AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Afrika
Afrika nyaéta buana kadua panggedéna tur pangpadetna, sanggeus Asia. Kalayan legana nu kurang leuwih 30.2 juta km² (11.7 juta sq mi) kaasup pulo nu padeudeukeut, nutupan 6% lega pabeungeutan Bumi total tur 20.4% lega lemah total. KAlayan kurang leuwih 922 juta jalma (taun 2005) dina 61 wewengkon, populasi jalmana kacatet 14.2% tina populasi jalma sadunya. Buana ieu dilingkung ku Laut Tengah di  béh kaler, Terusan Suez jeung Laut Beureum di wetan kalerna, Samudra India di  béh wetan kidulna, tur Samudra Atlantik di  béh kuloneunnana. Aya 46 nagara kaasup Madagaskar, atawa 53 nagara kaasup sakabéh golongan pulo.

Teritori jeung wewengkon 

Nagara-nagara dina tabel ieu digolongkeun dumasar kana skema keur subwewengkon geografis nu dipaké ku PBB, tur data nu kawengkuna mangrupa per sumber dina artikel rujukan silang (cross-referenced articles). Lamun béda, katangtuan-katangtuan husus disebutkeun kalayan jéntré.

Tempo ogé
 List of African countries by population
 Urbanization in Africa
 List of topics related to Black and African people

Catetan

Rujukna 
 "Africa". The Columbia Gazetteer of the World Online. 2005. New York: Columbia University Press.

Bibliograpi 
 
 
 
 
 
 
 Korotayev, A. & Khaltourina D. (2006) Introduction to Social Macrodynamics: Secular Cycles and Millennial Trends in Africa. Moscow: URSS. ISBN 5-484-00560-4

Tumbu luar 

Warta
 West Africa has the second wealthiest country in the world 
 Truth About Africa
 allAfrica.com current news, events and statistics
 Failed Economic History
History
 Africa South of the Sahara 
 African Kingdoms
 BBC Story of Africa Kingdoms
 
Directories
 Library of Congress - African & Middle Eastern Reading Room
 Open Directory Project - Africa  directory category
 Stanford University - Africa South of the Sahara
 The Index on Africa directory from The Norwegian Council for Africa
 Aluka - Digital library of scholarly resources from and about Africa

Lingkungan
 AFRICA: Atlas of Our Changing Environment  (UNEP).

Pulitik
 Africa Action Africa Action is the oldest organization in the United States working on African affairs. It is a national organization that works for political, economic and social justice in Africa.
 Working class history in Africa —péople's and grassroots histories

Olahraga
 Confederation of African Football; in English and French

Tourism
 

Buana
Fungsi singularitas nyaéta hiji notasi (perlambang) anu digunakeun pikeun ngagambarkeun fungsi-fungsi anu henteu kontinyu. Salah sahiji bentuk sinyal non périodik anu penting dina téori télékomunikasi nyaéta fungsi singularitas.

Fungsi tangga hijian
Fungsi tangga hijian u(t) didéfinisikeun salaku:

Fungsi impuls hijian
 Fungsi impuls hijian, anu dipikawanoh ogé salaku fungsi délta Dirac, δ(t) lain mangrupa fungsi nu biasa sarta didéfinisikeun ku cara saperti kieu:

 
 
atawa:

Derivasi fungsi-fungsi singularitas
Lamun g(t) mangrupa fungsi singularitas, derivasi tina éta fungsi, nyaéta g'(t) didéfinisikeun salaku:

di mana phi'(t) mangrupa derivasi ti phi(t).

Persamaan kasebut di luhur sarua jeung:

Tempo ogé
[Macaulay brackets]

Rujukan

 Hwei P. Hsu, Ph.D, Théory and Problems of Analogue and Digital Communications, Schaum's Outline, McGraw-Hill, 1993

Dasar telekomunikasi
Matematika
Pamrosésan sinyal
Netflix () nyaéta salah sahiji panyéwaan DVD online munggaran tur panggedéna, nu nawarkeun penyewaan DVD ngaliwatan surat sacara flat rate ka langganan di Amérika Sarikat. Puseurna aya di Los Gatos, California, ayeuna maranéhanana mibanda koleksi nu lobana 65.000 judul sarta kira-kira 5 juta langganan. Ayeuna Netflix ngaluarkeun waragad $300 juta sataun pikeun ngirim 1,4 juta pilem saban poé.

Tingali ogé 
 Popcorn Time

Tumbu luar 
Netflix.com
Netflix Class Action Lawsuit (2005) 
Interview with Reed Hastings, Netflix Founder 
Netflix Corporate Fact Sheet 
Transcripts of Netflix Inc's Quarterly Conference Calls 
Hacking Netflix - news and information blog
Review of Netflix: Pros and Cons by a long-time member.

Pausahaan Amérika Sarikat
Ramat loka
NASDAQ, aslina hiji singgetan pikeun National Association of Securities Déalers Automated Quotations, nyaéta hiji bursa saham anu dioperasikan ku National Association of Securities Dealers. Ti mimiti mitembeyan perdagangan dina 8 Pebruari 1971, NASDAQ mangrupa bursa saham éléktronik munggaran sadunya.

Ti saprak taun 1999, NASDAQ jadi hiji bursa saham pangbadagna di Amérika kalawan leuwih ti satengah jumlah pausahaan anu diperdagangkan di AS dicatet di dieu. NASDAQ diwangun ti NASDAQ National Market sarta NASDAQ Smallcap Market. Bursa utamana perenahna di Amérika Sarikat, kalayan cabang di Kanada sarta Jepang. NASDAQ ogé miboga asosiasi jeung bursa saham di Hong Kong sarta Éropa.

Dina 17 Juli 1995 NASDAQ ditutup dina level luhur 1.000 poin pikeun munggarannana. Penclutna lumangsung dina 10 Maret 2000, di mana indéks ngahontal 5048,62 poin.

NASDAQ ditutup ti 11 nepi ka 14 Séptémber 2001 alatan lumangsungna Serangan Téroris 11 Séptémber 2001.

Tempo ogé 
 NYSE (Bursa Saham New York)
 Dow Jones Industrial Average

Tumbu luar 
 Loka resmi NASDAQ

Bursa saham di Amérika Sarikat
Walirang dioksida atawa sulfur dioksida (SO2) nyaéta sanyawa kimia nu dihasilkeun ku gunung api jeung rupa-rupa olah industri. ku sabab batubara jeung minyak bumi loba nu ngandung sanyawaan walirang, durukanana ogé ngahasilkeun walirang dioksida. Mun didurukna nerus sarta dikatalisan (misalna ku NO2), ieu sanyawa bakal jadi H2SO4, nu salajengna bisa jadi hujan asam.

