Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
رومن گیرشمن این نام را (هیدالو) نوشته است وآنرا ناحیهً پر ثروت شوشتر می‌داند. رشید یاسمی محل شهر را دز ملکان می‌دانند و درخصوص نگارش (میدالو) اینگونه نوشته‌است: چوٙأ:نقل قول درکتاب «مشیرالدوله نیز در ایران قدیم یا تاریخ مختصر ایران تا انقراض ساسانیان» آمده‌است که «شهر خایدالو در جای خرم‌آباد امروزی بوده‌است». برخی دیگر از محققان نیز از جمله دهخدا، دکتر معین، محمدعلی امام شوشتری، علی سامی و مرتضی راوندی نیز این نظر را داشته‌اند. حاجی‌علی رزم‌آرا در کتاب جغرافیای نظامی ایران نوشته است « در جلگهٔ خرمآباد در چهار هزار سال قبل شهری موسوم به خایدالو (یا خایدر)در عصر عیلام وجود داشته که آثار و خرابه‌های شهر مذکور در اطراف منار خرمآباد باقی است». در تمدن عیلامیان، خرم‌آباد مرکز منطقه‌ای به نام سیماش بوده‌است که شاهان نیمه مسقلی داشته است (سلسلهٔ سیماشکی)، که به دلیل موقعیت جغرافیایی و انسانی‌اش بارها در جنگها مفرّ و مأمن شاهان عیلامی بوده‌است.

زون پیدمونتی زونی هئ هئن و اوروپایی د لشک رومی که د ولات ایتالیا نفوسی د حدود دو میلیون آئم دش قسه می کن. بیشتر زون شناسیا ای زوننه کلا جگا دونن اما د ایتالیا کوششت وه ینه که د عنوان گویشتی د ایتالیایی مطرئ بوئه. آئمیا فره ای د قسه کننه یا ای زون د فرانسه آرژانتین و اروگوئه مالکنون کردنه. ای زون د قرن دوازدئم و شلک نیسنی در اوما و نیسمون پیدمونتی د حدود قرن هجژدئم زایشتی رشت ورتیه گری داشت. د پیدمونت ایتالیا کوششتیا فره ای سی جاونن ای زون انجوم بی که د بن بست رسست.پارلمان ولات نشینی پیدمونت زون پیدمونتی نه زون جاونه و کاروردی خوش گوت و حاستار درس دئن وه ای زون د مدرسیا بی. ارچی ایتالیا ای مشگل نه وه ور تیه نگرت اما د ایسنی د سطح محدودی د مدرسیا آموزشت دئه بوئه. همچنو دولت ایتالیا طرح پئشنادی خلک نه سی یه که ای زون یه گل د زونیا جاونه المپیک زمسونی ۲۰۰۶ تورین بوئه، ردش کرد.

{{Templeton Prize}} |state=autocollapse}} نە ڤئ کار بئیریت تا ئی چوٙأ د حال و بال جأم بییە دیاری بأکە د حال و بالی کئ فأقأط جوٙر ھأنی د ھأموٙ چوٙأ د بألگە با.

جابز د یه گل نهاپرسایشتی که د سال ۱۹۸۵ انجوم ده، د بهرجایی د جواوش د ای پرسایشت که "پیل سیت چه مئنی مییه؟" گوت که «دوس ناره نها مردنش مال و منال فره ای دش سی بچه یاش بمونه، سی یه که پیل فره رئنیا ونونه خراو و واجگون می که.»

ئو ھأڤا ڤولات باسک فئرە کوساریە و چارقئر ئی ڤولات نە کۊ گئرئتە. دأرە یا شومالی ڤولات باسک کئ ھان د آستوٙنیا بیسکای، گیبوسکا و آلابا زیربأرجا راساگە ئسپانیا سوزئن و ئی راساگە ئو ھأڤا جأھوٙن آڤی دارە و د ئی راساگە فئرە باروٙن میا. زیربأرجا مینجایی ئی ڤولات ئو ھأڤا جأھوٙن آڤی دارە ڤألی گیرینج ئی ئو ھأڤا د ئی راساگە فئرە آلئشت کاری دارە، جوٙری کئ زئمئسوٙنیاش فئرە سأرد و بأرفی و توسوٙنیا فئرە گأرم و نأمدارە.

آدری ھئپبورن (ڤئ ئینگیلیسی: Audrey Hepburn) (ڤئ دی ئوٙماە د ۴ مئی ۱۹۲۹ – د دونیا رأتە د ۲۰ جانڤیە ۱۹۹۳) یئ گئل نأماشتکار نوم دیار بئریتانیایی ھولأندی بی کئ د ڤولات بئلجیک ئوٙما ڤئ دی .

جابز د اوت ۲۰۱۱ د گرینج گا سردیوونکاری شرکت اپل استفا ده. تیم کوک، د سردیوونیاریا اپل نها وه بی وه سردیوونکاری شرکت اپل و اوسه جابزم بی وه رئیس هیئت دیوونداری. نها د استفا جابز، ارزایشت بهرکردیا اپل د گات چن ساعت 5 درصد کمتر بی.

شهنی کرم‌زاده د سال ۱۳۴۸ د رشنه سریشت دونسمنی محض د دونسمنیجا تیرو، تصیق لیسانس خوشه گرت. اوسه رئت د دونسمنیجا اکستر بریتانیا و اوچه درس حنن خوشه نهاگرت.
دوٙک نئشی گأپ فأنلاند (د زوٙن فأنلاندی: Suomen suuriruhtinaskunta) یئ گئل راساگە خودصئلادار د ئمپئراتوٙری روٙسیە د شومال ھومپئیڤأند ئوروٙپا بییە کئ مینجا سالیا ۱۸۰۹ تا ۱۹۱۷ زایئشتی بیشە و زیرنأخیر ئمپئراتوٙر روٙسیە دیڤوٙنداری بییە.

وا ائتمال فره د اولیا سال ۲۰۱۵ زایشتی، عسگ استیو جابز وا داسون ویردیاری و دیارکرده د ری تمریا پستی امریکا چاپ با. اداره پست امریکا سی شانازی د آئمیایی که د پیشکرد رئزشت و جامعه امریکا نشق فره نازاری نه داشتنه، هر سال یه گل د عسک ونونه ری تمریا پستی پلا می که.

علیقلی خان سردار أسعد (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۲۳۶ أفتویی - د دونیا رأتە د ۱ آڤسأردکئنوٙن ۱۲۹۶) نوم دیار بییە د سأردار أسعأد بأختیاری، یئ گئل د سأردیاریا بأختیاریا و یئ گئل د سیاسأتکاریا گات قاجار بی، ڤئ د گات چار گئل پاتئشا د ئیران ڤأزیر و ڤأکیل سیاسی بییە.

کودور ناخونته د سال ۶۹۳ دما زایشت و نها کنار گرتن هالوشو بی وه شا عیلام و د ای گات بی که آشور چل کرد د ولات عیلام، کودور ناخونته د ری وه ری آشور تؤ نیاورد. آشوریا شرط صلح ننه وا دماگشت بابل د حکومتی خوشو دونسن ولی کودور ناخونته ونه قوول نکرد. د نهایت وه وه دس درباریا کشته بی.

د جواو ای نیسسه، نیلز بوهر که دباره ویر و باورمنی کوانتوم فره وا انیشتین ری وه ری یی داشت چنی گوت که : چک چنه یا بوهر- اینشتین دباره سیکدیاریا اساسی نیکانیک کوانتوم د نشسجایا سولوای انجوم می گرت. بهرجایا هنی د ویر و باورگا انیشتین گوتار نومدیاری که د سال۱۹۳۵ وه دس اینشتین، پودولسکی و روزن نیسسه بیه. د ویرگا یه دسه د سریشت دونسمنیا ای گوتار یه گل د چیایی یه که ویر و باورمنی جبر باور بیین انیشتین پشت راس داری می ک.

د سال ۱۹۲۶ ارنست همینگوی وا پائولین فایفر پیلدار نه دی و ای دیئن زئن حاسن اول وه نه وه جیایی کشس. ارنست و پائولین د سال ۱۹۲۷ وایک عاروسی کردن و صاحاو دو گل کر بین. پاتریک د سال ۱۹۲۸ و گرگوری د سال ۱۹۳۱ زمار بی. وه د همو دوران زنئی ش وا پائولین حونه ای دکی وست فلوریدا گرت.

سراشماردن سال ۲۰۰۲ د روسیه نشو می‌ یه که ۴۱۳ هزار لزگی د ای ولات هئ . سرشماری سال ۱۹۹۹ کومره ولات آذربایجان هنی نفوس لزگی‌ یا نه د ای ولات ۱۷۸ هزار نفر گوته.

ماری مینجاون آستون مروwp/lrc/ د ترکمنستان هئ و د آخر هارگه شورکات قره قوم و ها د فاصله 90 میلی شمال افتوزنون سرخس و د رخونه مرغاب او مئحوره.

خورخه لوئیس بورخس (۱۸۹۹ - ۱۹۸۶) نئڤیسیار، بیت بن و نیسموٙن شناس گات خومو آرجانتینی. وه یکی د گپترین نیسنیا امرکا لاتین ە. نوم دیاری وه بیشتر سی نیسنن متل کؤچک ە. نوم دیارتری کتاویاش ، متل (۱۹۴۴)، گل ورچین د متلیا کؤچکە

امارت غرناطه یا امیرنشین گرانادا ، نوم شائی مسلمونشی د شبه‌جزیره ایبری داسپانیا بی که د اوایل سدهٔ سیزنئم زایشتی د ۱۲۳۸ وا دس ابو عبدالله ابن یوسف ابن نصر الاحمر راس بی و تا ۱۴۹۲ پا وه جا بی.

زون مانکسی یه گل د زیر لشکیا زونیا گویدیک هئ . زون گویدئیک خوش لشکی د زونیا سلتی اشمارده بوئه. زونیا سلتی خوشو زیرلشکی د حونواده زونیا هئن و اوروپایی هئن. خلک جزیره مه د افتونشین بریتانیا وه ای زون قسه می کن. ای زون یه گل د سال 1974 زایشتی وا مردن نهاتری قسه کننه اش کور بی، اما سی یه که آئمیا فره ای وه نه د عنوان زون دوئم وه کار می گرتن دوواره زنه بی و بچیا که نهاتر زمار بیئن زون داشو مانکس بی ای زون ایسه د جزیره مه د افتونشین اینگیلیس قسه بوئه .

