AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Cendrawasih Panji ngaran ilmiahna Pteridophora alberti nyaéta sajenis manuk pangicau ukuranana leutik, miboga panjang kira-kira 22 cm, manuk ieu ti genus tunggal Pteridophora.
Manuk  Cendrawasih Panji jalu dewasamah miboga bulu anu warnana hideung sarta konéng kolot, disirahna aya dua helai bulu kawat anu sisikan biru-langit mengilap, anu panjangna ngahontal 40 cm sarta bisa ditegakkeun dina waktu mikat bikangna. Bulu mantel sarta tonggong tumuwuh manjang ngawangun tudung anu miboga warna hideung. Iris panonna miboga warna coklat kolot, sukuna miboga warna dawuk kacoklatan sarta pamatukna miboga warna hideung jeung bagian sungutna miboga warna héjo laut. Manuk Cendrawasih anu bikang boga warna dawuk kacoklatan kalayan gurat-gurat sarta bintik gelap. Nu bikang ukuranana leuwih leutik ti batan manuk jalu sarta henteu dipapaésan mantel atawa bulu kawat hiasan kawas manuk anu jalu. Kadaharan Cendrawasih Panji nyaéta buah-buahan sarta rupa-rupa sarangga.

Wewengkon sebaran Cendrawasih Panji nyaéta di leuweung pagunungan pulo Irian.
Lolobana spésiés manuk séjénna di suku Paradisaeidae, Cendrawasih Panji nyaéta ngawayuh spésiés. Manuk jalu mikat pasangan kalayan ngagunakeun bulu mantel sarta ka dua kawat di sirahna dina ritual tarian. Sanggeus kopulasi, manuk jalu ninggalkeun bikangna sarta mimitian néangan pasangan anu séjén. Manuk bikang netaskeun sarta ngasuh anak manuk sorangan.

Ngaran ilmiah manuk Cendrawasih Panji miéling saurang raja kabangsaan Jerman, Albert I ti Sachsen.

Rujukan

Paradisaeidae
Sato Indonésia
Sipoah, Cipoah, nyaéta parabot paranti ngitung asal Cina. Sipoah nyaéta pakakas anu dipaké pikeun ngitung operasi aritematika. Kawas penjumlahan, pengurangan, perkalian, sarta pembagian. Sipoah bisa disebutkeun minangka “komputer kuna”. Di Indonésia sipoa leuwih dipikawanoh kalayan ngaran sempoa, sedengkeun di masarakat Cina sipoah leuwih dipikawanoh kalayan ngaran "suan pan" (papan berhitung) sarta mindeng dipaké dina itungan dagang.

Déskripsi
Sipoah diwangun ti susunan sawatara siki sarigsig kai paralél anu perenahna dina hiji carangka atawa pigura. Susunan sarigsig ieu biasana kabagi jadi dua jajar. Anu dipisahkeun ku hiji pangwates anu arahna ajeg lempeng kalayan sarigsig tadi. Dina barisan anu perenahna di handapeun pangwates saban sarigsig ngeusi lima siki manik-manik, sedengkeun barisan anu perenahna di luhur pangwates, saban sarigsig ngeusi dua siki manik-manik. Sarigsig téh perenahna aya di pangkatuhuna ngawakilan satuan-satuanna, atawa saban manik-manik nilaina téh hiji. Sarigsig anu aya di belah kéncana ngawakilan puluhan nepi ka saban manik-manik nilaina téh sapuluh , sarta kitu saterusna, ka arah kénca saban sarigsig ngawakilan kelompok bilangan kalipetan sapuluh. Kitu ogé dina sarigsig anu perenahna dina bagian katuhu luhur pangwates luhur ogé nilaina hijian , tapi saban manik-manik ngawakilan angka lima. Jeruji palebah kéncana ogé nilaina puluhan, atawa saban manik nilaina lima puluh sarta saterusna.

Sajarah Sipoah
Abakus geus aya saprak taun 1100 SM sarta bisa dikira-kira kapanggih ku bangsa Babilonia anu saterusna dimekarkeun ku bangsa Romawi.  Abakus mimitian dipaké di Éropa, Arab, sarta Asia dina abad pertengahan, utamana dina perdagangan.  Saprak kapanggih notasi sistem angka Hindu, Arab, sipoah mimiti ditinggalkeun.  Tapi nepi ka ayeuna sipoah masih dipaké ku bangsa Cina, Koréa, sarta Jepang, dina itungan dagang maranéhanana.  Di Indonésia pamakéan sipoah ogé mimitian sumebar deui dipaké kalayan dibukanya loba tempat kursus anu ngajarkeun pamakéan simpoa. Pangawasaan baris simpia nyieun para pelajar leuwih gancang dina ngerjakan soal aritematika.

Rujukan

Matematika
Syarif Hidayatullah atawa leuwih kasohor ku sebutan Sunan Gunung Jati nyaéta salah sahiji anggota walisongo nu nyebarkeun Islam di Jawa Barat. Lahir taun 1450-an. ngantunkeun dina umur nu ka 120 taun di Cirebon.

Biografi 
Bapana nyaéta Syarief Abdullah Maulana Huda salah sahiji Pangeran ti Mesir. Indungna nyaéta Nyai Rara Santang atawa Syarifah Muda’im putrina Sri Baduga Maharaja Prabu Siliwangi jeung Nyai Subang Larang. Syarif Hidayatullah neuleuman élmu agama ti umur 14 taun kénéh ti para ulama Mesir. Diajar di pasantrén Syekh Datuk Kahfi tuluy neruskeun ka Timur Tengah. Kungsi lalampahan ka sawatara nagara. Nyusul ngadegna Kasultanan Bintoro Demak, anjeunna ngadegkeun Kasultanan Cirebon atawa Kasultanan Pakungwati. Sunan Gunung Jati hiji-hijina walisongo nu ngamangpaatkeun pangaruhna salaku putra Raja Pajajaran pikeun nyebarkeun Islam ti Cirebon ka Pasundan atawa Priangan. Bareng jeung anakna, Maulana Hasanuddin, Sunan Gunung Jati ngalakukeun ékspédisi Banten, Pucuk Umum, masrahkeun kakawasaan daérah Banten nu engkéna jadi Kasultanan Banten. Dina umurna nu ka 89 taun, Sunan Gunung Jati mundur tina kalungguhanana di karajaan. Kalungguhanana dipasrahkeun ka Pangéran Pasaréan. Taun 1568 Sunan Gunung Jati ngantunkeun dina umur nu ka 120 taun di Cirebon (baheula mah Carbon). Dimakamkeun di daérah Gunung Sembung, Gunung Jati, kurang leuwih 15 km ti kota Cirebon. Ini Gambar Jeremy Aldrin Hasiholan Manik----------------------------->--------------------------------->

Silsilah dugi Ka Rosululloh s.a.w. 
 Sunan Gunung Jati atawa Syarif Hidayatullah Maulana Huda bin 
 Sayyid 'Umadtuddin Abdullah  bin 
 Sayyid 'Ali Nuruddin Al-Khan atawa  'Ali Nurul 'Alam bin 
 Sayyid Syaikh Jumadil Qubro atawa  Jamaluddin Akbar bin 
 Sayyid Ahmad Shah Jalal atawa Ahmad Jalaludin bin 
 Sayyid Abdullah Al-'Azhomatu Khan bin 
 Sayyid Amir 'Abdul Malik Al-Muhajir bin 
 Sayyid Alawi Ammil Faqih  bin 
 Muhammad Sohib Mirbath bin 
 Sayyid Ali Kholi' Qosim bin 
 Sayyid Alawi Ats-Tsani bin 
 Sayyid Muhammad Sohibus Saumi'ah bin 
 Sayyid Alawi Awwal bin 
 Sayyid Al-Imam 'Ubaidillah bin 
 Ahmad al-Muhajir bin
 Sayyid 'Isa Naqib Ar-Rumi bin
 Sayyid Muhammad An-Naqib bin 
 Sayyid Al-Imam Ali Uradhi bin 
 Sayyidina Ja'far As-Sodiq bin 
 Sayyidina Muhammad Al Baqir bin 
 Sayyidina 'Ali Zainal 'Abidin bin 
 Al-Imam Sayyidina Hussain Al-Husain putera 
 Sayyidina Ali bin Abu Tholib jeung Fatimah Az-Zahra binti 
 Nabi Muhammad s.a.w.

