Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Graniittu (lat. granum – ”jyvä”) magmuattine plutouniene mägilaji, kudai kuuluu graniittoin rodukundah. Graniittah kuuluu kvartsu, plagiokluazu, muašpuattu da kiildo. Graniitat ollah muankuoren tärgevimii kogomuksii. Niidy on äijis kohtis da net ollah enimien manderehien pohjannu. Graniittu on ainaovoluaduine luonnon materjualu, kovuon puoles se on toizel sijal jälles almuazua.

Irina Fedosova oli roinnuhes Andrei Jefimovičan da Jelena Petrovnan Julinoin perehes. Kuuzi -vuodehizennu Irina lähti ruadoh, 12 -vuodehizennu rubei itkemäh iänel svuad'bois. Vuozien 1840 lopus Zaonežje-alovehes tyttyö tiettih hyvänny iänel itkijänny. Vuonnu 1864 yhtes perehen kel lähti elämäh Petroskoih. Vuozinnu 1880 runonpajattai käi Moskovah, Piiterih, Nižni Novgorodah. Vuvves 1895 naine eli Piiteris valdivollizen peittonevvojan T.I.Filippovan fatieras (Moika-joven randupiha, 74). Keviäl vuonnu 1899 tuli järilleh Karjalah. Häi on pandu muah Kuuzirannan kirikön kalmoil Jusova Gora-kylän lähäl (Oniegan rannal).

Ecole Spéciale de dessin When Cézanne was pupil at the art school of Aix-en-Provence (1859) the first works, watercolours, washing, drawings of the school and history...

Vuvves 1953 Jašin oli jo Dinamon enzimäine vratari. Yhtes kluubanke häi viizi kerdua (1954, 1955, 1957, 1959 da 1963) oli Nevvostoliiton čempionannu da kolme kerdua voitti Nevvostoliiton sportumal’l’an jalgumiäčys.

Nevvostoliiton Korgeviman nevvoston käskys 16. ligakuudu 1943 Nikolai Omelinale annettih Nevvostoliiton urhoi -arvonimi urhakkahuos da urholližuos da palkittih Leninan kunnivomerkil da Kuldaine tiähti -medalil.

Vuvvennu 2007 kyläs avattih Tunguon kyläntaloi G.I. Gužijevan mustokse, kudai oli opastajannu. Kyläntalois on äijy dokumentua, fotokuvua da muudu eläjien eloksentavan vehkehty.

John Cummings (Johnny) da Thomas Erdelyi (Tommy) oldih mollembat samas Tangerine Puppets -bändis vuozinnu 1965-67. Hyö tuttavuttih Douglas Colvinan (Dee Dee) kel, kudai ei ammui muutti Germuaniespäi, da Jeffrey Hymanan (Joey) kel, kudai silloi oli artistu vuvvennu 1972 perustetus glam rock -bändis Sniper.

Ruskeikulkkukuikku on pohjazien alovehien lindu. Se peziy Skandinuavies, kogo Pohjas-Ven'an alovehel da sežo Pohjas-Amerikan pohjazimis vuittilois. Suomes se peziy kogo muas. Suomes peziy 800-1500 puarua.

Kapušta (livvikse "kalan otettavu", ven’akse – ”ribolovka”) on kalan otettavu. Se on suuri luzikku libo labjaine rouno. Sil on pitky varzi da sih luzikkah on vältämättäh luajittu loukko.

Jamaika (angl. Jamaica) on suarivaldivo Britanien Yhtymäs Vest-Indies. Luodehes on meriraja Kubanke. Suari kuuluu Antilian suurien suarien joukkoh Kariban meres. Muan pinduala on 10 991 km². Rahvahan lugumiäry on 2 930 050 hengie (v.2014). Piälinnu on Kingston. Viralline kieli on anglien.

Afganistuanu (puštu افغانستان‎, dari افغانستان), viralline nimitys- Afganistuanan islamilaine tazavaldu on valdivo Keski-Azies. Afganistuanal ei ole piäzyy mereh. Vuvven 2013 mugah vägilugu on läs 31 miljonua, pinduala on 652 864 km².
Heččulas oli aijemba oma kylähalličusaloveh, Heččulan poselenien keskus, ga aloveh liitettih Vieljärveh vuonnu 2006. Heččulas ymbäri ollah kylät: Akimovo, Kuččeselgy, Kaskiselgy, Lamminselgy, Majaselgy, Pogoil'a, Punččoila, Simanovanselgy, Syssoila, Hlebozero (Heččula) da Čornaja Lamba.

Turvan, jalloin da vačan karvan väri on keldasvalgies muzavanruskieh. Nieglat ollah muzavanruskiet muzavienpoikkinazien junoloinke. Nieglikon rindu da kulku ollah yhty värii.

On olemas 17 ilma-aluksen da lendokonehen lajii. Niilöin joukos ollah avtožiru, aerostat, vertol'uottu, vintokrilu, dirižabl'u, mahol'outtu, plan'ouru da lendokoneh.

Paiči kirjutusruaduo N. Zaitsev on nerokas taideilii. Piirustua häi algoi školas, konzu opastui kolmandes kluasas. Piirustuskerhos hänel oli nerokas opastai Leonid Korhonen; kuduas häi äijäl mih opastui. Sit nämmä tiijot päittih hänele Moskovan taidoyliopistos opastujes. Mondu vuottu Nikolai Zaitsev ruadoi mainostaidoilijannu. Kogo elaijas hänel suitui suan kuvua. Erähät niilöis pandih ozutettavakse Anukses, Alavozes sego Petroskois.

Hrizantiemua kazvau muailman keski- da pohjasalovehil, enimilleh Aazies. Tädä kukkua kazvatetah dekoratiivizennu kukannu. Täl kazvatandutaval on tuhatvuodine histourii. Kitais, kuspäi on rodužin monet hrizantiemoin lajit, tädä kukkua istutettih saduloih vie 551 vuvvel enne meijän aijanluguu. Jevrouppah kazvi tuodih XVII vuozisual, Ven’ale – XIX vuozisual. Ven’al erähii hrizantiemoin lajiloi voibi kazvattua pihal, toizii – vaiku kazvihuonuksis. Tädä kukkua kukkienkazvattajat suvaijah sendäh, ku net ollah värien puoles kirjavat, kukitah hätken da niilöis helpoh voibi kazvattua uuttu kukkua.

Veikko Hakulinen on suomelaine hiihtäi, kolmekerdaine olimpiadukižoin čempionu da muailman kolmekerdaine čempionu. Häi oli roinnuhes Kurgijoves vuvvennu 1925.

Teatru on ezittäjän taidehen muodo, kuduas ozuttelijat näytelläh rahvahan ies paginua, muuzikkua, tansii, liikkehii da viippavuksii käyttäjen. Tavan mugah kerrondan ližäkse teatral on eri muodoloi, nengomii kui ouperu, operettu, balettu, pantomiimu, kiinalaine ouperu da kabuki. Teatruezityksii puaksuh ozutetah teatrurakendukses, kudai on niih niškoi suunniteltu da rakendettu.

Nägö: Harmai selgy da valgei vaččupuoli, piän edupuoli valgei da piälakku mustu, samalleh kaglu. Vahnan uročun rožis on enämbi valgiedu da piälakal enämbi mustua ku emäčyl da nuoril linduzil. Händy on pitky, da pästäräkki viippuau sidä kävelles omah luaduh.Piduhus: 16,5-19 cmPaino: 18-23 g, uročču on emäččyy suurembi.

Perehes, hos emändän muamankielenny oli inkerinmurreh, ijän kaiken paistih livvikse. Valentinan muamah – Hilda Petrovna on Leningruadan alovehel rodivunnuh. Karjalah tulduu terväh opastui pagizemah livvikse da sit ven’aksegi. Lapset školah lähtiettih, nikudai ven’an kieldy ei maltanuh. Vie Valentinan omassah poigugi, konzu rubei käymäh päivykodih ei maltanuh ven’akse ni yhty sanastu.
Luadimah peziä nämä linnut ruvetah aijoi da kezäs ehtitäh kaksi kerdua hauduo paigazii. Enzimäine havvondu algavuu oraskuun puolivälis, toine – kezäkuun lopus-heinykuun allus. Linnut luajitah peziä kivilöin alle, kallivoloin ragoloih, puuloin juurih, toiči kololoih. Kylis da linnos luajitah pezii levoloin alle, ikkunoin naličniekoin tuakse, halgoloih.

