AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika () nyaéta hiji organisasi régional nu eusina ngawengku nagara-nagara urut Républik Soviét, nu diwangun nalika peupeusna Uni Soviét.

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Komite Éksekutif
 Piagam SNG

 
Nu ngadeg taun 1991
Panénjo Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa
Pikeun nulungan ngabandingkeun ordo ukuran wewengkon-wewengkon géografis, ditémbongkeun di handap sababarahana nu legana di antawis 100.000 km2 jeung 1.000.000 km2.
 Wewengkon nu leuwih leutik ti 100.000 km2
 100.000 km2 sami sareng:
 1 E+11 m2
 38.600 mil pasagi
 hiji pasagi kalawan sisi 316 km
 hiji buleud kalawan jari-jari 178 km
 100.210 km2 – Koréa Kidul
 100.800 km2 – Oblast Rostov, Rusia
 129.494 km2 – Nikaragua
 250.494 km2 – Michigan
 377.873 km2 – Jepang
 462.840 km2 – Papua Nugini
 581.370 km2 - Botswana
 582.646 km2 – Kénya
 587.041 km2 – Madagaskar
 647.500 km2 – Apganistan
 752.614 km2 – Zambia
 756.950 km2 – Chili
 799.380 km2 – Mosambik
 803.940 km2 – Pakistan
 945.087 km2 – Tanzania
 984.000 km2 – Australia Kidul (nagara bagian di Australia)
 Wewengkon nu leuwih lega ti 1.000.000 km2

ordo ukuran (aréa)
Pajangjian Rawalpindi (ditandantanganan dina 8 Agustus 1919 jeung dirévisi 22 Nopémber 1921) nyaéta hiji gencatan pakarang nu dijieun antawis Britania Raya jeung Apganistan nalika Perang Anglo-Apgan Katilu. Dina dokumén nu ambigu kumaha kitu, Britania Raya ngakuan kamerdikaan Apganistan, nyatujuan yén kakaisaran India Britania moal bakal ngalega ngaliwatan Sela Khyber, jeung ngeureunkeun subsidi Britania ka Apganistan. Pajangjian Rawalpindi dirayakeun dina Poé Kamerdikaan Apgan, 19 Agustus salaku bagian ti Papaséaan Raya antawis Rusia jeung Britania nu nyieun Apganistan hiji zona panyangga antawis pihak-pihak maranéhna. Amandemén jeung panglegaan nu dinégosiasikeun dina 1921 kadang kawanoh Pajangjian Anglo–Apgan 1921.

Tingali ogé 
 Gurat Durand

Rujukan 

Britania Raya dina 1919
Pajangjianna Apganistan
Pajangjianna Britania Raya
Sajarah Pakistan
Apganistan dina 1919
Pajangjian nu dijieun taun 1919
Distrik Rawalpindi
Afghani (lambang: Afs; Pastun: ; Pérsia ; kode: AFN) nyaéta mata uangna Apganistan.

Afghani anyar (2002-kiwari)
Antawis 7 Oktober 2002 jeung 2 Januari 2003, hiji Afghani anyar dipikawanohkeun kalawan kode ISO 4217-na, AFN. Euweuh babagian nu geud dimedalkeun.

Logam
Dina 2005, koinna dipikawanohkeun dina pecahan 1, 2, jeung 5 Afghani

Lembar
Dina 2002, uang lembaranna dipikawanohkeun dina pecahan 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500, jeung 1000 Afghani. Pecahan 1, 2, jeung 5 Afghani diganti ku koinna dina 2005.

Tingali ogé
 Ekonomi Apganistan

Rujukan

Tumbu kaluar
Uang Kertas Apganistan 
Kamentrian Kaunagan, Apganistan

Mata uang Apganistan
dipikawanohkeun taun 1925
Basa Pastun (Naskh:  ; ogé dialihaksarakeun Pakhto, Pushto, Pukhto, Pashtu, Pashto, Paxto, atanapi Pushtu), ogé kawanoh salaku Apgan () jeung Pathan (,  ), nyaéta basa asli urang Pashtun ti Asia Kidul jeung Tengah. Basa ieu mangrupa anggota ti rungkun basa Iran Wétan, dipaké di Pakistan jeung Apganistan sarta ku diaspora Pastun di sakuliah dunya.

Tingali ogé 
Aksara Pastun
Basa Pastun Tengah
Daptar panyair basa Pastun
Daptar panembang basa Pastun

Pustaka 

 Gusain, Lakhan (2008??) " A Grammar of Pashto". Ann Arbor, MI: Northside Publishers. ISBN ??
 Georg Morgenstierne (1926) Report on a Linguistic Mission to Afghanistan. Instituttet for Sammenlignende Kulturforskning, Serie C I-2. Oslo. ISBN 0-923891-09-9
 Daniel G. Hallberg (1992) Pashto, Waneci, Ormuri (Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan, 4). National Institute of Pakistani Studies, 176 pp. ISBN 969-8023-14-3.
 Herbert Penzl A Grammar of Pashto A Descriptive Study of the Dialect of Kandahar, Afghanistan ISBN 0-923891-72-2
 Herbert Penzl A réader of Pashto ISBN 0-923891-71-4

Rujukan

Tumbu kaluar 

D. N. MacKenzie, "A Standard Pashto", Khyber.org
Kamus Basa Pastun Online
Asal Muasal Pashto

 
Basa di Apganistan
Basa di Pakistan
Basa di Khyber Pakhtunkhwa
Basa di Balochistan, Pakistan
Basa jejer-objék-caritaan
Dari (, Darī, dilapalkeun ) atanapi Fārsī-ye Darī (, ) dina harti historis ngarah ka Basa Pérsia luhur ti Sassanids. Dina pamakéan kontémporér, hartina ngarah kana dialék basa Pérsia modérn nu dipaké di Apganistan, sarta ku kituna kawanoh salaku Basa Pérsia Apgan dina sababaraha sumber Kulon.

Dari, dipaké di Apganistan, kadé kaliru jeung Dari atanapi Gabri ti Iran, hiji basa ti rungkun Iran Tengah, dipaké di sababaraha komunitas Zoroastrian.

Tingali ogé 
Basa Pérsia Tengah
Basa Pérsia
Samanid
Basa Tajik

Bacaan salajengna 
 Lazard, G. "Darī – The New Persian Literary Language" dina Encyclopædia Iranica édisi online.
 Sakaria, S. (1967) Concise English – Afghan Dari Dictionary Ferozsons, Kabul, OCLC 600815
 Farhadi, Rawan A.G. (1975) The Spoken Dari of Afghanistan: A Grammar of Kaboli Dari (Persian) Compared to the Literary Language Péace Corps, Kabul, OCLC 24699677

Rujukan

Tumbu kaluar 

Aksara Dari  ti Afghanistan Online

Dialék jeung varian basa Pérsia
Dialék basa Pérsia di Apgaanistan
Basa di Iran
Basa di Pakistan
Basa Iran Kidul-kulon
Asia Kidul
Dari bisa ngarah ka:

 Dari (Basa Pérsia), varian Basa Pérsia modérn di Apganistan
 Farsi-ye Dari, wangun sastra ti Basa Pérsia Anyar Awal (abad ka-9-12)
 Dari, Jharkhand, hiji kota di Jharkhand, India
 Dari (band), band pop éléktro ti Italia
 County Dari, di Qinghai, Cina

Nu lian
 Dari, kecap hareup (kata depan) dina Basa Indonésia, sacara umum hartina "ti"
Wétan Tengah Raya nyaéta hiji sesebutan pulitis nu dijieun ku pamaréntahan Présidén AS, George W. Bush pikeun ngalompokkeun raloba nagara, ngawengkuan Dunya Muslim, hususna Iran, Turki, Apganistan, jeung Pakistan. Raloba nagara Afrika Kalér jeung Asia Tengah kadang diasupkeun ogé. Wétan Tengah Raya kadang ogé disebut "Wétan Tengah Anyar",

Tingali ogé
Wétan Tengah
Kakalifahan

Rujukan

Tumbu kaluar
 Achcar, Gilbert (2004-04-04) Greater Middle East: The US plan, Le Monde Diplomatique
 Kamitraan Wétan Tenah Raya 

Tiori pulitis
Wétan Tengah
Siklus ménstruasi nyaéta kecap ilmiah kanggo robahan psikologis nu bisa kajadian dina bikang kanggo kaperyogian réproduksi seksual jeung robahan. Artikel ieu berfokus dina siklus ménstruasi dina manusa.