Silsilah ti Raja Sunda (Pajajaran) 

 Sunan Gunung Jati atawa Syarif Hidayatullah
 Rara Santang (Syarifah Muda'im)
 Prabu Jaya Dewata atawa Pamanah Rasa atawa Prabu Siliwangi II
 Prabu Dewa Niskala (Raja Galuh/Kawali)
 Niskala Wastu Kancana atawa Prabu Siliwangi I
 Prabu Linggabuana.

Referensi

Wali songo
Nu babar taun 1450
Nu pupus taun 1568
Bunraku (文楽) nyaéta sandiwara boneka tradisional Jepang anu mangrupa salah sahiji jenis ningyo johruri (人形浄瑠璃). Bunraku mimiti diwanohkeun di Osaka dina taun 1684. Kasenian ieu sakapeung ogé disebut ningyou joururi. Ningyou nyaéta boneka, sedengkeun joururi nyaéta carita narasi anu dibawakeun ku cara dinyanyikeun sarta dipirig ku petikan shamisen. Kasenian ieu saméméhna disebut ayatsuri joururi shibai sandiwara joururi ayatsuri tuluy nu akhirna dingaranan bunraku di ahir jaman Meiji. Ngaran bunraku sorangan dicokot ti ngaran seniman Uemura Bunrakuken I, saurang seniman ningyou joururi anu asalna ti Osaka.

Sajarah

Kasenian ningyou joururi diciptakeun ti gabungan sandiwara boneka jeung musik shamisen di mimiti jaman Edo. Pintonan ieu awalna diciptakeun ku Takemoto Gidayu, saurang tayuu kalayan naskah nu dijieun ku Chikamatsu Monzaemon jeung Ki No Kaion. Ningyou joururi dina jaman harita mampuh ngéléhkeun kapopuleran kabuki, ku kituna pintonan kabuki akhirna loba maké naskah carita ningyou joururi. Tapi mimiti abad 19 kaayaan jadi tibalik, ku kituna pamingpin kasenian ningyou joururi anu ngaranna Uemura Bunrakuken I narékahan sangkan ngahirupkeun deui kasenian ieu ku cara ngadegkeun hiji gedong pintonan husus ningyou joururi di Kouzubashi [ayeuna Osaka] sarta saterusna dipindahkeun ka Matsushima ku Uemura Bunrakuken III. Ngaran gedong pintonanna ogé dirobah jadi buranku-za (téater bunraku). Lokasi bunraku-za pernah kaduruk nalika perang dunya II. Ngaran bunraku-za digantian jadi Asahi-za, sarta posisi Shochiku salaku nu ngajaga kasenian bunraku digantikeun ku organisasi nirlaba Bunraku Kyoukai anu disponsoran ku Perfektur Osaka, dayeuh Osaka, Departemen Pendidikan Jepang sarta NHK. Sajaba ti éta, pikeun nungkulan masalah regenerasi di dunya bunraku dina taun 1973 dijieun hiji kawijakan yén masarakat awam ogé bisa diajar kasenian ieu.

Ningyou

Hulu bonéka anu dipaké dina bunraku aya sababaraha macem, nyaéta: lalaki atawa awéwé, kolot atawa ngora, sagala rupa sipat, pakasaban, jeung status sosial. Satengah hulu bonéka éta aya anu bisa ganti peran sacara fleksibel ngan ukur ku ngaganti wig anu dipakéna. Wig anu dijieun ti buuk manusa anu dicampur bulu sato éta ditémpélkeun ka bagian huluna maké lém anu dijieun ti cai  jeung lilin sangkan henteu copot. Awak boneka ogé dibéré pakéan anu luyu jeung perana. Lamun baris mintonkeun peran wanoja bangsawan, mangka bonéka éta didangdanan maké kimono lengkep jeung jubon (baju jero), uchikake (mantel), haori (mantel luar), jeung obi. Jenis hulu bonéka anu dipaké dina bunraku:

Boneka Lalaki

a. Bunshichi: lalaki kasep tapi sangsara, lalakon utama dina carita.

b. Darasuke: hulu bonéka kalayan mimik ngécé pikeun peran jalma jahat.

c. Matahei: hulu bonéka kalayan mimik rahayat anu jujur.

Boneka Awéwé

a. Musume: hulu bonéka rumaja umur 14-15 taun.

b. Keisei: hulu bonéka pikeun peran wanoja panghibur.

c. Ofuku: hulu bonéka pikeun wanoja anu wajahna buleud kalayan peran komikal.

Rujukan

Kasenian Jepang
Radén Siti Hatijah Saléh leuwih dipikawanoh Tati Saléh () nyaéta juru kawih, juru tembang, pamaén pilem, sarta tukang ngibing. Ti mimiti umur 5 taun geus resep ngadéngékeun kawih jeung tembang nu dihaleuangkeun ku Upit Sarimanah, Titim Fatimah jeung Ibu Saodah. Diajarkeun nembang ku bapana. SD jeung SMP-na di Ciamis sedengkeun SLA na di KOKAR (Konservatori Karawitan) Bandung. Di SMP diajarkeun nembang ku guruna, Dodo Natapura. Nalika di KOKAR nu jadi kepala sakolana nyaéta Daéng Sutigna. Tati guguru ka R.Enoch Atmadibrata jeung Ono Lesmana sarta Mang Koko Koswara, Apung S.Wiratmaja jeung Mang Abubakar. 
Mimiti diajar ngibing ka R. Cece Somantri dina taun 1961. Tati saentragan jeung Atik Sopandi sarta Nano. S nu ngawanohkeun seni ibing jaipongan bareng jeung Euis Komariah sarta Gugum Gumbira. Bareng jeung  babaturanana, Tati ngarobah sawatara seni jaipongan saperti Lindeuk Japati, Rinéka Sari, Méga Sutra sarta sawatara kréasi seni ibing jaipongan lianna.
Dina taun 60-an, Tati bareng jeung Indrawati Lukman, Irawati Durban, Tien Sapartinah sarta Bulantrisna Jelantik dipikawanoh salaku tukang ngibing di istana. 
Tati kungsi jadi pinunjul ka II dina Pasanggiri Tembang Sunda Cianjuran nu diayakeun ku DAMAS. Aktif dina sawatara pintonan kasenian nu dilaksanakeun ku sababaraha lingkung seni  kayaning “Sulanjana” (tembang) nu dipingpin ku Apung S Wiraatmaja, "Viatikara" (ibing) nu dipingpin ku Barli Sasmitawinata, “Guriang” nu dipingpin ku Sanu’I Edia, “Jugala” (jaipongan) nu dipingpin ku Gugum Gumbira. 
Taun 1980 ngadegkeun tur mingpin lingkung seni “Tati Saleh” . Mindeng tampil di luar nagri saperti di Eropa, Amerika atawa sawatara nagri di Asia. Kungsi maén dina sawatara pilem saperti "Nyi Ronggéng" nu disutradaraan ku Alam Suriawijaja, "Biang Kérok I" jeung "Biang Kérok II" nu disutradaraan ku Nawi Ismail, "Gadis Maraton", "Bukan Sandiwara", "Bandung Lautan Api", "Panggilan Ka’bah", "Si Kabayan", jeung sajabana.