مارتین لوٙتئر کینگ جوٙنیور (ڤئ ئینگیلیسی: Martin Luther King, Jr.) (۱۵ جانڤیە ۱۹۲۹ - د دونیا رأتە د ۴ آڤریل ۱۹۶۸) رأدیارکون جومئشت حوقوٙق شأرآڤیشتە کاری سیایای آفریقایی ئمریکا بی.
تئل آڤیڤ (ڤئ ئبری: תל אביב-יפו) و (ڤئ عأرأڤی: تل أبيب/تلّ الربيع) (گوتە کاری: تئل آڤیڤ یافوٙ ھومبأراڤأر ڤا «تأل بأھار») دویومی شأر پورنوفوٙس ئسرائیل ە کئ ھا د بال ئو دأریا مئدیتأرانە . شأر تئل اڤیڤ، «پاتأخت ئوموٙری» ڤولات ئسرائیل و مینجاڤأن آستوٙن تئل آڤیڤ ە. تئل آڤیڤ د سال ۱۸۸۰ زایئشتی، د ری ڤئ ری شئنزاریا ھۊشگ شأر یافا و ڤئ دأس جیدیا مالکأنوٙن کئردە رأڤأندیاری بی.

سلیمان دميرل (ڤ دي اۈمایأ د ۱ نوڤامر ۱۹۲۴- د دونیا رأتأ د ۱۷ جۈأن ۲۰۱۵) سياستکار ڤولات نشين تورکيا و أندوم پارتي مردوم کيخا تورکيأ بي.حزب دموکرات ترکیه بود. سلیمان دميرل د سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۰ سرکۈمرأ ڤولات تورکيأ بي.

استیو جابز کمال حا بی. وه د سخنرانی خوش د مک‌ ورلد - آی‌ ورلد د ما جانویه سال ۲۰۰۷ زایشتی د یه گل گوته د در نقل قولی از وین گرتزکی (بازیکن دماتری کانادایی هاکی ری یخ و نوم دیار وه گپتری بازیکن یخ د همه گاتیا) گوت: یه گل گوته دمادار د وین گرتزکیه که مه ونه فره دوس دارم. «د گات هاکی، من بیشتر میهام که سیل بکم توپ ها روئه کجا و د ای اساس جمشتیامه میزوکاری می کم، وه جا یه که کورمال کورمال وه دم توپ بیئردم.» و ایما همیشه تلاش می کیم ای انجومکاری نه د اپل اجرا بکیم. مجله فورچون دباره وه گوت که: «استیو یه گل د پئشکردکاریا خود نیئر د دره سیلیکون ه.» چیا فره یی سی کارگرایی شسقیت آهره دار و چل گر وه دروس بیه. وااشکافتیایی که دباره شسقیت و منشت استیو جابز د سرچشمه یایی چی «جاگرته یی کوچک»، (د زئشت نومه یا کلک شمار مجاز جابز) آرنگ مایک موریتز، «اسطوره: استیو جابز» نیسسه جفری یانگ و ویلیام سیمون و د «نوم اومائن هنی» آرنگ آلن دویستچمن هیئن. جابز یه گل د هف گل د دیوونداریا زمخت و ضخیم د دی جا مجله فورچون بی. دنل لوین، شریک استیو، دباره گات ره وندیاری کردن نکست گوت که: «خوش سرانجومیا نازار و گپ سی ایما باورکردنی نبی.... ولی نخطه ضئفیاش د ویرمو نمی رئتن.»

د گات وی دی اومائن آلورت، دا وه سی یه که وه سر فره گپی داشت و شیواتش بلاجوی بی فره ناگرون بی. هرچن که وا گپ بیین وه کم کم گپی سرش ور تیه گر بی، اما د عسگیا وه دیاره که سر وه گپتر د لش وه بیه. د ای خصوصیت که ها د آئمیایی که سریا گپی دارن سرگپی خوش خیم موئن که هیچ رابطه ای وا مرض یا مشگلات یاگرتن ناره. آلبرت د بچه یا هنی قسه کردنه فره دیرتر شرو کرد. ری گوته خوش وه تا سه ساله ئی گپ نزئه بی اوسه ئم نها وه تا سند نو ساله یی خو قسه نمی کرد.

زون گیلکی د گرو زونا شمال افتونشین ایرانی و دکل زونا کاسپینه .ای حونواده د ور گرته زونیا تالشی و هرزندی و گورانی و گیلکی و مازندرانی و پاره ای د زونیا تاتی و سمنونیه. د دیئ ویرگار ای زونیا وه زون پارنی(پهلوی اشکانی) وابسه هئین.

وا گوتا با که ولات کلمبیا د لحاظ آوشته ای و پئشکرد رایا هوائی خوش اولین ولات د امریکا هارگه و ودوممین ولات د ای لحاظ د ریتراز عالمه. هواپیمایی زایاره ای کلمبیاد نوم دیاره و نها وه، رایا هوایی د کلمبیا دروس بی.

آریئل ساموٙئل موردخای شئرایبئر نوم دیار بییە د آریئل شارون (ڤئ زوٙن عئبری: אריאל שרון) (ڤئ دی ئوٙماە د ۲۶ فئڤریە ۱۹۲۸ – د دونیا رأتە د ۱۱ جانڤیە ۲۰۱۴) یئ گئل سیاسأتکار ئسرائیلی و یازدە ئومی نوخوس ڤأزیر ئی ڤولات بی. ڤئ یئ کأسوٙنیا کارگئرا د بوران سوٙئز، جأن شأش روٙزە و جأن یوم کیپور بی. ڤئ نئھا ۸ سال د بیھوٙش بییئن ۱۱ جانڤیە ۲۰۱۴ (۲۱ ماچئلە۱۳۹۲) د سئند ۸۵ سالئ یی د یئ گئل د بیمارئستانیا تئل آڤیڤ د دونیا رأت.

داریا بلی، بی، بائم، بنه، گلاو وئشی، چنار، نارون، بلی مازو، گردو، انجیل، زون میلیچی، سیو، زالزالک، ارجن، کنار کهور، انار، گز، و موگ می‌باشد. گل‌های هرسین، شقایق، زمبق و لاله وحشی تاج خروسی و اختر می‌باشند.
استیو جابز د ویرگا چارشمه ۵ اکتور ۲۰۱۱ د سند ۵۶ ساله یی د دنیا رئت . تصیق د دنیا رئتن جابز نشو میئه که وه د دور و با ساعت ۳ ایواره د مالگه ش که ها د پالو آلتو کالیفرنیا د کارگرایی واستائن نفسش که وه ئم د کارگرایی سلطان لوزالمعده بی د دنیا رئت. جابز نها د ورگزاری یه گل پرس کوچک و خصوسی د ویرگار ۷ اکتور، د یه گل مزارگه خلکمن وا نوم «آلتا مسا مموریال پارک» د پالو آلتو اسبارده بی وه حاک.

ویکی‌ پدیا زولویی دونسمنامه ری خط زون زولویی هئ. ویکی‌پدیای زولویی د نوامر ۲۰۰۳ شرو وه کار کرد. تا ۲۰ جوئیه ۲۰۱۳ ای ویکی‌پدیا، وا ۵۸۶ گوتار د جاگه دویست‌وسی‌وپنجم ویکی پدیایا هئ.

چوغازأنبیل یأکی د پأرستئشتگە دئمادارە کە د گاتئ عیلام و راسئ ۱۲۵۰ نئها ڤاڤئن دورئس بییە. چوغازأنبیل یأکی د بأرجایە د جا مأنە د شأر دوٙر ئونتاشە و ھا د شأر شوٙش کئ خوش ھا د آستوٙن خوٙزئسو . أفتۉنئشی شئناسیا موٙأن کئ چوغازأنبیل یأکئمی ساختئمونئ مأصأڤی د ئیرو بییە.

بألوٙچی یئ گئل د زوٙنیا ئیرانی لئشک شومال أفتونئشینە. ئی زوٙن زوٙن دا خألک بألوٙچ ە کئ ھان د ڤولاتیا ئیران، پاکئستان، أفغانئستان و تورکأمأنئستان و پارئ یی د ڤولاتیا عأرأڤی چارقئر باریک ئو فارس و دأریا مأکران.

د سال ۱۹۱۹ زایئشتی نئھا یئ گئل شوٙرئشت ناخوش سأرأنجوم، ڤئ ڤئ دأس دولأت آلمان دأسگیر بی و ڤاگأرد رأدیارکونیا ھأنی پارتی کومونیست آلمان چی کارل لیبکئنشت، تیرباروٙ بی. لوٙکزامبورک و لیبکئنشت دۊ گئل د نازارتئری آئمیا د لا بیشتأروٙنە سوٙسیالیستیا و کومونیستیا ھین.

جئیمز ڤات (ڤئ ئینگیلیسی: James Watt) (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۹ جانڤیە ۱۷۳۶ - د دونیا رأتئە د ۲۵ آگوست ۱۸۱۹) سئریشت دوٙنئسمأن و نئھاساز نوم دیار ئسکاتلأندی و بوٙە ڤأضع آلیشت صأنعأتی یە. جئیمز ڤات ڤا تأکمیل دیگ بوخار خئدمأت فئرە گأپی د نیکانیک و سئریشت دوٙنئسمأنی کئرد.

پوئبلو (ڤئ ئینگیلیسی: Pueblo) یئ گئل شأرە کئ ھا د ڤولاتچە کولورادو ڤولات ڤولاتچە یا یأکاگئرئتە ئمریکا و نوفوٙس ئی شأر د سال ۲۰۱۰ زایئشتی، ۱۰۶٬۵۹۵ کأس بییە.

۱۸۹۳ - روٙز ڤئ دی ئوٙمائن ھئرمان گوٙرینگ یئ گئل د جادیارتئری أندومیا پارتی نازی د آلمان ،فأرموٙنیار نیروٙ ھأڤایی آلمان نازی د جأن جأھوٙنی دویوم

جابز سی آزمنیا فره نازارش د بازارجستن و رضایت من کردن مشتریا، هم تشویق بیه و هئم نقد بیه و حتی د ای آزمنیا راساگه درو کردن حقیقت گوته نه که خصوصند د گات سخنرانی وه د مک‌ ورلد - آی‌ ورلد که وا داسون «استیو نت» نوم دیار بیه، نشودیاری میکن.

چوٙأ:Rtl زون آلتایی هارگه د زونا ترکی که د ها د ولات روسیه و د نزیکیا مرزیا مغولستان وش قسه بوئه.همچنو کم و کوتی د قسه کننه یا ای زون هان د خاک ولات چین.نزیک بیست هزار کس د ای زون قسه می کن.

