Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Charles John Huffam Dickens (7. tuhukuudu 1812 Portsmouth – 9. kezäkuudu 1870 Higham, Kent) oli anglielaine viktorianizen aijan kirjailii. Dickensan tevokset piästettih tavan mugah ilmah žurnualois jatkosarjoinnu, kudualoi seurattih kui tämänpäivän serialoi.

Omis juuris da omas kieles karjalaine Vieno Kettunen on pyzynyh ainos. Häi on pannuh äijän vägie oman rahvahan kielen da kul’tuuran kehittämizeh. Juuri Vieno Kettunen da hänen ukkoh Pekka Mikšijev, oldih suamas Petroskoile oman rahvahan Oma Pajo -horua, oldih panemas rattahile Karjalan Rahvahan Liiton ruaduo.

Mugai markirovku "CB" pannah jäičile, kudai on syömisjäiččän korgevin kategourii, a "D1" jäičile, kuduat ollah enzimäzen kategourien diettujäiččii.

Televiizoran da tiedokonehen ekruanale väri, kudai nägyy fiolietannu, luajitah RGB-sistiemal käyttäjen ruskiedu da sinisty valguo, kudamas sinine on kaksi kerdua muga kirkas kui ruskei.

Vuvvennu 1981 ”Syksyn sävel” jullattih Juice Leskinen Slaman ozutettunnu Tuuliajolla-gastrolin liveal'bomal Tuuliajolla (eli ballaadeja Saimaalta). Sen ollah pajatettu diskalle dai äijät toizet pajattajat, kui Tapani Kansa. ”Syksyn sävel” on ližäkse piästetty ilmah monis školoin muuzikkukirjois.

Verkorekluamu kazvoi terväh 1990- da 2000-luvul, da vuonnu 2013 rekluamah Internetas käytettih ezmästy kerdua Yhtysvallois enämbän d’engua migu tv-rekluamah. Rekluamah internetas käytettih 31 miljardua jevruo da tv-rekluamah 29 miljardua jevruo.

Nartsissu (ven. нарцисс, lat. Narcissus) on yksialgulehtehizien kazviloin roduu, amarillisoin perehty. Nartsissoi on eri luaduu. Niilöin roindumuannu pietäh Suvi-Jevrouppua da Välimeren mualoi: Ispuaniedu da Portugualiedu.

Natriedu (sen yhtistehii) käytettih muinazis aijois algajen. Luonnon sodua muinazet jegiptalazet käytettih bal’zamirumizes, paltinan valguamizes, syömizen keittämizes, kruaskan valmistamizes.

Enzimäzes viijendeh vuozisadassah L'ubl'ana oli Riiman Emona-linnu, keskiaijan linnannu sidä tundiettih XII vuozisual. Vuozinnu 1335-1918 oli Laibah-linnannu Habsburgoin valdivos.

Yhtelläh nuori puaru uskoi omih vägilöih, kui uskoi heih heijän nuori harjaittelii Jelena Čaikovskaja, kudamanke yhtes hyö ruvettih luadimah da kehittämäh ihan uuttu – ven’alastu – stiilii sportutansilois jiäl. Juuri ebätavalline, kogonah omaluaduine taba tansus, kudaman pohjannu oldih ven’alazen da nevvostoliittolazen baliettuškolan, ven’an klassizen da rahvahan muuzikan šuavutukset, avvutettih Pahomovale da Gorškovale kaikkiedah kolmes vuvves nosta sportupordahis yläh. Jo vuvvennu 1969 hyö suadih bronzumedalin Jevroupan kilvois, silloi muailman kilvois heidy enne oldih vaiku muailman čempionat anglielazet Diane Towler da Bernard Ford. Juuri silloi lehtistökonferensies anglielazet sportumiehet sanottih omikse jatkajikse ven’alazen puaran. Hyö ei hairahtuttu.

Čupukku on kagru- libo ozrujauholois luajittu lettu. Ozrujauho, vezi da suolu pieksetäh tahtahakse. Pastetah riehtiläl argivois. Voibi panna mannapudruo puolel piirual, taittua puolekkai da vie puolekkai čupukakse.
Kirjutus tarkoittau kielen ilmaisemistu piirrettylöil simvoloil. Kaikis kul'tuurois on paistu kieli, no kirjutussistiemoi on kehitetty da omaksuttu vaiku aijoittain. Kirjutuksen suurin hyödy on tiijon säilyttämine sen alguperäizes ezitystapahtumas rippumattomasti. Yhteizös, kuduas ei ole kirjutusneruo, kaiken tiijon siirdymizen pidäy tapahtuo suullizesti ristikanzalpäi ristikanzale. Kirjutusneron kauti on roinnuh mahto välittiä tieduo kui loittozih mualoih mugaže tulijoile sugupolvile.

Jogii, kuduat lasketahes valdumerilöih, merilöih, järvilöih libo kuduat kavotah hiekkoih da suoloih, sanotah piäjogiekse, kuduat lasketahes piäjogis —sivujogikse.

Tilkuzien alallizennu ohjuajannu on karjalaine Raisa Kudžijeva, kudai on kaikkien Tilkuzien spektakloin käzikirjutuksien luadijannu da nerokkahannu artistannugi.

Sygyzyl muutundu on syvyskuun da talvikuun välizenny aijannu, keviäl kevätkuus da sulakuus, konzutahto jo tuhukuus. Suurikoskelo on yksi aigazimis keviäl muuttujis lindulois. Linnut talvehtitah Baltienmerel da Pohjanmerel. Niidy talvehtiu sežo Ahvenanmual da muijal Suvi-Suomes.

Syömizen valmistamizes suolua käytetäh tärgienny mavustehennu. Suolal on tundiettu kaikile omaluaduine magu, ilmai kuduadu syömine tunduu suolattomannu. Puaksuh ristikanzu syöy suolua enämbi, migu tarviččou hänen fiziolougizin protsessoih näh. Suolal on vieno antiseptizet ominažuot, 10-15% suolan miäry vastuau hapanbakteerieloin kehittämisty. Suolua käytetäh syömizen da toizien orguanizien ainehien (nahku, puu, klei) konservantannu. Nygöi on olemas äijy ekzouttistu suolan lajii (fransien savustettu, perulaine rouzovoi, Gimalajan rouzovoi kivisuolua suajah Gimalajan mägilöis, enimyölleh Pakistanas). Erähis restoruanois (ezimerkikse Tailandan Phuketas) on kai suolan somelje -ammatti.

Oliivuvoidu ei pietä jiäškuapas. Jiäškuappah panduu kai vitamiinat hävitäh vois. Tädä luaduu voidu pietäh škuapas pimies viilies kohtas hyvin salvatunnu. Oliivuvoidu voibi pidiä ruokos avuamattah kolmen vuvven aigah, avatunnu – vaiku kuvven kuun aigah.

Nikolai Zaitsev (16. talvikuudu 1938) on tundiettu karjalaine kirjuttai da taideilii. Häi kirjuttau omii tevoksii karjalan kielen livvin murdehel.

Mägräl kiimuaigu on kezän enzimäzel puoliškol. Mägry luadiu puaran monekse vuottu, toiči kaikekse eländyaigua. Pienet mägrät rodivutah pezäs tossuvuon keviäl. Mägräl enimytteh rodieu kolme poigastu. Sygyzyssäh mägränpoigazet eletäh muamanke, talvekse viertäh muate jo ičepiänneh.

Fransielazet hiimiekat Ž. Gei-L’ussak da L. Tenar suadih boruman enzimästy kerdua. Hyö hiilutettih boruman angidridu B2O3 metallukalienke. Monen kuun peräs H. Devi sai boruman sulatun B2O3 elektroliizan vuoh.

Härközen jälgeh piätoimittajakse tuli Wasili Keynäs, kudai viizahasti ruadoi voinuvuozien aigah. Vaigevustu yhtelläh oli, enne kaikkie bumuaganke, lehten viendänke Itä-Karjalah da oldih Karjalan Sotilashallindon valistustoimiston tarkastukset. Sivuloi väheni, luajittih kaksosnumerot.
Suomen Kanzallisarkisto (suom. Kansallisarkisto) ohjuau keskushallindon arkistoindua, toimiu ku valdukunnalline keskusvirasto da tutkimus- ja kehittämiskeskus. Kanzallisarkisto ottau säilytettäväkse aziikirjoi, keriäy merkillisty arkistoainehty Suomen histourieh näh da kannattau niilöin tutkimustu.

