Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Uaschbringlisch isch des mol en Gaade oam Hirschgraawe g'wesd, wu vum Raadshear Jost Thiel im Joa 1502 fa'n Friedhof zua Vafieschung g'schdeld worre isch, domid ma a Aame Laid hod beerdischde kenne. In de Joare 1597 un 1839-41 hod ma doan umde Friedho ä Mauwa gbaud unen greesa g'machd un una oanerem en Woigaarde vunde Geoasche-Hoschpidz oag'gliedad. De Friedhof isch fa die Birscha noch dem wasse g'glaabd hawen uffg'deeld g'wesd. Uffem ejemolische kadolische Deel isch doan nochem zwedde Weldgrisch die Beanhadskeäarsch g'baud worre. Iwwa via Jahunad hod ma uffm Friedhof die Doode b'graawe, bisa doan 1881 g'schlosse worre isch, wailm de Naije Friedhof uffgmachd kabd hod. Nochdema in de Joa 1953 un 54 die Beanhaduskeäarsch gbaud kab hod, hawen doan Birscha vun Schbaija im Joa 1958 dod'vor g'sorschd, dass des en Paag werd. Den hodma doan nai als wida heag'rischd un uffg'machd un 1967 hodman Adenauapaag keese. Haid isch des en uug'fea än onatalb Hegda groose Paag. De Deel vum ejemolische Friedhof, nerdlisch vun de St. Bernhard-Keersch isch de Dumkabidularische Friedhof.

Die äldschde bekannde Bilda sin vunde Egibda vun 5.000 a.D. un zaiche schun hochändwiggld Schilfboode vum Typ Ra II (des isn Noochbau vum Thor Haiadahl, middäm wua vun Afrika iwwa de Adlandig nõõ Siedameriga gseeschld is): mid Madde umhüllde Doppelrimp, Buch un Hägg hogezoche fär die needsch Schbannung ufzbaue, die wu däre Konschdrugzion ärschd die needisch inna Fäschdichkait gäwwe hod. Um 3.000 a.D. sin im siedchinesische Mea Ausleschakanus mid Seeschle endwiggld worn un zwische Indus, Mesopodanie un Egybde (Rod Mae) gabs schun än reesche Handlsvärkea.

Iwwer die Nooh zum Rhoi meschd die Alsens un aach die Wallaudär kimmd nuch aasm Pälzerwald und geehdon in de Glan un so iwwer die Nooh zum Rhoi. Gonz auße enumm iwwer Schwazzbach un Blies, Saa un Muusl zum Rhoi laafe die Möosalb middm Aschbach un die Rodalb midde Merzalb.

Gaispítze (franzesisch Geispolsheim, daitsch Geispolsheim) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

Zuglaisch awwee hen die Parra es Volk in Angschd un Schrekke halde gemißd, fär daßes kusche solld un brav soi un gehorsche. Zuglaisch awwa hen die Laid nix verschdanne vun däm, was die Parra am Aldar gebet hen, wails alles uf Ladain waa. Sogaa gsunge worn is uf Ladain un die Biwel hod aach niemand lese gekennd. Sogaa hoche Kärschefiera hen die Zuschdänd õõgeprangad un - wie Wyclif in England - gfordad, daß die Kärsch sisch tränne solld vun weldlische Macht un Besidz. In Prag hodde Jan Hus Messe uf daits un tschechisch - beemisch - gfoddad, in Konstanz hensen vabrennd, obwohl daßsm frai Gelaid vaschbruch hen. Drai Joa devoa schun hense in Prag drai Borsche, wu geje de Ablasshannl waan, vabrennd. 1476 hodde Pauka vun Niklashause, de Beehme Hannes, es Raisch Goddes un ännäre soz ialrevoludzion vakind - un is glai vahafd un vabrennd worrn. Am end vum Joahunnad is de Savonnarola vabrannd worre, än Dominikanamensch, wu geje die Mißschdänd inde Kärsch gepredischd hod.
Oaschließend hawen sisch uugfea zwonsisch Familije mid uugfea 120 Laid endschlosse doad zu blaiwe. Ia Bidd um Lond hodde braißisch Magischdrad und Rischda vun Emmerich on Goch, Huissen un Kleve waida gewe. Die Schdad Goch hodn doan 10.000 Moasche inde Gocha Haid gewe, wuse selwa 1458 vunem Arnold von Egmond, Herzoch vun Geldan gkrischd gkabd hen. Dodmid sinse bloß uugfea 250 Kilomeda waid kumme gwesd. Wailse om Oafong Broblem mide chleschde Weadschafd gkabd hen, hednse awa ima wida weggmisd. Mid äna Bidschrifd onde Kenisch Friedrisch de Große ho dea doan awa om 30. April 1743 de Griesch- un Domänekomma Kleve unem Magischdad Goch bschdimd, daß die Laid unaschdizd were misse.

Do Oddaschdadt zum Hochschdifd Schbaya kehrd hot, isch die Bevelkerungsmehrhaid kadolisch gwessd. Die erschden Judde sinn 1684 erwänd worre. 2007 sinn 51% der Oiwuhner kadolisch unn 24% evangelisch gwessd. De Reschd hot zu gar keener odda onnere Relischion kehrd.

Do hod donn ää Word es onnan ärgäwwe, uffm Raischsdaach hodde Keenisch en Pabschd, inzwische waas Gregor VII., eewe sella Hildebrand, midde Unnaschdidzung vun faschd all vun soine Bischef zum Riggdridt uffgfordad - undea hodn, aach ned faul, mim Kärschebann beleehd.

Noch de Dreharwaide zu ihrm ledschde Film Schöner Gigolo, armer Gigolo (1978) hot se ihr Karriere aus gsundhaitlische Gründe beendet. Bis zu ihrm Tod im Johr 1992 hot sie zuriggezooche in ihrer Pariser Wohnung g'lebd.

Ärschd midm Hainrisch VII. (1310 - 1313) hods wirra än Kaisa gäwwe. Awwee die außepolidisch Krafd waa ford, die Machd gebroche. Die Kuafärschde häns Saache ghed, die Schdädt hen sich zammegschloß ghed zum Schdädtebund un zu de Hanse, de Außehannl waa schdark, die Peffersäck hän sich ä goldni Nõs gheeld, die Päbschd hen in Avinjong ghockd un gschännd - un die daitsche Keenisch waan machdlos.

De Varoi, wu 1871 g'grind worre isch, hodd im Joa 1979 s'Brigghaus vunde Schdadd Schbaija kaafd kabd un s'donn heagerischd un als Varoinshoim un gläänes Muesum oig'rischd. Im Joa 2000 ischs Museum donn eawaidad worre. De Varoi b'waad die ald Dradizion vunde Schbaijmara Schiffsbauwa, Schiffa un Fischa, wu als Zunfd schun 1327 in Schbaimara Uakunde eaweend werren un inde Schbaimara Gronigg werren Schiffslaid schun fas 7. Joahunad eawend. De Varoi vaschdeed sich a als Nochfolscha vundere Zunfd midde Uffgawb, s'alde Wisse waidzugewe. S'Museum zaischd z. B. maßschdabsgedraiji Nochbau vun Schiff aus 19. Joahunad, wu vun Schiffsbauwa gbaud worre sinn, wu frija mol im alde Haafe gschaffd kabd hawen.

