Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
حاجی أحمد محی‌الدین پیری ناسراو بە پیری رئیس (Piri Reis) گەورە زانای کورد و ئەدمیڕاڵ لە گەلە کەشتی عوسمانییەکان نەخشەی تەواوی زەوی کێشاوە زۆر بە وردی.

بە پێی ھەواڵێکی پێگەی ئەلیکترۆنیرادیۆی ناوخ، لە ماوەی چەند مانگی رابردودا دەنگۆی بڵاوبونەوەی تیمساح لەناو روباری سیروان لە کەلار بینراوە، لای خۆیەوە، بەرێوبەری پۆلیسی دارستان و ژینگەی گەرمیان، عەقید شوان محەمەد، بە پێگەکەی راگەیاندووە" لەلایەن ھاوڵاتی (ئازاد ئەحمەد) دانیشتووی گوندی (شێخ لەنگەری گەورە)ەوە ئاگادار کراونەتەوە، کە تیمساحی لەناو ڕوباری سیرواندا بینیوە، درێژیی یەکێک لەو تیمساحانە یەک میتر بووە". لە درێژەی قسەکانیدا عەقید شوان ئەوەشی خستۆتە روو، تاوەکو ئێستا لەناو ڕوباری سیرواندا گیانلەبەری لەوشێوەیە بوونی نەبووە، بۆیە گومان دەکرێت کە لەشوێنێکی دیکەوە ھێنرابنە ناو ئەو ڕوبارەوە ھەروەھا پێویستە ھاوڵاتیان ئاگاداری خۆیان بن، بەتایبەت ئەو کەسانەی لەو ڕوبارەدا سەرقاڵی ڕاوی ماسی، یاخود مەلەکردنن.

لە ئەندازەدا، پارچەھێڵ لەتێک لە ھێڵە کە لە لایەن دوو خاڵی جیاوازەوە سنووردار کرابێتەوە و خاوەنی گشت ئەو خاڵانەی سەر ھێڵەکە بێ کە دەکەونە نێوان دوو خاڵی کۆتایییەکەیەوە. بە زمانێکی تر، پارچەھێڵ ئەو ڕاستەھێڵەیە کە دەبێتە بەستەرێک بۆ پێکگەیاندنی دوو دانە خاڵ و لەو دوو خاڵە تێناپەڕێ. وەکوو نموونە، ھەر یەک لە لاکانی سێگۆشە پارچەھێڵن.

ساڵی‌ ١٩٥٩ز جەنگی‌ ڤیێتنام ، ڤیێتنامی‌ باکووری‌ کۆمۆنیست و بەرەی‌ ڕزگاریخوازی‌ ڤیێتنامی‌ -کە گروپێکی‌ ناسیۆنالیستی‌ بوون و بنکەکەیان لە باشوری‌ ڤیێتنام بوو-خستە یەکبەرەوە دژبە ڤیێتنامی‌ باشوور. ساڵی‌ ١٩٦٥ز ئەمریکا ھێزی‌ سەربازی‌ ڕەوانەی‌ ڤیێتنام کرد بۆ یارمەتیدانی‌ باشوورە ڤیێتنامی‌ باشوور. ململانێیەکی‌ درێژ خایەن و خوێناوی‌ کە بە جەنگی‌ ڤیێتنام ناسرا ڕوویدا و تا ساڵی‌ ١٩٧٥ی‌ خایاند. پێش کۆتایی‌ ھاتنی‌ بە وڵاتانی‌ دراوسێ (لاوس و کەمبۆجیا)دا بڵاو بووەوە و تا درەنگانێک دوای‌ ١٩٧٥ز درێژەی‌ کێشا. لە کەمبۆدیا جەنگەکە بزووتنەوەی‌ کۆمۆنیستی‌ ناسراو بە "خمێر رۆگ" بە سەرکردایەتی‌ پۆل پۆتی‌ گەیاندە دەسەڵات کە ڕژێمەکەی‌ ڕەشە کوژی‌ (جینۆساید)ێکی‌ بەسەر گەلەکەی‌ ھێنا. لەم کاتانەدا ، لەناوەڕاستی‌ شەستەکان جیھانی‌ کۆمۆنیزم دووبارە خۆی‌ بەشێوەیەکی‌ کاریگەر تەشکیلە کردەوە لە ئەنجامی‌ دابەشبوونی‌ تاڵ و ئاشکرای‌ بەرەو زیادچووی‌ نێوان یەکێتیی سۆڤیەت و چین.

ناتاشا کامبۆش: لە ١٩٩٨ دەڕفێندرێت لەلایەن پیاوێکەوە کاتێک تەمەنی ١٠ ساڵ دەبێت، تا ساڵی ٢٠٠٦ کەس ھەواڵی نازانێت، ئاشکرابوو بەھۆی گیان لەدەستدانی ڕفێنەرەکەی، کە دوای مردنی خۆی کوشت.

توركه‌ ناسيوناليسته‌كان زۆر هه‌وڵ ده‌ده‌ن ره‌چه‌له‌كى مه‌لا ئه‌حمه‌د بگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ غه‌يرى كورد . گۆيا به‌ ئه‌سڵ خه‌لكى گوندێكه‌ له‌ سوريا . هه‌ندێك له‌ كورده‌كانى دياربه‌كريش گومانى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ مه‌لا ئه‌حمه‌د خه‌لكى ده‌شتى گۆرانى (گه‌ڤران)ى ولاتى ئەرخەنیى نزيك ئامه‌د بێت. به‌لام به‌هێزترين به‌لگه‌ پشتگيرى ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ مه‌لا ئه‌حمه‌د خه‌لكى هه‌ورامان بێت .

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی بووتان ٧٦٥٬٥٥٢ کەس بووە کە دەکاتە ٠٫٠١ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٦٫٢ ساڵە. ھەروەھا ٣٨ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

سپەیس ئێکس Zip2، پەیپاڵ وە تێسلا مۆتۆرزی دامەزراندووە. وە هەروەها بیرۆکەی سیستەمێکی گواستنەوەی خێرای داناوە کە بە هایپەرلووپ ناسراوە لەگەڵ بیرۆکەی فڕۆکەیەکی کارەبایی کە توانای ئەوەی هەیە بە شێوەیەکی ئەستوونی بنیشێتەوە.
وڵات یان وەلات (لە "ولاية" -ەوە نەھاتووە بەڵکوو لە "وار" -ەوە ھاتووە بە واتای نیشتمان) ناوچەیەکی جوگرافیایییە کە وەکوو مەڵبەندی فیزیکیی دەوڵەتێکی فەرمانڕەوا چاوی لێ دەکرێ. بەو خەڵکەی لەو ناوچەیە نیشتەجێن دەوترێ نەتەوە.

مەلا کەسێکە کە فەرمانەکانی ئیسلام دەزانێت و پسپۆری بواری زانستە ئیسلامیەکانە و ئەم فەرمانانە وەردگێڕێتە سەر زمانی خەڵکی. لە زۆربەی ئایینەکانی تریشدا کەسانی ئاوا ھەن کە ئەرکی وەھایان ھەیە لە نێوان فەرمانە دینیەکان و خەڵکی دا.

دەوترێت کە چەمکی بۆشایی گرنگی و بایەخی بنەڕەتیی ھەیە بۆ تێگەیشتنێک لە گەردوونی فیزیکی. ئەمە لەگەڵ ئەوەدایە کە نایەکدەنگیی نێوان فەیلەسووفەکان لەسەر ئەوەی کە ئاخۆ بۆشایی خۆی بوونێکە، یان پێوەندییەکە لە نێوان بوونەکاندا، یان بەشێکە لە چوارچێوەیەکی تێگەیشتەیی، ھەر بەردەوامە.

بەم شێوەیە عەبدول ڕەحمان داخل ئامانجەکەی خۆی بە دی ھێنا لە گەڕانەوەی سەربەرزی ئەمەویەکان وسەرکەوتن بەسەر عەباسیەکان وپێکھێنانی دەوڵەتێکی بە ھێز کە دەوڵەتی ئەمەوی بوو لە ئەندەلوس.

سەرا (Sera، بە فارسی: سرا) دێیەکە لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا ٨١٦ کەس لە ١٧٣ بنەماڵەدا بووە.

٦٨% ی داھاتی ئاو لە کوردستانی ئێرانەوە دێت بەڕێوەبەری بەنداوی دەربەندیخان رایگەیاند: بەنداوی دەربەندیخان بەری بە دەریاچەیەک گرتووە کە سەرچاوەی ئاو تێزانی برتییە لەڕووباری سیروان کە لە ناوچە شاخاوییەکانی کوردستانی ئێران شۆڕدەبێتەوە ٦٨% ی داھاتی ئاوی پێکدەھێنێت و %١٤ ی لەناو سنوری ئێرانەوە دێت و ١٨% ی کە دەمێنێتەوە لە (زەڵم و ریشێن و سەراو و چەمەکانی تری شارەزور) ـەوە دێن. روبەری ئەو ناوچانەی کە ئاوی لێدەڕژێتە ناو بەنداوی دەربەندیخان برتییە لە (١٧٨٥٠ کم دووجا)، ئەو پڕۆژانەی کە لە ئێران دروستکراون لەسەر روباری سیروان کاریگەری زۆریان ھەیە لەسەر داھاتی ئاوی بەنداوی دەربەندیخان، زۆری و کەمی کاریگەرییەکەی بەپێی رێژەی گلدانەوەی ئاو دەبێت لەو بەنداوانەی دروستدەکرێن لە سەر روباری سیروان.

