Pulo Staffa nyaéta hiji pulo leutik anu aya di Skotlandia, Britania Raya. Pulo ieu ayeuna teu dieusian ku jelema.

Sajarah 
Pulo Staffa kungsi disorot ku para inohong di tungtung abad ka-18 sarta awal abad ka-19. Ieu pulo jadi tempat anu ditarima di grand tour budaya Éropa. Kaéndahanana mimiti kapanggih saenggeus Sir Joseph Banks kungsi datang ka ieu pulo di taun 1772, dina lalampahanana ka Islandia.

Teu kungsi lila, Johnson jeung Boswell ngalampah ka pulo-pulo, tapi ngan bisa nempo pulo Staffa ti laut ku sabab hésé pikeun eureun ka pulo éta. 

Nalika Mandelssohn balik deui ka daratan saenggeus ka pulo Staffa, manéhna tuluy nyieun piano pikeun nyobaan téma anu kainspirasi ku guha Fingal anu aya di ieu pulo.

Tuluy, wisata ka ieu pulo jadi beuki kasohorna, nepi ka ahirna Ratu Victoria di taun 1847, datang ka pulo Staffa sarta asup ka guha Fingal.

Géologi 
Di pulo Staffa, aya tilu lapisan batu anu béda anu rupa-rupa, anu katutupan ku taneuh anu subur. Lapisan panghandapna nyaéta tufa, batu vulkanik anu kakomprési, tuluy lapisan tengah kasusun ku kolom-kolom basaltik, sarta anu pangluhurna nyaéta kolom-kolom anu pacampur sarta sésa-sésa gunung seuneu.

Kolom basaltik anu aya di ieu pulo disababkeun ku pendinginan anu stabil ti aliran lava nalika paantel jeung batuan anu leuwih tiis sarta beunang dampak tina cuaca di Skotlandia Kalér. Kabeneran, kontraksi dina pendinginan ngahasilkeun kolom anu sampurna, dina wangun héksagonal (juru genep). Kurva dina kolom disababkeun ku bentuk batuan anu jadi dadasar nalika lava ngocor.

Kadang, pamariksaan anu taliti di éta kolom nuduhkeun yén endapan bodas di antara sendi, saolah-olah saperti semén. Padahal, hal ieu disababkeun ku uyah saperti kalsit anu diperes kaluar tina basal ku kakuatan kontraksi anu luar biasa nalika batu éta niisan.

The Nature Conservancy nyebutkeun yén ieu téh mangrupa "conto anu spéktakulér tina panggabungan kolom dina aliran lava dataran luhur térsiér". Di taun 1973, pulo ieu ditetepkeun jadi Situs Minat Husus Ilmiah.

Kira-kira 60 juta taun ka tukang, aktipitas gunung seuneu sok aya, anu nyababkeun lava dibahékeun ka Atlantik. Lolobana geus kakikis sarta geus sumebar, tapi pulo Staffa, kapuloan Treshnish, sarta pulo-pulo leutik lianna masih kénéh aya dina kaayaan anu weuteuh.

Kolom basal kawangun ku aliran lava masif tunnggal nalika ditiiskeun sarta dipadetkeun ku cara anu kakendalikeun sacara bertahap. Nalika matérial niisan, volumeuna ngaleutikan sarta rohang leutik anu misahkeun kolom kajieun. Sacara téoritis, unggal kolomna kudu jadi wangun héksagonal sampurna, lamun prosés pendinginan kajadian sacara saragam. Tapi, loba varéasi-varéasi wangun batuan anu kabentuk.

Guha Fingal 
Di pulo Staffa, aya hiji guha anu ngaranna guha Fingal, anu perenahna di sisieun laut. Ieu guha diaranan Fingal dumasar caritaan kira-kira taun 250 maséhi.

Guha Fingal kasusun ku wangun kolom héksagonal. Jangkung guha kira-kira 10 méter. Ieu guha téh kasohor pisan.

Alam jeung Konservasi 

Di taun 1800 aya tilu uncal di ieu pulo, tuluy digentikeun ku embé sarta babaraha sapi hideung. Saenggeusna, ngangon di usum panas dilakukeun pikeun domba ku crofter anu asalna tina Iona, tapi di taun 1997 sakabéh ingon-ingon geus dipindahkeun. Hal ieu nyababkeun régénerasi végétasi pulo. Di pulo ieu loba rupa-rupa tutuwuhan, di antarana aya common heather, kidney vetch, common-bird's-foot trefoil, wild thyme jeung tormentil. Tegalan clifftop ngarojong kana kahirupan spésiés-spésiés saperti red fescue, yorkshire fog, thrift, sea campion, sea plantain jeung ribwort plantain. 

Staffa sacara nasional penting pikeun fulmar, common shag, jeung puffin,  sarta kittiwake suku hideung jeung camar ogé sok nyayang di ieu pulo. Laut di sabudeureunana nyadiakeun kadaharan pikeun manuk laut, anjing laut, lumba-lumba, hiu, paus, sarta paus pilot.

Pulo ieu geus ditetepkeun jadi cagar alam nasional ti taun 2001. Cagar alam nasional diklasifikasikeun aréa anu ditangtayungan minangka  Kategori II ku Persatuan Internasional pikeun Konservasi Alam. Staffa ogé mangrupa Situs minat ilmiah husus (SSSI), sedengkeun laut di sabudeureun pulo ditetepkeun jadi Kawasan Konservasi Husus (SAC).  Pulo Staffa nyaéta bagian ti Aréa Indah Nasional Loch Na Keal, salah sahiji ti 40 di Skotlandia."Area Pemandangan Nasional" . SNH. Diakses 30 Mar 2011.

Tingali ogé 
Pulo

Rujukan 

Pulo
Pulo di Inggris