Ob des Seeschl uf 45° schdeje muß, is vun soim Schnidd un soine Drimmung abhängisch: zum Drimme schbield mär mim Achdalieg (des is des Sailsche im Saum vunde Hinnakand vum Seeschl) bises Profil opdimal is. Donn fiad mär es Seeschl aus (loßd mär logga), bis daßes killd (fladdad) un häälds bai, bis daßs grad ufhead. Zumindschd mäschd mär des im Õõfang so, schbäda hod mär des ääfach im Griff wies Kubbln un Schalde baim Audofahre – un mid dänne Beräschnunge muß mär sisch gaaned rumquäle, die sin Sach vum Boodsbaua, vum Konschdrugdör un vum Seeschlmacha.
Låmbade liechd schräch gejeiwwa vun Woms un närdlisch knabb voa Monnem am Lambadama Aldrhoi, där wus Nadurschudzgebied Biedesand umschlingd. Die siedlich Schdadtgrenz is zuglaich die Landesgrenz vun Hesse noo Bade-Wirddebärsch. Soi hessische Nachbagemände sinn Vernem, Lorsch, Bierschdadt unn Biwlis.

Nikola Tesla kummt ìn ere serbisch orthodoxe Fàmilie üs Kroatie uf d'Welt. Stolz uf sini serbokroatischi Herkunft, àwer ìm Esterreichisch Kaisertum gebore hàt Tesla sich àls Esterreichischer Stààtsbürger behauptet àls er 1891 d'amerikànisch Bürgerschàft verlàngt hàt.

Nerdlisch vun de Drauahall hodsn G'dengoad unän B'gräbnisblads "Klänes Lewe" fa Kina, wu inde Schwongaschafd g'schdorwe oda dodg'bore worre sin. S'Diagonissegrongehaus vun Schbaija hod des wesche soinare große Gbuadsschdazion un Kinaglinig vaoalosd.

Ihrn erschde groß Erfolg hot se 1868 am Théâtre National de l’Odéon in Paris g'habt; do hot se ä Roll in Kean vum Alexandre Dumas gschbield. Dodenooch begann ihrn schnelle, schdeile Uffschdiech. Ball war se die beriemdeschd Darschdellarin vun ihre Zaid unn wurd in gonz Frongraisch gfaiad.

Statistisches Bundesamt - Daten zur Landwirtschaft [1]; Beiträge zum Thema "Landwirtschaft" aus der Monatszeitschrift "Wirtschaft und Statistik" des Statistischen Bundesamtes [2]

Di middlare Johrestembaradure ligge zwische 8°C im Osde un 9°C im Wesde. Di Januamiddel sin bissl mähner wie 0°C, di Julimiddel um 18°C. S reejend un schneit im Wesde um di 650 mm, im Osde un Siide iwwer 700 mm im Johr. Des isch bissl mähner wie im Neggerbegge un in de ågrenzende Hiiglländer. Em meischde reejerds im Summer, e zweddes, schwäschares Maximum isch im Winder.

Unnagrombach isch e Dorf wo heut zu de Stadt Brusel gheert. Das Dorf liegt südlich von de Kernstadt am Iwwergang von de Rhoiewene zum Kraichgau.

Inde Voadapals wead Obschd un Gmies oagbaud un s'hod Schdraiobschdwiese un kleeni Welda. Awa voaallm hods Wingad, wu die Woidrauwe fa'de Pelsa Woi gpfleschd werren. S'Pelsa Woibaugbied isch baidasaids vunde Daidschi Woischdrooß.

Waisrem odder Waisemsand (zur Unnerscheidung vun Waisemberg) is ä Ordsgemää im pälzische Londkrääs Derkem, hodd vierehalbdausend Oiwohner unn ä Fläsch vun 13,72 km². Waisrem is vun de Fläsch her die greeschd Gemää in de Verbondsgemää Fränsem. De jetzische Birgamaischda is se Dieter Helt vun de CDU.

Bis 1952 waas „Kärschm an de Egg“ un hod zum Londgrääs Frongedal gheard, jezad isses in de Väbandsgmäänd Grienschdadt un im Londgrääs Derkem

Londschduul iss ä Schdadt im Londkrääs Lautre in Rhoilond-Palz. Sie kehrd zur Verbondsgemää Londschduul unn iss de Verwaldungssidz vun derre. Die Schdadt hot 8.599 Oiwuhner unn des Landstuhl Regional Medical Center hot sain Sidz in de Schadt. De jetzische Birgamaischda iss Klaus Grumer vun de CDU.
Kään Volk is per se bessa odda schlächda als wie än annärschdäres, guude un schlächde Mänsche gäbds imma un iwwarall: Bängschda sin Bängschda un Vabräscha sin Vabräscha, egal mid wälsche Relischion un aus wällm Volk. Wea onna Välga iwwafälld is griminäll, egal, oba ameriganischa Präsidend än eesdraichische Owwagfraide is odda än schwaaze Räschdsvadreja odda än gälwe Pardaifungzionär. Wea hingesche Friede schdifde un Geschesädz ausglaische duud, wea in än jedm ärschdämol dän aonnan Mänsch reschbägdiad, dea is voa egal wellm Hinnagrund än guude, än edle Mänsch.

Gons frija, ausde remisch Zaid, isch die glää Paffegass die wischdigschd Schdrooß gwesd. Umschdridde isch wonn gnau die Valacharung uff die haidisch Haubdschdrooß als wischdigschdi Schrooß bassiad isch. Oinische meenen, dasses schun voade saalische Zaid gwesd isch. Awwa middm Bau vum Schbaimara Dumm hodds donn ä schdeddebaulische Eawiadarung gewwe, un die Haubdschdrooß isch als braidi und faschd gradi Vabindung vum Aldperdel unnem Dumm endgildisch oageleschd worre. Obse alladings wirglisch easchd middm Bau vum Dumm oagleschd worre isch, isch uuglaa unma schdidzd sisch voa allem uff Iwwaleschunge un eenlische Enwigglunge vun onnare Schdedd. Saidem es'se awwa hodd, deeldse die middlaldalisch Schbaimara Aldschdadd in zwee Deel.

Wildersbach (elsässisch Wílderschbàch, daitsch Wildersbach) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

Malerische Ansichten des Rheins, der Mosel, des Haardt, und Taunusgebürges. gez. von Fries ... - Heidelberg : Engelmann, [ca 1820]. Online-Ausgabe dilibri Rheinland-Pfalz, 2009

Ehnedd is e Schdaddeel vun de saalänisch Graisschdad Humborch im Saapalz-Grais. Bis Enn 1973 war Ehnedd e aicheschdänichi Gemän. Zum Ord geheere noch die Ordsdeele Ingwiller un Schwazeagger.

Taadsäschlisch waas de Wadikaan, waas Carol Woitila - Pabschd Johannes Paul II - därwu zamme mim Gorbadschof es Änd vunde kommunisdisch Dikdadur in Rußlond oigekaid hod: Diblomadie - un Ghäämdiblomadie - vun Kärsch, Hailschm Schduhl un Wadikaanschdaad sin idendisch un de Wadikaan is ääna vunde ledschde Schdaade, wu ghääm wägglisch nuch ghääm määnd.

Alfred Becker, Anton Doll, Otto Hess, Wolfgang Medding: Das Altpörtel zu Speyer. Die Geschichte des siebenhundertjährigen Torturmes. Karl Graf-Verlag, Speyer, 1975

Die Inneschdadt is zwische Rhoi und Negger, als Hufaise, giddaförmisch ohgelegt - di Mannemer Quadrade. Schdadd Schdrooßenome hot jedes Quadrad in Buschdawe un e Zahl zwische A un U un zwische 1 un 7 (Ausnahm: L hot e zweddi Reih vun 8 bis 15). Ofange duds am Schloß mid A1 in da äne un L1 in da onna Rischdung. Des Monnemer Schloss hodd ab 1720 dä Kurfärschd Carl Philipp baue losse, als Kobie vumm Schloss in Versailles und wonn's fäddisch gebaud worre weer, weers beinoh genauso groß wie Versailles, awwa donn isses Geld ausgonge unn än Fliggl fehld.