Nyieun 
Walirang dioksida bisa dijieun ku cara ngaduruk walirang:
S8 + 8O2 → 8SO2
Durukan hidrogén sulfida jeung sanyawaan organosulfur lumangsung sarupa.
2H2S(g) + 3O2(g) → 2H2O(g) + 2SO2(g)

BIjih sulfida kayaning pirit beusi, spalerit, jeung raksa sulfida ogé ngahasilkeun SO2:
4FeS2(s) + 11O2(g) → 2Fe2O3(s) + 8SO2(g)
2 ZnS(s) + 3O2(g) → 2ZnO(s) + 2SO2(g)
HgS(s) + O2(g) → Hg(g) + SO2(g)

Walirang dioksida dihasilkeun ogé di pabrik semén: CaSiO3 jeung CaSO4 dipanaskeun maké areng jeung keusik:
2CaSO4(s) + 2SiO2(s) + C(s) → 2CaSiO3(s) + 2SO2(g) + CO2(g)

Asam sulfat panas mun dikucurkeun kana tambaga ngahasilkeun walirang dioksida.
Cu(s) + 2H2SO4(aq) → CuSO4(aq) + SO2(g) + 2H2O(l)

Rujukan

Tumbu kaluar 

 United States Environmental Protection Agency Sulfur Dioxide page
 International Chemical Safety Card 0074
 IARC Monograph "Sulfur Dioxide and some Sulfites, Bisulfites and Metabisulfites" 
 NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
 Food Intolerance Network  - Sulfite factsheet
 Sulfur Dioxide, Molecule of the Month

Oksida asam
Kromatofor nyaéta sél nu ngandung pigmén sarta mantulkeun cahya nu aya dina organismeu ampibi, lauk, réptil, krustaséa, jeung sefalopoda. Sél ieu pisan anu biasana ngahasilkeun kelir kulit jeung panon dina sato getih tiis. Kromatofor sawawa digolongkeun kana sababaraha subkelas dumasar kelirna: santofor (konéng), éritrofor (beureum), iridofor (mantul), leukofor (bodas), mélanofor (hideung/coklat), jeung sianofor (biru). Ieu istilah ogé bisa nujul ka vesikel baktéri fotosintétik anu warnaan.

Sababaraha spésiés sato bisa robah warna gancang pisan maké mékanismeu mindahkeun pigmén jeung ngarobah pantulan pelat dina kromatofor. Cara ieu, mindeng disebut hiji tipeu kamuflaseu, diistilahkeun parobahan warna fisiologis. Cephalopoda kawas gurita boga organ kromatofor kompléks anu disetir ku otot, sedengkeun vertebrata kawas londok mah ku sinyal sél. Ieu sinyal bisa mangrupa hormon atawa neurotransmiter nu bisa diinisiasi ku parobahan mood, suhu, setrés, sarta parobahan lingkungan.

Teu kawas sato getih-tiis, mamalia jeung manuk ngan boga sakelas tipeu sél kawas kromatofor: nyaéta mélanosit. Sasaruaan mélanosit nu aya di sato getih-tiis, mélanofor, diulik ku para élmuwan pikeun neuleuman kasakit manusa sarta dipaké alat pikeun nalungtik ubar.

Baktéri 
Kromatofor ogé aya dina mémbran baktéri fototrof, dipaké utamana pikeun fotosintésis sabab ngandung pigmén baktérioklorofil jeung karoténoid.

Rujukan 
 Chromatophore, Wikipédia basa Inggris (26 Juni 2008).

Tumbu kaluar 

Video footage of octopus background adaptation
Video footage of squid chromatophore patterning 
Tree of Life Web Project: Cephalopod Chromatophores 

Sél
Ing Thailand, aran dua sistem kalénder utama:
 Kalénder bulan Thai, dipaké tepi ka taun 1888 CE (Taun Kulon), 2431 BE
 Kalénder panonpoé Thai, dipaké ti taun 1888 CE (Taun Kulon), 2431 BE
Bandara Internasional Tan Son Nhat atawa Tan Son Nhat International Airport nyaéta bandara internasional utama nu ngalayanan ibu kota Vietnam, Kota Ho Chi Minh jeung sabudeureunnana. Bandara nu dioperasikeun ku PT Angkasa Pura II ieu miboga kode IATA SGN jeung kode ICAO VVST.

Terminal jeung Maskapai Penerbangan 
Bandara Internasional Tan Son Nhat miboga 2 terminal.

Terminal 1 (Domestik) 

 Jetstar Pacific Airlines (Da Nang, Hai Phong, Hanoi, Nha Trang, Vinh)
 Vietnam Airlines (Buon Ma Thuot, Chu Lai, Da Lat, Da Nang, Hai Phong, Hanoi, Hue, Nha Trang, Phu Quoc, Pleiku, Qui Nhon, Tuy Hoa, Vinh)
 Vietnam Air Service Company (VASCO) (Ca Mau, Con Dao, Da Nang, Rach Gia, Chu Lai, Tuy Hoa, Qui Nhon)

Terminal 2 (Internasional) 

 AirAsia (Kuala Lumpur)
 Thai AirAsia (Bangkok-Suvarnabhumi) 
 Air China (Beijing, Nanning)
 Air France (Bangkok-Suvarnabhumi, Paris-Charles de Gaulle)
 All Nippon Airways (Tokyo-Narita)
 Asiana Airlines (Séoul-Inchéon) 
 Bangkok Airways (Bangkok-Suvarnabhumi)
 Cathay Pacific (Hong Kong)
 Cebu Pacific (Manila)
 China Airlines (Taipei-Taiwan Taoyuan)
 China Eastern Airlines (Shanghai-Pudong)
 China Southern Airlines (Guangzhou)
 EVA Air (Kaohsiung, Taipei-Taiwan Taoyuan)
 Finnair (Helsinki) [séasonal]
 Garuda Indonesia (Jakarta, Singapore)
 Hong Kong Airlines (Hong Kong) 
 Japan Airlines (Tokyo-Narita)
 Jetstar Asia Airways (Singapore)
 Jetstar Pacific Airlines (Bangkok-Suvarnabhumi, Singapore) [codeshare]
 Korean Air (Busan, Séoul-Inchéon)
 Lion Air (Jakarta, Singapore)
 Lufthansa (Bangkok-Suvarnabhumi, Frankfurt)
 Malaysia Airlines (Kuala Lumpur)
 Mandarin Airlines (Taichung)
 Nok Air (Bangkok-Don Muéang)
 Novair (Stockholm-Arlanda)
 Philippine Airlines (Manila)
 Qantas
 Jetstar Airways (Darwin [begins September 2008 ], Sydney)
 Qatar Airways (Doha)
 Royal Brunei Airlines (Bandar Seri Begawan) 
 Royal Khmer Airlines (Siem réap)
 Shanghai Airlines (Shanghai-Pudong)
 Shenzhen Airlines (Shenzhen)
 Singapore Airlines (Singapore)
 Thai Airways International (Bangkok-Suvarnabhumi)
 Tiger Airways (Singapore)
 Uni Air (Kaohsiung)
 United Airlines (Hong Kong, Los Angeles [ends 1 September], San Francisco [begins 2 September])
 Vietnam Airlines (Bangkok-Suvarnabhumi, Beijing, Busan, Frankfurt, Fukuoka, Guangzhou, Hong Kong, Kaohsiung, Kuala Lumpur, Los Angeles [begins 2008], Manila, Melbourne, Moscow-Domodedovo, Nagoya, Osaka-Kansai, Paris-Charles de Gaulle, Phnom Penh, Séoul-Inchéon, Siem réap, Singapore, Sydney, Taipei-Taiwan Taoyuan, Tokyo-Narita, Vientiane)
 Viva Macau (Macau)

Cargo airlines 
 Cargoitalia (Dubai, Hong Kong)
 Cargolux (Luxembourg) 
 China Airlines Cargo (Taipei-Taiwan Taoyuan)
 EVA Air Cargo (Taipei-Taiwan Taoyuan)
 Korean Air Cargo (Séoul-Inchéon)
 Shanghai Airlines Cargo (Shanghai-Pudong)

Bandara di Viétnam
Kota Ho Chi Minh
Bandara Dong Hoi atawa Dong Hoi Airport, Sân bay Đồng Hới nyaéta bandara utama nu ngalayanan ibu kota Vietnam, Dong Hoi jeung sabudeureunnana. Bandara nu dioperasikeun ku PT Angkasa Pura II ieu miboga kode IATA VDH jeung kode ICAO ?.

