Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
在幕政中，弘化2年（1845年）起碰上了有关海岸防御御用掛（海防掛）上的外交、国防问题。阿部正弘从萨摩藩岛津齐彬和水户藩德川齐昭等大名处广泛征求意见，大胆重用了筒井政宪、户田氏荣、松平近直、川路圣谟、井上清直、水野忠德、江川英龙、约翰万次郎、岩濑忠震等人。并且为了人材的培养，于嘉永6年（1853年）将自治的备后福山藩藩校“弘道馆”（当时的新学馆）改名为“诚之馆”，不论身份，一并施行教育。但是，回顾当时的藩政，财政方面一直很拮据。一般认为嘉永5年（1852年）加封的1万石中，大部分注入了“诚之馆”。

米哈伊尔·谢尔盖耶维奇·戈尔巴乔夫（俄语：Михаил Сергеевич Горбачёв，羅馬化：Mihail Sergeyevich Gorbachov 听，1931年3月2日－），前苏联政治家，诺贝尔和平奖获得者。1985年上台，出任苏联共产党中央委员会总书记，成为苏联最高领导人。1990至1991年间出任唯一一任的苏联总统，他也是唯一一位在十月革命后出生及唯一一位於二十世紀三十年代出生的的苏联领导人。

乙酸（ethanoic acid）既是常用的名称，也是国际纯粹与应用化学联合会（IUPAC）规定的官方名称。俗称醋酸（acetic acid），该名称来自于拉丁文中的表示醋的词“acetum”。无水的乙酸在略低于室温的温度下（16.7℃），能够转化为一种具有腐蚀性的冰状晶体，故常称幾乎不含水的醋酸为冰醋酸（glacial acetic acid）。

在2015年亚洲杯预选赛上，中国队原本只需与伊拉克队战平即可确保出线，但最终却1-3落败，排名小组第三。与往届比赛不同，这次预选赛中，除每组第二名可以晋级之外，还有表现最好的小组第三也可晋级。与中国竞争这一席位的黎巴嫩队虽然在最后一轮中5-2战胜泰国，但因净胜球比中国队少1个而排在中国队之后。这样一来，中国队虽然在“打平即可出线”的比赛中落败，但还是侥幸晋级。泰国队在比赛最后扳回的一球成了中国队的救命稻草。

The Sino-Brazilian Principles in a Latin American and BRICS Context: The Case for Comparative Public Budgeting Legal Research Wisconsin International Law Journal, 13 May 2015

伊本·沙爾、肯迪、海什木、伊本·西那等等科學家在光學與視覺領域給出創新理論。海什木在著名著作《光學書》（Kitab al-Manazir）裏，堅定地駁斥了古希臘的視覺理論——發射說，並且給出新理論。倚賴蓋倫關於眼睛內部解剖結構的信息，他說明了光線如何進入眼睛，如何被聚焦與投射至眼睛的後部，他認為眼睛就如同「暗室」，光線進入一個小洞後，在暗室形成顛倒影像。很明顯地，在這裡，他所指的是針孔相機或暗箱。他還描述怎樣用暗室來觀測日蝕。

1942年7月海军批准了肯尼迪的出海请求，安排他到芝加哥西北大学一个分部的海军学校学习。肯尼迪的愿望是要指挥一艘鱼雷艇（即PT艇）。这一愿望在1943年1月得以实现。他离开训练工作，受命带着4艘船前往佛罗里达州的杰克逊维尔，并在那裡得到了新的任务，被安排到巴拿马运河执行巡逻任务，由於他不愿意“在战争结束前陷在巴拿马”，便请求调到南太平洋。1943年3月，他踏上了前往美国和日本正在激烈交战的所罗门群岛的征程。成为PT-109艇的艇长。6月，肯尼迪的船被派往新乔治亚东南的拉塞尔群岛，7月被派往位於战区中部的新乔治亚西部的隆巴里岛。8月1日，他的船前往布莱克特海峡参与拦截一个躲过美国驱逐舰拦截的日本船队。

2015年8月，在霍士新聞頻道舉行的首次共和黨總統初選電視辯論中，暗指對他尖銳提問的女主播月經來潮，貶抑女性可能造成的傷害令共和黨人焦慮不已。川普過去多次在推特貼文侮辱女性，福斯新聞當家女主播凱利上周四在辯論會中質問他，這種男人是否適合參選總統，雙方唇槍舌劍，也讓辯論會吸引2400萬觀眾，打破美國非體育類有線電視節目最高收視率。翌日川普受訪問時稱對凱利「不怎麼尊敬」，「你可以看到血從她眼睛、從她身上其他地方流出」，暗指凱利正值生理期，莫名其妙說法引起撻伐。此後他並無道歉，更一度杯葛凱利有份主持的共和黨總統初選電視辯論，但後來與她達成和解並出席其節目。

區道中68線（沙鹿區第三公墓北側道路、無名道路、鎮南路二段215巷、鎮南路、東晉路）是興仁至晉江寮的道路，其西側端點位於本地區西部邊界地帶的舊省道台1線（沙田路）路口。由此向東偏南轉東南蜿蜒而行，至區道中69線（鎮南路二段）轉北與其共線一小段路後，至東晉路轉東南東可前往至本地區中部偏南並止於北勢東路路口。該道路部分路段汽車無法通行。

208公分和104公斤的波許 有著出色的移動速度，運動能力和大個球員中不錯的處理球能力。他以出色的上籃得分和製造犯規著稱，但是他的跳投能力也十分了得。 作為暴龍隊的進攻核心，波許在受到雙人包夾時可以無私的將球傳到一個更有利於投籃的位置。 波許在2006年夏天不斷的提高自己的投籃和三分能力，在2006-07賽季中可以明顯的感到這種進步。在2006年11月8日和費城76人隊的比賽中他在終場前6.1秒投中一個絕殺的三分球。

中国战国哲学家名家惠施、邓析和公孙龙，以及墨家，曾努力钻研宇宙间万物构成的原因。惠施有十个命题，主要是对自然界的分析，其中有些含有辩证的元素。他说：“至大无外，谓之大一；至小无内，谓之小一。”。“大一”是指整个空间大到无所不包，不再有外部；“小一”是指物质最小的单位，小到不可再分割，不再有内部。名家的思想合同异以惠施为代表，认为“天与地卑，山与泽平”，万物“毕异”本为“毕同”，并无区别。后期墨家认为物质世界是由微小的不可再分割的物质粒子所构成。

塞爾維亞奧林匹克委員會（Olympic Committee of Serbia）是塞爾維亞的國家奧林匹克委員會。該組織成立於1910年，是國際奧林匹克委員會和歐洲奧林匹克委員會的成員。1912年，首次派員參加在瑞典斯德哥爾摩舉行的夏季奧運會﹔2008年，再次以塞爾維亞的名義參賽。

2008年1月，委內瑞拉總統烏戈·查韋斯組成委員會研究玻利瓦尔是否是因為暗殺而死亡。查韋斯多次提出玻利瓦尔其實是被「新格拉納達叛徒」（New Granada traitors）所毒害。2010年4月，傳染病專家Paul Auwaerter研究玻利瓦尔症狀的記錄，認為死因可能是因為慢性的砷中毒，但不太可能是急性中毒或謀殺。2010年7月16日，查韋斯為查明玻利瓦尔的真正死因，下令將他的遺骸取出。2011年7月時，國際鑑識專家發佈報告，認為找不到玻利瓦尔中毒或非自然死亡的證據。

苏联政府治下的科学一如艺术和文学一样受到严厉的意识形态控制。 在不涉及意识形态的领域有长足的进展，但是斯大林时期在科学领域非常著名的一件事就是宣传李森科的生物学说而反对孟德尔的遗传学说，称其为“资产阶级伪科学”转而宣传李森科的杂交学说，从而造成农业减产。凡是敢于公开提出质疑批评的都受到谴责和监禁。

五島慶太領導的東京橫濱電鐵仿照小林一三領導的阪神急行電鐵（現阪急電鐵）在梅田站的作法，在1934年（昭和9年）開設東橫百貨店（現東急百貨店東橫店東館），在關東是次於池上電氣鐵道（現：東急池上線）五反田站白木屋（1928年）、東武鐵道淺草雷門站（現淺草站）松屋（1931年）後的第三例，也是全國第四例的轉運總站百貨店。交通上的便利成功吸引了東急沿線的居民。
凯莉·普雷斯顿（Kelly Preston，1962年10月13日－），美国的女演员和模特。出生於美國的夏威夷州的檀香山。她的父亲在她3岁之时溺水身亡。凯莉从16岁开始电影生涯，并在1985年第一次扮演主角。1985年到1987年，普雷斯顿嫁给了演员凯文·盖奇。之后她还与乔治·克鲁尼和查理·希恩交往。她与约翰·特拉沃尔塔于1991年结婚。这对夫妇有一子一女，儿子杰特，1992年4月13日出生，女儿埃拉布勒，2000年4月3日出生。他们的儿子杰特于2009年1月2日在巴哈马度假时死亡。2010年5月宣布第三度懷孕，11月23日，产下第三个孩子Benjamin Travolta。

卡勒德·胡赛尼认为小说涵盖了多个不同的主题，而评论家则更关注小说中的“罪恶感”和“救赎”。小说中，儿童时代的阿米尔因为怯懦而没能在哈桑遭遇暴行的时候挽救他，之后便陷入了无止尽的罪恶感中。直到阿米尔离开阿富汗，到美国结婚定居，成为成功的作家之后依然无法忘记当时的场景。哈桑则甘愿为阿米尔牺牲一切，甚至是生命，他就像一个基督圣人一般的形象，在阿米尔内心不断呼唤他去赎清自己的过错。在哈桑被塔利班枪杀之后，阿米尔救出了哈桑的儿子索拉博，以此偿还自己的罪过。为了给读者强调整个忏悔之旅中的“因果报应”，胡赛尼在小说第三部分的情节中采用了很多与前文呼应的笔法，例如阿米尔在与阿塞夫打斗之后，嘴唇受伤裂开，与哈桑的兔唇相互呼应。尽管如此，还有一些评论家认为主人公并没有完全赎清自己的罪过。