پس از انقراض سلسله زندیه بیرانوندها به لرستان بازگشتند و چون در آن زمان آقامحمدخان قاجار، چگنی‌ها را از منطقه هرو به نواحی قزوین تبعید کرده بود. ایل همراه با سگوندها به تصرف املاک سایر ایل‌ها پرداختند

سئر ڤیلیام آرتوٙر لوئیس (ڤئ ئینگیلیسی: Arthur Lewis) (ڤئ د ئوٙماە د ۲۳ جانڤیە، ۱۹۱۵ - د دونیا رأتە د ۱۵، ۱۹۹۱) یئ گئل ئموٙری دوٙنئسمأن ئمریکایی ڤئ دی ئوٙماە د شأر سأنت لوٙسیا بی کئ د سال ۱۹۷۹ زایئشتی جاییزە نوبئل نە د ئموٙری گئرئت.

کِی شی می کی؟ کشیاری رئن روغنی ه که وه دس پل گوگن، کشیار پُست‌ امپرسیونیسم فرانسه یی د سال ۱۸۹۲ زایشتی، کشیاری بیه. ای تابلو که نزیک وه نیم قرن د موزه کونتس د بازل، سوئیس وه امانت اسپارده بیه، د ما فوریه ۲۰۱۵ وه دس حونواده رادلف اشتاچلین د یه گل خرییار – د پایه گزارشتیا وه یه گل موزه که ها د ولات قطر – نزیک وه ۳۰۰ ملیون دلار فروخته بی.
چندی نیز از ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۶ میلادی در شهر لوکا (Lucca) مقیم بود ولی آخرین منزل این سفر نزدیک به بیست ساله و معروفترینشان شهر راوِنا (Ravenna) بود. دانته در این شهر تا سال ۱۳۲۱ میهمان «کان گرانده دِلا اسکالا» بود و این فرد کسی است که کمیده الهی را دانته به او اهدا کرده‌است. در تابستان این سال وی را کنت دا پولنتا، زمامدار شهر، به عنوان سفیر فوق العاده به یک مأموریت خارجی فرستاد. در بازگشت از این مأموریت وی دچار تب ناگهانی شدید شد و این تب در شب ۱۴ سبتامبر ۱۳۲۱ میلادی او را به کام مرگ کشید. در این هنگام ۵۶ سال داشت. در ساعت آخر گفت: «کاش در خانه خود مرده بودم».

زوٙن بألوٙچی یئ گئل د زوٙنا ئیرانی شومال أفتونئشینە کئ د زوٙنا تاتی، کوردی و تالئشی فئرە نئزیکە. گاسی چئنی بییە کئ ھأچایە ڤأریا ئی زوٙن د راساگە یا شومالی ئیران ئیسئنی مالکأنوٙن کئردئنە سی بألوٙچئستان .

در سال ۶۴۰ قبل از میلاد مسیح، آشور بانیپال پادشاه نیرومند آشور، عیلام و شهر خایدالو را تصرف و مردمش را کشتار و دولت عیلام را نابود کرد. تمدن دیرینه عیلام و شهر خایدالو، پس از هزاران سال مقاومت در برابر اقوام نیرومندی چون سومری‌ها، اَکَدی‌ها، بابلی‌ها و آشوری‌ها از دشمن خود آشور شکست خورد و از صفحه روزگار ناپدید گردید. کتیبه آشور بانیپال درباره فتح و نابودی عیلام چنین می‌گوید:

د سال ۱۹۵۲ و نها د د دنیا رئتن حییم وایزمن، عزرائیل کارلیباخ، روزنامه نیس بانفوذ اسرائیلی د نومه ای د وه پیشناد ده که وه بوئه د سرکومره ولات اسرائیل ، ولی انیشتین ای پیشناد نه قوول نکرد و گوت نمی تونه چنی کاری انجوم بئیه؛ و د بونه کسم و کاریا دونسمنی و دونسمنجایی ای کار نه وه گردن نگرت.

گهر به احتمال زیاد در اثر وقوع زمین لرزه‌ای بزرگ به وجود آمده‌است. این دریاچه بر روی گسل اصلی امروزی زاگرس قرار دارد. بنابراین احتمالاً در اثر جنبش گسل و رویداد یک زمین لغزش سنگ ریزش تشکیل شده‌است.

زون گیلکی د گرو زونا ایرانی لشک شمال افتونشین ه که زون دا پاره ای د خلک آستون گیلان و کومره خلک کؤچکتری د آستونیا هومسا ،چی مازندران و زنجان، و هنی د آستون تیرو ه.

اگر کمئ قیل و ادبیات لورستان بنورئم(سئل بکئم)وه وضوح نشانل قوی جورکشین دش می نئمو.ده اولین گم(گام)که زایسن با –میرنوروز فرمایه-((مه غریو او تو غریو هر دک غریو زا ---دئنکمو ده گردن چاره نویس با)).وه باور میرنوروز غریو بین چی ارثی یه که وا زایان(تولد)وه آیم رسه.کمئ دما زایسن دارئمو که:گردش دور فلک نگشت وه حالم....مه ده چله بیم غم پرسی احوالم.ار تیکه بیایم وا نهاتر وا بئتئ هنی ری وه ریمو که موئه:نوئنم بخت منه یا هئ چنینه...وه هر جا ری مئ کنم سیا زمینه.بیت فره رنگینئ ده ادبیات شفاهی لور هئ که نهایت بدبختی و بئهودین نیشان دیه:باغوون کئکمم اویار ژئلم...جنمیکه دوزقم کم بیا وه سئلم.چنوو که دونئم کئکم دار دئم کوئیکه که هاسش وه باغوو نئ.ده اولا ژل گیایئکه که لو اوئل سوز کنه و اویاری نها.بئتئ هنی هم که وا بئتل میرنوروز بره موئه:ائ فلک ده حق مه نامردمی کرد...ونم ده پئ کلزارئ پامه پتی کرد(پئ کل:گیایی پاکل که دورتادورش خاره).

بی قوشیا یا دالیا (نوم دونسمنی: Accipitridae) یه گل د دو گل حونواده اصلی د راسته قوشیا یا شاهینیا (Accipitriformes یا Falconiformes) ئن و د ور گرته جورا دال، کرکس، سارگپه، سنقر، قوش و کورکور ن.

این زبان از آنجا که از خانوادهٔ زبانهای ایرانی است شباهت‌هایی با فارسی دارد. ابایف زبانشناس شوروی سابق بیان داشته باوجود شباهت‌های موجود میان آسی با زبان‌های قفقازی در اثر ممارست در طول تاریخ، زبان آسی ویژگی خودرا به عنوان یک زبان ایرانی نگاه داشته‌است. و این در ریشه‌یابی واژه‌ها و ساخت دستوری به چشم می‌آید.
کارل لیبکئنشت (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۸۷۱ - د دونیا رأتە د ۱۹۱۹) رأدیارکون و ڤیر و باڤأکوساز سوٙسیالیست و کومونیست آلمانی بی، کئ ڤاگأرد روزا لوٙکزامبورگ، یأکاگئری ئسپارتاکیستیا نە د پارتی مأردوم کیخا سوٙسیال آلمان نە دوروس کئرد و ھأنی ڤاگئرد ڤئ پارتی کومونیست آلمان نە رأڤأندیاری کئرد. لیبکئنشت د سال ۱۹۱۹ ڤاگأرد روزا لوٙکزامبورگ ئدام بی.

وی هیچ گاه به گونه ادبی رمان علاقه‌ای نداشت. داستان کوتاه‌های وی انقلابی در فرم داستان کوتاه کلاسیک ایجاد کرد. بعدها منتقدین از وی به عنوان نویسنده پست مدرن نام بردند.

جابز جئن قسه دیاری وا مایکل دل، سردیوونیار شرکت دل داشت. ای جمجال د گاتی شرو بی که جابز د دل سی راس کردن «جعوه یا قئوه یی بی یه که دشو نودیاری بوئه» انتقات کرد. د اکتور ۱۹۹۷ د یه گل نشسجا گارتنر، د گاتی که د مایکل دل پرسایشت بی که ار د شرکت انجومیاری اپل که د او گات حال و بار خوئی ناشت وه جا جابز که سردیوونیار بی وه چی می کرد؟ وه د جواو گوت که: «در شرکت نه حره می گرتم و پیل بهرکنون داریار شرکت نه می دئم وشو.» د سال ۲۰۰۶ زایشتی جابز د گاتی که ارزایشت بازار شرکت اپل د شرکت دل رئت واروتر، وا یه گل انجومانامه سی همه کارمنیا اپل نیسن: اوضا نشو میه که مایکل دل نهاگو خوئی. د پابه دونسمنیا ایسنی بازار بورس، ازایشت بهرکنون اپل د شرکت دل بیشتر بیه. الوت بهرکنون میره وه هار و وارو و شایت شو صو چیایی آلشتیاری داشتوئن که مه ایسه فکر کردم که ای چی واس گوته بوئه. استیو جابز همیشه حس می‌کرد که اریک اشمیت (که د گات گپ کلونکاری آی فون و آی پد، سردیوونیار گوگل و اندوم هیئت دیوونداری اپل بی) و لری پیج و سرگئی برین (ره وندیاریا گوگل که جابز نه مئلم خوشو می دونسن) د وه خیانت کردنه. ای حس د گاتی بیشتر بی که راوط کاریاری اندروید، خصوصیات فره تره نه د آی او اس می گرت. د ویر و باور جابز، اچ‌ پی سی یه گات فره دراز، نشو دیارکن دره سیلیکون بی. جابز نها د خوشالی کردن یه پاره یی د پیروزی آی پد ری وه ری اچ پی وا نارائتی گوت که:«هیولت و پاکارد یه گل شرکت گپ ره وندیاری کردن، ونو تئ خوشو می گوتن که شرکت نه دئنه وه آئمیا کاربلل. ولی اچ پی ایسه واجگو بیه و یه انو ناکه.»

د سال ۱۹۹۷ جابز د سه گل بنگا تبلیغاتی سی دئن ایده یا تازه تبلیغاتی موکیس کرد. لی کلاو ئم که ایسه دیووندار جاگه نهاسازی شرکت چیات دیه. د اوسه یه گل د اندومیا او بنگا بی و شعار «فرخدار فکر بکیت» نه وه گوته.

نَهاوَن شری هئ که ها د افتونشین ایران . ای شأر ها د هارگه افتوزنون آستون همدان و مینجاون نهاون أ. نهاو د شریا ویرگارمن ایران هئ و نوم وه د کرات د سرچشمیا ویرگاری اومائه .

۱۹۶۸ - ڤا زوٙر ڤئ دأس گئرئتئن ألئگساندر دوٙبچئک، یئ گئل گات پور د آزادیا سیاسی و کومولأیأکی کئ ڤا نوم بأھار پئراگ د چئکوسلوڤاکی شوروٙ بی کئ تا ۲۰ آگوست ھأموٙ سال و زیرنأخیز رأتئن ئی ڤولات ڤئ دأس أرتئش سور کوٙمأرە ڤولاتیا یأکاگئرئتە شورأڤی نئھا داشت.

