Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ಪೂಜೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಪುರ್ಸಾದ ದೆತೊಂದು ಕುರಲ್‌ನ್ ಜೊಂಕೆಲ್ ಜೊಂಕೆಲಾದ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮೈಟ್ಟ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿನ್ ಈ ಕ್ರಮೊಟ್ಟು ಇಲ್ಲ್ ದಿಂಜಾವೊನುವೆರ್. ಕಾಂಡೆ ಸುದ್ದೊಡು ಮಲ್ತಿನ 'ಪೇರ್‌ಗಂಜಿ', ಮದ್ಯಾನ್ನೊಗು ಪಾಯಸೊದ ವನಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಸಂಭ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಪಂಜುರ್ಲಿ ಕತೆನ್ ಪಾರ್ತಾನೊದ ಆಧಾರೊಡು ತೆರಿಯೊನೊಲಿ. ಕಾಡ್ ಪಂಜಿಲು ಒಕ್ಕೆಲ್‍ದಕ್ಲೆನ ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊನು ಹಾಳ್ ಮಲ್ಪುವೊ. ಈಸ್ವರ ಅತ್ತಂಡ ಬಲ್ಲಾಲೆ ಪುದರ್‍ದ ಬೇಸಾಯೊಗಾರೆ ತಾನ್ ಬುಲೆಪ್ಪಾಯಿನ ಬುಲೆನ್ ಕಾಪುನಗ ಪಂಜಿಲು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಪೊಡಿಮಲ್ಪುವೊ. ಅಪಗ ಒಕ್ಕೆಲ್ದಾಯೆ ಆ ಪಂಜಿನ್ ಬೋಂಟೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕೆರ್ಪೆ. ಬೋಂಟ್‍ಡ್ ಪಂಜಿಲು ಸೈಪೊ. ಅಂಚ ಸೈತಿನ ಬೂತೊಲು ಪಂಜುರ್ಲಿ ಬೂತೊಲಾಪೊ.

ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ದಿನ ಆರ್ ಹೃದಯಾಘಾತ ಆತ್ ಸೈತೆರ್; ಆರೆನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದಾರ್ ಅರೆಗ್ ವನಸ್‌ಡ್ ವಿಷೊ ಪಾಡ್ತ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಊಹೆ ಇತ್ತಂಡ್. ಆಂಚನೆ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅಲ್ಪಡ್ತ್ ವೈದ್ಯೆರ್ ದೃಡ ಮಾಲ್ತಜ್ಜೇರ್.$$ ಆರ್ ಕಾರ್ಯಕಾಲಟ್ ದೇಶದಾಂಚಿಗ್ ಸೈತಿನ ಏಕೈಕ ಭಾರತತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅಂಚನೆ ಈ ತರಹ ದುರಂತಕ್ಕ್ ತಿಕ್ಕುತ್ ಇತಿಹಾಸಟ್ ಬಹುಶಃ ಕೆಲವೇ ಕೆಲ ಸರಕಾರತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆರೆಟ್ ಒರಿಯೆ.

ಪೂಕರೆ ಪಂಡ ಅವೊಂಜಿ ತೇರ್‌ದ ಲೆಕೊ. ಒಂಜಿ ಪೂಕರೆ ಸುಮಾರ್ ಮುಪ್ಪೊ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಮಲ್ಲ ಒಂಜಿ ಕಂಬ ನಡುಟು ಆಧಾರವಾದುಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ ಸುತ್ತಲ ತಿರ್ತ್‌ರ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ಮುಟ್ಟ ಕಂಗ್‌ದ ತಲಕೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಕತ್ತೆರಿದ ಮೂಜಿ ಕೋಂಟುದ ಅಟ್ಟೆಲೆನ್ ಒಂಜೆಗೊಂಜಿ ಜೋಡಿತೊಂದು ತೇರ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಕೇಪುಲ ಪೂ, ತೇರ್ ಪೂ, ಅಬ್ಬಲ್ಲಿಗೆ ಪೂ, ಚೆಂಡ್ ಪೂ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಪುರ್ಪೊಲೆಡ್ ಐತ ಸಿಂಗಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 'ಕಂಡದ ಕೋರಿ ಕಂಬುಲ' ಆಪುನ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ದೂರೊಡು ಈ ಬೇಲೆ ಆವೊಂದುಪ್ಪುಂಡು.

ಉಂದು ಆಸ್ಫಾಡೆಲೆಸಿಯಾ ಸಸ್ಯೊ ಕುಟುಮ್ಮೊಗು ಸೇರ್‍ನ ಪೂದೆಲ್. ನೀರ್ ತಿಕಂದಿನ ಸಮಯೊಡು, ಇರೆಟಿಪ್ಪುನ ಕ್ಲೋರೋಫಿಲ್ (cholorophill)ಸೈತ್‍ದ್, ರೋಡೋಕ್ಸಾನ್ಥಿನ್(Rhodoxanthin)ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡು ಪುಟ್ಟುಂಡು. ಇಂದೆಡ್ದಾದ್ ಇತೆಕುಲು ಕೆಂಪಾದ್ ತೋಜುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್ ತಿಕ್‍ನಗ ಇರೆಟ್ ಕ್ಲೋರೋಪಿಲ್ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಬುಲೆಚಿಲ್ ಆಪುಂಡು. ಹೆಚ್ಚಿ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಂತ ನೋಲಿಸರೊ ದೈಯಿಕುಲು ಇಂಚಿನ ಲಚ್ಚನೊನು ಪಡೆವೊಂಡು. ಈ ಗುಣೊನು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ(optical property) ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.

ಬಲೀಂದ್ರ ಪೂಜೆ ತುಳುನಾಡ್ದ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ. ನಮ್ಮ ಮೂಲ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಬಲಿಯನ್ ದೇಬೆರ್. ಇತ್ತೆ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಭಾವೊಡು ಬಲೀಂದ್ರೆ ದೇವೆರ್ಂದಾತ್ಂಡ್. ದೀಪಾವಳಿದ ರಡ್ಡನೆ ದಿನತಾನಿ ಈ ಪೂಜೆನ್ ಮನ್ಪುನಂಚಿನ ವಾಡಿಕೆನ್ ದುಂಬುಡ್ದಿಂಚಲ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯಕುಲು ಮಂತೊಂದು ಬಯಿದೆರ್. ಈ ಬಲೀಂದ್ರ ಪೂಜೆಗ್ ತುಳುವನಾಡುಡ್ ಮಲ್ಲ ಇತಿಹಾಸನೇ ಉಂಡು. ಭೂಲೋಕೊಡು ಮಾಮಲ್ಲ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಂಚಿನ ರಾಜೆ ಬಲೀಂದ್ರೆ ಮಾಮಲ್ಲ ಯಾಗೊನು ಮನ್ಪವೊಂದು ದೇವತೆಲೆನ ಸರಿ ಸಮಗ್ ಉಂತುವೆ ಪಂಡ್‍ದ್ ಬೀಗೊಂದುಪ್ಪುವೆಗೆ. ವುಂದೆನ್ ತೆರಿಯಿನ ದೇವತೆಲು ಬಲೀಂದ್ರನ ಇಷ್ಟ ದೇವೆರಾಯಿನ ವಿಷ್ಣುನ ಕಯಿತಲ್ ಪೊಪೆರ್‍. ವಿಷಯ ತೆರಿನಂಚಿನ ವಿಷ್ಣು ಬಲೀಂದ್ರಗ್ ಬುದ್ಧಿ ಕಲ್ಪಯರೆಗ್ ವಾಮನ ಪನ್ಪುನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಣನ ರೂಪೊಡು ಆಯೆ ಮಂತೊಂದುಪ್ಪುನ ಯಾಗದ ಅಗ್ನಿ ಕುಂಡೊಡು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಆಪೆರ್ಗೆ. ವುಂದೆನ್ ತುಯಿನ ಬಲೀಂದ್ರೆ ವಾಮನನಡೆ ಬತ್ತ್ದ್.ವಾ ಕಾರಣಗ್ ಈ ಬಯಿದ ಪಂದ್ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಲ್ಪುನಗ. ಎಂಕ್ ನಿನ್ನೆಡ್‍ದ್ ಮೂಜಿ ಮುಟ್ಟುದ ಜಾಗೆ ಬೊಡುಂದು ವಾಮನೆ ಪನ್ಪೆಗೆ. ಉಂದೆಕ್ ಬಲೀಂದ್ರೆ ಅವು ಪಂದ್ ಒಪ್ಪುಗೆ ಕೊರ್ಪೆಗೆ. ಅಪಗ ವಾಮನೆ ಪನ್‍ಪೆಗೆ ಯೆನ್ನ ಒಂಜಿ ಮುಟ್ಟು ಭೂಮಿಡ್‍ದ್ ಆಕಾಶಗ್,ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಮುಟ್ಟು ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಪಾತಾಳಗ್ಂದ್ ಪನ್‍ಪೆಗೆ. ನನೊಂಜಿ ಮುಟ್ಟು ವೊಡೆಗ್ಂದ್ ಕೇನ್ನಗ ನಿನ್ನ ತರೆಕ್ ಪಂದ್ ಅಯೆನ್ ಪಾತಾಳಗ್ ನುಕುವೆರ್‍ಗೆ. ಕಡೆಕ್ ವಾಮನ ರೂಪೊಡು ವಿಷ್ಣು ಬಯಿದಿನಿಂದ್ ತೆರಿನ ಬಲೀಂದ್ರೆ ವಿಷ್ಣುಗ್ ಕೈ ಮುಗಿದ್ ತನ್ನ ವೊಂಜಿ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಎದುರು ದೀಪೆಗೆ. ಅವು ಪಂಡ ಎನ್ನ ಭೂಲೋಕದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್‍ಲ ಏಂಕ್‍ಲ ದಿನ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಕೊರೊಡು ಪನ್ನಗ. ವಿಷ್ಣು ಪನ್ಪೆಗೆ ಯನ್ ದಿನ ಇಲ್ಲದ ಎದುರುಡ್ ಉಪ್ಪನ ತುಳಸಿಡ್ ಕುಲ್ಲುದು ನಿಕ್ಲೆಗ್ ದಿನ ದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪೆ ಪಂದ್‍ . ಬೊಕ್ಕ ಬಲೀಂದ್ರಡ ವರ್ಷಡ್ ಮೂಜಿ ಸಲ ನಿನ್ನಕ್ಲೆಗ್ ಬರೊಲಿ ಪಂದ್ ಪನ್‍ಪೆರ್‍ಗೆ.ಅಂಚೆನೆ ಆಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆದಾನಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪೆನ್ ಕಡಪಾವೆಗೆ,ಸೋನ ಸಂಕ್ರಾತಿಗ್ ಆಯೆನ ಬೆಲೆದಕ್ಲೆನ್ ಕಡಪಾವೆಗೆ,ಬೊಕ್ಕ ಬೊಂತೆಲ್ದ ಕೊಡಿ ಪರ್ಬಗ್ ಬಲೀಂದ್ರೆನೆ ಬತ್ತ್ದ್ ಕೈ-ಕಂಜಿ,ಬೆನ್ನಿ-ಬುಲೇ,ಜೊಕಲು-ಬಾಲೆನ್ ತುವೊಂದು ಪೊಪೆ ಪಂದ್ ಹಿರಿಯಕ್ಲೆನ ನಂಬಿಕೆ
ಪ್ರಜ್ವಲನ ಸಾಧನೊಟ್ ಫೈಬರ್‌ನ್ ವಿಸ್ತಾರವಾತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಬೊಳ್ಪುತ ದೀಪೊಲು ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೋಟ್ ಪಥ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ ಒಂಜಿ ಗುರಿನ್ ಮಿತ್ತ್ ಹೊಳೆಯುವ ಅಗತ್ಯ ಇಪ್ಪುನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಂಚನೆ ಇತರ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಿನ್ ಬೊಳ್ಪುಗ್ ದರ್ಶಿಗಳಾತ್ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಟ್, ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್ಲು ಬಳಕೆನ್ ಸೂರ್ಯನ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಛಾವಣಿಂಡತ್ತ್ ಕಟ್ಟಡ ಇತರ ಭಾಗಗ್ ಮಾರ್ಗ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಪ್ಪೊಡ್ (ತೂಲೆ ಬಿಂಬಿಸದ ಆಪ್ಟಿಕ್‌ಲು). ಚಿಹ್ನೆ, ಕಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೃತಕ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಮರಕ್ಕ್ ಸೇರಿತ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಪ್ರಜ್ವಲನ್ ಆಲಂಕಾರಿಕ ಸಾಧನಟ್ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಡು. ಸ್ವರ್ವಾಸ್ಕಿ ಬುಟಿಕ್ಸ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ಲು ಬಳಕೆಡತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ಪುತ್ತ್ ಮೂಲೊನ್ ಬಲಕೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಫಟಿಕದಂಥ-ಗಾಜಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ-ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಕೋನಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಕು-ಪ್ರಸಾರಣದ ಮೂರ್ತ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಲಿಟ್ರಾಕೊನ್‌ನ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಭಾಗ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌‌ನ್ ಬಿಂಬಿಸುನ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌‍fಟ್ ಸಹ ಬಳಸೊಲಿ. ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್ ಉಂದು ಉದ್ದವಾತ್ ಇಪ್ಪುನ, ತೆಳುವಾಯಿನ ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕ್ ಕೆಲ ಸಲ ಭೂತಗನ್ನಡಿನ್ ಜೊತೆಗ್ ದಿವೇರ್ ಫೈಬರ್‌ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಕಟ್ಟುನ್ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇಂದೆನ್ ಬಳಸಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ರಂದ್ರತ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುನ್ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್‌ ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಪರಿಶೋಧನೆಗ್ ಅತ್ತಂದೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಬಳಸುವೇರ್ (ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪಿ). ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್‌ನ್ (ಫೈಬರ್‌ಸ್ಕೋಪ್ ಅತ್ತಂದೆ ಬೊರೆಸ್ಕೋಪ್ ತೂಲೆ) ಜೆಟ್‌ ಇಂಜಿನಿತ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಚಿನ ಒವೆ ಕಠಿಣವಾಯಿನ ಎಟುಕುವ ಸ್ಥಳತ ತಪಾಸಣೆಗ್ ಬಳಸವೆರ್. ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಟ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ ಕಟ್ಟುನ್ ಬಳಸಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌‍ಡ್ತ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌ತ ಉಳಾಯಿ ದಿಯರ ಆಪುಂಡು ಒಂಜಿ ವಸ್ತುನ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಲ್ಪೊಡು, ಇಂಚನೆ ಅಯಿನ ಸಂಯೋಜನೆನ್ ಅನ್ವೇಶಣೆ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಬೆಳಕನ್ನು ನೆಗೆಸಿ ಅಂಚನೆ ತನ್ನೋಳಗಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಒಂಜಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್ ವಸ್ತುನ್ ಅನ್ವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಫೈಬರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿ, ಉಳಾಯಿ ಸೇರಿಸಲು ಕಠಿಣವಾಯಿನ ವಸ್ತುತ ಅತ್ತಂದೆ ಅನಿಲ ಬುಕ್ಕ ಒತ್ತಡತ ಪಾತ್ರೆಟ್ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಅಧ್ಯೆಯನಕ್ಕ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮಿಟರ್‌ ಸಹಾಯನ್ ತೂತೆರ್ . ಎರ್ಬಿಯಂ ಅಂತಹ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಕೆಲ ಅಪರೂಪತ ಭೂ ಅಂಶಟ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಇಂದೆನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್‌ನೊಟ್ಟಗ್ ಲೇಸರ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ ದೊರೆತ ಅತ್ತಂದೆ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ವರ್ಧಕವಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಮಾದಕ ವಸ್ತುನ್ ಭಾಗೊನ್ ನಿಯತ (ಮಾದಕವಲ್ಲದ ವಸ್ತು) ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ರೇಖೆಗ್ ತುದಿಗಳನ್ನು ಸೇರಾವೋಲಿ ಅಪರೂಪ-ಭೂ ಮಾದಕ ವಸ್ತುನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ತಂತಿ ಚಿನ್ಹೆ ವರ್ಧನೆಟ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಮಾದಕ ವಸ್ತುತ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ಯುತವಾತ್ ರಡ್ಡನೇತ ಲೇಸರ್ ತರಂಗಾಂತರ ಜೊತೆ ಚಿನ್ಹೆ ಅಲೆತ ಸೇರಾತ್ ಒಂಜಿ ರೇಖೆಟ್ ಪಂಪು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಬೊಳ್ಪುನ್ ರಡ್ಡ್ ತರಂಗಾಂತರ ಒಂಜಿ ಮಾದಕ ವಸ್ತುತ ಫೈಬರ್‌ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಡ್ಡನೆತ ಪಂಪು ತರಂಗಾಂತರ ಚಿನ್ಹೆ ಅಲೆಗ್ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತೇಜಿತ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ವರ್ಧನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗ್ ಒಂಜಿ ತರಂಗಾಂತರತ ಪರಿವರ್ತಕ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನತ ಪ್ರಯೋಗಟ್ ಮಿನುಗುವಿಕೆ ಬೊಳ್ಪುನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಉಪಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕಠಿಣ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪರಿಸರಟ್ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ ಪುಟ್ಟ ಮಟ್ಟತ ಶಕ್ತಿನ್ (ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಟ್‌ನಷ್ಟು ಅಷ್ಟು) ಪೊರೈಕೆ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಫೈಬರ್‌ನ್ನು ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಮಸ್ತ್ ಶಕ್ತಿತ ಸ್ಪರ್ಶತಂತು ಅಂಶತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಟ್ ಬುಕ್ಕ ಅಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಪ್ರಸಾರಣ ಸಜ್ಜನ್ನು ಮಾಪಿಸುವ ಸಾಧನ ಇಂದೆನ್ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊರೊಲಿ.

