Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Dagiti ili: Angat, Baliuag, Bocaue, Meycauayan, Obando, Polo (ti Valenzuela ket naala manipud ti Polo idi 1960, naitipon manen iti Polo idi 1963 babaen ti baro a nagan), San Miguel, San Rafael, Santa Maria, Norzagaray (nabangon manen idi 1909), San Ildefonso (nabangon manen idi 1909), Marilao (nabangon manen idi 1913), San Jose del Monte (nabangon idi 1918)

Idiay Kanada kaaduan ti pagbeddengan a nagbaetan ti British Columbia ken Alberta ket naipalawag babaen ti daytoy a meridiano, ken idiay Estados Unidos ti paset a pagbeddengan a nagbaetan ti California ken Nevada ket agagrup a surotenna daytoy.

Ti Zambales ket maysa a probinsia ti Filipinas a masarakan idiay rehion ti Tengnga a Luzon. Ti ili ti Iba ket isu ti kapitoliona. Kabeddeng ti Zambales ti Pangasinan iti amianan, ti Tarlac ken Pampanga iti daya, ken ti Bataan iti abagatan.

Ti 28° a meridiano laud ti Greenwich ket ti linia ti longitud a gumay-at manipud iti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, Greenland, ti Taaw Atlantiko, ti Azores, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Ti tawen idi 1787 ket kadawyan a tawen a nangrugi iti Lunes iti kalendario a Gregoriano ken ti kadawyan a tawen a nangrugi iti Biernes iti nabunbuntog iti 11 nga aldaw a Kalendario a Huliano.

Giorgio Vasari Life of Raphael from the Lives of the Artists, edition used: Artists of the Renaissance selected & ed Malcolm Bull, Penguin 1965 (page nos from BCA edn, 1979)

Ti sikolohia ket maysa nga akademiko ken maipakat a displina a mangiraman ti sientipiko a panagadal kadagiti maipapan ti isip a pamay-an ken dagiti panagkukua. Ti sikolohia ket adda ti madagdagus a gandat ti pannakaawat dagiti agmaymaysa ken dagiti grupo babaen kadagiti panangipatakder kadagiti sapasap a pamunganayan ken panagsuksukisok kadagiti naisangsangayan a kaso, ken babaen dagiti adu a pannakaigapo daytoy ket dumtengan a pakagandatan ti panagpasayaat ti kagimongan. Iti daytoy a trabaho, ti propesional agob-obra wenno agsuksukisok ket tinawtawagan a kas ti maysa a sikologo, ken mabalin a maidasig a kas maysa a sosial, panagkukua, wenno kognitibo a sientista. Dagiti sikologo ket pumadasda a mangawat ti papel dagiti pamay-an ti isip iti agmaymaysa ken sosial a panagkukua, bayat nga agsuksukimat kadagiti pisiolohiko ken neurobiolohiko a pamay-an a pakaibatayan dagiti kognitibo a pamay-an ken panagkukua.

Ti Ambala ket ti pagsasao a Sambaliko a naisasao idiay Filipinas. Daytoy ket addaan iti ad-adu ngem 2,000 nga agsasao (Ramos 2004) ken naisasao kadagiti kaunegan ti komunidad ti Aeta kadagiti ili ti Zambales ti Subic, San Marcelino, ken Castillejos; idiay siudad ti Olongapo; ken idiay Dinalupihan, Bataan (Ethnologue).

Ti sasao nga Abagatan a Sulawesi ket dagiti grupo ti pagsasao nga insasao babaen dagiti Bugis ken dagiti mainaig a tattao iti probinsia ti Abagatan a Sulawesi, Indonesia.
Nakita met idi 1822 dagiti dadduma a kadua ni William Edward Parry a nagnagna iti igid ti narikpan ti yelo a Lingsat Fury ken Hecla. Idi 1829 daytoy ket sinerrek babaen ni John Ross nga isu idi ket nayelo kadagiti uppat a tawen ken ninaganann iti patronna a ni Apo Felix Booth. Iti abagatan a patinggana ket sinukisok babaen ni John Rae idi 1846/47 nga isu ket inabotna daytoy babaen ti dalan iti daga manipud ti abagatan.

Dagiti bato a mabirukan idiay Bantay Natib ket kaaduan a biotita, hornblenda, andesita, agurturong dagiti dasita nga ayus ken dagiti dasitiko tufo, ken kapadpada met ti Bantay Mariveles, ti akin-abagatan a gudua ti Peninsula ti Bataan.

Ti nailian a wagayway ti Filipinas (Tagalog: Pambansang Watawat ng Pilipinas), (Aleman: Flagge der Philippinen), ket addaan ti nakailad a dua a kolor nga agpadpada a kadakkel a naarian nga asul ken nalabbaga, nga iti tengnga ti trianggulo ket addaan iti nabalitokan a duyaw nga init nga addaan kadagiti walo a raya, nga itakderan dagiti immuna a kameng iti probinsia iti daytoy a pagilian a nangrugi iti Rebolusion ti Filipinas a nagsupiat it Espania idi 1896; ken iti tunggal maysa a suli iti trianggulo ket addaan ti nagmurdongan ti lima a dagiti nabalitokan a duyaw a bit-bituen, nga itakderan dagiti tallo a nangruna nga is-isla, ti Luzon, Visayan ken Mindanao. Daytoy a wagayway ket makaipatuldo iti kasasaad ti gubatan no idaya ti rabaw ti nalabbaga a paset.

Ti Nobiembre 3 ti maika-307 nga aldaw ti tawen (maika-308 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 58 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.

Iti panawen ti kappia, nupay kasta, ti asul a paset ket ti kangatuan a paset (a kas dita ngato a naipakita). Dagiti pakasaritaan a kas pagarigan iti daytoy a panawen ti gubat a pannaka-iyallatiw ti panangidaya idi nagdama ti Rebulosion iti 1896, Maikadua a Sangalubongan a Gubat, ken addaan dagiti wagayway nga inaw-awit dagiti demostrador a nagraut iti Palasio Malacañng iti Rebolusion ti EDSA idi 1986.

Ti sasao a Senoiko (tinawtawagan pay iti Sakai) ket tigrupo dagiti sasao nga Asliano nga insasao babaen dagiti agarup a 33,000 a tattao iti kangrunaan a kabambantayan ti Peninsula Malayo. Dagiti pagsasao nga adda iti grupo ket ti,

Dagiti adu a pannakaipunpon ket mangisingasing ti naranggas a pannakapatay iti turod a puerto ti Panawen ti Landok. Dagiti arkeologo ket nakabirukda ti ebidensia ti naranggas a pannakapatay a mangisilpo ti Panawen ti Landok a pannakigubatan idiay turod a puerto idiay Derbyshire. BBC. 17 Abril 2011

Idi 1997, nainayon ti tallo a benneg ti salip: ti Iloko, Cebuano ken Hiligaynon a benneg ti salip iti ababa a sarita. Naluktan met idi 1998, ti salip iti panagsurat iti salaysay para kadagiti agtutubo, sa idi 2000, narugian ti baro a kategoria: ti salip iti Piksion iti Masakbayan (puturistiko a piksion) wenno ababa a sarita a maipapan iti/kadagiti pasamak wenno mapasamak iti masakbayan ti Pilipinas (naikkat daytoy a kategoria idi 2007).
Kalpasan ti iseserrekna iti Bangladeh, ti kangrunaan a sanga ti Ganges ket naamammuan a kas ti Padma. Ti Padma ket tiponan babaen ti Karayan Jamuna, ti kadakkelan a distributario ti Brahmaputra. Iti adayo pay nga agpa-ababa nga ayos, ti Padma ket tumipon iti Karayan Meghna, ti maikadua a kadakkelan a distributario ti Brahmaputra, ken mangala ti nagan ti Meghna iti iseserekna iti Meghna nga Estuario, a maatianan idiay Luek ti Bengal.