بوو بە بەشێک لە فەلەستین لە ماوەی داگیرکردنی بەریتانییدا و خرایە سەر دەوڵەتی فەلەستینی بە بڕیارێکی نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیاری دابەشکردنی فەلەستین بۆ دوو دەوڵەتی عەرەبی و یەھوودی ساڵی ١٩٤٧، بەڵام میسر چووە شارەکەوە ساڵی ١٩٤٨و لە شوباتی ١٩٤٩دا ئاگربەست کەوتەوە لە نیوان میسر و ئیسرائیل و میسر ھەستا بە پاراستنی شارەکە لەبەرئەوە بوو بە شوێنگەی زۆر لە پەنادەرە فەلەستینییەکان کاتی دەرچوونیان لە شوێنی خۆیان.

بۆ ھەر کۆنیشانێک چەندین نیشانە و ھێما ھەیە، کە بە گوێرەی ڕووداوەکە گۆڕانکارییان بەسەردێت، بۆیە دەبینین نیشانەی نەخۆشەکانی ئەم ڕووداوە ھاوشێوە نەبوون لە کاتێکدا ھەموویان بەیەک ڕووداو توشی بووبوون وەک::

مارتن هایدگه‌ر له‌ڕوی فه‌لسه‌فیه‌وه‌ فه‌یله‌سوفێکی بونگه‌را بوه‌ به‌ڵام به‌و بونگه‌رایه‌نا که‌ سارته‌ر بڕوای پییه‌تی مارتن هایدگه‌ر بڕوای وابوه‌ بونی مرۆڤ خۆی بۆ خۆی جه‌وهه‌رێکه‌ و مرۆڤی دابه‌ش کردوه‌ بۆ دوبه‌ره‌مرۆڤی ڕه‌سه‌ن، مرۆڤی ناڕه‌سه‌ن، مرۆڤی ڕه‌سه‌ن که‌سیکه‌ که‌ بیر ده‌کاته‌وه‌و به‌سه‌ربه‌خۆییانه‌ بڕیار ده‌دات. مرۆڤی ناڕه‌سه‌ن که‌سێکه‌ که‌ خڵکی بڕیاری بۆ ده‌ده‌ن، یاخود بیرناکاته‌وه‌.

دیاردەی کۆمپتن لەم ڕێگەیەدا تیشکی گاما بەشێک لەوزەکەی ون دەکات و دەیدات بە یەکێک لە ئەلکترۆنە سەربەستەکان یان ئەو ئەلکترۆنەی بەلاوازی بەگەردەکەوە بەستراوە بەمشێوەیە ئەم تیشکە لەڕێڕەوەکەی لادەدات.
کاتێک کە سوپای ڕووس بە ژمارەیەکی زۆر زیاتر لە سوپای داگیرکەران ڕژانە ناو شاری بەدلیسەوە بەدیعوززەمان‌ و قوتابیەکانی بەرگیرییەکی مەردانە و فیداکارانەیان لە شارەکەیان دەکرد، تا لە ئەنجامدا بە سەختی پێکراو لە ھۆشی خۆی چوو، ئینجا رووسەکانیش لە (٢/٣/١٩١٦) دا بە برینداری دیلیان کرد و بردیان بۆ بەندیخانەی ئەفسەرە دیلەکان لە شاری کۆسترمای سیبیریا و، لە ماوەی دیلیدا بەردەوام وانەی ئیمانی بە ئەفسەرە دیلەکانی ھاوڕێی دەوت کە ژمارەیان نەوەد کەس بوو. ھەر لەو ماوەیەدا‌ و لەبەر نواندنی ھەڵوێستێکی بە جەرگانەی ئەو زانا‌ و موجاھیدە خاوەن عیززەتی ئیسلامە و، ھەڵنەسانی لە بەر سەرکردەیەکی گەورەی سوپای ڕووس، لە پەتی سێدارەو بە دەستھێنانی پلەی شەھیدی نزیک بووەوە، بەڵام خودای گەورە بە سەری بەرزەوە ھێنایەدەرو ڕزگاری کرد لە حوکمی لە سێدارەدان.

کانی بێوکە لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی ژاژڵە و لە باشوور لەگەڵ گوندی ماوەت و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی گوڵێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەردبەرد.

نووسەر لەو چیرۆکە بانگھێشتی خوێنەر ئەکات بۆ ئەوەی ئەو منداڵەی لە ناخی دایە بی دۆزێتەوە، چونکە "ھەموو کەسە گەورەکان لە سەرەتا مناڵ بوون، بەڵام کەمیان ئەو ڕاستییەیان لەبیرماوە".

عەبدول ڕەحمان داخل سەرکەوت بەسەر عەباسیەکان, وەستا و جەنگا بەرامبەریان وسەرکەوت بەسەریاندا وتێکی شکاندن بە شێوەیەک کە زانیان لە بەردەم ھێزیکدان کە ناتوانرێت لە ڕوویدا بوەستیت, عەباسیەکان ناویان نا بە بازی قوڕەیش دوای ئەوەی سەرکەوت بەسەریاندا, کە ئەو نازناوە بوو دواتر پێی ناسراوە, کە دووەم خەلیفەی عەبباسی ئەبووجەعفەری مەنسوور ئەو نازناوەی بە سەردا بڕیوە لەبەر ئازایەتیەکەی.

ھێمن عاشقی کێو و تەلان و بەندەن و بەردی کوردستانە، نیشتمانی، تەبیعەتی وڵاتەکەی باش دەناسێ و لەگەڵی پەروەردە بووە. لە «بەھاری لادێ»، «بەھاری کوردستان»، «شەنگەبێری»، «فریشتەی پەڕیوە» و زۆر شێعری تریشدا نیشانی دەدا کە لە ناسین و ناساندنی تەبیعەتی کوردستان و جوانیەکانیدا چەندە شارەزا و مامۆستایە. جێگای سەرسوڕمانیش نیە ھێمن لە گەڵ تەبیعەت گەورە بووە و لە تەبیعەت ئیلھامی وەرگرتووە. کەسێک تەبیعەتی کوردستانی دیتبێ و نەک ھەر دیتبێ بەڵکوو لەگەڵی تێکەڵاو بووبێ، ھێمن بە ناھەق نازانێ کە دەڵێ: بەھەشتە کوردەواریی من، بەھەشتە

بەھۆی ئەوەی سەعید نوورسی لە بابەتە ھەرە ئاڵۆزەکان تێدەگەیشت و بە ماوەیەکی کەم کتێبی لەبەر دەکرد و بابەتە زانستیەکانی بە قوڵی دەزانی ، بووە ھۆی سەرسامی "مەلا فتح اللە ئەفەندی" و بەو ھۆیەوە نازناوی (بدیع الزمان)ی لێنا.

تایپێ 101 (بە ئینگلیزی: Taipei 101) باڵەخانە و شوێنی بازرگانی دەکەوێتە گەڕەکی شینیی لە تایپێ،تایوان.باڵەخانە کە دیزاین کراوە لەلایەن c.y،وکۆمپانیای KTRT بەشدارە لەدروست کردنیدا، ئەم باڵەخانە بەبەرزرین باڵەخانە دادەنرا لە ساڵانی 2004 تا 2010 ، تایپێ 101 بەیەکێک لە حەوت سەرسوڕهێنەرە نوێیەکی دونیا دانراوە (لە گۆڤاری نویزویک،2006.وە یەکێک لە حەوت سەرسوڕهێنەرە ئەندازیارییەکەی دونیا (کەناڵی دیسکیڤەری،2005

عومەرئاغا لە ساڵی ١٣١٥ەوە تا ١٣٨١، بە ماوەی ٦٦ ساڵ، لەگەڵ کتێب ژیا. کتێبخانە گەورە و بچووکەکانی وڵاتی پشکنین و سەرچاوەیەکی مەزنی کوردناسی و ئێران‌ناسی و مێژوویی لە ماڵی خۆیدا پێکهێنا کە هەڵبژاردەی گرینگترین و نایابترین سەرچاوەکانن لەم مەیدانەدا.
لە ١١ی ئەیلوول دوو فڕۆکە بەرز بوونەوە لە فڕۆکەخانەی بۆستنەوە لە ڕێگەیاندا بۆ لوس ئەنجلوس، بەڵام یەکێکیان خۆی کێشا بە تاوەری باکووری بینای ناوەندی بازرگانی جیھانی، و دووەمیان ١٨ خولەک دوارت خۆی کێشا بە تاوەری باشووری بیناکە و پاش نزیکەی سەعاتێک فڕۆکەیەک خۆی کێشا بە لای ڕۆژئاوای بینای پنتاگون (وەزارەتی بەرگری ئەمریکی)، و فڕۆکەی چوارەم کەوتە خوارەوە لە نزیک بیتسبرج لە پەنسلڤانیا، و تەنھا یەک وێنەی ئەو فڕۆکەیە نەگیرابوو کە ئەمریکا بانگەشەی ئەکرد خستویەتیە خوارەوە و وێنەی بازنەیەکی ھەڵکەنراوی ڕۆکێتێکی نەزانراو نیشاندرا و تێکشکێنەرەکەی نەدۆزرایەوە بەلام وڵاتە یەکگرتووەکان ڕایگەیاند کە ئەو فڕۆکەیە لە ڕێگەیدا بووە بۆ پێکانی کۆشکی سپی لە واشنتۆن.

