Alegzandra/wili-2018-roplus huggingface dataset:
Bha e ar a bhith an sàs ann an saoghal na sgoilearachd, ann an caochladh dhòigh, dìreach bhon na làithean òga aige. Chuidich e ri mòran phàipear-naidheachd; Sgrìobh e nithean oideachail an leabhar air speiligeadh Spàinntis «Tratado completo de ortografía castellana» (Bogotá, 1858) nam measg. Thuirt an sgoilear ainmeil Spàinnteach Juan Eugenio Hartzenbusch gur e "sàr obair" a bh’ann. A bharrachd air sin, sgrìobh e artaigilean air cleachdaidhean, litreachas, feallsanachd agus eòlas-chànan; rannsachadh beath-eachdraidheil agus eachdraidheil fhèin is tòrr bhàrdachd Shunndach. Tha an obair ris an canar «La Perrilla» (A’ Ghalla Bheag) gu math cliùiteach fhathast. Fhuair e deagh chliù airson an sàr nobhail aige «El Moro» (An t-Arabach), is thathar ag ràdh gur e obair phròiseil, taobh litreachais, gus an latha an-diugh.

Chaidh an Contae a stèidheachadh ann an 1585 le Ealsaid I, a' leantainn crìochan an tighearnais a bha fo bhuaidh MhicUilleim Íochtar aig an àm. Thuit àireamh-shluaigh na siorrachd an an −29.4% aig àm na Gorta Mòire. Bha Conradh na Talún gu math gnìomhach an seo an deireadh an 19mh Linn: chuireadh air dòigh an seo ann an 1879.

Thug arm a' phrionnsa ionnsaigh garg air feachdan an riaghaltais goirid às dèidh briseadh-latha; bha iad a' dol le bruthach, agus bhris an dol-sìos aca loidhnichean an airm deirge ann am fìor chorra mhionaidean. Bha call mòr am measg saighdearan Rìgh Deòrsa, agus chaidh an ruagadh le na Seumasaich.

Tha Dresden suidhichte air bruach an abhainn Elbe. Tha Prießnitz, Weißeritz agus Lockwitzbach, aibhnichean beaga, a' ruith tron bhaile ach chan eil iad mòr gu leòr airson a bhith a' cleachdadh le bàtaichean mòra mar an abhainn Elbe.

‘S e baile meadhanach agus port faisg air Östersund ann an ceann a deas na Suaine a th’ ann an Nyköping (IPA: nyːˈɕœpɪŋ). Tha e suidhichte ann an tairbeart eadar Loch Glan agus Loch-uisge Bråviken, ri taobh na Mara Bhaltaich eadar Norrköping agus Stockholm, anns an sgìre Södermanlands län, 396km air falbh bho Helsingborg, 128km bho Uppsala agus 317km bho Ghöteborg. Tha 29,891 duine a' fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1178.

A dh' aindeoin 's gu robh Philadelpia fo smachd nam Breatannach 's an ruaig air a cuir dhan Chomhdail Mòrtireach, b' e an call aig Saratoga na chomharradh do na Fraingich gun bu bhuanachd daibhsan dhol a-steach an aghaidh Breatainn 's caidreachais leis na h-Aimeireaganaich. Bho sin a-mach, sgap an cogadh air feadh an t-saoghail cho fad air falbh bho Aimeireagaidh sa b' urrainn a bhith. Bha batailean fiù 's anns na h-Innseachan.

'S e sreath de còig tuill puist na rudan as sine air an làrach. Bhathar den bheachd gun robh iad cho sean ris a' bharpa, ach rinneadh sgrùdadh le deiteadh rèidio-charboin ann an 2006 den ghual-fhiodha giuthais à dà de na tuill. Tha an deiteadh rèidio-charboin a' dearbhadh gu bheil iad nas sine na sin, timcheall air 4000 BC, bho dheireadh Linn Mheadhanach na Cloiche agus mu 1000 bliadhna nas sine gus an deach an làrach a chleadhadh a-rithist. Chan eil fios againn fhathast carson a chaidh na tuill puist a thogail.
Anns a' chiad sia linn de dh'eachdraidh Ioslaim, 's e aon de na rudan as mothachail an strì eadar an creideamh ùr ud agus an fheadhainn eile (Crìosdaidheachd agus creideamh Soroaster ann am Persia) a chaill torr is barrachd talamh ris ann an cogaidhean an dèidh do Mohammad agus an sluagh aige tòiseachadh air ceannairc an aghaidh na dùthchannan mun cuairt. Anns a' bhliadhna 600 bha dà Impireachd mhòr, shean agus chumhachdach gun teagamh air gach taobh den roinn ris an canar an Ear Mheadhanach san latha an-diugh;

‘S e baile beag air an àirde an ear-thuath na Gearmailt a th’ ann am Mirow (IPA: miːʁoː). 'S ann à mir (sìth) ann an Slàbhais agus villa (àite) ann an Laideann a tha an t-ainm.

Aig ceann a deas an locha, tha e faisg air Loch Omhaich, agus tha an dà loch fhèin sa Chanal Cailleanach. Aig a' cheann a tuath, tha e ceangailte ris an Uisge Nis.

Guillemette, J.G., Barker, P.D., Eltis, L.D., Lo, T.P., Smith, M., Brayer, G.D., Mauk, A.G. (1994). Analysis of the biomolecular reducation of ferricytochrome c by ferrocytochrome b5 through mutagenesis and molecular modelling. Biochimie 76: 592-604.

Bha e air an t-slighe gu Katyń, leis a bhean agus grunn bhall riaghaltas na dùthcha aige, airson cuimhneachan air mort Katyń, a thachairt anns An Dàrna Cogaidh. 'S e madainn uabhasach ceòthach a bh' ann agus dh'fheuch piolaid a' phlèana ris a dhol sìos gu tìr ann an Smolensk, a dh'aindeoin gun tuirt na ughdarrsan adhair gun rachadh e gu ruige Minsk. Rinn am pìleat ceithir oidhirpean ris a dhol sìos mus do chaill am plèana agus bhàsaich a h-uile duine.

Taobh chinnidh, ' s e daoine le freumhan ann an Afraga a th'ann a' mhòr-chuid dhe na daoine ann an Buenaventura (88.6%), ach tha 0.8% dhe Tùsanaich agus 10.6% dhe daoine geala/mestizos cuideachd. ' S urrainn dhan 83.4% dhe na daoine ann an Buenaventura leughadh agus sgrìobhadh. A tuilleadh air sin, chan eil fòn aig an taigh aig 31.8% dhe na dachannan.

'S e làmh-sgrìobhainn a th' ann an Leabhar Dearg Chlann Mhuirich. Chaidh an Leabhar Dearg dheasachadh le Niall MacMhuirich aig toiseach na 18mh linn. Tha an dà chuid bàrdachd agus rosg ann. Nuair a bha Seumas Mac a' Phearsain a' sireadh làmh-sgrìobhainnean air a' Ghàidhealtachd ann an 1760, thadhail e air Mac 'Ic Ailein agus fhuair e Leabhar Dearg Chlann Mhuirich bho Niall MacMhuirich, ogha Niall MhicMhuirich a dheasaich an Leabhar Dearg. Tha an dà chuid bàrdachd a rinn Niall MacMhuirich fhèin ri lorg anns an leabhar, agus bàrdachd a chaidh dhèanamh aig àm Tighearnas nan Eilean.
Dh'fhan cùisean caran sìtheal gu ruige 1767 nuair a thòisich comh-strì às ùr. Bha dà adhbhar ann airson sin. Chuir a' Phàrlamaid ann am Breatainn às do Phàrlamaid na tìrean-imrich ann an New York air sgàth 'a gun do dhiùlt iadsan gabhail ri lagh eile a chaidh a chur an gnìomh ann an 1765 agus b' e seo na Quartering Acts. Fon lagh seo, b' fheudar do na tìrean-imrich taic a thoirt do na feachdan Breatannach a bha stèidhichte ann an Aimearaga: dhiùlt Pàrlamaid New York sin a dhèanamh. Agus mar fhreagairt, chuir Pàrlamaid na Breatainne às dhi ann an 1767. Aig an dearbh àm, chuir i an gnìomh cìsean ùra: na Townsend Acts a stèidhich ann an 1767 cìsean air in-mhalairt de rudan cudthromach do na tìrean-imrich a leithid luaidhe, pàipear, glainne agus teatha.