ئی ڤولات سئ گئل زیربأرجا دیڤوٙنداری دارە. دۊ گئل د ئی زیربأرجایا یأنی نابارا و راساگە خودصئلادار باسک ھان د ئسپانیا و یئ گئل ھأنیشوٙ ھا د ڤولات فأرانسە. ئوٙسئ راساگە خودصئلادار باسک ئسپانیا کئ د پایە قانوٙن 1978 ئسپانیا رأڤأندیاری بییە ھا د سئ گئل د آستوٙنیا ئی ڤولات کئ ڤئنوٙنئن: آلابا، گیپوٙسکا و بیسکای ئی راساگە خودصئلادار د زوٙن باسکی ھومبأرأڤارە ڤا Euskal Autonomia Erkidegoa و د زوٙن ئینگیلسی دئش موٙأن راساگە خودصئلادار باسک.
زوٙن آبازا یئ گئل د أندومیا زوٙنا قأفقازیە کئ هأچایە ڤأریاش هان د ڤولاتیا روٙسیە و توٙرکیە ئی زوٙن نئزیک ڤئ پأنجا هئزار هأچایە ڤأر دارە.کئ نئزیک ڤئ ده هئزار کأس د ڤئنوٙ هان د ڤولات تورکیە ئیسئنی.زوٙن آبازا د ڤولات روٙسیە هیل نئڤئشت سیریلیک و د تورکیە ڤا هیل نئڤئشت لاتین نیسأنە بوٙە.آبازا ڤئ زوٙن آبخازی فئرە نئزیکە.

د پایه یئ گل أفسانه چئنی گوتئنه کئ نوم ئیسئنی آستون سوٙرین سی شانازی شا راساگه یی ئی آستوٙن کئ دئش می گوتئن چینانگ پوٙم و ئوسئ نوم شایی ڤئ لوان سوٙرین فاکدی بیه چئنی بیه. کألیمه سوٙرین دو گل بأرجا داره کئ بأرجا أڤألئش د یئ گل کألیمه سانسکئریت ڤا نوم سوٙرا کئ هومبأراڤأرئ لۊریش بوٙأ خودا و بأرجا دویومئش ئینتار یا ئیندرا أ. دئما د سأده چاردأوم زایئشتی ئی آستوٙن زیرنأخیز ئمپئراتوٙری خئمئر و یئ گل د بأرجایا آستوٙن کوٙک خان کئ خوش د گات ئوسئنی یئ گل د آستوٙنیا ئو ئمپئراتوٙری بی٬ بیه. ئی آستوٙن د گات ڤاجئگوٙ بیئن ئمپئراتوٙری خئمئر تا ئیسه کئ ئی نومئ نه ڤئش دأنه نوم نادیاری داشته.

زوٙن آرامی یئ گئل د أندومیا سامی ە کئ بیشتئر د ۳۰۰۰ سال نئھاتئری دارە. زوٙن آرامی یا، زوٙن دیڤوٙنداری ئمپئراتوٙریا و حأتی کاھئنیا بییە. زوٙن آرامی زوٙن أصلی بأرجایا گأپی د کئتۉیا آسئموٙنی پئیغامبأریایی چی دانیال و عأزرا و زوٙن کئتۉ تئلئموٙد ە. موٙأن آرامی زوٙن حأضرأت عیسی بییە و ئیسئنی أم زوٙن دا کأمتأروٙنە یا جوٙر ڤا جوٙری د أفتونئشین آسیاە. ئیسئنی چأن گئل کومولأیأکی کئ بیشتأر ڤئنوٙ آشوٙری یئن د زوٙن آرامی نۊ قئسە میکأن. ئی زوٙن د زوٙنا ری ڤئ نابوٙدیە. آرامی أندوم زوٙنا آفرو آسیاییە و د مینجا زوٙنا جوٙر ڤا جوٙر ئی حوٙنئڤادە زیر لئشک سامی ە . آرامی أندوم جأرغە زوٙنا سامی شومال أفتونئشینە کئ ھأمچئنی د ڤأر گئرئتە زوٙنا کأنعانی چی زوٙن عئبئریە.

د سال۱۹۶۲ (۱۳۴۱ افتویی)، نها گرینج گیری با وا حونوادش رئتن وه نیوجرسی و دما اندوم بیئن د شورا مینجاون جپه زایاره ایوه نومدیاری اندوم بیئن هیئت دیوونداری و دیووندار اموری کنشتگری می کرد. کارسازی سی جم کردن دونسمنیجویا نها در ساوارگه زایاره یا یکاگرته د نیویورک، نها در کاخ سفید د واشینگتن و همچنو سفارت ایران د شهر واشنگتن و کنسول گریا هنی ایران د شهریا شیکاگو، نیویورک، سانفرانسیسکـو سی ائتراض وه حال و بال سیاسی، خلک رئزشتی ایران د کنشتگریا وه د ای سالیا بیه.

پی‌اچ‌پی یه گل زون برنامه‌ نیسی یه که سی راس کردن مالگه زمار بیه،. تا جانویه سال ۲۰۱۳ زایشتی پی‌ اچ‌ پی وه ری ۲۴۴ میلیون مالگه و ۲٫۱ میلیون رسینه جا مالگه پورنیه بیه. ای زون د سال ۱۹۹۵ زایشتی وه دس راسموس لِردورف دروس بی و ایسه گپ کلونکاری ها وه دس گرو گپ کلونکاری پی اچ پی. د اول پی‌اچ‌ پی د کلیمه یابلگه حونه یی شصقی گرته بیه.اما ایسه ای کلیمه سرونه ورگشتی د PHP: Hypertext Preprocessor وه مئنی پی‌ اچ‌ پی: دما پردازشتگر اور متن هئ.

Ayyoubi, K. Rakhmanovich & Smirnova, Iraida A. / Ed. Yusupova, Zare Aliyevna (1998), The zaza dialect of the Dersim, Moscow: Center for Kurdish Studies, 102 r. (И.А.Смирнова, К.Р.Эйюби. Курдский диалект заза /Отв. ред. З. А. Юсупова. М.: Центр курдских исследований, 1998. 102 с.)

سی یه که وه کنشتگریا صلح حایی د دماتر داشت، گرایشتیا چپ حاییش، و همچنی گزارشتیا گن و غلط اف بی آی دباره وه که وا شوروی ارتواط داشته نئشتن وه د پروجه منهتن شرکت بکه.
جابز یه گل آزیاشه چی دل رئتی یی وه ساده بیی نه مال آموزشتیا ذن می دونس. وه نازارشناسی نه وا پاکسا کردن چیا اضافه سی خوش دروس می کرد. الوت آموزشتیا ذن ونه د آرامشت و وقار نرسوند. وه د بیشتر گاتیا مئرگرم نبی. بیشتر خلک، یه گل ریترازکو مینجا فرگ و زون خوشو دارن که ائساسیا ونونن دروس می که، ولی چنی چی یی د جابز نبی. وه میهاست که آئم فره صادقی با. وه می گوت: «لازمه کار مه یه نه که هر گاتی یه چی گنه مه راستش بوئم، نه که دش تیه پوشی بکم.» سی یه نه که وه یه گل شخصیت کاریزماتیک و همچنی گات و وختی ائمق بی. جابز د جواو د ای پرسایشت که «سی چی گات وختی چنی بدذات موئی؟» وه جواو ده که : «یه منم، و نموئه که کسی تر بام.»

چوٙأ:جعوه دونسمنیا شهر ولاتیا یک گرته امریکا اوکلاهاماسیتیو گپ ترین شهر ولاتچه اوکلاهاما و بیس و نوهومی شهر گپ ولات ولاتیا یک گرته امریکا ئه.

د سال ۱۸۳۰، د گاتی که کلمبیا و اکوادور جگا بیین ، راساگه کاندینامارکا خوش یه گل ولات خودصلادار د نوم گرانادای نو بی. د سال ۱۸۶۳ گرانادای نو رسما نوم خوشه آلشت ده وه نوم ولاتچه یا یکا گرته کلمبیا و د سال ۱۸۸۶ نوم ایسنی نه سی خوش گرت: کومره ولات کلمبیا.

ئی شأر ھا د آستوٙن آرتڤین و کئ ئی آستوٙن خوش ھا د راساگە دأریا سی و ئی شأر ھا د أفتوزأنوٙن دأریا سی. جایا چارقئر گئرئتە ئی شأر ڤئنوٙنئن:دأریا سی د شومال و شأر ھوٙپا د أفتونئشین، یوٙسئفلی د أفتوزأنوٙن و شأر ھازئلنوٙت کئ ھا د ھارگە ئی شأر. ئی شأر د زئمئسوٙنیا ھأڤا نازاری دارە و د توئسوٙنیا ھأڤاش فئرە گأرم نئموٙأ.

مصطفی چمران د سال ۱۳۱۱ افتویی د خیاوون پومزه خرداد تیرو، بازار آهنگرا، مئله سرپولک زمار بی. وه کر حسن چمران ساوجی بی که دروستای چمران ساوه رئت وه تیرو. وه درسیا سال اول مدرسشه د مدرسه انتصاریه، نزیک پامنار، گوارد و دوره دبیرستانشه د دارالفنون و البرز گوارد. وه سال ۱۳۳۲ وا رتبه پومزه د رشنه الکترومکانیک دونسمنیگه فنی دونسمنیجا تهران پذیرشت بی. اوسه وا گرتن بورس درسی وه دونسمنیجا تگزاس امرکا رئت و د ای رشنه تا دکتری درس حن.

کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجان ھا د ھارگە رئشنە کوٙیا قأفقاز و ڤارو گئلال أرأس و لا دأریا خأزار. سئ گئل رئشنە کوٙ قأفقاز گأپ د شومال، قأفقاز کوچئگ د أفتونئشین، و کوٙیا تالئش کئ ھا د لا ھارگە ئی ڤولات، چارقئر ئی ڤولاتئ نە گئرئتئنە. ئی کوٙیا د ڤأرگئرئتە ۴۰ دأرصأد د جاگأپی کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجانئن و تیغئشت کو بازاردوٙزوٙ (Bazardüzü) ڤا بئلأنگی ۴۴۶۶ مئتر بئلأنگتئری جاگە د کوٙیا آذأربایئجانە. راساگە یا مینجایی ڤولات آذأربایئجان کئ د ڤأر گئرئتە جولگە یا موغان و میل و بال ئو دأریا خأزأرە فئرە د ریتئراز دأریا ھارتئرە جوٙری کئ د پارئ یی د جایا د ریتئراز دأریا 27 مئتر ھارتئرە. کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجان د چارقئر ھا د ھۊشگی و ألڤأت دأریا خأزار کئ ھا د لا أفتوزأنوٙن ئی ڤولات یئ گئل دأریاچئ أ و أنازە مأرز ئویی ڤولات آذأربائجان ڤا ئی دأریا نئزیک ڤئ 800 کئلومئترە. شیڤە گیایی کوٙمأرە ڤولات آذأربایئجان فئرە غأنیە و گیایا جوٙر ڤا جوٙری ھان د ئی ڤولات.