阿米尔（Amir）出生于1963年，是一个居住在喀布尔富人区的普什图富家少年；而他的童年好友，哈扎拉少年哈桑（Hassan）则是父亲的仆人阿里（Ali）的儿子。阿米尔和哈桑自幼一同长大，童年生活宁静愉快，二人经常一起参加喀布尔当地的斗风筝比赛。按当地风俗，斗风筝的人用自己的风筝线将别人的风筝线切断之后，他的助手“追风筝的人”要去追到掉落的风筝，之后就可以拥有它作为战利品。阿米尔擅长在斗风筝时切断别人的风筝线，而哈桑则擅长追风筝，他不用看也总能知道风筝掉落的位置，然后追到战利品。阿米尔的父亲是个法官的儿子，成功的地毯商人，阿米尔在故事中直接亲切地称呼他“爸爸”。爸爸对两个孩子都很喜爱，但总是对阿米尔的懦弱感到不满。阿米尔缺少勇气，两个孩子和人打架时也总是哈桑替阿米尔出头。阿米尔在成长过程中展现出了写作的才华，但爸爸并不看重。而爸爸的挚友拉辛汗（Rahim Khan）则十分理解阿米尔，支持他的写作兴趣。阿米尔也在拉辛汗身上找到了父亲一般的慈爱，二人成为忘年之交。随后到了1973年，穆罕默德·达乌德汗发动政变，推翻君主制，在阿富汗建立了共和国。

2014-2015年間，陳徵蔚主持國立台灣文學館「台灣文學地景閱讀與創作App」計畫，以「地理資訊系統」(Geographic Information System-GIS)概念出發，研發出台灣第一款文學行動閱讀App。該計畫整合文化部「閱讀文學地景」資料庫內容，將超過450件經典文學作品標註GPS座標，只要利用App，就可以查詢方圓半徑500公尺內的文學作品。同時，使用者也可以加入創作，將自己的作品標註GPS，再加上照片與影片，便可成為台灣地景的一部分。所有在手機發表的作品，皆同時發表於「台灣文學網」。該計畫以「文學微旅行」定調，強調文學作品不必被限定於紙上，而閱讀不必被綁在桌前。旅行，本身就是一種閱讀的方式。當作品被標註在某個地點，雖然作者與讀者可能因為不同時間到來而彼此錯過，但是卻可透過遺留在當地的作品，讓彼此相遇。使用者除了可以書寫、標定GPS以外，也可以將多篇作品編輯為特定路線，將作品內容配合實地的景物與風情，讓讀者能夠一邊閱讀作品，一邊領略實際的土地風情。

德國的再生能源法讓所有的再生能源業者，不論是個人或企業都可以帶著自己的發電廠參與市場，再生能源業者可以自由使用這四家大公司的電網，可是要支付過高的“過路費”，這種現象是極為不公平的，所以有不斷地呼聲要求電網應與電廠經營分開，以免“球員兼裁判”造成不公平競爭，最終肥了電力公司，吃虧的還是最終消費者。

傳真社發表相關調查報道後，運輸及房屋局局長張炳良否認知情。不過傳真社在7月6日引述政府消息人士所提供的資料，顯示運房局在2015年1月30日已接獲相關投訴。投訴指招標港鐵市區線新列車「不尋常」，並以附件點名投訴。投訴指出南車四方製造的新加坡地鐵列車次地板出現裂紋、港鐵購買市區線列車的資格預審過程倉卒，以及南車四方獲港鐵邀標令業界震驚。投訴人建議運房局要介入港鐵招標過程，要求在評審標書的過程中徹查和考慮承辦商過去表現。

在演说中，他呼吁全人类团结起来，共同反对专制、贫困、疾病和战争，他在演说中提到的：“不要问你的国家能为你做些什么，而要问你能为你的国家做些什么。”（Ask not what your country can do for you, ask what you can do for your country.）更是成为了美国总统历次就职演说中最脍炙人口的语句之一。在演说的最后，他强调了他在国际主义上的渴望：“最后，不管你是美国的公民还是世界的公民，请以对你们自己的高标准，来要求我们。”在他的就职演说后，约有四分之三的美國民众认可了新总统。这表明肯尼迪平稳地渡过了权力交替期。

这次计划的失败被归咎于军方高层之间缺乏沟通，其中所导致的最严重的问题就是让反动军在登陆时完全没有得到海上的任何支援，使得他们在登陆之时就已经溃不成军。20个月之后，古巴以价值五千三百万美元的食品和药品为交换条件，释放了被捕的反动者。更严重的是，这次行动让菲德尔·卡斯特罗开始提防美国，并且坚信类似的攻击会再一次发生。

芝加哥大学主校区位于芝加哥市南的海德公园（Hyde Park）和伍德朗（Woodlawn）街区，东临杰克逊公园（Jackson Park），西临华盛顿公园（Washington Park），距芝加哥市中心11公里。1893年为举办芝加哥世博会修建的中途公园（Midway Plaisance）将校园分成南北两块，博览会主会场现为芝加哥科学与工业博物馆，紧邻芝大东侧。校园占地约211英亩，其哥特式建筑古香古色，具牛津，剑桥之风韵。步入校园犹如进入一座中世纪古堡一般。

《追风筝的人》（英语：The Kite Runner，又译“追风筝的孩子”）是美籍阿富汗裔作家卡勒德·胡赛尼的第一部小说，也是第一部由阿富汗裔作家创作的英文小说。小说于2003年由河源出版社在美国出版，以第一人称讲述了来自阿富汗首都喀布尔富人区的普什图少年阿米尔（Amir）和他的童年好友，父亲的哈扎拉仆人哈桑（Hassan）之间的故事。故事的背景设定涵盖了一系列复杂的历史事件，其中包括阿富汗君主制被推翻，苏联军事入侵，阿富汗难民逃往巴基斯坦和美国，以及塔利班政权的崛起等重要事件。

戈尔巴乔夫结束了苏共的专制和暴政，使人民获得了民主、法治和自由，并使得东欧国家自主发展，结束了全世界范围的冷战对峙局面。从俄罗斯历史发展的宏观角度看，戈尔巴乔夫开创的是一个大的改革时代。苏联解体和戈尔巴乔夫退出历史舞台，只是带有戈尔巴乔夫印记的一个改革时代的结束，而他之后的叶利钦以及现在的普京，并没有带领俄罗斯继续戈尔巴乔夫所开始的改革，而是将俄国重新带回黑暗的威权体制。而戈尔巴乔夫的改革在终极目标上是把俄罗斯改造成为一个现代化的民主国家，不过戈爾巴喬夫的初衷是苏联的民主社会主义化。
آرزو یانارداغ (آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه: Arzu Yanardağ) تورکیه‌لی مانکن و اوْیونچو ۳۱ آقوست ۱۹۷۷ ‏ میلادی تاریخینده ایستانبول شهرینده دۆنیایا گؤز آچیب.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Robert P. Multhauf»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

نیکولای تیموفیف-رزسوفسکی (اینگیلیسجه: Nikolay Timofeev-Ressovsky‎) شورویلی بیلیم اینسانی. ۸۰ ایل عومر ائله‌ییب و ۲۸ مارس ۱۹۸۱ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 153 نفر اهالیسی و 31 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 76 نفری کیشی و 77 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 104 نفری ساوادلی و 33 نفری ساوادسیزدیرلار.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«LG Chocolate (KG800)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

کانو چایی (اینگیلیسجه: Canoe River (British Columbia)‎، (ایتالیاجا:Canoe (rivière)‎)) کانادا اؤلکه‌سینده یئرلشن بیر چای. بۇ گۆن کانو چاییندان ثانییه‌ده ۱۴٫۶ متر مکعب سۇ آخیر.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Greater Accra Region»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

تاسمانییا جاناواری (اینگیلیسجه: Thylacine‎، (فارسجا:گرگ تاسمانی‎)، (آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه:Tasmanya kaplanı‎)، (روسجا:Сумчатый волк‎)، (آلمانجا:Beutelwolf‎)) ییرتیجی کیسه‌لیلر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Jack Horner (paleontologist)»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

آکرای بزرق اوستانی (اینگیلیسجه: Greater Accra Region‎) غنادا یئر آلان بیر اوستان‌دیر. و ۳۲۴۵ کیلومتر موربّع ساحه‌سی وار. ان سوْن نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۰۱۰۰۵۴ نفر دیر.

