AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Turi (Sesbania grandiflora) nyaéta tangkal leutik nu asalna tina kulawarga Fabaceae. Ieu tangkal ditaksir mimitina ti Asia Kidul jeung Asia Tenggara, sanajan kiwari mah geus sumebar ka saban daérah utamana nu mibanda iklim tropis. Dina basa inggrisna, agathi, ngarana dicokot tina bahasa Bengali, agati.

Tangkal turi mibanda ngaran daérah séwang-séwangan saperti: dina basa (Jawa jeung Sunda, nyebutna tangkal turi); disebut ogé toroy ku urang Madura, tuwi ceuk urang Bali, turing, suri di Sulawesi kalér, palawu dina basa Bima, gala-gala di Timor. Jeung réa-réa deui.

Ciri mandiri 
Kai tangkal turi mah kasebut hipu kalayan dina hirupna henteu lila, jangkung tangkalna 5-12 m . Akarna ngajarendil tur matak nambahan subur kana taneuh.  Kembangna bijil tina régang, barodas aya ogé nu beureum tur rubak kawas kukupu.  Ngagarantung dina saranggeuy aya 2-4 kembang, kembang nu can ligar/masih kudu wujudna kawas arit. Kulit tangkalna hawuk aya ogé nu semu coklat, wajudna kasar bareulah kawas rorombeheun. Dauna kawas daun peuteuy ata selong, pedah leuwih rubak jeung paranjang.
Buahna ngawujud polong, ngagantug, kawas kacang panjang, panjangna 20–55 cm, mangsa masih kénéh ngora kelirna héjo dinama geus gumading kulitna robah semu konéng. sikina ogé kawas siki kacang panjang pedah ukuranna leuwih badag..

Baca ogé

Tutumbu kaluar 
  BHL: Sesbania grandiflora, Pers. @ K. Heyne. De Nuttige Planten van Ned. Indie, II: 281 (1916)
  Duke energy: Sesbania grandiflora
  éoL: Sesbania grandiflora
  FAO: Sesbania grandiflora  (umum)
  FAO: Sesbania grandiflora  (parab ingon-ngon)
  Feedipedia: Agati Sesbania grandiflora (pakan ternak)
  NFTA: Sesbania grandiflora 
  NTBG: Sesbania grandiflora
  Philipina Med. Plants: Katurai Sesbania grandiflora (Ubar)
  Trop. Forages: Sesbania grandiflora (Parab ingon-ingon)
  USDA: Sesbania grandiflora

Dicutat tina 

Faboideae	
Sayuran
Bungbuahan
Ubar
Fabaceae
Jayanti (Sesbania sesban) nyaéta hiji tangkal nu asalna tina kulawarga Papilionaceae. Dina basa Jawa sok disebut giyanti, atawa kelor warna. Di Indonesia, tangkal jayanti loba kapanggih hirup utamana di Pulo Jawa, dipelak dina galengansawah jeung sisi kebon. Ampir kabéh bagéan tangkal jayanti bisa dimangpaatkeun kayaning: ubar, parab ingon-ingon, suluh, gemuk, Téh, jeung sajabana.

Ciri mandiri 
Tangkalna teu pati jangkung, kurang leuwih 2-6 méter. Dauna kawas daun peuteuy daun majemuk sapasang-sapasang aya kana 7-25 pasang dina unggal cupatna. Dauna laleutik, tungtungna lonyod sarta tungtung sisina lemes. Kelir kembanna konéng ngarantuy bijil tina cupat. Buahna wujud polong kawas buah turi pédah leuwih leutik (sagedé nyéré) buahna bijil dina sacupat aya kana 2-5 siki sakapeung leuwih.

Dicutat tina 

Papilionaceae
Ubar
Ubar tradisional
Tutuwuhan industri
Fabaceae
Cangci nyaéta istilah keur nuduhkeun ranggeuyan paré.

Rujukan 

Ukuran Paré
Akar kalapa nyaéta kuéh garing nu dijieun tina tipung béas jeung tipung ketan. Ieu kuéh geus teu bireuk deui di wewengkon Sunda mah, ogé di wewengkon Batawi jeung sabudeureunana. Umumna mah ieu kuéh téh disuguhkeun jeung kuéh-kuéh lianna kayaning rangginang, katapang, goréng kacang jeung sajabana dina acara husus. Acara husus nu dimaksud kayaning keur lebaran atawa hajatan. Di wewengkon Bekasi akar kalapa loba diproduksi, ngan kiwari mah alatan kagerus ku jaman, ieu kuéh téh langka diproduksi sacara massal.

Términologi 
Ari ieu kuéh mantak disebut akar kalapa téh lain harti bahanna dijieun tina akar kalapa, ieu mah mangrupa istilah injeuman pikeun nyebut ieu kuéh. Nu ngabalukarkeun disebut jadi akar kalapa téh lantaran wangunna nu mirip kawas akar kalapa. Saenyana mah teu mirip-mirip teuing, ngan tina wangunna nu panjang sarta tingcarukcukan, saliwat mah waragadna kawas akar kalapa, paranjang pating aremplad.

Varian 
Akar kalapa umumna mah rasana amis, sok disebut varian original, aya ogé nu rasana asin, malah mah kiwari sok aya nu ditambahan varian rasa lianna, kayaning kéju, jahé, lada, susu jeung sajabana.

Rujukan 

Masakan Indonesia
Kadaharan urang Sunda
Dapros nyaéta salah sahiji kadaharan anu dijieun tina parud sampeu atawa tipung béas. Wangunna siga kembang nu ligar, warna-warni, jeung ngarangkadak beukah. Matak pantes, sok aya nu nyebut kembang goyang atawa saroja. Cara nyieunna adonan tina bahan utama dicampur jeung bungbu sapuratina kaasup warna keur ngahudang rasa nu ngadaharna, tuluy geus galo diwangun ligar jiga kembang maké citakan husus. Sanggeus kitu, tuluy dipoé nepi ka garing. Lamun geus garing mah tuluy digoréng nepi ka asak.

Rujukan 

Kadaharan urang Sunda
Tajwīd (تجويد) sacara harfiah miboga ma'na ngaaluskeun atawa ngaéndahkeun. Tajwid asalna tina kecap Jawwada (جوّد-يجوّد-تجويدا) dina basa Arab. Dina élmu Qiraah, tajwid hartina ngaluarkeun huruf tina tempatna kalawan merhatikeun sipat-sipat anu dipibogana. Jadi élmu tajwid nyaéta élmu anu niténan kumaha carana ngedalkeun huruf-huruf anu aya dina kitab suci al-Quran.

Aya ogé pasualan anu diébréhkeun dina ieu élmu nyaéta makharijul huruf (tempat kaluar-asup huruf) , shifatul huruf (cara ngedalkeun huruf), ahkamul huruf (hubungan antara huruf), ahkamul maddi wal qasr (panjang jeung pondokna kekedalan), ahkamul waqaf wal ibtida’ (ngamimitian jeung ngeureunkeun bacaan), jeung al-Khat al-Utsmani.

Para ulama yakin yén hukum neuleuman tajwid téh fardhu kifayah, tapi ngamalkeun tajwid waktu maca al-Quran mah fardhu ain atawa wajib ka lalaki jeung awéwé mukallaf atawa nu geus sawawa.

