Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
El ball e cant popolar l'è la jota aragonesa, che l'è tant enèrgica ed allegra. Se balla con tant moviment e grand salt. El cant de spess gh'ha on ritmo malincòlich cont ona nota de spess sorniona. Prima generalizzass la jota el pussee caratterìstich l'era el ball aragones (in spagnoeù; dance aragonés, in aragones; danze aragonés). In del quaj paesin gh'hinn rappresentazion de ball con pal e spad, cont allusion a lott tra mori e cristian. Anca la resta mùsica tìpica aragonesa, che impiega strument come el chicotén (ona sorta de salteri) e la fisarmònica. Dai strument de vent el pussee impiegaa in de la maggior part del territori l'è la dulciana, ma in di Pirenèi centrài gh'è ona àrea dove l'è caratterìstich el chiflo (ona sorta de flauto con trii buus) ed del Sobrarbe e Monegros la piva aragonesa o gaita de botio.

Ortenberg l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 5.66 km² e 'ndel Dicember 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 3 419 abitàncc.

Zovencedo (en vèneto: Xovencedo) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Vicènsa. El g'ha presapóch 866 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 96 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arcugnano, Barbarano Vicentino, Brendola, Grancona, Villaga.

Caron (nom ufizial in italian: Caronno Varesino) a l'è un cumün de la Pruvincia de Vares cun 4 952 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 5,6 km² e 'na densità de 49 526 ab./km². Un temp a l'era ciamaa, in Italian, Caronno Ghiringhello, suratüt per fà minga cunfüsiun cun l'alter Caron present in Itàlia.

Isola del Piano (Isla 'n Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 665 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 29 ab./km². El cunfìna coi cümü de Fossombrone, Montefelcino, Urbino.

Montsapey l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Aiguebelle, del circondàre (arrondissement) de Saint-Jean-de-Maurienne e del dipartimènt de la Savoia.

El Hutterisch, ciamaa in ingles Hutterite German, a l'è un dialet del Tudesch süperiur de urigin autriaca e bavares che'l se parla in di cumünità di Hutterite in Canada (Alberta, Saskatchewan, e Manitoba) e Staa Ünì (Washington, Montana, North e South Dakota, e Minnesota) Un sò vecc nom a l'è Tirolean.

Grandaa (nom ufizial in italian: Grandate) l'è on comun de la Provincia de Còmm cont ona popolazion de 2 871 abitant (dato del Dicember 2015), 'na süperfis de 2,8 km² e 'na densità de 1 025 ab./km².

Assens a l'è un cumün svizzer del distret de Gros-de-Vaud, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.50 km² e in del Dicember 2012 al gh'eva una popolazion de 1020 abitant.

Inscí de representà la lunghezza vucalega, la grafia del CLL la dröa i dubi vucaj:Téemp, Busáard, Laúur, Udúur, e.i.v. (grafia classega = temp, bosard, laor, odor, grafia ünificada = temp, busard, laur, udur)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19,45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 176 méter a 'na altèsa màsima de 1008 méter söl leèl del mar.

Per la storigrafia el primm sparo che l'ha menaa a la s'cioppettada l'è derivaa de 'na rissa in tra di ussari ciocch, ch'even crompaa del liquor di zingher, e di fant che voreven bev anca lor e i offiziai, per calmà la situazion, han vosaa "Halt", scambiaa di alter soldaa per "Allah" di soldaa romen e di novej rivaa lombard e slovacch. Poeu on offizial de artilieria l'ha ordinaa de fà foeugh, e in del panich anca l'Imperator Giusepp II a l'è staa scaraventaa per terra del sò cavall.

La Fabiola Anitori (Roma, 13 giugn 1962) l'è 'na politega italiana, Senatora per el MoVimento 5 Stelle in la legislatura quella de XVII, legislatura che l'è staa vun di member de la Commission Permanenta de la Giustizia.

Burgsalach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Weißenburg-Gunzenhausen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.31 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 1 156 abitàncc.

L'atività principal l'é l'agricultüra, cun la melga (mais), l'òrs e un pitìn anca de furmént. Gh'è anca tanti alevamènt de vache, de nimài, de galìne e de cunìli.

Windisch a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 6 598 abitant e una süperfiss de 4,91 km², e al se tröva a una altitüden de 357 meter sura al livel del mar.

Bulgar (nom ufizial in italian: Bulgarograsso in Italian) a l'è on comun de la Provincia de Còmm, in del territòri de la piev de Appian. El paes l'è abitaa de 3 992 abitant (dato del Dicember 2015), 'na süperfis de 3,9 km² e 'na densità de 1 024 ab./km².

Mark Harmon l’à lauràt pò ach per ol cìnema. A la fì di agn 70 l’ gh’à üt öna quach part minùr in di film Comes a Horseman e Beyond the Poseidon Adventure. I film piö ‘mpurtàncc ‘ndóe l’à recitàt i è stacc la comedia romàntega Prince of Bel Air del 1986, la comédia Summer School del 1987, ol thriller The Presidio del 1988 ‘ndóe l’à recitàt ‘nsèma al Sean Connery e a la Meg Ryan. In del 2003 l’è stacc Ryan in del film Freaky Friday.

Höfen an der Enz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Karlsruhe. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Calw. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 9.08 km² e 'ndel Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 1 619 abitàncc.

Espéraza l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Quillan, del circondàre (arrondissement) de Limoux e del dipartimènt de l'Aude.

Colbordolo (Colbórdlë 'n Gal-Italich Marchigian) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Pesaro e Urbino. El g'ha presapóch 5.081 abitàncc, 'na superfìce de 27 km² e 'na densità de 188 ab./km². El cunfìna coi cümü de Montecalvo in Foglia, Montelabbate, Petriano, Sant'Angelo in Lizzola, Tavullia, Urbino.
La Stazion de Gerenzan-Turaa l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia situada in la città de Gerenzan. L'è in la ligna Saronn-Laven e l'è collegada ai stazion de stazione di Cislago e Saronn.

Bad Krozingen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Breisgau-Hochschwarzwald. El teretóre aministràt de la cità l'è de 35.66 km² e 'ndel Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 17 070 abitàncc.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25,57 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 316 méter a 'na altèsa màsima de 542 méter söl leèl del mar.

Arzay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Côte-Saint-André, del circondàre (arrondissement) de Vienne e del dipartimènt de l'Isère.

El primm problema per el Napoleon l'è rivaa quand, dopo vess rivaa in sù la Beresina, l'ha viduu che 'l fiumm l'era minga giazzaa, e donca el podeva nò fàggh passà sora i sò omen. El dì dopo (el vintisett), l'è scominciada la battaja.

El Lorenz Banfi (Lorenzo Banfi in italian) l'è on linguista, autor letterari, storich e politich insuber nassuu a Soree in Provincia de Milan el 9 de luj del 1963.

El cumün de Gachnang al se tröva a una altitüden de 465 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bertschikon (ZH), Ellikon an der Thur (ZH), Frauenfeld.

Del pont de vista ministrativ, l'isola la partegn a la region de Hovestaden. I paes de l'isola toeuven part a on'unega municipalità. El paes pussee important a l'è Rønne.

17 07 - isulott da Perejil (ul Maroch) al ucüpa un escamot dal esèrcit Spagnöö, e l'abandunarà mia fin aldia 20, gràzzia a la mediazziun dal Segretari da Statt di SÜA, Colin Powell.