Ni Isaac Bashevis Singer (Yidis: יצחק באַשעװיס זינגער‎; Nobiembre 21, 1902 – Hulio 24, 1991) ket maysa idi a naipasngay idiay Polonia a Hudio-Amerikano a mannurat. Ti Polako a porma ti naganna idi ket Izaak Zynger ken inus-usarna ti umuna a nagan ti inana a kas pangiyuna a letra iti, Izaak Baszewis, a kalpasan daytoy ket pinasayaatna iti porma a pannakaammuanna itan. Isu idi ti mangidaulo a pigura iti tignay ti Yidis a literatura ken nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1978. Isuket nangabak ti dua a Nailian a Gunguna ti Libro ti Estados Unidos, maysa iti Literatura iti Ubbing para iti panangilagipna iti Maysa nga Aldaw iti Rag-o: Sarsarita ti Ubing a Lalaki a Dimmakkel idiay Warsaw ken ti maysa iti Piksion para iti urnongna iti Ti Balangat dagiti Dutdot ken Dadduma pay a Sarsarita.

Ti Kabalian ket naisasao kadagiti 6 a purok idiay ili ti San Juan (Cabalian) Probinsia ti Akin-abagatan a Leyte. Dagitoy a baranggay ket mabirukan iti akindaya a parte ti ili. Ti kaadu ti Kabalian iti daytoy a bangir ti ili ket gapu ta dagiti migrante manipud iti Cebu ken Bohol ket tinataenganda ti akinlaud a parte ti ili, a naipangpangruna ti Pong-oy, ken idiay pay Himatagon, ti sentro ti negosio ti Saint Bernard, fti dati a parte ti Cabalian, a nagresultaan ti nagin-inut a panagawan ti pagsasao kadagitoy a parte.

Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Boniface III". Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton.

Ti Akinngato a Sorabo (Hornjoserbšćina, Aleman: Obersorbisch) ket minoridad a pagsasao nga insasao babaen dagiti Sorbio idiay Alemania idiay naipakasaritaan a probinsia ti Akinngato a Lusatia (Hornja Łužica iti Sorabo), nga itan ket paset ti Sahonia. Daytoy ket naigrupo iti pagsasao a sanga ti Laud nga Eslabo, a kakuyogna ti Akinbaba a Sorabo, Tseko, Polako, Eslobako ken Kasubio.

Dagiti uppat a teritorio iti 60° Abagatan ti sirkulo ti latitud ket sagpaminsan a mainaig iti kontinente ti Antartika. Awan kadagitoy a teritorio ket addaan kadagiti indehenio a populasion.

Ti pagsasao a Baropasi wenno Barapasi ket ti kameng ti sasao a Daya a Luek Geelvink. Daytoy ket naisasao kadagiti parte ti teritorio idiay Papua Baro a Guinea, Indonesia. Daytoy ket addaan iti agarup a 1,000 nga agsasao.

Sakupen ti sasao a Torricelli ti tallo a heograpikal a nagsisina a lugar, ken mabalin nga insinsina babaen ti migrasion dagiti agsasao iti Sepik kadagiti napalabas a siglo.
Adda dagiti balikas a mangipakita ti kinapangruna dagiti parawad ni al-Khwarizmi iti matematika. Ti "alhebra" ket naala manipud ti al-jabr, maysa kadagiti dua a tignay nga inusarna a mangsolbar kadagiti kuadratiko nga ekuasion. Ti Algorismo ken algoritmo ket nagataud ti Algoritmi, ti Latin a porma ti naganna. Ti naganna ket isu pay ti taudan ti (Espaniol) guarismo ken ti (Portuges) algarismo, a kayatna a saoen ket digit.

Ti Angkor Wat (Khmer: អង្គរវត្ត) ket Hindu, intono kuan ket templo ti Budista a patakder ken ti kadakkelan a relihioso a monumento iti lubong . Ti templo ket binagon babaen ni Ari Suryavarman II idi kasapaan ti maika-12 a siglo idiay Yasodharapura (Khmer: យសោធរបុរៈ, iti agdama nga aldaw ti Angkor), ti kapitolio ti Imperio ti Khmer, a kas ti estado a templona ken mausoleo. Iti pannakisina ti tradison a Shibismo kadagiti dati nga ari, ti Angkor Wat ket embes ket id a naidaton kenni Bisnu. Kas ti kasayaatn a napreserba a templo iti daytoy a lugar, daytoy laeng ti nabatbati a naisangayan a sentro ti relihion manipud iti pannakapundarna – immuna idi a Hindu, intono kuan ket Budista. Ti templo ket adda iti kangatuan iti kasayaatan a klasiko nga estilo ti Khmer nga arkitektura. Daytoy ket nagbalinen a simbolo ti Cambodia, a nagparparang iti bukodna a nailian a wagayway, ken isu daytoy ti kangrunaan a papanan dagiti agbisbista.

Isu ket naipasngay idiay Vienna kadagiti kabaknangan a pmiliana iti Europea, inpadawatna amin nga intero a tinawtawidanna. Tallo kadagiti kakabsat a lalaki ket nagpakamatay, a nagpanpanunot met tikastoy ni Wittgenstein. Isu ket pimmanaw ti kademia kadagiti adu a beses: a nagserserbi a kas maysa nga opisial iti sanguanan a linia idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat I, nga isuna idi ket nadekorasionan kadagiti adu a bilang para it kinaturedna; nangisursuro kadagiti eskuela kadagiti adayo a purok ti Australia, nga idiay ket nakasarak kadagiti kontrobersia kadagiti panagbaut kadagiti ubbing no nakaaramidda kadagiti biddut iti matematika; ken nagtrabtrabaho idi las-ud ti Sangalubongan a Gubat II a kas maysa a portero ti ospital idiay Londres, nga idiay ket nangibagbaga kadagiti pasiente a saanda nga uminon kadagiti agas a naireseta kaniada, ken idiay ket awan ti nakaammo nga isuna ket maysa kadagiti kadayegan a pilosopo iti lubong. Isuna ket nangipalpalawag iti pilosopia, nupay kasta, a kas "ti laeng obra a nangited kaniana iti pudno a pannakapnek."

Ti Rehion Administratibo ti Kordiliera (Ingles: Cordillera Administrative Region (CAR)) iti Filipinas ket buklen dagiti probinsia ti Abra, Benguet, Ifugao, Kalinga, Mountain Province ken Apayao. Ti Siudad ti Baguio ti agpapay a rehional a sentrona. Ti rehion ti Kordiliera ket sakupenna ti kaaduan a paset ti kambambatayan Tengnga a Kordiliera iti Luzon, ti kadakkelan a kabambantayan iti pagilian. Daytoy a rehion ket taeng ti adu a nakaisigudan a tribu a sapasap a maaw-awagan iti Igorot.
Steinhauer, H. (1991). "Problems of Gorontalese phonology." In H. A. Poeze and P. Schoorl (Ed.), Excursies in Celebes: een bundel bijdragen bij het afscheid van J. Noorduyn als directeur-secretaris van het Konninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkendkunde, 325-338. Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies Uitgeverij.

Idi ti Abasida a kalipato nga al-Mansur ket nangbangon ti kompleto a baro a siudad para iti kapitoliona, isu ket nagpili ti nagan a Madinat al-Salaam wenno "Siudad ti Kappia". Daytoy ket isu idi ti opisial a nagan nga adda kadagiti sensilio, pagipadagsenan, ken dagiti sabsabali pay a nga opisial a panagus-usar, urayno dagiti kadawyan a tao ket nagtultuloyda a nagus-usar ti daan a nagan. Babaen ti maika-11 asiglo, ti "Baghdad" ket nagbalin a gangani nga isu ti eksklusibo a nagan para iti naindayegan ti lubong a metropolis.

