AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Seureuh nyaéta ngaran sabangsaning tuwuhan areuy, daun sarta buahna didahar ku jelema ku cara digayem babarengan jeung gambir, jambé sarta kapur. Seureuh dipaké minangka pepelakan ubar (fitofarmaka); kacida pentingna dina kahirupan sarta sagala rupa upacara adat bangsa Indonésia.

Sirih dipikawanoh dina unggal basa kalawan ngaran anu has, nyaéta: suro (Jawa), sireh (Melayu), bido (Ternate), base (Bali), jeung amo (Ambon).

Gambaran
Tuwuhan ngareuy (ngarambat) ieu bisa ngahontal jangkung 15 méter. Tangkal seureuh boga warna coklat semu héjo,  bentukna buleud, ngandung buku sarta mangrupa tempat kaluarna akar. Daunna anu tunggal bentukna jiga jantung, boga tungtung nu seukeut, tumuwuh selang-seling, gagangan, sarta ngaluarkeun ambeu anu seungit lamun dirames. Panjangna kira-kira 5 - 8 cm sarta rubak 2 – 5 cm. Bentuk buahna buleud sarta boga warna héjo semu kulawu. Akarna tunggang, buleud sarta boga warna coklat semu konéng.

Kandungan sarta mangpaat
Minyak atsiri tina daun seureuh ngandung betiephenol, seskuiterpen, sari, diatase, gula sarta zat samak jeung chavicol anu mibanda daya maéhan jaram, antioksidasi sarta fungisida, anti jamur. Seureuh boga hasiat ngaleungitkeun ambeu awak anu diakibatkeun ku baktéri sarta jamur. Daun seureuh ogé boga sipat nahan perdarahan, nyageurkeun tatu dina kulit, sarta gangguan peujit. Sajaba ti éta, ogé boga sipat ngariutkeun, ngaluarkeun reuhak, ngéncérkeun ciduh, hemostatik, sarta ngeureunkeun getih nu ngocor.

Pamakéan pikeun ubar
 Batuk 
 Sariawan 
 Bronchitis
 Jerawat 
 Keputihan 
 Nyer huntu alatan bolong
 Panas tiris campur getihan 
 Bau sungut
 Haid henteu tartib 
 Bengék
 Borok genggerong
 Gugusi bareuh (geutahna)

Pamakéan ubar luar
 Éksim 
 Tatu kabeuleum 
 Koréng (pyodermi) 
 Kurap suku
 Bisul 
 Mimisan 
 Nyeri panon 
 Gugusi getihan
 Ngurangan produksi ASI
 Ngaleungitkeun ateul

Katerangan
Biasana pikeun ubar mimisan, dipaké 2 lambar daun seger Piper betle, dikumbah, digulung saterusna diasupkeun kana liang irung.

Wawadi
Nyapék seureuh geus dikaitkeun jeung panyakit kanker sungut sarta genggerong squamous cell carcinoma.

Rujukan

Tumbu ka luar
 Seureuh (Basa Malayu)
 Pepelakan Ubar Indonesia-sirih 

Piperaceae
Tutuwuhan ubar
Ubar
Térong nyaéta tuwuhan anu kagolongkeun kana kulawarga Solanaceae sarta genus Solanum. Ieu tuwuhan  mangrupa tuwuhan asli India jeung Srilangka, sarta sadulur jeung tomat sarta kentang. Buahna ilahar dipaké sayur pikeun asakan. Ngaran botanina Solanum melongena.

Térong téh tumbuhan héjo anu mindeng dipelak sacara taunan. Pepelakan ieu tumuwuh nepi ka jangkungna 40–150 cm (16-57 inci). Daunna badag, kalawan lobus anu teuas. Ukuranana 10–20 cm (4-8 inci) panjangna sarta 5–10 cm (2-4 inci) rubakna. Wanda térong satengah liar leuwih badag sarta tumuwuh nepi ka jangkung 225 cm (7 suku), kalawan daun anu panjangna ngaleuwihan 30 cm (12 inci) sarta rubakna 15 cm (6 inci). Tangkalna biasana cucukan. Warna kembangna antara bodas nepi ka wungu, kalawan makuta anu ngabogaan lima lobus. Benang sarina boga warna konéng. Buahna boga diaméter anu kurang ti 3 cm pikeun wanda anu liar, sarta leuwih badag deui pikeun wanda anu dipelak. Buah kasebut ngandung réa siki anu leutik sarta hipu. Siki éta kaci didahar tapi rasana pait alatan ngandung alkaloid nikotin. Hal ieu teu matak ngajadikeun hélok lantaran térong mangrupa baraya deukeut bako.

Sajarah 
Térong nyaéta tutuwuhan nu dijadikeun kadaharan nu dipelak pikeun diala buahna. Ukuran buah térong rupa-rupa antara leutik nepi ka badag, gumantung kana budidayana. Buah kasebut miboga rupa-rupa warna, utamana wungu, héjo, sarta bodas. Térong nyaéta tuwuhan asli India. Térong dipelak di bagian kidul sarta wétan Asia saprak jaman prasejarah tapi dipikawanoh di dunya Barat henteu leuwih kolot ti kira-kira taun 1500. Catetan tinulis anu munggaran ngeunaan térong katimu dina Qí mín yào shù, hiji karya tatanén Tiongkok kuno anu disiapkeun dina taun 544. Lobana ngaran basa Arab sarta Afrika Kalér pikeun térong sarta kurangna ngaran Yunani jeung Romawi némbongkeun yén tangkal ieu dibawa asup ka Barat ngaliwatan wewengkon Laut Tengah ku bangsa Arab dina mimiti Abad Tengahan. Ngaran ilmiahna, Solanum melongena, asalna ti istilah basa Arab abad ka-16 pikeun sajinis tangkal térong.

Alatan aya hubungan antara térong jeung kulawarga Solanaceae, kungsi aya anggapan yén buah térong racunan. Sedengkeun kanyataanana buah térong kaci didahar tanpa akibat goréng naon ogé ku lolobana jelema, pikeun sawaréh jalma nu séjén, ngadahar buah terong (sarupa jeung ngadahar buah nu patali kawas tomat, kentang, jeung pedes héjo atawa pedes) bisa mangaruhan kaséhatan. Sawaréh buah térong rada pait sarta ngagerihan peujit sarta ngabalukarkeun gastritis. Alatan éta pisan, sawaréh sumber, hususna ti golongan kaum kaséhatan alami, nétélakeun yén terong sarta genus nu patali bisa ngabalukarkeun artritis nepi ka kudu dijauhan ku maranéhanana anu peka.

Galeri

Rujukan

Tumbu ka luar 
 Terung 

Solanaceae
Sayuran
Cengkéh (Syzygium aromaticum, syn. Eugenia aromaticum), dina basa Inggris disebut cloves, nyaéta tuwuhan kembangan ti kulawarga tuwuhan Myrtaceae nu gagang kembang garingna seungit. Cengkéh mangrupa tuwuhan asli Indonésia, réa dipaké minangka samara asakan lada di nagara-nagara Éropa, sarta minangka bahan utama roko kréték has Indonésia. Cengkéh dipelak utamana di Indonésia (Kapuloan Banda) jeung Madagaskar, ogé tumuwuh subur di Zanzibar, India, sarta Srilangka.

Tangkal cengkéh mangrupa tuwuhan taunan anu bisa tumuwuh kalawan jangkung 10–20 m, miboga daun nu bentukna lonjong sarta kembangan dina pucuk-pucukna. Gagang buah asalna boga warna héjo, sarta boga warna beureum lamun kembang geus mekar. Cengkéh baris dipanén lamun geus ngahontal panjang 1,5–2 cm.											

Tuwuhan ieu téh dijadikeun perlambang idéntitas propinsi Maluku Kalér.