Marineo l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sicilia, en Pruvìncia de Palermo. El g'ha presapóch 6.948 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 211 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bolognetta, Cefalà Diana, Godrano, Mezzojuso, Misilmeri, Monreale, Santa Cristina Gela, Villafrati.

I alcan, soratutt quij legger a hinn dopraa 'me carburant vist che gh'hann ona granda entalpia de combustion per unitaa de massa, per la soa inerzia chimega e perchè la soa disponibilitaa in su la Tera a l'è granda (ma minga sensa fin).

El Pass de Sett (romancc: Pass da Sett; italian: Passo del Settimo; todesch: Septimerpass; latin: Septimus mons) l'è on pass de montagna in di Alp Retegh.

In Lombardia, Sant Andreja l'è patron de Albaree (PV), Bracca, Brunaa, i Cà, Cavralba, Carugaa, Castana, Cazzan, Ciur (con San Jacom), Crespiadega, Fin (BG), Icurz, Iss, Mairan, Malegn, Massalengh, Mornigh, Pescheroeu, Pioltell, Pompian, Premol, Sangian, Stroza, Suis, Tisengh, Varan, Villa d'Adda, Zaa, Zanell, Zel Bon Persegh e Zet.

La Monorodaia de Turin a l'è stada on sistema de straport vert a Turin in tra el 1961 e 'l 1963 per l'Esposizion Mondiala del Lavorà e per el centenari de l'Unità d'Italia. L'era gestida de la Alweg.
Cremia (inscì anca in Italian; Cremie in de la parlada local) l'è on comun de 710 abitant (dato del Dicember 2015), 'na süperfis de 10,2 km² e 'na densità de 70 ab./km² de la Provincia de Còmm. El paes el se troeuva in su la sponda occidental del Lagh de Còmm e l'è formaa de on fracch de frazion ai pee del Mont Bregagn. Tra quij frazion chì gh'è San Vit, sul lagh, indove hann trovaa repert del period roman.

La locomotiva FS E.655/656 a l'è ona locomotiva elettrica fada per i treni passegee (656) e mercanzia (655) di Ferrovij del Stat Italian dal 1973 e in servizzi dal 1975 in 461 unità.

Valle di Maddaloni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 2.556 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 256 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caserta, Cervino, Durazzano (BN), Maddaloni, Sant'Agata de' Goti (BN).

El labèl l'è de culùr zalt, el g'ha la fùrma de 'na babùcia tat che 'n italià i la ciàma "scarpetta di venere" cioè scarìna de vèner. Pò a 'n divèrse ótre lèngue europèe el nòm popolàr el fà riferimènt a scarpìne o süpilì, ecc".

Gonars (en furlà: Gonars) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 4.637 abitàncc, 'na superfìce de 19,90 km² e 'na densità de 233 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnaria Arsa, Bicinicco, Castions di Strada, Palmanova, Porpetto, Santa Maria la Longa, Torviscosa.

Odalengo Piccolo (en piemontés: Audalengh Cit) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 273 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alfiano Natta, Castelletto Merli, Cerrina Monferrato, Odalengo Grande, Villadeati.

Per 'sta reson, gh'era quei che scherzaven e diseven che corsi l'eva giusta de proibì de lavorà in di dì de Carneval. In del Medioev la festa la gh'aveva ona certa importanza perchè gh'era di band indè che 'l Carneval el corrispondeva a la fin del ficc in di camp (compagn de quell che 'l saria suceduu, pussee tard, con San Michel e San Martin).

Reith bei Kitzbühel l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 762 meter sora del nivel del mar.

Saint-Eustache l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Seynod, del circondàre (arrondissement) de Annecy e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 480 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10,54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 600 méter a 'na altèsa màsima de 1680 méter s.l.m.

Per quel che'l revarda la parnunzia sunora u minga sunora de la "v", el CLL el parpogn de scrivela "f" in fin de parola e de lasàla föra quand che l'è intervucalega:Nööf, Prööf, Lööf (grafia classega = noeuv, proeuv, loeuv grafia ünificada = növ, pröv, löv)Nööa, Prööa, Lööa (grafia classega = noeuva, proeuva, loeuva grafia ünificada = növa, pröva, löva)
Nances l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Le Pont-de-Beauvoisin, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.

Ringsheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Friburgh. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ortenaukreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.31 km² e 'ndel Dicember 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 2 234 abitàncc.

Radfeld l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kufstein e el se troeuva a ona altituden de 512 meter sora del nivel del mar.

Montfrin l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aramon, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.

Altshausen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 20.48 km² e 'ndel Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 4 078 abitàncc.

La nass al confin tra l'Italia e la Svizzera e la riva fina al Lagh Maggior. L'è longa tredes chilometri, e prima de nà dent al Verban, la se gionta a la Margorabbia.

Kolsass l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Innsbruck-Land e el se troeuva a ona altituden de 553 meter sora del nivel del mar.

Ul Brahmaputra l'è un fiümm de l'Asia del süüt, in del sübcuntineent indiaan; l'è lünch inturnu aj 2.900 km e al quata suta un basin de 670.000 km². L'è vün dii fiümm cunt la purtada d'acqua püssee granda al muunt (ca la pöö vèss anca de 150.000 m³/s, intant ca gh'è ul munsun). Ul sò nòmm, in sanscrit, al vöör dì bagaj de Brahma.

Sand am Main l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Bàsa Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Haßberge. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 7.44 km² e 'ndel Dicember 2013 el gh'ìa 'na popolasiù de 3 078 abitàncc.

Magliano in Toscana l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Grosseto. El g'ha presapóch 3.750 (Cens. 2001) abitàncc, 'na superfìce de 250,68 km² e 'na densità de 15 ab./km². El cunfìna coi cümü de Grosseto, Manciano, Orbetello, Scansano.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19,84 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 976 méter a 'na altèsa màsima de 1243 méter söl leèl del mar.

Güglingen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Heilbronn. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 16.27 km² e 'ndel Dicember 2012 la gh'ìa 'na popolasiù de 5 982 abitàncc.

Sirolo (Sciròlo 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 3.312 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 207 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ancona, Camerano, Castelfidardo, Numana.
Hemmingen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ludwigsburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 12.34 km² e 'ndel Dicember 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 7 270 abitàncc.

El paes, che 'l se tröva in la Val Sessera, a l'è staa deciaraa una cità-müseu vivent: de fat el sò center l'è staa purtaa al sò aspet che 'l gh'aveva in del Mediuev. L'è tacaa ai cumün de Anloch (BI), Al Bórch, Cavril (BI), Crevacör (BI), Postua, Scua, Scupel, Saraval.

La Stazion de Certosa l'è 'na stazion ferroviaria del servizzi feroviari suburban de Milan, situada in la città de Milan. L'è in la ligna Dòmm-Milan e l'è collegada ai stazion de Rò Fera, Milan Villapizzon e Milan Grech Pirelli.

El cumün de Wenslingen al se tröva a una altitüden de 571 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Anwil, Kilchberg, Oltingen, Ormalingen, Rothenfluh, Tecknau, Zeglingen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9,79 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 375 méter a 'na altèsa màsima de 545 méter söl leèl del mar.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10,83 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 22 méter a 'na altèsa màsima de 145 méter söl leèl del mar.

Lot-et-Garonne l'è 'n dipartiment fransés, sitüàt endèla regiù de Növa-Aquitania, che g'ha 330 866 abitancc, 'na superfìce de 5 361 per 'na densità de 62 Ab./km².

Li Cà (nòm uficiàl en Italià: Ca' d'Andrea) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Cremùna. El g'ha presapóch 537 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 17 km², per 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capela, Singia, Druver, San Martin, Li Tur, Vultèd.