تئیموٙر بأختیار (ڤئ دی ئوٙماە د ۱۲۹۳ - ۱۶ مأگأرمە ۱۳۴۹) جأنیار، سیاسأتکار و یئ گئل د رأڤأندیاریا أصلی ساڤاک (ساموٙنجا ئطئلاعات و أمنیت ڤولات) و أڤئلی سأردیڤوٙنکار ساڤاک د حوکوٙمأت پألأڤی بی. د سال ۱۳۴۹، مأموٙریا ساڤاک ڤئنە د دیالە، ڤولات عأراق کوشتئن.
أڤئلی آئمیایی کئ د راساگە آبرا ئیسجا بییئن دۊ گئل ئیل بوٙنوکس و ئیفاگوٙاس بییئن، ئوٙسئ ڤئنو د ئی راساگە رأتئن ڤئ آستوٙن ماڤئنتین. ئیسئنی تئرین ئیسجایا ئی آستوٙن و راساگە خألک تینگویانس بینە، ڤئنوٙ د سال 1558 زایئشتی سی یە کئ ڤئ خألک مأسیی لوٙکانوٙس چول کاری می کئردئنە و ئسپانیا سی دأفاکاری د خألک لوٙکانوٙس شأر بانگوٙئد نە رأڤأندیاری کئردئن فئرە نوم دیار بینە. د أصل نوم ئی راساگە یئ گئل کألیمە ئسپانیایی بییە ڤأ نوم ئیل آبرا دی ڤیگان کئ هومبأراڤأرە ڤا کألیمە لۊری دأرگا ڤیگان. د گاتی کئ ڤولات فیلیپین زیرنأخیز ڤولات بئریتانیا بی گابریئلا سیلانگ و أرتئش ڤئ د ئی قئلا ڤا أرتئش بئریتانیا جأن کئردئن و د سال 1763 ئسپانیاییا ڤئنە گئرتئن و دارئش زأن. د سال 1818 راساگە ئیلیکوٙس بی ڤئ دۊ گئل بأرجا ئیلیکوٙس شومالی و ئیلیکوٙس هارگە و د سال 1846 آستوٙن آبرا رأڤأندیاری بی کئ بیشتئر سی دالیا نئظامی ئی آستوٙن رأڤأندیاری بییە. د سال 1908 زایئشتی کومیسیوٙن فیلیپین سی د بئین بوردئن بألا بارئشتیا ئموٙری د ڤولات فیلیپین رأڤأندیاری بی دأس آخئر د سال 1917 آستوٙن آبرا د نۊ رأڤأندیاری بی. د سال 1942 زایئشتی جاپون ڤولات فیلیپین نە گئرئت سی خوش و نئهاش ئوٙما د آستوٙن آبرا. آبرا د سال 1945 زایئشتی ڤئ دأس نیروٙیا ڤولاتیا هوم بأر و دأسە جات جأنی فیلیپینی آزاد بی.

جاییزه نوول معتورتری جاییزه دونسمنی هئ که می ئینش وه دونسمن. جاییزه نوول د سال ۱۸۹۵، د وصیت کارخونه دار و کمیادو نه سوئدی، آلفرد نوبل که بیشتر وه نه سی راس کردن دیلامیت مئ شناسن دوروس بیه .

ڤیرگار شأر آداپازاری میرسە ڤئ ڤیرگار 378 دئما زایئشت. ئیسجایا گات دئماتئری آداپازاری کیمئریا، فیریگیا، بیتینیا، لیدیاییا و ئیرانیا بیینە ڤألی رأزئشت ئی راساگە د گات دئما زایئشت و گات زائشتی بیشتئر د ئمپئراتوٙری روٙم و پاتئشایا یوٙنانی ئمپئراتوٙری روٙم أفتوزأنوٙنکارگئرایی داشتە. یئ گئل د آرأنگیا جادیار کئ د گات ئمپئراتوٙری روٙم أفتوزأنوٙن مأنە ڤئ جا پول جوٙستینیأنە کئ ئی پول ڤئ دأس جوٙستینیأن ئپمئراتوٙر روٙم أفتوزأنوٙن د سال 533 زایئشتی رأڤأندیاری بییە. د سال 1868 شأرڤاداری آداپازی جانئشین بأخشداری یئ گئل شأر کوچئکتئر ڤئ نوم دئر سادات بی. کارخوٙنە یا شئکأر سازی فئرە مال د بار د خوشوٙ جأذب کئردئنە و باعئث بیینە کئ نوفوٙس ئی شأر فئرە روٙە ڤارو. د أساس یئ گئل قانوٙن کئ د روٙز 17 جوٙأن سال 1954 زایئشتی د مأجئلس گأپ زایارە یی تأصڤیب بی ئی شأر د آستوٙن قوٙجائیلی جئگا بی و بی ڤئ مینجاڤأن آستوٙن خوش. د سال 1999 زایئشتی یئ گئل زئمین جومئشت د راساگە مأرمأرە پیش ئوٙما کئ ڤئ باعئث بی کئ چأن کأس کوشتە و زأخمدار بان و حوٙنە یا فئرە یی خئراڤ بان.

حدود ۷۵ درصد خلک ای ولات قوم تایی، حدود ۱۴ درصد د ونو چینی، ۳ درصد مالایی و باقی د خلکیا کوچکتری چی مونیا، خمریا، و خلک که گردی جور وا جوری هیئن .

کاتالان مینجایی لزو اصلی زون کاتالان د ولات اسپانیا ئه که بیشتری انازه هچایه ور کاتالانی نه داره.ای گویشت د راساگه بارسلون واش قسه بوئه.کاتالان مینجایی وا داسون لزو اصلی سی زون نیسنن کاتالانی د نظر گرته بیه .ای گویشت کارگیری نیسننی داره.زون کاتالان یه گل زون هئن واوروپایی و د لشک زونیا رومی‌ توار بشمار اشمارده بوئه.
آلورت انیشتین د مدرسه د درس اشماردونسمنی رد نبیه، هموجوری که خوش گوته: مه هیچ گاتی د درس اشماردونسمنی رد نبیمه، مه تا دما پومزه ساله یی حساو دیفرانسیل و انتگرال نه دونستم. الوت وه د اولی امتحان رئتن د انستیتو سازیاری فدرال سوئیس‌د سال ۱۸۹۵ رد بی، هرچن د او گات وه د کسونا تر که د آزمون اومائه بیین دو سال کوچکتر بیه. وه د ای امتحانم واروترین نمره یا نه د درسیا اشماردونسمنی و دونسمنیا گرت. انیشتین، وه خلاف او چی یی که مینجا خلکه نوم دیار بیه و جا افتائه راس دس بیه.

بوموسی جابر کر حیان (زایسه سال ۱۰۰ بارافتاوی هومدا وا ۷۲۱ زایانی ده توس - حدود سال ۱۹۴ بار افتاوی معادل وا ۸۱۵ زایانی ده کوفه تیه وه ری دونیا بس .او دانسمن و کیمیاکر و فیله سوف شیعه ائرانی بی که موئن باوه علم شیمیه.حتی گنئ ده روشتل(چی: تقطیر) و انواعئ ده ابزارل اساسی شیمی چی قرع و انبیقن ده او دونن. وانیان هان وئ بوئر که ده توس تیه و دنیا گوشنی او د عراق چش ده ریش بست.

ممه وروگردی د سالیا دما وضع آلیشت ایران، د تیرو وا پاره ای د موارزیا وضع آلیشتگر چی شهید مهدی عراقی آشنا بی و د ضفت و درتیج کردن اعلامیه یا و نواریا گپ چنه یا امام خمینی کوٙشئشت کرد. دا ممه ورگردی موئه: «حونه ایما د مولوی تبدیل بی وه مینجا ون پلا کردن اعلامیه ضد رجیم. ممه واگرد چن نفر د دوسیاش د طوقه هومکف یه گل د اتاقیا سه چار گل دسگا خیاطی نهان و اوسه چن نفر گران ری ای چرخیا خیاطی کار می کردن یه ری کار بی. اوچه مین پستو چاپخونه یی بی که دش ائلامیه یا وضع آلیشت نازار اسلامی نه دروس می کردن.

ویکی‌ پدیا اردو یه گل نسقه د ویکی پدیا وه زون اردو ئه که د جانویه ۲۰۰۴ دروس بی و تا ویرگار ۲۶ اوت ۲۰۱۰ وا ۱۴۰۰۰ گوتار د جاگه ۸۶ بیه . ای دونسمنامه تا ۱۵ سپتامر ۲۰۱۱ وا بیشتر د ۱۷,۲۰۰ گوتار د جاگه هشتادوهفتم ویکی پدیایا بیه.

جوآن ترایمیر گیگنیلیات وودوارد (وه دی اومائه د ۲۷ فوریه سال ۱۹۳۰ زایشتی)، بازیگر امریکایی تیلیویزیون و سیم نما ئه که جاییزه یا فره یی نه گرته.

۲۰۱۰ - د دونیا رأتئن علی حسن المجید نوم دیار بییە د عألی شیمیایی، ڤأزیر دأفاکاری و سأردیڤوٙنکار ئستئخبارات عأراق؛ أنجومکار بومباروٙ شیمیایی دئ جألأبچە (کونئشتکاری أنفال).

کوٙمأرە ڤولات مأردوم کیخا آذأربایئجان (ڤئ تورکی آذأری: آذربایجان دمکراتیک جمهوریتی، Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (ADR)) أڤئلی تئلاش خوش سأرأنجوم سی رأڤأندیاری یئ گئل دولأت سئکولار و مأردوم کیخا د دونیا ئسلام بی. ئی دولأت یئ گئل دولأت کأم دأڤام بی کئ عومرئش نئزیک ڤئ (۲۳ مونگ) بی و ئی کوٙمأرە ڤولات د ڤیرگار ۲۸ مئی سال ۱۹۱۸ د گأنجە آذأربایئجان ڤئ دأس سیاسأتکاریا ڤیرا زایارە نئھا د أنجوم شیڤئسئن فئدراسیوٙن ڤارو قأفقاز خودصئلاداری خوشە گوتە دیاری کئرد. تئلاش ئی کوٙمأرە ڤولات سی یأکاگئری ڤا ئیران ڤا چولکاری أرتئش سو ناخوش سأرأنجوم بی. ئی کوٙمأرە ڤولات أڤئلی کوٙمأرە ڤولات د دونیا ئسلام بی کئ گوت زأنیا و پیایا حأق رأی ھومبأراڤأر دارئن.