Siklus ménstruasi, di bawah kontrol of the endocrine system, is necessary for reproduction. It is commonly divided into three phases: the follicular phase, ovulation, and the luteal phase; although some sources use a different set of phases: menstruation, proliferative phase, and secretory phase. Menstrual cycles are counted from the first day of menstrual bleeding. Hormonal contraception interferes with the normal hormonal changes with the aim of preventing reproduction.

Refernsi
Di widang ékonomi, produk doméstik bruto (PDB) nyaéta ajén pasar sakabéh banda jeung jasa nu diproduksi ku hiji nagara dina hiji période. PDB mangrupa salah sahiji cara keur ngétangan pamasukan nasional. PDB lain jeung produk nasional bruto ku lantaran mimilukeun pamasukan faktor produksi ti luar nagri nu gawé di nagara éta. Jadina PDB ngan ngétang jumlah produksi ti hiji nagara tanpa merhatoskeun produksi éta dilakukeun kalawan maké faktor produksi jero nagri atawa heunteu. Sabalikna, PNB merhatoskeun asal faktor produksi nu dipaké.

Indikator kauangan
Ékonomi makro
Hiji wilāyah () atanapi vilâyet (dina Basa Pérsia), atanapi vilayat dina Urdu jeung Basa Turk, nyaéta hiji babagian administratif, biasana ditarjamahkeun kana "propinsi", atanapi "kagubernuran". Kecap ieu asalna ti Basa Arab  "w-l-y", "maréntah": hiji wāli — "pamaréntah/gubernur" — maréntahan hiji wilayah, "nu diparéntah".

Rupa babagian nagara
Badakhshan ( - Badakhshān) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan, miboga 28 distrik.

Ibu kota
Fayzabad, ibu kota Badakhshan, aya di deukeutna Walungan Kokcha sarta miboga populasi kira-kira 50.000 jiwa.

Bacaan salajengna
Burhanuddin Kushkaki. Rāhnamā-yi Qaṭaghan va Badakhshān. Kabul: Vizarat-i Ḥarbiyah, 1923.
 Jan-Heeren Grevemeyer: Herrschaft, Raub und Gegenseitigkeit: Die politische Geschichte Badakhshans 1500-1883, Otto Harrassowitz, Wiesbaden 1982
 Wolfgang Holzwarth: Segmentation und Staatsbildung in Afghanistan: Traditionale sozio-politische Organisation in Badakhshan, Wakhan und Sheghnan In: Berliner Institut für vergleichende Sozialforschung [Red.: Kurt Greussing u. Jan-Heeren Grevemeyer] (Hrsg.): Revolution in Iran und Afghanistan - mardom nameh - Jahrbuch zur Geschichte und Gesellschaft des Mittleren Orients Syndikat, Frankfurt am Main 1980, ISBN 3-8108-0147-X.

Rujukan

Galeri

Tumbu kaluar

 USAID

Propinsi di Apganistan
Bādghīs (Basa Pérsia/Pastun: بادغیس) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di Apganistan beulah kalér-kulon, antara Walungan Murghab jeung Hari, manjang sajauh ka kalé sakalér juru sagara keusik Sarakhs.

Rujukan

Tumbu kaluar
 Peta Propinsi Badghis (PDF)

Propinsi di Apganistan
 
Nu ngadeg taun 1964
Balkh (Basa Pérsia/Basa Pastun: بلخ) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kalé nagara. Ibu kotana nyaéta Mazar-e Sharif.

Rujukan

 
Propinsi di Apganistan
Khorasan
Propinsi Bamyan () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di bagian tengah nagara. Ibu kotana nyaéta Bamyan.

Rujukan

 
Hazarajat
Lokasi di Jalur Sutra
Propinsi di Apganistan
Budha di Apganistan
Pikeun séké Hazara, tingali Séké Daikundi.

Day Kundi () ogé diéjah Daikondi, Dāykondī, atanapi Daikundi nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Ibu kotana nyaéta Nili.

Rujukan 

Hazarajat
Propinsi di Apganistan
 
Nu ngadeg taun 2004
Ghazni  () () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Kota Ghazni.

Tingali ogé 
Ghazni (kota)
Sangar (kota)

 
Propinsi di Apganistan
Budha di Apganistan
Hindu di Apganistan
Kābul (, ) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah wétan nagara. Ibu kota propinsi ieu nyaéta Kota Kabul, nu mangrupa ibu kota Apganistan. Populasi propinsi ieu nyaéta 3,5 yuta jiwa sakumaha dina 2009, nu méh 80 persén hirup di wewengkon pakotaan.

Tingali ogé 
Kabulistan

Rujukan

Tumbu kaluar

What's On In Kabul (pdf format) 
Historical Photos of Kabul 
Historical Guide to Afghanistan (Kabul)
Kabul Caravan 

Propinsi di Apganistan
 
Budha di Apganistan
Hindu di Apganistan
Kandahar atanapi Qandahar () () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kidul nagara, antara Propinsi Helmand, Oruzgan, jeung Zabul. Ibu kotana nyaéta kota Kandahar.

Tingali ogé 
Kandahar
Walungan Arghandab
Sagara keusik Registan
Sajarah Apganistan

Rujukan

Bacaan salajengna
 Vogelsang, W. (1985). Early historical Arachosia in South-east Afghanistan; Meeting-place between East and West.
 Dupree, Louis. (1973) Afghanistan. Princeton: Princeton University Press.
 Rashid, Ahmed. (2000) Taliban: Militant Islam, Oil, and Fundamentalism in Central Asia. New Haven, CT: Yale University Press.

Tumbu kaluar 

 The Taliban's Campaign for Kandahar

Propinsi di Apganistan
Kabul Shahi
Antoine Laurent Lavoisiser () nyaéta ÉlmuwanPerancis anu méré kontribusi dina widang kimia. ANjeunna nyaéta tokoh anu méré ngaran kana salah sahiji unsur anu disebut oksigen. Salian ti éta Lavoisier anu ngarecah komposisi kimia dina cai, medarkeun perkara komposisi kimia dina hawa, jeung nyieun daptar periodikunsur-unsur kimia.

Référénsi
 Biografi Antoine Laurent Lavoisier (diaksés tanggal 27 Pébruari 2012)
Pecinta alam nurutkeun Kamus Umum Basa Indonésia (KUBI), kalimah Pecinta Alam diwangun ti dua kecap, Asih sarta Alam. Kecap “Asih” miboga opat harti, nyaéta: (1) Resep pisan, Nyaah bener, (2) Kaasih Pisan, Terpikat (3) Hayang pisan, Ngaharepkeun pisan (4) Hésé haté. Kecap “Pecinta” sorangan miboga harti “Jalma-jalma Anu Pohara Resep Baris”. Samentara alam anu asalna tina kecap Arab, dina bahas urang ngembang jadi sawatara harti, kawas: Sagala anu aya diwiati sarta bimi ; Lingkungan kahirupan ; sagala hal anu kaasup dina hiji lingkungan sarta dianggep minangka hiji kautuhan.
Kapisa (Basa Pérsia/Basa Pastun: کاپيسا) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah  kalér-wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Mahmud-i-Raqi. Aréa propinsi ieu nyaéta 1.842 km².