Rujukan

Inohong Sunda
Seniman
Juru kawih
Juru tembang
Haji Ramadhan Kartahadimadja atawa kasohor ku sebutan Ramadhan K.H nyaéta salah sahiji inohong Sunda nu karya-karyana euyeub pisan () . Panulis, rédaktur kabudayaan, jeung novélis. Kungsi kuliah di ITB, tapi pindah ka ADLN. Duanana ogé euweuh nu tamat. Mimitina mah resep kana ngalukis, tuluy jadi wartawan nepi ka kungsi ngaluuhan olimpiadeu 1952 di Helsinki. Buku munggaranana nyaéta Bola Keranjang (1952). Kungsi diuleum ku Sticusa ka nagri Walanda. Tuluy digawé di éta kantor bari keurseus basa Spanyol. Alatan kairut ku sastra Spanyol utamana ku Federico Garcia Lorca.

Karya-karyana

Biografi
 Kuantar ke Gerbang: kisah cinta Ibu Inggit dengan Bung Karno (1981).
 Gelombang hidupku: Dewi Dja dari Dardanella (1982).
 Soeharto pikiran, ucapan, dan tindakan saya (1988).
 A.E. Kawilarang - untuk Sang Merah Putih (1988).
 Bang Ali demi Jakarta 1966-1977 (1992).
 Hoegeng, polisi idaman dan kenyataan (gawé bareng jeung Abrar Yusra) (1993).
 Soemitro, mantan Pangkopkamtib: dari Pangdam Mulawarman sampai Pangkopkamtib (1994).
 Gobel, pelopor industri elektronika Indonesia dengan falsafah usaha pohon pisang (1994).
 Sjamaun Gaharu, cuplikan perjuangan di daerah modal (gawé bareng jeung Hamid Jabbar, Sjamaun Gaharu) (1995).
 D.I. Pandjaitan, pahlawan revolusi gugur dalam seragam kebesaran (gawé bareng jeung Sugiarta Sriwibawa) (1997).
 Demi bangsa - liku-liku pengabdian Prof. Dr. Midian Sirait: dari guru SR Porsea sampai Guru Besar ITB (gawé bareng jeung Sugiarta Sriwibawa) (1999).
 H. Priyatna Abdurrasyid - dari Cilampeni ke New York: mengikuti hati nurani (2001).
 H. Djaelani Hidajat - dari tukang sortir pos sampai menteri (gawé bareng jeung Tatang Sumarsono) (2002).
 Pergulatan tanpa henti - Adnan Buyung Nasution (gawé bareng jeung Nina Pane) (2004).
 Menguak duniaku: kisah sejati kelainan seksual (1988).

Novel
 Rojan revolusi (1971).
 Kemelut hidup (1977).
 Keluarga Permana (1978).
 Ladang Perminus (1990).

Puisi
 Priangan si Djelita: kumpulan sandjak (1956).
 Am Rande des Reisfelds: zweisprachige Anthologie moderner indonesischer Lyrik / herausgegeben von Berthold Damshäuser und Ramadan K.H. aus dem indonesischen übersetzt von Berthold Damshäuser: antologi dwibahasa puisi Indonesia modern(1990).
 Gebt mir Indonesien zurück! - Anthologie moderner indonesischer Lyrik / herausgegeben von Berthold Damshäuser und Ramadan K.H.; aus dem Indonesischen übersetzt von Berthold Damshäuser, mit einem Vorwort von Berthold Damshäuser (1994).
 Jakarta & Berlin dalam cermin puisi: antologi dwibahasa dengan puisi mengenai Jakarta dan Berlin (2002).
 Antologie Bilingue de la Poesie Indonesienne Contemporaine: antologi puisi dwibahasa Indonesia-Prancis (..).

Referensi

Inohong Sunda
Sastrawan Indonésia
Suku (lemes: sampéan, lemes pisan: dampal, cohag: cokor) nyaéta anggota awak jelema atawa sato gunana pikeun nagtung jeung leumpang.

Babagian Suku 
 Bincurang bagian suku antara tuur jeung pigeulang suku bagian hareup.
Bitis bagian suku antara tuur jeung pigeulang suku bagian tukang.
Buah bitis bagian nu menjekul dina bitis.
Cacariuan tulang dina sambungan tuur beulah hareup, bagunna siga cariu.
Cécéngkolan bagian suku antara bitis jeung keuneung, atawa bagian nu legok tukangeun tuur antara pingping jeung bitis.
Dampal suku bagian suku panghandapna anu napak kana titincakan.
Indung suku nyaéta ramo suku panggedéna.
Kacapuri nyaéta puhu suku.
Keuneung bagian suku antara cécéngkolan jeung dampal suku tukang.
Kuku bagian saperti tanduk dina ramo.
Mumuncangan bagian suku anu ngabenggul sagedé muncang, gigireun pigeulang suku jeung cecekolan kénca-katuhu.
Pigeulang suku bagian suku antara bincurang jeung tonggong suku.
Pingping bagian suku antara puhu pingping jeung tuur.
Puhu pingping bagian suku pangluhurna anu tepung jeung awak.
Tonggong suku bagian suku handapeun pigeulang, tukangeun dampal suku.
Tuur bagian suku lebah sambungan tulang, handapeun pingping luhuren bitis.

Rujukan 

Suku
Anatomi
Adan nyaéta uaran pangajak solat: Saban waktu anu lima, sok dipaké ogé dina kasempetan séjén contona dina sabot aya hujan angin. Adan mangrupa béja datangna waktu solat pikeun umat Islam ka jalma réa atawa ogé panggero umat Islam pikeun ngalakukeun ibadah solat, hususna solat wajib lima kali sapoé sapeuting, kalayan bacaan anu geus ditetepkeun. Sacara basa adan hartina (béja atawa geroan) Aya sawatara pamadegan ngeunaan saréat adan. Pamadegan anu pangkuatna nuturkeun adan téh mimiti disyaréatkan di Madinah dina mangsa mimiti Nabi Muhammad SAW. Nabi SAW musawarah ngeunaan cara ngabéjaan umat Islam yén pikeun solat geus waktuna. Isukna Abdullah bin Zaid (sobat Nabi) nyaritakeun ka Nabi Muhammad SAW ngeunaan lafal adan ti ngimpina. Nabi SAW nuturkrun yén ngimpi Abdullah éta bener, tuluy ménta Bilal bin Rabbah pikeun uar adan. Sabot Bilal rék adan datang Umar bin Khattab (khalifah) yén manéhna ogé ngimpi nu sarua.

Babacaan Adan
Babacaan Adan
“Allaahu Akbar, Allaahu Akbar [2x]
Asyhadu Allaa Ilaaha ilallaah [2x]
Asyhadu anna Muhammadar Rasuulullaah [2x]
Hayya ‘alash shalaah [2x]
Hayya ‘alash falaah [2x]
Allaahu Akbar, Allaahu Akbar, laa ilaaha ilallaah”

Muazin
Jelema anu nyorakeun adan disebut muazin. Dina ngalaksanakeun pancénna aya sawatara adab anu anu kudu dipigawé ku saurang muazin, di antarana suci ti ti hadas badag sarta leutik, nyanghareup kiblat, teu ngomong, sarta sorana tarik sabot ngaweuhan adan. Jelema anu mimiti ngaweuhan adan dina sajarah Islam nyaéta Bilal Bin Rabbah (budak ti Abessinia) Minangka muslim anu teguh sarta miboga sora anu alus, Bilal téh sobat nu dipikanyaah ku Nabi, komo manéhna dipénta ngaweuhan adan unggal waktu solat wajib ku kituna boga lalandian “muazin Rasulullah” Bilal kungsi usul pikeun nambahan assalaatu khairun min an-naum (solat leuwih alus batan saré) dina adan solat subuh sarta Nabi SAW narima usul éta.