Enzimäi čuajuu käytettih liečeainehennu. Sidä ruvettih käyttämäh juomizennu kitailazen Tanan dinastien aigua. XVII-luvun keskiozas portugualilazet, gollandilazet da anglielazet ruvettih viemäh čuaju Kitais Jevrouppah.

Rakendustehniekku on rakenduksien da erijyttymien rakendehien planiruičendah, tuottamizeh, kunnospiendäh da kohendamizeh keskittyi tehniekan ala. Rakendustehniekkah kuulutah kai rakendamizeh liittyjät dielot paiči arhitektuurua: rakendehplaniruičendu, pohju- da muarakendustehniekku, yhtyskundutehniekku, taloitehniekku, rakendamistalohus da rakendusfiiziekku.

Järven pinduala on 55 km², piduhus – 17,7 km, levevys – 6,1 km, randuviivan piduhus – 163,2 km. Sen keskisyvys on 7,5 m, syvin kohtu on 11,4 m.

Hebo voi liikkuo kaksi kodastu yläh libo alah da sen jälles yksi kodaine oigiele libo huruale; sego yksi kodaine yläh libo alah da sen jälles kaksi kodastu oigiele libo huruale. Hevon siirdotavat erotah toizien figuroin siirdotavois, sendäh gu hebo voi hypätä toizis figurois piäliči. Hebo voi siirdyö sile kodazele, kudai on kogonah kierretty omil libo vierahil figuroil.

Karjieran loppiettuu Magdalena Forsberg ei lähtenyh sportaspäi kogonah. Häi on kommentuatorannu Germuanien ARD-kanualal. Ližäkse hänel on oma ozutus Ruočin TV:s, kus häi sanelou matkustamizis da sportas. Häi äijän matkustelou.

Häi meni miehele da muutui ukole Gavrila Stepanovale Vaskela-kyläh, kus ei olluh muaorjuttu. Kodi, kuduas eli runonpajattajan pereh, suomelazien perindölöin mugah, sanottih Larin tupakse, sendäh Paraskeva otti ičele peittonimi Larin Paraske. Perehes oli 9 lastu, niiöis 6 lastu kuoli lapsuusaijas.

Mustomerki, kuduas on kirjoitettu, ku täs piiris eli Larin Paraske, sijaiččou erähän laukan seinäs. Laukku sijäiččou Vaskelovon da Lembolovon välil.

Talttu (karjalakse vie tauttu) on kirvesmiehen da puusepän ruadobruja, kudamal kaivetah, ongurdetah loukkoloi. Taltal on varzi, kudaman n’okkah on kiinitetty metallusieraine rouno, sen agju on terendetty, sen vuoh kaivetahgi loukkoloi. Taltan varzi luajitah lujis puulois. Varren bokkupuoleh pannah metallurengas, ku varzi ei halgies, konzu sidä ruvetah pergamah kirvehel. Ruadajes talttua pietäh yhtes käis, pannah sen kaiverdai n’okku ruattavah pindah, toizel käil perretäh kirvehel taltan vartu.

Kopernikus paiči tutkimuksii ruadoi muudugi ruaduo. Hänen projektan mugah Pol’šas otettih käyttöh uuzi raududengoin sistiemu, Frombork-linnas häi rakendi gidromašinan, kudai andoi vetty kaikkih kodiloih. Liäkärinny olles häi vuvvennu 1519 oli kulgijan ruttotavvin vastustamizen ruadolois.

Vahnan karjaran seinis on äijy štol'nii da štrekua, kuduat ollah yhtistetty hoduloil. Suuren Ižänmuallizen voinan jälles karjeru oli upotettu. Sie on säilynyh zavodan hallinon taloi, kudai on luajittu pienis mramorukirpiččois.
Marky Ramone (oigiel nimel Marc Bell, 15. heinykuudu 1956 New York, Yhtysvallat) oli Ramones-bändin barabuanistu vuozinnu 1978–1983 da 1987–1996. Marky yhtyi Ramonesah vuvvennu 1978 alguperäzen barabuanistu Tommy Ramonen lähtiettyy joukkovehespäi. Vuvvennu 1983 Marky eroitettih bändis hänen liijan algoholan käytön täh, no häi tuli järilleh vuvvennu 1987 Richie Ramonen lähtiettyy joukkovehespäi.

Vaski — Mendelejevan sistiemallizen järjestyksen mugah on yhtendentostu joukon nelländen periodan alguaineh. Sen atomunoumer on 29. Sidä merkitäh Cu (lat. Cuprum). Prostoi aineh vaski on tavottu, sitkei kuldu-rouzovoi metallu. Se on rouzovoi, konzu ei ole oksidukalvuo. Rahvas käytetäh sidä jo ammuui.

Juustos on korgei miäry proteinua (läs 25%), maidorazvua on (läs 60%) da minerualuainehii on (läs 3,5% paiči suolua). Juuston proteinat sulatetah parembi migu maijon proteinat. Juuston ekstraktuainehet hyvin vaikutetah syömizensulattamizien rauhnoih, kiihtetäh syöndyhimuo.

Vuozinnu 1948-1956 häi oli Vojennoi-juriidizen akadeemien vojennoin neron histourien ozaston opastajannu da taktiekan ozaston vahnimannu opastajannu.

Tavalline nieglikko libo jevrouppalaine nieglikko (lat. Erinaceus europaeus) on imettäjiä jevrazilazien nieglikkoloin lajii, nieglikkoloin rodukundua. Se eläy Jevroupas, Pienes Azies, päivänlaskullis-Sibiries, Luodeh-Kazahstanas, Amuran piiris, Pohjas- da Koillis-Kitais.

Kylmykuus 1971 polkovniekku Omelin on vojennois rezervas. Vuodessah 1985 häi jatkoi ruaduo Moskovan lendoinstituutan vojennoin ozaston opastajannu.

Käzipaikku (vie käzpaikku) on pitky da kaidu pravoslavnoin paikku, kuduan mollembis puolis ollah čomazet kirjutukset. Sana on muvvostettu kahtes sanas 'käzi' da 'paikku'. Kodilois käzipaikku azetetah obrazen piäl, sežo kallehin da parahin paikku.

Kaččomattah kategourieh, jäičän luadijat voijah andua jäičile mieldykiinnittäjiä ominažuttu. Ezimerkikse on olemas jäičät, kudualoil ollah kirkkahat žoltuškat libo kaksi žoltuškua, jäičät, kuduat ollah rikastetut selenal libo jodal.

Roindumuale tulduu häi rubei filosouffakse. Vuvvennu 1738 oli painettu ”Traktuatan ristikanzan luonnos” kaksi enzimästy ozua. Hume enne kaikkie šeikuičči sit tiedoloin tovelližuttu da varmuttu niilöis. Humen mugah tiedoloin pohjannu on kygy, nero, kudai iččenäh on vastahottamizien (mielikuvien, tundoloin da affektoin) sevoiteh. Traktuatan toine oza oli omistettu psiholougizile affektoile. Vuvven peräs nägi päivänvalgien kolmas oza, kudamas Hume šeikuičči moralii. Vuozinnu 1741-1742 Hume julgai Moralin da poliitiekan kuvaukset -kniigan. Sen jälgeh häi rodih tundiettu da kuulužu.

Tractor pulling libo traktoruvedo on motorsportulaji, kudamas traktoru libo mitah muu vedoajonevvo vedäy tormozuvagonua. Tavoittehennu on vediä vagonua muga pitky matku kui vai mahtollistu. Vedo tapahtuu spetsial’noil saves luajitul kilbudorogal, kudai on 130 metrii pitky (piduhuzes on sežo turvualoveh) da 10 metrii levei.
Kyyhköi eländytaba on kiini ristikanzas. Kyyhköi luadiu pezän kodiloin vuiškoile, levoloin alle, silloin alle. Ruveta luadimah peziä kyyhköi voi joga aigua. Talvikuul da tuhukuul suau löydiä kyyhköin peziä jäiččienke. Yhtelläh enimyölleh nämä linnut havvotah poigazii keviän da kezän aigua. Erähät puarat voijah kazvattua vuvves 4-5 eri poigovehtu.