Tingali ogé
Arachosia
Bagram

Rujukan

Propinsi di Apganistan
 
Sajarah Pra-Islam Apganistan
Wewengkon historis Apganistan
Khost () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah wétan nagara. Propinsi Khost baheulana mangrupa bagian ti Propinsi Paktia. Ibu kotana nyaéta Kota Khost.

Tingali ogé
Patempuran Pasir 3234

Rujukan

 Blowback: The Costs and Consequences of American Empire, by Chalmers Johnson, ISBN 0-8050-6239-4
 "Ghost Wars"

 
Propinsi di Apganistan
Kunar () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kalér-wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Asadabad.

Tingali ogé
Kakazai
Tim Rékonstruksi Propinsi

Rujukan

Propinsi di Apganistan
Kunduz (Basa Pastun/Basa Pérsia: كندز) nyaéta salah sahiji propinsi di Apganistan, aya di beulah kalér nagara, kalawan aréa 8.040 km pasgi, sarta jumlah populasi kira-kira 820.000 jiwa.

Lebak Walungan Kunduz ngadominsai propinsi ieu. Walungan éta ngalir ti kidul ka kalér kana Amu Darya atanapi Walungan Oxus nu ngabentuk wates antara propinsi ieu jeung Tajikistan.

Rujukan

 
Propinsi di Apganistan
Nu ngadeg taun 1964
Laghman (Basa Pérsia/) nyaéta hiji propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah wétan nagara, ibu kotana nyaéta Mehtar Lam.

Tingali ogé
Kakazai
Tim Rékonstruksi Propinsi

Rujukan

Tumbu klauar
 Loka resmi

Propinsi di Apganistan
 
Sajarah Pra-Islam Apganistan
Budha di Apganistan
Madrasah téh mangrupa kecap dina basa Arab nu hartina sakola.  Asal kecapna tina darasa (baca: darosa) nu hartina 'ngajar'. Di Indonésia, madrasah dihususkeun minangka sakola anu kurikulumna ngandung pangajaran-pangajaran kaislaman. Madrasah Ibtidaiyah (MI) satata jeung Sekolah Dasar (SD), Madrasah Tsanawiyah (MTs) satata jeung Sekolah Menengah Pertama (SMP), jeung Madrasah Aliyah (MA) satata jeung Sekolah Menengah Atas (SMA).

Madrasah nu mimiti ngadeg dina sajarah Islam mah nyaéta imah Abu Abdillah al-Arqam bin Abi al-Arqam, nu dijadikeun tempat tolab nyiar élmu pangaweruh jeung amal soléh. Guru nu mimiti nyaéta Kangjeng Nabi Muhammad Rasulallah. tempat ilmu pengetahuan dan amal saleh diajarkan secara terpadu oleh sang guru pertama, Muhammad Rasulallah.

Catetan

Islam
Atikan
Aoyama Gosho (Yoshimasa Aoyama) gumelar di Daiei, Tottori, Jepang, ping 21 Juni 1963, nyaéta salah saurang mangaka ti Jepang. Salah sahiji karyana nu kawentar nyaéta sérial komik Detéktif Conan.

Anjeunna miboga bakat dina ngagambar ti usia remaja. Nalika di tingkat mimiti, karya lukisan nu judulna "Yukiai War" meunang dina kompetisi, tuluy di pajang di Tottori Daimaru Department Store.

Rujukan
Waduk Jatiluhur perenahna di Kacamatan Jatiluhur, Kabupatén Purwakarta (±9 Km ti puseur kota Purwakarta). Bendungan Jatihulur téh nyaéta bendungan panggedéna sa-Indonésia. Éta bendungan téh dingaranan ku pamaréntah, Waduk Ir. H. Djuanda, kalawan pamandangan dano anu legana 8.300 ha. Bendungan ieu mimiti diwangun ti taun 1957 ku kontraktor asal Perancis, kalawan poténsi cai anu aya lobana 12,9 miliar m³/taun jeung mangrupa waduk réa guna munggaran di Indonésia
{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-symbol": "dam",
        "marker-color": "0050d0",
        "title": "Cirata Dam"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [ 107.294712, -6.734338 ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-symbol": "dam",
        "marker-color": "ffb100",
        "title": "Jatiluhur Dam"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [ 107.347412, -6.530916 ]
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {"marker-symbol":"dam", "marker-color":"208020", "title":"Saguling Dam"},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [ 107.406163, -6.918453 ]
      }
    }
  ]
}
Waduk
Arsitéktur
Wangunan
Logar (, ) nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Ibu kotana nyaéta Pul-i-Alam.

Rujukan

Tumbu kaluar 

Afghan Sweden Online  

Propinsi di Apganistan
Artikel ieu ngeunaan hiji propinsi di Apganistan. Nuristan ogé mangrupa ngaran nu diajukeun pikeun Propinsi Khyber-Pakhtunkhwa di Pakistan.

Nuristān (Basa Pérsia:نورستان), ogé diéjah Nurestān atanapi Nooristan, nyaéta hiji propinsi di Apganistan. Puseur administratifna nyaéta Parun. Baheulana, wewengkon ieu kawanoh salaku "Kafiristan" ("lemahna nu teu percaya [kafir]") nepi ka pangeusina ngagem Islam dina 1896, sarta teras ku kituna jadi kawanoh salaku "Nuristan" ("Lemah Cahya").

Dina budaya populér
Nuristan mangrupa subjék buku A Short Walk in the Hindu Kush beunangna Eric Newby.
Nuristan mangrupa lokasi 3 misi dina Hitman 2: Silent Assassin.
Carita pondok Rudyard Kipling, The Man Who Would Be King sarta pilemna kainspirasi ku Nuristan jeung boga latar dina Nuristan pra-Islam.

Sumber luar
Linguistics and ethnography of Nuristân and neighboring regions, collected and analyzed by Richard F. Strand

Rujukan

 Dupree, Nancy Hatch (1977): An Historical Guide to Afghanistan. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization. LINK
 Richard F. Strand. (1997-present) Richard Strand's Nuristan Site LINK. The most accurate and comprehensive source on Nuristan, by the world's léading scholar on the languages and ethnic groups of Nuristan.
 M. Klimburg.   NURISTAN dina Encyclopedia Iranica.  LINK

Tingali ogé
Urang Nuristan

Propinsi di Apganistan
Sajarah pra-Islam di Apganistan
Hindu Kush
 
Nu ngadeg taun 2001
Paktia ( - Paktyā), nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Gardez.

Tingali ogé
 Lebak Shah-i-Kot
 Sela Tera
 Sela Khowst-Gardez
 Gardez
 Aryob

Rujukan 

 
Propinsi di Apganistan
Paktika () nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kidul-wétan nagara. Ibu kotana nyaéta Sharana.

Rujukan

 
Propinsi di Apganistan
Sar-e Pol, ogé diéjah Sari Pul (), nyaéta salah sahiji ti 34 propinsi di Apganistan. Propinsi ieu aya di beulah kalér nagara.

Rujukan

Tumbu kaluar
Naval Postgraduate School, Program for Culture and Conflict Studies, Afghanistan, Sar-e Pol Province
Afghanistan Research and Evaluation Unit (AREU), Afghanistan Livelihood Trajectories: Evidence from Sar-i-Pul
Voice of Sangcharak

Propinsi di Apganistan
 
Nu ngadeg taun 1988
1988 di Apganistan
Hazarajat
Zabul () () nyaéta salah sahiji propinsi di Apganistan.

