisi artadı. Olardın' qatarına bank xızmeti tuwralı nızamda ko'rsetilgen operatsiyalar dizimi jatadı.
Orta Aziya xalıqlarının' ishinde qırg'ız xalqının' ata-babaları menen qırg'ızlardın' xalıq bolıp qa'liplesiwi tartıslı, tolıq sheshilgen ma'sele emes. Bunın' bir sebebi eki etnikalıq birikpenin' bir at penen Tu'slik Sibirde, Enisey jag'asında ha'm Shıg'ıs Orta Aziyada gezlesiwi. Qırg'ız xalqının' kelip shıg'ıw ma'selesine bag'ıshlang'an İlimiy Ken'es 1956-jılı Bishkek qalasında o'tti. Bul Ken'estin' juwmag'ında, qırg'ız xalqının' qa'liplesiwinde Oraylıq Aziya tiykarg'ı orınlardın' biri dep esaplanadı. Olardın' Orta Aziyag'a qashan, qay bag'dar menen kelgenligi haqqında eki tu'rli pikirler boldı. Birinshi pikir A.N.Bernshtam ta'repi, bular 1300-1400 jıllar qırg'ızlar Tyan-Shang'a qonıslasqan dep esaplaydı. Ekinshi pikirdegi ilimpazlar qırg'ız ata-babaları ha'm ozleri a'yyemgi zamannan ha'zirgi territoriyasında jasamaqta dep esaplaydı. Qırg'ızlardın' Enisey boyınan Oraylıq Tyan-Shang'a XIII a'sirde kelgen, a'sirese Qıpshaqlardın' keliwi menen baylanıslı degen pikir u'stemlik etti. Bul avtorlar qırg'ızlardın' ha'zirgi territoriyasına Tu'slik Sibirden ko'ship keliwin tek siyasiy jag'dayg'a baylanıstırdı. Biraq etnikalıq tariyx bul sotsiallıq, ekonomikalıq, ma'deniy, turmıslıq ha'm etnikalıq traditsiyalar menen tıg'ız baylanıslı. Tyan-Shan, Pamir-Alay ha'm Sayan-Altay jerleri a'yyemgi bir neshe qa'wimler ta'repinen o'zlestirildi. Bul jerlerdegi jaylawlar menen jollar, egislik jerler menen jabayı an'lar makanları, adamlardın' qonıslıqları qırg'ız xalqının' ata-babaları ha'm qırg'ız xalqının' qa'liplesken jerindegi estelikler dep esaplanıwı kerek. Sebebi ha'r qanday etnostın qa'liplesiw territoriyası bolıwı sha'rt. Sonlıqtan qırg'ızlardı Tyan-Shang'a kelip bolıp qa'liplesken xalıq dep esaplaw anıqlawdı talap etedi. Qırg'ız xalqı Enisey boyınan kelgen ha'm jergilikli a'yyemgi, Orta a'sirlerdegi qa'wimlerdin' aralasıwınan qa'liplesken. Qırg'ız xalqının' qa'liplesiwi etnikalıq tariyxı jergilikli xalıqlar menen ha'r tarmaqlı qarım-qatnas na'tiyjesinde qırg'ız xalqı Tu'slik Sibir, Orta Aziya, Qazaqstan xalıqları menen ha'r tu'rli baylanısta, sonın' menen birge etnikalıq qarım qatnasıqta bolg'an. Qırg'ızlardın' a'yyemgi ata-babaları a'yyemgi saklar, usunlar, dinlikler menen unnılardan quralg'an.

Arximed haqqında bizge Polibiy, Tit Libiy, Tsitseron, Plutarx, Vitruviy ha'm basqalar ta'repinen mag'lıwmatlar qaldırılg'an. Bul alımlardın' ha'mmesi so'z etilgen waqıyalardan keyin jasap o'tkenligi ushın bul mag'lıwmatlardın haqqanıylıg'ı haqqında bir na'rse dew qıyın.

U'lken Aybu'yir qala Shomanaydan 41 km. arqa batısta jaylasıp, 1946-jılı tekserilip, b.e.sh. IV - eramızdın' I a'siri dep belgilengen. Estelikti teksergen M. Mambetullaev qalanın' payda bolıw tariyxın u'sh da'wirge bo'ledi: b.e.sh. V-III a'sirler; eramızdın' I-IV a'sirleri ha'm XI a'sirler.

Muqag'ali Maqataev 1931 jıldın' 9 fevral ku'ni Almatı walayatının' Narınqol rayonının' Qarasaz awılında du'nyag'a kelgen. 1948—1949 jılları Qazaq ma'mleketlik universitetinde oqıg'an. 1952—1969 jılları Qazaq radiosında diktor bolıp, «Sovettik shekara», «Sotsialistik Qazaqstan», «Ma'deniet ja'ne Tu'rmıs», «Ju'ldız» gazeta ha'm jurnallarında xızmet etken.