Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
ជាទូទៅអ្នកសារព័ត៍មានត្រូមានលក្ខណះសម្បត្តិជាច្រើនដូចជាត្រូវមានភាពស្មោះត្រង់ សច្ចធម៌ គុណធម៌ យុទ្ធត្តិធម៌ និងមិនមានភាពលំអៀងទៅខាងណា ឫបក្សណាមួយនោះទេ។ ហើយអ្នកសារព័ត៍មាន គឺមានតួនាទីជាច្រើនដែលស្មើរនិងភ្នែកច្រមុះ របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលពួកគេតែងតែមានជំនឿទៅលើអ្នកកាសែត ប៉ុន្តែអ្នកកាសែតត្រូវមានភារកិច្ចជាប់ខ្លួន ពោលគឺស្វែងរកនៅព័ត៌មានណាដែរថ្មីៗ និងរឿងហេតុដែលមានការកើតឡើងនៅក្នុងសង្គម ឫនៅជុំវិញពិភពលោកដើម្បីចែកចាយនិងធ្វើការចាក់ផ្សាយទៅកាន់មនុស្សក្នុងសង្គម និងមនុស្សនៅជុំវិញពិភពលោក។អ្នកសារព័ត៍មានជាតិមួយចំនួនដែលមានឯកសិទ្ធិទូទៅគឺមិនបានធ្វើវាទេនិងជាផ្លូវចូលដ៏ល្អនៃការផ្សព្វផ្សាយហេតុទៅកាន់ទីសាធារណះអោយកាន់តែប្រសើរថែមទៀតហើយត្រូវស្វាសស្វែងក្នងការរកវិធីយ៉ាងណាអោយបានកាន់តែល្អ។

មានជនជាតិភាគតិចយួនច្រើនគួរសមក្នុងខេត្តក្រចេះ។ ក្រចេះគឺជាស្រុកកំណើតនៃក្រុមជនជាតិដើមទាំងប្រាំពីរ: ព្នង កួយ មិល ខោញ ក្រោល ស្ទៀង និង ថ្មូន។ ប្រហែល ៧០% អ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍នៃខេត្តនេះរស់នៅតាមបណ្ដោយដងទន្លេមេគង្គ តំបន់ក្រៅពីទន្លេនេះមានការតាំងនៅនៃប្រជាជនរប៉ាត់រប៉ាយ។ ប្រហែល ៨% នៃប្រជាជនខេត្តក្រចេះគឺជាអ្នកស្រុកដើម ខេត្តនេះជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តបួនដែលមានអត្រាប្រជាជនដើមច្រើនគួរសមដែរ។ ៧០% នៃប្រជាជនទាំងនេះគឺនៅជនបទ។

ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ គេ​នាំ​គ្នា​ឆ្ងល់ ឆ្ងល់​ថា​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ចិន​និង​ជប៉ុន​ដែល​នៅ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ ពាណិជ្ជកម្ម​ត្រូវការ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​កាន់​តែ​ខ្លាំង នៅ​តែ​មិន​ត្រូវ​គ្នា ធ្វើ​ឲ្យ​ភាព​តានតឹង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​កើត​ឡើង​ជា​ញឹកញយ។

តាម​ពិត​ កា​សែត​ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ គឺ​ជា​សា​រ​ព័ត៌មាន​ឯក​រាជ​ដែល​មាន​វ័យ​ចំ​ណាស់​​ជាង​គេ​បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុ​ជា​ ទោះបី​ជា​និ​យាយ​អំ​ពី​​​ការ​ផ្សាយ​ជា​ភា​សា​​ណា​ក៏​ដោយ។ ដោយ​ចាប់​ផ្តើម​​បោះ​ពុម្ភ​ផ្សាយ​​ដំ​បូង​បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ខែ​កក្ក​ដា​ ឆ្នាំ​១៩៩២ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ ត្រូវ​បាន​អាន​ដោយ​អ្នក​អាន​ទាំង​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ ​និង​បរ​ទេស​រាប់​ពាន់​នាក់​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រ​ទេស​កម្ពុ​ជា​ និង​ដោយ​អ្នក​ជាវ​ជា​ប្រ​ចាំ​នៅ​ក្នុង​រង្វង់៣៥​ប្រ​ទេស​នៅ​ទូ​ទាំង​ពិ​ភព​លោក។ អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​១៥​ឆ្នាំនេះ​ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ បាន​ដើរ​តួ​ជា​កា​សែត​មួយ​ដែល​​ប្រ​មូល ​និង​កត់​ត្រា​ទុក​នូវ​ហេតុ​ការណ៍​ដែល​កើត​ឡើង​​ថ្មីៗ​​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​កម្ពុ​ជា​ ​និង​​ត្រូវ​បាន​អាន​​ដោយ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ (អ្នក​សម្រេចចិត្ត​) និង​អ​តិ​ថិ​ជន​ (​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​ទំ​និញ​ផ្សេងៗ) ដែល​ជា​អ្នក​បាន​ចូល​រួម​ចំ​ណែក​ក្នុង​ការ​ក​សាង​ប្រ​ទេស​ជតិ​ក្នុង​អំ​ឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ទសវត្ស​រ៍​កន្លង​ទៅ​នេះ។ មិន​មាន​កា​សែត​ណា​ផ្សេង​ទៀត ​ធ្វើ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ឲ្យ​បាន​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ដូច្នេះ​ទេ។ កា​សែត​ ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ ផ្តល់​នូវ​ការ​ផ្សាយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ដោយ​មាន​បញ្ចូល​ទាំង​ ព័ត៌មាន​ និង​​ការ​វិ​ភាគ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​ មាន​ប្រ​យោជន៍​និង​ប្លែក​ពី​គេទៀត​ផង​។ ជា​មួយ​​គ្នា​នេះ​ដែរ អ្នក​អាន​​កា​សែត​ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុស្តិ៍ គឺ​ជា​អ្នក​ដែល​​បាន​ទទួល​​ការ​អប​រំ​ខ្ពង់​ខ្ពស់ បំ​ផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​ ហើយ​ក៏​ជា​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ការ​ទទួល​បាន​នូវ​ព័ត៌មាន​ដែល​មាន​គុណ​ភាព​ខ្ពស់​បំ​ផុត​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ផង​​ដែរ។ ក្រុម​ការី​និពន្ធ​និង​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​របស់​យើង​ទាំង​អស់​សុទ្ធ​តែ​ដឹង​ថា​​ការ​ផ្តល់​តែ​របាយ​ការណ៍​អំ​ពី​​ហេតុ​ការណ៍​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​តែ​មួយ​មុខ​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​នោះ​ទេ តែ​ពួក​គេ​ត្រូវ​តែ​វិ​ភាគ​ហេតុ​ការណ៍​ទាំង​នោះ​ ហើយ​ពន្យល់​អ្នក​អាន​ថា​តើ​ហេតុ​ការណ៍​ទាំង​នោះ​នឹងតម្រង់​និង​​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​លើ​ជី​វិត​ពួក​គេ​យ៉ាង​ណាខ្លះ។

កាតាឡុក គឺជាអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណរបស់ឯកសារមួយ ដោយរៀបរាប់ព័ត៌មានលំអិតរបស់ឯកសារនោះ និងព្រមទាំងគោររពតាមបទដ្ឋាន ក្បួនខ្នាតណាមួយក្នុងការសរសេរ ។ គោលបំណងនៃការធ្វើកាតាឡុក ៖
Manila has a total population of 1,652,171 according to the 2010 census and is the second most populous city in the Philippines, behind Quezon City. The populace inhabit an area of only 38.55 square kilometers, making Manila the most densely populated city in the world.

According to The Elements of Journalism, a book by Bill Kovach and Tom Rosenstiel, there are nine elements of journalism. In order for a journalist to fulfill their duty of providing the people with the information, they need to be free and self-governing. They must follow these guidelines:

Wang Zhengjun (71 BC–13 AD) was first empress, then empress dowager, and finally grand empress dowager during the reigns of the Emperors Yuan (r. 49–33 BC), Cheng (r. 33–7 BC), and Ai (r. 7–1 BC), respectively. During this time, a succession of her male relatives held the title of regent. Following the death of Ai, Wang Zhengjun's nephew Wang Mang (45 BC–23 AD) was appointed regent as Marshall of State on 16 August under Emperor Ping (r. 1 BC – 6 AD).

មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ភាព​តានតឹង​រវាង​ចិន​និង​ជប៉ុន​នឹង​ច្បាស់​ជា​បន្ត​កើត​ឡើង​តទៅ​ទៀត នា​ពេល​ខាង​មុខ ពីព្រោះ​ដូច​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​រួច​ហើយ​ថា ចិន​និង​ជប៉ុន​ដណ្តើម​ឥទ្ធិពល​គ្នា​នៅ​អាស៊ី សឹង​ថា​ដូច​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​សហភាពសូវៀត​បាន​ប្រកួតប្រជែង​គ្នា នៅ​អឺរ៉ុប​កាល​សម័យ​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​អ៊ីចឹង។ នៅ​ក្នុង​ន័យ​នេះ ចិន​និង​ជប៉ុន​នឹង​ច្បាស់​ជា​បន្ត​ល្បែង​សម្ពន្ធភាព​យុទ្ធសាស្រ្ត​ត​ទៅ​ទៀត។ ចិន​នឹង​បន្ត​ខ្ទប់​មិន​ឲ្យ​មហាអំណាច​ដែល​មិនមែន​អាស៊ី​ចូល​មក​លូក​ដៃ​ក្នុង ​ដែនដី​អាស៊ី​បាន។ រី​ឯ​ជប៉ុន​វិញ នឹង​បន្ត​អូសទាញ​អាមេរិក អូស្រ្តាលី ឬ​ក៏​នូវ៉ែលសេឡង់​ចូល​មក​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី ដើម្បី​សាកល្បង​កាត់​បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន។

In the hierarchical social order, the emperor was at the apex of Han society and government. However the emperor was often a minor, ruled over by a regent such as the empress dowager or one of her male relatives. Ranked immediately below the emperor were the kings who were of the same Liu family clan. The rest of society, including nobles lower than kings and all commoners excluding slaves belonged to one of twenty ranks (ershi gongcheng 二十公乘).
តម្លាភាព៖ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា គោរពគោលការណ៍ តម្លាភាព ក្នុងនាមជាអង្គការស្របច្បាប់ដើម្បីឱ្យមាន​ការ​គ្រប់​គ្រងហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយគុណភាព។ បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា បើកទូលាយដល់​សមាជិក​ឱ្យដឹង​ពីរបៀបនៃការស្វែងរកថវិកា និងការប្រើប្រាស់ថវិកាដែលមាន និងរបាយការណ៍ហិរញ្ញ​វត្ថុ។

Layal Abboud (អារ៉ាប់ ៖ ليال عبود‎:layāl ʿab'boud;កើតនៅថ្ងៃទី 15 ខែឧសភាឆ្នាំ 1982) គឺជាតារាចម្រៀងប៉ុបលីបង់អ្នកចម្រៀងតន្ត្រីបុរាណកវីនិពន្ធកំណាព្យអ្នករាំរែកប្រគុំតន្រ្តីម៉ូដែលសមរម្យមនុស្សធម៌និងអ្នកជំនួញមូស្លីម.