S'Elwedritsche Museum vun Schbaija lischd midde inde Schdadd, inde Antoniengasse 3 un zaischd de B'sucha s'Lewe vunde schaije Pelsa Elwedridschle.
Entstanne is Aldrib in de Reemerzeit, als die hier ä Kaschdell gebaut henn. Des Kaschdell hot den Name alta ripa g'habt, was soviel heeße dut wie "hoches Ufer". Des Kaschdell henn se dohi gebaut, weil domols gescheiwwer de Neggar in de Rhoi geflosse is.

Erkertswiller (franzesisch Erckartswiller, daitsch Erkartsweiler) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

De Gemääschlissel (korz AGS) hot frija a Oamdlischi G'moindezahl (GKZ) oda G'moindekennziffa k'hese. Dodemid werd ä Folsch vun Ziffere bzaischnd, wumid ma die polidisch selbschschdänischi G'moinde oda g'moindefraie G'bied idendifiziere dud. Oanere Nomenkladuure fa die Abgränzung vun G'bied sin zum Baischbiel Poschdlaidzaahle oda de NUTS-Code.

Die Rhoi-Haad-Bahn isse Tram vun Därkm iwwe Monnm nó Haidlbärsch. De heggschde Berg uff de Gemarkung is de Drachefels mit 570 m ü. NN. Derkm hod zwää Bursche, sKloschda Limbursch un die Loiningega Haadebursch. Derkem is de Sitz vun de Kraisverwaldung vum Landkrais Bad Derkem. Die Oiwohnerzahl is uugefähr 19.000.

Bai de glaische Blasonierung hods offebaa schun die vaschiedensde Wariande gäwwe, wobai mär zwaifln därf, daß imma ä jedi Abbildung aach gschdimmd hod odda gaa audorisiad gwesd waa. Es haidisch Wabbe uf närrem aale Bild, Reklamemaake aus bayrischa Zaid, Aquarell vun 1803, Meyers Konversations-Lexikon, 1888.

Biwwelse liecht in de Owwerrhoinisch Diefewene im Weschde vum Odewald zwische Dammschdadt im Norde unn Mannem im Siede. Im Weschde vun Biwlis licht de Rhoi.

Obwohl-er oft mid em Mozat verglische werd – beide sin im selwe Johr uf di Welt kumme un da Kraus bloß ää Johr noch-em Mozat gschdorwe – hod da Kraus uf e annare, soi eigene Aat komboniert un brauch net im Schadde zu schdehe. Soin Stil is vun da Månnemer Klassig gebrägt, awwer aa vun da liderarische Schdreemung vum „Schdurm un Drang“. Charagderisdisch sin bletzlische Kontraschde in da Laudschdärk, awwer aa Passasche im Pianissimo, un Kondraschde im Tembo. Es wa-r-em wischdisch Text un Mussig zu-are Oiheit zu bringe. Da Gluck wa-r-em e Vorbild.

Im Frijohr, entwedda an Chrischdi Himmelfahrt oda Fronleichnam, je nochdem, isses Strohhutfescht in Frongedahl, des greschte Stroßenfescht von de Vorderpalz, des wu iwwerreschional bekannt is.

Des Dorf Härschhorn werd ugfähr mit der Burggrindung um 1260 entschdanne seu. 1391 hot s di Schdadtreschde erhalde un is vun are Schdadtmauer umgewwe worre. 1556 hot en verherender Schdadtbrånd des so genånnde Hinnerschdädtsche fascht gånz vernischt. 1565 sin Deile vun der Schdadtmauer vun eme Hochwasser mit Eisgång zerschdert worre. Während em Dreißischjährische Krieg is Härschhorn 1632 åns Ersbischtum Määnz gfalle. Di Bevelkerung is verarmt. Di Pescht hot 1635 di Bevelkerung weider dezimiert un fascht ausgelescht. Noch em Weschdfälische Friede 1648 hot ma de Ort mit Lait aus der Palz, Kurmäänz, Kurtrier, Lothringe, Tirol un da Schwaiz widder ufgsiedelt. Seit 1803 ghert Härschhorn zu Hesse, seunerzeit zum Großherzogtum Hesse-Darmschdadt.
Urschbringlisch is Kocherbach uff-m Territorium vum Kloschder Lorsch gelege. Selles is 1232 em Erzbischtum Moinz unnerschdellt worre. Ab 1461 hot Kocherbach dursch en Påndverdrag zur Kurpalz gekehrt, ab 1623 dånn widder zu Kur-Moinz. Des Dorf is bis 1837 vun Hadderod mitverwaldt worre, dånn vun Gare. Ab 1957 waas selbschdännisch un di Verwaldung waa in Affolderbach mit dabei. Di Selbschdännischkeit hot nur dreizäh Johr ghalde, bis sisch Kocherbach 1970 im Råhme vun da Hessische Gemeindereform Affolderbach ågschlosse hot, mitdemms 1972 zu Wald-Mischlbach zwångsoigemaindt worre is.

Die es mehrschd gebrauchde Woigläsa hän - wie tybischawais die Reema - än tulbeförmische Kelch, die Reema hän än schwere Fuß där wu grad es Negadiv vum Kelch bild, die onnan Kelchgläsa sidze uf mea odda weencha hoche Stiele. Es Dubbeglas iss än Kechel midm Grais als Queaschnidd: De Boddm is schwea un grad, eweso die Wänd, un owwe isses waida als wie unne. Es is schwea un diggwandich, so, doßs ned glai kabud gehd, wonnsämol umfalld. Bis dohie glaichdes exagd em ääfache Pälza Schobbeglas. Donn is wer - mär säähd, es wärn die Derkema Mezga gwesd - uf die Idee kumme, mär sold do Dubbe enoischnaide - mid so feddich-nasse Finga konschd so ä Glas ned halde, wonns gladd is, wonnsde Pech hoschd, fludschd där schun aus de Hond, noch eja doßde feschd genuch zug'rife hoschd, färs zu halde.

Lambadm is Sidz vunde Quoka-Grup ("Sperrmüll"-Zaidung) un hod Filiale vunde Roche, BASF (devoa Ciba), und IXYS, dezu ä gonzi Meng vun middlschdännisch Unnanehme un Glääbedriewe, Londwäddschafd - un ää-zwäämol die Schdunn än Zuch noo Monnem.

De Blummepeder (ach Blumenpeter, aigendlisch Peter Schäfer; * 5. Abbril 1875 in Plankscht; † 15. Juni 1940 in Wissloch) iss ä Mannemer Orginal. Des warn arme Blumefakoifa, wella dursch die Mannemer Lokale gezoche iss.

Agfange hat des ganze, als se im Jahr 1944 in der Montasch vora Rüschtungsfabrik gschafft het, wo sie Flugzaigmodelle lackiert hat. 1945 isch se vunn eim Armeefotografe vunn de First Motion Picture Unit, dem Zelluloid-Kommando unter dem damalige Hauptmann und spätere US-Präsident Ronald Reagan entdeckt worre. Die henn „animierende Bilder von anziehenden Frauen am Fließband zu machen, die die Kriegsanstrengungen durch ihre Arbeit unterstützen“. Da war die Marilyn die rischtisch. Sotte Bilder hann unter dem Titel Rosie the Riveter rechts Aufsehe erregt.