لەو وڵاتانەی تر کە سەرکۆمار دەسەڵاتی فراوانی ھەیە وەکو وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، فەڕەنسا، چەند وڵاتێکی ئەمریکای لاتین، و ...، پارلەمان تەنیا خەریکی ئەرکی یاسادانان دەبێت؛ کۆڕی وەزیران بەرپەرچی پارلەمان ناداتەوە.

کۆمپاک و کۆمپانیاکانی تری بەرھەمھێنەری کۆمپیوتەر دەبوو مۆڵەتی مایکرۆسۆفت وەربگرن تاکوو سیستەمی کارپێکردنی MS-DOS لە کۆمپیوتەرەکانیاندا وەک سیستەمی کارپێکردن دابنێن. بۆیە کۆمپاک تیمێکی دامەزراند لە ١٥ بەرنامەداڕێژ کە ھەو‌ڵ بدەن IBM-PC-BIOS دابڕێژن بە بڕی یەک ملیۆن دۆلار. سەرکەوتنی کۆمپاک لەم بوارەدا ھاندەر بوو بۆ کۆمپانیاکانی تر کە ھەمان ڕێگە بگرنە بەر.

رەحمانی خانی بەڕێوەبەری بەنداوی دەربەندیخان پێکھاتەی بەنداوەکەی روونکردەوە و رایگەیاند: بەنداوی دەربەندیخان بەنداوێکی گڵ بەردینە، کرۆکی قوڕەو شانەکانی پڕکراوەی بەردەو بەرزییەکەی ١٢٨ مەترەو پانییەکەی لە بنەوە ٥٠٠ مەترەو لە سەرەوە ١٧ مەترە،درێژییەکەی بە کەناڵە زیاداوەکانیشەوە ٥٣٥ مەترە، توانای گلدانەوەی (٣ ملیار م٣) یە، بەپێی داتا سەرەتاییەکان، بەڵام بەھۆی ٥٦ ساڵ تەمەنی بەنداوەکەوە توانای گلدانەوەی کەمبووەتەوەو بۆ (٢٫٥٧ ملیار م٣)، بەرزترین ئاستی کارپێکردنی لەڕووی دەریاوە ٤٨٥ مەترە، بەنداوەکە ٣ یەکەی کارۆئاوی بەکارھێنانی کارەبایی لەسەرەو توانای ھەریەکەیان (٨٣ مێگاوات/ سەعات) ـە، لە بەرزترین ئاستی بەنداوەکەدا، ٣ دەرچەی ئاودێری لەسەرە ھەریەکەیان (١٧٥ م٣ لە چرکەیەکدا) ئاوی پێدا تێپەڕدەبێت، کە لەکاتی پێویستدا ئاو بۆ خوارووی بەنداو بەربدرێتەوە، ٣ کەناڵی زیاد ئاوی (سپیڵ وەی) ھەیە کە لەوەرزی لافاودا توانای تێپەڕاندنی (١٩٠٠م٣ یە لە چرکەیەکدا)، بۆ ھەریەکەیەکیان کە لەوەرزی لافاودا بۆ کردنە دەرەوەی ئاوی زیادە بەکار دەھێنرێت.

پاشا "تایجۆ"ی گۆریۆ، لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٨٧٧ی زایینی لە سۆنگاک، شیللای نوێ لەدایکبووە و لە ٤ی تەممووزی ٩٤٣ی زایینی لە گایگیۆنگ، شانشینی گۆریۆ مردووە. یەکەم پاشا و دامەزرێنەری خانەدانی گۆریۆبوو کە فەرمانڕەوایەتی کۆریای ئەکرد لەنێوان سەدەکانی دەیەم تا چواردەیەم. تایجۆ ماوەی فەرمانڕەوایەتییەکەی لەنێوان ساڵانی ٩١٨ز تا ٩٤٣ز بوو.

کوشتارگەی غەززە یان سووتانی غەززە کردارێکی ئیسرائیلی بوو بۆ ماوەی پێنج ڕۆژ لە شوباتی ٢٠٠٨دا بە بانگەشەی گرتنی ئەندامانی حەماس، و ئەم ناوی لێنرا دوای ئەوەی وەزیری بەرگری ئیسرائیل ئیھود باراک کردارەکەی ئیسرائیلی بە ئیبادەکردنی ڕەگەزی یان سوتاندنی فەلەستینییەکان ناوبرد لەسەر کوشتنی دوو سەربازی ئیسرائیلی بە دەستی حەماس، لە ئەنجامی ئەمەشدا ١١٦ فەلەستینی کوژران کە ٢٦ مناڵیان لە نێودابوو.

بڕیارنامەی ٣٦٠ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ١٦ی ئابی ١٩٧٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ قوبرس. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ١٬٧٩٤‌ەم، بە ١١ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٣ی بێ‌لایەن پەسندکرا.
جگە لە ھەواڵنێر، جۆریکی تری ڕۆژنامەوانمان ھەیە کە پێی دەوترێ ستووننووس. ستووننووس ئەو ڕۆژنامەوانەیە کە نووسراوەکانی ڕێک ھەر چەند وەخت جارێک لە ڕۆژنامە یان گۆڤارێکدا بڵاو دەبێتەوە.

خەڵکی غەززە پشت بە ئاوی ژێر زەوی دەبەستن وەک سەرچاوەی سەرەکی بۆ خواردنەوە و بەکارھێنانی کشتوکاڵی و ناوماڵ، دۆڵی غەززە بە نزیکترین ڕووباری بچوکی ئاوی دادەنرێت لە باشوورەوە، کە بڕێکی کەم ئاو لە خۆ دەگرێت لە زستاندا و لە ھاویندا ووشک ئەبێت، زۆربەی درێژبوونە ئاوییەکانی ئەگوێزرێتەوە بۆ ئیسڕائیل، ئاوەکانی ژێر زەوی بە درێژایی کەنارەکانی کەرتی غەززە خەزێنەی سەرەکی ئاوە لە کەرتی غەززەدا، و زۆربەی لە بەردە لمینییەکانی سەردەمی سەھۆڵبەندان پێک ھاتووە.

لە ‌سەرەتای ساڵانی ٩٠کاندا کۆمپاک ھەوڵی دابەزاندنی نرخی بەرھەمەکانی دا، بەمەرجێک کاریگەریی نەبێت لەسەر جۆرایەتی و چاکیی بەرھەمەکانی، زنجیرەیەک کۆمپیوتەری بە ناوی Presario بەرھەم ھێنا کە لە ١٩٩٥ دا کە نرخەکەی ١٠٠٠ دۆلار تێپەڕی نەدەکرد، بەوەش بازاڕێکی فراوانی داگیر کرد. کۆمپاک ویستی نرخەکانی لە ئاستێکی نزمدا ڕابگرێت، بۆیە یەکەمین کۆمپانیا بوو کە بڕیاری دا یەکەی چارەسەریی کۆمپانیای AMD و Cyrix لە ‌بەرھەمھێناندا بەکار بھێنێت. بەمەش پەستانی خستە سەر کۆمپانیاکانی تری وەک IBM و Packard Bell لە بازاڕی کۆمپیوتەردا.

ئەم ڕووداوە لە شاری لیمای پایتەختی پیرۆ ڕووی دا لە کونسولخانەی ژاپۆن، کاتێک کۆمەڵە چەکدارێک لە ١٩٩٦ ھەڵدەکوتنە سەر کونسولخانەی ژاپۆن و کارمەندەکانی دەست بەسەر دەکەن، چەکدارەکان دەبنە دۆست و ھاوڕێی بارمتەکان، کە کەسانی باڵا و پلە بەرزیان تێدابوو ..

نەوەر لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی میراولی و لە باشوور لەگەڵ گوندی سەشاتەی خواروو و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی هانەژاڵە و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی بەشی پیرک.