Vuonnu 1930 nevvostovaldu käski rakendamah Belomorskan-Baltien kanualan. Srojun da Belomorskan-Baltien luagerin (BelBaltLag) hallindolline keskus oli Medvežja Gora –azetuskohtu da pos’olku sen lähäl. Kanualu pandih käyttöh 2. elokuudu vuonna 1933.

Savonlinnan keskučču on sijoitunnuhes suaril, kudamat erotetah Saimuan sellät Pihl´aivien da Huabuvien toizistah. Linnan pindualas enämbi kolmannestu on vetty da suarii. Huabu- da Pihl´aivetty yhtistetäh kolme salmie, kudamat ollah päivänlaskupuoles päivännouzupuoleh Laitaatsalmi, Huabusalmi da Kyrönsalmi.

Vieno Kettunen (ven. Виено Григорьевна Микшиева) on Karjalan rahvahalline da Ven’an arvostettu artistu. Vieno Kettunen ruadau Karjalan Kanzallizes teatras enämbi 60 vuottu. Kettunen on vienankarjalaine.

Prouzan ližäkse Valentina Kodratjeva kirjuttau runoloi da pajoloin tekstoi. Omii runoloi äijän kerdua kävyi lugemah runoloin lugijoin kilbah, kudamua pietäh Anukses Brendojevan festivualin hantuzis. Hänen kirjutettuloi pajoloi pajatetah anukselazet pajojoukot.

Apel'siinat ollah tavan mugah oranževoit. Apel'siinu on erähis kielis andanuh nimen oranžile värile. Värin nimi tulou francien sanas orange (se sana allun algajen tulou hindin da urdun kielilöin apel'siinua merkiččijäs sanas narangi), kudai merkiččöy sego apel'siinua sego sen värii. Erähät luavut yhtelläh ollah syväindön puoles ruskieloi, da niidy kučutah veriapel'siinoikse.

Tuhkuamine on roinnuh tavanmugazekse semmite linnois. Vuvvennu 2013 Suomes kaikis pokoiniekois 46 % tuhkattih. Tuhkuamizes ruuhi muahpanendan sijah poltetah libo tuhkatah.

Juomoin kukkazet ollah pienet, viiziteräzet, muah painujat. Marjat ollah sinizet pyöryžät, harvah piduličat. Net ollah mehevät da syödävät. Marju on 1,2 sentii piduhuttu.

Sana fioliettu tulou francien sanas violette, kudai merkiččöy fialkua, ku enimien fialkoin kukat ollah fiolietat. Väris käytetäh sežo nimie siniruspakko libo siniruskei.

Joukko soittau neo-glem-muuzikkua. Enzimäine al'bom nimel “Poet of the fallen leaves” nägi päivänvalgien sygyzyl vuonnu 2015 (”Kapkan Records” (Piiteri), Coon Records Oy-Ltd” (Suomi).

Vuozisadassah XVIII tädä kivie piettih hinnois sen lujuon täh. Sih aigah sidä käytettih raudua da čugunua valajien päččilöin piälystämizes. Vaiku puolen vuozisuan mendyy ovvostettih, ku lykätäh päččih harvinastu da ainavoluadustu kivie. Tädä kivie ruvettih käyttämäh dvorčien, kirikkölöin, mustopaččahien čomendamizes. Kivie käytetäh sežo lagevoloin, trotuaroin da kävelykujoloin luadimizes, sendäh ku se on hyvä pahoin siälöin kestäi. Vagoinkarvastu kvartsiittua on käytetty Napoleonan kalmukivenny da Leninan mauzolein luadimizes.
Tove Jansson kirjutti dai čomendi kuvil omassah kirjat. Muumit viestitäh harmouniedu. Hos muumimuailmu tavallizesti ongi turvalline, ga sen eläjil toiči rodieu hos midä mugahtembuajua, kudamah näh maksau sanelta. Enzimäine Muumi-tevos oli vuvvennu 1945 ilmah piässyh Småtrollen och den stora översvämningen (”Muumit da suuri viennouzu”, ei kiännetty karjalakse).

Jean Sibelius, oigiel nimel Johan Julius Christian Sibelius (8. talvikuudu 1865, Hämeenlinna, Suomen velikokni'ažestva, Ven'a — 20. syvyskuudu 1957, Järvenpää, Suomi) oli suomelaine säveldäi, kudamua pietäh Suomen kanzallissäveldäjänny. Hänen stiil'annu oli kanzallisromantiekku. Häi säveldi seiččie sinfouniedu da muun mugah sinfounizii runoloi.

Sil aigua Kant kirjutti omat perinpohjazet ruavot, kudamien hyvyös häi sai XVIII vuozisuan kuulužan da arvokkahan ajattelijan nimen da kudamat ylen äijäl vaikutettih muailman filosouffizen ajattelun tulieh kehitykseh:

Järves on 54 suardu. Niilöin pinduala on 10,6 km². Suurimat suaret ollah Teronšari (4,86 km²), Voišari, Laidašari, Sunašari, Ulja-Šari, on sežo kaksi piendy suaristuo: Purutšaret da Šalamašaret.

Disneyn luajitun Frozen-animaciifil’man (angl. ’jiävytetty’) starinan pohju on otettu Andersenan kirjutetus suarnas Lumikuningatar (dan. Snødronningen). Andersenan nimi ongi otettu Frozen-fil'mah, kudamas on huahmot Hans, Christoff, Anna da Sven. Nämmis nimilöis ravieh sanottuu rodieu rouno ku Hans Christian Andersenan nimi. Alguperäzes suarnas nengozii nimii ei ole.

Joga kielen elokseh, mugaže i karjalan kielen elokseh, kuuluu kielele tarkoitettuloin tavoittehien täyttämine, kudamii on moni. Tärkimih niilöis kuulutah: olemine rahvahan kommunikatiivizennu välinehenny; olemine tiedovälinehenny; olemine esteetiekallizennu välinehenny.

Kairos Nilan keskel sijaiččou suari Roda, kudual on muan vahnimat isluamilazet rakendukset, dvorču Manial, Kairon yliopiston gospitali da Gezira-nimine suari, kudual on posol’stvat da ulgomualazien kompuanien ezitystöt da nygyaigazet rakendukset. Linnan rahvahien lugumiäry on läs 8 miljonua hengie, da se lugu ainos kazvau. Rahvas kylis muuttuu linnoih - Kairoh da sen lähizih suurih linnoih. Kiros on hyvin kehitetty turizmu. Suuri Kairo on Jegiptan turizman keskus. Kogo muailmas tundietut jegiptalazet piramidat sijoitetah Kairon linnanymbäristön lounuas Gizan reunal.

Tazavallan virallizet kielet ollah griekan da turtsien kielet. Piälinnu on Nikosii. Valdivon pinduala on 9250 km². Rahvahan lugumiäry on 1 142 575 hengie.

Vuozinnu 1950-1952 oli Šoltarven piirin komsomolan komitietan enzimäine sekretari, 1952-1953 – Segežan alovehen komsomolan komitietan enzimäine sekretari.

Kolmetostu kerdua Tretjak oli Nevvostoliiton čempionannu (1970-1973, 1975, 1977-1984), sai hobjumedalin nämmis kilvois vuvvennu 1974 da 1976 yhtes Armien keskuskluubanke.
Simfouniiorkestru on moine orkestru, kuduas on mondu luaduu soittimien joukkuo, sit ollah kielisoittimet, puhundusoittimet, lyöndysoittimet. Moizen yhtiständän perusteh on roinnuh Jevroupas 18-vuozisual. Enzimäi simfouniiorkestrah kuuluttih jouhisoittimet, puuhizet da vaskizet puhundusoittimet. Sih liityigi vähäluguine lyöndysoittimien joukko. Jälles jogahine niilöin joukkoloin kogomus oli leninnyh da muttunuh eriluaduzekse. Nygöi suures orkestroin perehes eroitetah pieni da suuri simfouniiorkestru.

Tädä kvartsiittua suajah vaiku Karjalas Onieganrannikon piiris Oniegujärven päivänlaskupuolizel rannal Šokšan kyläs, sendäh puaksuh sidä sanotah šokšan kvartsiitakse.