Kirjasto libo bibliotiekku on kirjoin, käzikirjutuksien, kartoin, magnitofannoloin lentoin, aiguvälijulgavoloin libo muuloin moizien dokumentoin kundoh pandu kerävys, libo paikku, kus tädä kerävysty säilytetäh. Kirjasto on organizatsii, kudai hoidau kerävysty da tariččou sih perustuvii palveluloi, kui laihinpalveluloi, tiedopalveluo libo toizii sen jyttyzii. Nygöi kirjastoloin kerävykset roitahes kui painatettulois muga i verkos ilmah piästettylöis libo juattulois materjualois. Kirjastot voijah tožo avvuttua klientoi tiijonečos libo organizuija välläh suadavannu olevua materjualua kebjieh käytettäväkse.

Bangladeš, viralline nimi Rahvahan Tazavaldu Bangladeš on valdivo Suvi-Azies. Rahvahan lugumiäry on 142 miljonua hengie (v. 2010), muan pinduala on 144 000 km². Bangladeš on 8:l kohtal vägiluvun mugah da 92:l kohtal pindualan mugah.

Karjalan kieles tunnetah sana "čiirakko", kudamal tarkoitetah tavallizeh kalačiirakkuo (Sterna hirundo) libo lapinčiirakkuo (lat. Sterna paradisae). Suuričiirakon karjalankieline nimi on täh artikkelih näh luajittu uvvissana.

Port-o-Prens on Gaitin piälinnu, sen ekonoumiekkukeskus da tärgei ulgokauppuportu. Port-o-Prens on Gonav –lahten rannal. Francuuzat perustettih linnan vuonnu 1749, sit aijas Port-o-Prens on Gaitin suurin linnu.

Internetan käyttö viestilöin välittämizeh oli allus algajen suosittu. Vahnembii taboi ollah sähköpoštu, uutisjoukot sego sähkopoštan kauti käytettävät poštulistat. WWW-sivuloin kehittämizes roittih tavallizinnu chatat da keskustelualovehet. Nygöi Internetua käytetäh vie pikaviestindäh, Internet-soittoloih da videonevvotteluyhtevyksih.

Rassalizet juustot ollah pahmiet da kovat. Jevropas suvaijah gretsien Feta-juustuo, kuduas razvumiäry on 50% da enämbi. Nämmii juustoloi luajitah kozan maijos.

Elokuul 1918 yhtyi valgieloin gvardeitsoin yhtistykseh, kudai oli yhtevyksis anglielazen tiijustelunke. Vuozien 1918-1922 ruadoi anglielazen tiijustelun hyväkse. Oli yhteisruavos kuulužan Pol D’uksonanke.

Suarnu - on yksi fol´kloru zharnois,libo literatuuras. Se kerdomus, proozu, libo runo on kummaline da ainos on tapahtunnuh eländyaijas. Suarnas ainos on tapahtumine kummandettu da suurendettu, no niilöis nikonzu ei ole pretenzieloi da historilazii tapahtumizii. Suarnois ainos on lizätty sidä , midä ei voi olla eländyaijas.

Amburijaine - Amburijazil ei ole omua (tiedo) nimie, muga kui on erähil karzimahallizil (Apogita) joukkoloil välinahkazis siivizis. Net kogo kai karzimahallizet ei olla kimalehien da kudžoloin roduu.
Šahmuattoih kižatah lavval, kudai on juattu 64 yhtenjyttyizekse kodazekse (8×8). Kodazien pystysriävyt on merkitty latinan kirjaimil a:s h:ssah hurualpäi oigiele, kodazien piduhusriävyt – noumeroil 1–10 alahanpäi yläh. Joga kodaine on merkitty kirjaimel sego noumeral. Kodazet ollah mustat da valgiet, nenga pystys- da piduhusriädylöin rinnalolijat kodazet ollah erivärizet. Lähälolii kodaine kižuajan oigies puolespäi pidäs olla valgei kodaine (niilöile, ket kižatah valgieloil šahmuatoil, tämä kodaine on h1, mustil – a8).

Nartissu on heinykazvi, kudamal on luja laukku juurennu da hoikat piduličat lentat rouno lehtet. Net ollah muzavanvihandat da levevyön puoles eriluaduzet. Kukat ollah valgiet, keldazet libo kaksivärizet. Niilöil on äimel juovuttai haju.

Valentina Mironova on karjalazen rahvahanrunohuon tutkii, filolougien kandiduattu, Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutan ruadai.

Ennevahnas majai eli Jevroupan da Azien mečis, ga majualoin kovan mečästyksen periä mennyön vuozisuan allukse nämmii elättilöi jäi sinne ylen vähä.

Uuzi kirju on kahten muan, Suomen da Ven’an, yhtehine ruado. Sidä luadimas oldih Suomen JUminkeko-fondu, Karjalan Kanzallizen poliitiekan ministerstvu da Periodika-julguamo.

Uvves sanas on 27 kniigua. Sen jevangelieduis kerrotah tieduo Iisusan elaijas, opastuksis da ruadolois, hänen kuolendas ristal da kuollieloisnouzendas. Jevangeliedui on n'elli: Matfein, Markan, Lukan da Iivanan mugah.

Karjalan kieles eroitetah 3 piämurrehtu: liygi libo livvinkarjala (livvin kieli), lyydi (lyydin kieli) da varzinkarjal (varzinkarjalanmurreh), kuduah kuulutah vienankarjala, suvikarjala sego tverinkarjala (tiveri-karielan tverin karjalan kieli).

Kenii, virrallizesti Kenien tazavaldu on valdivo Päivännouzu-Afriekas. Kenii on endine Britanien kolounii, se sai iččenäžyön 11.talvikuudu v.1963. Pohjazes se rajoittuu Efiopienke, päivännouzus Somalienke, lounuas Tanzanienke, päivänlaskus Ugandanke, luodehes Suvi-Sudananke. Virrallizet kielet ollah anglien kieli da suahili. Piälinnu on Nairobi. Suurimat linnat ollah Nairobi da Mombasa. Muan pinduala on 582 650 km². Rahvahan lugumiäry on 44 037 656 hengie.

Lekenlehten lehtilöi käytetäh rohtuainehennu. Niilöi keräilläh keviäl, kuivatah koin pertis libo kuivuškuapois, lämbötila kudamis on 40-50 gruadussua.

Jekaterinan kirikkö (ven. Церковь во имя святой великомученицы Екатерины) on pravoslavnoi, arhitekturnoi mustokirikkö Petroskpoin linnan. Sijoittihes Vol´noin uulučal Kalmižiman ogruadas.

Liittymykižat. Kižan allus jogahine puolistau iččie, sit kižuajat yhtistytäh joukkoloih (liittymyksih) da kižatah yhtes. Liittymyä, kudai voitti, sanotah voittajakse libo jogahine sen kižai rubieu puolistamah iččie. Liittymystolakižat ollah harvinazet.

Ižänmuallizen voinan allettuu Man’kinoin pereh työttih evakkoh Molotovan alovehele, kus häi ruadoi lugijoin pertin piälikönny da luguu pidäjänny traktoristoin joukkovehes. Hänen tuattah Pavel Man’kin (1902-1942) kuului partizuanoin joukkoh. Kuoli, konzu täytti tiijustelijan tehtäviä vihollizen tagavos Šoltarven piiris.
Se sijoittuu Balkanan niemimual da monil suariloil. Päivännouzus se rajoittuu Egeanmerenke da Frakienmerenke, päivänlaskus – Ionanmerenke, suves – Välimerenke da Kritanmerenke. Sil on muarajat Albuanienke, Makedounien tazavallanke da Bolguarienke, koillizes da päivännouzus se rajoittuu Turtsienke.

Man’kinua vallittih Karjalan avtonoumizen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston VI-X kučundukerähmölöin deputuatakse da Ven’an federatiivizen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston X kučundukerähmön deputuatakse.