Pamakéan 

Cengkéh bisa dipaké jadi samara, boh dina bentukna anu gembleng atawa guluntungan anapo geus dibubukeun. Samara ieu dipaké di Éropa sarta Asia. Utamana di Indonésia, cengkéh dipaké jadi bahan roko kréték. Cengkéh ogé dipaké minangka bahan menyan di Republik Rahayat Cina jeung Jepang. Minyak cengkéh dipaké pikeun aromaterapi sarta ogé pikeun ngubaran nyeri huntu.

Sajarah Cengkéh 

Dina abad anu kaopat, pamingpin Dinasti Han ti Tiongkok maréntahkeun saban jalma anu ngadeukeutanana pikeun saméméhna nyapek cengkéh, sangkan seungit ambekanana. Cengkéh, pala sarta pedes kacida mahal di jaman Romawi. Cengkéh dijadikeun alat tukeur ku bangsa Bangsa Arab dina abad patengahan. Dina ahir abad ka-15, urang Portugis ngarebut jalur dagang di Laut India. Babarengan jeung éta direbut ogé perdagangan cengkéh kalawan perjangjian Tordesillas jeung Spanyol, sajaba ti éta ogé perjangjian jeung sultan ti Ternaté. Urang Portugal mawa réa cengkéh beunang ti kapuloan Maluku ka Éropa. Dina waktu éta harga 1 kg cengkéh sarua jeung harga 7 gram emas.

Perdagangan cengkéh ahirna dikawasa ku urang Walanda dina abad ka-17. Kalawan susah payah urang Perancis junun ngabudidayakeun tangkal cengkéh di Mauritius dina taun 1770. Ahirna cengkéh dibudidayakeun di Guyana, Brazilia sarta Zanzibar.

Dina abad ka-17 jeung ka-18 di Inggris harga cengkéh sarua jeung harga emas alatan luhurna waragad impor.

Kandungan Aktip dina buah cengkéh 

Minyak atsiri tina cengkéh miboga fungsi anestési sarta antimikrobial. Minyak cengkéh mindeng dipaké pikeun ngaleungitkeun ambeu napas sarta pikeun ngaleungitkeun nyeri huntu. Zat anu dikandung dina cengkéh anu ngaranna eugenol, dipaké dokter huntu pikeun nenangkeun saraf huntu. Minyak cengkéh ogé dipaké dina campuran tradisional chōjiyu (1% minyak cengkéh dina minyak mineral; "chōji" hartina cengkéh; "yu" hartina minyak) sarta dipaké ku urang Jepang pikeun ngarawat beungeut pedang maranéhanana.

Tuwuhan industri
Tuwuhan bungbu
Adobe Dréamwéaver nyaéta program pangédit kaca ramat kaluaran Adobe Systems anu tiheula dipikawanoh minangka Macromedia Dréamwéaver kaluaran Macromedia. Program ieu réa dipaké ku pangembang ramat alatan fitur-fiturna anu narik sarta gampang dipakéna. Macromedia ngaluarkeun vérsi pamungkas Macromedia Dréamwéaver nyaéta vérsi 8.

Pranala luar 
  Situs resmi
  Macromedia Dreamweaver Extensions
  CBT Cafe Dreamweaver Video Tutorials

Dreamweaver
Éditor HTML
Pakakas lemes pamekaran ramat
Bali mangrupa hiji pausahaan pakéan jero nu operasi di Amérika Sarikat.

Bali ngamimitian usaha taun 1927 jeung Sara Stein minangka Fay-Miss. Taun 1935 pausahaan ieu ngarobah ngarana jadi Bali Brassiere Company. Bali ngahiji jeung Hanes Corporation taun 1969. Hanes tuluy ngajual ka Consolidated Foods Company nu markasna di Chicago, nu jadi Sara Lee Corporation taun 1985. Taun 2006 Sara Lee misahkeun pausahaan pakéanana ka HanesBrands Inc.. HanesBrands boga mérek pakéan liana, kaasup: Hanes (mérek panggedéna), Champion (mérek panggedéna kadua), Playtex (mérek panggedéna katilu), Just My Size, Barely There, Wonderbra, L’eggs, C9 by Champion, Duofold, Beefy-T, Outer Banks, Sol y Oro, Rinbros, Zorba jeung Ritmo.

Tumbu luar
 Loka resmi 
 Informasi pausahaan

Pausahaan pakéan Amérika Sarikat
Mérek pakéan jero
Pausahaan nu ngadeg taun 1927
Sabun nyaéta surfaktan anionik nu dipakéna maké cai pikeun bebérésih. Baheula mah sabun dijieun dina bentuk watangan, tapi kiwari loba anu disadiakeun dina bentuk krim atawa cairan kentel. Eusina nyaéta garam asam lemak natrium (lebu soda) atawa kalium (potas), hasil tina réaksi lemak jeung oksida alkali dina prosés anu katelah panyabunan ('saponifikasi'). Lemak dihidrolisis ku basa, ngahasilkeun garam alkali asam lemak (sabun atah) jeung gliserol.

Kiwari, bahan-bahan nu sok dipaké bebérésih lolobana geus deterjén, lain sabun. Nu jadi alesan nyaéta ku sabab deterjén leuwih gampang jeung leuwih murah dijieun.

Cara gawé sabun 
Sabun gedé mangpaatna pikeun bebérésih ku sabab molekul sabun bisa napel sakaligus ka molekul nonpolar (kayaning gemuk atawa minyak) jeung molekul polar (kawas cai).

(buntut lemak) :CH3-(CH2)n - COONa: (hulu leyur cai)

Bagian hidrokarbon ngaleyurkeun kokotor jeung minyak, sedengkeun bagian ionik ngaleyurkeun kana cai. Nu tadina teu leyur dina cai jadi bisa kabawa ku ayana émulsifikasi.

Prakpakan nyieun sabun 

Kiwari, lolobana sabun dijieun maké cara prosés tiis nu ngaréaksikeun lemak sarupaning minyak jaitun jeung natrium hidroksida.

Sajarah modéren 

Dina jaman modéren, sabun beuki kapaké ku beuki pentingna hirup berséka pikeun nyingkahan mahabuna mikroorganisme patogénik. Sabun watangan mimiti populér ahir abad ka-19, komo harita geus dimimitian maké iklan.

Produksi komersil 
Saméméh Révolusi Industri, sabun dijieun dina skala leutik kalawan hasil anu kasar. Sabun alus mimiti dijieun ku Andrew Pears di London taun 1789. Anjeunna lajeng muka pabrik di Isleworth taun 1862, rampak gawé jeung Francis Pears, incuna. Taun 1850-an, William Gossage nyieun sabun alus bari hargana murah antukna bisa diproduksi masal. Tipung sabun mimiti diproduksi ku Robert Spear Hudson taun 1837 ku cara ngaréndos sabunna. Pabrik sabun anu terus nanjung nepi ka kiwari, Unilever, dirintis ku William Hesketh Lever jeung adina James taun 1885 di Warrington.

Dina produksi sabun, industri kedah nengetan masalah nilai pH sabab sabun dianggo dina kulit manusa. Nyaéta, upami sabun ngagaduhan nilai pH anu henteu cocog sareng kulit pangguna éta bakal nyababkeun iritasi. Unggal kulit ogé ngagaduhan nilai pH anu béda, contona dicutat ti sumber website harga pH meter krim:

 pH kulit sacara umum: pH 5,5
 pH kulit raray berminyak: pH 4,0 - 5,2
 pH kulit raray normal: pH 5,2 - 5,7
 pH kulit raray kering: pH 5,7 - 7,0
 pH kulit palem kaki sareng palem tangan: pH 6,5 - 7,0
 pH ubun-ubun: pH 4,5 - 5,5

Baca ogé 
 Saponin
 Sabun gliserin

Catetan

Rujukan 
 Soap. Wikipédia basa Inggris (disalin 6 Oktober 2008)
 Garzena, Patrizia - Tadiello, Marina (2004). Soap Naturally - Ingredients, methods and recipes for natural handmade soap. Programmer Publishing. ISBN 978-0-9756764-0-0.