بو حال‌دا قانی اورک‌دن اورقانلارا داشییان دامارلار زده‌لنیر. اوکسیگئنله زنگین اوْلان بئله قان دورو و آچیق قیرمیزی رنگ‌ده اولور. بئله قاناخما زامانی قان، یارادان گوج‌لو فونتان شکلین‌ده آخیر، قان اورک نبزینه اویغون اولاراق پول‌ساسییا ائدیر.
قمری هیجری ۱۱۴۲-جی ایلدن، عوثمانلی دؤلتی آذربایجانی توُتموشدو. تیمورپاشا، آذربایجانین عوثمانلی باشچی‌سی، تبریزده قالیردی. نادرشاه همدانی توُتاندان سوْنرا، سنندج یولوندان قاییداندا، تیمورپاشا تبریزین عوثمانلی حاکیمی، علیرضاپاشا موکری حاکیمی ایله ال‌بیرلری‌نین آذربایجانین بیر بؤلومونو توُتوب اعتبارلی شهرلرینده یئرلشیب او بؤلگه‌لرده حمله ائتمکده اولماقلاری‌نی ائشیتدی. بوُنا گؤره کیرمانشاها گئتمک‌دن واز گئچیب، ق.هـ. ۱۱۴۳ده کوردوستان یولوندان صفاخانا آدلانان سایین‌قالانین کندلری‌نین بیرینه گیریب سوْنرا شهره گیردی. شهرده بیر مودّت قالاراق دوشمانین موقعیتین بیلندن سوْنرا، عوثمانلی‌لارین قوشاچایدا (میاندوآب‌دا) اوْلان قوشون باشچیلیگی‌نا حمله ائتدی. عوثمانلی قوشونو آز مودّت دایانیب، نادرین گوجونو دوشونندن سوْنرا قاچدی. نادرشاه عوثمانلی قوشونونو اوشنویهیه‌جه ایزله‌ایب چوخونو اؤلدوردو. بئله‌جه آذربایجانین چوخلو بؤلومو عوثمانلی دؤلتی‌نین الیندن چیخیب، قوشاچای، ماراغا، سویوق‌بولاق (مهاباد) و توُفارقان (آذرشهر) بؤلگه‌لری قایتاریلدی. نادرشاه افشار قمری ۱۱۵۸-جی ایلده، موصول دؤیوشوندن قاییداندان سوْنرا، عوثمانلی دؤلتی ایله صولح ائتدی. بوُ چاغدا افشار ائلی‌نین اورگین اله گتیرمک اوچون، یئنی‌دن سایین‌قالایا گلیب، افشار بؤیوکلری‌نی او جومله‌دن محمدکریم‌خان اورمونون حاکیمی و محمدمومن‌خان سایین‌قالانین حاکیمی‌نی حیسابا چکدی. اونلارین خیلاف ائتمکلری‌نین بیلینمگینه گؤره، نادر اونلاری کور ائتدی. نادرشاه نئچه گون سایین‌قالادا قالیب، قوشاچایدان ساری اورمیه یه گئتدی. عوثمانلی قوشونونو قیراندان سوْنرا، اورمو، ماراغا و سایین‌قالاداکی افشار ائلیندن ۱۲مین خانواده‌نین خوراسانین ابیورد شهری‌نه کؤچمه‌لرینه امر ائتدی. بعضی قایناقلاردا سایین‌قالاداکی افشار ائلیندن ۳مین خانواده‌نین خوراسانا کؤچوروله‌رک، بلباس کوردلری‌نین اورمونون لایجان بؤلگه‌سینده عوصیان ائدیب اورمو، ماراغا و قوشاچایا چوخلو خسارت ووُردوقلاری‌نین خبری یئتیشدی. نادر توواراق قوشون گؤندریب، سویوق‌بوُلاق و قوشاچای یاخین‌لیغیندا بلباسلار قیریلدی‌لار.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thiosulfuric acid»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Nickel(II) iodide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

جوزف سمبروک (اینگیلیسجه: Joseph Sambrook‎) بیلیم اینسان. ۱ مارس ۱۹۳۹ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. جوزف سمبروک میللی اوستورالیا بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ جانلی بیلیم ساحه‌سینده چالیشیب.

اراضی - هر هانسی بیر سرحد چرچیوه‌سیله ایحاطه ائدیلمیش سطح. اراضی کوادرات‌متر-له (m۲) اؤلچولور، بوندان علاوه دیگر اؤلچو واحیدلری ده ایستیفاده اولونا بیلر:

بالینقن ((آلمانجا:Balingen‎)) آلمانین بادن-وورتمبرق ایالتینده یئر آلان بیر شهردیر و ۵۱۷ متر دنیز سوییه‌سیندن اۇجالیقی وار. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۴۳۵۷ نفر دیر. بۇ شهرین ۹۰٫۳۴ کیلومتر موربّع ساحه سی وار.

ملیندا او. فی (اینگیلیسجه: Melinda O. Fee) آمریکالی اوْیونچو ۷ اوْکتوبر ۱۹۴۲ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۱۹۶۵-۱۹۹۱ ایللر آراسیندا سینما ساحه‌سینده چالیشیب.
اشکانی شاهلاری ایکینجی فرهاد آنتیوخوس ایله ساواشدا ساکالاردان یاردیم ایسته‌ییر. اونلار بیر زامان یاردیما چاتیرلار کی داها فایداسیزیدیر. اونلار حقلری ایسته‌ییبلر. جواب بودور کی کئج گلمیشسینیز و داها فایدانیز اولمادی. اونلار بۇ اوزون یولو گلدیکلری اوچون حق آلماق ایسته‌ییرلر. ساکالار قاییتدیلار آنجاق راضی قالمادیلار. سوْنرا اونلارین توْرپاقلارینا دا ال اوزاتدیلار و غارت ائتدیلر. فرهاد اونلارا قارشی چیخدی و بیر سیرا مقدونیه لی اسیرلری ده اؤزو ایله ساواشا آپاردی. ساواشدا بۇ مقدونیه‌لیلر ساکالارا قووشدولار و فرهاد بۇ ساواشدا اؤلدورولدو. ایکینجی اردوان یا سکسزینجی اشک شاهلیغا چاتدی. ساکالارلا مصالحه ائتدی و ساکالار اؤز یوردلارینا دؤندولر . بو زمان هونلار یوئه‌چی‌لره فشار گتیردیلر و بونلار دا یئنی اوتلاق تاپماق اوچون باتیا ساری یؤنلدیلر و ساکالارالا فشار گتیردیلر. آنجاق اشکانیلار بۇ دؤنه ساکالارلا دوزگون گئدیشی اولاراق ساکالار قافقاز و آذربایجاندا اوروپایا طرف آخدیلار. یونان دا اونلارین آخینی قارشیندا بیر ایش گؤره بیلمه‌دی. بیر سیرانین نظریجه ساکالار همان شاهنامه‌ده اوْلان تورانلیلاردیرلار. دیاکونف دا بونا اینانیر.

1928جی ایلده کانئتتی بئرلینده آلمان ادبیاتینین بئرتولد برئشت، ایساک بابئل و گئورگ گروس کیمی نوماینده‌لری ایله تانیش اوْلموشدو. بۇ تانیشلیق و اونلاردان ائشیتدییی عیبرت‌آمیز حادیثه‌لر گنج یازیچیدا اینسان عاغیلسیزلیق‌لاری حاقیندا سیلسیله رومانلار یاراتماق آرزوسو دوغورموشدو. 1935-جی ایلده همین سئرییانین ایلک و سون نومونه‌سی – "کورلوق" چاپ ائدیلمیشدی. فرانس کافکا عنعنه‌لرینی داوام ائتدیرن مؤلیف اثرینده دونیانین آبسوردلوغو و جفنگلییی مؤوضوسونو دیقته چکمیشدی. توماس ماننین و دیگر مشهور یازیچیلارین یوکسک قییمت وئردیکلری بۇ رومان دؤورو قاباقلایان، فاشیزم تهلوکه‌سینی بوتون چیلپاقلیغی ایله گؤسترن اثرلردن ساییلیردی. چاپیندان بیر نئچه ایل سوْنرا رومانین آلمانییادا قاداغان ائدیلمه‌سی اونون هدفه دیدییینی گؤستریردی. اینگیلیس یازیچیسی آیریس مئردوک "کورلوق" رومانینی ییرمینجی عصرین سایی او قدر ده چوخ اولمایان "بؤیوک کیتابلاریندان" بیری آدلاندیرمیشدی.

اسکولس Scyles کاملا یونانا یاخینلاشیر و حتا اونلارین مدنیت لرینی ده قبول ائدیر. آنجاق بۇ حرکت لره گؤره ده اؤز ملتی ایچینده نفرتله اوز – اوزه گلیر و نهایت اؤز خالقی طرفیندن ده اؤلدورولور. بیر سیرا تارخچی لر، اونون آنالیغی ایله ائولنمه سینی اؤز قتلینه سبب اوْلدوغونو یازیرلار.

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.

الدریج، آیووا (اینگیلیسجه: Eldridge, Iowa‎) آمریکانین آیووا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۲۴٫۵۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۵۶۵۱ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۲۳۰٫۲ اینسان کیلومتر موربّع دیر. الدریج دنیز سئوییه‌سیندن ۲۴۳ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.

حوله اوستونده توخونان بیر شکیل آنجاق تاریخچیلر میلاددان سوْنرا و یاخود آشورلارلا توققوشمالاریندا ن سوْنرا ساکالارین پالتارلاری¬نین ده¬ییشیلمه¬سی حاقدا سؤز دانیشیرلار. اونلار دئییرلر کی آشورلاردان اؤیره¬نه¬رک ساواش پالتارلاریندا ده¬ییشیکلیک¬لر یارادیرلار بلکه ساواشدا داها راحت اولسونلار. آما هئچ زامان بزه¬ک – دوزه¬گینی آزالتمیرلار. بلکه یئنه اونلارین نقش و نگارلاری یئرینده قالیر. بو زاماندان سوْنرا – میلاددان 300 ایل قاباق کوماندانلار کؤک و ساققالاری داها اوزون اولور.
پول اشبی (اینگیلیسجه: Paul Ashbee‎) بیلیم اینسان. ۲۳ ژوئن ۱۹۱۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۹۱ ایل عومر ائله‌ییب و ۱۹ اوت ۲۰۰۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. پول اشبی لندن بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.

برموکولورومتان (اینگیلیسجه: Bromochloromethane‎) بیر اورقانیک بیلشیک. برموکولورومتان بروم بیلشیک‌لری و کولور بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.

حسین کوشکی ایستیقلال فوتبول کولوبو، پیام مشهد فوتبول کلوبو، راه آهن فوتبول کولوبو، برق شیراز فوتبول کولوبو، داماش گیلان فوتبول کلوبو، نفت-آبادان فوتبول کولوبو و صبای قوم فوتبال کولوبوندا مئیدانا گئدیب

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«4-Chloroaniline»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Venice, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

الکساندر بوتلروف (اینگیلیسجه: Alexander Butlerov‎) روسیه‌لی بیلیم اینسانی. ۱۵ سپتامبر ۱۸۲۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۵۷ ایل عومر ائله‌ییب و ۱۷ اوت ۱۸۸۶ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. الکساندر بوتلروف قازان بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.