Rujukan

Tingali ogé 
 Zabulistan
 Jayapala
 Abu Ali Lawik
 Zabol

 
Propinsi di Apganistan
Perang nu mimilukeun Taliban
Nu ngadeg taun 1963
Propinsi-propinsi Apganistan nyaéta babagian administratif utami Apganistan. Sakumaha dina 2004, aya 34 propinsi (ولايت wilayat). Unggal propinsi teras dibagi kana distrik.

Pamaréntahan propinsi diluluguan ku saurang gubernur. Unggal propinsi diwakilkeun dina pamaréntah Apganistan ku 2 anggota dina Majelis Sesepuh. Hiji dipilih ku déwan propinsi pikeun jabatan 4 taun samentwis nu hiji deui dipilih ku déwan distrik pikeun jabatan 3 taun. Pawakilan dina Majelis Rahayat mangrupa langsung ti distrik-distrik, sanajan dina propinsi, 2 ti wakil-wakil kedah awéwé. Aranjeunna ditunjuk ku Présidén Apganistan.

Propinsi di Apganistan

 Badakhshan
 Badghis
 Baghlan
 Balkh
 Bamyan
 Daykundi
 Farah
 Faryab
 Ghazni
 Ghor
 Helmand
 Herat
 Jowzjan
 Kabul
 Kandahar
 Kapisa
 Khost
 Konar
 Kunduz
 Laghman
 Logar
 Nangarhar
 Nimruz
 Nurestan
 Oruzgan
 Paktia
 Paktika
 Panjshir
 Parvan
 Samangan
 Sare Pol
 Takhar
 Wardak
 Zabol
</div>

Propinsi historis

Tingali ogé 
Daptar gubernur propinsi ayeuna di Apganistan
Distrik di Apganistan

Rujukan

Tumbu kaluar 

Afghanistan Information Management Services (AIMS) 
USAID-Afghanistan: Activities by Province
Gubernur Propinsi 

 
Babagian Apganistan
Apganistan, Provinces
Apganistan 1
Propinsi, Apganistan
Daptar ngeunaan Apganistan
Propinsi-propinsi Apganistan dibagi kana Wuleswali ( wuləswāləi; ) atanapi distrik. Jumlah distrik di Apganistan geus robah-robih. Saméméh 1979, aya 325 distrik. Jumlah éta naék ka 329 sarta, dina 2004, jumlahna nepi ka 397. Sakumaha dina Juni 2005, Kamentrian Jero Nagri Apganistan ngakuan 398 distrik, nu kasebar dina 34 propinsi.

 
Babagian Apganistan
Apganistan, Distrik
Apganistan 2
Distrik, Apganistan
Daptar ngeunaan Apganistan
Ieu nyaéta daptar pupuhu nagara Apganistan. Apganistan ngan sakeudeung-sakeudeung mangrupa hiji républik - antawis 1973–1992 sarta ti 2001 - dina wayah nu lian diparéntah ku rupa-rupa raja, émir, jeung (dina rézim mujahidin sareng Taliban dina 1990-an) pangawasa Islam.

Konstitusi Apganistan ayeuna masihan présidén kakawasaan nu lega kana aspék militér jeung hubungan législatif. Présidén nu ayeuna, Hamid Karzai, janten pupuhu nagara Apganistan nu dipilih kalawan démokratis kahiji, dina 7 Désémber 2004.

Pupuhu nagara

(Kaping nu miring nunjukkeun kalanjutan ngajabat de facto)

Catetan

Tingali ogé
Présidén Apganistan
Daptar raja/ratu Apganistan
Perdana Mentri Apganistan

Rujukan

Tumbu kaluar
 Kaprésidénan Apganistan

 
Apganistan
Presiden
Wakil Présidén Apganistan nyaéta jabatan pulitis pangluhuruna kadua di Apganistan. Hiji kandidat présidén milih 2 kandidat pikeun Wakil Présidén saméméh pamilu. DIna Pamaréntahan Interim Apganistan jeung Pamaréntahan Trasisional Apganistan nalika Loya Jirga can nunjuk hiji Konstitusi anyar, aya leuwih ti 2 wakli présidén. Wakil Présidén nu ayeuna nyaéta Mohammad Qasim Fahim (kahiji) jeung Karim Khalili (kadua).

Tumbu kaluar
Wakil Présidén Apganistan 
 Wakil Présidén dina 2004

Apganistan
Marsekal Lapangan Mohammad Qasim Fahim (Basa Pérsia: محمد قسيم فهيم; kawanoh ogé salaku "Marsekal Fahim Khan") nyaéta saurang komandan militér Apganistan, pulitikeus, sarta Wakil Présidén Kahiji saprak Nopémber 2009. Anjeunna salaku Mentri Patahanan dina Pamaréntahan Transisional Apganistan, mimiti taun 2002 sarta salaku Wakil Présidén ti bulan Juni 2002 nepi ka Désémber 2004. Marsekal Fahim digentos ku Abdul Rahim Wardak, nu ditunjuk salaku mentri patahanan ku Présidén Hamid Karzai dina 23 Désémber 2004 nalika pamaréntahan transisi robah ka pamaréntahan nu kapilih. Marsekal Fahim nyaéta saurang Tajik. Anjeunna ogé pernah narima Medali Ahmad Shah Baba.

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Biografi Online Apganistan  Mohammed Qasim Fahim
 globalsecurity.org - Afghanistan Politics: Mohammed Qasim Fahim
 Azadi Radio, Wawancara Karzai 
 Biografi resmi salaku anggota sénat Apganistan

Nu babar taun 1957
Anggota Majelis Sesepuh
Wakil Présidén Apganistan
Marsekal Lapangan
Personil militér Apganistan
Urang Tajik Apganistan
Pulitisi Front Nasional Ngahiji (Apganistan)
Rungkun Basa Indo-Arya (dina kontéks Panalungtikan Indo-Éropa ogé Indik) ngawengku hiji bagian ti rungkun basa Indo-Iran, nu mana mangrupa bagian ti rungkun basa Indo-Éropa. Panyatur Indo-Arya ngawangun kira-kira saparo (kira-kira 1,5 triliun) ti sadaya panyatur Indo-Éropa (kira-kira 3 triliun). Indo-Arya ogé miboga leuwih ti saparo ti sadaya basa Indo-Éropa nu diakuan, numutkeun kana Ethnologue.

Basa nu boga panyatur tulén panglobana nyaéta Hindustan (Hindi-Urdu) (kira-kira 240 yuta), Bengali (kira-kira 230 yuta), Punjab (kira-kira 90 yuta), Marathi (kira-kira 70 yuta), Gujarat (kira-kira 45 yuta), Oriya (kira-kira 30 yuta), Sindhi (kira-kira 20 yuta), Nepali (kira-kira 14 yuta), Sinhala (kira-kira 16 yuta), Saraiki (kira-kira 14 yuta), sarta Assam (kira-kira 13 yuta) kalawan jumlah total panyatur tulén leuwih ti 900 yuta.