Dalil 
Dalil anu ngawajibkeun maca al-Quran maké tajwid téh kieu unggelna. 
 Dalil nu munggaran dicokot tina al-Quran. Allah swt ngadawuh nu hartina “Jeung baca Al-Qur’an kalawan halon/tartil (maké tajwid)”[QS:Al-Muzzammil (73): 4]. Ieu ayat jéntré yén Allah swt maréntahkeun Nabi Muhammad keur maca al-Quran anu diturunkeun kalawan tartil, nyaéta ngaéndahkeun maca unggal huruf-hurufna (maké tajwid).
 Dalil nu kadua as sunah (hadist). Dina hadits anu dicaritakeun ku Ummu Salamah r.a.(istri Nabi saw.), waktu anjeunna ditanya ngeunaan kumaha bacaan jeung solat Rasulullah saw., anjeunna ngajawab: ”Baginda saw. solat tuluy saré anu lilana sarua jeung solat, tuluy Baginda solat deui salila saré tadi, tuluy saré deui salila solat nepi ka waktu subuh. Tuluy anjeunna (Ummu Salamah) nyontokeun cara maca Rasulullah saw. kalayan nuduhkeun (hiji) bacaan anu ngajéntrékun (kekedalan) huruf-hurufna hiji-hiji.” (Hadits 2847 Jamik At-Tirmizi).
 Dalil katilu mah ijma ulama. geus sapuk sakabéh ulama ti jaman rasulullah nepi ka jaman ayeuna, yén maca alqur’an maké tajwid téh fardhu jeunghttps://su.wikipedia.org/wiki/Tajwid#cite_note-2 wajib.

Rujukan 

Qur'an
Arab
Islam
Sunnah (Arab: سنة sunnah, hartina "arus nu lancar jeung gampang" atawa "jalur aliran langsung") dina Islam nyoko kana sikep, tindakan, kekedalan, jeung cara rasulullah ngalaksanakeun kahirupan atawa garis-garis bajoang (tradisi) anu dilaksanakeun ku rasulullah.

Sunnah mangrupa sumber hukum kadua dina Islam, sanggeus Al-Quran. Narasi atawa informasi anu ditepikeun ku para sahabat ngeunaan sikep, tindakan, kekedalan, jeung cara rasulullah disebut hadis. Sunnah anu diparéntahkeun ku Allah disebut sunnatullah (hukum alam).

Étimologi 
Sunnah (سنة ˈsunnah, plural سنن sunan) nyaéta kecap basa Arab anu hartina "kabiasaan" atawa "biasa dilaksanakeun". Sacara istilah sunnah nyaéta jalan anu dipilih ku rasulullah jeung para sahabatna, boh patali jeung élmu, kayakinan, kekedalan, paripolah, atawa kaputusan. Kaum nu yakin kana Sunni ogé disebut Ahl as-Sunnah wa'l-Jamā'ah ("jalma-jalma tina tradisi jeung kaum (Muhammad)") atawa Ahlussunnah keur singgetanana.

Rujukan

Tumbu luar 
 (id) Ensiklopedi Sunnah 9 Kitab Imam Hadis 

Hukum Islam
Terminologi Islam
Fardu atawa Fardhu dina basa Arab nyaéta status hukum tina hiji kagiatan anu kudu/wajib dilaksanakeun. Dina hukum Islam, fardu miboga harti anu sarua (deukeut pisan) kalayan status hukum wajib (mazhab syafi'i nyaruakeun fardu kalayan wajib, mazhab hanafi jeung mazhab hambali  nempatkeun fardu leuwih luhur tina wajib). Ninggalkeun nu fardu hartina konsékuénsi dosa, ari ngalaksanakeun mah berarti meunang kahadéan (pahala).

Ain jeung Kifayah 
Fardhu wandana aya dua, Fardhu Ain jeung Fardhu Kifayah. Fardhu Ain diwajibkeun ka individu-individu. Ari Fardu Kifayah mah bakal dianggap geus dilaksanakeun lamun sakabéh muslim ngalaksanakeun.

Fardu Ain nyaéta status hukum dina hiji aktivitas dina Islam anu wajib dilaksanakeun ku individu anu geus luyu jeung pasaratanana. Dina Islam, ninggalkeun kagiatan anu hukumna Fardu Ain bakal kakeunaan ku dosa.

Nu kaasup kana Farhu Ain téh kieu.
 Solat Lima Waktu
 Puasa
 Haji keur nu mampuh
 Ngaluarkeun Zakat
 Babakti ka sepuh
 jsb.
Fardu Kifayah (Basa Arab: فرض كفاية‎) nyaéta status hukum tina hiji aktivitas dina Islam anu wajib dilaksanakeun, ngan lamun geus dilaksanakeun ku muslim anu séjén geus dianggap leungit. Conto aktivitas anu kaasup kana fardu kifayah téh kieu.
 Solat Jenazah muslim
 Diajar élmu nu tangtu (misalna kedokteran, ékonomi)
 Taqwa
 Jihad ibtida'i
 Béla ka lemah cai.

Rujukan 
 (id)Yusuf Qardhawi, Fiqh prioritas
 (id)Rukun, Wajib dan Fardhu, Majalah Amanah Online 

Hukum Islam
Kuéh saroja atawa kembang goyang nyaéta ngaran salah sahiji kuéh garing nu geus teu bireuk deui pikeun urang Sunda jeung urang Batawi. Nu matak ieu kuéh disebut kuéh saroja téh, lantaran wangunna nu kawas kongkolak kembang saroja jeung deuih matak disebut kembang goyang téh ku sabab prosés nyieunna nu digoyang-goyangkeun nepi ka adonanna leupas tina citakan.

Kasang tukang 
kuéh saroja dijieun tina tipung béas. Ieu kuéh garing disebut kuéh kembang goyang téh lantaran pas keur digoréngna digoyang-goyangkeun citakanna dina minyak panas. Kiwari ieu kuéh saroja téh geus sayaga dina rupa-rupa rasa. Ayanu rasa arbén, pandan, jeung siki wijen minangka varéasi rasa nepi ka ditambahan ogé warna sangkan leuwih kairut deui pikeun nu nempona. Minangka kuéh nu disuguhkeun dina toplés transparan, kuéh saroja alus kacida katempona mun ditata kalawan rapih. Luyu jeung ngaranna, kuéh saroja wangunna nyurup kawas kembang saroja nu keur ligar. kuéh saroja sorangan mangrupa ngaran sajenis pahiasan nu dipasangkeun dina buuk atawa sanggul kondé jeung bisa obah atawa goyang lantaran miboga pegas nu biasa dipaké ku para pangantén.

kuéh saroja jadi susuguh has masarakat Sunda jeung Batawi, deuih ilahar disuguhkeun dina acara poé raya Idul Fitri jeung acara-acara hajatan. kuéh saroja ogé jadi salah sahiji kuéh tradisional nusantara nu disuguhkeun pikeun tamu nu silaturahim lantaran miboga rasa nu garing jeung gurih. Kuéh saroja ogé dipikawanoh kalawan ngaran kuéh kembang loyang atawa kuéh loyang di Sumatra mah. Sedengkeun pikeun masarakat Bali mah, hususna pangagem agama Hindu, biasana ngagunakeun ieu kuéh saroja téh minangka salah sahiji sasajén di poé raya kaagamaan, kayaning poé raya Nyepi.

Prosés nyieun 
Ari bahan nu dipaké pikeu nyieun kuéh saroja mah gampang pisan néanganna. di antarana, endog hayam, gula pasir, tipung béas nu geus diayak, tarigu, cipati, kalapa, wijén bodas, jeung minyak goréng.
Jirangan kahiji nu kudu dipilampah téh nyaéta ngocok endog jeung gula nika keun ngembang. Tuluy abreskeun tipung béas nu geus diayak, tipung tarigu, uyah, cipati jeung siki wijén bodas. Adonan nu geus dicampur éta téh digalokeun nikakeun rata jeung leueur. Satuluyna mah prosés gogoréng. Panaskeun minyak goréng sing loba. Tuluy anclomkeun citakan kuéh saroja kana adonan, kahadé ulah nepika pabeungeutan luhurna katutup ku adonan. Sanggeus minyak panas, geuwat asupkeun citakanna nu beunang nganclomkeun kana adonan tadi kana jero minyak, ngan ulah nepika antel kana dadasar katél. Tuluy, goréng bari digoyang-goyangkeun citakanna nepikakeun adonanna leupas. Sanggeus adonan warnana jadi kakonéngan mah geuwat angkat jeung engkeun.