هرودوت یازیر: ساکالار حاققیندا بیر داستان دا واردیر کی منجه اینانمالی¬دیر. بۇ داستانا اویغون ساکالار آسیادا یاشاییرلار. سوْنرا ماساگت¬لر اونلاری یئرلریندن کؤچمه¬یه چالیشیرلار. ساکالار جیحوندان کئچیب کیممرلره داخیل اولورلار. ساکالارین چوخلوغو سبب اولور کیممرلر ایکی بؤلونورلر، بیر سیرا ساواشارکن اؤلورلر و بیر سیراسی یئرلرینی بوشلاییب ساکالارا قویورلار. ایندی ده کیممرلرین قالالاری اورادا واردیر. . . هرودوت آرتیریر: آیدین¬دیر کی ساکالار کیممرلری تعقیب ائده رک بیزیم اؤلکه¬یه گلیرلر. کیممرلر دنیز ایله یول گئدیب و ساکالار قافقازا گئدیرلر و ماد اؤلکه سینه داخیل اولورلار. هرودوت بۇ زامان هووخشتره زمانینا اشاره ائدیر و هووخشتره نینوانی بوشلاییب اؤلکه¬سیندن مودافیعه ائتمک اوچون قاییدیر. آنجاق ساکالار بئله¬لیکله آسیانیبن ان گوجلو ملتی اولورلار. ارمیا کتابیندا دا اونلار حاققیندا معلومات وئریلیر. آنجاق ساکالار ماننا ایله دوست اوْلوب آشورلارا قارشی ساواشا داخیل اولور. هووخشتره 10 ایل ساکالار شاهی پروتوثس ایله یولا گلیر و قوْشونونو ایکی بؤلومه بؤله¬رک پیاده نظام و سواره نظام اولاراق ساکالاردان اوخ آتان گروپونو دوزلدیر.
بیری واردیٛ، بیری یوْخدۇ. بیر بالاجا اوْغلان واردیٛ. بیر دفه اوْ، آناسیٛنا دییر کی، «گؤره رسن، من مۆطق مشهۇر اوْلاجام!». آناسیٛ اوْنا هچ نه دمیر. اوْنۇن غملی گؤزلرین تعججۆبله باخیٛب کؤکسۆنۆ اؤتۆرۆر. آخیٛ بۇ آیلده نینکی طالع ادن، هچ بنده دن ده هدیه آلماق کیمسنین آغلیٛنا گلمیردی. مشهۇر اوْلماق اۆچۆن هچ اوْلماسا وارلیٛ آیلده دوْغۇلماق، یا دا هچ اوْلماسا پایتخت ساکینی اوْلماق لازیٛم ایدی. گؤزل گؤرکم و یاخشیٛ تحصیل ده واجیب ایدی. گلجک ناغیٛلباز هانس کریستیان آندرسن کاسیٛب پینه چینین آیلسینده دوْغۇلۇب. آمما اوْنۇن سوگی پاییٛ هچ واخت اسکیک دۆشمزدی. والیدینلری هچ واخت اۇشاغیٛ جزالاندیٛرماز و اؤز فانتازییالاریٛنا قاپاناراق بۆتۆن گۆنۆ شهری دوْلاشماغا ایجاز ورردیلر. طبیعی مۆشاهیده ائتمک، بالیٛقلار، کؤستبکلر، کپنکلرله، قۇشلارلا دوْستلۇق ائتمک اوْنۇن ان سویملی مشغۇلیییتی ایدی. ایک دفه شهر تئاتریٛنا آیاق باساندان سوْنرا اوْ ناغیٛل قهرمانلاریٛنیٛن نجیب نیییتلریندن خبر تۇتدۇ و بۇ دا اوْنا عادی حیاتدان اۇزاقلاشماق اۆچۆن ینی بحرانلار وردی. تئاتردا تز-تز اوْلا بیلمیردی، اوْنا گؤره ده اؤزۆتئاتر اویونو اۇیدۇرماغا باشلادیٛ. آخشاملار ائوده قۇرۇلان کۇکلا تاماشالاریٛندا کۇکلالار جانلانیٛر و اوْغلانیٛن دیلییله اؤز احوالاتلاریٛنیٛ نقل ائدیردیلر. آز سوْنرا هانس شکسپیرین تئاتر اوْخۇیاندماسین باشلادیٛ. دؤیۆشلر، قهرمانلاریٛن قوْچاقلیٛغیٛ اوْنۇن اۆریینی سوینجله دوْلدۇرۇردۇ. اوْ، آرتیٛق تئاتر دراماتۇرقۇ اوْلماق آرزۇسۇلا یاشاییٛردیٛ. به ین دییی احوالاتلاریٛ مۇسیقیی قوْشماق عادتی ده واردیٛ. بعضاً ساحیله گلیب بالاجا بۆلبۆلۆن زۆمزۆمسینی دینلمک ایستینلر ده تاپیٛلیٛردیٛ. مکتبده چوْخ پیس اوْخۇیۇردۇ. بیر سؤزۆ ده سهوسیز یازا بیلمسه ده دوْستلاریٛنا قهرمانیٛ اوْلدۇغۇ مۆختلیف احوالاتلاریٛ اۇیدۇرۇب دانیٛشماغیٛ سویردی. بۇنا گؤر ده همیشه گۆلۆش منبیینه چوریلیردی. فیکری اۇزاقلاردا اوْلدۇغۇندان مۆللیملرین دانلاغیٛ اسکیک اوْلمۇردۇ. بعضاً مکتبدن سوْنرا اۇشاقلار اوْنۇ تقیب ائدرک «باخیٛن، کوْمدییا قوْشان گلیر!» دییب اله سالیٛردیٛلار. هانس ائوه قاچیٛب کۆنجه سوْخۇلۇر و آللاها دۇعا ائدیردی. آتا اوْغلۇنا اینجیل ایله برابر «۱۰۰۱ گج ناغیٛللاریٛ» نیٛ اوْخۇیۇردۇ. اۇشاغا سۇ پریلری، تروْللار و باشقا پرسوْناژلارلا دوْلۇ ناغیٛللار دانیٛشاردیٛ. .۱۱ یاشیدندا، آتاسیٛنیٛ ایتیرمیش اوْغلان اوول درزی یانیٛندا شاگردلیه گدیر، سوْنرا سیگارت کارخانیسنده ایشه گدیر. اؤزۆنه ار تاپمیٛش آناسیٛ ۱۴ یاشلیٛ اۇشاغا کوپنهاگ گدیب اؤز حیاتیٛنیٛ قۇرماق ایجازه سی وریر. ندنسه آناسیٛ امین ایدی کی، بۇ یاشدا اۇشاق بؤیۆک شهرده چوْخ داوام گتیر بیلمیجک. اوْنا گؤره ده پوْچتالیوْنلا دانیٛشمیٛشدیٛ کی، ۳ گۆندن سوْنرا اۇشاغا گری قاییٛتماغا کؤمک ائتسین. آندرسن اؤز دوْغما شهرین بیر ده یاریٛم عصردن سوْنرا قاییٛتدیٛ. بۇردا بیر هفته دۇرۇش گتیر بیلمییب ینه ده گتدی. بیوْگرافلار دییر کی، مشهۇر ناغیٛلبازیٛن آناسیٛ دیلنچیلیک ائتمی مجبۇر ایدی و کاسیٛبلار اۆچۆن آیریٛلمیٛش قبیرسانلیٛقدا باسدیٛریٛلیٛب. ۱۴ یاشیٛندا دنییانیٛ فتح ائتمیه گلمیش اۇشاق اؤز سؤزۆنۆن اۆستۆند دۇردۇ و دۆنیانیٛن ان مشهۇر یازیچیسی اوْلدۇ.

پی‌یر لوئی موپرتوئی (اینگیلیسجه: Pierre Louis Maupertuis‎) فرانسه‌لی بیلیم اینسانی. ۱۷ ژولای ۱۶۹۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۰ ایل عومر ائله‌ییب و ۲۷ ژوئیه ۱۷۵۹ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.
داریوش ایش اوسته گله¬رک، هم دوغویا و هم باتیا قوْشون چکدی. ایلک ساواش 518 ایل م.ق. ساکالاری سیناغا اوغراتدی. داریوش بیستون کتیبه سینده ساکالارا قارشی یوروشوندن دانیشیر و اونلارین حکمدارینی توتماقدان واز کئچمیر. بیر تاریخی روایته گؤره، ساکالار چؤللره داغیلیب و یاییلیرلار. داریوش هر کیمه راست گلیب ساکالارین گئتمه یوللارینی سوروشور، اونا یانلیش یول گؤسته¬ریب و داریوش قوْشونونو سرگردان ائدیرلر. ساکالار بۇ ساواش یولو ایله داریوشو بئزیکدیریرلر.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Alexandre Arsène Girault»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

ایراندا اوْلان قایناقلاردان دانیشاندا کتیبه‌لر حاققیندا دانیشمالی ییق. بورادا اسکیت‌لر حاققیندا یازیلار وار، بیر ده داستانلارا توخونمالی ییق. بورادا ایلک توخوندوغوموز کتیبه داریوشون یازدیتدیغی بیستون کتیبه‌سی دیر. بورادا داریوشون ساکالارا قارشی حرکت لری و اونون ساواشلاری چوخ یئر توتور. بیستون کتیبه سینده ساکالار بئله بؤلونورلر:

پاول هارتک (اینگیلیسجه: Paul Harteck‎) بیلیم اینسان. ۲۰ ژولای ۱۹۰۲ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۲ ایل عومر ائله‌ییب و ۲۲ ژانویه ۱۹۸۵ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. پاول هارتک هومبولت برلین بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.

ساوت بی، فلوریدا (اینگیلیسجه: South Bay, Florida‎) آمریکانین فلوریدا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۹٫۵۹ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۸۷۶ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۷۳۴٫۹۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر ۶ متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.

نئاپولیس اونلارین گؤزل باشکندی کیمی اولورسا دا، کامنسکویه باشقا بیر یوخسول شهری کیمی تانینا بیلر. ساکالار شهرلرده خوش کئچیریرمیشلر. ایشلری کندلرده اولورسا دا، هردن بیر شهره گلیب آلیش – وئریشلرینی یاپیب و کنده دؤنورموشلر. آنجاق یاشاییشلارینی خوش کئچیرمه¬یه چالیشیرمیشلار. بونونلا بئله اونلار عیاشلیق یوخ، بلکه عائیله سئور بیر خالق تانینیرلار.

یوتاکا تانی‌یاما (اینگیلیسجه: Yutaka Taniyama‎) بیلیم اینسان. ۱۲ نوْوامبر ۱۹۲۷ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۳۱ ایل عومر ائله‌ییب و ۱۷ نوامبر ۱۹۵۸ میلادی تاریخینده وفات ائدیب.