An nì a tha nàdarra do dhaoine nì iad e fhad 's a bhios iad fo riaghladh lagh nàdair. Ma nì duine droch cleachdadh sam bith dha fhèin, thig e an ceann ùine gu bhith dha mar lagh nàdair. Tha an lagh seo a' faotainn a leithid de làmh an uachdar air 's gum bheil e dha, eadhon anns a h-uile suidheachadh, agus aig a h-uile àm, mar riaghailt-stiùiridh. Aig gach àm agus anns gach àite bidh e a' sìor chur an cèill a nàdair ann a bhith meudachadh àireamh na muinntir a tha cho dubh, dona ris fhèin. Mar nach sguir am fitheach dhe dhòighean gus am faigh e bàs, cha mhotha na sin a sguireas an duine dubh, truaillidh dhe dhroch cleachdaidhean gus am faigh a nàdar truaillidh bàs.

Bha oppidium (dùn) ann am Puente Tablas, dìreach ri taobh a' bhaile, ach bha e lom ron a' chogaidh Punico. Bha tùir agus mùirean spaideil aig an dùn, agus thathar air poitean Iberianach agus stuthan eile a leag na Tartesos a lorg, is na rudan seo bhon na linntean V agus IV Ro Chrìosda. Thàinig in-imrichean às a' Ghrèig agus Phoenicia an dèidh sin. Eadar 237 RC agus 231 RC fhuair Cartago làmh an uachdair air an abhainn leis an canar Guadalquivir an latha an-diugh. 'S e caisteal aig Hannibal a bh' ann Jaén, is rinneadh iad mèinnean anns na beanntan Sierra Morena.

B' e Iain Fearchar Rothach (1934 - 2014, Beurla: John Farquhar Munro) neach-poileataigs na h-Albann de chuid nan Libearalach-Dheamocratach. Bha e ’na BPA airson Ross, Skye and Inverness West bho 1999 gus an do leig e dheth a dhreuchd ann an 2011. Rugadh Iain Fearchar Rothach air 26 an Lùnasdal 1934 ann an Gleann Seile. Thogadh e air oighreachd ann an Cluainidh, shuas bho Ghleann Seile, far an robh athair na gheamair. Chaidh an duais Sàr Ghàidheal a bhualachadh air le Sabhal Mòr Ostaig ann an 2011. Chaochail Iain Fearchar ’na dhachaigh aig Drochaid Seile air 26 am Faoilleach 2014, agus e air a bhith ìosal airson ùine.

Bha am 20mh linn, eadar 1 am Faoilleach 1901 is 31 an Dùbhlachd 2000. Se na ochdamh deich-bliadhna den linn. Bha na 1900an eadar 1 am Faoilleach 1900 is 31 an Dùbhlachd 1999, ach tha ciall eile aca - an deichead eadar 1900 is 1910

Tha copar na bun mheatailt de na co-mheatailtean cudthromach prais agus umha. Is e a tha ann an prais co-mheatailt de copar agus sinc, tha na riochdan de copar agus sinc ag aobharachadh feartan eadar-dhealaichte air praisean. Tha 60/40 prais cumanta. Is e a tha ann an umha co-mheatailt de copar agus staoin.
Is e baile beag air taobh an deas Na Stàitean Aonaichte ann an Vermont a tha ann am Barre. Anns a’ bhliadhna 2010 bha 9,052 duine a’ fuireach an seo. Tha e suidhichte aig 186m os cionn ìre na mara.

Rugadh e ann an Ìle agus bha e 'na oileanach ann an Oilthigh Ghlaschu agus Oilthigh Obar Dheathain. Dh'obair e mar neach-lagha agus leas-procadair a' Chrùin gu 2001.

Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Mid Hill san 28 an Dàmhair 2001 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".

Thogadh daingneach an seo san 12mh Linn ann an stoidhle motte nuair a bha làmh an uachdair aig an teaghlach de Torthorwald. Dh'ath-leasachadh sin gu Caisteal aig deireadh an 14mh Linne ri linn na Chille Phàdraig. Leasaich William de Carleil e san 15mh Linn, leis gun d'fhuair e seilbh air a' bhaile nuair a phòs e tè dhe na Cille Phàdraig, ann an 1418. Bha duine a' fuireach ann gu ruige 1715 ach tha e na thobhta a-nis.

Tha e suidhichte aig ceann an ear-thuath an eilean Romhsaigh. Tha e 107m (351 troigh) de dh'àirde. Air mullach na beinne chan eil dad sònraichte ann a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Faraclett Head san 20 am Faoilleach 2012 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills". 'S e Blotchnie Fiold a mhàthair-mhullaich; tha e suidhiche sa deas air.

Bha Adolf Hitler (Braunau am Inn, 29 an Giblean 1889 - Berlin, 30 an Giblean 1945) na Fhührer Gearmailte roimh an dàrna cogadh. Thòisich e an dàrna cogadh, agus mhurt e sia muillean Iùdhaich. Is ann an Ostair a bha Hitler. Chan e Gearmailtich a bha ann idir. Chaidh e gu Bayern, agus bha e na bhall rèiseamaid Bavarianach anns a’ Chiad Cogadh.

'S e baile beag anns a' Chòigeach faisg air Loch Bhraoin agus na h-Eileanan Samhraidh a tha ann an Aichillidh Bhuidhe no Achd Ille Bhuidhe (Beurla: Achiltibuie).

Air sgàth 's gu bheil àirde nam beann ag atharrachadh tro ùine, tha buidhnean eadar-dhealaichte gam measach bho àm gu àm. Rinneadh an t-ath-sgrùdadh mu dheireadh air Knap of Trowieglen san 10 am Màrt 2007 agus chaidh na tomhasan a chruinneachadh air an liosta a tha ri fhaighinn air an làrach-lìn "Database of British and Irish hills".

B' e Rìgh na h-Alba eadar an 1165 agus an 1214 a bha ann an Uilliam mac Eanric neo Uilleam an Leòmhann. Bha e na mhac dara Eanraig, prionnsa na h-Alba, agus Ada de Warenne. Chaidh e crùnadh mar rìgh ann an 24 an Dùbhlachd, 1165. Rugadh e ann an Huntington mu 1143 agus chaochail e 4 an Dùbhlachd 1214, ann an Sruighlea.
Tha e suidhichte ann am meadhan an eilean Hòigh ann an Arcaibh. Tha Withi Gill deas air a' bheinn seo agus Ward Hill air a tuath. Tha Knap of Trowieglen 399m (1309 troigh) de dh'àirde. Air mullach na beinne chithear leac thriantanachd ann am fasgadh a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. 'S e Marilyn a th' ann.

Tha meadhan a' bhaile làn taighean-òil agus corra thaighean-seinnse, tòrr dhiubh aig a bheil deagh chliù, agus a tha a' toirt seachad biadh, a bharrachd air deoch. Chan e ach mìle ceàrnagach a th' ann am meud meadhan a' bhaile, agus gheibhear co-dhiù 15 taighean-seinnse na bhroinn, aon no dhà air gach sràid, agus gun ach mionaid no 30 diogan a thìde de chois eatorra. Tha The Fisherman's Tavern, The Ship Inn agus The Royal Anchor am measg an fheadhainn as aosta. Tha Fèill Leanna a' tachairt ann gach samhradh ann an cuid de na taighean-seinnse, ach gheibhear an cothrom beòir is leann àraid bho air feadh na h-Alba òl fad na bliadhna anns The Fisherman's Tavern.

Dh'fhoillsich corr is aonan bhàrd air fhichead cruinneachadh ùr de bhàrdachd Ghàidhlig às dèidh 2000. B' iad Aonghas MacNeacail, Meg Bateman, Maoilios Caimbeul is Crìsdean MacIlleBhàin a lean orra an cuid bàrdachd fhoillseachadh thar deireadh an fhicheadamh linn, an taca ri Aonghas Pàdraig Caimbeul is Rody Gorman a choisinn cliù ann an Alba is dùthchannan eile.

Tha luchd-rannsachaidh dhen bheachd gur ann à castrum/castris (Gàidhlig: campa) ann an Laideann a tha an t-ainm, o chionn's gu robh camp an airm ann fo na Ròmanaich. 'S e facal a tha co'dhàimheil le caer sa Chuimris agus cathair sa Ghàidhlig. Tha cuid eile a' cumail gur ann à Caesaria (Gàidhlig: Áite a' Cheusair). Thathar dhen bheachd gu robh bailtean air an robh Colonia Norbensis Caesarina agus Castra Caecilia san sgìre. A dh'aindeoin sin, tha teòiridh eile ann a chanas gur e dìreach facal air Choireigin ann an Laideann air arabachadh gu Cazires. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.

Thoisich obair air Cathair-eaglais a' bhaile anns an 16mh linn, ann an àite far an robh mosg. Chaill na h-Arabaich Jaén ann an 1249 agus dh'òrdaich Rìgh Fernando III gun deach e a thionndaidheadh gu eaglais. Chaidh am mosg a milleadh gu lèir airson eaglais a thogail anns an aon làrach, agus chuir an còmhstri eadar Muslamaich agus Crìosdaidhean stad air an obair. Rinn na h-Arabaich creach air a' bhaile ann an 1368, a fhuair droch bhuaidh air an eaglaise. Mu dheireadh thall mhair an gnothaich aig àm an Ath-bheòthachadh 164 bliadhna, bho 1540 gu ruige 1724. 'S e Andrés de Vandelvira (Alcaraz 1509 - Jaén 1575) an t-ailtire a fhuair a' bhuaidh a bu treasa air togail na h-eaglaise. Chaidh mòr-chuid na cathair-eaglaise a thogail ann an nòs gotach.

'S e beinn ann an Alba a th' ann am Beinn na Duatharach. Tha e suidhichte ann am Muile eadar Beinn Talaidh san ear-dheas agus Loch Bà san iar-thuath. Tha e 456m (1496 troigh) de dh'àirde. Air mullach na beinne chithear càrn a bhios a' sealltainn a' phuing as àirde. 'S e Marilyn a th' ann.
A-rèir beul-aithris 's urrainnear an t-each-uisge glacadh is marbhadh. Thèidh a ghlacadh le feòil ròiste. Ma bhios an creutair air a mharbhadh m. e.: "le cromag mhòr dearg às an teallach", atharrachaidh e gu loch no gu pìos mòine no clàbar. Chitear eisimpleir eile ann an "Each uisge Ratharsaidh"

Bʼ e manachainn a bhʼann bhon 12mh Linn. Ro àm an Ath-leasachaidh thugadh i do na Kerrs agus an déidh an Ath-leasachaidh leag iad an eaglais agus thog iad taigh mór ùr. Tha pàirt den chlabhstair anns an taigh fhathast. ʼS e na Kerrs Marcaisean Lodainn, agus bʼ Philip Kerr, an 11mh Marcas a thug an taigh don dùthaich ann an 1937, gus a chleachdadh mar cholaiste foghlaim.

Anns na 1920an, bha cosgaisean an leabharlainn ro mhòr do bhuidheann phrìobhaideach agus chaidh cruinneachaidhean an leabharlainn a chur gu buidheann ùr, Leabharlann Nàiseanta na h-Alba, fo Achd Phàrlamaid. Chuireadh air dòigh an leabharlann ùr le dìleab airgid luach £100,000 o Sir Alasdair Grannd (Alexander Grant) à Farrais.

Tha Colbhasa Beag mu 88 heactair ceàrnagach de mheud. 'S e Torr Mòr a’ bheinn as àirde anns an eilean, tha e 61 meatair (196 troigh) os cionn na mara. Anns a’ bhliadhna 1841 bha 16 daoine a’ fuireach ann an Colbhasa Bheag, ach chaidh am fuadachadh eadar 1846 is 1851. Chan eil duine sam bith a’ fuireach anns an eilean an-diugh.

‘S e sgìre bhunaiteach eaglaiseil a th’ann am parraist neo paraiste (Gaeilge: Paróiste) agus mar as àbhaist ‘s e sagart neo ministear a bhios ga frithealadh. ‘S ann às a’ Ghreugais παρоικια, tron Laideann paroecia agus an t-seann Fhraigis paroisse (1075) a tha am facal fhèin. Tha dà phàirt san fhacal: παρά = faisg air agus οικος = taigh. Bithear a’ cleachdadh an fhacail ghàidhealach Sgìre an àite parraiste sa Ghàidhlig cuideachd.

B’ e dùthaich bheag fo bhuaidh na Pruise anns a’ Ghearmailt a bh’ anns an Roinn Phruiseanach Phomerania (Gearmailtis: Preußische Provinz Pommern) eadar 1815 agus 1945. Mhair an stàit seo mar sgìre fad Ìmpireachd na Gearmailte (1871 – 1918). B’ e Stettin a bh’ ann prìomh-bhaile na dùthcha. Chaidh an stàit seo a chruthachadh buair a chuireadh An t-Suain a-mach às a' Ghearmailt agus tro aonadh an talamh sin le pìosan thalmhainn eile a bhuineadh don Phruis. B' e Pròstanaich a bh' anns a' mhòr-chuid an seo, ach le mion chuid Chaitligeach agus Iùdhaich.

Mu 1000 bliadhna an dèidh togail na heinse, aig Linn an Umha dh'atharraich coltas an làraich a rithist. Chaidh an tursachan a sgriosadh is a leagail agus bha sia tursachan air am briseadh le clachan trom eile.
Thachair A' Bhangaid Nyköping (Suainis: Nyköpings gästabud) an seo ann an 1317. Chuir an rìgh ionadail Birger fiathachadh dha bhràthairean. Chuir e san toll-dubh iad agus chaochail iad leis an ocras. Fhuair am baile a chuid chòirichean a thaobh chìsean agus malairt ann an 1440. Rinn teintean sgrios agus milleadh air Nyköping ann an 1665 agus Feachd na Ruise an aon rud ann an 1709. Bha taigh-gnìomhachais SAAB ann an Nyköping fad bliadhnaichean, mus do dhùnadh e ann an 1987. Chaill corr is 2,000 duine an dreuchdan. Thogadh bunait Feachdan an Adhair aig àm an Dàrna Cogaidh agus bha sgoil nam paidhleat aig Brandholmen bho 1963 gu ruige 1985. Dhùnadh a' bhunait ann an 1980 agus 's e port-adhair sìobhalta a th' ann an latha an-diugh, air a bheil Skavsta.