Dezember 1878, verlost Tesla, nemt ken Kontàkt meh zu sinnere Fàmili uf un zejt noh Marburg wu er àls Unteringenieur e Johr làng ìngstellt werd. Spehter iwerzejt ne sinner Vàter ìm summer 1880 uf d'Prager Karl Universität ze gehn. Do werd er vum Ernst Mach beinflusst. Àwer, wie sinner Vàter sterbt, hert er no 'me Semeschter wìder uf.
Ausde Oodküsin sinse nimmi wäschzudenge un flambiad uf Muudeschogolad zahlsch logga draischdällisch Bedrääsch fär zwää Gawwle fär via Pärsoone. Die raischaldichsde Rezebdesammlung awwa hod die Palz: Keschdepüree un Keschdehonisch, Keschde geröschd un gekochd, gemahle un gegrilld, geroischad un als Supp, als Kuche un als Flammkuche, in Dorde un als Pannekuche, sießsaua ora mid Därflääsch, als Suppeoilaach ora als Gflijlfillung, Käschdebrod ora Keschdenudle, Käschdeöl un Käschdeliköja - es därfd wohl ned viel gäwwe, wasn Pälza ned aus ora mid Keschde mache konn. Als Keschdegemies kummese in jerem Härbschd dausndfach uff Pälza Disch unes folschnde Rezebd is när ääns vun viele, awwa aach ääns vun de belibdeschde.

Affolderbach is e Dorf im Iwwerwald, wu heit zur Gemeinde Wald-Mischlbach im hessische Kreis Bergschdrooß ghert. Di Gemaakung vun Affolderbach liggt im Ulfebachdal, zwische 352 un 410 m Heh i. NN. Da geologische Unnergrund beschdeht aus Buntsandschdåå.

Nodäm daß de Napolion uffm Riggwesch vun Moskau vunde Rußße, Praiße un Englänna mol so rischdisch die Hugge voll griehd hod un no Elba värbannd worn is, hod mär in Wien Oiropa nai ufgedääld. Gewinna waa - wie imma - Frongraisch, wu när än Dääl vun soim Raub hod zuriggäwwe gemißd, Värliera waar Oiropa un Daitschlond: die Färschde hän es Raisch wira ufbaue gewelld, awwa on Habsbursch isses gschaidad: selbad wolde se ned. Praiße odda aach äm onnan hänses ned gegennd. FII waa FI worn, "Grnda vum Kaisadum in Eestraisch" - fär was sich doo nuch mid Konkurrenz beläschdige?!

Hàngebiete (franzesisch Hangenbieten, daitsch Hangenbieten) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

Die Lehn in Pole hawwe sisch im Johr 2008 um 6%, 2009 um 2,1%, 2010 um 1,5% unn 2011 um 1,1% gschdaigad. Dodemid sinn die Lohnschdaigarunge vun 2008 bis 2009 zerickgånge. Die Lehn unnerschaide sisch däälwais schdarg vun Region zu Region unn in de vaschiedene Berufsgrubbe. De Dorschschniddslohn hot im Johr 2011 3.399,52 Złoty (PLN) (842 Euro) pro Monad. De Mindeschdlohn dudd agduell 1.500 Złoty (PLN) (371 Euro) pro Monad bedraache, also 41% vum dorschschniddlische Lohn.

Vum 25. bis 27. Auguschd 1791 hän sich uff Schloss Pillnitz Kaisa Leopold II. un de Keenisch Friedrisch Willem II. vun Praiße getroffe. Es ging - wirra mol - um Pole un um es Änd vum habsburgisch-dirgische Griesch. Uf Dränge vun fronzeesische Exilande gabs in de ledsch Minud nuch ä Ärgläärung, mim Ziel „den König von Frankreich in die Lage zu versetzen, in vollkommener Freiheit die Grundlage einer Regierungsform zu befestigen, welche den Rechten der Souveräne und dem Wohle Frankreichs entspricht“.

Said iwwa 600 000 Joa is de Rhoi bsiedld: su ald is zmindschd de Homo heidelbergensis, den wu de Daniel Hartmann bai Maure gfunne hot. Schbäda waan donn ärschdi Neandadaala do un donn schließlisch die gonze Schdainzaidkuldure (Flomborn Langhaus vunde Bandkeramikä un Pahlbaude am Bodesee).
Haid kummd oogsischds vunde allgmää Lufdvaschmudzung aach noch vaschdäagd de Fagdoa "Wald" dezu: es gäbd kään bessare u greeßare un wiagungsvollare Lufdfilda als wie die Ülanze, bsunnaschd die Bääm, ärschd rechd, wonnse so massiad schdeje wie im Wald - un de Pälzawald is gerademol de greeßde. Womma die Kua inde Kuaoirischdunge mid viele Wanderunge im Pälzawald kombiniere konn, is de Ärfolsch noch greeßa un die ufgewendt Zaid hod sisch dobbld rendiad.

Ajoncourt licht an de Seille im Saulnois an de Grenz zum Département Meurthe-et-Moselle, rund 25 Kilometer sidlich vun Metz un 20 Kilometer nordeschtlich vun Nancy uf re Heh zwische 187 un 227 m iwam Meeresspiechel. D Nochbagmäände vun Ajoncourt sin Chenicourt im Noade, Aulnois-sur-Seille im Noadoschte, Fossieux im Oschte un Arraye-et-Han im Side un Weschte.

Betze iss kerz fer Betzebersch, also sozusah de Schdadtbersch vunn Lautre. De Betze is 185 Meder hoch unn dudd sisch 50 Meder iwwers Schdadtgebied erheewe. Mit Betze kennt e Lautrer awwer näwe dem Bersch nadierlisch ah es genauso benannde Wohngebiet uffm Betzebersch mähne, annererseitsawwer ah es weltberiemte Stadion vumm 1.FC Kaiserslautre, es Fritz-Walter-Schdadion, des ewenfalls uffm Betzebersch iss. Wenn also e Lautrer saht, dass er uff de Betze geht, so mähnt er meischdens es Stadion. Genauso werd es Wort Betze awwer ah fer de Veroi (FCK) als solcher oder gar nur die Monnschafd benutzt, wie's bei onnere Monnschafde aa iss.

Im nainde Johrhunnerd hen die saalische Häzeech vun Woams do obbe uffm Lindbärsch ä Bursch gebaud, wo donn vun 1024 o zu närrm Kloschda umgebaud worn is. No däm, was die Derkmer uff ihrne iwwer die Limbursch gschriwwe hen, is die Grundschdoileeschung gaakää Grundschdoileeschung gewesd, sunnärn die Oiwaiung vun denne drai Aldääre vun därre draischiffich Kloschdabasilika. Zu därrä Zaid hen do sogaa die Raichsinsischnie vum Hailisch Reemisch Raisch vun de Daitsch Nadzion|hailsche reemische Raisch vun de daitsche Nation geleeje, die allerselwe, wo mer speeda nuch uffm Driefels uffghowwe hen. Mer warn hald (schun) damals de Middlpungd vun de Weld ;-). Wie die dänisch Keenschin gschdorwe is, wu em Kaiser Hainrisch III soi Fraa gwest waa, hon se eer iwwer die Albe gebrunge un in de Basilika beerdischd. Do laihd se haid nuch.

Holunder, ach Holler oder Hollerbusch genannt, mehnt in die Palz Sambucus nigra, also hochdeitsch Schwarzer Holunder, en weit verbraidede Schdrauch, der bis 7 Meder hoch wachst. Holunder ghert zur Gattung Holunder, e Grupp von sumergriene Schdraicher, selten kleene Beem.