Terminal jeung Maskapai Penerbangan 
Bandara Dong Hoi 1 terminal.
 Vietnam Airlines - (Hanoi, Kota Ho Chi Minh)

Bandara di Viétnam
Quang Binh
Bandara Ca Mau atawa Ca Mau Airport nyaéta bandara utama nu ngalayanan Ca Mau, Viétnam jeung sabudeureunnana.

Terminal jeung Maskapai Penerbangan 
Bandara Ca Mau 1 terminal.
 Vietnam Air Services Company - Kota Ho Chi Minh

Ca Mau
Bandara Internasional Inchéon (IATA: ICN, ICAO: RKSI) (Hangul: 인천국제공항; Hanja: 仁川國際空港) nyaéta bandara pangbadagna di Koréa Kidul sarta mangrupa salah sahiji anu pangbadagna di Asia. Bandara ieu ngaganti Bandara Internasional Gimpo anu ayeuna distatuskan minangka bandara domestik kajaba keur penerbangan international ka Bandara Internasional Haneda di Tokyo, Jepang sarta Bandara Internasional Hongqiao di Shanghai, RRC.

Incheon
TelkomFlexi nyaéta salah sahiji produk telepon fixed wireless FWA anu dikaluarkeun ku PT Telekomunikasi Indonesia, Tbk. Produk ieu leuwih dipikawanoh minangka "Flexi".

Pranala luar 
 Situs Resmi telkomflexi.com
 Situs perusahaan telkom.co.id

Telekomunikasi
Bandara Internasional Kuala Lumpur ( ) nyaéta bandara internasional utama Kuala Lumpur, Malaysia anu perenahna di Sepang, nagara bagian Selangor kalawan kode IATA KUL.

Dibuka dina 1998, pangwangunanana ngadahar waragad 3,5 milyar Dolar kalawan slogan "Bringing the World to Malaysia and Malaysia to the World" ("Mawa dunya ka Malaysia sarta Malaysia ka Dunya").

Bandara ieu mangrupa pangkalan pikeun Malaysia Airlines sarta Air Asia.

Tempo ogé 
Mégaproyék

Rujukan

Galeri

Tumbu luar 

  Official airport website
 KLIA Low Cost Carrier (LCC) Terminal  (by AIR ASIA)
 
 SkyBus website
  Malaysia Airports Holdings Berhad
 

Wangunan jeung struktur di Selangor
Nu ngadeg taun 1998
Bandara di Malaysia
Bandara Schiphol Amsterdam  nyaéta bandara utama Walanda nu perenahna 20 menit (17.5 km atawa 10.8 mil) di kulon kiduleun Amsterdam, munisipalitas Haarlemmermeer. Ngaran basa Walandana nyaéta Luchthaven Schiphol. Bandara ieu ogé boga kode IATA SPL tapi teu dipaké.

Rujukan

Tumbu luar 

 Amsterdam Airport Schiphol (official site)  
 Fire Brigade Amsterdam Airport Schiphol''
 Schiphol Mortuary  (Dutch only)
  of Amsterdam Airport Schiphol
 Resources for this airport:
 
 
 
 

Bandara di Walanda
Wangunan jeung struktur di Walanda Kalér
Wewengkon garing di sahandapeun lével cai laut
Angkutan di Amsterdam
Haarlemmermeer
Bandara Arlanda-Stockholm , nyaéta hiji bandara internasional nu perenahna di Munisipalitas Sigtuna, Swédia, deukeuteun kota Märsta, kurang leuwih 42 km di béh kaléreun Stockholm tur ampir 40 km, ku jalan mobil, di béh wétan kiduleun Uppsala. Lamun maké karéta mah jarakna ti Uppsala téh leuwih deukeut, sedengkeun jarak ti jeung ka puseur Stockholm mah sarua baé boh maké jalan mobil atawa jalur karéta.

Bandara ieu perenahna di County Stockholm, propinsi Uppland. Bandara ieu mangrupa bandara panggedéna di Swédia – taun 2006 mah mangrupa bandara panggedéna katilu di nagara Nordik – tur boga 17.91 juta panumpang taun 2007. Bandara ieu ogé mangrupa salah sahiji tina tilu puseur Sistim Pausahaan Penerbangan Scandinavia.

Tempo ogé 
 Stockholm-Bromma Airport
 Stockholm-Skavsta Airport
 Stockholm-Västerås Airport
 Stockholm
 Swedish Civil Aviation Administration
 List of the largest airports in the Nordic countries
 List of airports in Sweden

Rujukan

Tumbu luar 

 Stockholm-Arlanda Airport, official site
 Stockholm Airport City , framtida guide hemsida
 , DesignsbyALX Google éarth modél of Arlanda air traffic conrtol tower
 
 
 

Bandara di Stockholm
Métropolitan Stockholm
Bandara di Swédia
Angkutan di Stockholm
Wangunan jeung struktur di Stockholm
Tempat badaratna pesawat angkasa
Cipeuw (Aegithina tiphia) téh hiji spésiés manuk bacéo leutik nu hirup di wewengkon Asia Kidul (Pakistan, India, Sri Langka) nepi ka wétan di Indonésia. Hirupna di leuweung atawa wewengkon nu loba tatangkalanana. Sakali anakan endogna dua nepi ka opat, dina sayang bentuk mangkok leutik nu diwangun tina jujukutan.

Cipeuw nu geus sawawa panjangna bisa nepi ka 25 cm. Nu jalu punduk jeung tonggongna hideung (tangkaran) atawa semu héjo (liar), sedengkeun bagian handapna konéng enay. Jangjangna semu hideung polét bodas. Bikangna sarua jeung jalu liar, iwal jangjangna anu hideung-hawuk.

Rujukan 
 
 Birds of India karya Grimmett, Inskipp & Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Tumbu kaluar 
 BirdLife Species Factsheet
 Common Iora videos di Internet Bird Collection

Aegithina
Jalarang atawa jaralang (Ratufa bicolor) nyaéta hiji spésiés rodénsia ti kulawarga Sciuridae (bajing) nu hirup di Bangladés, Butan, Kamboja, Cina, India, Indonésia, Laos, Malaysia, Myanmar, Népal, Muangtai, jeung Viétnam. Ieu bajing kaasup nu panggedéna, hirup solitér dina tatangkalan jangkung/gedé di leuweung primér. Bagian luhur awakna ditutup ku bulu hideung meles, sedengkeun bagian handapna krém atawa oranyeu.

Kadaharan jalarang mangrupa bungbuahan jeung sisikian, sarta kadang diselang ku serangga jeung endog manuk. Sayangna gedé buleud, dijieun tina dangdaunnan jeung régang.

Rujukan 
 Baillie, J. 1996.  Ratufa bicolor. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Dipulut 30 Juli 2007.
 Black Giant Squirrel ti Ecology Asia. Dipulut 2 Juli 2008.

Ratufa
Alap-alap (Accipiter virgatus) téh manuk pamangsa ti kulawarga Accipitridae, sumebar di leuweung Asia kidul (Pakistan jeung India) nepi ka Cina kidul jeung Indonésia. Nyayangna dina tangkal jangkung, sakali usum endogna 2-5 siki, ganti sayang unggal taun. Ieu manuk téh raptor ukuran sedeng (29–36 cm), jangjangna pondok tapi rada lébar sarta buntutna panjang nu ngadukung pikeun kalincahanana nalika hiber.

Pangawakanna sagedé japati, sahandapeun heulang, bisa eureun hiberna di langit bari jang-jangna kikiplik nyidik-nyidik mangsana anu aya di handap.
Nalika usum halodo, alap-alap sok kaluar ti leuweung ka tegalan jeung pakebonan/pahumaan. Nu dimangsa bangsa kadal, papatong, manuk leutik, jeung mamalia leutik.