Ti Filipinas (Filipino: Pilipinas [ˌpɪlɪˈpinɐs]), opisial a ti Republika ti Filipinas (Filipino: Republika ng Pilipinas), ket ti naturay a pagilian nga isla idiay Abagatan a daya nga Asia a mabirukan idiay akinlaud a Taaw Pasipiko. Daytoy ket buklen dagiti agarup a 7,641 nga isla a naikategoria iti dakkel a sakop babaen dagiti tallo a nangruna a pannakabingbingay ti heograpia manipud iti amianan aginggana iti abagatan: ti Luzon, Visayas, ken Mindanao. Ti kapitolio a siudad ti Filipinas ket ti Manila ken ti kaaduan ti populasion a siudad ket ti Siudad ti Quezon, isuda a dua ket parte ti Metro Manila.

Ti gobierno ken dagiti amin a tallo a sanga ket nawaya a sinisiim babaen ti opisina ti mangitakder iti Publiko (Filipino: Tanodbayan). Ti Mangitakder iti Publiko ket addaan iti bilin a mangsukisok ken mangidarum iti ania man nga opsial iti gobierno a napabasaol kadagiti krima, a naipangpangruna iti politikal a padaksen. Ti Mangitakder iti Publiko ket tinultulongan babaen dagiti innem a deputado: ti Deputado iti Amin, ti Deputado para iti Luzon, ti Deputado para iti Visayas, ti Deputado para iti Mindanao, ti Deputado para iti Siiigam a Buyot, ken ti Espesial a Mangidarum.

Dagiti pagilian nga addaan kadagiti parlamentario a sistema ket mabalinda a dagiti batay-linteg a monarkia, a ti monarkia ket ti seremonial a daulo ti estado bayat a ti daulo ti gobierno ket gangani a kankanayon a kameng ti lehislatura (kas ti Nagkaykaysa a Pagarian, Suesia ken Hapon), wenno dagiti parlamentario a republika, nga iti kaaduan a seremonial a presidente ket ti daulo ti estado bayat a ti daulo ti gobierno ket kadawyan a manipud iti lehislatura (kas ti Irlanda, Alemania, Pakistan, India ken Italia). Kadagiti dadduma a bassit a parlamentario a republika, a kas ti Botswana, Abagatan nga Aprika ken Surinam, ken dagiti pay estado ti Alemania, ti daulo ti gobierno ket isu pay ti daulo ti estado, ngem nabutosan babaen ken sumungbat iti lehislatura.

Ti topograpia iti Ilocos Sur ket maysa a kalsa agdaldalluyon ken agtultulid nga addaan ti kangatu nga agdakiwas manipud ti 10 aginggana ti 1,700 a metro iti ngato ti patar ti baybay.
Iti maikadua atawen ni Darwin, simrek iti Pliniana a Kagimongan, ti maysa nga estudiante a grupo ti masna apakasaritaan a dagiti sinupiat ket naiwalang iti radikall a materialismo. Isu ket timmulong kenni Robert Edmond Grant kadagit panagsuksukisok iti anatomia ken siklo iti biag kadagiti marino nga inbertebrado idiay Firth iti Forth, ken idi 27 Marso 1827 ket nagrepresenta idiay Pliniana iti bukodna a panakaduktal a dagiti nangisit nga espora a mabirukan iti kontsa ti tirem ket itlog iti pagi a alimatek. Iti maysa nga aldaw, ni Grant ket kinayawna ti ebolusionario a kapanunutan ni Lamarck .Ni Darwin ket nasiddaaw, ngem kabasbasana laeng ti ti kapada a kanunutan ni apongna a ni Erasmus ken isu ket saan latta nga interasado. Ni Darwin naumuma babaen ti kurso ti masna a pakasaritaan ni Robert Jameson a nangsakop ti heolohia a mairaman ti panagsuppiat a nagbaetan ti Neptunismo ken Plutonismo. Isu ket nagadal ti panakaidasig iti mulmula, ken timmulong iti obra kadagiti panagumnong idiay Museo ti Unubersidad, maysa kadagiti kadakkelan a Museo idiay Europa iti dayta a panawen.

Ti BaybayDavis ket ti maysa a lugar ti baybay iti igid ti aplaya ti Daya nga Antartika iti pagbaetan ti Laud a Samang ti Yelo iti laud ken ti Samang ti Yelo Shackleton iti daya, owenno ti pagbaetan ti 82° ken 96°D. Ti nagan a "Baybay Davis" ket kaaduan nga agparang kadagiti mangidada a turay ti pabaak ti heograpiaulo a kas ti maika-10 nga edision ti World Atlas fti 2014 manipud ti National Geographic Society ken ti maika-12 nga edision ti Times Atlas of the World ti 2014, ken saan a kasla iti naisingasing a nagnagan ti kaarubana a bagi ti danum a kas ti insingasing ti Ruso a nagan ti "Baybay Kooperasion" iti laud. Segun ti Nalatak nga Ensiklopedia ti Sobiet, daytoy ket gumay-at iti 87°D aginggana ti 98°D, ken a ginggana iti 1,300 a metmetro iti kaadalem. Ti kalawan ket naited laeng a kas 21,000 km. Dagiti dadduma pay a turay a kas ti National Geographic ket mangidesignado daytoy iti basbassit a gay-at.

Ti tattao ket naidasig babaen ti kaadda ti maysa a dakkel nga utek a maigiddiat ti kadakkel ti bagi, nga adda ti naisangsangayn a nsayyat ti panakarang-ayna a neokortesa, sakbay ti sango a kortesa ken dagiti temporal a rutong, a makaaramid kaniada a makabael kadagiti narigat a maaw-awatan a panagrason, pagsasao, introspesion, panagpadles ti parikut ken kultura babaen ti sosial a panagadadal. Daytoy a kapasidad ti sirib, a mairaman ti panagampon ti dua a saka a panaggunay a mangwaya dagiti ima para iti panagiggem dagiti banbanag, ket nakapalubos dagiti tao' ti kaaduan a panagusarda kadagiti ramit kadagiti ania man a sibibiag a sebbangan iti Daga. Ti tattao ket is-isu laeng ti sibibiag a sebbangan nga ammona ti agaramid ti apoy ken agluto ti makan, ken ti is-isu pay nga ammo a sebbangan nga agkawes ken agpartuat ken agusar kadagiti nadumaduma a teknolohia ken dagiti arte. Ti panagadal ti tattao ket ti sientipiko a displina iti antropolohia.
Idi 2009, insingasing ni Malcolm Ross ti baro a pannakaidasig ti pamilia ti pagsasao nga Austronesio a naibatay iti morpolohiko nga ebidensia manipud kadagiti nadumaduma a sasao a Formosano. Insingasing a dagiti agdama a panagkonstrukto manen para iti Proto-Austronesio ket pudno a maitunos iti maysa nga agpakatengnga nga agpang, nga iterminona iti "Proto-Nuklear nga Austronesio". Iti naipangpangruna, ti panangidasig ni Ross ket saan a mangsuporta ti panagkaykaysa ti sasao a Tsouiko, imbes ket nga inkeddengna a ti sasao nga Akin-abagatan a Tsouiko ti Kanakanavu ken Saaroa ket sabalida a sanga. Daytoy ket mangsuporta ti tunton ni Chang (2006) a ti Tsouiko ket saan nga umiso a grupo.

Ti peminismo ket maysa nga urnong dagiti tignay ken dagiti ideolohia a naigandat iti panangialpalawag, panangipatakder, ken panagikanawa ti kapadpada ti politikal, ekonomiko, ken dagiti sosial a karbengan para iti babbai. Iti pay maipatinayon, ti pemenismo ket agsuksukimat a mangibangon dagiti agpapada nga oportunidad para iti babbi idi edukasion ken panagtrabaho. Ti maysa a pemenista ken "ti mangitaktakder wenno mangsupsuporta kadagiti karbengan ken ekualidad ti babbai".