ئینگیلیسی دئماتئری یا باستان دۊ دوره ئرئشت ڤئش بیه. یأکئم د لا هئچایه ڤأریا زونیا جئرمئنی شومالی، د قأرنئ هأشت و نۊ ڤاڤئنی، ئوسئکئ هالفئن رئگناسون و ئیڤار رئگناسون ئشناخته بیه با نومئ ئیڤار بی سئخو تأصمیم ڤئ گئرئتن و ئستئمارئ راساگه یا شومالی جأزیره‌یا بئریتانیا گئرئتئن. گئلٛئ دۊئم وریشت د لا هئچایه ڤأریا زونیا رومی‌تأبار بی. نئها گئرئتئنئ ئینگیلئس ڤئ دأسئ نورمأن‌یا کئ د سالئ ۱۰۶۶ بی، کأم‌کأم دئگأرگوٙنی بئلاجی د زونئشو پیا بی. نورمأن دئماتئر د قأرنئ ۱۱ ڤاڤئنی ڤا وریشتئ نورمأن‌یا ڤئ ئینگیلیس ڤئ آنگلو-نورمأن و دئماتئر ڤئ آنگلو- فئرئنچ آلئشت کئرد و بورئ نویی د کألیمه یا نی مینئ زفنئ ئینگیلیسی آوئرد، کألیمه یایی کئ د دۉلأت و دادگایا ئستفاده موٙیئن.
ئسکأندأرئ سئیوٙم مأقدوٙنیە (ڤئ دی ئوٙماە د ۲۰ یا ۲۱ جوٙئیە ۳۵۶ د زایئشت د پئلا – د دونیا رأتە د ۱۰ یا ۱۱ جوٙأن ۳۲۳ د ز بابئل)، نوم دیار ڤئ ئسکأندأرئ گأپ (د زوٙن یوٙنانی: Ἀλἑξανδρος ὁ Μἑγας الکساندروس هو مگاس) یئ گئل د پاتئشایا مأقدوٙنیە دئماتئری بی.

کلیمه «کلمبیا» گرته بیه د نوم کریستف کلمب ه که فرانسیسکو میراندای وضع آلیشت کو سی هشاره وه دنیا تازه،خصوصند د جاگه حکومتیش امریکایی و جایا زیر نخیز اسپانیایی و پرتغالی وه نه وه کار گرت. ای نوم د نهاتر وا کومره ولات گپ کلمبیا که وا یکاگریجا ونزوئلا، گرانادا نو و اکوادور دروس بیه بین وه کار گرته بیه.

ناتالی پورتمأن (ڤئ دی ئوٙماە ڤا نوم ناتالی ھئرشلاگ.د ۹ جوٙأن ۱۹۸۱) یئ گئل نأماشتکار، تأھیە کار و کاردیار ئمریکایی-ئسرائیلی سیم نئما و تیلیڤیزیوٙنە.

زون سلونی زونی مرده د لشک زونا بالتیک هئ که د حدود قرن شومزئم زایشتی د بین رئته.ای زون د حدود ایسنی ولاتیا لاتویا و لیتوانی قسه کننه داشته بیه..

چمران یه گل د شاگردیاآیت‌الله طالقانی د ایران ویه گل د راس کننه یانئضت آزادی د ولات ایران بی. د امریکا و هومیارییابرام یزدی سی اولین کرت ساوار اسلامی دونسمنیجویا امریکا نه دروس کرد و د راس کننه یا ساوالر اسلامی دونسمنیجویا ایرانی دکالیفرنیا بی . سی ای کنشتگریا بی که، بورس درس حنن شاگرد اولی وه د طرف رجیم شا قط بی د او گات وه نها تا آخر گات دگدرا گرتنش د دونسمنیجا برکلی وه عنوان مینجوریار کار می کرد.

إسکاتلند (ڤئ ئینگیلیسی: Scotland ڤئ زوٙن گالیک: Alba) یئ گئل یأکا سیاسیە کئ ھا د شومال أفتونئشین ھومپئیڤأند ئوروٙپا ، ئی ڤولات د ڤأرگئرئتە یئ سئیوم شومالی بئریتانیا گأپە. ئسکاتلأند د دیجا جاگأپی دویومی ڤولات گأپئ بئریتانیاە کئ ھا د دئما ئینگیلیس. ئسکاتلأند ڤاگئرد ئینگیلیس، ڤئلز و ئیرلأند ڤارو بوٙأن ڤئ ڤولات بئریتانیا گأپ. د لا حاک أصلی ئی ڤولات د ڤأرگئرئتە ۷۹۰ گئل میناڤە أ کئ میناڤە یا شومالی و ھئبریدز چأن گئل د ڤئنوٙنئن. د ئی میناڤە یا ۹۳ میناڤە کئ د ڤأرگئرئتە %۲ نوفوٙس ئسکاتلأندئن، ئیسجا نئشینئن و باقیشوٙ ئیسنجا نئشین نیئن. پاتأخت ڤولات ئسکاتلأند شأر ڤیرگارمأن ئدینبوٙرگە. د شومال ئسکاتلأند یأنی دأریا شومال فئرە ئمایە جا نأفت خوم ھی. ئسکاتلأند تا سال ۱۷۰۷ یئ گئل ڤولات خودصئلادار بییە ڤألی ئی ڤولات ڤاگئرد ڤولات ئینگیلیس د ڤیرگار یأکومئ ما مئی ۱۷۰۷ یئ گئل یأکاگئری نە رأڤاندیاری کئردئن کئ نومئش ڤولات «پاتئشایی یأکاگئر بئریتانیا گأپ»ە. بئیرأق ئیسئنی ڤولات بئریتانیا گأپ د بئیرأق ئسکاتلأند (زئمینە آڤی، ڤا ضأربدأر ئسبی) و بئیرأق ئینگیلیس (زئمینە ئسبی، صألئڤ سۊر) دوروس بییە.

ئی شأر ھا د آستوٙن غازی عأنتأب کئ ئی آستوٙن خوش ھاد ھارگە أفتوزأنوٙن ڤولات تورکیە و ئی آستوٙن ھا د راساگە کوردنئشین ڤولات تورکیە و خألک ئی آستوٙن بیشتأر کوردی کورمانجی قئسە میکأن و د ئیچئ پارتی پ ک ک فئرە کونئشتکارە و خألک ئیچئ د ئی پارتی فئرە حامینداری میکأن. نوم شأرد دئماتأر آلتین تاش بییە و ئی شأر د دئماتأر و کولأن د ڤیرگار ڤا نوم آلتین تاش نوم دیارتأرە. ئوٙسئ د گات نئھاتئر د گات دئمادار یأنی د گات پاتئشایی روٙمیا ئیچئ ڤا نوم آرابان نوم دیار بییە کئ خود کألیمە آرابان یئ گئل کألیمە روٙمیە . د زوٙن کوردی کورمانجی د ئی شأر موٙأن کألە. ئی شأر ھا نزیک گئلال فورات و یئ گئل د سأرچئشمە یا گئلال فورات کوٙیا چارقئر گئرئتە ئی شأر و آستوٙن غازی عأنتأبئن.
پیا و کیخا بئنئت (Bennet) پأنج گئل دوخدئر داشدئن. جئین و ئلیزابئت کئ د سئ گئل خوٙأریا ھأنی گأپتئر و نأجیمتئر و رأنینتئر بییئن. د ھومسایی ڤئنوٙ د یئ گئل باخ ڤئ نوم نئدئرفیلد یئ گئل پیا نوم دیار و پیلدار ڤا نوم چارلز بینگلی بی کئ فئرە مئرگأرم و خوش سیرأت بی. کیخا بئنئت میھاس کئ ئی پیا کئ ھومساشوٙ بی یئ گئل د دوخدئریاشە بأسوٙنە. سی یە بی کئ د یئ گئل مئموٙنی کئ بینگلی رأڤأندیاری کئردە بی حوٙنئڤادە بئنئت أم بییئن. و د ئی شو جین ڤا چارلز بینگلی آشنا بی ڤألی ڤئ دئلئش میھاس کئ میرە خوٙئر چارلز یأنی دارسی سئیل ڤئ بأکە ڤألی د ئو شو چئنی نأبی. د کول بون مایە ئی مأتأل دل رأتە یی و غوروٙر و عئشقە.

شير دال يه موجوديه كہ لاشس چی شير و سرس چی دال،ای مؤجوڎ بيشتر مئن ساختمون راست كؤنی عيلامی يل استفاڎه وابيڎه،شير دال لرستون مئن دونيا نوم دياره و چن وختيه كہ امركا ورگنيه س بہ ايران،ای مجستمه مئن اشكفت كلماكره كودشت جسته وابيه و اگون 700سال قڎمت داره

ویکی‌ پدیا آذربایجانی (د تورکی آذربایجانی: Azərbaycan dilində vikipediya) نسقه زون ترکی آذربایجانی دونسمنامه آزاد ویکی‌ پدیا ئه. ای نسقه د ما دسامر سال ۲۰۰۴ (زایشتی) راس بیه. انازه گوتاریا ویکی پدیا آذربایجانی د 23 اکتور ۲۰۰۸ د انازه ۲۰٬۰۰۰ گوتار گوارد. و تا جانویه سال ۲۰۰۹ انازه گوتاریا وه بیشتر د ۲۱٬۰۰۰ رسس. ایی نسقه تا ۲۴ فوریه ۲۰۰۹ شصتمی زون ویکی‌پدیا د لحاظ انازه نیسنیا بی .

رأجأڤ طأیئڤ أردوٙغان (ڤئ تورکی: Recep Tayyip Erdoğan) (ڤئ دی ئوٙماە د ۲۶ فئڤریە ۱۹۵۴) رئس جامور کیشور ئیسئنی ڤولات تورکیە أ. ڤئ د ۱۴ مارس ۲۰۰۳ بی ڤئ بیس و ھأفتومی نوخوس ڤأزیر ڤولات تورکیە . ڤئ رأدیارکون پارتی عأدالأت و گأپ کألوٙنکاری تورکیە أ. د مە گأرمە سال ۱۳۹۳، رأجأڤ طأیئف أردوٙغان ڤا داشدئن 50 دأرصأد د کول رأیا ڤولات تورکیە بوٙأ د 12 ئومی سأرکوٙمأرە ڤولات تورکیە.

د اوچه که دولت نازی آلمان اوسنی وا هومجنس حایا ری وه ری کاری داشت ونونه فره اذیت می کرد. مثلند ونونه مال د بار می کرد یا ونونه کل می کرد د اردوگایا کار اژباری.

نیکیتا سئرگئیوڤیچ خئروشچوف (ڤئ روٙسی: Ники́та Серге́евич Хрущёв) (ڤی دی ئوٙماە د ۱۷ آڤریل، ۱۸۹۴ - د دونیا رأتە د ۱۱ سئپتامر، ۱۹۷۱) رأردیارکون شورأڤی نئھا جوزئف ئستالین، و سأردیڤوٙنکار پارتی کومونیست شورأڤی د سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۴ و ڤاگأرد ڤئ د سال ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۴ نوخوس ڤأزیر کوٙمأرە ڤولاتیا یأکاگئرئتە شورأڤی بی.

ئوتو ئدڤارد لئوپولد فون بیسمارک(ڤئ دی ئوٙماە د ۱ آڤریل ۱۸۱۵، د شوٙنھاڤزئن (زاکسئن آنھالت ئیسئنی) - د دونیا رأتە د ۳۰ جوٙئیە ۱۸۹۸، د شأر ھامبوٙرگ)، پاتئشا بیسمارک-شوٙنھاڤزئن و دوٙک لاڤئنبوٙرگ و أڤئلی صأدرأظأم د ڤیرگار ڤولات آلمان بی.

كوروش اسڎپور مئن بيستم فروردين 1344 خورشيری مئن دی شش بهر لردگون زمار وابی، هو ز طايفه جونكي ايل لر بختياری هڎ؛ چونو كہ خوس اگو مئن بچہ يی بيشتر دنگاسہ ز گئويلس فرامرز و البرز ز وير كرده،مئن دۊره دبيرستان شرو كرد وه جم كردن دنگا و بيتا ولاتمندی و دنگس ز دنگ،امير صيدونی،آبهمن و شييخ مراڎ بوير رنگ گرهڎ، هو مئن سال 1373 اولين دنگسه وه نوم تيه كال وا درخواست استاڎ شجريان فرشناڎ وه بازار، دنگ ظله ،كۇر بختياری، تش دل و تی به ره كارا دی يرسن؛هو ايسہ مڎير مجتم آ هنري شئرداری زرين شهره.خڎا نيه دارس بو
'باسكن روبنز هو كريم كريم المؤسسة الأمريكية التي تأسست في 1945 في غلينديل، كاليفورنيا. من ورائه نفسها بأنها "أكبر امتياز الآيس كريم في العالم"، مع أكثر من 4500 موقعا، 2300 والتي تقع في الولايات المتحدة. تم شراؤها باسكن روبنز من J.Lyons في 1973، التي هي الآن جزء من الحلفاء دوميك المجلس التشريعي الفلسطيني. باسكن روبنز، توجو، و دنكن دونتس تشمل الحلفاء دوميك مطاعم الخدمة السريعة، جزء من الحلفاء دوميك المجلس التشريعي الفلسطيني.

چوٙأ:Rtl زون باشقیری (سیریلیک: Башҡорт теле؛ لاتین: Bašqort tele) یه گل د زونا حونواده زونا ترکی، لشک ترکی قبچاق هئ که بیشتر وا دس خلک باشقیر قسه بوئه.

ویکی‌ پدیا کره‌ای ( کره‌ای 한국어 위키백과) نسقه کره‌ای زون مالگه ویکی‌ پدیا ئه و د اکتور ۲۰۰۲ دروس بیه و د ۲۵ می ۲۰۰۸ د ۶۰٬۰۰۰ گوتار رسس، ای ویکی د ۱۵ دسامر ۲۰۱۰ انازه گوتاریاش د مرز ۱۵۰٬۰۰۰ گوتار گوارد.

ویکی‌ پدیا جاوه‌ای یه گل نسقه د ویکی‌ پدیا وه زون جاوه‌ای یه که د ویرگار ۸ مارس ۲۰۰۴ دروس بیه و تا ویرگار ۲۶ اوت ۲۰۱۰ وا ۳۰۰۰۰ گوتار د جاگه ۵۹ ویکی پدیایا بی.

بیشتر خلک ای ولات مسلمو و مصو سنی شافعی هئن ، ولی آن گونه که در منابع بسیاری نوشته شده است، دولت آوارها یعنی سریر(سدهٔ ششم تا دوازدهم) قبلا مسیحی (ارتودکس شرقی) بوده است. در کوهستان‌های سرزمین آوارها تاکنون چندین ویرانهٔ کلیسا و نمازخانهٔ مسیحیان یافت شده است. مشهورترین این بناها کلیسایی در نزدیکی دهکدهٔ داتون در منطقهٔ شامیل است که مربوط به سدهٔ دهم میلادی می‌شود. در نزدیکی دهکده‌های اورادا، تیدیب، خونزاخ، گالا، تیندی، کوانادا، روگوجا، و آرامگاه‌های باستانی مسیحیان مربوط به سدهٔ هشتم تا دهم کشف شده است. در میانهٔ سده هفتم دین اسلام در نخستین گام‌هایش به درون سرزمین داغستان در منطقهٔ دربند آرام آرام و غیرسیستماتیک نفوذ خود را گسترش می‌داد و منطقه به منطقه به پیش می‌رفت به گونه‌ای که تا سدهٔ پانزدهم دیگر تا دورافتاده ترین نقاط داغستان گسترش پیدا کرده بود.

چوٙأ:Rtl جمه د پاره ای د ولاتیا اسلامی چی عروستان سعودی و عراق، هفتمی و آخری رو د هفته و روز تعطیل هفته کاری و شمه، رو اول هفته و روز اول هفته کاری وه اشمار می‌ یا، و د تقویم زایشتی، پنجمی رو د هفته‌ هئ، د ولاتیایی که و شلک قرارمنی یه شمه روز اول هفته‌هئ، آدینه، ششمی رو د هفته وه شمار میا. د ولات اسرائیل هنی جمه و شمه روزیا آخر هفته و یه شمه روز اول هفته کاری هئ. د گات اشمار آریایی نوم ای روز ناهید شید هی. ای روز، مینجا دو روز پن شمه و شمه قرار گرته بیه.

چوٙأ:Rtl سید حسن طاهری خرم‌آبادی زمار بیه: ۱۳۱۷ خرمووه د دنیا رئته د ۱۶ شهريور ۱۳۹۲) نیسنه، فقیه، اندوم مئلس خبریا رئبری، امام جمعه موقت تیرو و اندوم جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و اندوم دوره چئارم فقه یا شورای نگئبان بی.

خایدالو یأکی دئ شأریه موهئم تئمأدون ئیلام ئو نوم باستونی شأ خورموَه بیَه. گوتأ بوئَه کئ شأ شاپور خواس وئ دأسدور شاپور دوئِم ساسونی ری رئمئسأیاش ساختأ بیئَه. دئ شأریا موهئم تئمأدون ئیلام بوئَه وه خایدالو، ماداکتو،أواز ئو شوش ئشارأ کئرد.

مترلینک د سال ۱۸۶۲ د شر گنت د راساگه فلاندر ولات بلجیک زمار بی . زون آلمانی و فرانسه نه د حونه یا گرت و د مدرسه زون لاتین وامخت. وه د مدرسه سالیا اولش تموم کرد سی یاد گرتن رشنه حقوق، فلسفه و شیطو شناسی رئت د دانشگا و اوسه وکیل بی
انیشتین خوشه یه گل صلح حا و بشردوست نشو می ده، و خوشه د سالیا تر یه گل سوسیال مردم کیخا کارکو نشو می ده. وه یه گل گت، «د ویر و باور مه، سیل ویر گاندی بیترین سیل ویر د مینجا همه سیاستکاریا گات ایمانه. ایما واس تلاش بکیم وا سیل ویر وه کاریامونه انجوم بیمو، نه یه که سی جئن سر آرمونیامو وه جئن متوسل بوئیم، بلکه واس ای کار نه وه دیر د همه پلشتیا انجوم بیمو. انیشتین وه شکل پیاداری زیر نخیز کارگرایی گاندی بی، یه گل وه دباره گاندی گوت که: نسلیا نهایی د نهاتر وا سختی باور می کن که چنی آئم وا گوشت و پوس د ری زمین زئشت می کرده. پاره ای گاتیا ائتقاتیا انیشتین جمجالی بی . آلورت انیشتین د گوتاری وا نوم سی چی سوسیالیزم؟ د سال ۱۹۴۹، د گوتن گرینج شکال گری رشت آئم ویر مونه، و د اشتما سرمایه‌دار، وا داسون یه گل سرچشمه ولشمایی که واس ونه د بین بوری یا می که. وه وا رجیما خودکامه د یکاگری شوروی و جایا هنی د دنیا مخالف بی ، و گران د چیا خو سامونجا سوسیال مردم کیخا که یه گل شیوسه د یه گل اموری برنامه‌ریزی بیه واگرد ائترام نیائن د حقوق بشر بی گپ می زه. انیشتین یه گل د ره وندیاریا پارتی مردم کیخا آلمان و یه گل د اندومیا یکاگری جا فدراسیون معلمیا امریکا که ونو یه گل د یکاگری جایا وابسه د فدراسیون کارگریا امریکا- کنگره سامونجایا صنعتی بی.

زون تایلندی یه گل د دمادارتری زونیا افتوزنون هوم پیوند آسیائه و بیشتر خاک ولات تایلند د ای زون قسه می کن ولی وایه زونیا هنی د ای ولات قسه موئن که نفوس کمتری دارن. تایلندی زون جاونه ای ولاته و الفبای مخصوص خوشه داره.

زیارت قور حضرت فاطمه معصومه سی شیعیا سفارشت بیه. سی نمونه حضرت علی بن موسی د ای باره گوتنه: کسی که قور پاک حضرت معصومه نه وا دونسمنی و معرفت د حق وه زیارت بکه، سزاوار بهشت موئه.

لباس لولوبی‌ها نیم تنه‌ای بود که پوستینی بر آن اضافه می‌کردند. در نقش برجسته آنوبانی‌نی، شاه دامنی از پوست داشته و الهه نیز جامه‌ای بلند از پوست بر تن دارد.

اموری ای آستون بیشتر ها د پایه معدن داری و معدنی که بیشتر ها د ای آستون نرقه ئه، که د سال 1920 زایشتی شرو د ورداشت کاری ای معدن د آستون بیه. الوت ای آستون د زمینه ورزشتیا توریستی چی که گردی و اسکی ری برف فره حاستنیه و د سرتاسر ولاتیا دنیا میان ایچه سی ورزشتیا زمستونی، الوت محیط زئشت نازار ای آستون سی ولاتگردیا فره ورتیه گره و هرساله کسونا فره یی نه موکیس میکه د خوش.
د سال ۱۹۷۶، د گاتی که جابز ۲۱ ساله و وزنیاک ۲۵ ساله بیین، شرکت انجومیاری اپل نه د پارکین حونواده جابز، ره وندیاری کردن. اولین انجومیار شسقی که جابز و وزنیاک سی بازار کل کردن انجومیار اپل I بی. قیمت ای انجومیار که د سال ۱۹۷۶ ری گشو بی ، ۶۶۶ دلار و ۶۶ سنت بی. د سال ۱۹۷۷، جابز و وزنیاک انجومیار اپل II که یه گل انجومیار بیتر د انجومیار اپل یک بی ری گشو کردن. د سال ۱۹۸۰، اپل فروختن اول بهریا خوشه د بازار بورس شرو کرد و بی وه یه گل شرکت بهرکنون خلکمن. د گاتی که اپل خلک دیار بی ، سرمایه بیشتری نه د گات فروختن اول بهریا،شرکت ماشی راس کنی فورد د سال ۱۹۵۶ جم کرد و گراگر آئمیا بیشتری (حدود ۳۰۰ کس) نه د قیاس وا شرکتیا هنی ملیونر کرد. د همو سال، شرکت اپل، د انجومیار اپل III ری گشو کرد که ای انجومیار سی یه که قیمت فره و مشگلیا سخت اوزاری هنی داشت د بازار خوش سرانجوم نبی. هوم گات وا رشت اپل، ای شرکت یه گل پی جوری ای نه سی جستن دیوونداریا نازار و کنتشگری که تونستوئن شرکت اپل نه د گپ و کلون کردنش هومیاری بکن شرو کرد. د سال ۱۹۸۳ زایشتی، جابز جان اسکالی نه که یه گل دیوونداریا پپسی کولا بی، موکیس کرد که بیائه و دیووندار اپل بوئه و سی ای کار د وه پیل کلونی پئشناد ده. جابز د وه گوته بی که : «میهای باقی زنئی ته وا فروختن آو- شکر بگواری، یا میهای شامس داشتویی که د دنیا وضع آلیش راست بکی و ونه آلیشت بئیی؟» در همو سال شرکت اپل، د انجومیار اپل لیزا ری گشو کرد که وا یه که د پیوندکار گرافیکی کاریار و موس مجئز بی د لحاظ امورگری خوش سرانجوم د او درنیوما. یه گل دلیلیا ای ناخوش سرانجومی قیمت بالا و کند کاری وه بی. سال ۱۹۸۴، سال ری گشونه انجومیار مکینتاش بی. ای انجومیار پردازشتگر موتورولا۶۸٬۰۰۰ وا فرکانس کلاک ۷٫۸ مگاهرتز و یه گل موس نازار نه د خوش داشت. نها گواردن دو ما د ری گشونه مکینتاش، تئنا۵۰٬۰۰۰ گل د وه فروخته بی که کنشتگری قووینی نبی از. حافظه مکینتاش کم بی(۱۲۸ کیلوبایت) و وا بیین یه گل فلاپی کار وا ونه فره سخت می کرد. مکینتاش چی لیزا د پیوندکار گرافیکی کاریار مجئز بی ولی پاره ای د چیا قووین لیزا نه چی چن کاره بیین و حافظه ۱ مگابایتی نه ناشت.

شادینه یا: د ای آستون شادینه یا فره یی ورگزار موئه که چن گله د ای شادینه یا د هار میان. نماشتگا ویردیاری د سردیاریا جئن بانگ راجان که د 4 تا ششم جانویه هر سال د پارک تامبون بانگ راچان ورگزار موئه.که ای شادینه یه گل ویردیاری د سردیاریا جئن مینجا ای ولات و ولات برمه ئه که وه شیوه ولات نشینی و خوئی ورگزار موئه.شادینه کام فا ای شادینه یه گل منمونداری د خلک تای فوآنه که د آمفوئه پروم فوری ورگزار موئه و هر سال آئمیا فره یی سی سیل کردن د ای شادینه میان. ای شادینه سی منمونداری و پرستش یه گل چی خدا که اوریا نه بارونی میکه ورگزار موئه و بوئه بوئی که یه گل شادینه مصویه. شادینه تی خائو بین: یه گل شادینه سنتیه که د روستا چاک راسی که خوش ها د آمفوئه موئه آنگ ورگزار موئه که ای شادینه د 13 تا 15 آوریل هرسال د ای روستا ره وندیاری بوئه.

Ann Walter, Mary (2004), "Vowel Adaptation in Zazaki", Workshop on theoretical approaches to language contact 27th Generative Linguistics in the Old World, Thessaloniki, 18-21 April 2004

آنتونیو لوچو ویوالدی (وه دی اومائه د ۴ مارس ۱۶۷۸ - د دنیا رئته د ۲۸ یا ۲۷ جوئیه ۱۷۴۱) یه گل کشیش ونیزی، و یه گل د نوم دیارتری دنگ ساز یا گات باروک و ویلن زن کار بلل بی.
د قأرنئ پأنجئمئ ڤاڤئنی، خألک د سێ تأش «جوت»، «آنگلو» و «ساکسون» کئ د «شومال أفتونئشین آلمان»، «دانمارک» و «هولئن»ئ ئیسئنی زئشت داشتئن، ڤئ ئینگیلیس ئرئشت بوردئن و ڤئلاتئ ئوچئنئ گئرئتئن. تا ئو گا خألک بئریتانیا یا ڤئ داسونئ بیتئر بئریتانیایئ روٙم ڤئ زوٙن سئلتیکی قصه می کئردئن و الڤأته زونئ سئلتی مأردئمئش سی خاطئرئ ۴۰۰ سال هألارو ئی ڤئلات ڤاردئ روٙمی‌یا ڤا لاتین یأکی بیئن و فئره د کألیمه یا لاتین دئش کاربورد داشته. دئماتئر د هألارو بئریتانیا، جوت‌یا د هارگه أفتاوزئنونئ ئوچئ نیشئسئن و د رأتئن و ئوٙمائن ڤا زونیا مألی، لئزڤ «کئنتی» نئ دۊزئس کئردئن. ساکسونیا أم کئ د هارگه و هارگه أفتاونئشین نیشئسئن ، لئزڤ «ساکسونئ أفتاونئشین» نئ دۊرئس کئردئن.

ارنست و هدلی د اکتور ۱۹۲۳ صاحاو یه کر بی ین و نوم وه نه جان هیشتن (وا نوم دورویی بامبی). ای حونواده جوؤ وه جایا فره یی د اروپا خصوصند اروپای مینجایی می رئتن و د زمسونیا می رئتن اسکی.د توسونیا سی شرکت دشادینه سن فرمین دپامپلونا وه اسپانیا می رئتن که اولین سفرشو د تووسون ۱۹۲۳ بی. د سال ۱۹۲۶ اولین گپ متل وه وه پایه تجربیا وه دس اومائش د اسپانیا وه نوم «افتو همچنو می بلیزه» پلا بی.

شائی کروآسی (کروآت:Kraljevina Hrvatska) که د عنوان شائی کروآت یا اشناخته بوئه، دولتی قرنیا مینجا ویرگار بی که د ولاتیا کروآسی و جایایی د بوسنی و هرزگوین ایسنی د بالکان حکومتی داشت.

صأحرا أفتونئشین یئ گئل راساگە أ کئ ھا د شومال أفتونئشین ھومپئیڤأندآفریقا و ھارگە ڤولات مأراکئش کئ ئوٙسئ جومئشت پولیساریو و پاتئشایی مأراکئش سأر ئی راساگە ڤایأک قئی دارئن. تأپئسئ یی نوفوٙس د ئی راساگە سی یە کئ بیاڤوٙنیە فئرە کأمە و بیشتئر ئی ڤولات بیاڤوٙنە. پاتأخت و گأپتئری شأر ئی ڤولات العیون ە.

ایمانیا وه شکل پی یاداری غمداریم سی یه واس بوئیم که استیو جابز امر د دنیا رئته. استئداد، دل رئته یی و آز استیو سرچشمه چیا تازه و فره یی بی که زئشت ایمانیا نه بیتر و رائتر کرده و گپتری دل رئته یی وه، زئنه ش لورن و حونواده ش بیین...

سوٙنگوٙل د سال 1999 زایئشتی شوروٙ کئرد ڤئ بازی د سئریال تئلئڤیزیوٙنی فأرخوندە هانیملأر، نئها ڤئ د پأنج گئل سئریال تئلئڤیزیوٙنی هأنی د سال 2001 تا 2010 زایئشتی بازی کئرد. ڤئ د سال 2005 زایئشتی ڤاگئرد کیڤانچ تاتلیتوٙغ د سئریال گوٙموٙش(نورقە) شوروٙ کئرد ڤئ بازی کئردئن و ئوٙسئ ئی سئریال نئزیک ڤئ دۊ سال و نئصمی طوٙل بورد.

جابز د جان اسکالی، دیووندار دماتری شرکت اپل، دباره کم بیین عمر آئمی چنی گوته که : «همهٔ ایما گات و دم فره کمی ری زمین داریمو. سی یه نه که ایما فقط فرصت داریمو که یه گل کار یا دو گل کار نه انجوم بیمو. هیژ کس نؤنه که چنی زئشت داره. مه ئم نؤنم. ولی حس میکم که واس تا جوونم و می تونم هرچی با د ای کاریا نه انجوم بئم.» وه د سال ۲۰۰۵ د گوته یا نوم دیارش د دونسمنیجا استنفورد ویر و باوریاشه دباره مرگ و زنئی و کم بیین عمر د خوئی نشو ده: د او گاتی که فرگ میکم د ای زی یا میمرم، وه بیترین اوزاره که وم کمک میکه که بیترین گزینه یا نه انتخاو بکم.

د جانویه ۲۰۰۶ شرکت والت‌ دیزنی گوت که دیه گل مامله ماشره وا ارزایشت ۷٫۴ میلیارد دلار میها پیکسار نه بخره. جابز، نها انجوم گر بیین ای مامله ماشره بی وه گپتری بهرکنون دار والت دیزنی و اندوم هیئت دیوونداری والت دیزنی ئم بی. چنی بی که بهرکنونیا جابز وا بیین ۷ درصد، د بهرکنونیا مایکل ایسنر (دیووندار والت دیزنی د سالیا ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۵ زایشتی) وا ۱٫۷ درصد و روی ایی دیزنی (یه گل د اندوم حونواده دیزنی ، وه دی اومائه د: ۱۹۳۰، د دنیا رئته: ۲۰۰۹) که تا گات مردنش د سال 2009 زایشتی که صاحاو بهرکنونیا یه درصد بیشتر بی ، بیشتر بی.