Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Кавкази агама (латинлӓ Paralaudakia caucasia, Laudakia caucasia) — агама йишвлӓн группыш пырышы Турци, Кавкази, Грузи, Армени, Азербайджан, Ирак, Иран, Туркменистан, Таджикистан, Афганистан, Пакистан дӓ Индиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 140–150 мм, нелӹцшӹ 170 г якте шоэш.

Цихла (латинлӓ Cichla) — цихлидвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 15 тӹрлӹ цихла улы. Кытшы 1 м (C. temensis) лин кердеш.

XVI курым гӹц тӹнгӓлӹн, алык марынвлӓн мӱлӓндӹштӹ ӓпшӓт¬пелӓк (Медведево район), Йылйӓл (Звениговский район), Йылйӓл (Кировский область, Кикнурский район) дӓ вес вӓреӓт кырык марын солавлӓ шачыныт.

Торба (бисламала Torba Provins, англла Torba Province,‎‎ французла Province Torba ) — Вануатун йыдвел провинцижӹ. Кечӹвӓл-вадывелнӹ Санма, кечӹвӓл-ирвелнӹ Пенама провинцивлӓ доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 9,359 эдем ӹлен. Территорижӹ 882 км². Вуйхалажы: Сола.

Байельса (англ. Bayelsa State ) — кечӹвӓл Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 1,998,349 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 10,773 км². Вуйхалажы Йенагоа.

Крым скорпион (латинлӓ Euscorpius tauricus) — Euscorpiidae йиш группыш пырышы Крымышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ скорпион. Кытшы 35–40 мм якте шоэш.

Чаталпынар (турокла Çatalpınar ) — Турцин, покшал Орду илӹн районжы (илчежӹ). 2010-шы ин тӹштӹ 177.707 (пӱэргӹ: 87.956; ӹдӹрӓмӓш: 89.751) эдем ӹлен.

Джаз йишвлӓ Авангард джаз - Азербайджан джаз - Бибоп - Диксиленд - Классик джаз - Кул - Семӓн джаз - Латиноамерикан джаз - Свинг - Смус-джаз - Соул-джаз - Фри-джаз - Фьюжн - Хард-боп - Цигӓн джаз - M-Base - Third Stream.

Тристрамелла (латинлӓ Tristramella) — цихлидвлӓн йиш группыш пырышы Израиль дӓ Сириштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ тристрамелла улы. Кытшы 28 см лин кердеш.

Сарикӓ вуян амазон (латинлӓ Amazona oratrix) — лачокла попугайвлӓ йиш группыш пырышы Мексика дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтшӹ амазон попугай. Кытшы 38–43 см якте шоэш. Ӓвӓ амазонвлӓ, озывлӓ гӹц изирӓк ылыт.

Бирма морен ( латинлӓ Lepus peguensis ) — Азиштӹ вӹд лишнӹ шӹшерӹм качшы морен йыхыш Indolagus лӹвӓл йыхыш пырышы йӓн. Сек коговлӓжӹ 60 см кыташ лин кердӹт. Массышты 3 кг якте шоэш.

Революци якте халык дӓ тӹдӹн йӹлмӹ шотышты «население» дӓ «наречие» шамаквлӓм кычылтыныт. Украин йӹлмӹм «малороссийское наречие великорусского языка» маныныт.

Эпипактис (латинлӓ Epipactis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ дӓ Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 70 йиш тӹрлӹ эпипактис улы.

Телеограмма (латинлӓ Teleogramma) — цихлидвлӓн йиш группыш пырышы покшал Африкышты (Конго) шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 5 тӹрлӹ телеограмма улы. Кытшы 10 см лин кердеш.
Рамбай ( латинлӓ Baccaurea motleyana ) — Phyllanthaceae йыхыш пырышы фруктан пушӓнгӹ. Курым ыжаргы, олен кушшы, кытшы доно 9-12 м якте, кроныжы кымда дӓ шӹре, ӹлӹштӓшвлӓжӹ спираль ганьывлӓ, кытышты доно 15-33 см да торешӹштӹ доно 7,5-15 см якте шот. Кӹцкӹжӹ кужикӓ-йӹргешкӹ, 2,5-4,5 см кытан, авахаан, вӹцкӹж сарикӓ- кӹрӓникӓ бархат гань пышкыды каваштан. Кун шомыкыжы пӹрӹнзӹкӓн лиӓш тӹнгӓлеш. Рамбай шӹргӹштӓт дӓ садыштат кушкеш, кушмы вӓржӹ Индонезиштӹ, Калимантан дӓ Ява ошмаотывлӓштӹ. Рамбайым свезанек дӓ пӹрейыктен качкыт. Тидӹ гӹц алкоголь йумӹмӓт ӹштӓт.

Бозджаада (турокла Bozcaada ) — Турцин, вадывел Чанаккале илӹн районжы (илчежӹ) дӓ ошмаотыы. 2009-шӹ ин тӹштӹ 2.496 (пӱэргӹ: 1.357; ӹдӹрӓмӓш: 1.139) эдем ӹлен.

Шим вуян андигена (латинлӓ Andigena cucullata) — тукан йишвлӓн йыхыш пырышы Боливи дӓ Перу Анд кырыквлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ тукан. Кытшы 45–48 см якте шоэш.

Хенохилус (латинлӓ Henochilus wheatlandii) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӓт ик йиш хенохилус веле улы. Кытшы 41.3 см лин кердеш.

Вeнгрвлӓ кӹзӹтшӹ тeрритoриштӹштӹ, Кaрпaт кырыквлӓ лишнӹ, тӹжeм иӓт утлa ӹлӓт. 896—900-шӹ ивлӓ лoшты икӹжӓк-иктӹштӹ дoнo цaткыды кӹлвлӓм кычышы имни кӹтӧзӹ плeмeнӓвлӓ, йыхвлӓ ти тeрритoриш ӹлӓш вaнжeнӹт, кыдывлӓм Вaдывeл Eврoпa хрoниквлӓ хунгaрус (hungarus) лӹм дoнo лӹмдeнӹт. Кӹтeн ӹлӹшӹ пeчeнeгвлӓ мӱлӓндӹвлӓшкӹштӹ тoлын, нӹнӹм шӹкeн лыктыныт дӓ хунгaрвлӓлӓн Днeпр дoн Днeстр лoштыш тeрритoрим кoден, вaдывeкӹлӓ тӓрвӓнӓш вӓрeштӹн. Тeнгe гӹнят нӹнӹн кoрнышты дoнo пeрвирӓк, 300-шӹ ивлӓн ти мӱлӓндӹвлӓ мычкы гуннвлӓ дӓ 600-шы ивлӓн aвaрвлӓ эртeнӹт. Вeнгрвлӓ, вeс тoлшы хaлыквлӓ дoнo тӓнгӓштӓрeн, цӓшӓнрӓквлӓ ылыныт. Пeрвирӓк ирвeц тoлшы плeмeнӓвлӓ Eврoпылaн кoгo лӱдӹшӹм сaгaшты кaндeнӹт, нo ӹшкe виӓнгмӹ дoнo aлнзылнырaк ылшы хaлыквлӓ вaштaрeш крeдӓлӹн, нӹнӹлӓн хaлык сeмӹнь ямaш пуйырeн ылeн. Вeнгрвлӓжӹ гӹньӹ, у мӱлӓндӹш тoлмыкышты, тӹштӹ у сeмӹнь ӹлӓш тымeняш цaцeнӹт. Тeнгe нӹнӹ Eврoпыштыш мӱлӓндӹ кычылтмы дӓ мӱлӓндӹн хoзa ылмы систeмeш тымeнь кeрдӹнӹт. Тидӹ ӹшкe кугижӓнӹш дoн хaлык культурым виӓнгдӓш пaлшeн.

Ацераторхис (латинлӓ Aceratorchis ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Тибетиштӹ дӓ покшал Китайышты, Юньнаньиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ ацераторхис улы.

Йӓнгӹсола — сола Кырык сирӹштӹ, Изи Шӹндӹр ӓнгӹр сирӹштӹ. Лишӹл солавлӓ Аргӓнсола дон Охонянсола ылыт. Виловат якте 4 уштыш. 2001-шӹ ин солашты 100 эдем ӹлен. Солашты школ улы.

Бeлa III-шы (Béla III, ш. 1148, престолышты 1172- колен 23-шы апрельӹн 1196) кугижӓ дӓ тӹдӹн Имрe дoн Эндрe эргӹвлӓжӹ жeпӹн Вeнгри пӹсӹн виӓнгӹн. 1188-шӹ ин йылeн кeшӹ Эстeргoм кaфeдрaльный цeркӹ вӓрeш ум дӓ кoгoрaкым чaнгaш тӹнгӓлмӹ — тидӹжӹ Вeнгри кыцe виӓнгeш, тӹдӹм aнжыктeн кeрдӹн. Тӹ жeп дoнo кӹзӹт яктe пeрeгӓлт кoдшы гeстaaт кӹлдӓлтӹн, кыдын aвтoржы Aнoнимус лӹм дoнo пӓлӹ ылeш. Пӓшӓштӹжӹ тӹдӹ «мaгистр П.» лӹмӹм вeлe aнжыктeн. Гeстa- тидӹ хрoнoлoгидeoк сирӹмӹ хрoникa.