نیژنی نووقورود (اینگیلیسجه: Nizhny Novgorod ‎) ((روسجا:Нижний Новгород ‎)) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و نیژنی نووقورود اوبلاستینده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا 1250619 نفر دیر.

آبراهام لینکلن اینگیلیسجه :Abraham lincoln (دوغوم:۱۸۰۹، اؤلوم:۱۸۶۵) آمریکا بیرلشمیش ایالتلری اؤلکه‌سی‌نین ۱۶اینجی جومهورباشقانی. ۱۸۶۱دن۱۸۶۵ قدر ایش اؤستونده اولدو.

ویلیام سکهارس (اینگیلیسجه: William Sethares‎) آمریکالی بیلیم اینسانی. ۱۹ آوریل ۱۹۵۵ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ویلیام سکهارس کورنل بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.

آلساندرو جامبرینی ((ایتالیاجا:Alessandro Gamberini‎)) ایتالیا فۇتبولچو. ۲۰۰۷ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۸ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و بۇ ایل لرده میلّی گوْل وۇرماییب.
هیجرت‌دن سوْنرا موسلمانلار، گئری‌ده بوراخدیقلاری ماللارینین یاغما ائدیلمه‌سینه جواب اوْلارق قورئیش کاروانلارینا هۆجوملار تشکیل ائتدیلر. بۇ هۆجوملارین بیرینده موسلمانلار، ایچینده مین دوه و بئش یوز مین دیرهم دَیَرینده مال اوْلان بیر کاروانی هدف آلماق ایسته‌دیلر. ایسلام پیغمبری محمد بن عبداللّه، بۇ سفر اۆچون اوْردونو توْپلادی. بدره گئدرکن راوها قصبه‌سینده بیر قویو یانیندا ناماز قیلدی. توپلانان ۳۱۳ نفر پیغمبر امرینده بدر یاخینلارینا گله‌رک کاروانی گؤزلمه‌یه باشلادی. آنجاق کاروانین باشچی‌سی ابو سفیان، موسلمانلارین کاروانی گؤزلدیینی اؤیرندی و مکهیه خبر گؤندردی. آیریجا کاروانین یوْلونو دا دییشدیردی. موسلمانلارین کاروانا هۆجوم حازیرلادیغی خبرینی ائشیدن مکّه ‌لیلر، ابو سفیانین تهلوکه‌نین آتلاتیلدیغینی خبر وئرن ایکینجی مکتوبونا باخمایاراق موسلمانلارین اۆزرینه گئتمه‌یه قرار وئردیلر. مکّه ‌لیلر، مئیدانا گتیردیکلری ۹۵۰ نفرلیک قوشونلا بدره دۇغرو یوْلا چیخدیلار.

واکسن ب‌ث‌ژ (اینگیلیسجه: BCG vaccine‎, چینجه: 卡介苗‎، (عربجه:عصية كالميت غيران‎)، (روسجا:БЦЖ‎)) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. واکسن ب‌ث‌ژ سرطان اۆچون ایستیفاده اوْلونور.

آذربایجان جۆمهۇریتی تۆرکجه‌سی ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ay Ata»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۴ اوْکتوبر ۲۰۱۷ میلادی تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Humboldt State University»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. ( ‏۳ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

آشان کندی شرقی آذربایجان اوستانی نین ماراغا بؤلگه‌سی نین مرکزی بولومی نده اوْلان باتی سراجوی قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۱۲۶۸نفر اهالیسی وارایمیش. <

بولانلیق کندی دوغو آذربایجان اوستانی نین میانا بولگه‌سی نین مرکزی بولومو نده اوْلان قیزیل‌اوزن قصبه سی نده یئرلشیب. ۱۳۸۵ اینجی ایلیننۆفوس ساییسی اساسیندا بۇ کندین ۴۵۶نفر اهالیسی وارایمیش. <

حتا اونلارین اقتصادی عقله مالیک اوْلدوقلارینی اثبات ائتمک اوچون بۇ رئال اولایا اشاره ائدیر کی ساکالار اوکراینا یورودوکلری زمان اونلاردان باج آلاراق بوغدا – آرپا آلماغی ترجیح ائدیرلر. اونلار بۇ ایشلریله یونانلیلاری اؤزلرینه باغلاییرلار و ساکالار اونلار آرپا – بوغدالارینی تامین ائدیرمیشلر و اونون قارشیندا گؤزل جواهرلر دوزلتمه¬یی سفاریش ائدیرلرمیش.

ساکالارین قبیرلریندن دیرلی و قیمتلی اشیالار تاپیلمیشدیر و بونلار اونلارین ثروتلریندن بیر نمونه دیر. اونلاریلر.ن گئییملری ده دقتی جلب ائتمیشدیر. بوگون اونلاردان اله گلن مجسمه¬لر، تاپیلان اشیا و نقاشیلار ساکالارین گئییملرینی ده گؤسته ریر. آنجاق پازیریک قالیسشی اونلار آراسیندا توخومالارین رونق تاپدیغینا هئچ بیر شوبهه یوخدور. بۇ گؤزللیکده قالی نین توخونماسی ساکالار آراسیندا ان اسکی توخونمالارین اوْلدوغونو اینانیریق. اونلارین پالتارلاری و گئییم طرزلری ده همین قالیدان آلینمالیدیر. بونلاردا اوْلان ظریف ایشلر، گؤزل و الوان رنگلر، هابئله اینجه توخومالار گؤسته¬ریر کی ساکالار ان اسکی و گوجلو بیر مدنیته مالیک¬ایدیلر. گئییم طرزلرینی الده ائدیلمیش نقشلردن آلماق اولور. اونلارین قادینلاری چوخ گؤزل و اورتولو گئییملرله توپلومدا چیخیش ائتمیش و ان گؤزل پالتارلار دا قادینلار اوْلموشدور. اونلبار اوزون دون گئیه¬رک، اؤزلرینی باهالی گئییملرله بزخ میش و اؤرتموشلر.

سونی اکسبیریا ایون (اینگیلیسجه: Sony Xperia Ion) ژاپون‌لی سونی شیرکتی طرفیندن تولید اوْلونان موبایل. سونی اریکسون اکس‌پریا آرک اس-دن سوْنرا بازارا عرضه اوْلوب. حافیظه کارتی اۆچون چیخیش نظرده تۇتولوب.
شاه عبدالله بدخشی «اریانا » درگ‌سی‌نین باش یازاری بئله یازیر: تورات کتابی نین ۱۰جو بابیندا ساکالارین وجوده گلمه‌لری حاقدا یازاراق اونلاری ماجوج قومی تانیتدیریر. اونلارین دریسی ساری و گوده‌لری سیمین‌دیر. ساققاللاری اولمادیغی اوچون قادینا بنزه‌ییرلر. بونلار یونالیلارلا دوشماندیرلار.

آنجاق ساکا یا اسکیت¬لرین اورال – آلتای اوْلدوقلاری گونو گوندن بیلیم عالمینده چوخلو طرفدار تاپماقدادیر. قافقازلاردا و آذربایجاندا اوْلان قازینتیلار لاپ اصیل و درین وثیقه¬لر بونا الده ائدیر. آنجاق بۇ نظریه¬نی قبول ائده¬ن¬لر بیر نئچه دلیلی ده آرتیریرلار:

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Hanahan, South Carolina»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

پالوس‌هیلز، ایلینوی (اینگیلیسجه: Palos Hills, Illinois‎) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۱۱٫۱۱ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۷۴۸۴ نفر دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.

ساکالار اؤز زامانلاریندا دونیانین گوجلو سیاسی قووه‌سی ساییلیردیلار. اونلاردان بیر چوخلو افسانه لر قالمیش، اودیسه‌ده اوْلان آیایا یا همان '"گونش یوردو"' اؤلومدن سوْنراکی دونیادیر و بۇ دونیا قارا دنیزین دوغو ساحیلینده اوْلان سکائیه‌دیر و بوگون کوبان و یا تامان آدلانیر. بورادا یاسون و آرگونوت¬لار قیزیل یون آردیجا دولانیب و اودیسه سوْنراکی اولای لارلا اوز – اوزه گلیر. بورادا افی‌ژنی ، دیانا اوچون یاردیما قاریشیر و ماجوج غضبله-نه‌رک ائشیگه چیخیر و یهودلار آراسیندا عصیان قالدیریر.

کرازبی، مینه‌سوتا (اینگیلیسجه: Crosby, Minnesota‎) آمریکانین مینسوتا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 95.54 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 2386 نفر دیر.

ملکه تالس تریس یا همان ملکه نوشابه ایله اسکندرین گؤروشو بۇ نظامی¬نین اثری¬نین ان هیجانلی صحنه¬لریندن¬دیر. البتده نظامی¬دان علاوه باشقا فارس شاعیرلری ده بۇ آذربایجانلی سیمانین گؤزل گئدیشلریندن یازمیشلار. نظامی بۇ پاک و تمیز آذربایجان قادینینی یازاراق اوندا اوْلان عدالت، سیاستده باجاریغی و دونیا گؤروشونو تعریفله¬ییر. اسکندر ده¬ییشیک بیر پالتنارلا اونون یانیندا گئده¬رک، ملکه اونو تانییر و دونیا شاهلاری¬نین شکیللرینی، او جمله¬دن اسکندرین شکیلینی گؤسته¬ره¬رک بیلدیریر کی او اسکندر ائلچیسی یوخ، بلکه اسکندر اؤزودور و آرتیری:

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«William Michael Herbert Greaves»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