Ti 10° a meridiano daya ti Greenwich ket ti linia ti longitud a gumay-at manipud ti Amianan nga Ungto iti ballasiw ti Taaw Artiko, ti Taaw Atlantiko, Europa, Aprika, ti Akin-abagatan a Taaw, ken ti Antartika aginggana iti Abagatan nga Ungto.

Deinla, Imelda (Abril 2014). "Public Support and Judicial Empowerment of the Philippine Supreme Court". Contemporary Southeast Asia. 36 (1): 128–158.

Addaan ti Tawi-Tawi iti 11 nga ili. Kaaduan kadagiti ili ti masarakan kadagiti isla iti Purpuro ti Sulu. Dua kadagitoy, ti Mapun ken Turtle Islands ti adda iti Baybay Sulu.

Ti Hunio 3 ti maika-154 nga aldaw ti tawen (maika-155 kadagiti bisiesto a tawen) iti kalendario a Gregoriano. Adda pay 211 nga al-aldaw ti nabati aginggana intono maungpot ti tawen.

Ni Papa Adriano II (792–872) ket isu ti papa manipud idi 14 Disiembre 867 aginggana idi 14 Disiembre 872. Isu ket kameng ti natakneng a Romano a pamilia a nagbalin a kas maysa a papa idi isu ket lakayen.

Dagiti ili: Guimbal, Miagao, Oton, Tigbauan, San Joaquin (nabangon manen idi 1910), Igbaras (nabangon manen idi 1918), Tubungan (nabangon manen idi 1938)

Ti Lehislatibo a Distrito iti Siudad ti Bacolod ket isu ti pannakabagi ti Siudad ti Bacolod iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Daytoy idi ket nairepresenta a kas paset ti maikadua a distrito ti Negros Occidental manipud idi 1907 aginggana idi 1972 (malaksid idi 1943 aginggana idi 1944) ken 1984 aginggana idi 1986, ken ti Rehion VI manipud idi 1978 aginggana idi 1984.

Midia a mainaig iti Filipinas iti Wikimedia Commons Dagiti inadaw a sasao a mainaig iti Filipinas iti Wikiquote (iti Ingles) Pakaammo ti panagbiahe idiay Filipinas manipud iti Wikivoyage (iti Ingles)
Ti binomio a nomenklatura (wenno dua-nagan a nomenklatura) ket isu ti pormal a sistema a panagnagan kadagiti sebbangan kadagitiamin a sibibiag a banag babaen ti panangited iti tunggal maysa iti nagan a binuklan ti dua a paset, dagitoy dua a nagan ket agus-usar kadagiti porma ti Latin a gramatika, urayno bamalin a maibatay dagitoy manipud kadagiti sabali a pagsasao. Dagiti kastoy a nagan ket tinawtawagan ti dua a nagan , ti sientipiko a nagan; wenno tinawtawagan pay daytoy ti saan a pormal a nagan a Latin. Ti umuna apaset ket mangilasin ti henero a pakaitagikuaan ti sebbangan; ti maikadua a paset ket pakailasinan ti sebbangan iti kaunegan ti henero. Kas pagarigan, ti tattao ket tagikua ti henero ti Homo ken iti kaunegan ti henero ti sebbangan ti Homo sapiens. Ti pormal a pangyuna daytoy a sistema itipananginagan kadagiti sebbanagn ket naipammadayaw iti Sueko a sientista ani Carl Linnaeus, a nagtaudan kadagiti obrana iti Species Plantarum idi 1753.

Ti Amasona ket nagayus idi iti laud a kas paset ti sistema ti karayan ti proto-Amasona-Kongo, manipud iti interior iti agdama nga aldaw nga Aprika idi dagiti kontinente ket nagsilpoda a kas ti akinlaud a Gondwana. Kadagiti sangapulo ket lima a riwriw a tawtawen iti napalabas, naporma dagiti banbantay ti Andes babaen ti panagdinnungpar ti plata ti Abagatan nga Amerika iti plata Nazca. Ti pannakaipanagto ti Andes ken ti pannakaisilpo dagiti kalasag ti bato ti Brasil ken Guyana, ket nanglapped ti karayan ken gapuanan ti Amasona a nagbalin a nawatiwat nga uneg ti daga a baybay. Nagininut daytoy a baybay iti uneg ti daga a nagbalin a dakkel a nalugnak,nasadiwa a danum a danaw ken dagiti agtataeng iti baybay ket nangamponda iti biag iti nasadiwa a danum. Kas pagarigan, dagiti sumurok a 20 a sebbanagn ti pagi, a kaaduan a kaasitgan a kabagian kadagiti mabirukan idiay Taaw Pasipiko, ket mabalin a mabirukan ita nga aldaw kadagiti nasadiwa a danum ti Amasona.

Dagiti Lehislatibo a Distrito iti Iloilo, ket isu dagiti umuna, maikadua, maikatlo, maikapat ken maikalima a distrito, ken isu dagitoy ti pannakabagi ti Probinsia ti Iloilo iti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas. Ti probinsia ket nabingbingay idin kadagiti lima a kongresional a distrito manipud idi 1907. Adda dagiti bassit a pannakabalbaliw ti maikatlo a distrito, maikapat, ken ti maikalima a distrito idi 1922 babaen ti Tignay Blng. 3036, ken ti adu a pannaka-urnos ti pakabuklan ti amin a distrito ti probinsia, malaksid ti umuna, ket naaramid idi naipasubli ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas idi 1987. Manipud idi 1978 aginggana idi 1984, daytoy ket paset idi ti pannakabagi ti Rehion VI ken manipud idi 1984 aginggana idi 1986, nagbutos daytoy kadagiti 5 a sapasap a pannakabagi.
Ni Maria Corazon Sumulong Cojuangco Aquino (Enero 25, 1933 – Agosto 1, 2009), am-ammo kas Cory Aquino, ti Presidente ti Filipinas manipud 1986 agingga iti 1992. Isu ti umuna a babai a presidente ti Filipinas, ken iti intero nga Asia. Asawana ni Benigno Aquino Jr., mabigbig a senador nga oposision iti panawen ti administrasion ni Presidente Ferdinand E. Marcos. Idi napaltogan ni Benigno Aquino iti Internasional nga Eropuerto (itattan Pannangalubongan nga Eropuerto ni Ninoy Aquino) ti Manila iti panagsublina iti Filipinas idi Agosto 21, 1983 manipud iti Estados Unidos kas exilo, ni Cory Aquino ti naisaad a pannakalider ti oposision a nanglaban iti rehimen a Marcos agingga a natippuog daytoy iti Rebolusion ti Bileg ti Tattao idi 1986 ket nagbalin a presidente ni Aquino.

Ti Filipinas ket saan nga agus-usar iti sabali a Wagayway ti gubat: imbes ket, ti nailian a wagayway ket inus-usar iti daytoy a panggep. Daytoy a wagayway ket napuot a naisangsangayan ngamin ket makainaganan ti kasasaad ti gubat no ti nalabbaga a paset naiparang iti rabaw, wenno ti kannigid ti kumitkita no naiparangay daytoy nga agpangato (a ti puraw a trianggulo ket adda ti rabaw).

Ti Kilimanjaro ket buklen dagiti tallo a naisangsangayan bulkaniko a balisongsong: ti Kibo 5,895 m (19,341 ft); Mawenzi 5,149 m (16,893 ft); ken Shira 3,962 m (13,000 ft). Ti Pantok Uhuru ket isu ti kangatuan a tuktok idiay ngarab ti abut ti Kibo.