Kiimuaigu majual algavuu talven lopus. Emän kohtu kestäy kolme puolenke kuudu. Keviän lopus – kezän allus se kandau kaksi-kuuzi poigastu, puaksumbah kolme-nelli. Vasterodivunnuzil poigazil on hyvä turki da net jo voijah uidua. Emä imettäy poigazii kaksi kuudu, yhtelläh jo kuunigäzet net opitah syvvä vihandua kazvii.

Rakendettu kirikkö on 1877-1878 vuozil, staroobrädckoil kalmižimal. Kirikkö on merkitty 100 vozi päivil Petroskoin zavodal, nimi on annettu imperatrican Jekaterinan II Kirikön rahoitus on tulluh Petroskoin upcis: N.F Pikin, M.A. Pospelov, Mesčanin F.L. Čehonin, I.F Stogov – Peterburžskoi mecenuattu suatti lahjakse kogo rakennuksen parret, häi oli Solomennoin zavodan ižändy. Lahjai vie vaskes luitut Kirikön utvarit. 3000 rubl´ua žertvuičči toizen gildien kupcu Jegor Konstantinjvič Savuškin.

Veičči – leikattavu vehkeh, sen ruadokohtu on terävyklinku, luaittu ylen kovas materiualas. Klinku on terävy yhtes libo mollembis puolis. Veičen konstruktsies on rukojatku da klinku, vie vois olla moizennu terävänny, ku suas sil pystiä.

Vuozinnu 1868 – 1908 pos’olkas ruadoi čugunzavodu. Vuvves 1927 algajen Porajärvi kuului Petrovskin piirih, vuvves 1940 algajen – Suojärven piirih.

Tuttavuttuu John Cummingsan kel, hyö piätettih luadie bändin. Hyö kyzyttih sežo Jeffrey Hymanan yhtyö heijän joukkoveheh. Allus Colvin sego soitti bassuo sego pajatti, Cummings soitti gituarua da Hyman barabuanoi. Yksikai Hymanan sanoin mugah Dee Dee ei "maltanuh soittua da pajattua yhtelaigua", sit Hymanas rodih pajattai, da barabuanoi soittamah hyö suadih Thomas Erdelyin.

Nygyaigazen Ven'an standartoin mugah markirovku pidäy olla jogahizel jäičäl, kudai on suattu siibikarjanfabrikas. Enzimäine merki markirovkas merkiččöy säilyttämizen aigua:

Karjalan tazavallan pinduala on 180,500 nellikkökilometrii, se on 1,06% Ven’an Federatsien pindualas da läs puoldu Suomen pindualua. Enämbi puoldu Karjalan tazavallan alovehtu on mečät, nelläs vuitti on vienvallas, viijendes on suoloil. Niittymuadu on vai 1% pindualas.

Kamamberan kaldaine - silindranmuvvoine juustu, kuduan paino on 130 grammua. Juuston pinnal on homehen valgei kalvo, razvumiäry on 60%. Juustol on hyvä šampin'onoin magu (Ven'an kamambet);

Aleksandra piäzi opastumah Karjalan Kul’tuurukolledžah vuvvennu 2006. Sinä vuon Kul’tuurukolledžah otetah opastumah nuordu Kanzallizeh teatrah niškoi. Akt'oran diplomuspektaklinnu oli ”Hädä hellän syväimen periä”, kuduadu ozutetah nygöigi.

Suuri vuitti tuottehien myöndäs on siirdynyh Internetah (verkolaukkoih). Monil tuottehii myöjil firmoil on oma verkolaukku. Suurimii Internetas ruadajii verkolaukoi ollah Amazon.com da eBay.
Kudžoit eletäh perehilleh pezis, kudualoi sanotah kudžoloinpezikse. Niidy luaitah mual, puuloin jiänöksil, kivilöin al, vie voijah erähät kerätä pezä eriluaduzis palazis. Niilöin keskes on ruadamattomii kudžoloi, kuduat eletäh vierahis pezis. Ollah vie kudžoit ižändät, kuduat eletäh käskyläzienke, Erähät vie eletäh ristikanzoin kodilois.

Enzimäi oli mietity luadie moine opastuskniigu,demokrutoin pedagokikan mugah. Kniigas pideli kerduo lapsil hyväsydämellizil kerdomuksil Ruoččih näh: muantiedoloih, historieh da legendoi kuultuuran tradiciloih näh.

Skansenan muat, hos nimittumua rajua niilöis ei ole, on juattu kahtekse. Yhtekse, Skansen-muzei on suuri etnogruaffine muzei. Toizekse, sit on suuri zooparku, kudai on ainavo Ruočin piälinnas.

Nikolai Aleksandrovič Razumov (2. talvikuudu 1941) on nevvostolaine kulakkutoruaju, kanzoinvälisty tazuo olii Nevvostoliiton arostettu sportumuasteri, kuuzi kerdua oli Ven’an federatiivizen nevvostotazavallan čempionannu da kerran Nevvostoliiton čempionannu (1969), Karjalan tazavallan fiskul’tuuran alan arvostettu ruadai (1996), Petroskoin kunnivoittu eläi (2012), Karjalan tazavallan kunnivoittu eläi (2014).

Nygyaigazis motorvenehis ollah kajutat magavosijoinke, niilöis voibi olla stacionarnoil motorpaikal 2-3 rippujua motoranke, kudualois on suuri vedovägi.

Fosforan löydi gamburgalaine alhiimiekku Hennig Brand vuonnu 1669. Muga kui muutgi alhiimiekat Brand tahtoi löydiä filosoufien kiven, ga sai pilkettäjän ainehen (vahannägöine aineh, kudai paloi ylen kirkasti da pilketti pimies). Brand kuččui tämän ainehen ”hosphorus mirabilis” (lat. čuvvonluadii tulen kandai). Brandan löydö oli uvven alguainehen enzimäine löydö antiekan aijan algajen.

Sygyzyl kukkien sijah roih muarjua. Net ollah suuret ruskiet libo oranževoit, tävvet siemendy. Muarjois on äijy kaikenmostu vitamiinua. Niilois keitetäh varen’n’ua, kampottua, muarjuvetty, varustetah muarjupudruo, mehuu. Varen’n’ua keitetäh kukoinmuarjan halvazisgi. Kuivattulois muarjois luajitah čuajuu.

Kuorisieni (ven. сыроежка, lat. Rússula) on Kuorisien roduu. Se on syödävy sieni. Kuorisiendy syödävis grivois sanotah kaikkiel da enimäl kazvajakse.

Čuupas on Ven’an vahnimat sl’udukaivoksii. Matvein Korgujevan suarnansanelijan musto- da kodialovehenmuzei. Nevvostoliiton da Suomen välizel voinal v. 1944 tapettuloin Nevvostoliiton lendäjien kalmu.

Pieni simfouniiorkestru on klassiilline orkestru, kudai soittau klassiillistu muuzikkua (18-19-vuozisavoin) libo sen nygyaigastu matkitandua. Sen kogomus on nengoine: 2 fleitua (harvah pieni fleitu), 2 goboidu, 2 klarniettua, 2 fagottua, 2 (harvah 4) valtornua (kiärehtrubua), toiči 2 torvie da litavrat. Sen kielisoittimien joukko ei ole enämbi 20 soitindu (5 enzimästy da 4 tostu viuluu, 4 al’tua, 3 violončellii, 2 kontrabassuu).

Ven’al neisvinogruadua istutetah pystyoigieh vihoittamizeh niškoi. Sen vuoh voibi čomendua aidua, pimendiä avvonastu lebokodastu pihas, vardoija krinčoi, galdarii libo mansardua tuules da vihmas. Sidä paiči neisvinogruadažikko eistelöy guazoin, pölylöin da liijan hälyn piäzemisty huonuksih da lebokodazih. Räkkikezänny neisvinogruadan vihandu ”hursti” voi vardoija kodii liijas lämbiendäs.
Čili (isp. Chile), viralline nimi on Čilin tazavaldu (isp. República de Chile) on valdivo SuviAmerikan lounasozas, Tyynimeren da Andamien välil. Päivänlaskus on Tyynimeri, päivännouzus on Argentiinu. Pohjas Čili rajoittuu Perunke, koillisozas Bolivienke. Valdivon pinduala on 756 950 km², rahvahan lugumiäry on 17 216 945 hengie (2013). Piälinnu on Santjago.