Tingali ogé
Daptar basa Indo-Arya
Urang Indo-Arya
Urang Indo-Iran
Migrasi Indo-Arya
Kalanjutan Proto-Weda
Rungkun aksara Brahma
Sajarah linguistika India

Rujukan

John Beames, A comparative grammar of the modern Aryan languages of India: to wit, Hindi, Panjabi, Sindhi, Gujarati, Marathi, Oriya, and Bangali. Londinii: Trübner, 1872-1879. 3 vols.
.
Madhav Deshpande (1979). Sociolinguistic attitudes in India: An historical reconstruction. Ann Arbor: Karoma Publishers. ISBN 0-89720-007-1, ISBN 0-89720-008-X (pbk).
Chakrabarti,Byomkes (1994). A comparative study of Santali and Bengali. Calcutta: K.P. Bagchi & Co. ISBN 8170741289
Erdosy, Géorge. (1995). The Indo-Aryans of ancient South Asia: Language, material culture and ethnicity. Berlin: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-014447-6.
Kobayashi, Masato.; & George Cardona (2004). Historical phonology of old Indo-Aryan consonants. Tokyo: Reséarch Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies. ISBN 4-87297-894-3.
.
Misra, Satya Swarup. (1980). Fresh light on Indo-European classification and chronology. Varanasi: Ashutosh Prakashan Sansthan.
Misra, Satya Swarup. (1991–1993). The Old-Indo-Aryan, a historical & comparative grammar (Vols. 1-2). Varanasi: Ashutosh Prakashan Sansthan.
Sen, Sukumar. (1995). Syntactic studies of Indo-Aryan languages. Tokyo: Institute for the Study of Languages and Foreign Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies.
Vacek, Jaroslav. (1976). The sibilants in Old Indo-Aryan: A contribution to the history of a linguistic area. Prague: Charles University.

Tumbu kaluar 
 The Indo Aryan languages, 10-25-2009
Alih Aksara Basa & Aksara Indik  (Anthony Stone)
Tashkurgan bisa ngarah ka:

County Otonom Tajik Tashkurgan, county di Sinjiang, Cina
Tashkurgan, Sinjiang, kota di County Otonom Tajik Tashkurgan
Kholm, Apganistan, baheulana kawanoh salaku Tashkurgan, hiji kota di Apganistan kalér
Tash-Kurgan, Kirgizstan, hiji kota di Kirgizstan kidul-kulon
Tashkurgan, Tajikistan, hiji désa di deukeut Walungan Bartang, Tajikistan.
County Otonom Tajik Tashkurgan (kadang diéjah Tashkorgan, Taxkorgan, Taj Qurghan, jsb.) nyaéta salah sahiji county di Préféktur Kashgar di Sinjiang beulah kulon.

Iklim
Tashkurgan miboga iklim sagara keusik tiis (Köppen BWk), dipangaruhan ku kaluhuran nu luhur, kalawan usum tiis nu panjang jeung tiis pisan, sarta usum panasa nu haneut.

Désa utami

Transportasi 
County ieu dilayanan ku Jalan Raya Karakoram, nu ngaliwatan Kota Tashkurgan.

Tumbu kaluar
Loka resmi pamaréntah County Otonom Tajik Tashkurgan ,

Catetan suku

Rujukan
 Hill, John E. (2009) Through the Jade Gate to Rome: A Study of the Silk Routes during the Later Han Dynasty, 1st to 2nd Centuries CE. BookSurge, Charleston, South Carolina. ISBN 978-1-4392-2134-1.

County otonom di Républik Rahayat Cina
Babagian tingkat préféktur di Sinjiang
Romani atanapi Romany,  Gypsy  atanapi Gipsy () nyaéta sadaya ti sababaraha basa nu dipaké ku utamina urang Romani. Basa-basa éta mangrupa basa Indik, kadang dikelompokkeun dina zona "Tengah" atanapi "Kalér-Kulon", kadang gé dipertimbangkeun salaku cabang sorangan.

Dumasar kana Ethnologue, 7 varian Basa Romani geus cekap bédana pikeun nyieun basa sorangan. Nu panggedéna nyaéta Romani Vlax (kira-kira 900.000 panyatur), Romani Balkan (700.000), Romani Karpatia (500.000), sarta Romani Sinti (300.000).

Tingali ogé
 Ortografi Romani
 Caló atanapi Ibero-Romani
 Basa Romano-Sérbia
 Romani Bohémia
 Basa Angloromani
 Romani Baltik
 Basa Domari
 Romani Laiuse
 Basa Lomavren
 Romani Kalér Tengah
 Romani Balkan
 Basa Romani Vlax
 Basa Romani Wales
 Skandoromani
 Basa Romani Kalo Finlandia

Catetan jeung rujukan

 Bakker Peter et al. 2000. What is the Romani language? Hatfield: University of Hertfordshire Press.
 Hancock, Ian. 2001. Ame sam e rromane džene / We are the Romani People. The Open Society Institute, New York.
 Lee, Ronald. 2005. Learn Romani Das-dúma Rromanes Hatfield: University of Hertfordshire Press
 Lee, Ronald. 2010. Romani Dictionary: Kalderash-English Magoria Books. ISBN 978-098-116264-5
 Masica, Colin. 1991. The Indo-Aryan Languages. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521234207
 Matras, Yaron. 2002. Romani: A linguistic introduction. Cambridge: Cambridge University Press, 2002, ISBN 0-521-63165-3
 Sarău, Ghéorghe. 1997. Rromii, India şi limba rromani. Bucureşti.
 Sarău, Ghéorghe. 2000. Dicţionar rrom-român / Dikcionaro rromano-rumunikano. Dacia, Cluj-Napoca. ISBN 973-35-0987-6.
</div>

Tumbu kaluar

 
 Proyék Romani dina Universitas Manchester, kalawan koléksi dokumén ngeunaan basa Romani sarta tutumbu ka média Romani
 ROMLEX Lexical Database ngeunaan dialék-dialék Romani

 
Basa di Bulgaria
Basa di India
Basa di Moldova
Basa di Polandia
Basa di Romania
Basa di Rusia
Basa di Monténégro
Basa di Sérbia
Basa di Vojvodina
Basa di Kosovo
Basa di Swédia
Basa di Makédonia
Basa di Turki
Basa di Ukraina
Asosiasi Asia Kidul keur Sabilulungan Régional, (, SAARC) nyaéta organisasi ti nagara-nagara Asia Kidul, diwangun dina Désémber 1985 ku Ziaur Rahman sarta ditujukeun pikeun pamekaran ékonomi, téhnologi, sosial, jeung kabudayaan utamina dina kapercayaan sorangan koléktif. 7 anggota pawangunna nyaéta Sri Lanka, Bhutan, India, Maladéwa, Nepal, Pakistan, sarta Bangladesh. Apganistan gabung dina 2005. panglawungan para pupuhu nagara biasana dijadwalkeun taunan; panglawungan sékrétaris asing, 2 kali sataun. Markasna aya di Kathmandu, Nepal.

16 widang gawé bareng nyaéta tatanén jeung padésaan, biotéhnologi, budaya, énergi, lingkungan, ékonomi jeung padagangan, kauangan, mékanisme biaya, pamekaran sumber daya manusa, pangirangan kamiskinan, hubungan masarakat jeung masarakat, perkawis kaamanan, pamekaran sosial, sains jeung téhnologi; komunikasi, pariwisata.

Sajarah
Konsép SAARC kahiji diadopsi ku Bangladés dina 1977, dina pamaréntahan Présidén Ziaur Rahman. Dina ahir 1970-an, nagara-nagara SAARC satuju dina dijieunna blok dagang nu ngawengku nagara-nagara Asia Kidul.
Pamikiran ngeunaan sabilulungan régional di Asia Kidul disawalakeun deui dina Méi 1980. Sékrétaris asing ti 7 nagara-nagara éta patepang ngariung dina kahiji wayahna di Kolombo, April 1981. Wewengkon sabilulungan nu anyar ditambihkeun dina taun-taun saparantosna.

Kaanggotaan

Anggota nu ayeuna

Nu lian
 geus pernah milu dina panglawungan.

Sékrétaris Jéndral

Tingali ogé

 Dialog Sabilulungan Asia
 BIMSTEC
 Gawé Bareng Mekong-Ganga
 Uni Ékonomi Asia Kidul
 Pasatujuan Padagangan Bébas Asia Kidul
 Féderasi Maén Bal Asia Kidul

Rujukan

SAARC Youth -

Tumbu kaluar
 Loka resmi
 Atlas Digital SAARC ku oopslite technologies 
 SAARC Youth 

Organisasai internasional di Asia
Organisasi ékonomi internasional
Hubungan luar nagri Bhutan
Hubungan luar nagri Bangladés
Hubungan luar nagri Nepal
Hubungan luar nagri Pakistan
Hubungan luar nagri Sri Lanka
Hubungan luar nagri Maladéwa
Nu ngadeg taun 1985
 
Organisasi antarpamaréntah
Hubungan luar nagri Apganistan
Panénjo Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa
Indosfér nyaéta hiji grup ti rungkun basa Tibeto-Burma sakumaha diterangkeun ku linguistikawan, James Matisoff, nu mana ngawengku basa-basa nu sacara winangun sarta morfologisna deukeut ka basa Indo-Arya.

Tumbu kaluar
 Language diversity: Sinosphere vs. Indosphere 
 Himalayan Languages Project
 Rethinking Tibeto-Burman -- Lessons from Indosphere
 Areal linguistics and Mainland Southeast Asia

rungkun basa Tibeto-Burma
Basa Azerbaijan atanapi Turk Azerbaijan (Azərbaycan dili, Azərbaycanca, Azərbaycan Türkcəsi) nyaéta hiji basa ti rungkun basa Turk, dipaké utamina di Asia kidul-kulon ku urang Azerbaijan, utamina di Azerbaijan jeung Iran beulah kalér-kulon. Basa Azerbaijan mangrupa anggota ti Oghuz, bagian ti rungkun basa Turk sarta deukeut jeung Basa Turki, Qashqai, jeung Turkmén.

Aksara 

Di Azerbaijan, Basa Azerbaijan Kalér ayuena sacara resmi ngagunakeun aksara Latin, tapi aksara Kiril masih ogé dipaké, samentara di Iran, Basa Azerbaijan Kidul ngagunakeun aksara Pérso-Arab. Di handap nyaéta babandingan antara aksar-aksarana:

Saméméh 1929, Basa Azerbaijan diserat ngan maké aksara Pérso-Arab. Dina 1929–1938, aksara Latin dipaké pikeun Basa Azerbaijan Kalér (sanajan nu dipaké basa keur éta béda jeung nu ayeuna), ti 1938 nepi ka 1991, aksara Kiril dipaké, sarta dina 1991, aksara Latin nu ayeuna dipikawanohkeun, sanajan prosés parobihanna katempo laun.

Panyatur Basa Azerbaijan Kidul di Iran tetep ngalajengkeun pamakéan aksara Pérso-Arab, sanajn éjahan jeung ortografina tacan distandarkeun.

Conto

Angka

Tingali ogé 
Urang Azerbaijan

Rujukan

Tumbu kaluar 

 AZERI.org
 Basa Azeri dina Ethnologue
 Basa Azerbaijan, aksara jeung palapalan dina omniglot.com

Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan
Azerbaijan bisa ngarah ka:

Géografi 
 Républik Azerbaijan — hiji nagara di Eurasia, baheulana:
 Républik Sosialis Soviét Azerbaijan — hiji républik Soviét (1936–1991).
 Républik Démokratik Azerbaijan — hiji républik (1918–1920).
 Azerbaijan Kulon (konsép pulitis) — an konsép iridéntis Républik Azerbaijan.
 Azerbaijan (Iran)  — hiji wewengkon baheula di Iran kalér
 Propinsi Azerbaijan Wétan — 1 ti 4 propinsi di Iran.
 Propinsi Azerbaijan Kulon — 1 ti 4 propinsi di Iran. 
 Pamaréntahan Rahayat Azerbaijan — nagara bonéka Soviét nalika panjajahanna di Iran (1945–1946).
 Atropatene — ngaran heubeul wewengkon Iran Azerbaijan.
 Aturpatakan — ngaran heubeul wewengkon Iran Azerbaijan.

Rupa-rupa 
 Azerbaijan — tarian.
 Azerbaijan — majalah.
 Azerbaijan — hiji désa di Azerbaijan.

Universitas 

 Universitas Internasional Azerbaijan
 Universitas Kaséhatan Azerbaijan
 Universitas Basa Azerbaijan
 Akademi Tatanén Nagri Azerbaijan
 Universitas Téhnik Azerbaijan
 Universitas Tarbiat Mualim Azerbaijan, Tabriz, Iran

Tingali ogé 
Sajarah ngaran Azerbaijan
Éropa Wétan nyaéta bagian wétan ti Éropa. Hiji définisi nerangkeun Éropa Wétan salaku hiji éntitas budaya (jeung ékono-kultural): wewengkon nu aya di Éropa kalawan ciri-ciri utami ngawengku Bizantium, Ortodoks, sarta pangaruh Ottoman nu leutik jeung kawatesan.

Tingali ogé 
Éropa Tengah
Éropa Wétan-Tengah
Éropa Tenggara
Éropa Kulon
Éropa Slavia
Ngalegana Uni Éropa
Géografi Uni Soviét

Catetan

Bacaan salajengna 
 Susan Gal and Gail Kligman, The Politics of Gender After Socialism, Princeton: Princeton University Press, 2000.
 Kristen Ghodsee, Muslim Lives in éastern Europe: Gender, Ethnicity and the Transformation of Islam in Postsocialist Bulgaria.  Princeton: Princeton University Press, 2009
 Katherine Verdery, What Was Socialism and What Comes Next? Princeton: Princeton University Press, 1996

Tumbu kaluar 

Eastern Europe Economy Watch
Eastern Europe Economic Data 

 
Wetan
Hiji nagara kahijian nyaéta hiji nagara nu diparéntahan salaku kahijian tunggal di mana pamaréntah puseur aya dina tingkat pangluhurna sarta sadaya babagian administratif (unit sub-nasional) ngalaksanakeun kakawasaan ngan nu ditunjuk ti pamaréntah puseurna. Raloba nagara di dunya miboga sistim pamaréntahan kahijian.

Tingali ogé 
 Nagara féderal
 Nagara régional

Rujukan 
 Open University – UK & Unitary state
 Open University – The UK model of devolution
 Open University – Devolution in Scotland

Géografi pulitis
Wangun pamaréntahan
Déwan Turk (, , , , ) nyaéta hiji organisasi internasional nu eusina nagara-nagara Turk. Organisasi ieu diadegkeun dina 3 Oktober 2009 di Nakhchivan. Sékrétariat Jéndral aya di İstanbul, Turki. Nagara anggotana nyaéta Azerbaijan, Kazakhstan, Kirgizstan, jeung Turki. Dua nagara Turk sésana, Turkménistan jeung Uzbékistan, kiwari teu kaasup kana anggota resmi ieu déwan. Tapi, ku lantaran sipat nétralna, nagara-nagara éta milu dina hubungan internasional sarta miboga kamungkinan anu gedé sangkan jagana jadi anggota ti ieu déwan. Ide ngawangun déwan sabilulungan ieu ditaratas ku Présidén Kazakhstan, Nursultan Nazarbayev, dina taun 2006.

Sajarah 

Saprak 1992, Pangalawungan Nagara-Nagara nu Maké Basa Turk geus ngorganisasikeun nagara-nagara Turk. Dina 3 Oktober 2009, 4 ti nagara-nagarana nandatanganan Pasatujuan Nahcivan.

Puseur organisasina aya di İstanbul, Turki. Tambahanana, Kapangurusan Bareng Kasenian jeung Budaya Turk diadegkeun di Almaty, Kazakhstan dina 1992 sarta Majelis Parlemén Nagara-Nagara Turk diadegkeun di Baku, Azerbaijan dina 1998. Sakabéh organisasi ieu digawébarengkeun jeung Déwan Turk.