A Helsinki ha daa on fols pian de sgor, indova gh'eva 'me destinazion Stocólma. Inveci l'ha pontaa subet a la Russia, rispondend no al controllor de sgor.

Blue Springs al é locau à 31°39'51.588" Nord, 85°29'45.308" Oest (31.664330, -85.495919). En acòrdi al U.S. Census Bureau, la citaa la gh'a una àrea totala da 2.9 migli quadradi (7.5 km²), tuta tera.
El Philip Glass al nass a Baltimora, ind el Maryland, fiœl de imigrads judee qe vegniven de l'Ucraina. El pader al g'ha una botega de disc de la vasta oferta de lavorar - de spess miga venduds - de compositor de musega moderna (Paul Hindemith, Béla Bartók, Dmitrij Šostakovič) e musega classega (i quartets per arc de Ludwig van Beethoven e i du trii per pianofort del Franz Schubert) qe el joven Glass rivaraa a cognosser debon prest. De bagai, al studia penfer al Peabody Conservatory of Music e a 16 agn al se iscriv a la Univeristy of Chicago, indovè qe'l studia matematega e filosofia. Apos al frequenta la Juilliard School infovè al studia soratut tastere; in tra i so profesor de composizion figuren el Vincent Prsichetti e 'l William Bergsma. Ind l'estad del 1960 al studia cont el Darius Milhaud e al compon un concert per violin per una compagna de studi, la Dorothy Pixley-Rothschild. A Paris al studia composizion cont la Nadia Boulanger del 1963 al 1965: qiqinsì analiza i spartids del Johann Sebastian Bach ("El clavicembol ben temperad"), Wolfgang Amadeus Mozart (i concerts per pianofort) e Beethoven. Ind el far menzion a qii agn lì ind la so autobiografia – Music by Philip Glass, (1987) – el Glass al cunta su qe la musega sonada ai concerts del "Domaines Musicale" del Pierre Boulez le passionava miga (fœra qe per i lavorar del John Cage e Morton Feldman), in tant qe l'era de bon impressionad di spetacoi miss in scena del Jean-Louis Barrault al teater OdéOn e di film de la nouvelle vague franzesa, de rejista compagn del Jean-Luc Godard e François Truffaut. Apos de ver-g lavorad in Franza cont el Ravi Shankar a la banda sonora del film Chappaqua, el Glass ind el 1966 al viaja a travers del nord de l'India, indovè al g'ha mœd de cognosser la comunitaa di refujads tibetan. Al deventa buddhista e l'incontra el quatordicesim Dalai Lama, el Tenzin Gyatso, ind el 1972. Del lavorar cont el Ravi Shankar e de la percezion di proprietaa ipnotige di ritmi indian al nass el stil compositiv del Philip Glass. Tornad in cà, refuda i so lavorar de prima, scrivuds cont un stil moderatament modern simil a qell del Darius Milhaud, Aaron Copland e Samuel Barber, e al taca su a scriver bindei auster fondads in su ritmi compulsiv. In tra qii prim lavorar de tai minimalista a figuren i musege per una comedia del Samuel Beckett (Comédie, 1963) e un quartet d'arc (No.1, 1966).

Al contrari de quell che 'l succed in di dialett del lagh e di Cent Vai (e d'on tocchell de la Vall Onsernon), resisten i fonema [y], [ø] e [œ].

El 15 marz 1990 el Congress di Reppresentant del Popol de l'Union Soviedega, primm parlament scernii liberament dal popol, l'ha elegiuu el Gorbačëv 'me President de l'URSS.

Montegg (Monteggio) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 818 abitant e una süperfiss de 3.4 km², e al se tröva a una altitüden de 420 meter sura al livel del mar.

El Prodott Interno Lord d'Aragona l'è el 3 o el 4 de tutt el Prodott Interno Lord de Spagna. La impresa Opel gh'ha ona fabbrica vesin la città de Saragoza.
La mozèla la nas endèl masìcio dei Vosgi e la se svelöpa endel teretóre de la Frància francese nordorientàla. La pàsa de Épinal, Charmes, Nancy, Metz, Guénange e Thionville e dòpo la sègna per en bèl tòch el cunfì 'ntra la Germania e 'l Lüsemburgo, e pò 'ndel öltem tòch, a pàrter de la cità de Treviri la deènta en fiöm apéna todèsch. La fenés per sbötàs endel Réno, de le bànde de Coblènsa.

Roccantica l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Rieti. El g'ha presapóch 631 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 39 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cantalupo in Sabina, Casperia, Monte San Giovanni in Sabina, Poggio Catino, Rieti, Salisano.

Al se tröva a 972 meter de sora del livel del mar e 'l cunfina coi cumün de Degersheim (SG), Herisau, Mogelsberg (SG), Sankt Peterzell (SG), Schönengrund, Urnäsch e Waldstatt.

Prepotto (en furlà: Prepot; en slovéno: Prapotno) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 899 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 27 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cividale del Friuli, Corno di Rosazzo, Dolegna del Collio (GO), San Leonardo, San Pietro al Natisone, Stregna.

Oberdorf a l'è un cumün svizzer del Canton Nidwalden. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 16.20 km² e in del Dicember 2009 al gh'eva una popolazion de 3103 abitant.

In Val d'Aosta el frances l'è lengua ofizial arent a l'italian. El frances l'è semper staa doperaa storegament tant 'me lengua de coltura, e le troeuvom in la gran magioranza di toponem.

Comabbi (nom ufizial in italian: Comabbio) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l gh'ha ona popolazion de 1 164 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 4,8 km² e 'na densità de 243 ab./km². .

El Carneval l'è semper staa vuna di tradizion pussee viv e vitai de la coltura lombarda. On temp se diseva che l'eva vuna di tre fest pussee important de l'ann.

Guardea l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Umbria, en Pruvìncia de Terni. El g'ha presapóch 1.795 abitàncc, 'na superfìce de 39 km² e 'na densità de 46 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alviano, Amelia, Avigliano Umbro, Civitella d'Agliano (VT), Montecastrilli, Montecchio.
Andoca i diva che na vòta, ant ij temp dër prim re 'd Cipro, dòp che ra Tera Santa a r'eva stàcia conquistà da Gotifré 'd Bojon, i-é capitaje ch'na sgnora 'd Guascogna a r'é 'ndàcia an pelegrinage për lagiù dalons land i-é o Santo Sepolcro; e tornand peu andré, ruvà a Cipro, a r'é stàcia ansultà an tuce re manere da na màniga ëd sassin e 'd balòss ch'i j'evo là. Siché chila, ch'a r'eva rëstà tuta sagrinà, a r'ha pënsà dë 'ndé a fé re soe plente ao re; ma alora i-é staje caicun ch'i j'han dìe ch'a fava mà a fé lò, e che o r'eva inutil, përché o re o r'eva n'orieri marì, sensa sango ant ër ven-e, ch'o lassava andé re còse longh o legn, e che nen mach o fava nen giustissia dij tòrt dij acc; ma o sofriva dërcò sensa mach adesno, e da farfo, tucc coj ch'i-j favo a chel; siché quand i-eva caicun ch'i j'avo dij crussi, is sfogavo fandie di dësdesi ëd tucc i color, e d'ingiùrie pì ch'a pende. Avend sentù lolì cola sgnora, dësperà përché ch'a pava nen vendichesse, për parèj, tant për piesse na sodisfassion, e consolesse un pochëtt, a s'é ficasse ant ij còrn ëd grigné un pò a le spale do re; e an pioravland, a r'é andàcia dadnancc a chel, e a r'ha dìe: "Mè car, mi ven nen a treuvte përché im pensa che se ti 't veissi 't porrii vëndicheme di dispresi ch'i han fame; ma tant për mia sodisfassion, it pregh dmach che t'ën mostri coma ch'ët fè a cuciarete sensa banfé tute re ingiùre ch'it fa, përché i peussa dërcò sufrì an santa pas cole ch'i j'han fame a mi, che i veurìa ben peuite argalé a ti, i veurìa, da già chë t'è 'd bon-e spale për soporté 'r badò".