Tumbu kaluar 

Soap History The Soap and Detergent Association
A short history of soap The Pharmaceutical Journal
Information about soap-making - history, recipes, techniques
Link collection on how to make soap at home

Garam
Sabun
Surfaktan
Dina kimia, utamana biokimia, asam lemak nyaéta asam karboksilat anu ilaharna diwangun ku buntut/ranté alifatik, boh nu jenuh atawa henteu. Asam lemak dijieun tina hidrolisis beungkeut éster dina lemak atawa minyak biologis (nyaéta trigliserida), ku cara ngaleupaskeun gliserol (baca oléokimia).

Asam lemak téh asam monokarboksilat alifatik nu diturunkeun tina atawa dikandung dina bentuk éster lemak, minyak, atawa lilin sato (gajih) jeung tutuwuhan. Asam lemak alami biasana ngandung ranté 4-28 karbon (teu nyagak sarta jumlahna genap), boh jenuh atawa henteu. Istilah ieu ogé kadang ngawengku sakabéh asam karboksilat alifatik asiklik. Ku kituna, asam asetat gé jadi kaasup asam lemak, padahal bisa leyur dina cai alatan pondok pisan ranté karbonna.

Rujukan 
 Fatty acid. Wikipédia basa Inggris. Disalin 7 Oktober 2008.

Baca ogé 

 Asam lemak ésénsial
 Lemak jenuh
 Lemak teu jenuh
 Sintésis asam lemak
 Métabolismeu asam lemak
 Minyak nabati

Tumbu kaluar 
 Lipid Library
 Prostaglandins, Leukotrienes & Essential Fatty Acids Journal 

Asam lemak
Gizi
Gliserol nu ogé katelah gliserin nyaéta sanyawa kimia cair tanpa warna, tanpa bau, jeung kentel nu sok dipaké dina industri farmasi. Ieu sanyawa téh golongan alkohol gula, ku kituna karasa amis kalawan toksisitas asor. Gliserol ngandung tilu gugus hidroksil hidrofilik nu ngajadikeun ieu cairan leyur dina cai sarta boga watek higroskopik. Tegangan permukaanana 64,00 mN/m dina suhu 20 °C , sedengkeun koéfisién suhuna -0.0598 mN/(m K).

Sintésis jeung produksi 

Nepi ka sababaraha waktu ka tukang, gliserol sintétis dijieun dina skala industri tina épiklorohidrin. ku sabab gliserol téh minangka tulang tonggong trigliserida, ieu sanyawaan bisa dihasilkeun tina saponifikasi atawa trans-ésterifikasi, misalna baé di industri sabun jeung biodisel.

Di industri biodisel, gliserol téh 10% produk lian tina produksina (tina trans-ésterifikasi minyak nabati). Hal ieu ngabalukarkeun ceuyahna gliserol atah di pasar, antukna prosés épiklorohidrin jadi henteu ékonomis.
Kiwari, produksi gliserol di AS nepi ka kira 350.000 ton per taun, sedengkeun di Éropa 600.000 ton per taun. Ka hareup, produksina bakal leuwih loba ku dilarapkeunana kawajiban ngaganti 5,75% suluh minyak bumi ku biosuluh (biofuel) di Éropa taun 2010.

Larapan 
Dina widang pangan, gliserol dipaké minangka huméktan, pelarut jeung pangamis, sarta bisa ogé minangka pangawét. Lian ti éta, gliserol dipaké pikeun ngentelkeun inuman jeung ngawétkeun sababaraha jenis dangdaunnan (campur cai). Gliserol dipaké ogé pikeun gaganti gula (saséndok entéh gliserol ngandung 27 kalori, amisna 60% amis sukrosa). Najan kandungan énérgina ampir sarua jeung gula méja, gliserol teu nambahan kadar gula getih, sarta teu ngarangsang karuksakan huntu. Minangka aditif, gliserol disandian nomer E E422.

Minangka bahan baku 
Gliserol téh bahan baku produksi poliol keur nyieun busa fléksibel jeung busa heuras poliurétan. Gliserol dipaké pikeun ngahasilkeun nitrogliserin, bahan penting mesiu tanpa haseup jeung bahan bitu lianna. ku sabab ayana minangka hasil séjén industri sabun, produksi gliserin keur kaperluan perang biasana teu nyukupan. Ku kituna, produksi gliserin sintétik jadi prioritas pertahanan nagara dina mangsa nyanghareupan Perang Dunya II.

Gliserol ogé dipaké dina industri mono- jeung di-gliserida pikeun ngahasilkeun émulsifier, kitu ogé éster poligliserol pikeun ngahasilkeun shortening jeung margarin.

Mangpaat séjén
Kiwari hangkeut panalungtikan pikeun ngahasilkeun molekul nu leuwih boga ajén tina bahan dasar gliserol kasar (biasana ngandung 20% cai jeung résidu katalis ésterifikasi) ti industri biodisel, daripada ukur dipiceun kana insinerator. salah sahiji programna nyaéta The Glycerol Challenge. Sababaraha mangpaat anu kasawang di antarana
Unit produksi gas hidrogén 
Gliserin asetat (pikeun aditif suluh)
Aditif kompos
Produksi asam sitrat

Baca ogé 
Oléokimia
Nitrogliserin

Rujukan 
 Glycerol. Wikipédia basa Inggris. Disalin 7 Oktober 2008.

U.S. Health.gov dietary guidelines

Tumbu kaluar 
Glycerol on BioChemInfo.org
Absolute alcohol using glycerol
Computational Chemistry Wiki
Physical Propetry of glycerol

Alkohol
Poliol
Aditif katuangan
Katomas atawa puring (Codiaeum variegatum), nyaéta tuwuhan hias pakarangan nu wangun sarta warna daunna rupa-rupa. Rupa-rupa kultivar geus dimekarkaeun kalawan rupa-rupa warna ti héjo, konéng, jingga, beureum, wungu, sarta campuranana. Wangun daunna ogé rupa-rupa: manjang, oval, sisi rérégéan, heulayanana "pegat-pegat", jeung sajabana.

Sacara botani, katomas mangrupa baraya laér sampeu jeung kastuba. Ciri anu sarua nyaéta tangkalna  ngahasilkeun latéks nu boga warna bodas kentel sarta cepel, anu mangrupa ciri has suku Euphorbiaceae.

Katomas asalna ti Kapuloan Indonésia tapi kiwari geus sumebar ka réa wewengkon tropis sarta subtropis, sarta jadi salah sahiji perlambang pariwisata.

Ngaran patempatan 
Di Tatar Sunda, loba pisan patempatan anu dingaranan ku ngaran tutuwuhan. Patempatan anu maké kecap 'katomas' di antarana:
Kacamatan Cikatomas, Kabupatén Tasikmalaya.

Euphorbiaceae
Tutuwuhan hias
Hampelas; ficus ampelas nyaéta hiji tuwuhan ti genus Ficus, kulawarga Moracéae, anu jangkungna nepi ka 20 méter, tumuwuh di sakuliah Indonésia, sumebar dina padataran nu luhurna kurang ti 1.300 m luhureun beungeut laut.

Hampelas tangkalna bunder, tumuwuh ajeg sarta miboga dahan anu simpodial. Daunna tunggal, sulang-seling, lonjong, sarta sisina rérégéan. Tonggong daun hampelas téksturna kasar sarta lamun garing bisa dipaké ngagosok-gosok (ngahampelas) kai supaya lemes.  Kembangna miboga panjang 5–7 mm, warna héjo semu cokelat, sarta bentuk kongkolak kembangna jiga  corong. Sedengkeun sikina boga bentuk buleud sarta warnana bodas.

Hampelas aya anu dibudidayakan alatan kaguna daunna pikeun ubar, aya ogé anu tumuwuh ku sorangan.