Tha connsachail an facal buidseachd (agus buidseach) le eachdraidh iol-fhillte. Th' air fhaicinn gu h-eugsamhail buidseachd anns na dualchasan air leth mun chruinne. Air chleachdadh le brìghean fìor-eugsamhaile, agus anns na h-iomraidhean dualchasach fìor-eugsamhaile, gabhaidh i brìghean air leth, agus gu tric breugachadh.

Tha an t-uisge a' sruthadh a-mach às an Gead Loch don Loch Monar. Tha uisge Loch an Tachdaidh, na Lochan Gobhlach agus Loch Calavie a' sruthadh a-steach don Ghead Loch. 'S e "Gedd Lochs" (Lochan Gedd) an t-ainm a th' air na Lochan Gobhlach, Loch an Tachdaidh agus an Gead Loch.

Ghlac na Greugaich an fheadhainn siud mar thràillean, is bha iad a' giùlan bhagaichean criadha airson 230 bliadhna, nuair a theich iad is b' urrainn dhaibh tilleadh a dh'Èirinn. Bha dà chinneadh ann, Fir Domnann agus Fir Gálioin, is còignear ceann-cinnidh a roinn an eilean eatorra. Fhuair Gann an taobh tuath Mumhain, fhuair Sengann an taobh deas Mumhain, fhuair Genann Connacht, fhuair Rudraige Ulaidh agus fhuair Slanga Laighean, is bha àrd-rìghrean ann airson 37 bliadhnan às dèidh sin.

Tha am fitheach neo-ghlan, salach 's mar a tha e gu nàdarra, miadhail gu leòr air a àlach fhèin. Ach mar a tha am facal ag ràdh, cha tugadh e sùil a' bheathaich mhairbh do a isean fhèin. Is minic a bha daoine an aghaidh blasad air an t-sùil nuair a chuirte ceann na caorach fan comhair air a' bhòrd, an dèidh dha bhith air a ghlanadh 's air a dheasachadh gu math 's gu ro mhath, agus an àm a bhith a' moladh cho math 's a tha an t-sùil ri a h-ithe, theirte, "Cha tugadh am fitheach don isean i."

'S e Bryn Celli Ddu aon de na uaighean-trannsa as fheàrr anns a' Chuimrigh. Eu-coltach ri uaighean-trannsa eile, chan e trannsa agus tuama sheòmraichean a-mhàin ann ach bha e còmhdaichte le torr tìodhlacaidh cuideachd.

'S e prìomh bhaile stàit Karnataka a th' ann. Tha e ainmeil airosn a ghnìomhachas choimpiutaireach agus thathas ag ràdh Silicon Valley na h-Innseachan ris.

B' e Rìgh na h-Alba eadar an 900 agus an 943 a bha ann an Còiseam II na h-Alba no Còiseam mac Aoidh. Bha e na mhac Áed mac Cináeda, Rìgh na Cruithnich.
'S e Oilthigh Ghlaschu an oilthigh as motha ann an Glaschu agus an dara tè as motha ann an Alba gu lèir as dèidh Oilthigh Dhùn Èideann. Chaidh Oilthigh Ghlaschu a stèidheachadh anns a' bhliadhna 1451 fo Rìgh Seumas II agus an Easbaig Uilleam Turnbull le cead bho Pàp Nicholas II. Chan eil ach aon oilthigh ann an Alba a tha nas aosda na Oilthigh Ghlaschu. 'S e seo Cill Rìmhinn, agus chan eil ach dà eile nas sine ann am Breatainn agus 's iad Oxford agus Cambridge.

Tha Beinn na Faoghla (neo An t-Eilean Dorcha ann am bàrdachd) anns na h-Eileanan Siar ann an Alba, eadar Uibhist a Tuath agus Uibhist a Deas. Ann an 2011 bha 1,303 daoine a' fuireach ann am Beinn na Faoghla. Ann an 2006 chaidh a' chuid a bu mhotha den fhearann Beinn na Faoghla a cheannachd le Stòras Uibhist.

'S e neach-poileataigs Albanach a tha ann an Uilleam Aitken (Beurla: Bill Aitken). Rugadh e 15 an Giblean, 1947 ann an Glaschu. Mar BhPA riochdaich e Glaschu eadar 1999 agus 2011 agus bha e na cheannard Comataidh a' Cheartais ro 2011. Tha e na bhall na Tòraidhean.

‘S e baile meadhanach faisg air Coburg ann an cridhe na Gearmailte a th’ ann an Hildburghausen. Tha e suidhichte aig 381m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne Werra am broinn na stàite Thüringen. Tha am baile 74km air falbh bho Weimar, 64km bho Erfurt, 114km bho Nürnberg agus 298km bho Bherlin. Tha 11,746 duine a' fuireach ann.

Leasaich e a' theòiridh nam freumhan còmhla ri Justus von Liebig. Bha seo na bhun do dh'ainmeachadh ann an ceimigeachd agus teòiridh iom-obrachaidhean ionadachaidh.

Bha e aig ceann ionnsaigh gu Alba a thoirt taic don sheanair aige, Aonghas Muircheartach Loarn - rìgh Dail Riata - a bha fo smachd nan Cruithneach. Rinn Fearghas agus a còignear bhràithrean a chùis air na Cruithnich agus mar sin bhuannaich iad saorsachd Dhail Riata. Bhàsaich an rìgh goirid an dèidh sin agus chaidh Fearghas a thaghadh mar an rìgh ùr. Tha fionnsgeul ann gur e Fearghas a thug an Lia-Fàil gu Alba bho Eirinn .

Tha am baile Llangynog ann an Sir Gaerfyrddin, a' Chuimrigh. Tha e 57.9 mi (93.2 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 184.8 mi (297.4 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 483 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 193 (40.0%); rugadh 64% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.

'S e loch ann an Alba a tha ann an Loch an Ime. Tha e suidhichte anns an Eilean Sgitheanach deas air an rathad A87eadar Caol Àcainn is an t-Àth Leathann. Tha Lochan na Saile‎ san ear-thuath agus tha am baile Breacais san àird a tuath dheth.

Tha bealaidh na phreas. Tha e coltach ri conasg agus air a tha blàthan buidhe (uaireannan blàthan geal, ruadh ⁊c, ach sin seòrsaichean garaidh). Sa Bheurla, cuirear an t-ainm “broom” air, a’ ciallachadh “sguab” air sgàth gun robh meangan bealaidh air a chleachdadh mar sin.
Thàinig na Muslamaich à Afraga a Tuath ann an 711. Chuir iad còig linn seachad ann an Jaén. 'S e baile mòr cudromach a bh' ann Jaén fo na Muslamaich agus thogadh iad lùchairtean, tùir, mùirean, mosgaichean agus taighean-ionnlaid. 'S e prìomh-bhaile na Rìoghachd Dijaryan a bh'anns a' bhaile an dèidh do Rìgh Abdelazib ga cheannsachadh anns an 10mh linn. Thug na Almoravidich làmh an uachdair anns an 1091 agus chaill e gu na h-Almohadaich ann an 1148. Thug am baile cliù airson deagh àiteachais agus coilltearachd rè linntean nan Muslamach agus bha e ainmeil cuideachd airson às-mhalairt stuthan ann am fiodh agus brat-ùrlair, gan reiceadh air feadh Al-Andalus (Spàinn nan Arabach) agus thall thairis ann an Afraga a Tuath. Ann an 1212 bhuannaich na Crìostaidh Blàr Navas de Tolosa agus le sin fhuair iad smachd air an Guadalquivir. Beagan bhliadhna an dèidh sin, ann an 1246 cheannsaich Rìgh Fernando III am baile, tro aonta leis an Rìgh Muhammad Alhamar. Dh'fheuch na h-Arabaich Nasridich, à Granada, ris a' bhaile a thoirt a-mach às na Crìostaidh ann an 1300, ach b' urrainn dhuibh sin a dhèanamh. Thog na Crìostaidh caistealan air feadh na sgìre, is am baile fo bhuaidh na Spàinne a-chaoidh, gus an latha an-diugh. Chuireadh ainm a’ bhaile air an roinn nuair a chaidh a stèidheachadh ann an 1833.