Еврази шӱлӹвлӓ (латинлӓ Erinaceus) — шӱлӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Евразиштӹ вӓшлиӓлтшӹ капшангы качшы изи йыд йӓнвлӓ. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ шӱлӹ улы. Кытшы 14–30 см, нелӹцшӹ 0,4–1,1 г якте шоэш.
Алмус (турокла Almus ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Токат илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 29.136 (пӱэргӹ: 14.627; ӹдӹрӓмӓш: 14.509) эдем ӹлен.

Будак цӓрӓ сӹнзӓӓн сцинк (латинлӓ Ablepharus budaki) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Турциштӹ, Кипр, Сири дӓ Ливанышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 12 см якте шоэш.

Шӱӓшӓн арасари (латинлӓ Pteroglossus torquatus) — тукан йишвлӓн йыхыш пырышы Мексика гӹц Перу якте вӓшлиӓлтшӹ тукан. Кытшы 39–41 см, нелӹцшӹ 190-275 г якте шоэш.

Какветай (латинлӓ Caquetaia) — цихлидвлӓн йиш группыш пырышы Панама дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 4 тӹрлӹ какветай улы.
Кӹрӓн куплагы (латинлӓ Cinclus pallasii) — куплагы йишвлӓн йыхыш пырышы кечӹвӓл дӓ покшал Азин кырыквлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ, тупӹрдӹдӹмӹ качшы, кӹрӓн пынан, мырышы вӹд кек.

Канари ошмаотывлӓ (исп. Las Islas Canarias) — Атланти океанышты Испанин автономный регионжы дӓ ошмаотывлӓжӹ. Территорижӹ 7447 км². 2012-шы ин тӹштӹ 2 118 344 эдем ӹлен.

Цигетчик (тошты лӹмжӹ Арктик-Ред-Ривер ; англла Tsiigehtchic, Arctic Red River; гвичинлӓ Tsiigehtchic ) — Канадашты йыд-вадывел Йыд-вадывел территоривлӓ штатын гвичин (Gwichya Gwich’in) халыкын солажы. Солан территорижӹ: 48.98 км². 2008-шӹ ин тӹштӹ 175 эдем ӹлен.

Херминиум (латинлӓ Herminium) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Евразиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 30 йиш тӹрлӹ херминиум улы.

Напаскиак (англла Napaskiak ; юпиклӓ Napaskiaq ) — Америкын Ушымы Штатвлӓжӹн кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын эскимо юпик халыкын халажы. Халан территорижӹ: 9.9 км². 2007-шӹ ин тӹштӹ 391 эдем ӹлен.

1931 ин 10 октябрьӹн Козьмодемьянский дон Йӱрнӹ кантонвлӓм ушен, Кырык мары районым ӹштӹмӹ. Тидӹжӹ кырык мары халыклан сек кого сӹнгӹмӓш лин.

Пӹтӓришӹ гӓнӓ черемисвлӓн кым этнический группа гишӓн XVI курымаш «Казанская история» книгӓштӹ келесӹмӹ: «... в Казанских землях проживают две черемисы, объединяющие три народа: горная, луговая, кокшайская и ветлужская». Кырык марын дӓ алык марын черемисвлӓ гишӓн вес источниквлӓштӓт сирӹмӹ гӹнь, Какшан дон Вӹтлӓ сирӹштӹ ӹлӹшӹ марынвлӓ гишӓн ти источниквлӓштӹ веле келесӹмӹ. Мары халыкын ӹлӹмӓшӹжӹм, овуцажым яжон пӓлӹшӹ летописец веле нӹнӹн айыртемвлӓштӹм ланзылен сирен коден кердӹн.

Пецилохаракс (латинлӓ Poecilocharax) — кренухусвлӓн йиш группыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкын Амазонка, Ориноко дӓ Потаро йогывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ пецилохаракс улы.

Андырын (турокла Andırın ) — Турцин, вадывел Кахраманмараш илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 41.371 (пӱэргӹ: 21.033; ӹдӹрӓмӓш: 20.338) эдем ӹлен.

Пын - кеквлӓ вӹлнӹ кушшы (материал), кыды кеквлӓм норӹмӹ дон ӱштӹ гыц перегӓ. Кеквлӓн пынышты шукы цӹреӓн лин кердеш, шӹренжок тидӹ тышман гӹц перегӹмӹ функцим намалеш. Тӹ годымок, яргата цӹреӓн пынвлӓ мыжырым кӹчӓлмӓштӹ ӹшке рольыштым мадыт. Пын гӹц куштылгырак дӓ пышкыдырак мамык ылеш. Перви кеквлӓн когорак дӓ пингӹдӹрӓк пынвлӓштӹм сирӹмӹ инструмент семӹнь кычылтыныт.

Норт-Слоуп (North Slope Borough) : Анактувук Пасс (Anaqtuuvak , Naqsraq), Аткасук (Atqasuk), Барроу (Utqiaġvik , Ukpiaġvik), Кактовик (Qaagtuviġmiut), Нуиксат (Nuiqsat), Пойнт-Лей (Kali), Пойнт-Хоуп (Tikiġaq), Уейнрайт ( Ulġuniq)

Докрилли (латинлӓ Dockrillia) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Австралиштӹ дӓ Папуа-У Гвинейиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 29 йиш тӹрлӹ докрилли улы.

Австрали шуран капшангы (латинлӓ Xylotrupes ulysses) — Scarabaeidae йыхыш пырышы Бисмарк архипелаг дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кого шим капшангы. Кытшы 35–60 мм лин кердеш.

Галиси хӹрӓш ышкал (галис. rubia galega, исп. rubia gallega) — Испанин йыд-вадывелӹшӹ Галиси провинциштӹ шӹлӓн ышкал порода. Галиси хӹрӓш ышкалвлӓн туан мулӓндӹжӹ Галиси ылеш. Шӹшержӹ гӹц ӹштӹмӹ тетилья тара галисивлӓн таравлӓжӹ логӹц сек яргатажы дӓ яратымыжы.
Шим вуян питон (латинлӓ Aspidites melanocephalus) — питонвлӓн йыхыш пырышы йыдпел Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹшкӹ. Кытшы 1.5–2 м лин кердеш, шӹренжок 3.5 см якте веле.

Кано (англ. Kano State ) — йыдвел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2006-шы ин тӹштӹ 13,383,682 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 20,131 км². Вуйхалажы Кано.

Шиндлери (латинлӓ Schindleria) — Алангы ганьывлӓ группыш шиндлеривлӓн йиш группыш пырышы Шӹпӓн океанышты дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ тангыж кол. Цилӓжӹ 3 тӹрлӹ шиндлери улы.

Кӹрӓн вӹд питон (латинлӓ Liasis fuscus) — питонвлӓн йыхыш пырышы У Гвиней ошмаотышты (Индонези дон Папуа-У Гвиней) дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹшкӹ. Кытшы 1.5–2 м лин кердеш, шӹренжок 3 м якте веле.

Ко́ми Респу́блика(коми: Коми Республика) — Россий Федераци кӧргӹштӹ ылшы Республика, Россий Федерацин субъектшӹ, Йыдвел-Вадывел федерал йӹрвелӹшкӹ пыра. Вуйхалажы - Сыктывкар.

Пӹтӓришӹ гӓнӓ сола гишӓн 1859-шӹ ин пӓлемден кодымы. Сола халык первишен мӱлӓндӹ пӓшӓм ӹштен, вольыкым урден. 1903-шы ин Михаил Александровын томаштыжы лапка ылын. Тӹшты чӓй, песок, табак, шавынь, кол, ситцӹ дӓ шукы вес хӓдӹр выжалалтын. 1930-шы ин Эпӓй дӓ Изи Пистерлӓ сола халык «Пеледӹш» колхозым ӹштенӹт. Тӹдӹм М.Я.Козлов вуйлатен. Кого Вырсышты ти сола гӹц 19 эдем кредӓлӹн, луаткоктынжы коленӹт, а 7 эдем токышты пӧртӹлӹнӹт. Нӹнӹ логӹц лейтенант Леонтий Егорович Исаев, ст. сержант Семён Михайлович Гордеев, рядовой Михаил Ильич Эшмяков дӓ молат.