De Rhoi is enn Schdrohm in Oiropa der in de Schwaizer Albe aus veschiedene Quellfliß endstehe duud un dorsch die Palz in die Nordsee fließd.

Schirroft (franzesisch Schirrhoffen, daitsch Schirrhoffen) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.
Viele Metzja vekafen ach noch Werschd nach de äldere feddere Rezepde, bai denen nur 15 % Lewwer un endschprechend mehr Fedd verwend werd. Haid hod sich ned nur de Gschmack un wesche de viel laichdere Arwaid es Bederfnis de feffärmere Produkde zugewand, es wern haid faschd nur noch magere Schwoine angebode. Früher dageche wolld ma mechlischd fedde Schwoine un liebde fedde Werschd. Die Zudade zu enerre echde Pälzer Lewwerworschd sin also glaich, aber die Andele variieren.

Noom vierjährische Bsuch vunde Volksschul Birkefeld issa nain Johr uffs Gymnasium Birkefeld gånge, wo er 1969 soin Abidur gmachd hot. Dennoo hodda zwää Johr Wehrdienschd abgelaischded. 1971 bis 1976 hodda donn Volkswärdschafdslehr ande Universidäd vum Saarlond schdudiad unn 1976 hodda donn soin Diblom midd Schwerpungd Geld unn Kredid, Konjungdurtheorie unn allgemääni Wisseschafdspilosophie gemechd.

Am End vum 19 Jh. hod Frongraisch midde Dreyfus-Affäa soin große Andisemidismusskandaal ghäd: die äänzisch Grind fär soi Õõglaach waan, daßa än daidschdämmisch Judd waa. mid falsche Schainbewaise issa vaurdaild un deprdiad worrn uf die Daiwlsinsl, wua Ännzlhafd griehd hod. de Urdail is aach nuch long uffräschd ärhalde worn, nodäm daßde Ferdinand Walsin-Esterházy als Dääda ändlaafd waa. Ja, där Schbion is sugaa nuch fraigschbroche worn, obwohl daßsa als Täda bekannd wa.

Des Karmeliterkloschder Härschhorn mit seunere schbätgodische Kärsch Mariä Verkindischung is 1406 vun de Herre vun Härschhorn gegrindt worre. Des ligt unnerhalb vun da Burg un iwwer der Schdadt.

Schun voa 1387 sin die Quelle zum Salz mache genidzd worn, im 18. Joahunäd sin Salin, Gradiarwäak un Sudhaisa gebaud worn. Es Gradiarwäak, wu mid soine 330 m ääns vun de greeschde in Daitschlon waa, is zwaa am 7. Abril 2007 abgfaggld worn, mär hod awwee widdee ufgebaud un waile - des häßd Óófang Fäbrua 2010 - wädd schun widdee Waißdonnraißisch ingebrung, wu aus Pole unde Ugraine kummd - zum Wuaschdmaagd sulls fäddisch soi.

Donn hän die Kardinäl dän Alexander II. gewähld un die Kaisarin hod än aischene wähle geloßd, därwu donn awwee wirra abgsedzd worn is. Dorsch dän Uufuuch isses Pabschdum vum Raisch gedrennd worn.

Eschlbrunn isch zum erschde Mol in ere Urkund von 788/789 als Ascenbrunnen erwehnd worre, und zwar in de Schengungsurkund von em Lehensherr Folkrich, die sich im Lorscher Codex befindet. S Dorf werd in de middelalderliche Urkunde in verschiedene Namensforme gnannd, so Esschelbrunne (1338), Eschelpruenne (1349), Eschelbronnen (1388), Eschelbron (1496), Eschelbrunn (1539), Eschelpron (1550) und said em 18. Jåhrhunnerd Eschelbronn. Eschlbrunnisch en Dail von de Meckser Zent gwesst und d Ordsherrschafd hot efter gwechselt. Im schbäde 13. Jåhrhunnerd isch Eschlbrunn zum Bischdum Schbaja komme, a d Hirschhorner, d Venniger unn annere hawwe Bsitz in Eschlbrunn ghabd. 1330 isch s Hochgricht und damit d Landesherrschafd an d Kurpfalz komme. Als im Jåhr 1803 die Kurpflaz ufgleesd worre isch, isch Eschlbrunn zu Bade komme unn zwar ab 1813 zum Bezirkåmd Sinse un schbeder zum Landgrais Sinse. Said de Graisreform (1973) gheerd Eschlbrunn zum Rhoi-Negger-Krais.
Bei Ubschdadt erraischd di Kraischbach di Rhoiewene un fließd vun do bis hinner Kronau in eme Grawe am Fuß vum Kraischgaurand endlång noch Norde. Dort biegt se dann Rischdung Nordweschde zum Rhoi hie um.

1353 waa Affolderbach im Bsitz vum Palzgraf Ruprecht, wu-s 1398 em Schenk Ewwerhad vun Erbach als Lehe iwwerlosse hot. Demm soin Nochfaa mim selwe Nåme Ewwerhad vun Erbach hot-s 1509 an di Kurpalz abgedrede. Urschbringlisch waa Affolderbach da Haubdort vun da Håmmlbacher Zent. Mim pälzische Owweramt Lindefels isses 1803 zu Hesse kumme.

Erfunne sinn se vum Hugo Asbach (1868 – 1935) vun Riedese, der aa de “Asbach Uralt” uff de Markt gebrunge hot. Däm waa die heakämmlisch Heaschdellung ned guud genuch. Vaschdändlischa Wais: Des is vum Liköa kumme un mär muß doo däm Woibrand soviel Zugga zumische, doß des om Änd aach än Liköa is un kään Woibrand mea. Desdeweje hodda rumgebossld, bis daßa än gonz schbezielles Kaldgußvärfahre gfunne hod, mid dä wua mid gonz weenisch Zugga ä hauchdinni Gruschd mache un iwwazieje konn.

Seldene Tieraade, wu in da Lußhardt vorkumme, sin: Ziegemelger, Schwazschbescht, Hooldaub un da Große Eischeboggkäwwer (Cerambyx cerdo), wu in Deitschland vum Ausschderwe bedroht is. In da Niedarung vun da Saalbach leewe Grauammare un Wachdel. In de Schdernmiere-Eische-Hååbuchewälder an de Bachniederunge endlång hots de Scheidische Goldschdern (Gagea spathacea), e seldeni Plånzeaad.

Meckrem is ä Dorf in de Palz und khärt zum Londkrääs Derkem un zu de Verbandsgemeind Deisem. Mit uugfähr 3387 Eiwohner unre Fläch vun 15,06 km² isses a schunn reladiv groß.

Eschwiller (franzesisch Eschwiller, daitsch Eschweiler) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

Bai Aldrip laihe ä paa Baggasee mim scheene Nome "Blau Adria" - seja dreffend, sowaid mär Adria mid Wärme in Vabindung bringe will: doo iss waam. Die See sin DLRG-iwwawachd, anäräm Hodel is aach nuch än glääne Kiosk mid Ärfrischunge. Zwää See sin dursch ännäri Londbrigg gedrännd, awwa däe ihre Zugäng sin measchd all zwää iwwaschwemmd, de ääne alladings selde mea als wie (Kinna)knieddief. Uf däre Londbrigg odda Insl wärd iwwlischawaise FKK gebad.

2010: Gippert, Jost / Schulze, Wolfgang / Aleksidze, Zaza / Mahé, Jean-Pierre: The Caucasian Albanian Palimpsests of Mount Sinai. Band III: The Armenian Layer, edited by Jost Gippert. (Monumenta Palaeographica Medii Aevi / Series Ibero-Caucasica, 2–3) Turnhout: Brepols 2010.

Als Tee werrn 15 bis 30 g mit em Lidder Wasser vun de getrocknete Triebspitze uffgebrieht. Des Kraud soll e Blähunge verhinnernde und krampflesendi Wirkung endfalde. (Annere gewwenn als Mengeongab pro Tass 1 Teeleffel vum getrochnete Kraut on.)

Newem G'dengschdä fa die G'fallene vum Oagriff uff die Pelsa Separadischde gibds a ä pa Ehregräwa fa die Obfa vunm große BASF-Ugligg vun 1921.
Was awwa, wann doo när än äänwisch aamselisch Därmsche in de Geeschnd erumschdeje duud? Donn misse mär vasuche, däm soi Hee iwwam Horizond als Wingl zu messe un soin Wingl wum Kurs. Donn känne mär ausm Heejewingl unde Hee in Meda (Karde!) än Draieg mid de Ändfärnung als Ankathede beräschne („räschdwinglisch Draieg mid ännäre Said un ääm Wingl“!) un die Ändfärnung uf die Linie vum Wingl zwische Kurs un Durm oidraache un unsan Ord aach widda aus de Kard ablese.

De Bloomaulorde is die heggschd Auszaischnung, wo in Mannem fagewwe werd. Ihrn Name hot se nochm Mannemer Bloomaul, ännra Dialegdbezaischnung fär „eschde“ Mannemer, wo wies Mannemer Orginal Blummepeder, die urschbringlisch Kurpälza Mundart babble duhn.

De uaschbringlische Deel vum Friedhof hodma oam 15.12.1982 zua Dengmalzon eaglead. De Sinn vun de Dengmalzon ischde Eahald vun de hischdorische Schdrgdtua vum Friedhof, de Grabschdedd midde Grabmälea onde original Bledz, vum große Friedhofsgraiz un a vunde Friedhofskabell un Laischenhall.

Lischdeschdain is ä konsditutsionelle Monarschie un des jetzdische Owwerhaupt is de Fürschd Hans-Adam de zwette. Schef vun der Regierung is de Klaus Tschütscher vun de Vadderlänisch Unjon vun Lischdeschdain.

Korz denõõ hod mär uffm Kondinänd die Hanse-Kogge gebaad, digge, hoche un draachfähisch Äämaschda mid ääm gruße Raaseschl - schbäda gabs donn aachemol zwää un drai Maschde. Dodraus hän don die Pordugiese die Karawelle endwiggld, die Ard vun Schiffe, midänne Kolumbus noo Amerika gong is. Soi Sanda Maria hodemol grad so 23,60 m Lüa ("Läng üwwa alles") ghad, brääd waase 7,92 m, än Diefgong hodse ghad vun 2,10 m un im Hägg waase heescha wie brääd. Zwää vun ihrne drai Maschde waan raagedaagld, de Besan hodn Ladainseeschl gdraache, un unnan Bugschbried hod mär aach nuch ä Raaseeschl hänge gekännd. Inde Mid waase niedrisch un vorn wirra hooch.

Schdääñ is än feschdes Objekt aus äm Mineral odder äm G'schdääñ. Im Gejesatz zumne Fels is än Schdääñ nimmi fescht mi-de Gschdääñe im Unnergrund verbunne. Awwer er kann noch an soim urschbringlische Blatz schdehe (ladeinisch in situ), odder ewe verlaachert soi (disloziert). In de Umgangsschbrooch sescht ma zu gräßare Schdää aa Felse odder Felsbrogge. Die Petrologie b'schäfdigd sich mit de Endschdehung un de Äägeschafde vun Schdääñ.

Ursprünglich war di Truuschel wahrschoinlich nur im Himalaya verbreitet, hot dann awwer ihr Verbreitungsgebiet ausgedehnt, unn is dann im verzehde, fuchzehde Jahrhunnert kuldiviert wor. Di Planz wachst uf mäßisch druggische bis frische, nährschdoff- un basereische, oft aa kalkhaldische Beede. In da Nadur kummt se in Gebisch, Wäder un Aue vor un kann Schadde verdraare.

De Friedhof isch 1880 domols noch aussahalb vun Schbaija erefned worre. Im Joa 1888 sin doan 4 naie Qwadrade un de nai Juddefriedhof mit d'zu kumme. Im Joar 1910 un 1924 hod ma doan de Friedhof wesendlisch vagresserd. Said 1992 ischa als Denkmalzon ausg'wiese, wu aus denen bis 1930 oag'leschde Grabschded un Grabmela beschdeed.

Heljestain (franzesisch Heiligenstein, daitsch Heiligenstein) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.
Lodringisch werd in Lodringe g'schbroche un kead zum rhoifrängische un moslfrängische Dialegd. Dodzu kead a s' Luxeburscharische, wu zum Weschdmiddldaidsche g'head. S'werd im nordesdlische Deel vum fronzesische Debardmend Moselle g'babeld un heesd doad „Bladd“, „Lodringa Platt“, „Lodringa Bladd“ oda a „Lodringa Daidsch“. Uff Fronzesisch saachdma „patois“ un said ug'fea 1980 a „francique“. Die daidsch-lodringischi Dialegd werden said 1945 imma mea durschs Fronzesische easedzd un weren haid haifisch nemme als Muddaschbroch sodan als Zwedsbroch g'babbeld.

Hoffe liegd im Elsenztal zwische Sinse und Zuzehause und gheerd zum Kraichgau. Nach Haidlbärsch, des nordweschtlich von Hoffe liegt, sins ugfähr 26 Kilomeda.

Nodäm daß Eestraisch / Habsbursch mid Frongraisch Friede gschlosse hod, hod Habsbursch / de Kaisa aufdie linksrhoinisch Gebiede vazischde gemißd. fär doß awwa när kääna vunde Grooße äbbes valiere duud, hänse uffm Raischsdaach bschlosse doß mär die Käschelänna säkularisiere dääd. När Reschnsbursch un Määnz sollde blaiwe, wail der Kuaärzbischuf aach Raischsärzkanzla waa. Glicklischawais waare Färschde, Klerus un Pabschd kluch genuch, dodefär de Pälza Caal Theodoa Dahlbärsch (Hänsm, jezad Woms) zu nämme, dea wus donn gschaffd hod, die daitsch kadolisch Kärsch - un dodemid aach all annan - zu ärhalde. Awwa die gonz linksrhoinisch Palz waa ford un aach sunsch alles bis Annanch.

De Fußballvaroi SV Såndhause hot in de Saison 2011/12 in de 3. Liga gschbield unn schbield said de Saison 2012/13 in de 2. Liga. De Basgedballvaroi TG 1889 Såndhause schbield said de Saison 2000 in de DBBL 2. Bundesliga Süd.

Wege de intensive Farb vun de Beere wern Holunderbeere ach als Lewensmittefarb oigsetzt. Aus Schdoff lasst sich die Farb nur schwer widder entferne, weswesche baim Verarweide Vorsischd gebode is.

Zum erschde mol isch de Tuam 1176 in änere Uakund g'noand worre. Uaschbringlisch isches a äna vun 68 Maua- un Tortirm g'wesd. Oam Oanfoang vum 13. Jahunerd ischs Aldperdel g'baud worre un hods alde Toa easedzd. De unere Deel isch vun 1230 bis 1250 g'baud worre un de owere Deel erschd 1512 bis 1514 d'zu kumme. De domolische Birschameschda hod 1511 g'meend

Erschtmols erwähnt worre is Frongedahl in änre Urkunn vum Kloschder Lorsch im Johr 772. 1119 hot de Ergebert aus Worms des Auguschtiner-Chorherrenstift gegrind, sechs Johr späder hot soi Fra, die Richlindis, e Frauenstift gegrind. Vum Ergebert soine Kloschterkärsch steht heit noch e Ruin, die Ergebert-Ruin. 1577 hot Frangedahl die Stadtreschte verliee bekumme.

Schdattdesse issa zu Kraiz gekroche, hod all soi Reschpekd värlore un än gonzes Kor vun innnepolitische Geeschna gschaffe. Soi Suhn hod don rebelliad unnen zum Abdange gezwunge un schließlisch mim Kalix es Konkordad ausghanneld, awwre des waa hall aach nix Halwes un nix Ganzes un guud gewqorre isses aach nie wierer.
Zum erste Mål werd Epflbach in ere Urkund aus em Jåhr 1286 erwähnd, als de Reinholdt von Ladeburg un sai Fraa Lioba ihrn Bsitz in Epphinbach em Gloschda Schönau gschenkt hawwe. Im Jåhr 1325 hod s Erzbischdum Meenz die Ordsherrschaft gekaafd, håd si awwa 1344 fer 400 Pfund an de Ridda Engelhard von Herschhorn verpfändd. D Ordsherrschafd håd in de Jåhrhunnerd saither immer mol wider gänderd, awwa d Landeshohaid isch ab 1380 bei de Kurpfalz gwessd und de Ord hod dord zu de Stüber Zent gheerd. Im 30-jährige Krieg isch Epflbach schwer getroffe worre. Im Jåhr 1622 hawwe d Truppe vom Tilly s Dorf niedergebrannt un geblünderd und 1643 hawwe 400 Raider von Lothringe d Kerch belagerd. Dabei isch de dåmalig Schuldhaiss, de Dengels Hans mit eme Kopfschuss getötet worre. Am End von dem Krief hawwe in Epflbach noch 15 Unnertane glebd, vorher wares 72. Im Jåhr 1803 isch Epflbach mit de Kurpfalz an Bade komme un hod ab 1810 zuerschd zum Bezirksamd Bischese und ab 1864 zum Bezirksamd Sinse gheerd. Mit de Åifihrung von de Låndgrais isch Epflbach zum Landgrais Sinse kumme und said de Graisreform (1973) gheerd die Gmaind zum Rhoi-Negger-Krais.

Trimbàch (franzesisch Trimbach (Bas-Rhin), daitsch Trimbach) isch e franzesische Gmäänd im Département Bas-Rhin (Unnaelsass) in de Region Elsass.

Aach de Hans Helmut Kirst vatritt in soim Roman Die Nächte der langen Messer (1975) die Iwwazoischung, doß die Nazis ärschdemol ausgetäschd hän, wie waid doßse geje kännde un wie daß die Bvölgerung reagiere dääd, wamma nuch massiva geje die Judde voageje dääd, echa doßse sich an ia greeßdes Vabräsche gedraud hän. Un wamma siehd un beriggsischdichd, was när allääns schun es couraschiade Uffdreede vum Kadinaal Graf vun Gaale in Minschda bewirche gekännd hod, daß wann ned aus Faischhaid un joahunnadealdem Andisemidismus es daidsche Volg Ruh ghalde häd, die Nazis sich dän lädschde Schridd aach ned gedraud hawwe dääde.

Zu Härschhorn ghere heit aa di benochbarte Derfer Erschhoim (di ältscht Siedlung in da Gejend), Långedhal, Unner-Hoinbrunn un di Hälft vun Igglsbach. Di ånner Hälft ghert zu Ewwerbach un dodemit zu Bade.

Außerdem beherberschd des Museum die greschd Ausstellung weltweit vun Wankelmotore, Wankelautos – Serienfahrzeische un Prototype – sowie drai Wankelmotorräder. Dazu kehrt ach des NSU-Schnittmodell vum Ro 80, mit dem NSU des Fahrzeisch damols uf de IAA präsendiert hot.

Seid 1970 werd in Mannem jedes Johr der Bloomaulorde vagewwe. Des is middlaweil die hegschde birgalische Auszaischnung vun Mannem unn werd immer im Rahme vunnare Vorfihrung im Nationaltheater faliehe.

1698 waan dorchs pälzisch Simultaneum Calvinisde un Kadholike glaichgschdelld. Doch schun am 26. 8. 1705 waa die Schdaina Pandschafd zu Ende un gonz Lambadm is wirra ande Bischof vun Worms zuriggfalle. 1716 erhielt hod Lambadm es Maagdräschd griehd.
Anno 1035 hodde Kaisa Konrad II zamme mid annäre Därfa aach Därkm em Kloschda Limbursch gschengd. Vun voa 1360 bis 1471 un dann wieda said 1700 hod Därkm Schdadtreschde, nóódäm doßs vum verlochene Räuber Lui XIV, em "Sunnekeenisch", un soim Mordbrennär Mellag zärschead un vum Laininga Graf Johann Friedrisch wieda schee heagrischd worn is. Schbäda iss donn sogaa Residenzschdadt un Färschdesidz worn. Bis 1794 is Därkm baide Hardenburger Lainingär gebliwwe, donn isses ärsch fronzesisch worn und 1816 zum Keenischraisch Bayern kumme, eschär daßs nóm Griesch rhoilonpälzisch worn is.

En Bunnäslond odda Bundesland (offiziell numme: Land) is in de federale Bunnäsrebublig Daitschlond ä dailsuweräna Gliidschdood. Jedzad werd Daitschlond aus 16 Bunnäslänner gebild. Änjees Bunnäslond hot sei eiginnes Balamänd. Monsche Länna unnärdailä sisch in Rägiirungsbäzirgä, unn donn kumme die Londgraisä unn graisfraiä Schdädt. Awwa onnärä Länna (haubdsäschlisch klääfläschisch unn/odda midd geringa Oiwuhnerzahl) hawwe kee Rägiirungsbäzirgä, sunnern unnerdaile sisch glai in Londkrääs unn krääsfraiä Schdädt.

Des Erzaische vun Faia g'heerd zu de wischdische Kuldurdeschnigge vun de Menschhaid. Des Nutze unn schbäda aa des Behersche vum Faia war en bedaidnde Schridd bai de Menschwerdung unn is schbädeschdns sait de Jungschdääzaid en feschde Beschdanddeel vun alle Ziwilisazjone uff de Weld.

In Schbaija hoddma frija s'Lied "Isch binen eschde Schbaima Bu" uff schbaimarisch gsunge, wus onschdadd „Pälzer Bu“, „pälzerisch“, „Pälzer“ un „Pälzer Dialekt“ donn "Schbaima Bu", „schbaimarisch“, „Schbaima“ un "Schbaima Dialegd" heese dud.

Mecha wie soin Vadda un Großvadda hoda die Raischskärsch uff Kleeschda un Mösch gschdidzd un die uuabhängisch gemachd vun Episkopad un Adel: zu de Färschdbischef sin die Färschdäbde kumme.

Unna de Reema isses ärschdmols zu änäm sysdemadische Andisemidismus kumme: so tolerand die Reema iwwlischawais aach waare, so wenisch konndese in iam Polydeïsmus die monotheïsdische Judde begraife - un so wenisch hän iane Deëskaladzionsväsuche Ärfolsch ghäd, gonz im Geschedääl: om Änd is's zum Bar-Kochba-Ufschdand kumme: dodenooch hän die Reema die Judde als "Faind vun de gonze Menschhaid" (Tacitus) abgedun un ihne de Uffändhald in Jerusaläm vabode.

De Verein für Deutsche Sprache vor allem schraibt Prodeschdbriefe an Firme un Oinrichtunge, die denne als "Sprachhunzer des Monats" ufgfalle sinn, un wähle de "Sprachpanscher des Jahres" und veranschdalde en jährlische "Tach der deitschen Sproch".
Die Keäasch isch mol änni vunde elschde Keäasche vun Schbaija gwesd. Schun im 11. Jaahunnad hoddma middm bauwe oagfonge. Die Keäasch ischn romoanische Saalbau middm Koa gwesd un hoddn neadlische Koaflang'geduam kabd. Nocharar Zaschderung duaschde Schbaimara Schdaddbrond vun 1689 ischse fa Joare als Ruin lische gbliewe. Um 1770 hoddma die Keäasch doan widda nooddiafdisch heagschdeld. Inde froansesische Rewoluzion ischse doan awwa endgildisch zaschdeard worre un doan oam Onfong vum 19. Jahhunad abgbroche worre. Oande Schdell vunde Keäasch isch doan die Pelsisch Londesbibliodeeg hiegschdeld worre. Haid isch doad's Schbaimara Schdaddaschiev, awwade Nome vunde Johannesschdrooß eainnad noch on die Keäasch vunde Zaid vunde Salija.

Pole is fer daitsche Unnernemme eena vun de addragdivschde Schdondorde in Middl- unn Oschdoiropa. Õõraiz sinn dodebai die Midgliedschafd in unn die Ferdermiddl vun de OU, de dynamische Binnemargd (midd annere Worde: billische Arwaidskräfd), die geographisch Näh zu Daitschlond unn dodemid unn aa zu onnere Expoddmärgde, lokale Zulieferer unn Arwaidskräfd, die nedd ner billisch sinn, sonnern aa ä guudi Ausbildung hawwe.

Beschdrewunge aus Rhoiland-Palz fer de Pfälzer Lewwerworschd bai de EU Namens- un Gebiedsschudz zu beadrache, sin uf erbidderden Prodeschd aus Bade-Wirddeberch gschdoße, wobai insbesonerre die Mannemer Flescherinnung druf beschdanne hod, dass ach in de Kurpalz diese Lewwerworschdvariande dradizionell hergsdelld werd. Nochdem die Pälzer Flescherinnung zunächsd bschlosse hod, das Vorhawe zurückzuschdelle (wail viele Handwergsbedriewe eh nur in ihrm Umfeld verkaafe un ned bundes- oda EU-waid liefere) wurde vun de Hoggener Cornelius GmbH im April 2006 ä Initiadiv zur Grindung vun em Verband zur Unnerschudzschdellung de Pälzer Lewwerworschd angekinichd. Die Hockenemer berufen sich druff, dass se midm Amd Haidlbärch vom 13. Jahrhunnnerd a ununderbroch bis 1803 de Herrschafd vun de Pfalzgrafe unnasdanne sin.

Die Auszaischnung werd an Persenlischkade vergewwe, wo Mannem uff tibbischi Aard unn Wais unn deswege unfawechslbar verdrede duhn un die Geehrde misse net in Mannem gebohre soi. Die Falaiung find währnd de Fasnachtszoit im Nationaltheater schdadd .
Aischndlisch solld än jede, där wu dändo Ardiggl ned när gelese sunnan aach vollschdännsch vaschdonne hodm also aach iwwas nodwendisch Hinnagrundwisse vafischd, um all die theoredische Iwwaleeschunge selwad nõõzvollzieje, aach inde Lõõch soi zu seeschle. Awwa däm is ned so: zwaa Sache fehle nuch: 1) es „Feeling“, es – instingdiv? – Gfiehl fär Bood un Seem, un 2) die Praxis. De Erdmann sääd, uf See wärm nie longwailisch worn, er wär imma voll in Õõschbruch genumm gewäßd un imma in soim Elemänd. Un de Skippa Michael vazähld vun soinäre easchd Nachd in La Rochell om Schdrand, er wär dodal ärschöbd midde inde Nachd õõkumm un häd glai soin Schlofsagg ebbes iwwa die Huchwassalinie geleehd (des is die Linie, wu die Fluud ned driwwa geje duud, mär erkänndse on däm viele Gelärsch, wu do erumlaihd, un wails die ärschd vun dänne Linie is). Waida vazählda, ea häd donn awwa doch ned schloofe gekännd, wail iirschnd äbbes ned gebaßd häd, de Klang vunde See, es Rolle vunde Welle, ian Rhydmus, irschndäbbes had ned gschdimmd. Er häd donn trodzdem, doßa so geschlauchd un fix un fäddisch waa, all soin Bäddl nomol uffgenumm un sich uf soi Grigge gschdälld un wäa nuch guud zwonzich – fimnzwonzich Meda zuriggonge – un sischa guud än halwe Meda heesch – un häd sisch doo owwe ausgebrääd, wua donn aach glai ingepennd wäa. Om nägschde Morsche, sääda, wäär die See knabb unna soim Schlofsagg gschdonne...

Bitung isch ä Schdadd im Noade vunde indonesischi Insl Sulawesi mid fasch 200.000 Oiwohna. Die Schdaddd hoddn Haafe fade Vakea un fade Tronspoad vun londweaddschafdlische Produgd. Wenische Kilomeda weg hoddsde Vulkon Tongkoko, wu s'ledschmol im Joa 1880 ausgebroche gewesd isch. Inde Nee isch die bai Taucha bekonndi Lembeh Strait, wu zwische Sulawesi unde Insl Lembeh lische dud.

Oddo I., de Gruuße (* 23. Nowvemba 912 in Wallhause bai Sangerhausen; † 7. Mai 973 in Memleben bai Naumburg ande Saale) waa ab 936 Herzoch vun Sagse un Keenisch vum Osschdfrangenreisch (regnum francorum orientalium), ab 951 Keenisch von Idalie un ab 962 reemisch-daitscha Kaisa.

Marlene Dietrich (* am 27. Dezemba 1901 in Schönebersch (haid en Ordsdeel vun Balin); † 6. Mai 1992 in Paris; aischndlisch Marie Magdalene Dietrich is ä Schauschbielarin un Sängeren gewesse, die aus Daitschlond kumme is, awwer 1939 die US-ameriganisch Schdaatsbirschaschafd onahm.

In die Zaid fälld aach de Iwwagang vum Kaisadum an die Habsburscha: Noom Rupreschd kam 1410 mim Sigismund de ledschde Luxmburscha uff de Drohn un wie daß dea 1437 gschdorwe is, sin donn die Habsburscha drõkumme un hen nimmi losgelaßd.

Leonardo da Vinci (* 15. April 1452 in Anchiano bei Vinci; † 2. Mai 1519 uf Schloss Clos Lucé, Amboise, echentlich Leonardo di ser Piero, toskanisch ach Lionardo) war e italienischer Gelehrder, Philosoph, Künschdler un Bildhauwwer. Er wurdd vor allem wegge seene Bilder wie de Mona Lisa un de Grodde Madonna beriehmt.

Di Kraischbach (am Unnerlauf) odder Graaichbach (am Owwerlauf) iss e 60 km longi, reschdi Neewebach vum Rhoi im Nordweschde vun Bade-Wirddeberg.