Filippinoin suariloile tulduu (net myöhembä suadih oma nimi) Magellan tahtoi suaha paikallistu rahvastu Ispuanien korolin vallan uale. Borčas kandueläjienke 27. sulakuudu 1521 Magellanua tapettih. Magellanattah jiännyöt laivat piästih Molukon suariloile, kus ostettih mavustehtu. Suariloilpäi lähti vaiku kaksi laivua. Enzimäine lähti päivännouzuh, ga sil pidi kiändyö järilleh suariloile, kus matkumiehii otettih kiini portugualielazet korolin käskys da sanottih Magellanua pettäjäkse. Vai yksi laivu ”Viktorija” tuli roindumuale Afriekan kierrettyy.

Adrienmeren pinduala on 144 tuhtattu km², syvys — 20 metris (meren pohjasozas) 1230 metrissäh (meren liidehozas). Meren pohju on notkonnu (ojandehennu). Sie on foraminifeerallistu mudua da hiekkua, rannalluo on čuuruu, čärii, hiekkua. Otranto-niemi yhtisti Adrienmeren Ionien meren kel suves. Adrienmeren levevys on 93-222 km.

Pin'oit kannellah infecieloin mikroboi: Malárien, keldazen lihoratkan da eriluaduzii encifalittoi. Mal'arijan infekcieh vuvves kuolou kaksi millionua hengie. Niilöin purendu kandau ristikanzoil allergiedu se on reakcii pin'oloin purendah.

Ruskealas louhitah nelli väriä mramorua — harmuadu, harmai-vihandua, valgiedu harmualoin täblienke da valgei-sinine-harmuadu. Täs ruavoa ruadoi läs 500 paikallistu eläjiä.

Kägöi on muuttolindu. Karjalah kägöi tulou keviäl, oraskuun enzimäzel puoliškol. Pohjazeh se tulou möyhembä – oraskuun lopus- kezäkuun allus.

Karjalan koivuu tundietah Karjalas da sen ulgopuolel. Hora kävyy pajattamah Karjalan kylih, Karjalan tazavallan ulgopuolele, rajan taguagi: Suomes.

Vahalaukku on ylen hyvä tervehyöle. Sit on C, B6 vitamiinua, gl’ukozua, fruktozua, foliihappamehtu da äijy minerualuainehtu. Vahalaukul on kylmändyksii, kivistyksii, bakteerieloi, tavvintuojii mikrouboi vastustajii ominažuzii. Se lujendau imunitiettua da auttau loppullizes tervehtyndäs taudiloin jälles, andau vägie jälles älyllisty da fiizisty väzyndiä, parandau nägyö, kynzii, hibjua, tukkii.

Sana ”Amerika” tämän manderen nimes enzikerran käytti Martin Val’dzem’uller. Häi merkičči omal kartal Amerigo Vespučči –nimen latinan variantan. Amerigo Vespučči enzikerran dumaičči, gu muat, kudamat löydi Hristofor Kolumb, ei kuuluta Indieh, a ollah Uuzi Mua, kuduadu jevrouppalazet enne ei tietty.

Marsal ei ole elaigua. Aijemba Marsan tulivuoriloin guazus sinne oli roinnuh tihei guazukehä, da silloi Marsal oli suurii merilöi. Nygözen Marsan pindu muistuttau Muan hiekkumuadu da Kuudu. Marsal on kruatteriloi, syvii alangoloi, kuivanuzii jovenuomii, peskud'uunua da pilvii. Marsua on tutkittu moneh kerdah. Tässäh todevuttamatoi lendo Marsah on yleine suunnittelun aihe.
Tretjak on roinnuhes Orudjevo-kyläh Moskovan alovehel. Vie lapsennu rubei harjaittamah sportua. Vahnemban vellen peräh rubei uidelemah Dinamo-uinduallikos, sit kiinnostui vedeh hyppävyksih (hyppäi 5-metrin korgevuos). Yhtes vahnembienke joga pyhiäpäiviä kävyi luistelikole.

Герран мiян шюндю-руохтынан Святой Iовангели Матвейста : карьялан кiелелля ; Венiяген библейскойн канжа-куннан элолла. – Пiйтери : печатойду Святейшего Правительствующего Синодан кяшшенняштя, 1820.

Suurikse jogilöikse sanotah moizet joget, kudualoin jovenalan pinduala on enämbi 50000 km2, sego mägijogii kudualoin vienottamizen pinduala on enämbi 30000 km2.

Apel'siinu on pyörei, da toizien sitruspuunandimien jytyi se on jagavunnuhes sektoih. Kypsät apel'siinat ollah hyvä C-vitamiinan lähteh. Kuoritus apel'siinas on 100 grammua kohti 51 mg C-vitamiinua.

Enzimäi pos’olku oli tarkoitettu mečänruadajile, ka myöhembäh rakendettih avtokohendusmasterskoit, sähköstansii, meččyruadokeskus. Nygöi pos’olkas ei ole meččyruaduo da sähköstansii ei rua.

Palau libo Palaun tazavaldu on suarivaldivo, kudai sijoittuu Filippinanmeres (800 km päivännouzuh Filippinoispäi da pohjazeh Indoneziespäi). Yhtysvallat avuttau Palaule den’gudielolois (niilöil on den’guliitto).

Kižai jalgumiäččyh Udel’naja-joukos (1909-1911) da Unitas-joukos (1911-1917) (Piiteris). Oli Ven’an čempion vuvvennu 1912, Piiterin čempion vuvvennu 1912. Oli keviän sportumal’l’an suannuh vuozinnu 1911, 1912, 1913. Ven’an joukon puoles kižai nelläs mačas (niilöin luvus kaksi maččua Ven’an olimpiiskois joukos). Myös Ven’an puoles kižai yhtes ebävirrallizes mačas.

Meijän pajuo hyvin tutah omal čupul, Karjalas da sen ulgopuolel. Pajojoukko kävyy pajattamah karjalazih kylih da monih festivualiloih yhtynyh.

Tavan mugah leskenlehti kazvau niilöis kohtis, kus ei ole turvehtu – vezistölöin rannoil, rotkoloin da muanvieremien paltieloil sego peldoloil, tyhjil muakohtil da kuadopaikois. Leskenlehti kazvau savimualoil sego jogien hiekku- da čäriluodoloil. Ven'an jevrouppuozas kazvi kukkiu sulakuus.

Juankoski (ruoč. Strömsdal) on Suomen linnu, kudai sijaiččou Pohjas-Savos. Juankosken susiedat ollah Juuka, Kaavi, Kuopio, Rautavaara da Tuusniemi.

Jäičäs on jäičän valgijaine da žoltušku. Žoltuškas on proteinua, mugai razvua da holesterinua. Jäičän valgijazes on 90% vetty da 10% valgijastu. Jäičän kuoren, valgijazen da žoltuškan massan väli on läs 12:56:32.

Dublinu on Irlandien piälinnu. Se on Dublinu -piirikunnas (Lenster -muakundu). Dublinu on sit kohtas, kus Liffi -jogi langieu Irlandienmeren Dublinan lahteh. Dublinu on suurin linnu Irlandii -suarel da tazavallas, linnan pinduala on läs 115 km². Se on Irlandienmeren piäportu, muan poliittine, ekonoumiekku- sego kul'tuurukeskus. Linnas on 506,2 tuhattu hengie (2006).

Histourielline da čoma Taipaleen kanualu on yksi merkittäi nähtävys Varkaukses. Alovehel on nähtävis 1800-luvul peräizin olii vahnu kanualu dai modernu kanualu. Varkaukses sijaiččou Mekaanisen musiikin museo (Mehanillizen muuzikan muzei).