Cacai ti tuwuhan ieu bisa diinum, kapaké pikeun ngubaran jelema anu hésé ngaluarkeun cikiih sarta minangka ubar nyeri beuteung. Hampelas ngandung cacai nu warnana cokelat semu konéng sarta rasana lada. Cacai ieu bisa dibeunangkeun ku cara motong akar sarta caina diwadahan dina wadah leutik.

Kandungan kimia
Daun, akar sarta tangkal hampelas ngandung saponin, flavonoida sarta polifenol.

Ngaran tempat
Urang Sunda mindeng méré ngaran patempatan ku ngaran tuwuhan. Salah sahiji tempat anu dingaranan ku ngaran tuwuhan hampelas nyaéta:
 Kacamatan Cihampelas, Kabupatén Bandung, Jawa Kulon
 Jalan Cihampelas, Kotamadya Bandung

Dicutat tina

Tutumbu ka luar

Moraceae
tutuwuhan ubar
tutuwuhan tropis
Ki-urat, Ki Urat, atawa Ceuli Uncal (Plantago major) nyaéta hiji spésiés Plantago, kulawarga Plantaginaceae, pituin Éropa jeung Asia tengah jeung kalér, ngan di mana-mana geus dinaturasi, antukna geus dianggap tutuwuhan liar biasa.

Ki Urat téh tutuwuhan terna taunan, ngarandakah kalawan diaméter 15–30 cm. Daunna lonyod, ukuran panjang 5–20 cm sarta lébar 4–9 cm, tapi kadang bisa nepi ka 30 cm panjang/17 cm rubak; urat daunna aya 5-9. Kembangna leutik, kelirna coklat semu héjo, kalawan benang sari kelir bungur.								

Ki Urat kabagi kana tilu subspésiés:
 Plantago major subsp. major.
 Plantago major subsp. intermedia (DC.) Arcang.
 Plantago major subsp. winteri (Wirtg.) W.Ludw.

Ékologi 
Ki urat bisa tumuwuh sampurna dina taneuh anu padet/teuas, antukna sok katempo liar di sisi jalan, trotoar, jeung sisi témbok. Sok komo ari dipakébonan mah, alatan penyerbukanana dibantuan ku angin.

Mangpaat 
Siki kiurat biasa kapanggih dina séréal, sabab di kebon-kebon ieu tutuwuhan téh ngagalaksak. Di bawa ka Amérika Kalér nalika kolonisasi ku bangsa Éropa. Urang Amérika pituin nyebutna "Tapak Jalma Bulé", sabab aya di mana waé aya urang bulé.

Daun kiurat bisa didahar, utamana nu ngora, malah sok dipaké natambaan kasakit. Di antarana waé pikeun ngubaran tatu. 
Kiurat dina basa Inggris, di antarana dipikawanoh maké sebutan Broadleaf Plantain, Broad-leaved Plantain, Cart Track Plant, Dooryard Plantain, Greater Plantago, Healing Blade, Hen Plant, Lambs Foot, Roadweed, Roundleaf Plantain, Waybread, Wayside Plantain, White Man's Foot.

Rujukan 
 Plantago major. Wikipédia basa Inggris. Disalin 13 Oktober 2008.

Plantaginaceae
Tutuwuhan ubar

Tutumbu Kaluar
Angsana (Pterocarpus indicus) nyaéta tuwuhan nu daunna murudul dina mangsa nu tangtu nu mangrupa  spésiés Pterocarpus nu asalna ti Asia Tenggara, Australasia kalér, jeung kapuloan Samudera Pasifik, Kamboja, Cina paling kidul, Timor Timur, Indonésia, Malaysia, Papua, Filipina, Kapuloan Ryukyu, Kapuloan Solomon, Thailand, jeung Viétnam.

Gambaran 
Angsana mangrupa tuwuhan gedé anu jangkungna bisa ngahontal 30–40 m, kalayan diaméter tangkalna bisa nepi ka 2 m. Panjang daunna 12–22 cm. Kembangna dihasilkeun dina ranggeuyan nu panjangna 6–13 cm sarta ngandung sababaraha kembang; kembangan ti bulan Pebruari tepi ka Méi di Filipina, Bornéo jeung Malaysia. Kembangna rada seungit sarta makuta kembangna boga warna konéng atawa jingga semu konéng. Buahna saperti kacang nu diaméterna 2–3 cm nu dikurungan ku jangjang membran datar nu diaméterna 4–6 cm anu ngabantuan panyebaranana ngaliwatan angin. Ieu jangjang ngandung hiji atawa dua binih nu asak dina jero waktu 4-6 bulan, sarta warnana jadi coklat mangsa garing.

Kaguna 

Kai angsana anu teuas, tur kelirna beureum, tahan ku rinyuh sarta kaambeuna seungit érmawar. Ieu kai dipaké pikeun dékorasi jeung nyieun furnitur. Kembang angsana dimangpaatkeun salaku sumber madu sedengkeun daunna digunakeun pikeun sampo. Kembang jeung daunna bisa didahar. Ieu tuwuhan ogé jadi sumber résin. Dina pangubaran tradisional, angsana dipaké pikeun merangan tumor lantaran ieu tuwuhan ngandung polipéptida dina daunna.

Ngaran tempat 
Urang Sunda mindeng méré ngaran patempatan ku ngaran tuwuhan. ti antara tempat anu dingaranan ku ngaran tuwuhan angsana nyaéta:
 Kacamatan Angsana, Kabupatén Pandéglang, Banten
 Kacamatan Ciangsana, Kabupatén Bogor, Jawa Kulon.

Rujukan

Tutumbu Kaluar
  Listed as Vulnerable (VU A1d v2.3)
 PIER species info: Pterocarpus indicus

Fabaceae
Tutuwuhan ubar
Lokatmala (Artemisia vulgaris) nyaéta tutuwuhan ti genus Artemisia, nu asalna pituin Éropa, Asia, jeung Afrika kalér, tapi kiwari malah geus ngagalaksak di Amérika Kalér. Biasana tumuwuh di taneuh nu euyeub nitrogén, kayaning di lahan-lahan nganggur jeung sisi-sisi jalan.                             

Lokatmala téh tutuwuhan terna taunan nu jangkungna ka 1–2 m (kadang 2,5 m). Daunna panjang (5–20 cm), héjo kolot, rada méncos, bagian handapna buluan bodas. Kembangna nu laleutik (panjang 5 mm) bijil bulan Juli nepi ka Séptémber, sok diseuseup ku sababaraha spésiés Lepidoptera (kukupu).

Mangpaat 
Lokatmala ngandung tujona anu toksik, ku kituna kudu disingkahan utamana ku wanoja nu keur kakandungan. ku sabab ngandung racun, kiwari lokatmala tara dituang, najan sacara tradisional sok dipaké pikeun natambaan kasakit.

Katuangan 
Daun jeung kuncup kembang lokatmala sok dipaké ngabungbuan gajih, daging, jeung lauk. Di Jérman, katelahna Beifuß, lokatmala sok dipaké ngabungbuan daging soang, utamana beuleum soang dina idangan natalan.

Di Koréa jeung Jepang, lokatmala dipaké pikeun ngahéjoan kuéh ketan/sangu dina rupa-rupa kariaan sarta ngabungbuan angeun. Gunana pikeun natambaan kasakit gumantung di mana tumuwuhna.

Alérgén 
Serbuksari kembang lokatmala bisa ngabalukarkeun asma jeung rhinitis alérgik (Ing. hay fever), utamana di Éropa Kalér, Amérika Kalér, jeung sabagian Asia. Serbuksari lokatmala paling jauh hiber nepi ka kira 100 m, lolobana hiber jam 9-11-an. Masarakat di Finlandia biasa nyegah ieu alérgi ku cara ngabaseuhan tangkalna, antukna sumebarna teu pati jauh<ref></ref>.