Novalesa (en piemontés: Novalèisa) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Türì. El g'ha presapóch 554 abitàncc, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 20 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bessans (FR-73), Lanslebourg-Mont-Cenis (FR-73), Mompantero, Moncenisio, Usseglio, Venaus.

1945 - Guèra Frèda: I soldàcc americà i ciàpa 'l contròl de la pàrt meridiunàl de la Corea per rispundìga a l'ocupasiù de la part setentriunàl de le trüpe soviètiche d'en més prìma

El Antonio D'Alì (Trapani, 25 dicember 1951) l'è 'n politegh italian, Senator per el Forza Italia in la legislatura quella de XVII, legislatura che l'è staa vun di member de la Commission Permanenta Finanz e Tesor.

Sagron Mis l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 207 abitàncc, 'na süperfìce de 11 km², per 'na densità de 19 ab./km². El cunfìna coi cümü de Gosaldo (BL), Cesiomaggiore (BL), Tonadico, Transacqua.

1636 - 'Na votasiù de la Gran Córt Generàl de la Colònia de la Baia de Massachusetts, la fónda 'l College de Harvard, la prìma università dei Stati Unìcc de Amèrica.

Pòrt Ceresi, ma anca Pòrto Ceresi (nom ufizial in italian: Porto Ceresio) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l gh'ha ona popolazion de 2 938 abitant (dato del Dicember 2015), 'na süperfis de 5 km² e 'na densità de 588 ab./km².
I Elettromotris de la linia 3 de la metropolitana de Milan a hinn di treni doperaa in su la linia 3 de la Metropolitana de Milan e faa su in dò lott: El primm in tra el 1989 e 'l 1990 per la vertura de la linia e 'l segond in del 2004 per la vertura de la stazion de Maciachini. A hinn doperaa in di Unità de Trazion faa de dò motris con cabina e in mezz on remorcc.

Saint-Cyr-sur-Menthon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Pont-de-Veyle, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.

El se troeuva a est del centro, in sui bricch arent a Brunaa, in la circoscrizion 9 (che la catta dent anca Garzoeula). L'è traversaa de la via Minsc.

I artista UK Garage cugnussüü in Regn Ünì a hinn: Sillo, The Artful Dodger, So Solid Crew, Heartless Crew, The Streets, Shanks & Bigfoot, DJ Luck and MC Neat, Sunship (Ceri Evans), Oxide, Neutrino,... 'Sti artista chì a hinn cunsideraa mainstream perchè hann faa cugnuss la UK Garage al püblich.

Poggio Renatico (endèla parlàda locàl: Al Puz) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 7.673 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 79 km², per 'na densità de 97 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baricella (BO), Ferrara, Galliera (BO), Malalbergo (BO), Mirabello, Sant'Agostino, Vigarano Mainarda.

Pescaa (nom ufizial in italian Pescate) l'è on comun de la Provincia de Lecch che 'l cunta 2 180 abitant (dato del Dicember 2015), cont ona süperfis de 2,1 km² e ona densità de 1 038 ab./km². El se troeuva ai pee del Mont Barr e in su i spond del lagh de Garlaa, comun al qual l'è staa taccaa duranta el period fascista, fina al 1953.

El Morris Worm, ciamaa anca Internet Worm, a l'è staa el primm worm a spantegàss via Internet e che l'ha menaa a la prima condanna per creazion de malware al sò creator: Robert Tappan Morris, laureaa a la Cornell University.

La Langobardia Minor i èrun i dumini lungubard in Italia centru-meridiunal ind la volta età de mes. I sò teritori i curispundèun ai dücà de Spulé e Benevent. Dopu la cunquista dal regn lungubard da part de Carlu Magnu, avegnüda in al 774, la Langobardia Minor l'è staia amò par tant temp indipendent.

E ol fioeul o gh'ha dicc: "Pà, mì, j'hoo facc on gran peccaa contra ol Signor e on grand intòrt a voi, e an meriti pù d'ess ciamaa vòst fioeul".

Trausse l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Peyriac-Minervois, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Autor de musega contemporanea, a l'è de solit considerad in tra i rejor del minimalism musegal cont el Terry Riley, el Steve Reich, el Monte Young, el John Adams. Finid el temp de massima produzion minimalista, deversament di autor citads de sora, asca forsi l'Adams, al s'è progressivament emancipad e l'ha cernid un stil de plussee facil plaxer, postminimalista, manc sever, e mirad a la tradizion sinfonega americana. De i agn votanta l'ha preferid slontanar-ss del termen, ind el mantener una forma iterativa ind el so stil, ma cont un slargament massim di possibilitaa espressive inxubide de la tonalitaa, e l'ha acœlt semper plussee sujestion di culture musegai extraeuropee, interess jemò manifestad a l'inizi de la carera cont la colaborazion insema al musicista indian e compositor Ravi Shankar. In tra i so œvre figura numeros componiments musegai de vari jener, cont una certa predilizion per i forme scenige (teater, danza, performance) e i bande sonore de devirs film e documentari. Celeber, in qell ultema categoria qì, la serie de film faits su del Godfrey Reggio in tra el 1983 e 'l 2003 e fondads in su profezie di indian Hopi, cognossuda 'me Trilogia Quatsi: l'istess Glass l'ha portad in tournée anca in Italia concerts live indovè el so ensemble al sona i musige diretament in su imajin di film (prima performance intrega: Torin, Settembre Musica, Auditorium "Giovanni Agnelli" del Lingotto, setember 2005). L'ha lavorad insema a vari artista de la scena ambient (come el Brian Eno e pop-rock (comprendud el David Bowie: de qest qì l'ha ciapad i tema de Heroes per componer l'ononima sinfonia). El Philip Glass a l'è stad anca piazzad al numer 9 de la Top 100 jeni vivents scrivuda ind el 2007 de la rivista inglesa "The Telegraph" .

Castelnovo del Friuli (en furlà: Cjistielgnûf; endèla parlàda locàl: Cjastelnòuf) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Pordenone. El g'ha presapóch 895 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 41 ab./km². El cunfìna coi cümü de Clauzetto, Pinzano al Tagliamento, Tramonti di Sotto, Travesio, Vito d'Asio.

A m'auzaroo soeu e a naroo dal mì pà e agh diroo; Pà, i hoo facc pcaa contra 'l Cil e dneinsoeu a téE an som degn pioeu d'assi ciamoo tù fiul; famm comé oeun di tui lavorent".

Lantignié l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Beaujeu, del circondàre (arrondissement) de Villefranche-sur-Saône e del dipartimènt del Rodano.

Jungingen l'è 'n cümü todèsch sitüàt 'ndèl Land del Baden-Württemberg, endèl distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del distrèt rüràl (Landkreis) de Zollernalbkreis.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13,05 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 310 méter a 'na altèsa màsima de 978 méter söl leèl del mar.

