Stasion Cirebon (CN) (Aksara Sunda Baku: , Stasion Cirebon) (Carakan: , Sêtasiyun Cérbon)—ilahar ogé disebut Cirebon Kejaksan atawa Kejaksan wungkul—nyaéta stasion karéta api kelas badag tipeu A anu perenahna di Kebonbaru, Kejaksan, Kota Cirebon. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +4 m ieu mangrupa stasion panggedéna anu dikokolakeun ku PT Kereta Api Indonesia (Persero) Daérah Operasi III Cirebon.

Kiwari ieu stasion ngalayanan karéta api kelas éksekutip, kelas bisnis, jeung kelas campuran anu ngaliwatan Kota Cirebon, ditambah KA Jayakarta Prémium jeung KA Tawang Jaya Prémium. Pikeun réréana karéta api kelas ékonomi jeung sawaréh kelas campuran (KA Bogowonto jeung KA Mataram), dilayanan di Stasion Cirebon Prujakan.

Sajarah 

Staatsspoorwegen mimiti ngawangun jalur karéta api di Cirebon ti saprak tungtung dékadeu 1900-an. Jalur anu ngan nepi Cikampék dipanjangan deui pikeun ngalayanan panumpang karéta api di Cirebon. Di tanggal 3 Juni 1912, jalur karéta api Cikampék-Cirebon bérés diwangun sarta mangrupa bagian ti pangwangunan jalur karéta api ka Purwokerto jeung Kroya. Jalur anu ka Cirebon difungsikeun pikeun ngahubungkeun jalur SS jeung jalur Semarang–Cheribon Stoomtram Maatschappij (SCS). Di tanggal 1 Nopémber 1914, dua stasion éta bisa kahubungkeun.<ref name="verslag">{{cite book|author=Staatsspoorwegen|year=1920-1931|title=Verslag der Staatsspoor-en-Tramwegen in Nederlandsch-Indië 1920-1931|place=Batavia|publisher=Burgerlijke Openbare Werken}}</ref>

Gedong Stasion Cirebon nu kiwari ieu diwangun taun 1920 dumasar karya arsiték Pieter Adriaan Jacobus Moojen (1879–1955) dina gaya arsitéktur campuran art nouveau jeung art deco. Dua menara na anu kiwari aya tulisan "Cirebon", baheula aya tulisan "kaartjes" (karcis) di beulah kénca sarta "bagage" (bagasi) di beulah katuhu. Di taun 1984, gedong stasion ieu dicét bodas.

 Wangunan jeung tata letak 
Stasion ieu miboga tujuh jalur karéta api kalawan jalur 2 jeung 3 minangka sepur lurus sarta dilengkepan ku fasilitas dipo lokomotip jeung dipo karéta api di beulah ngalér-ngétan kompléks stasion.

Di taun 2011 stasion ieu jeung Stasion Prujakan direnovasi kalawan ngajangkungan péron stasion sarta nambah jalur jeung fasilitas nu aya. Salian ti éta, tempat pacabangan jalur ka Purwokerto-Kroya dipindah anu asalna di Stasion Cirebon jadi di Stasion Prujakan.

Pikeun ngahubungkeun péron anu aya di stasion ieu, kiwari geus aya torowongan handap taneuh, jadi panumpang teu kudu meuntas rél pikeun ka péron jalur anu dituju.

 Kaunikan 
Kaunikan anu dipiboga ku stasion ieu nyaéta disetél lagu instruméntal anu judulna Kota Cirebon nalika aya karéta api anu datang jeung berangkat.

 Layanan karéta api 
 Panumpang 
 Kelas éksekutip 
 Argo Bromo Anggrék, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya (aya karéta éksekutip jenis luxury'')
 Argo Lawu (régulér jeung fakultatif), jurusan Jakarta jeung jurusan Solo
 Argo Dwipangga (régulér jeung fakultatif), jurusan Jakarta jeung jurusan Solo
 Argo Sindoro (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Semarang
 Argo Muria (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Semarang
 Gajayana (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Malang
 Bima, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya nyambung ka Malang
 Sembrani (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya
 Taksaka (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Yogyakarta
 Bangunkarta, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya liwat Semarang-Madiun
 Purwojaya (régulér jeung tambahan), jurusan Jakarta jeung jurusan Kroya nyambung ka Cilacap

Kelas campuran 

 Harina, jurusan Cikampék nyambung ka Bandung jeung jurusan Surabaya (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Gumarang, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya (éksekutip-bisnis)
 Ciremai (régulér jeung tambahan), jurusan Cikampék nyambung ka Bandung jeung Semarang (éksekutip-bisnis)
 Fajar Utama YK, jurusan Jakarta jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Senja Utama YK, jurusan Jakarta jeung jurusan Yogyakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Sawunggalih, jurusan Jakarta jeung jurusan Kutoarjo (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Ranggajati, jurusan jurusan Surabaya nyambung ka Jember (éksekutip-bisnis, kadang ditambahan kelas ékonomi AC plus)
 Senja Utama Solo, jurusan Jakarta jeung jurusan Solo (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Singasari, jurusan Jakarta jeung jurusan Blitar (éksekutip-ékonomi AC plus)
 Fajar/Senja Utama Cirebon, jurusan Jakarta (éksekutip-ékonomi AC prémium)

Kelas bisnis 
Madiun Tambahan (Mantab), jurusan Jakarta jeung jurusan Madiun liwat Semarang

Kelas ékonomi AC prémium 

Jayakarta Prémium, jurusan Jakarta jeung jurusan Surabaya
Tawang Jaya Prémium, jurusan Jakarta jeung jurusan Semarang

Papasan jeung pasusulan 
 KA Senja Utama Solo jurusan Solo (KA 116) papasan jeung KA Brantas jurusan Jakarta (KA 175) anu ngaliwat langsung
 KA Sembrani jurusan Jakarta (KA 47) papasan jeung KA Progo jurusan Yogyakarta (KA 186) anu ngaliwat langsung
 KA Argo Bromo Anggrék jurusan Jakarta (KA 3) papasan jeung KA Tawang Jaya jurusan Semarang (KA 202) anu ngaliwat langsung
 KA Tegal Bahari jurusan Jakarta Gambir (KA 61) disusul ku KA Majapahit jurusan Jakarta Pasar Senén (KA 141) anu ngaliwat langsung
 KA Sawunggalih jurusan Jakarta (KA 121A) papasan jeung KA Tegal Éksprés jurusan Tegal (KA 210) anu ngaliwat langsung
 KA Taksaka jurusan Yogyakarta (KA 52) papasan jeung KA Menoréh jurusan Jakarta (KA 149) anu ngaliwat langsung
 KA Tegal Bahari jurusan Tegal (KA 64) papasan luar biasa jeung KA Mataram jurusan Jakarta (PLB 7029B) dan juga disusul KA Bengawan jurusan Solo (KA 184) anu duanana ngaliwat langsung
 KA Argo Bromo Anggrék jurusan Jakarta (KA 1) papasan jeung KA Bengawan jurusan Solo (KA 184) anu ngaliwat langsung
 KA Cirebon Éksprés ti Jakarta (KA 68) papasan jeung KA Tegal Éksprés jurusan Jakarta (KA 209) anu ngaliwat langsung
 KA Singasari jurusan Blitar (KA 156A) disusul ku KA Jayabaya jurusan Malang (KA 144/145) anu ngaliwat langsung
 KA Tegal Bahari jurusan Jakarta (KA 65) papasan jeung KA Matarmaja jurusan Malang (KA 172) anu ngaliwat langsung
 KA Sawunggalih jurusan Kutoarjo (KA 124A) papasan jeung KA Bengawan jurusan Jakarta (KA 183) anu ngaliwat langsung
 KA Sawunggalih jurusan Jakarta (KA 123A) papasan jeung KA Menoréh jurusan Semarang (KA 150) anu ngaliwat langsung
 KA Taksaka jurusan Yogyakarta (KA 54) papasan jeung KA Gajah Wong jurusan Jakarta (KA 153) anu ngaliwat langsung
 KA Senja Utama Solo jurusan Jakarta (KA 115) disusul ku KA Gajah Wong anu jurusanna sarua (KA 153) anu ngaliwat langsung
 KA Purwojaya jurusan Kroya nyambung ka Cilacap (KA 58/59) papasan luar biasa jeung KA Sawunggalih Tambahan jurusan Jakarta (PLB 7039A) anu ngaliwat langsung
 KA Taksaka Tambahan jurusan Jakarta (PLB 7013A) papasan luar biasa jeung KA Kutojaya Utara Tambahan jurusan Kutoarjo (PLB 7038B) anu ngaliwat langsung
 KA Argo Sindoro Tambahan jurusan Semarang (PLB 7004) disusul luar biasa ku KA Kutojaya Utara Tambahan jurusan Kutoarjo (PLB 7038B) anu ngaliwat langsung
 KA Taksaka jurusan Yogyakarta (KA 52) disusul luar biasa ku KA Sawunggalih Tambahan jurusan Kutoarjo (PLB 7040A) anu ngaliwat langsung
 KA Argo Sindoro Tambahan jurusan Jakarta (PLB 7003) papasan luar biasa jeung KA Brantas jurusan Blitar (KA 176) anu ngaliwat langsung
 KA Ciremai jurusan Cikampék nyambung ka Bandung (KA 97/100) papasan luar biasa jeung KA Brantas Tambahan jurusan Blitar (PLB 7032A) anu ngaliwat langsung
KA Jayabaya jurusan Jakarta (KA 146/143) papasan luar biasa jeung KA Taksaka Tambahan jurusan Yogyakarta (PLB 7012A) anu ngaliwat langsung
 KA Tawang Jaya Tambahan jurusan Semarang (PLB 7042) papasan jeung KA Gaya Baru Malam Selatan jurusan Jakarta (KA 173), duanana sarua-rua ngaliwat langsung
KA Ciremai Tambahan jurusan Semarang (KLB 12897/12988) papasan luar biasa jeung KA Kutojaya Utara jurusan Jakarta (KA 191A) anu ngaliwat langsung

Jadwal karéta api 
Ieu mangrupa jadwal karéta api panumpang anu eureun di Stasion Cirebon per 1 Juni 2019 (révisi Gapéka 2017).
 KA Régulér

 KA Tambahan (beroperasi nalika mangsa lebaran jeung natal-taun anyar; kadang ogé pas poé libur nasional atawa ahir pekan nu tangtu)

Keterangan:

*): Biasana ngan dioperasikeun di ahir pekan-pekan nu tangtu sarta libur nasional. Komo pas lebaran, natal, jeung taun anyar.

**): Biasana dijalankeun sakali éwang.

Galéri

Insidén 
 Di tanggal 2 Séptémber 2001 pukul 3.45, KA Empu Jaya nabrak lokomotip KA Cirebon Éksprés anu eukeur langsir. Ku sabab kitu, mangpuluh-puluh panumpang tiwas jeung luka-luka, sarta jalur karéta api lintas kalér kaganggu sarta jalur karéta api kapaksa dialihkeun ka lintas kidul.
 Di tanggal 18 April 2009 jam 20.45, sawaréh rohangan tunggu VIP di Stasion Cirebon kahuruan. Kahuruan asalna tina paniis udara anu aya dina rohangan éta. Saacan seuneu ka mana-mana, petugas stasion jeung petugas anu mareuman kahuruan kaburu mareuman éta seuneu.

Rujukan

Tumbu kaluar 

  

Cirebon
Kota Cirebon
Kejaksan, Cirebon