Nagara

Rujukan

Tumbu kaluar
   Loka resmi

organisasi internasional
hubungan Azerbaijan–Turki
hubungan Kazakhstan–Kirgizstan
hubungan Azerbaijan–Kazakhstan
Kapangurusan Bareng Kasenian jeung Budaya Turk (Basa Turki: 'Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı'' - Türksoy''') nyaéta hiji organisasi kabudayaan internasional nagara-nagara kalawan populasi Turk, maké basa nu asup ka rungkun basa Turk.

Sajarah 

Organisasi ieu miboga asalna ti panglawungan-panglawungan dina 1992 di Baku jeung Istanbul, di mana mentri-mentri kabudayaan ti Azerbaijan, Kazakhstan, Kirgizstan, Uzbékistan, Turki, jeung Turkménistan ngadéklarasikeun komitmenna pikeun gawé bareng dina hiji rangka kabudayaan bareng. TÜRKSOY saterasna diadegkeun ku hiji pasatujuan nu ditandatanganan dina 12 Juli 1993 di Almaty.

Dina 1996, hiji gawé bareng resmi antara TÜRKSOY jeung UNESCO diwangun, mimilukeun konsultasi bareng sarta hubungan pawakilan bulak-balik.

Dibéwarakeun yén TÜRKSOY bakal diintegrasikeun ka Déwan Turk, hiji organisasi nagara-nagara Turk nu diadegkeun dina 2009.

Anggota 
Ayeuna TÜRKSOY miboga 14 anggota, kaasup nagar daulat jeung subjék féderal atanapi wewengkon otonom ti hiji nagara.

Rujukan

Tumbu kaluar 
   Ramatloka TÜRKSOY 

Organisasi internasional
Rungkun basa Turk
Masarakat Turk
Organisasi nu ngadeg taun 1993
Bandéra Azerbaijan () nyaéta bandéra nasional Azerbaijan. Bandéra ieu miboga susunan triwarna horisontal paul, beureum, jeung héjo, kalawan hiji bulan sabit jeung hiji béntang sagi dalapan bodas di tengahna bagian beureum. Warna paul nandaan warisan Turk nagara, the red stands for progress, sarta warna héjona ngagambarkeun Islam. Warna jeung ukuran resmina ditetepkeun dina 5 Pébruari 1991. Saprak éta, bandéra ieu didasarkeun dina Konstitusi sarta disebut 2 kali dina lagu kabangsaan. Dina 17 Nopémber 2009, hiji dékrit présidén ngadéklarasikeun 9 Nopémber salaku Poé Bandéra nasional.

Pamakéan

Dumasar kana Hukum no. 683 Républik Azerbaijan, kaping 8 Juni 2004 (diamandemén dina 1 Séptémber 2005), bandéra nasional kedahna dikibarkeunnana dumasar sarat-sarat di handap:

Badéra nasional kedah dikibarkeun dina wangunan-wangunan, pangadilan militér, sarta markas unit militér jeung kapal angkatan laut Angkatan Pakarang Républik Azerbaijan dina situasi-situasi ieu:
Nalika poé peré umum
Nalika panyandakan supata militér
Dina panganugrahan unit militér atanapi pangadilan militér
Nalika hiji unit militér atanapi kapal militér ata di wewengkon nagara lian

Tingali ogé
Lambang Azerbaijan
Daptar bandéra Azerbaijan

Rujukan

Tumbu kaluar 

Azerbaijan
Bandera
Lambang Nagara Azerbaijan nyampurkeun simbul tradisional jeung modérn. Titik fokus dina lambang ieu nyaéta simbul seuneuna. Simbul ieu datang ti fakta yén Azerbaijan miboga loba seuneu abadi nu ogé méré ngaran "lemah seunenu abadi".

Dina bagian handapna aya gandum, perlambang hasil tatanén utami nagara. Tutuwuhan lian nu digambarkeun nyaéta ék.

Pamakéan
Lambang Azerbaijan ditémbongkeun di:

Padumukan jeung kantor pribados Présidén Républik Azerbaijan;
Wangunan Parlemén Républik Azerbaijan, aula konferénsina jeung kantor pribados luluhur parlemén;
Sadaya pangadilan, wangunan pangadilan militér, aula majelis yudisial; kantor pribados luluhur Mahkamah Ageung jeung Mahakamah Konstitusi Républik Azerbaijan;
Wangunan lembaga nagara dina katetepan sistem législatif Républik Azerbaijan;
Wangunan diplomatik jeung pawakilan dagang jeung konsulat Républik Azerbaijan

Tingali ogé 
 Lambang RSS Azerbaijan
 Bandéra Azerbaijan

Rujukan 

simbul nasional Azerbaijan
Azerbaijan
GUAM Organisasi keur Démokrasi jeung Pamekaran Ékonomi (; ; ; ) nyaéta hiji organisasi régional ti 4 nagara urut Uni Soviét: Géorgia, Ukraina, Azerbaijan, jeung Moldova.

Piagam GUAM ditandatanganan dina hiji patepungan di Yalta dina 6 Juni nepi ka 7 Juni 2001 ku 4 nagara anggota nu ayeuna sarta Uzbékistan, nu mana engké kaluar. Kaayaan Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika nu dipingpin ku Rusia, di Rusia, GUAM kadang katémbong salaku cara pikeun ngalawan pangaruh Rusia di wewengkon-wewengkon éta, sarta salaku bagian ti hiji strategi nu disokong ku Amérika Sarikat.

Anggota
 Ayeuna:
  (1997) (G)
  (1997) (U)
  (1997) (A)
  (1997)(M)
 Urut:
  (1999; kaluar 2005)
Panénjo:

Tingali ogé
 Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika
 Organisasi Sabilulungan Shanghai
 Komunitas keur Démokrasi jeung Hak Asasi Manusa
 Forum Laut Hideung

Rujukan

Tumbu kaluar
  
 
 
 
 GUAM News  (subscribers only)
 Baku Today 
 
 
  
 
 

Organisasi internasional
Hubungan luar nagri Azerbaijan
Hubungan luar nagri Géorgia
Hubungan luar nagri Moldova
Hubungan laur nagri Ukraina
Hubungan luar nagri Uzbékistan
Pasakutuan nagara urut Soviét
Organisasi nu ngadeg taun 2001
Panénjo Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa
Pajangjian nu ditandatanganan taun 2001
Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia (; OPCW) nyaéta hiji organisasi antarpamaréntah, markasna aya di Dén Hag, Walanda. Organisasi ieu majukeun sarta mariksaan kataatan kana Konvénsi Pakarang Kimia nu ngalarang pamakéan pakarang kimia sarta méntaan pangancurannana.

Markas

Dén Hag dipilih salaku lokasi markas oragnisasi ieu sanggeus lobi ti pamaréntah Walanda, ngalawan Wina jeung Jénéwa. Markasna sacara resmi dibuka ku Ratu Beatrix ti Walanda dina 20 Méi 1998.

Pupuhu 
Organisasi ieu diluluguan ku Diréktur Jéndral, nu mana ditunjuk langsung ku konferénsi.

Tingali ogé

Konvémsi Pakarang Kimia
 Nagara anggota Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia

Rujukan

Tumbu kaluar
opcw.org

 
Abad ka-20 dina hukum
Abad ka-21 dina hukum
Démilitérisasi pakarang kimia
Organisasi internasional multi-région
Organisasi antarpamaréntah
Organisasi internasional nu ngadeg dumasar pajangjian
Organisasi nu ngadeg taun 1997
Organisasi nu markasna di Dén Hag
Déwan Hak Asasi Manusa Pasarikatan Bangsa-Bangsa (; UNHRC) nyaéta hiji lembaga antarpamaréntah dina Sistim Pasarikatan Bangsa-Bangsa. UNHRC nyaéta panerus Komisi Hak Asasi Manusa Pasarikatan Bangsa-Bangsa, sarta mangrupa hiji lembaga handapeun Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa.