ಮಂಗಳೂರು (ಕುಡಲ) ಪೇಂಟೆದ ಉರ್ವಾ - ಬೋಳೂರು ಇನ್ಪಿನ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಗುರುಪುರ ತುದೆ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ದ್ ತೆಂಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಗು ತಿರುಗುನ ಕೋಟುಡು ಎಲ್ಯ ಕೋಟೆದಂಚಿನ ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ರಚನೆ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುಲ್ತಾನ ಬತ್ತೇರಿ ಇಂದ್ ಪುದರುಡು ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ ಕುಡಲ-ಉರ್ವದ ಈ ಭಾಗೊಗು ಸುಲ್ತಾನ ಬತ್ತೇರಿ ಇಂದ್ ಜನಕುಲು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೇರಿನ್ ಮೈಸೂರು/ಶ್ರೀರಂಗ ಪಟ್ಟಣದ ಅರಸು/ಸುಲ್ತಾನೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಕಟ್ ದಿನಿ ಇನ್ಪಿನ ಚರಿತ್ರೆ ಉಂಡು. "ಬತ್ತೇರಿ" ಇನ್ಪಿನವು ಇಂಗ್ಲೀಷಿದ ಬ್ಯಾಟರಿ (Battery) ಇನ್ಪಿನ ಶಬ್ಧದ ಅನುಕರಣೆ. ಅಂಚಾದ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಇಜಿಂಡ ಬತ್ತೆರಿ ಇನ್ನಗ ಯುದ್ದೊಗು ಬೋಡಾಯಿನ ಮರ್ದುಗುಂಡುಲೆನ್ ಫಿರಂಗಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತ್ ದೀಪಿನ ಕೋಠಿ.
ಮೂಡೆ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಅಡ್ಯೆ ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಕೊಟ್ಟೆ , ಕಡುಬು ಪನ್ಪೆರ್. ಪರಗನ್ನಡೊಟ್ ಕಡುಂಬುಂದು ಪಣುಪ್ಪೆರ್.ಇಂದೆತ್ತ ಉಲ್ಲೇಖ ಮುದ್ದಣನ ಕಾವ್ಯೊಟ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆನ್ ಮುಂಡೇವು ಪನ್ಪಿ ದೈತಾ ಇರೆಟ್ ಮೂಡೆ ಕಟ್ಟುಪೆರ್.ಇರೆಟ್ಟ್ ಕಟ್ ದಿನ ಮೂಡೆಡ್ ದುಂಬಿನಾನಿ ಕಡೆದ್ ದೀತಿ ಅರಿತ್ತ ಬಂದೊನು ಮೈತ್ ದ್ ತೊಂದುರುಡು ಬೆಯ್ಪಾಂಡ ಮೂಡೆ ತಯಾರಾಪುಂಡು.

ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಗೌರಿ ದೇವತೆಗ್ ಹೋಲಿಗೆ ಅತ್ತಂಡ ಒಬ್ಬಟ್ಟು, ಪಾಯ್ಸೊನು ಅರ್ಪಿಸವೆರ್. ಗೌರಿ ಪರ್ಬೊನು ಇಂಚ ಆಚರಿಸದ್ ಮನದಾನಿ ಗಣೇಶ ದೇವೆರೆನ ಮೂರ್ತಿನ್ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಕೊಂಡರ್ಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ೧೧ ದಿನೊ ಗಣೇಶನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಅಕೇರಿದ ದಿನೊತಾನಿ ಮೂರ್ತಿನ್ ನೀರ್‍ಡ್ ಬೊಲ್ಲೊಗು ಬುಡ್ಪೆರ್.

ದಾನೆ ಕುಪುಲ್ ಪಡ್ಕೆ ಮೈದುಂಡಾ ? : ಉದ್ದಾರ ಆಪಿಲಕ್ಕ ಇಜ್ಜಿ ಪಂಡುದ್ ಅರ್ತ .ಕುಪುಲ್ ತಾರೆದ ಸಿರಿಕ್ ಪಡ್ಕೆ ಮೈತುಂಡ ತಾರೆದ ಮರ ಸೈಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಅಂಚ ಕುಪುಲ್ ಪಡ್ಕೆ ಮೈತುಂಡ ಬದುಕುನು ಕಷ್ಟ. ಉದ್ದಾರ ಆಪಿನಿ ಕಷ್ಟ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತ.

1983ಡ್ ಕುವೆಂಪುನ ‘ಯಮನಸೋಲು’, ಠಾಕೂರೆರ್ನ ‘ಕಾಬೂಲಿವಾಲಾ’, 1986ಡ್ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಬುಕ್ಕೊ ಕುವೆಂಪುನ ನಾಟಕೊನು ಆಧರಿಸಾದ್ ‘ಸೂದ್ರೆ ಏಕಲವ್ಯೆ’ ಈ ಮೂಜಿ ಬೂಕುನು ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈಕುಲು ಅನುವಾದೊ ಮಾಲ್ತೆರ್.

ಪಳಕಳ ಸೀತಾರಾಮ ಭಟ್ರ್ ಪುಟ್ಟಿನಿ ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡಬಿದ್ರಿ, ಪುತ್ತಿಗೆಡ್ದ್ ಮೂಜಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡುಪ್ಪುನ ಪಳಕಳ ಪನ್ಪಿನ ಊರುಡು. ಮೆರೆನ ಅಪ್ಪೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಅಮ್ಮೆರ್ ಈಶ್ವರ ಬಟ್ರ್ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದಾಕ್ಲು. ಸೀತಾರಾಮ ಬಟ್ರ್ ತನ್ನ ಪದಿಮೂಜನೇ ವರ್ಸೊಡು ಬರೆಯಿನ 'ಹೊಟ್ಟೆನೋವಿನ ಭೂತ' ಆರೆನ ಸುರುತ್ತ ಬರವು. ಅವು 'ಅರುಣ'ಪನ್ಪಿನ ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಐಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಸುರುತ್ತ ಬೂಕು 'ಚಿಣ್ಣರ ಹಾಡುಗಳು' ೧೯೫೪ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಐತ ಒಂಜಿ ಸಾರ ಪ್ರತಿಕುಲು ಮೂಜಿ ತಿಂಗೊಲುಡು ಮುಗಿದ್ ಪೋಯ. ಅವೆತ್ತ ದುಡ್ಡುಡೇ 'ಕಿರಿಯರ ಕಿನ್ನರಿ ಬೊಕ್ಕ 'ಮಕ್ಕಳ ಮುದ್ದು' ಕೃತಿಕುಲು ಪ್ರಕಟ ಆಯ. ಈ ಮೂಜೆಕ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ೧೯೫೫ಡ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರಕಾರದ ಜೋಕ್ಲೆಗಾದ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಪಳಕಳ ಸೀತಾರಾಮ ಭಟ್ರ್ ಬರೆಯಿನ ಬೂಕುಲು:

ಮೇ ದಿನ ಅತ್ತಂಡ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕೆರೆ ದಿನಾಚರಣೆನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊದ ಮೇ ೧ನೇ ತಾರೀಕ್‍ದಾನಿ ಪ್ರಪಂಚೊದ ಮಸ್ತ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಆಚರಿಸವೆರ್. ಈ ದಿನೊತಾನಿಕಾರ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನೊದ ಸಾಮಾಜಿಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ತಿಕೊ ಸಾದನೆಲೆನ್ ಆಚರಿಸಬೆರ್.,

ಭೂತ+ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ ಭೂತಾರಾಧನೆ. ಭೂತ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ನಂಬಂದ್‍ನಕ್ಲೆಗ್ ಅಂಬು ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಅಂಬು ಪಂಡ ಶಿಕ್ಷೆ. ಅಂಚಾದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಬುಕ್ಕೊ ರಕ್ಷೆಗಾತ್ರೊ ನಂಬುನಕುಲು ಭೂತಡ್ದಾವರೊ ಎಂಕ್ಲೆಗ್ ದಾನೆಂಡಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡುಂದು ನಂಬೊಂದೇ ಬತ್ತೆರ್. ನಂಬುನಕ್ಲೆಗ್ ಕಾರಣಾಂತರೊಡು ಭೂತ ಮೈಸೇರುಂಡುಂದು ನಂಬಿಯೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಭೂತ ನರಮಾನ್ಯನ ಮೈಸೇರೊಂದು ಎಡ್ಡೆಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮದಿಪು, ಹಾಳ್‍ಗ್ ಎಡ್ಡೆ ಮದಿಪು ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ದೇವೆರ್‍ಗ್ ಪರಕ್ಕೆ ಪಾಡುನಂಚನೆ ಭೂತಗುಲಾ ಪರಕ್ಕೆ ಪಾಡುನ, ಕೋಲೊ ಕೊರ್ಪುನ, ನೇಮೊ ಮಲ್ಪುನ,ತಂಬಿಲ ಬಲಸುನ, ಅಗೆಲ್ ಬಲಸುನ ಕ್ರಮೊ ನಡತ್ತೊಂದು ಉಂಡು. ಭೂತ ಆರಾಧನೆದ ಸಮಯೊಡು ಮೈಕ್ ವೇಷಭೂಷಣೊ ಪಾಡೊಂದು, ಅಣಿ ಕಟ್ಟೊಂದು, ಮುಗೊಕಟ್ಟೊಂದು, ಕೈಟ್ ಸುರಿಯೆ ಪತ್ತೊಂದು, ಬಿಲ್ಲ್‌ ಪಗರಿ ಪತ್ತೊಂದು, ಗಗ್ಗರೊ ಕಟ್ಟೊಂದು ಇಂಚ ಭೂತ ಕಟ್ಟ್‌ದ್ ನಲಿಪುನ ಆರಾಧನಾ ಲೇಸ್‍ಗ್ ಭೂತಾರಾಧನೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಒಂಜಾನೊಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ಡೊಲ್ಲಾಸುರೆ ಪನ್ಪುನ ಒರಿ ರಕ್ಕಸೆ ಇತ್ತೆ. ಆಯೆ ಶಿವ ದೇವೆರೆನ್ ಒಪ್ಪಾಯೆರೆ ಸೂಜಿದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತುದು ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತೆ. ಒಂಜಿ ದಿನೊ ದೇವೆರ್ ಆಯಗ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಸೊ ಆದ್ ಎಂಚಿನ ಬೋಡುಂದು ಕೇಂಡೆರ್. ಅಪಗ ಡೊಲ್ಲಾಸುರೆ ನಿನನೇ ನಿಂಗುನ ವರೊ ಕೊರ್ಲಂದ್ ಕೇಂಡೆ. ಶಿವೆ ಆವು ಪಂಡಿಲಕೊನೆ ಡೊಲ್ಲಾಸುರೆ ದೇವೆರೆನ್ ನಿಂಗಿಯೆ. ಅಪಗ ಮೂಜಿ ಲೋಕೊ ಪ್ರಲಯೊ ಆಂಡ್. ದೇವಾದಿ ದೇವತೆಲು ಬಾಯಿ ಬೊಟ್ಟೊಂಡೆರ್. ದೇವೆರ್ ಡೊಲ್ಲಾಸುರನ ಬಂಜಿಡ್ ಬುಲೆಯರ ಸುರು ಆಯೆರ್. ಬಂಜಿದ ದಿನ್ನೊ ತಡೆಯರಾವಂದೆ ಡೊಲ್ಲಾಸುರೆ ದೇವೆರೆನ್ ಪಿದಯಿ ಬಲಾಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನಗ ಶಿವೆ ಡೊಲ್ಲಾಸುರನ ಬಂಜಿನ್ ಚಿಗಿತ್ತೊಂದು ಪಿದಯಿ ಬರ್ಪೆ. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಡೊಲ್ಲಾಸುರನ ಡಿಂಬೊನು ಡೊಲ್ಲು ಮಲ್ತೆ, ಆಯನ ಚೋಲಿನ್ ಒಯ್ತ್್ದ್ ಆ ಡಿಂಬೊದ ರಡ್ಡ್ ಕಡೆಕ್ಕ್ ಬಿಗಿತ್ತ್ ಕಟ್ಯೆ, ಕರ್ಲ್್ನ್ ಬಲ್ಲ್್ದಂಚ ಮಲ್ತ್್ದ್ ಕಟ್ಯೆ. ಕೈಕ್ಲೆನ್ ಗುಣಿ ಮಲ್ತ್್ದ್ ಕುರುಬಗ್ ದಾನೊ ಮಲ್ತೆ.

ಸ್ವರ ಪಗರುನೆ ಪಂಡ ಕನ್ನಡಡ್ ಸ್ವರ ಬದಲಾಗುವುದು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್ ಉಂದು ದಾಯೆ ಪಂಡ ಓವ್ವೆ ಒಂಜಿ ಕಾಯಿ ಪರ್ಂದ್ ಅವೊಂದು ಬರುಪುನ ಪೊರುತುನು ಸ್ವರ ಪಗರುನೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸ್ವರ ಬದಲುನೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.
ಉಂಡು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನ. ದಕ್ಷಿಣ-ಉತ್ತರ ದ ಮುಕ್ಯ ದೇವಸ್ತಾನ ಆದ್ ಇ ದೇವಸ್ತಾನ ಉಂಡು. ಶಬರಿಮಲೆಗ್ ಪೋಪಿನ ಭಕ್ತೆರ್ ಸುರುಕು ಎ ದೇವಸ್ತನೋಗ್ ಪೋದು ಪೋಪೆರ್ ಪಂಬಾ ಸುದೆನ್ ಕರಿದ್ ಮಿತ್ತ್ ಪೋನಗ ಕನ್ನಿಮುಲ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ತಾನ ತಿಕ್ಕುಂದ್ ಈ ದೇವಸ್ತನನು ಪಂಬಾ ಗಣಪತಿ ಪಂದ್ ಲ ಲೆಪ್ವೆರ್. ಮುಲ್ತ ಮುಕ್ಯ ಪೂಜೆ ಅದ್ "ಗಣಪತಿ ಹೊಮಂ"ಉಂಡು.

ಕಂಡೋಡಿ ಉಚ್ಚು ಕಿನ್ನಿ ದೀನಗ ಸಾರ ಕಿನ್ನಿ ದೀಪುಂಡುಗೆ ಅದಗ ಕುಪುಲುಗ್ ಕನ ಕನಕಟ್ಟುಂಡುಗೆ. ಅವು ನಾಡೊಂದು ಬತ್ತ್ ದ್ ಕಂದೋಡಿದ ಕಿನ್ನಿಲೆನ್ ಪೂರಾ ತಿನ್ಪುಂಡುಗೆ, ಒಂಜಾ- ರಡ್ಡಾ ದಾನ್ನಾ ಒರಿವಗೆ, ಇಜ್ಜಾಂಡ ಮಿನಿ ಊರಿಡೀ ಕಂದೋಡಿದ ಸಂತಾನ ಅವು , ಪಂಡ್ ದ್ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯೆರ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಡು ಸುಮಾರ್ ಮುಪ್ಪತೈನ್ ಬಾಸೆಲೆ ಐನ್ ಸಾವಿರೊ ಬೂಕುಲು ಉಂಡು. ಕನ್ನಡೊ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್ ಬೂಕುಲು ಅಂಚನೆ ಪರತ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲು ಅಪೂರ್ವವಾದ್ ಉಂಡು. ದೇವತಾ ವಿಗ್ರಹೊಲೆ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಲು, ವೀರಕಲ್ಲ್, ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲ್‌ಲು, ಮರತ ಕೆತ್ತನೆಲು, ಕಂಚಿದ ಆಕೃತಿಲು ಮುಲ್ಪ ತೂವೊಳಿ. ಸಂಶೋಧಕೆರೆಗ್ ಈ ಕೇಂದ್ರೊದ ಸಂಗ್ರಹೊಡ್ದ್ ತಿಕುನ ಲಾಬೊ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನವತ್ತ್.

ದಿಕ್ಕೆಲ್ ಇತ್ತೆ ಬಗೆಬಗೆಟ್ ಉಂಡು ಎಲ್ಯ ಅಟ್ಯಣಿ ಮಲ್ಪೊದಾಂದ ಎಲ್ಯ ದಿಕ್ಕೆಲ್, ಮಲ್ಲ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ಅತ್ಯಣಿಗೆ ಮಲ್ಲದಿಕ್ಕೆಲ್, ಕಲ್ಲಡ್,ಇಟ್ಯಗೆಡ್,ಮಣ್ಣ್‍ಡ್ ಇಂಚ ದಿಕ್ಕೆಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್,ಇತ್ತೆ ಅಸ್ತ್ರ ಒಲೆ,ಸಿಗದಿ ಒಲೆ ಪನ್ದೆ ವಿಧೊಲ್ ಉಲ್ಲ.

ಭಾರತೊಡು ವೇದಕಾಲೊಡ್ದಿಂಚಿ ತಾಮ್ರ ಲೋಹದ ಪರಿಚಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸೈಪ್ರಸ್ ಇನ್ಪಿನ ದ್ವೀಪ ದೇಶೊಡು ಪುರಾತನ ಕಾಲೊಡುದಿಂಚಿ ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲು ತಿಕ್ಕೊಂದು ಇತ್ತುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಬಳಕೆ ಕರ್ಬೊದ ಪರಿಚಯ ಆಪಿನೆಡ್ದ್ ದುಂಬೆ ನಂಮ ಜನಕುಲೆಗ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಇಂದ್ ಚರಿತ್ರಕಾರೆರ್ ತೆರಿಪಾವೆರ್. ತಾಮ್ರ ಬಗೆಬಗೆತ ಅದುರುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಭೂಮಿಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಅದುರಲೆಡ್ ಚಾಲ್ಕೊಪೈರೈಟ್ ಇನ್ಪಿನವು ದಿಂಜ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಕನಿಜೊ. ಚಾಲ್ಕೊಪೈರೈಟ್ ತೂವರೆ ಮಂಜೊಳ್ ಬಣ್ಣ ಇತ್ತ್ ದ್ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರೆಗ್ ಬಂಗಾರ್ದ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ತೋಜುಂಡು. ತಾಮ್ರದ ಅದುರುಲೆನ್ ಕರಾತ್ ದ್ ತಾಮ್ರ ಲೋಹೊನು ಪಡೆವೆರ್.