ناوەڕۆکی پرینسیپیا بریتییە لە یاساکانی جووڵەی نیوتن کە پێکھێنەری بناغەی میکانیکی کلاسیکن، وە ھەروەھا یاسای ڕاکێشانی گەردوونییەکەی و وەرگیرانێک لە یاساکەی کیپلەر بۆ جووڵەی ھەسارەکان (کە سەرەتا بە شێوەی ئەزموونی بەرھەم ھاتبوو).

{{Navbox |bodyclass=hlist |name = بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ١٩٩٠ |title = [[بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ساڵی ١٩٩٠ |state = uncollapsed |list1 =

و داوای دوو ئەوەندەی بڕەکەی کرد بە دانانی ھێرشی ھەریکێک لە فڕۆکەکان بە ھێرشێکی تیرۆریستی جیا و و سیلڤەر شتاین بەردەوام بوو لە دانی کرێکەی پاش ھێرشەکان و بەمەش حەقی بەرەوپێشبردنی شوێنەکە و بنیاتاننانەوەی بینای لە شوێنی تاوەرە کۆنەکاندا بە دەسھێنا.

مێرنێر (بە ئینگلیزی: Mariner 10) کەشتیەکی بۆشاییە سەر بە بەرنامەی مێرنێر، رەوانەی دەرەوەی زەوی کراوە لەلایەن دەزگای بۆشایی ئەمەریکی ناسا لە ٣ تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٧٣ بە مەبەستی زانیاری و داتا دەربارەی هەسارەکانی زاوە و ڤینوس، ئەو ئامێرەش ٢ سال دوای ئامێری مێرنێر٩ رەوانەی دەرەوەی زەوی کرا، وە کۆتایەم ئامێر بوو کە رەوانەی دەرەوەی زەوی بکرێ لە ناو بەرنامەی مێرنێر، ئامانجەکەی لێکۆلینەوە بوو دەربارەی ژینگەی زاوە وە پشتێنەی کەش و هەواکەی و سەررووەکەی و تایبەتمەندیەکانی، وە لێکۆلینەوە و زانیاری دەربارەی هەسارەی ڤینوس، ئامانجی دووەم ئەوە بوو کە لێکۆلینەوە بکا دەربارەی نێوان هەسارەکان، زانیاری و شارەزای دەربارەی نێوانەکانیان.
شاعێر، شینی یەکجار زۆر دیوە، بەڵام شادی و کامەرانی بە دەگمەنیش نەدیوە و ئەزانێ شادی ھەیە، زۆر کەس لە گەڵیا راز و نیاز دەکەن، بەڵام ھێمنی خەمبار ھەر نەیدیوە، لە لای ھەر وەکوو نامۆیەکە، وەکوو دوژمنێکە، بۆ ماوەیەکی کەمیش روو لەو ناکات. مامۆستای بەڕێزمان شێعرە تەڕ وناسکە جوانەکانی، زۆربەی زۆری بە خەم زاخاوە، خەم کاری زۆری تێکردووە، بۆیە بە ھیچ جۆرێ ناتوانێ خۆی لە شەپۆل لابدات. ھێمن شاعێری گەل، شاعێری عیشق و ئازادی، دڵە گەورەکەی ھەتا ئەو رۆژەی لە لێدان کەوت، بۆ گەلەکەی و ئازادی نیشتمان لێی دا.

تەپی سەفای خواروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی گردی گۆ و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی تەپی سەفای سەروو و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی تازەدێ لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی شەکڕاڵی .

کوردستان ناوچەیەکی شاخاوییە بە کەش و ھەوای سارد؛ بەڵام بارینی ئەوەندەی ھەیە کە دارستان پەرە بسێنێت. بە سەرجەم مێرگ و دارستانەوە کوردستان، ١٦٠٫٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشەیی سەوزایی تێدایە؛ کاج، سنەوبەر، بەڕوو، چنار، شۆڕەبی و سپیدار زۆرینەی جۆرەکانی دارن لە کوردستاندا.

لە ٢٥ی گەلاوێژی ساڵی ١٣٢١ی کۆچی ھەتاوی لە شاری مەھاباد کۆمەڵەی ژ-کاف بە دەستی ڕەحمانی زەبیحی وچەند کەسی دیکە دادەمەزرێ. ھێمن دەبێتە ئەندامی ئەو کۆمەڵەیە و شەو ورۆژ لە بیری ئەوەدا دەبێ کە چی بۆ ئەو کۆمەڵەیە بکا کە کاری ڕزگاری کوردستانە، ھێمن لەو کۆمەڵەیەدا دەبێتە دەستەی نووسەرانی گۆڤاری نیشتمان و دوایەش گۆڤاری ئاوات. لە ساڵی ١٣٢٤ی کۆچی ھەتاوی کە لە سەر بناغەی ژ-کاف، حیزبی دێموکراتی کوردستان بە رێبەرایەتی قازی محەممەد دادەمەزرێ، ھێمن بۆ یەکەم جار لە مزگەوتی سووری مەھاباد لە بەرامبەر خەڵک‌دا شێعر دەخوێنێتەوە و دەبێتە سکرتێری ھەیئەت رەئیسەی میللی دێموکڕات و دوایە لە کۆمیسیۆنی تەبلیغاتی حیزبدا دەست بەکار دەکا. لەو کۆمارەدا بۆ دانانی کتێبی کوردی بۆ فێرگەکانی کوردستان کاری کردووە، لە گۆڤارەکانی ئەودەمی حیزب وەک کوردستان، ھاواری کورد، ھاواری نیشتمان، گڕوگاڵی منداڵان و ھەڵاڵەدا شێعر و وتاری بڵاو کردۆتەوە. لە کۆماری مەھاباددا پێشەوا شانازی پێوە کردووە و رایگەیاندووە کە شێعرەکانی پڕ مانان ودەبێ تەواوی ئەندامانی حیزب لە بەری بکەن و بیکەنە پڕۆگڕامی تێکۆشینی خۆیان.

فۆلکە بێرنادۆت بە هۆی تێکۆشانەکانی بۆ ڕزگارکردنی گیانی نزیک بە ١٥ هەزار زیندانی لە ئوردووگاکانی کاری ئیجباریی ئاڵمانیای نازی ئەنجامی دا بەناوباگ بووە. لە ساڵی ١٩٩٥ زایینی ئەو پێشنیارێکی مەحرەمانەی لە هاینریش هیملێرەوە بۆ هات سەبارەت بەوە کە ئەڵمانیای نازی دەیەوێ بێ هیچ مەرجێک خۆی تەسلیم ئینگلیز و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بکات. کە ئەم پێشنیارە لە لایەن وینستۆن چرچیل و دوایت ئایزنهاوێرەوە ڕەد کرا.

ھ لە پیتەکانی ئەلفوبێی کوردییە کە نیشاندەری پیتی H یە لە ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردیدا. لە سۆرانیدا «ھ» لە کۆتایی بڕگەکاندا زۆر کەمە و زۆرجار ئەگۆڕدرێت بۆ پیتێکی تر بۆ نموونە: تەھران بووەتە تاران یان گوناھ دەکرێ بە گوناح. بۆیە زۆر کەم لە کوتایی وشەکاندا دەبینرێت. بەڵام لە کوردیی باکوور دا بە فراوان دەبینرێت وەک خوێندنگەھ یان مەھ.

دوای ڕووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر لە کەرکوک، بۆ پاڵپشتیکردنی دانیشتوانی کەرکوک لەگەڵ ژمارەیەک ئەندامی سەرکردایەتی بزووتنەوەی ئیسلامی دەچنە کەرکوک، لەکاتی گەڕانەوەیان بۆ شاری ھەولێر تووشی ڕووداوی ھاتووچۆ دەبێت و ڕەوانەی نەخۆشخانەی پار دەکرێت لەھەولێر.
گود ئینەف (ئینگلیزی: Good Enough) گۆرانییەکە تۆمارکراوە لەلایەن گرووپی ڕۆکی ئەمریکی ئێڤەنێسنس بۆ دووەم ئەلبومی ستودیۆیان بەناوی دەرگا کراوەکە وەک و چوارەم تاکی ئەلبومەکە بڵاوکرایەوە. نوسەرەکەی ئەیمی لیە و دەرھێنەرەکەشی دەیڤ فۆرتمانە. بەپێی لی گۆرانییەکە بۆ ھاوڕێی نزیک و ھاوسەری ژیانی جۆش ھارتزلەر نوسراوە. گۆرانییەکە کۆتا تراکی ئەلبومەکە بوو وەک نیشانەیەک بۆ دەستپێکردنەوەیەکی نوێ بۆ گرووپەکە.

ئەم ڕووبارە بە ڕووباری پایتەختەکان بەناوبانگە چونکە بەناو چوار پایتەختی ئەورووپاییدا تێپەڕ دەبێت کە ئەمانەن: ڤیەننا، پراتیسلاڤا، بووداپێست، بێلگراد.