Rujukan 

Kuéh garing
Kadaharan urang Sunda
Kadaharan urang Batawi
Tafsir sacara etimologi, tafsir hartosna ngajelaskeun

(الايضاح), nerangkeun (التبيين), nampakeun (الاظهار), nganyibakeun (الكشف) jeung ngarincikeun (التفصيل). Tafsir asalna tina isim masdar tina wajan (تفعيل). Kecap tafsir tina bahasa arab nyaéta يفسّر تفسيرا فسّر anu ngabogaan arti nyaéta ngajelaskeun.
Rarangkén (basa)
 Rarangkén (papakéan)

__LEAD_SECTION__ 

jmpl|98x98px|Alfabét a kalayan tanda aksén ( akut ) 
Diacritics (  ) (atawa tanda diakritik' ) mangrupa tanda baca tambahan dina hurup nu fungsina pikeun ngarobah ajén Atawa Sora hurup fonétik boh saeutik atawa sakabéhna, contona ´ in é .
Kampung Tipar nyaéta hiji lembur anu aya di wewengkon Desa Padasuka Kecamatan Kutawaringin Kabupaten Bandung Jawa Barat. Kampung Tipar ieu ayana di antara kampung Bunisari sareng Kampung Cikupa. Legana ieu lembur teu lega-lega teuing. Lembur Tipar ieu sawareh kaasup RT. 01 sawareh deui kaasup RT. 02 RW. 03 di Desa Padasuka. Di lembur ieu seseeurna anu usaha konpeksi (konveksi) acuk-acuk muslim sapertos gamis istri, sareng sajabana.
Aset atawa aktiva nyaéta sumber ékonomi nu dipiharep bisa méré mangpaat usaha ka hareupna. Aset kaasup kana neraca kalayan saldo normalna debit.

Komponen 
Aset nyaéta sakabéh hak nu bisa dipaké dina operasi perusahaan. Nu kaasup kana kolom aset salah sahijina nyaéta gedung atawa wangunan Jadi lamun hiji perusahaan miboga hiji gedung nu hargana samiliar, mangka aset nu diitung nyaéta samilliar. Salian ti gedung, nu bisa diitung salaku aset bisa kaasup mérk dagang, patén téknologi, duit kas, mobil, motor jsb.

Aset dihartikeun salaku harta total. Nu biasana dikategorikeun kayaning:
 Aset lancar
 Investasi jangka panjang
 Aset tetp
 Aset tidak berwujud
 Aset pajak tangguhan
 Aset lain
Daftar aset dina neraca disusun numutkeun tingkatan likuiditasna, ti mimiti nu pang likudna nepi ka nu henteu likuid.

Aktiva dina neraca dipidangkeun disisi kiri sacara ngaruntuy ti luhur ka handap. Pikeun nyusun neraca ti mimiti nu pang likud (lancar) nyaéta ti mimiti aktiva lancar, aktiva tetep jeung satuluyna. Komponen aktiva lancar numutkeun Kasmir (2008:31) nyaéta " kas, surat-surat nu miboga ajén luhur, piutang, sasadiaan, jsb". Komponen aktiva tetep numutkeunkeun Kasmir (2008:32) nyaéta " Tanah, bangunan, mesin, motor, mobil,peralatan, jsb". Numutkeun téori di handap, aktiva disusun sacara ngaruntuy ti mimiti nu likuid atawa lancar nu babari dijadikeun duit.

Mangpaat 
Pikeun manajemen, dina maca neraca, nilai aset kudu ditengetan ku sabab jadi dasar ngukur prestasi kauangan hiji perusahaan. Ukuran ieu jadi babanding prestasi hiji perusahaan jeung perusahaan séjénna dina widang nu sarua, naha leuwih alus atawa henteu, nu bisa jadi dadasar dina nyokot hiji kaputusan manajemen pikeun nahankeun atawa ngaronjatkeun kualitas manajemen.

Efisiensi dina ngagunakeun aset 
Salah sahiji pangukuran nu aya patalina jeung aset nyaéta angka rasio penjualan/ total aset, nu di nyatakeun salaku presentase. Anggapanna, beuki loba penjualan nu kahontal, beuki éfisién aset nu aya. Angka panjualan dicokot ti laporan laba rugi, sedengkeun angka total aset asalna ti neraca. Dina hal ieu rasio ti taun panungtung dibandingkeun jeung taun-taun saacanna.

Optimalisasi kauntungan 
Ukuran séjén nu aya patalina jeung profitabilitas, nyaéta angka laba harta atawa laba investasi,nu asalna tina babandingan angka kauntungan atawa laba (dicutat tina laporan laba rugi) jeung total harta atawa total aset, nu nilai na sarua jeung istilah total investasi (dicutat tina neraca).

Asumsina, manajemen salaku nu boga tanggung jawab dina miara jeung pamanngpaatan sakabeh harta nu dipaké perusahaan, ku kituna manajemen tanggungjawab dina upaya optimalisasi kauntungan nu dihasilkeun ti sakabeéh harta éta.

Tinggali ogé 
 Laporan laba rugi
 Laporan arus kas
 Neraca

Rujukan 

Élmu ékonomi
Akuntansi
Laporan kauangan
Umroh () nyaéta salah sahiji kagiatan ibadah dina agama Islam anu méh sarua jeung ibadah haji. Cara ngalaksanakeun ieu ibadah téh ngaliwatan sababaraha tahapan ibadah di kota suci Mekkah, hususna di Masjidil Haram  Dina istilah téhnis syari'ah. Umroh hartina ngalaksanakeun tawaf di Ka'bah jeung sa'i antara Shofa jeung Marwah, Sanggeus maké kaén ihram anu dicokot tina miqat. Umroh kawentar ogé ku sebutan haji leutik. Bédana umroh jeung haji nyaéta dina waktu jeung tempatna. Umroh bisa dilaksanakeun iraha waé (unggal poé, bulan, jeung tahun) kalayan tempatna ukur di Mekkah, ari haji mah ukur dilaksanakeun antara ping 8 Dzulhijjah nepi ka 12 Dzulhijjah kalayan dilaksanakeun nepi ka luar Kota Mekah.

Katangtuan

Sarat 
 Agama Islam 
 Balégh jeung miboga akal
 Merdéka lain budak beulian
 Miboga kamampuh fisik jeung finansial
 Ayana mahram (husus awéwé))

Rukun 
 Ihram, sanggeus niat umroh kudu maké pakéan sa'i keur nutupan aurat 
 Thawaf, ngurilingan Ka'bah 7 kali
 Sa'ii, leumpang gancang ti Bukit Sofa ka Bukit Marwa nu lobana dua balikan.
 Tahallul, nyukur rambut sanggeus ngalaksanakeun sa'i minangka jadi tanda Umroh téh geus sampurna
 Tertib

Wajib 
 Ngalaksanakeun ihram waktu rék asup ka miqat 
 Tahallul keur nyukur rambut nepi ka botak atawa dicepak

 Katerangan: 
 Ninggalkeun rukun, umrohna teu sampurna kudu balikan deui
 Ninggalkeun kawajiban, umrohna dianggap sah ngan patali jeung kakurangan mah bisa diganti DAM
 Sapatemon saméméh sai kudu ngaganti ku embé hiji

Rujukan 

Ibadah
Islam
Invéstasi nyaéta hiji isitilah nu boga sababaraha harti, anu aya patalina jeung kauangan sarta ékonomi. Istilah éta patali jeung akumulasi atawa jumlah hiji aktiva nu ka hareupna dipiharep bisa ngahasilkeun kauntungan. Aya ogé nu nyebutna salaku penanaman modal.

Harti 
Dumasar kana téori ékonomi, invéstasi miboga harti meuli (sarta prosuksi) ti modal barang nu teu dikonsumsi tapi tetep dipaké pikeun produksi ka hareupna. Contona ngawangun rél karéta atawa pabrik. Invéstasi nyaéta salah sahiji komponen tina PDB (Produk Domestik Bruto). Fungsi invéstasi dina aspek ieu dibagi kana invéstasi non-residential (saperti pabrik jeung mesin), sarta invéstasi residential (imah anyar). Invéstasi nyaéta salah sahiji panghasilan jeung tingkat bunga. Hiji tambahan dina panghasilan nu ngaroojong invéstasi leuwih gedé, di mana tingkat bunga nu leuwih luhur bakal nurunkeun minat pikeun invéstasi, hal éta bakal leuwih mahal tibatan jeung nginjeum duit. Sanajan hiji perusahaan séjén maké dana na sorangan pikeun invéstasi, tingkat bunga nunjukkeun hiji biaya kasempetan ti invéstasi éta tibatan nginjeum pikeun meunangkeun bunga.