Ubar 

Tangkal lokatmala ngandung minyak éter (kayaning sinéola jeung tujona), flavonoid, terpéna, jeung turunan/derivat kumarin. Dina Sanskrit, ieu tutuwuhan katelah nagadamni, dipaké dina Ayurwéda pikeun natambaan gangguan ati. Di Indonésia, urang Sunda, maké daun lokatmala pikeun méré sihan getih wanoja nu tas ngajuru atawa anggeus kareseban.

Rujukan 
 Artemisia vulgaris. Wikipédia basa Inggris. Disalin 15 Oktober 2008.

Tumbu kaluar 

 Erowid's Mugwort Vault
 Plants for a Future: Artemisia vulgaris
 Mugwort in Culpeper's 'The complete herbal'
 Mugwort in Mrs Grieve's 'A modern herbal'
 Mugwort at Liber Herbarum II

Asteraceae
Kekembangan
Eurih (Imperata cylindrica) nyaéta hiji spésiés jukut ti genus Imperata, subfamili Panicoideae, supertribe Andropogonodae, tribe Andropogonéae. 
Eurih mibanda ngaran daérah nu béda-béda: laturui (Aceh), lalang (Melayu), alang, (Minangkabau), kambengan (Jawa), reja (Makasar), padanga (Gorontalo), gombur (Papua).

Ciri-ciri
Jukut eurih miboga ciri anu khas pisan, di mana tungtung atawa pucuk dauna nyungcung saperti cucuk. Batangna pendék nangtung ka luhur jeung aya kembangan. kembangna kadang warna beureum kaunguan. eurih biasana tumuwuh jangkung antara 0,2 nepi ka 1,5 méter bisa ogé leuwih. daunna ngagaris saperti pita panjang jeung  tungtungna nyungcung, di mana pangkalna heureut saperti talang anu panjangna 12–80 cm. tungtungna kasar pisan bari rérégéan, bulu panjang dina pangkalna, tulang daunna lébar.

Sumebar
Eurih bisa gancang réproduksi, maké binih-binihna anu gancang sumebar kabawa angin, atawa liwat rimpangna anu nembus gancang kana taneuh anu gembur. Lalawanan jeung asumsi umum, eurih teu resep tumuwuh dina taneuh anu miskin, garing atawa loba batuan. Jukut ieu resep kana taneuh anu cukup subur, loba kakeunaan cahya panon poé nepi ka rada iuh , dina kaayaan lembap atawa garing. di taneuh-taneuh anu becrek atawa kakeueum, atawa anu osok kaiuhan, eurih ogé henteu daékeun tumuwuh. gulma ieu bakal langsung nempatan urut leuweung anu ruksak sarta kabuka, sésa kebon, sawah anu garing, sisi jalan jeung sajabana. di sababaraha tempat kawas kitu eurih bisa tumuwuh nguasaan sarta nutupan aréal anu lega.
Nepi ka skala nu tangtu, kahuruan végétasi bisa ngarangsang perkembangan eurih, pucuk-pucuk eurih anu tumuwuh sanggeus kahuruan  dipikaresep ku sasatoan tukang dahar jukut, nepi ka lahan sésa kahuruan sajinis ieu osok dipaké salaku tempat buburu.
Eurih sumebar sacara alami ti mimiti India nepi ka Asia Wétan, Asia tenggara, éropa, Amérika, Afrika, sarta di sabagian kapuloan. Tatapi ku lantaran sifat pasifna éta, teu loba tempat-tempat eurih éta dianggap salaku gulma anu ngarépotkeun.

Kandungan kimia
Sababaraha sanyawa kimia nu dipibanda dina tangkal eurih: Manitol, sakarosa, glukosa, silosa, fruktosa, asam malat, asam sitrat, asam oksalat, kaiksol, arundoin, silindrin, fernenol, simiarenol, dan anemonin.
Sifat kimiawi jeung éfék farmakologis : ngubaran saluran kahampangan (kantong kemih radang jeung batu ginjal), nurunkeun panas keur galingging, sarta ubar pikeun raheut jeung sariawan sangkan getihna gancang saat.

Mangfaat Eurih
Eurih osok dimangfaatkeun pikeun ngajaga lahan terbuka nu gampang keuna érosi. eurih boga kamampuan gancang tumuwuh, jalinan rimpang eurih anu aya dina taneuh, jeung rapetna daun-daun eurih jadi pangjaga anu alus.
Di Indonésia wetan saperti Bali, daun eurih sok digaringkeun pikeun jadi bahan baku hateup imah atawa wangunan liana. Salian ti éta, bisa ogé dipaké mulsa pikeun ngajaga taneuh di lahan tatanén.

Rujukan 
 Imperata cylindrica. Wikipédia basa Inggris. Disalin 16 Oktober 2008.

Tumbu kaluar 
 US National Park Service - Description of Cogon Grass and control measures
 FAO information on Cogon 
 Uses, cultivation, etc.
 Description 

Poaceae
Tutuwuhan ubar
Ubar
Gulma
Pacing (Costus speciosus) nyaéta hiji spésiés ti genus Costus nu pituin Asia Tenggara, utamana Kapuloan Sunda Gedé Indonésia. Bédana ti jahé biasa nyaéta ukur boga sabaris daun anu susunanana murilit (nypiral). Sumebarna ku dua cara: aséksual maké rimpangna jeung séksual maké sikina (disebarkeun ku manuk mun didahar buahna). Lian ti salaku tutuwuhan pituin pulo-pulo Pasifik, di wewengkon séjén ogé kiwari mah loba, kayaning di Kapuloan Cook, Fiji, jeung Hawai. Di India, pacing dipelak pikeun natambaan kasakit jeung pikeun hiasan.

Dina Ayurwéda, rimpang pacing dipaké natambaan kasakit muriang, asma, bronhitis, jeung inféksi cacing pita.

Rujukan

Tumbu kaluar 
Horticultural Info
FloriData Info Page
Pacific Island Invasive Species

Costaceae
Kekembangan
Osmosis nyaéta prosés difusi hiji pelarut (biasana cai) ngaliwatan mémbran semiperméabel, ti larutan anu kadar zat nu larutna handap (poténsi cai gedé) ka larutan anu kadar zat nu larutna leuwih luhur (poténsi cai leutik) dina hiji gradién kadar solutna. Ieu téh mangrupa prosés fisika, nu mana pelarutna pindah - tanpa asupan énérgi - nembus mémbran semiperméabel (perméabel pikeun pelarutna, tapi henteu pikeun zat nu larutna) anu mindingan dua larutan anu béda konséntrasina.

Baca ogé 
Difusi
Plasmolisis
Poténti cai
Osmorégulasi
Osmoprotéktan

Rujukan

Tumbu kaluar 
Osmosis simulation in Java
NetLogo Osmosis simulation for educational use (Java Applet for fast PCs) 
NetLogo Osmosis simulation for educational use (Java Applet, runs also on slow PCs) 

Difusi
Téhnologi cai
Windows 7 nyaéta sistem operasi komputer anu dikaluarkeun ku Microsoft dina taun 2010. Windows 7 ngagantikeun Windows Vista.

Tumbu kaluar 

  Engineering Windows 7 (E7) MSDN Blog
Acéh Tengah nyaéta hiji kabupatén di Propinsi Daérah Istiméwa Acéh. Sabagéan gedé pangeusina asalna ti Suku Gayo. Aceh Tengah kasohor ku ayana Situ Laut Tawar.

Wawates  Wilayah 
 Kaler : kabupatén Bener Meriah jeung kabupatén Bireuen
 Kidul : kabupatén Gayo Lues
 Kulon : kabupatén Aceh Barat, kabupatén Pidie jeung kabupatén Nagan Raya
 Wetan : kabupatén Aceh Timur

Kacamatan 
1.	Atu Lintang
2.	Bebesen
3.	Bies
4.	Bintang
5.	Celala
6.	Jagong Jeget
7.	Kebayakan
8.	Ketol
9.	Kute Panang
10.	Laut Tawar
11.	Linge
12.	Pegasing
13.	Rusip Antara
14.	Silih Nara

Bupati 
Bupati nu ayeuna nyaéta Ir. H. Nasaruddin, MM dilironkeun Drs. H. Sahbuddin, BP nu dilantik Gubernur Nanggroe Aceh Darussalam kaping 3 April 2007. Ir. H. Nasaruddin, MM lahir di Takengon, 17 Juli 1957. Pendidikan terakhir S-2 Program Manajemen Universitas Syiah Kuala Banda Aceh. Wakil Bupati nyaéta Drs. H. Djauhar Ali.