مملوکلار (کؤله‌منلر) دؤورونده مصرده یاشامیش تۆرک تاریخچیسی آیبئک-اۆد دئواداری‌نین تۆرکلرین منشأ‌یی اۆزرینه ایضاح ائتدیگی آی آتانین افسانه‌سینده ماغارادا تؤره‌مه موْتیوی ایشتیراک ائدر. بۇ احوالاتا گؤره تۆرکلرین ایلک آتاسی اوْلان آی آتا، بیر ماغارادا اوْرتایا چێخمیشدیر. بۇ ماغارا آی آتانین دوْغومونا (آیبئک-اۆد دئواداری‌نین ایفاده‌سییله) بیر "آنا رحمی" وظیفه‌‌سی ائتمیشدیر. بوْزقورد افسانه‌سینده‌کی قۇردون یارالی تۆرکو قاچیریب بسله‌دیگی ماغارا دا بئله بیر آتا ماغاراسیدیر و هر ایل بۇ ماغارادا مراسیملر ائدیلردی. آتا ماغاراسی اینانجی و عنعنه‌‌سی کؤهنه دؤورلرده تۆرکلر آراسیندا چوْخ گئنیش یاییلمیشدیر. ایشده آی آتا دا بئله بیر ماغارادا یارانمیشدیر.
یازیلار که سیستانلیلاری ساکالاردان اوزاق بیلیر و ساکالارا یاپیشماغی اؤز ساناندا بیلمیر! او سیستانی سگستان یا شگزستان بیلمیر و اوندان اکراه ائدیر. و سجستانی دا عربستاندان بیر یورد بیلیر. او یازیر اگر اؤزونوزو ساکالاردان بیلیرسینیز بونو دا بیلین کی ساکالار کوروشون قاتیلی دیرلر!؟ آیا بونا راضی سینیز؟ دوغرودور کوروش دؤنه لرله ساکالارا حمله گتیریر و چون اونلارا سیندیرا بیلمیر اونلارین شاهی تومروس آدلی بیر قادین دیر و اونا ائلچی گؤنده ریب ائولنمک اؤنه ری وئریر. آنجاق همین تومروس اونو اؤلدورور. باشقا ایسلامی‌لر بۇ اولایا اشاره ائده‌رک، ساکالاری ایرانلی یوخ، بلکه تورانلی بیلدیکلرینی دئییرلر.

بئلداشی کندی 1385 اینجی ایلین نوفوس سایی سی اساسی ندا، 234 نفر اهالی سی وار. بو كندین اهالی تورك دور لر و آذربایجان تورکجه‌سی نده دانیشیرلار.

ونسا لی چستر (اینگیلیسجه: Vanessa Lee Chester) آمریکالی اوْیونچو ۲ ژولای ۱۹۸۴ ‏ میلادی تاریخینده کالیفورنیا ایالتینده دۆنیایا گؤز آچیب. ونسا لی چستر گونئی کالیفورنیا بیلیم‌یوردو دا درس اوْخویوب.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Province of Pontevedra»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۲ آقوست ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

جوجلیلمو جابتو ((ایتالیاجا:Guglielmo Gabetto‎)) ایتالیا فۇتبولچو. ۱۹۴۲ ایلده ایتالیا میلّی فوتبول تاخیمیسینین اۆیه سی اوْلوب. اوْ۶ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۴۸ جی ایلده اوْلوب؛ و بۇ ایل لرده ۵ میلّی گوْل وۇروب.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Thromboxane A2»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Glen P. Robinson»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

ریچارد بلمن (اینگیلیسجه: Richard E. Bellman‎) بیلیم اینسان. ۲۶ آقوست ۱۹۲۰ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۳ ایل عومر ائله‌ییب و ۱۹ مارس ۱۹۸۴ میلادی تاریخینده وفات ائدیب. ریچارد بلمن پرینستون بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب. اوْ ریاضیات ساحه‌سینده چالیشیب.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Axel Fredrik Cronstedt»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

سالواتوره کوآزیمودو (اینگیلیسجه: Salvatore Quasimodo‎) یازیچی - ۲۰ آقوست ۱۹۰۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۶۶ ایل عومر ائله‌ییب و ۱۴ ژوئن ۱۹۶۸ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب.

سوکسنلر (اینگیلیسجه: Skimmer‎، (فارسجا:آب‌شکاف‎)، (روسجا:Водорезы‎)، (آلمانجا:Scherenschnäbel‎)) چوْودارچی‌کیمی‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

آنتیوموان سولفات (اینگیلیسجه: Antimony sulfate‎, (روسجا:Сульфат сурьмы‎)) بیر شیمیایی ماده. آنتیوموان سولفات سولفات‌لار گروه یا قروپوندا یئرلشیر.

تورک¬لرین دینی ایناملاری ایله ساکالارین ایناملاری آراسیندا اوْلان اویغونلوقلار بیر چوخلو بیلیم آداملارین آراشدیرما قونوسو اوْلموش و بونلار تانری، گؤگ تانری و اونا باغلی ایناملاری اینجه¬له¬ییب، هابئله شامانلار و حتا سئحربازلیق ساییلان ایناملاری ساکالار آراسیندا و هونلارین باشقا قبیله¬لری آراسیندا اوْلدوقونو آراشدبیریب و بونلارین بیرگه و بیر – بیرینه چوخ یاخین و حتا بیر اوْلدوغونو ایره¬لی سورموشلر. نهایت ساکالارین دین ایناملاریلا باشقا تورک قبیله¬لری نین ایناملاری عئنی دیر.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Elaine Hammerstein»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۱ دسامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).
هینز فرانکل کنرات (اینگیلیسجه: Heinz Fraenkel-Conrat‎) آلمانلی بیلیم اینسانی. هینز فرانکل کنرات برسلاو بیلیم‌یوردو و ادینبروق بیلیم‌یوردودا درس اوْخویوب.

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 1867 نفر اهالیسی و 316 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 990 نفری کیشی و 877 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 1215 نفری ساوادلی و 444 نفری ساوادسیزدیرلار.

وومباتلار (اینگیلیسجه: Wombat‎، (فارسجا:وامبت‎)، (آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه:Vombatgiller‎)، (روسجا:Вомбаты‎)، (آلمانجا:Wombats‎)) ایکی اؤن دیشلی‌‌لر دسته‌سینه عایید حئیوان نؤعو.

ونیز، ایلینوی (اینگیلیسجه: Venice, Illinois‎) آمریکانین ایلینوی ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۴٫۷۲ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۱۸۹۰ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۴۰۴٫۲۹ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بۇ شهر متر دنیز سئوییه‌سیندن اۇجالیقیدا یئرلشیر.

النور فارجون (اینگیلیسجه: Eleanor Farjeon‎) بریتانیالی یازیچی - .۱۳ فوریه ۱۸۸۱ تاریخیندا دۆنیایا گؤز آچیب. ۸۴ ایل عومر ائله‌ییب و ۵ ژوئن ۱۹۶۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی اینگیلیس دیلینده یازیب.

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین ۰ نفر اهالیسی و ۰ عایله‌سی وار. بۇنلاردان ۰ نفری کیشی و ۰ نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن ۰ نفری ساوادلی و ۰ نفری ساوادسیزدیرلار.

سایین‌قالانین طبیعی گؤرمه‌لی یئرلری بوُنلار دیر: جیغاتی چایی (زرینه رود)، هولاسی دره‌سی، قیز کؤرپو دره‌سی، قره قیه دره‌سی، قلای کچان داغی، قره داش داغی، آغاجاری دره‌سی، زینالو دره‌سی، پیرمَحمد دره‌سی، گراو دره‌سی، سایین‌قالا دوزو، سلیم‌خان یایلاغی، هوار همزه یایلاغی، آغداش یایلاغی و …

کرکل - ((رومانی‌جه:Caracal‎)) رومانیانین شهرلریندن بیریدیر. بۇ شهرین نۆفوسو، ۲۰۱۱-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۳۰۹۵۴ نفر ایمیش بۇ شهر اولت بؤلگه سینده یئرلشیب؛ و ۱۲۸ متر دنیز سئویه سیندن اۇجالیقی وار.

آمازونلارین مشهور خاتونلاری یا ملکه¬لری واردیر کی ان شهرتلیسی حیپولیته، ملکه میرنیا، ملکه اسپاترا، ملکه تومروس و ملکه تالس تریس¬دیرلر. ملکه اسپاترا آذربایجان تورک ساکالارین حاکیمی آمرکس¬ین خاتونودور کی هخامنش کوروش ایله همیشه ساواشدا اوْلموشدور. کوروش ایستردی آذربایجان قیلینج گوجونه اؤز اؤلکه¬سینه آرتیرسین کوروشلا قارشی – قارشیا دوردو و نهایت اسیر اوْلدو. کوروش بیر ساو اسپاترایا گؤنده¬ریب اشی¬نین توتولماسینی خبر وئره¬رک اوندان ایسته¬دی ساواش سیر تسلیم اولسون. آنجاق ملکه اسپاترا 200 مین قادین و 300 مین کیشی قوْشون توپلاییب، قورخولو بیر ساواش یولا سالیب و کوروشو سیناغا اوغراتدی. کوروش توتساق ائدیب و ایکی طرف اسیرلری قایتارماغی قبول ائتدیلر. کوروش دا آمرکس ایله مبادله اوْلدو.

بیرسک (اینگیلیسجه: Birsk‎) ((روسجا:Бирск‎)) روسیه اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و باشقیرستانده یئرلشیب. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۱۶۳۵ نفر دیر.

اورتا آسیادا دا چوخلو قبیرلر تاپیلاراق، ساکالارا عایید اوْلدوغونو ادعا ائتمیشلر. بورالاردا تاپیلان اشیا، ساکالارین درین و زنگین بیر مدنیت صاحیبی اوْلدوقلارینی بیر داها ایناندیریر. اونلارین بؤیوک معدنلری اوْلدوقلاریلا برابر صنعتده ده باجاریقلی اوْلدوقلارینا بؤیوک بیر سندلر کیمی آچیقلانیر.

داها باشقا بیر یونان یازاری اوْلان گزنفون اوْلموشدور کی اسکیت‌لر حاققیندا یاخشی معلوماتلار وئرمیشدیر. اونون یاشامیشی دا ۴۳۰ – ۳۵۷ ایللری (م.ق) آراسیندا اوْلموشدور. یئنه یونان قایناقلاری آراسیندا باشقا بیر قایناق استرابون یازان ۱۷ کتابدیر. بۇ تاریخچی اسکیت‌لرین یاشاییشی تاریخ‌لری، و عنعنه‌لری حاققیندا دوزگون معلومات وئرمیشدیر و هرودوتون یازدیقلارینی تصدیقله‌میشدیر.
ادینبرق، تکزاس (اینگیلیسجه: Edinburg, Texas‎) آمریکانین تکزاس ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و 22.9 کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 81029 نفر و اها‌لی سیخلیغی 500.7 اینسان کیلومتر موربّع دیر.