Jenis invéstasi 
Sababaraha prodak invéstasi dipiwanoh salaku éfék atawa surat berharga. Efek nyaéta hiji instrumen wangun kapamilikan nu bisa diganti hak milikna dina wangun surat berharga, saham/obligasi, bukti hutang (Promissory Notes), bunga atawa partisipasi dina hiji parjanjian koléktif (Reksa dana), Hak pikeun meuli hiji saham (Rights), garansi pikeun meuli saham diwaktu ka hareupma atawa instrumen nu bisa dijual beulikeun.

Wangun invéstasi 
 Invéstasi tanah - dipiharep ku nambahanna populasi jeung nu mikabutuh tanah; harga tanah bakal ngaronjat ka hareupna.
 Invéstasi pendidikan - kalawan nambahna pangaweruh sarta kaahlian, dipiharep nu neéangan gawé jeung panghasilan naék.
 Invéstasi saham - dipiharep perusahaan meunang kauntungan tina hasil gawé atawa panalungtikan
 Invéstasi mata uang asing - dipiharep investor bakal meunang kauntungan tina nguatna nilai tukar mata uang asing kana mata uang lokal

Risiko 
Salian ti nambahan panghasilan, Invéstasi ogé mibanda risiko kauangan mun invéstasi éta gagal. Kagagalan invéstasi dibalukarkeun ku loba hal, di antarana nyaéta faktor kaamanan (bisa bencana alam atawa nu diballukarkeun ku manusa), atawa katertiban hukum.

Rujukan 

Élmu ékonomi
Akuntansi
Investasi
Gayam (Inocarpus fagiferus) téh nyaéta ngaran salah sahiji tangkal atawa kai gedé di leuweung kalawan buahna sok diala jeung didahar. Ieu tangkal sok aya ogé nu nyebut Kigayam (Kai gayam), Gatep (Bali jeung Lombok), tahitian chestnut (basa Inggris). Gayam kaasup kana wanda tutuwuhan polong-polongan (Fabaceae) anu jangkungna bisa nepi kana 20 méter kalayan diaméterna 4 nepi ka 6 méter.

Mangpaat buah 

Buah gayam téh loba pisan mangpaatna anu bakal diunggelkeun ieu di handap.
 Ngaronjatkeun daya tahan awak.
 Meresihan kokotor dina usus.
 Mantuan awak nyerep nutrisi kadaharan.
 Obat diaré.
 Anti oksidan.
 Ngalancarkeun pencernaan.
 Ngajaga tina panyakit barusuh.
 Sumber vitamin C.
 Ngajaga stamina atawa kakuatan awak.

Galéri

Rujukan 

Tutuwuhan
Kendal (Cordia dichotoma) nyaéta tutuwuhan leutik nu jadi di tempat nu séséléké.
 Ieu tutuwuhan dipikawanoh ogé ku ngaran kendal (Jawa jeung Bali), kendhal (Madura), téo-téo, Nunang (Malayu), Nunang (Sumatera Kulon), Kai Nunak (Pulo Roté), Tatasinunang (Timor), Totéolo (Halmahéra), Lantolo (Gorontalo), jeung Cena (Bugis). Buah kendal wangunna baruleud laleutik kalawan gedéna 0,5 nepi ka 1,5 séntiméter. Antara siki jeung kulitna aya cacai nu leueur jeung cepel matak ku barudak sok dipaké pangrapet keur ngaleugeut papatong.

Sumebar 
Salian di Indonesia, kendal ogé bisa kapanggih di India, Tiongkok bagian wétan, Asia Tenggara, Australia, nepi ka Kalédonia Baru. Kendal jadi di pasir sabudeureun basisir, di sisi leuweung bakau, di leuweung bébas, jeung savana. Kendal ogé bisa jadi dina tempat anu luhurna 500 méter dpl. Komo lamun dihaja dipiara mah bakal hirup sanajan dina tempat nu luhurna 1500 méter dpl, salaku tangkal di sisi jalan.

Mangpaat 
 Godogan kulitna bisa nyageurkeun diaré, nyeri mastaka, diséntri, nyeri patuangan, jeung mantuan ngagancangkeun jagjag sanggeus babaran.
 Kulit kendal nu baseuh bisa nyageurkeun bisul, bareuh, tumor, jeung lamun digosokkeun kana waos bakal nambahan kakuatanana.    
 Daunna lamun ditutuan mangpaat keur komprés jeung niiskeun tatu atawa bareuh. Di Myanmar mah sok dijadikeun bungkus surutu.
 Buahna anu leueur bisa nyageurkeun batuk, sesek napas, nyeri rahim, jeung urétra.
 Sikina mun dicampur jeung minyak bisa nyageurkeun panyakit hapur.

Galéri

Rujukan 

Tutuwuhan
Rétina nyaéta salah sahiji bagian tina panon nu mangrupa salapis ipis dina bagian tukang bola panon vertebrata jeung cepalophoda. Rétina mangrupa bagian panon nu ngarobah cahaya jadi sinyal saraf.  Rétina boga sél fotoréséptor (rods jeung cones) anu narima cahaya. Sinyal anu dihasilkeun tuluy ngalaman prosés ngaliwatan neuron rétina nu séjén. Sanggeus kitu tuluy dirobah jadi poténsial aksi dina sél ganglion rétina. Rétina lain ukur néwak cahaya, tapi miboga peran penting dina prosés persépsi visual. Dina tahap émbrio, rétina jeung saraf optik mekar salaku bagian tina kamekaran otak.

Anatomi rétina 
Rétina manusa miboga sapuluh lapis. Undak lapisan-lapisan nu tujul kana kornéa téh ieu.
 Rétinal pigmént épithélium (RPE)
 Lapisan fotoréseptor ségmén bagian jero jeung luar.(Rods/Cones)
 Mémbran limitans éksterna - Lapisan anu ngawatesanan bagian jero fotoréséptor tina inti sélna
 Lapisan luar inti sél fotoréséptor
 Lapisan luar pléxiformis - Dina bagian makular, nu dipikawanoh salaku "Lapisan serat Henle" (Fiber layer of Henle).
 Lapisan jero badan inti
 Lapisan jero pléxiformis
 Lapisan sél ganglion - Lapisan anu kawangun tina inti sél ganglion jeung mangrupa asal tina serat saraf optik.
 Lapisan serat saraf -ngandung akson - okson sél ganglion anu tujulna kana nérvus opticus.
 Membran limitans interna - tempat sél-sél Műller cicing.
Lamun hiji jalma ngalaman minus/plus, éta kalangkang <kalangkang anu ditéwak ku kornéa panon> moal jauh tina rétina. Ku kituna, kalangkang difokuskeun ku panon katempona bakal ngalangkang/teu pati jelas.

Struktur fisik rétina manusa 
Struktur rétina manusa nyaéta 72% kawas bal kalayan diaméter 22 mm. Dina bagian tengah rétina aya cakram optik anu kawentar salaku titik buta (blind spot), sabab euweuh fotoréséptor di éta bagian. Cakram optik katangén salaku aréa oval warna bodas nu ukuranana 3 mm².

Rujukan 

Panon
Umum TNI Gatot Huluna (), nyaéta Komandan Tentara Nasional Indonésia (2015-2017). Saméméhna, Billy téh Pupuhu Staf ti angkatan Darat ka-30 anu mimiti ngabdi ti ping 25 juli 2014 sanggeus ditunjuk ku Présidén Susilo Bambang Yudhoyono keur ngaganti Umum TNI Budiman. Saméméhna ogé anjeunna ngabdi salaku Panglima Tentara Strategis Cadangan Paréntah (Pangkostrad) ngaganti Létnan Umum TNI Muhammad Munir. Dina bulan Juni 2015, anjeunna ditanya ku Présidén Joko Widodo salaku calon ti Komandan MILITÉR, ngaganti Umum Moeldoko anu geus purna bakti..