Hukum Ngumandangkeun Adan
Ajengan mazhab Hanafi sarta Syafi’i boga pamadegan yén hukum ngaweuhan adan nyaéta sunah muakadah (sunah anu pangpentingna) samentara ajengan mazhab Maliki sarta Hanbali boga pamadegan yén hukumna wajib. Nurutkeun hasid Nabi Muhammad SAW, anu diriwayatkan ku Bukhari ti Lebu Sa’id al-khudri, lamun ngaregepkeun adan nu keur diaweuhkeun mangka disunahkeun pikeun jalma anu ngadéngéna pikeun ngedalkeun kalayan sora nu laun dina babacaan adan. Tapi sabot muadin ngedalkeun hayya ‘alaa assalaah sarta hayya ‘alaa al-falah, jelema anu ngadéngéna kudu ngedalkeun laa haula wa laa quwwata illaa bi Allaah (euweuh daya sarta kakuatan kajaba ti Alloh)

Rujukan

Tempo ogé 
 Iqamah
 Wudhu
 Solat
 Zikir
 Ma'rifat

Masigit
Erwin Schrödinger lahir taun 1887 jeung tilar dunya dina taun 1961. Anjeunna nyaéta saurang ahli fisika anu lahir di Vienna, Austria. Bapana nyaéta saraung usahawan anu kungsi diajar élmu kimia jeung indungna nyaéta putri ti saurang profésor kimia. Anjeunna méakkeun sawaréh pangatikan dasarna jeung guru prabida. Anjeunna ngaréngsékeun kuliah di Universitas Vienna taun 1906 nepika taun 1910 jeung meunang gelar doktor din widang fiska taun 1910.

Dina taun 1926, anjeunna ngarumukeun tiori ngeunaan mékanika gelombang, anu ngagambarkeun kalakuan partikel-partikel leutik anu ngawangun matéri dina wangun gelombang. Anjeunna ogé ngarumuskeun sasaruaan gelombang pikeun ngagambarkeun kalakuan éléktron dina atom. Pikeun tiorina éta, Erwin dilélér Nobel dina widang fisika dina taun 1933.

Dina taun 1925, sabada anjeunna méré kuliah ngeunaan pagawéan de Brolie di Zurich ngarumuskeun sasaruaan gelombang pikeun gejala kuantum. Éta sasaruaan téh jadi konci utama  fisika modérn. Parumusan ékivalén dina wangun matriks meunang ku Warner Heisenbeg nalika dina mangsa anu méh bareng. Kalawan tatapakan matématis anu kuat ieu, tiori kuantum nyieun hiji kamajuan anu pohara luar biasana. Dina waktu ani singget para élmuwan bisa ngajelaskeun sababaraha pangukuran kasup spéktrum  tina atom komléks jeung sipat-sipat réaksi kimia.

Sumber

Élmuwan asal Austria
Taksi nyaéta angkutan umum nu ngagunakeun mobil keur ngangkut panumpangna.

Sajarah Taksi 
Mimitina bisnis taksi mekar tina bisnis jasa nyéwakeun karéta kuda nu ukuranna leutik, Hackney Carriage di Paris jeung London dina awal abad ka-17. Taksi modérn mimiti aya ditandaan ku kapanggihna alat ngukur argométer ku Wilhelm Bruhn taun 1891.Gottlieb Daimler dina taun 1897 dikenal minangka jalma nu mekarkeun taksi modérn ku nyieun argométer nu ngarana Daimler Victoria. Dina tanggal 16 Juni 1897, Daim Victoria dikirim ka Friedrich Greiner, pangusaha Stuttgart nu mimiti nyieun pausahaan taksi di dunya kandaraan maké tanaga batré. Pamakéan kandaraan nu maké tanaga bahan bakar minangka taksi aya dina taun 1899 di Paris, 1903 di London jeung 1907 di New York. Taxicab New York diimpor ku Harry N Allen ti Paris sarta manéhna téh jalma kahiji nu ngagunakeun warna konéng dina Taxicab New York ku tinimbangan warna éta nu pangbabarina dipikanyaho di jalan. Taksi terus mekar di abad 20 jeung kamekaranana nambahan dina taun 1940 ku digunakeunana radio komunikasi dua arah salaku instrumén panglengkep dina taksi. Kagunaan radio ieu mantuan pisan komunikasi operator jeung supir dina ngalayanan order palangganna. Dina taun 1980, asup téhnologi komputer nu digunakeun keur alat distribusi order. Ayeuna régulasi taksi nu eusina ngeunaan spésifikasi kandaraan nu bisa digunakeun sarta prosedur-prosedur dasar dina prosés layanan palanggan taksi jadi salah sahiji panitén penting keur pamaréntah dina widang transportasi. Taksi jadi ikon kamekaran kota bisnis jeung pariwisata di dunya.

Referensi 

Kandaraana
Taksi
Sampo nyaéta sabun cair keur ngumbah buuk jeung kulit hulu, dijieun tina campuran tutuwuhan atawa zat kimia. Sampo nyaéta produk keur ngarawat buuk nu digunakeun pikeun ngaleungitkeun minyak, kotoran, partikel kulit, ketombé, polusi lingkungan sarta partikel kontamina lian nu sacara bertahap numpuk dina buuk. Tujuanna nyaéta ngaleungitkeun komponén nu teu dipikahayang tapi teu ngajadikeun buuk hésé diatur. Sampo nalika dicaian mangrupa surfaktan bisa mersihan buuk jeung kulit hulu, bisa ngaleungitkeun minyak alami nu melumasi buuk. Kuramas sering ogé bareng jeung maké kondisionér pikeun ngababarikeun nyisiran jeung styling.

Sajarah Sampo
Sampo aslina hartina mencétan  hulu  dina basa India Utara boh kecap boh  konsépna diwanohkeun ka Britania ti Kolonial India. Kecap sampo dina basa Inggris asalna ti Hindi chāmpo (चाँपो / tʃã po ː ː /. makéna basa Inggris di India tanggal Anglo ka 1762. Di India,, chaAmpo digunakeun keur mencétan  hulu, biasana maké sababaraha rupa minyak buuk. Istilah jeung layanan mencétan hulu (kuramas) diwanohkeun di Britania ku pangusaha Sake Dean Mahomed taun 1814. Nalika Déan bareng jeung  garwana muka usaha mandi kuramas nu dikenal  minangka Mahomed’s Indian Vapour Bath’s di Brighton, Inggris. Mandi kuramasna siga mandi Turki nu klienna narima pangobatan India champi (kuramas) atawa  terapi pijet. Layanana éta meunang pangajén jeung meunang gelar ‘Bedah keramas’ ku George IV jeung William IV. Dina taun 1900-an, harti kecap ngagésér tina harti mencétan hulu maké sabun kana buuk. Saméméhna, sabun biasa (mandi) geus digunakeun keur ngumbah buuk. Tapi, sabun (mandi) ngajadikeun buuk teu genah, ngaganggu, jeung katempona teu sehat. Salila tahap awal kamekaran sampo, panata buuk ti Inggris nyieun campuran sabun dina cai jeung ditambahan hérbal keur méré éfék buuk bersinar jeung aroma kana buuk.Kasey Hebert nyaéta jalma nu mimiti nyieun sampo. Mimitina produk sabun jeung sampo rada sarua, duanana ngandung surfaktan, sarupaning diterjén. Sampo modérn siga nu dikenal ayeuna mimiti diwanohkeun dina taun 1930-an, Drene nu mangrupa sampo sintétik kahiji (non-sabun).