Ti sentral a Pasipiko a Republika ti Kiribati ket nagipaammo ti panagbaliw ti petsa para iti akindaya a guduana idi Enero 1995, manipud kadagiti sona ti oras iti −11 ken −10 aginggana ti +13 ken +14, tapno maliklikan a mabingbingay ti pagilian babaen ti linia ti petsa.

Midia a mainaig iti Aguascalientes iti Wikimedia Commons Pakaammo ti panagbiahe idiay Aguascalientes manipud iti Wikivoyage (iti Ingles) Datos ti heograpia a mainaig iti Aguascalientes iti OpenStreetMap

Ti seminal nga artikulo ti panangidasig ti Formosano—ken, babaen ti pagpaatiddog, ti kangatuan nga agpang nga estruktura ti Austronesio—ket idi Blust (1999). Dagiti prominente a Formosanista dagiti lingguista nga espesialista iti pagsasao a Formosano) ket adda problemada kadagiti dadduma a salaysayna, ngem agtultuoloy a ti punto ti reperensia para kadagiti agdama a panagusig iti lingguistikas, ken kas ti naipakita dita baba. Ti sasao a Malayo-Polinesio ket kankanayon a mairaman iti sanga nga Akindaya a Formosano n ni Blust gapu ti panagtalinaay a panagbibingay iti proto-Austronesio ti *t, *C aginggana iti /t/ ken *n, *N aginggana iti /n/, ti panangiyalisda iti *S aginggana iti /h/, ken dagiti bokabulario a kas ti *lima "lima" a saan anapasingkedan kadagiti sabali a sasao a Formosano.

Ti Karayan Abulog ket isu ti maika-9 a kadakkelan a sistema ti karayan idiay Filipinas kadagiti termino ti kadakkel ti taudan ti danum. Daytoy ket addaan ti nakarkulo a pagayusan ti danum iti 3,372 kuadrado kilometro (1,302 sq mi) ken ti kaatiddog iti 175 kilometro (109 mi) manipud kadagiti taudanna iti banbantay ti Rehion Administratibo ti Kordiliera. Ad-adu ngem 90% iti pagayusan a lugar ti karayan ket mabirukan idiay probinsia ti Kalinga bayat a dagiti nabatbati ket adda idiay probinsia ti Cagayan.
Ti pagsasao nga Indi, Mag-indi (wenno Mag-Indi Ayta) ket ti pagsasao a Sambaliko nga addaan iti agarup a 5,000 nga agsasao. Daytoy ket naisasao kadagiti kaunegan ti komunidad Aeta idiay San Marcelino, Zambales, ken dagiti ili ti Pampanga ti Floridablanca (mairaman idiay Nabuklod) ken Porac. Adda pay dagiti agsasao idiay Lumibao ken Maague-ague.

Ti sasao nga Akin-abagatan nga Oceaniko ket ti pannakaisilpo ti Oceaniko a naisasao idiay Vanuatu ken Baro a Caledonia. Daytoy ket insingasing babaen da Lynch, Ross, ken Crowley in 2002 ken sinuportaran babaen ti kanungpalan a panagusig. Sinuspetoda a daytoy ket pannakaisilpo imbes a dagus a pamilia.

Daytoy a simbolo a naited iti Deklarasion ti Wayawaya ti Filipinas idi 1898 ket addaan ti paggiddiatan iti agdama nga opisial a panangipalpalawag. Ti kunanna ket ti puraw a trianggulo ket kayat na a sawen ti kayarigan ti Katipunan, ti nalimed a kagimingan a nagsupiat ti panagturay dagiti Kastila. Ti kunanan ket, dagiti kolor ti wagayway ket parubaen na ti wagayway ti Estados Unidos a kas pannakaipakita ti panagyaman ti panangsalaknib ti Amerika iti panagsupiat kadagiti Kastila idi Rebolusion ti Filipinas. Ti kunana pay a ti maysa kadagiti tallo a bituen ket itakderanna ti isla ti Panay, nga ad-adda ngem ti sibubukel nga is-isla ti Visayas. Ti warragawag ket nairawagawagna pay a ti init a naitakderanna dagiti nalayog nga addang a naaramid dagiti annak ti pagilian nga agpatuloy iti Rang-ay ken Sibilisasion, ken inlistana ti Bataan a maysa kadagiti walo a probinsia a naitandaan babaen ti ray-raya ti init.

Ti Republika Tignay Blng. 9591, a napasingkedan idi Mayo 1, 2009, ket maipanggep ti panangisina ti siudad ti Malolos manipud ti umuna a distrito tapno mangporma ti bukodna a kongresional a distrito a mangrugi kadagiti panagbutos ti 2010. Kasla iti kaso ti San Jose del Monte, dagiti agtataeng ti Malolos ket agbutosda pay laeng para iti umuna a distrito ti Sangguniang Panlalawigan a kas paset ti probinsia . Nupay kasta, idi Enero 28, 2010, ti Kangatuan a Korte ket nangirangarang a ti pannakapartuat ti Lehislatibo a Distrito ti Siudad ti Malolos ket saan a nakasabat ti bilang ti popilasion ti siudad iti 250,000 a nasken a masapul babaen ti batay linteg. Ti Malolos agtultuloy a paset ti umuna a distrito.

Ni John Ernst Steinbeck, Jr. (Pebrero 27, 1902 – Disiembre 20, 1968) ket maysa idi nga Amerikano a mannurat. Isu ket kaaduan a naamammuan para iti nobel a nangabak ti Premio Pulitzer Prize iti Ti Pungtot dagiti Ubas (1939), Daya ti Eden (1952) ken ti nobela tiDagiti Bao ken Lallaki (1937). Isu ket nagsurat kadagiti duapulo ket pito a libro,mairaman dagiti sangapulo ket innem a nobela, innem a saan apiksion a liblibro, ken lima nga urnong dagiti ababa a sarita, ni Steinbeck ket nagungunaan ti Premio Nobel iti Literatura idi 1962.

Cautley, Proby Thomas (1864). Ganges canal. A disquisition on the heads of the Ganges of Jumna canals, North-western Provinces. London, Printed for Private circulation.
Ti pagsasao nga Mol, ammo pay a kas Alatil wenno Aru, ket ti pagsasao a Torricelli ti Papua Baro a Guinea. Dagiti nagan nga Amol ken Aru ket kamalida bassit. Tinawtawagan dagiti agsasao iti pagsasaoda iti Mol (saan nga Amol), bayat a dagiti agsasao iti mangpalikmut a pagsasao ket tinawtawagan ti pagsasao iti Oru (saan nga Aru). Ni Matthew S. Dryer ti Unibersidad ti Buffalo ket nagurnong ti datos para iti Mol.

Ti maika-9 a paralelo amianan ket ti sirkulo ti latitud a 9 gradgrado iti amianan ti ekuador a plano ti Daga. Daytoy ket ballasiwenna ti Aprika, ti Taaw Indiano, Abagatan nga Asia, Abagatan a daya nga Asia, ti Taaw Pasipiko, Sentral nga Amerika, Abagatan nga Amerika, ken ti Taaw Atlantiko.

Dagiti bakir idiay Akin-abagatan a Hemisperio ket addaan kadagiti naisangsangayan a langa a mangisalumina kaniada manipud ti Akin-amianan a Hemisperio. Makibinningay ti Chile ken Baro a Selanda, kas pagarigan, dagiti naisangayan a sebbangan ti beech wenno Nothofagus. Ti eucalyptus ket patneng iti Australia ngem itan ket naimulmulan idiay Akin-abagatan nga Aprika ken Latin nga Amerika para iti panagpataud ti ubaas ken, ti umad-adu nga usar ti biosungrod.

Ti lokasion ti Filipinas iti Singsing ti Apuy ti Pasipiko ken ti kaasidegna iti ekuador ket pakaaramidan ti Filipinas a kanayon a makasanay kadagiti gingined ken dagiti bagio, ngem mangited pay daytoy kadagiti adu a masna a rekurso ken maysa kadagiti kalatakan a biodibersidad. Ti Filipinas ket addaan iti agarup a kalawa iti 300,000 kuadrado kilometro (115,831 sq mi), ken ti populasion iti ad-adu ngem 100 a riwriw nga addaan iti naparpardas nga iya-adu ngem iti ania man a pagilian iti daya nga Asia. Daytoy ti maikapito a kaaduan ti populasion a pagilian idiay Asia ken ti maika-12 a kaaduan ti populasion a pagilian iti lubong. Mainayon pay dagiti 12 a riwriw a Filipino nga agnanaed iti ballasiw-taaw, ken mangbukel daytoy iti maysa a kadakkelan a diaspora iti lubong. Adu met dagiti nadumaduma nga etnisidad ken kultura a mabirukan iti amin a paset ti is-isla. Kadagiti prehistoriko a panawen, dagiti Negrito ket isuda idi dagiti immun-una a nangtagtagitao ti purpuro. Isuda ket sinaruno dagiti nagsasaruno nga allon dagiti tattao nga Austronesio. Napasamak pay dagiti pannakisukat kadagiti Insik, Malayo, Indiano, ken dagiti estado ti Islam. Kalpasanna, dagiti nadumaduma a pagilian ket nabangonda idi babaen ti turay dagiti Datu, Raha, dagiti Sultan wenno dagiti Lakan.
Ni James Madison, Jr. (Marso 16, 1751 (O.S. Marso 5) – Hunio 28, 1836) ket maysa idi nga Amerikano nga estadista ken politiko a teorista, ti maikapat a Presidente iti Estados Unidos (1809–1817). Isu ket naikabkablaawan akas ti “Ama iti Batay-linteg” para iti kaipangrunaanna iti panagburador iti Batay-linteg iti Estados Unidos ken kas ti kangrunaan a nangipatakder ken nagsurat iti Bilin dagiti Karbengan iti Estados Unidos. Isu ket nagserbi a kas maysa a politiko ti kaaduana apanagbiagna. A kasla dagiti nanipud ti Virginia nga estadista iti panagtagabu a kagimongan, isu ket nagtagikua kadagiti tagabu a kas paset dagiti napili; isu ket nakatawid ti bukodna a plantasion a tinawtawagan a kas ti Montpelier, ken nagtagikua kadagiti ginasut a tagabu iti panawen ti kabibiagna tapno agtalon ti tobako ken dagiti dadduma pay a maapit.

Adda dagiti maipagpagarup a a mabalin a maipanggep dagiti masakbayan a panagtunton. Ti Estados Unidos ken Rusia (kas sumaruno nga estado iti Kappon ti Sobiet) ket nangitaltalinaay nga addaanda iti reserba a karbenagn iti agaramid kadagiti panagtunton ket adda met dagiti panagipagpagarup a ti Brasil ket agar-aramid iti panagtunton a naibatay babaen ti 53° L ken 28° L, isu a mangtuoon kadagiti panagtunton ti Arhentina ket Britaniko ngem saan a ti Chile.

Ti Baro a Caledonia ket addaan iti kalawa ti dag iti 18,576 km2 (7,172 sq mi). Daytoy ket addaan iti populasion iti 268,767 (Ago. 2014 census) a buklen dagiti aglalaok a tattao a Kanak (dagiti kasisigud a mangtagtagitao ti Baro a Caledonia), dagiti kaputotan a Europeano a (Caldoche ken Metropolitano a Pranses), tattao a Polinesio (kaaduan ket dagiti Wallisiano), ken tattao nga Abagatan a daya nga Asiano, ken dagiti pay bassit tattao ti Pied-Noir ken kaputotan ti Maghreban. Ti kapitolio ti teritorio ket ti Nouméa.

Ti Kofei ket maipada iti leksiko iti sasao a Daya a Luek Geelvink ken naipagpagarup a maitagikua iti dayta a pamilia, ngem saan unay a nasayaat a napasingkedan tapno masigurado.

IKadagiti tawen ti 1880, ti banatay ket nagbalin a paset ti Aleman a Daya nga Aprika ken tinawagan idi a aks ti "Kilima-Ndscharo" iti Aleman iti panagsurot kadagiti komponente a nagan iti Kiswahili.

Urayno daytoy ket nainget a saan a pidgin wenno kreol, daytoy ket addaan kadagiti langa kadagitoy a dua a tipo ti pagsasao. Ti ponolohiko ken gramatikal a paggiddiatan ket kaibuksilanna a dagiti agsasao ti Hiri Motu ket maawatanda met ti Motu. Iti pay maipada, dagiti agsasao ti Motu a saan met a nakaadal iti Hiri Motu ket marigatanda met, urayno dagitoy a pagsasao ket leksikal nga agpada unay, ken agtalinaay ti kadawyan a sintaktikal a batayan ti Austronesio.

Nayanak ni Quirino idiay Vigan, Ilocos Sur kada Mariano Quirino ti Ilocos Sur ken Gregoria Rivera iti Agoo, La Union. Dimmakkel idiay La Union ken Ilocos Sur sakbay a nagpa-Manila ket nagbasa idiay Unibersidad iti Filipinas. Nagturpos iti kinaabogado idi 1915 ket nagtrabaho kas abogado agingga a naapointaran kas miembro ti Kamara dagiti Pannakabagi ti Filipinas, manipud idi 1919 agingga 1925, sa kas senador idi 1925 aginggana 1931. Kalpasanna, nagpaay a kas sekretario iti busbos ken sekretario iti lungnguop iti gobierno a Mankumonidad.
Jondelius, U.; Ruiz-Trillo, I.; Baguñà, J.; Riutort, M. 2002: The Nemertodermatida are basal bilaterians and not members of the Platyhelminthes. Zoologica scripta, 31: 201-215.

Ti agdama nga aktibidad ti Bantay Natib ket babaen dagiti lima a termal a lugar. Dagiti napudot nga ubbog iti kaldera ti Natib ket ti Asin, Mamot, Tigulangin, Uyong ken dagiti ubbog ti Paipit. Dagiti napudot nga ubbog ket sumakopda kadagiti temperatura manipud ti 30-56°C, ng addan dagiti nababa panagayus, ken neutral aginggana ti bassit nga alkalina a maiparuar a danum.

Ti Aguascalientes opisial a ti Nawaya ken Naturay nga Estado ti Aguascalientes (Espaniol: Estado Libre y Soberano de Aguascalientes, literal: Napudot a dandanum), ket maysa kadagiti 31 nga estado ken Pederal a Distrito a mangbukel kadagiti 32 a Pederal nga Entidad ti Mehiko. Daytoy ket nabingbingay kadagiti 11 nga ili ken ti kapitolio a siudadna ket ti Aguascalientes.

Ni Carly Rae Jepsen (naiyanak idi Nobiembre 21, 1985) ket maysa a Kanadiano ng agiplakplaka nga artista ken kumakanta-mannurat ti kanta manipud idiay Mission, Britanika Kolumbia. Idi 2007, isu ket maikatlo iti maikalima a tiempo ti Kanadiano nga Idolo,ket isu ket kameng ti konsierto a panagbanbaniaga dagiti Kalaingan a 3 a Kanadiano nga Idolo. Kalpasan ti panakibinglayan iti Kanadiano nga Idolo, isu ket nagpirma iti Fontana ken MapleMusic, ken nangipablaak ti immuna nga album, Ay-ayam a Ginnuyodan iti Tali, iti Septiembre 30, 2008. Kalpasan ti Tallo a Tawen, isu ket nangipablaak ti baro nga agmaymaysa, a naitituluan ti "Tawagannak Ngata", a daytoy ket inpablaak babaen ti 604 Records, ken sinarunuan daytoy babaen ti panakaipablaak ti imumuna a naipaatiddog a panagtokar, Kuriosidad, idi Pebrero 14, 2012.