Saamelaine oksu: saamen kieli, kudai jagahes kahteh loittozeh toine toizes piämurdeheh (päivännouzupuoline da päivänlaskupuoline piämurreh).

Vahnu Čuupan pogostu muanitah enzimäzen kerran vuvvennu 1574 Soloveckoin manasterin kirjois. Silloi sie oli 7 pihua da eli 10 hengie. Vuozisuan peräs Čuuppu tuli Ven’an sl’udukaivoksien keskukse.

Otranto-salmi eroittau Albuanien Itualies. Koillizes se rajoittuu Serbienke, Kosovo da Metohii – avtonoumizen alovehenke. Luodehes – Černogourienke, päivännouzus – Makedounien tazavallanke, liidehes – Gretsienke.

Isakov kiändi V. Majakovskin, M. Gor'kin, M. Lermontovan, T. Ševčenkon, N. Nekrasovan, Džambulan, Janku Kupalan, V. Lebedev-Kumačan, M. Svetlovan da M. Isakovskin tevokset karjalakse.

Šahmuattukiža on strateegielline stolakiža, kuduah kižuau kaksi hengie. Heil on 64-kodaine šahmuattulaudu, kudual on erikoisšahmuattufigurua. Kiža yhtistäy taijon (šahmuattukompozitsii), tiijon sego sportan elementua. Sen nimi on tulluh persien kielespäi ― šah mat merkiččöy «šah kuoli».

Mars (simvolu: ) on päiväzensistieman planiettu. Päiväzes laskiettuu se on nel'l'äs päiväzensistieman planiettu. Planiettu on nimetty roumalazen mifolougien voinanjumalan Marsan mugah. Ruspakon Marsan läbimittu on läs puolet Muan läbimitas, da se on ristikanzale elinkelvotoi. Marsas on höyrynny, nestehenny da jiänny olijua vetty sego ylen ohut guazukehä, kuduas suurin oza on hiilidioksidua da loput enimyölleh azottua. Marsal on kaiken ližäkse ylen vilu. Marsal on kaksi piendy kuudu, Phobos da Deimos.

Kolumbii on erilline aloveh, kudai ei kuulu ni yhteh ozavaldivoh. Vašington on perustettu vuonnu 1791 da sai oman nimen Ameriekan enzimäzen prezidentan ǅordž Vašington kunnivokse.

Pyhäjärvi on järvi, kudai sijoittuu Suomen da Ven’an rajal. Järven suurin oza on Suomes, ga sen liidehoza sijoittuu Karjalan tazavallan Sortavalan piiris.

Kyyhköi on 29-36 sentii piduhuttu, sen paino on 265-380 grammua. Kyyhköin piä, kaglu da rindu ollah tuhkan harmuansinize vihandan, keldazettavan libo purpurnoin metalluläpetyksenke kaglas da rinnas.

Lindgren ruadoi sekretarinnu Kungliga Automobilkubbenas da meni miehele Sture Lindgrenale vuvvennu 1931, 23-vuodehizennu. Lindgrenan lapsi tuli elämäh heijänke, da kolmen vuvves peräs rodivui toine lapsi Karin. Vuvvennu 1941 pereh muutti Dalagatanal olijah fatierah, kudamas Lindgren eli kuolemassah.
Malavin tazavaldu (vuodessah 1964 Nyasaland) on valdivo Päivännouzu-Afriekas. Liidehes se rajoittuu Mozambikanke, päivänlaskus Zambienke, pohjazes Tanzanienke. Päivännouzuraja Mozambikanke fa Tanzanienke menöy Njasa-järven myöte. Virralline kieli on anglien kieli. Piälinnu on Lilongve. Muan pinduala on 118 494 km². Rahvahan lugumiäry on 16 777 547 hengie.

Syksyn sävel on Juice Leskizen kirjutettu da säveldetty pajo vuvvel 1975. Se on yksi Juicen suurimii hittilöi da Suomen kaikkii suozitumbii ”tulirob'logituarupajoloi”. Tekstu algau sanoil: Katu täyttyy askelista / Elämä on kuolemista.

Viizi kerdua Tretjakua sanottih parahakse jiäkur’oikižuajakse Nevvostoliitos, kolme kerdua – Jevroupas, nelli kerdua – Muailman jiäkur’oihkižuajien kilvoin parahakse vratarikse.

Kyyhköi (lat. Columba livia L., ven. голубь сизый+) kuuluu kyyhkölöin pereheh. Kyyhköidy on joga Karjalan linnas da suures kyläs. Linnoin da kylien ulgopuolel sidä ei ole. Kyyhköi on talvilindu.

Julgine ala libo julgine sektor tarkoittau kanzantalohuon vuittii, kudai on valdivoloin libo munitsipaliettoin omistukses. Julgizeh sektorah lugietah valdivoloin da munitsipaliettoin varzinazen toimindan ližäkse mm. julgizet fondat da valdivonyhtivöt. Julgizen sektoran varat tullah enimyölleh nalogois. Läs kaikkiel muailmas julgine sektor nähtäh parahakse tavakse todevuttua järjestys da turvalližus, muga kui oigevuslaitos, politsii da armii. Tavan mugah julgizeh sektorah kuuluu äijy toiziigi ruadoloi: vuitti opastukses, tervehyönhuollos da ymbäristönvardoičukses, daže tevollizuos, semmite puolistustevollizuttu sego tiijoitus-, aijanvietto- da liikendehtoimindua.

Pyhämies Dimitrii Rostovskii (11. (21.) talvikuudu 1651 - 28. ligakuudu (8. kylmykuudu) 1709) - pyhittäi on roinnuhes Kijevan lähäl, blagočestivois perehes da oli ylen äijäl suvaiččii Jumalua: opastui grekan da latinan kieldy da toizii klassikkalizii tiedoloi. Häi tuli monuahakse, sai nimen Dimitrii velikomučeniekan Dimitrien Solunskoin mustokse. Pyhämies Dimitrii maltoi kerduo Jumalan Sanua Ven'al, ylen äijis linnois, tiedäjät hänen koulutustu da korgieloi tiedoloi igumen Kijevo-Pečorskoin Lavran andoi käskyn luadie (Žitije Svätih) kirjuttua pyhittäjien monuahoin eländyaigah näh. Tädä ruaduo Dimitrii ruadoi kogo omassah ijän.

Orapihl’uadu enimyölleh kazvau Pohjazen muapuoliškon lauhkien ilmaston alovehis, enne kaikkie Pohjas-Amierikas da Jevruazies. Orapihl’ai kazvau yksinäh da luadiu tuhjožikot tuhjoloin keskeh, mečänreunoile, kuattuloin meččien kohtale da aholoile. Muah niškoi kazvi ei ole čirčy, yhtelläh parembi kazvau syvis, ei märris ojitettulois muavägevis mualois. Kazvi hyvin kestäy talviviluloi da suvaiččou valgiedu.

Suves se rajoittuu Sal’vadoranke, liidehes Gondurasanke, koillizes Belizanke da luodehes Meksikanke. Päivännouzus on Kariban meri, lounazes on Tyynimeri. Gvatemala on suurin valdivo Keski-Amerikan tazavaldois. Muan pinduala on 108 889 km². Rahvahan lugumiäry on 14 373 472 hengie (2013). Piälinnu on Gvatemala. Virralline kieli on ispuanielaine.
Mehu on juomine, kuduadu luajitah kypsis fruktois libo kazvoksis. Ga on vie olemas mehuloi, kuduat suajah erilazien heinien korzilois, juurilois da lehtilöispäi (ezim. mehu selderin korziloispäi). Mehuu juvvah läs kaikkies mualois.

Pada on saves libo ravvas luajittu aste syömizien varustandah libo piendäh niškoi. Pada on pyöryžy, sit eigo ole korvua, eigo pangua, eigo vartu. Padua pannah päččih da otetah päčispäi ufatkal. Karjalazel emändäl talois oli eri suurustu padua, joga padah niškoi oli oma suurus ufatku. Padoi luadi padaniekku käzil pyörijän padaniekan kruugan vuoh. Sit pada pandih päččih.