Шур йогы (рушла Сура, суслала Сăр, эрзӓлӓ Сура лей) — Йылын вургымла монгырышкыжы йоген пыра. Тӹнгӓлтӹшӹжӹм Ульяновск областьышты нӓлеш, варажы Пенза область, Мордови дон Суасламары Республикывлӓ дӓ Угарман область вашт йоген, Мары Элышкы толеш дӓ Шурдӹнг доны Йылышкы йоген лӓктеш. Йогын кытшы — 841 уштыш, вӹд бассейнӹн кымдецшӹ 67,5 тӹж. км². Шур Сурские Вершины сола доно тӹнгӓлтӹшӹжӹм нӓлеш. Шур мычкы тылвышвлӓ Шумерля якте кузен кердӹт. Шур тӹрӹштӹ Ӓвӓсир, Этьвайныр, Краселицӹ, Шур Кушыргы, Курмыш солавлӓ, Сурск, Пенза, Алатырь, Шумерля, Йӓдӹрнӓ — халавлӓ дӓ хала сӹнӓн когосола Шурдӹнг вӓрлӓнӓт. Ноябрь тӹлзӹн шӹнзеш дӓ апрель-майын кеӓ. Шавашар ГЭС-ӹм колтымы велдӹк, Шур вӹд лӹвӓлӓн шукы кырык мары му-лӓндӹ кодын.
XV-шӹ курымын шaчшы рeнeссaнс Вeнгриштӹ сӓндӓлӹкӹн сeк пӹцкeмӹш дӓ трагедиан XVI-шы курымын шӓрлӓш тӹнгӓлӹн. Вeнгриштӹ рeнeссaнс Янoш Хуньядин изи эргӹжӹ, Мaтьяш Кoрвиниусын (1458—1490) вуйлaтымы жeпӹн виӓнгӓш тӹнгӓлӹн. Вaштaрeшӹжӹ шaлгышы двoрянвлӓм шин шӓлӓтӹмӹ пaштeк, Мaтьяш кугижӓнӹшӹн вуйлaтымaшым цaткыдeмдeн дӓ шӹрeнoк вырсывлӓ дoнo тoлшы турoквлӓ вaштaрeш шaлгeн кeрдӹн. Тӹнӓмoк тӹдӹ Бoгeми дoн Aвстри тeрритoривлӓм сӹнгeн нӓлӹн. Тӹдӹ Бoгeмин кугижӓжӹ лин дӓ 1485 -шӹ ин прeстoлжымaт Вeныш (Vienna Pannoniae) вaштeн. Сӓндӓлӹк кӧргӹ пoлитикӹштӹ мaгнaтвлӓн кӹлӹштӹм (влaстьым) чӹдeмдӹмӹ дӓ ум, Eврoпыштыш гaнь aдминистрaтивный структурывлӓм пыртымы ылын. Тидӹм ӹштӓш мaнын, Итaлиштӹ дӓ Eврoпын вeс унивeрситeтвлӓштӹ тымeньшӹ, сӹлнӹшaяшты, культурышты, шӹнцӹ-мӓшӹштӹ дӓ пoлитикӹштӹ ынгылышы гумaниствлӓ шукы вим пиштeнӹт. Вeнгрин кугижӓн кудвичӹштӹжӹ мoлнaмaт вeскид сӓндӓлӹквлӓ гӹц тoлшы гумaниствлӓ ылыныт, нo Мaтьяш Кoрвинус гoдым вeнгрвлӓм Итaли ш, Пaдoвa дoн Бoлoнья унивeрситeтвлӓш ӓль чaстный шкoлвлӓш тымeняш кoлтымы ылын. Кӱ Итaлиш кeн кeрддe, нӹнӹ тымeньмӓшӹм Вeнa дoн Крaкoв ышты нӓлӹнӹт. Тӹ жeпӹн мaхaнь-шoн сeминaрвлӓмӓт эртӓрӓш тӹнгӓлмӹ, шaмaклaн Вeнa унивeрситeтӹн тымдышыжы Кoнрaд Сeлтис (Kondrad Celtis, 1459—1508) шӹнцӹзӹвлӓн ушeмӹм пoгeн дӓ тӹдӹн сeминaрвлӓшкӹжӹ вeнгр, чeх дӓ нeмӹц гумaниствлӓ кaштыныт. 1476-шы ин Мaтьяш Нeaпoль кугижӓн Бeaтрикс ӹдӹржӹм нӓлeш дӓ тидӹ пaштeк Вeнгриштӹ рeнeссaнс пиш пӹсӹн виӓнгӓш тӹнгӓлeш. Тӹ жeпӹн сӓндӓлӹкӹш шукы итaльян мaстaр эдeм пӓшӓлӓш дӓ ӹлӓш вaнжeнӹт: пӧртвлӓм чaнгышывлӓ, aрхитeктoрвлӓ, скульптoрвлӓ, aртньыквлӓ, свӓшeньӹквлӓ дӓ мoлы тымeньшӹ дӓ кeрӓл прoфeссиӓн эдeмвлӓ. Кугижӓ Мaтьяш нӹнӹлӓн цилӓлӓнӹштӹ пӓшӓм мoн. Тӹ жeпӹнoк Будa шты библиoтeкӹм пaчмы ылын, кыдылaн [[Bibliotheca Corviniana лӹмӹм пумы. Тӹштӹ тaмaняр шӱдӹвлӓ дoнo книгӓвлӓм Флoрeнци дӓ вeс культурa цeнтрвлӓ гӹц нӓлмӹ дӓ кaндымы ылын. Тeнгe ти библиoтeкын кoллeкциштӹжӹ тӹжeм утлa экзeмпляр лин. Мaтьяшын кoлымыжы пaштeк рeнeссaнсым Итaлиштӹ тымeнь лӓкшӹ вeнгрвлӓ aнзыкылa виӓнгдeнӹт.

Гӧкчебей (турокла Gökçebey) — Турцин, ирвел Зонгулдак илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 24.112 (пӱэргӹ: 11.736; ӹдӹрӓмӓш: 12.376) эдем ӹлен.

Тылан кыткывлӓ (латинлӓ Solenopsis) — кыткывлӓн йыхыш пырышы Америкышты дӓ Европышты ӹлӹшӹ вӓшлиӓлтшӹ кыткывлӓ. Цилӓжӹ 200 тӹрлӹ тылан кыткы улы.

Изи тыргӓдӹ (латинлӓ Spilopelia senegalensis) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 26–28 см, нелӹцшӹ 100–120 г якте шоэш.

1925 ин просвещени пӓшӓзӹвлӓн II съездӹштӹ пӹтӓришӹ гӓнӓ кок йӹлмӹм иктӹш ушымаш гишӓн ядмашым лӱктӓлмӹ, вес ин III съездӹштӹ В.М.Васильев цилӓ мары халыклан ынгылаш лимӹ ик мары йӹлмӹм ӹштӹмӹ гишӓн попен. Но съезд ти предложеним шотыш нӓлде. Техень нелӹ ядмашым съезд утла куштылгы йӧн доно решӹмӓшеш шотлен дӓ кырык мары йӹлмӹ дон литературым пасна виӓнгдӓш керӓлеш шотлен.
Шур монастир паян ылын, тӹдӹн мулӓндӹвлажӹ Азан губерняштӹ, Цикмӓ уездыштӹ дӓ Угарман губернянӓн Шурдӹнг уездӹштӹ ылыныт. Совет кӹлӹм шагалтымы паштек монастирӹм Шурдӹнг уездӹштӹ вӓрлӓнӹшӹ Огнев-Майдан дон Семнӓнӓ (Семьяны) солавлӓ гӹц ылшывлӓ пыдыртенӹт, нӹнӹлӓн Шурдӹнг гӹц мещӓнвлӓ палшенӹт. 1921-шӹ ин монастир портвлӓэш Кырык Мары Педтехникумым пачмы, церкӹвлӓм пыдыртымы, 2006-шы и годшен Шур монастир угӹц ӹштӓш тӹнгӓлӹн.

Халцидвлӓ (латинлӓ Chalcides) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Кечӹвӓлвел Европышты, Йыдпел Африкышты дӓ Азиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 31 тӹрлӹ халцид улы.

Мары республикӹштӹ «кырык мары йӹлмӹ» терминӹм кычылташ цӓрненӹт гӹнят, советский дӓ финно-угорский языкознаништӹ туан йӹлмӹнӓм самостоятельный йӹлмеш шотленӹт. Тидӹн гишӓн техень книгӓвлӓштӹ сирӹмӹ:

Morelia (латинлӓ Morelia) — питонвлӓн йыхыш пырышы Индонези, Папуа-У Гвиней дӓ Австралиштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӹшкӹвлӓ. Цилӓжӹ 4–13 тӹрлӹ вӹд питон улы.

Маскан игуана йишвлӓ (латинлӓ Leiocephalidae) — игуана ганьывлӓн группыш пырышы Покшал дӓ Кечӹвӓлвел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 28-29 тӹрлӹ маскан игуана улы.

Компери (латинлӓ Comperia comperiana) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Турциштӹ, Крымышты, Ливанышты, Иракышты дӓ Иранышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ компери улы.

Бартолина (латинлӓ Bartholina ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 2 йиш тӹрлӹ бартолина улы.

1922 ин мары мӱлӓндӹш Н.А.Кубяк вуйлатымы доно РКП(б) ЦК-ӹн комисси толеш. 1922 ин 10 февраль гӹц РКП(б) ЦК-ӹн Оргбюро решени семӹнь А.Григорьевӹм Москваш шӱдӓт дӓ РКП(б) ЦК-ӹн агитотделын инструктореш шагалтат. 15 январь гӹц «Тӧр» газетӹм лыкташ цӓрӓт.