Pariwisata 
Objek wisata di Aceh Tengah nyaéta Situ Laut Tawar, Pantan Terong (pamandangan), Taman Buru Linge Isaq (berburu), Gua Loyang Koro, Loyang Pukes, Loyang Datu, Burni Klieten (hiking), dan Krueng Peusangan (rafting).

Sumber 
  Situs resmi

Kota di Indonésia
Kabupatén di Acéh
Dina fisika, fusi nuklir (réaksi térmonuklir) nyaéta hiji prosés di mana dua inti atom ngahiji, ngawangun  inti atom anu leuwih badag sarta ngaleupaskeun énergi. Fusi nuklir mangrupa sumber énergi anu ngabalukarkeun béntang suminar, sarta Bom Hidrogen butu ngabeledug. Sanjata nuklir nyaéta sanjata anu ngagunakeun prinsip réaksi fisi nuklir jeung fusi nuklir.

Prosés ieu merlukeun énergi anu gedé pikeun ngagabungkeun inti nuklir, sanajan élemen anu panghampangna, hidrogén. Tapi fusi inti atom anu hampang, anu ngawangun inti atom anu leuwih beurat sarta ngahasilekun neutron bébas, baris ngahasilkeun énergi anu leuwih gedé batan énergi anu diperlukeun pikeun ngahijikeun maranéhanana—hiji réaksi éksotérmik anu bisa nyiptakeun réaksi nu jadi kumanéh.

Énergi anu dileupaskeun dina réa réaksi nuklir leuwih gedé batan réaksi kimia, alatan énergi pangiket anu napelkeun dua inti atom jauh leuwih badag batan énergi anu nahan éléktron tina inti atom. Contona, énergi ionisasi anu dihasilkeun tina panambahan éléktron kana hidrogén nyaéta 13.6 éléktronvolt—leuwih leutik hiji pér sajuta tina 17 Mev anu dileupaskeun ku réaksi D-T kawas gambar di gigir.

{pondok}

Tempo ogé
 Fusi tiis
 Fusi Hélium
 Fusi Muon-terkatalisis
 Antimatter catalyzed nuclear pulse propulsion
 Garis waktu fusi nuklir
 Fisi Nuklir
 Pamekaran énergi di mangsa ka hareup

Tumbu ka luar
 Fusion Summary
 http://www.fusion.org.uk/  - A guide to fusion from the UKAEA
 SCK.CEN Belgian Nuclear Research Centre Mol, Belgium
 Nuclear Weapons - Fusion Principles

Fisika nuklir
Fisika
Dina fisika, fisi nuklir nyaéta hiji prosés di mana inti atom beulah alatan ditubruk ku atom séjénna, sarta ngahasilkeun énergi jeung atom-atom anyar anu boga massa leuwih leutik.

Réaksi-réaksi fisi anu kacia dipikawanoh 

Hasil tina réaksi fisi uranium, rupa-rupa, ngahasilkeun atom-atom anu boga massa leuwih leutik, kawas: Ba, Kr, Zr, Te, Sr, Cs, I, La sarta Xe, kalayan massa atom masing-masing kira-kira 95 jeung 135. Sedengkeun, hasil tina réaksi fisi plutonium, miboga massa atom kira-kira 100 jeung 135.

Rata-rata réaksi fisi dina Uranium-235 (U-235) jeung Plutonium-239 (Pu-239) 
anu dilantarankeun ku neutron.

neutron + U-235 -> (atom-atom anu leuwih leutik) + 2.52 neutron + 180 Mev
neutron + Pu-239 -> (atom-atom anu leuwih leutik) + 2.95 neutron + 200 Mev

Sawatara conto:

n + U-235 -> Ba-144 + Kr-90 + 2n + 179.6 Mev
n + U-235 -> Ba-141 + Kr-92 + 3n + 173.3 Mev
n + U-235 -> Zr-94 + Te-139 + 3n + 172.9 Mev
n + U-235 -> Zr-94 + La-139 + 3n + 199.3 Mev

Tempo ogé 
 E=mc²
 fusi nuklir

Tumbu ka luar 
 The nuclear fission process A simple explanation of the process of nucléar fission
 The Discovery of Nuclear Fission  Historical account complete with audio and téacher's guides from the American Institute of Physics History Center
 Some Physics of Uranium 

Fisika nuklir
Fisika
Quang Binh nyaéta hiji propinsi nua ya di Vietnam. Di beulah kaléreunnana wawtesan jeung Bac Trung Bo.

Daérah Tingkat II 
 Dong Hoi 
 Le Thuy 
 Quang Ninh 
 Tuyen Hoa 
 Minh Hoa
 Quang Trach
 Bo Trach

Quang Binh
Gaya nuklir kuat nyaéta gaya dasar anu pangkuatna ti antara opat gaya dasar nu aya di alam. Gaya ieu ngajaga quark sangkan tetep kaiket dina jero proton jeung neutron, sarta ogé sangkan proton jeung neutron tetep aya dina jero inti atom.

Fisika
Fisika nuklir
Gaya nuklir lemah nyaéta salah sahiji ti antara opat gaya dasar nu aya di alam. Gaya ieu disebut lemah lantaran kuat médanna 1011 leuwih leutik batan kakuatan gaya éléktromagnétik sarta 1013 leuwih leutik batan gaya kuat. Éfék gaya nuklir lemah anu paling dipikawanoh nyaéta "beta decay" ("luruh"na sinar béta) ti neutron-neutron dina inti atom).

Fisika
Fisika nuklir
Bijanggut (Mentha arvensis) nyaéta spésiés Mentha pituin wewengkon haneut Éropa jeung Asia kulon jeung tengah (wétaneun Himalaya jeung Siberia wétan). Ieu téh terna taunan nu jangkungna 10–60 cm. Daunna papasangan patotonggong, basajan, panjangna 2–6,5 cm, lébarna 1–2 cm, buluan. Kembangna bungur pias (kalan-kalan bodas atawa kayas), panjangna 3–4 mm.

Aya genep subspésiés bijanggut:
Mentha arvensis subsp. arvensis.
Mentha arvensis subsp. agrestis (Sole) Briq. 
Mentha arvensis subsp. austriaca (Jacq.) Briq. 
Mentha arvensis subsp. lapponica (Wahlenb.) Neuman 
Mentha arvensis subsp. palustris (Moench) Neumann 
Mentha arvensis subsp. parietariifolia (Becker) Briq. 

Mentha canadensis, dulur deukeut bijanggut, ku sabagian ahli dianggap saspésiés béda variétas: M. arvensis var. glabrata Fernald (kapanggih di Amérika Kalér) jeung M. arvensis var. piperascens Malinv. ex L. H. Bailey (kapanggih di Asia wétan).

Mangpaat 
Ku masarakat Sunda, sacara tradisional bijanggut sok dipaké natambaan nu anyar ngajuru.

Bijanggut ogé mibanda pangaruh farmakologis kayaning : astringent, antipiretik, carminative sarta antispasmodika. Bisa digunakeun pikeun ngubaran kasakit ayan, karminatif, bronkhitis, batuk, asup angin, gangguan datang bulan peradangan dina beuteung, diaré, lieur, sesek napas (eungap), insominia, sarta diaforetik.

Rujukan 
Mentha arvensis. Wikipédia basa Inggris. Disalin 21 Oktober 2008.