Majelis Umum ngadegkeun UNHRC ku cara mngaresmikeun hiji résolusi (A/RES/60/251) dina 15 Maret 2006, sangkan ngagantian CHR, nu mana geus dikritik ku lantaran ngijinkeun nagara nu jujutan hak asasi manusana goréng, jadi anggota.

Tingali ogé

 Komunitas Démokrasi
 Déklarasi Wina jeung Program Pagerakan
 UN Watch

Rujukan

Tumbu kaluar

 UN Human Rights Council – official website

 Inhuman Rights, City Journal, Spring 2009 
 UN Watch A NGO based in Geneva monitoring the work of the Human Rights Council
 UN Resolution 60/251 establishing the Human Rights council
 Special Procedures of the UN Human Rights Council
 
 UN Human Rights Council legal news and resources
 Report on election of Human Rights Council members from InnerCityPress.com accredited media at UN
  Includes voting results
 UN: Rights Council Disappoints Again, Human Rights Watch, 6 October 2006
 UN is human rights nightmare,
 The must-see speech at the Human Rights Council,
 The Human Rights Machine  Photo-documentary on the UN Human Rights machinery by photographer Wim Klerkx, 2005–'07.
 HRC Elections.
 Cambodia Human Rights Portal (Sithi)
 Cambodian Center for Human Rights (CCHR)
 UPR Info, website dedicated to promote and to provide information about the UPR mechanism

badan handapeun Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa
organisasi hak asasi manusa antarpamaréntah
hak asasi manusa
Organisasi nu ngadeg taun 2006
Kaanggotaan
Tingali:
 Anggota Majelis Umum
 Panénjo Majelis Umum

Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa (; UNGA/GA) nyaéta salsahiji ti 5 badan di handapeun Pasarikatan Bangsa-Bangsa sarta sahiji-hijina di antara nu séjénna di mana sadaya nagara anggota miboga pawakilan dina kasaruaan. Kakawasaanna nyaéta ngawasan anggaran Pasarikatan Bangsa-Bangsa, nunjuk anggota Déwan Kaamanan teu tetep, narima laporan ti bagian lian ti Pasarikatan Bangsa-Bangsa, sarta nyieun saran dina wangun Résoulsi Majelis Umum.

Catetan

Tumbu kaluar

 Majelis Umum PBB
 UN Democracy: hyperlinked transcripts of the United Nations General Assembly and the Security Council
 Majelis Umum PBB – Séntra Dokuméntasi

 
Nu ngadeg taun 1945 di Amérika Sarikat
Kadé kaliru jeung nagara kiwari, Albania

Albania (Latin: , Yunani: , Basa Azerbaijan:  Albaniya dina Basa Arménia Kuna: Աղուանք Ałuankʿ, Basa Parthia:  Ardhan, Pérsia Tengah: Arran; biasana disebut Albania Kaukasus pikeun ngabédakeunana jeung nagara modérn Albania; ngaran aslina tau kawanoh) nyaéta hiji ngaran pikeun wewengkon kuna di Kaukasus wétan, nu aya di wewengkon Azerbaijan kiwari sarta sabagian Dagéstan.

Tingali ogé 
 Shirvan
 Artsakh

Catetan

Rujukan 
 Marco Bais Albania caucasica: ethnos, storia, territorio attraverso le fonti greche, latine e armene. Mimesis Edizioni. Roma, 2001 ISBN 88-87231-95-8
 Movses Kalankatuatsi. The History of Aluank. Translated from Old Armenian (Grabar) by Sh.V.Smbatian, Yerevan, 1984.
 Koriun, The Life of Mashtots, translated from Old Armenian (Grabar) by Bedros Norehad.
 Movses Kalankatuatsi. History of Albania. Translated by L. Davlianidze-Tatishvili, Tbilisi, 1985.
 Movses Khorenatsi The History of Armenia. Translated from Old Armenian (Grabar) by Gagik Sargsyan, Yerevan, 1990.
 Ilia Abuladze. About the discovery of the alphabet of the Caucasian Albanians. - "Bulletin of the Institute of Language, History and Material Culture (ENIMK)", Vol. 4, Ch. I, Tbilisi, 1938.

Tumbu kaluar 
 Encyclopedia Iranica. Albania, Ancient country in Caucasus, by M. Chaumont
 About the Caucasian Albania
 About the Caucasian Albania (section 10)
 Wolfgang Schulze (Munich): Caucasian Albanian
 Caucasian History 

Albania Kaukasus
Kaukasus
urut nagara di Éropa
sajarah Azerbaijan
sajarah Dagéstan
Urang Pérsia nyaéta bagian ti masarakat Iran nu nyaturkeun basa Pérsia modérn sarta dialék jeung basa Iran nu sarungkun. Asalna étnis urang Iran/Persia bisa ditulusuran kana Urang Iran Kuna, nu mana nyaéta bagian ti masarakat Indo-Iran kuna ti rungkun basa Indo-Éropa.

Sesebutan "(Urang) Pérsia" bisa ditarjamahkeun ka "ti Pérsis", hiji wewengkon kaléreun Teluk Pérsia, aya di Pars, Iran. Ti wewengkon ieu Cyrus nu Ageung, nu ngawangun Kakaisaran Achaemenid, ngahijikeun sadaya kakaisaran Iran séjénna (kawas Medes jeung Elamites), sarta ngalegakeun pangaruh kabudayaan jeung sosial Pérsia ku cara ngawengku Kakaisaran Babylonia, jeung Kakaisaran Lydia. Sanajan sanés kakaisaran Iran nu kahiji, Kakaisaran Achaemenid nyaéta kakaisaran Pérsia kahiji nu diakuan bener ku sajarawan Yunani jeung Pérsia pikeun pangaruh budaya, militér, jeung sosialna nu lega sajauh Aténa, Mesir, jeung Libya.

Tingali ogé
 Bangsa Iran
 Pérsianisasi
 Turko-Pérsia
 Parsi ti Pakistan & India

Rujukan

Tumbu kaluar
 persiandna.com
Pamanggihan sarta kontribusi urang Iran/Pérsia pikeun peradaban manusa 

 
Urang Iran
Grup étnis di Asia
Grup étnis di Iran
Grup étnis di Wétan Tengah
Komunitas Muslim
Bayawak batik (Varanus ornatus) nyaéta hiji spésiés bayawak, pituin Afrika Kulon. Habitatna aya di leuweung hujan dataran handap. Sato ieu kaasup ka sub-marga Polydaedalus bareng jeung bayawak Nil, bayawak sabana, sarta bayawak lian.

Kahakanan
Kahakananna kapiting, serangga, babakaur, sarta rodént leutik.

Rujukan 

Mampam.com 

Varanus
Afrika Kulon nyaéta wewengkon pangkulonna ti buana Afrika.

Tingali ogé
Kakaisaran Ghana
Kakisaran Mali
Kakaisaran Ashanti
Kakaisaran Songhai

 
Afrika
Kakaisaran Yunani bisa ngarah ka:

Yunani Klasik

 Kakaisaran Aténa (Liga Delia)
 Kakaisaran Makédonia

Peradaban Yunani
Dina Jaman Helenistik, Kakaisaran Yunani bisa ngarah ka nanaon atanapi sadayana ti nagara panerus Diadochi:
 Dinasti Seleucid
 Dinasti Antigonid
 Dinasti Ptolemaic

Jaman Patengahan
Dina Abad Patengahan, Kakaisaran Yunani bisa ngarah ka:
 Kakaisaran Bizantium

Kakaisaran Yunani bisa ogé ngarah ka sadaya nagara panerus Bizantium nu diwangun sanggeus kalabuhan kahiji Konstantinopel dina 1204:
 Kakaisaran Trebizond
 Kalaliman Epirus
 Kakaisaran Nicaea