Zealandia (Baro a Caledonia, ti masa ti daga ti Baro a Selanda ken dagiti mainaig nga isla ket napnoda nga adda iti Akin-abagatan a Hemisperio)

Ti sasao a Nunusaku ket dagiti grupo ti sasao a Malayo-Polinesio, a naisasao idiay ken iti likmut tiisla ti Seram. Awan kadagitoy a pagsasao ket addaan iti ad-adu ngem duapulo a ribo nga agsasao, ken adda dagiti sangkabaasit ket naisagmak iti pannakaawan.

Ti pagsasao a Moikodi, wenno Doriri, ket ti pagsasao a Papuano a naisasao idiay Probinsia ti Oro, idiay "ipus" ti Papua Baro a Guinea. Kagudua dagiti agsasao ket monolingual.

Mangiraman daytoy nga artikulo ti teksto manipud iti pablaak nga adda itan iti dominio a publiko: Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope Benedict I". Ensiklopedia Katolika. New York: Robert Appleton.
Ti The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference on the Constitution, Doctrine, Discipline, and History of the Catholic Church, makunkuna pay a kas ti Old Catholic Encyclopedia ken ti Original Catholic Encyclopedia, ket ti maysa nga ensiklopedia iti pagsasao nga Ingles a naipablaak idiay Estados Unidos. Ti immuna a tomo ket nagparang idi Marso 1907 ken dagiti tallo a naudi a tomo ket nagaparang idi 1912, ken sinaruno babaen ti master a pagsurotan a tomo idi 1914 ken kalpasan dgaiti suplementario a tomo. Daytoy ket naidesinio "tapno makaited kadagiti agbasbasa tinapno ken autoritatibo a pakaammo iti intero a siklo dagiti interesado iti Katoliko, aksion ken doktrina".

Ti Hiri Motu ket addaan kadagiti dua a dialekto a tinawtawagan ti "Austronesio" ken "Papua". Dagitoy a dialekto ket pudno dagitoy nga Austronesio iti gramatika ken bokabulariob, gapu ti pannakaalada manipud ti Motu; ti nagnagan ti dialekto ket mangitudo kadagiti immuna a pagsasao nga insasao babaen dagiti agus-usar iti daytoy a lingua franca. Ti dialekto a "Papua" (tinawtawagan pay iti "Di-sentral") ket ad-adu idi a naisasao ken mabalin a saan a naspsapa ngem idi agarup a 1964, ken naus-usar a kas alagaden para kadagiti opisial a pablaak. Ti "Austronesio" (wenno "Sentral") a dialekto ket as-asideg iti Motu iti gramatika ken ponolohia, ken ti bokabulariona ket ad-adu ken as-asideg iti kasisigud a pagsasao. Gapu kadagitoy a rason, daytoy idi ti pammadayaw a dialekto, nga inkedkeddeng dagiti agsasao a hus-husto.

Maysa kadagiti karang-ayan a probinsia iti Filipinas ti Cebu. Ti metropolitano a paset ti Siudad ti Cebu (a pakairamanan ti Siudad ti Mandaue ken Siudad ti Lapu-Lapu) ket maikadua iti Metro Manila iti kaadu ti populasion iti intero a pagilian.

Dagiti sistema ti karayan ken dagiti tanap ti layus idiay Brasil, Peru, Ecuador, Colombia ken Venezuela, a dagiti danumda ket agayus idiay Solimões ken dagiti tributarioda, ket tinawtawagan iti "Akinngato nga Amasona". Ti maitutop a Karayan nga Amasona ket kaaduan nga agayus babaen ti Brasil ken Peru. Daytoy ket paset ti pagbeddengan a nagbatean ti Colombia ken Perú, ken addaan kadagiti tribuario nga umabot idiay Venezuela, Colombia, Ecuador, ken Bolivia.

Ni Papa Gregorio V, né Bruno ti Carinthia (c. 972 – 18 Pebrero 999) ket isu ti Papa manipud idi 3 Mayo 996 aginggana idi 18 Pebrero 999, isu ket anak a lalaki ni Salian Otto I, Duke ti Carinthia, nga isu ket apo a lalaki ni Emperador Otto I ti Natan-ok. Ni Gregorio V ket sinarunona ni Papa Juan XV idi isu ket agtawen ti duapulo ket dua.

Adda dagiti pagarigan dagiti nalatak a sirkulo iti nainlangiten nga espera ket mairaman ti nainlangitan a horisonte, ti nainlangitan nga ekuador, ken ti ekliptiko. Dagiti nalatak a sirkulo ket naus-usarda pay a kas dagiti uniso a panagipagarup ti heodesiko iti rabaw ti Daga (urayno saan a perpekto nga espera), ken ti pay iti naitimbukel a nainlangitan a bagbagi.
Ti napili a pagsasao ket naipatpatarusen a kas mangbukel ti maysa nga agasmang ti sapasap a bugas iti ug-ugali a Filipino, nga iti tunggal uppat ket maikapet iti tunggal maysa kaniada. Ti kolumnista a ni Bobit Avila iti Philippine Star ket inpatarusna ti napili avpagsasao a kas mangipakpakita a dagiti Filipino ket umunada nga agay-ayat iti Dios, sarunuen iti tunggal maysa kaniada ken kalpasanna ti pagilianda. Ti sabali pay a kolumnista, ni Kay Malilong Isberto ti The Freeman, ti naikuartel idiay Siudad ti Cebu a kabsat a periodiko ti Star, ket inpalawagda met a ti napili a pagsasao ket mangirepresenta kadagiti rebbeng dagiti nasayaat nga umili a Filipino.

Nagsapata a kas pangulo ni Quirino idi Abril 17, 1948, dua nga aldaw kalpasan iti pannakatay ni Manuel Roxas. Nabutosan a presidente iti sumaruno a tawen kas kandidato ti Partido Liberal.

Ti pagsasao a Paulohi, wenno Solehua, ket tigangani nga awanen a pagsasao nga Austronesio a naisasao idiay Isla Seram iti akindaya nga Indonesia.

Dagiti karayan ket paset ti hidrolohiko a siklo. Ti danum iti kaunegan ti karayan ket sapasap a naurnong manipud ti panagtudo babaen ti maysa a pagayusan a labneng manipud ti rabaw a nagayusan ken dagiti dadduma pay a taudan a kas ti panagkarga manen ti danum ti daga, dagiti ubbog, ken ti pannakaibbet dagiti naipenpen a danum iti masna a yelo ken dagiti penpen ti niebe (a kas dagiti glasier). Ti potamolohia ket isu ti sientipiko a panagadal kadagiti karayan bayat a ti limnolohia ket isu ti sapsap a panagadal kadagiti kaunegan ti daga a danum.

Schneider, Cynthia. 2010. A grammar of Abma: a language of Pentecost Island, Vanuatu. Pacific Linguistics. Canberra: Australian National University.

Dagiti pamilia ti Tor ken Kwerba ket nalawagda a nabangon. No agkuyogda a maidasig adda dagiti dua a mairaman nga isolado, ken dagiti dua pay a pagsasao a saan a nalawlawag a panagkabagian.

Mangisingasing dgaiti kaudian a panagsukisok a dagiti pagsasao ti Pukapuka, ti Tokelau ken Tuvalu ket maigrupoda a kas rimpuok, ken iti kasta addaanda iti nakaro nga impluensia kadagiti nadumaduma a Wayaway a Polinesio, a kas ti Tikopia ken Anuta, Pileni, Sikaiana (amin iti Is-isla ti Solomon) ken Takuu (iti aplaya ti Bougainville, PNG). Adda pay ebidensia a ti Pukapuka ket adda iti prehistoriko a pannakaiyasideg iti Mikronesia, gapu ta adda dagiti adu a bilang dagiti baliaks iti Pukapukano nga agparang a binulbulod manipud iti Kiribati (papel ti komperensia ti K. & M. Salisbury, 2013).