Villafranca Padovana (en vèneto: Viłafranca Padovana) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 7.951 abitàncc, 'na superfìce de 23 km² e 'na densità de 346 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campodoro, Limena, Mestrino, Padova, Piazzola sul Brenta, Rubano.
La battaja de Karánsebes a l'è staa on incident de foeugh amis succeduu in Romania in tra i omen de l'Imper Asburgich in tra el 21 e 'l 22 de settember del 1788 longh la guerra austro-turca e che l'ha menaa a on miliee de mort, anca se i aneddot parlen de finna ai 10000 mort.

(chef-lieu), del circondàre (arrondissement) de Grasse e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 29 942 abitàncc, dato agiurnàt al ginee 2011. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4,61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 1600 méter s.l.m.

I alogenùri d'arzènt i è fotosensìbii e l'efèt che la lùce la g'ha sö de chèsti el stà a la bàze de la tecnologìa de la fotografìa analògica (chèla sö pelìcola e càrta chìmica).

El confinava a nord cont el circondari de Milan, a est con la Provincia de Cremona (circondari de Crema e de Cremona), a sud con la Provincia de Piasenza (circondari de Fiorenzoeula e de Piasenza), a ovest con la Provincia de Pavia (circondari omonim).

Siracüsa, (Sarausa 'n sicilià; Siracusa 'n italià; Συρακούσαι/Surakoúsai 'n grec antìc e Συρακούσες/Surakoúses in chèl modéren; Syracusæ 'n latì; Syracuse 'n francés e 'n inglés; Syrakus in todèsc), l'è öna sità de la Sicilia che la fà pò pruinsa e la se tróa sö la còsta a matina (est) de l'ìsola, mia de luntà dal Capo Passero.

Mondovì (en piemontés: Ël Mondvì) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Cuneo. El g'ha presapóch 21.687 abitàncc, 'na superfìce de 87 km² e 'na densità de 249 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bastia Mondovì, Briaglia, Carrù, Cigliè, Magliano Alpi, Margarita, Monastero di Vasco, Morozzo, Niella Tanaro, Pianfei, Rocca de' Baldi, Vicoforte, Villanova Mondovì.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6,19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 340 méter a 'na altèsa màsima de 1360 méter söl leèl del mar.

1951 - Tratàt de San Francisco: A San Francisco, 48 nasiù le fìrma 'n tratàt de pàce col Giapù, L'è l'at finàl col qual fenés la Guèra del Pacìfico (Segónda Guèra Mondiàl)

Espert de stòria e lengov insuber e esponent del paganesim euròpeo, in di ann '90 e 2000 l'è staa autor de tanti articol e relator in diversi convegn. Per on quai ann l'ha anca portaa i sò conoscenz al pubblich cont ona trasmission radiofònica che la se ciamava Ritorno al bosco (Tornà in del bosch) e l'andava in onda in sù Radio Padania Libera. L'ha pubblicaa la traduzion in milanes di carmi eddich Havamal e Voeuluspa (2000), de El princip piscinin (2001), del Dracula del Bram Stoker (2010) e el romanz Il Bardo (2002)

1298 - Andrea Dandolo, amirài de la flòta de la Repüblica de Venésia, el vé batìt dei Genovés de le bànde de l'ìzola de Curzola, 'n Dalmàsia; dòpo de véser stat catüràt el s'è coparà a fórsa de picà 'l có cùtra 'l mür.

Birr a l'è un cumün svizzer del distret de Brugg. in del Canton Argovia. Al gh’ha pressapoch 4 179 abitant e una süperfiss de 5.05 km², e al se tröva a una altitüden de 352 meter sura al livel del mar.
Oberstadion l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 15.80 km² e 'ndel 31. Dic 2012 el gh'ìa 'na popolasiù de 1 534 abitàncc.

Bertonigh, Brembi, Cà di Mazz, Camiragh, Cantonal, Casal, Castion, Livraga, Meregnanell, Ospedalett, Pizzolan, Robecch, Secugnagh, Terranoeuva, Turan, Vittadon, Vori, Zorlesch.

Zelig: la cunesiùn del pulpàcc l'è dedicada al local Zelig e l'è cantada in d'ona sòrta de milanes on poo macherònich (per esempi: qüesta sera sün propri trist/ vöri far trì pass a pèd/ vöri andar in qüel bel lügal/ döv se rid e se sta minga mal). Nissun di member del grupp el sona el pròpri strument.

Blue Springs al é una citaa (town) en Barbour County, Alabama, USA. Al recensament del 2000 i abitanc i era 121. En acòrdi a li stimi del recensament del 2005, la citaa la gh'eva una populazion da 118. [1]

Zeglingen a l'è un cumün svizzer del distret de Sissach, in del Canton Basilea Campagna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.91 km² e in del Marz 2011 al gh'eva una popolazion de 455 abitant.

El spagnoeù l'è la léngua official, ed el se parla in tutt el territtori aragones mes'ciaa con lineament di quài la maggior part lor hinn rest de l'aragones, che ghe s'è staa perdend progressivament dal sècol XV per la espansion del spagnoeù.

Charlotte Chantal Caniggia (Buenos Aires, Argentina, 15 da Febrar dal 1993) l'é 'na mudela argentina. In dal 2015 in Italia l'ha lavurà in dal reality da l'Isola dei famosi insemma a la Cecilia Rodriguez (sorella de la Belen Rodríguez).

La paròla òm la ìndica apò l'éser umàno màscc (per distinguìl del éser umàno fèmina, che l'è dit fónna), e amò piö 'n particolàr, l'éser umàno mascc de età adülta (per distinguìl del éser umàno zùen che 'l pól véser ciamàt pipì, s·cèt, gnàro, zuinòt, ecc.).

El cumün de Oberdorf al se tröva a una altitüden de 455 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Beckenried, Buochs, Dallenwil, Stans, Wolfenschiessen. La popolaziun l'è in magioranza de lengua tudesca.

Gretzenbach a l'è un cumün svizzer del distret de Olten. in del Canton Suleta. Al gh’ha pressapoch 2463 abitant e una süperfiss de 5.79 km², e al se tröva a una altitüden de 398 meter sura al livel del mar.
ئەو سەردەمە، سەردەمی نیوە دیموکراسیش زۆر ناخایەنێ، دەورانی ڕەشی پاش کودیتا دەست پێدەکا و ھێمنی شاعیر جارێکی تر تووشی نائومێدی دەبێ و لە «تووڕەیی»دا دەڵێ: لەو وڵاتە کەسێک لە خەو ڕابێ بەشی چارەڕەشی و خەم و شینە تێگەشتم عیلاجی دەردی من مەستی و شێتی و نەزانینە

سارتکە یەکێکە لە گوندەکانی ناحییەی سورداش ، قەزای دووکان لە پارێزگای سلێمانی ، یەکێکە لە گوندەکانی دووکان . قەڵای سارتکە یەکێکە لە شوێنەوارە دێرینەکانی کوردستان و دەکەوێتە قەزای دووکان سەر بە پارێزگای سلێمانی کە مێژوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی میرنشینی سۆران ، قەڵاکە کە لەلایەن میر محەممەد (پاشای سۆران ١٨١٣-١٨٣٧) دروست کراوە ئێستا بەشێک لە ژوورەکان و دیوار و قوللەکانی قەڵاکە وەک شوێنەوار ماونەتەوە.