Gruamottukirjazes oli kirjutettu: Obonežskoi riädy: Aunuksenlinnu – 3 grivnua, Svir´-1 grivnu, Juskola – 3 grivnua, Terveničis – 3 grivnua, Vjunitsas – 1 grivnu. Tiä elettih vesi da čudi rahvas, kuduat oldih jo pravoslavnoit da hyvin maksettih maksuloi Novgorodskoil Vladikal. Pravoslavnoi kirikkö jazičniekois maksuloi ei kerännyh.

Pajopruazniekkua piettih Sortavalas vuozil 1896, 1906, 1926 da 1935. Vuvvennu 1896, konzu piettih enzimäine pruazniekku, Sortavalan Vakkosalmen puustoh oli azetettu pajolava, sen luadijannu oli Yrjo Blomstedt.

Kižuajat vuorotellen siirretäh šahmuattoi. Enzimäzinny figuroi siirretäh valgiet kižuajat. Kižuaju siirdäy yhty figurua nengozien siändölöin mugah: kaikkii figuroi, paiči hebuo, voi siirdiä kohtinastu viivua myö, sendäh gi figuran tiele ei sua olla tostu figurua. Vai hebuo voi siirdiä sile kodazele, kudaman iel on toine figuru.

Koin suures pertis on kaksi ikkunua, suuri päčči truvanke, stola laučoinke, škuappu, posudniekku, pieni stola lapsih niškoi, kravatti, kätkyt da kaksikerroksine puukravatti. Kätkyön rinnal seizou rukki. Monet vehkehet muzeis ollah alguperäzet. Toizet – koupiet, kuduat ollah luajittu Eliasan vellen tyttären Miina Lönnrotan mustoloin mugah.

Vladislav Tretjak (25. sulakuudu 1952) on nevvostolaine jiäkur’oihkižuaju (vratari), harjaittelii, Ven’an valdivonvallas da poliitiekas ruadai, Ven’an Valdivon Duuman IV-VII kučundukerähmölöin deputuattu Yhtenäine Ven’a -puolovehespäi. Vuvves 2006 on Ven’an jiäkur’oihkižuajien federatsien piämies.

Lihtenšteinan ruhtinaskundu on Päivänlasku-Jevroupan pieni valdivo (160 km²). Muan piälinnu on Vaduts. Päivännouzus Lihtenštein rajoittuu Avstrienke, päivänlaskus – Šveitsarienke. Nämmä valdivot ymbäröijäh Lihtenšteinan alovehtu.

Vladimir Brendojevan kirjah on kerätty runoilijan kai runot da kerdomukset, da runokiännökset. Tädä kirjua enne Brendojevan kirjua oli painettu vuottu viizitostu tagaperin. Jättie hyvä jälgi muale -kogomus nägi päivän valgien vuvvennu 1999. Sidä sai suaja da ostua. Ga aijembazii kirjoi – ”Kylmil” da ”Kadajikko” - jo ei olluh. Enzimäzes on Brendojevan kai kirjutetut kerdomukset, toizes – suuri runoelmu voinah nähte. Suurembua ei ole ozua -kirjas kai Brendojevan tuotando, kai runot da kerdomukset, kiännöksetgi on kerätty yksih kanzih.
Enzimäi ”afri”-sanal muinazen Karfagenan eläjät kučuttih ristikanzoi, kuduat elettih linnan lähäl. Tämä nimi on sivottu ”afar”-sanah, kudai merkiččöy finikakse pölyy. Konzu Riman eläjät vallattih Karfagenan, hyö nimitettih sen Afriekakse. Myöhembäh Afriekakse ruvettih kuččuo tämän manderen kaikkii alovehii, a sit iččiegi mannerdu.

Anton Pavlovič Čehov (29. pakkaskuudu 1860 Taganrog – 15. heinykuudu 1904 Badenweiler) on ven'alaine kirjailii, kudai uvvisti novellua da näytelmykirjalližuttu.

Enimyöte syvväh kanan, sorzan da hanhen jäiččii. Syvväh sežo ind'ukan, peldokanan, strausan da toizien linduloin jäiččii. Erähien kandoin kanat annetah erivärizii jäiččii. Jäičän väri ei vaikuta sen syömisominažuoksih. Ven'al da Amerikas kanan jäičät tavan mugah ollah valgiet da beževoit, Anglies net ollah maksankarvazet.

Hierun merkittävimmät nähtävykset ollah vuonnu 1452 srojittu renessanssikirikkö, kuduas on Santi Guččin luajittuloi veistoksii. Hieru on myös genirualan Wojciech Jaruzelskin synnyinkohtu (1923).

Bolivii (isp. Bolivia, kečua Buliwya, aimara Wuliwya, guar. Volívia), viralline nimi on Monikanzalline Bolivien Valdivo (esp. Estado Plurinacional de Bolivia) on valdivo Suvi Amerikan keskiozas.

Pengerel on karjalankieline ozutelmu. Sen kirjuttajannu on priäžäläine kirjuttai da runoniekku Aleksandr Saveljev. "Pengerel" on enzimäine Aleksandr Saveljevan ozutelmu.

Mandela luadi merkiččijiä roduerottelun vastastu ruaduo Suvi-Afriekas. Vuonnu 1993 Mandela Frederik de Klerkanke häi sai Nobel’an rauhanpalkindon. Mandela oli kaheksas Suvi-Afriekan tazavallan prezidentu vuozinnu 1994 – 1999 (enzimäine mustuhibjuine prezidentu). Häi oli vanhin Suvi-Afriekan prezidentu. Nelson Mandela oli tiettävy poliittine tyrmähotettu. Häi oli tyrmäs 17 vuottu vuozinnu 1964-1982. Mandela oli merkiččii Afriekan johtai. Prezidentannu Mandela luadi monet tärgiet yhteiskunnallistalovehellizet uvvistukset, kuduat avvutettih voittua yhteiskunnallizen da talovehellizen eriarvožuon Suvi-Afriekas. Häi ližäi kulut opastumizen da tervehyönhoijon alah. Eläkkehele mendyy Mandela oli ielleh kanzanvällizesti vaikutusvaldaine hahmo, roduerottelus piästämizen sivvolu. Häi oli Unescon hyvän tahton poslu da otti ozua AIDSn vastazeh kampuanieh.

Priäžan lyydilaižed sananpolved. Petroskoi. 2012. Kniigan pohjannu on Suomes ilmah piästetyt Priäžän lyydiläzet sananpolvet -kirjan materjualu.

Valgei päistärikki (lat. Motacilla alba L., ven. белая трясогузка) kuuluu päistärikkilöin pereheh. Se on muuttolindu. Karjalas sidä on kaikkiel da äijy.

13 kilometrin piäs kyläspäi liideheh on suo (ven. Болото Восточно-Сегежское), kudaman pinduala on 761,0 gektarua. Täs on äijy garbaluo da muur’oidu.

Nelson Rolilahla Mandela (18. heinykuudu 1918 Mvezo, Suvi-Afriekan Liitto – 5. talvikuudu 2013 Johannesburg, Suvi-Afriekan tazavaldu) oli kosa-kanzan tembu-heimoh kuului suviafriekkalaine poliitiekku, kudai toimi sežo puolistajannu. Suvi-Afriekas hänet puaksuh tundiettih kosankielizel kluanunimel Madiba libo nimel tata, kudai tarkoittau kosakse «tuattua».
Jäiččy on moneh eri tabah käytös olii ristikanzan syömine. Pädevinny da puaksumbah toizii sydävinny ollah kanan jäičät, vaiku kai linduloin jäičät ollah syödävät. Paiči sidä syödävinny ollah erähien reptilieloin jäičät (ezimerkikse čerepuahan).

Floran da Lavran kirikkö Mägriel on Karjalan vahnimii kirikkölöi. Kirikkö on nostettu kivikirikkölöin jyttyöh vuvvennu 1613 Ven’an voiton kunnivokse Ven’an da Ruočin välizel voinal.

Petrovskoin horan perustajannu da ohjuajannu vuozinnu 1936-1953 oli kuulužu muuzikkumies, Karjalan nevvostotazavallan arvostettu artistu da Ven’an nevvostotazavallan kul’tuurualan arvostettu ruadai Ivan L'ovkin.

Aleksandra Gripenberg (1857 – 1913) on suomelaine kirjuttai, tekstankorjailii, lehten ilmoihpiästäi, politiekku. Häi on roinnuhes Kurgijoves vuvvennu 1857.