ಸಂಸ್ಕøತಿ ವಿಭಾಗೊಡು ಪಾಡ್ಡನ, ಭೂತಾರಾಧನೆ ಬೊಕ್ಕ ಗಾದೆಳು ಇಂಚ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗೊಲು. ತುಳು ಸಂಸ್ಕತಿದ ಪುಸ್ತಕೊಳೆಡ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿಗಲ್ನ ನಾಯಕತ್ವೊಡು ತಯಾರ್ ಆಯಿನ ಕೆಲವು ಬೂಕುಲು ಸಂಶೋಧನೆದ ಮಹತ್ವೊನು ಪಡೆದ್ ಚರಿತ್ರೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಳ್ತಿನ ಬೂಕುಲು ಆದುಂಡು. ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್ನಸ ಪಾಡ್ದನೊಳು (1886) ಪನ್ಪಿ ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಸಂಗ್ರಹ ಸುರುತ್ತ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಂಡು. ನೆಟ್ಟ್ ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಜುಮಾದಿ, ಸಾರಾಳ ಜುಮಾದಿ, ಜಾರಂತಾಯ, ಕಾಂತುನೆಕ್ರಿ ಭೂತ, ಮಗ್ರಂದಾಯ, ಕಲ್ಕುಡೆ, ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ, ಪೊಸ ಭೂತ, ಪೊಸ ಮಹಾರಾಯೆ, ಅತ್ತಾವರ ದೈಯೊಂಗುಳು, ಮುಡದೇರ್ ಕಾಳ ಬೈರವೆ, ತೊಡಕಿನಾರ್,ದೇಯಿಬೈದೆದಿ, ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯೆ, ಧೂಮಾವಿ ಭೂತ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ ಇಂಚ 21 ಭೂತೊಳೆ ಪಾಡ್ದೊನೊಳು ಉಂಡು ನೆಟ್ಟ್ ಒಂಜಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ಉಂಡು.ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್ನಭ ತುಳುವೆರೆಡ್ ನಡಪು ಭೂತ ಸೇವೆ (1891) ಪನ್ಪಿ ಬೂಕು ಭೂತಾರಾಧನೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಡೆಯಿ ಮಾತಾ ವಿಷಯೊಳೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಳ್ತ್ದ್ೂ ತಯಾರ್ ಮಳ್ತಿನ ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಕೃತಿ ಆದುಂಡು.

ನಿಘಂಟ್‌ಲೆ ವರ್ಗೊಡು ನಾಮಪದೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಬಾಗೊಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಪರಿಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಾಮಪದೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸದ್ ವಾಕ್ಯೊರಚನೆದ ನಿಯಮೊಲು ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಬಾಸೆಗ್ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ ನಾಮಪದೊಲೆನ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಮಲ್ಪುನಗ ಗುಣವಾಚಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಗುಣೊನು ಸೂಚಿಸವುನ ಗುಣವಾಚಕೊಲು ಪುಟ್ಟುನ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಮಪದೊತ ವಾಕ್ಯಾಂಗ ಒಂಜೆತ ಮುಕ್ಯೊ ಬಾಗೊ ಆದ್ ಬೆಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಪದೊಕುಲಾದ್ ಇವರನೆ ಆಪೊ.

ದಯಾ ಮಾತ (ಜನವರಿ 1914-ನವೆಂಬರ್ 2010) ಮೇರ್ ಶ್ರೀ ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ನ ಮೋಕೆದ ಶಿಷ್ಯೇದಿ. ಮೇರ್ ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ನ ಆಶ್ರಮೊಗು 1931 ಟ್ ಸೇರಿಯೆರ್, ಅಪನಗ ಆರ್ ಪದಿನೇಳ್ ವರ್ಷದಾರ್. ಯೋಗಾನಂದೆರ್ನ ಶಿಷ್ಯೆ ರಾಜರ್ಷಿ ಜನಕಾನಂದೆರ್ 1955ಟ್ ತೀರಿಬೊಕ್ಕ, 2010ಟ್ ಆರೆನ ಮೃತ್ಯು ಮುಟ್ಟ ಯೋಗಾನಂದೆರ್ನ ಸೆಲ್ಫ್ ರಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಫೆಲಾಶಿಪ್/ಯೋಗದಾ ಸಂತ್ಸಂಗ ಸೊಸೈಟಿದ ಸಂಘ ಮಾತಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಆದಿತ್ತೆರ್.
ಕೊಯ್ಲ್ : ಜೀರ್ದರಿ ದೈನ್ ಬಿತ್ತ್‌ನಗ ೩-೪ ತಿಂಗೊಲುಡು ದೈಕುಲು ಪೂ ಬುಡ್ಪುಂಡು. ಪೂಕುಲು ಫಲೊ ಬುಡಿಯರ ಒಂಜಿ ರಡ್ಡ್ ತಿಂಗೊಲು ಬಿತ್ತ್‌ಲು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಅಬು ಮಂಜಲ್ ಬಣ್ಣೊಗು ಬನ್ನಗ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಲ್ಪೊಡು. ಕೊಯ್ಲ್ ಮಲ್ಲಪುನಗ ದೈಕುಲೆನ್ ಬುಡೊಮಟ್ಟೊದ್ದು ಕತ್ತೆರಿತ್‌ದ್ ತುಂಬುನ ಕಟ್ಟ್ ಮಲ್ಪೊಡು. ಇಂದೆನ್ ಬೊಲ್ಪುದ ಸಮಯೊಡು ಸಾಗಂಡ ಎಡ್ಡೆ. ಕೊಯ್ಲು ಮಾಲ್ತ್‌ನ ದೈನ್ ದೊಂಬುಡು ಎಡ್ಡೆ ಉಲ್ಗಂದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೋಲುಡು ನೋಪೊಡು. ಇಂಚ ದೈಡ್ದ್ ಬಿತ್ತ್ ಬೇತೆ ಆಪುಂಡು. ಅಯಿನ ಗಾಳಿಗ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಸ್ವಚ್ಛೊ ಮಲ್ಪಡು. ಚೀಲೊಡು ದಿಂಜದ್ ದೀಡ್ದ್ ಉಲ್ಂದ್ ಅಯಿತ ನೀರ್ದ್ ಅಂಸೊ ೧೦% ಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ ಇಪ್ಪೊಡು.

ಪೂತ ರಸ,ಕಿನ್ನ ಪುರಿ ಕ್ಲೆನ್ ಉಂದು ತಿನ್ಪುಂಡು.ನೆಟ್ಟ್ ೩೫೦ ಪ್ರಬೇದ ಉಂಡು.ಬೀ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಜಗತ್ತ್ದ ಕಿನ್ನ ಪಕ್ಕಿ.ಉಂದು ಕೇವಲ ೧.೮ಗ್ರಾಮ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.ಈ ಜಾತಿಡ್ ತುಂಬಾ ಮಲ್ಲ ಪಕ್ಕಿ ಪಂಡ ಜಯಂಟ್ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್.ಉಂದು ಸುಮಾರ್ ೨೪ಗ್ರಾಮ್ ತೂಕ ಇಪ್ಪುಂಡು.

'ಮಾರ್' ಪಂಡ ಕಂಡ ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ತೊ. ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾರ್, ಬಾಕಿಲ್‌ಡ್ದ್ ತಿರ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಮಾರ್.. ಈ ಅರ್ತೊಡು ಬಾಕಿಮಾರ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬೈದ್‌ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್.

ಕೃಷ್ಣನಗರ ರಸ್ತೆ : ನಬಾರ್ಡ್/ ಬರ್ಡ್ ( NABARD.-. National Bank for Agriculture and Rural Development / BIRD..-. Bankers Institute of Rural Development). ಬ್ಯಾಂಕುದ ವ್ವಹಾರೊಲೆಡು ತರಬೇತಿ ಕೊರಪಿನ ನಬಾರ್ಡ್ ( NABARD) ದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ ಬರ್ಡ್ (BIRD) ಇನ್ಪಿನವು .(ಬೊಂದೆಲುಡುದು ಕೃಷ್ಣನಗರೊಗು ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಡು ಉಂಡು.)

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ತ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖೊ ಬೊಡಾಯಿನ ಬೆಂಬಲ ತಿಕ್ಕುನ ಕಾರಣ ಮಲ್ಲ ಸರಳ ಅಧಿಕಾರ ದಾಹಿಯೇ ಇಜ್ಜಿಯಂತೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಪುನ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಆರ್ ಅವೇ ವರ್ಷ ಜೂನ್ ೯ ರಡ್ಡೆಗ್ ಭಾರತತ ಪ್ರಧಾನಿಯಾತೆರ್.

ಸೂರ್ಯೆ ಮಕರ ರಾಶಿಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ಪುನ ಪೊರ್ತುನು ಮಕರ ಸಂಕ್ರಮಣ ಪನ್ಪೆರ್. ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆ ಬಡಕಾಯಿಡ್ದ್ ತೆನ್ಕಾಯಿಗ್ ಮಾಲುನ ಪೊರ್ತು ಉಂದು. ಉಂದೆನ್ ಉತ್ತರಾಯಣ ಪುಣ್ಯಕಾಲೊದ ಆರಂಭ ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು ಪದ್ರಾಡ್ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಬತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗ್ ಎಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು.

ಗೋವಿಂದ ಪೈಲೆ ಸಾಲೆದ ಓದು ಕುಡ್ಲಡೆ ಆಂಡ್. ಕುಡ್ಲದ ಸರಕಾರಿ ಕೋಲೇಜಿಡ್ ಇಂಟರ್‍ಮೀಡಿಯೆಟ್ಟ್ ಮುಟ್ಟ ಓದಿಯೆರ್. ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಆಚಾರ್ಯ ಪುರುಸೆರ್ಂದ್ ಪುದರಾದಿತ್ತಿನ ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯೆರ್ ಇಂಬೆರೆಗ್ ಕನ್ನಡೊದ ಮಾಸ್ಟೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ಎಚ್ಚಿದ ಓದುಗಾದ್ ಮೆಡ್ರಾಸ್‍ಗ್ (ಇತ್ತೆದ ಚೆನ್ನೈಗ್) ಪೋಯೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಪೈಯೆರ್ ಮದ್ರಾಸ್‍ದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಜಿಗ್ ಸೇರ್‍ಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಡಾ.ಎಸ್. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಆರ್ ಇಂಬೆರೆನ ಸಾಪಾಠಿ ಆದಿತ್ತೆರ್.

1994ಡ್ ಮಹಾಲಿಂಗ ಬಟ್ರೆನ ‘ನಾಣಜ್ಜೆರ್ ಸುದೆ ತಿರ್ಗಾಯೆರ್’, ಕೆ. ಟಿ. ಗಟ್ಟಿಯೆರೆನ ‘ಬೊಂಬಾಯಿದ ಇಲ್ಲ್’, ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಕುದುರುದ ಕೇದಗೆ’, 1996ಡ್ ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈಕ್ಲೆನ ‘ಲೆಕ್ಕೆಸಿರಿ’, 1997ಡ್ ಸಂಕಲಕರಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಸಾಲಿಯಾನೆರೆನ ‘ಚಂದ್ರಳ್ಲಿಡ್ ಬೊಳ್ಪಾಂಡ್’, 1997ಡ್ ಮಾಧವ ಪೆರಾಜೆಯವರ ‘ನಿಲೆ’, 1998ಡ್ ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಕಪ್ಪುಗಿಡಿ’, 1998ಡ್ ಯಜ್ಞಾವತಿ ಕೇಶವ ಕಂಗೆನೆರೆನ ‘ರಂಗೆನಾ ಮಲೆ ಮಂಗೆನಾ’, 1999ಡ್ ಜಿತು ನಿಡ್ಲೆಯವರ ‘ಮೂಜಂಜ ಆನಗ’, 2002ಡ್ ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ಯುಗ ಮಗ್ರ್ನಿಗ’, 2003ಡ್ ಪ್ರಭಾಕರ ನೀರ್ಮಾ ರ್ಗನ ‘ದಳವಾಯಿ ದುಗ್ಗಣ’, 2007ಡ್ ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ ಕುಂಜಿಬೆಟ್ಟು ಇಂಬೆರ್ನ ‘ಕಬರ್ಗತ್ತಲೆ’, 2008ಡ್ ಎಂ. ಜಾನಕಿ ಬ್ರಹ್ಮಾವರೆರೆನ ‘ರುಕ್ಕು’ ಇಂಚಿತಿ ಕಾದಂಬರಿಲು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್.

ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ೨೦೧೪ ‌ಭಾರತದ ೧೫ನೆ ಪ್ರಧಾನಿ. ಆರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಕೆರ್. ಆರ್ ವಾರಣಾಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸದೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಂತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆರ್ ೨೦೦೧ ಡ್ ದ್ ೨೦೧೪ ಮುತ್ತ ಗುಜರಾತ್ ದ ಮುಕ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆದ್ ಉಳ್ಲರ್. ಆರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆದ್ ಬತ್ತಿನಾರ್.ಆರ್ ಪುಟ್ಟಿನ ದಿನ ೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೫೦ ದಾನಿ ಪುತ್ತಿಯೇರ್.ಆರ್ ಗಾಂಚಿ ಮನೆತನಾಗ್ ಸೇರಿನಾರ್.ಆರ್ ದಾಮೋದರ್ ದಾಸ್ ಆರನ ಮೂಜಿನೆ ಮಗೆ.ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ಹೀರಬೇನ್ ಮೋದಿ. ಆರ್ ಮೂಜಿ ಸಲ ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಗೆನ್ದ್ದ್ದೇರ್. ಆರ್ ೧೭ನೇ ವಯಸ್ಗ್ ಇಲ್ ಬುದಿಯೇರ್.

ಪಠ್ಯೊ:೧ - ಪೂಕರೆನ್ ಕಂಡೊಗು ಜಪುಡಾವುನೆಕ್ ದುಂಬು ಮಜಲ್‌ಡ್ ಪೂಕರೆ ಒಯ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಕಂಡೊಡು ಎರ್ಲೆನ್ ಗಿಡರ್‌ದ್ ಕಂಬುಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಪೂಕರೆನ್ ಕಂಡೊಗು ಜಪ್ಪುಡಾವೆರ್. ಸಮ್ಮಂದ ಪಟ್ಟಿನ ಜನೊಕುಲು ಪೂಕರೆನ್ ತುಂಬೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕಂಡೊದ ನಡುಟು ದೀಡ್‌ನ ಬಂಡಿದ ನಡುಕು ಅವೆನ್ ಊರ್‌ದ್ ಕೊಡಿ ಏರಾವೆರ್.
ಕೋಲೊದ ದುಂಬುನಾನಿ ರಾತ್ರೆ ಸೀಮೆ ಸೇರೊಡು. ಕೋಲೊ ಕಟ್ಟುನಾಯಗ್ ಪೂಜಾರಿ ಎಣ್ಣೆ ಕೊರೊಡು. ಈ ಎಣ್ಣೆನ್ ಕಟ್ಟುನಾಯೆ, ಮಾರೆ(ಗುರಿಕಾರೆ), ಪಿಲಿತ್ತ ಅಲಾಸಿ ಬಲ್ಲ್ಡ್ ಪತ್ತುನಾಯೆ- ಇಂಚ ಮಾತೆರ್ಲಾ ಎಣ್ಣೆ ಪೂಜೊಡು. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಗುತ್ತಿನಾರೆ ಇಲ್ಲಲ್ ಪಲಾರೊ ಉಂಡು. ಪಲಾರೊ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಟ್ಟುನಾಯನ ತರೆಕ್ಕ್ ಗುತ್ತುದ ಯಜಮಾನಿ ಗುವೆಲ್ಡ್ದ ಮೂಜಿ ಕೊಡಪಾನ ನೀರ್ ದೆತ್ತ್ದ್ ಮೈಪೊಡು. ಅಪಗ ಆಯೆ ಪಿಲಿತ್ತ ಲೆಕ್ಕ ಅರಬಾಯಿ ಕೊರ್ಪೆ. ಕೂಡ್ಲೆ ಆಯನ ಮೇಲ್ಗ್ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ಮುಸುಕು ಪಾಡ್ಬೆರ್. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೈರು ಗುತ್ತಿನಾರ್ ಇಂಬ್ಯಗ್ ಈಳ್ಯೊ ಕೊರೊಡು. ಅಲ್ತುಡ್ದು ಪೋದು ಆಯೆ ದೈವಸ್ಥಾನೊದ ಉಲಯಿ ಪಜಿ ಮಡಲ್ಡ್ ಜೆಪ್ಪೊಡು.

ಕೋರಿಲೆನ್ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪುನೆಕ್ ದುಂಬು ರಡ್ಡೆನ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಎದುರು ಎದುರು ಕೊನತ್ತ್‌ದ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ತ್‌ನಂಚ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಇಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆನ್ ‘ಒಡ್ಡಾವುನೆ’ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಇಂಚ ಒಡ್ಡಾನಗ ಕೋರಿಲ್ ಕೆಕ್ಕಿಲ್‌ದ ಸೂಯಿನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಒಂಜೆನೊಂಜಿ ತೂದ್ ಕೊಡಪೆರೆ ತೂಪ. ಇಂಚ ಒಡ್ಡಾನಗ ಒಡ್ಡಿಂಜಿಂಡ ಒಂಜಿ ಸುತ್ತು ತಿರ್‌ಗದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜಾಗೆ ಬದಲ್‌ತ್ತ್‌ದ್ ಒಡ್ಡಾವೆರ್. ಅಪಗ ಒಡ್ಡುವ. ಆಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕನೆ ಲಡಾಯಿಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್.

ಋತುಸ್ರಾವ ಆದ್ ೧೪ ದಿನ ಆನಗ ಅಂಡಾಶಯೊಡು ಬುಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ತೆತ್ತಿ ಬುಡುಗಡೆ ಆದ್ ಡಿಂಬನಾಳದ ಮುಖಾಂತರ ಗರ್ಭಾಶಯೊಗು ಬರ್ಪುಂಡು.ಆ ಸಮಯೊಡು ಪೊಣ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ಆಣ್ ಸಂಭೋಗ ಮಲ್ತ್ಂಡ ವೀರ್ಯಾಣು ಬುಡುಗಡೆಯಾದ್ ಆ ವೀರ್ಯಾಣು ಪೊಣ್ಣನ ಗರ್ಭಾಶಯ ಸೇರ್ದ್ ಭ್ರೂಣವಾದ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಪುಂಡು.ಭ್ರೂಣ ಗರ್ಭಾಶಯೊಡು ಬುಳೆವೊಂದಿತ್ತಿನ ಪೊಣ್ಣನ್ ಗರ್ಭವತಿ ಪನ್ಪೆರ್.ಪೊಣ್ಣು ಗರ್ಭವತಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ ಒರ್ಂಬ್ ತಿಂಗೊಲು ಋತುಸ್ರಾವ ಆಪುಜಿ.

ಜೈಸಿದ್ದನಾಯಕ ೧೯೭೫ (ಈ ಬೂಕು ೧೯೮೪ಡ್ ನವದೆಹಲಿದ ಸರಸ್ವತಿ ವಿಹಾರೊಗು ಹಿಂದಿ ಬುಕ್ಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಆತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಕೆಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ವರ್ಧಮಾನೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಆಯ್ಕೆ ಆತ್ಂಡ್. (

ಮೈಸೂರುದ ಸೇವಾಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಪದೋನ್ನತಿಯಾದ್ ಸಹಾಯಕ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ೧೯೭೭ ಡು ಮೈಸೂರುಡು ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಯೆರ್. ಮೈಸೂರುದ್ ವಿದ್ಯಾಪರಿಸರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲು ಅರೆನ ಕವಿ ಮನಸಿನ್ ಜಾಗ್ರತ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರಳಾದಿತ್ತಾ.

ಸಿರಿ ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಒಂಜಿ ವಿಸೇಸೊವಾಯಿನ ನಂಬೊಲಿಕೆಡ್ ನಡಪುನ ಆರಾಧನೆ. ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಬೇತೆ ಆರಾಧನೆಲಾಯಿನ ಭೂತಾರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ ಅಂಚನೆ ವಿಸೇಸೊ ದೇವತೆಗ್ಲೆ ಜಾತ್ರೆದೊಟ್ಟುಗೆ ಪೋಲಿಪಾವೊಂಡ ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆಗ್ ಅಯಿತವೇ ಆಯಿನ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ಈ ಆರಾಧನೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಪೊಂಜೋವುನಕುಲು ನಿಲಿಕ್ಕೆ ಸೇರುವೆರ್.

ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಪಂಡಾ ಮಂಗೆರೇನೆ ಗುಂಪು. ಮಧ್ಯಾನ ಮಹಾಪೂಜೆದ ಪೋರ್ತು ಗದಾತೀರ್ಥಡು ಮೀದು ಮಿತ್ತ ದೇವಸ್ತನೋಗು ಬರ್ಪ. ದೇವೆರೆಗ್ ಮಹಾಪೂಜೆ ಅದು 3 ಸೇರು ಅರಿತ ನೈವೇದ್ಯ ವಾನರ ಕಲ್ಲುಗು ಬಳಸುವೆರ್ ಆಯಿನ್ ತಿನ್ಪುನ ತುಪಿನನೆ ಒಂಜಿ ಪೊರ್ಲು. ಮುಲ್ತ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ದಡ್ದೆ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರುದ ಮಂಗೆ ಕೊಪಡು ಪೋತುಂಡುಗೆ. ಭಕ್ತದಿಲು ಪೋನಗ ಬಾರಿ ಜಾಗ್ರತೆ ಅವೋಡು ಪ್ರಸಾದ ಚೀಲ ಮಾತ ಒಯಿಪುವ.

ನಿವೃತ್ತರಾಯಿನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತೆರೆಯಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಕಲ್ತ್ ದ್ ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ) ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುನಗ ಅರೆಗ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಲೆನ ವಿಷಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಎಚ್ಚಾಂಡ್. ಮೈಸೂರುದ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿದ ಅಂಚನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲೆನ ವಿಪುಲ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪತ್ತುಲೆನ ಸದುಪಯೋಗ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಶೋಧನೆಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾದಿಪ್ಪುನ ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟರೆನ, ಅಂಚನೆ ಡಾ ಕೆ.ವಿ .ರಮೇಶೆರ್ ಪಣಿಯಾಡಿ ಇಂಚಿನಕುಲೆನ ಕೃತಿಕುಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊಗು ತಿಕಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದು ಅವೆನ್ ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಮನನ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತುಳುಟೆ ಬರೆವೊಡು ಇಂದ್ ನಿರ್ಧಾರೊಡು ತುಳು ಪಾತೆರೊ ಇನ್ಪಿನ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬೊಕ ವ್ಯಾಕರಣ ದ್ ಕೃತಿನ್ ೧೯೭೯-೮೦ ದ್ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.

ತಾರೆಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇರೆನ್ ಮಡಲ್ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಈ ಮಡಲ್ ಬಾಕಿ ಮರತ ಇರೆತಲೆಕ ಉಪ್ಪುನವು ಅತ್ತ್. ಮಡಲ್‍ಗ್ ವಿಸೇಸವಾಯಿನ ದೇಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಗುಣ ಉಂಡು. ಉದ್ದ ದಂಡ್ ಇತ್ತತ್ ಬರಿಟ್ಟೆ ಗರಿ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಮಸ್ತು ಉಪಯೋಗಗು ಬರ್ಪ್೦ಡು. ಉ೦ದ್ ಮಸ್ತು ಅಗಲ ಉಪ್ಪ್೦ಡ್ ಅ೦ಚಾದು ಉ೦ದೇನ್ ಮುಡೆದು ಕೆಲವು ಜನ ಮಾಡುಗ್ ಪಾಡುವೆರು. ತುಲುನಾಡುಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಕುಲು ತೂರ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್.
ಮುಂಡಾಸ್ ಪನ್ನಗ ಯಜಮಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒರು. ಎಡ್ಡೆ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುನಗ ತರೆಕ್ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟೊನುನು ಒಂಜಿ ರಿವಾಜಿ. ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟೇರೆ ಗೊತ್ತಾಜಿಡ ಬೇತೆಕ್ಲೆಡ ಕಟ್ಟಾವೊಲಿ, ಬೈರಾಸಾಂಡಲ ತರೆಕ್ ಪಾಡೊನೊಡು. ದಾಲ ಇಜ್ಜಿಡ ಟುವಾಲ್ ಪಾಡ್‍ದ್ ಸುದಾರ್ಪುನಲ ಉಂಡು. ಮಂಡೆಗ್ ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುನ ಕಿರ್ಮ ತುಳುಟೇ ಅತ್ತ್ ನಮ್ಮ ದೇಸೊದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜನಾಂಗೊಲೆಡ್ಲಾ ಉಂಡು. ಮುಂಡಾಸ್ ಕಟ್ಟುನ ಒಂಜಿ ವಿದ್ಯೆ.

ದಾರೆಪುಳಿ- ಉಂದು ಒಂಜಿ ಪುಳಿತ್ತ ಕಾಯಿ. ನೆತ್ತ ಕಾಯಿಡ್ ೫ ಮೂಲೆದ ದಾರ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದ್ ನೆಕ್ಕ್ ದಾರೆ ಪುಳಿ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆತ್ತ ಮರ ೧೫ ಫೀಟ್ ದಾತ್ ಎತ್ತರ ಇತ್ತ್ ದ್ ಕಾಡ್ ಡ್ ಬುಳೆವುಂಡು.

ನರೇಂದ್ರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರೆನ ಸಿಸ್ಯೆರ್ ಗುರುಕ್ಕುಲೆ ಆದೇಸೊದಂಚನೆ ನಿಲುವಂಗಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾವಿ ಪಾಡೊಂಡೆರ್. ಜನ ಸೇವೆನೆ ಜನಾರ್ದನನ ಸೇವೆಂದ್ ಪಂಡೆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರ್ ನರೇಂದ್ರೆರೆನ್ ಆರೆನ ಸಿಸ್ಯೊರೆಗ್ ನಾಯಕೆರ್ಂದ್ ನೇಮಿಸಯೆರ್.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪ್ರಿಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಮಹಾಯುಗತ ಶಿಲಾರೂಪಿಕೆಲೆಡು ಮಸ್ತ್ ತಾಣೊಲೆಡ್ ತಾಮ್ರದ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಕ್ಷೇಪೊಲು ಉಪ್ಪುನೆನ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಲು ನಾಡ್ದ್ ಪತ್ ದೆರ್. ಅಯಿಕುಲೆಡ್ ಈ ತಾಣೊಲು ಗಮನೊಗು ಅರ್ಹವಾದುಲ್ಲಾ:

ಇಂಬೆರ್ ತುಳು ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್, ವೃತ್ತಿಟ್ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೇರ್ ದೈವಾರಾಧನೆತಾ ವಿಚಾರಟ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇಪ್ಪುನಾರ್.ಇತ್ತೆ ಎನ್ನೆಂಸಿ ಸುಳ್ಯಟ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕೇರ್ ಆತ್ ಬೆಲೆ ಬೆಂದೊಂದ್ ಉಲ್ಲೇರ್. ಇತ್ತೆ ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ರ್ ಅತ್ ಉಲ್ಲೆರ್.

'ವೆಂದಿಕಾರ್ಯ' ಪಂಡ್ಂಡ ಅಗತ್ಯೊದ ಬೇಲೆ. 'ವೈಕಿಂದೇವ' ಪಂಡ್ಂಡ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇವವಿಗ್ರಹೊ. 'ಆಯಿಡಿ ಕರ್ತಾವು' ಪಂಡ್ಂಡ ವಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನಾಯೆ ಪಂಡ್ ದ್ ಅರ್ಥೊ. ಈ ಶಾಸನೊಡು ಜಯಸಿಂಹ ರಾಜೆನ ಬಿರುದು ಬಾವಲಿ ಒಂಜಿಲಾ ತೋಜುಜ್ಜಿ. ದಾನ ಮಲ್ತಿನವು ವಾ ದೇವೆರೆಗ್ಂದ್ ಲಾ ಇಜ್ಜಿ. 'ವೈಕಿಂದೇವ'ಂದ್ ಮಾತ್ರನೇ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರೊ ಅತ್ತಂದೆ ಗಣಪತಿ ದೇವೆರೆನ ಎದುರು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನೆಡ್ದಾವರೊ 'ಗಣಪತಿ' ದೇವೆರ್ಂದ್ ಎಣ್ಣೊಲಿ. ಶಾಸನೊಡು ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿನ ಮುಗೈರರ ಗ್ರಾಮ, ಅನಂತಪುರತ್ತ ಪಡ್ಡೈಡುಪ್ಪುನ ಕಣ್ಣೂರು ಸುದೆತ್ತ ಬಡಕ್ಕಾಯಿಡುಪ್ಪುನ ಮೊಗರಾಲು ಗ್ರಾಮ ಆದುಪ್ಪೊಡು.

ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಟೋಕಿಯೋ ಮಾತೃನಗರ. ಟೋಕಿಯೋ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೊಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿದ ದೃಷ್ಟಿಡು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೀ ಮಲ್ಲ ನಗರೊಲೆಡು ಮೂಜನೆ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ಅಂದಾಜಿ ೩.೨ ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ಟೋಕಿಯೋ ಮಹಾನಗರ ಜಗತ್ತುದ ಅತಿ ಮಲ್ಲ ಮಾತೃನಗರ (ಮೆಟ್ರೋಪೋಲಿಸ್) ಇನ್ಪಿನ ಬಿರುದುಗು ಪಾತ್ರವಾದುಂಡು.

ತಾರಾಯಿನ್ ಪಿರೆದ್ ಐಟ್ ಪೇರ್ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಆ ಪೇರ್ ಪಾಯಸ ಮಲ್ಪೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್ ಡ್ ಬೆಯ್ಪಾದಿ ಕಿರೆಂಗ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ತಾರೆದ ಮರೊನು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ಪಂಡ್ದ್ ಕನ್ನಡೊಡು ಪನ್ಪೆರ್. ತಾರೆದ ಮರೊಟ್ಟು ಉಪಯೋಗ ದಾಂತಿನ ವಸ್ತುಲು ಒಂಜಲಾ ಇಜ್ಜಿ. ತಾರಾಯಿ- ಕಜಿಪುಗು, ದೋಸೆ ಆಡ್ಡೆ, ಪಾಯಸದ ಪೇರ್‍ಗ್‍ ಉಪಯೋಗ, ತಾರಾಯಿದ ತಿಪ್ಪಿಡ್‍ ಕೈಲ್‍(ಸೌಟು) ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆತ್ತಂದೆ ತಿಪ್ಪಿಡ್‍ ಚಾ ಪರ್ಪಿನ ಲೋಟೆ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಅಟಿಕೆಲೆನ್‍ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ತಾರಾಯಿ ಅವೊಡ್ದು ದುಂಬು ಐತ ಪೂತ್ತ ನೀರ್‍ನ್ ಮಣ್ಣ್ ದ ಕಡ್ಯೊಡು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‍ದ್ ಐಟ್‍ ಕಲಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ಕಲಿಟ್ಟ್ ಆಡ್ಡೆ, ದೋಸೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಕಲಿ ಉಪಯೋಗ ಅಪುಂಡು. ಕಲಿಟ್ಟ್ ವಾಲೆ ಬೆಲ್ಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ತಾರೆದ ಮಡಲ್‍ ದೊಂಪ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ಒಲಿತ್ತ ಕಡ್ಡಿಡ್ ಮೈಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ತಾರೆದ ಮರೊನು ಪಕ್ಕಾಸ್‍ ಮಲ್ಪೆರೆಲಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್‍. ತುಳುನಾಡ್ದ ಪುದರ್‍ಪೋಯಿನ ಫಲವಸ್ತ್ ಮರಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ತಾರೆ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಡ್ ತೂಯೆರೆ ತಿಕ್ಕುಡು. ದುಂಬು ಆನ್ ಜೋಕುಲು ಇಜ್ಜಂದಿನಕುಲು ತಾರೆದ ದೈನ್ ಆಧಾರ ಗೋಸ್ಕರ ಬದುಕೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ನಡೊಂತ್ತೆರ್. ತಾರೆದ ಮರೊಟ್ಟ್ ಕಲಿ ದೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಕಲಿ ಓಲೆ ಬೆಲ್ಲ ಮಲ್ಪರೆ , ಅಡ್ಯೆ ಮಲ್ಪರೆ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಅಮಲ್ ಗಾದ್ ಉಂದೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಲಿ ಮಾರುನ ಅಂಗಡಿಗ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಗುತ್ತಿಗೆಡ್ ಕಲಿ ಪರಿಯೆರೆ ಕೊರ್ಪಿ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಎಲ್ಯ ಬಾಜನೊಗು ಮುಟ್ಟಿ ಪನ್ಪೆರ್. ದೋಸೆ ಮಲ್ಪುನಗ ದೋಸೆದ ಬಂದ ಕಡೆದ್ ಕಲಿ ಬೆರೆಸ್ದ್ ಉರ್ಗೆರೆ ದೀಂಡ ಎಡ್ಡೆ ಒದಗ್ ಉಂಡು'.
ಪೂಂಬೆನ್ ಕಣತ್ತ್‌ದ್ ಐತ್ತ ಮೃಏಲ್ದ ದಪ್ಪೊದ ಪಾಲೆಲೆನ್ ಪೂರಾ ದೆಪ್ಪೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಕಡೇಕ್ಕ್ ತಿಕ್ಕುನ ಐತ್ತ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊದ ಪೂಂಬೆನ್ ಸನ್ನ ಮೂರೊಡು. ಮೂರುನೈಡ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಬೋಗೊಣಿಡ್ ಚಪ್ಪೆ ನೀರ್‍ ದೀದ್ ಐಕ್ಕ್‌ ಲಿಂಬೆಪುಲಿನ್ ಪುಂಟುದು ಅ ನೀರ್‌ಡ್ ಈ ಪೂಂಬೆನ್ ಒಂಜಿ ಪತ್ತ್ ನಿಮಿಷ ಮುರ್ಕಾದೀವೊಡು. ಉಂದು ದಾಯೆಗ್ ಪಂಡಾ ಪೂಂಬೆ ಮೂರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೇಗ ಕಪ್ಪಾಪುಂಡು. ಇಂಚ ನನೆತ್ತ್ ದೀಂಡ ಕಪ್ಪಾಪುಜಿ. ನಮ ಕಣತ್ತಿನ ಪೂಂಬೆನ್ ಇನಿಡ್ದ್ ಇನಿಕ್ಕೇ ಕೈಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಯಿಜಿಂದಾಂಡ ಆ ಪೂಂಬೆನ್ ತೆಲೂಪುದ ಪ್ಲಾಸಟಿಕ್‌ಡ್ ಸುತ್ತುದೀವೊಡು.

ಗೋವಿಂದ ಪೈಲು ಮೂಲತೊ ಕುಡ್ಲದಾರ್. ಅಮ್ಮೆರ್ ಮಂಗಳೂರು ತಿಮ್ಮಪೈಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಪ್ಪೆ ದೇವಕಿಯಮ್ಮ. ಅಪ್ಪೆ ಇಲ್ಲ್ ಮಂಜೇಶ್ವರ. ಆರ್ ಕಾಸ್ರೋಡು ತಾಲೋಕುದ ಮಂಜೇಶ್ವರೊದ ಅಜ್ಜನ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಮಾರ್ಚ್ ೨೩, ೧೮೮೩ ದಾನಿ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್ ದಿಂಜಿದಿ ಸ್ತಿತಿವಂತೆರ್. ಅಪಗದ ಕಾಲೊಗು ಸಾವಿರಾರ್ ರೂಪಾಯಿ ವಾರ್ಸಿಕೊ ಕಂದಾಯೊ ಕಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ಕೆಕ್ಕಿಲ್ ಪಾಡುನ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಸರೊ ಪನ್ಪೆರ್.. ಉ೦ದೆನ್ ಬ೦ಗಾರುಡು, ಅಲಿಮ್ಯೂನಿಯಂ,ಪಿತ್ತಳೆ, ಸ್ಟೀಲ್, ಬೊಳ್ಳಿ, ಪ್ಲಾಟಿನಂಡುಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಆಣ್ ಪೋಣ್ಣುಲು ಮಾತೆರ್ ಪಾಡೊನುವೆರ್. ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣುಲು ದಿಂಜ ಗಳಸುವೆರ್. ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲು ಪಾಡುನ ಸರೊಕ್ಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಆಣ್ ಪೊಣ್ಣುಲೆಗಾದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಗೆತ ಸರೊಕುಲ್ ಉಲ್ಲ. ಉ೦ದು ಪೊರ್ಲು ಕೊರ್ಪಿನ ವಸ್ತುಲೆಡ್ ಒ೦ಜಿ. ಸರೊಟ್ ಪದಕಲ ಉಪ್ಪು೦ಡು. ಕೆಲವ್ ಸರಕ್ ಪದಕ ಉಪ್ಪುಜಿ. ಸರೊಟ್ ತೋರ, ಸಪೂರಲ ಉಪ್ಪು೦ಡು.

ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ ಜಾಲ್ಸೂರುದ ಕೈತಲ್ದ ಆನೆಗುಂಡಿ ಅರಣ್ಯದ ಉಲಾಯಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಲ್ಪುನಗ ರೂಪಾಂತರ ಶಿಲೆಕುಲೆಡ್ ತಾಮ್ರದ ಅದುರು ಇತ್ತಿನ ಕನಿಜೊಲು ತೋಜಿದ್ ಬೈದಾ. ಅಯಿಕುಲೆಡ್ ಚಾಲ್ಕೊಪೈರೈಟ್ ಬೊಕ ಪೈರೈಟ್ ಕನಿಜೊಲು ಬಯೊಟೈಟ್ ಗಾರ್ನೆಟ್ ಪದರುಶಿಲೆಕುಲೆಡ್ ಸೇರ್ದಿತ್ತಿನ ಮಾದರಿಲು ತಿಕ್ದಾ.

ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊಲು ಜನಕುಲೆಗ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಪರೂಪದ ಅನುಭವ ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರವಾಎಸಿ ತಾಣ. ಮಲ್ಪೆ ಬಂದರುಡ್ದು ಈ ದ್ವೀಪೊಲೆಗ್ ಪೋವರೆ ಕಡು ಮರಿಯಾಲದ ತುಫಾನು ಲಕ್ಕುನ ಕಾಲ ಬುಡುದು ಬೇತೆ ಋತುಕುಲೆಡ್ ವಿಶೇಷ ಓಡೊಲೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಡು. ಮಲ್ಪೆಗ್ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿಡ್ದ್ ಐನ್ ಕಿಲೇಮೀಟರ್ದ ಸಾದಿ. ಉಡುಪಿಡ್ ಸಕಲ ರೀತಿದ ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ನಗರೊಗು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂ ಲೆಡ್ದ್ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆ ದ ಸಾದಿಡೇ ಉಂಡು. ವಿಮಾನ ಮಾರ್ಗೊಡು ಬರ್ಪಿನಕಲೆಗ್ ಕುಡಲ (ಮಂಗಳೂರು) ದ ಬಜಪೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಉಂಡು.

ಭಾರತೊಡು ಜೀರ್ದರಿಕ್ ದಿಂಜ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತ್‌ಂಡಲಾ ನಮೊನ ದೇಸೊಡ್ದು ಜೀರ್ದರಿನ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಲಯಾ, ಪೂರ್ವಾ, ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಸೊಲೆಗ್ ಕಡಪುಡೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆಂಡ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನೊಡ್ದು ಜೀರ್ದರಿನ್ ಕೊಂಡರೊಂದುಲ್ಲೊ. ೧೯೯೯-೨೦೦೦ ಡ್ ಜೀರ್ದರಿತ ಬೇಡಿಕೆ ೧೩೭೬ ಟನ್ ಇತ್ತ್ಂಡ ೨೦೦೪-೨೦೦೫ಡ್ ೨೧೦೮ಡ್ ಟನ್‍ಗ್ ಏರ್ಂಡ್. ನಮೊನ ದೇಸೊಡು ೮.೯% ದಾತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಜೀರ್ದರಿಗ್ ಹೆಚ್ಚೊಂದುಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಜೀರ್ದರಿತ ಮಾರಟೊ ವ್ಯವಸ್ತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಉಂಡು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಸೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಜಂಬಲ್ಪುರ ಬುಕ್ಕೊ ರತ್ಲಮ್, ರಾಜಸ್ತಾನೊದ ಜೈಪುರ ಬುಕ್ಕೊ ಗಂಗಾ ಪುರೊಟು ಜೀರ್ದರಿತ ವಹೀವಾಟ್ ಉಂಡು.

1864ಡ್ ಸುರೂತ ತುಳು ಕ್ರಿಸ್ತಗೀತೆ ‘ತುಳು ಗೀತೊಳು’ ಬೂಕು ಪ್ರಕಟಾಂಡ್. ಈ ಬೂಕುಡು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಭಾಗ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಡ್ದ್ ಅನುವಾದೊ ಆಯಿನ ಪರ್ಬೊದ ಪದ್ಯೊಲು, ಆಚರಣೆಲು, ಸನ್ನಡತೆಲು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭೊದ ಪದ್ಯೊಲು, ಸ್ತೋತ್ರ ಪದ್ಯೊಲು ಇಂಚ ಉಂಡು.
ಇ ಕಾರ ಅಕ್ಷರೊ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂಜನೆತ ಶತಮಾನೊತ ಅಶೋಕನ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿತ ಶಾಸನೊಲೆಡ್ ತ್ರಿಕೋಣಾಕಾರೊದ ಮೂಜಿ ಬಿಂದುಲೆ ರೂಪೊಡಿತ್ತ್‌ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿ.ಶ. ರಡ್ಡನೆದ ಶತಮಾನೊತ ಶಾತವಾಹನೆರೆ ಕಾಲೊಡು ರೂಪೊಡು ಇಸೇಸೊ ಬದಲಾವಣೆಲು ಆಯಿಜಂಡಲಾ ಬಿಂದುಲು ಮಲ್ಲೆ ಆಂಡ್. ಐನ್ನೆತ ಶತಮಾನೊಗ್ ಕದಂಬೆರೆ ಕಾಲೊಡು ಒಂಜಿ ಬಿಂದು ಮಾಯಾದ್ ಸೇರೊನುನ ರಡ್ಡ್ ವೃತ್ತೊಲೆ ತಿರ್ತ ಮೈಟ್ ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲು ದುಂಬರಿಂಡ್. ದುಂಬುದ ಶತಮಾನೊಡು ಈ ವೃತ್ತೊಲು ಅಗೆಲೊ ಆಂಡ್. ಒರ್ಂಬನೆ ಶತಮಾನೊದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರೆ ಕಾಲೊಡ್ ಬಲತ ಮೈಟ್ ವೃತ್ತೊದ ತಿರ್ತ್‍ ಮುಟ್ಟ ಪರತ್ತ್‌ದ್ ಅಕ್ಷರೊಗು ಒಂಜಿ ಪೊಸ ರೂಪೊ ಬತ್ತ್‌ಂಡ್. ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲು ಮಾತ್ರೊ ಅಂಚನೆ ದುಂಬರಿಂಡ್. ಪತ್ತೊಂಜನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯೆರ್ ಲಿಪಿಡ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಿಂದುಲಾ ಬಲತ್ತ ಮೈತ ವೃತ್ತೊಗು ಸೇರ್ದ್ ತಿರ್ತ ಕೋಡಿದ ಒಂಜಿ ಕೊಂಡಿದ ಆಕಾರೊನು ಪಡೆಂಡ್. ಪದಿಮೂಜಿನೆದ ಶತಮಾನೊದ ಸಮಯೊಗು ಅಕ್ಷರೊದ ಆಕಾರೊ ತಿರೊ ಅಂಡ್. ಬಲತ್ತ ಮೈತ ಕೊಂಡಿದ ಕೊಡಿ ತಿರ್ತ್ ಬಗ್ಗ್‌ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಇಸೇಸೊ ಬದಲಾವಣೆಲ್ ಇದ್ಯಾಂತೆ ಉಂದೇ ರೂಪೊಡು ದುಂಬರಿಂಡ್.

ಇಂಚ ಪ್ರಾರ್ತನೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ತಿರ್ಗ್‌ದ್ ಉಂತುದು ಗಂಡಗಣೊಕ್ಕುಲೆಗ್ ಹಾರ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪಿಯರ ಅನು ಮಲ್ತ್ ಕೊರೊಡು. ಪಿರ ಬನ್ನಗ ಕೋರಿನ್ ಪತ್ತೊಂದು ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಟಿಲ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವನಸ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದುವೇ ಗಡಿಹಾರದ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಲೆ.

ತಾಮ್ರ (Copper) ಒಂಜಿ ಕೆಂಚಿ ರಂಗ್ ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲವಸ್ತು (element) ಬೊಕ ಲೋಹ (metal). ತುಳುಟು ತಾಮ್ರೊಗು "ಚೆಂಬು" ಇನ್ಪಿನ ಪುದರುಲಾ ಉಂಡು. ಚೆಂಬು ಇನ್ಪಿನ ಪದೊನು ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾಜನೊಗುಲಾ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನೆಡಾತ್ರ "ತಾಮ್ರ" ಪದೊನು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೋಹೊಗು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಎಡ್ಡೆ. ತಾಮ್ರೊಗು ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಡ್ ಕುಪ್ರಂ ಇಂದ್ ಪುದರ್.‍ ಅಂಚಾದ್ ರಾಸಾಯನಿಕಶಾಸ್ತ್ರೊಡು Cu ಇನ್ಪಿನ ಸಂಜ್ಙೆ ಬಳಕೆಡು ಉಂಡು. ಈ ಮೂಲವಸ್ತುದ ಅಣು ಸಂಖ್ಯೆ 29.

ಇಸ್ರೇಲಿತ ಉತ್ತರ ಭಾಗಟ್ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ವಾಯುಗುಣ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಪ್ರದೇಶತ ಉತ್ತರ ಮೈದಾನಟ್ ಬರ್ಸ 24", ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕ್ ಪೊಯಿನ ಲೆಕ್ಕೊ ಕಡಿಮೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯನ್ ಬೆಟ್ಟ ವರ್ಷಗ್ 40". ಚೆರೂಸಲೆಂಟ್ 24". ಕರಾವಳಿಡ್ ಜಾರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆ ಮಸ್ತ್ ಬಿಸಿ, ಮಸ್ತ್ ಒಣ. ನಿರ್ಜೀವಸಮುದ್ರಡ್ ವರ್ಷಗ್ 2"-4" ಬರ್ಸ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ಡ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮುಟ್ಟ ಲಘು ವರ್ಷಕಾಲ ; ಡಿಸೆಂಬರ್ ಜನವರಿಡ್ ಬರ್ಸ ಪರಮಾವಧಿ, ಒಣ ಬಿಸಿ ಅರೆಗಾಲ ನಡುಮದ್ಯಾಹ್ನ ಉಷ್ಣತೆ 29o-38o ಸೆ (85o-100o ಫ್ಯಾ.)ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕರಾವಳಿಡ್ ವಾಸಿ (15o-18o ಸೆ). ಚಳಿಗಾಲಟ್ ಎಪಲಾ ಒಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮುಲ್ಪ ಬೆಟ್ಟಳ ಮಿತ್ತ್ ಶೈತ್ಯ ತರಂಗೊಲು ಉಬ್ಬು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಚನೆ ಕರಾವಳಿಟ್ ಜಾರ್ಡನ್ ಕಣಿವೆಟ್ಲಾ ಉಂದು ಸುಳಿ ಇಪ್ಪುಜ್ಜಿ. ಬೇಸಗೆಟ್ ಅರಬ್ಬೀ ಮರುಭೂಮಿಡ್‍ತ್ ಸಿನಾಯ್‍ಡ್‍ತಾಲಾ ಒಣಗಾಳಿ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಹವೆನ್ ಹಬ್ಬಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.

ನಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಲಾಯಿನ ಹೊಂಶು, ಹೊಕ್ಕಾಯಿದೊ, ಶಿಕೊಕು ಬೊಕ್ಕ ಕ್ಯೂಶು ದ್ವೀಪೊಲು ಸೇರ್ದ್ ಜಪಾನ್ ದೇಶ ಆತ್ಂಡ್ . ಜಪಾನ್ ಜಗತ್ತ್ ದ ೧೦ನೆ ಬಾರಿ ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶ.

ಕರ್ಂಗೋಲು ವೇಷೊ ಪಾಡ್‍ದ್ ಗ್ರಾಮೊಸಂಚಾರೊ ಪಿದಾಡುವೆರ್. ಕರ್ಂಗೋಲು ತಂಡೊದ ಯಜಮಾನೆ ಪ್ರತೀ ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ಗ್ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಪೋದು 'ಪೊಲಿದೆತ್ತೊಂದು ಬತ್ತೊ'(ಸಂಪತ್ತ್‌ನ್ ದೆತೊಂದು ಬತ್ತೊ) ಇಂಚ ಪನ್ಪೆ. ಅಪಗ ಇಲ್ಲಡೆದಕುಲು ಅವು ಬಲೆಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪಿಯರ ಬತ್ತ್‌ನಕ್‍ಲೆನ ಕೈಟ್ ಗಂಟೆಮಣಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿನ ಇಲ್ಲಡೆದ ಜಾಲ್‍ಡ್ ಜೋರಾದ್ ಆಡಾವೆರ್. ನಲಿಪುನಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಸಾಲ್‍ಡ್ ಉಂತ್‍ದ್ ದುಂಬು ಪಿರವು ಪಜ್ಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕ್ಲೆನ ರಡ್ಡ್ ಕೈಟ್‍ಲಾ ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಆ ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪುನು ಬೀಜೊಂದು ನಾಲ್‍ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್‍ಲಾ ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗೆ ಒರಿ ಡೋಲುಬೊಟ್ಟೊಂದು 'ಪೊಲಿಯೇ ಪೊಲ್ಯರ್ಫೊ ಪುವ್ವೆ ಪೋಂಡುಲ್ಲಾಯ'ಂದ್ ಪದೊ ಪಂಡೊಂದು ಸುತ್ತು ಬರ್ಪೆ. ಇಂಚ ಇಲ್ಲ್‌ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಬಾಕಿಲ್‍ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ಮೆಕ್ಲೆಗ್ ಅರಿ, ಬಾರ್, ದುಡ್ಡು ಇಂಚ ದಾನೊ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ರಾತ್ರಿದ ಸಂಚಾರೊ ಮುಗಿನಗ ಕರ್ಂಗೋಲು ತಂಡೊದಕುಲು ಒಂಜಿ ಕಾಯೆರ್‍ದ ಮರತ ಬುಡೊಕ್ಕು ಬರ್ಪೆರ್. ಕಾಯೆರ್‍ದ ಮರತ ಬುಡೊಟು ವೇಷೊಭೂಷಣೊನು ಗಿಚ್ಚಾದ್ ದಿಡುವೆರ್. ಕಾಯೆರ್‍ಮರತ ಏಳ್ ಇರೆ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ಅರಿ ಪಾಡ್‍ದ್ ಕೈಮುದ್ ಪೋಪೆರ್. ನೆಕ್ಕಿಸಪ್ಪುದ ಸೂಡಿನ್ ಅವ್ವೇ ಮರತ ಬುಡೊಟು ದೀಡ್‍ದ್ ಪೋಪೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ಮೀದ್ ಒನಸ್ ಮಲ್ಪವೆರ್. ಇಂಚನೇ ಒಂಜಿ ವಾರೊ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್.
ಎಲೆ : ಈ ಕುಟು೦ಬೊದ ದೈಕುಲು ನೆಲಟ್ ಪರಡುನ ರೀತಿದವು. ಅತ್ತಂಡ ಬುಡೊ ಪರೊಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಇರೆಕುಲು ಸರಲೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸ೦ಯುಕ್ತ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇರೆಕ್‍ಲೆಡ್ ದಿಂಜ ಇಬಾಗೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು.

ಮೂಡೆನ್ ಕೋರಿ, ಇಜ್ಜಾಂಡ ಮಾಸದ ಸಾರ್ ಡ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಆಪುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ, ತಾರಯಿದ ಚಟ್ನಿ, ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್ದಿನ ತಾರಾಯಿದ ಪೇರ್ಡ್, ಕೊಜಪು, ತೊಗರಿಬೇಳೆ ತೋವೆ, ತರಕಾರಿ ಸಾಂಬಾರ್ ನೆಟ್ಟ್ ತಿನಿಯೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು.

ಟೆನ್ನಿಸ್ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಅತ್ತ೦ಡ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಇತ್ತಿನ್ ರಡ್ಡ್ ತ೦ಡೊಲು ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬು. ಗೊಬ್ಬುನಾಯೆ ಒ೦ಜಿ ರೇಕೆಟ್‍ಡ್ ಒ೦ಜಿ ರಬ್ಬರ್ ಬಾಲ್‍ನ್ ಹಾಕ್ದ್ ನೆಟ್‍ನ್ ಕಡಪ್ಪಾದ್ ಪಿರೊರ್ಯನ ಕೋರ್ಟ್‍ಗ್ ಪಾಡುವೆ

ಶಬರಿಮಲೆ ಬುರ್ದು ಅಚ್ಚನ್ ಕೋಯಿಲ್ , ಅರಿಯನ್ ಕಾವು , ಕುಲತ್ತುಪುಳ, ಪoಡಾಲಮ್ ವಳ್ಳಿ ದೇವಸ್ತನಲೆನ್ ಪಂಚಶಾಸ್ತ್ರ ದೇವಸ್ತನಲು ಪಂದ್ ಲೆಪ್ವೆರ್. ಈ ೬ ದೇವಸ್ಥನಲು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ನ ಅವತರದೋ ಉಪುನ ಶ್ರೀ ಪರಶುರಾಮೆರ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಂದೆರ್.

೧೬ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಪೂಜಾವಿಧಿ ಸುರು ಅವೊಡ್ ಆತೆ. ೧೧೨ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಲೆಗ್ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ತಿಕ್ಕ್‌ಂಡ್. ಈವರೆಗ್ ಟ್ರಸ್ಟ್. ೧೪೯೪ ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚ ಮಾಲ್ತ್ಂಡ್, ರೂ. ೫೬೧ ಲಕ್ಷ ಟ್ರಸ್ಟ್‌, ರೂ. ೪೪೯ ಲಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನೊಡ್, ರೂ. ೪೮೪ ಲಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಕೊರ್ತ್ತೆರ್‍. ೨೫ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಧರ್ಮೋತ್ಥಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೆಲಸ ಮಾಲ್ಪಂಡು.

ಮಸ್ತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿನ ಪಿಲಿಕುಳ ಇತ್ತೆ ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ ಪುದರ್‍‍‌‌‌‌‌‌ಡ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆವೊಂದುಂಡು, ಪಿಲಿಕುಲ ನಿಸರ್ಗದಾಮ ಆತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಕಿ, ಕೇರೆ, ಕಡಂಬಲೆ, ಪಜ್ಜಿಮರಿ, ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ, ಉಚ್ಚು, ಪೆರ್ಮರಿ, ಕುತ್ಕೆ, ಆನೆ ಪಿಲಿ, ಪಂಜಿ, ಮುಳ್ಳು ಪಂಜಿ, ಏಮೆ, ನೆಯಿ ಪಿಲಿ, ಸಿಂಮ, ನವಿಲ್, ಕತ್ತೆಕಿರುಬೆ,ಮಂಗೆ, ಮುಜ್ಜು,ಮುಂಗುಲಿ,ಚಣಿಲ್ ಇಂಚ ಮಾತ ಅವುಲು ಉಂಡು. ಅಲ್ಪ ತುಳು ಗ್ರಾಮ ಉಂಡು, ನೀಂದುನ, ಓಡೊಡು ಪೋಪಿನ, ನೆಯಿಗೆ, ಕಲ್ಲ್ ಕೆತ್ತನೆ, ಮರತ್ತ ಬೇಲೆ, ಪಜೆ ಮುಡೆಪುನಿ, ಬಜಿಲ್ ಎಡ್ಪುನಿ, ಎಣ್ಣೆದ ಗಾಣ, ಮಣ್ಣ್ದದ ಕರ ಮಲ್ಪುನು, ಕಂಬಳ. ಉಂದು ಮಾತ ಒಂಜೇ ಜಾಗೆಡ್ ತೋವೊಲಿ ಅತ್ತಂದೆ ಮಾತಾ ಜಾತಿದ ಮರ ಮಟ್ಟ್ , ಮರ್ದ್ ದ ದ್ಯೆಕುಲು, ಫಲ ವಸ್ತುಲು ಉಂದೆನ್ ಮಾತಾ ಬುಲೆಪಾದೆರ್. ಅಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂಜಿ ವಿಭಾಗೊನುಲಾ ಮಲ್ತ್ದೆರ್. ಉಂದೆಂಡ್ ತಾರಾಲಯ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಗತಿಲು ಉಲ್ಲ. ತುಳುವೆರ್ ಮಾತೆರ್ ಅವೆನೊರ ತೂದು ಅಂಚಿತ್ತಿ ಒಂಜಿ ಸರಕಾರದ ಅಟ್ಟಣೆನ್ ಬುಳೆಪಾವುನ ಕರ್ತವ್ಯ ಆದುಂಡು

ಸತ್ಯವೇದದ ಕಥೆಕ್ಕುಳೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಪರ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆದ ಕಥೆಲು(1962),ದೇವೆರೆ ವಾಕ್ಯದ ಕಥೆಳು(1876), ಯೇಸು ಮಲ್ತಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರಸಂಗ (1900), ದೇವೆರೆ ರಾಜ್ಯದ ಮುತ್ತುಳು(1934)ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಬೂಕುಳು ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂದಡ್.ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂಸ್ಕಾರೊಳು ವಿಭಾಗೊಡು ದಿನದಿನತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಳು(1869, ದೇವೆರೆ ವಾಕ್ಯದ ಬೋಧನೆದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ(1885) ದೃಡೀಕರಣದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ(1885)ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಜೋಕುಳು ಕಲ್ಟೊಡಾಯಿ ವಚನಲಾ ಗೀತಲಾ (1901)ದೇವಾರಾಧನೆದ ಕ್ರಮ (1859) ಇಂಚಿತ್ತಿ ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಳಡ್. ನೀತಿ ಬೋದನೆದ ವಿಭಾಗೊಡು ಕಳುವೆ ವೀರಪ್ಪನ ಮಾನಸಾಂತರ (1909) ಯಾನ್ ಅಳೆಗ್ ಪಗೆ ಬೂಟಂದೆ ಕುಳ್ಳಯೆ (1909) ದೆತೊಣುನೆಡ್ದ್ ಕೊರ್ಪಿನವೇ ಎಡ್ಡೆ (1909) ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್ ಕಲಿ ಗಂಗಸರ ಮಳ್ತ್ದ್ ಮಾರುನವು ಸಮಾದುಂಡಾ (1878), ಸ್ವರ್ಗಯಾತ್ರೆ (1901) ಪ್ಲಟಿಕ್ ದೊರೆ ಬರೆದ್ ಕೊರಿ ಸಂಸಾರದ ಕ್ರಮೊಳು(1902)ಬೂಕುಲು ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂುಡ್. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ತುಳು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬೇಲೆಲಾ ಮಲ್ಲದವು ಆದುಂಡು.ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಗ್ ಎಂಚ ಸತ್ಯವೇದ ಗ್ರಂಥ ಮುಖ್ಯನಾ ಅಂಚೆನೇ ಸಂಗೀತ ಪುಸ್ತಕಲಾಮಲ್ಲ ಸ್ಥಾನೊಡು ಪಡೆದುಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಇಲ್ಲಡ್ ಸತ್ಯವೇದ ಎಂಚ ಉಂಡಾ ಅಂಚೆನೇ ಸಂಗೀತ ಪುಸ್ತಕಲಾ ಉಂಡು. ದೇವಾಲಯೊಳೆಡ್ ತುಳು ಸಂಗೀತ ಮಳ್ಪುನತ್ತಂದೆ ಇಲ್ಲಲೆಡ್ಲಾ್ ಸಂಗೀತ ಪುಸ್ತಕೊನು ಉಪಯೋಗ ಮಳ್ಪುವೆರ್. ಇತ್ತೆಬಳಕೆಡುಪ್ಪು ತುಳು ಸಂಗೀತ ಪುಸ್ತಕ ಸುರುಟದ್ಟು ಪ್ರಕಟ ಆತಿನಿ 1874ಡ್. ಅವು ಪರಿಸ್ಕøತ ಆದ್ ಇತ್ತೆ 216 ಪುಟತ್ತ ಮಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕ ಆದ್ ಐಟ್ 251 ತುಳು ಸಂಗೀತೊಳು ಇತ್ತ್ದ್ತ ಸತ್ಯವೇದದ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಎಂಚ ಮಲ್ಲ ತುಳುಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥನಾ ಅಂಚನೇ ಉಂದು ರಡ್ಡನೇ ಮಲ್ಲ ತುಳು ಸಂಗೀತ ಪುಸ್ತಕ ಆದುಂಡು. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಅತ್ತಂದೆ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಜೋಕುಳೆ ಗೀತೊಳು (1878) ನಮ ರಾಗೊಳು (1858) ಸುವಾರ್ತಾ ಸೇವಾ ಸಂಗೀತಗಳು ತುಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ(1953) ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತುಳು ಗೀತಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ರಾಗಗಳು(1865) ಇಂಚಿತ್ತಿ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂತಡ್.
ಇಂಚ ಪಿರವು ಬನ್ನಗ ದೇವಿನ ಪುರ್ಸಾದ ಕೈಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರ ಮಾರ್ಗೊಡು 'ಗಂಡಗಣೊಕ್ಕುಲು' ಬೆರಿಪತೊಂದು ಬರ್ಪ ಪನ್ಪಿ ನಂಬೊಲಿಗೆ ತುಳುವೆರೆಡ ಇತ್ತ್ಂ‌ಡ್. ಅಯಿನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪಿ ಸಲುವಾದ್ 'ಗಡಿಹಾರ' ಪನ್ಪಿ ಸೇವೆನ್ ತುಳುವೆರ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್.

ಒಂಜಿ ಸೇರ್ ಅರಿಕ್ ಒಂಜಿ ೩೦೦ ಗ್ರಾಂ ಉರ್ದಬೇಳೆ ಪಾಡೊಡು ಉರ್ದಬೇಳೆ ಸಣ್ಣ ಕಡೆವೊದು ಅರಿ ಒಂತೆ ಜರಿಜರಿ ಕಡೆದ್ ದೀಯೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಮನದಾನಿ ಆ ಬಂದೊನು ಕಟ್ಟ್ ದಿ ಮೂಡೆದ ಇರೆಕ್ ಮೈತ್ ದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೊಂದುರುಡು ಬೆಯ್ಪಾವೊಡು. ಮೂಡೆ ಬೆಯ್ಪಾರೆಗೆಂದೆ ಮಲ್ಲ ನಮೂನೆದ ತೊಂದುರು ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಉದ್ದ ಮುಡೆತಿ ಮೂಡೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮಲ್ಲ ತಪಲೆಡ್ ಬೈ, ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ತೊಂದುರುದ ಬಾಯಿ ದೀದ್ ಬೆಯ್ಪಾರೆ ಆಪುಂಡು ಮೂಡೆ ಮೂಜಿ ದಿನ ದೀಂಡಲಾ ಹಾಳಾಪುಜಿ.

ಮೈಕಲ್ ಫ್ಯಾರಡೇನ ನಿಯಮೊ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲ ನಿಯಮ. ಉಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರಾ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಎಂಚ ಸಹಾಯ ಅಪುಂಡು ಉಂದು ಗೊತ್ತಿಂಪ್ಪುಂಡು.

ಉಂದೊಂಜಿ ಕಡ್ಪುನ ಕರ್ಬೊದ ಸಾದನೊ. ಕರ್ಬೊಡು ಮಲ್ಪುನ ಈ ಕನಕ್ ದರ್ಪುನ ಸಾದನೊಗು ಕನ್ನಡೊಡ್ ಕೊಡಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್ Axe ಪನ್ಪೆರ್. ಒಂಜಿ ಮೈ ಬಾಯಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಕಡೆ ಪಾಡ್ಂಡ ಕುಡಾರಿ ತಯಾರ್. ಮರ ಕಡ್ಪರೆ, ಕನಕ್ ನರ್ಪರೆ ಕುಡಾರಿನ್ ಗಳಸುವೆರ್.

ಜೋಕುಲಾಟಿಕೆ ಕಿನ್ಯ ಕಿನ್ಯ ಜೋಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಕುಸಲ್‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ಲೆನ್ ಜೋಕುಲಾಟಿಕೆಂದ್ ಪನೊಲಿ. ಕೆಲವು ಸಲ ಪ್ರಾಯದಕುಲು ಮಲ್ಪುನ ಅಬತರಲೆಗ್ ಜೋಕುಲಾಟಿಕೆಡ್ ಮಲ್ತಿನೀಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಸುವರ್ಣ ತುದೆತ ಬದಿಟ್ ಈ ಊರು ಉಂಡು. ಈ ಊರುಡ್ ಕ್ರಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕಂಡ ಬೊಕ್ಕ ಜನಕುಲ್ ಉಲ್ಲೆರ್.ಮುಲ್ಪ 'ಯುವಕ ಮಂಡಲ' ಪನ್ಪಿನ ಸಂಘಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಸಂಘದಗುಲು ಜೋಕ್ಲೆನ ಅಭಿರುಚಿನ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಕರಾಟೆ ತರಭೇತಿನ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಯೋಜನೆನ್ ಕೈಗೊಳ್ಳುದೆರ್. ಈ ಊರುಡು ತಾರೈದ ಮರ ಬೊಕ್ಕ ಬಜ್ಜಯಿದ ಮರತ ತೋಟಲು ಜಾಸ್ತಿ ಉಂಡು.

ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ 1.5 ದಶಲಕ್ಷ(ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ)ಮೊತ್ತಗ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡಗು ಗೊಬ್ಬಿಯೆರ. ಅರೆನ ಸುರುತ್ತಾ IPL ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳೀದ ಹರಾಜ್‍ಡು ಮಸ್ತು ದುಬಾರಿ ಆಟಗಾರ ಅಯೆರು. ಇತ್ತೆ ಧೋನಿ ಚೆನ್ನೈ ಸುಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾತೆರು.

ಅಕೆರಿಗ್ ಆರ್ ಸರ್ವಸಂಗೊ ಪರಿತ್ಯಾಗೊ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರೆನ್ ಗುರುಂದು ಸ್ವೀಕಾರೊ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೮೮೫ಡ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣೆರ್ ಕಲ್ಕತ್ತೊದ ಕೊಸ್ಸಿಪುರೊಡು ಇಪ್ಪುನ ಆರೆನ ತೋಟೊದ ಇಲ್ಲಡೆಡ್ ಕಂಟೆಲ್ದ ಕುರಿತಂಚಿನ ಬೇನೆಡ್ ಬಂಙೊಡಿತ್ತೆರ್. ಆರೆನ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೊಂದೆ ನರೇಂದ್ರೆರ್ ಆರೆನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮೊದ ಇದ್ಯೆನ್ ದುಂಬರಿತೆರ್. ಆರ್ ಕೊಸ್ಸಿಪುರೊಟು ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೊ ಸಮಾದಿನ್ ಅನುಬವಿತೆರ್.

ಕದಿಕೆ ಪಂತಿದ ಬೇರ್‌ದ ರಸ ೪-೬ ಬಿಂದ್‌ದಾತ್ ಮೂಂಕುಗು ಪಾಡ್ಂಡ ಮೂಂಕುಡ್ದು ನೆತ್ತೆರ್ ಬರ್ಪುನ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.ಕದಿಕೆ ಪಂತಿದ ಬೇರ್‌ದ ರಸೊನು ಕೆಲವು ದಿನೊ ಮುಟ್ಟ ಪರ್ಂಡ ಮೂಂಕುಡ್ದು ನೆತ್ತೆರ್ ಬರ್ಪುನ ಶಾಶ್ವತವಾದ್ ಕಡಿಮೆ ಆಪುಂಡು.

ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿನ ಸನ್ನಿಧಾನೋ ಗ್ ಪೋಯರ ಸುರುಕು ೪೮ ದಿನ ವೃತ ಪತ್ತ್‌ದ್ ಬರೋಡು ಅಪುಂಡು. ಪುಲ್ಯ ಕಾಂಡೆ ಬೇಗ ಲಕ್ ದ್ ಚೌಲಿ ನೀರ್ ಮೀದ್ ದೇವೆರೆನ್ ಶರಣು ಲೆಪ್ಪೋದು. ಬೊಕ್ಕ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಮಾಲೆಧಾರಿ ಮಳ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ೪೮ ದಿನ ಮದುಮಂಸ ತಿನ್ಯರೆ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ೪೮ ದಿನಾಲ ಕಾರ್ ಗ್ ಮುಟ್ಟು ಪಾಡಂದೆ ಉಪ್ಪೊದ್ದು . ಮಸ್ತ್ ಶ್ರದ್ದೆ ಭಕ್ತಿ ಡ್ ದೇವೆರೇ ನ ವೃತ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.

ಮಣ್ಣಿದಡ್ಡೆ ಪಂಡ ಉಂದೊಂಜಿ ಅರಿತ ಅಡ್ಡೆ ಉಂದೆನ್ ಕನ್ನಡೊದು ಆಲ್ಬಾಯಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಪೊಸ ಅರಿತ ಮಣ್ಣಿ ಮನ್ಪುವೆರ್ ಬೊಲಂತರಿ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಲ್ಲ ಪಾಡ್ದ್ ಸಣ್ಣ ಕಡೆವೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಕುಂದವೊಡ್ ಗಟ್ಟಿ ಆವೋದ್ ಬರ್ನಗ ತಟ್ಪೆಗ್ ಬಾರೆದಿರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಮೈಪೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಲಾಯ್ಕ್ ಗಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು ಅದಗ ಮಣ್ಣಿದಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು

ಸಾಂಬಾರ್‍ದ ಮರಯಿಗ್ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಗುಂಡಿ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಸುತ್ತ ಆಜಿ ಇಜಿಂಡ ಏಲು ಗುಂಡಿಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಟ್ಟ್ ಕಜಿಪುಗು ಬೋಡಿತ್ತಿನ ಜೀರ್‍ದೆರಿ, ಕೊತ್ತೊಂಬರಿ, ಮೆತ್ತೆ, ಓಮ, ದಾಸೆಮ್ಮಿ, ಎಡ್ಮೆ, ಎಡ್ಡೆ ಮುಂಚಿ, ಮಂಜಲ್‍ದ ಕೊಂಬು, ಪಾಡುವೆರ್. ಸಾಂಬಾರ್‍ದ ಮರಯಿನ್ ಕುಲ್ಲೆರ್‍ಲಾ ಉಪಯೋಗಿಸಾವೆರ್.
ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಮಾಲೆದ ಚ ವರ್ಗೊದ ನಾಲ್ನೆದ ಅಕ್ಷರೊ. ಉಂದೊಂಜಿ ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಅಕ್ಷರಾದ್ ಬಳಕೆಡಿಪ್ಪುನ ಕಾರಣೊ ಮಾತ ಸಮಯೊದ ಪಂತ್ಯೊಡುಲಾ ತೋಜಿದ್‍ಬರ್ಪುಜಿ. ಅಶೋಕನ ಕಾಲೊದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಡುಪ್ಪುನ ಈ ಅಕ್ಷರೊಗು ಒಂತೆ ಮಟ್ಟ್‌ಡ್ ಇತ್ತದೆ ಅಕ್ಷರೊದ ಹೋಲಿಕೆ ಬರ್ಪುನೆ ಗಂಗೆರೆ ಕಾಲೊಡು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟೆರೆ ಕಾಲಗು ಝ ಅಕ್ಷರೊದ ತರೆಕಟ್ಟ್ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಿಲೆ ಆಪುಂಡು. ಅಯಿತ ಪೂವೊಲು ಪಗಿದುಪ್ಪುನವು ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರೆ ಕಾಲೊಡು ತೋಜಿದ್‍ಬರ್ಪುಂಡು.

ಸಿಂಗಾರವ್ವ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ ೧೯೮೨(ರಾಜ್ಯೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ೨೦೦೨ಡ್ ನವದೆಹಲಿಡ್ದ್ ಕಥಾಪುಸ್ತಕ ರೂಪೊಡು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಾಸೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಆತ್ಂಡ್. ೧೯೮೪ಡ್ ನವದೆಹಲಿದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಕಾಶನಮ್‍ಡ್ದು ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಆತ್ಂಡ್. ೧೯೯೯ಡು ಕೇರಳೊದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂಡ್ದ್ ಕುಲೊಥೆ ಚಿಂಗಾರಮ್ಮ ಪುದರ್‍ಡ್ ಡಿ.ಸಿ. ಬೂಕಾದ್ ಮಲಯಾಳಿ ಬಾಸೆಗ್ ಅನುವಾದೊ ಆತ್ಂಡ್)

ಮಣ್ಣ್‌ ಒಂಜಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೊ ವಸ್ತು. ಇಂದೆಟ್ ಕನಿಜಾಂಸೊ ಉಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಗಾತ್ರೊದ ದಿಂಜ ಪದರೊಲುಂಡು(ಸಾಯಿಲ್ ಹಾರಿಜನ್ಸ್), ಉಂದು ತನ್ನೊ ಮೂಲೊ ವಸ್ತುಡ್ದು ಮಿತ್ತ್‌ಡ್ ಭೌತಿಕವಾದ್, ರಾಸಾಯನಿಕವಾದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಕನಿಜಾಂಸೊಲು ಇಪ್ಪುನೆಟ್ ಎತ್ವಾಸೊ ತೋಜುಂಡು. ಉಂದು ರಾಸಾಯನಿಕವಾದ್ ಅಂಚನೆ ಪರಿಸರೊದ ಕ್ರಿಯೆಡ್ದ್ ಪೊಲಿನ ಬಂಡೆಡ್ದ್ ಅತ್ತಂಡ ಕೊಚ್ಹಿದ ಪೋಂಡ ದಿಂಜ ಮಾರ್ಪಾಟ್‍ಲೆಡ್ದ್, ಹವೆದ ಪರಿನಾಮೊಡ್ದ್, ಬುಕ್ಕೊ ಬೂಮಿ ಸವೆಪುನೆಡ್ದ್ ರೂಪು ಪಡೆವೊಂದುಂಡು. ಮಣ್ಣ್ ತನ್ಒನ ಮೂಲೊಸಿಲೆಕ್ಲೆಡ್ದ್ ಬಿನ್ನೊ ಆದಿಪ್ಪುನೆಗ್ ಕಾರನೊ ಅವು ಬೂಗೋಲೊಜಲಗೋಲೊ, ವಾಯುಗೋಲೊ, ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವಗೋಲೊಗ್‍ಲೆ, ಜೊತೆಟ್ ಇತ್ತ್‌ದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದು ಘನೊ, ಅನಿಲೊ ಬುಕ್ಕೊ ದ್ರವ ರೂಪೊಲೆಡ್ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಕನಿಜೊ ಅಂಚನೆ ಇಂಗಾಲೊದ ಮಿಸ್ರನೊಡ್ದ್ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕಣೊಕುಲು ಪರಸ್ಪರೊ ಸಡಿಲವಾದ್ ಸೇರೊಂದಿತ್ತ್‌ದ್, ಕಾಲಿ ರಂದ್ರೊಡ್ದ್ ಕೂಡ್‍ದಿಪ್ಪುಂಡು. ಈ ರಂದ್ರೊಲು ಮಣ್ಣ್‌ದದ್ರಾವನೊ (ದ್ರವರೂಪೊ) ಬುಕ್ಕೊ ಗಾಳಿ(ಅನಿಲೊ)ರೂಪೊಡುಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದಾವರೊ ಮಣ್ಣ್‌ನ್ ದಿಂಜ ಸರ್ತಿ ಮೂಜಿ ಸ್ಥಿತಿಲೆಡ್ ಸಂಸ್ಕರಿಸವೆರ್. ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಸಾಂದ್ರತೆ 1 ರಿಂದ 2 g/cm³ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣನ್ನು ಭೂಮಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ : ಈ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಗ್ರಹವು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಭೂಮಿ ಗ್ರಹೊದ ಒಂತೆ ಬಾಗೊಡು ಮಣ್ಣ್‌ದ ರಚನೆ ತೃತೀಯ ಭೂರಚನಾ ಅವದಿಡ್ದ್ ಪರತಾತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾನೊಲ ಹೆಚ್ಚಿನವು Pleistoceneಡ್ದ್ ಪರತ್ ಆತ್‍ಜಿ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ಡ್, ಮಣ್ಣ್‌ ಒವ್ವೇ ಗ್ರಹೊನು ಆಚ್ಚಾದಿಸವುನ ಆಧಾರಶಿಲಾತಲೊದ ಮಿತ್ತ್‌ದ ಗಟ್ಟಿ ಆವಂದಿನ ಗಟ್ಟಿ ಪದಾರ್ತೊಂದ್ ಪನೊಡಾತ್ಂಡ್, ಅತ್ತಂಡ ಬಂಡೆಕಲ್ಲ್‌ದ ಸಡಿಲಾಯಿನ ಮೂಲೊ ವಸ್ತ್.

ಜನಪದ ನೃತ್ಯೊಲು ಜನಪದ ನಲಿಕೆಂದ್ ಲೆಪ್ಪೊಲಿ. ಜಾನಪದೊ ಪನ್ಪುನ ಸಿಸ್ತ್‌ಡ್ ಜನಪದ ನಲಿಕೆ, ಜನಪದ ವಾದ್ಯೊ, ಜನಪದ ಗೀತೆ, ಜನಪದ ಗೊಬ್ಬುಲು, ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಬಾಗೊ ಉಂಡು. ಪಉಂದು ಜನಪದೊ ನಲಿಕೆದ ಬಗೆಟ್ ಪೊಲಬು ತೋಜಾವುನ ಲೇಕನೊ.

ಭೂತೊಗಟೆದ ಫಲಕೊಲು ಚಲನೆ (ಫಲಕ ವಿಬಂಧನ - ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟೋನಿಕ್ಸ್) ಯಾಪಿನ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಅನುಸಾರ ಜಪಾನ್ ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಅಡಿತ ಭೂಫಲಕ ಮೂಡಾಯಿಗು ಚಲನೆಯಾದ್ ಇತ್ತೆ ಇತ್ತಿನ ರೂಪೊಗು ಬೈದಾ ಇಂದ್ ತೆರಿಯೊಂದೆರ್.

'ಅಮ್ಮನ ಪಾಡಿ' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಉಂದೆಕ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅವ್ವೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಅಯಿನಿ. ಮುಲ್ಪ "ಶ‍್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ಮಹಾಕಾಳಿ" ದೇವಾಸ್ತಾನೊ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ತಾನೊಡು ಜನಾರ್ದನ ದೇವೆರ್ನ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಗ್ ಮೋನೆ ಮಲ್ತ್ ಉಡುಪಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವೆರ್ಗ್ ಎದುರಾದ್ ಉಂಡು. ದುಂಬುದ ಕಾಲೊಡು ಸಿಲೆಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇತ್ತೆಲಾ ಆ ಸಿಲೆನೇ ದೇವಿನ ರೂಪೊಡ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.

ಕಿಟ್ಟೆಲ್ಲೆರೆನ English–Kannada Dictionary (1888) ಡ್ Engagement ಪನ್ಪಿನ ಪದ ಉಂಡು. Engagement ಪಂಡ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥೊ, ವಾಗ್ನಿಶ್ಚಯೊ (ವಾಕ್+ನಿಶ್ಚಯೊ) ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥೋಲು ಉಂಡು.

ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ' ಇಂಬೆರ್ ಕನ್ನಡೊದ ಕಥೆಗಾರೆ, ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರೆ, ನಾಟಕಕಾರೆ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್, ಕುಲಪತಿಲು, ಚಿಕಾಗೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಬರ್ಲಿನ್, ಮಾಸ್ಕೋ, ಜಪಾನ್ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕಡೆತ ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯೊಡು ಜಾನಪದೊ ಬುಕ್ಕೊ ರಂಗಭೂಮಿದ ಬಗೆಟ್ ಉಪನ್ಯಾಸೊಲೆನ್ ಕೊರ್‍ನ ಪೆರ್ಮೆ ಆರೆಗ್ ಉಂಡು.
ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ ಆದಾಯತ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ದಿತೇರ್, ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೊ ಭೂಮಾಲೀಕೆರೆಗ್, ಬೆಲೆತಾರೆಗ್,ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಲ ನಡುಟ್ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆತ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಣ ಮಾಲ್ತೆರ್. ರಿಕಾರ್ಡೊ, ಒಂಜಿ ಕಡೆ ಭೂಮಾಲೀಕೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳತಾರ್ ನಡುಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿರೋಧೊನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್, ಜಮೀನ್ತಸ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಿರವಾದ್ ಪೂರೈಕೆತಾ ಎದುರ್ ಕೊರತೆಯಿಪ್ಪುಂಡು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ವೃದ್ಧಿ ಬಾಡಿಗೆನ್ ಮಿತ್ತ್ ತಳ್ಳುತ್ ಬುಕ್ಕ ವೇತೊನೊನ್ ಅಂಚನೆ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

ಲಾಲ್ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೦೨, ೧೯೦೪ - ಜನವರಿ ೧೧, ೧೯೬೬) ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ರಡ್ಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಭಾರತೊತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕ್ ಅವಿರತವಾಯಿನ ಹೋರಾಟೊನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್.

ಮಸ್ತ್ ಸುಲಭದ ಈ ಕೂಡ್-ಕಟ್ಟ್‌ನ್ ಬೆನ್ನಿ ಬೆನ್ಪಿನಕುಲು ಮಲ್ತೊಂದು ಬೈದೆರ್. ಒಂಜಿ ಪಾವು ಉರ್ಪೆಲರಿ ಪಾಡ್ದ್, ಪೊರ್ತು ಕಂತುನ ಪೊರ್ತುಗು ಕಡೆದ್ ತೆಲ್ಲಾವು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಯೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಮೀನ್‍ದ ರಸನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊರ್ತು ಕಂತುನ ಪೊರ್ತುಗು ಇಲ್ಲದ ಜಾಲ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಮನೆನ್ ಮೂಡಾಯಿಗ್ ತಿರ್‍ಗಾದ್ ದೀದ್ ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ಬಾರೆದ ಕೊಡಿ ಇರೆ ಪಾಡ್ದ್ ಅಡಿಕ್ ಚೂರು ನುಪ್ಪು ಅಯಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ರಡ್ಡ್ ತೆಲ್ಲಾವು ಬಲಸ್‍ದ್ ಮಿತ್ತ್‍ಗ್ ಮೀನ್‍ದ ತುಂಡುಲ ರಸಲಾ ಪಾಡುವೆರ್. ಇರೆತ್ತ ಕೊಡಿಕ್ ಒಂಜಿ ತುಂಡು ಮೀನ್‍ನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ತಿಪಿಲಡ್ ದೀಪ ದೀದ್ ಅಯಿನ್ ತಡ್ಪೆದ ಮಿತ್ತ್‌ ದೀದ್ ಇಲ್ಲ ಜಾಲ್‍ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಕುರುವಾಯಿಗ್ ಕಯ್ ಮುಗಿವೆರ್. ಒಂಜಿ ಚೊಂಬು ನೀರ್‍ನ್ ಈ ಇರೆತ್ತ ಎದುರುಡು ದೀಪೆರ್. ನೇನ್ ಬಲಸಿನ ಹಿರಿಯೆರ್ ತಡ್ಪೆನ್ ಪತ್ತೊನುವೆರ್. ಅಕಲ್ನ ಒಟ್ಟುಗು ಉಪ್ಪುನ ಇಲ್ಲದ ಜೋಕುಲು ಬಾಲೆಲು ಮಾತೆರ್‍ಲಾ ಸೇರ್‍ದ್ ಆ ಕುರುವಾಯಿನ್ ಪತ್ತೊಂದು ಕಿದೆತ್ತ ಪಿರವು ಪೋಪೆರ್. ಕಿದೆತ ಪಿರವುಡು ನೀರ್ ತಲ್ತ್‍ದ್ ಮನೆ ದೀದ್ ತಡ್ಪೆನ್ ದೀಪೆರ್. ಬಲಸ್‍ದಿನ ಹಿರಿಯೆರ್ ಜಾಲ ಬೈ ಕೊರತಿ ಇಜ್ಜಾಂಡಾ ದಾರುಗು ಕೈ ಮುಗಿದ್ ನೆನೆತ್ತೊಂದು ನುಡಿಕಟ್ಟ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಕಿದೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಎರು ಕಂಜಿ ಕೈ ಕಂಜಿ ಮಾತೆನ್ ಪೋಯಿನಲ್ಪ ಬತ್ತಿನಲ್ಪ ಕಾಪೊಡು ಇಸೊನು ಕಡಪ ರಾಜ್ಯೊಗು ಪಾಡೊಡು, ಅಮೃತೊನು ಕೈ ಸೇರಾವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ತೆಪ್ಪುಡು ಇತ್ತಿನ ಗೆಂಡೊಗು ಕೊಡಿ ಬಿರೆಲ್‍ಡ್ ಎಣ್ಣೆ ಸೆಡ್ಡಿದ್ದ್, ಪುಗೆತ್ತ ಲೋಬನ ಪಾಡ್ದ್ ಆರತಿ ದೆರ್ಪುವೆರ್. ಕುರುವಾಯಿ ದೀದ್ ಕಿದೆತ್ತ ಕಂಜಿ ಕೈ ಕಂಜಿಲೆಗ್ ಕಾಡ ಮುರ್ಗೋಲೆಡ್ದ ತೊಂದರೆ ಆವಂದಿನಂಚ ಅವೆಕ್ ಸೀಕ್ ಸಂಕಡ ಬರಂದಿನಂಚ ನಟ್ಟೊನುವೆರ್.

ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಡಿವೆಲಪ್‌ಮಂಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರಿವರ್ತನೆ (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಚೇಂಜ್), ಬಡತನ, ಬುಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ವಿಧಾನ ಮಿತ್ತಡ್ತ್‍ ಮಿತ್ತ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್), ಸಮಾಜ ಒವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲತ ಒಡೆತನ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬುಕ್ಕ ವಿಂಗಡಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೋ ಅಂಥ, ವಿಧಾನಲು ಬುಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪುನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಶಾಖೆ. ಒಂಜಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂಜಿ ಸಮಾಜ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆತ ಘಟಕ. ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಸಂಘಟನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಲ್ಲೆಟ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ, ಬುಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಬಹುತೇಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅನುಕ್ರಮವಾತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬುಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಟ್ ಆಪುಂಡು. ಅವು ನಡುಟ್ ಮಿಶ್ರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಮಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಇಕಾನಮಿ). ಸ್ಥೂಲವಾತ್ ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿವರಣೆ ಕೊರ್ಪೊ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಸಂವಹನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶವಾತ್ಂಡ್. ತುಲನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (ಕಂಪ್ಯಾರಟಿವ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್), ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪದ್ಧತಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬುಕ್ಕ ವರ್ತನೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪೆರ್.

ಪರ್ಂದ್ ಪಂಡ ನೆಂಪಾಪನೆ ಒಂಜೆ ಅವು ಬಾರೆ ಪರ್ನ್ದ್. ಅಂಡ ಪರ್ಂದ್ ಪನ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ನಾಮಪದೊ. ಬೇತೆಬೇತೆ ಜಾತಿದ ಫಲೊ ಪರ್ಂದ್‍ಲು ವಿಶಾಲ ಅರ್ತೊಡು ಪರ್ಂದ್ ಪಂಡ್‍ದೇ ತೋಜಿದ ಬರ್ಪುನ ಅರ್ತೊ. ತುಳುನಾಡ್‍ಡ್ ವಾ ನಮೂನೆದ ಪರಂದ್‍ಲು ಉಂಡು ಪನ್ಪುನೆನ್ ದುಂಬುಗು ತೂವೊಲಿ.
ಭಾಷಾ ಪ್ರಕಾರೊಡು ನಿಘಂಟ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯಾಕರಣ, ಪಠ್ಯ, ಇಂಚ ಮೂಜಿ ವಿಭಾಗಮಳ್ಪೊಲಿ.ಅಗಸ್ಟ್ ಮೆನ್ನರ್ನವ ತುಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟ್(1886) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತುಳುನಿಘಂಟ್(1888) ಆರ್. ಟಿ. ಮಾಬೆನ್ರೆಅನ ಕನ್ನಡ ತುಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಮಂಜರಿ(1905) ಜಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರಿಗೆಲ್ನ ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ (1872)ತುಳುನಾಡ್ಡ್ಿ ತುಳು ಪಠ್ಯೊನು ಜಾರಿಗ್ ಕನವೊಡು ಪಂಡ್ದ್ ಮಿಶನರಿನಗುಳು ತಯಾರ್ ಮಳ್ತಿನ ತುಳು ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆ (1890)ತುಳು ಪಾಠೊಳೆ ದುಂಬುದ ಪುಸ್ತಕ (1862) ತುಳು ಪಾಠೊಳೆ ರಡ್ಡನೇ ಪುಸ್ತಕ (1962) ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂ9ಡ್.

ಬಟ್ಟಿ, ತಡ್ಪೆ, ಲೆಂಚಿ, ಅತ್ತರ್ ತಟ್ಟಿ, ಸೇರ್, ಪಾವು, ಗುಂಡದಡ್ಡೆದ ಬುಟ್ಟಿ, ಕಂಬುಳೊಡು ಎರು ಗಿಡಪು ಬಡು, ಇಂಚ ಬೇತೆ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ದೊಂಪದ ಕಂಬೊ, ಮಿತ್ತ ಪಾಡ್ಯರೆ ತಲಕೆ, ಇಲ್ಲ್ದ ಮಾಡ್ ್ ಪಾಡ್ಯರೆ ಅಡ್ಡ ಆದ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.

ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಒಂಜಿ ವೈದಿಕ ದೇವತೆ.ಉಂದೇ ದೇವತೆ ತೆಯ್ಯಂ ರೂಪೊಡು ಸೇವೆ ದೆತೊನುನ ವಿಧಾನೊನೇ ಒತ್ತೆಕೋಲ.ಮುಲ್ಪ ವಿಷ್ಣು ಮೂರ್ತಿ ದೈವೊಗು ಕೋಲ ಕೊರ್ಪೆರ್‍.ಈ ದೈವೊ ಬಾರೀ ಮಲ್ಲ ಗೆಂಡೊದ ರಾಶಿಗ್ ಬೂರುದು ಗೆಂಡಸೇವೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ರಮೊನು ತೂವೆರೆ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು.ಈ ಗೆಂಡೊದ ರಾಶಿಗ್ 'ಮೇಲೇರಿ ' ಪನ್ಪೆರ್‍. 'ಮಲವೆರ್‍' ಪನ್ಪಿನ ಸಮುದಾಯದಕುಲು ಈ ಕೋಲ ಕಟ್ಟುವೆರ್‍(ಕೇರಳತ್ತ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಮುದಾಯ).ತುಳನಡ್‌ಡ್ ಒಲ್ಪ ಒತ್ತೆಕೋಲ ಆಪುಂಡಲಾ ಅಕುಲೇ ಕಾಸರಗೋಡು ಮರ್ಗಿಲ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಕೋಲ ಕಟ್ಟುವೆರ್‍.ಒತ್ತಕೋಲ ರಾತ್ರೆ ಪುಲ್ಯಾನೆಟ ಉಂಡು. ಪೊರ್ತು ಕಂತ್‌ನಗ 'ಮೇಲೇರಿ' ಗ್ ತೂ ಕೊರ್ಪೆರ್‍.ನಡೀರ್ಲ್‌ಡ್ ಕುಳಿಚಟ್ಟ್ ದೈವೊದ ನೇಮೊ ಆಪುಂಡು. ಪುಲ್ಯಕಾಂಡೆ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವೊದಸ ಕೋಲ ಆಪುಂಡು.

ಜಾಲ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗಟೆ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಮಾತೆರ್‌ಲ 'ಪೊಲಿ... ಪೊಲಿ...' ಪನೊಂದು ತುಳಸಿಕಟ್ಟೆಗ್ ಸುತ್ತು ಬರೊಡು. ಕುರಲ್ ತುಂಬಿನಾಯೆ ಇಲ್ಲ್‌ದುಲಯಿ ಪೊಗ್ಗುನಗ ಮುತ್ತೇಸಿ ಪೊಂಜೊವು ಆಯನ ಕಾರ್‌ಗ್ ನೀರ್ ಪಾಡ್‌ದ್ ದೆಕ್ಕೊಡು. ಬೊಕ್ಕ ಮುಕ್ಕಲಿಗೆಡ್ ಕುರಲ್‌ದ ಕಟ್ಟೊನು ಮೂಡ, ಪಡು, ಬಡಗ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಡ್ ಒವಾಂಡಲಾ ಒಂಜಿ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಮೋನೆ ಪಾಡ್‌ದ್ ದೀವೊಡು. ಮೂಡಾಯಿದಿಕ್ಕ್ ಆಂಡ ಬಾರೀ ಎಡ್ಡೆ.

ತರೆ ತರಾಂತರೊಡು ದೇವಿನ ಆರಾದನೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ್ ನಡತ್ತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಬೀರಪ್ಪನ ಡೊಲ್ಲುಂದೇ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತಿನ ಈ ಪ್ರದರ್ಸನೊ ಕಲೆ ಇಂಚಿಪೊ ದಾರ್ಮಿಕತೆದ ಬೇಲಿಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್ಂಡ್.

ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ - ತುಳುನಾಡು, ಕೊಂಕಣ ಸೀಮೆ, ಮಲಬಾರ್- ಈ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ತೂವರೆ ತಿಕ್ಕುನ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಂಪು-ಕಾವಿ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲ್ ಗ್ ಮುರಕಲ್ಲು ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಕೆಲೆವೆರ್ ಉಂದೆಕ್ ಕೆಂಪುಕಲ್ಲ್ ಇಂದ್ ಲಾ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಉಂದೆಕ್ ಚಿರಿಕಲ್ಲು ಇನ್ಪೆರ್. ದಾರವಾಢ ದಂಚಿ ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪಿನ ರೂಡಿ ಉಂಡು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿಡ್ ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಇಂದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿ ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಮುರಕಲ್ಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೀದರ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಂಚನೆ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆದ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.

ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣೊಲೆನ ಶಾಖ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ಪುಲೆರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುನ ಚೈತನ್ಯೊನು(energy) ಬೇತೆ ಬೇತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊಲೆನ್ ಗಳಸೊಂದು ನರಮಾನಿಯನ ಉಪಯೋಗೊಗ್ ಅನುಕೂಲೊಗು ಬೋಡಾಪಿಲೆಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಡೆಪುನ ಶಕ್ತಿಯೆ ಸೌರಶಕ್ತಿ. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪೊಸತ್ ಮನ್ಪೆರೆ ಆಪಿನಂಚಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದಾಯೆ ಪಂಡ ಅವು ಗಳಸಿನಾತ್ ಕುಡಲ ಭರ್ತಿಯಾಪುಂಡು.
ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಪುಟ್ಟಿನವು. ಅವು ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಗ್ರಂಥಟ್ ಉಂಡು. ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ದಾಸ್ ಕಾಪಿಟಾಲ್‌ತ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟೊನ್ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ ೧೮೬೭ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್, ಬಂಡವಾಳತ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಶೋಷಣೆಯೆಂದು ಅರ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತತ ಮಿತ್ತ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಮೌಲ್ಯತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂಜಿ ಪದಾರ್ಥ ಮೌಲ್ಯತಾ ಅವ್ ಉತ್ಪಾದನೆಟ್ ವ್ಯಯವಾತ್ ದುಡಿಮೆಟ್ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಲ್ತೆರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. ಉಂದು, ಒಂಜಿ ವಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯತ ಅಯಿನ್ ಪಡೆರಾ ಒರಿಯೆ ಒವೆ ಒಂಜಿನ್ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾತ್ ಉಳ್ಳೆರ್ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾತ್ ಉಂಡು ಇನಿಟ್ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಭಿನ್ನವಾತ್ ಉಂಡು. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗ, ಅಯಿತ್ ಮಿತ್ತ್ 'ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ಅತ್ತಂದೆ 'ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ' ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಕೊರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ, ಸುಮಾರಗ ೧೮೭೦ರಿಂದ ೧೯೧೦ರ ದಶಕ ಮುಟ್ಟ ರಚನೆ ಮಾಲತ್ತೆರ್. 'ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದೊ ಆಲ್‌ಫ಼್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ರಂಚಿನ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, 'ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ'ಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಮಾನಾರ್ಥ ಪದವಾತ್, ಬುಕ್ಕ ದುಂಬುತ ಬುಕ್ಕ ವಿಶಾಲವಾತ್ 'ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' ಪದದ ಒಂಜಿ ಬದಲಿ ಪದವಾತ್, ಜನಪ್ರಿಯ ವಾತ್ಂಡು. ಇದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನಟ್ ಬಳಕೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರತ ವಿಧಾನಲು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಯಾತ್ುಂಡು. ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣತ ಜಂಟಿ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನವಾತ್ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾತ್, ಬುಕ್ಕ ಉಂದು ಹುಟ್ಟುವಳಿಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ ರಡ್ಡ್ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಅವು, ಬೇಡಿಕೆ ಕಡೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮೌಲ್ಯ ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ ಕಡೆ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ಜಾಸ್ತ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಬೆಲೆನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೆಂಬಲವಾತ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಬತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತನ್ ತ್ಯಜಿಸೊಡ್. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್, ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರ್ಣಯ ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆನ್ (ಡಿಸಿಝ಼ನ್ ಮೇಕಿಂಗ್) ನಿರ್ದೇಶನ ಕೋಎfಪೆರ್ ಉತ್ತೇಜನಲು ಬುಕ್ಕ ವೆಚ್ಚೊನ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಿನ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಅಂಶವಾತ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೆಲೆನ್ (ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಿ) ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯಟ್ ಕೋರ್ತ್ ಪ್ರಮಾಣತ ಮಿತ್ತ್ ಎಂಚ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಗ್ರಾಹಕ ಸಿದ್ಧಾಂತನ್ (ಕನ್ಸೂಮರ್ ಥೀಯರಿ) ಇಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಉದಾಹರಣೆಯಾತ್. ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಉಂದು ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದೊಡ್ಡಗ್ ಒಂಜಿ ಮುಂಚಿತವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮನ್ವಯವಾತ್ (ನೀಯೊಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಿಂಥಸಿಸ್) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಅಯಿನ್ ವಿಮರ್ಶಕರಾತ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋಜಾತ್ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾತ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಉಂದು ಉದ್ಧರ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಆಧುನಿಕ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಆಧಾರವಾತ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್, ಆಂಚನೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಪನ ಪದ್ಧತಿ (ಇಕಾನಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್), ಕೌಶಲಯುತ ಸಂವಹನ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಗೇಮ್ ಥೀಯರಿ), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ ಅಂಚನೆ ಅಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಬುಕ್ಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರ್ತ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬದಲಾಗುವ ಅಂಶೊನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಅಂಚನೆ, ದುಂಬುತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ ವರ್ಧಿಸುವ ಅತ್ತಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುವ ಹಲವು ಪರಿಷ್ಕರಣ.

ಕದಿಕೆ ಪಂಡ ಬಾರ್, ಬಜ್ಜೆಯಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲೆನ್ ಸಂಪಲ್ತಿದ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದೀಪುನ ಜಾಗ್ ಅಂಚನೆ ವಸ್ತ್. ಕದಿಕೆದ ಉಪಯೋಗ ಕೃಷಿಕ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ. ದಯೆಪಂಡ ತೋಟೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಕಂಡೊಡು ಬುಲೆಯಿನ ವಸ್ತುಲೆನ್ ದಿಂಜದ್ ದೀಯೆರೆ ಕದಿಕೆನೇ ಬೋಡು.

ವಿಜ್ಞಾನ ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ದ Science ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತ್ನ್ ನನಲ ಜಿಂಜ ತೆರಿಯೊನ್ರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊ. ಗೇನೊನು ಮೊಡೆತ್, ಒಟ್ಟುಸೇರ್ಪಾದ್, ಪ್ರಯೋಗೊಲೆದ ಮುಖಾಂತರೊ ಸಾಧಿಪುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿಜ್ಞಾನ. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಕಲೊಟು ಬೆನ್ಪುನಕಲೆಗ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.
೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್‌ರ ದ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ಼್ ನೇಷನ್ಸ್‌ತ ಪ್ರಕಟಣೆನ್, "ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ ಆತ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜನನ" ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್ . ಈ ಬೂಕುನು ಭೂಮಿ, ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಉತ್ಪಾದನೆತ ಮೂಜಿ ಅಂಶಲು ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ದೇಶತ ಸಂಪತ್ತ್ ಪ್ರಮುಖೊ ಕೊಡುಗೆಂದು ಗುರುತು ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಸ್ಮಿತ್‌ ದೃಷ್ಟಿಟ್, ಆದರ್ಶ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ನರಮಾನಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯೆನ್ ಸಹಜವಾತ್ ಈಡೇರಿಸುನ ಒಂಜಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾತ್ಂಡ್. ಅರ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್,ಎನ್ಕಲಾ ಸ್ವಂತೊ ಆತ್ಮಹಿತಲು ಅನ್ವೇಷಣೆಟ್ ಸೇರ್ತ್ ಪೂರ ನರಮಾನಿಲೆನ್ ಸಮೊಗ್ರ ಸಮಾಜಕ್ಕಾತ್ ಮಸ್ತ್ ಭಾರಿ ಲಾಭೊನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಪೊತ್ ಒಂಜಿ "ತೊಜಾಂತ್ ಕೈ"ಂದು ವಿವರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸ್ಮಿತ್, ಸರಕಾರತ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ್ ಕೆಲೊವು ಕಲ್ಪನೆನ್ ನಮ ಸ್ವಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಟ್ ಸೇರತ್ ಉಂಡು, ಆಂಚನೆ ಕೆಲ ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾತ್ ಕಲ್ಪನೆ ತಿರಸ್ಕರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಎನ್ಕಲೊ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಣದ-ಕೈ ಸಾದೃಶ್ಯಟ್, ಸ್ಮಿತ್ ಅಂಚನೆ llತೊಜುಂಡು, ಮಸ್ತ್ ಸಂಕುಚಿತ ಸ್ವ-ಹಿತಟ್ ಪ್ರಚೋದಿತವಾತ್, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಶಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿನ್ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವಾತ್, ವಿರೋಧಾಭಾಸ (ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸ್) ವಿಚಾರೊನ್ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಸ್ಮಿತ್ ಶುರುಮಾಲ್ತ್ನ ಸಿದಾ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನೊನ್ ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಎಕಾನಮಿ) ಬುಕ್ಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್)ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವು, ಸುಮಾರ್ ೧೭೭೦ಟ್ ೧೮೭೦ಮುಟ್ಟ ತೊಜುಂಡು, ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್, ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೊ, ಬುಕ್ಕ ಜಾನ್ ಸ್ಟೂಅರ್ಟ್ ಮಿಲ್‌ರಂಚಿನ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಸೇರ್ತ್ತು ಇತ್ತೆರ್.

ಜೆಂಜಿಲೆನ ಪಿದಯಿದ ಮೆಯಿಟ್ ಒಂಜಿ ದಪ್ಪೊದ ಓಡುಡ್ದು ಮುಚ್ಚೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಜತೆ ಕೊಬಾರ್{ಕೊಂಬ=ಕಾರ್] ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ಎಡತ್ತ್ ಬಲತ್ತ್‌‍ಗ್ ನಾಲ್ ನಾಲ್ ಚಿಲ್ಲಿಕಾರ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾದ ಉಂದು ಪತ್ತ್ ಕಾರ್‌ದ ಜೀವಿ. ಉಂದೆನ್ ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ದಶಪಡಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಜೆಂಜಿಲು ಸಮುದ್ರಡು, ಸುದೆಟ್, ತೋಡುಡು, ಕೆರೆಟ್, ಬೈಲ್ ಕಂಡೊಡು, ತೋಟೊಡು, ಗುವೆಲ್‍ಡ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಜೆಂಜಿದ ಗಾತ್ರೊಲು ವೈವಿದ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ಬಟಾಣಿ ಕಡ್ಲೆದಾತ್ ಮಲ್ಲೆಡ್ದ್ ಅಂಗೈದಾತ್ ಮಲ್ಲ ದೆಂಜಿಲು ಉಂಡು. ಜಪಾನ್‍ಡ್ ಜೇಡನಂಚಿತ್ತಿನ ದೆಂಜಿಲೆ ಗಾತ್ರೊದ ವೈವಿದ್ಯತೆ ಉಂಡು.

ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್‌ರೆನ ದ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ಼್ ನೇಷನ್ಸ್ (೧೭೭೬) ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ವಿಭಜನೆನ್ ಅಯಿತ್ತಾ ಪ್ರಯೋಜೊನೊನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಸ್ಮಿತ್, ಒರುಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಯಿನ ಲಾಭೊನ್ ಪಡೆಯರ ಒಂಜಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಉದಾಹರಣೆಗ್, ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕ ಬೆಲೆತಾಯೆನ್, ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಅಂಚಾತ್, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪೂರ ಬಳಕೆನ್ ಒಂಜಿ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಪ್ರಮಾಣತ ಆದಾಯ ಇಪ್ಪುಂಡು (ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯಮತ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯತ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಸರಿಮಾಲ್ತಿನ). ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತೊತ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ, ಬುಕ್ಕ ಜ್ಯಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಗ್ಲರ್ ಬರೆಯಿನ, ಬುಕ್ಕ ಉಂದು ಇದ್ದೆನ್ ಆದಾಯ ವಿತರಣೆಯ ಪರಿಮಿತ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಮಾರ್ಜನಲ್ ಪ್ರಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ಇನ್ಕಮ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಬ್ಯೂಶನ್) ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅನ್ಸ್‌ತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಟಿರ್ಗೋ ೧೭೬೬ಟ್ ಅವೇ ತೆರನಾತ್ ವಿಷಯೊನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಲ್ತೆ. ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಶಬ್ದೊಟ್, ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಆತ್ ಬೆಲೆಲು ಬುಕ್ಕ ಲಾಭದಾಯಕ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲತ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ತೇಜನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಂಶಲು ಪಾಲನ್ ಆರಿಸಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಾಪುಂಡು, ಅಂಚಾಂಟ, ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಕಾರತ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಅವಕಾಶದ ವೆಚ್ಚೊನ್ ತಿರ್ತ್ ಪತ್ತ್ತ ದಿಯೆರೆ (ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್) ಅಲ್ಪ-ಬೆಲೆ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಬಲಕೆ . ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಒಟ್ಟ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಒಂಜಿ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನತ ರೂಪಟ್ ಅತ್ತಾಂದೆ ರಚನೆತ ಮೂಲಕ ಮಸ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಂಚಿನ ತಜ್ಞತೆ ವ್ಯಾಪಾರತ ಆಪುನ ಲಾಭೊಲು ಅವಕಾಶೊನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ತ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರ ಇತೆರೆ, ಮಸ್ತ್ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯತ ಸರಕುಲು ಬದಲಾತ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾರತ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಲ್ತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಯೋಜನ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ತಜ್ಞತೆ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರತ್ ಮಸ್ತ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ (ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾತ್, ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕ ಹೆಚ್ಚಳ "ಕನ್ಸೂಮರ್ ಸರ್‌ಪ್ಲಸ್" ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದಕ ಲಾಭ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ), ವ್ಯಾಪಾರೊಡ್ಡತ್ ಆಪುನ ಲಾಭೊಲು ಒಂಜಿ ಪರಿಮಾಣ.