Gatot ngagabung jeung inohong pamaréntahan ogé aktivis sosial dina aksi keur ngarojong toléransi agama salila périodeu unjuk rasa di Jakarta dina bulan Nopémber 2016 bareng jeung  Menteri Sosial Khofifah Indar Parawangsa, Kapolri Tito Karnavian jeung aktivis Islam saperti Yenny Wahid, maranéhna rempug jukung sauyunan ngahijikeun umat sababaraha agama salaku panyaimbang tina aksi unjuk rasa anu diayakeun saméméhna ka Gubernur DKI Jakarta anu agamana Kristen turunan Tionghoa, Basuki Tjahaja Purnama.

Kahirupan Pribadi 
Gatot dibabarkeun di Tegal, Jawa Tengah. Tina jatukramina jeung Ibu Enny Trimurti, kasinugrahan tilu budak.

Karier 
Gatot Nurmantyo mangrupa lulusan Akademi Militér taun 1982 jeung pangalaman di cabang infanteri baret héjo Kostrad. Gatot pernah jadi Komandan Komando Pembinaan Doktrin, Pendidikan dan Latihan TNI Angkatan Darat (Kodiklat), Panglima Komando Daerah Militer V/Brawijaya dan Gubernur Akademi Militer. Dina widang séjénna, Gatot ngajabat salaku Ketua Umum PB FORKI periodeu taun 2014 nepi ka 2018.

Jabatan militér 
 Komandan Peleton MO. 81 Kompi Bantuan Batalyon Infanteri 315/Garuda
 Komandan Kompi Senapan B Batalyon Infanteri 320/Badak Putih
 Komandan Kompi Senapan C Batalyon Infanteri 310/Kidang Kancana
 Kepala Urusan Dalam Detasemen Latihan Tempur
 ADC Panglima Kodam III/Siliwangi
 PS Kepala Seksi-2/Operasi Korem 174/Anim Ti Waninggap
 Komandan Batalyon Infanteri 731/Kabaresi
 Komandan Kodim 1707/Merauke
 Komandan Kodim 1701/Jayapura
 Sekretaris Pribadi Wakil Kepala Staf Angkatan Darat
 Komandan Brigade Infanteri 1/PIK Jaya Sakti
 Asisten Operasi Kepala Staf Kodam Jaya
 Komandan Resimen Induk Daerah Militer Jaya
 Komandan Korem 061/Suryakéncana (2006–2007)
 Kepala Staf Divisi Infanteri 2/Kostrad (2007–2008)
 Direktur Latihan Komando Pembinaan Doktrin, Pendidikan dan Latihan TNI Angkatan Darat (2008–2009)
 Gubernur Akademi Militer (2009–2010)
 Panglima Kodam V/Brawijaya (2010–2011)
 Komandan Komando Pembinaan Doktrin, Pendidikan dan Latihan TNI Angkatan Darat (2011–2013)
 Panglima Komando Cabang Srategis Angkatan Darat (2013–2014)
 Kepala Staf TNI Angkatan Darat (2014–2015)
 Panglima Tentara Nasional Indonesia (2015–2017)
 Pati Mabes TNI (2017)

Rujukan 

Nu babar taun 1960
Kornéa nyaéta bagian panghareupna tina panon anu tembus pandang nutupan iris jeung pupil. Lamun kornéa dicabak kongkolak panon bakal nutup sacara réfléks. Kornéa henteu miboga pembuluh getih. Pungsi kornéa té narima cahya jeung nuluykeun cahya nu asup kana panon. Lian ti éta, kornéa téh ngajaga bagian sénsitif panon anu aya handapeunana. Cahya anu ditarima ku kornéa bakal dituluykan kana bagian jero panon kalawan prosés ahirna dina rétina. Kornéa ogé bisa ngalaksanakeun prosés réfraksi dina lénsa panon.

Rujukan 
Panon
Anatomi manusa
Bukit Moko nyaéta hiji tempat nu ayana dipasir wewengkon Cimenyan, Kabupaten Bandung. Pernahna dipasir nu jangkungna leuwih ti 1.500 mdpl, obyék wisata alam ieu di Bandung kaasup wewengkon nu miboga hawa nu sejuk, ku kituna geus teu ahéng deui mun di Bukit moko ampir unggal poé ditutupan ku halimun kandel, utamana isuk-isuk, jeung sareupna méméh magrib sarta mun peuting.

Bukit moko mimitina mangrupa hiji leuweung pinus sadapan nu sacara resmi dibuka salaku kawasan wisata Puncak Bukit Bintang pikeun umum ditanggal 23 september 2014, aya dina papayung Perum Perhutani divisi regional Provinsi Jawa Kulon jeung Banten. Ditempat ieu aya ogé warung daweung pikeun paniisan jeung ngawangkong.

Fasilitas wisata Bukit Moko Bandung 
Ieu di handap fasilitas nu aya di Bukit mok, Bandung, di antarana nyaéta:
 Tempat ibadah/Mushola
 Toilet
 Tempat Istirahat
 Track Hiking
 Tempat keur camping atawa Camping Ground
 Warung Daweung
 Parkir

Harga tiket Bukit Moko 
Pikeun bisa asup kakawasan wisata ieu, harga tiket asupna nyaéta Rp.10.000.

Alamat Bukit Moko 
Objék wisata alam Bukit moko aya di Kampung Buntis Bongkor, desa Cimenyan, Kabupaten Bandung, Jawa Kulon.

Rujukan 

Tempat pelesir di Bandung
Ttéokbokki nyaéta salah sahiji kadaharan Korea mangrupa tteok nu asalna tina tiipung béas nu diasakan maké samara gochujang nu amis lada. Biasana Ttéokbokki bentukna buleud panjanng kawa tabung. Kadaharan ieu loba dijual di Pojangmacha, sarta geus ilahar dimasarakat Koréa.

Mimitina mah kadaharan ieu téh asalna ti istana Dinasti Joseon nu disebut gungjung tteokbokki. Di wanci harita masakan ieu mangrupa huintteok nu diasakan ku kécap asin jeung daging sapi, bagogari, togé, peterseli, shiitake, wortel, jeung bawang bombay. Rasana jauh béda jeung ttéokbokki nu kiwari dipiwanoh maké bungbu cabé. Salian ti éta, ttéok nu dipaké aya 5 warna nu ngalambangkeun Koréa, kayaning: beureum, konéng, bodas, hideung jeung biru.

Sajarah 
Wewengkon Sindang-dong di Seoul dipiwanoh salaku tempat nu loba ngajual ttéokbokki. Sanggeus Perang Koréa, warung-warung leutik di Sindang-dong téh mangrupa warung mimitti nu ngajual ttéokbokki bungbu cabé. Nepi ka kiwari, di wewengkon Sindang-dong loba pisan warung-warung nu ngajual ttéokbokki.

Cara nyieun 
Garaetteok digolakkeun jeung saos gochujang, pasta cabé nu geus diférmétasikeun asli ti Koréa. Ttéokbokki diasakan nepi ka saosna kentel. Kiwari geus loba variasi midangkeun ttéokbokki. Aya nu dipidangkeun jeung emiih, baso lauk, rupa-rupa lauk laut, jsb.

Tinggali ogé 
 Kimchi
 Bulgogi

Rujukan 

Kadaharan Korea
Olahan tipung béas
Aprésiasi téh nyaéta kasadaran kana ajén-ajén anu nyangkaruk dina warnaning seni jeung budaya. Tumuwuh tina rasa meunang kasugemaan (éstétis) jeung ngarasa meunang mangpaat (émosional jeung inteléktual).Tarékah ngipuk atawa ningkatkeun aprésiasi sastra di antarana ku jalan kieu.
 Mindeng maca karya sastra, numuwuhkeun pangaresep maca, neuleuman jeung ngabeungharan pangalaman tina karya sastra.
 Latihan nganalisis, ngarucat bagian-bagian atawa unsur-unsur kalawan gemet, nyalusur atawa nengetan ajénna dina struktur carita (karya).
 Latihan nafsiran (intepretasi), ngabiasakeun nyurahan, nerangkeun, matalikeun, nyeukeutan rasa tina beubeunangan maca.
 Méré pangajén (évaluasi), nembrakkeun rasa sugemana, nilik mangpaatna patali jeung kahirupan aktual, punjulna, jsb.