Mentha
Ubar
Lamiaceae
Farmakologi (Yunani Kuna , pharmakon, "ubar"; jeung , -logia) téh ulikan peta ubar, nyaéta ulikan ngeunaan interaksi nu lumangsung antara organisme hirup jeung bahan kimia éksogén nu nimpah fungsi biokimia normal. Ieu ulikan ngawengku kandungan jeung pasipatan, interaksi, toksikologi, terapi, jeung larapan médis sarta kamampuh antikuman ubar-ubaran. Farmakologi teu sarua jeung farmasi, nu dipaké pikeun nyebut profési. Farmakologi ulukutek dina cara interaksi ubar jeung sistem biologis ngarah mangaruhan fungsina, ulikan ngeunaan ubar, ngeunaan réaksi awak mun dibéré ubar, asal-usul ubarna, watekna, sarta pasipatanana.

Babagian 
Farmakologi salaku élmu kimia dipraktékkeun ku farmakolog, anapon subdisiplinna, nyaéta
farmakologi klinis - ngulik pangaruh ubar ka manusa,
neuro- jeung psikofarmakologi (pangaruh ubar kana paripolah jeung fungsi sistem saraf), 
farmakogenetika (uji klinis variasi génétik nu ngabalukarkeun bédana réspon kana ubar),
farmakogénomika (larapan téhnologi génomik pikeun nyiar ubar anyar atawa karakterisasi ubar heubeul),
farmakoépidemiologi (studi pangaruh ubar ka sagolongan jalma loba),
toksikologi - studi toksisitas atawa balukar goréng tina hiji ubar,
farmakologi téoritis,
posologi - cara ngadosis ubar,
farmakognosi - nurunkeun ubar tina tutuwuhan.

Rujukan 
Pharmacology. Wikipédia basa Inggris. Disalin 21 Oktober 2008.

Tumbu kaluar 
 Pharmaceutical Business Review.
 Pharmaceutical company profiles at NNDB.
 International Conference on Harmonisation.
 US Pharmacopeia.
 Medicine updates.
 International Union of Basic and Clinical Pharmacology.
 IUPHAR Committee on Receptor Nomenclature and Drug Classification .

Farmakologi
Biokimia
És krim, éskrim, atawa krim és (Ing. ice créam nu asalna tina iced créam) nyaéta katuangan beku nu dijieun tina produk susu, nyaéta susu jeung krim, dicampur bungbu jeung pangamis. Ieu campuran ditiiskeun sabari digalokeun maké mixer lalaunan ngarah henteu ngahasilkeun kristal és badag. Di AS, éskrim nu katelah "Philadelphia style" dijieun tina krim, gula, jeung bungbu rasa (bungbuahan). Nu séjénna, éskrim "Prancis", dijieun maké endog.

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Selected Internet Resources --Ice Cream / Science Reference Section, Library of Congress
 History of Ice Cream
 Another History of Iced Beverages and Ice Cream
 Ice Cream sculptures
 Ice Cream Reviews
 The Complete Guide To Ice Cream
 Ice cream history and "who really invented the ice cream cone?" 
 Cooking with Chemistry, Liquid Nitrogen Ice Cream 
 HowStuffWorks's How Ice-Cream Works.
 Popular culture, Laurel & Hardy Sketch
 The words for Ice Cream, the famous novelty song by Johnson, Moll and King, sung by Walter Williams (with Fred Waring's Pennsylvanians), which is the source of the refrain "I scream, you scream, we all scream, for ice cream!". A recording of their performance is available on Jasmine Music, ASIN: B0000659OZ, the title of the compilation is We All Scream for Ice Cream.
 The Structure of Ice Cream

Produk susu
Léased line nyaéta saluran hubungan telepon permanén antara dua titik nu disadiakeun ku pausahaan télékomunikasi publik.

Umumna, leased line dipaké lamun aya kabutuhan komunikasi data jarak jauh nu kudu dilakukan tuluy tinuluy.

Leased line mibanda hambalan tarif nu gumantung kana rubakna jalur data (rubak pita) nu bisa dikirimkeun ngaliwatan leased line éta.

Tempo ogé 
 T1
 E1
 Rubak pita
 Telepon
 Dedicated line
 Private line

Pakakas telekomunikasi
Dina élmu-élmu fisik, beurat hartina ukuran gaya gravitasional anu niban ka hiji barang. Dina beungeut Marcapada, gravitasi kurang leuwihna sarua (konstan), antukna beurat hiji barang sacara kasar sarua jeung massana.

Beurat rélatif di Bumi, Bulan, jeung planét lianna 
Di handap ieu dibéréndélkeun percepatan gravitasi komparatif dina beungeut Panonpoé, Bulan, jeung sababaraha planét. Nu dimaksud "beungeut" nyaéta puncak-puncak awan raksasa gas (Yupiter, Saturnus, Uranus, jeung Néptunus). Pikeun Panonpoé, beungeutna nyaéta fotosfir.

Rujukan 
 {:en:Weight|]]. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.

Baca ogé 
 Beurat jeung ukuran
 Beurat atom
 Indéks Massa Awak (Body Mass Index, BMI)

Gaya
Fisiologi

vi:Tương tác hấp dẫn#Trọng lực
Plasma getih nyaéta komponén cairan dina getih, tempat suspénsina sél-sél getih. Plasma dina getih téh 55% tina volumena, nu diwangun ku cai (90% volume) jeung protéin, glukosa, faktor koagulasi, ion mineral, hormon, jeung karbon dioksida (plasma téh média utama angkutan hasil ékskrési). Plasma getih bisa diala ku cara basajan: getih seger diputer dina séntrifusa nepi ka sél-sélna ngendap dina dasar tabung. Plasma dibédakeun jeung sérum, sabab sérum mah geus teu boga fibrinogén jeung faktor-faktor koagulasi.

Plasma beku seger 

Plasma beku seger ("fresh frozen plasma", FFP) disiapkeun tina hiji unit getih nu diala ti hiji jalma. Plasma nu dibekukeun dina suhu (-40F) bisa disimpen sapuluh taun ti titimangsa disedotna. Istilah FFP kadang dipaké pikeun sakabéh produk plasma beku anu bisa ditransfusikeun, kaasup nu teu luyu jeung baku FFP.  FFP ngandung sakabéh protéin jeung faktor koagulasi nu aya dina getih.

Rujukan 
Blood plasma. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.

Getih
Hématologi

simple:Blood#Plasma
Hémofilia atawa hémofili (Yun. haima "getih" jeung philia "micinta") nyaéta kelompok cacad genetik nu ngabalukarkeun awak jadi teu mampuh ngatur bekuna getih. Nu paling ilahar nyaéta Hémofilia A, balukar tina euweuhna faktor VIII. Hémofilia B disababkeun ku kakurangan faktor IX. Frékuénsi kajadian Hémofilia A kira-kira 1 dina 5.000–10.000 kalahiran lalaki, sedengkeun kajadian Hémofilia B leuwih saeutik (1 dina 20.000–34.000 kalahiran).

Balukar cacad kromosom X ieu ampir sakabéhna némbongan di lalaki, najan gén anu cacadna diturunkeun ti indung. Hal ieu ku sabab Wanoja mah boga dua kromosom X, sedengkeun lalaki mah ukur hiji, antukna teu boga 'cadangan'.

Ieu kakurangan génétik ngabalukarkeun asorna kadar faktor koagulasi dina plasma getih pikeun lumangsungna koagulasi anu normal. Nalika saluran getih ngalaman tatu, éta tatu bisa katutup, tapi euweuhna faktor koagulasi ngabalukarkeun teu kabentukna fibrin nu nguatkeun bekuan getih. Ku kituna, nu nandangan hémofilia getihanana biasa wae, teu kaleuleuwihi, ngan lila garingna. Di nu parna, tatu leutik waé bisa teu cageur-cageur dina itungan poé, minggu, atawa bulan. Mun tatuna di bagian vital, misalna otak atawa jero sandi, hal ieu bahya pisan.