Огун (англ. Ogun State ) — кечӹвӓл-вадывел Нигерин штатышты. Штатын ӹлӹзӹ шот 2005-шӹ ин тӹштӹ 4,054,272 эдем ӹлен. Штатын территорижӹ 16,762 км². Вуйхалажы Абеокута.

Цартак (рушла деревня Пепкино) Изи Йынгын тура вургымла монгырыштыжы вӓрлӓнӓ. Картук гӹц 3 уштыш. Солам келгӹ карем Кого дӓ Изи сиреш пайыла. Сола покшалны кӱ часовня шалга. Цартак лишнӹ техень карем дон лидӹвлӓ улы: Лидӹ вуй, Пытивичӹ, Крикӓнсир, Туаткал карем, Тетя карем, Роман пичӹ, Ваштар карем, Лото карем, Ивок карем, Марьи карем, Митри карем, Ӓпшӓткуды нер, Лудырак карем, Ондрок ныр, Вати карем, Кож карем, Ышкал карем, Тошты вӓр, Ӱэ карем, Кукшар вуй. 1930-шы ивлӓн тӹнгӓлтӹш якте сола лишнӹ «Кугилӓн сирем» дӓ «Кого сир» цоклымы вӓрвлӓ ылыныт, тенгеок «Ошкы доныш вӹдваж» лӹмӓн вӹдсӹнзӓ. Сола лӹм ти вӓреш пӹтӓришӹ пӧртӹм чангышы мары лӹм гӹц лин.

Толай морен ( латинлӓ Lepus tolai ) — Азиштӹ вӹд лишнӹ шӹшерӹм качшы морен йыхыш Proeulagus лӹвӓл йыхыш пырышы йӓн. Сек коговлӓжӹ 40 - 55 см кыташ лин кердӹт. Массышты 1,5 - 2,5 кг якте шоэш.

Йӹлмӹ кодвлӓ — тиды кытык юкпалы аль цифра кодвлӓ, разработанные для представления языков в обработке данных и коммуникациях. Икманяр тӱрлӧ радам ыштыме уло, тидын гыч шукырак лӱмлӧ — ISO 639.

Инди шӹжвӹк (латинлӓ Luscinia brunnea) — арашӹнгӓлоэц йишвлӓн дон шӹжвӹквлӓн йыхыш пырышы Непал, Инди дӓ Мьянмышты вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы кек. Телӹм кечӹвӓлвел Инди дон Шри-Ланкышты эртӓрӓ. Кытшы 14,5–16 см якте шоэш. Кытшы 15 см якте шоэш.
Цинорхис (латинлӓ Cynorkis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты дӓ Мадагаскарышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 159 йиш тӹрлӹ цинорхис улы.

Дураган (турокла Durağan ) — Турцин, кечӹвӓл-ирвел Синоп илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 22.508 (пӱэргӹ: 11.251; ӹдӹрӓмӓш: 11.257) эдем ӹлен.

Томзанони (латинлӓ Tomzanonia filicina) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ томзанони улы.

Цӹгӓквлӓ ӓль цӹгӓк йишвлӓ (латинлӓ Hirundinidae) — орави ганьывлӓн йыхыш пырышы Европышты, Азиштӹ, Австралиштӹ, Африкышты дӓ Америкышты вӓшлиӓлтшӹ изи мырышы мырышы кеквлӓ. Цилӓжӹ 83 тӹрлӹ цӹгӓк улы. Кытшы 10–24 см, нелӹцшӹ 10–60 г якте шоэш.

Цӓрӓ сӹнзӓӓн сцинквлӓ (латинлӓ Ablepharus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Евразиштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 10 тӹрлӹ цӓрӓ сӹнзӓӓн сцинк улы.

А.Коровкин «Арвӓтӹлӓн поханя», «Яратымаш лишнӹ»,Ф.Буляков «Кыце папивлӓ марлан кенӹт», Х Гюнтер «Носорог и жирафа» дӓ весывлӓӓт. 2009 –шӹ и сезонаш премьерывлӓ: В.Гуркин «Кырык Мары кадриль», Г.Остер «Клочки по закоулочкам» --тетявлалан музыкальный ямак, Нина Садур «Панночка» (Николай Гогольын «Вий» семеш импровизации), рушла шӹндӹмӹ. Кырык Мары драма театрым 2003- шы и годшен Алексей Васканов вуйлата.

А́каа (Ака; фин. Akaa) — Финляндиштӹшӹ сек сӓмӹрӹк хала, кыды 1-шӹ январьын 2007 ин лин, кынам Тойяла дӓ Вийала халавлӓм иктӹш ушенӹт. Тидӹ изи хала Пирканмаа провинциштӹ, 200 км Хельсинки халан йыдпелвелнӹ, вадывел Финляндин губерништӹ вӓрлӓнӓ. Халашты 13 795 (2007) ӹлӹзӹ.

Маврикий симсӹ кӓдӹ (латинлӓ Alectroenas nitidissimus †) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Маврикий ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 30 см якте шоэш.

Амазонспинтер (латинлӓ Amazonspinther dalmata) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилиштӹ шӹрен вӓшлиӓлтшӹ йогы кол. Цилӓжӓт ик йиш амазонспинтер веле улы. Кытшы 2 см лин кердеш.

Эриодес (латинлӓ Eriodes barbata ) — Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Азиштӹ вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 1 йиш тӹрлӹ Эриодес улы.

Скафиглоттис (латинлӓ Scaphyglottis) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел дӓ Покшал Америкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 60 йиш тӹрлӹ скафиглоттис улы.

Голландихтис (латинлӓ Hollandichthys) — харацинвлӓн йиш группыш пырышы Бразилишӹ (южгынам Уругвайышты) вӓшлиӓлтшӹ йӓр-йогы дӓ аквариум кол. Цилӓжӹ 2 тӹрлӹ голландихтис улы. Кытшы 9.6 см лин кердеш.

Шӱлӹ-кол йишвлӓ (латинлӓ Diodontidae) — Tetraodontiformes группыш пырышы тропикивлӓ дон субтропиквлӓштӹ вӹдвлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ шӱлӹ гань тангыж колвлӓ. Цилӓжӹ 20 тӹрлӹ шӱлӹ-кол улы.

Деринкую (турокла Derinkuyu ) — Турцин, кечӹвӓл Невшехир илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 22.118 (пӱэргӹ: 10.968; ӹдӹрӓмӓш: 11.150) эдем ӹлен.

Лорикет (латинлӓ Chalcopsitta) — Psittaculidae йиш группыш пырышы Австралазиштӹ (Австрали, Соломон ошмаотывлӓ, Папуа-У Гвиней, Индонези дӓ Филиппинвлӓ), Уоллеси, Микронези дӓ Меланези ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ лори попугай. Цилӓжӹ 8 тӹрлӹ лорикет улы.
Пайскырык поселенин Актусола исторический вӓрвлӓ доно паян ылеш. Актуш — ти солалан негӹзӹм пиштен, седӹндон сола тенге маналтеш. А XVI—XVIII курымвлӓн тӹдӹм «Малая Емангаши» маныныт. Актусолан ӱл частьшӹн 200 метр ӧрдӹжӹштӹ кӱкшӹ вӓрӹштӹ пӹсманӹм анжыктышы штолмы шалга. Молнам тӹдӹ Азан дон Угарман губенрнявлан пысманыштым айырен. Ти стелалан 100 и утла. Тӹдӹм молнам тиштӹ эртӹшӹ Москва (Кӹтӹри Кугижӓн) тракт сага шагалтымы. Тӹшец пиш цеверӹн цилӓ портту йӹрвӓш, Ямангаш вел кайыт. Кӹзӹт ти стела-пирамида форман, жеп ӹшкӹмжӹнӹм нӓлӹн: стенӓвлӓжӹ кӓтлен шӹнденӹт, сек кӱшӹл лаштыкшы (тӹштӹ кугижӓ кӹлӹн символжы — кок вуян курныжым анжыктымы ылын) урын вален. 19-шӹ курымын Москва тракт Кырык сирӹштӹ 68 уштышыш шыпшылтын дӓ Ямангаш, Виловат, Кожваж, Тошты Шӹндӹр гач эртен. Тӹдӹ грунтовой ылын, но пасна лаштыквлӓжӹ, лымынок кырык вӹкӹ кузымы годым кӱэрвлӓ доно шӓрӹмӹ ылын. Актусолам валымы годым ӱлнӹ техень кӱэр доно шӓрӹмӹекатерининский трактын участкыжы перегӓлт кодын. Тидӹцӱдӓлӓ чучеш. Вет ти корны мычкы тӹжем заключенный, каторжан ссылкыш Сибирьӹш кенӹт, вольный ӓль вольный агыл путешественниквлӓ эртенӹт. Ти корны арестованныйвлӓн этапный корнышты ылын. Нӹнӹм Москва гӹц Владимир гач Сибирьӹш колтенӹт. Седӹндон эче ти корным «Кандальный» маныныт. Ти корны мычкы Екатерина II эртен. Седӹндон эче ти корны государственный ылын. Седӹндон тӹдӹм халык эче «екатерининский» манын. Тӹдӹ пиш керӓлеш шотлалтын: Кырык сирӹм Йыл доно дӓ Йыл кымдемӹштӹ вӓрлӓнӹшӹ вес халавлӓ доно ушен. 1854 ин ти тракт мычкы кӹвервлӓм тӧрленӹт.

Африка мабуйвлӓ (латинлӓ Trachylepis) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Африкышты, Азиштӹ дӓ Кечӹвӓлвел Европышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹвлӓ. Цилӓжӹ 79 тӹрлӹ Африка мабуй улы.

Гиацинт ара (латинлӓ Anodorhynchus hyacinthinus) — кого попугайвлӓн йыхыш пырышы Кечӹвӓлвел Америкышты (Бразилишӹ, Боливишӹ дӓ Парагвайышты) вӓшлиӓлтшӹ ара попугай. Кытшы 100 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 120-140 см, нелӹцшӹ 1.2–1.7 кг якте лин кердеш.

Лукум тенгеок Локум (туркла rahat-lokum — ярал лаштык, арабла راحة الحلقوم (раха(т) ал — холкум) — марла тидӹм "логерӹм яклакам ӹштӹшӹ лаштык" манаш лиэш) - туроквлӓн десерт качкышышты. Афьонкарахисар ил дӓ Афьонкарахисар хала Турцин лукум халажы.

Симсӹ сиали (латинлӓ Sialia currucoides) — лагы йишвлӓн группыш пырышы Йыдпел Америкышты вӓшлиӓлтшӹ сиали. Кытшы 16–20 см, нелӹцшӹ 30 г якте шоэш.

У Каледони кӹцкӹ кӓдӹ (латинлӓ Ducula goliath) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы У Каледоништӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 50–52 см, нелӹцшӹ 600–720 г якте шоэш.

Урвач (латинлӓ Equisetum ) — Equisetopsida классыш дӓ Equisetales порядокыш дон урвач йишвлӓн пырышы кушкышвлӓ. Цилӓжӹ 15-20 тӹрлӹ урвач улы.
Пӧртнырышты 1828-шӹ ин кырык марынвлӓн погымы оксаэш якшар кӹрпӹц гӹц церкӹм шагалтымы, кыдым 1939-шӹ ин урыктымы. Солан церкӹштӹжӹ Альбинский Андрей Данилович (1790 - 1832(?)) ӹштен. Тӹдӹ 1821-шӹ ин Санкт-Петебургышты кырык марла лыкмы Евангелим сӓрен дӓ тенгеок 1837-шӹ ин Азанышты лыкмы Кырык мары грамматикын авторжы ылеш. 1812-шы ин кырык мары тетявлӓм лыдаш-шотлаш тымдаш манын, тоныжы тӹдӹ школым пачын. Ти сола доно тенгеок Яковлев Гавриил Яковлевичӹн дӓ Моляров Иван Яковлевичӹн ӹлӹмӓшӹшӹштӹ кӹлдӓлтӹн. Пӧртнырышты мары цевер кунстлан негӹзӹм пиштӹшӹ артньык Григорьев Александр Владимирович (1891 - 1961) шачын-кушкын. Ти солашты кымдан пӓлӹмӹ кырык марынвлӓ логӹц теве кувлӓ шачыныт: Баронов Алексей Владимирович (1902 - 1975) медицина пӓлӹмӓшвлӓн доктор, Баронов Алексей Михайлович педагог-организатор, политик, Ленинградыштыш С. М. Киров лӹмӓн вырсы-медицина Академин профессоржы, профессор-историк Крайнов Г.Н. Солашты кужы жеп кӹдӓлаш школ ӹштен, кыдым Эмӓнсолашкы ваштымы. 2001-шӹ ин Пӧртнырышты 98 эдем ӹлен.

Уналашка (англла Unalaska ; алеутла Iluulux̂ ) — Америкын ушымы штатвлӓшты кечӹвӓл-вадывел Аляска штатын алеут халыкын халажы. Халан территорижӹ: 549.9 км². 2010-шы ин тӹштӹ 4 376 эдем ӹлен.

Деврекани (турокла Devrekani ) — Турцин, покшал Кастамону илӹн районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 13.786 (пӱэргӹ: 6.751; ӹдӹрӓмӓш: 7.035) эдем ӹлен.

Карабаглар (турокла Karabağlar ) — Турцин, Измир илӹн дӓ покшал Измир халан центр районжы (илчежӹ). 2008-шӹ ин тӹштӹ 443.159 (пӱэргӹ: 219.422; ӹдӹрӓмӓш: 223.737) эдем ӹлен.

1845-шӹ ин Кастрен урал дон алтай йӹлмӹвлӓн генетически ик важ гӹц ылмышты гишӓн докторын диссертацижӹм ӹшӹклен дӓ Санкт-Петербург университетӹн ядмыжы велдӹк Сибирьӹштӹш халыквлӓн йӹлмӹвлӓштӹм шӹмлӓш лӓктӹн кеӓ. Экспедици гӹц 1849-шӹ ин церлӓнӹшӹ пӧртӹлӹн, но толшаш монографивлӓлӓнжӹ шукы материалым канден, лӹмӹнок хант йӹлмӹ доно: «Versuch einer ostjatischen Sprachlehre» (1849) и «De affixis personalibus linguarum Altaicarum» (1850). 1851-шӹ ин финн халыкын историштӹжӹ кого лиӓлтмӓш ылын, ти ин Хельсинки университетӹштӹ финн йӹлмӹ кафедрым пачмы дӓ ти кафедрын пӹтӓриш профессоржы Матиас Александр Кастрен ылын. Тӹнӓм тӹдӹ самоед йӹлмӹвлӓн лӹмдер доно пӓшӓлен. Кастрен туберкулёз доно колен. Тӹдӹн лӹмеш 1990-шӹ ин М. А. Кастрен Ушемӹм ӹштӹмӹ, кыды Руш Элыштыш финн-угр халыквлӓн култьурывлӓ дон йӹлмӹвлӓштӹм переген кодаш, пропогандируяш дӓ нӹнӹ ӹнжӹштӹ манын кого пӓшӓм ӹштӓ. Ти Ушемӹн пӹтӓриш вуйлатышыжы марынвлӓ лоштӹ пӓлӹмӹ сирӹзӹ Лаулаяйнен Леэна ылын. Кӹзӹт ти Ушемӹм этнограф Лехтинен Ильдико вуйлалта.

Симсӹ вуян рок кӓдӹ (латинлӓ Starnoenas cyanocephala) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Куба ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 31 см, нелӹцшӹ 225 г якте шоэш.

Пӹтньӹк (латинлӓ Mentha) — ароматан шудыла кушкыш, кыдын кӧргӹштӹжӹ шукы ментол улы. Качкыш йӓмдӹлӹмӹ индустриштӹ, косметикым ӹштӹмӓштӹ, фармокологиштӹ шӹрен кычылталтеш. Мары Элышты шукы вӓре вӓшлиӓлтшӹ кушкыш.

Сарикӓ мӹшкӹрӓн тьолгыжшы попугай (латинлӓ Prosopeia personata) — изи попугайвлӓн йыхыш пырышы Фиджиштӹ Вити-Леву ошмаотышты эндемик вӓшлиӓлтшӹ попугай. Кытшы 47 см, нелӹцшӹ 322 г якте шоэш.
Манак сиргек (латинлӓ Oenanthe monacha) — Muscicapidae йишвлӓн группыш пырышы Египет дӓ Арави пел ошмаотышты вӓшлиӓлтшӹ сиргек. Кытшы 17,5 см, шылдыр шӓрӓлтӹмӹжӹ 29,5–30,5 см, нелӹцшӹ 18–23 г якте шоэш.

Петюкам пӹркем панды гӹц ӹштӓт. Кӹжгӹцжӹ иктӓ 2-3 сантиметр нӓрӹ. Кытшы - 5 см нарӹ. Ик мычашыжым кашартен шӹндӓт, весӹжӹ - ножовкы дон пӹчмӹ паштек тӧрок кодеш. Тӧр мычаш дон петюкам кӹрпӹц вӹлӓн шӹндӓт. Тӹ кӹрпӹц йӹржӹ нӹл оголан вӓрӹм рокеш панды дон ыдырен шӹндӓт. Тӹ ыдырен анжыктымы вӓр лӹмжӹ "момоца" ыльы векӓт, агыл вӓл? Ам ӓшӹндӓрӹ... Мадшывлӓжӹ эче цаткыды пӹркем пандывлӓм, иктӓ метр кытла, сагашты канденӹт. Мадыш анзыц ик оролым айырат. Кыце айырат? Кужы пандым кидвлӓштӹм вашталтен ик мычаш гӹц вес мычаш якте кычен лыктыт дӓ кун кидешжӹ панды пӹтӓ - тӹдӹ оролышы. Вес рвезӓшвлӓжӹ церот доно пандывлӓштӹм мӹндӹрцрӓк шуэн петюкам кӹрпӹц вӹлвец шин лыкташ цацат. Яжон попазымыкжы петюкаэт пиш мӹндӹркӹ чонгештӓ. Тӹнӓм оролыжы петюка паштек кыргыжеш дӓ "Пе-е-е-етю-ю-ю-юка-а-а-а!!!" - сасла. Ти веремӓнок шин колтыш рвезӓшетжӓт "момоца" шайык кыргыжшашлык ылын (икта 5-7 метӹрӹштӹ тӹшӓк тореш канавам ыдырат ыльы). Тӹ канава шайык шомыкжы шалгалаш дӓ кӓнӓлтӓш лиэш. Силаэт кодын гӹнь дӓ веремӓэтжӓт улы гӹнь - мӹнгеш кыргыжын кердӓт дӓ эче петюкам лывшалташ церотыш шагалаш. Яжон ат чуч гӹнь петюкаэт мӹндӹркӹ ак чонгештӹ, оролыжы тӹдӹм пӹсӹрӓкӹн хватяат мӹнгеш кӹрпӹц вӹлӓн пыртен шӹндӓ. Варажы пиш чӹнь тӹ церотышкок тӹнь анзыцет кыргыж шоаш цаца. Пӹтӓри толеш гӹнь - оролы вашталеш. Ӹнде тӹнь оролет... Кынамжы петюка кӹрпӹц гӹц вел кенвазеш дӓ "момоца" кӧргешок кодеш. Тӹнӓмжӓт оролы вашталтеш. Эчэ, яжон ат чуч гӹнь, петюкаэт иктӓ пелметӹреш вел момоца лишӓн кодеш. Тидӹжӹ когонок худа агыл - кыргыжтеок вычен кердӓт. Сойток иктӓ мастар рвезӓш церотжы шомык петюкаэтӹм мӹндӹркӹрӓк лывшал колта. Тӹнӓм вел цилӓ вычен шалгышы "какляка кидвлӓэт" иквӓреш кыргыжын кердӹт дӓ эчеат мӹнгеш "лыпшалмы" церотыш, оролы анзыц поспеят гӹнь, - шагалыт...

Якшар шӱӓн ала кӓдӹ (латинлӓ Ptilinopus porphyreus) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Индонезиштӹ, Суматра, Ява‎ дӓ Бали‎ ошмаотывлӓштӹ вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 28 см якте шоэш.

Ю́рий Миха́йлович Ло́тман (Juri Lotman; 28 февраль 1922, Петроград — 28 октябрь 1993, Тарту, Эстони) — кымдан пӓлӹмӹ сӹлнӹшая шӹмлӹзӹ, культуролог дӓ семиотик.

Элва (эст. Elva) — кечӹвӓлвел Эстоништӹ Тартумаа уездӹштӹ хала. Эмайыги сирӹштӹ шыпшылт вазын. Халашты кок йӓр: Вереви дон Арби вӓрлӓнӓт.Тарту — Валга лиништӹ кӹртнигорны станци.

Ӹшке лирикӹжӹ гӹц пасна, тенгеок Ахматован, Тракльын, Бродскин лыдышвлäштӹм, Кафкан, В. Вулфын, К.Кизин, Дж.Апдайкын прозыштым латыш йӹлмӹш сäрен.

Изи цӓрӓ сӹнзӓӓн сцинк (латинлӓ Ablepharus grayanus) — сцинк йишвлӓн группыш пырышы Инди, Пакистан дӓ Афганистанышты вӓшлиӓлтшӹ шӓкшӓльӹ. Кытшы 3,6 см якте шоэш.

Корициум (латинлӓ Corycium ) – Орхидейвлӓ (Orchidaceae) йыхыш пырышы пеледшӹ кушкыш. Кечӹвӓлвел Африкышты вӓшлиӓлтеш. Цилӓжӹ 14 йиш тӹрлӹ корициум улы.

Минданао цӹвӹ кӓдӹ (латинлӓ Gallicolumba crinigera) — кӓдӹ йишвлӓн йыхыш пырышы Филиппинвлӓштӹ эндемик вӓшлиӓлтшӹ кӓдӹ. Кытшы 29 см, нелӹцшӹ 184–204 г якте шоэш.
У Ирланди (англла New Ireland) — Папуа-У Гвинейиштӹ Бисмарк ошмаотывлӓн гӹц иктӹжӹ. Кымдецшӹ 7404,5 км². 2002-шы ин тӹштӹ 118 350 эдем ӹлен.

Чад (французла ‎‎ République du Tchad, арабла ‎‎ جمهورية تشاد) — Покшал Африкыштыш кугижӓнӹш. Йыдвелнӹ Ливи, ирвелнӹ Судан, кечӹвӓлвелнӹ Покшал Африка Республик , кечӹвӓл-вадывелнӹ Камерун дӓ Нигери, вадывелнӹ Нигер доно пӹсмӓным кыча. 2009-шӹ ин тӹштӹ 10 329 208 эдем ӹлен. Кугижӓнӹшӹн территорижӹ 1 284 000 км². Кугижӓнӹшӹн вуйхалажы дӓ сек кого халажы: Нджамена.

Ме́сса (Шаблон:Lang-it, лат. missa) — Католик Церкӹн (Католицизм) латин овуца семӹнь эртӓрӹмӹ тӹнг литургижӹ. Месса тӹнгӓлтӹш овуца, Шамак Литурги, Евхаристи Литурги дӓ мычаш овуцавлӓ гӹц шалга. Евхаристи Литургим лыдмы дӓ мырымы годым, церкӹн тымдымыжы семӹнь, кого вашталтмаш лиэш: киндӹ дон пӹрцӓш ӓрӓкӓ Иисус Христосын Кӓп дон Вӹрӹшкӹжӹ сӓрнӓлтӹт.
Argentina adalah sebuah negara yang kaya dengan SDA, tingkat melek huruf yang tinggi, sektor pertanian yang maju serta industri yang beragam. Malangnya, sejak akhir 1980-an negara ini telah menimbun hutang luar negeri yang tinggi, inflasi sampai 200% sebulan, dan pengeluaran yang merudum. Dalam mengatasi krisis ekonomi tersebut, pemerintahan telah mengambil langkah-langkah seperti liberalisasi perdagangan, deregulasi, dan swastanisasi. Pada 1991, pemerintahan telah melaksanakan reformasi finansial yang radikal dengan mematok peso kepada dolar AS dan mencanangkan pertumbuhan keuangan untuk perlindungan moneter secara undang-undang.

Mgr. Vincentius Sensi Potokota (lahir di Saga, Detusoko, Ende, Nusa Tenggara Timur, Indonesia, 11 Juli 1951; umur 66 tahun) adalah Uskup Agung petahana Ende.

Suara kucing sering ditulis "meong" dalam bahasa Indonesia. Dalam bahasa Inggris yang digunakan di Amerika, suara kucing ditulis "meow". Di negara Inggris sendiri, penulisannya adalah "miaow", "miaow" dalam bahasa Perancis, "miau" dalam bahasa Jerman, "nya" dalam bahasa Jepang dan berbagai penulisan lain dalam berbagai bahasa. Suara "meong" kucing memiliki berbagai arti tergantung pengucapannya oleh si kucing. Kucing juga dapat mengeluarkan suara seperti dengkuran panjang yang sering disukai manusia. Karena suara ini bukan merupakan suara vokal, maka kucing dapat mengeluarkan suara dengkuran dan mengeong pada saat yang sama.

Hexomyza simplicoides adalah spesies lalat yang berasal dari genus Hexomyza dan familia Agromyzidae. Lalat ini juga merupakan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.

Dan Halutz (bahasa Ibrani: דן חלוץ) (lahir di Hagor, 7 Agustus 1948; umur 69 tahun dari keluarga Yahudi-Iran) adalah letnan jenderal Angkatan Udara Israel dan mantan panglima Angkatan Udara Israel. Halutz ditunjuk menjadi Kepala Staf (Bahasa Ibrani: רמטכ"ל) Angkatan Pertahanan Israel pada 1 Juni 2005. Ia memiliki gelar di bidang ekonomi, menikah, dan memiliki tiga anak.

Pada masa Kekhalifahan Islam, paspor digunakan dalam bentuk Bara'a yaitu berupa tanda pembayaran pajak, hanya mereka yang membayar zakat (muslim) dan Jizya (non muslim) diijinkan untuk bepergian ke daerah lain dalam kekhalifahan . oleh karena itu bara'a dikenal sebagai paspor perjalanan.

Hasil pemeriksaan menunjukkan terjadi penyatuan hati dengan penampang perlengketan 11,5 x 11 cm. Selain itu, ujung usus halus dan usus besar menyatu dan bermuara pada kloaka, rongga dalam tubuh bawah, bersama saluran dari kandung kemih. Pada masing-masing bayi terdapat sepasang ginjal dengan sistem saluran kemih menyilang satu sama lain.

Alfonso terlahir di kota Toledo, Spanyol, pada tanggal 8 September 1515. Ia belajar sastra dan filosofi di Alcala dan kemudian belajar filosofi dan teologi di Universitas Sorbonne di Paris. Disana, lewat Diego Laynez, ia bertemu dengan Ignatius Loyola; bersama-sama dengan Diego Laynez, Peter Faber dan Fransiskus Xaverius ia terdaftar sebagai salah satu rekan pendamping gerakan Loyola (1534).
Heliofer adalah sebuah gelembung di angkasa luar yang "ditiup" pada medium antarbintang (gas hidrogen dan helium yang menyelubungi galaksi) oleh angin surya. meski atom bermuatan netral dapat menembus gelembung ini, hampir semua bahan di dalam gelembung ini berasal hanya dari matahari.

Cyrtinus opacicollis adalah spesies kumbang tanduk panjang yang tergolong familia Cerambycidae. Spesies ini juga merupakan bagian dari genus Cyrtinus, ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.

Apabila dilihat dari luar angkasa, kota ini akan membentuk burung elang. Menara Eiffel akan membentuk sebuah hotel dengan kaca di antara struktur bajanya. Bangunan ini juga lebih tinggi daripada Menara Eiffel yang asli dan akan dinamai "Dubai Eiffel Tower".

Omphalopagus: kedua tubuh bersatu di bagian bawah dada. Umumnya masing-masing tubuh memiliki jantung masing-masing, tetapi biasanya kembar siam jenis ini hanya memiliki satu hati, sistem pencernaan, diafragma dan organ-organ lain. (34% dari seluruh kasus)

Youssou N'Dour (pengucapan bahasa Perancis: [jusu nˈduʁ]; kelahiran 1 Oktober 1959) adalah seorang politikus, pengusaha, aktor okasional, komposer, penulis lagu, perkusionis, dan penyanyi Senegal. Pada 2004, Rolling Stone menyebutnya "penyanyi paling terkenal yang masih hidup" di Senegal dan Afrika. Dari April 2012 sampai October 2012, ia menjadi Menteri Pariwisata dan Budaya Senegal, dan dari Oktober 2012 sampai September 2013, ia menjadi Menteri Pariwisata dan Leisure Senegal.

Di saat secercah harapan hudup mulai bersinar, ayahanda tercinta meninggalkan dunia untuk selamanya. Hal itu membuat Xiangyi sangat menyesal karena belum mampu berbuat lebih banyak untuk dia. Dalam kesedihan, Xiangyi mengundurkan diri dari Kedaung dan mulai berwiraswasta, di sini pengalaman pahit hidup dimulai. Usaha pertama adalah kaca grafis, saat itu masih baru dan sangat menguntungkan, tetapi entah anehnya berbagai macam halangan terjadi terus menerus, dalam waktu singkat bisnis tersebut terpaksa diberhentikan. Kemudian menggalang dana, bersama seorang teman menyuplai kayu gelondong ke perusahaan mebel, usaha mulai berjalan, namun Xiangyi menyadari patner tidak jujur, karena tidak ingin terlibat utang akibat ulah teman kelak, Xiangyi memberitahukan penyandang dana dan mengundurkan diri dari usaha tersebut (perkiraan Xiangyi terbukti kemudian).

Library, perpustakaan foto yang menyimpan seluruh data berupa foto, terbagi menjadi dua, yaitu events yang membagi foto berdasarkan waktu ketika foto diambil dan photos yang menggabungkan semua foto yang ada tanpa kriteria.

Negara-negara yang tampil kembali adalah Austria (terakhir berkompetisi pada Manhunt International 1995), Holland (terakhir berkompetisi pada Manhunt International 1993), Hong Kong (terakhir berkompetisi pada Manhunt International 1995), Italia (terakhir berkompetisi pada Manhunt International 1994) dan Perancis (terakhir berkompetisi pada Manhunt International 1995).
Di dalam bahasa-bahasa Slavia istilah yang digunakan biasanya berarti "Hari Agung" atau "Malam Agung". Polandia dan Ceko, Wielkanoc dan Velikonoce yang berarti "Malam(-malam) Agung"; Ukrainia, Великдень (Velykden); Bulgaria, Великден (Velikden); Belarusia, Вялікдзень (Vyalikdzyen) yang berarti "Hari Agung".

Di kecamatan ini terdapat Perkebunan Inti Rakyat yang dikelola oleh banyak perusahaan. UPT transmigrasi terbagi dari berbagai wilayah mulai dari SP 1 sampai SP 15. Hasil kelapa hibridra melimpah, serta nenas segar menarik pengunjung yang hadir disana, tetapi sarana jalan darat tidak ada di sana. Transportasi yang ada menggunakan transportasi air.

Pharaoh (bahasa Polandia: Faraon) adalah sebuah film Polandia 1966 yang disutradarai oleh Jerzy Kawalerowicz dan diadaptasi dari novel eponim karya penulis Polandia Bolesław Prus. Pada 1967, film tersebut dinominasikan pada Academy Award untuk Film Berbahasa Asing Terbaik. Film tersebut juga masuk dalam Festival Film Cannes 1966.

Gereja mula-mula memperingati peristiwa kebangkitan Yesus dengan perjamuan sederhana dan berdoa. Kemudian dalam perjalanan misinya, Paulus terus mengingatkan jemaat gereja mula-mula akan pentingnya peristiwa kebangkitan Yesus dan perkataan Yesus pada waktu Perjamuan Malam Terakhir. Sumber yang paling awal yang menulis tentang Paskah adalah Melito dari Sardis yang menulis homili berjudul Peri Pascha (Tentang Paskah). Orang-orang Kristen pada zaman tersebut menapak tilas jalan salib (Via Dolorosa) yang dilalui oleh Tuhan Yesus. Kematiannya diperingati sebagai korban keselamatan dalam tradisi Yahudi (bahasa Ibrani: Zerah Syelamin).

Transportasi udara di kota Tarakan melalui Bandar Udara Internasional Juwata, yang melayani penerbangan dari maskapai penerbangan Domestik maupun International. Rute Domestik meliputi antara lain dari Tarakan langsung menuju kota : Balikpapan, Surabaya, Jakarta, Tanjung Selor, Nunukan, Berau, Malinau, Long Bawan, Long Apung. Maskapai penerbangan yang melayani antara lain : Lion Air, Batavia Air, Sriwijaya Air, Garuda indonesia,Kalstar, Susi Air, Batik Air, MAF. Sedangkan rute International, baru saja diresmikan pada awal tahun 2012 dengan rute Tarakan - Tawau (Malaysia) pulang pergi dengan dilayani maskapai penerbangan MASWings dari Malaysia.

Desalination atau desalinization adalah proses yang menghilangkan kadar garam berlebih dalam air untuk mendapatkan air yang dapat dikonsumsi binatang, tanaman dan manusia. Seringkali proses ini juga menghasilkan garam dapur sebagai hasil sampingan.

oriental (bukan ras khusus, semua kucing yang bertubuh langsing, mata berbentuk almond, daun telinga lebar, dan rambut tubuh halus yang pendek)

Pada29 Oktober 2009, Kongregasi Doktrin Iman mengumumkan niat Paus Benediktus XVI untuk menciptakan sebuah struktur gerejawi baru , yang disebut ordinariat personal, bagi kelompok-kelompok umat Anglikan yang masuk dalam persekutuan penuh dengan Tahta Keuskupan Roma.
Selain itu digalakkan program Petani Makmur, Program Jala Jaya (Nelayan), Kesehatan Gratis, Asuransi Gratis, serta Ekonomi Kerakyatan, bukan ekonomi kapitalis. Semua itu menyatu dalam program pembentukan Economic Development Board (EDB) atau Badan Pengembangan Ekonomi Nasional (Bapekonas). EDB merupakan sebuah badan yang siap melaksanakan langsung proyek pengembangan ekonomi. Ini berbeda dengan Dewan Ekonomi Nasional yang lebih berfungsi sebagai lembaga pemikir, sementara EDB lebih berfungsi sebagai pelaksana.

Faces, fitur yang mampu mendeteksi wajah di dalam foto. iPhoto menggunakan deteksi wajah untuk mengidentifikasi wajah seseorang di dalam foto dan pengenalan wajah untuk kemudian mencocokkan wajah tersebut di dalam foto. Pengguna juga dapat menambahkan nama-nama orang yang berada di dalam foto.

Ide bahwa Injil Markus menjadi sumber dari Injil Matius dan Markus tidaklah sejelas yang dikemukakan sebagai argumen. Bisa jadi Markus yang mengambil bahan dari Matius dan Lukas, mengikuti urutan mereka jika sepakat, tetapi memutuskan untuk mengikuti salah satu jika berbeda. Ini didukung oleh fakta bahwa pada gereja mula-mula, yang lebih dekat pada tarikh penerbitan keempat Injil, secara mutlak memilih komposisi Matius sebagai yang pertama, tanpa ada bukti bahwa Injil Markus ditulis terlebih dulu. Lebih lagi, Matius adalah seorang saksi mata, tidaklah perlu untuk tergantung pada Markus, yang bukan seorang saksi mata, untuk mengumpulkan informasi mengenai kehidupan Kristus, termasuk pertobatan Matius sendiri!

Tieszen, Richard, Mathematics, in David Smith and Barry Smith, eds., The Cambridge Companion to Husserl (Cambridge University Press, circa 2005).

Musik ini dimainkan oleh minimal sembilan atau sepuluh orang. Setiap orang memainkan satu buah alat sambil bernyanyi. Terkadang, untuk membangkitkan semangat, beberapa orang dari kelompok tersebut bergerak sesuai dengan irama lagu. Semua pemainnya pria, dengan busana gamis dan celana panjang, serta berpeci. namun ada juga wanita. Uniknya, pemain marawis bersifat turun temurun. Sebagian besar masih dalam hubungan darah - kakek, cucu, dan keponakan. Sekarang hampir di setiap wilayah terdapat marawis.

Lembaga ini tidak menggunakan anggaran pemerintah, tetapi akan berusaha sendiri. Seperti Singapura yang punya EDB/Reformation Development Board, maka Indonesia perlu membuat Bapekonas. Sebagai suplemen dari lembaga-lembaga penggerak ekonomi yang ada. Jika pemerintah tidak mau dengan gagasan ini, berarti pemerintah menolak investasi miliaran dollar yang bakal masuk ke Indonesia. Sebagai pengusaha, Ricky terbiasa bergerak cepat dan penuh perhitungan. Saat mengusulkan pemikiran besarnya bagi kebangkitan ekonomi Indonesia, ia pun telah memikirkan secara detil bagaimana mengimplementasikannya. Sehingga, gagasan besar Ricky, bukan lagi sebuah keniscayaan</ref> .

Pergelutan Geom dibandingkan dengan pemimpin Baekje, Boksin, yang memimpin dengan nasib yang naas dalam upayanya untuk memulihkan keadaan Baekje seperti dekade sebelumnya. Kegagalan utama dari perjuangan Geom juga menyiapkan jalan bagi diaspora Goguryeo berikutnya.
Ricky Sutanto merupakan anak ke-3 dari 6 bersaudara tersebut, seorang pengusaha mengikuti darah keluarganya. Semua saudara Ricky adalah pengusaha. Ricky beristrikan Rose Rina Sutanto, dan memiliki 3 orang putri dan 3 orang putra.

Dari mereka yang lahir hidup, 75 persen meninggal pada hari-hari pertama dan hanya 25 persen yang bertahan hidup. Itu pun sering kali disertai dengan kelainan bawaan dalam tubuhnya (incomplete conjoined twins). Apakah itu organ pada bagian ekstoderm, yakni kulit, hidung dan telinga, atau mesoderm yang mencakup otot, tulang dan saraf, atau bias juga indoderm, yakni bagian organ dalam seperti hati, jantung, paru dan otak.

Universitas Nasional Cheng Chi atau dalam bahasa Inggris National Chengchi University (National University of Governance; Hanzi: 國立政治大學) adalah sebuah universitas negeri di Taiwan yang berlokasi di Kota Taipei.

Komuni Anglikan Tradisional terbentuk pada 1991. Uskup Agung Louis Falk merupakan Primat pertamanya. Dia digantikan pada 2002 oleh Uskup Agung John Hepworth dari Gereja Katolik Anglikan di Australia.

Sebuah sumber menyatakan bahwa tempat kelahiran Geom adalah Surimseong (수림성, 水臨城), namun riwayat Samguk Sagi (“Sejarah Silla”/Raja Munmu 10/Bulan 6) menghubungkan bahwa ia adalah orang asli kota dinding di Yeongnim (tidak diketahui lokasinya). Tanggal kelahirannya tidak diketahui. Sebagai seorang pejabat militer, riwayat Samguk Sagi menyatakan bahwa, ia mencapai ranking ke-7 daehyeong (대형, 大兄), di antara 14 ranking para pejabat Goguryeo. Namun, sejarah baru Tang (buku 220/“Monograf Gaoli ”) mencatat namanya sebagai Gyeom Mojam (겸모잠, 鉗牟岑) dan kantornya adalah daejang.

Konstitusi Argentina 1853, yang diubah pada 1994, memberi mandat pembagian kekuasaan antara badan-badan eksekutif, legislatif dan kehakiman di tingkat nasional dan negara bagian. Presiden dan Wakil Presiden dipilih secara langsung setiap 4 tahun. Mereka boleh menyandang jabatan selama tidak lebih 2 masa jabatan; mereka hanya diizinkan bertarung untuk kali ketiga setelah tidak aktif selama satu masa. Presiden melantik anggota kabinet dan konstitusi memberikan kekuasaan besar kepadanya sebagai kepala negara dan kepala pemerintahan, termasuk kuasa untuk mengubah undang-undang di bawah mandat presiden dengan syarat "mendesak dan perlu" dan juga hak veto yang terbatas.

Mesosa inaequalipennis adalah spesies kumbang tanduk panjang yang tergolong familia Cerambycidae. Spesies ini juga merupakan bagian dari genus Mesosa, ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.

Kota Tarakan, yang secara geografis terletak pada 3°14'23" - 3°26'37" Lintang Utara dan 117°30'50" - 117°40'12" Bujur Timur, terdiri dari 2 (dua) pulau, yaitu Pulau Tarakan dan Pulau Sadau dengan luas wilayah mencapai 657,33 km².
Tarkus (1971) adalah album konsep pertama mereka. Album ini bertemakan cerita tentang "evolusi terbalik". Rekaman konser bulan Maret 1971 di Newcastle dirilis sebagai album Pictures at an Exhibition yang merupakan interpretasi "Pictures at an Exhibition" dari komponis Modest Mussorgsky. Kesuksesan album Pictures at an Exhibition mengangkat popularitas ELP. Album Trilogy (1972) berisi singel terlaris ELP, "From the Beginning".

Ransum pabrikan biasanya telah melalui serangkaian proses kontrol kualitas yang ketat, mulai dari seleksi bahan baku, selama proses produksi sampai produk akhir. Alur kontrol kualitas ini telah menjadi hal yang wajib dilakukan bagi sebuah feedmill (perusahaan ransum). Meskipun demikian, ransum pabrikan yang berkualitas bukan tidak mungkin untuk kehilangan nutrisi yang dikandungnya apabila disimpan dengan manajemen penyimpanan yang kurang baik. Oleh karena itu, hendaknya lakukan pula kontrol kualitas ransum selama masa penyimpanan dan jika ditemukan ransum yang menurun kualitasnya, kita bisa dengan cepat mengantisipasi.

Beberapa perguruan tinggi juga berlokasi di Kebayoran Baru seperti PTIK, Universitas Prof. Dr. Moestopo (Beragama), Universitas Al-Azhar, dan satu kompleks kampus Universitas Muhammadiyah Jakarta.

Pada kehidupan modern seperti saat ini, proses desalinasi difokuskan pada pengembangan cara yang efektif untuk menyediakan air bersih untuk digunakan di wilayah yang memiliki keterbatasan air. Desalinasi pada skala besar biasanya menggunakan sejumlah besar energi dan infrastruktur spesialis, sehingga sangat mahal dibandingkan dengan penggunaan air tawar dari sungai atau air tanah.

Pada kekristenan ritus Latin (Barat), Paskah menandai berakhirnya masa Pra-Paskah, yaitu 40 hari (tidak termasuk hari Minggu) menjelang Minggu Paskah. Sepekan sebelum Minggu Paskah disebut sebagai Pekan Suci. Hari Minggu sebelum Minggu Paskah, yaitu hari pertama Pekan Suci, adalah hari Minggu Palma yang memperingati masuknya Yesus ke kota Yerusalem menaiki seekor keledai. Tiga hari terakhir sebelum Minggu Paskah disebut sebagai Kamis Putih atau Kamis Suci, Jumat Agung, dan Sabtu Suci atau Sabtu Sunyi, yang ketiganya sering disebut sebagai Trihari Suci atau Triduum Paskah; Kamis Putih memperingati Perjamuan Malam terakhir Yesus, Jumat Agung memperingati kematian Yesus, dan Sabtu Suci memperingati hari pada saat Yesus di dalam kuburan.

Negara-negara yang pada tahun sebelumnya tampil namun tidak berkompetisi pada tahun ini adalah Brasil, Denmark, Indonesia, Irlandia, Kazakhstan, Kanada, Poland, Puerto Riko, Republik Makedonia, Spanyol, Sri Lanka, Ukraina dan Uruguay.

Dewan Wali Iran (bahasa persia: شورای نگهبان قانون اساسی , Shora-ye Negahban-e Qanun-e Assassi) merupakan lembaga negara yang beranggotakan 12 orang dan memegang kekuasaan yang cukup besar dan berpengaruh di Iran.

Kota Salzburg di Austria setiap tahunnya mengadakan Festival Paskah Salzburg (Salzburger Osterfestspiele), yaitu festival opera dan musik klasik selama pekan Paskah. Festival itu telah berlangsung sejak 1967 dan diperkuat oleh Die Berliner Philharmoniker (Orkestra Filharmonik Berlin), Gustav Mahler Jugendorchester (Orkestra Muda Gustav Mahler), dll.