Referensi

Sampo
Produk Perawatan
Bonsai asalna ti basa Jepang. Bon hartina wadah atawa pot, sedengkeun sai hartina pepelakan. Jadi bonsai nyaéta pepelakan anu dipelak di jero pot. Tapi henteu kabéh pepelakan anu dipelak dina pot bisa disebut bonsai.

Sajarah Bonsai 

Istilah bonsai muncul di jepang dina pamaréntahan Kamakura 1192-1333 anu dicatet dina Kasuga Srhire. Dina mangsa anu sarua, hiji ilustrasi ngeunaan bonsai muncul ku gambar milik saurang pendeta, Honen. Ilustrasi éta ngagambarkeun yén bonsai miboga tujuan pikeun nyumponan kahayang penggemarna. Dina mangsa harita, tatangkalan dikumpulkeun ti sababaraha tempat, saperti pegunungan sarta lading, tuluy dikerdilkeun jeung dipelakna dina pot.

Sanajan kecap bonsai asalna ti basa jepang, seni bonsai mimiti lahir di Cina dina mangsa pamaréntahan Dinasti Tsin (265-420) tuluy sumebar di mangsa Dinasti Tang (618-907). Dina mangsa Dinasti yuan (1280-1368) loba pajabat, pelajar, jeung padagang ti Jepang anu mawa seni bonsai éta ka nagarana. Di Jepang, dina taun 1309, seni bonsai ieu mimiti marak jeung sarta loba digemari ku masarakatna. Bukti konkretna nyaéta lobana lukisan karya Takakane Takashima anu ngagunakeun bonsai salaku objekna.

Rujukan 

Kesenian Jepang
Bonsai
Evangelista Torricelli (1608-1647) nyaéta saurang ahli fisika Italia, panimu barométer cai raksa, panimu hukum Troccelli, panimu tabung hampa leutik anu minggaran di dinya, hli matématika, pangarang, guru besar, sékretaris, pangabantu, jeung murid Galileo. Anjeunna ngaropéa mikroskop jeung téléskop.

Troccelli lahir di Faenza, Italia tanggal 15 Oktober 1608 jeung tilar dunya di Florence tanggal 25 Oktober 1647 dina umur 39 taun. Dina umur 22 taun anjeunna diajar di Roma di banedetto Cstelli, nu nyiptakeun  élmu hidrolik, ahli matématika, muridna Galiéo.

Trocelli asup sakolaJesuit dina taun 1624 jeung diajar matématika jeung falsafah salila dua taun. Nalika Trocelli masih nungtut élmu di sakola ieu, bapana tilar dunya. Indungna jeung dua urang adi lalaki Trocelli pindah ka Roma jeung dipikanyaho ku Trocelli nu ahirna hirup babarengan. Indungna tilar dunya di Roma dina taun 1641.

Lolobana, hasil panimu Trocelli téh dina widang fisika, hususna ngeunaan barometer.  Trocelli ogé ngébréhkeun téori-téori ngeunaan percepatan jeung gravitasi, gerakan cairan jeung proyéktif. Hiji mangsa nalika Fermat kungsi ngajukeun soal ka Trocelli pikeun nangtukeun hiji titik dina widang datar anu jumlah jarakna ka titik hiji segi tilu jadi miimum.  Hasil ngaréngsékeun soal ku Trocelli téh tuluy diterbitkeun ku salah saurang muridna nyaéta Viviani dina taun 1659.

Sumber

Élmuwan asal Italia
Kimono mangrupa salah sahiji pakéan langsung nu dipikawanoh di dunya tradisional.  Kecap Kimono hartina pakéan, dina pertengahan abad ka 19, kimono dipaké ku sakabéh masarakat Jepang.  Urang Jepang, kimono leuwih dipikawanoh ku sebutan Wafuku basa Jepang: 和服 sacara harafiah: pakéan Jepang atawa Gofuku basa Jepang: 呉服 sacara harafiah: pakéan ti jaman Go di Tiongkok pikeun ngabédakeun jeung pakéan barat Yofuku. 

Cara maké kimono dina basa Jepang disebut Kitsuke.  Dina maké kimono miboga sababaraha aturan saperti ti mimiti jenis-jenis kimono anu luyu jeung acarana, nepi ka aksesoris anu luyu kalayan jenis kimono na.  Diajar maké kimono henteu gampang, ku kituna di Jepang loba tempat kursus pikeun diajar paké kimono.  Di toko-toko ogé loba dijual peralatan anu ngagampangkeun jalma pikeun maké kimono.

Peran Kimono Di Jepang 

Ku lantaran cara maké kimono hésé jeung deui harga kimono anu mahal, kimono ngan dipaké ku jalma-jalma Jepang jaman ayeuna, boh lalaki boh awéwé, jeung barudak nalika datang ka acara-acara istimiwa saperti kagiatan seni jeung olahraga anu miboga sipat tradisional.  

Wanoja anu umurna geus dua puluh taun kudu maké kimono Furisode anu pangéndahna pikeun datang dina upacara Saidin Shiki.  Kitu deui kolotna ngawajibkeun budakna maké kimono nalika budakna tepang taun dina umur tujuh, lima, sarta tilu taun anu disebut Hichi-go-san.  Sajaba ti éta, kimono loba dipaké ku jalma-jalma anu gawédina widang industri jasa jeung pariwisata,  saperti pelayan di restoran has Jepang ryotei sarta nu digawé di hotel  has Jepang ryokan.

Macem-Macem Kimono

Kimono Wanoja 

Kimono pikeun wanoja diwangun ti sagala rupa jenis anu miboga sarat, simbolisme, jeung isarat-isarat nu sipatna rusiah.  Jenis kimono bisa némbongkeun umur si pamaké, status perkawinan, sarta tingkat formalitas ti acara anu didatanganana.  

 Jenis-jenis kimono wanoja  

1. Tomesode

2. Furisode

3. Homongi

4. Iromuji

5. Tsukesage

6. Komon

7. Tsumugi

8. Yukata

9. Pakéan Pengantin Wanoja

Kimono Lalaki 

Kimono lalaki leuwih basajan dibandingkeun jeung kimono wanoja. Kimono lalaki didominasi ku warna-warna poék saperti héjo kolot, coklat kolot, biru kolot, jeung hideung.  

 Jenis-jenis kimono lalaki  

1. Montsuki jeung Hakama sarta Haori.

2. Ki Nagashi

3. Hakama

4. Geta

5. Junihitoe

6. Kanzashi

7. Obi

8. Tabi

9. Waraji

10. Zori

Rujukan 

Baju Khas Jepang
Kimono
Foo Fighters nyaéta grup musik rock akternatip anu dibentuk taun 1994 ku drummer Nirvana, Dave Grohl sabada Nirvana bubar. Ngaran Foo Fighters sorangan dicokot tina isu ayana UFO jeung sagala rupa fénoména udara séjénna anu dilapurkeun ku pilot kapal udara Sekutu dina Perang Dunia II anu kasohor kalayan ngaran pejuang Foo (Foo FIghters). Foo Fighters boga lima personil, di antarana: Dave Grohl anu ngeusian posisi vokalis, gitaris, drummer, jeung perkusi (1995-ayeuna), Pat Smear salaku gitaris jeung backing vocal, (1995-1997, 2006–2009, 2010 – ayeuna), Nate Mendel dina posisi bassis (1995–ayeuna), Taylor Hawkins dina posisi drum, perkuasi, jeung backing vocals (1997–ayeuna), jeung Chris Shiflett salaku gitaris jeung backing vocal.