'S e ceimigear agus lusaiche Albannach a bha ann an Daniel Rutherford (3 Samhain 1749 – 15 Dùbhlachd 1819). Tha e ainmeil mar am fear a lorg naitridean.

Chan eilear cinnteach cò às a thàinig an t-ainm Eòrsa. Anns an 18mh linn chanadh "Orsay" ris. Is dòcha gu bheil an t-ainm ceangailte le "Jorulof-øy" (Seann Lochlannais: Eilean Jorulf) neo ainm goirid airson an fhacail Gàidhlig "àrsaidh". A-rèir Iain Mac an Tailleir tha e a’ ciallachadh "Eilean Traigh".

Tha nàisean na àireamh mhòr de dhaoine a dh’fhuiricheas san aon earrainn den t-saoghail, agus gu tric an aon cànan. Tha e coltach ri sliochd neo cinneadh, as aonais gu bheil e gu tric na buidheann poileatagach, aig nach eil ceangail le sinnsearan.

'S e linne mara a tha ann an Linne Chrombaidh (Beurla: Cromarty Firth), a’ sìneadh a-steach dhan tìr bhon Chuan Moireach. Aig inbhir Linne Chrombaidh chithear dà rubha, tha am fear sa tuath 151 m a dh'àirde agus an fear eile sa deas mu 141 m a dh'àirde. Canar "Sùdraichean Chrombaigh" ("Sutors of Cromarty" no "The Sutors") riutha, facal bho Albais "souters" air sgàth' s gu bheil iad coltach ri greusaiche a' cromadh air brògan.

'S e baile ann an Siorrachd Lannraig a Deas a tha ann am Bigear neo Biogair (Beurla: Biggar). Tha e suidhichte air bruach Abhainn Chluaidh mu 30 mìltean air falbh bho Dhùn Èideann. Tha Lannraig agus Na Pùballan faisg air Bigear.

Comasan rannsachaidh aig ìre eadar-nàiseanta a bheir taic agus stiùireadh do phoileasaidhean cànain aig ìre nàiseanta agus ionadail agus a chuireas taic ri oidhirpean airson ath-bheothachadh a thoirt air cànan is cultar nan Gàidheal;
'S ann connspaideach 's a tha freumh-fhaclachd an ainm. B' e Helmantike (Gàidhlig: Tìr na Geaslanachd) a chanadh na Greugaich ris, agus sgrìobh Ptolomaidh gu robh dùn Ceilteach san sgìre air an robh Salmatica/Salmantica. Sgrìobhadh Livius Hermandica e. Tha teòiridh caran ùr ann, a tha a' dearbhadh gur e ath a th' ann an t-eileamaid sala- (mar Salas de los Infantes ann am Burgos no Salas de Pallars ann an Lleida), ged nach eil mòran dhaoine a' gabhail ri sin fhathast. Tha cruth na tìre a' gabhail ris an teòiridh ùr. Mar a b’àbhaist san Spàinn, b’ e dìreach ainm a’ bhaile a bu motha sa sgìre a chuireadh air an roinn.

'S e cleasaiche à Calafòrnia sna Stàitean Aonaichte a tha ann an Jeremy Renner. Rugadh e ann am Modesto, 7 am Faoilleach 1971. Thòisich e ann an 1995 nuair a chluich e anns an fhilm National Lampoon's Senior Trip. Ann uair sin bha e ri fhaicinn air an telebhisean, ann an Deadly Games agus ann an Strange Luck.

Rinn an Dàrna Cogadh milleadh mòr air Dresden, gu h-àraidh eadar an 13mh is 15mh dhen Ghearran 1945 chaidh mòran bhomaichean a' leigeil air a' bhaile leis na Breatannaich is na h-Aimeireaganaich. Bha am Pàrtaidh Nàsach a' bruidhinn mu 350.000 duine a chaidh a mharbhadh, ach a rèir an eachdraiche Frederick Taylor thuirt am Pàrtaidh Nàsach sin airson faireachdainn dona an-aghaidh nam Breatannach agus nan Stàitean Aonaichte a chruthachadh. Canar an-diugh gun deach eadar 18.000 is 25.000 a mharbhadh.

Fhuair e a' chiad pìos mothachail aige ann an 1990 a' cluich fear-dìona anns a' phrògram Law & Order (Lagh agus Òrdugh). Dà bhliadhna as deidh sin fhuair e pìos mòr anns am fiolm Scent of a Woman (Fàileadh de Bhoireannach) còmhla ri Al Pacino agus Chris O'Donnell. Ann an 1998 bha pàirt aige anns The Big Lebowski agus ann an 2000 chluich e an sgrùdair-ceòl Lester Bangs ann an Almost Famous. Fhuair e am pàirt as cliùitiche aige ann an 2005 a' cluich Truman Capote ann an Capote. Bha e air ainmeachadh airson Oscar airson seo.

B' e baile iasgaich leis fhèin a bh' ann am Port Bhruachaidh (Beurla Ghallda: Brochtie), a tha a-nis na phàirt de Chathair Dhùn Dèagh, suidhichte air oir an ear na cathrach sin, air cladach Linne Tatha, air taobh ear na h-Alba. Canaidh muinntir a' bhaile The Ferry ris, agus 's e Broughty Ferry an t-ainm a th' air sa Bheurla. Tha pàirtean dhen bhaile seo mar iomall-bhaile Dhùn Dèagh, ach tha meadhan a' bhaile fhathast a' glèidheadh an dualchas aige fhèin, a thaobh coltas agus faireachdainn. Tha a h-uile coltas ann gur e Port Bhruachaidh an t-ainm a bh' air an àite seo bho thùs, agus gur ann à sin a thàinig Brocht-Brochtie is an uairsin Broughty sa Bheurla. Bhathas a' cuideachd a' toirt "Brothaig" air ann an Gàidhlig, agus 's e ainm Gàidhlig eile a th' air a' bhaile Aiseag Bhrothaig. B' e borgh neo-eisimeileach a bh' ann am Port Bhruachaidh bho 1864 gus an deach a thoirt a-steach do Bhorgh Rìoghail Dhùn Dè ann an 1913.
Rugadh Iain "Beag" Rothach ann an 1889 ann an Suardail, Leòdhas, agus chaidh a thogail ann an Aiginis. Fhuair e foghlam ann an Sgoil a' Chnuic agus bha e 'na "pupil-teacher" anns an sgoil. A-rèir Murchard Moireach, a charaid, bha e glè mheasail air bàrdachd Shakespeare. Nuair a thàining rian nam pupil teachers gu crìoch, chaidh e do Sgoil MhicNeacail ann an Steòrnabhagh airson trì bliadhna. As dèidh do Rothach Sgoil MhicNeacail fhàgail, fhuair e MA bho Oilthigh Obar Dheathain ann an 1914 agus bha e airson a bhith na mhinistear. Nuair a thòisich An Cogadh Mòr, ghabh e anns an arm gun dàil. Bha e a’ sabaid còmhla ris an 7mh Cath de na Sìobhortaich, gu h-àraid anns an Fhraing. Fhuair e àrdachadh gu 2na morair-ionaid anns an Òg-Mhìos 1916. Choisinn e Crois a' Mhìlidh air an 13 An Giblean, 1918. Chaochail e air 16 An Giblean 1918 anns an Fhraing.

Leasaich an Riaghaltas aig Marroquín siostam foghlam na dùthcha, tron lagh àireamh 39 dhen 26mh latha an Dàmhair 1903. Chaidh an siostam a sgaradh eadar na sgoiltean is na oilthighean, agus chaidh na sgoiltean a sgaradh eadar ceithir roinnean: bun-sgoiltean, sgoiltean àrd-ìre, agus na colaistean proifeiseanta, gnìomhachail agus ealanta.

Is e a tha ann an adhair measgachadh de aillean, gu ìre mhòr naidhtridean (80%) agus ogsaidean (20%). Lorgar meanbh-bhloigh de aillean eile anns an adhair, gu sònraichte carbon dà-ocsaideachd a bhios lusan agus bèistean a' cruthachadh tro analachadh.

'S e baile-beag ann an Siorrachd Pheairt is Cheann Rois a tha ann an Inbhir Ghobhraidh (cuideachd air a litreachadh mar Inbhir Ghobharaidh; Beurla: Invergowrie). 'S e seo na co-chomharran aige: 56° 27′ 0″ Tuath agus 3° 3′ 0″ Iar.

Bha campa Ròmanach an seo o shean, ri linn Antonius Pius (86 - 161). Thogadh na tobhtaichean sin sa sgìre seo gus smachd a chumail air Bealach Dalveen, a tha dìreach ri chùlaibh a' bhaile. Chaidh Na Seumasaich seachad air Dubhras na Frìthe air an t-seann rathad shuas gu tuath ann an 1746, an dèidh dhaibh Sasainn fhàgail. Nochd am baile anns an nobhail Rab and his Friends, a sgrìobh an Dotair Iain MacGilleDhuinn ann an 1859. Bha eaglais air a bhith ann bho na meadhan aoisean ach chaidh i a leasachadh sa 17mh linn is sa 18mh Linn leis na Queensberry, uachdaran na sgìre. Bha mu 1,800 duine a' fuireach an seo ann an 1851, ach thuit an àireamh seo san dàrna leth dhen 19mh Linn ri linn a Thionndaidh Ghnìomhachais. A-rèir carragh-chuimhne faisg air an t-stèisean, fhuair 28 duine às an sgìre seo bàs sa Chogadh Mòr agus seachdnar eile san Dàrna Cogadh.

B' e Hermann Staudinger (Worms 23 am Màrt 1881 - Freiburg im Breisgau 8 an t-Sultain 1965) Ceimigear às A' Ghearmailt. Bhuannaich e an Duais Nobel ann an Ceimigeachd ann an 1953.

A rèir eòlaichean fhreumh-fhaclachd, tha a h-uile coltas ann gur ann à Lochlannais bekkr a tha ainm an àite seo. Bheireadh sin Allt an Uisge dhuinn sa Ghàidhlig. Gu h-inntinneach, 's e Beck fhèin a t-ainm a tha air an allt a shruthas faisge air a' bhaile. 'S ann gu math pailt 's a tha ainmean-àite Lochlannach ann an iar-dheas na h-Alba, gu h-àraidh nas fhaisge air a' Mhuir agus tha iad uile-làthaireach san sgìre eadar Inbhir Anainn agus Greatna.
Ginzburg, Carlo. Ecstasies: Deciphering the Witches' Sabbath. Giulio Einaudi Editore 1989. English translation by Hutchinson Radius, London. American version by Random House, Inc., 1991

Thuit am baile dha na reubaltaich Faisisteach beagan an dèidh an ar-a-maich an aghaidh an Riaghaltais aig toiseach toisichidh Cogadh Sìobhalta na Spàinne ann an 1936, ged a bha an corr dhen roinne dealas dhan Phoblachd.

Bhuannaich i an Duais Nobel ann an Litreachas ann an 2015 airson "a sgrìobhaidhean ioma-ghuthach, carragh-chùimhne do mhisneach agus fulang anns an t-àm againn".

'S e a' chiad tè dhiubh an impireachd Roimh Earrach, ris an canar 'Byzantium' mar is tric, leis a' phrìomh-bhaile Constantinople (Istanbul anns an Tuirc san latha an-diugh). Ged a thuit an Ròimh agus an impireachd anns an Iar fo sgrios na sean Ghearmailtich, no Gotaich, bha am pàirt seo den impireachd ainmeil ud fhathast beò, làidir agus dha-rìribh cha mhòr cho cumhachdach ris an Roimh aig àm sam bith de dh'eachdraidh. Nas fhaide an ear bha Impireachd Phersia, no Iran, ris an canar an Impireachd Sassanid mar is tric. B' e seo dùthaich eile le eachdraidh a cheart cho aosd ris an Roimh agus gu dearbh tha e duilich àm sam bith a lorg an eachdraidh 'nuair nach robh an da impireachd mhòr seo a' cogadh an aghaidh a chèile. Aig an àm seo bha Afraga a Tuath, gu h-àraid an Èipheit, an talamh far a bheil an Tuirc san latha an-diugh, a' Ghrèig, taobh a deas an Eadailt agus oirthir am meadhan ear fo smachd Constantinople.

‘S e baile mòr faisg air Bremen, air an àirde an iar-thuath na Gearmailte a th’ ann an Oldenburg (IPA: ɔldənbʊʁk: Platdüütsch: Ollnborg; Saterland Frysk: Ooldenbuurich). Tha e suidhichte aig 172.8m os cionn ìre na mara, aig comar nan aibhnichean Hunte agus Haaren, am broinne na stàite Sagsainn Ìosail. Tha am baile 133km air falbh bho Hànobhar, 127km bho Hamburg, 219m bho Schwerin agus 355km bho Bherlin. Tha 159,610 duine a' fuireach ann.

Pagastàn - Palastain (Faic "Stàit Phalastain") - Palau - Panama - Papua Gini-Nuadh - Paraguaidh - Pearu - A' Phòlainn - A' Phortagail - Poblachd Dheamocrach na Congo (roimhe Zaire) - Poblachd Dhoiminicia - Poblachd Meadhan Afraga - Poblachd na Congo - - Poblachd na Sìne (Tai-Bhàn) - Puerto Rico

Tha am baile Dyffryn Clydach ann an Castell-nedd Port Talbot, a' Chuimrigh. Tha e 31.2 mi (50.1 cilemeatair) bho Caerdydd, agus 159.3 mi (256.3 cilemeatair) bho Lunnainn. A rèir a' chunntais-shluaigh ann an 2011 bha 3078 daoine a' fuireach ann, agus bha Cuimris aig 350 (11.4%); rugadh 89% den t-sluagh anns a' Chuimrigh fhèin.

'S e cànan Innd-Eòrpach a tha ann am Provençal. 'S e mion-chànan a th' ann, tha e ga bhruidhinn anns a' Phrovence san àirde a deas na Frainge. Ach tha an cànan ri cluinntinn cuideachd ann an roinnean den Spàinn, den Eadailt is de Mhonaco.

‘S e baile meadhanach ann an Antioquia, Coloimbia, a th’ann Rionegro neo Santiago de Arma de Rionegro. Tha e suidhichte aig 2,130m os cionn ìre na mara 45km air falbh bho Mhedellín, prìomh-bhaile na roinne 'S e baile le gnàth-shìde caran fuar a th’ ann agus tha teodhachd meadhanach dhe 17˚ aige, rè na bliadhna. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1541.
‘S e baile beag ann an ceann a deas na Spàinne aig 51m os cionn ìre na mara a th’ ann Moguer. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1333 leis manaich mar mhanaistear. ‘S ann às an Arabais Maghaarah (مغارة) a th’ann an t-ainm is e a’ ciallachadh uamh. Tha am baile ri taobh na h-Aibhnichean Galarín agus Montemayor, is iad a’ sruthadh dhan Abhainn Tinto. A bharrachd air sin, tha tràighean ris an canar Arenas Gordas (Spàinntis Gainmheach Reamhar) ri taobh a’ bhaile. Tha e suidhichte aig astar dhe19km bho Huelva, 456km bho Mhadrid, prìomh-bhaile na dùthcha, 76km bho Sevilla, prìomh-bhaile na coimhearsachd agus 235km bho Mhálaga. Tha am baile anns an roinn Huelva, air an àirde an iar Andalusia. Tha 15,219 daoine a’ fuireach anns a’ bhaile.