Tumbu ka kelompok pangrojong 
 World Federation of Hemophilia (WFH)
 Canadian Hemophilia Society
 National Hemophilia Foundation
 Hemophilia Federation of America
 UK Haemophilia Society (charity)
 European Haemophilia Consortium (EHC)
 Haemophilia Foundation Australia (HFA)
 Romanian Hemophilia Association
 Swedish Hemophilia Society 
 Tainted Blood 
 Birchgrove Group: self-help group for people with Haemophilia and HIV
 Living Stories

Émbaran lianna 
 La Kelley Communications - free books and other educational resources 
 HemophiliaMoms.com a Resource for Hemophilia Families
 Haemophiliacare.co.uk - A resource for patients and carers 
 Simple haemophilia overview for children
 Haemophilia timeline

Rujukan 
Haemophilia. Wikipédia basa Inggris. Disalin 22 Oktober 2008.

Cacad getih
Cacad genetik
Kromosom X nyaéta salah sahiji ti dua kromosom nu nangtukeun kelamin dina lolobana spésiés sato, kaasup manusa (nu hiji deui nyaéta kromosom Y). Ieu mangrupa bagian ti sistem panangtuan kelamin XY jeung sistem panangtuan kelamin X0. Ieu kromosom dingaranan kitu dumasar kana kaunikanana anu kapanggih ku para panalungtik baheula. Tina X, mangka kromosom anu hiji deui dingaranan Y nuturkeun urutan aksara Latén.

Kromosom manusa

Fungsi 

Kromosom X X mangrupa salah sahiji ti 23 pasangan kromosom homolog dina inti sél awéwé. Kromosom X diwangun ku 153 juta pasang basa, ngawengku 5% total DNA dina sél awéwé, sarta 2,5% dina sél lalaki. Normalna, unggal jalma boga sapasang kromosom kelamin dina unggal sélna. Wanoja boga dua kromosom X, sedengkeun lalaki boga hiji kromosom X jeung hiji kromosom Y. Boh wanoja atawa lalaki diwarisan hiji kromosom X ti indungna, sedengkeun nu hiji deui (pikeun wanoja) diwariskeun ti bapana. ku sabab bapana nampa kromosom X ti indungna, mangka hiji wanoja boga hiji kromosom X ti indungna sarta hiji ti nini ti bapana.

Kromosom X ngandung kira 2000 gén (bandingkeun jeung kromosom Y nu ukur ngandung 78, tina kira 20.000-25.000 gén dina génom manusa. Cacad genetik alatan mutasi dina gén dina kromosom X katelahna `X-linked`.

Najan kasebutna kromosom kelamin, gén-gén anu aya dina kromosom X lolobana euweuh patalina jeung panangtuan kelamin. Dina mangsa awal kamekaran janin awéwé, salah sahiji kromosom X sacara acak tur permanén diteuaktifkeun di ampir sakabéh sél somatik (sél salian ti endog jeung spérma). Ieu fénoména katelahna inaktivasi-X atawa lyonisasi, sarta ngahasilkeun awak Barr. Inaktivasi-X ngajadikeun awéwé sarua jeung lalaki dina hal fungsi kromosom X-na.

Bangun 
Kromosom X téh carang gén, lolobana ukur ségmén ulangan DNA nu teu nyandi protéin atawa fungsi nu geus kanyahoan. Nu nyandi protéin fungsional ukur 1,7% ti sakujurna, nu masing-masing génna kaitung parondok dibandingkeun rata-rata gén manusa. Dina kromosom X, aya kira 10% gén anu tumali jeung kulawarga gén "CT" (disebut CT ku sabab nyandi marka nu aya dina sél tumor (di pasén kangker, cancer) jeung dina téstis (nu waluya). Gén-gén CT nu aya dina eu kromosom téh 90%-na ti sakabéh gén CT nu aya dina génom manusa. Ku lobana kitu, aya hipotésis yén gén-gén ieu (ku kituna kromosom X ogé) tumali jeung évolusi manusa lalaki.

Lianna 
Sindrom lalaki XX kaitung cacad anu langka pisan, balukar tina rékombinasi bagian SRY ti kromosom Y kana kromosom X.

Rujukan 
X chromosome. Disalin 22 Oktober 2008

Kromosom
Sitogenetika
Toponimi nyaéta bahasan ilmiah ngeunaan ngaran tempat (toponim), asal-usul, harti, pamakéan, sarta tipologinya. Bagian kahiji kecap kasebut asalna ti basa Yunani tópos (τόπος) anu hartosna tempat sarta dituturkeun ku ónoma (ὄνομα) anu hartosna ngaran. Toponimi mangrupa bagian ti onomastik, bahasan ngeunaan sagala rupa ngaran.

Nu dimaksud toponim di dieu nyaéta ngaran tempat, wewengkon, atawa hiji bagian séjén tina beungeut dunya, kaasup anu alami (kawas walungan) sarta anu mangrupa jieunan jelema (kawas dayeuh).
Advanced Access Content System (AACS) nyaéta hiji standard keur distribusi eusi jeung digital rights management, nu dimaksudkeun pikeun nyegah akses kana katut ngopi tina generasi satuluyna tina cakram optik jeung DVD. Spesifikasina dirilis ka publik bulan April 2005 tur standard ieu geus dipaké minangka skema panyegah akses keur HD DVD jeung Blu-ray Disc (BD). AACS dimekarkeun ku AACS Licensing Administrator, LLC (AACS LA), hiji konsorsium nu ngawengku Disney, Intel, Microsoft, Matsushita (Panasonic), Warner Bros., IBM, Toshiba katut Sony.

Tempo oge
History of attacks against Advanced Access Content System
AACS encryption key controversy

Rujukan

Tumbu luar
 AACS homepage
 AACS specifications 
 Understanding AACS, an introductory forum thréad.
 ISAN homepage, ISAN as required in the Content ID defined in AACS Introduction and Common Cryptographic Elements rev 0.91 

Digital rights management
Advanced Access Content System
YPBPR nyaéta hiji rohangan kelir nu dipaké dina éléktronika vidéo, hususna nujul kana kabel vidéo komponén.  YPBPR mangrupa vérsi analog tina rohangan kelir YCBCR; duanana panomeranana sarua, tapi YPBPR dirancang keur dipaké dina sistim analog sedengkeun YCBCR dimaksudkeun keur vidéo digital.

Alatan mindeng YPBPR dikedalkeun sacara gancang ku cara nilepkeun letah, YPBPR mindeng kabel Yipper.  YPBPR ilahar disebut "vidéo komponén", tapi ieu ogé salah, sabab loba kénéh wanda vidéo komponén liana (RGBHV, RGBs, RGsB, Y/C, jsb.).

YPBPR dikonvérsi tina sinyal vidéo RGB, nu dibagi jadi tilu komponén, Y, PB, katut PR.
 Y mawa informasi luma (brightness).  
 PB mawa béda antara bulao jeung luma (B − Y).  
 PR mawa béda antara beureum jeung luma (R − Y).

Sinyal héjo henteu dikirimkeun alatan bisa dicokot tina informasi bulao, beureum katut luma. Hal ieu dilakukeun pikeun nyegah ngirim informasi nu kaleuleuwihi.

Tempo kaca YCBCR keur sasaruaan keur nangtukeunana. Kabel beureum, bulao katut héjo henteu béda sacara fisik tina kabel vidéo komposit (kajaba kelirna) tur bisa dipaké piligenti sapanjang henteu nukeur-nukeur kelirna ti puhu ka tungtung.

Sababaraha kartu vidéo datang jeung terminal Video In Video Out (VIVO) keur ngahubungkeun kana pakakas vidéo komponen.

Format ieu ukur keur vidéo: Audio (sora) bakal ngabutuhkeun kabel sora tambahan.
Keur steréo bakal perlu sapasang kabel dua kawat konektor RCA.

Rohangan kelir