Rujukan 
  Database entry includes justification for why this species is of léast concern
 Birds of India karya Grimmett, Inskipp & Inskipp, ISBN 0-691-04910-6

Accipiter
Jangjawokan téh nyaéta mantra anu dipapatkeun upama arék ngamimitian hiji pagawéan, pikeun ménta kasalametan, hasil pamaksudan, jeung sajabana.

Conto jangjawokan

Jangjawokan paranti diminyak

Minyak aing minyak watu
Dipidu di sihung maung
Diocék di panonpoé
Sekartaji suru gajah
Nya gajah tunggal
Katawu wus kabeubeur wus
Kabeungkeut atina Si Anu
Atawa atina wong sajagat kabéh

Jangjawokan paranti lintar atawa nguseup

Aki Rékrék Turaya
Aing nya pangkonan sia
Bayu mas nu lénggang patih
Bayu emas nu lénggang hérang
Bumi meneng bayu meneng
Ku sangkilat ku moncorong
Ratna putih sang ibuh putih
Undur ku sangkilat sakti
Nya isun sang demi jati.

Jangjawokan paranti nguseup séjéna

Sernud-sernur kenur sanur
Eundeuk-eundeuk umbul-umbul
Séot gerenyeud banyu obyég
Duldel pamecatan ti ratu siul
Kocopok-kocopok géhgér giriwil
Ahsirhung-ya akung ratu jelér

Tempo ogé
Mantra

Rujukan

Drs. Budi Rahayu Tamsyah, spk., Kamus Istilah Tata Basa jeung Sastra Sunda, 1999

Unak-anik budaya Sunda
Jampé nyaéta mantra anu dipapatkeun atawa dipaké pikeun ngubaran atawa ngaleungitkeun kanyeri, kasakit, atawa kabiasaan anu teu hadé sangkan jadi hadé, cageur, jeung sajabana.

Contona jampé
Jampé ka budak nu sok ceurik baé:

Nyi Ara-ara
Nyi Iri-iri
Ulah sok jail ka adi
Tuh, da sia bawa ngajadi 
Jep meneng si jabang bayi

Tempo ogé
Mantra baliken teluh

Rujukan
Drs. Budi Rahayu Tamsyah, spk., Kamus Istilah Tata Basa jeung Sastra Sunda, 1999
Modular Audio Recognition Framework (MARF) nyaéta hiji platform panalungtikan tur hiji kumpulan tina sora manusa/sora/caritaan/téks jeung algoritma natural language processing (NLP) nu ditulis maké Java tur disusun jadi hiji modulér jeung framework nu narékahan pikeun ngagampangkeun ditambahna algoritma anyar. MARF bisa meta minangka hiji pabukon dina aplikasi atawa bisa ogé dipaké minangka hiji sumber keur learning jeung extension. Aya saeutik aplikasi conto keur nuduhkeun kumaha cara maké framework éta. Aya ogv hiji manual nu jéntré katut rujukan API dina format javadoc sabab proyék ieu sigana dokuméntasina hadé. MARF jeung aplikasina dikaluarkeun kalayan hiji lisénsi gaya BSD.

Rujukan

Catetan suku 

Nangénan omongan
Pamrosésan basa alami
Pabukon Java
Pakakas lemes bébas
Proyék SourceForge
Dina matematika sarta, hususna, analisis fungsional, konvolusi nyaéta operator matematis anu ngajadikeun dua fungsi x1 jeung x2 jadi fungsi katilu nu dianggap salaku vérsi modifikasi tina fungsi-fungsi asal. Konvolusi mangrupa hiji alat matematika dina élmu statistik, citra, pamrosésan sinyal, sarta persamaan diférential.

Définisi 
Konvolusi tina dua sinyal  jeung , nu dilambangkeun ku  nyaéta hiji sinyal anyar x(t) anu didéfinisikeun ku:

Sifat konvolusi

Konvolusi jeung fungsi

Téoréma konvolusi 

Lamun  atawa  ngalambangkeun transformasi Fourier tina fungsi ,  atawa  ngalambangkeun transformasi Fourier tina fungsi , sarta  hiji konstanta, mangka:

sarta:

Tempo ogé 

 Toeplitz matrix (convolutions can be considered a Toeplitz matrix operation where éach row is a shifted copy of the convolution kernel)
 Circulant matrix
 Cross-correlation
 Deconvolution
 Dirichlet convolution
 Titchmarsh convolution theorem
 Convolution power
 Analog signal processing
 List of convolutions of probability distributions

Tumbu kaluar 

 http://www.nitte.ac.in/downloads/Conv-LTI.pdf 
 Convolution , on The Data Analysis BriefBook
 http://www.jhu.edu/~signals/convolve/index.html Visual convolution Java Applet.
 http://www.jhu.edu/~signals/discreteconv2/index.html Visual convolution Java Applet for Discrete Time functions.
 Lectures on Image Processing: A collection of 18 lectures in pdf format from Vanderbilt University. Lecture 7 is on 2-D convolution., by Alan Peters.
 http://www.vuse.vanderbilt.edu/~rap2/EECE253/EECE253_01_Intro.pdf 
 Convolution Kernel Mask Operation Interactive tutorial
 Convolution at MathWorld

Rujukan 
 Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Théory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993

Matematika
Dasar telekomunikasi
Telekomunikasi
Pamrosésan sinyal
Féodalisme nyaéta hiji sistem pamaréntahan di mana saurang pamingpin, anu biasana saurang bangsawan mibanda anak buah nu réa nu ogé masih ti golongan bangsawan kénéh tapi leuwih handap tingkatanan sarta ilahar disebut vazal. Para vazal ieu wajib mayar upeti ka dunungan maranéhanana. Sedengkeun para vazal ieu ogé miboga anak buah sorangan anu nyébakeun upeti ka maranéhanana. Ku lantaran, kitu mecenghul struktur hirarkis nu ngawangun piramida.

Dina pamakéan basa sapopoé di Indonésia, remen ogé kecap ieu dipaké pikeun nujul ka laku-lampah goréng anu sarupa jeung laku-lampah para pangawasa anu dzolim upamana 'sok hayang dipihormat', atawa 'keukeuh dina ajen-inajen anu geus loba ditinggalkeun'. Harti ieu geus méngpar tina harti pulitikna.

Tempo ogé 

 Élmu pulitik

Idéologi
Lir ilir nyaéta kakawihan kaulinan barudak leutik urang Jawa jaman baheula, nu ceuk caritaan kolot mah dikarang ku salah sahiji Wali Songo (aya nu nyebut Sunan Bonang, Sunan Giri, aya ogé nu nyebut karangana Sunan Kalijaga). Kakawihan ieu ngandung palsapah agama Islam nu kacida jerona, nu nyaangan kaayaan kaislaman jaman harita nu saméméhna dipangaruhan ku budaya Hindu jeung Buda.

Téks

Teks asli
Lir ilir, lir ilir, tandure wus sumilir
tak ijo royo-royo tak sengguh temanten anyar
Cah angon, cah angon, penekna blimbing kuwi
Lunyu lunyu yo peneken kanggo mbasuh dodotiro 
dodotiro kumitir bédah ing pinggir 
Dondomana j'rumatana kanggo seba mengko sore
mumpung padang rembulane, 
mumpung jembar kalangane.
yo surako surak hiyo.

Tarjamah Sunda
Lir ilir, lir ilir, pepelakannana geus baruahan
Arémplok héjo kawas pangantén anyar
Budak angon, budak angon, pangnaékkeun balingbing éta
Najan leueur pangnaékkeun pikeun ngumbah papakéan
Papakéan saroéh di sisina
Kaputan tur benerkeun pikeun séba engké soré
Meungpeung caang bulanna, meungpeung lega pakalangannnana
Hayu sarurak sok sarurak.

Kakawihan barudak Jawa
Rajah nyaéta bagian pangangkat carita dina wacana lalakon pantun. Ku kituna, rajah téh ayana salawasna dina bagian pangawaina. Nilik eusina, saéstuna mah rajah téh teu kaasup galur carita: muji-muji, mumuntang, amitan jeung sanduk-sanduk ka Nu Agung, ka déwata, ka luluhur, neda panangtayungan, paidin jeung pangampura, lantaran rék ngalalakonkeun tapak lacak nu baheula, bisi kaliru dina salahna ulah jadi mamala. Tapi, najan kitu eusina, rajah téh kudu waé aya dina bubuka carita pantun téh, sarta aya anu pondok aya anu panjang.

Nu disambat
Dumasar kana wacana rajah anu kungsi kakumpulkeun, anu disambat dina rajah téh kayaning déwata, batara, batari, pohaci, para luluhur, karuhun, para nabi, Allah swt. Ayana rajah dina carita pantun bisa dijieun ciri yén ngalalakonkeun éta carita téh lain sagemblengna Widang sastra, tapi mangrupa bagian tina upacara (ritual). Ayana pernyataan anu nyebutkeun lamun euweuh rajahna lain pantun, yén carita pantun téh (sakurangkurangna alam harita) teu bisa lésot tina pungsi ritual. Dumasar kana lalakon-lalakon anu diterbitkeun ku Proyék Penelitian Pantun & Folklor Sunda, awal taun 70-an, tina hasil rékaman, bisa dicindekkeun yén wacana rajah ti unggal juru pantun béda-béda, boh wandana boh 'eusina; tapi, wacana rajah dina unggal lalakon méh sarua (angger) lamun dipantunkeun ku juru pantun éta kénéh. Carukna rupaning sasambatan dina sawatara rajah (nyebut-nyebut luluhur, déwata, nabi, jsb) kudu ditilik tina médiana jeung kamekaran sosial-budaya. Hirupna (carita) pantun rélatip pageuh lantaran ngait pungsina dinaa sistem pranata sosial budaya. Tapi ku lantaran pageuh téa, teu bisa leupas tina nyaluyukeun prosés nyaluyukeun diri, marengan léokna robahna sistem sosial-budaya, dina harti jembar. Dina pérspéktip kitu bisa kahartina naon sababna aya kajadian carukna sasambatan rajah. Komo da hirupna dina média lisan. Contona (dipetik tina lalakon Budak Manjor; 1973, juru pantun Atjéng Tamadipura): 
..........
pun sapun 
ka luh ur ka sang rumuhun 
ka batara ka batari
ka batara naga raja 

ka batari naga sugih 
amit ampun ka nu ngemeng 
ngemeng caringin sunan 
agungna ka Kangjeng Gusti Rasulullah 
.......

Conto rajah

Bul kukus mendung ka mangung
ka mangung neda papayang,
ka déwata neda suka,
ka pohaci neda suci,
kuring rék diajar ngidung.
Nya ngidung carita pantun,
ngahudang carita wayang,
nyilokakeun nyukcruk laku,
nyukcruk laku nu bahayu,
mapay lampah nu baheula,
lulurung tujuh ngabandung,
kadalapan keur disorang,
bisina nerus narutus,
bisina narajang alas,
da puguh galuring tutur,
ngembat papatan carita,
ti mendi pipasinieun,
ti mana picaritaeun,
teuteureuh ti kahiyangan,
ditandéan cupu manik,
cupu manik astagina,
duturuban ku mandepun,
diteundeun di jalan gedé,
ditunda ku nu ngaliwat,
ku nu weruh di semuna,
ku nu terang bijaksana,
ku nu rancagé di angen,
dibuka patinghaleuang,
nu ménta dilakonkeun,
cag
teundeun di handeuleum sieum,
tunda di hanjuang siang,
paranti nyokot ninggalkeun.''

Rujukan
Mantra
Haréndong atawa Melastoma affine D. Don nyaéta salah sahiji tutuwuhan anu sinonim jeung Melastoma malabathricum atawa Melastoma polyanthum Bl. Ngaran nu umum di Indonésia nyaéta haréndong, senduduk, atawa sanggani.
Dina basa Inggris, tutuwuhan ieu kakoncara kalayan ngaran 'blue tongue' jeung 'native lassiandra'.

Dulur deukeut ieu tutuwuhan nyaéta senggani.

Rujukan

 Melastomataceae
Pupujian nyaéta puisi buhun anu eusina nyoko kana ajaran agama Islam. Pupujian asalna tina sa'ir, nyaéta puisi anu asalna tina sastra Arab. Ku lantaran kitu, pupujian mah wangunna euweuh bédana jeung sa'ir, diwangun ku opat padalisan dina sapadana, sarta unggal padalisanna diwangun ku dalapan engang. Tapi sanajan kitu, aya ogé anu diwangun ku dua padalisan, genep padalisan, dalapan padalisan dina sapadana. Purwakanti dina pupujian umumna purwakanti laras wekas. Leuwih jéntréna pupujian téh asal kecapna tina puji nu ngalaman dirajék dwipurwa ditambahan rarangkén tukang -an, nu hartina kecap-kecap atawa ucapan pikeun ngagungkeun nu maha kawasa, lian ti éta aya ogé nu eusina muji ka Rosulluloh Muhammad Saw.

Tempat jeung Waktu 
Pupujian biasana dikawihkeun babarengan (rampak) ku para jama'ah bari ngadagoan solat magrib, ku para santri saréngséna ngaji, tiku para jama'ah di pangajian (tablég) bari ngantay sasalaman. Intina mah pupujian téh jadi panyelang dina rupaning ibadah. Nilik kana médiana, pupujian téh hirupna sacara lisan (dikawihkeun), apalna ku pangrungu, mantak pantes wacanana parondok.

Pungsi Pupujian
Sacara gurat badagna mah, pungsi pupujian téh aya anu mibanda fungsi éksprési jeung aya nu mibanda fungsi sosial. Tapi dina kamekaranana, pungsi sosialna leuwih gedé tibatan fungsi éksprésina. Cara maca pupujian téh sok dikawihkeun atawa dinadomkeun. Umumna dibacana téh di masjid saméméh solat jamaah, di madrasah, pasantrén, jeung dina acara-acara anu aya patalina jeung kaislaman.

Wanda Pupujian
Dumasar kana eusina, pupujian téh bisa digolongkeun kana sababaraha golongan nyaéta, (1) muji ka Pangéran Alloh, (2) solawat ka Kanjeng Nabi, (3) do'a jeung tobat ka Pangéran, (4) pépéling, jeung (5) ajaran agama.

Conto pupujian pépéling

Éling-éling dulur kabéh
Éling-éling dulur kabeh
ibadah ulah campoléh
beurang peuting ulah weléh
bisina kaburu paéh

Sabab urang bakal mati
nyawa dipundut ku Gusti
najan raja nyakrawati
teu bisa nyingkirkeun pati

Karasana keur sakarat 
Nyerina kaliwat-liwat
Kana ibadah diliwat
Tara ngalakukeun solat

Kaduhung kaliwat langkung
Tara nyembah ka Yang Agung
Sakarat nyeri kalangkung
Jasadna teu meunang embung

 Kautamaan Solat Berjamaah
Éling-éling umat  Muslimin muslimat  
Hayu urang solat berjamaah Isa  
Éstu kawajiban urang ker di dunia  
Kanggo pibekelen jaga di akhérat  
Anu ngalanggengken solat berjamaah  
Éta aya lima rupa kauntungannana  
Hiji dilengitkeun kapakirannana 
 Dua dilengitkeun siksaan kuburna 
 Tilu dibéré buku ti katuhuna 
 Opat bakal ngaliwatanna cukangna 
 Cara kilat nyamber bawaning kilat lepasna  
Lima teu dihisab asup ka surgana. 
 Kakuping Suara Adzan
Kakuping suara adzan
Di Masjid ti katebihan
Singhoréng téh ngawartosan
Ngajak solat babarengan
 Ulah sok solat di Imah
 Salila aya masjid mah
 Pribumi atawa sémah
 Hayu solat berjamaah
Solat téh tihang agama
Nu pangpayunna ditaors
ku Gusti Allah Ta'ala
Hayu solat berjamaah
 Ka jalma nu hayang bagja
 nampa panggilan berharga
 Yakin Allah pangagungna
 Wajib dipayunkeunana
Sanajan keur tibra saré
Solat mah teu meunang peré
Ulah sok diengké-engké
Bisi Kaburu jadi bangké

Rujukan

Sastra Sunda wangun ugeran
Sya'ir Islami
Barli Sasmitawinata (Bandung, 18 Maret 1921–Bandung, 8 Pebruari 2007) nyaéta pelukis réalis asal Ranggagempol, Bandung, Indonésia.

anjeunna mimiti ngaleukeunan dunya seni lukis kira-kira taun1930-an sarta mangrupa bagian ti "Jumplukan Lima" anu ogé anggotana kayaning Affandi, Hendra Gunawan, Sudarso, sarta Wahdi. Mimitina anjeunna jadi pelukis nu kakoncara téh paménta rakana dina taun1935 sangkan manéhna mitembeyan diajar melukis di studio milik Jos Pluimentz, pelukis asal Belgia anu nganjrek di Bandung. Di ditu manéhna réa diajar ngalukis alam jeung barang. Sanggeus guguru ka pelukis Italia Luigi Nobili (ogé di Bandung), dina taun1950-an anjeunna  neraskeun atikan seni rupa di Éropa. Kasang tukang atikan luhurna di Walanda sarta Perancis (Académie de la Grande Chaumiére, Paris, 1950 sarta Rijksakademie van beeldende kunsten, Amsterdam, 1956) kawakilan dina karya-karyanya anu némbongkeun pangawasaan téknik mgagambar anatomi awak sacara rinci.

Sasmitawinata dipikawanoh minangka jelema anu nekenkeun pentingna atikan seni rupa. taun1948 manéhna ngadegkeun studio Jiva Mukti babarengan jeung Karnedi katut Sartono. Sanggeus ngabéréskeun atikan di luar nagri, manéhna ngadegkeun Sanggar Rangga Gempol di wewengkon Dago, Bandung dina taun1958. Manéhna kungsi ngajar seni lukis di Institut Téknologi Bandung (ITB) sarta mangrupa salah saurang perintis jurusan seni rupa di Institut Kaguruan sarta Élmu Atikan (IKIP) Bandung (kiwari ngaranna Universitas Atikan Indonésia - UPI ) dina taun1961. Barli tuluy saterusna leuwih réa ngajar murid sacara informal di sanggar. taun1992 anjeunna ngadegkeun Musieum Barli Bandung.

Antara murid-murid anu kungsi dididiknya nyaéta Popo Iskandar, Srihadi Soedarsono, Yusuf Affendi, AD Pirous, Anton Huang, R. Rudiyat Martadiraja, Chusin Setiadikara, Sam Bimbo, Rudi Pranajaya.

Karya-karyanya kungsi dipamerkan boh di jero boh luar nagari. Koleksinya ogé dipamerkan di Musieum Barli Bandung. Dina taun2000, anjeunna nampi pangajén Satyalancana Kabudayaan ti présidén.

anjeunna ngantunkeun 2 anak kandung, 3 anak téré, 15 incu, sarta 9 buyut. Sanggeus istri kahijina, Atikah Basari (nikah 1946) maot taun1991, anjeunna nikah deui jeung Nakisbandiyah taun1992.

Inohong Sunda
World Association of Zoos and Aquariums (WAZA) nyaéta organisasi nu mayungan komunitas kebon binatang jeung akuarium. Anggotana kaasup kebon binatang jeung akuarium nu kasohor, Paguyuban Kebon binatang jeung Akuarium regional jeung nasional, tur sababaraha organisasi nu patali, kawas dokter kebon binatang jeung nu gur kebon binatang, ti sakuliah dunya.

Sajarah 
Taun 1935, International Union of Directors of Zoological Gardens (IUDZG) ngadeg di Basel, Swiss. Salila Perang Dunya II organisasi ieu eureun, tapi di Rotterdam (Walanda) IUDZG anyar diadegkeun deui ku hiji grup direktur kebon bianatang ti nagara-nagara sekutu jeung netral taun 1946. Taun 2000, IUDZG diganti ngaranna jadi World Association of Zoos and Aquariums (WAZA) keur nuduhkeun ayana hiji organisasi nu leuwih moderen jeung global.

Tempo oge
 Daptar kebon binatang jeung akuarium anggota WAZA

Tumbu luar
 "World Association of Zoos and Aquariums" (WAZA) homepage

Asosiasi kebon binatang
WAZA
Baros nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Binuang nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Bojonegara nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Carénang nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Cikandé nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Cikeusal nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Cinangka nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
Engang téh nyaéta bagéan anu ngawangun kecap anu magrupakeun sempalan tina kecap dina hiji engap/rénghap napas (hawa), di mana raket patalina jeung pola tur wangunan kecap. Dina basa Indonésia disebutna suku kata.

Engang anu kecap tungtungna ku vokal disebut engang buka / suku buka (ra-ha-yu), nalika kecap tungungna konsonan disebut engang tutup / suku tutup (san-cang).

Salam manis Rell

Pola Engang 
Pola atawa sistem engang basa Sunda anu nyokot dina kecap biasa dirumuskeun kieu.
 Kecap-kecap asal dina basa Sunda aya nu diwangun ku :
 Saengang (ekasuku), conto kecap : jeung
 Dua engang (dwisuku), conto kecap : bapa >> ba-pa
 Tilu engang (trisuku), conto kecap : kalapa >> ka-la-pa
 Opat engang (catursuku), conto kecap : andalemi >> an-da-le-mi
 Lima engang (pancasuku), conto kecap : murukusunu >> mu-ru-ku-su-nu
 Vokal dina basa Sunda bisa madeg mandiri jadi engang, contona: a-ki, e-ma, i-eu.
 Konsonan dina basa Sunda teu bisa madeg mandiri jadi engang.
 Konsonan ngantet (kluster) basa Sunda salawasna nyicingan posisi di awal kecap, taya nu nyicingan posisi di tungtung kecap iwal nu mangrupa pangaruh basa deungeun, contona: -ks dina kecap /kompleks/.
 Konsonan kadua dina runtuyan konsonan ngantét umumna mangrupa konsonan /l/, /r/, /w/, jeung, /y/; sok sanajan nu dituturkeun ku /w/ jeung /y/ mah pohara saeutikna.

Wangunan Engang 
Wangunan engang mangrupa susunan vokal atawa pabaurna vokal jeung konsonan dina hiji engang. Wangunan engang atawa pola kanonik basa Sunda téh kieu :
 V : a-ya, i-mah, u-ba, é-céng, e-ma, é-ta, eu-reun, jste.
 VK : an-cin, an-tep, un-cal, én-tog, jste.
 KV : ca-i, ba-pa, na-on, ré-a, se-lop, jste.
 KVK : buk-ti, tun-duh, kon-ci, ban-ter, jste.
 KKV : bru-bro, tri-plék, ti-bra,  tra-di-si, jste.
 KKVK : ga-jleng, prak, tri-plek,  se-truk, jste.
Jaba ti éta, ku aya pangaruh basa kosta, basa Sunda, mikawanoh wangunan engang kieu :
 VKK : ons, éks.
 KVKK : teks, kon-téks.
 KKVKK : kom-pléks.
 KKKV : stra-té-gi, stra-ta.
 KKKVK : struk-tur, in-struk-si.
 KVKKK : korps.

V : Vokal

K : Konsonan

Tempo oge
Basa Sunda  kvkkk

Rujukan
 Drs. Budi Rahayu Tamsyah, Spk., Kamus Istilah Tata Basa jeung Sastra Sunda, Pustaka Setia, Bandung, 1999
 Dr. Yayat Sudaryat, M.Hum., Élmuning Sora Basa Sunda

Basa Sunda
Diapora téh salah sahiji purwakanti nyaéta malikan deui kecap dina sakalimah (saungkara), anu ngandung harti teu sarua. Diapora disebut ogé purwakanti mindokecap.

Contona:

Urang mah jalma leutik,
panghasilanana ogé leutik
Éstu matak buntu laku,
Duméh dagang henteu laku

Tempo oge
Basa Sunda

Rujukan
 Drs. Budi Rahayu Tamsyah, Spk., Kamus Istilah Tata Basa jeung Sastra Sunda, Pustaka Setia, Bandung, 1999

Pakeman basa Sunda
Padalisan nyaéta bagian tina pada dina gunukan pupuh. Réana padalisan dina sapada hiji pupuh henteu sarua jeung pupuh séjénna sarta unggal padalisan dina sapada hiji pupuh henteu sarua jumlah engangna jeung sora tungtungna. Jumlah engang dina sapadalisan disebut guru wilangan, ari sora tungtung  dina hiji padalisan disebut guru lagu. Leuwih basajanna, padalisan téh jajaran-jajaran dina pada pupuh. Dina guguritan, padalisan téh biasana ditulis sajajar-sajajar. Ari dina wawacan (panjang) mah antara padalisan jeung padalisan téh biasana ukur dihalangan ku koma atawa tanda séjén keur ngirit tempat.Upama dilisankeun, biasana aya randegan antara padalisan téh. Dina basa Indonesia sok disebut larik.

Conto 
Réana padalisan dina sapada pupuh henteu sarua, sabab unggal pada pupuh aya patokanana anu maneuh ngeunaan jumlah padalisan téh. Ieu di handap conto sapada pupuh asmarandana, diwangun ku tujuh padalisan, dipetik tina guguritan Asmarandana Lahir Batin karya R.A. Bratadiwidjaja. 

Éling-éling masing éling

Rumingkang di bumi alam

Darma wawayangan baé

Raga taya pangawasa

Lamun kasasar lampah

Napsu nu matak kaduhung

Badan anu katempuhan

====
Istilah dina sastra Sunda
Sastra
Réspon impuls tina hiji sistem nyaéta kaluaran sistem kasebut mangsa diasupan impuls, nyaéta sinyal asupan nu kacida singketna. Sacara matematis, hiji impuls bisa digambarkeun salaku hiji fungsi délta diract pikeun sistem waktu kontinyu, atawa sabagé fungsi délta kronecker pikeun sistem waktu diskrit.

Réspon impuls, h(t), tina hiji sistem LTI nyaéta respon sistem kasebut mangsa diasupan sinyal , atawa:

Fungsi h(t) téh sambarang, sarta ajénna teu kudu enol pikeun t<0.

Upama h(t) = 0 pikeun t<0 mangka sistem kasebut disebut kausal.

Tempo ogé 
 Fungsi délta
 Sistem
 Fungsi impuls hijian

Rujukan 
 Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Théory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993

Pamrosésan sinyal
Dasar telekomunikasi
Sistem, nu asalna ti basa Latén (systēma) sarta basa Yunani (sustēma) nyaéta hiji wangun anu dibentuk ku sekumpulan éntitas anu silih interaksi atawa silih gumantung, boh ril boh abstrak.

Réprésentasi sistem

Dina pamrosésan sinyal, sistem nyaéta modél matematika tina hiji prosés fisik anu matalikeun sinyal asupan (sinyal sumber atawa sinyal jieunan) jeung sinyal kaluaran (sinyal réspon).

Upamana waé  jeung  masing masing mangrupa sinyal asupan jeun sinyal kaluaran tina hiji sistem, mangka sistem kasebut dianggap ngarobah  jadi . Prosés ngarobah ieu dilambangkeun ku:

di mana  mangrupa operator nu ngahasilkeun </math> tina  saperti dijelaskeun dina gambar di handap ieu:

 disebut ogé fungsi transfer. Pikeun doméin waktu fungsi transfer dilambangkeun ku

Kelasifikasi sistem

Sistem waktu kontinyu jeung sistem waktu diskrit
Lamun sinyal asupan  jeung sinyal kaluaran  tina hiji sistem mangrupa sinyal-sinyal waktu kontinyu mangka sistem kasebut disebut sistem kontinyu waktu.

Lamun sinyal asupan  jeung sinyal kaluaran  tina hiji sistem mangrupa sinyal-sinyal waktu diskrit mangka sistem dimaksud disebut sistem waktu diskrit.

Sistem liniér
Sistem liniér nyaéta sistem anu nedunan sarat tatambahan (aditivitas) jeung homogénitas.

Aditivitas

pikeun sakabéh sinyal asupan  jeung

Homogénitas

pikeun sakabéh sinyal asupan  jeun skalar a.

Sakabéh sistem anu teu nedunan sarat aditivitas jeung homogénitas digolongkeun sabagé sistem nonliniér.

Sistem invarian waktu
Lamun sistem nedunan sarat , di mana  mangrupa hiji konstanta, mangka sistem nu dimaksud disebut sistem invarian waktu atawa sistem tetep.

Hiji sistem anu teu nedunan sarat di luhur disebut sistem nu variasi dumasar waktu (time-varying system).

Sistem invarian waktu liniér
Lamun sistem liniér sarta invarian waktu mangka sistem nu dimaksud disebut sistem invarian waktu liniér atawa linear time-invariant (LTI) system.

Tempo ogé
Pamrosésan sinyal

Rujukan 
Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Théory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993
 http://www.answers.com/system , 13 Mei 2005.
 Manetsch dan Park(1979) dikutip dalam Eriyatno. 1999. “Ilmu Sistem: Meningkatkan Mutu dan Efektivitas Manajemen”. Jilid Satu. IPB Press, Bogor.
 “System Theory”. (http://www.tcw.utwente.nl/theorieenoverzicht/Theory%20clusters/  Communication%20Processes/System_Théory.doc., 9 mei 2005).
 Francis Heylighen and Cliff Joslyn. “What is Systems Theory?” Prepared for the Cambridge Dictionary of Philosophy. Copyright Cambridge University Press. (http://pespmc1.vub.ac.be/SYSTHEOR.html., 9 Mei 2005).
 “Analytic vs. Systemic Approaches”. Copyright © 1997 Principia Cybernetica - Referencing this page. (http://pespmc1.vub.ac.be/ANALSYST.html., 9 Mei 2005).
Boaz Porat: A Course in Digital Signal Processing, Wiley, ISBN 0471149616
 

 

 
Pamrosésan sinyal
Dasar telekomunikasi
Padika Kumon anu diwanohkeun ku hiji guru di Jepang, Toru Kumon (di Osaka dina taun 1958) mangrupa sistem atikan matematika jeung basa anu panggedéna di dunya. Nepi ka bulan Maret 2007, leuwih ti 4 juta budak diajar ngagunakeun padika Kumon di leuwih ti 26.000 lambaga atikan Kumon di 45 nagara. Di Amérika bagian kalér waé, leuwih ti 240.000 pelajar ngagunakeun padika ieu di 1.400 puseur atikan Kumon di Amérika Sarikat, Kanada sarta Méksiko.

Dina taun 2002, lambaga Kumon di Jepang ieu ngawanohkeun hiji logo pausahaan dina wangun "Beungeut nu keur mikir". Logo ieu ngalambangkeun hiji budak anu keur mikir dina waktu diajar anu dinyatakeun ku hurup “o” tina kecap “Kumon”. Logo ieu saterusna sacara resmi dipaké di Amérika Sarikat dina bulan Maret 2003.

Pédagogi
Pausahaan nu ngadeg taun 1958
Sistem liniér mintonkeun fitur jeung sifat nu jauh leuwih saderhana batan sistem nonliniér. Sistem liniér loba kapanggih dina widang kontrol otomatik, pamrosésan sinyal, jeung telekomunikasi. Contona, médium rambatan pikeun sistem komunikasi nirkabel mindeng bisa digambarkeun (dimodélkeun) ku sistem liniér.

salah sahiji sifat tikudrat sistem liniér nyaéta karakteristik filterna

Spéktrum frékuénsi

Réspon frékuénsi  mangrupa karakteristik tina sistem LTI. Réspon frékuénsi kasebut ilaharna mangrupa kuantitas kompléks, nyaéta:

Dina hal sistem LTI kalawan réspon impuls h(t),  ngagambarkeun simétri konjugat, nyaéta:

nu hartina:

Amplitudo  mangrupa fungsi frékuénsi ganjil, sedengkeun fase  mangrupa fungsi frékuénsi jeung kep (bs Indonésia genap).

Upamana baé:

 sarta  mangka:

Jadi:

Perlu dicatet yén spéktrum amplitudo sinyal kaluaran kapanggih ku cara ngalikeun spéktrum amplitudo sinyal asupan jeung amplitudo réspon frékuénsi. Spéktrum fase sinyal kaluaran mangrupa pajumlahan antara spéktrum fase sinyal asupan jeung fase réspon frékuénsi. Jadi, hiji sistem LTI lumaku sabagé hiji filter pikeun sinyal asupan. Kecap filter di dieu dipaké pikeun ngagambarkeun yén sistem mobanda sarupaning sifat pipilih frékuénsi.

Transmisi tanpa distorsi
Pikeun transmisi tanpa distorsi anu ngaliwatan hiji sistem, urang merlukeun yén bentuk sinyal asupan kudu persis dihasilkeun dina kaluaran sistem kasebut. Lantaran kitu, lamun x(t) mangrupa sinyal asupan mangka kaluaran anu diperlukeun téh:

di mana  téh waktu tunda sarta K nyaéta konstanta gain. Ku cara nerapkeun transformasi Fourier kana kadua ruas persamaan di luhur, urang bakal meunangkeun:

Réspon frékuénsi atawa fungsi transfer sistem:

Jadi amplitudo  kudu konstan dina sakabéh frékuénsi, sarta fase  kudu liniér nurutkeun frékuénsi. Hal ieu bisa digambarkeun kawas kieu:

Distorsi amplitudo jeung distorsi fase
Lamun spéktrum amplitudo  sistem henteu konstan dina pita frékuénsi tinangtu mangka komponén-komponén frékuénsi sinyal input ditransmisikeun dibarengan sajumlah gain atawa atenuasi. Éfék ieu disebut distorsi amplitudo.

Lamun spéktrum fase  henteu liniér nurutkeun frékuénsi mangka sinyal kaluaran miboga bentuk gelombang nu béda jeung sinyal asupan lantaran ayana waktu tunda nu béda-béda pikeun tiap komponén frékuénsi sinyal asupan mangsa ngaliwatan sistem kasebut. Bentuk distorsi saperti kieu disebut distorsi fase.

Tempo ogé
Téori sistem LTI

Rujukan
Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Théory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993

Pamrosésan sinyal
Dasar telekomunikasi
Low pass filter (LPF) idéal nyaéta filter nu mibanda fungsi transfer atawa réspon frékuénsi:

HLPF

Amplitudo jeung fase HLPF digambarkeun saperti di handap ieu:

LPF idéal ngaliwatkeun sakabéh komponén sinyal asupan nu frékuénsi radianna di sahandapeun  tanpa distorsi;  disebut frékuénsi pamotong (cutoff frequency). Sakabéh komponén sinyal saluhureun  ditolak.

Réspon impuls tina LPF

Réspon impuls tina LPF idéal bisa kapanggih ku cara nerapkeun kabalikan transformasi Fourier kana persamaan nu aya di luhur, sarta ngahasilkeun:

hLPF

Gambaran respon impuls tina LPF bisa ditingali saperti kieu:

Baca ogé
Filter
Téori sistem LTI

Rujukan
Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Théory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993

Pamrosésan sinyal
Dasar telekomunikasi
Perunggu nujul ka sakabéh aloy tembaga, utamana jeung timah salaku aditif utama, tapi kadang jeung unsur séjén, kayaning fosfor, mangan, aluminium, atawa silikon. Jaman baheula ieu logam loba pisan dipaké, sahingga dipaké nandaan Yuga Perunggu.

Sajarah 

Perunggu diandel pisan ku sakabéh kaadaban nu kungsi ngagunakeun ieu logam. Ti parabot imah, pakarang, nepi ka bahan wangunan atawa hiasan dijieun tina perunggu, sabab leuwih kuat batan tembaga atawa batu. Nu pangkahotna kapanggih di Susa, jeung sababaraha situs kuna di Luristan (duanana di Iran) jeung Mésopotamia Irak, titinggal milénium ka-4 SM.

Rujukan 
 Bronze, Wikipédia basa Inggris (17 Juli 2008).

Tumbu kaluar 

 19th-century bronze sculpture sand casting
 Casting process explained with pictures
 Flash animation of lost-wax casting process 
 "Lost Wax, Found Bronze": lost-wax casting explained
 various bronze alloys 
 Viking Bronze - Ancient and Early Medieval bronze casting 

Perunggu
Kategori :logam
Surat Az zalzalah (basa Arab:الزلزلة) nyaéta surat ke-99 dina Al Qur'an. Surat ieu diwangun ku 8 ayat sarta kaasup kana surat Madaniyah. Surat ieu diturunkeun sanggeus surah An Nisa. Ngaran Az zalzalah dicokot tina kecap Zilzaal anu hartina 'eundeur' sarta aya dina ayat kahiji surat ieu.

Poko-poko eusina:
Kajadian dina poé kiamat di mana bumi dieundeurkeun sarta manusa tatanya ngeunaan kajadian waktu éta. Sarta jangji Alloh yén saban kahadéan sarta kejahatan cacak saleutik naon baé ogé baris meunangkeun balesan.

Eusi jeung Tarjamah

Tumbu kaluar
 Al-Zalzala at Sacred Texts
 Az-Zalzala at Altafsir.com

Rujukan
Al-Amin Al-Quran Tarjamah Sunda ku K.H. Qamaruddin Shaleh, C.V. Penerbit  Diponegoro, Bandung, 2003.

099