Karhumägi (ven. Medvežjegorsk, suom. Karhumäki) on linnu (vuvves 1938 algajen) Ven’al, Karjalan tazavallas. Se on Karhumäin piirin hallindolline keskus.
Irina Andrejevna Fedosova (17. (29.) sulakuudu 1827, Safronovan kylä, Anuksen gubernii – 10. (22.) heinykuudu 1899, Lisicino-kylä, Anuksen gubernii) – rahvahan runonpajattai.

Siäminki (suomen kirjukielel Sääminki, ruočikse Säminge) oli kundu Suvi-Savos. Vuonnu 1973 suurin vuitti kunnas yhtistettih Savonlinnah da loput Punkaharjuh.

Pengerel-spektaklis ozutetah erästy karjalastu kyliä, kus jogahizel oli oma talovus, ga silminnägyvis kai hävii. Enzimäi salbavui škola, sit kluubu da sen jälles laukku. Kyläh jiädih elämäh Klava-buabo da kaksi mužikkua – Miikul da F’odor. Rahvas tullah kyläh vaiku kezäkse. Kyläläzien vastavundukohtu on Klava-buaban koin penger. Pengerel taratetah kuulumizii – mužikat da akat paistah elaijas, poliitiekas, omas karjalan kieles. Paginal ollah oma tervehys, Ven’an da kogo muailman uudizet. Täs spektaklis kai probliemat on ozutettu juumoran kauti. Tämänmostu elaigua eläy jogahine Karjalan kylä sendäh, ku probliemat ollah yhtenjyttyzet kaikkiel – ei ole ruadopaikkua, oman piän elättämizekse rahvahal pidäy kerätä muarjua. Kyläläzil ei ole valdua omis kylis, meččiä kuatah, mečästykseh da kalastukseh pidäy olla luba, ku myönnet omassah kerättyy muarjua libo gribua – maksa verot.

Karjalan kieli kuuluu uralilazeh kielipereheh, kudaman kogomukses on kaksi kielijoukkuo — suomi-ugrilazet kielet da samojedilazet kielet. Kielisugulajitteluu myöte net joukot jagavutah vie muga sanottuloih kielioksih.

Järves on siigua, kuor´oidu, haugii, särgii, ahvendu, kiiškoidu da matikkua. Harvembah löydyy lahnua, harjustu, torpua (jogi- da järvitorpu), säyniä. Talvel rahvahat puaksuh ustitetah ahvendu.

Vieljärven koillisrannal sijoittuu samannimine kylä Vieljärvi. Pohjasrannal ollah Jyrgil da Kukkoilu. Nämmien kylien kauti menöy federualline dorogu P21, kudai yhtistäy Petroskoin da Helsinkin.

Pohjazes se rajoittuu Gollandienke, päivännouzus – Germuanienke, liidehes – L’uksemburganke, suves da päivänlaskus – Frantsienke, luodehes – Pohjanmerenke.

Azovanmeren peräkohtat ollah 45°12′30″ da 47°17′30 p.l. välis sego 33°38 (Sivaš) da 39°18′ pn.p. välis. Azovanmeren suurin piduhus on 380 km, suurin levevys – 200 km; randuliinien piduhus on 1472 km; pinduala on 37 800 km².

Pelvahan kazvatandu da ruandu ollah ammuzet ruavot. Karjalazetgi ruattih pelvastu, se oli naizien ruado. Vuozisuan XIX aigua Anuksen gubernien korgiedu luaduu pelvastu viettih Ven’ale da ulgomuale. Vuozisuan XX keskipuoles Anuksen guberniespäi viettih Piiterih 15-20 tuhattu puudua pelvastu, siepäi sidä viettih ielleh Anglieh, Gollandieh, Frantsieh, Suomeh.

Suurikoskelo azuu pezän puunkoloh, uumeneh, huonukseh, talon ual libo tihien kadajan suojah da muniu sulakuus libo oraskuus 8-12 jäiččiä. Emäččy haudou jäiččii yksin 34-35 päiviä. Poigazet opastutah lendämäh kahten kuun ijäs.

Grigorii Nikolajevič Makarov (1918—1972) – nevvostoaijan tiedomies, filolougien kandiduattu, etnogruaffu, ven’a-karjalazen da karjal-ven’alazen (livvin murdehen) sanakirjan luadii.

Pedrun I bunukku, tsuarin Aleksei Petrovičan da nemetskoin prinsesan Charlotte Christine von Braunschweig-Wolfenbüttelan poigu, Romanovoin rovun muužikan kohtinazen liinien jälgimäine ezittäi.
Victor Olegovič Pelevin (ven. Виктор Олегович Пелевин, r. 22. kylmykuudu v.1962) on ven'alaine kirjailii. Hänen tevokset ollah postmodernistizii.

Näivöi on karjalazien da vepsäläzien perindöline syömine. Havvotut nagrehet – padahaudazet – kuivattih päčis näivöikse. Lapset nämmii kuivannuzii palazii syödih n’amuloin sijas. Niilöis keitettih vie riepoidu.

Muailmas Jašinua sanottih Mustakse panterakse (ku häi ainos oli mustis sovis, hänen liikkuhuos da akrobatiekkuhyppävyksis) libo Mustakse hämähäkikse (pitkis kai tabuajis käzis).

Aleksandra Aniskina (ven. Александра Анискина)on Karjalan Kanzallizen teatran akt'ouru. Häi ruadau teatras jo piäl seiččie vuottu. Aleksandra on roinnuhes 3. tuhukuudu.

Pal’l’azen piäozannu on sen piä, kudai luajitah metallas da kudamua käytetäh pergajes libo iškijes da se eigo rikkovu, eigo murei, moine on luja. Se oza, ku olis hyvä iškie da iškendyväli olis suuri, kiinitetäh vardeh, kudai luajitah metallas, puus libo plasmasas.

”Syksyn sävel” ilmestyi enzimäizen kerran singlenny vuvvennu 1975, b-puolenke ’’Vaimoni on Frankenstein”. Singlen piästi ilmah Love Records.

Lehtoniemi, Käpykangas, Könönpelto, Puurtila, Kangaslampi, Kuoppakangas, Päiviönsaari, Kommila, Taipale, Repokangas, Häyrilä, Kaura-aho, Luttila, Hasinmäki, Pussilanjoki, Käärmeniemi, Taulumäki, Savonmäki, Akonlahti, Kosulanniemi

Leskizen kirjallizes tuotandos oli runuo, lapsienkirjalližuttu, hengilöhistouriedu, suomendostu da monenjyttymiä kirjutustu eri lehtilöis da antolougielois. Kaikkiedah häi piästi ilmah kaksitostu runokogomustu, nelli lapsienkirjua da nelli muudu tevostu. Vuvvennu 1994 ilmahpiästetty Äeti ("Muamo") oli enzimäine kriitiekoloigi mielyttänyh runotevos, da sežo Kosket otettih hyvin vastah. Juice Leskizen tuatto oli Juankoskel roinnuh Pauli Heikki Leskinen da muamo Imbilahtel roinnuh Eini Annikki Mikkonen.

Syömizien eččoh mägry lähtöy aijoi huondeksel libo ehtäl. Sen liikundutaba on kiirehtämätöi da hyvin kuului. Elätti hyvin uidaugi. Mägry syöy hiirijyrzijöi, böbökkii, pienii linduzii, čyöttölöi da edenölöi. Syöy sežo kazviloin juurii da niilöin vihandoi korzii da lehtilöi, muarjoi da griboi.

Väri on päiväzespäi libo muus valgolähtehes tulijua ualdomuodoistu sähkömagniettistu sädeilyy libo valguo. Jogahistu värisävyy vastuau oma uallonpiduhus. Pitkin uallonpiduhus on ruskiel da lyhin fiolietal.

Tehniekku tarkoittau metoudoi, kudamil ristikanzu vaikuttau omassah ymbäristöh da käyttäy sidä omassah hyväkse. Sit muvvos kui tehniekkua on opastettu 1800-luvun lopul algajen, tehniekku tarkoittau luonnon mahtollizuksien hyövyndämisty, semmite ainehellizien tuottehien valmistamistu da käyttyö luonnontiijon todevutandoih pohjuajien keinoloin vuoh. Sanua tehniekku käytetäh dai erilazis metoudois, ruandu- libo suavutandutavois da -nerolois ezimerkikse korgevushypyn tehniekku.