ទោះ​ជា​មិន​ត្រូវ​គ្នា​ក៏​ដោយ ទោះ​ជា​ភាព​តានតឹង​ចេះ​តែ​កើត​ឡើង​មិន​ស្វាង​រវាង​គ្នា​ក៏​ដោយ ក៏​ចិន​និង​ជប៉ុន​កំពុង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ដៃ​គូ​ដ៏​សែន​សំខាន់ នៅ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ពាណិជ្ជកម្ម។

អលាភ (alabha) ការ​ឥត​លាភ, ការ​ខាន​បាន, ដំណើរ​ប្រទះ​លើ​ការ​ខាន​បាន; ការ​ខាត​បង់ : ប្រទះ​លើ​អលាភ ។ ព. ផ្ទ. លាភ ឬ លាភៈ ។ បើ​រៀង​ភ្ជាប់​ពី​ខាង​ដើម​សព្ទ​ដទៃ អ. ថ. អៈលាភៈ, ដូច​ជា អលាភ​ការណ៍ ឬ --ហេតុ ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ឥត​លាភ, ឲ្យ​ខាន​បាន, ឲ្យ​ខាត​បង់ ។

នៅ​ពេល​ក្រុម មានអំណាច និង​ឥទ្ធិពល​គ្រាន់បើ​ឡើង ពួក​មេក្រុម​សំខាន់ៗ​នៅ​ក្នុង​ចលនា ចាប់ផ្ដើម​មាន​ការ​ប្រជែង​ដណ្ដើម​អំណាច​ផ្ទៃក្នុង​រវាង​គ្នា​។ ក្នុង​ក្រុម​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី ចាប់ផ្ដើម​មាន​អ្នក​រៀបចំ​គម្រោងការ ធ្វើគត​ទ្រង់ ដើម្បី​ដណ្ដើមយក​សិទ្ធិ​មេបញ្ជាការ​ក្រុម​ធំ​។ សំណាង​ល្អ ទ្រង់​បាន​គេច​ផុត​ពី គ្រោះភ័យ និង​ចាប់​បាន​អ្នក​ប៉ុនប៉ង​ជាមួយ​ភស្តុតាង​។ អ្នកក្បត់​ទ្រង់​មុនគេ​នោះ គឺ​លោក ហែម សាវ៉ាង ដែល​ជាហេតុ ធ្វើ​ឱ្យ​ទ្រង់​អនុវត្ត​តាម​វិន័យ​ក្រុម ដោយ​សម្លាប់ចោល និង​បោសសំអាត​អ្នកឃុបឃិត​ទាំងអស់​ចោល​។ លោក នី វ៉ាន់ធី ថា ទ្រង់​មិន​ចង់​សម្លាប់​លោក សាវ៉ាង ចោល​ទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​អាច​ប្រឈមមុខនឹង​មេក្រុម​ដទៃ​ទៀត ដែល​ឱ្យ​យោបល់​ត្រង់ថា ត្រូវតែ​សម្លាប់ចោល ដើម្បី​ទុកជា​ការព្រមាន​។ ប៉ុន្តែ តាម​លោក ប៊ុណ្ណ ចាន់ម៉ុល ថា លោក សាវ៉ាង ត្រូវ ដាប ឈួន សម្លាប់ចោល ក្រោម​កលល្បិច​ហៅ​ប្រជុំ​ពិភាក្សា​គ្នា​។ ទោះជា​យ៉ាងណា លោក ម៉ុល គាត់​មិន​បាន​នៅ​ក្នុង​ក្រុម​ឥស្សរៈ​ផ្ទាល់​ទៀត​ទេ ក្រោយ​ពី​ពួក​នេះ​នាំគ្នា​ដកថយ​ទៅកាន់​ប្រទេស​ថៃ និង​ប្រមូលផ្ដុំ​គ្នា​ឡើងវិញ នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ខេត្ត​សៀមរាប ឯនាយ​ជួរភ្នំ​ដងរែក​។ លើស​នេះ​ទៀត គាត់​បាន​ឈប់​ទាក់ទង​ជាមួយ​ក្រុម​នោះ មុន​ពេល​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី បំបែក​ខ្លួន​ទៅទៀត​។ ក្រោយមក ក្រុម​ទ្រង់ ចន្ទរង្សី កាន់តែ​មានអំណាច​ធំ អាច​វាតទី​ទឹកដី​បាន កាន់កាប់ ឈរជើង យ៉ាង​ធំ​ទូលាយ​។ សមត្ថភាព​នេះ ប្រហែលជា​មក​ពី​ស៊ាប​ដ៏​ក្លាហាន និង ក្លៀវក្លា​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ ធ្វើពុត​ជា​ចុះចូល​ជាមួយ​ក្រុម​ទ្រង់ អស់​មួយរយៈពេល​។ ក្រោយ​ពី​បាន​ដឹង​ថា គាត់​ជា​ចារបុរស​របស់​ក្រុម ពុត ឆាយ ដែល​ជា​មេ​ខ្មែរឥស្សរៈ​ម្នាក់ទៀត ហើយនិង​ការ​កម្ចាត់ ស៊ាប ចេញពី​ក្រុម​វិញ គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ក្រុម​របស់​ទ្រង់ មិន​សូវ​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​វាតទី​តំបន់​កាន់កាប់​របស់​ខ្លួន​បន្ត​ទៅទៀត​ឡើយ​។

ពិធីបុណ្យសូត្រមន្តមានពីរបែបគឺ សូត្រមន្តចំណាប់ផ្ដើមពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិផ្សេងៗ និងសូត្រមន្តបណ្ដេញឧបទ្រពចង្រៃ ឬរំដោះគ្រោះ យោងគ្រោះ ប្រទាក់ស្មាព្រាហ្ម រួចរៀបចំលើករាសី។

សហការ និងផ្ដល់ការគាំទ្រដល់ គ.ក.ស.ក ប្រភេទផ្សេងទៀត ក្នុង​ការដោះស្រាយបញ្ហា ឬសំណូមពរ ឬសំណើនានា ដែលគណៈ​កម្មា​ធិ​ការរបស់ក្រុមប្រឹក្សាប្រភេទផ្សេងនោះ មិនអាចដោះស្រាយបាន​ក្នុង​ការអនុវត្ដមុខងាររបស់ខ្លួន
កង្វក់អាកាស ខ្យល់អាកាសគឺមានសារៈសំខាន់បំផុតសំរាប់ខ្យល់ដង្ហើម របស់សត្វលោកហើយបើខ្យល់អាកាសសំបូរជាតិពុលច្រើន វាអាចធ្វើអោយស្រទាប់អូសូន្យធ្លុះធ្លាយ កំដៅផែនដីនឹងកើតឡើង បណ្ដាលអោយសុខភាពមនុស្សយើងឌ្រុទទ្រោម ងាយនិងឆ្លងជំងឺដូចនេះយើងទាំងអស់គ្នាគួរជៀសវាងដូចជា៖ ការបង្កើតរោងចក្រដែលសំបូរទៅដោយផ្សែងពុលចេញពីបំពងបង្ហុយផ្សែង។ការប្រើប្រាស់គ្រឿងម៉ាស៊ីនដែលដុតដោយប្រេងឥន្ទៈផ្សេងៗ បើយល់ល្អគួរកាត់បន្ថយនូវការប្រើប្រាស់យាន្តយន្ដ ផ្ទាល់ខ្លួនដែលដុតប្រេងឥន្ទៈ ដែលមានសារធាតុឧស្ម័នពុលច្រើនពេកសូមជួយថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់យើងផង។

ហ្មថាវ ជាហ្មហ្លួងដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុង ព្រឹត្ដិការណ៍ ​ចំបង​មួយទៀត​ ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ធនញ្ជ័យគោរពរាជ្យ ​គឺ​ព្រះ​អង្គ​និយម​ទាក់ដំរី​ ​ព្រះ​អង្គ​ធ្លាប់​យាង​ទៅ​ដល់​ព្រៃ​ និង​ជើងភ្នំ​ដងរែក​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ហ្មដំរី​ជាតិ​លាវ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​ពីរ​នាក់​ ​មួយ​ឈ្មោះ​ហ្មហវៀន​ ​និង​មួយទៀត​ឈ្មោះ​ហ្មថាវ។​ ​ពង្សាវតារ​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​ស្រុក​ស្អាង​ ​ខេត្ដកណ្ដាល​បាន​លើកយក​ព្រឹត្ដិការណ៍​សំខាន់​មួយ​ ​ស្ដីពី​ការ​ចាប់​ដំរី​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​អង្គ​មក​អធិប្បាយ​ដោយ​មាន​ទាំង​ រៀបរាប់​យ៉ាង​ល្អិតល្អន់​ដែរ​ ​អំពី​ពិធីសែនព្រេន​ដល់​ម្រេញកង្វាល​ ​មុន​នឹង​ទៅ​ទាក់ដំរី។​ ​កាលនោះ​ ​ព្រះ​អង្គ​ ​និង​ពល​សេនា​ទាក់​បាន​ដំរី​ស​មួយ​ ​និង​ខ្មៅ​មួយ​ ​ដែល​មាន​ភ្លុក​កោង​វែង​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​យក​ដំរី​ស​ខ្មៅ​ទាំង​ពីរ​ ​ជា​និមិត្ដរូប​នៃ​ការ​សម្បូរ​សប្បាយ​ប្រចាំ​នគរ។​ ​ពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក​ ​គេ​មាន​ជំនឿ​និយម​ថា​ ​បើ​គ្មាន​ភ្លៀង​បង្អោរ​ធ្លាក់​មក​គ្រប់គ្រាន់​ទេ​ ​ហើយ​បើ​កើត​មាន​ជំងឺ​រោគា​ក្នុង​នគរ​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​តែងតែ​បង្គាប់​ក្រុម​បុរោហិត​ និង​ហ្មថាវ​ ​ឲ្យ​នាំ​យក​ដំរី​ស​ខ្មៅ​ទាំង​ពីរ​ ​ទៅ​ចូលរួម​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​បួងសួង​បន់ស្រន់​ផ្សេងៗ។​ ​បន្ទាប់​មក​ទើប​ដំរី​ទាំង​ពីរ​យក​ប្រមោយ​បឺត​ទឹក​ ​ផ្លុំ​ព្រួស​ជះ​តម្រង់​ទៅ​គ្រប់​ទាំង​ប្រាំបី​ទិស។​ ​ឯកសារ​ដដែល​កត់​សំគាល់ថា​ ​ភ្លៀង​បាន​បង្អុរ​ធ្លាក់​ចុះ​មក​ដោយ​បរិបូណ៌​ ​ក្រោយ​ដែល​គេ​បាន​រៀបចំ​ពិធីបួងសួង​ ​ឯ​ភោគផល​វិញ​ក៏​បាន​ល្អ​ជាទី​ពេញចិត្ដ​ ​ហើយ​ជំងឺរោគាព្យាធិ​ក៏​សាបរលាប​វិនាស​បាត់​ទៅ​អស់​ដែរ​ ​នាម៉ឺន​មុខមន្ត្រី​ ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទូទៅ​ស្រឡាញ់​ ​និង​មាន​ជំនឿ​ទៅ​លើ​ដំរី​ទាំង​ពីរ​នោះ​ណាស់​ ​គេ​ចាត់​ទុក​ដំរី​ទាំង​គូ​ជា​ដំរី​ពិសិដ្ឋ​ ​និង​ស័ក្ដិសិទ្ធិ​ជាទី​បំផុត។​

នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ, ក្តារចុចកុំព្យូទ័រមួយគឺជាឧបករណ៍ម៉ាស៊ីនអង្គុលីលេខបែបដែលប្រើការរៀបចំរបស់ប៊ូតុងឬគ្រាប់ចុចមួយដើម្បីធ្វើជាដងថ្លឹងមេកានិចឬប្តូរអេឡិចត្រូនិ។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃកាតកណ្តាប់ដៃនិងកាសែតក្រដាស, អន្តរកម្មតាមរយៈការក្តារចុច teleprinter បែបក្លាយជាឧបករណ៍បញ្ចូលសំខាន់សម្រាប់កុំព្យូទ័រ។

អត្ថន័យនេះមានន័យថានោះគឺ​មិនលាក់បាំងតំលៃ​ហើយគ្មានបញ្ហាអ្វីទាំងអស់ ឧទាហរណ៏៖​វិធីនៃអ្នកចែកចាយមានដូចជា​ ការចែកចាយតាមរលធាតុអាកាស(ការបង្ហោះទស្សនាវដ្ដី រួមបញ្ចូល​ទាំងផលិតផលដ៏ទៃទៀត ឬការផ្សពផ្សាយអ្វីមួយ)។ ឧទាហរណ៍៖ ពីប្រទេសដែលមានស្រ្តីជាស្ដេច​​ហើយនិងប្រទេសអូស្ត្រាលីគឺមាន​ទស្សនាវដ្ដី TNT។

មែនទែន​ទៅ ជប៉ុន​ពិត​ជា​មាន​មហិច្ឆតា​ចង់​ក្លាយ​ទៅ​ជា​មហាអំណាច​នយោបាយ​និង​យោធា ទោះ​បី​ជា​ផ្លូវការ មិន​ទាន់​មាន​អ្នក​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ណា​ម្នាក់​នៅ​តូក្យូ​ធ្លាប់​បាន​ និយាយ​ពី​រឿង​នេះ​ក្តី។ ជប៉ុន​មិន​អាច​បណ្តោយ​ឲ្យ​ចិន​ដែល​ជា​សត្រូវ​របស់​ខ្លួន​មាន​អំណាច​ ខ្លាំងក្លា និង​ឥទ្ធិពល​ផ្តាច់​មុខ​តែ​ឯកឯង​នៅ​អាស៊ី​បាន​ទេ។ គឺ​នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នេះ​ហើយ ដែល​ជប៉ុន​ទាមទារ​ចង់​បាន​អាសនៈ​អចិន្រ្តៃយ៍​មួយ នៅ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ។ ចំពោះ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ជប៉ុន ការ​បង្កើន​អំណាច​នយោបាយ​និង​យោធា​របស់​ប្រទេស​ខ្លួន ជា​កត្តា មួយ​ចាំ​បាច់ ពីព្រោះ​វា​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​បុព្វហេតុ​សន្តិសុខ​ជាតិ។
ទោសអភិជ្ឈា បើប្រទុស្តរ៉ាយ ខឹងនឹងសក់ស្កូវ ខឹងនឹងធ្មេញឈឺ ឬនឹងជម្ងឺណាមួយ ក្នុងកាយទាំងមូលនេះ ត្រូវទោសព្យាបាទ កាយគន្ថៈ ។ ឥទំសច្ចាភិនិវេស កាយគន្ថៈ ប្រ

វិញ្ញាណសួរថា ចុះសម្មាទិដ្និ សេចក្តីបរិសុទ្ធ នៃទិដ្និនោះតើដូចម្តេច? បញ្ញាតបថា ទិដ្និនោះមាន២គឺ មច្ឆាទិដ្និ១ សម្មាទិដ្និ១ ។ ឯមច្ឆាទិដ្និនោះគឺ យល់ថាទៀង