پروپیل استات (اینگیلیسجه: Propyl acetate‎) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و مایع حالتینده تاپیلار.پروپیل استات استات گروه یا قروپوندا یئرلشیر و حلال اۆچون ایستیفاده اوْلونور.اریمه نوْقطه‌سی −95 C دیر.

باشین آغاجی (اینگیلیسجه: Viburnum‎، (فارسجا:بداغ (سرده)‎)، (تورکجه:Başınağacı‎)، (عربجه:رباطية‎)، (آنادوْلو تۆرکجه‌سی‌جه:Kartopu‎)، (فرانسه‌جه:Schneeball (Gattung)‎)، (آلمانجا:Schneeball (Gattung)‎)) بیر نؤع بیتکی.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Sodium perrhenate»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۲۹ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

میلیتئسلی اوْلان یازار هئکاتائو طرفیندن ۵۲۰ ایل میلاددان اؤنجه یازیلان و جغرافیا بیلگی‌لرینی احتوا ائده‌ن اثرینده، بیر سیرا پارچالار گلیب الیمیزه چائتمیشدیر. بورادا اسکیت‌لرین یوردلاری و یاشاییشلاری حاققیندا معلوماتلار توپلانمیشدیر. آنجاق یونان قایناقلاری نین اؤنونده هرودوت اثرلری داها آرتیق ده‌یرلی و علمی باخیمدان بؤیوک ده‌یرلره مالیک‌دیر. هرودوت ۴۸۵ دن ۴۲۴ ایل میلاددان اؤنجه یاشاییب و بوگون ده "تاریخ آتاسی" لقبی ائله اونا یاراشیر. او، بوتون آنادولو، سوریه، مصر، قوزئی آفریقادان توتوب روسیانین گونئی‌لرینه قده‌ر دولانیب و گزیبدیر و نهایت آتن‌ده مسکونلا شاراق کتابلارینی یازمیشدیر. هرودوتون بۇ اثری ۹ کتابدان عمله گلمیشدیر و اونون چوخ قونولاری ۴۹۰ دان ۴۷۹ ایللرینده (میلاددان اؤنجه) یونان – پارس آراسیندا اوْلان حادثه-لرله باغلی اولاراق، اؤزو گزیب و گؤردوکلرینی یازمیش و دوزگون معلومات وئرمیشدیر. او ۴۵۰جی ایل میلاددان اؤنجه گونئی روسیایا گلمیش و دؤردونجو کتابینی بوراداکی اولای‌لارا باغلامیشدیر. بورادا اسکیت‌لر یا ساکالار یاشاییردیلار و هرودوت اونلارین یاشاییشلاری، عنعنه‌لری، داریوش ایله ساواشلارینی، جغرافیالارینی، اسکیت‌لرین یاواش تاکتیک‌لری و تئکنیک‌لری حاققیندا، هابئله شاهلاری‌نین مزارلاری حاققیندا سؤزبر دانیشیر و اونون یازدیغی قونولار باشقا قایناقلارین یازدیقلارینی تصدیقله‌ییر. هرودوتون یازدیقلارینی یئر قازینتیلاری‌دا تصدیق ائدیر. آنجاق هرودوتون ۹ کتابی‌دا انگلیسجه، آلمانجا و فرانسیزجایا چئوریلمیش.

بوکیتاب 20 جیلدده و20 ایلده یازیلیب و بوکتاب قران تفسیرینده دیرلی کتابلاردان دی بو کتابدا علامه قرانی قرانینان تفسیرائدیب کی یئنی بیر یولدی و حدیثلری قران تفسیرینده ایشله دیب .بوکتاب علامه نین دیرلی کتابی دی

1929 دۆنیا اقتصادی بؤحرانی، اصلینده آمریکادا باشلامیشدیر. کیچیک توْرپاق صاحیبلری‌نین بانکلار و تاجیرلر طرفیندن آلدادیلدیغی، اینسانلارین قۇراقلیق، یوْخسوللوق، زوْراکیلیق و یا یالنیز آجلیق اۆزوندن ائولرینی ترک ائتمک مجبوریتینده قالدیغی و 1930-جۇ ایللرده 3 میلیوْن اینسانین کالیفوْرنیایا یئنی بیر حیاتا باشلاماق اۆچون یئرلشدیگی چتین ایللرده، فردی عاییله‌نین پارچالانیشی ایضاح ائدیلرکن عینی زاماندا بۆتون گؤچمنلرینده تک بیر عاییله حالینا گلیشی وۇرغولانیر.

ابینا، کاناقاوا (اینگیلیسجه: Ebina, Kanagawa‎ ; (ژاپونجا:海老名市‎)) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و کاناقاوا اوستانینده یئرلشیب. ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 130,860 نفر دیر.

فرانسیسکو د کبدو (اینگیلیسجه: Francisco de Quevedo‎) شاعیر و یازیچی - ۶۴ ایل عومر ائله‌ییب و ۸ سپتامبر ۱۶۴۵ میلادی تاریخیندا وفات ائدیب. اوْ، اثرلرینی ایسپانیا دیلینده یازیب.
هیدروژن یودیود (اینگیلیسجه: Hydrogen iodide‎، (روسجا:Иодоводород‎)، (عربجه:يوديد الهيدروجين‎)) بیر شیمیایی ماده. رنگ‌سیز و قاز حالتینده تاپیلار.هیدروژن یودیود هیدروژن بیلشیک‌لری گروه یا قروپوندا یئرلشیر.

تقی رفعت شئیخ محمد خیابانی، فیوضات، عبدالله زاده و امیرخیزی امکداشلیق ایله تجدود درگیسین یاییردی. ایرانین ایچینده چیخان درگیلرده، تجددود درگیسی درگی یایماق قاورامی و میصداقین داشییان بیرینجی گونده‌لیک ایدی. رفعت اینتیقادی مقاله‌لر یازماقلار اوز درین سیاسی و توپلومسال باخیشین گؤستریر و تئهران اَیله‌شن گونده‌لیک یازارلارینا تجددود و آزاده‌لیک ایسته‌مک درسی وئریر.

ایستادیومون آچیلیشی ایسه ۲۴ سپتامبر ۱۹۵۷–جی ایلده باش توتدو. همین گوندن اعتباراً بارسلونا اؤز کئچمیش ایستادیومو ایله ویدالاشدی و کمپ نیو – دا اویناماغا باشلادی. بیرده مینلرله اینسانا لس کورتس ایستادیومون‌دا یئر چاتمادیغی اۆچون بورا اوْنلار اۆچون اهمیت‌لی اوْلدو. بۇ ایستادیومون آچیلماسی ایله دونیانین ان بؤیوک و مؤهتشم ایستادیوملارین‌دان بیرینه چئوریلدی. همین واخت ایسه ۹۰ ۰۰۰ یئر تاماشاچیلار اۆچون نظرده توتولموش‌دو.

استئارات چینکو (اینگیلیسجه: Zinc stearate‎, (عربجه:ستيرات الزنك‎)) بیر شیمیایی ماده. آغ، تۇز حالتینده تاپیلار. اریمه نوْقطه‌سی ۱۲۰ دن 130 C دیر.

دیتر هرتسوک ((آلمانجا:Dieter Herzog‎)) آلمانلی فۇتبولچو و یاریم مۆدافیه‌چی. اوْ ۱۹۷۴ جی ایلدن بۇ یانا آلمان میلّی فوتبول تاخیمیسینین بیر اۆیه سی اوْلوب. اوْ ۵ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۷۴ جی ایلده اوْلوب. دیتر هرتسوک ۰ میلّی گوْل وۇروب.

بوئنا ویستا، جورجیا (اینگیلیسجه: Buena Vista, Georgia‎) آمریکانین جورجیا ایالتیندا یئر آلان بیر شهردیر و ۸٫۵ کیلومتر موربّع ساحه سی وار. ۲۰۱۰-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا ۲۱۷۳ نفر و اها‌لی سیخلیغی ۱۹۵٫۸ اینسان کیلومتر موربّع دیر. بوئنا ویستا دنیز سئوییه‌سیندن ۲۱۹ متر اۇجالیقیدا یئرلشیر.

آلفرد کلباسا ((آلمانجا:Alfred Kelbassa‎)) آلمانلی فۇتبولچو و هۆجومچو. اوْ۱۹۵۶ جی ایلدن بۇ یانا آلمان میلّی فوتبول تاخیمیسینین بیر اۆیه سی اوْلوب. اوْ۶ میلّی اوْیوندا مئیدانا گئدیب؛ و اوْنون سوْن میلّی اوْیونو ۱۹۵۸ جی ایلده اوْلوب. آلفرد کلباسا ۲ میلّی گوْل وۇروب.

استروژن کونژوقه (اینگیلیسجه: Premarin‎, چینجه: 普立馬‎، (عربجه:بريمارين‎)، ) بیر شیمیایی بیلشیک دواء. نیمه عمر یا یاریلانما سۆرعتی ~۱۲ ساعات زامان آپاریر.

نه یازیقلار کی ۱۷جی یوزایلدن تاپیلان خزینه‌لر غارت اوْلونور. اوغرولوقلار پتر کبیرین قولاغینا چاتدیریلیر. پتر امر وئریر تاپیلان نسنه‌لری پترزبورگ دا توپلاسینلار. بورایا بیر چوخلو قاییش، قولباق و بزه‌ک نسنه‌لری توپلانیر. بۇ نسنه‌لر تزار ساراییندا بیر خزینه کیمی ساخلانیلیر.

بونلاردان علاوه، ساکالارین ثروت‌لری حاققیندا داها اینانی‌لماز داستانلار وار. بۇ داستانلار یونان مورخ‌لری طرفیندن رئال اولای‌لارلا قاریشمیش و ۱۹جو یوزایلین سونونا قده‌ر اوزاناراق هله علمی باخیشلار باخیلمامیشدیر. سوْنرالار قبیرلردن تاپیلان قینتلی نسنه‌لرله برابر هرودوتون ساکالار حاققیندا یازیلان سؤزلر اورتادا مطرح اوْلدو. روسیانین گونئی طرفیندن چوخلو قیمتلی نسنه‌لر تاپیلدی.، هامینی حیرته سالدی. بۇ تاپینتیلاری بیر – بیری‌نین یانینا قویدوقدا ساکالارین یاشاییشلاری اله گلیر و بوگونکو قازینتیلاردان الده ائدیلن نسنه‌لر اسکی موخ‌لرین یازدیغی افسانه‌لره اوخشار یؤنلر واقعیت تاپیر. اونلاردان یازیلان رسیملر و عنعنه‌لر و بونلارین آراشدیرماسی بیزی ساکالارین یاشاییشلاریلا تانیش ائدیر.
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Lake Buena Vista, Florida»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

دولتی اولمایان خالقلار (اینگیلیسجه:Stateless nation)- عادتن آزلیق قروپلاردیرکی،اوز اراضی و توپراغلارینا سییاسی نظارتی و سووئرئنلی یی(حاکیمییتی) یوخدور و اراضیلری ایکی و یا داها چوخ قونشو دولتلر آراسیندا بولونوب و یا مستملکه حاکیمییت طرفیندن بیر اولکه داخیلینده میللی سووئرئنلی یی پوزولموشدور.مثلن، ایراندا آذربایجانلی لار،سئری لانکا دا تامیل لر و س. کیمی.

صرب کراینا جومهوریتی (اینگیلیسجه: Republic of Serbian Krajina‎، (فارسجا:جمهوری صرب کراینا‎)، (عربجه:جمهورية كرايينا الصربية‎)، (فرانسه‌جه:République serbe de Krajina‎)، (آلمانجا:Republik Serbische Krajina‎)، (ایتالیاجا:Repubblica Serba di Krajina‎)، (روسجا:Республика Сербская Краина‎)) اوروپادا بیر اسکی دؤولت. مسیحیت‏ بۇ اؤلکه‌نین رسمی دینیدی. صرب کراینا جومهوریتی 1991 میلادی ایلینده قۇرولدو و 1995 میلادی ایلینده داغیلدی.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Pittsfield, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین * نفر اهالیسی و * عایله‌سی وار. بۇنلاردان * نفری کیشی و * نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن * نفری ساوادلی و * نفری ساوادسیزدیرلار.

اؤزگن شهری ( قیرغیزجه: Өзгөнاوْخونوش: اؤزگؤن ) قیرغیزیستانین اوْش اۇستانی‌نین ، اؤزگن بؤلگه‌سی‌نین مرکزی‌دیر . ۲۰۰۹-جی میلادی ایلین ، ساییم‌لارینا گؤره اؤزگنین جمعیتی 49،410 باش‌دیر .

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Oxalis acetosella»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۷ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Richard E. Bellman»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

الده ائدیلن اثرلر ساکالارین روسیه و آذربایجانین قوزئیینده یاشادیقلاری زامانلاردا اکلنچیلیک و صنعتین یوری دولموشدور و خالق کوتله لری اکینچی کله برابر، صنعتده ده باجاریق گؤسترمیش، عئینی حالدا تجارت ده رونق تاپمیشدیر. دونیانین ان گؤزل ساکالار شهری آدلانان نئاپولیش Neapolis کریمه ده اوْلان بیر شهردیر کی اورادا 1945جی ایلده قازینتیلار ایره¬لی آپاریلمیش و چوخلو اشیالار الده ائدیلمیشدیر. بورادا بیر چوخ مفرغلر تاپیلمیش و اونلارلا برابر بزک – دوزک وسایلی ده الده ائدیلمیشدیر.

ساکا آدی آشور قایناقلاریندا "اشکوزا" و بابیل قاینماقلاریندا "اشکوزا" و عبری قایناقلاریندا "آشکوزا" یازیلمیشدیر. آشور قایناقلاریندا اونلارین یوردلاری 28 ایللیک حکم سورن "اشکوز اؤلکه¬سی" ثبت اوْلموشدور. اشکوز و اسکیت آدلاری بیر آدین مختلف دیللرده مختلف تلفظ¬لری ساییلیر. بۇ قبیله لر روسجادا و بیر سیرا اوروپا دیللرینده اسکیف آدلانیر و تاریخ بویو بۇ کلمه شکیدا شکودا و حتا شکنیز و اغلب ساک، سکا، و ساکا فورمالاریندا دا یازیلمیشدیر.

هینو، توکیو (اینگیلیسجه: Hino, Tokyo‎ ; (ژاپونجا:日野市‎)) ژاپون اؤلکه‌سینده یئر آلان بیر شهردیر و توکیو اوستانینده یئرلشیب ۲۰۱۵-جی ایلين نۆفوس ساییمی اساسیندا 185133 نفر دیر.

2001-جی ایلده مونیکانین ایشتیراکی ایله ائکرانا 2 فیلم – "قورد قارداشلیغی" و "مالئنا" چیخیب. او، "مالئنا"دا نؤوبتی دفعه‌‌ بوتون کیشیلرین آرزولادیغی قادین اوبرازینی جانلاندیریب. فیلم 14 دفعه‌‌ موختلیف موکافاتلار، او جومله‌‌دن "قیزیل قلوبوس" آلماغا نامیزد کیمی ایره‌لی سورولوب.
اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Newton, Illinois»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۱۳ جولای ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

هامبولت‌ده‌کی کالیفورنیا ایالتی بیلیم‌یوردو (اینگیلیسجه: Humboldt State University‎, (فارسجا:دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در هامبولت‎))آمریکانین آرکاتا، کالیفرنیا شهرینده یئرله‌‌شن بیر عالی تحصیل موسّسه‌سی. عۆمومی و دؤولتی‌ اؤیره‌تیم قۇرومودیر و بودجه‌‌سینی دؤولت و بؤیوک شیرکت‌لر و خالقدان آلدیغی اعانه‌لرله تامین ائدیر.

پیتر واداهامز (اینگیلیسجه: Peter Wadhams‎) بیلیم اینسان. ۱۴ مئی ۱۹۴۸ تاریخینده دۆنیایا گؤز آچیب. چالیشدیغی یئرلریندن بیری کمبریج بیلیم‌یوردو‌دیر.

نهایت ساکا معناسی نه اولمالیدیر؟ عالیملر بونا بئله جواب وئریرلر: ساک و ساق ایشده آییق و زیرک معناسیندادیر. ساکا معناسی دا داغ یاماجی معناسیندا اوْلموشدور. تورک داستانلاریندا گؤرولدویو کیمی تورک ائللری داغا یوکسک قیمت وئرمیشلر و اونا مقدس شئی کیمی باخمیشلار، اونا گؤره میفیک خصوصیت¬لر قایل اولاردیلار. بونو نظره آلاراق ساکانین معناسی داغ یاماجی دوزگون اولا بیلر.

قیلینج غلافی ماگونوف دان الده گله¬رک اوزونده ساکالار و آشورلارین هنرلری گؤرولمکده دیر. هابئله بونلاردا باشقا ملت¬لرین هنرلری¬نین ائتکیسی ده گؤرونور. بۇ آلت¬لرین جنسی ده گاهدان قیزیل، گوموش و گاهدان مس و مفرغ دن اولور. دمیر آلت¬لر ده تاپیلماقدادیر. اله گلن قولباقلار و بویونباقلار داها آرتیق ساکالارین هنرینی گؤسته ریر و بیر چوخلو آراشدیریجیلار اعتراف ائدیرلر کی بونلار ساکالار صنعتکارلاری¬نین اولماسا دا، ساکالارین سفاریشلریله دوزه¬لینمیشدیر و اونلارین ذوق و سلیقه¬لرینی بیلدیریر.

سکالارین لیدئری اسیر اوْلموش و زنجیره باغلانمیش داریوش قارشیندا دایانمیشدیر مهشید میرفخرایی دا ساکانین گوجلو معناسی اوْلدوغونو اینانیر. بۇ معنا عئینی حالدا همان تورک اوْلدوغودور. تورک ده گوجلو معناسیندادیر. هخامنش کتیبه-لرینده ساکالار دؤرد قاتا بؤلونورلر: هوم‌نوش، تیزخود، سُغددان یوخاری و دنیز اوستو ساکالار. بونلارین اوچو خزرین ساغیندا و دؤردونجو خزرین سولوندا یاشاییرلار. دیاکونف اونلاری چالاک و اوخ آتان معنا ائتمیشدیر. ساکالارین اؤز دیللرینده ایشکوز دئییلیر و معنادا ایچ اوغوز دئمک دیر. بۇ آد اوغوزنامه¬لرده ده گلمیشدیر و کتاب دده قورقوددا دا بئله آدلانیرلار.

جیمز چدویک (اینگیلیسجه: James Chadwick‎) بریتانیالی فیزیک بیلیم آدامی دیر. 1935-جی ایلده سوئدین نوبل وقفی قۇرومو طرفیندن وئریلن فیزیک نوبل اؤدولونه لاییق گؤرونموشدور.

۱۳۸۵-جی ایلین نۇفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ کندین 142 نفر اهالیسی و 27 عایله‌سی وار. بۇنلاردان 63 نفری کیشی و 79 نفری خانیم دیر. بۇ کندین اهالیسیندن 107 نفری ساوادلی و 28 نفری ساوادسیزدیرلار.

۲۰۰۷ – ۲۰۰۸ جی ایللرده اوْلان فصل‌ده بارسلونا فۇتبول‌چولاری اۆچون ۵۰ ایللیک سالگرد اوْلان ایستادیومون گؤرونوشو خصوصی فوْرمادا حاضیرلانمیش‌دی.

سایین‌قالا شهری باتی آذربایجان اوستانینین گونئی‌ینده یئرلشیب‌دیر. جوغرافیایی یئری ۴۶ درجه ۳۳ دقیقه ۴۵ ثانیه گیرینویچدن جوغرافیایی دوغو اوُزوناسیندا و ۴۶ درجه ۴۰ دقیقه ۳۰ ثانیه ایستیوادان دوغو انینده یئرلشیب‌دیر.

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش «Calcium bromide»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۳۰ نوْوامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

اینگیلیسجه ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Ernest Hanbury Hankin»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور.( ۷ سپتامبر ۲۰۱۷ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).