Kalan livvinkieline nimi on muokattu täh artikkelih näh kalan suomenkielizes nimes "vimpa", kudai mustoittau samal sen tiedehellistygi nimie.
Kirju “Priäžan lyydilaižed sananpolved” on enzimäine Ven’al painettu, kus on sananpolvie karjalan kielen lyydin murdehel. Kirjan pohjannu rodih Grigorii Makarovan luajittu da Suomes ilmah piästetty kirju “Priäžän lyydiläzet sananpolvet”. Priäžan lyydilaižed sananpolved -kirjah niškoi Grigorii Makarovan poigah Viktor Makarov kiändi sen materjualan da algusanat ven’akse.

Matimatiekan ližäkse Gauss tundietah optikan sego sähkö- da magnetizmuopin suavutuksis. Net ollah ezimerkikse Gaussan kuvavuszakonu da Gaussan zakonu magniettukentile. Gaussan mugah on nimitetty SI-järjestelmän ulgopuolizele magniettuvuon tihevyön yksikkö, gauss (Gs). Sežo hänen mugah on nimitetty joga nelläs vuozi myönnettävy Karl Fridrih Gaussan palkindo. Gauss vägehes piästi lugiettavakse omii tuloksii. Eräs painamattomis tutkimuksis koskii ebäevklidan geometriedu – häi oli tutkinuh tädä geometrien alovehtu jo enne Boijadu da Lobačevskiedy.

7 kilometrin piäs kyläspäi, Palijan suarel, on manasteri (ven. Палеостровский Рождественский монастырь). Se on ylen vahnu da kuulužu manasteri Oniegujärven rannikol.

Viralline kieli on arabien kieli. Jemen on unituarine valdivo, prezidentan tazavaldu. Jemen sijaiččou Arabien niemimuan suves, Merel se rajoituu Indien valdumeren Ruskien da Arabien merilöinke. Mual Jemen rajoittuu Omananke da Saudi-Arabienke.

Kant opastui arvokkahas Collegium Fridericianum –gimnuazies. Vuvvennu 1740 piäzi opastumah Königsbergan yliopistoh. Tuatan kuolendan periä Kantal pidi jättiä opastundu da ruveta avvuttamah perehty, sendäh kymmenekse vuottu häi rodieu kodiopastajakse Judšenas. Juuri sil aigua, 1747-1755, häi kirjutti da julgai oman kosmogounizen ennustusmielen Päiväzen sistieman rodivundas alguperäzes uvus. Vuvvennu 1755 Kant väitti douhturikse, mi andoi hänele mahton opastua yliopistos. Kantal algavui sit 40 vuottu kestänyh opastajan ruado. Seiččeivuodizen voinan aigah (1758-1762) Königsberg, kus eli da ruadoi Kant, kuului Ven’ale. Se aigu filosouffah niškoi oli vähäproduktiivine, häi kirjutti vai erähii muansäräityksii koskijoi kuvauksii. Voinan jälgehine aigu, vastukarai, oli hyövykäs, Kant piästi ilmah äijän tiedokirjutustu.

Georgii Černobrovkinua tutah nerokkahannu da mielevänny ven’ankielizenny runoilijannu. Kiändäjän leivis mies oli enzi kerdua da Eloksen langu -kirju rodih hänen enzimäine kiännöskogomus. Kiännökset roittih hyvät, čopakot da tarkat, kiännettäviä tekstua noudajat, mielevät da mieleh painujat.

Isaac Newton (25. talvikuudu 1642 Lincolnshire, Anglii – 20. kevätkuudu 1727 London) oli anglielaine fiizikku, matematikku, tiähtitiedoilii, filozoufu da alhimiekku. Häi oli tärgei figuuru XVII vuozisuan tiijollizes revol’ucies. Häi ozutteli omat painovoimu- da liikunduzakonat tevokses Philosophiae Naturalis Principia Mathematica vuvvennu 1687.

Vuonnu 1837 rakendettih suuri laiteh, kudaman avul parret jovenajol ei katkettu. Sidä paiči oza vetty otettih iäres, konzu rakendettih gidrostansien Sunan kaskadua (kaskadan suurembat stansiet ollah Kondupohjan da Pälejärven gidrostansiet). Se muutti gidrografien verkon da alendi kosken luondovägevyön (66 m³/s:sah).
Järves kazvau kažl’ua. Pohju on muvakas. Järves löydyy riäpöidy, siigua, harjustu, haugii, särgii, säyniä, lahnua, matikkua, ahvendu da kiiškoidu.

Mägrän muanalazen pezän piduhus voi olla 35-80 metrii. Omale pezäkohtale, kudai diametras voi olla enämbi metrii, mägry panou kuivua heiniä, lehtie da sammaldu. Mägry alalleh vaihtau levitekset. Mägry on puhtahuon pidäi da suvaiččii. Sen pezän lähäl nikonzu et näi jiännyzii syömispalazii libo ullostuksii.

Ven’al vahalaukku on tundiettu sieni, sidä kazvau kaikkiel da hyvin. Se vikse sendäh, ku vahalaukku suvaiččou kazvua koivuloin uale. Yhtelläh sidä on segamečisgi. Enimilleh vahalaukkuu kazvau vahnoin puuloin uale. Erähät sienen lajit ruvetah kazvamah kezäkuun lopus da vie ligakuus voibi kerätä niidy. Enin siendy rodieu heinykuun lopus elokuun loppussah.

Klementjev, J. I. Karjalaiset: istoriallis-kansatietehellini tutkimus / J. I. Klementjev ; [kiäntäjät: P. Zaikov и Karjalaiset др.]. - Petroskoi : Periodika, 2008.

On olemas mieli, ku vagoinkarvaine kvartsiittu on hyvä verenpainole, avvuttau nivelien da sivuloin kivistyksih, parandau verdy, kebjendäy ristikanzan oluo siän vaikuttamizes. Ga täs suuri merkičys vikse vie on omaluaduzel väril. Kačahtattos vai sih dai vihjuat sen ainavoluadužuon.

Itä-Suomen yliopisto, UEF (angl. 'University of Eastern Finland', Päivännouzu-Suomen yliopisto, ven. Университет Восточной Финляндии) on Jovensuus, Kuopios ja Savonlinnas toimii yliopisto. Yliopisto rubei ruadamah 1. pakkaskuudu 2010, konzu Kuopion da Joensuun yliopistot yhtistettih. Yliopistos on läs 15 000 opastujua da 2 800 ruadajua, mi luadiu sit yhten Suomen suurimbis yliopistolois. Opastustu on 13 koulutusala da läs suas piäainehes libo koulutusohjelmas.

Toiči lihakse sanotah erähien elättilöin sydämyksii - kieliöi, maksoi, počkii, aivoloi, syväimii, diafragmoi imi. Tavan mugah lihua käytetäh syömizenny.

Kuu on yksikkö, kudai pohjavuu kuudaman kierdoaigah Muan ymbäri. Tänäpäi sil enimyölleh tarkoitetah nygözen kalenduaran kuuloi (28–31 vrk). Toizis kalenduarois on sežo toizen piduhuzii kuuloi.

Puaksuh teatras on ozuttelumatkas suomelazii teatruohjuajii, moizii kui Paavo Liski da Kaisa Korhonen da sie on ruadanuh äijän suomelastu ozuttelijua, heijän luvus Marko Tiusanen. Suomeh muuttanuzii teatran ozuttelijoi ollah Pauli Rinne da Jevgeni Haukka. Teatru äijy kerdua oli ozuttelumatkas Suomes.

Torasjärvi (ven. Торосозеро) on Kotkatjärven voulostih kuului kylä Anuksen piiris Karjalan tazavallas. Kotkatjärvespäi kyläh on läs 10 kilometrii matkua.
Suuri simfouniiorkestru ottau vaskizeh puhundujoukkoh trombonan tuubanke da voi olla ihan omaluaduzennu kogomustu myö. Puuhizien puhundusoittimien lugu (fleittua, goboidu, klarniettua da fagottua) voi olla läs viitty soitindu joga laijis (klarniettua toiči on enämbi) da voi olla niilöin soittimien eri roduu (pieni da al’tufleitat, goboi d’amur da anglien torvi, pieni, al’tu- da bassuklarniettu, kontrafagottu. Vaskizien puhundusoittimien joukko ottau läs 8 valtornua (sih joukkohgi vagneran (valtornu) tuubat), 5 torvie (sih luguh pieni, al’tu, bassu), 3-5 trombonua (tienoru da bassu) da tuubu. Toiči käytetäh saksofonoi (kaikkii, 4 laijii. Kielisoittimien joukon lugu voi olla enämbi 60 soitindu. Voi olla äijy eriluadustu lyöndysoitindu (sen joukon pohjannu ollah litavrat, pieni da suuri pompotti, torielkat, kolmikko, tamtam da kellozet). Puaksuh käytetäh arfua, fortepianua, klavesinua, organua. Suuren simfouniiorkestran lugu on läs sadua soittajua.

Allus Jašin vie kižai jiäkur’oih (1950-1953). Vuvvennu 1953 häi rodih jiäkur’ois Nevvostoliiton sportumal’l’an omistajakse da sai bronzumedalin Nevvostoliiton kilvois, kus sežo oli vratarinnu. Vuvven 1954 Muailman jiäkur’oin kilboi enne häi oli kandiduatannu Nevvostoliiton joukkoveheh, ga piätti syvendyö jalgumiäččyh.

Nygyaijal on jiävinyhes äijy eriluaduzii amburijazii. Net voijah eli yksinäh ihan pezittäh, a toizet perehilleh, yhtes voijah eliä hyvis kestäjis pezis tuhanzii amburijazii.

Mifolougii on kanzan libo heimon miifoin sistiemu, yhtehine tarusto da uskomuksien kogonaižus. Kanzoin, heimoloin libo toizien sivilizacieloin mifolougiet ollah kehitytty vuozikauzien aloh, da niilöis on eriluadustu da eri aigukauzispäi olijua ainehistuo. Mifolougii tavan mugah välittyy suullizennu perindötiijonnu, no silloi-toiči miifat kerätäh eepossoikse. Tämän päivän urbuanoi legendoi, uuzii uskomuksii da miifoi ei pietä mifolougiennu.

Valgiel grival on hyvä da erinomaine magu. Valgiedu gribua keitetäh, žuaritah, kuivatah, marinuijah. Niilöi voibi pidiä vereksenny keittämättäh jiäškuapan pakastimes. Valgies grivois keitetäh rokkua, pannah sidä soussih. Tädä gribua ei vaiku Ven’al syvvä, suvaijah sidä frantsielazet da italielazet, da ylen suomalazed. Valgei griba on hyvä tervehyöle. Japounilazet tiedomiehet lujoitetah, ku valgies grivas on puhalduksii vastustajii ainehii.

Medvežja Gora –azetuskohtu nostettih Oniegan järven rannal, kudamal ei eletty rahvahat. Azetuskohtan lähäl rakendettih samannimine pos’olku. Vuonnu 1915 järven rannal rakendettih pristani. Rakendusainehet raududorogah niškoi ruvettih tuomah viel Petrogradaspäi Medvežja Gora –eländykohtah.

Jonathan Swift (30. kylmykuudu 1667 - 19. ligakuudu 1745) oli anglo-irlantilaine kirjuttai, filousofu, runoilii da yhteiskunnalline vaikuttai. Enne kaikkie häi on tundiettu satiirizes allegories "Gulliveran matkat" (1726). Häi on kirjutannuh läs 150 prouzutevostu da 280 runuo.

Kairo on yksi Lähizen Päivännouzun ruadokeskuksis. Täs sijaiččou läs kolmas oza Jegiptan tevolližuslaitoksis. Piäalat ollah metallan muokkamine, tsementu- da poligruafinetevolližus, pertilomun, jallaččiloin, tabakoin da tekstiil’an valmistamine.
Vuvvennu 1974 Cummings da Colvin kučuttih Hyman yhtyö heijänke joukkovehekse. Sil aigua Colvin oli piäpajattai da soitti ritmu- da bassogituarua, Cummings piägituaristi, da Hyman barabuanois. Colvin, kudai terväh vaihtoi bassoh, oli enzimäine ku otti nimen "Ramone", kuččujen iččiedäh Dee Dee Ramone. Idejan häi sai Paul McCartneyspäi, kudai käytti Paul Ramon -nimie omassah sen aigazes joukkovehes. Dee Dee sai toizetgi ottamah nimen da sai idejan ku otettas bändin nimekse Ramones. Sit Hyman rodih Ramonesan piäpajattajakse, da allus bändin manadžerannu ruadai Erdelyi rubei soittamah barabuanoi.

Vuvvennu 1946 V rahvahan hiihtopruazniekas Petroskois voitti 20, 30 da 50-kilometrin kilvois. Silloigi tuli Murmanskoin alovehen čempionakse Pohjazen Pruazniekku -kilvas. Vuozinnu 1947 da 1948 tuli ehtottomakse čempionakse Vi da VII Karjalas-Suomelazen Nevvostotazavallan rahvahan hiihtopruazniekois. Vuvvennu 1949 VIII hiihtopruazniekas tuli čempionakse 10 da 18-kilometrin kilvois.

Lissabon on Portugalin piälinnu, suurin linnu sego piäportu. Lissabon on yksi vahnembis muailman linnois da vahnin Päivänlasku-Jevroupan linnu. Se on äijiä vuozisadua vahnembi Londonua, Parižua.

Ižä-pin'oloil ei niidy ole, net ei malteta purta. Pin'oloi toukot(ličinkat) eletäh seizojas vies( lambilois). Pin´oloi jiänökset on ylen ammuzet.

Ižänmuallizen voinan algupäivinny 11-vuodine Lev oli Podol’skan lohkol omahizilluo gostis. Sinne vahnembat työttih händy huogavumah. Ligakuul puolistuszavodu, kudaml ruadoi hänen tuattah, työttih evakkoh Uljanovskah, sinne muutti kai perehgi. Sille zavodale lähti ruadamahgi brihačču, keviäl 1943 häi hrodih slesarin opastujakse. Jo 16-vuodizennu Lev Jašin sai oman enzimäzen palkindon – medalin Urhakos ruavos Suuren Ižänmuallizen voinan vuozien 1941-1945 aigua.

Vuozisuas XVI algajen orapihl’uadu käytetäh liečetiijos. Enne sidä nevvottih vaiku paskutaudiloih da dizenterieh. Vuozisuas XIX algajen kukkazis da lehtilöis keitettyy čuajuu ruvettih juomah veren puhtistamizekse, jo XX vuozisuas kazvin kukkazii da lehtilöi nevvotah syväimen da verisuoniloin taudiloih.

Nevvostoliiton hajottuu Sakari Vuoristo rubei äijän käymäh Ven’an Karjalah da Suomes eläjien karjalazilluo, luadijen da kehittäjen karjalaskontaktoin verkuo. 1990-luvul lehten painandumiäry nouzi 2000:h.

Jevropan liitos registriiruitun receptan mugah šipainiekoin tahtahas pidäs olla vähimyölleh 50 % ruistu. Syväimenny voibi käyttiä vaigu riisuu, ozrua libo kartohkua, ga yhtelläh on olemas receptua, kudamis syväimenny käytetäh morkouhkua, muarjua libo brossua. Nengomil piirualoil on tavan mugah oma nimi. Rugehizii muarjupiirualoi, kudamii pastetah Suomen Kainus, kučutah rönttöziksi. Toiči šipainiekoi syvväh munavoinke.

Järves on torpua, matikkua, haugii, harjustu, säyniä, ahvendu, särgii, lahnua, siigua, nieriesty da riäpöidy. Lahtilois kazvau äijy kažl’ua.

Vuvvennu 1911 runonpajattajan kalmiole azetettih mustopačas. Suomen kansan vanhat runot -antolougies, kudai piäzi ilmoih Suomes vuvvennu 1931, on kniiguoza Larin Paraskeh nähte. Täs on 1152 runuo, 1750 sananlaskua, arbaitustu da itkuvirty. Helsinkis azetettih Larin Parasken vestokuva.