ទ្រឹស្តីនេះ មានន័យថា ត្រូវឲ្យមានការទទួលស្គាល់ អង្គកណ្តាលផ្សេងៗ ដែលស្ថិតនៅចន្លោះ រវាងស្តេច និងប្រជារាស្រ្ត ក្នុងនោះមានវណ្ណៈទាំង ៣ ដែលមាននៅក្នុងរបបចាស់ គឺវណ្ណៈអភិជន សហធម្មិក និងវណ្ណៈផ្សេងៗ ទៀត ។ វណ្ណៈទាំងឡាយ ដែលនៅចន្លោះរវាងស្តេច និងប្រជារាស្ត្រ សម្រាប់ធ្វើជាកម្លាំង ទប់អំណាចរបស់ស្តេច ប៉ុន្តែទ្រឹស្តី នៃការបែងចែកអំណាចបញ្ឈរនេះ មានន័យពេញលេញបាន លុះត្រាតែមាន ទ្រឹស្តី នៃការបែងចែកអំណាចផ្តេក​ មកបង្ក្រប់បន្ថែមដែរ ។

ទន្លេភាគច្រើនរបស់ឥណ្ឌា និងបង់ក្លាដេសតែងតែមានឈ្មោះជាភេទស្រី តែទន្លេព្រហ្មបុត្រមានឈ្មោះជាភេទប្រុស ក្នុងភាសាសំស្រ្កឹត ពាក្យថា "ព្រហ្មបុត្រ" ប្រែថា ឧរសរបស់ព្រះព្រហ្ម។ នៅក្នុងភាសាអាហុមហៅទន្លេព្រហ្មបុត្រថាទឹកផ្កាយខ្មោច រឺ ពន្លឺផ្កាយ

កំណប់​តន្ត្រី​ដូនតា ​គឺ​ជា​លទ្ធផល​កើត​ចេញ​ពី​ការ​រក​ឃើញ​ឡើង​វិញ​នូវស្នា​ដៃ​មួយ​ដែល​បាន​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ ​១៩២១​ និង​ការ​ស្រាវ​មួយ​ ។ កំណប់​តន្ត្រី​ដូនតា​គឺ​ជា​កម្រង​បទ​ចម្រៀង​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រគុំ​ ​និង​បក​ស្រាយ​ដោយ​អ្នក​ចម្រៀង​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ ។ គម្រោង​ផលិត​អាល់​ប៊ុម​ស៊ី​ឌី​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ឧបត្ថម្ភ​របស់​ស្ថានទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក្នុង​គោល​បំណង​ស្វែង​រក និង​ផ្ដល់​ជីវិត​ឡើង​វិញ​ដល់​កម្រង​បទ​ចម្រៀង​ និង​តន្ត្រី​ខែ្មរ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បំភ្លេច​ចោល​ជា​យូរ​ណាស់​មក​ហើយ ។ នៅ​លើ​គម្រប​ អាល់​ប៊ុម​ស៊ី​ឌី​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ជា​ភាសា​អង្គគ្លេស​ឱ្យ​ថា "Cambodian Forgotten Songs" ។ ស៊ីឌី​នេះ​មាន​បទ​ចម្រៀង​ចំនួន​៨​បទ និង​មាន​កូន​សៀវភៅ ដែល​មាន​ដាក់​បញ្ចូល​ទំនុក​ច្រៀង​ជា​ភាសា​ខ្មែរ​ និង​អង្គគ្លេស ​រួម​ទាំង​រូបថត ដែល​ត្រូវ​បាន​ថត​អំឡុង​ពេល​ថត​សំឡេង ​។
ព្រះយុវរាជទី១ (គ.ស ប្រហែលសវត្សទី៧) ជាបុត្រាទីបីនៃព្រះបានឦឝានវម៌្មទី១ ត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈគោរម្យងារថាយុវរាជ (ម្កុដរាជកុមារ) គឺជាគន្លឹះក្នុងការកែសម្រួលដ៏សំខាន់បំផុតរបស់លោកហ្សាក់ក្នុងការចងក្រងប្រវត្តិសាស្ត្របុរេអង្គរ ហើយក៏ជាចំណុចផ្ដោតមួយនៃការសិក្សារបស់យើង។ ការបន្ថែមបន្ថយនេះពឹងផ្អែកលើសិលាចារឹកសំស្ក្រឹត (K. ១១៤២) ដែលគេបានស្គាល់តាំងតែពីឆ្នាំ១៩៨៤ មកម៉្លេះ។ សិលាចារឹកនេះត្រូវបានទិញមកដោយអ្នកប្រមូលពន្ធម្នាក់នៅបាងកក និងប្រភពដើមរបស់វាមិនបានបង្កជាចំណោទឡើយ។ យ៉ាងហោចណាស់ វាផុសចេញពីស្ថានីយ៍មួយនៅថៃ ហើយលោកហ្សាក់ផ្ដល់យោបល់ថា វាប្រហែលជាមកពីតំបន់ឧទង។ នាមនៃពួកមនុស្សដែលឧទ្ទិសដល់មនុស្សដែលសិលាចារឹកបានឧទ្ទិសដល់មិនមានវត្តមានក្នុងផ្នែកណាមួយដែលមានក្នុងអត្ថបទឡើយ ប៉ុន្តែពង្សាវលីត្រូវបានគេផ្ដល់អោយ។ អ្នកទាំងនោះគឺជាកូននៃព្រាហ្មណ៍ជាតិឥណ្ឌាម្នាក់ បើតាមលោកហ្សាក់យល់ថា ជាព្រាហ្មណ៍មកពីចិទម្ពរម ដែលស្ថិតនៅឥណ្ឌាខាងត្បូង និងព្រះភគិនីរបស់ព្រះបានជយវម៌្មទី១។ ជយវម៌្មទី១ បានពិភាក្សាថាគឺជាអ្នកស្នងរាជ្យបន្តពីព្រះបានភវវម៌្មទី២ ជាធម្មតាត្រូវបានគេចាត់ទុកដោយយល់ច្រឡំថាជាបុត្ររបស់ព្រះបានភវវម៌្មទី២។ លោកហ្សាក់បច្ចុប្បន្នស្នើថាផ្អែកលើ K. ១១៤២ ជយវម៌្មទី១ជាបុត្រនៃបុត្រីរបស់កូនទីបីនៃព្រះបានឦឝានវម៌្មទី១ គឺព្រះយុវរាជទី១ និងអ្នកគ្រប់គ្រងតូចមួយដែលមាននាមថាចន្ទ្រវម៌្ម។ វានាំអោយជយវម៌្មទី១ក្លាយជាបុត្រានៃក្មួយស្រីរបស់ព្រះបានភវវម៌្មទី២ និងត្រូវជាចៅទួតនៃព្រះបានឦឝានវម៌្មទី១។ លោកហ្សាក់បានឈានមកដល់សេចក្ដីសន្និដ្ឋាននេះដោយសារការប្រៀបធៀបពង្សាវលី ក្នុង K. ១១៤២ ទៅនឹងឈ្មោះដែលបានផ្ដល់អោយក្នុងសិលាចារឹកពីរដែលគេស្គាល់ស្រាប់មកពីភាគខាងត្បូងកម្ពុជា (K. ៤៨៣ និង K.២១) ដោយគេបានកំណត់ថាព្រះបានភវវម៌្ម[ទី២] ដោយមានការជំទាស់ថាក្សត្រនេះប្រហែលត្រូវបានជំនួសដោយក្សត្រដែលមិនត្រូវបានវែកញែកពីមុន ដែលមិនមែនភវវម៌្មទី២ និងដោយហេតុនោះហើយគឺវ្រះបាទភវវម៌្ម[ទី៣] ប្រាកដជាម្ចាស់នៃសិលាចារឹក K.១១៤២​ នេះដែរ។ ចំពោះយើង មកដល់ត្រង់នេះ ព្រះបានភវវម៌្មទី៣ គឺជាខ្មែរ និងក៏ជាក្មួយប្រុសនៃវ្រះបាទជយវម៌្មទី១ផងដែរ ដែលកំពុងសោយរាជ្យនៅថៃ ប្រហែលនៅឧទង ពេលណាមួយក្នុងពាក់កណ្ដាលទីពីរនៃសតវត្សទីប្រាំពីរ។ សិលាចារឹកចានស្ពាន់ដ៏ល្បីល្បាញមកពីឧទង (K. ៩៦៤) ដែលវែកញែកអំពីស្ដេចមួយអង្គព្រះនាមហស៌វម៌្មទី១ ជាព្រះនត្តានៃព្រះបានឦឝានវម៌្មទី១ ដោយមានការរំលឹកដល់ព្រះកិត្តិនាមដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះអង្គ វាពិតជាសំខាន់ណាស់ដើម្បីកត់សំគាល់ត្រង់នេះ លោកហ្សាក់យល់ថាហស៌វម៌្មទី១គឺជាជាតិខ្មែរ។ សរុបមក យើងមានស្ដេចខ្មែរពីរអង្គដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ទៅនឹងរាជវង្សសំខាន់បំផុតដែលកំពុងគ្រប់គ្រងនៅកម្ពុជា និងរាជវង្សមួយទៀតកំពុងគ្រប់គ្រងនៅថៃកណ្ដាល (ទ្វារវត្តី) នៅពាក់កណ្ដាល និង ពាក់កណ្ដាលទីពីរនៃសតវត្សទីប្រាំពីរ។

Women were expected to obey the will of their father, then their husband, and then their adult son in old age. However, it is known from contemporary sources that there were many deviations to this rule, especially in regard to mothers over their sons, and empresses who ordered around and openly humiliated their fathers and brothers. Women were exempt from the annual corvée labor duties, but often engaged in a range of income-earning occupations aside from their domestic chores of cooking and cleaning.

ថ្ងៃ២ មីនា ១៩៥៥ ព្រះសីហនុបានដាក់រាជ្យប្រគល់ឱ្យព្រះបិតាទ្រង់ ដោយបានបង្កើតនូវសង្គមរាស្ត្រនិយម និងបានកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីរបីខែក្រោយមកទៀត បន្ទាប់ពីការទទួលបានជោគជ័យដ៏លើសលប់ក្នុងការបោះឆ្នោតសភានៅខែកញ្ញា ១៩៥៥។
The Youth Setbo FC™ football team (ខ្មែរ ៖ ក្រុមបាល់ទាត់យុវជនសិត្បូ) is the national team of the Kandal Province, Kingdom of Cambodia and is controlled by the Football Federation of Cambodia (FFC). It was known as the Setbo FC from 2007 to 2010. It finished fourth in the 2010 Kandal Province Cup. The team was founded in 2007 and joined Kandal Province Cup's ranks in 2008. One of Setbo FC best players was Sok Sovanarith. Earlier in the decade he was considered one of the top 2 strikers in Kandal Province Cup along with Ly Henglay from Tepronom FC Ksach Kandal. In 2009, Som Sovanarith won the best player award in Kandal Province 2008 – the Golden Ball from Hitachi Technology.

ស្រុកសៀមរាបមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ២៥.២៨៥គ្រួសារ មានមនុស្សសរុបចំនួន១៣៩.៤៥៨នាក់ក្នុងនោះ ស្រីមានចំនួន ៧១.៦៨៣នាក់ ស្មើនឹង៥១% នៃប្រជាជនសរុបទូទាំងស្រុក ។ ដង់ស៊ីតេប្រជាជនមាន ៤០៩នាក់ ក្នុង១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានទំហំគ្រួសារជាមធ្យមគឺ ៥,៥នាក់ ក្នុង១គ្រួសារ ។ អ្វីដែលគួរកត់សំគាល់គឺនៅឃុំ ស្លក្រាម និងស្វាយដង្គំ មានចំនួនប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាងគេ ។ ដោយឡែកឃុំ សំបួរ មានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេ ។

កសិកម្ម : កសិកម្មទំនងជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ជាងគេ ព្រោះគេបានសង្កេតឃើញថាអ្នកដឹកនាំជាតិ តែងតែយកចិត្តទុកដាក់នឹងបញ្ហាទឹកណាស់ ។ ក្នុងការស្ថាបនារាជធានីថ្មីម្ដងៗ ព្រះរាជាតែងនឹកគិតទៅដល់ដីធ្លីសម្រាប់អោយរាស្ត្រធ្វើស្រែចម្ការ និងការជីកអូរ ជីកប្រឡាយ ជីកព្រែកសម្រាប់យកទឹកផ្គត់ផ្គង់ដល់មុខរបរនេះទៀត ។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះ ចន្ទរាជា ព្រះអង្គទ្រង់បានបញ្ជាអោយកាប់ឆ្ការព្រៃ ដើម្បីពង្រីកទំហំដីស្រែចំការ ។ ក្នុងគ្រាមានចម្បាំងគ្នាឯងក្នុងស្រុក តែកាលណាដល់រដូវវស្សាគេតែងតែស្រុះស្រួលគ្នាទាំងសងខាង ដើម្បីរំសាយកងទ័ពផ្អាកសង្គ្រាម អោយទាហានត្រឡប់ទៅកាន់ទីលំនៅរៀងខ្លួន និងប្រកបរបរស្រែចម្ការ ។ ធ្វើយ៉ាងនេះឃើញថា ដូនតាយើងលោកយល់ច្បាស់ណាស់នូវសារៈសំខាន់របស់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងពេលចម្បាំងគឺ ធ្វើស្រែនឹងទឹក ធ្វើសឹកនឹងបាយ ។ យ៉ាងណាមិញប្រសិនបើគ្មានបាយទេ ទាហាន និងអាណាប្រជានុរាស្ត្រទូទៅនឹងត្រូវដាច់ពោះស្លាប់ ហើយគេក៏គ្មានលទ្ធភាពនឹងធ្វើចម្បាំងតទៅទៀតដែរ ។

ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះវិញមានភាពរីកចំរើននិងងាយស្រួលជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខវិញមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ​។ ​មិនត្រឹមតែប៉ណ្ណោះប្រព័ន្ធអគ្គីសនីវិញមានស្ទើគ្រប់ផ្ទះ។

ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ជាតិ​និយម​ចិន​ខ្លះ​ចាប់​ផ្តើម​ដំឡើង​សំឡេង​អះអាង​ថា​ចិន​ មិន​ត្រូវ​នៅ​បន្ត​ធ្វើ​ជា​ប្រទេស​រោងចក្រ​បង្កើត​ផលិតផល​កំប៉ិកកំប៉ុក​ឲ្យ​ ជប៉ុន​អ៊ីចឹង​ត​ទៅ​ទៀត​ទេ ពីព្រោះ​ធ្វើ​បែប​នេះ វា​ខូច​កិត្តិយស​ជាតិ។ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ជាតិ​និយម​ចិន​ដដែល​នេះ ថែម​ទាំង​និយាយ​ទៀត​ផង​ថា បើ​សិន​ជា​សព្វ​ថ្ងៃ សេដ្ឋកិច្ច​ជប៉ុន​នៅ​គ្រាន់​បើ ក៏​ដោយសារ​តែ​ជប៉ុន​បាន​កាន់កាប់​ប្រទេស​ចិន​ច្រើន​ឆ្នាំ និង​បាន​រឹបអូស​យក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ចិន​មិន​តិច​ទេ។ នៅ​ក្នុង​ន័យ​នេះ របាយការណ៍​មួយ​របស់​បណ្ឌិតសភា​ផ្នែក​សង្គមសាស្ត្រ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​បាន​ គូស​បញ្ជាក់​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន​នេះ​ថា ពីព្រោះ​តែ​សង្គ្រាម​ជាមួយ​ជប៉ុន​និង​ការ​កាន់កាប់​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​កងទ័ព​ ជប៉ុន ចិន​បាន​បាត់បង់​មនុស្ស​៥០​លាន​នាក់ និង​បាន​ខាត​បង់​ប្រាក់​អស់​រាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ។
លុះ​ពួក​កាលាមក្សត្រិយ៍​ក្នុង​កេសបុត្តនិគម​ អង្គុយ​ក្នុង​ទី​សមគួរ​ហើយ ក៏​បាន​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ព្រះ​ដ៏​មាន​ព្រះ​ភាគ​ដូច្នេះ​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចំរើន មាន​សមណព្រាហ្មណ៍​មួយ​ពួក​មក​កាន់​កេសបុត្តនិគម សមណព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ​ សំដែង​ប្រកាស​នូវ​វាទៈ​គឺ​លទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ឯង បៀតបៀន​មើល​ងាយ​បង្អាប់​បង្អោន​លើក​ទំលាក់​នូវ​វាទៈ​របស់​បុគ្គល​ដទៃ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​​ដ៏​ចំរើន មាន​សមណព្រាហ្មណ៍​ដទៃ​មួយ​ពួក​ទៀត​ មក​កាន់​កេសបុត្តនិគម​ សមណព្រាហ្មណ៍​ទាំង​នោះ ក៏​សំដែង​ប្រកាស​នូវ​វាទៈ​របស់​ខ្លួន​ឯង បៀតបៀន​មើល​ងា បង្អាប់​បង្អោន លើក​ទំលាក់​នូវ​វាទៈ​របស់​បុគ្គល​ដទៃ​ដែរ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចំរើន យើង​ខ្ញុំ​ទាំង​នោះ​ មាន​សេចក្តី​ងឿង​ឆ្ងល់​សង្ស័យ​ពេក​ណាស់ ចុះ​បណ្តា​សមណព្រាហ្មណ៍​ដ៏​ចំរើន​ទាំង​នេះ អ្នក​ណា​និយាយ​ពិត​ អ្នក​ណា​និយាយ​កុហក ។

ក្រុង​កំពត គឺជាទីរួមរដ្ឋបាលនៃខេត្តកំពត ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះពីស្រុកកំពង់បាយ តាមអនុក្រឹត្យលេខ​ ២២១ អនក្រ.បក នៅខែតុលា ២០០៨ មានផ្ទៃដីចំនួន៥៤០០ហិចតា។ ក្រុងនេះស្ថិតនៅតាមដងព្រែកទឹកឈូ និងមានចម្ងាយ ៥ គ.មពីឈូងសមុទ្រថៃ។ នៅទីនោះមានកន្លែងកំសាន្តច្រើនណាស់ ដូចជា ការទស្សនាអាគារចាស់ៗ រមណីដ្ខាន ដូចជាភ្នំបូកគោ រមណីយទឹកឈូ វារីអគ្គីសនីភ្នំកំចាយ ឆ្នេរព្រៃក្រុងកំពត និងកន្លែងដែលមានទឹកធ្លាក់ជាច្រើនក្នុងក្រុងកំពត។

ក្រោមពួកមេដឹកនាំប៉ុល-ពត ទីក្រុងនានាត្រូវបានធ្វើអោយទទេរ សាសនាដែលមានស្រាប់ហើយត្រូវបានគេលុបបំបាត់ចោល និងកម្មសិទ្ធិឯកជន លុយ និងទីផ្សារនានាត្រូវបំបាត់ចោលដែរ ។ យុទ្ធនាការប្រល័យពូជសាសន៍ដែលធ្លាប់មានពីមុនមកបានជាលទ្ធផលដែលនាំទៅដល់ការធ្វើអោយអស់ប្រជាជននៃប្រទេសនេះ​ប្រហែល២០% រួមជាមួយការសម្លាប់ជាច្រើនដោយការជម្រុញតាមរយៈមនោគមវិជ្ជាខ្មែរក្រហមដែលពន្យុះអោយមានកំហឹងសងសឹកគ្នាមិន​ត្រឹមត្រូវប្រឆាំងនឹងពួកអ្នកជិះជាន់​មានលុយ និងពោរពេញដោយអំណាច ។ ពួកជនរងគ្រោះមានដូចជាសត្រូវវណ្ណៈ ពួកមូលធននិយមមានៗ ពួកអ្នកមានវិជ្ជាជីវៈ ពួកបញ្ញវន្ត នគរបាល និងនិយោជិករដ្ឋាភិបាល (រួមមានភាគច្រើននៃពួកមេដឹកនាំនៃរបបលន់-ណុល) រួមជាមួយគ្នាជនជាតិភាគតិចដូចជា ចិន យួន ឡាវ និង ចាម ។

របាំកន្តែរ៉ែ មានប្រពភមកពី ស្រុកពួង ដែលស្ថិតនៅតំបន់កុលសម្ព័ន្ធមួយ ភាគខាងជើងនៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ របាំនេះ ជារបាំ ដែលមានការរាំយ៉ាងរស់រវើក ដែលជាការបង្កើតគំនិតឡើងដោយក្រុមពួកប្រមាញ់តាម តំបន់។ វាត្រូវបានស្រាវជ្រាវ នឹងចងក្រងឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨០ ដោយ៖

In addition to his many other roles, the emperor acted as the highest priest in the land who made sacrifices to Heaven, the main deities known as the Five Powers, and the spirits (shen 神) of mountains and rivers. It was believed that the three realms of Heaven, Earth, and Mankind were linked by natural cycles of yin and yang and the five phases. If the emperor did not behave according to proper ritual, ethics, and morals, he could disrupt the fine balance of these cosmological cycles and cause calamities such as earthquakes, floods, droughts, epidemics, and swarms of locusts.

ទសពិធរាជធម៌ ១០ យ៉ាង ៖ ១. ចេះ ទំនុកបម្រុង ដល់ មនុស្សស្មោះត្រង់។ ២. គិត ពី ប្រយោជន៍ សាធារណៈ ជា អាទិភាព។ ៣. មាន សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ ក្នុង ការងារ។ ៤. មាន សីលធម៌ ខ្ពស់។ ៥. មាន ចិត្តអំណត់ ខ្ពស់។ ៦. មាន អធ្យាស្រ័យ ខ្ពស់។ ៧. មាន ធម៌អភ័យ ខ្ពស់។ ៨. មាន សេចក្ដីព្យាយាម ខ្ពស់។ ៩. មាន វិន័យ ខ្ពស់។ ១០. ទន់ភ្លន់ ប៉ុន្តែ ម៉ឺងម៉ាត់។

เหรียญเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฏราชกุมาร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ๒๘ กรกฎาคม ๒๕๕๕
Ban Chao (d. AD 102) enlisted the aid of the Kushan Empire, occupying the area of modern India, Pakistan, Afghanistan, and Tajikistan, to subdue Kashgar and its ally Sogdiana. When a request by Kushan ruler Vima Kadphises (r. c. 90–c. 100 AD) for a marriage alliance with the Han was rejected in AD 90, he sent his forces to Wakhan (Afghanistan) to attack Ban Chao. The conflict ended with the Kushans withdrawing because of lack of supplies. In AD 91, the office of Protector General of the Western Regions was reinstated when it was bestowed on Ban Chao.

គេជឿថាបុគ្គលគ្មានការត្រាស់ដឹង ពិសោធន៍ឃើញលោកនេះ តាមទ្វារវិញ្ញាណមិនសុក្រិត៦របស់គេ (ទ្វារភ្នែក ត្រចៀក ច្រមុះ អណ្តាត កាយ និងចិត្ត) ហើយប្រើប្រាស់ចិត្ត ដែលស្រអាប់ទៅដោយកិលេស សម្រាប់ការបកស្រាយ ការដឹង និងការទាញយក យោបល់ ។ ក្នុងសភាពការបែបនេះ ការដឹងនិងយោបល់ត្រូវធ្វើឡើង តាមតែមាយាការនៃសេចក្តីពិត របស់បុគ្គលនោះ ។ ពេលស្ថិតនៅក្នុងឈាន (ចិត្តចុះស៊ប់ក្នុងសមាធិ) ទ្វារវិញ្ញាណ របស់រូបនឹងមិនសកម្ម កិលេសរបស់ចិត្តនឹងត្រូវកំចាត់បង់ ហើយកុសលចិត្តនឹងត្រូវកើនកម្លាំង ។ ពេលនេះចិត្ត (mind) អាចយកមកប្រើ ដើម្បីពិនិត្យនិងកើតបញ្ញា ក្នុងការរកធម្មជាតិពិតនៃសេចក្តីពិត ។

នៅក្នុងម៉ូដែលនេះ ទស្សនាវដ្ដីលក់ទៅអោយអ្នកអានសំរាប់តំលៃ ​ ចេញផ្សាយដោយមូលដ្ឋាន​ណាមួយរឺចេញជាប្រចាំថ្ងៃ រីឯតំលៃ​ប្រចាំឆ្នាំ​រឺតំលៃ​ប្រចាំខែ​គឺការចេញផ្ញើរដោយបង្គោល ដើម្បីអោយអ្នកអានយល់។ឧទាហរណ៍៖ ពីប្រទេសដែលមានស្រ្តីជាស្ដេច​រួមបញ្ចូលទាំងចក្ខុវិស័យឯកជន​និង PC Pro។ ​

ធ្លាប់ជាអតីតរាជធានីសម្ភុបុរៈកំឡុងសម័យចេនឡាដែលរាជធានីនោះមានទីតាំងស្ថិតនៅស្រុកសំបូរ។ ខេត្តក្រចេះក៏បាន បន្សល់នូវប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនដែលបានកសាងឡើងនៅសតវត្សទី៨ ផងដែរ ដូចជា ប្រាសាទនាងពៅ ស្ថិតនៅឃុំសំបុក ប្រាសាទព្រះធាតុខ្វាន់ពីរ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកក្រចេះ ប្រាសាទទួល ត្រពាំងថ្ម ស្ថិតនៅស្រុកសំបូរនៅខាងកើត ប្រាសាទប្រាំ ប្រាសាទកោះគ្រីង ដែលមានរូបទេវៈដ៏ល្អវិចិត្រៗជាច្រើន សាលបុរាណៗ ព្រះវិហារសសរមួយរយដែលបានកសាងនៅសតវត្សទី១៦ វត្តនេះមានជាប់ទាក់ទងនឹងរឿងព្រេងខ្មែរ រឿងក្រពើនេនធន ផ្ទះបុរាណៗរបស់ខ្មែរ អគាររចនាបថបារាំង និងប្រាសាទជាច្រើនទៀត ដែលគេមិន អាចស្គាល់់ឈ្មោះ ព្រោះបានបែកបាក់អស់ហើយ ក្រៅពីប្រាសាទមានផ្ទាំងសិលាចារឹកដែលជា ស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខែ្មរ មាននៅសេសសល់រហូតដល់សព្វថៃ្ង ទាំងអស់នេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថាខេត្តក្រចេះពិតជា មានសម្បត្តិវប្បធម៌‌ប្រវត្តិសាស្រ្ត សម្រាប់អ្នកសិក្សា ស្រាវជ្រាវជាតិ និង អន្តរជាតិ ដើម្បីសែ្វងយល់បានកាន់តែច្រើន។

Acting as a judge in lawsuits was one of many duties of the Magistrates of counties and Administrators of commanderies. Complex, high profile or unresolved cases were often deferred to the Minister of Justice in the capital or even the emperor. In each Han county was several districts, each overseen by a chief of police. Order in the cities was maintained by government officers in the marketplaces and constables in the neighborhoods.
Some important texts were created and studied by scholars. Philosophical works written by Yang Xiong (53 BC – 18 AD), Huan Tan (43 BC – 28 AD), Wang Chong (27–100 AD), and Wang Fu (78–163 AD) questioned whether human nature was innately good or evil and posed challenges to Dong's universal order. The Records of the Grand Historian by Sima Tan (d. 110 BC) and his son Sima Qian (145–86 BC) established the standard model for all of imperial China's Standard Histories, such as the Book of Han written by Ban Biao (3–54 AD), his son Ban Gu (32–92 AD), and his daughter Ban Zhao (45–116 AD). There were dictionaries such as the Shuowen Jiezi by Xu Shen (c. 58 – c. 147 AD) and the Fangyan by Yang Xiong. Biographies on important figures were written by various gentrymen. Han dynasty poetry was dominated by the fu genre, which achieved its greatest prominence during the reign of Emperor Wu.