Ti pagsasao a Yali (Yaly, Jalè, Jaly) ket ti pagsasao a Papuao ti Baro a GUinea ti Indonesia. Agtataeng dagiti tattao a Yali iti daya ti Ginget Baliem, idiay Akinlaud a Kabanbantayan.

Ti "Pacto del Jocote", a tulagan ti kappia ket napirmaan idi idiay Costa Rica idi Abril 11, 1842 iti sirok ti kayo ti sarguelas idiay Alajuela ni Francisco Morazan ken ni Vicente Villaseñor a nangbaliktad ti gobierno ni Braulio Carrillo.
Adda met dagiti kaso ti nagpukaw a tattao iti Filipinas, kangrunaan iti panawen ti Linteg Militar iti rehimen ni Presidente Ferdinand Marcos a segun kadagiti reporta ket ginasut a tattao a politikal a kabusor ti administrasion a Marcos ket natiliw ken naipupok, ket adu kadagitoy ti mapukpukaw agingga iti agdama. Iti rehimen ni Presidente Corazon Aquino iti naladaw a 1980, adda met dagiti natiliw ken nagpukaw a tattao iti ikut ti militar. Uray iti rehimen ni Presidente Fidel V. Ramos, nalatak ti kaso ti panagpukaw ni Edgar Bentain, maysa nga agob-obra iti pagsugalan a nangiruar iti mabuybuya nga ala bayat a makisugsugal ni Joseph Estrada, nga agdama idi a bise presidente ti pagilian. Nagpukaw ni Bentain ket agingga iti agdama di pay nasarakan daytoy uray la koma bangkayna.

Kadagiti naduktalanna, isu ket nagpormula iti ekuasion Dirac a nangipalawaganna ti panagkukua dagiti fermion ken nangipadto ti kadda ti antimateria. Ni Dirac ket nakibingay iti Premio Nobel iti Pisika para iti 1933 kenni Erwin Schrödinger, "para iti panagduktal kadagiti baro a produktbo a porma iti teoria ti atomiko".

Ni D. Vasco da Gama (Panangibalikas a Portuges: [ˈvaʃku ðɐ ˈɣɐmɐ]) (c. 1460 wenno 1469 – 24 Disiembre 1524), Umuna a Konde ti Vidigueira, ket maysa idi a Portuges nga eksplorador, maysa kadagiti kaballigian iti Panawen ti Panagduktal ken ti agbilbilin kadagitiimmuna a bapor a dagus a naglayag manipud idiay Europa aginggana idiay India.

Ti pagsasao a Kusaghe ket ti maysa a pagsasao nga Oceaniko nga insasao babaen dagiti agarup a 2,400 a tattao idiay Isla Baro a Georgia , Is-isla Solomon.

Ti Khmer Khe ket naisasao kadagiti sumaganad a purok ti Distrito ti Siem Pang, Probinsia ti Stung Treng, Cambodia (Herington & Ryan 2013:8).

Ti identidad ti kultura ti rehion ket nakitkita a kas paset ti "Ad-adayo nga India" wenno Kalatakan nga India, a kas nakitkita iti ' Naindiano nga Es-estado ti Abagatan a daya nga Asia ni Coedes, a mangibagbaga iti daytoy ti "Isla nga Abagatan a daya nga Asia"; ken iti uneg ti Austronesia wenno Oceania, gapu ti panagbibingay iti etnolingguistiko ken historikal a tataudan ken dagiti naud-udi a grupo (grupgrupo ti Mikronesia ken Polinesia) a nagtaud manipud iti daytoy a rehion.

Ti Hungaria i/ˈhʌŋɡəri/ (Hungaro: Magyarország [ˈmɒɟɒrorsaːɡ] ( denggen)) ket maysa a naserraan ti daga a pagilian idiay Tengnga nga Europa. Daytoy ket mabirukan idiay Labneng Karpato ken nabeddengan babaen ti Eslonakia iti amianan, Ukrania, ken Romania iti daya, Serbia, ken Kroasia iti abagatan, Eslobenia iti abagatan a laud ken Austria iti laud. Ti kapitolio ti pagilian, ken ti kadakkelan a siudadna, ket ti Budapest. Ti Hungaria ket maysa a kameng ti Kappon ti Europa, NATO, ti OECD, ti Visegrád a Grupo, ken ti Schengen a Tulagan . Ti opisial a pagsasaona ket ti Hungaro, a naamammuan pay a kas ti Magyar, a paset daytoy Finno-Ugric a grupo ken isu daytoy ti kaaduan a naisasao ti saan nga Indo-Europeano a pagsasao idiay Kappon ti Europa.
Dagiti eleksion ket inadministro babaen ti maysa a nawaya a Komision dagiti Eleksion kadagiti tunggal tallo a tawen a nangrugi di 1992. Daytoy ket mapasamak iti tunggal maikadua a Lunes iti Mayo, dagiti nangabak kadagiti eleksion ket agtakemda iti opsina iti sumaruno a Hunio 30.

Tryon, Darrell (1976). New Hebrides Languages: An Internal Classification. Dept. of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University.

Iti pay nawatwatiwat, ti kagimongan ket mabalin a mailadawan a kas maysa nga ekonomiko, sosial, wenno industrial nga inprastruktura, a mangbukbukel ti nadumaduma nga urnong ti agmaymaysa a tattao. Dagiti kameng ti kagimongan ket mabalin a maigiddiat kadagiti etniko a grupo. Ti kagimongan ket mabalina ti maysa a naisangsangayan nga etniko a grupo, a kas dagiti Sahon; ti maysa nga estado ti pagilian, a kas ti Bhutan; wenno ti nalawlawa a kultural a grupo, a kas ti maysa a Lumaud a kagimongan. Ti balikas a kagimongan ket mabalin pay a mangitudo ti maysa a maurnos a boluntario a gunglo ti tattao para kadagiti relihioso, managayat, kultural, sientipiko, politikal, patriotiko, wenno dadduma pay a kapanggepan. Ti "kagimongan" ket mabalin pay, nga adadu babaen ti pamay-an ti metapora, a mangitudo ti sosial nga organismo a kas ti maysa a kolonia ti kuton wenno ti aniaman a kooperatibo a kaurnosan a kas ti, kas pagarigan, kadagiti dadduma pormulasion ti artipisial a kasirib.

Ti pagsasao a Sawi wenno Sawuy ket ti pagsasao ti tattao a Sawi iti pilo ti Trans–Baro a Guinea a naisasao kadagiti kalugnakan ti sago iti Laud nga Irian. Kadagiti kaarruba a pagsasao, daytoy ket kaaduan a kabagian ti sasao nga Awyu iti daya.

Ti Kilimanjaro ket maysa a dakkel a estratobulkan. Dua kadagiti tallo a pantokna, ti Mawenzi ken Shira, ket nataydan bayat a ti Kibo (ti kangatuan a pantok) ket malmalmeng ken mabalin a bumsuakto manen. Ti kinaudi a kangrunaan a panagbussuak ket napasamak idi baetan ti 150,000 ken 200,000 a tawtawen.

Pagsasao contact is common, making clear family classifications difficult ? it is often unclear whether lexical similarity is due to borrowing or a common parent pagsasao. Contact occurs between sign pagsasao, between signed and spoken pagsasao (Contact Sign), and between sign pagsasao and gestural systems used by the broader community. One author has speculated that Adamorobe Sign Pagsasao may be related to the "gestural trade jargon used in the markets throughout West Africa", in vocabulary and areal features including prosody and phonetics.