Thathar a' creidsinn gur ann às an ainm Cocorná, ceann-feadhna Tùsanach na sgìre, a tha ainm a' bhaile. 'S e ainm Tùsanach a th'ann bho na Tamahí, tuatha a bha nan tàmh an seo nuair a ràinig na Spàinntich.

Chaidh am baile a chlàradh airson a' chiad turais ann an 1226 nuair a thogadh gearastan an seo. Bhuineadh am baile gu Diùcachd Mhecklenburg-Güstrow eadar 1480 agus 1701 agus an uair sin gu Diùcachd Mhecklenburg-Strelitz gu ruige 1815, nuair dh'atharraicheadh an stait gu Àrd Dhiùcachd Mhecklenburg-Strelitz. Chaidh Lùchairt ann an stoidhl Baròc a thogail an seo ann an 1760.

Tha i suidhichte aig a’ Chamas Mhòr. Tha crìochan aice sa tuath is san iar le Ioràc agus sa deas le Saud-Aràibia. 'S e Cathair Chuibhèit prìomh-bhaile na dùthcha.

Saint Kitts and Nevis - Saint Lucia - Saint Vincent and the Grenadines - Samoa - San Marino - São Tomé and Príncipe - Saudi Arabia - Scotland (see United Kingdom) - Senegal - Serbia - Seychelles - Sierra Leone - Singapore - Slovakia - Slovenia - Solomon Islands - Somalia - South Africa - South Korea - Spain - Sri Lanka - Sudan - Suriname - Swaziland - Sweden - Switzerland - Syria

Tha an còmhlan stèidhichte air taobh an iar na Gàidhealtachd ged is ann à àiteachan eadar-nàiseanta a tha na buill o thùs. 'S ann à Màbu, Ceap Breatainn a tha Aonghas MacCoinnich; 's ann à California a tha Gabe McVarish; 's ann à Àrasaig a tha Ross Martin; tha Griogar Labhruidh às a' Bhealach agus tha Murdo Cameron à Gleann Eilg. Tha còig clàran aca.

Chuir Iain a-steach airson cuid dhen oighreachd agus fhuair e gach rud a bha e ag iarraidh. Cha robh an oighreachd ann an deagh-staid aig an àm agus an sgìre a' fàs gann de dhaoine òga is cothroman obrach ach bha lèirsinn aig Iain gum b' urrainn do dh'Alba eisimpleir nan Eilean Fàro a leantainn a thaobh so-sheasmhachd. Thagh e a' Ghàidhlig mar chànan obrach nan iomadh iomairt a chur e air dòigh, 'nam measg rudan mar thàigh-òsta, co-op figheadaireachd, fearann, colaiste Ghàidhlig, sgeama co-shealbhachd bhàtaichean, gailearaidh ealain agus leubail uisge-beatha, Pràban na Linne a nì Té Bheag nan Eilean, Poit Dhubh agus Mac na Mara. Thuirt e, a thaobh cleachdadh na Gàidhlig: Ma dh'ath-bheòthaicheas tu do chuid cànain, bidh cothrom nas fhearr agad do choimhearsnachd ath-bheòthachadh.Ged nach do shoirbhich le gach sgeama, bhrosnaich euchdan Iain an sgìre agus mean air mhean, sguir an crìonadh agus chunnacas fàs ùr.
'S urrainn dhan lìn-fàitheim nan sgiort agus lèineagan a bhirh cho h-àrd ris an sliasaid uarach no cho iosal ris an làr, earbsadh às na saobh-smuainean nam modh agus a' bheusachd no a' chiall air leth an neach anns an aodach.

‘S e baile meadhanach air an àirde an iar na h-Ucràine agus bha e na bhroinn na Pòlainn ro 1945, a th’ ann an Gorodok (Aibidil Cirillach: Городок, Gearmailtis: Horodok, Pòlais: Gródek Jagielloński, Liotuànais: Horodokas). The suidhichte aig 256m os cionn ìre na mara, ri taobh na h-aibhne, 24km air falbh bho Lviv, 91km bho Zolochiv, 149km bho Bhuchach agus 594km bho Kiev, prìomh-bhaile na dùthcha. Tha 15,825 duine a’ fuireach ann. Chaidh am baile a stèidheachadh ann an 1213 agus fhuair e a chuid chòirichean ann an 1655.

Bha na bàird, Ruaraidh MacThòmais, Iain Mac a' Ghobhainn agus Dòmhnall MacAmhlaigh nam measg, agus fhathast a' sgrìobhadh mu dhèidhinn na h-àiteachan far an do rugadh is thogadh iad, ach ann an dòigh ùr is toinnte. 'B e cosgadh cuspair cudromach do na nua-bhàird, cuideachd. Nochd Cogadh Sìobhalta na Spàinne an an sgrìobhadh Shomhairle MhicGill-Eain agus An Dàrna Cogadh ann an sgrìobhadh MhicGill-Eain is Dheòrsa Mhic Iain Dheòrsa.

Tha Gimel (ג) na threasamh litir den aibidil Eabhra. Tha e co-ionnan ri G sa aibidil againne. Tha e càirdeil ri gamma. Tha an t-ainm “gimel” a’ ciallachadh càmhal.

Dh'ionnsaich e leigheas sna oilthighean ann am Marburg agus Heidelberg, mar sin rannsaich e ceimigeachd còmhla ri Leopold Gmelin ann an Oilthigh Bherlin agus sgrìobh e an tràchdas aige an sin. Dh'obair e còmhla ri Jöns Jacob Berzelius ann an Stockholm.

'S e eileamaid cheimigeach a tha ann an einsteinium le samhla Es agus àireamh atamach 99. 'S e actanach agus meatailt rèidio-bheò bog agus dlùth a tha ann. Tha an aidheon +3 as cudromaiche sa' cheimigeachd de einsteinium ach tha an cor ogsaideachaidh II ann cuideachd.

Tha 100,502 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach chan eil ach 35,850 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail.

Thàinig ainm a' bhaile às a' chànan Cree bhon fhacal "misâskwatômina", ainm airson lus a tha a' fàs anns an sgìre seo. Air sgàth 's gu bheil seachd drochaidean anns a' bhaile, tha far-ainm air cuideachd: "Bridge City"

Tha Àird Rosain, Arainn, Cille Bhrìghde an Iar, Cumaradh Beag, Cumaradh Mòr, Dail Fhraoich, An Leargaidh, Saltcoats agus Skelmorlie anns an sgìre seo. Tha i ann an crìch ri Inbhir Chluaidh, Pàislig agus Siorrachd Rinn Friù a Deas agus Siorrachd Rinn Friù an Ear, Cille Mhearnaig agus Lùghdan agus Siorrachd Àir Meadhain.
Bachrain - Bangladais - Barbados - Na Bahàmas - Beilise - Beinin - Bermuda - Bhanuatu - A' Bhealaruis - A' Bheilg - - A' Bheiniseala - Bhiet-Nam - A' Bhulgaire - Boilibhia - Bosna agus Heartsagobhana - Botsuana - Braisil - Brùnaidh - Buircina Fhaso - Burma (a-nis Mianma) - Burundaidh - Butàn

1.Luchd-Theagaisg Bun-Sgoil: Is e Fleasgach an Fhoghluim, (Bachelor of Education, B.Ed) an bun-oideachas do luchd theagaisg an Alba. As deidh criochnachadh na cursa sin, is fheudar dhaibh a cho-lionadh bliadhna theagaisg nan "probaitionair" mus am faigh iad clàradh proifeasanta le Comhairle Coitcheann Teagaisg na h-Alba a tha na buidheann claraidh airson luchd teagaisg an sgoiltean poblachd na h-Alba. Chan fhaod neach sam bith a theagaisg ann an bun-sgoil neo Ard-Sgoil poblach Albannach mur eil e/i claraichte leis a' bhuidheann seo.

Heinsohn, Gunnar and Steiger, Otto, Die Vernichtung der weisen Frauen - Hexenverfolgung, Kinderwelten, Bevölkerungswissenschaft, Menschenproduktion. Beiträge zur Theorie und Geschichte von Bevölkerung und Kindheit. München 1985.

"He [Burton] said my attitude was holding up the road and that the cost to the country would rise up to £ 20.000. I told him I was surprised […] to consider such a prize in order to prevent five words of Gaelic appearing in public".

Ann an 1952 lorg an sgioba Albert Ghiorso dà eileamaid ùr, einsteinium agus fermium, ann an sileadh niùclasach bho a' chiad dheuchainn boma haidridein. Chruinnicheadh an sileadh seo le pàipear-sìolaidh air itealain a bha ag itealaich tron neul spreadaidh. B' e einsteinium-253 le leth-bheatha 20.5 laithean a bha ann. Dh'ainmicheadh iad e air Albert Einstein.

Bha Cogadh nan Seachd Bliadhna glè chosgail do Bhreatainn agus smaoinich Pàrlamaid gu robh e ceart agus iomchaidh gum pàigheadh na tìrean-imrich cuid de chosgaisean a' chogaidh agus thòisich iad air cìsean a thogail air diofar rudan ann an Aimearaga. Mar eiseimpleir, ann an 1765, chruthaich a' Phàrlamaid cìs ùr ris an canar The Stamp Act, a stèidhich cìsean air mòran rudan a bha an clò, leithid pàipearan-naidheachd, tiomnaidhean, cùnnraidhean, fiù's càirtean-cluich. Dh'adhbhraich seo connspaid mhòr anns na tìrean-imrich leis nach robh iad air an riochdachadh anns a' Phàrlamaid. Dhiùlt iad gabhail ri na cìsean. Ach aig a' cheann thall, chuir a' Phàrlamaid às do na cìsean aig toiseach 1766. Ach chùm a' Phàrlamaid oirre a' chumail a-mach gun robh làn chòireachan aice cìsean a chur air na tìrean-imrich mar a thogradh i.

CL Brooks III, M Karplus, BM Pettitt. Proteins: A Theoretical Perspective of Dynamics, Structure and Thermodynamics, Volume LXXI, in: Advances in Chemical Physics, John Wiley & Sons, Eabhraig Nuadh 1988.

'S e loch ann an Alba a tha ann an Loch Coir' a' Ghrunnda. Tha e suidhichte ann am Minginis anns an Eilean Sgitheanach. Tha na beanntan Sgùrr Sgumain (947 m), Sgùrr Alasdair (992 m) agus Sgùrr Dubh Mòr (944 m) timcheall air.

Coltach ris an iolair tha am fitheach a' tighinn beò air eòin bheaga, air uain, agus, feadh a' gheamhraidh, air cairbh bheathaichean a tha a' faotainn bàis le plàigh, le fuachd, no le gort.
'S e Achadh na Croise (Beurla: Achnacroish) am baile as motha ann an Lios Mòr. Tha port-mara aige far a bheil na h-aiseagan a' seòladh don Òban.

Tha Bound Skerry ann an Sealtainn, anns na h-Out Skerries. Tha taigh-solais air. Ann an 2011 cha robh duine sam bith a' fuireach anns an eilean.

Tha 15,119 nan tàmh anns a' bhaile fa leth, ach tha a’ mhòr-chuid dhuibh, 11,126 dhuibh a’ fuireach thall anns na sgìrean dùthchasail am broinn crìochan a' bhaile. Tha fearann na dùthcha sin ga roinn eadar na bailtean (Spàinntis: municipios) agus le sin tha gach clachan agus croit fo stiùireadh baile air choireigin. Air adhbharan trioblaidean poiliteagach air an dùthaich, tha a' mhòr-chuid dhe na daoine anns gach uile baile a-nis a' fuireach anns na bailtean fhèin, is na daoine a' fàgail na sgìrean dùthchasail. Le sin, ‘s e pàtran àireimh-shluaigh gu math traidiseanta a th’ann ann am Cocorná fhathast.

'S i abhainn,sruth uisge a bhitheas na ruith leis na h-aonaich, ann an amar, sìos don mhuir. 'S e fuaran a tha ann an màthair-uisge aibhne. Canar odhar ri sruth aig a bheil loch mar mathair-uisge.

Bha copar aithnichte ann an ro-eachdraidh. Thionnsgaileadh leaghadaireachd ann an Anatòilia mu 7500 RC agus dòighean co-mheatailtean a dhèanamh, mar umha, 4000 bliadhna nas fhaide nuair a thòisich an Linn an Umha.

Bha e na chomhairliche aig Comhairle Baile Obar Dheathain mus deach e thaghadh mar BhPA airson Ear-Thuath na h-Alba anns an taghadh Albannach 2016 agus rinn e iomairt airson Fàgail san Reifreann mu bhallrachd Bhreatainn san Aonadh Eòrpach 2016. Leig e dheth an seat aige suas nuair a chaidh e a thaghadh mar BhP airson Obar Dheathain a Deas ann an 2017.

Chaidh drochaid rathaid thairis air Abhainn Chonainn a thogail ann an 1809 a bha air a dhealbh le Thomas Telford eadar 1806 is 1809. Ged-tà, chaidh an drochaid seo a leigeil agus drochaid ùr a thogail ann an 1969. Chaidh drochaid-rèile a thogail thairis air an abhainn cuideachd a chaidh fhosgladh 11 an t-Ògmhios 1862. Tha e clàraichte air liosta nan togalaichean clàraichte, roinn-seòrsa B.

Ged a bha tuineachaidhean anns an àite seo bho Linn an Uamha bha a' chiad tùs sgrìobhte a' nochdadh ann an 1284. Bha mainear ann aig an àm ud a bha a' gabhail a-steach trì bailtean: Y Gogarth anns an iar-dheas, Y Cyngreawdr anns an tuath agus Yn Wyddfid san àirde an ear-dheas. Ann an 1840 chaidh eaglais ùr a thogail agus an uair sin dh'fhàs Llandudno nas motha. Bha muinntir a' baile ag obair ann am mèinnearachd no ann an àiteachas no bhathar ag iasgach.

'S e Quechua (Runasimi) an cànan a tha air bruidhinn ann am Pearu. Tha i air bruidhinn anns An t-Sile, An Argantain, Boilibhia, Coloimbia agus Eacuador cuideachd, gu h-àraidh anns na h-Andes. Chaidh a' chiad leabhar fhoillseachadh ann an Quechua ann an 1560.

Afganastan - An Aetiòp - Afraga a Deas - Aimeireaga (faic Na Stàitean Aonaichte) - Airmìnia - Alba (faic An Rìoghachd Aonaichte) - Albàinia - Aildiria - Andorra - Angòla - Antigua agus Barbuda - An Argantain - Asarbaidean - Astràilia