ប្រាំពីរថ្ងៃកន្លងមក ព្រះថោង បាននាំពលរេហ៍សេនា លើកជំនូនសួយសារអាករគ្រប់បែបយ៉ាង រៀបចំដោយប្រណិត យ៉ាង​បរិ​បូណ៌​ឥត​មាន​ខ្ចោះ ឥត​មាន​ខ្វះ​ត្រង់​ណា យក​មក​ទុក​ត្រៀមខ្លួនរង់ចាំនៅក្រោមដើមធ្លក។ ដល់ថ្ងៃកំណត់ស្ដេចភុជង្គនាគ និង​អគ្គម​ហេសី​បាន​យាង​ចេញ​មក​ត្រង់​កន្លែង​ដើម​ធ្លក​មែន បាន​យល់​ឃើញព្រះមាតាព្រះបិតាព្រះនាងធារាវត្ដីភ្លាមកាលណា ព្រះថោងទ្រង់​លុត​ជង្គង់​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ដោយ​ក្ដី​គោរព​។ ស្ដេច​ភុជង្គ​នាគ និង​មហេសី​ពេញ​ចិត្ដ​ត្រេក​អរសាទរណាស់ បានទទួលព្រះថោងជាកូនប្រសា ហើយក៏បាន​រៀប​ចំ​អភិ​សេក​កូន​ស្រី​កូន​ប្រុស​ជា​គូស្វាមី​ភរិយា​ត​រៀង​មក​។ ស្ដេចភុជង្គនាគ ព្រមទាំងបរិវារ ដើម្បីទុកជាចំណងដៃដល់កូនប្រុសស្រី បាន​នាំ​ពល​រេហ៍​សេនា បឺត​ពង្រីង​ទឹក​សមុទ្រ បង្ក​បង្កើត​អោយ​កើត​បាន​ជា​ដី​ស្ងួត ធំធេងទូលំទូលាយ ហើយបានកសាងប្រាង្គប្រាសាទ វាំង​តូច​ធំ​ទុក​ថ្វាយ​ជា​ច្រើន​។

គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ តាមរយៈក្រុម​ប្រឹក្សាខេត្ត មានសិទ្ធិអញ្ជើញប្រធាន ឬតំំណាងគណៈកម្មាធិការ​នានា​នៃក្រុមប្រឹក្សាខេត្ដ ក្រុង ស្រុក ឃុំ សង្កាត់ ប្រធានមន្ទីរ អង្គភាព ក្រុមយុវវ័យ និងកុមារ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការស្ដ្រី យុវវ័យ និង​កុមារ ឬអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតចូលរួមប្រជុំ ដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានពាក់​ព័ន្ធដល់គណៈកម្មាធិការនានា

ការប្រឹក្សាផ្ដល់​យោបល់​ ៖ សាស្រ្តាចារ្យ ពេជ្រ ទុំ​ក្រវ៉ិល​, សាស្រ្តាចារ្យ ហ៊ុន សារិន, បណ្ឌិត សំអាង សំ និង បណ្ឌិត ហ៊ឹម សូភីក្រុមការងារ​​ស្រាវជ្រាវ ៖ យន់ ខៀន, ជា សុភាព, ឡាច រតនា និង​កិ វ៉ារី សម្រួល និង​ដឹក​នាំ​តន្ត្រី​ ៖ យន់ ខៀន (ធារ៉ា)វង់​ភ្លេង​ការ​បុរាណ​ខ្មែរ ៖ អ្នក​ចម្រៀង: ឈន សំអាត, ថោង តារា ទ្រ​ខ្មែរ​ខ្សែ​បី និង​ទ្រ​សោៈ យន់ ខៀន (ធារ៉ា) ទ្រ​អ៊ូៈ សាយ សារ៉េត ប៉ី​អរ និង​ខ្លុយៈហួត ហួន ព្រហ្ម កុសល (ខ្សែ​ដៀវ) សោម វណ្ណា (ប៉ី​អ) អ៊ុក សំអឿន (ស្គរ​ដៃ​ទី១) អ៊ីង វណ្ណា (ស្គរ​ដៃ​ទី២) វ៉ា បុប្ផារី (ឈិង)។ក្រុម​បច្ចេក​ទេស​៖ ស៊ែរ​ម៉ាំង ព្រី​យួរ, ហ្ស៊ុយ​ល្យាង រ៉ូមី, ទូច សុភក្តី, សារិន វឌ្ឍនា (ថត​សំឡេង និង​កែស​ម្រួល​សំឡេង​), ណារិ​ន សាវ​បូរ៉ា, សំ កក្កដា និង យ៉ាន ប៊ូ​ល័រ​ហ្សូ (ការ​ថត​ចម្លង​បញ្ចូល​ស៊ី​ឌី)ការ​សម្រប​សម្រួល ៖ ជុំ ណយ និង​ហ្ស៊ែរម៉ាំង ចឺម
ជាបណ្ណាល័យដែលអាចផ្លាស់ទីបានពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀតដើម្បីសម្រើអ្នកស្រាវជ្រាវ។ បណ្ណាល័យចល័តមានមធ្យបាយដូចជា រថយន្ត ម៉ូតូ ស៊ីក្លូ កង់ ការណូត រទេះ...។ល។ បណ្ណាល័យប្រភេទនេះមានរូបភាពខុសៗទៅតាមប្រភេទភូមិសាស្រ្តទីតាំង តំបន់គោលដៅ របស់អ្នកអាន។ បណ្ណាល័យចល័ត មានសកម្មភាពផ្សែងៗដូចជា៖ ការអានដោយសេរី ការនិទានរឿង គូររូប ផាត់រូប ល្បែងសិក្សា បត់រូប ផ្គុំរូប ល្ខោនតុក្កតា និងការខ្ចីសៀវភៅទៅអាន ការបើភាពយ័ន្ត មើលវីឌីអូរឯកសារជាដើម ។ល។ យើងឃើញសម្មភាពរបស់បណ្ណាល័យចល័តនៅកម្ពជាដូចជា៖ បណ្ណាល័យចល័តរបស់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បណ្ណាល័យចល័តក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បណ្ណាល័យចល័តរបស់អង្កការស៊ីប៉ា។

ប្រទេស​នេះ មាន​ព្រំប្រទល់ ខាងជើង​ជាប់នឹង​សមុទ្រខាងជើង ប្រទេស​ដាណឺម៉ាក និង​សមុទ្របាលទិក, ខាងកើត​ជាប់នឹង ប្រទេស​ប៉ូឡូញ និង​សាធារណរដ្ឋឆេក, ខាងត្បូង​ជាប់នឹង ប្រទេស​អូទ្រីស និង​ស្វីស, និង ខាងលិច​ជាប់នឹង ប្រទេស​បារាំង លុចហ្សំប៊ួរ បែលហ្សិក និង ហុឡង់ដ៍​។

គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារត្រូវធ្វើការប្រជុំ មុននឹងលើកយោបល់លើបញ្ហាណាមួយ ឬមួយចំនួនជូនក្រុម​ប្រឹក្សា​ខេត្ត ឬនិងគណៈអភិបាលខេត្ត

ដើម្បីអោយអ្នកស្រុក និងកងទ័ពគូសត្រូវចូលខាងខ្លួន គេតែងតែឃោសនាបង្ហាញនូវលក្ខណៈត្រឹមត្រូវពេញច្បាប់ខាងគេ ហើយបង្ហាញពីលក្ខណៈមិនគាប់ប្រសើររបស់ពួកគូបដិបក្ខ ដូចខាងព្រះចន្ទរាជា តែងតែឃោសនាប្រាប់រាស្ត្រថាព្រះអង្គជាពូជពង្សក្សត្រ ចំណែកឯ ស្ដេចកន ជាពលព្រះមនុស្សក្នុងវណ្ណៈថោកទាបជាដើម ។

២៤បច្ច័យ ឬបច្ច័យ២៤ ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងក្នុងគម្ពីរមហាបដ្ឋាន [អភិធម្មបិដក] ប្រែថាគ្រឿងអាស្រ័យនៃធម៌ទាំងឡាយមានដូចតទៅ៖ ហេតុប្បច្ច័យ១ អារម្មណប្បច្ច័យ១ អធិបតិប្បច្ច័យ១ អនន្តរប្បច្ច័យ១ សមនន្តរប្បច្ច័យ១ សហជាតប្បច្ច័យ១ អញ្ញមញ្ញប្បច្ច័យ១ និស្សយប្បច្ច័យ១ ឧបនិស្សយប្បច្ច័យ១ បុរេជាតប្បច្ច័យ១ បច្ឆាជាតប្បច្ច័យ១ អាសេវនប្បច្ច័យ១ កម្មប្បច្ច័យ១ វិបាកប្បច្ច័យ១ អាហារប្បច្ច័យ១ ឥន្រ្ទិយប្បច្ច័យ១ ឈានប្បច្ច័យ១ មគ្គប្បច្ច័យ១ សម្បយុត្តប្បច្ច័យ១ វិប្បយុត្តប្បច្ច័យ១ អត្ថិប្បច្ច័យ១ នត្ថិប្បច្ច័យ១ វិគតប្បច្ច័យ១ អវិគតប្បច្ច័យ១។

សំណុំ​រឿង​ទីមួយ គឺ​សង្គ្រាម​ប៉ាកកា​ជុំវិញ​វិហារ​យ៉ាស៊ុយគុយនី(Yasukuni)។ វិហារ​យ៉ាស៊ុយគុយនី ជា​ទី​កន្លែង​តម្កល់​ឈ្មោះ​ទាហាន​ជប៉ុន​ដែល​បាន​ពលី​ជីវិត​ដើម្បី​មាតុភូមិ។ ប៉ុន្តែ នៅ​ទី​នោះ​ក៏​មាន​ដាក់​តម្កល់​ដែរ ឈ្មោះ​របស់​ក្រុម​នាយ​ទាហាន ដែល​ជា​ឧក្រិដ្ឋជន​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី​ពីរ ដូច​យ៉ាង​ឧត្តមសេនីយ៍​Tojo Hideki ដែល​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​ពី​ឆ្នាំ​១៩៤១​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៤៤។ ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន​ទប់​កំហឹង​ខ្លួន​មិន​ជាប់​ឡើយ ពេល​ដែល​ឃើញ​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ជប៉ុន​សម័យ​ទសវត្សរ៍​ទី​៨០ Nakasone និង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន​Koizumi​ ដែល​ចប់​អាណត្តិ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦ ទៅ​វិហារ​យ៉ាស៊ុយគុយនី​ម្តងៗ។ ចំពោះ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ចិន ទង្វើ​បែប​នេះ ជា​ការ​មាក់ងាយ​ជេរប្រមាថ​ព្រលឹង​ជនជាតិ​ចិន​រាប់​សែន​នាក់​ដែល​ត្រូវ​បាន​ កងទ័ព​ជប៉ុន​កាប់​សម្លាប់។

ជំហានទី២: Profile Information ប្រើសំរាប់ ឲ្យយើងធ្វើការបំពេញពត័មានដែលទាក់ទង ទៅនឹង Profile របស់យើង។ ឧទាហណ៍: វិទ្យាល័យ និងសកលវិទ្យាល័យរបស់អ្នក ។-ល-។ បើសិនជាយើងបំពេញរួចរាល់ហើយ យើង គ្រាន់តែចុចនៅត្រង់ Save & Continue បើសិនជាយើងមិនចង់បំពេញ យើងអាចចុចត្រង់ Skip ហើយវានៅមានមួយជំហានទៀតដើម្បីឲ្យយើង
This concept of community journalism is at the centre of new developments in journalism. In this new paradigm, journalists are able to engage citizens and the experts/elites in the proposition and generation of content. It's important to note that while there is an assumption of equality, Dewey still celebrates expertise. Dewey believes the shared knowledge of many is far superior to a single individual's knowledge. Experts and scholars are welcome in Dewey's framework, but there is not the hierarchical structure present in Lippman's understanding of journalism and society. According to Dewey, conversation, debate, and dialogue lie at the heart of a democracy.

ពេលណាកូនបានជួបអ្នកប្រាជ្ញ ឬ បណ្ឌិតនគររុងរឿង ពេលណា​ដែលកូន​ មិនបានជួបបណ្ឌិត អ្នកប្រាជ្ញដែលជាអទិទេពនគរនោះ នគរនឹងល្ងិត កើតកលយុគ បែកបាក់ចុះទន់ខ្សោយ (ហេតុនេះបានជាក្រោយពេលបោះបង់ចោលក្រុងអង្គរក្មែរចាប់ផ្តើម ចុះខ្សោយមក​ ដល់សព្វថ្ងៃ ព្រោះយើងលែងមានអទិទេពមកចង្អុលបង្ហាញគំនិតដឹកនាំប្រទេសដូចពីមុនទៀតហើយ ព្រោះគាត់ពុំអាចចេញពីទីឃុំឃាំងក្នុងសមុទ្រទឹកដោះបានទៀតឡើយ ដូច្នេះហើយ​ទើប​ នគរយើងចាប់ផ្តើមចុះទន់ខ្សោយរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ មិនត្រឹមតែចុះទន់ខ្សោយទេ កូនៗរបស់គាត់ជំនាន់ក្រោយនាំគ្នាជេរនិងប្រមាទគាត់ជាម៉ែដែលជាអាទិទេពមហានគរដោយពុំដឹងខ្លួន ដោយ​ សារតែពុំយល់ទើបធ្លោយមាត់ស្ទើរតែគ្រប់ៗកូនក្មែរទាំងប្រុសស្រី ទាំងក្មេង ទាំងចាស់ តួយ៉ាងគឺពាក្យ ចុយម្រាយ ឬ ចុយម៉ាយ=ចុយម្តាយ (រំលោភម្តាយដោយវាចារ) ខ្ញុំគិតថាអ្នក​នគរនេះ​ភាគ​ ច្រើនបានប្រព្រឹត្តិ ។
សិល្បៈខ្មែរច្រើនមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងសាសនា ។ ដោយហេតុថានៅសម័យនោះខ្មែរមានជំនឿស៊ប់តែទៅលើព្រះពុទ្ធសាសនា សិល្បៈខ្មែរក៏មានលក្ខណៈទោរទន់ទៅតាមសាសនានោះដែរ ។

ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុហ៍ មានដើមឈើតូចធំ រុក្ខជាតិ​ សត្វផ្សេងៗ គួរអោយចាប់អារម្មណ៏​ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៏ បរទេសនិងក្នុងស្រុកជាច្រើន អោយមកទស្សនាកំសាន្ត ដែលជាហេតុជួយបង្កើនកម្ពស់​ ជីវភាពប្រជាជនរស់នៅតាមតំបន់នោះ និងជួយផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌ របស់ខ្មែរអោយកាន់តែច្រើន ទៀតផង ។ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុហ៍ ក៏ជួយចូលរួមចំណែកក្នុងការ អភិវឌ្ឈន៏ប្រទេសជាតិ ក្នុងគ្រប់រូបភាពផងដែរ​។

ធម៌នោះៗ បើយល់ខុស កំណត់ក៏ខុស សំគាល់ក៏ខុស ហៅថា មិច្ឆាទិដ្និ ។ បើយល់ត្រូវ កំណត់ក៏ត្រូវ សំគាល់ក៏ត្រូវ ហៅថាសម្មាទិដ្និ ។ ឯមិច្ឆាទិដ្និនេះ ជាគូសត្រូវនឹងគ្នា

ស្វែងរកការគាំទ្រ ដើម្បីជំរុញឱ្យស្ដ្រីចូលរួមក្នុងការធ្វើសេចក្ដីសម្រេច​ ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុម​ប្រឹក្សា​ខេត្ត

មេផ្ទះ មេទព័ មេកង មេឃុំ ជាដើម ។ • មេសំគាល់ម្ដាយនៅក្នុងគ្រួសារ រឺអ្នកដឹកនាំ រឺអ្នកដែលធំជាងគេ ។ ក្នុងការរៀបចំគូរស្រករ ក៏ត្រូវខាងប្រុសទៅនិយាយចែចូវសុំសេចក្ដីយល់ព្រមពីខាងស្រីដែរ លុះដល់ពេលរៀបការក៏ត្រូវរៀបចំ នៅផ្ទះខាងស្រីដែរ ។ច្បាស់ជាងនេះទៅទៀតនៅមានពាក្យស្លោកមួយវគ្គថា ``ស៊ូស្លាប់បាកុំអោយស្លាប់មេ ស៊ូលិចទូកកណ្ដាល ទន្លេកំអោយភ្លើងឆេះផ្ទះ ``

ពួក​គេ​ទទួល​បានប្រាក់​កម្រៃ​ចាប់​ពី ៤០ដុល្លារ​អាមេរិកនៅ​ប្រទេស​ម៉ាលី សម្រាប់​កម្មករ​វ័យ​ជំទង់។ គេ​អាច​ជួញដូរ​ស្ត្រី​ក្មេង ឬ​កុមារី​ម្នាក់ បាន​តម្លៃ ១០០០ ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០ គេ​អាច​ជួញដូរ​ទាសករ​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​តម្លៃ ១០០០ដុល្លារ​អាមេរិក - ហើយ​បច្ចុប្បន្ននេះ​ប្រហែល ២៥៨០០​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ចូលរួមក្នុងការកសាងចក្ខុវិស័យជាយុទ្ធសាស្ដ្រ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ​នៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត និងដើម្បីធ្វើឱ្យសម្រេច​បាននូវសមភាពយេនឌរ័ និងការផ្ដល់សេវាផ្សេងៗ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង​សមភាពយេនឌ័រ បញ្ហាស្ដ្រី យុវវ័យ និងកុមារ

Each successive rank gave its holder greater pensions and legal privileges. The highest rank, of full marquess, came with a state pension and a territorial fiefdom. Holders of the rank immediately below, that of ordinary marquess, received a pension, but had no territorial rule. Officials who served in government belonged to the wider commoner social class and were ranked just below nobles in social prestige. The highest government officials could be enfeoffed as marquesses. By the Eastern Han period, local elites of unattached scholars, teachers, students, and government officials began to identify themselves as members of a larger, nationwide gentry class with shared values and a commitment to mainstream scholarship. When the government became noticeably corrupt in mid-to-late Eastern Han, many gentrymen even considered the cultivation of morally grounded personal relationships more important than serving in public office.

The ISO 3166/MA has further associated members who do not participate in the votes but who, through their expertise, have significant influence on the decision taking procedure in the maintenance agency.
ម្យ៉ាងទៀត រូបិយប័ណ្ណ​ជាតិ​ គឺ​ជា​និមិត្តរូប​ដ៏សំខាន់​មួយ​នៃ​អធិបតេយ្យ​​ជាតិ។ ដូច្នេះ ការ​ចាយលុយរៀល ដែល​ជា​រូបិយប័ណ្ណ​ជាតិ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​នយោបាយ​រូបិយវត្ថុ​យ៉ាងពេញលេញ​ដោយ​ខ្លួនឯង វា​មិនត្រឹមតែ​ផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ក៏​ជា​​មោទនភាព​របស់​ជាតិ​ខ្មែរ​ទាំងមូល​ផងដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ដើម្បី​ឲ្យ​លុយរៀល​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ច្រើន និង​ជា​មោទនភាព​របស់​ជាតិ​ខ្មែរ​បាន រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​ដាក់ចេញ​នូវ​នយោបាយ ដើម្បី​ស្តារ​ទំនុកចិត្ត​លើ​លុយរៀល​ឡើងវិញ៕

ទន្ទឹម​នឹង​គុណប្រយោជន៍​អស់ទាំងនេះ ការ​ចាយលុយ​ដុល្លារ​ក៏​មាន​គុណវិបត្តិ​ច្រើន​ផងដែរ។ គុណវិបត្តិ​ធំជាងគេ គឺ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាត់បង់​អាវុធ​ដ៏​សំខាន់​មួយ នៅ​ក្នុង​នយោបាយ​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច គឺ​នយោបាយ​រូបិយវត្ថុ។ ការ​ចាយលុយ​ដុល្លារ​អាមេរិក​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​ដូច​ជា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មានន័យថា ទោះចង់មិនចង់ មួយផ្នែកធំ​នៃ​នយោបាយ​រូបិយវត្ថុ​របស់​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ទៅ​ឲ្យ​ធនាគារ​កណ្តាល​អាមេរិក​ជា​អ្នក​ចាត់ចែង​ជំនួស​ធនាគារ​ជាតិ​កម្ពុជា​វិញ។

ក្រៅពីកិច្ចការទាំងប៉ុន្មានដែលត្រូវបំពេញដូចបានរៀបរាប់រួចមកហើយនេះ ពួកយុវជនក្នុងព្រះរាជាណាចក្រត្រូវជាប់កំណែនជាទាហានក្រៅកំណែនទៀត ។ នៅពេលណាស្រុកមានចម្បាំង ពួកទាហានប្រភេទនេះ ត្រូវគេកែនអោយចូលបម្រើកងទ័ពភ្លាមៗ ។

[៥] ខ្ញុំ​បាន​ស្តាប់​មក​យ៉ាង​នេះ ។ សម័យ​មួយ ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ទ្រង់​គង់​នៅ​ ក្នុង​វត្ត​ជេតពន របស់​អានថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ទៀប​ក្រុង​សាវត្ថី ។ គ្រា​នោះ​ឯង ទេវតា ១ អង្គ កាល​រាត្រី​បឋមយាម កន្លង​​ទៅ​ហើយ មាន​រស្មី​ដ៏​ល្អ ញ៉ាំង​វត្ត​ជេតពន​ទាំង​មូល​ឲ្យ​ភ្លឺ​ស្វាង ហើយ​ចូល​ទៅ​គាល់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ លុះ​ចូល​ទៅ​ដល់​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ហើយ ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទី​សមគួរ ។ លុះ​ទេវតា​នោះ ឋិត​នៅ​ក្នុង​ទី​សមគួរ​ហើយ ទើប​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ដោយ​គាថា ។

តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០២​មក​ម្ល៉េះ ចិន​ជា​ប្រទេស​ដែល​ទិញ​ផលិតផល​ជប៉ុន​ច្រើន​ជាង​គេ។ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩ ផលិតផល​ជប៉ុន​តំណាង​រហូត​ដល់​ទៅ​២២​ភាគ​រយ​នៃ​ផលិតផល​បរទេស​ទាំង​ស្រុង ដែល​ចិន​នាំ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួន។ ទន្ទឹម​នេះ នៅ​ឆ្នាំ​២០០៩​ដដែល​នោះ ចិន​ក្លាយ​ជា​ដៃ​គូ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទី​មួយ​របស់​ជប៉ុន សំខាន់​ជាង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទៅ​ទៀត ដោយ​បាន​លក់​ទៅ​ឲ្យ​ប្រទេស​ជប៉ុន​១៩​ភាគ​រយ​នៃ​ទំនិញ​ទាំង​ស្រុង ដែល​ខ្លួន​នាំ​ចេញ​ទៅ​បរទេស។

ស៉្យានួន និងវ៉ីវឺមិនយល់ស្របបញ្ហាបីយ៉ាង សំរាប់ទំនាក់ទនងនៅក្នុងទ្រឹះស្តីនេះ។ កំហុសបច្ចេកទេសៈ តើសារអាចបញ្ជួន ទៅដល់រឺយ៉ាងណាដែរ? បញ្ហាជាក់លាក់ៈ តើអត្ថន័យដែលបាប ផ្ញើរទៅពិតជាមិនការបន្លំ?រឿងប្រសិទ្ធ ភាពៈនៅពេលអ្នកទទួលបានទទួលសារ ហើយតើពួកគេមានអកាប្បកិរិយាយ៉ាងណា? ដាញ៉ែល ចាន់លឺ រិះគន់គំរូការភ្ជាប់ទំនាក់ ទំនងដោយថ្លែងថា៖អ្នកទំនាក់ទំនងហាក់ ដូចជាមិននៅជាមួយគ្នាឡើយ មិនអនុញ្ញាតិអោយមានគោលបំណង ខុសគ្នាជាច្រើនមិនព្រមអោយមានការ បកប្រែភាសាខុសគ្នាមិនអនុញ្ញាតិសំរាប់ ស្ថានភាពបរិបទ។

ដូច្នេះហើយ មូលហេតុ នៃការនិយមជាទូទៅ ទៅលើការប្រើពាក្យថា ភ្លើងខៀវ ជាជាងនិយមនិយាយថាជា ភ្លើងបៃតង នោះ គឺបណ្តាលមកពីការផ្តល់អត្ថន័យ និងអត្ថរស បែបលក្ខណៈខាងលើ នោះឯង។ មានន័យថា គេមិនហៅ ភ្លើងបៃតង តាមរូបលក្ខណៈ របស់ពណ៌បៃតងទេ តែហៅតាមអត្ថរសជីវិត របស់ពណ៌ទៅវិញ គឺពណ៌ខៀវ ដែលជាសញ្ញានៃភាពក្សេមក្សាន្ត សុខសប្បាយ។

2. ប្រាសាទកណ្តាល ៖ ហៅថាប្រាសាទតោ ប្រាង្គប្រាសាទកណ្តាលមានទ្វារចូលពីទិសចាងជើង ឯទ្វារបើកពីទិសមួយទៀតជាទ្វារបញ្ឆោត។នៅត្រង់ក្បាលជណ្តើរទាំង ៤ មានរូបតោអង្គុយបញ្ឈរជង្គង់ពីរ ក្នុងទិសនីមួយៗហៅថា ទេវកថា ។នៅភាគខាងលិចនៃប្រាសាទតោ មានក្រុមប្រាសាទតូចៗជាច្រើនទៀត។
អ្នកកាន់ថេរវាទមានជំនឿថា បុគ្គលម្នាក់ៗទទួលខុសត្រូវដោយខ្លួនឯង ចំពោះការ ត្រាស់ដឹងនិងការរំដោះខ្លួន ព្រោះថាគេជាទទួលខុសត្រូវ លើកម្មផលរបស់គេ ។ ដោយគ្រាន់តែសិក្សានិងជឿតាមសេចក្តី ពិតនៃសច្ចធម៌ ដែលព្រះពុទ្ធបានពន្យល់ប្រាប់ មិនគ្រប់គ្រាន់ឡើយ ការត្រាស់ដឹងអាចសម្រេចបាន តែតាមការពិសោធន៍និងការយល់ ដឹងផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ បុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវប្រតិបត្តិ អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ តាមការបង្រៀនរបស់ព្រះពុទ្ធ ដើម្បីរកឃើញសេចក្តីពិតសម្រាប់ខ្លួនគេ ។ តាមជំនឿក្នុងថេរវាទ ព្រះពុទ្ធ ព្រះអាទិទេព ឬទេព្តា មិនអាចឲ្យការត្រាស់ដឹង ដល់មនុស្សណាមួយ ឬរំដោះអ្នកនោះឲ្យផុតពីការ វិលវល់នៃការកើត ឈឺ ចាស់ ស្លាប់ Samsara បានឡើយ ។ ចំពោះអ្នកកាន់ថេរវាទ ព្រះពុទ្ធគ្រាន់តែជាអ្នកបង្រៀនអដ្ឋង្គិកមគ្គ ចំណែកឯអាទិទេពនិងទេព្តានៅតែមានកំហឹង សេចក្តីច្រណែន សេចក្តីស្អប់ ការព្យាបាទ តណ្ហា លោភៈ មោហៈនិងសេចក្តីស្លាប់ ។

Wiktionary (a blend of the words wiki and dictionary) is a multilingual, web-based project to create a free content dictionary of all words in all languages. It is available in 158 languages and in Simple English. Like its sister project Wikipedia, Wiktionary is run by the Wikimedia Foundation, and is written collaboratively by volunteers, dubbed "Wiktionarians". Its wiki software, MediaWiki, allows almost anyone with access to the website to create and edit entries.

ស្រុកបន្ទាយមាសច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )

៣- អាកិញ្ចញ្ញាយតនៈ- ទំហ៊ុំនៃចន្លោះទទេ ។ អរូបជ្ឈានទី៣នេះមានការដឹងដោយ វិញ្ញាណនូវទំហ៊ុំនៃចន្លោះទទេ ព្រមជាមួយឯកគ្គតាចិត្ត នឹង ផស្សៈ វេទនា សញ្ញា ចេតនា វិញ្ញាណ ឆន្ទៈ អធិមោក្ខៈ វិរិយៈ សតិ ឧបេក្ខា និងមនសិការៈ ។
កាលពីជំនាន់ដើមបុព្វបុរសខ្មែរយើង បានកត់ត្រាទុកនៅរឿងរាយជា ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ និងក្បួនច្បាប់ផ្សេងៗ នៅតាមសិលាចារឹក និងបានធ្វើជាឯកសារតម្កាល់ទុកក្នុងស្លឹករឹត និងនៅលើក្រាំង ។ ខ្មែរយើងបានប្រើវិធីនេះតៗគ្នារហូតដល់តសវត្សទី ២០ ទើបប្រើក្រដាស់រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ចាប់ពីពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋបានទទួលជំនឿខាងពុទ្ធសាសនា ខ្មែរបានកសាងវត្តអារាម ហើយបានប្រមូល ក្បួនច្បាប់ គម្ពី ឯកសារស្លឹករឹត ក្រាំង ទៅកម្កាល់ទុកក្នុងវត្តអារាម។ ព្រោះថាវត្តអារាមជា មណ្ឌលវប្បធម៌ សាកលរៀន ជាកន្លែងអប់រំ បណ្ដុះបណ្ដាល និងជាជង្រុក នៃចំនេះដឹងទាំងឡាយពួង។ លុះមកដល់សម័យកាលក្រោយមកទៀត ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះករុណាព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ ព្រះអង្គបានចេញព្រះរាជប្រកាសក្នុងឆ្នាំ១៩០៩ ដើម្បីបង្កើតសាលាបាលីពីរ មួយនៅភ្នំពេញ មួយទៀតនៅខេត្ត សៀមរាប ។ លុះមកដល់ឆ្នាំ១៩២១ ព្រះអង្គបានបង្កើតបណ្ណាល័យនៅភ្នំពេញដែលដាក់ឈ្មោះថា “ខេមរៈបណ្ណាល័យ” លុះមកដល់ឆ្នាំ១៩២៥ បណ្ណាល័យ ខេមរៈ ត្រូវបានប្តូរឈ្មោះថា “ព្រះរាជបណ្ណាល័យ” ។ បណ្ណាល័យនេះ រួមជាមួយសាលាបាលីភ្នំពេញបានប្រមែប្រមូលសាស្រ្តា ចម្លងទុក្ខតាមវត្តអារាមនានាមកទុកជាឯកសារតៗមក។ កន្លងមកដល់ឆ្នាំ១៩៣០ ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស ព្រះអង្គជាបញ្ជាឲ្យស្ថាបនិកកសាង វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ហើយបញ្ជូលព្រះរាជបណ្ណាល័យ ក្នុងស្ថាប័ននេះដែរ។ នៅមុនឆ្នាំ ១៩៧៥ បណ្ណាល័យវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យមានសៀវភៅប្រមាណជាង ៤០.០០០ក្បាល។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ បណ្ណាល័យវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យត្រូវបានបឹទទ្វារ ហើយឯកសារទាំងអស់ត្រូវបានបំផ្លាញខ្ចេចខ្ចីអស់គ្មានសេសសល់អ្វីឡើយ។ មកដល់ដើមឆ្នាំ ១៩៩២ ក្រសួងធម្មការត្រូវបង្កើតឡើង ហើយវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យក៏បើកទ្វារម្ដងទៀត ស្ថិតក្រោមឳរបស់ក្រសួងធម្មការ ។ ក្នុងឆ្នាំ២០០២ បណ្ណាល័យវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ មានសៀវភៅចំនួន ១១.០៨០ក្បាល មានភាសាខ្មែរ ៦.៩៤០ក្បាល និងបរទេសចំនួន ៤.១៤០ក្បាល ហើយបណ្ណាល័យវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ មានសាខារបស់ខ្លួនរហូត ១៨ នៅតាមខេត្តក្រុង ដែលស្ថិតតាមវត្តនានា។

នៅថ្ងៃទី​១៨ មីនា ១៩៧០ ព្រះអង្គត្រូវសេនាប្រមុខ លន់-ណុល​ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីតំណែង​ ខណៈពេលដែលព្រះអង្គបានយាងទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅបរទេស ដោយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយឈ្មោះ សាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។

ISO 3166-2, Codes for the representation of names of countries and their subdivisions – ផ្នែកទិ២៖ កូដបំណែងចែករដ្ឋបាលប្រទេស (Country subdivision code), កំណត់នូវកូដសម្រាប់ឈ្មោះនៃបំណែងចែករដ្ឋបាលសំខាន់ៗ (ឧទាហរណ៍, ខេត្ត ឬរដ្ឋ) នៃបណ្ដាប្រទេសទាំងឡាយដែលមានចុះផ្សាយនៅក្នុង បទដ្ឋាន ISO 3166-1 ។

នៅចំកណ្តាលនៃទីក្រុងនេះមានប្រាសាទមួយតំណាងអោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧គឺប្រាសាទបាយ័ន។ អង្គរធំត្រូវបានកសាងជារាជធានីរបស់​ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃស្ថាបនាសំនង់នានារបស់ព្រះអង្គ។ សិលាចារិកមួយដែលគេបានរកឃើញនៅរាជធានី​បញ្ជាក់ថាព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ជាកូនកំលោះ និង រាជធានីជាកូនក្រមុំរបស់ទ្រង់។

អ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណេត ច្រើនជាងគេ មកពីប្រទេសចិន ហើយភាសាអង់គ្លេស ភាសាដែលមានទំព័រច្រើនជាង នៅលើអ៊ីនធើណេត (ភាសាខ្ញែរមិនទាន់មានច្រើនទេ) នៅខែមិថុនាឆ្នាំ២០១១ មានអ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធើណេត ២១១០លាននាក់ នៅលើផែនដីទោះបី នៅប្រទេសខ្លះ ដូចសហរដ្ឋអាមេរិច ប្រុសនិងស្រីប្រើអ៊ីនធើណេត ស្មើគ្នា (ជាពិសេសប្រទេស ដែលស្រីមានកាលានុវត្តភាពដូចគ្នាមនុស្សប្រុស ប៉ុន្ដែមានមនុស្សប្រុស ប្រើអ៊ីនធើណេតច្រើនជាងស្រី ។

ចូលស្រុកម៉្លេះ ។ អរិយធម៍ពិសេសន៊វបានលាតសន្ធឹងនៅអាស៊ីខាងត្បូង ចាប់ពិប្រទេសឥណ្ឌារហូតដល់ប្រទេសគីនេថ្មី ដោយ បញ្ចូលទាំងប្រទេសចិនភាគខាងត្បូងផងដែរ ``ចាប់ពីទន្លេយ៉ង់សេចុះក្រោម`` ។ ដោយមកពីអរិយធម៍ទាំងនោះមានលក្ខណដូច គ្នាច្រើនទើបគេអោយឈ្មោះថា``អរិយអាស៊ិខាងត្បូង រឺអរិយធម៍មូសុង ``។ អរិយធម៍នេះមានលក្ខណសំខាន់ៗដុចជា៖ ៣.១ផ្នែកសំភារៈ
សកម្មភាព​មួយ​ដែល​គេ​ហៅ​ថា "ការ​បំបិទ​និយម" ឬ​ជា​ភាសាអង់គ្លេស Abolitionism បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត​នៅ​សតវត្ស​ទី១៨ ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ទាសភាព។ នៅ​ឆ្នាំ​១៨៣៣ ចក្រភព​អង់គ្លេស បាន​បញ្ឈប់​ទាសភាព ហើយ​មាន​ប្រទេស​ប៉ុន្មាន​ទៀត​បាន​ធ្វើ​តាម។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​លើ​ទាសភាព បាន​នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​អាមេរិក និង​សេចក្ដី​ប្រកាស​រួចផុត​ពី​អាណាព្យបាល (Emacipation Proclamation)។ នៅ​ឆ្នាំ​១៨៦៥ ទាសករ​ទាំង​អស់​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង ពេល​ដែល​ប្រទេស​លោក​ខាង​ជើង​បាន​ឈ្នះ ហើយ​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​បាន​បន្ត​បំបាត់​ទាសភាព​ចេញ​ពី​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន។ ពលកម្ម​ដោយ​បង្ខំ​នៅ​តែ​បន្ត​កើត​មាន​ឡើង ទោះ​បី​ខុស​ទៅ​នឹង​ច្បាប់​ក៏ដោយ ហើយ​វា​ក៏​កើត​ឡើង​ក្រោម​រូបភាព​ផ្សេងៗ​ដែល​ច្បាប់​នៅ​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​មិន​បាន​ចាត់ទុក​ថា​ជា​ទាសភាព។

​​​​​កង្វក់ដី ការបោះសំរាមចោលពាសវាលពាសកាល ការដុតព្រៃឈើបណ្ដាលអោយដីអស់ជីវជាតិ ការប្រើប្រាស់ជីគីមី ច្រើនជាងជីធម្មជាតិទៅលើដំណាំស្រូវ និងដំណាំផ្សេងៗទៀតម្យ៉ាងទៀត ការធ្វើអោយដំណាំសំបូរជាតិគីមីដែលធ្វើអោយប៉ះពាលដល់សុខភាព៕​ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះការប្រើប្រាស់ជីគីមី ច្រើនហួសកំណត់វាបណ្ដាលអោយដី បាត់បង់នូវជីជាតិ​ ហើយធ្វើផលដំណាំ អ្វីក៏ពុំសូវទទួលបានផល។ ចំនែកឯការទទួលទានវិញធ្វើអោយប៉ះពាលដល់សុខភាពដោយសារតែយើងប្រើប្រាស់ជីគីមី វានិងផ្ដល់ផលប៉ះពាល។

លោក ម៉ង់តេរីយើ​ បានឲ្យនិយមន័យ​ចំពោះ​ពាក្យ​ច្បាប់ថា «នៅក្នុង​ន័យទូលំទូលាយ​របស់​វា ច្បាប់​គឺ ទំនាក់ទំនង​ចាំបាច់​ទាំងឡាយ ដែល​ចេញមកពីអ្វី និ​ងអ្វីដែល​នឹង​កើតឡើង ។ គាត់បានអះអាងថា «ច្បាប់ ទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី និងច្បាប់បញ្ញត្តិនៃគ្រប់ជាតិសាសន៍ទាំងអស់ សុទ្ធតែមានប្រភពកំណើតរបស់ ខ្លួនចេញពីមូលហេតុ ២ យ៉ាង កាយមូលហេតុ និងសីលមូលហេតុ ។

ដូច​គ្នា​អ៊ីចឹង​ដែរ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ចិន​និង​ជប៉ុន​ទាស់ទែង​គ្នា​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ជុំវិញ​ព្រំដែន​សមុទ្រ​ម្តុំ​ កោះ​Miyako ដែល​ប្រហែល​ជា​មាន​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ។ មូលហេតុ​គឺ​មក​ពី​ចិន​បាន​ចូល​មក​ជីក​រក​ឧស្ម័ន​នៅ​ជិត​កោះ​Miyako នេះ នៅ​ត្រង់​កន្លែង​មួយ​ដែល​ឋិត​នៅ​ក្រៅ​ព្រំដែន​ទឹក​ផ្តាច់មុខ​របស់​ខ្លួន។ ឃើញ​ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​ជប៉ុន​ក៏​បាន​អនុញ្ញាត​នៅ​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​២០០៥ ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ជប៉ុន​មួយ​ចូល​ទៅ​ជីក​រក​ឧស្ម័ន​នៅ​ទី​នោះ​ដែរ។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ការ​ដណ្តើម​គ្នា​រុករក​ឧស្ម័ន​នៅ​ម្តុំ​កោះ​Miyako នៅ​តែ​ជា​រឿងរ៉ាវ​មួយ​ដែល​ទីក្រុង​ប៉េកាំង និង​ទីក្រុង​តូក្យូ​ដោះស្រាយ​មិន​ទាន់​រួច​នៅ​ឡើយ៕

ក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក​ ព្រះពុទ្ធបានសំដែងប្រាប់ អំពីការឡើងកំរឹតនៃឈាន ៨ ថ្នាក់ ។ ឈាន ៤ ដំបូងជាសមាធិមានរូប ហៅថារូបជ្ឈាន និង​ឈាន​ ៤ ​ទៀត​ជាសមាធិឥតរូប ហៅថាអរូបជ្ឈាន ។ ព្រះពុទ្ធមានព្រះបន្ទូលថា រូបជ្ឈាន ទាក់ទងទៅនឹងការរស់នៅ ដោយរីករាយនិងរួចខ្លួនអំពីទុក្ខ ។ ឈានគឺភាវៈនៃសមាធិ ដែលចិត្តបានរួចចាកនីវរណធម៌៥- កាមច្ឆន្ទ, ព្យាបាទ, ថីនមិទ្ធ, ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ច និងវិចិកិច្ឆា ហើយចាប់តាំងពីទុតិយជ្ឈាន (ឈានទី២) ឡើងទៅ មិនអាចមានគំនិតរាយមាយឡើយ ។ ការចុះស៊ប់ក្នុងឈានអាចតាំងនៅបានជាច្រើនម៉ោង ។ ឈានធ្វើឲ្យចិត្តរបស់អ្នកចម្រើន បានរឹងមាំហើយអាចចូលជ្រៅទៅក្នុងធម្មជាតិពិត នៃវត្តមានរបស់ធម៌ ។ នៅមានការសម្រេចឈាន៤ថ្នាក់ ទៀត ដែលជ្រៅជាងនេះ គឺបានសម្រេចអរូបភព ជួនកាលគេហៅថាអរូបជ្ឈាន ដែល ខុសគ្នាអំពីរូបជ្ឈាន ។ ក្នុងគម្ពីរពុទ្ធិកៈ ពាក្យឈានមិនបានយកមកប្រើ ដើម្បីសំគាល់ថ្នាក់អរូបជ្ឈានទេ ប៉ុន្តែថ្នាក់អរូបជ្ឈាននិមួយៗ ត្រូវគេរាប់រៀងគ្នាបន្តអំពីរូបជ្ឈាន៤មក។ ការត្រាស់ដឹងចំពោះស្ថានអរូប ទាំងអស់ អាចសម្រេចបានកាលណាគេ ឆ្លងផុតឈាងទី៨ ។
រាជាធិរាជបានចេញរាជបញ្ជាប្រហារជីវិតបុត្រាព្រះអង្គឯងនៅព្រះជន្មក្មេងខ្ចី ពីព្រោះតែព្រះអង្គខ្លាចថាព្រះអង្គវ័យក្មេងអង្គនេះ ពេលក្រោយនឹងងើបឡើងធ្វើការបះបោរប្រឆាំងនឹងទ្រង់។ ព្រះរាជាធិរាជបានបង្ខំព្រះមាតារាជបុត្រា ព្រះនាងតឹឡាមេឌ៏ធ្វើអត្តឃាត និងភ័យខ្លាចថាព្រះអង្គម្ចាស់វ័យក្មេងអង្គនេះ ថ្ងៃណាមួយនឹងសងសឹកឱ្យព្រះមាតារបស់ទ្រង់។ រាជាធិរាជ ដែលទ្រង់មិនមែនជាបុត្រសំណព្វព្រះទ័យនៃព្រះបិតារបស់ទ្រង់ ខ្លួនព្រះអង្គក៏បានបះបោរប្រឆាំងនឹងបិតារបស់ទ្រង់ ព្រះបាទពញាឧ នៅពេលទ្រង់មានព្រះជន្មទើបតែ ១៥ ព្រះវស្សាប៉ុណ្ណោះ។ រាជាធិរាជគង់នៅកុសិមៈ (ប៉ាសេន) ពេលដែលទ្រង់បានចេញរាជបញ្ជាប្រហារជីវិតបុត្ររបស់ទ្រង់ ដែលនៅបារគូ (បាហ្គោ)។ នៅរ. ឆ្នាំ១៣៩០។ ពួកពេជឃាតរបស់មហាក្សត្រអង្គនេះបាននាំយកប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏ទៅកាន់ចេតិយឝ្វេម៏ឌ៏។ ព្រះអង្គម្ចាស់វ័យក្មេងត្រូវបានចាប់ដាក់ឃុំឃាំងរយៈពេលបីទិវានៅក្នុងចេតិយនេះកំឡុងពេលនោះទ្រង់បានសូត្រស្វាធ្យាយព្រះអភិធម្ម (ភាគនៃគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក)។

ទោះបីនៅសម័យនោះ ព្រះពុទ្ធសាសនាបានជ្រួតជ្រាបចូលក្នុងសង្គមខ្មែរហើយក៏ដោយ ក៏ជនជាតិខ្មែរយើងពុំបានលះបង់ចោលនូវជំនឿដើមរបស់ខ្លួនឡើយ ។ យ៉ាងណាមិញ តាំងពីព្រះរាជាដល់ប្រជារាស្ត្រតូចតាចគ្រប់ជាន់ថ្នាក់សុទ្ធតែជឿលើ ខ្មោចបិសាច អារក្ស អ្នកតា បង់បត់ ។ ល ។ រាជពង្សាវតារខ្មែរបាននិយាយថាកាលកសាងរាជធានីចតុមុខ ព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាត ទ្រង់ចាត់អោយសាងខ្លាងមឿង (អ្នកតាចាំស្រុក) មួយនៅខាងមុខវត្តឧណ្ណាលោម និងរូបអ្នកតា បង់បត់ជាច្រើនកន្លែងទៀត ទុកជាទ្វារព្រះនគរ ជាបង្ការសឹកសង្គ្រាមពីប្រទេសជិតខាង ។​ តាពេជ ដែលបានបូជាជីវិត ដើម្បីទៅកែនទ័ពបិសាច មកជួយអាសាព្រះចន្ទរាជា ក្នុងគ្រាច្បាំងជាមួយ ស្ដេចកន នោះបានក្លាយទៅជាអ្នកតា១រូប ដែលប្រជារាស្ត្រខ្មែរបានធ្វើពិធីគោរពបូជា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។

ចម្បាំងប្រភេទនេះ សុទ្ធតែបណ្ដាលមកពីវិបត្តិក្នុងរាជវង្ស ។ ចម្បាំងរវាងព្រះស្រីរាជា ស្រីសុរិយោពណ៌ ស្រីធម្មរាជា (១៤៧៥-១៤៨៥) និងចម្បាំងរវាង ស្រីសុគន្ធបទ ស្ដេចកន ចន្ទរាជាទី១ (១៥០៩-១៥១២ រួច ១៥១៦-១៥២៥) សុទ្ធតែជាចម្បាំងគ្នាឯងក្នុងស្រុកទាំងអស់ ។

នៅមានចេតសិកទាំងនេះទៀតគឺ ផស្សៈ (ការប៉ះ) វេទនា (ការសោយអារម្មណ៍) សញ្ញា (ការចាំ) ចេតនា (ការគិត) វិញ្ញាណ (ការដឹង) ឆន្ទៈ (សេចក្តីពេញចិត្ត) អធិមោក្ខៈ (ការសម្រេចចិត្ត) វិរិយៈ (ការខំ) សតិ (ការរលឹក) ឧបេក្ខា (ចិត្តជាកណ្តាល) និង មនសិការៈ (ការប្រុងប្រយ័ត្ន) ។

ទ្រឹស្តី​សំខាន់បំផុត​នៃ​ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ គឺ ទស្សនវិជ្ជា ​នៃ​ការ​​វិភាគ ឥតឈប់ឈរ នៃដំណើរជីវិត ពោល​គឺ​មិន​មែន​ជា​ការ​គោរព​ត្រឹម​តែ​​ច្បាប់សីលធម៌ ឬ ពិធីបុណ្យ​ខាង​សាសនា​នោះ​ទេ ។ ទ្រឹស្តីចម្បង​បំផុត នៃពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ គឺ​ អរិយសច្ចៈ​ ៤ (ចតុរារិយសច្ច) ។ អរិយសច្ច គឺ​ ការពិត​ដ៏​ប្រពៃ​បំផុត ​ឥត​ក្លែង​បន្លំ​កើត ពោល​គឺ ទុក្ខ, ទុក្ខសមុទយ, ទុក្ខនិរោធ, និង ទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទា ។ បើ​និយាយ​តាម​ភាសា​សាមញ្ញ អរិយសច្ចៈ ៤ គឺ ការ​ស្គាល់​​​បញ្ហា, ការ​រក​​មូល​ហេតុ​នៃ​បញ្ហា, ការ​ដឹង​ថា​បញ្ហា​អាច​ដោះ​ស្រាយ​បាន, និង ការ​រក​​​វិធី​ដោះស្រាយបញ្ហា និង ការ​អនុវត្តន៍​​តាម​វិធី​នោះ(ប្រតិបត្តិ)​ ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ លុះ​ត្រា​តែ​​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​រួច ។ ចំណុច​សំខាន់​បំផុត​នៃ​ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ គឺ ​ម្ចាស់​បញ្ហា ​ជា​ អ្នក​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា ដោយ​ខ្លួន​ឯង ពោល​គឺ ​មិន​ទំលាក់​កំហុស​​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃ​ដោះ​ស្រាយ ឬ​ ពឹង​អាទិទេព (God) ឬ ព្រះ​ពោធិសត្វ ណា​មួយ ឲ្យ​​ជួយ​ដោះស្រាយទេ ។ ដូច​ជា​ពុទ្ធភាសិត​ នៅ​ក្នុង​ គាថា​ធម្មបទ ថា "អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ កោ ហិ នាថោ បរោ សិយា ។ អត្តនា ហិ សុទន្តេនា នាថំ លភតិ ទុល្លភំ" "ខ្លួន​ជា​ទីពឹង​របស់​ខ្លួន អ្នក​ដទៃ​ជា​ទីពឹង​ដូច​ម្តេច​បាន ព្រោះ​បុគ្គល​អ្នក​មាន​ខ្លួន​ហ្វឹកហ្វឺន​ល្អ​ហើយ រមែង​បាន​នូវ​ទីពឹង ដែល​គេ​បាន​ដោយ​កម្រ" ។