Rujukan 

Sastra
Titiron atawa plagiat nyaéta nyaplok karangan atawa gagasan nu lian, sarta tuluy dipidangkeun deui (dina majalah, surat kabar, buku, jeung sajabana) bari diaku minangka karangan dirina sorangan. Laku titiron téh bisa nyalin sagemblengna atawa narjamahkeun bari ngarobah saeutik-saeutik. Jalma anu ngalaksanakeun titiron atawa plagiat disebutna plagiator. Conto konkrit titiron atawa plagiat téh nyaéta ngaku tulisan batur ku ngaran dirina sorangan (néplak).

Katégori 
Dina buku Bahasa Indonesia: Sebuah Pengantar Penulisan Ilmiah, Felicia Utorodewo, spk. nyieun papasingan ieu di handap salaku gambaran umum wangun plagiarisme:
 Ngaku tulisan batur jadi karya meunang sorangan,
 Nyugemakeun yayasa orang luar,
 Ngaku pamanggih batur jadi pamanggih meunang diri sorangan,
 Ngaku karya kelompok salaku hak milik sorangan,
 Midangkeun tulisan dina kasempetan nu hadé,
 Ngutip langsung tara maké sumber anu ngarujukna.

Nu kaasup kana plagiarisme:
 ngagunakeun tulisan batur nu atah, teu maké tanda jelas.
 nyokot gagasan batur keur méré anotasi anu sing tenang.

Nu teu kaasup paripolah plagiarisme:
 ngagunakeun informasi anu mangrupa fakta umum.
 nuliskeun deui (kalawan ngarobah kalimah atawa parafrase).
 ngutip sapereluna tulisan batur.

Rujukan 

Kagiatan
Sastra
Goréng jagong atawa goréjag téh mangrupa goréngan nu dijieun tina jagong. Ieu mangrupa kahadaran has urang Sunda nu kagolong kana jenis goréngan, mun dina basa Indonésia mah ieu goéngan téh disebutna perkedél jagung atawa bakwan jagung. Ari saenyana ieu goréng jagong téh sarua kawas bala-bala, ngan bédana téh bahanna lain tina sop-sopan, tapi tina siki jagong nu beunang ngurud tina bongolna. Ari di kulinér urang Amérika pribumi aya ogé goréngan nu kawas kieu ngan rasana amis jeung gurih, perenahna mah di Amérika Sarikat Kidul.

Lalakon di Amérika 
Urang Amérika Asli mah geus maké jagong minangka kadaharan téh ti rébuan taun ka larung saméméh rang Éropa daratang ka Dunya Anyar. Produk bahan dasar jagong, kayaning tortila jagong, arépa jeung roti jagong mangrupa kadaharan utama di Amérika Pra-Kolumbus. Urang Amérika Asli teu maké téknik goréng keueum, ngan merlukeun minyak goréng nu saalakadarna jeung ogé parabotan nu bisa manaskeun nepi ka suhu tinggi.

Padumuk Éropa diajar resép jeung prosés pikeun nyieun caneuteun jagong ti Urang Amérika Asli, jeung langsung varéasi tipung roti bahan dasar jagong téh dijarieun tina sisikian nu nyangkaruk di éta buana. Goréng jagong meureun baé geus dipangguhan di Amérika Sarikat Kidul, nu di ieu wewengkon téh kaolahan tradisionalna ngandung loba kadaharan goréngan, ngan teu pati kasarohor tinimbang hayam goréng kidul.

Cék sajarahna, siki jagung téh asalna ti buana Amérika diwanohkeun ka Asia Tenggara mangsa abad ka-16 katompérnakeun, ku para padagang Spanyol jeung Portugis. Ieu pepelakan téh tumuwuh subur di iklom tropis Nusantara, sangkan geuwat jadi kadaharan utama di wewengkon tengah jeung pakidulan nusantara, alatan ngabutuhkeun saeutik cai pikeun melakna tinimbang paré. Minyak kalapa jeung minyak sawit téh geus jadi unsur penting dina kulinér nusantara ti babaheulana. Sangkan dipaké pikeun ngasakan jagong nu dicampur ku bahan lian maké téhnik digoréng.

Bahan

Amérika Kidul 
Goréng jagong tradisional di Amérika Kidul mah bahan nu dipakéna téh siki jagong, endog, tarigu, susu, jeung mantéga cair. Diasakanna digoréng keueum, goréng déét, atawa digarang, jeung deuih sok disuguhkeun jeung selé, buah, madu, atawa krim. Goréng jagong gé bisa dijieun tina krim jagong, digarang, tuluy disuguhkeun jeung sirop maple. Aya ogé nu nyieun goréng jagong nu wangunna kawas johnnycake, nu mantak saru.

Indonésia 

Ari di Indonésia, goréng jagung téh lain amis rasana, tapina gurih. Siki jagongna baradag, lantaran teu ditutuan, tapina guruntulan sikina nu diabrekkeun kana adonan. Dipertahankeun wangun siki jagongna. Bahan-banna mah nyaéta siki jagong beunang ngurudan, tipung tarigu, tipung béas, salédri, bawang daun, bawang beureum, bawang bodas, uyah jeung pedes. Digoréng keueum dina minyak kalapa. Aya ogé nu bahanna ditambahan ku endog, nu jadina sok disebut perkedél jagong. Ieu kadaharan téh minangka caneuteun, atawa jadi deungeun sangu.

Tempo ogé 
 Bala-bala
 Karokét
 Goréng cau
 Ciréng

Rujukan 

Taratas dahareun
Kadaharan
Kadaharan Indonésia
Hak cipta (lambang internasional: ©, Unicode: U+00A9) mangrupa hak éksklusif Panyipta atawa Panyekel Hak Cipta pikeun ngatur pamakéan hasil ébréhan gagasan atawa informasi tinangtu. Dadaasarna mah, hak cipta téh mangrupa "hak pikeun néplak hiji ciptaan". Hak cipta bisa ogé ngamumkinkeun panyekel éta hak pikeun ngawatesan panggandaan teu sah kana hiji ciptaan. Umumna mah ogé, hak cipta mibanda masa lumaku tinangtu nu kawates.

Hak cipta lumaku dina rupa-rupa jenis karya seni atawa karya cipta atawa "ciptaan". Éta ciptaan téh bisa ngawengku puisi, drama, sarta karya tinulislianna, pilem, karya-karya koréografis (tari, balét, jeung sajabana), komposisi musik, rékaman swara, lukisan, gambar, patung, poto, pakakas lemes komputer, siaran radio jeung televisi, jeung (dina yurisdiksi tinangtu) desain industri.

Hak cipta mangrupa salah sahiji jenis hak kabeungharan inteléktual, ngan hak cipta mah béda pisan katarana tinimbang hak kabeungharan inteléktual lianna (kayaning patén, nu méré hak monopoli kana pamakéan invénsi), lantaran hak cipta lain mangrupa mangrupa hak monopoli pikeun milampah hiji hal, tapina hak pikeun nyegah jalma lian nu ngalakukeun kitu.

Hukum nu ngatur hak cipta biasana mah ngan ngawengku ciptaan nu mangrupa hiji gagasan anu spésifik jeung teu ngawengku gagasan umum, konsép, fakta, gaya, atawa téhnik nu mumkin kawujud atawa kawakilan dina éta ciptaan. MInangka conto, hak cipta nu patali jeung tokoh kartun Miki Beurit ngalarang pihak nu teu mibanda hak nyumebarkeun téplakan éta kartun atawa nyieun karya nu nurutan éta tokoh beurit tinangtu ciptaan Walt Disney, ngan teu ngalarang panyiptaan atawa karya seni lian ngeunaan tokoh beurit sacara umum.

Sajarah hak cipta 
Konsep hak cipta dina basa Sunda mangrupa alihbasa tina konsép copyright dina basa Inggris (sacara harfiah hartina "hak tiron"). Ieu copyright diciptakeun sajalan jeung panimuan mesin citak. Saméméh panimuan ieu mesin ku Johannes Gutenberg, prosés pikeun nyieun tironan tina hiji karya tulisan téh merlukeun tanaga jeung biaya nu ampir sarua jeung prosés nyieun karya aslina. Sahingga, kamumkinan badag para panerbit, laun para pangarang, nu mimiti mundut panangtayungan hukum kana karya citak nu bisa dapat ditiron téh.

Lisénsi Hak Cipta 
Lisénsi mangrupa idin nu dibikeun ku panyekel hak cipta atawa panyekel hak patali ka pihak lian pikeun ngumumkeun jeung/atawa ngagandakeun ciptaanna atawa produk hak patalina kalawan sarat-sarat tinangtu.

Rujukan 
 q & a copyright  dina situs Direktorat umum IPR Kementrian Hukum jeung ham RI
 (Basa Inggris) Periode validitas hak cipta di sagala rupa nagara, babarengan jeung tumbu ka summaries atawa salinan hukum anu ngatur eta
En icon
 (id) Karya Cipta Indonesia—non-organisasi kauntungan pikeun panangtayungan jeung administrasi hak cipta milik pangarang ti Indonesia

Hak kabeungharan inteléktual
Éksprésionismeu atawa éksprésionisme nyaéta ngaran hiji gerakan dina widang sastra jeung seni séjénna (utamana seni lukis) di Jerman anu muncak antara taun 1910-1925, persis saméméh jeung sabada Perang Dunya I. Para panaratasna ti kalangan seniman jeung pangarang anu dina rupa-rupa cara leupas tina gambaran kahirupan jeung gambaran dunya anu saenyana, ku jalan ngaéksprésikeun pandangan atawa angen-angen batin jeung pikiran.

Pangarang 
Anu pangnonjoyna di kalangan pangarang harita, nyaéta panyajak Baudelaire jeung Rimbaud, novelis Dostoevsky, pilosop Niettéche, jeung dramawan August Strinberg. Pahamna mah saenyana teu kungsi dicindekkeun kalawan tetes ieu gerakan téh. Tapi bisa disebut yén cirina anu utama mah nyaéta nolak tradisi (sastra) paham réalismeu, boh dina milih jejer (objék) boh dina gayana. Para pangarang éksprésionis meuseuh kamampuhna dina ngaékspésikeun sawangan dirina pribadi ngeunaan kahirupan manusa jeung hirup kumbuh manusa. Biasana ku pandangan anu pohara jerona atawa gambaran émosi anu pohara seukeutna. Carana ku jalan ngahaja ngolah, ngagegedékeun, nyungkalan sakur anu kasaksian dina dunya objéktip, jeung ngaréka suasana jeung rasa anu kacida matak ngangresna. Karyana atawa caritana téh mindeng ngagambarkeun jalma kiwari anu kasingkir-singkir, ngeueung di tengah kahirupan masarakat industri, téhnologi, jeung kahirupan kota, tipecleng pegat tatali, jeung bingung teu puguh laku.

Rujukan 

Sastra
Sandiwara atawa carita sandiwara téh nyaéta lalakon-lalakon anu biasa dipintonkeun dina pagelaran sandiwara (tradisional). Biasana lalakon anu dipagelarkeun téh diperankeun ku manusa méh siga wayang orang (wayang wong).

Wanda carita 
Nilik warnana, carita téh bisa dipasing-pasing jadi sababaraha golongan nyaéta lalakon babad, lalakon wayang, lalakon roman, jeung lalakon desik.
 Lalakon babad biasana mah lalakon anu diréka tina kajadian-kajadian baheula, sajarah, legénda, jsté. sakapeung disebut carios babad. Tata busana pamaén, latar adegan, jsté. némbongkeun jaman kabaheulaan atawa karajaan.
 Lalakon wayang nyaéta lalakon-lalakon petikan tina carita wayang. Ngaran-ngaran palaku, tata busana, karakterisasina, gaya igelna, katut sorana diluyukeun jeung citra anu gens maneuh cam dina pagelaran wayang.
 Lalakon roman diréka tins kajadian atawa kaayaan kahirupan kiwari. Tata busana, tata rias, latar, katut karakterisasi tokoh diluyukeun jeung alam kiwari. Cerakna tara dibareng ku ibing.
 Lalakon desik nyaéta lalakon-lalakon anu dneka atawa dipenk tina carita babon Sarébu Samalem, kalslaman. Sacara visual kaciri pisan tina tata busanana: ubel-ubel, reunceum ku asésori, warna pakéan anu warna-wami tur kontras, jsté.
Iwal ti lalakon roman, lalakon-lalakon séjén mah dipagelarkeunana téh maké pamirig gamelan, pikeun mirig ibing atawa gerak para palaku, atawa maréngan suasana adegan carita, utamana waktu keur sedih kingkin pédah nu ngalalakon meunang cilaka atawa dikaniaya. Dina keur kitu, soléloquy biasana sok diwakilan ku kawih sindén. Nurutkeun sawatara katerangan, pagelaran lalakon sandiwara tara maké naskah; unggal pamaén bangun geus apal karakterisasina kumaha lamun dirina jadi anu dina lalakon anu, kaasup igelna jeung wanda sorana. Di antara lalakon roman anu pangpopulérna di kalangan sandiwara nyaéta lalakon Beranak di dalam Kubur, Lalakon Lutung Kasarung, Rangga Wulung nu kagolong kana lalakon babad.

Rujukan 

Drama
Deungeun sangu atawa deungeun dahar (katelah ogé disebut dengeun wungkul; ) nyaéta salah sahiji jenis batur pikeun kadaharan utama. Baheula mah deungeun sangu téh kaasup anggota tina kelompok opat séhat lima sampurna nu kakoncara. Deungeun sangu bisa ngajadikeun barang dahar nu bareurat téh jadi leuwih ponyo lantaran rasana nu ngadominasi. Sakapeung mah deungeun sangu téh mibanda fungsi pikeun ngaleungitkeun rasa tina kadaharan utama jeung sasayuran nu kurang dipikaresep ku anu ngonsumsina.

Tradisi Sunda 
Di Sunda, deungeun sangu téh wajib aya di mana rék nyarap, ngawadang, dahar peuting atawa dahar-dahar basajan lian. Deungeun nu sok disayagakeun di masarakat Sunda mah kawilang saderhana pisan, deungeun nu disayagakeun cukup ku lauk asin, lalab jeung sambel. Aya ogé nu ditambahan jeung kurupuk. Ngan ieu mah lain mangrupa aturan nu kudu dicumponan dina unggal dahar, tiap-tiap masarakat Sunda mibanda kamonésanna séwang-séwangan dina nyayagakeun deungeun sangu anu varéatif.

Ari nu geus teu ahéngna mah nyaéta tradisi masarakat Sunda nu ngabiasakeun dahar jeung sangu, sangkan sagalaning kadaharan atawa deungeun sangu téh tara ditambulan, éstu didahar jeung sangu. Upamana cilok wéh, sok didahar jeung sangu, istilahna sok disebut "disanguan" (ditambahan ku sangu). Bala-bala, goréng témpé, goréng hayam, goréng oncom, jeung réa deui ti éta sok disanguan ogé. Ieu tradisi nu geus ngulit daging, mun teu disanguan mah acan disebut dahar.

Urang Sunda miboga kayakinan yén nu dimaksud dahar téh nyaéta ngadahar sangu. Sanajan sabéhditueunana mah daharan téh lain saalakadar ngadahar sangu wungkul, ngadahar beuleum dangdeur (bagedud), ketan, oyék jeung kopra gé kaasup daharan. Ngésérna makna dahar nu maksud asalna nuduhkeun aktivitas ngonsumsi sagala kadaharan sangkan diolah di jero padaharan, kiwari jadi aktivitas ngonsumsi kadaharan utama sangu. Nu mantak istilah deungeun dahar sok disebut ogé deungeun sangu.

Tradisi Kulon 
Deungeun kayaning salad, kentang jeung roti biasana mah dipaké dina kadaharan utama mayoritas nagara di dunya kulon. Susuguh deungeun nu anyar kénéh diwanohkeun ka urang kulon mah nyaéta sangu jeung couscous, nu mantak sangu mah lain kadaharan utama di kulon mah, kiwari ieu sangu gé geus kumembang jadi kasohor pisan di sakuliah Éropa, utamana dina acara resmi (kalawan couscous nu sok aya di pésta dahar peuting dina susuguh Wétan Tengah).

Deungeun nu ilahar di dunya kulon:

 Asparagus
 Garang suuk
 Garang kentang
 Brokoli
 Engkol
 Kembang engkol
 Goréng kentang
 Kacang héjo
 Lalaban
 Salad makroni
 Makroni kéju
 Tutu kentang
 Supa
 Salad pasta
 Salad kentang
 Salad
 Oséng supa
 Waluh

Rujukan 

Kadaharan
Pada téh nyaéta beungkeutan rakitan pupuh nu diwangun ku sababaraha padalisan, unggal padalisan ilahama ditulis sajajar-sajajar. Pada unggal pupuh béda-béda, boh nilik jumlah padalisanana nilik réana engang dina saban padalisan, boh nilik sorana (vokal) dina engang panungtung unggal padalisan. Unggal pupuh miboga patokan nu geus tangtu. Guguritan umumna diwangun ukur ku sababaraha pada atawa puluhan pada, ari wawacan biasana diwangun ku ratusan pada sabab panjang ngalalakon (naratif).

Conto 
Ieu di handap conto tilu pada pupuh maskumambang, dipetik tina guguritan Sasambatna Domba Adu karangan A. Djajasasmita anu dimuat dina Volksalmanak Sunda taun 1926.

Duh manusa mana kaniaya teuing
teu aya rasrasan
abong ka mahluk nu laip
nyiksa henteu jeung aturan

Hulu abdi karaosna langkung nyeri
tulang asa bejad
tanduk mah pon kitu deui
taya raoskeuneunana

Na dikinten abdi moal ngaraos nyeri
Pédah kabiasaanana
tapi waktosna abdi
ngan bakating kumawula

Dumasar kana wangunna, atawa rakitanana, aya hadéna upama istilah pada dipaké keur bait (Basa Indonesia) atawa couplet (Basa Inggris) puisi Sunda umumna, lain keur pupuh wungkul.

Rujukan 

Istilah dina sastra Sunda
Sastra
Sa'ir téh nyaéta ngaran salah sahiji wanda puisi tradisional, asal tina sastra Arab (Islam).  Dina sapadana matok diwangun ku opat-opat padalisan, unggal padalisan angger jumlah engangna, murwakantina laraswekas. Bédana jeung sisindiran, dina sa’ir mah euweuh bagian cangkang, kabéhna téh mangrupa eusi, sarta biasana tara gembleng dina sapada digunakeun dina déskripsi atawa narasi, tapi dina wangun narasi mah kawilang teu pati produktip. Mimindengna mah dipaké dina wacana sawér atawa pupujian.

Conto 
Loba Éling

Regepkeun ieu pépéling
hirup kudu Ioba éling
sabab ajal pasli datang
urang moal bisa mungpang

Sing inget kana papasténn
hadé goréng urang yakin
éta kabéh paparinan
Allah nu hakkulyakin

Éling-éling dulur kabéh
ibadah ulah campoléh
beurang peuting ulah weléh
bisina kaburu paéh

Karasana keur sakarat
hanjakal kaliwat-liwat
henteu ngalampahan salat
kana ibadah sok elat
(Dicutat tina Puisi Pupujian dalam Bahasa Sunda, Tini Kartini, spk.).

Rujukan 

Sastra Sunda heubeul
Sastra Sunda wangun ugeran
Sastra
Jalak mangrupa manuk ti suku Sturnidae nyaéta ngaran sakelompok manuk nu miboga sora alus, umumna ukuran awakna sedeng (kira-kira 20–25 cm), gagah jeung pamatuk nu kuat, seukeut sarta lempeng. Sukuna panjang sabanding jeung awakna, sorana ribut jeung tarik, kadang-kadang bisa nurutan sora manuk séjénna. Di alam, manuk ieu lolobana miboga sayang diliang-liang tangkal. Manuk jalak umumna babari pisan lindeukna, dina jero kandan, manuk ieu teu daék cicinng, resepna hihiberan jeung disada. ku sabab éta, ngukut manuk ieu biasana miboga tujuan pikeun ngalatih manuk séjéna disada kawas manuk Jalak.

Kadaharan 
Ngadahar ampir sakabéh jenis kadaharan, utamana mangrupa voer, cau, kroto, jeung jangkrik.

Wanda jinis 
Hésé pisan ngabedakeun nu mana jalu jeung bikang, tapi biasana mah dilakukeun pamariksaan daérah kloaka. Jalak nu jalu biasana miboga bagian kloaka nu leuwih gedé.

Jenis Jalak 
Aya leuwih ti 25 spesies jalak, nyaéta perlingjeung beo, di sakuliah Indonesia. Sababaraha jenis jalak nu ilahar dikukut ku manusa, nyaéta:
 Jalak suren (Sturnus contra)
 Jalak bodas (S. melanopterus)
 Jalak bali (Leucopsar rothschildi)
 Jalak munding atau Kerak kerbau (Acridotheres javanicus).

Rujukan 

Sturnidae
Laksamana Muda Maeda Tadashi () nyaéta perwira tinggi Angkatan Laut Kakaisaran Jepang di Hindia Belanda dina mangsa Perang Pasifik. Salila Indonesia dijajah ku Jepang, Maeda ngajabat salaku Kepala Penghubung Angkatan Laut jeung Angkatan Darat Tentara Kakaisaran Jepang.

Laksamana Muda Maeda miboga peran penting dina kamerdékaan Indonesia nyaéta ku cara nyadiakeun imahna di Jl. Imam Bonjol, No.1 keur panglawungan para inohong kamerdékaan. Jakarta Pusat jadi tempat nyusun naskah proklamasi ku Soekarno, Mohammad Hatta, jeung Achmad Soebardjo, ditambah sang juru ketik Sayuti Melik. Lian ti éta, Maeda ogé ngajamin kaamanan aranjeunna. Kiwari, imahna dijadikeun muséum Perumusan Naskah Proklamasi.

Galéri

Rujukan 

Sajarah Indonésia
Biografi
Situs Candi Blandongan nyaéta salah sahiji candi nu miboga struktur tina batu bata, di Candi ieu ogé kapanggih téhel cor beton nu numutkun analisa mah tina campuran batu koral, kapur kulit kerang jeung keusik atras. Candi ieu miboga ukuran 24,6 m x 24,6 m sarta jangkungna 4,9 m ti beungeut sawah, di Candi ieu kapanggih materai-materai dina kaayaan utuh 10 siki. Hasil analisa Coedes materai- materai éta kaasup kana Typology 1 nu mekar di jaman Dvaravati, gambarna nyaritakeun Kaajaiban Srasvati tina naskah Diyavadama ti aliran Sarvasteveda, Aliran Threvada. Tina hasil babandingan materai-materai nu aya di Asia Tenggara, yén materai-materai nu kapanggih di Candi Blandongan miboga sasaruaan jeung materai - materai Kha Ok Dalu Phattalung di Thailand Selatan, Periode Dvaravati Abad ka 6-7 Masehi, dina sisi lainna nunjukun Abad ka 12 M, Candi Blandongan dipaké ti abad 2-12 M. Pernahna aya di  Desa Segaran, Kecamatan Batujaya 45 km ti Ibu Kota, Kabupaten Karawang.

Rujukan 

Prasasti di Indonésia
Candi di Indonésia
Candi di Tatar Sunda
Situs arkéologi