کۆمەڵناس و فیلۆسۆفی بە رەگەز تورک بێشکچی کوڕی "حوسنی" ناوێکە کە لەسەردەمی عوسمانیەکاندا خەریکی بەقاڵی بوە (۱۸۹۹-۱۹۷۸). دایکیشی ناوی "زاهیدە"یە (۱۸۹۸-۱۹۸۷). کوڕی بچوکی ماڵە و دوو بریای گەورەتری بە ناوەکانی موحیەدین و وەسفی هەیە و خوشکێکیشی بە ناوی ساتی.

بێنجەمین پێرس (Benjamin Peirce، لەدایکبوون: ١٨٠٩ - مردن: ١٨٨٠) بیرکاری ئامریکایی بوو. پێرس نزیکەی پەنجا ساڵ مامۆستای زانکۆی ئۆکسفۆرد بوو. ئەو لە پەرەگرتن و گەشەی میکانیکی ئاسمانی، ئامار، تیۆری ژمارەکان، جەبر و فەلسەفەی بیرکاریدا بەشداری کردووە.

٣٤٧ – ٥٣٤ /١٠٤٦ – ١١٣٩ز لە شاری ھەولێر دەرکەوتووە، سەرجەم ناوچەکانی دەوروبەری ھەولێری فەرمانڕەوایەتی کردووە، لەبەناوبانگترین میرەکانیان عیسا کوڕی موسای ھەزبانی و میر ئەبولحەسەنی کوڕی موسکی ھەزبانی. لە دوای ھاتنی سەلجوقییەکان زۆربەی میرنشینیە کوردییەکان پووکانەوە و بەرەو نەمان چوون، بەڵام ڕۆڵی کورد ھەر لەبرەودابوو لەشەڕی بەناوبانگی ملازگرددا کورد ھاوکاری سەلجوقیەکانی کردووە کە سەرکەوتن بەسەر ڕۆمەکاندا.

وە زنجیرە چیاکانی (قەوقاز) لە باکوری ھاوتەریبێتی، بەڵام زنجیرە چیاکانی (زاگرۆس، کوردستان) لە ڕۆژئاواو لە باشوور دادرێژدەبنەوە و بانی ئێران دەکەوێتە نێوانیان وە ئەم زنجیرە چیایانە بە گشتی لە باکووری ڕۆژئاوای و باشووری دا بەیەک دەگەن.

گرێی (بامیر) زۆر جار پێی دەگوترێت (ێقف العالم) کە بەرزاییەکەی (١٢،٠٠٠ پێیە) لە ڕۆژھەڵاتی گرێکە (١٤) زنجیرە چیای سەرەکی لێ جیادەبێتەوە وەکو (ھیمالایە، کراکۆرم، کۆنلی، تاین، ...ھتد) لە باکوورەوە درێژ دەبێتەوە و سنووری دەرەوەی بانی )تبت(ی بەناوبانگ پێک دەهێنێت.

ناوەڕاستی غەززە ئەکەوێتە سەر بەرزاییەک بە بەرزی ١٤ مەتر لە سەروو ئاستی دەریاوە، بەشێکی زۆری شارە نوێکە لە خوارووی بەرزاییەکەدا بنیاتنراوە، و دەوروبەری غەززە پێک دەھێنێت، بە تایبەت لە باکوور و ڕۆژھەڵاتەوە، ھەر یەک لە کەنار و بەندەری غەززە ئەکەونە دووری ٣كم² لە ناوەندی شارەکەوە، و شاری غەززە ٧٨كم² دوورە لە یاشووری ڕۆژئاوای قودسەوە، و ٧١ كم² لە باشوور تەل ئەبیبەوە دوورە، و لە دووری ٣٠كم² لە باکووری شاری ڕەفەح، ناوچەکانی دەوروپشتی بەیت لاھیا و بەیت حانون و جیبالیا ئەگرێتەوە لە باکوورەوە، و گوندی ئەبوومەدین و خێوەتگەی بریج و شاری دەیر بلح ئەگرێتەوە لە باشوورەوە.

ئەوانەی لە کاتی خواردنی ئەلکھوول جگەرە دەکێشن دەبێ ئەوەیان لەبەر چاو بێت کە «ئەلکھوول و تووتن یەکتر بەھێزتر دەکەن، بە شێوەیەک کە لە نەبوونی ھەر کام لەوانە ئەگەری نەخۆشی شێرپەنجە ٪٧٥ کەم دەکات.

بەر لەڕاپەڕین پێشمەرگە بووە، لەساڵی ١٩٩٢ بووەتە بەرپرسی ھێزی پشدەر بۆماوەیەک. ماوەیەک بووەتە بەرپرسی مەڵبەندی ٣ی ھەولێر، ئەندامی مەکتەبی ڕێکخراوە جەماوەرییەکان بووە، سکرتێری پەیوەندیی ئیسلامی مامۆستایانی کوردستان بووە.
دروست بوونی تاق دەگەڕێتەوە بۆ دووھەزار ساڵ پێش لە دایکبوونی مەسیح. دەوترێ کە بۆ یەکەمین جار تاقەکان لە مێزۆپۆتامیادا دروست کران. ئێستەش لە زۆرێک لە بینا کۆنەکاندا تاق بە زۆری دەبینین و ھۆی ئەمە ئەوەیە کە مەتێریاڵەکانی سەردەمانی کۆن وەکوو خشت و بەرد و قوڕ تەنیا لە فشاردا بە باشی کاریان دەکرد و نەیاندەتوانی سترێسی کێشی لە خۆدا ڕابگرن. بەڵام مرۆڤ بە دروست کردنی تاق ھەوڵی دا ھەمووی ھێزەکان بە فشار لە پێکھاتەکەوە بگەیەنێت بە زەوی.

پارێزگای ھەمەدان لە باکووردا لە گەڵ پارێزگاکانی زەنگان و قەزوین ، لە باشووردا لە گەڵ پارێزگای لوڕستان ، لە ڕۆژھەڵات‌دا لە گەڵ پارێزگای مەرکەزی و لە ڕۆژئاوادا لە گەڵ پارێزگاکانی کوردستان و کرماشان ھاوسنوورە.

دوای بڵاوبوونەوەی میستریەم، بە یارمەتی قوتابخانەی گراتز، کێپلەر دەستی بە پڕۆگرامێکی گەورە کرد بۆ زیادتر بەرەوپێشبردنی توێژینەوەکانی. کێپلەر پلانی نووسینی چوار کتێبی تری دانا: یەکێکیان لەسەر لایەنە جێگیرەکانی گەردوون (خۆر و ئەستێرە جێگیرەکان)، یەکێکیان لەسەر هەسارەکان و جووڵەیان، یەکێکی دیکەش لەسەر سرووشتی فیزیکی هەسارەکان و درووستبوونی سیما جوگرافییەکان (گرنگی زۆرتری بە زەوی داوە)، وە یەکێکیش لەسەر کاریگەری ئاسمان لەسەر زەوی، کە تێیدا باسی ئۆپتیکی بەرگەهەوا، کەشناسی و ئەستێرەناسی دەکات.

حکوومەتی ھەرێمی کوردستان، نەوتی کوردستانی ٤٥ بلیۆن بۆشکە مەزەندە کردووە کە بەمە کوردستان دەبێتە شەشەمین وڵاتی جیھان. حکومەتی ھەرێم، لە تەموزی ٢٠٠٧دا داوای لە کۆمپانیا بیانییەکان کرد تاکوو یارمەتی بدەن لە بەڕێخستنی ٤٠ دەموودەستگای ھەناردنی نەوت، بە ھیوای بردنە سەرەوەی دەسکەوتی نەوت تا ڕۆژی ١ میلیۆن بۆشکە. لە دوای داواکاری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان و بە ھۆی چاک بوونی بارودۆخی ئاسایش لە ناوچە کودنشینەکانی عێراق، چەندین کۆمپانیای گەورەی نەوتی جیھانی وەکوو ئێکسۆن مۆبیل و شێڵ ڕوویان لە کوردستان کرد.

مۆرتدیکای (بە ئینگلیزی Mortdecai) فیلمێکی ئەمەریکی کۆمێدی و ئاکشنی ساڵی ٢٠١٥ەیە لە دەرهێنانی دەیڤد کیۆپ و لەنووسینی ئێریک ئاڕۆنسن.فیلمەکە لە زنجیرە کتێبەکانی مۆرتدێکایەوە چیڕۆکەکەی سەرچاوەی گرتووە. ئەم فیلمە لە نواندنی ئەکتەران جۆنی دێپ،گوێنت پالترۆو،ئێوان مکگرێگۆر،ئۆلیڤیا مەن و پاول بێتانیە. فیلمەکە لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ کەوتە سینەماکانەوە و داهاتێکی بەرچاوی بۆخۆی کۆکردەوە ، بەڵام بەگشتی فیلمەکە لەڕووی سیناریۆوە بە سەرکەوتوو وەسف نەدەکرا لەلایان ڕەخنەگرانەوە.چیڕۆکی فیلمەکە باسی دەوڵەمەندێک دەکات بەناوی چارلس مۆرتدیکای کە دەست دەکات بە پێشبڕکێکردن لەگەڵ کۆمەڵێک بریکاری دەزگا نهێنیەکان بەمەبەستی گەڕاندنەوەی تابلۆیەکی بەنرخ کە دزراوە.

پۆلێنی خزۆکەکان بەگوێرەی چاڵ و قوپاوی لاجانگیان دەکرێ. ئەو خزۆکانەی دوو چاڵ بە لاجانگیانەوەیە، بە دووچاڵان ( دایاپسید)دەناسرێن. ئەوانەی قووپاوییان پێوە نییە، بێچاڵان (ئاناپسید) و دەستەیەکیش کە یەک قووپاوییان ھەیە بە یەکچاڵان(سیناپسید) دەناسرێن.

سەرچاوە بن زەوییەکانی کوردستان خەڵووز، مس، زێڕ، ئاسن، بەردی کەڵس (کە بۆ دروستکردنی چیمەنتۆ بەکاردێت)، مەڕمەڕ و زینک. گەورەترین سەرچاوەی بەردی گۆگرد لە جیھاندا، کەوتووەتە باشووری ڕۆژھەڵاتی ھەولێر.

بۆ ڕێگەگرتن لە دابەشبوونی‌ ھەمیشەیی‌ ئەو وڵاتە ڕێکەوتنەکە پێشنیازی‌ ئەنجامدانی‌ ھەڵبژاردنی‌ نیشتمانی‌ دەکرد لەساڵی‌ ١٩٥٩ز بە مەبەستی‌ یەکخستنەوەی‌ وڵاتەکە‌. کاتێکیش ڤیێتنامییەکانی‌ باشوور ئەنجامدانی‌ وەھا ھەڵبژاردنێکیان ڕەتکردەوە چونکە ھەر لەسەرەتاوە دەزانرا کە گروپی‌ ڤیت مینە ئەیباتەوە، ڤیێتنامییەکانی‌ باکوور دەستیان کرد بە لە کارخستنی‌ ڤیێتنامی‌ باشوور.
و لە ڕێگەی وێنەکانەوە بینرا کە تەقینەوەکانی پنتاگۆن لە ناو بیناکەوە بوو لە کاتی پێکداکێشانی فڕۆکەکە، لە دووری ٧٧ پێ لەو دیوارەی فڕۆکەکە خۆی پیا کێشا، و لە شوێنی پیاکێشانی بینای پنتاگۆندا ھیچ ئاسەوارێکی پێکداکێشانی فڕۆکەی بوینج ٧٥٧ نەبوو و دەزگای زانیاریدانی ئەمریکی ھەموو کامێراکانی کێشایەوە لە شوێنی ڕووداوەکە و وبیناکانی دەوروبەری ھیچ فڕۆکەیەک وێنە نەگیرابوو کە بە ئاڕاستەی بێت، و تەنانەت ئەو وینانەی دەزگاکانی ڕاگەیاندن بڵاویان کردەوەدەری ئەخست کە کرانەوەی پێکداکێشانەکە ٦٥ پێ بوو لە کاتێکا پانی باڵەکانی فڕۆکەی بوینج ٧٥٧ ئەگاتە ١٦٠ پێ، و سەقفی پنتاگۆن لە شوێنی پێکداکێشانەکە نە ڕووخا تا گەیشتنی پیاوانی ئاگرکوژاندنەوە کە سەریان سوڕما لە ڕووداوەکە.

چیا ھێما و تایبەتمەندییەکی جۆگرافی ژیانی کوردەکانە؛ ھەر بۆیە گوتراوە: "کورد دۆستێکی نییە، جگە لە چیا"، "Kurds have no friends but the mountains". چیاکانی جوودی و ئارارات (کە لە فۆلکلۆری کوردیدا دیارن)، زاگرۆس، شینگەر، قەندیل، شاھۆ، پیرمەگروون، و حەمرین، ناسیاوترین کێوەکانی کوردستانن.

بڕیارنامەی ١٥٢٦ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کە لە ڕێکەوتی ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤دا پەسندکرا، بەڵگەیەکی نێونەتەوەیییە لەمەڕ ھەڕەشەی ئاشتی و ئاسایشی نێونەتەوەیی بە ھۆی چالاکییە تیرۆریستییەکان. ئەم بڕیارنامەیە لە دوای کۆبوونەوەی ژمارەی ٤٬٩٠٨‌ەم، بە ١٥ دەنگی لەگەڵ، ٠ی دژ و ٠ی بێ‌لایەن پەسندکرا.

کەمبوونی ڕێژەی ھۆرمۆنی ھاندەری دروسبوونی پرۆتین (ئیریثرۆپرۆتین) کە ھانی مۆخی ئێسک ئەدات بۆ دروستکردنی خڕۆکەی سووری ھەڵگری ئۆکسجین، لە ئەنجامدا دەبێتە ھۆی کەمبوونەوەی خڕۆکەی سووری خوێنی نوێ کە جێگەی خڕۆکە سوورە تێکشکاو و کۆنەکان دەگرنەوە لە باری ئاساییدا ئەمەش دەبێت ھۆی تووشبوونی کەم خوێنی (ئەنێمیا) و لە ئەنجامدا دەبێتە ھۆی:

هاری گرێگسن ویلیامس تایبەت بە کرا بە دانانی گۆرانی و میوزیکەکانی نێو فیلمەکە ، ئەمە چوارەمین کاری دەرهێنەر ڕیدلی سکۆت گرێگسن بوو ، کە پێشتر بەیەکەوە لە فیلمەکانی Kingdom of Heaven , Promethues , Exodus بەیەکەوە کاریان کردبوو ، و گۆرانیەکانی فیلمەکەش گشتی لە گۆرانیەکانی ساڵانی ٧٠ەکاندا وەرگیرابوون ، ئەمانەش لیستی گۆرانیەکانن:

بەپێی ئامارەکانی ساڵی ٢٠١٤ ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی بەنگلادێش ١٥٨,٥١٢,٥٧٠ کەس بووە کە دەکاتە ٢.١٩ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٥.٤ ساڵە. ھەروەھا ٣٠ لە سەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.

بەرھەمھێنانی جووتەک کاتێک فۆتۆنی تیشکی گاما وزەکـــەی لە (١.٠٢m ev) گەورەتربێت و بەنزیک ناوکی گەردیلەدا تێپەڕ ببێت ئەوا لە بوارە کارەباکەدا لەناو دەچێت و جوتێک لە ئەلکترۆن و جووتێک لە پۆزترۆن پێکدێت کە وزەکەیان ھاوتای بارستاییەکانیانە دەکاتە (١.٠٢m ev)، ئەمەش کەمترین وزەی پێویستە بۆ بەرھەمھێنانی ئەو جووتە تەنۆلکانە، ئــەگەر وزەی فۆتۆنەکە لەو نرخە زیاتر بێت، ئەو زیادەیە لە ئەلکترۆن و پۆزترۆن وەک توانایەکی لێکدراو دەردەکەوێت و بەشێکی بچووکی دەچێت بۆ ناوکی گەردیلەکە.

دەیڤد ئێمیل دورکایم (ماوەی ژیان:١٥ی نیسانی ١٨٥٨ تاکوو ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١٧) فەیلەسووف و توێژەری کۆمەڵایەتی و سۆسیالیزمێکی فەڕەنسی بوو ، وە بەیاوەری کارل مارکس و ماکس ڤیبەر سۆشیالزانستییان دانا وەهەروەها ئێمیل دورکایم بەیەکێ لە باوکەکانی سۆسیالیزم دادەنرێت ، لەبەرهەمە بەجێماوەکانی بنەماکانی سۆسیۆلۆجی (بەفەڕەنسی:Les Règles de la méthode sociologique)

روانگەی باشووری ئەورووپا بەبەردەوامی زانیاری زانستی دەربارەی گەردوون ئاشکراکردوە و تا ئێستاش توانیویەتی ١ تا ٥ ملیۆن وێنەی گەردوونی وەک ئەرشیف گرتبێت، کە نزیکی ٦٥ تێرابایت بە مانای (٦٥,٠٠٠,٠٠٠,٠٠٠,٠٠٠ بایت)
جەیمی ئالێكساندەر لە ڕۆڵی جەین دۆو ئەو كچەیە كە لەناو جانتاكە دەدۆزرێتەوە و تاتۆكان لەسەر لاشەكەی هەیە، لەگەڵ بەردەوام بوونی ڕووداوەكان و لە پشكنیكی دی ئێن ئەی دەردەخرێ كە تایلەر شۆوـە، دراوسێكەی بریكار كەرت كە لە تەمەنی دە ساڵی بزر بووە و بە مردوو دانراوە.

ئەندازیار بە کەسێک دەوترێت کە بۆ پەرەپێدانی چارەسەرە بێوەی و بەقازانجەکانی کێشە کردەیییەکان کاردەکات. بۆ ئەو ئارمانجە، ئەندازیار لە بیرکاری و مەعریفەتی زانستی کەڵکوەردەگرێت بەڵام بێدەرەتانییە تەکنیکییەکانیش لە پێش چاو دوور ناخاتەوە.

فرێدریش ئەنگەڵس سیاسەت زان و فەیلەسووفی ئاڵمانی بوو ھاوڕێی فەیلەسوفی ئەڵمانی کارل مارکس بوو ، لەگەڵ مارکسدا مانفێستی کۆمۆنیستیان نووسی ئێنگڵس پێشنووسه‌كه‌ی نووسی ماركسیش ڕاڤەکەی دووایی ته‌واو كرد، لە ١٨٤٥ ز پەرتووکێکی بڵاوکردەوە لەسەر باروودۆخی کرێکارانی ئینگڵتەڕا و لەگەڵ ھاوڕێکەی کارڵ ماڕکس پەرتووکی سەرمایەیان چاپدا ، ئێنگڵس دوای مردنی ماركس سه‌خترین ئه‌ركی پێ ئه‌سپێردرا كه‌ ده‌بوایه‌ یاداشته‌كان و ته‌واوی پێشنووسه‌ قه‌به‌كانی به‌شی ٢و٢ی كاپیتاڵ (سەرمایە) ی ماركس ته‌واو بكا. به‌شی سێهه‌می ئه‌و كاره‌ هه‌تا ته‌واو بوونی ده‌ساڵی خایاند.

دەروونناسی پێچەوانە لە زانستی دەروونناسیدا بریتیە لەوەی کە لە بری ئەوەی هانی کەسێک بدرێت هەڵس و کەوتێکی خوازراو بکات، هانی بدەی پێچەوانەکەی (نەخوازراوەکە) ئەنجام بدات. ئەمە وا لە کەسەکە ئەکات دژایەتی "هەوڵی قەناعەت پێکردنەکە" بدات و بە پێجەوانەوەی نەخوازراوەکەوە هەڵس و کەوتە خوازراوەکە ئەنجام بدات. لە دەروونناسیدا ئەمە بە 'کارلێککاری' ناسراوە.

لە ڕۆژی ١٠ی سێپتەمبەری ٢٠٠١، ژمارەیەک لە بەرپرساکانی بینای پنتاگۆن ھەستان بە ھەڵوەشاندنەوەی سەفەرکانیان لە ڕۆژی ١١ی سێپتەمبەر بە شێوەیەکی کتوپڕ.

ئیسلام لە سەردەمی عەباسیەکاندا لە کاتی دەسەڵاتی ھاروون ڕەشید گەیشتۆتە ھەرێمی ئەراکان لە سەدەی حەوتەمی زایندا کە توانرا دەوڵەتێکی ئیسلامی لەم ھەرێمە پێک بێنن کە بۆ ٣ سەدە و نیو، ٤٨ ھەشت شای موسڵمان حوکمی دەوڵەتەکەیان کردووە یەک بەدوای یەک. بەڵام لە ساڵی ١٧٨٤ زاینی پاشای بوزی بۆرمی بودابایوڵاتی داگیرکرد و ئەو ھەرێمەشی خستە سەر بۆرما لە ترسی بڵاوبوونەوەی ئیسلام لە و ناوچەدا و دژایەتی کردنیان، وە ئەو ناوچەیەی وێران کرد، پاشا بودابای بەوەشەوە نەوەستا چی کەلتوور و شارستانیەتی ئیسلامی ھەبوو ھەمویانی لە ناوبرد لەوانەش ڕووخاندن و وێرانکردنی مزگەوتەکان و قوتابخانەکان، ھەڵسا بە کوشتنی زانایان و بانگخوازانی ئیسلام بێجگە لە کوشتن و بڕینی موسڵمانن و بردنی سەروەت و سامانەکانیان و دەرکردنیان لە شوێن و ماڵی خۆیان و ئاوارەکردنیان و چەوسانەوەیان، ئەم شەرانگێزیە بەرامبەر موسڵمانانی ئەم ھەرێمە بەردەوام بوو تا ٤٠ ساڵ تا ئەوکاتەی کە بەریتانییەکانیان ئەو وڵاتەیان داگیرکرد. جارێکی تریش لە دوای شۆڕشە عەسکەرتاریەتەکەی جەنەراڵ "نیوین" لە ساڵی ١٩٦٢ موسڵمانان تووشی نەگبەتی و چەوسانەوە بوونەوە بە چەندان جۆری ستەم لێکردنیان ھەر لە دەرکردن و کوشتن و سووکایەتی پێکردن و تەسککردنەوەی ڕێگەی بەدەست ھێنانی بژێوی رۆژانەیان و نەھێشتنیان بە چوونە لایەنە رۆشنیری و فێرکاریەکانەوە و لێسەندنەوەی ئەو زەویانەیان لەسەری دەژیان.

بەلەد وەلید شارێکە دەکەوێتە باکووری ناوەڕاستی ووڵاتی ئیسپانیا ، شارەکە پایتەختی هەرێمی بەلەدوەلیدە ، بەپێێ سەرژمێری ساڵی ٢٠١١ زۆرتر لە ٣١٣ هەزار کەس لەشارەکەدا دەژین
ئایریس (بە هانگۆل 아이리스؛ بە ئینگلیزی: Iris)، دەرچووی ساڵی ٢٠٠٩ـە لە کۆریای باشوور درامایەکی کۆری تەلەفزیۆنییە. لە ئەکتەران (Lee Byung-hun)، (Kim Tae-hee)، (Jung Joon-ho)، (Kim Seung-woo)، (Kim So-yeon)، وە (Choi Seung-hyun). پەخشکرا لە تەلەفزیۆنی (کەی بی ئێس ٢) لە ١٤ی تشرینی یەکەم بۆ ١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩ لە سێشەمان و چوارشەمان کاتژمێر ٢١:٥٥ بۆ ٢٠ ئەڵقە.

لە سەروبەندی ھاتنی مەغۆلەکاندا کوردستان ڕووبەرووی وێرانکاری و زیانی زۆر بۆوە، چونکە ھەم ھەرێمە کوردییەکان بۆ مەغۆلییەکان گرنگ بوون، ھەم دەکەوتە سەر ڕێیان بۆ بەغداو شام، بۆیە کوردستان لەسەدەی ٧ک / ١٣ز زۆرترین زیانی بەرکەوت. لە ماوەی دەسەڵاتداریەتی ھێزە داگیرکەرەکانی کوردستاندا وێڕای زەبر و زەنگی زۆر بەڵام دەسەڵاتی سیاسی لە کوردستاندا بەتەواوەتی لەناونەچوو، چەندان میرنشین و دەسەڵاتداریەتی کوردی لە ناوچە جیاجیاکانی کوردستاندا فەرمانڕەواییان دەکرد و ھێزەکانی جەلائیری و تەیموری و قەرەئۆینلو.... ھتد. کوردستانیان کردبووە مەیدانی شەڕو ململانێ، تا دەرکەوتنی عوسمانیەکان و شەڕی چاڵدێران ١٥١٤ز، کە میر شەرەفخانی بەدلیسی لە پەرتووکی شەرەفنامەدا زانیاری گرینگی لەسەر ئەو دەسەڵاتداریەتیەی کوردان تۆمارکردووە.

سەردەمی فاتیمی سەد ساڵ درێژبوویەوە کە ھەموو شتێک گەشەسەندنی بە خۆیەوە بینی, مەزھەبی فەرمانڕەواکان شیعە بوو, لە کاتێکا زۆربەی خەڵکەکە سونە بوون.

تیمی ئەرکی ئارێس ٣، لە ئەرکێکیاندا لەسەر هەسارەی مەریخە ڕووبەرووی گەردەلوولێکی بەهێز دەبنەوە کە ناچاریان دەکات ئەرکەکە جێبێلن و بگەڕێنەوە بنکەکانیان، لەکاتی بەجێهێشتنەکەدا ئاسمانەوان ماڕک واتنی بەجێ دەمێنێ و بەر گەردەلووکە دەکەوێ، بەڵام تەواوی تیمەکە ڕزگاریان بە سەرکردایەتی مێلیسا لویس مەریخ بەناچاری جێدێڵن. ڕۆژێک دوای ئەم کارەساتە واتنی خەبەری دەبێتەوە لەنێو خۆڵ کەوتووە و دەگەڕێتەوە تاقیگاکانیان لەسەر مەریخ کە ماون، بەڵام ناتوانێ پەیوەندی ببەستێ لەگەڵ ناسا، دوای ئەوەی ژماردنێک دەکات ئەوەی بۆ دەردەکەوێ کە خواردنەکەی بەشی تەنها ٣٠٠ ڕۆژ دەکات.

سێیەم, ناردی بۆ ئەندەلوس وپلانەکەی پێ وتن و خەڵکی ئوێ پێشوازییان لەوە کرد لەبەر ئاگاداربوونیان لە دادپەروەری ئەمەویەکان ویەکسانیان, کە لەو کاتانە لە ناکۆکیەکی توندا بوون لەگەڵ یوسفی کوڕی عەبدول ڕەحمان فەھری , لەبەر ئەوەی جیاوازی ئەکرد لە نێوان ئەوان وعەرەبەکانی باکوری ئەفریقا, ئەیانویست ڕزگاریان بێت لە حوکمی یوسفی کوڕی عەبدول ڕەحمان فەھری کە بەو دەمارگیریە مامەڵەی ئەکردن.

فیلمەکە سەرەتا لە فیستیڤاڵی جیهانی تۆرنتۆ لە کەنەدا بەشێوەیەکی سەرەتایی نیشان درا لە بەرواری ١١ی سێتپێمبەری ٢٠١٥. کۆمپانیای فۆکسی سەدەی ٢٠ەم لە ٣٠ی سێتێمبەری ٢٠١٥ لە بەڕیتانیادا بڵاوی کردەوە، و لە ٢ی ئۆکتۆبەر لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا پەخش کرا، و بەهەرسێ شێوازی 2D و 3D و 4D خرایە بەردەست.

دراماکە جەختە لەسەر دوو برا ئەکاتەوە بە ناوی (Kim Hyun-jun) و (Jin Sa-woo) کە هەردووکیان کاریان بۆ دەزگای هەوڵگری (NSS) ئەکرد کە لەژێر فەرمانی سووپای کۆریای باشوور، هیچ کام لە هەردووکیان نەیان ئەزانی کە هەمان کچیان خۆشئەوێ بە ناوی (Choi Seung-hee).

بۆ خەڵاتی ئۆسکاریش فیلمەکە ھاوشانی فیلمەکانی تایتانیک و ھەمووشتێک دەربارەی ئیڤی (All About Eve) بۆ ١٤ خەڵاتی جیاواز پاڵێورا لەنێویاندا باشترین فیلم، باشترین دەرھێنەر، باشترین ئەکتەر (رایان)، باشترین کچەئەکتەر (ئێما) وەباشترین مۆسقا.

لە ١٢ی ئابی ٢٠١٣، مەسک پێشنیاری شێوازێکی نوێی گواستنەوەی خستەڕوو. دوای ئەوەش، دەرزەنێک ئەندازیاری لە تێسلا مۆتۆڕز و سپەیس ئێکسی ڕاسپارد بۆ دانانی بناغەی دیزاینکردنی بیرۆکەکە. ئەو پڕۆسەیەش نۆ مانگی خایاند. دیزاینە سەرەتاییەکان لە بڵاگی تێسلا و سپەیس ئێکس بڵاوکرانەوە.
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат ю атлантикан-континентан, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Высоки (Великосельскан юьртан меттиг) (оьрс. Высокое (Великосельскан юьртан меттиг)) — Российн Федерацин Новгородан областан Стари Руссан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Никоновская (Антушевскан юьртан меттиг) (оьрс. Никоновская (Антушевскан юьртан меттиг)) — Российн Федерацин Вологдан областан Белозерскан кӀоштан юкъа йогӀу эвла.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь ю юккъерачу шораллера бараман континенталан кепара амалан климат, йовхачу аьхкенца а, барамехь шийла Іаьнца а. Уггар бовха бутт июль бу, уггар шийла — январь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь юккъерачу барамехь континентан климат ю. Оцуьна бахьан ду Къилбаседа Шен океанера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Ташлы-Шарипово — Башкирийчоьнан Давлеканован кӀоштан юкъа йогӀу эвла , иза Имай-Кармалински юьртан меттиган юкъа йогӀу. Бахархойн дукхалла 363 адам леррана 2009 шарахь. Поштан индекс — 453425, код ОКАТО — 80222816011.

Кхузахь бараме континентан климат ю. Ӏа кхузахь дикка деха а, ло долуш а ду, ткъа аьхке — дикка йовха ю. Мехкан Ӏаткъам бо Атлантикан а, Арктикан а хӀаваан массаш. Ӏаьна заманахь кхузахь цӀеххьана температураш оьгу, ткъа гурахь а, бӀаьста а сих-сиха гӀура хуьлу. ХӀаваан температуран шеран юккъера барам республикан малхбалехь Цельсин ноль градусал сов хуьлу, ткъа къилба-малхбузехь кхаа градусе кхочу. Уггар шийла бутт — январь, ткъа уггар бовха — июль бу.

Кхузахь UTCн дӀахилар +3:00 ю. Кхузара хан Москван хенал 1 сахьт башха ю, Аьхка Балтикайистера республикашкахь а кхин Финляндехь а, Израилехь а, Турцехь а, Украинехь а, Белоруссехь а йолу хенаца нийса ю. Юкъара Европан хенал +1 сахьт башха ю. Ӏай Юкъара Европан хенал +2 башха ю.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь юккъерачу барамехь континентан климат ю. Оцуьна бахьан ду Къилбаседа Шен океанера шила мох цхьаа дуьхьало йоцуш кхуза схьакхачарна. Цундела кхузара Ӏа чӀогӀа шила ду, аьхкенна кест-кеста шила хуьлу.
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Плосково (Холмовскан юьртан меттиг) (оьрс. Плосково (Холмовскан юьртан меттиг)) — Российн Федерацин Ярославлан областан Пошехоньен кӀоштан юкъа йогӀу эвла.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат океанаш а хӀордаш а генахь хилар бахьнехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Картсопели (гуьрж. კართსოფელი) — Гуьржийчоьнан Мцхета-Мтианетин Казбегин муниципалитетан эвла. Бахархойн дукхалла 0 адам лерана 2002 шарахь.

Кхузахь климат океанаш а хӀордаш а генахь хилар бахьнехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Япон истори шатайпа бесбесара шира тептаршкара схьаэцна ю, и тептарш а, археологин карийна тоьшаллаш а цхьана тоьхча, меттахоттало политически дахар а, социальни кхиамаш а, кӀорггера шира заманчура дуьйна. Цийн цивилизаци — дуьненахь уггаре а шираниг ю. Цийн Ӏилманчаша[муьлханаш?] дийцарехь, цуьнан хан пхи эзар шо хила мега, цу тӀе долуш долу язбинчу бух тӀехь дӀакъовлу мур 3500 шо сов. Генара заманара йолу административни урхаллин система, хийцалушйолу династешца туолуора, дуккха а тӀехьабисинчу лулахой-даьхнашца лелашболчаьрца а, ламанхошца а дуьстича, церан экономика лаккхара латталелоран бух тӀехь лаьтташ яра, цуо гушболу аьттонаш бора цийн пачхьалкхана. Кхин а чӀагӀйелира цийн цивилизации Конфуцийн идеологи пачхьалкхан идеологии (I бӀешо вайн эрал хьалха) яро а, йозан цхьа система хоттаяро а (II бӀешо вайн эрал хьалха).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шаран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Эвла ю Самаран хенан сахьтийн асехь. UTC-ца хийцадалар ду +4:00. Москван хенаца цу сахьтийн асан гуттар а хийцадалар ду +1 сахьт, MSK+1 санна Россехь къастош а ю. 2010-гӀа шо кхаччалц, областехь яра асан самаран хан (МСК+1). 2010-2014-чу шерашкахь яра москван хан. 2014-чу шеран 26-чу октябрехь дуьйна регион ю юха а кхоьллинчу кхозлагӀчу сахьтийн зонехь (МСК+1, москван хан + 1 сахьт, UTC+4). Маьлхан хенаца юкъара башхалла ю 30 минот тӀера областан малхбалехь, малхбузехь 48 минот тӀекхаччалц.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамера а, чӀогӀа континенталан а ю, кхоллало Атлантикера, Арктикера, Малхбален Сибрехара, Юккъерчу Азера сих-сиха хийца а луш кхочучу хӀаваан массаш бахьнехь. Маршах кӀезиг йолуш хенан хӀоттам хилар бахьнехь алссама мелхан радиации кхачайо кхуза. Малх лепаран дохаллин юккъера барам 2000-2300 сахьт шарахь бу, цхьаьнатоьхна радиацин барам кхочу 4500-4800 МДж/м2 шарахь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).
Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат океанаш а хӀордаш а генахь хилар бахьнехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре бовха бутт бу — июль, уггаре шийла — январь.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Барабанов О. О., Петрова Е. В. Два математических письма Декарта принцессе Елизавете Богемской // История науки и техники, № 1, 2011, С. 20-32.

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).

Кхузахь климат барамехь континентан ю, аьхка йовха хуьлу, ткъа Ӏа барамехь-шийла хуьлу. Шеран уггаре а бовха бутт бу — июль (мангалан), уггаре а шийла — январь (кхолламан).