Diskografi Album 
Album pertamana nyaéta Foo Fighters anu dirilis 1995, diteruskeun ku album The Colour and The Shape taun 1997. Foo Fighters terus ngarilis album-album séjénna, di antarana taun 1999, album There's Nothing left to Lose, album One by One (2002), In Your Honour (2005), Skin and Bones jeung Nothing but Skin and Bones (2006), Echoes, Silence, Patience & Grace (2007). Taun 2011 ieu, Foo Fighters ngarilis 2 album sakaligus, di antarana Wasting Light' jeung Medium Rare''.

Référénsi 

Grup musik
Grup Musik rock alternatip
Grup musik ti Amerika Serikat
Daniel Gabriel Fahrenheit (24 Méi 1686-16 Séptémber 1736) nyaéa saurang fisikawan Jerman. Lahir di Danzig, Polandia. Anjeunna nu nimukeun mimiti skéma Fahrenheit dina taun 1724. Dina taun 1720, sabada ngalakukeun rupa-rupa panalungtikan, anjeunna manggihan yén pamakéan cai raksa dina nyieun alat pangukur suhu baris ngajamin kakauratan. Derajat suhu anu dipaké dina éta térmométer téh tuluy dingarangan Fahrenheit, luyu jeung ngaran nu nimukeunana. Fahrenheit tilar dunya dina taun 1736. 

Skala Fahrenheit nyaéta salah sahiji skala suhu salian ti Célsius jeung  Kélvin.  Dina skala ieu, titik beku cai nyaéta 32 derajat Fahrenheit (ditulis 32 F°) jeung titik ngagolakna cai téh nyaéta 212 derajat Fahrenheit.  Négatif 40 derajat Fahrenheit sarua jeung negatif 40 derajat Célsius. Skala Fahrenheit réa dipaké di Amérika Serikat. 

Aya sababaraha paguntrengan ngeunaan kumaha Fahrenheit mikirkeun skala suhuna. Aya anu nyatakeun yén Fahrenheit nangtukeun titik enol (0 derajat Fahrenheit) jeung 100 derajat F dina skala témpraturna ku cara nyutat témpratur di luar panghandapna anu bisa diukur jeung témpratur awakna sorangan. Témpratur di luar panghandapna tuluy ku anjeunna dijadikeun titik enol anu diukur nalika usum tiis  taun 1708 nyanghareupan taun 1709 di kampong asalna, Gdansk (Danzig).

Sumber

élmuwan asal Jerman
Galiéo Galilei lahir di Pisa, Italia tanggal 15 Pébruari 1564. Anjeunna nyaéta budak cikal ti tujuh duduluran. Bapana nyaéta saurang musisi jeung padagan wol, anu miharep anak-anakna pikeun diajar kadokteran sabab bakal meunang leuwih loba duit tina widang kadokteran mah. Nalika umut sabelas taun, Galiléo dikirim pikeun diajar di sakola Jesuit.

Sabada opat taun, Galiléo tuluy ngabéjaan bapana yén anjeunna mutuskeun jadi pendéta.  Hal ieu tangtu lain anu dipikahayang ku bapana, jadi Galiléo kudu kaluar ti sakolana.  Dina taun 1581, nalika umur 17 taun, anjeunna asup ka universitas di Pisa pikeun diajar kadokteran, saperti anu dipikahayang ku bapana.

Hasil timuan Galiléo anu paling kawentar nyaéta dina widang astronomi. Téori pabéntangan dina awal taun 1600-an aya dina kaayaan anu teu tangtu. Aya rupa-rupa sawangan anu paguntreng antara nu milu kana téori Copernicus anu panon poé-séntris jeung anu milu kana téori nu leuwih kolot, bumi-séntris. Kira-kira taun 1609 Galiléo nyatakeun kapercayaanana yén Copernicus aya dina pihak anu bener, tapi harita anjeunna teu nyaho cara ngabuktikeunana. Dina taun 1609, anjeunna ngadéngé kabar yén aya anu hasil nyieun téléskop di Walanda. Sanajan anjeunna ngan saukur ngadéngé kalawan teu pati jelas éta kabar, tapi bakat ku jeniusna anjeunna mampuh nyiptakeun sorangan téléskop. Ku alat anyar ieu anjeunna mindahkeun perhatianana ka langit jeung ngan ukur sataun anjeunna bisa hasil nyieun timuan gedé kalawan gedé.

Sumber 

Élmuwan asal Italia
Kurt Cobain (20 Pébruari 1967 - 5 April 1967) nyaéta penyanyi, panulis lagu jeung gitaris grup musik Nirvana. Kurt Cobain lahir di Washington ti pasangan Donal Cobain jeung Wendy, pamajikanna Kurt nyaéta Courtney.

Kurt lahir dina kaayaan kulawarga anu acak-acakan, kolotna geus cerai nalika Kurt masih 8 taun, ti Harita Kurt jadi resep nyorangan malah mah sok kaluar imah, Kurt sok nulis dina témbok kamarna anu unina: I hate mom”, I hate Dad”, Dad hates mom, mom hate dad, it simply makes you want to be sad (Kuring teu resep ka mamah, Kuring teu resep ka Bapa, Bapa héwa ka Mamah, Mamah héwa ka Bapa, ieu hal nyieun Kuring sedih). Bakat musikna geus katingali ti leutik kénéh. Taun 1975, Kurt kungsi ngilu keurseus drum, nalika milangkalana anu ka-14, Kurt dihadiahan gitar ku dulurna. Kurt geus bisa maén gitar, malah mah faséh mawakeun laguna Led Zappelin anu Stairway to Heaven, jeung lagu Another one bites to dust (Queen). Lalakon hirupna anu peurih dijadikeun lagu anu judulna Something in The Way.

Taun 1999, lagu Kurt anu kasohor nyaéta Smells like Teen Spirit, sakaligus nandaan dimulaina industri musik pop tina jenis glam metal, arena rock, jeung dance pop, kana grunge jeung rock alternatip, disusul ku lagu-lagu séjénna saperti About a Girl, COme as You Are, In Bloom, Lithium, Heart-Shaped Box, All Apologies, jeung Rape me.

Kurt kacanduan heroin anu awalna mah digunakeun pikeun ubar maag kronis jeung panyakit skiolisis anu karandapan ku manéhna. Kurt sababraha kali asup panti rehabilitasi. Kurt jadi déprési lantaran popularitasna, padahal Kurt mah hayang hirup anu bébas, nyantai jeung henteu loba kasibukan, puncak déprési Kurt kajadian nalika konsér di Munich tanggal 1 Maret 1994, harita Kurt pingsan di Panggung. Tanggal 8 April 1994, Kurt kapanggih geus maot di Imahna, hasil otopsi nyebutkeun yén Kurt maot tanggal 5 April 1994<re name="kapanlagi"></ref>.

Référénsi 

Panyanyi Amérika Sarikat
Géorg Simon Ohm (16 Maret 1789 – 6 Juli 1854) nyaéta saurang fisikawan Jerman anu réa medar tiori widang éléktrisitas. Karyana anu paling kawentar téh nyaéta tiori ngeunaan hubungan antara aliran setrum, tegangan, jeung tahanan konduktor dina sirkuit, anu umumna disebut Hukum Ohm.

Géorg Ohm lahir ti pasangan Johann Wolfgang Ohm, saurang tukang konci, jeung Maria Elizabent Beck, saurang tukang jait. Sanajan bapana ngan saukur boga pakasaban jadi tukang konci, tapi anjeunna mampuh méré  barudakna pangatikan anu luhur ngaliwatan ajarananan sorangan. Sabenerna, Géorg Ohm téh lahir minangka 7 urang duduluran, tapi ngan saukur tilu urang anu bisa tahan ngaliwatan mngsa budakna, nyaéta Georg Martin (matématikawan kawentar]], jeung Elizabeth Barbara. Dina taun 1805, Ohm asup ka universitas Erlngen tapi kaluar dina semester tilu jeung tuluy indit pikeun ngajar matématika di sakola Gottstadt bei Nydaud, Swiss. Géorg Ohm ninggalkeun éta sakola dina bulan Maret 1809 pikeun jadi guru privat di Neuchâtel. Alatan peupeujeuh ti Karl Christian von Langsdorf, anjeunna nuluykeun deui studi dina widang matématika. Dina bulan April 1811 anjeunna balik deui ka Universitas Erlangen.

Dina dua makalahna taun 1836, Ohm méré  déskripsi matématis ngeunaan konduksi modél sirkuit tina hasil panalungtikan Fourier ngeunaan konduksi panas. Éta makalah téh nuluykeun hasil déduksi Ohm tina bukti percobaan kadua kalina, anjeunna  mampuh ngajukeun hokum anu mangrupa wincikan jalan pikeun ngajelaskeun hasil tina pagawéan séjénna ngeunaan éléktrisitas galvanic.

Sumber 

Élmuwan asal Jerman
Mohammad Ali Jinnah (Urdu: محمد على جناح;) (25 Desember 1876 – 11 September 1948) nyaéta salah saurang politikus muslim India jeung pamingpin Liga Muslim India anu ngadegkeun Pakistan sarta ngajabat sabagé gubernur-jendral anu kahiji. Awalna anjeunna milu bajoang jeung Mahatma Gandhi dina Kongres Kebangsaan India pikeun nuntut kamerdekaan India tapi sabada merdeka anjeunna nuntut sabuah negara khas pikeun urang Muslim di mana pamaréntah, menteri,pajabat karajaan, jeung rakyatna urang Islam. Salian ti éta, anjeunna sieun kana hal ehwal urang Islam diabaikeun ningali urang Islam di India nyaéta golongan minoriti. ku sabab éta, anjeunna mingpin urang Islam bajoang dina Liga Muslim pikeun numuwuhkeun hiji nagara pikeun umat Islam nyaéta Pakistan.

Biografi
Muhammad Ali Jinnah gumelar di Karachi India 25 Désémber 1876 jeung maot di Karachi 7 September 1948. Anjeunna kungsi sakola di Madrasah Sind, tuluy nuluykeun ka Sakolah menengah atas Misionaris Kristen Karachi. Dina usia 17 taun anjeunna indit ka Inggris jeung diajar élmu hukum di Lincoln`s Inn London, jeung balik deui ka India taun 1896 muka prakték hukum di kota Bombay sabagé hiji-hijina pangacara muslim di kota éta.

Rujukan

Inohong Pakistan
Gottfried Wilhelm Leibniz nyaéta saurang filsuf jeung matématikawan Jerman. Anjeunna dianggap minangka salah saurang filsuf anu boga pangaruh gedé dina abad ka-17 jeung ka-18. Dina umur 15 taun, Wilhelm geus ditarima di Universitas Leipitz dina widang hukum. Tapi, dian dua taun mimiti di éta universitas, Wilhelm leuwih loba neuleuman kana widang falsafah jeung sabada éta, anjeunna ngulik matématika.

Ahirna, dina taun 1666 nalika anjeunna umur 20 taun, Wilhelm geus hasil meunang gelar doctor dina widang hukum.   Dina umur anu pohara ngora kitu, anjeunna geus ngahasilkeun réa karya tulis.   Karya Wilhelm anu kawentar di antarana anu judulna On Natural Law.   Kontribusina kana subyék anu pohara legana sumebar dina réa jurnal jeung puluhan rébu surat jeung naskah manuskrip anu can sakumna dipedalkeun.   Nepi ka kiwari, can aya édisi lengkep ngeunaan tulisan-tulisan Wilhelm Leibinz.

Taun 1679, Leibinz mimiti ngawanohkeun system wilangan dumasar dua (binér). (1646 – 1716) Awalna tina koréspondénsi jeung Pere Joechm Bouvet, saurang Jesuit jeung misionaris di Cina. Ngaliwatan Bouvet, Leibinz diajar I Ching (geus aya 5000 taun SM), Héksagram anu patali jeung sistem wilangan dumasar dua. Yin jeung Yang dina héksagram anu dilambangkeun garis pegat jeung garis lempeng digantikeun ku angka 0 jeung angka 1. Hasilna héksagram dikonvérsi jadi wilangan binér. Sistem wilangan ieu pisan anu bakal jadi fondasi révolusi komputer.

Sumber 

Élmuwan asal Jerman
Sir Charles Spencer Chaplin, Jr. KBE (), atawa Charlie Chaplin, nyaéta aktor komedi Inggris anu mangrupa salah sahiji aktor film anu kawentar dina sajarah Hollywood di éra film hideung bodas, sakaligus sutradara film anu sukses. Aktingna di layar osok ngajadikeun Charlie Chaplin sabagé salah sahiji artis pantomim jeung badut anu pang hadéna anu mineng dijadikeun pieunteungeun keur seniman di widang anu sarua.

Chaplin nyaéta salah sahiji tokoh paling berpengaruh jeung paling kréatif di éra film bisu. Dina film-filmna, Chaplin dikenal osok ngarangkep-rangkep, ngawitan ti peran utama, sutradara, nu nulis naskah, nepi ka anu ngeusi ilustrasi musik.

Biografi 
Charlie chalplin ngabéakkeun masa leutikna di panampungan urang miskin jeung panti asuhan. Teu jelas saha bapa kandungna, tapi salaki indungna, Charles Chalplin, saurang panyanyi, ti mimiti geus ngalantarkeun kaluarga jeung ninggal ku sabab alkohol dina taun 1901. Indungna hannah, aktris anu teu terkenal, leuwih loba ngabéakeun waktu ku kaluar-asup rumah sakit jiwa. Sanajan sumanget kana diajar, chalplin osok ninggalkeun sakolah dina jam 10 piekun gawé di sirkus keliling. Kamiskinan dina masa leutikna ieu anu ngagambarkeun ciri khas kostum si Gelandangan.

Rujukan 

Pemeran Amerika Serikat
Sutradara Amerika Serikat
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (Arab: صدام حسين عبد المجيد التكريتي‎ Saddām Husayn Aabdu-Al-majīd al-tikrītī[1]; ) nyaéta Presiden Irak dina periode 16 Juli 1979 dugi ka 7 April 2005, nalika katéwak ku pasukan koalisi nalika menginvasi Irak dina taun 2003. Sabagé pamingpin Irak jeung pupuhu Partai Ba'ath, anjeunna nyokot kawijakan pan-Arabisme sekuler, modérnisasi ekonomi, jeung sosialisme Arab..

Dina basa Arab, ngaran Saddam miboga harti jelma anu bedegong atawa jelma anu nantang (di Irak ngaran ieu ogé dipaké keur istilah pikeun bemper mobil).. Ngaran Hussein (ogé dibaca Husayn jeung Hussain) nyaéta ngaran leutik bapana, Abd al-Majid nyaéta ngaran akina, jeung at-Tikriti nu hartina anjeunna digumelarkeu jeung di gedékeun di Tikrit.. Anjeunna biasa disebat Saddam Hussein, atawa Saddam hungkul piekun leuwih singket..

Biografi
Saddam Husein gumelar di Tikrit Iraq 28 April 1937 jeung digedékeun di Désa Auja, hiji daerah miskin di barat laut Baghdad. Kolotna nyaéta patani miskin tapi pamanna nyaéta saurang perwira Iraq jeung pajoang persatuan Arab. Pendidikan tinggi di Universitas Kairo taun 1962 jeung Universitas Baghdad taun 1971. Anjeunna ilubiung dina dunia politik ku cara gabung jeung partéy Sosialis Ba`ath nalika usia 19 taun. Ngaranna ngaronjat tilu taun sabda terlibat dina usaha pembunuhan Perdana Menteri Iraq Abdul Karim Kasim taun 1959. Saddam ka témbak sukuna, tuluy kabur ka Suriah jeung Mesir.