Enzimäzii aiga tarkoi kartoi oli piirretty vaste 1800-luvun loppupuolel. Johann Hieronymus Schröter oli piirdänyh Marsan kuvan 1700-luvun lopus da nägi planietan napalakit da erähii pinnan piirdehii. Hänen mieles planietan tummembat kohtat oldih pilvilöi.

Kitai, viralline nimi on Kitain Rahvahan tazavaldu – sosialistine valdivo Päivännouzu-Azies. Rahvahan lugumiäry on 1,36 miljardua hengie. Sen merkin mugah Kitai on enzimäzel kohtal muailmas. Muan pinduala on 9 596 960 km². Pindualan mugah Kitai on kolmandel kohtal Ven’an da Kanadan jälles. Merel Kitai rajoittuu Tyynivaldumeren meriloinke. Mual Kitai rajoituu Pohjazes Koreanke da Ven’anke koillizes, Mongoulienke pohjazes, Ven’anke da Kazahstananke luodehes, Kirgizienke, Tadžikistuananke da Afganistuanke päivänlaskus. Kitai rajoittuu Pakistuananke, Indienke, Nepalanke da Butananke lounuas da Mjanmaranke, Laosanke, Vietnamanke suves.

Majai on suuri jyrzii, kudual on puolivezine eloikeino. Sen rungan piduhus on 1-1,3 m, korgevus — 35,5 sm, paino — 30-32 kiluo. Emäčyt ollah suurembi izäččylöi. Majai on madal elätti, sil ollah lyhetyt viizi -sormizet käbälät, tagakäbälät ollah äijiä vägevembi ezikäbälii. Sormien keskes ollah uijanduvälinahkazet. Kynnet ollah vägevät, lačetut. Tagakäbälän toine sormi on kaksišuaraine – sil elätti sugiu nahkua.

Muantiedo (gret. geografia, ’muan piirdämine’) on tiijonala, kudai tutkiu Muan pindua da muan pinnal eziintyjii sego ristikanzan sego luonnon luajittuloi ilmivölöi.

Mägyryččy libo Alavozenmägi (ven. Ильинская Горка) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Alavozen kyläkundah.

1960–1980-lugu oli hyvä da hyövylline Karjalan Heimoh niškoi. Sen painandulugumiäry nouzi 1000:h. Lehti uvvistui monis puolis. Lehtes rodih ikkun Viroh da Nevvosto-Karjalah, Ruočin karjalaziengi uudizii da pagizutandoi ruvettih painamah lehteh. Lehtes äijän kirjutettih kyykkä-kižas. Luajittih omat noumerat: Salmile omistettu (1962) da karjalazes kaupanpiendäs (1964).

Järven pinduala on 46,1 km², piduhus – 20,1 km, keskilevevys – 2,3 km, randuviivan piduhus – 107 km (suariloinke). Sen keskisyvys on 2,6 m, syvin kohtu on 15 m.

Verraten rinnalolijah Topasjärveh Pääjärven keskisyvys on suurembi, a vezi kezäl on lämmembi. Pohju on enimyölleh muvakas. Rannat ollah korgieloi, kivizii da čuuruzii. Niilöil on meččii. Suvirannikol löydyy madalii da suohizii randoi.
Koli on Pohjas-Karjalan korgevin vuaru Pielizen rannal Lieksas. Koli on enimite valgiedu kvartsiittua. Kolin korgevin kohtu on Ukkokoli. Vuaran juurel on Kolin hieru.

Vietnamu, virallizesti Vietnaman sosialistine tazavaldu on valdivo Liideh-Azies. Se sijaiččou Indiokitain niemimual. Päivänlaskus Vietamu rajoittuu Laosan da Kambodžanke, pohjazes Kitainke, päivännouzus da suves Suvi-Kitain merenke. Vietnaman piälinnu on Hanoi. Muan pinduala on 331 210 km². Rahvahan lugumiäry on 92 477 857 hengie. Viralline kieli on vietnaman kieli.

Kirikkö kandau Floran da Lavran nimie. Nämmien pyhien mustopäiviä pietäh 18. (31.) elokuudu. Ven’an pohjazes Florua da Lavrua kunnivoittih muanruadajat kui žiivatoin da muanruadajan talovuon akkiloiččijoi da vardoiččijoi. Nämmien pyhien obrazat enne oldih joga talois.

David Hume (7. oraskuudu (26. sulakuudu) 1711 – 25. elokuudu 1776) oli šotlandielaine filosouffu, empirizman, psiholougizen atomizman, nominalizman da skeptitsizman ezittäi; erähien tutkijoin mugah agnostiekku; ekonomistu da histouriekku, Šotlandien Tiijonandamisaijan eräs suurimis ezittäjis.

Kijev on Ukrainan suurin linnu da piälinnu. Se on Dnepr-joven rannal, Ukrainan keskiozan pohjazes. Kijev on muan kul'tuuru-, poliittine, sociualu-, ekonoumiekku-, transportu-, tiedo- da uskondokeskus. Kijevas eläy Jevroupan suurin oza rahvastu Stambulan, Moskovan, Londonan, Piiterin, Berlinan da Madridan jälles.

Neisvinogruadan roindumuannu on Pohjas-Amierikku. Karjalas ylen viluloin talviloin aigah se kylmäy. Se ylen terväh kazvau, mi on hyväkse dai pahakse. Hyvänny puolennu on se, ku lyhyös aijas se kattau suuren pinnan. Toizes puolespäi, ku et ruvenne kaččomah sidä da leikkuamah liigoi vezoi, se kattau kaiken, mih vai puuttunou.

Valgiedu gribua kazvau pedäjikkölöis, koivikkolois, segamečis. Niidy voibi löydiä kuuzen, pedäjän, koivun da tammin ual. On moine mieli, ku enämbi niidy on sit, kus on must’oižikkuo da buolužikkuo, kazvau kiärmöisiendy da on kudžoimätästy. Mečäs ku roinnou kiärmöisiendy, sit vältämättäh rodieu valgiedu gribuagi. Valgiedu gribua kazvau heinykuus syvyskuun puolivälissäh. Net voijah kazvua yksitellen, ga puaksumbah kazvetah kogonazil perehil. Löydänet yhten, kačahtai ymbäri, vältämättäh lövvät ližiä.

Konzu seura rubei ruadamah uvvessah jo Karjalan Sivistysseura -nimel, keviäl 1917 kerras otettihes lehten painandah. Se piäzi nimel Karjalaisten Sanomat. Viestejä Vienan ja Aunuksen karjalaisille. Lehti piäzi ilmah kaksi kerdua kuus. Toimittajan ruaduo jatkoi Iivo Härkönen. Erähii kirjutuksii painettih anuksenkarjalakse, enziallus kirillitsan kirjaimin.

Voltairen suurin filosoufine tevos on Dictionnaire philosophique, kudai oli kogomus hänen Encyclopédie'h luajittulois kirjutuksis da toizis lyhyölöis kirjutksis. Hos sen kritiekku oli suunnattu Frantsien poliitillizii institutsieloi da Voltairen vihaniekoi vastah, sen piäkohtehet yksikai oldih Biblii da katoline kirikkö.

Albert Einstein (14. kevätkuudu 1879 — 18. sulakuudu 1955) oli germuanienjevrieläine fiizikku, kudamua pietäh yhtenny XX vuozisuan merkittävimbis fiizikkulois. Händy tunnetah muun mugah suhtelližusteorien ozuttelijannu. Häi sai Nobelan fiiziekanpalkindon vuvvennu 1921.
Talvi on yksi nelläs vuvvenaijas. Muut ollah kevät, kezä da sygyzy. Talvi tulou kerras sygyzyn jälles. Talven kuut ollah talvikuu, pakkaskuu da tuhukuu.

Horas on kymmenkundu pajattajii, enimät ollah karjalazet. Horas on kazvettu omat muuzikan kirjuttajat – Nikolai Dubalov da Nikolai Riškin da pajoloin sanoin kirjuttajat – Valentina Kodratjeva.

Kuu rodieu kudakui nelläs nedälis. Vuozi rodieu 12 kuus. Kuut ollah pakkaskuu, tuhukuu, kevätkuu, sulakuu, oraskuu, kezäkuu, heinykuu, elokuu, syvyskuu, ligakuu, kylmykuu da talvikuu. Kuut voibi jagua nelläh vuvvenaigah: talvikuu, pakkaskuu da tuhukuu ollah talven kuuloi, kevätkuu, sulakuu da oraskuu keviän kuuloi, kezäkuu, heinykuu da elokuu kezän kuuloi da syvyskuu, ligakuu da kylmykuu sygyzyn kuuloi.

Rannat ollah kivizii. Järven pinduala on 46 km² (suariloinke), piduhus – 22,5 km, levevys – 3 km, randuviivan piduhus – 60,8 km. Sen keskisyvys on 10 m, syvin kohtu on 19,5 m.

Gretsii on Suvi-Jevroupan valdivo. Viralline nimi on Gretsien tazavaldu. Rahvahan lugumiäry on enämbi 11,3 milj. hengie, pinduala on 131 957 km². Se on 73. sijal muailmas rahvahan lugumiäryn mugah da 95. sijal pindualan mugah.

Vuozinnu 1895-1896 Fedosova ezitti runoloi Piiteris, Moskovas, Nižni Novgorodas da toizis linnois. Silaigua ruvettih sanomah, gu hänen taido maagizesti vaikuttau toizih ristikanzoih. Omis matkois Fedosova vastavui äijien vuozien 1890 Ven'an taido- da literatuurualoin ruadajien kel, kudamien joukos oldih M.Gorki, F.Šal'apin, N.Rimski-Korsakov, M.Balakirev. Kirjailii M.Gorki (Voplenica- sego Žizn' Klima Samgina -nimizis tevoksis) hyvin kuvaili Irina Fedosovua.

Valentina Kodratjevan kerdomuksis on tozi kajalaine elos da tozi karjalazet rahvas. Poluudittuu syväin -kerdomukses on kirjuttajan muaman elostu. Elos Hilda Petrovnal oli jygei. Voinan aigah häi oli nemsoin vallan ual. Sit händy karkoitettih omas muaspäi, työttih Germuanieh luageriloih. Sit Suomi lunnasti inkeriläzii. Jälgimäi tuldih Karjalah, omale roindumuale Leningruadan alovehele muga ni laskiettu ei.

tostu pertii suau kaččuo vaiku uksespäi. Sie suau nähtä Elias Lönnrotan vanhusaijan kravatti, stola, zirkalo, kniigupualičču, Eliasan vellenn Henrik Juuhazen akan sundugu priduanoih nähte da kaksi douhturin šliäppiä – liečetiijon da filosoufien douhtorin.

Ivan L’ovkin kirjutti enämbän 70 pajuo. Niilöin joukos on ven’alazien pajoloin kiännökset karjalakse da omat kirjutetut pajot, častuškat, runot karjalan kielel. Äijät niilöis roittih Karjalas rahvahan pajoloikse, kudamat tänäpäi kuulutah Karjalan monien pajojoukkoloin repertuarah. Niidy pajattau Karjalan valdivolline Kantele-ansambli, karjalan rahvahan Oma Pajo -hora, Myllärit, Petrovskoi hora da muut.

Neisvinogruadu on 10-15 metrii pitky liuanu. Sil ollah usat, kudamien vuoh kazvi tartuu karhakkoloih pindoih da eriluaduzih tugiloih. Tuolleh se kazvau yläh da kattau omal varrel da lehtilöil pystyoigieloi pindoi. Kazvin lehtet ollah šuarakkahat, jogahizes lehtes on viizi suurdu lehtivezua. Lehten varzi on 6-8 sentii pitky. Neisvinogruadan kukkazet ollah pienet da kazvetah tukulleh. Kazvin pienet andimet ollah muzavansinisty värii. Net ei olla syödävät.
Tretjak on Kanzallizen jiäkur’oihkižuajien liigan Jiäkur’oin kuulužuon zualan jäsen (händy otettih sih vuvvennu 1989 enzimäzenny Jevroupan jiäkur’oihkižuajis).

Nikolai Abramovan kniigu «Kurgiden aig» (”Kurgiloin aigu”) on V.S. Vysotskin muzeis ”Vysotskin taloi Tagankal” («Дом Высоцкого на Таганке»).

Muahpanendu on toimenpido, kudamas ristikanzale libo elätile annetah jälgimäine panendukohtu kuolendan jälles. Tavanmugazii muahpanendutaboi ollah muahpanendu ruuhes da muut muah panendat, tuhkuandu, panemine kriptah, merehpanendu da ilmahpanendu. Muahpanendan yhtevyös tavan mugah pietäh muahpaniezet, pido, kuduah tavan mugah liittyy pokoiniekan mustelemistu da igävöimisty.

Päiväzensistiemu on Päiväzen da kaikkien sidä kierdäjien kappalehien kerätty sistiemu. Päiväzensistieman planietat ollah Merkurius, Venus, Mua, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus da Neptunus. Päiväzensistieman ijäkse on suadu n. 4,6 miljardua vuottu. Sežo toizil tiähtilöil on huomattu omii eksoplanietoin kerättylöi planiettusistiemoi.

Varkauksen ystävyslinnat ollah Lu'an (Kitai), Nakskov (Danii), Rjukan (Norveegii), Sandviken (Ruočči) , Petroskoi (Ven'a), Rüsselsheim (Germuanii), Pirna (Germuanii), Zalaegerszeg (Vengrii). Ystävyslinnoile on nimetty omii kohtii. Varkaukses on Zalaegerszegin aukio (lagevo), Rüsselsheimin aukio (lagevo), dai pihat: Petroskoinkatu, Sandvikeninkatu, Nakskovinkatu, Rjukaninkatu da Pirnankatu.

Syvväh kudžoit kazviksien mehuu, jäičienaigua enimyölleh syvväh pin'oloi da toizii syöii. Erähät syvväh siemenii da sienii. Eletäh kaikkie mieruo myö, a Antarktiidas niidy ei ole.

Nygöi sih kuulutah Nurmeksen linnu, Valdimon kundu da Lieksan linnu. Enne Juuvan kundu sežo kuului Pielizen Karjalah, ga nygöi se on oza Jovensuun alovehkundua.

Heinykuus 1943 – elokuussah 1944 oli 10. gvardien ammundujoukon bataljounan piälikkö Keskifrontal da Enzimäzel Ukrainan frontal. Yhtyi Orlovan bojuh, Dnepran otandubojuh da äijih toizih. Semmite ozutti iččie Dnepran ottamizes. Syvyskuun 26. päivänny 1943 hänen bataljounu vihollizen vastustajes Kamenka-kylällyö Ukrainal hävitti viizi tankua, otti trofeinnu kaksi tankua da rynnäkkötykin. Samannu vuon 29. syvyskuudu oli pahasti ruanittu da kylmykuussah 1943 oli liečebataljounas.

Järves on 66 suardu, kudamien yhtehine pinduala on 96,1 km². Suurimis suarilois (Vočkala, Malošuari, Laidošuari, Talvišuari, Maijanšuari, Lupčanga) ollah mökit, kudamis kalastajat eletäh, konzu tullah järvele kalastamah. Suurimih suariloih, ezim. Vuoškalošuari, rahvahat tullah muarjah.

Armies oli ligakuus 1937. Sluužii jalguväen voinujoukkolois (Siberin voinuokrugas). Vuvvennu 1939 loppi nuorimien leitenantoin kursit Krasnojarskas. Oli jalguväen joukon piälikönny Siberin voinuokrugas. Oli Talvivoinal, pakkaskuul-kevätkuul 1940 oli Suomen Rahvahan Armien 1. Ammundudiviizien komendanturoutan piälikkö. Voinan jälles jatkoi sluužbua jalguväenroutan piälikönny Leningruadan voinuokrugas. Oli Ižänmuallizel voinal. Kezäkuul-syvyskuul 1941 oli Pohjazen da Karjalan frontal 52. ammundujoukon routan piälikkö. Oli Karjalua puolistamas. 27. syvyskuudu 1941 oli ruanittu käzih da jalgoih, sit talvikuussah 1941 oli Belomrskas gospitalis.
1435 – loppu 15 sadavuottu kuoli (pyhä) svätoi Savvatii. Sen jälles Zosima da German luaittih manasterin yhteseländykohtu Solovetskoin suarel suvipuolel, kuspäi hyvin nägyi ”kirikkö ilmasolii”ihan Pyhäjärven da Lykyllizen lahten keskel. A obitelin keskel, mäil oli puulois rakendettu Spaso-Preobraženskoi soboru(piäkirikkö) Nikol´skoin predelanke da vie Uspenskoi kirikkö.

Savonlinnu (suom. Savonlinna) on suomelaine linnu, kudai on sijoitunnuhes Suvi-Savos. Sie eläy 35 547 eläjiä (31.12.2015), da sen pinduala on 3 597,71 km², kudamas 1 358,65 km² on vetty. Savonlinnu tunnetah keskiaigazes Olavinlinnas da sie piettäväs Savonlinnan Ouperufestivualis. Savonlinnan nuaburikundii ollah Enonkoski, Heinyvezi, Kitee, Liperi, Parikkala, Randusalmi, Ruokolahti, Riäkkylä, Sulkava da Varkaus. Nämmis Enonkoski on kogonah Savonlinnan ymbäröity.

Nämmä syöjät kerävytäh 3 kastah: emä, ižä da ruodajatkudžoit. Emät da ižät ollah siivienke, ruodokdžoit – siivittäh. Syöjien usazet ollah pahkazil: emä da ruodokudžoloil 0n 11-12 pahkastu, ižäkudžoloil -12-13, erähil on 4-6 vie voibi olla 10 pahkastu.

Maršallansuaret libo Maršallansuariloin tazavaldu (angl. Republic of the Marshall Islands) on Tyynenmeren valdivo, kudai sijoittuu Mikronezies. Yhtysvallat avuttau Maršallansuarile den’gu- da puolistusdielolois (niilöil on den’gu- da puolistusliitto).

Sakari Vuoriston jälgeh vuvvennu 2006 Karjalan Heimon piätoimittajakse vallittih enzimäine naine - Aila-Liisa Laurila, kudai on täs ruavos tänäpäigi.

Vuvvennu 1970 Pahomova da Gorškov roittih enzi kerdua Jevroupan da Muailman čempionoikse. Hyö oldih nämmien kilvoin voittajinnu kuuzi kerdua, enämbi kaikkii jiäl sportutansiloin histouries. Vaiku kerran Pahomova da Gorškov ”laskiettih” poudiuman korgevimale pordahale toizii, germuanielastu puarua – vellie da sizärdy Buk. Se oli Jevroupan kilvois vuvvennu 1972. Ga jo kahten vuvven peräs Muailman kilvois nenga ennitettih heidy, germuanielazil pidi kai loppie sportukarjieru. Enzimäzenny voittovuvvennu Pahomova da Gorškov maltettih kestiä vagavan kilbailun da voittua parahii Velikobrituanien, Germuanien federatiivizen tazavallan da Yhtysvalloin luistelijoi. Omas taidoruavos hyö eistyttih ylen pitkäle. Yhtes Čaikovskajanke niilöinny vuozinnu hyö luajittih miljounoile kaččojile unohtumattomii tansiloi – ”Kumparsitan”, kudai rodih etalounannu monile sugupolvile, valsin A. Hačatur’anan muuzikkah, tansin ”Lui Armstrongan mustokse”, Rodion Ščedrinan ”Častuškoi” da kymmenii toizii programmoi, kudamat suadih arvostelijoin korgevimat arvosanat.

Jo vuvvennu 1751 Hume tunnustettih kirjuttajannu Edinburgas. Vuvvennu 1752 Juristoin yhtistys valličči händy Advokuattoin kirjaston (nygözen Šotlandien Kanzallizen kirjaston) kaiččijakse. Vähästy enne kuolendua Hume kirjutti ”Omaeloskerran”. Sit häi kirjutti omas ičes, kui leppeisydämellizes, avvonazes, paginakkahas da vesseläs ristikanzas, kudamal on himuo literuatuurukuulužuoh, kudai tottu paisten ”nikonzu ei kovendannuh minun syväindy, kaččomattah monih ozattomuksih”.

Vuvvennu 2010 Valentina Kodratjeva sai Vladimir Brendojevan Täs synnynrannan minun algu -festivualis piälimäzen palkindon omas kirjutusruavos.
Voltaire oli ylen produktivnoi kirjuttai da häi kirjutti tevoksii läs kaikil kirjalližuon alovehil. Häi kirjutti ozutelmua, runohuttu, novellua, essiedy, histouriellistu da tiijollistu tevostu da enämbi 20000 kirjastu.

Pedru II Aleksejevič piäzi valduistuimile 6. (17.) oraskuudu 1727 11-vuodizennu olles da kuoli ruveh 14-vuodizennu. Faktoin mugah, Pedru iče ei haldivoinnuh valdivuo. Tovvelline valdu oli Korgeviman peittonevvostol, enimyölleh nuoren imperatoran favoritoil Menšikoval da hänen jälles Dolgorukovoil.

Bern on Šveicuarien piälinnu. Se on muan keskiozas, Al'pi-mägiharjandehen pohjazes, Aare-joven rannoil. Bernas eläy 131,5 tuhattu hengie (2015), Bern on muan viijendekse suurin linnu.

Leonardo di ser Piero da Vinci (Leonardo da Vinči) (15. sulakuudu 1452 Vinci, Toscana, Kirikkövaldivo – 2. oraskuudu 1519 Amboise, Indre-et-Loire, Frantsii) oli italielaine tutkii, matematiekku, inžinieru, keksii, anatomu, taidehmualari, kuvanveistäi, arhitektoru, kazvistiedäi, muzikantu da kirjailii. Häi on kaikis tundiettu taidehmualarilois da toinah kaikkien aijoin lahjakkahannu ristikanzannu. Leonardo tundietah enimyölleh taidehmualarinnu. Hänen kaksi kuulužua tevostu ollah Mona Liza da Pyhien otandu. Inžinierannu Leonardon ajatukset oldih äijiä ielpäi hänen aigua. Häi kehitteli verol'ottua, tankua, päiväzen energien voimulaitostu, laskendu. Hänen pluanois harvat olis voinnuh todevuttua hänen elaijan aigua.

Aleksandra Aniskina ruadau teatras vuvves 2009. Paiči Teatrua, Aleksandra ruadau vie Kul’tuurukolledžas, sie häi opastau ozuttajan neron perustehii niilöil opastujile, kuduat tahtotah olla pruazniekoin juondajinnu.

Vuvven 2012 talvikuun 28. päivänny matkah lähti enzimäine Petroskoi–Sortavala–Jovensuu-juna. Ga nygöi pojezdat ei kävvä täh matkah, sendäh gu Värtsilä-raja-azemu vie ei ole valmis ottamah niidy vastah.

Pakkaskuun keskilämbötila Karhumäis 1961-1990 vuoziloin norman mugah on -13 astettu, uvven norman mugah se on -10,6 astettu. Kezäl vähän aigua ollah valgiet yöt.

Ennevahnas ugleruodua käytettih puuhiilen muvvos metalloin sulattamizeh niškoi. Muankuores ugleruodua on 0, 15555555 % (massan mugah). Luonnos ugleruodu löydyy almuazan da grafitan muvvos. Se löydyy sežo poltokaivandahizien muvvos (94 – 97% C) – muzavanruskiet hiilet (64 – 80% C), kivihiilet (76 – 95% C), nefti (82 – 87% C), luonnon poltoguazat dmi.

Syvyskuun 20. päivänny 1519 Magellanan viizi laivua lähti merikulguh. Net kierrettih Suvi-Amieriekan päivännouzurannan. Kevätkuul 1520 erähät merimiehet tahtottih lähtie iäre Ispuanieh, ga Magellanal puutui rauhoittua vastahnouzijoi. Oraskuul 1520 kaimattih yksi laivu, sendäh matkua jatkettih nelläl laival. Syvyskuul matkailijat tuldih salmeh, kudai jällespäi sai Magellanan nimen. Sen jälgeh piästih Tyyneh valdumereh, kudamua sit kulgiettih enämbän kolmie kuudu.

Mečoi on suurin tedrilöin rovus. Toizien tedrilöin linduloin verraten mečoil on pyöryžy händy da pitkät höyhenet kulkus. Se eläy Jevrazien havu-, sega- da lehtimečis.
Borum (lat. Borum, merkitäh B-merkil) on viijes elementu Mendelejevan alguainehien hiimiellizes sistiemallizes järjestykses. Boruman atomnoumer on 5. Se on sistiemallizen järjestyksen toizes periodas, 13. joukos.

Togo libo Togon tazavaldu on valdivo Päivänlasku-Afrikas. Se sijaiččou Gvinean lahten rannikos. Päivänlaskus se rajoittuu Gananke, päivännouzus Beninanke, pohjazes Burkina-Fasonke. Piälinnu on Lome. Virralline kieli on frantsien kieli. Piälinnu on Lome. Muan pinduala on 56 785 km². Rahvahan lugumiäry on 7 154 237 hengie.

On olemas karjalankieline literatuuru. Karjalazil on hyviä, kunnon runoilijua da kirjuttajua. Ga äijätgo tietäh heis? Iče karjazet da karjalan kieldy maltajat. Ei joga toine karjalazes ottavu omien runoloin da kerdomuksien kiännändäh. Yhtelläh suattua karjalankieline literatuuru lugiettavakse toizile, ket kieldy ei malteta, pidäy. Sidä duumaittih anukselazet, konzu ruvettih luadimah tädä kirjua.

Puaru L’udmila Pahomova da Aleksandr Gorškov on kuulužu kogo muailmas. Hyö oldih Olimpiadukižoin enzimäzet čempionat sportutansilois jiäl. Pahomova da Gorškov suadih kuldumedalit vuvven 1976 talvikižois Avstrien Innschpruckhas. Konzu vuvvennu 1966 L’udmila da Aleksandr enzi kerdua opittih luistella yhtes, vähä ken uskoi, ku konzutahto juuri hyö roitah parahinnu parahis. Pahomova tottu paisten sikse aigua jo oli Nevvostoliiton čempionannu yhtes Viktor Rižkinanke, Gorškovuahäi niken ei tiedänyh.

Vuozi enne vuvven 1976 Olimpiadukižoi tapahtui pahua, odva ei loppenuhes Pahomovan da Gorškovan sportukarjieru. Jälles vuvven 1975 Jevroupan kilboi, kudamis hyö voitettih da hyväle jällele jätettih toizii, kodih mennes Gorškoval rubei kivistämäh selgiä. Enzimäi ozuttihes, ku se on tavalline kylmändy da häi terväh kohenou. Ga kai oli äijiä vagavembi. Gorškov puutui bol’niččah, kus hänele luajittih anavoluaduine keuhkoloin leikkavus. Se da erinomaine sportas karastus avvutettih jiähä hengih. Gorškov tuli järilleh sportah. Tulien vuvven Olimpiadukižois Pahomovan da Gorškovan verdastu ezitysty ei olluh nikel da enzimäine kuldumedali sportutansilois jiäl oli Nevvostoliitol.

Lea Marjatta Kurenniemi (omua suguu Mikkola; 7. oraskuudu 1918 Helsinki – 14. kylmykuudu 2004 Taipalsaari) oli produktivnoi suomelaine lapsien- da nuorienkirjuttai.

Vuvvennu 1976 Olimpiadukižoin avajazis Tretjak kandoi Nevvostoliiton lippuu da toizen kerran rodih niilöin voittajakse. Vuvvennu 1981 Tretjak da Nevvostoliiton joukkoveh suadih voitto Kanuadan sportumal’l’an kilvois.
فعالیت مرکز هنرهای تجسمی مجموعه سعد آباد، در دو بخش آموزش و کارگاه‌های ثابت می‌باشد. مرکز هنرهای تجسمی مجموعه، در بخش آموزش، در زمینه مجسمه‌سازی با گل و چوب و سفال روی چرخ، نقش برجسته سفال، طراحی و نقاشی، پتینه و لعاب فعال است. کلاس‌های آموزشی این مرکز به صورت آزاد می‌باشد و به طور متوسط در هر ترم، ۹۰ هنرجو در این کارگاه ثبت نام می‌کنند، و کلیه کلاس‌ها، طبق برنامه‌ریزی مشخص برگزار می‌شود. در بخش کارگاه‌های ثابت، کلاس‌ها و فضاها، با شرایط و مقررات مجموعه، در اختیار هنرمندان قرار داده می‌شود، تا هنرمندان بتوانند بر اساس فعالیت‌های مشخص شده در قراردادهای خود و در صورت اعلام همکاری، با مجموعه همکاری نمایند. از جمله فعالیت‌هایی که توسط هنرمندان این مرکز صورت گرفته‌است، ساخت سردیس استاد فرشچیان به وسیله شاهرخ دیلقانی و همچنین ساخت تندیس چوبی، توسط هنرمند مجسمه‌ساز، آقای پاشا مقدم است، که این تندیس‌ها را به موزه نظامی اهدا نموده‌است. به طور کلی می‌توان گفت، هنرمندانی که در این مرکز حضور دارند، در زمینه مجسمه‌سازی با مواد مختلف، از جمله بتن، فایبر گلاس، سنگ، گچ، فلز و چوب، به صورت حرفه‌ای و تخصصی فعالیت دارند.

این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد. دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته است. فاصله مستقیم قلعه تا شهر ماکلوان ۲۵ کیلومتر، تا ماسوله ۴۵ کیلومتر و تا شفت ۲۰ کیلومتر است. اما از مسیر اصلی و آسفالته مسافت قلعه تا فومن ۲۵ کیلومتر، تا ماکلوان تقریباً ۳۵ کیلومتر و تا ماسوله ۶۰ کیلومتر است. این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر ارتفاع از سطح دریا واقع شده و در کنار آن رودی با همین نام جاری است.

زرند به دلیل داشتن منابع غنی معدنی از جمله ذغال سنگ، سنگ آهن و در برخی مناطق آن معادن مس یکی از صنعتی‌ترین شهرهای ایران می‌باشد که این باعث افزایش روزافزون جمعیت در این شهر شده است.

اکثر مورخین در آثار خود این شهر را با نام ایزج ذکر کرده‌اند چنان‌که ابن حوقل در صوره الارض ابودلف در سفرنامه، مقدسی در احسن التقاسیم حمدالله مستوفی در نزهه القلوب از این شهر با نام ایزج یاد کرده‌اند.

خانواده لوگان با تیپ‌های متنوعی از پیشرانه‌ها و گیربکس‌ها در سطح جهان عرضه شده‌است. مدل عرضه شده در کشور ما از پیشرانه ۴ سیلندر خطی ۱٫۶ لیتری ۱۶ سوپاپ با کد K4M A690 سود می‌برد که با سیستم سوخت رسانی انژکتوری پاشش ترتیبی قادر است حداکثر قدرت ۱۰۵ اسب بخار (برخی منابع ۱۱۰ اسب بخار) و حداکثر گشتاور ۱۴۸ نیوتن متر را تولید کند. در کنار این پیشرانه نیز گیربکس‌های ۵ سرعته دستی با کد JH3 و ۴ سرعته اتوماتیک با کد AL4 DP2 قابل انتخاب است. همین مجموعه فنی بدون هیچ تغییری بر روی رنو ساندرو ایران نیز نصب می‌گردد. همچنین در ساندرو استپ وی از گیربکس JHQ مجهز به کلاچ هیدرولیک استفاده شده‌است. در تمامی مدل‌ها نیز ترمزها در جلو از نوع دیسکی خنک شونده و در عقب از نوع کاسه‌ای هستند که توسط ABS چهار کاناله و EBD حمایت می‌شوند.

قابل استفاده‌شدن مجدد: اگر چه در ابتدا قیمت یک درخت مصنوعی از درخت طبیعی بیشتر است، اما سال‌های زیادی می‌تواند سالم بماند و در کریسمس استفاده‌شوند.

در دوره سلجوقیان، کرمانشاه به عنوان شهر ارشد ولایت کردستان بوده است. کرمانشاه در سال ۱۲۲۰ م پس از حمله مغول به ایران بار دیگر ویران شد و آسیب‌های بسیاری دید. سپاه هلاکو خان که برای فتح بغداد می‌رفت کرمانشاه را نیز ویرانه کرد. در قرن هشتم سپاه امیر تیمور به کرمانشاه یورش آورد. در توصیف شرایط آن زمان حمدالله مستوفی در کتاب نزهةالقلوب (نوشته‌شده به سال ۷۴۰ قمری برابر با ۱۳۳۹ میلادی)، شهر کرمانشاه را در شمار شهرهای کردستان آورده و نوشته‌است: