AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Rujukan Kanji: Indeks dumasar kana konsep 

métodeu  grup indeks kanji ieu dijelaskeun yén barang nu mibanda konsép sarua, contona kanji nomer atawa kanji arah.

Kecap sipat

Kecap sipat warna 

赤 紅 青 黄 緑 黒 白 金 銀

Kecap sipat bentuk 

円

Arah 

北 南 東 西 左 右 下 上 前 後 外

Sasatoan 

犬 馬 猫 魚 牛 鳥 虫

Duit 

円

Angka 

一 二 三 四 五 六 七 八 九 十 百 千 万

Waktu 

日 月 年 曜 時 今 早 晚 久

Musim 
春 夏 秋 冬

Alam 
金 木 水 火 土 日 月 山 天 雨 海 花 風 地 夜 暗 石 銀 泉 岩 河 岸 草 湖 光 米 菜 島 星 森 雪 竹 銅 葉 林 陽 雲

Masarakat 
人 父 母 友 女 男 子 弟 親 妹 兄 姉  爺 王 孫
mother

Awak 
心 血 耳 口 手 肉 ꗘ 頭 身 背 鼻 腹

Rujukan 
Wikipedia Inggris, Juli 2006.

Concept
Ateji (当て字), hartina 'karakter nu dibéré' atawa 'karakter nu disatujuan', nyaéta kanji nu arbiter geus "disatujuan" keur ditulis nu asalna kecap injeuman atawa bawa Jepang asli nu mana taya hubungan boh sacara sajarah atawa etimologi. Karakter ieu salawasna dipilih ku sabab sacara etymology sering dipaké boh sacara hayal atawa palsu. Ateji dipaké ogé keur ngagantikeun ngaran salian ti Basa Cina, kaasup ngaran tina Basa Kulon, nu dituliskeun maké kanji.

Ateji kadang kala dipaké keur nuliskeun kecap injeuman dina Basa Jepang. Sanajan dina sistim nulis modérn kecap injeuman ditulis maké katakana, nu baheula dianggap penting keur ditulis maké versi. Conto, loba kecap Basa Jepang nu asalna tina Basa Portugis nu mibanda veri kanji, ieu ogé kaasup ateji.

Salah sahiji conto ateji keur kappa, tina Basa Portugis 'capa', sajenis jas hujan. Karakter nu dipilihna 合羽, hartina méaning 'jangjang datang bareng', sabab kappa diwangun ku manuk nu jangjangna ditilep babarengan sarta sabab dua karakter kanji bisa dibacakappa.

Conto séjénna kanji nu dipaké boh sacara harti jeung cara ngucapkeunna nyaéta kurabu 'kleub', kecap injeuman tina basa Inggris. Kadangkala ditulis 倶楽部 sabab (1) kanji bisa dibaca salaku bagéan dina ku, ra(ku), jeung bu, sarta (2) sacara harti nyaéta 'babarengan', 'gumbira', 'tempat'.

Ateji bisa ogé dipaké keur cara ngucapkeunna. Contona, karakter 寿司 keur nuliskeun sushi.

Tempo ogé 
Nanori

Rujukan 
Wikipedia Basa Inggris, Juli 2006.

Kanji
Istilah basa Jepang
Basa Inggris (basa Inggris: English)  nyaéta basa Jérmanik Kulon, nu asalna ti Inggris. Basa ieu mangrupa kombinasi antara sababaraha basa lokal nu dipaké ku urang Norwégia, Dénmark, Saxon jeung Angel ti abad ka-6 nepi ka-10. Dina taun 1066, ku sabab  ditalukkeunana Inggris ku William the Conqueror, 
satuluyna basa Inggris kalayan kacida inténsifna mulai dipangaruhan ku basa Latén jeung basa Perancis. Tina sakabéh kosakecap basa Inggris modéren, diperkirakeun ±50% na asalna tina basa Perancis jeung Latén.

Sajarah basa Inggris 
Tuwuhna basa Inggris biasa dibagi numutkeun tilu mangsa:
 Basa Inggris Kuna atawa basa Anglo-Saxon, taun 700 – 1066
 Basa Inggris Tengahan, antara taun 1066 – 1500
 Basa Inggris Anyar, mulai ti abad ka-16

Basa–basa sakulawarga 
Basa Inggris kagolongkeun kana rungkun basa Jérmanik, utamana tina cabang Jérmanik Kulon. Kulawarga pangdeukeutna nyaéta basa Friesland. Lian ti éta, basa Walanda (kaasup ogé basa-basa Jérman hilir lianna) kaasup deukeut kénéh. Basa Jérman (Basa Jérman tonggoh) rada leuwih jauh deui.

Tapi ti sakabéh basa Jérmanik, basa Inggris mangrupa basa pangséjénna sacara tatabasa jeung kosakecap. Kosakecap basa Inggris loba dipangaruhan ku basa Perancis, nu asup ngaliwatan talukna bangsa Normal jeung satuluyna ngaliwatan pamakéan basa Perancis minangka basa resmi salila mangabad-abad di lingkungan pamaréntahan

Status basa 
Basa Inggris nyaéta basa munggaran di Amérika Sarikat, Australia, Bahama, Barbados, Bermuda, Britania Raya, Guyana, Jamaika, Selandia Anyar, Antigua jeung Barbuda, Saint Kitts jeung Nevis sarta Trinidad jeung Tobago.

Lian ti éta basa Inggris ogé mangrupa salah sahiji basa resmi di sababaraha nagara, saperti di Afrika Kidul, Nigeria, Belize, Kanada, Hong Kong, Irlandia, Singapura jeung lianna.

Di dunya, basa Inggris mangrupa basa kadua munggaran nu diulik. Basa Inggris bisa sumebar alatan pangaruh pulitik jeung imperialismeu Inggris nu diteruskeun ku Britania Raya di dunya. Salah sahiji papatah Inggris jaman baheula ngeunaan karajaan Inggris nu katelah Imperium Britania (British Empire) nyaéta tempat "di mana panonpoé teu kungsi surup” (“where the sun never sets”).

Tempo ogé 
 Sajarah basa Inggris

Tumbu luar 

  Laporan Ethnologue - bahasa Inggris
  BBC - Radio 4 - Routes of English
  Esl Base - informasi ngeunaan pangajaran Basa Inggris minangka basa asing
  LanguageMonitor - Lembaga pangawas pamakéan basa Inggris kontémporér
  Kamekaran Basa Inggris

Kamus 
 Oxford English Dictionary - kamus basa Inggris panglengkepna
 All free English dictionaries - kumpulan kamus gratis
 Cambridge Dictionary
 Longman English Dictionary

Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Nihon-shiki atawa Nippon-shiki (Basa Jepang: 日本式, "Japan-style"; romanisasi Nihon-siki atawa Nippon-siki dina Nippon-shiki sorangan) nyaéta sistim romanisasi keur transkripsi Basa Jepang kana alpabet Roman.  Aya sababaraha sistim romanisasi Basa Jepang, Nippon-shiki nu ilahar dipaké, sarta mibanda hubungan hiji-hiji kana sistim tulisan.

Diciptakeun ku ahli fisika Aikitsu Tanakadate (田中館 愛橘 Tanakadate Aikitsu) dina taun 1885, sanggeus sistim romanisasi Hepburn. Maksud Tanakadate sacara lengkep ngaganti kanji tradisional jeung sistim kana tulisan Basa Jepang ku sistim romanisasi, Tanakadate ngarasa gampang keur urang Jepang bisa "bersaing" jeung urang Kulon. Sistim ieu dimaksudkeun keur urang Jepang nulis basana, leuwih ilahar tinimbang romanisasi Hepburn, sarta teu saperti sistim Hepburn, taya usaha sangkan leuwih gampang ku pamake Basa Inggris.

Nippon-shiki dituturkeun ku sistim nu ampir sarua nyaéta Kunrei-shiki. béda antara Nippon-shiki jeung Kunrei-shiki nyaéta béda dina suku kata kana jeung ejaan modérn.  Dina sistim Basa Jepang standar modérn, pasangan sora di/zi ぢ/じ, du/zu づ/ず, dya/zya ぢゃ/じゃ, dyu/zyu ぢゅ/じゅ, dyo/zyo ぢょ/じょ, wi/i ゐ/い, we/e ゑ/え, kwa/ka くゎ/か, gwa/ga ぐゎ/が jadi identik.  Contona, kecap kanadukai (Nippon-shiki) かなづかい nyaéta diucapkeun kanazukai  dina Basa Jepang modérn.

Nippon-shiki dianggap leuwih ilahar dina sistim romanisasi Basa Jepang, sabab leuwih disiplin dina bentuk romanisasi nyaéta "hiji kana, dua hurup". Sistim ieu mibanda bentuk nu unik pakait jeung masing-masing pasangan homofon kana dina dapat di luhur, hiji-hiji sistim romanisasi nu ngidinan teu leungit metakeun (mangka disebutna metakeun "round trip") ti jeung ka kana (tempo artikel hiragana keur leuwih jéntré).

Sanajan kitu, ku sabab teu nuturkeun pola nu ilahar dina ejaan Basa Inggris, loba nu biasa maké Basa Inggris manggihkeun ejaan nu counterintuitive. Contona, ngaran tipe uncal, "sika", asli ti Jepang, sarta dieja dina Basa Inggris maké Nihon-shiki, nu ampir sarua dipaké ku nu maké Basa Inggris diucapkeun jadi "seek-uh", lain "she-kah". Ieu jelas béda jeung ucapan dina Basa Jepang sabab ku sistim romanisasi. Lobana masalah siga kieu nyababkeun sistim ieu karasa kurang nyugemakeun.

Nippon-shiki geus dibakukeun ku International Organization for Standardization dina ISO 3602 bentuk teges. Sistim JSL, nu remen dipaké keur parentah mahasiswa asing Basa Jepang, dumasar kana Nippon-shiki.

Nipponsiki — ISO 3602 Teges 

Note:
Nu warna beureum geus jarang dipaké.
Lamun he へ dipaké keur partikel ditulisna he lain e (Kunrei-shiki/Hepburn).
Lamun ha は dipaké keur partikel ditulisna ha lain wa. 
Lamun wo を dipaké keur artikel ditulisna wo lain o.
Vowel panjang ditembongkeun ku circumflex, contona o ditulis ô, teu saperti dina Hepburn, nu maké macron.
Suku kata n ん ditulisna n saméméh konsonan tapi jadi n' saméméh vowel jeung y.
Geminate consonant ditandaan ku konsonan ganda nuturkeun sokuon, っ, euweuh hal nu husus.

Rujukan 

Nihongo Daihakubutsukan (日本語大博物館), author: Jun'ichirō Kida (紀田順一郎), publisher: Just System (ジャストシステム, Jasuto Shisutem) ISBN 4-88309-046-9 (in Japanese), chapter 6.

Romanization of Japanese
Yōon atawa Youon (拗音) nyaéta ciri-ciri Basa Jepang nu morana dijieun ku nambahkeun sora y.

Yōon digambarkeun dina kana maké ahiran "kana"na i, saperti き (ki), ditambah versi leutik tina tilu "kana" y, ya, yu atawa yo. Contona kyō, "poe ieu", ditulisna きょう, maké versi leutik kana yo, よ. béda jeung kiyō, "kamampuh", nu ditulisna きよう, maké ukuran lengkep "kana" yo kana. Baheula, dina sajarah pamakean kana, yōon teu dibédakeun maké "kana" leutik sarta kudu ditebak gumantung kana konteksna.

Loba kecap nu ayeuna maké yōon nu asalna tina Basa Cina. Basa Jepang heubeul teu ngabogaan sora yōon. Sacara téori yōon dimekarkeun sabab pangaruh kecap Basa Cina.

Tabel

Fonologi basa Jepang
Kana
Istilah basa Jepang
Sokuon (Basa Jepang: 促音) nyaéta lambang Basa Jepang nu maké hiragana atawa katakana tsu leutik. Dina basa akademik disebutna chiisai tsu "tsu leutik" (Basa Jepang: 小さいつ), dibandingkeun jeung ukuran gedé tsu:

Sokuon dipaké keur rupa-rupa kaperluan. Salah sahijina nyaéta keur nembongkeun konsonan "geminate", nu dina rōmaji digambarkeun ku "ganda" nu nuturkeun konsonan.

Contona: 
Pocky, kadaharan "ringan" Jepang, ditulis dina kana nyaéta ポッキー, nu mana ポ po, ッ sokuon, キ ki, ー chōon, dina romanisasi Basa Jepang, pokkii, bareng jeung sokuon digambarkeun ku konsonan k ganda.
Matte, bentuk te kecap gawe matsu, ditulisna 待って, nu mana 待 (kanji), っ sokuon, て te, nu mana sokuon dituliskeun ku maké konsonan t ganda.

Sokuon dipaké ogé dina tungtung kalimah, keur nandakeun "glottal stop" (cara ngucapkeun nu seukueut atawa motong), nu nandakeun ambek atawa kaget.

Dina usaha ngasupkeun sokuon make komputer atawa pangolah kecap, aya sababaraha tmétodeu  saperti xtu, ltu, ltsu, jst.

Dina International Phonetic Alphabet, sora sokuon ditandaan ku maké "colon" atawa saperti konsonan ganda:

 kite (来て, datang) - 
 kitte (切手, perangko) -  /  / 
 asari (あさり) - 
 assari (あっさり) -  /

Tempo oge

Fonologi Basa Jepang nu ngajelaskeun leuwih jéntré sistim sora Basa Jepang.

Tumbu kaluar

Kana
Fonologi basa Jepang
Istilah basa Jepang
Kofu (甲府市; Kōfu-shi) nyaéta ibukota Propinsi  Yamanashi, Jepang.
Dina taun 2005, jumlah populasi kota nyaéta 193,795 tur karapetan pendudukna 1,127.50 urang per km². Legana ieu kota nyaéta 171.88 km².

Tokoh nu kasohor 
 Hidetoshi Nakata, pamaen maen bal Jepang nu panungtungan di Bolton Wanderers di Liga Utama Inggris, tapi pangsiun sanggeus Piala Dunia 2006. 
 Naoko Takeuchi, nu nyieun Sailor Moon jeung komik séjénna.

Tumbu kaluar 
  Kofu official website

Kota di Préféktur Yamanashi
nyaéta kecap Basa Jepang keur komik jeung citakan kartun. Di Jepang, ilahar keur rujukan komik Basa Jepang. Manga diwangun ku campuran ukiyo-e jeung gaya gambar asing, sarta mimiti tumuwuh sanggeus Perang Dunya Kadua. Ilahar hideung bodas, iwal ti kaca judul jeung sababaraha kaca mimiti; di sababaraha Animanga sakabéh kacana berwarna.

Manga nu populer sok dirobah kana anime (Basa Jepang keur animasi) lamun pasar miresep keur dijieun.  (Manga kadangkala disebut ogé "anime" sanajan lain animasi.) Adaptasi carita remen nuturkeun kahayang pasar. Sanajan teu ilahar, anime asli dirobah kana manga (saperti Neon Genesis Evangelion jeung Cowboy Bebop).

Asli

Sacara literatur, manga hartina "gambar acak (atawa whimsical)". Kecap ieu mimiti ilahar dipaké dina ahir abad ka-18—dina sababaraha citakan saperti Suzuki Kankei "Mankaku zuihitsu" (1771) jeung Santo Kyoden carita nu aya gambarna "Shiji no yukikai" (1798)—sarta dina awal abad ka-19 saperti citakan Aikawa Minwa "Manga hyakujo" (1814) tur Hokusai manga nu diasupkeun tina buku sketsa artis ukiyo-e Hokusai. Sanajan kitu, gi-ga (haritna "gambar lucu", utamana tyō-jyū-jinbutu-gi-ga (鳥獣人物戯画),  sacara literatur "gambar lucu keur sato jeung jalma" ) digambar dina abad ka-12 ku sababaraha pelukis nembongkeun kualitas tur caria manga nu sederhana, dina garis-garis artistik.
Heulang Ruyuk (Spilornis cheela) mangrupa manuk pamangsa, bangsa heulang anggota kulawarga Accipitridae.

Heulang Ruyuk hirup di wewengkon Asia kidul, ti India jeung Sri Langka nepi ka Cina kidul, Asia tenggara, jeung Indonésia. Ieu heulang kaasup manuk leuweung nu nyayang dina tatangkalan deukeut aliran cai, sarta ngendog sakali dina samangsa.

Heulang Ruyuk ukuranana sedeng, panjangna kira 55–75 cm. Mun geus sawawa/kolot, bulu huluna coklat, bulu beuteung jeung handapeun jangjangna coklat pias. Nu jalu jeung nu bikang katémbongna sarua baé, nu bisa dibédakeun téh ukur antara nu ngora jeung nu kolot: nu ngora mah bulu hulu, beuteung, jeung handapeun jangjangna bodas, sedengkeun mun geus kolot mah warnana beuki moékan.

Heulang Ruyuk, luyu jeung ngaranna dina basa Inggris jeung ilmiahna, ukur ngahakan réptil, nyaéta oray jeung kadal.

Rujukan 
Crested Serpent Eagle, Wikipédia édisi basa Inggris (1 Agustus 2006)
  Éntri basis data
 Birds of India karya Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Accipitridae
Kategori :Aves 
Kategori :Sasatoan
Domba téh spésiés mamalia nu kaasup genus Ovis, bagian ti subfamili antelop embé. Sakabéh domba kaasup bovid (anggota kulawarga Bovidae) jeung ruminan. Domba lokal kamungkinan diturunkeun tina moufflon liar di Asia Tengah jeung Asia Kidul-kulon.

Sajarah
Domba mangrupa mamalia nu kaasup pangheulana dilindeukkeun jeung dipaké salaku sato ternak ku manusa. Literatur nyebutkeun yén mimiti diternakkeun kira-kira 9000-11000 taun ka tukang di Mesopotamia.
Ayeuna, kalumanggsungan hirup domba gumantung pisan ka manusa, ieu téh sabab domba geus évolusi jadi sato ternak. Jeung teu cicing di alam liar deui.
Geus hésé pisan jeung teu jelas garis katurunan nepi ka saha karuhun domba téh. Hipotesa nu paling umum ngabejaan yén Ovis Aries téh nyaéta turunan Asiatik (O. orientalis) spésiés mouflon (sajinis uncal liar). Dina literatur anu kapanggih di Éropa yén mouflon téh mangrupa jenis domba kuna anu dipiara di dinya dina mangsa éta. Saeutik jenis domba, saperti Castlemilk Moorit ti Skotlandia, kawangun tina crossbreeding jeung mouflon liar Éropa.
Kawitna, domba nu diteundeun ngan saukur pikeun dagingna, susu jeung kulit. Bukti arkéologis tina patung-patung nu kapanggih dina situs arkéologis di Iran némbongkeun yén dicokot buluna (wol) sanggeus saprak 6000 M.

Spésiés Domba
Saeutikna aya dalapan spésiés domba:

Tempo Ogé
Ariés, Ram (lambang astrologi)
Domba Barbary (Ammotragus lervia)
Panyakit létah biru
Ngitung domba, téhnik pikeun saré
Domba Dolly
Domba lokal
Fat-tailed sheep
Daptar turunan domba lokal
Scrapie
Ngitung domba, keur sistim panomeran pastur tradisional
Kawin silang domba-embé
Sheep husbandry
Wool

References

Sato ingon
Bovidae
Amoxicillin (International Nonproprietary Name,INN) atawa amoxycillin (British Approved Name, BAN) nyaéta antibiotik spektrum sedeng nu digunakeun pikeun ngaleungitkeun inpéksi baktéri nu disababkeun ku mikroorganisme lemah. Biasana dijadikeun obat pilihan di antara obat-obat anu sakelas, ku sabab boga kaleuwihan nyaéta leuwih hadé jang nyerepna, lamun numutkeun kana administrasi oral. Tinimbang antibiotik-antibiotik beta-lactam séjénna. Amoxicillin gampang ruksak jeung turun kaampuhannana lamun manggihan bakteri anu ngahasilkeun β-lactamase, antukna bisa ditambahan asam clavulanic pikeun ngurangan kalemahannana. Ayeuna dipasarkeun ku GlaxoSmithKline kalayan mérek Amoxil.
Oray, ogé katelah ophidian, mangrupa réptil teu sukuan (getih tiis) nu deukeut pancakakina jeung kadal, nu ngahiji dina ordo Squamata. Aya ogé sababaraha spésiés kadal nu teu sukuan nu saliwat mah mirip oray, tapi lain.

Resep ka oray disebut ofiofilia, sedengkeun sieun ka oray disebut ofidiofobia.

Téori évolusi 
Filogeni oray can pati jéntré, sabab kurangna catetan fosil alatan leutik jeung gampang ancurna rorongkong oray. Tapi, dumasar morfologina, aya kasapukan yén oray téh diturunkeun ti karuhun nu kawas kadal. Panyangka ieu lajeng didukung ku hasil panalungtikan dina widang genetika jeung biokimia.

Klasifikasi 

Ordo: Squamata
 Subordo Serpentes
 Superfamili Cholophidia (Oray watang)
 Kulawarga Pachyophiidae: oray laut sukuan 
 Kulawarga Madtsoiidae: oray darat sukuan, kaasup Najash
 Kulawarga Dinilysiidae: oray darat sukuan lianna
 Superfamili Typhlopoidea (Scolecophidia)
 Kulawarga Anomalepidae: oray hayameun
 Kulawarga Typhlopidae: oray lolong
 Kulawarga Leptotyphlopidae /Glauconiidae: slender blind snakes
 Superfamili Henophidia (Boidéa)
 Kulawarga Aniliidae /Ilysiidae: pipe snakes
 Kulawarga Anomochilidae dwarf pipe snakes
 Kulawarga Boidae: boa 
 Kulawarga Pythonidae: sanca
 Kulawarga Bolyeriidae: boa Pulo Round
 Kulawarga Cylindrophiidae: Asian pipe snakes
 Kulawarga Loxocemidae: Mexican burrowing pythons
 Kulawarga Tropidophiidae
 Kulawarga Ungaliophiidae: dwarf boas
 Kulawarga Uropeltidae: Shield-tail Snakes
 Kulawarga Xenopeltidae: Sunbeam snakes
 Kulawarga Acrochordidae:  file snakes
 Superfamili Xenophidia (Colubroidéa =  Caenophidia)
 Kulawarga Atractaspididae: mole vipers
 Kulawarga Colubridae: colubrids (over half of all snake species, such as garter snake,  rat snake, milk snake, king snake)
 Kulawarga Elapidae: cobras, kraits, coral snakes, Australian copperheads
 Kulawarga Hydrophiidae: sea snakes
 Kulawarga Viperidae: pit vipers, true vipers, night adders and Fae's viper

Baca ogé 
 Huntu oray
 Peurah oray
 Rorongkong oray

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Non-venomous Snakes Breeds
 Venomous Snakes Breeds
 Numerous articles from journals on snakes (mainly Australasian)
 Integrated Taxonomic Information System Serpentes
 EMBL Database
 the Lancelet: "The serpent beguiles?" Pedaran ngeunaan paaduregeng asal-usul oray dina yuga Cretacéous
 The medicinal use of snakes in China
 Poisonous snakes and lizards
 Snake Pictures 
 Snake venom LD50 values 
 Snake Photos and Breed Information
 Snakes Care

Oray
Sato ingon
Keratin mangrupa kulawarga serat protéin struktural; kuat jeung teu leyur, ampir sarupa (tanpa mineral) jeung struktur nu aya dina awak réptil, manuk, ampibi, jeung mamalia. Keratin ogé aya dina saluran cerna rupa-rupa sato, kaasup roundworm. Kakuatan biologisna ukur kasaingan ku kitin, polimér glukosamina nu kawas selulosa, nu mangrupa komponén utama éksoskeleton arthropoda.

Kasakit balukar mutasi dina gén keratin
Epidermolysis bullosa simplex
Ichthyosis bullosa Siemens
Epidermolytic hyperkeratosis

Baca ogé
Éwateun
Keratosis pilaris
Desmosom
Keratin 1
Keratin 10

Rujukan 
Keratin, Wikipédia édisi basa Inggris (1 Agustus 2006)
 World Book Encyclopedia (1998)

Tumbu kaluar
Composition and β-sheet structure of silk 
Spider silk fiber structure
Hair-Science.com's entry on the miroscopic elements of hair 

Sitoskeleton
Biologi
Dina anatomi zoologi, kloaka téh hartina hiji-hijina lawang pikeun kaluarna kokotor tina saluran cerna, saluran kiih, jeung organ séks dina sababaraha spésiés sato. Kecap ieu asalna tina basa Latin nu hartina "muara". Sakabéh manuk, réptil, jeung ampibi miboga kloaka, antukna biasana mah mun modol téh sakaligus jeung kiih. Nu boga kloaka ogé téh nyaéta Monotrema. Sabalikna, spésiés ti mamalia plaséntal jeung lauk tulangan mah lawangna téh teu ngahiji.

Dina manuk, sistim baranahanana kudu dimekarkeun deui saméméh mangsa usum jalangan masing-masing spésiés. 

Anatomi sato
Nun Ama (sakapeung sok dipikawanoh dina basa Latin minangka Pater Noster, basa Yunanina Πάτερ ἡμῶν, nyaéta doa nu pangkasohorna dina ageman Kristen.

Doana 
Nun Ama di sawarga.
Mugi jenengan Ama nu suci dimulyakeun.
Karajaan Ama mugi rawuh.
Pangersa Ama mugi
laksana di dunya, sapertos di sawarga.
Mugi abdi dinten ieu dipaparin tedaeun nu picekapeun.
Sareng hapunten kalelepatan abdi, sakumaha abdi ogé parantos ngahapunten ka nu gaduh kalelepatan ka abdi.
Mugi abdi ulah diterapan cocoba anu abot,
sawangsulna mugi di salametkeun ti panggoda Iblis.
[Wirehi nya Ama nu jumeneng Raja, kawasa sareng mulya, salalanggengna.
Amin.]

Vérsi séjén Basa Sunda 

 Kanjeng Rama nu jumeneng di sawarga
 mugi dimulyakeun jenengan Gusti
 mugi sumping karajaan Gusti
 mugi kalaksanakeun pangersa Gusti
 di dunya sapertos di sawarga
 Mugi Gusti maparin rejeki ka abdi sadaya dina dinten ieu
 sareng mugi Gusti ngahapunten kalepatan abdi sadaya sapertos abdi sadaya ogé ngahapunten ka nu garaduh kalepatan ka abdi sadaya
 sareng mugi Gusti Ulan ngalebetkeun abdi sadaya kana panggoda
 hanging mugi Gusti ngaleupaskeun abdi sadaya tina kaawonan
 [Margi Gusti téh Raja anu mulya sareng kawasa kanggo salalamina langgeng
 Amin.]

Tarjamahan bébas Basa Sunda Loma 
Duh Bapa di sawarga.
Muga ngaran Bapa nu suci dimulyakeun.
Karajaan Bapa muga datang.
Kamulyaan Bapa muga
laksana di dunya, kawas di sawarga.
Muga kuring poé ieu dibéré hakaneun nu picukupeun.
Jeung hampura kasasalahan kuring, sakumaha kuring ogé anggeus ngahampura ka nu boga kasasalahan ka kuring.
Muga kuring ulah diterapan dodoja anu beurat,
sabalikna muga di salametkeun ti panggoda Iblis.
[Lantaran nya Bapa nu hirup Raja, kawasa tur mulya, salilana.
Amin.]

Basa Indonesia 

(terjemahan misionaris di Tanjungpinang Riau sarta di Melaka, disesuaikan ejaan umum)

BAPA kami: yang ada di-surga :
dimuliakanlah nama-Mu ;
datanglah: kerajaan-Mu;
jadilah kehendak-Mu diatas bumi: seperti di dalam surga,
berilah kami rezeki pada hari ini.

dan Ampunilah kesalahan kami,
seperti kami pun mengampuni orang yang bersalah kepada kami ;
dan janganlah masukkan kami ke dalam pencobaan,
tetapi bebaskanlah kami dari yang jahat.

Amin.
[Doksologi: Sebab Tuhanlah Raja yang mulia dan berkuasa untuk selama-lamanya.]

Tutumbu kaluar 

 https://alkitab.mobi/sunda/Luk/11/
https://id.wikisource.org/wiki/Doa_Bapa_Kami_dalam_berbagai_bahasa
 Catholic Encyclopedia Reference to the Lord's Prayer
 The Lord's Prayer in Hebrew (with audio)
 The Lord's Prayer in 1,310 languages
 The Lord's Prayer in Aramaic including sound clip

Katolik
Ageman
Do'a Kristen
Basa Arab hiji basa Semitik nu dipaké ti daérah kaasup wilayah nagara Arab Saudi.

Hurup-hurup dina basa Arab

Kamus Basa Arab Melayu Sunda

Tempo ogé 

 Daptar Basa

 
Arab
Dialék (tina basa Yunani διάλεκτος, "dialektos"), nyaéta varian-varian hiji basa nu sarua. Varian-varian ieu béda-béda, tapi rada-rada mirip hiji jeung sejéma, jadi teu pantes disebut béda basa.

Tempo ogé 
 Daptar Istilah Linguistik

Linguistik
Basalt nyaéta batuan vulkanik nu warna ilaharna abu-abu nepi ka hideung. Basalat ilahar berbutir-halus lantaran niisna lava di luar sumberna (di luhur taneuh) téh gancang pisan. Basalt bisa ogé mangrupa  porphyritic nu ngandung kristal gedé dina wangun matrix nu lemes, atawa vesicular, atawa scoria. 
Basalt nu teu lapuk warnana hideung, dicirikeun ku plagioclase feldspar sarta pyroxene barengan jeung saeutik mineral tambahan saperti olivine.

Istilah 'basalt' loba dipaké ogé keur intrusi batuan déét nu komposisina sarupa jeung basalt, tapi komposisi ieu nu massa dasarnaphaneritic (kasar) ilaharna kaasup kana dolerite atawa gabbro. Bagian lempeng tektonik kerak samudera sacara dominan   disusun basalt.

Morfologi jeung tekstur 
Bentuk, struktur jeung tékstur basalt némbongkeun kumaha jeung di mana tina hasil bitu jeung tempat di mana bituna gunung api - boh di jero laut, dina bituna cinder nu gedé atawa saperti aliran lava pahoehoe nu ngarayap, gambar klasik bituna lava di Hawaii.

Tempo ogé 

 Serat basalt
 Batu mafik (mafic rocks)
 Gunung seuneuan
 Igneous rocks

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Lava - water interface
 Pillow lava USGS 
 Petrology of Lunar Rocks and Mare Basalts 
 Basalt in Northern Ireland 

Igneous rocks
Vulkanologi
Baktéri nyaéta golongan panglobana di antara organisme. Istilah baktéri (bacteria) geus macem-macem dipaké keur sakabéh prokariot atawa lolobana golongannana, atawa disebut ogé eubacteria, gumantung kana pamikiran ngeunaan hubungannana. Di dieu, bacteria digunakeun hususna pikeun nunjuk kana eubacteria.  Golongan gedé baktéri séjénna nyaéta Archaea. Studi ngeunaan baktéri disebut baktériologi, bagian tina mikrobiologi.

Baktéri nyaéta mahluk anu kacida lobana di antara sakabéh organisme. Baktéri aya di mana-mana, dina taneuh, cai, jeung mangrupa pasangan simbiosis pikeun mahluk hirup séjénna. Loba patogén anu mangrupa baktéri. lolobanana mibanda ukuran pangpanjangna ukur 0.5-5.0 μm, sanajan baktéri gedé saperti Thiomargarita namibiensis jeung Epulopiscium fishelsoni bisa nambahan ukuran nepi ka 0.5 mm oge.  Baktéri umumna miboga dinding sél, saperti tutuwuhan jeung sél fungi, tapi dinding sél baktéri normalna dijieun tina peptidoglycan tur lain sélulose (saperti dina tutuwuhan) atawa sitin (saperti dina fungi), jeung henteu homolog jeung dinding sél eukariotik. Lolobana gerak ngagunakeun flagella, anu béda strukturna dibandingkeun jeung flagella golongan séjén.

Sajarah 
Baktéri munggaran ditalungtik ku Anton van Leeuwenhoek dina taun 1674 ngagunakeun mikroskop lensa tunggal hasil rancangan anjeunna sorangan.  Ngaran bacterium diwanohkeun ku Ehrenberg dina 1828, diturunkeun tina Basa Yunani  βακτηριον nu hartina "tongkat leutik".  Sabab susahna ngajelaskeun baktéri individual jeung pentingna pamanggih anjeunna pikeun widang tatamba, biokimia, jeung géokimia, sajarah baktériologi umumna dijelaskeun minangka sajarah mikrobiologi.

Struktur Sél 

Minangka prokariot (organisme tanpa nukleus sél) sakabéh baktéri miboga struktur sél anu sederhana tanpa nukleus sél jeung organél saperti mitokondria jeung kloroplas.

Bacaan salajengna 
 Alcamo, I. Edward. Fundamentals of Microbiology. 5th ed.  Menlo Park, California: Benjamin Cumming, 1997.
 Atlas, Ronald M. Principles of Microbiology.  St. Louis, Missouri: Mosby, 1995.
 Holt, John.G. Bergey's Manual of Determinative Bacteriology. 9th ed. Baltimore, Maryland: Williams and Wilkins, 1994.
 
 
 Stanier, R.Y., J. L. Ingraham, M. L. Wheelis, and P. R. Painter. General Microbiology. 5th ed.  Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, 1986.

Tumbu Luar 
 Bacterial Nomenclature Up-To-Date from DSMZ 
 Bacterial Growth and Cell Wall (Ger)
 Microminds 
 The largest bacteria 
 Tree of Life
 Videos  of bacteria swimming and tumbling, use of optical tweezers and other fine vidéos.
 Planet of the Bacteria by Stephen Jay Gould
 Major Groups of Prokaryotes
 Bitter Resistance by Bruce Sterling
 On-line text book on bacteriology

Baktériologi
Mikrobiologi nyaéta studi ngeunaan mikroorganisme, nu unisélulér atawa organisme mikroskopik cell-cluster. Kaasup di antarana eukariot (nu mibanda nukleus) saperti dina fungi jeung protists, jeung prokariot (nu henteu miboga nukleus) saperti baktéri jeung virus (sanajan ari virus mah henteu pasti digolongkeun minangka mahluk hirup).

Sanajan ayeuna geus loba anu dipikawanoh dina mikrobiologi, kamajuannana tetep dikembangkeun sacara régulér. Dina kanyatannana, pangiraan umum ningali yén urang kakara manggihan 1% tinu sakabéh mikroba dina sababaraha lingkungan. Ku sabab eta, sanajan paktana pamanggihan mikroba téh geus leuwih ti tilu ratus taun, cabang mikrobiologi kakara tuwuh sakedik dibandingkeun jeung disiplin élmu séjénna saperti zoologi, botani atawa éntomologi.

Sajarah 
Baktéri munggaran ditalingakeun ku Anton van Leeuwenhoek dina 1676 ngagunakeun mikroskop lénsa tunggal rancangan anjeunna sorangan. Ngaran baktéri diwanohkeun sababaraha waktu satuluyna, ku Ehrenberg dina 1828, diturunkeun tina kecap Yunani βακτηριον nu ngandung harti "teteken leutik". Samentara Antony van Leeuwenhoek sering disebut-sebut minangka mikrobiologis pangmimitina, sedengkeun panalungtikan mikrobiologi mimiti nu karékam , dijieun dina 1665 ku Robert Hooke.

Biologi
Pitopatologi atawa patologi tutuwuhan nyaéta sain pikeun diagnosa jeung ngatur panyakit tutuwuhan. Nyakup sakabéh panyabab inféksi nu nyerang tutuwuhan jeung that attack plants and panyakit abiotik, tapi teu kaasup hérbivora ku insékta, mamalia, jeung sajabana. Ampir sapuluh persén produksi pangan di dunya rugi ku sabab panyakit ieu.

Tempo ogé
 Stunt
 Péstisida
 Strobilurin
 QoI
 Mikologi
 Publikasi penting dina pitopatologi

Tumbu luar
 http://www.apsnet.org

Pitopatologi
Panyakit tutuwuhan
Agronomi
Patologi (tina basa Yunani pathos, ngarasa, nyeri, menderita; jeung logos, élmu ngeunaan; tingali ogé -ologi) nyaéta studi ngeunaan prosés nu midasar panyakit jeung wangun séjén tinu gering, kahenteunormalan anu ngabahayakeun, atawa disfungsi. Dina biologi ogé aya cabang obat-obatan, anu husus ngalakukeun studi jeung diagnosa parobahan struktural jeung fungsional sél, jaringan jeung organ) nu midasar panyakit. Patologi minangka cabang élmu pangaweruh saterusna ngawangun dasar pamikiran élmu pangaweruh di satukangeun prakték médis.

Scope of pathology 
The primary goal of pathology is the study of the four main aspects of a diséase:
 Etiology: what causes the diséase
 Pathogenesis: the mechanism by which a certain etiological factor causes diséase
 Morphologic changes: the structural changes induced in the cells, tissues and organs
 Clinical significance: the functional consequences of the morphologic changes
Archimedes (Basa Yunani: Αρχιμήδης ) (c. 287 BC – 212 BC) salah saurang ahli matematika, fisika, rékayasa, astronomi, sarta filsuf Yunani lahir di koloni palabuan Syracuse, Sisilia. Archimides ku sababaraha ahli sajarah matematika dianggap salaku saurang ahli matematika nu luar biasa dina mangsa baheula; Carl Friedrich Gauss nganggap Archimides dua urang nu luar salilana (nu séjénna Isaac Newton).

Penemuan jeung karya 

Archimedes jadi kawentar ku hasil usahana dina "mempertahankeun" Syracuse tina serangan tentara Roma dina Perang Punic Kadua. Archimides dianggap ngusir Romawi di basisir maké mesin perang jieunan sorangan, nu mampu mindahkeun kapal tur babawaanna ku cara ngadorong tali , sarta manggihkeun prinsip densitas jeung gaya apung, nu disebut ogé prinsip Archimedes, waktu keur mandi. Dina sajarahna, Archimides terus lumpat ka jalan, bakat ku bungah kana pamanggih lumpat bari teu dibaju, bari ngagorowok "Eureka!" ("Kuring geus manggihkeun!"). Archimides diaku ogé nu manggihkeun odometer dina Perang Punic Kahiji. Pamanggihna dipaké keur pertahanan militer Syracuse ngalawan invasi Roma disebut cakar Archimides.
Tegangan listrik (disingket tegangan) atawa voltase nyaéta bédaan poténsial listrik antara dua titik dina jaringan listrik, dilambangkeun ku hijian volt .  Tegangan nyaéta ukuran kapasitas médan listrik nu nyababkeun arus listrik dina konduktor listrik. Tegangan ogé didéfinisikeun minangka énérgi per hijian muatan listrik. Sacara matématis ditulis:

v = dw/dq

v = voltase (Volt, V)
w = énérgi (Joule, J)
q = muatan listrik (Coulomb, C)

Tumbu ka luar
 Elementary explanation of voltage at NDT Resource Center

Rujukan

Fisika
Listrik
Ibn Sina, , Abū ‘Alī al-Husain bin ‘Abdullāh bin Sīnā (ابوعلى سينا atawa أبو علي الحسين بن عبد الله بن سينا, Basa Persia: ابن سينا), atawa nu di Kulon katelah Ibn Seena atawa Avicenna (Basa Yunani ), téh dokter Pérsia, ogé ahli dina widang filsafat, sakaligus élmuwan nu dilahirkeun taun 980 di Afshana deukeut Bukhara, ayeuna Uzbékistan, sarta pupus bulan Juni 1037 di Hamadan), Pérsia (Iran). Lian ti minangka dokter, anjeunna katelah minangka Muslim polymath tur kawentar salaku ahli fisika jeung filsup dina jamanna. Anjeunna ogé ahli astronomi, ahli kimia, hafiz, ahli logika, ahli matematika, ahli sastra, elmuwan fisika, Sheikh, tentara, ahli kawijakan jeung ahli teologi.

Saumur hirupna, Ibnu Sina nulis 450 buku nu jejerna rupa-rupa, tapi lolobana mah dina widang filsafat jeung kadokteran. Alatan jasana nu ageung dina widang éta, anjeunna sok disebut salaku "bapa kadokteran modéren". George Sarton nyebut anjeunna salaku "élmuwan Islam paling kawentar, sarta salah sahiji nu pangkawentarna di sakabéh bangsa, tempat, jeung waktu". Karya penting Ibnu Sina di antarana Pustaka Tatamba jeung Hukum Kadokteran, anu ogé katelah Qanun (al-Qanun fittib).

Catetan suku

Rujukan 
 Pikeun riwayat hirup Ibnu Sina, mangga tingal Ibnu Khallikan Biographical Dictionary, dialihbasakeun ku de Slane (1842); F. Wüstenfeld's Geschichte der arabischen Aerzte und Naturforscher (Gottingen, 1840). 
 For his medicine, see Sprengel, Histoire de la Medicine 
 For his philosophy, see 
 Shahrastani, German translation, vol. ii. 213-332 
 K. Prantl, Geschichte der Logik im Abendland, ii. 318-361 
 Albert Stöckl, Philosophie des Mittelalters, ii. ~3-58 
 Salomon Munk, Mélanges, 352-366; B. Haneberg in the Abhandungen der philosophische-philologisches Classifikation der bayerischen Academie (1867); 
 Carra de Vaux, Avicenne (Paris, 1900). 
 For a list of extant works, C. Brockelmann's Geschichte der arabischen Litteratur (Weimar, 1898), vol. i. pp. 452–458. (XV. W.; G. W. T.)  
 For an overview of his career see Shams Inati, "Ibn Sina" in History of Islamic Philosophy, ed. Hossein Seyyed Nasr and Oliver Léaman, New York: Routledge (1996).
 Edward G. Browne, Islamic Medicine, 2002, Goodword Pub., ISBN 81-87570-19-9
 
 Henry Corbin, History of Islamic Philosophy
 A good introduction to his life and philosophical thought is Avicenna by Lenn E. Goodman (Cornell University Press: 2006)

Baca ogé 
 Puncak Ibnu Sina (Avicenna Peak)
 Daptar élmuwan Pérsia
 Filsuf Iran
 Sajarah kadokteran
 Kadokteran Muslim awal
 Filsuf Muslim
 Sarjana Islam
 Al-Qumri

Tumbu kaluar 
 Encyclopædia Iranica: Avicenna
 Biography of Avicenna (in English) 
 Ibn Sina
 Biography of Avicenna
 Catholic Encyclopedia: Avicenna
 
 The Ontology of Ibn Sina (Avicenna)
 Ibn Sina - Avicenna 

Urang Pérsia
Filsuf Aristotelian
Filsuf Muslim
Filsuf Pérsia
Sajarah Kadokteran
Alkémis
Nu babar taun 980
Nu pupus taun 1037
Élmuwan Iran
Élmuwan Muslim
Hukum Kadokteran (judul asli dina basa Arab: "al-Qanun Fittibb") mangrupa buku karya élmuwan Pérsia Ibnu Sina abad ka-10, nu dianggap buku paling penting dina sajarah kadokteran. Hukum Kadokteran dipercaya salaku buku rujukan kadokteran salila sababaraha abad, kaasup di Éropah, nu ngajadikeun Ibnu Sina salaku "Bapa Kadokteran Modéren". Sapuluh abad ka tukang, Ibnu Sina medarkeun dasar-dasar kadokteran dina buku ieu, sarta kiwari masih diajarkeun di UCLA jeung Universitas Yale, salaku bagian tina sajarah kadokteran.

Kamus pangaweruh kadokteran Ibnu Sina ieu nungtun pangajaran klinis dumasar kana karya Galen, tapi diadumaniskeun jeung pangaweruh kadokteran Arab jeung pangalaman pribadi. Buku ieu medarkeun nu jadi sabab séhat jeung gering, sarta ngayakinkeun yén awak manusa moal bisa walagri deui iwal mun geus kanyahoan nu jadi sabab musabab séhat jeung gering.

Ibnu Sina nandeskeun yén kadokteran (tibb), medicine, atawa "tatamba" téh élmu nu ngulik rupa-rupa kaayaan awak manusa nalika keur séhat atawa nalika keur teu séhat, kumaha bisa leungit séhatna, jeung kumaha malikkeun kaséhatanana. Cohagna mah, tatamba téh élmu mulasara jeung mulihkeun kaséhatan..

Ibnu Sina nganggap nu jadi sabab séhat jeung gering téh, nyaéta:
 Sabab Materil.
 Unsur.
 Humor.
 Rupa-rupa Humor.
 Temperamén.
 Babagian Awak.
 Gaya Vital.
 Organ.
 Sabab Éfisién.
 Sabab Formal.
 Babagian Vital.
 Sabab Pamungkas.

(Aya sababaraha sumber séjénna nu medar pamikiran anjeunna nu bisa dibuka ti sakuliah dunya, utamana dina loka-loka kadokteran jeung islami)

Baca ogé 
 Pustaka Tatamba

Tumbu kaluar 

 Biography of Avicenna
 A scanned copy of "Kitab alQanun fi alTibb" (Book {of} the Canon of Medicine)
 Aga Khan Museum Project (to include oldest known copy of the Canon of Medicine) 
 Aga Khan Museum Project Press Release 

Sajarah Kadokteran
Insulin (tina basa Latin insula, "pulo", sabab dihasilkeun dina Pulo Langerhans, pangkréas) mangrupa hormon polipéptida nu ngatur métabolisme karbohidrat. Lian ti pancénna salaku éféktor utama homéostasis karbohidrat, insulin ogé mangaruhan métabolisme lemak: bisa ngarobah kamampuh ati pikeun ngaleupaskeun simpenan lemak. Kadar insulin boga pangaruh gedé pisan pikeun sakabéh awak.

Insulin dipaké sacara médis pikeun natambaan sababaraha bentuk diabetes mellitus. Pasén diabetes mellitus tipe 1 gumantung pisan ka insulin ti luar (biasana disuntikkeun subkutan) sabab awakna sorangan teu bisa ngahasilkeun hormon ieu; kitu ogé pasén diabetes mellitus tipe 2 nu produksi insulinna teu cukup atawa résistén insulin, perlu asupna insulin pikeun ngatur kadar glukosa getihna.

Ukuran insulin téh 5,808 kDa, kalawan rumus émpiris C257 H383 N65 O77 S6. Mun dibandingkeun antarspésiés sato, strukturna béda-béda saeutik. Kakuatanana dina ngatur métabolisme karbohidrat ogé teu sarua. Nu paling mirip jeung insulin manusa téh nyaéta insulin babi.

Tumbu kaluar 
 Insulin: entry from protein databank 
 The History of Insulin 
 INS Insulin katut patalina jeung ngolotan ti basis data GenAge.
 Insulin Lispro 
 CBC Digital Archives - Banting, Best, Macleod, Collip: Chasing a Cure for Diabetes

Protéin rékombinan
Hormon péptida
Diabétes
Téstis atawa siki kanjut mangrupa kelenjar generatif jalu dina sasatoan. Mamalia jalu boga dua téstis nu biasana diwadahan dina lombér abdomén nu disebut kanjut.

Dina mamalia darat, téstis téh ayana di luareun awak, dina kanjut nu disambungkeun ku urat spérmatik. Ieu téh aya maksudna, nyaéta pikeun ngatur suhu dina téstis sangkan spérmatogenesisna subur (perlu suhu leuwih tiis batan suhu awak; misalna manusa nu suhu awakna 37°C). Otot kremasterik, nu mangrupa bagian ti urat spérmatik, pancénna metot-ngulur kanjut, antukna suhu dina kanjut luyu jeung nu dipiharep (pénoména ieu disebut réfléks kremasterik). Réfléks ieu ogé lumangsung nalika dina kaayaan nu tangtu, misalna pikeun ngajaga nalika keur tarung.

Baca ogé 
 Anorchia
 cryptorchidism (cryptorchismus)
 Polyorchidism
 infértilitas
 Daptar homolog sistim baranahan manusa
 orchidometer
 spérmatogenesis
 stérilisasi (prosedur bedah), vaséktomi
 Épididimis
 Urat spérmatik
 Sirit
 Ovarium

Kelenjar
Andrologi
Sistem éndokrin
Sistem baranahan
Sistem baranahan jalu
Jawa Tengah kiwari mangrupa ngaran hiji propinsi di Indonésia nu ayana di pulo Jawa.

Pamaréntahan 

Daérah tingkat dua:

Tumbu kaluar 

 Loka resmi Propinsi Jawa Tengah 

Propinsi di Indonésia
Jawa Tengah
kabupatén Banjarnegara mangrupa salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Tengah, Indonésia. Ibukotana nyaéta Banjarnegara. Kabupatén ieu diwatesan ku Kabupatén Pekalongan di beulah kalér; Kabupatén Wonosobo di beulah wétan, Kabupatén Kebumén di beulah kidul, sarta Kabupatén Purbalingga di beulah kuloneunnana. Kabupatén Banjarnegara ngawengku 20 kacamatan, 273 désa jeung 5 kalurahan. Pusat pamaréntahannana di Kacamatan Banjarnegara.

Banjarnegara, Kabupatén
Kabupatén Banjarnegara
Kai mangrupa bahan hétérogén, higroskopik, sélulér, jeung anisotropik nu dihasilkeun ku tatangkalan nu kaian, gedéna gumantung ka jenis tangkalna. Kandungan utamana nyaéta serat selulosa (40%–50%) jeung hémiselulosa (15%–25%) nu dirapet ku lignin (15%–30%) .

Guna 
Manusa geus ngagunakeun kai ti jaman baheula pikeun rupa-rupa tujuan, salah sahiji guna nu paling kuna nyaéta salaku suluh. Kai ogé dipaké salaku bahan pikeun nyieun karya seni, parahu, wangunan, mébel, kapal laut, pakarang, jeung rupa-rupa parabot. Saméméh aya bahan wangunan lianna, kai téh sok dipaké pikeun nyieun wangunan, boh imah atawa wangunan lianna. Malah, nepi ka kiwari, loba kénéh masarakat nu sacara tradisional ngagunakeun kai pikeun bahan wangunanana. Pikeun pindingna, lian ti kai dina bentuk papan, nu ilahar dipaké téh nyaéta bilik, sisitan awi beunang nganyam. Lian dipaké bahan weuteuhna, kai ogé bisa direcah, nu salajengna bisa diolah deui jadi kertas, papan partikel, jeung bahan sintétik lianna. Kai oge bisa dijadikeun kai lapis. Aya baku mutu air limbah industri kayu lapis.

Kandungan kimia
Zat kimia nu dipibanda dina jero kai kacida penting dina nangtukeun kagunaan kai, ku dipikanyahonn kandungan kimia dina kai ogé bisa nangtukeun golongan kai sarta ngabédakeun kualitas jeung kakuatanna.

Baca ogé 

 Tangkal
 Komposit kai plastik
 Kai lapis

Rujukan 

 Hoadley, R. Bruce. (2000) Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology. Taunton Press. ISBN 1-56158-358-8

Tumbu kaluar 

 Wood Identification Website
 TRADA: Timber Research And Development Association
 Wood moisture
 Xiloteca Manuel Soler (One of the largest private collection of wood samples)
 International Wood Collectors Society

Sumber daya alam
Rékayasa struktur
Tutuwuhan industri
Bahan wangunan
Lignin mangrupa sanyawa kimia nu ilahar aya dina kai salaku bagian integral dina pinding sél tutuwuhan, utamana trahéid, serat silem, jeung skléréid. Sanyawa ieu téh kaasup sanyawa organik nu panglobana di alam sahandapeun selulosa. Kadar lignin dina kai, gumantung kana jenis jeung umur kaina, aya kira sapertilu nepi ka saparapat beurat garingna.

Guna biologis 
Lignin téh ngeusi sela-sela pinding sél antara komponén selulosa, hémiselulosa, jeung péktin, nyaéta pikeun nguatkeun pinding sél (antukna nguatkeun tutuwuhanana).

Ayana lignin téh penting pisan dina nyalurkeun cai dina watang tutuwuhan. Polisakarida dina pinding sél téh hidrofilik pisan, antukna nyerep cai. Tah, ayana lignin téh ngajadikeun aliran cai jadi leuwih éfisién.

Lignin téh hésé pisan diancurkeun, antukna pikeun tutuwuhan mah jadi taméng fisik pikeun ngalawan kuman nu narajang jaringan. Pikeun conto, inféksi ku fungi ngarangsang tutuwuhan pikeun ngagundukkeun leuwih loba lignin dina bagian anu kainféksi.

Kapentingan ékonomi 
Kai nu loba ngandung lignin mah teuas, antukna jadi bahan baku nu hadé pikeun rupa-rupa larapan. Mun kaina dipaké suluh, lignin bisa ngahasilkeun énérgi leuwih loba batan bagian selulosana. Najan kitu, pikeun pabrik kertas mah lignin téh nyusahkeun, sabab hésé dileungitkeunana. Mun teu dikurangan/dileungitkeun ligninna, kertas nu dihasilkeun bakal kurang bérésih/bodas. Prosés ngaleungitkeun lignin tina pulp téh hésé, antukna nyerep biaya anu gedé dina prosés produksina.

Dina prosés kraft (chemical pulping ngagunakeun sulfit jeung sulfat), lignin dikaluarkeun tina pulp kai mangrupa sulfat. Sulfat lignin ieu boga sababaraha mangpaat:

 Dispersan dina larapan semén kinerja luhur, formulasi olah cai, jeung ontan tékstil
 Aditif dina industri olahan minyak bumi jeung bahan kimia pikeun tatanén
 Bahan baku pikeun sababaraha bahan kimia, misalna vanili, DMSO, étanol, kapang torula, gula silitol, jeung asam humat

Panalungtikan ngeunaan guna lignin sacara komersil munggaran dipigawé ku Marathon Corporation di Rothschild, Wisconsin (USA), taun 1927. Produk munggaranana nu kira bisa nguntungkeun nyaéta agén leather tanning. Usaha kimia lignin Marathon kiwari katelah LignoTech USA, Inc., nu dipimilik ku pausahaan Norwégia, Borregaard.

Struktur jeung biosintésis 

Lignin téh makromolekul nu massa molekulna leuwih ti 10.000 amu, watekna hidrofobik jeung aromatik. Molekulna diwangun ku rupa-rupa ulangan substruktur anu polana acak.

Sumber rujukan
Lignin, Wikipédia édisi basa Inggris (3 Agustus 2006)

Tumbu kaluar
Biosynthesis pathway of lignin 
The Lignin Institute 

Sanyawa organik
Polimér organik
Biokimia
Fisiologi tutuwuhan
Ludwig van Beethoven (diéjah ) (dibaptis 17 Désémber, 1770 – 26 Maret, 1827) komponis jeung pianis Jerman .  Beethoven dianggap salah saurang komponis agung sapanjang sajarah, sarta mere warna nu dominan dina periode transisi antara era musik klasik jeung musik romantis di musik klasik kulon.  Reputasi nu jenius mere inspirasi — sarta dina sababaraha kasus ngintimidasi — ka generasi komponis, musikus jeung pamiarsana.

Gumelar di Bonn, Jérman, terus pindah ka Vienna, Austria, dina umur 20-an, sarta terus tumetep di dinya, diajar ka Joseph Haydn tur gancang meunang reputasi salaku pianis.  Di ahir umur duapuluh taun, aya gangguan dina "pendengaran" sarta terus ngahasilkeun hasil karya sanajan mangrupa awal nu sulit dina kahirupanna. Beethoven salah saurang komponis munggaran nu digawe bebas - nyusun keur konser, ngajual komposisina ka penerbit tur meunang dana dukungan ti nu baleunghar - tinimbang digawe di gereja atawa pangadilan.

Hirup jeung gawe 

Beethoven lahir di 515 Bongasse, Bonn, Jerman, ti Johann van Beethoven (1740–1792) jeung Magdalena Keverich van Beethoven (1744–1787).  Beethoven dibaptis dina 17 Desember, tapi kulawarga jeung guruna Johann Albrechtsberger ngarayakeun tepung taunna dina 16 Desember.

Guru musik munggaran Beethoven nyaéta bapana, salah saurang musikus di pangadilan Electoral di Bonn nu kasar tur teu bisa ditebak. Johann remen balik tengah peuting sarta tuluy ngahudangkeun Ludwig keur ulin jeung manéhna ogé babaturanna. Bakat Beethoven geus diaku waktu umurna masih kénéh bunah. Guru mimiti nu pangpentingna nyaéta Christian Gottlob Neefe. Dina taun 1787 Beethoven ngora indit ka Vienna keur munggaran, di mana manéhna panggih jeung ngondang Mozart. Manéhna kapaksa mulang ka imahna sabab ibuna ngantunkeun ku sabab Tuberculosis. Ibu Beethoven pupus waktu manéhna umur 16, sarta dina manéhna kudu ngurus 2 adina sabab bapana sering mabok ku pangaruh alkohol.

Beethoven pindah ka Vienna dina taun 1792, di mana manéhna diajar keur sabaraha lila ku Joseph Haydn nu ngagantikeun Wolfgang Amadeus Mozart, nu pupus sataun samemehna. Manéhna narima instruksi tambahan ti Johan Georg Albrechtsburger (instruktur pra-ulung Vienna) sarta Antonio Salieri.  Beethoven gancang nembongkeun kamampuhna salaku piano virtuoso. Karya mimitina sababaraha nomer "opus", trio piano, dina taun 1795. Manéhna mimiti awalna karir saperti dina sesa hirupna nyaéta: tinimbang gawe di gereja atawa pangadilan (saperti lolobana komponis samemehna), keur kaperluan hirupna tina usaha kombinasi taunan atawa hadiah ti para bangsawa, pangasilan tina tampil di umum, konser, ngajar sarta hasil ngajualan karya-karyana.

Beethoven, Ludwig van
Beethoven, Ludwig van
Komponis
Pianis
Pinding sél (Basa Indonésia: dinding sel  Basa Jawa: dinding sél ) kurang leuwihna, mangrupa lapisan padet ngubeng sél baktéri, archaea, fungi, tutuwuhan, jeung ganggang. Sato jeung lolobana protista lianna ukur boga mémbran sél, tanpa pinding sél. Mun pinding sélna diruksak, misalna ngagunakeun énzim, nu nyésa téh disebut protoplas. Guna utama pinding sél taya lian salaku taméng tina gerakan fisik nu bisa ngaruksak sél.

Pinding sél tutuwuhan 

Pinding sél tutuwuhan ngemban sababaraha pancén: nguatkeun sél pikeun pangrojong struktur jeung mékanik, ngajaga bentuk sél, sarta ngarahkeun kamekaran sél pikeun ngabentuk tangkalna. Pinding sél ogé nyegah ékspansi nalika cai asup kana sél. Istilah turgor dipaké pikeun ngagambarkeun ieu tekenan nu dipicu kaleuwihan cai di jero sél tutuwuhan. Pinding sél jadi taméng pikeun ngalawan kuman jeung lingkungan, sarta salaku gudang karbohidrat pikeun tutuwuhan. Pinding sél téh diwangun utamana ku polimér karbohidrat nu disebut selulosa.

Gambar
Cell wall ultrastructure

Rujukan

 Raven, J. A. (1983).  The transport and function of silicon in plants.  Biol. Rev. 58, 179-207.
Sendbusch, P. S. (2003). Cell Walls of Algae . Botany Online.

Biologi sél
Fisiologi tutuwuhan
Organél
Vertebra mangrupa tulang irégular nu nyusun tulang tonggong — kolom nu silih sambungkeun sarta fléksibel.

Manusa boga 33 vertebra, kaasup nu opat nu ngahiji jadi sacrum (nu séjénna mah dipisahkeun ku pisin antarvertebra) jeung opat tulang coccygeal nu jadi tulang buntut.

Bagian luhur anu tilu diwangun ku 24 vertebra, nu digolongkeun dina ngaran cervical ('punduk', 7 vertebra), thoracic ('dada', 12 vertebra), jeung lumbar ('cangkéng', 5 vertebra), luyu jeung perenahna dina awak.

Struktur umum

Vertebra dibagi kana dua bagian penting: (1) ségmén anterior (hareup), nu mangrupa awak vertebra; jeung (2) bagian posterior – gondéwa vertebral atawa neural, nu mungkus vertebral foramen.
Gondéwa vertebral dibentuk ku sapasang pedicle jeung sapasang lamina, nu ngarojong tujuh prosés: opat articular, dua transverse, jeung hiji spinous.

Baca ogé 
 Terminologi tulang
 Istilah perenah anatomi

Rujukan
 Vertebra, Wikipédia édisi basa Inggris (3 Agustus 2006)
 Gray's Anatomy: The Vertebral column - Gray's Anatomy taun 1917 tiasa ditingal di proyék Bartleby, dipidangkeun dina diagram warna, tiasa dijadikeun titik awal pikeun diajar anatomi, tapi ogé cukup lengkep salaku sumber gross anatomy. Artikel ieu ditarjamahkeun tina Gray's Anatomy taun 1917 nu aya dina domain publik.
 Smart implant will help broken vertebra  - Artikel ti IsraCast

Sistim rangka
Ikon (ti Basa Yunani , eikon, "gambar") nyaéta hiji gambar atawa wawakil; mangrupa tanda atawa panyarupaan anu diayakeun pikeun hiji objék ku cara nandaan atawa ngawakilan, atawa ku jalan nyaruaan, saperti dina semiotics; dina komputer, hiji ikon ikon mangrupa lambang monitor nu digunakeun pikeun nandaan paréntah; leuwih jauh deui ikon ogé digunakeun, hususna dina budaya modéren, dina harti umum lambang — saperti ngaran, beungeut, gambar atawa malah hiji jalma anu geus dipikawanoh miboga harti anu kasohor atawa miboga kualitas tinamtu.

Objék réligius
Aliran kasenian
Ortodoksi Wétan