Rujukan

Presiden Irak
Politikus Irak
Perdana Menteri Irak
Tokoh anu dihukum paéh
Léonardo da Vinci (gumelar di Vinci, Propinsi Firenze, Italia, ping 15 April 1452 - maot di Clos Lucé, Perancis, 2 Méi 1519 dina usia 67 taun) nyaéta arsiték, musisi, panulis, pematung, jeung palukis Renaisans Italia. Anjeunna digambarkeun sabagé arketipe "manusa renaisans" jeung sabagé jenius universal.

Léonardo katélah ku lukisanna anu piawai, sapertosJamuan Pamungkas jeung Mona Lisa. Anjeunna ogé dikenal ku sabab ngadésain loba ciptaan anu ngantisipasi teknologi modérn tapi anu jarang dijieun samasa hirupna, sabagé conto ide-idena ngenaan tank jeung mobil anu dituangkanna liwat gambar-gambar dwiwarna. Salian éta, anjeunna ogé ilubiung dina ngamajukeun élmu anatomi, astronomi, jeung teknik sipil nepi ka kuliner.

Ngeunaan da Vinci 
Tileutik Da Vinci geus diajar ngalukis jeung Andrea del Verrocchio. Kamampuan ngalukisna bahkan ngaleuwihan sang guru. Taun 1481 Léonardo pindah ka Milan. Hasil karyana anu paling terkenal nyaéta Kuda Sforza anu dikerjakeunnana salila kurang leuwih 11 taun. Da Vinci teu sa ukur ngalukis jeung nyieun patung, tapi ogé nyieun rancangan jalan, walungan, kanal-kanal di kota Milan. Anjeunna ogé terampil ngaulinkeun alat musik. Da Vinci tuluy dibéré pagawéan di kota Milan ku Raja Louis XII jeung Paus Leo X di kota Roma. Anjeunna mantuan Raphael jeung Michaelangelo ngarancang katedral Santo Petrus. Dina kahirupanna Léonardo resep kana élmu pangaweruh. Anjeunna ngamimitian nalungtik manuk hiber jeung ngarancang mesin pikeun hiber. Pamikiranna éta aya dina buku catetanna saloba 7.000 kaca. Dina buku éta ogé aya sketsa ngeunaan studi awak manusa. Dina jaman éta, anatomi awak manusa teu leuwih ti saukur susugannan, sabab saha waé teu meunang ngabedah janazah. Ku kanekatanna susulumputan néangan kasempetan ngabedah awak jelma nu geus maot, nu engkéna tindakan anu teu lazim di jamanna ieu mérékeun kontribusi anu géde piekun dunia kadokteran.

Karya Da Vinci

Lukisan 
Sanajan lukisan Da Vinci loba kénéh nu can réngsé, anjeunna tetep saurang seniman anu luar biasa inovatif jeung mangaruhan. Dina taun mimiti, gaya lukisanna di sajajarkeun jeung Verrocchio.

Inovasi gayana malah leuwih jelas dina lukisan The Last Supper (dijueun taun 1495-1497), di mana anjeunna nyiptakeun deui hiji téma tradisional ku cara anu anyar. Dina ieu lukisan, nunjukkeun gabar 12 urang murid sabagé tokoh individu, anu dikelompokeun dina hiji komposisi anu dinamis tina tilu bagéan. Lukisan ieu dijieun dina dinding biara gereja Santa Maria delle Grazie di Milan, Italia.

Tapi ieu lukisan dijieun ku cét minyak anu goréng pikeun lukisan dina dinding nu nyebabkeun lukisan gancang pupul. Sabada sababaraha kali diréstorasi, ahirna dilakukeun réstorasi gedé-gedéan nu ahirna bérés taun 1999.

Salian ti The Last Supper lukisan nu leuwih terkenal deui nyaéta lukisan Mona Lisa. Lukisan Mona Lisa dikerjakeun kira-kira taun 1503-1506.

Rujukan 

Arsitek Italia
Penemu Italia
Ilmuwan Italia
Pamatung Italia
Palukis Italia
Palukis renaisans
James Clerk Maxwell (13 Juni 1831 – 5 November 1879) nyaéta fisikawan Skotlandia anu mimiti nulis hukum magnetisme jeung kalistrikan dina rumus matematis. Dina taun 1864, anjeunna ngabuktikeun yén gelombang elektromagnetik téh nyaéta gabungan tina osilasi medan listrik jeung magnetik. Maxwell nyindekkeun yén cahaya téh salah sahiji bentuk radiasi elektromagnetik. Anjeunna ogé nyieun pamahaman ngeunaan gerak gas, ku cara nunjukkeun yén laju molekul-molekul di jero gas gumantung kana suhuna séwang-séwangan.

James Clerk Maxwell katélah ku formulasi opat pernyataan anu ngajelaskeun hukum dasar listrik jeung magnét. Kadua widang ieu saacan Maxwell atos ditalungtik lila pisan jeung tos dipikanyaho aya patali antawis duaannana. Mung, din rupa-rupa hukum listrik jeung kamagnétan geus kapanggih jeung ngandung kabeneran tina sababaraha segi, saacan Maxwell, euweuh hiji-hiji acan tina hukum-hukum éta anu mangrupa hiji téori terpadu. Anjeunna boga opat pakakas hukum anu dirumuskeun sacara ringkes (tapi miboga bobot anu gedé), Maxwell ahirna bisa ngajelaskeun sacara tepat paripolah jeung saling hubungan atawis medan listrik jeung magnét.

Ngeunaan James Clerk Maxwell 
James Clerk Maxwell nyaéta élmuwan diwidang Fisika asal Inggris anu nyumbangkeun hukum kalistrikan jeung magnet. Listrik jeung magnet saacanna atos jadi perhatian élmuwan, mung acan dihijikeun dina hiji téori anu padu jeung anu struktur. Maxwell ngajabarkeun sacara bener karakteristik jeung hubungan antara medan listrik jeung magnit. Anjeunna ngubah sajumlah fénoménajadi hiji téori tunggal anu bisa dijadikeun rujukan. Téori Maxwell tuluy jadi cecekelan sacara luas boh di sektor téori boh dina prakték élmu pangaweruh.

Rujukan 

Fisikawan Skotlandia
Èlmuan
Pablo Ruiz Picasso (gumelar 25 Oktober 1881 – maot 8 April 1973 dina usia 91 taun) nyaéta saurang seniman anu katélah ku aliran kubisme jeung katélah sabagé palukis revolusioner dina abad ka-20. Jenius seni anu ahli dina nyieun patung, grafis, keramik, kostum penari balet nepi ka tata panggung. Gumelar di Malaga, Spanyol 25 Oktober 1881 Ngaran lengkapna Pablo (or El Pablito) Diego José Santiago Francisco de Paula Juan Nepomuceno Crispín Crispiniano de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz Blasco y Picasso López. Bapana Josse Ruiz Blasco, saurang profesor seni jeung indungna Maria Picasso Lopez.

Ngeunaan Pablo Picasso 
Pablo Picaso nyaéta saurang seniman lukis ti Spanyol anu nancepkeun éksistensi lukisan sabagé karya seni anu ngandung unsur estetika jeung pemaknaan anu jero. Anjeunna miboga gaya lukisan, imaginasi, jeung vitalitas anu luhur diunggal karya-karyana. Anjeunna seniman produktif jeung geus ngahasilkeun karya leuwih ti 20.000 salila 75 taun. Lukisan Picaso miboga estetika, makna jeung gaya anu khas nu ahirna loba dipikaresep ku kolektor jeung anu nyebabkeun harga lukisanna awis.

Rujukan 

Juru lukis
Pamatung