لێکۆڵەری ڕاست لە ساڵی ٢٠١٤ بۆ چوار خەڵاتی ئێمی پاڵێورا، هەروەها وەرزی یەکەمی زنجیرەکە لە سەدا ٨٧ی وەرگرتووە لە ماڵپەڕی ڕۆتین تۆماتۆز وە وەرزی دووهەمیش لە سەدا ٦٣ی وەرگرتوە

گینتۆکی ساکاتا (بەژاپۆنی: 坂田銀時) بریتییە لە کەسایەتییەکی خەیاڵی لە زنجیرە ئەنیمێ و مانگای گینتاما لە دروست کردنی سوراشی ھیدیاکییە. گینتۆکی پاڵەوانی زنجیرەکەیە. کە پێشتر وەک یاخوبوویەکی سامورای کاری کردووە وە ئێستا لە ساڵی ١٨٦٠ دەژی لە ژاپۆن، دوای داگیر کردنی لەلایەن بوونەوەرە ئاسمانییەکان. گینتۆکی جارێک لە جەنگی دژ بە بوونەوەرە ئاسمانییەکان شەڕی کرددوە بەڵام دواتر درکی بەوە کرد کە ھیچ سودی نییە بۆیە وازی ھێنا، کە بووە ھۆی ئەوەی ببێتە ئەنجامدەرەی کارە ئازادەکان لە ئێدۆ ھاوشان لەگەڵ ھاوڕێکانی شینپاچی شیمورا و کاگورا تا پارەی کرێ خانوی مانگانە بدەن.

لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٠١ بە شێوەیەکی کتوپڕ بڕیارێکی نوێ دەرچوو لە سەرکردایەتی یەکە سەربازییەکانەوە، کە رێگەی ئەگرت لە ھەر بەڕێوەبەرایەتی و ھێزێک دەست وەربداتە حاڵەتی ڕفاندنی فڕۆکەکان بە بی ئەوەی داوایەک پێشکەش بکات بە وەزیری بەرگری کە ئەو بڕیاری کۆتایی ئەدات لەسەری.

مەسک لە ٢٨ی حوزەیرانی ١٩٧١ لە پرێتۆریا، تڕانسڤاڵ، ئەفریقای باشوور لە دایکبووە. دایکی (مێی) نمایشکار بووە و خەڵکی کەنەدا بووە و باوکیشی (ئیڕۆڵ مەسک) لە ئەفریقای باشوور لەدایک بووە و ئەندازیاری ئیلیکتڕۆمێکانیک بووە. برایەکی لەخۆی بچووکتری هەیە بەناوی کیمباڵ (لە ١٩٧٢ لەدایک بووە)، وە خوشکێکیش بەناوی تۆسکا (لە ١٩٧٤ لەدایک بووە). دوای ئەوەی لە ١٩٨٠ دایک و باوکی لەیەک جیابوونەوە، مەسک زۆربەی کات لەگەڵ باوکی دەژیا لە ئەفریقای باشوور.

ئەو دەستەواژەی کە لە شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا بەکاردەھێنرێت بۆ گوزارشتکردن لە خزمگەریەتی بریتیە لە " بۆب مامی خۆتە". بنەرەتی ئەو وتەیەش بۆ ئەو کاتە دەگەرێتەوە کە روبرت سیسل دوک سالزبری سەرۆکی وەزیران بوو و کورە براکەی خۆی ارسەر بەلفۆر لە پلەیەکی بەرز دامەزراند. ئەم دەستەواژەیە لە بنەڕەتدا وەک گاڵتەجاڕی بە خزمگەریەتی بەکاردەھێنرا بەڵام ئێستا ماناکەی بریتیە "ھیچ کێشەیەک نیە" یان " ھەموو شتێک تەواو کراوە" وەک لەو رستەیە " پلاکە کارەباییەکە بخەرە ناوی و پەنجە بە دوگمەکە بنێ ئیتر بۆب مامی خۆتە."
لە ساڵی 1991 تا ساڵی 1993 تیم بێرنیرز لی بەردەوام لەهەوڵی ئەوەدا بوو پرۆتۆكۆلێك ئامادە بكات هەتا ڕێ بە هەموو كەسێك بدرێت پەڕەی خۆی درەوست بكات لە توڕی ئینتەرنێتدا و پێكەوەش ببەسرێتەوە لە تۆرێكی ئازاددا ، بۆ ئەم كارە دەبوایە سێ كەرەستەی لەبەردەست بوایە یەكەم زمانێك كە پەڕەكانی پێ دابڕێژرێت و دووەم ناونیشانێك كە پەڕەكانی پێ بناسرێتەوە سێیەم یاسایەك كە سیستەمی گەشتن بە پەڕەكان ڕێك بخات ، بۆ چارەسەركردنی یەكەمیان زمانی بەرهەم هێنانی پەڕەكانی وێبی داڕشت كە ناسراوە بە (HTML) كە زمانێكی ستاتیكیە بۆ دروستكردنی پەڕەكانی نێت بەكاردێت و بە كۆد دادەڕێژرێت و ناسراوە لە لایەن پراوسەرەكانەوە ، دووەم ناونیشانی (URL) دامەزراند هەتا هەر پەڕەیەك ناونیشانێكی تایبەت بەخۆی هەبێت بۆ ئەوەی هەر كەسێك بتوانێت دەستی بە پەڕەیەكی دیاری كراو بگات كە وەك ناسنامەیەك وایە بۆ پەڕەكان ،وە لە كۆتاییدا پرۆتۆكۆلی (HTTP) بنیات نا بۆ ناساندنی لینكەكان . لە كۆتاییدا و لە ساڵی 1994 دا پاش ئەوەی كەرەستەكانی بواری وێب سازی و پرۆتۆكۆلی نێودەوڵەتی بەسەرپەرشتی تیم بێرنیرز لی واژۆ كرا تۆڕی ئینتەرنێتی جیهانی نایابترین داهێنانی خستە خزمەتی مرۆڤایەتیەوە ، هەر لەم ساڵەدا دامەزراوەی جیهانی بۆ پەرەپێدان وێت (The World Wide Web Consortium (W3C)) بنیات نرا كە تا ئێستاش بەرپرسیارێتی گشتی لە ئەستۆی تیم بێرنیرز لی دایە . تیم بێرنیرز لی بەهۆی ئەم داهێنانە مەزنەوە لە سەرانسەری جیهاندا ڕیزیكی بێ پایانی لێدەگیرێت و وەك سەروەتێكی گەورەی مرۆڤایەتی سەیری دەكرێت هەربۆیە لە تەواوی جیهانەوە خەڵات كراوە و لەدوای 2001 وە زۆریەك لە خەڵاتە هەرە نایابەكانی جیهانی بەدەست هێناوە ، لە پاش دروستكردن و بنیاتنانی ئەم پرۆژە گەورەوە تا ئێستاش كە لەژیاندایە بەردەوام لە خزمەتی ئەم كارەدا خۆی هیلاك دەكات و نووسەری نایابترین كتێبە دەربارەی ڕابردو و ئێستا و داهاتووی وێب .

باخی عەدەن یان بەهەشتی زەمینی ( به عیبری:גַּן עֵדֶן) به پێی ئەو شی کردنەوەی سێفری وەدی هاتن( سێفر له عەرەبی دا مانای کتێبی گەوره دەدات) له ئینجیلی پیرۆز دا کردوویەتی، بەو شوێنه دەوترێ کە یەکەم مرۆڤ یانی ئادەم و هاوسەرەکەی حەوا دوای خووڵقان به دەستی خودا لەوێ دەژیان.

تازەوا (Tazewa، بە فارسی: تازه‌آباد مرکزی) دێیەکە لە گوندستانی شمشێر، لە ناوچەی ناوەندیی شارستانی پاوە، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی تازەوا بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا ١٤ کەس لە ٥٨ بنەماڵەدا بووە.

زێرەڤانی کە بە هێزی زێرەڤانییش دەناسرێت. هێزیکی چەکداری سەربە وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستانە. وە کارکردنیان بەشێکە لە نێو (فەرماندەیی گشتی هێزەکانی پاراستنی هەرێمی کوردستان)، کە وەکوو بەشێک لە هێزەکانی پێشمەرگە دانراوون. کە کاریان لەنێو هێزی پێشمەرگە تایبەتە بە هێرشکردن و پاراستنی خەڵکی سڤیل و یارمەتی دانیان.

ئیفێل (فەڕەنسی: Tour Eiffel) بورجێکی ئاسنییە لە شاری پاریس لە فڕەنسا. ئێفێل لە ساڵی ١٨٨٩دا بناغەی دانراوە. ئێفێل بەرزترین بینای پاریسە، لە ساڵی ٢٠١١ ٦.٩٨ میلیۆن کەس لە ئێفێل سەرکەوتن. لە کۆی گشتیدا لە ساڵی ٢٠١٠دا ٢٥٠ میلیۆن کەس لەم تاوەرە دیداریان کردووە.

'ناوچە سوودمەندکانی بەنداوی دەربەندیخان' ناوچەکانی کە سود لە ئاوی بەنداوی دەربەندیخان دەبینن زۆرن و ھەریەکە بە شێوەی جیاواز سوودی لێدەبینین، لەوبارەیەشەوە رەحمان خانی رایگەیاند: باخ و دارستان و کشتوکاڵەکانی ناوچەی گەرمیان لە کەلارو زەنگ ئابادو بەری خانەقی و جەلەولاو قەرەتەپە پشت بە ئاوی سیروان دەبەستن، کە سەرچاوەکەیان بەنداوی دەربەندیخانە، بە تایبەتی لە وەرزی ھاوین و پاییزدا، ھەروەھا داھاتی سەرەکی بەنداوی حەمرین پشت بە بەنداوی دەربەندیخان دەبەستێت کە ھەموو حەوزی دیالە پاراو دەکات
جانسن لە دایکێکی ساموایی و باوکێکی سکۆتلەندی لەدایک بووە. بەهۆی ئەوەی باوکی بە کەنەدی هەژمار دەکرا جانسن لەساڵی ٢٠٠٩ مافی مانەوەی کەنەدی پێدرا.

ژمارەیەکی کەم لە موسڵمانان بە تیکۆشانیان دانا، و بە بەشێک لە شەڕی چاکە بەسەر خراپەدا دایاننا کە ئەوەستن بە زۆری لە ڕیزی قاعیدە و ڕاکانیدا، و سەرکردەکەیان ئوسامە بن لادن و پیاوی دوەم ئەیمەن زەواھیری لەو ڕایەدا بوون و کە لە تۆمارکراوێکی ڤیدیۆییدا لەسەر کەناڵی جەزیرە نیشاندرا.

سوری بازنەیی ئەو سورانەن لە زانستی کیمیای گەرمی دا کە سیستەمەکە لە چ خاڵێک دەت پێدەکات دوای جەند کردارێکی فیزیایی دەگەرێتەوە هەمان دۆخ و باەی جارانی ، بۆ نموونە لە بزوێنەری سەیارەدا ، ئەم بزوێنەرانە بە سوور کار دەکەن ، بۆ نموونە یەک سوور ئەوەیە کە پستۆنەکە تێکەلەکەی دێتە ناوەوەو دەسوتێت و تا دەچیت دەرەوە ئەمەیان یەک سوورە ، ئەم سوورانە لەسەر هێلکاری پەستان قەبارە رووبەرێکی داخراو دروست دەکەن.

وە زۆرێک لە کوردانی کوردستانی باشوور بە تایبەت شاری سلێمانی چوونەتە سەر ئایینی زەردەشت و پەیڕەوی ئەو ئاینە ئەکەن و ھەوڵی زیندو بوونەوەی ئەدەن زۆرێکی تریش ھەن کە ئەژمار نەکراون

لە ئاداری ١٩٩٩، مەسک X.comی دامەزراند، کە کۆمپانیایەک بوو تایبەت بە خزمەتگوزاریی سەرمایەگوزاریی سەرهێڵ و پارەدان بەهۆی ئیمەیڵ. ئەویش بە تەرخانکردنی ١٠ ملیۆن دۆلاری ئەو پارەیەی لە فرۆشتنی Zip2 دەستی کەوتبوو. پاش یەکساڵ، کۆمپانیاکە یەکخرا لەگەڵ کانفینیتی (Confinity)، کە خزمەتگوزاییەکی ناردنی پارەی هەبوو بەناوی پەیپاڵ. دوای یەکختستن، کۆمپانیا نوێیەکە زۆرتر سەزنجی خستە سەر پەیپاڵ و لە ٢٠٠١ ی ناوی کۆمپانیاکە گۆڕدرا بۆ پەیپاڵ. دواتر مەسک لە بەڕێوبەری گشتیی لادرا بەهۆی ناکۆکی دەربارەی داهاتووی پەیپاڵ. لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٢، ئی بەی پەیپاڵی کڕییەوە بە ١.٥ ملیار دۆلار لە پشکی کۆمپانیاکە. لەو بڕەش، مەسک ١٦٥ ملیۆن دۆلاری وەرگرت. پێش فرۆشتنی پەیپاڵ، مەسک گەورەترین خاوەن پشکی کۆمپانیاکە بوو، کە %١١.٧ پشکەکانی پەیپاڵی بەدەست بوو.

حکومەتی هەرێمی کوردستان، دوای ڕێکەوتنی فەرمانگەی تەکنۆلۆجیای زانیاری، ئەکادیمیای زمانی کوردی و گروپە ئایتیە کوردیەکان گشتاندنێکی کرد بۆ دامەزراوەکانی حکومەت کە پیتی "هـ" بە هێمای U+0647 بەکاربهێنن. لەبەر ئەوەی کۆدی U+0647 بە تەنها لە شێوەی "ە" (بزوێن) دەر ئەکەوێت، ئەبێ U+0647 + تەتویل (U+0640) بەکاربهێنرێت تا جیابکرێتەوە.

مەڕەماران (Merremaran، بە فارسی: مره ماران) دێیەکە لە گوندستانی ماکوان، لە ناوچەی باینگانی شارستانی پاوە، پارێزگای کوردستان، ئێران. خەڵکی مەڕەماران بە شێوەزاری سۆرانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا کەمتر لە سێ بنەماڵە بووە.

ھەزار خۆزگەم بە خۆت شوانە کە بەو مانگە شەوە جوانە دانیشتووی لە ڕژد و ھەڵدێر پەنجە دەبزێوی لە بلوێر لەگەڵ تەبیعەت ھاودەمی شادی بە کەیفی بێ‌خەمی

فیلمەکە زیاتر لە ٩٥٦% ملیۆن دۆلار کۆکردەوە لە لەسەرتاسەری جیهاندا و بووە دووەم پڕداهاتترین فیلمی ٢٠١٤ و ٣٠یەم پڕداهاتترین فیلمی مێژوو.هەروەها پاڵێوراویش کرا بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین دەستکاریکردنی دەنگی.

لە ساڵی ١٩٣٤ لە "بارلا"وە دوور خرایەوە بۆ ئیسپارتا. لە ساڵی ١٩٣٥ دا بەھۆی دانانی "کۆمەڵەیەکی نھێنی" کەوتە دادگای جەزای قورسی شاری ئێسکی شەھیر و لە ئەنجامی دادگایدا ، بەھۆی نووسینی "پەیامی تەسەتتور" خۆی ١١ مانگ کەوتە زیندان و ١٦ تەلەبەشی بۆ ماوەی ٦ مانگ زیندانی کران. لە ساڵی ١٩٣٦ کە کاتی زیندانیەکەی تەواو بوو بۆ ماوەی ٧ ساڵ دوور خرایەوە بۆ "کاستامۆنو".

ڕێکخراوە بەرگرییەکان پێش دوو ساڵ ھەستان بە ڕاھێنانی خەیاڵیی لێدانی بورجەکانی بازرگانی و بینای پنتاگۆن، و مناوەرەی تاقیکردنەوەی ئەو ڕێکخراوە بەرگرییە بووە لە ھەمان ڕۆژی ڕوودانی ھێرشەکە.
سستیی گورچیلە یان لە کار کەوتنی گورچیلە (بە ئینگلیزی: Renal Failure) حاڵەتێکە کە گورچیلە ناتوانێت کردەی پاڵاوتن و فرمانە ئاساییەکانی خۆی بە جێ بھێنێت. دوو جۆری سەرەکی ھەیە ئەوانیش: کتوپڕ (تیژ) زیان پێگەیشتنی گورچیلە (ئەکیووت ڕێناڵ ئینجری) کە زۆر جار چاک ئەبێتەوە ئەگەر چارەسەری باش بە کاربھێنرێ و نەخۆشی گورچیلەی درێژخایەن (کڕۆنیک ڕێنال دیسیز) کە زۆر جار چاک نابێتەوە. ھەر دوو حاڵەتەکەش چەند ھۆکاریکیان ھەیە. سستیی گورچیلە بە زۆری دیاری دەکرێت بە کەمبوونەوی ڕێژەی پاڵاوتنی گورچیلۆکە (glomerular filtration rate)، ئەویش ئەو ڕیژەیەیە کە خوێن ئەپاڵێورێ لە گڵۆڵە لە (توورەکەی بۆمان) ک پێکەوە بە (گۆی ماڵپێچی) دەناسرێن، کە یەکەی پاڵاوتنی خوێنن لە گورچیلە، کە ئەوەش دیاری دەکرێت بە کەمبوونەوە یان نەمانی بەرھەم ھێنانی میز، یان بە تێبینی کردنی پاشماوە زیان بەخشەکانی وەکو (کریاتینین، یۆریا) لە خوێندا. بە پێی ھۆکارەکەی ھەندێ جار دەبێتە ھۆی تێبینی کردنی خوێن لە میزدا ھیماتۆیوریا یان پرۆتینی زیاد لە میزدا پرۆتینۆیوریا. لە سستیی گورچیلەدا لەوانەیە ھەندێ کێشەی وەکوو زیادبوونی شلەی لەش (کە دەبێتە ھۆی پەنەمان)، و زیادبوونی ڕێژەی ترشی و پۆتاسیۆم و فۆسفات، و کەمبوونی ڕێژەی کالسیۆم و لە قۆناغە کۆتاییەکاندا تووشبونی کەم خوێنی (ئەنێمیا)، درێژە کێشانی نەخۆشیەکانی گورچیلە ڕەنگە ببێتە ھۆی ئەگەری تووشبون بە نەخۆشیەکانی دڵ.

وەک ئەوەی لە زانستنامەی بریتانیکادا نووسراوە، ڕووبەری کوردستان نزیکەی ١٩٠٫٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە دەبێت و شارە گرینگەکانی لە بەشی تورکیادا ئامەد، بدلیس و وان؛ لە بەشی عێراقدا ھەولێر و سلێمانی؛ لە بەشی ئێراندا کرماشان، سنە و مەھاباد. وەک "زانستنامەی ئیسلام" دەڵێت، لە ڕووبەری ٣٩٢٫٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە، ١٩٢٫٠٠٠کیلۆمەتری لە تورکیا، ١٢٥٫٠٠٠کیلۆمەتری لە ئێران، ٦٥، ٠٠٠ کیلۆمەتری لە عێراق و ١٢٫٠٠٠ لە سووریادایە. کوردستان لە ئێراندا پارێزگای کوردستان و زۆربەی پارێزگاکانی ئازەربایجانی ڕۆژاوا، کرماشان، ئیلام و لوڕستانی لە خۆ دەگرێت. کوردستان لە عێراقدا بە شەش بەش دابەشکراوە، سێ لەوانە و بەشێک لەوانی دیکەش ئێستا لە ژێر دەسەڵاتی حکومەتی ھەرێمی کوردستاندایە. کوردستانی سووریا لە ڕۆژھەڵاتی ئەم وڵاتەدایە و بەشێکی زۆری کەوتووەتە پارێزگای ئەل ھەساخ. شارە گەورەکانی ئەم بەشە قامیشلۆ و حەسەکە.

لە گەشت وگوزرادا، بە شێوەیەکی گشتی پشت ئەبەستێت بە کەنارەکانی کە جیادەکرێتەوە بە لمە ئاڵتونییە بریقەدارەکەی، ھەروەھا پشت ئەبەستێت بە بوونی ناوچە مێژووییە گرنگەکان ھەروەھا کەش و ھەوا ھاوسەنگ و ناوەندەکەی ھانی خەڵک ئەدات سەردانی بکەن.

لە گرنگترین شوێنەوارەکانی؛ مزگەوتی سەید ھاشمە، کە مەزاری باپیری پێغەمبەر محەمەدی تێدایە و لەسەر دەستی مەمالیکەکان دروستکرا و سوڵتان عەبدول حەمیدی عوسمانی ھەستا بە نوێکردنەوەی ساڵی ١٨٥٠ز، ھەروەھا مزگەوتی ئیبن مەڕوان و مزگەوتی عومەری گەورە و مزگەوتی کاتب الولایە و قەڵای ڕەزوان و کەنیسەی ڕۆم ئەرسەدۆکس لە ناوچە ئاسەوارییە گرنگەکانی ترن.

سەگ گیانلەبەرێکی کە لە زۆربەی ناوچەکانی جیھاندا دەژیێت. سەگی ماڵیش ھەیە کە مرۆڤ بەخێوی دەکات، سەگی ماڵی بۆ یاریکردن و ھاوڕێیەتیکردنە کە زۆرجار بەھێمای وەفاداری دادەنرێت. جگە لەوانەش سەگ لە پاسەوانی و کاری پۆلیسی بەکاردێت. سەگەکان لەھەردوو جۆری گۆشتخۆر و سەوزەخۆر ھەن.

سێ‌خشتییەکان سەرجەم هەشت بڕگەیین و لە سێ دێڕدا تەواو دەبن. بابەتی ئەم هۆنراوانە لەسەر کوڵ‌وکۆی دەروون و ناڵەی جودایین، کە حەسرەتی دووری و باسی بەجێ‌هێشتنی زێد و نیشتمانە. دەنگبێژان لە داڵانی سەدان ساڵەی زەمانەوە حەکایەتی کۆچی زۆرەملی بۆ بەرەی نوێ دەگێڕنەوە و دووتاری کرمانجی‌یش بە گریان هاوڕێیەتیان دەکا؛ وەک ئەم دوو نموونەیە: