AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Tikukur (Geopelia striata) nyaéta anggota kulawarga Columbidae japati pituin Asia Tenggara, baraya deukeut 'Japati Damé' (Peaceful Dove) Australia jeung Nugini,  nu di Indonésia sok diingu ku sabab alus sorana.

Habitat jeung ambahan 
Ambahan pituin ieu spésiés ngampar ti Muangthai Kidul, Tenasserim, jeung Tanjung Malayu nepi ka Sumatra, Jawa, Bali, jeung Lombok. Kiwari, ieu manuk geus sumebar ka Muangthai tengah, Laos, Kalimantan, Sulawesi, Hawai (dibawa taun 1922), Tahiti (1950), Kalédonia Anyar, Seychelles, Kapuloan Chago (1960), Mauritius (méméh 1768), Réunion, jeung Saint Helena. Hirupna di tegalan nu nembrak atawa leuweung nu teu pati rembet, sarta di taman-taman kota. Di Indonésia, ieu manuk diternakkeun sarta diingu dina kurung pikeun diala sorana.

Baranahan 
Di lingkungan alami, usum kawin lumangsung ti Séptémber nepi ka Juni. Sayangna dijieun basajan tina dangdaunan jeung jukut garing di handap atawa dina tatangkalan. Sausum ngendogna hiji atawa dua, disileungleuman piligenti ku jalu jeung bikang salila 13-18 poé. Anakna ninggalkeun sayang dina umur dua minggu, sarta geus bisa hiber dina umur tilu minggu.

Rujukan 

Zebra Dove (disalin 18 Désémber 2008).
  Database entry includes justification for why this species is of léast concern
 Robert S. Kennedy et al. (2000), A Guide to the Birds of the Philippines, Oxford University Press
 H. Douglas Pratt, Philip L. Bruner & Delwyn. Berrett (1987), A Field Guide to the Birds of Hawaii and the Tropical Pacific, Princeton University Press
 Craig Robson (2002), A Field Guide to the Birds of South-East Asia, New Holland Publishers (UK) Ltd.
 Adrian Skerrett, Ian Bullock & Tony Disley (2001), Birds of Seychelles, Christopher Helm

Geopelia
Neutron atawa nyaéta partikel subatomik anu henteu boga muatan (nétral) sarta mibanda massa 940 Mev/c² (1.6749 × 10–27 kg, saeutik leuwih beurat ti proton. Puteranana nyaéta ½.

Inti atom ti lolobana atom (kabéh kajaba isotop Hidrogén anu pangilaharna, anu diwangun ku hiji proton) diwangun ku proton jeung neutron.

Di luar inti atom, neutron henteu stabil sarta mibanda umur tengah tuwuh kira-kira 10 menit, paburincay (luruh) kalawan mancarkeun éléktron jeung antineutrino pikeun jadi proton. Padika paluruhan anu sarua (paluruhan beta) lumangsung dina sawatara inti atom. Partikel-partikel dina inti atom biasana nyaéta neutron jeung proton. Hiji neutron digolongkeun salaku baryon sarta diwangun ku dua quark handap sarta hiji quark luhur.

Béda utama neutron jeung partikel subatomik lainna nyaéta maranéhanana henteu boga muatan. Sipat neutron ieu ngajadikeun neutron kawénéhan ti pandeuri dina hiji réaksi nuklir, sarta kacida nembus, ngajadikeun inyana hésé diimeutan sacara langsung.

Tempo ogé 
 Fisika partikel
 Daftar partikel
 Bintang neutron
 Radiasi neutron
 Neutron termal
 Neutron gancang

Fisika
Fisika partikel
Dina mékanika kuantum, spin nyaéta moméntum sudut intrinsik anu patali jeung partikel. Contona partikel dasar, kawas éléktron, miboga moméntum sudut, sanajan maranéhanana mangrupa partikel kawas titik. Partikel subatomik séjénna, kawas neutron, anu henteu miboga muatan listrik, ogé miboga spin.

Fisika
Mékanika kuantum
Dina fisika, moméntum sudut sacara intuitif ngukur sabaraha badag moméntum liniér anu ngarah ka kira-kira hiji titik nu tangtu anu disebut titik puseur; momén ti moméntum.

Rumus matematika basajan pikeun moméntum sudut ti hiji partikel ka titik puseur nu tangtu nyaéta:

L = r×p

di mana L nyaéta moméntum sudut partikel, r nyaéta posisi partikel anu dinyatakeun minangka véktor pindahan ti titik puseur, sarta p nyaéta moméntum liniér ti partikel éta.

Fisika
Partikel subatom diwangun ku proton, éléktron sarta neutron. Proton jeung neutron aya dina inti atom (nukleus) sedengkeun éléktron aya dina inti.

Sabenerna sajaba ti tilu partikel anu geus disebutkeun di luhur, réa kénéh partikel-partikel subatom séjénna anu jumlahna bisa ngahontal ratusan. sawatara contona nyaéta: quark jeung meson. Aya partikel anu boga sipat permanén aya ogé anu henteu permanén, kawas exotic meson anu mibanda waktu hirup ngan sapermilyar detik.

Fisika
Fisika partikel
Kimia
Isotop nyaéta wangun ti unsur anu nukleusna mibanda nomer atom anu sarua-jumlah proton dina nukleusna tapi kalawan massa atom anu béda alatan maranéhanana mibanda jumlah neutron anu béda.

Kecap isotop, nu hartina di tempat anu sarua, asalna tina kanyataan yén sakumna isotop ti hiji unsur perenahna di tempat anu sarua dina tabel périodik.

Isotop-isotop tina unsur-unsur ngawangun hiji kumpulan nuklida. Hiji nuklida nyaéta hiji jinis nukleus atom nu tangtu, atawa leuwih umum hiji aglomerasi proton jeung neutron.

Dina noménklatur ilmiah, isotop (nuklida) dispésifikasikeun dumasar kana ngaran unsur ditambah tanda sambung jeung jumlah nukléon (proton sarta neutron) dina atom (upamana, helium-3, carbon-12, carbon-14, iron-57, uranium-238). Dina wangun perlambang, jumlah nukléon ditandakeun ku hiji awalan nu dinaékkeun ka saluhureun perlambang kimia (upamana, 3He, 12C, 14C, 57Fe, 238U).

Tempo ogé 
 Tabel isotop (lengkep).
 Tabel sawatara isotop ti unsur-unsur nu hampang.
 Tabel nuklida
 Daftar partikel

Tumbu ka luar 
 Atomic weights of all isotopes
 Atomgewichte, Zerfallsenergieen und Halbwärtszeiten aller Isotope
 Exploring the Table of the Isotopes  at the LBNL

Fisika
Fisika nuklir
Nomer atom nyaéta angka anu némbongkeun jumlah proton dina inti atom. Sacara talari, nomer atom dilambangkeun ku perlambang Z. Alatan nomer atom saban unsur kimia mandiri, nomer atom dipaké pikeun mikawanoh unsur kimia. Contona angka atom hidrogen nyaéta 1 (hiji) - hartina Hidrogen mibanda proton hiji.

Fisika nuklir
Kimia
Massa atom ti hiji unsur kimia nyaéta massa hiji atom dina kaayaan cicing, umumna dinyatakeun dina hijian massa atom. Massa atom mindeng disinonimkeun jeung massa atom rélatif, massa atom rata-rata, sarta beurat atom. Sanajan kitu, aya saeutik béda alatan harga-harga kasebut bisa mangrupa rata-rata ti massa kabéh isotop unsur kasebut, atawa massa ti hiji isotop waé.

Tumbu ka luar

  Atomic masses of all isotopes
  IUPAC goldbook definition of atomic mass 
  IUPAC goldbook definition of relative atomic mass & atomic weight 
  Tutorial on the concept and measurement of atomic mass 

Fisika
Kimia
Dina astronomi, médium antarbéntang (Basa Indonésia: medium antarbintang,  , disingkat ISM) nyaéta materi (materi antarbéntang/interstellar matter, ISM) sarta kandungan énergi (médan radiasi antarbéntang/interstellar radiation field, ISRF) anu aya di antara béntang-béntang (atawa kira-kira lingkungan béntang) dina hiji galaksi.

Béntang-béntang sorangan kabentuk di wewengkon ISM anu pangpadetna sarta tiis, sarta baris ngabeungharan ISM ku materi sarta énergi ngaliwatan planetary nebula, angin-angin béntang sarta supernova. Satuluyna, kajadian silih mangaruhan antara béntang-béntang jeung ISM nangtukeun laju leungitna kandungan gas hiji galaksi sarta dina pamustunganana nangtukeun ogé wengkuan umur aktip galaksi kasebut dina nyieun béntang-béntang.

ISM ngandung atom, molekul, kebul, radiasi éléktromagnétik, sinar kosmik, sarta médan magnét dina jumlah anu pohara saeutik (lamun maké standar bumi). Materina ilahar diwangun ku 99% partikel gas sarta umumna 1% kebul, sarta ngeusian ruhang antarbéntang. Kapadatan gas anu ilahar antara puluhan nepi ka ratusan partikel pér séntiméter kubik. Alatan ku nukleosintesis primordial, gasna jadi kira-kira 90% hidrogén sarta 10% hélium, ditambah unsur-unsur tambahan ("logam" dina sebutan astronomi) anu jumlahna saeutik.

Tempo ogé 
 Héliosfir
 Rohang antarbéntang
 Luar angkasa

Fisika
Astronomi
Kebul nyaéta ngaran nu ilahar pikeun sajumlah partikel padet leutik kalawan diaméter kurang ti 500 mikrométer (tempo ogé keusik atawa granulat). Di atmosfir Bumi, kebul asalna tina sajumlah sumber: loess anu disebarkeun ku angin, bituna gunung api, pencemaran, jeung réa-réa deui. Kebul dina hawa dianggap aérosol sarta bisa mibanda tanaga radiasi lokal anu kuat di atmosfir sarta boga pangaruh kana iklim. Di sagigireun éta, lamun sajumlah partikel leutik disebarkeun kana hawa di wewengkon nu tangtu (kawas tipung tarigu), dina kaayaan nu tangtu ieu bisa ngabalukarkeun bahaya bitu.

Pangaruh kana kaséhatan 
Kebul bisa ngabalukarkeun panyakit paru-paru kawas pneumokoniosis, panyakit anu anu lumangsung di antara sajumlah pagawé tambang.

Tumbu ka luar 
 Kebul di sykavhuset
Béntang ganda nyaéta hiji sistem béntang anu diwangun ku dua béntang anu silih kaiket sacara gravitasi dina jero hiji orbit ngurilingan hiji titik puseur massa babarengan. Panalungtikan astronomi nyindekkeun yén lolobana béntang sahenteuna aya dina hiji sistem anu diwangun ku dua béntang. Sistem béntang ganda pohara pentingna dina  astrofisika, sabab tina pangimeutan orbitna, astronom bisa nangtukeun massana.

Sedengkeun massa béntang tunggal ditangtukeun ngaliwatan hubungan massa-luminositas anu diturunkeun tina pangimeutan béntang ganda.

Astrofisika
Astrofisika nyaéta cabang astronomi anu patali jeung fisika jagad raya, kaasup sipat fisik (luminositas, kapadetan, suhu, sarta komposisi kimia) tina objék astronomi kawas planét, béntang, galaksi jeung médium antarbintang, sarta ogé interaksina. Kosmologi nyaéta téori astrofisika dina skala pangbadagna.

Dina prakték, ampir kabéh riset astronomi modéren ngawengku sawaréh tina fisika.

Astrofisika
Fisika
Astronomi
Dina kosmologi,  nukléosintesis primordial atawa nukléosintesis Big Bang (basa Inggris Big Bang Nucléosynthesis = BBN) nujul kana produksi inti sajaba H-1, hidrogen normal, salila fase munggaran alam samesta, sawatara waktu sanggeus Big Bang. Dipercaya yén kajadian ieu boga tangungjawab kana dibentukna hidrogen (H-1 atawa H) jeung isotopna nyaéta deuterium (H-2 atawa D), isotop helium He-3 jeung He-4, sarta isotop lithium Li-7.

Pasipatan
Aya dua pasipatan BBN nu penting:
 BBN lumangsung ngan dina waktu tilu menit (salila période 100 nepi ka kira-kira 300 detik ti mimiti ékspansi rohang); sanggeus éta, suhu sarta kapadetan alam samesta turun nepi ka sahandapeun harga anu diperlukeun pikeun ngalumangsungkeun fusi nuklir. Kajadian BBN anu singket ieu boga harti penting dina évolusi alam samesta alatan nyegah kawangunna unsur-unsur anu leuwih beurat batan berilium di mana dina waktu anu sarua, unsur nu hampang anu henteu milu kabeuleum dina fusi nuklir munggaran, kawas deuterium, tetep aya.
 BBN lumangsung sacara gembleng, ngawengku sakumna alam samesta (waktu éta).

Paraméter utama pikeun ngitung éfék BBN nyaéta jumlah foton pér baryon. Paraméter ieu patali jeung suhu sarta kapadetan alam samesta munggaran ku kituna kaayaan di mana fusi nuklir lumangsung bisa ditangtukeun.

Tumbu luar 
R. A. Alpher, H. A. Bethe, G. Gamow, The Origin of Chemical Elements , Physical Review 73 (1948), 803. Paper αβγ (ti Alpher, Bethe, Gamow), di mana Alpher sarta Gamow ngusulkeun yén elemen-elemen hampang diciptakeun ku ion-ion hidrogen anu nyerek netron dina waktu mimiti alam semesta anu masih panas sarta rapet. Ngaran Bethe ditambahkeun sangkan pepek jadi αβγ.
G. Gamow, The Origin of Elements and the Separation of Galaxies , Physical Review 74 (1948), 505. Dua paper taun1948 ieu nyimpen dasar pangaweruh ngeunaan nukléosintesis big bang.
G. Gamow, Nature 162 (1948), 680. 
R. A. Alpher, "A Neutron-capture Theory of the Formation and Relative Abundance of the Elements," Physical Review 74 (1948), 1737. 
R. A. Alpher and R. Herman, "On the Relative Abundance of the Elements," Physical Review 74 (1948), 1577. Paper ieu memuat estimasi kahiji ngeunaan temperatur mangsa kiwari alam semesta.
R. A. Alpher, R. Herman, and G. Gamow Nature 162 (1948), 774. 
Kalkulator kelimpahan elemen Big Bang

Kosmologi
Naftaléna, ogé katelah naftalin, naftalina, kamper, atawa albokarbon (ulah kajeujeut jeung nafta) nyaéta hidrokarbon padet kristalin, aromatik, bodas nu boga rumus C10H8 dina wangun gabungan dua cingcin bénzéna. Di masarakat urang mah katelahna kamper, kadang warna-warni, bentukna baruleud atawa bunder. Zatna volatil ngahasilkeun saab anu gampang kaduruk, sarta nyublim dina hawa biasa nu bauna bisa kaambeu dina kadar 0,08 ppm w/w.

Baca ogé 
 Dékahidronaftaléna (analog naftaléna jenuh)
 Naftol
 Sintésis klasik naftaléna: réaksi Wagner-Jauregg

Rujukan 

 CRC Handbook of Chemistry and Physics éd. ka-87

Tumbu kaluar 
 National Pesticide Information Center - Mothballs Case Profile 
 Naphthalene - EPA Air Toxics Web Site
 Naphthalene (PIM 363) - mostly on toxicity of naphthalene
 Koppers Inc.
 Recochem Inc.
 Advanced Aromatics, L.P. 
 Géo Specialty Chemicals, Inc. Naphthalene Sulfonate Polymer Dispersants

Hidrokarbon
Inséktisida
Sanyawa aromatik
Dina paroh kahiji abad ka-20, kecap jagat raya atawa alam semesta dipaké pikeun ngécéskeun sakumna rohang waktu sinambung tempat di mana urang aya, katut énergi jeung materi anu dipibogana. Usaha pikeun mikawanoh alam semesta dina wengkuan ieu dina skala pangbadagna anu mungkin bisa, aya dina kosmologi, nyaéta élmu pangaweruh anu mekar  tina fisika jeung astronomi. 

Dina paroh pamungkas abad ka-20, kamekaran kosmologi nu didasarkeun kana pangimeutan, nu ogé disebut fisika kosmologi, ngarah kana papasingan antara kosmologi pangimeutan jeung kosmologi téoritis; anu (biasana) para ahli nyarita yén euweuh harepan pikeun nitétan sakabéh rohang waktu sinambung, satuluyna harepan ieu dipecenghulkeun, mecakan pikeun manggihan spékulasi nu paling boga alesan pikeun modél rohang waktu sagemblengna, mecakan nungkulan kahésé dina  nyawang watesan empiris pikeun spékulasi kasebut sarta résiko pengabaian ngarah kana métafisika.

Tempo ogé
 Alam semesta katitén

Astrofisika
Météor nyaéta kawénéhanana jalur muragna météoroid kana atmosfir bumi, sawajarna disebut béntang murag. Météor dihasilkeun ku panas anu dihasilkeun ku tekenan ram (lain ku gésékan, sakumaha anggapan umum saméméh ieu) dina waktu météoroid asup ka atmosfer. Météor anu pohara caang, leuwih caang batan planét Venus, bisa disebut minangka bolide.

Lamun hiji météoroid henteu béak kabeuleum dina lalampahanana di atmosfir sarta ngahontal beungeut bumi, barang anu dihasilkeun disebut météorit. Météor anu nabrak bumi atawa objék séjén bisa ngahasilkeun kawah hasil tubrukan impact crater.

Astronomi

en:Meteoroid#Meteor
Kartu pamanteng tivi (Basa Indonésia: kartu penala TV ) nyaéta pakakas komputer anu bisa ngajadikeun komputer sanggup mrosés sinyal televisi pikeun dipintonkeun dina layar monitor. Lolobana kartu pamanteng tivi ogé boga fungsi ganda minangka kartu nu nangkep gambar vidéo (basa Inggris: vidéo capture card) antukna komputer bisa ngarékam acara televisi kana hard disk atawa média panyimpen séjénna.

Biasana kartu ieu dipasang dina slot PCI dina motherboard, sanajan aya sawatara anu dipasang dina port USB. Sawatara kartu grafis ogé ngarangkep minangka pamanteng tivi. Biasana kartu ieu diwangun ku bagian panarima (receiver), pamanteng (tuner), demodulator sarta pangobah sinyal analog jadi digital pikeun TV analog. Kawas pakakas televisi, pamanteng tivi dirarancang pikeun frékuénsi radio sarta format vidéo anu lumaku di unggal nagarana. Minangka tambahan, réa anu nyartakeun input vidéo komposit. Réa pamanteng tivi anu ogé bisa ngulinkeun radio FM. Hal ieu meureun alatan spéktrum gelombang radio ngagunakeun frékuénsi anu sarupa jeung télévisi. Lolobana pamanteng internal ngalakonan pamrosésan sinyal pikeun ngarobah sinyal radio jadi gambar dina layar. Malah mah aya sababaraha anu langsung nyambung kana kartu sora sarta kartu grafis antukna henteu merlukeun CPU (tapi CPU tetep waé dipaké pikeun ngajalankeun aplikasi).

Kiwari réa pamanteng tivi ngarojong siaran TV digital anu boga standar HDTV. Ieu leuwih murah batan meuli pesawat TV kalayan pakakas pangrojong HDTV. Siaran ogé bisa dirékam pikeun dimaénkeun deui.
Joule (dilambangkeun ku J) nyaéta hijian SI pikeun énergi kalayan dasar hijian kg.m2/s2.

Définisi 
Joule didéfinisikeun minangka badagna énergi anu diperlukeun pikeun ngahasilkeun gaya sagedé hiji Newton sajauh hiji méter. Ku sabab éta, 1 joule sarua jeung 1 newton méter (lambang: N.m).

Sajaba ti éta, hiji joule ogé nyaéta énergi mutlak pangleutikna anu diperlukeun (dina muka bumi) pikeun ngangkat hiji barang sabeurat hiji kilogram saluhur sapuluh séntiméter.

Définisi hiji joule séjénna:
 Usaha anu diperlukeun pikeun mindahkeun muatan listrik sagedé hiji coulomb ngaliwatan béda poténsial hiji volt, atawa hiji coulomb volt (lambang: C.V).
 Usaha pikeun ngahasilkeun daya hiji watt mayeng salila hiji detik, atawa hiji watt sekon (lambang: W.s).

Konvérsi 
1 joule nyaéta sarua jeung 107 erg.

1 joule ngadeukeutan:
 6.241506363x1018 ev (éléktron volt)
 0.239 kal (kalori)
 2.7778x10-7 kwh (kilowatt-hour)
 2.7778x10-4 wh (watt-hour)
 9.8692x10-3 liter-atmosfer

Sajarah 
Ngaran joule dicokot ti panimuna James Prescott Joule. Joule dilambangkeun ku aksara J. Istilah ieu mimiti diwanohkeun ku Dr. Mayer ti Heilbronn.

Hijian énergi
David Marshall Coulthard (alias David Coulthard, inisialna DC, babar di Tywnholm, Skotlandia, 27 Maret 1971) adalah saurang tukang balap mobil ti Skotlandia. Dirina pernah turun di ajang Formula 1 ti taun 1994 sampai 2008, salami waktos eta, dirina ngagabung sareng tim Williams, McLaren, dan Red Bull. Ayeuna DC tos pensiun tapi masih tetep kénéh cicing di Red Bull sabagai konsultan balap.

Karir DC di F1 dimimiti di GP Spanyol 1994. Dirina ngagentoskeun posisi Ayrton Senna anu pupus akibat kacilakaan dua minggu sateuacanna di Imola. Salami di F1, DC tos ngaraih 13 kameunangan GP, posisi klasemen pangluhurna digapai di musim 2001 ketika DC janten runner-up pembalap di handapeun Michael Schumacher. DC pensiun tim F1 di akhir musim 2008, saterasnya posisinya digentoskeun ku pembalap muda Jerman, Sebastian Vettel.

Statistik
 1983-1985, Scottish Junior Kart, Juara 
 1986-1988, Scottish Open Kart, Juara 
 1989, British Formula Ford 1600, Juara 
 1990, British Vauxhall Lotus Series, ke-4
 1991, Formula 3, ke-2
 1992, Formula 3000, ke-9
 1993, Formula 3000, ke-3
 1994, Formula 1 (Williams), ke-8, dengan 14 poin - bergabung di GP Spanyol
 1995, Formula 1 (Williams), ke-3, dengan 49 poin
 1996, Formula 1 (McLaren), ke-7, dengan 18 poin
 1997, Formula 1 (McLaren), ke-3, dengan 36 poin
 1998, Formula 1 (McLaren), ke-3, dengan 56 poin
 1999, Formula 1 (McLaren), ke-4, dengan 48 poin
 2000, Formula 1 (McLaren), ke-3, dengan 73 poin
 2001, Formula 1 (McLaren), ke-2, dengan 65 poin
 2002, Formula 1 (McLaren), ke-5, dengan 41 poin
 2003, Formula 1 (McLaren), ke-7, dengan 51 poin
 2004, Formula 1 (McLaren), ke 10, dengan 24 poin
 2005, Formula 1 (Red Bull), ke 12, dengan 24 poin
 2006, Formula 1 (Red Bull), ke 13, dengan 14 poin
 2007, Formula 1 (Red Bull), ke 10, dengan 14 poin
 2008, Formula 1 (Red Bull), ke 16, dengan 8 poin - pensiun di akhir musim

Tumbu kaluar
 Situs resmi
 Situs resmi tim Red Bull Racing

Coulthard, David
Sebastian Vettel (babar di Heppenheim, Jerman, kaping 3 Juli 1987) nyaete saurang tukang balap mobil F1 ti Jerman. Ayeuna ngagabung sareng tim Red Bull Racing, ngagentoskeun posisi David Coulthard anu pensiun di ahir 2008. Sateuacan ngagabung sareng Red Bull, Vettel gabung sareng tim Scuderia Toro Rosso. Puncak prestasina dicetak di musim 2008 kamari, di mana Vettel janten pariah pole position sareng pemenang balap F1 terngora sapanjang sejarah F1. Di Red Bull, Vettel mangrupa babaturan satim Mark Webber. Vettel ngamulai debut F1 na di taun 2007 sareng tim BMW-Sauber, teras saatos dua balapan, dirina ngalih ka tim Scuderia Toro Rosso ngagentoskeun posisi Scott Speed anu dipecat.

Statistik 
 2006-07; Formula 1 – BMW-Sauber (test driver, satu balapan di AS 2007)
 2007-08; Formula 1 – Toro Rosso (masuk sejak GP Prancis 2007)
 2009; Formula 1 - Red Bull Renault (runner up F1 2009)

Referensi

Tumbu kaluar 
 Situs resmi
 Situs resmi Red Bull F1

Vettel
Konsép rohang atawa ruang geus jadi perhatian para filusuf sarta élmuwan sapanjang sajarah manusa. Istilah ieu dipaké sacara béda dina sagala rupa widang ulikan, kawas filsafat, matematika, astronomi, psikologi, jsjbn., ku kituna hésé pikeun netepkeun hiji définisi universal anu écés sarta henteu kontrovérsial tanpa ningali konteks anu luyu. Aya ogé kahenteusapahaman ngeunaan naha rohang éta sorangan bisa diukur atawa mangrupa bagian tina sistem ukuran. Élmu sorangan nganggap yén rohang nyaéta hiji hijian dasar, nyaéta hiji hijian anu teu bisa didéfinisikan ku hijian séjénna.

manéhna:Spatio

Fisika
Élmuwan nyaéta jalma anu digawé sarta neuleuman kalawan leukeun sarta soson-soson dina widang élmu pangaweruh.

Para élmuwan bisa digawé dina widang élmu pangaweruh anu béda. Di dieu ditembongkeun sawatara conto: Jalma anu diajar fisika nyaéta fisikawan. Anu diajar kimia disebut kimiawan. Anu diajar biologi disebut biolog.

Tempo ogé 
 Panalungtik

Daptar Élmuwan 

 Bidang Fisika / Fisika Terapan:
 Albert Einstein
 Alessandro Volta
 Archimedes
 Aristoteles
 Arthur Compton
 Baharuddin Jusuf Habibie
 Blaise Pascal
 Carl Friedrich Gauss
 Charles-Augustin de Coulomb
 Christian Doppler
 Daniel Bernoulli
 Democritus
 Edwin Hubble
 Ernst Mach
 Ernest Rutherford
 Erwin Schrödinger
 Evangelista Torricelli
 Daniel Gabriel Fahrenheit
 Galileo Galilei
 Georg Ohm
 Gottfried Wilhelm Leibniz
 Gustav Robert Kirchhoff
 Giovanni Battista Venturi
 Hans Christian Ørsted
 Heinrich Rudolf Hertz
 Hermann von Helmholtz
 Hendrik Lorentz
 Irving Langmuir
 James Clerk Maxwell
 James Chadwick
 James Watt
 Jean-Baptiste Biot
 Johannes Diderik van der Waals
 Johannes Kepler
 John Dalton
 John Henry Poynting
 John J. Montgomery
 Joseph Fourier
 Joseph Henry
 Joseph Louis Gay-lussac
 Joseph-louis Lagrange
 Joseph Plateau
 Lord Rayleigh
 Louis-victor de Broglie
 Leonhard Euler
 Ludwig Boltzmann
 Marie Curie
 Max Planck
 Michael Faraday
 Niels Bohr
 Nikola Tesla
 Oliver Heaviside
 Osborne Reynolds
 Pierre Curie
 Robert Boyle
 Thomas Alfa Edison
 Thomas Townsend Brown
 Robert Hooke
 Robert Andrews Millikan
 Sir Isaac Newton
 Stephen Hawking
 Wilhelm Conrad Röntgen
 Wolfgang Ernst Pauli
 Widang Kimia:
 Alfred Nobel
 Amedeo Avogadro
 Antoine Lavoisier
 Cyril Norman Hinshelwood
 Daniel Rutherford
 Dmitri Ivanovich Mendeleev
 Henri Louis le Chatelier
 Hermann Emil Fischer
 Hermann von Fehling
 Irving Langmuir
 Jacobus Henricus van 't Hoff
 Jacques Monod
 John Dalton
 Jöns Jakob Berzelius
 Joseph Black
 Joseph Louis Gay-lussac
 Louis Pasteur
 Marie Curie
 Martin Lowry
 Melvin Calvin
 Michael Faraday
 Nicolas Leblanc
 Otto Hahn
 Peter Debye
 Pierre Curie
 Richard Kuhn
 Roald Hoffmann
 Robert Boyle
 Stuart L. Schreiber
 Svante Arrhenius
 Emil Erlenmeyer
 Victor Goldschmidt
 Francois Auguste Victor Grignard
 Vladimir Vasilevich Markovnikov
 Walther Nernst
 Wilhelm Ostwald
 Widang Biologi:
 Alexander Fleming
 Alfred Hershey
 Antoni van Leeuwenhoek
 Archibald Vivian Hill
 Aristoteles
 August Weismann
 Camillo Golgi
 Carl Woese
 Charles Darwin
 Charles Louis Alphonse Laveran
 Charles Robert Richet
 Sir Charles Scott Sherrington
 Elias Magnus Fries
 Ernst Haeckel
 Francesco Redi
 George Emil Palade
 Gregor Mendel
 Heinrich Wilhelm Schott
 Hans Adolf Krebs
 Ilya Ilyich Mechnikov
 Jacques Monod
 James Lovelock
 Johann Wolfgang von Goethe
 Lazzaro Spallanzani
 Leonardo Da Vinci
 Louis Pasteur
 Martinus Beijerinck
 Otto Fritz Meyerhof
 Ronald Fisher
 Rosalind Franklin
 Walther Flemming
 Robert Hooke
 Robert Kerr
 Robert Koch
 Selman Waksman
 Stuart Kauffman
 Susu anjeun Tonegawa
 Thomas Henry Huxley
 Thomas Stamford Raffles
 Warwick Estevam Kerr

Pagawéan
Élmuwan
Widyaningrum Surya Nugraha (alias Widya, babar di Cimahi, Indonésia, 26 Pébruari 1985) nyaéta saurang presenter TV ti Indonésia. Ayeuna anjeunna seueur dikenal jalmi sabagai presenter acara olahraga di stasiun TV Trans7 kususnya dina acara Liga Italia Serie-A jeung MotoGP.

Widya ngawitan karir ti yuswa alit, ti taun 1993 anjeunna janten penyanyi di grup Trio Laris. Taun 1998 anjeunna lebet TV janten presenter acara Kring Olala di TPI. Teras di 2001 anjeunna janten presenter acara Musiq di TVRI. Mimiti taun 2006 anjeunna janten presenter MotoGP, jeung masih kénéh dipertahankeun sampai ayeuna. Widya mangrupa salah sahiji alumni UNPAD, Bandung, jurusan ilmu komunikasi. Anjeunna gaduh hobi maca jeung anjeunna ogé resep kana sasatoan kususna ucing.

Filmografi 
 2003 – Puteri Keempat (sinetron)
 2006 – Pocong 1 (film)

Acara TV 
 1998 – Kring-Kring Olala (TPI - nepi tahun 2001)
 2001 – Musiq (TVRI)
 2002 – Bidik (ANTV)
 2003 – Calcio Action Serie-A (SCTV), MTV Special Ramadhan (Global TV)
 2004-2005 – Drag Mania, EPL, WTA Tournament Bali, Otomotive Night Race, Tennis Challenge Hemaviton, WSBK (TV7)
 2005 – Motor Impian (TPI), Auto Glitz (Jak TV)
 2006 – Clasakustik (Indosiar)
 2006-2008 – MotoGP (Trans7 – kecuali dua GP terakhir musim 2008)
 2007-2009 – Liga Italia Serie-A (Trans7)
 2008 – Asian Béach Games 2008 (ESPN), Speedy Tour d’Indonésia (Trans7)
 2008-2009 – Liga Dunia (Trans7)
Mars (ᮙᮛ᮪ᮞ᮪) atawa Marih (ᮙᮛᮤᮂ) atawa Anggara (ᮃᮀᮌᮛ) nyaéta planét pangdeukeutna kaopat ti Panonpoé. Ngaranna dicokot tima ngaran Déwa perang Yunani kuna. Tapi planét ieu ogé dipikawanoh minangka planét beureum alatan paromanna anu semu beureum.

Lingkungan Mars leuwih someah pikeun kahirupan dibandingkeun kaayaan Planét Vénus. Sanajan kitu, kaayaanana teu cukup idéal pikeun manusa. Suhu hawa anu tiis pisan sarta tekenan hawa anu kurang, ditambah ku komposisi hawa anu lolobana ngandung karbondioksida, ngabalukarkeun manusa kudu ngagunakeun pakakas bantu napas lamun hayang cicing di ditu. Misi-misi ka planét beureum ieu, nepi ka panungtung abad ka-20, tacan manggihan tapak kahirupan di dinya, sanajan anu kacida basajan.

Planét ieu mibanda 2 satelit, nyaéta Phobos jeung Deimos. Planét ieu muter salila 687 poé dina ngurilingan panonpoé. Planét ieu ogé ngalakonan rotasi. Waktu rotasina 24,62 jam.

Dina mitologi Yunani, Mars idéntik jeung déwa perang, nyaéta Aries, anakna Zeus jeung Héra.

Di planét Mars, aya hiji ciri mandiri (unik) di wewengkon Cydonia Mensae. Ciri ieu mangrupa hiji pabukitan anu lamun ditempo ti luhur jiga hiji beungeut manusa. Réa jelema anu nganggap hal éta minangka hiji bukti ayana peradaban anu geus lila musnah di Mars, sanajan di mangsa kiwari, geus kabuktian yén ciri kasebut saukur hiji paroman alam nu ilahar.

Tumbu ka luar 
  Semburan Karbon Dioksida Planét Mars

Planét
Juhara (ᮏᮥᮠᮛ) atawa Vénus (ᮗᮦᮔᮥᮞ᮪) atawa Sukra (ᮞᮥᮊᮢ) nyaéta planét pangdeukeutna kadua ti panonpoé sanggeus Mérkurius. Remen dilandi ku sebutan béntang timur (lamun subuh témbong di wétan), béntang barat (lamun magrib témbong di kulon), nelah ogé ku sebutan béntang kejora. Planét ieu ngabogaan radius 6.052 km sarta ngurilingan panonpoé dina waktu 225 poé. Atmosfir Vénus ngandung 97% karbondioksida (CO2) sarta 3% nitrogén, antukna ampir mustahil aya kahirupan.

Arah rotasi Vénus lalawanan jeung arah rotasi planét-planét séjén. Sajaba ti éta, jangka waktu rotasi Vénus leuwih lila batan jangka waktu révolusina dina ngurilingan panonpoé.

Kandungan atmosfirna anu pinuh ku CO2 ngabalukarkeun suhu kulitna pohara panas alatan éfék imah kaca. Atmosfir Vénus kandel sarta sok disimbutan ku awan. Ahli astrobiologi norah yén dina lapisan awan Vénus termobakteri nu tangtu masih bisa ngalangsungkeun kahirupan.

Réferénsi 

Planét
Yupiter (ᮚᮥᮕᮤᮒᮨᮁ) atawa Jupiter (ᮏᮥᮕᮤᮒᮨᮁ) atawa Mustari (ᮙᮥᮞ᮪ᮒᮛᮤ) atawa Respati (ᮛᮨᮞ᮪ᮕᮒᮤ) nyaéta planét pangdeukeutna kalima ti panonpoé sanggeus Mérkurius, Vénus, Bumi, sarta Mars.

Jarak rata-rata antara Jupiter jeung Panonpoé nyaéta 778,3 juta km. Jupiter nyaéta planét pangbadagna sarta pangbeuratna kalawan diaméter 14.980 km sarta mibanda massa 318 kali massa bumi. Période rotasi planét ieu téh 9,8 jam, sedengkeun période révolusina nyaéta 11,86 taun.

Di kulit planét ieu aya titik beureum raksasa. Atmosfir Jupiter ngandung hidrogén (H), hélium (He), métana (CH4), sarta amonia (NH3). Suhu di kulit planét ieu ti -140oC nepi ka 21oC. Kawas planét séjén, Jupiter kasusun ku unsur beusi sarta unsur beurat séjénna. Jupiter mibanda 63 satelit, di antarana Io, Europa, Ganymede, Callisto (bulan-bulan Galiléan).

Ringkesan 
Jupiter biasana jadi objék pangcaangna kaopat di langit (sanggeus panonpoé, bulan jeung Vénus); tapi dina waktu nu tangtu Mars katémbong leuwih caang batan Jupiter.

Galeri 

Planét
ajéngan Mohammad Ilyas atawa Mohammad Ilyas Ruhiat (Tasikmalaya, 31 Januari 1934 - 18 Désémber 2007), ulama kahot, tokoh NU, anggota MPR manten.

Ilyas Ruhiat asalna ti Kampung Cipasung, Désa Cipakat, kacamatan Singaparna, Kabupatén Tasikmalaya, Jawa Barat. Anjeunna téh putra Abdul Ghofur jeung Umayah. Ruhiat dikirim ka pasantrén nu kawentar di Singaparna mangsa harita, Pasantrén Cilenga, nu diasuh ku Kiai Sobandi atawa Syabandi dina taun 1922-1926..

Kalungguhan

NU 
 Pejabat Pelaksana Rais 'Aam NU (1992-1994)

MPR 
 Fraksi Utusan Daerah MPR RI (?)

Baca ogé
 Nahdhatul 'Ulama

Catetan Kaki

Inohong Sunda
Taman Nasional Phong Nha-Ke Bang (Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng) nyaéta salah sahiji taman nasional di Vietnam nu perenahna di propinsi Quảng Bình, Vietnam, mangrupa bagéan pagunungan Taebaek. Jadi taman nasional ka-12 di Koréa Kidul saprak taun 2001. Ukuran total taman ieu 857,54 km².

Pamincut 
 Phong Nha cave
 Ke Bang forest
 Tien Son cave
 Paradise cave

Tumbu kaluar 
 Loka resmi 

Taman nasional di Vietnam
Quang Binh
Giurtelecu Şimleului, Romania, Uni Éropa ().

Démografi

Literatur  
  The Cambridge Ancient History: Second Edition, by John Boardman (N. G. L. Hammond, D. M. Lewis, Frank William Walbank, A. E. Astin, Elizabeth Rawson, Edward Champlin, Andrew Lintott, Alan K. Bowman, J. A. Crook, Peter Garnsy, Dominic Rathbone), Cambridge University Press, 2000); ISBN 0521224969. 
  G. Schumacher-Matthäus, Studien zu bronzezeitlichen Schmucktrachten im Karpatenbecken. Marburger Studien zur Vor- und Frühgeschichte 6 (Mainz 1985) 243; Karte 11 
  N. G. O. Boroffka, Die Wietenberg-Kultur. Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie 19 (Bonn 1994) 46 
 Petri Mór, Szilágy vármegye monographiája [Sălaj County Monography] (I-VI, Budapest, 1901-1904) 
 Dionisie Stoica, Ioan P. Lazăr, "Schiţa monografică a Sălagiului" (Şimleul Silvaniei, 1908).

Tumbu luar 
  http://www.donau-archaeologie.de/doku.php/kataloge/grabkatalog/g/giurtelec 
 http://www.mek.oszk.hu/04700/04750/html/293.html
 http://www.hiszi-map.hu/catalog/displayimage.php?pid=2337&fullsize=1

Galeri wangunan
bisa ngarujuk kasababaraha ngaran:
 Kawat tina tambaga anu dibungkus ku karét atawa palastik pikeun ngalirkeun listrik atawa naon waé anu nyambung kana arus listrik, upamana telepon jeung sajabana.
 Kawat, anu henteu perlu dijieun tina logam tapi dipaké pikeun ngirim data.
Belawa nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Lemahabang, Kabupatén Cirebon,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.

Tumbu Luar
 Data BPS Jabar
Barégbég nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Ciamis, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.

Wates Wilayah

Geografis

Administratif

Transportasi
Barégbég nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Jélat (aksara Sunda: : ) nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.

Référénsi

Tumbu Luar
 Loka resmi Propinsi Jawa Barat
 Loka resmi Kabupatén Ciamis
 Loka resmi Kacamatan Barégbég
 Loka resmi Désa Jélat
catatan: URL sewaktu-waktu dapat berubah/hilang. Bila URL tidak aktif, mohon dihapus dari daftar.
Karang Ampél nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Mekarjaya nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Petir Hilir nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Pusakanagara nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Saguling nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Sukamaju nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Sukamulya nyaéta salah sahiji désa di Kacamatan Barégbég, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Urang Jawa (Jawa Ngoko: wong Jawa, Krama: tiyang Jawi; Indonésia: suku Jawa) nyaéta salah sahiji kelompok étnis asli nu ngeusi utamana bagian tengah jeung wétan Pulo Jawa, Indonesia. 85 juta urang, mangrupa urang Jawa nu disebut ogé étnis  panglobana di Pulo Jawa ogé di Indonesia. Maranéhna sabagéan badag aya di puseur bagéan timur di pulo ieu. Sanggeus mangabad-abad migrasi kiwari bisa dipanggihan di sabagéan wilayah Indonésia, Semenanjung Malaysia jeung Suriname di Amerika beulah kidul. Dina abad ka-21 urang Jawa geus nyebar di sakuliah dunya. Populasina kurang leuwih 90 yuta.

Basa

Urang Jawa ngagunakeun basa Jawa dina pacariosan sapopoé. Jawa nyaéta kulawarga basa Austronesia. Hal ieu aya patalina, tapi béda ti basa séjénna di Indonesia. Basa ieu leuwih nyoko ka kekecapan Sansekerta di sagala widang komo dina sastra mah. Hal ieu nyababkeun panjangna sajarah jeung pangaruh Hindu Budha di Jawa.

Lolobana urang Jawa di Indonesia bilingual jeung ngagunakeun ogé basa Indonesia, nu mangrupa basa persatuan. Basa Jawa umumna ditulis ngagunakeun aksara Jawa, nu leuwih kawentar ku ngaran Hanacaraka atawa Carakan.

Agama
Sacara historis, Jawa nyaluyukeun bentuk sinkretik Hindu, Budha jeung Kejawen sabab maranéhna ngahiji di handap karajaan Hindu/Budha mangabad-abad. Ti mimiti abad ka-15, Islam jeung Kristen datang ka Jawa jeung saeutik-sautik nyumebar. Islam nyumebar kalintang gancang di handap karajaan Islam nu anyar. Sumebarna Kristen dibawa ku kakawasaan kolonial. Sakabéh agama gampang dicokot ku urang Jawa sabab saluyu jeung ajén inajén tradisional Jawa, nyiptakeun hiji sét anyar kayakinan kaagamaan nu unik keur budaya lokal. Bangsawan Jawa nu nolak ayana Islam, lumpat ka Bali.

Tokoh-tokoh Jawa 

 RA. Kartini, Pahlawan Nasional.
 Michelle Branch, Penyanyi internasional katurunan Jawa.
 Wage Rudolf Supratman, Pangripta lagu "Indonesia Raya".
 HM. Soeharto, Mantan présidén Républik Indonésia.
 Soekarno, Proklamator lan mantan présidén Républik Indonésia.
 Susilo Bambang Yudhoyono, présidén Républik Indonésia.
 Megawati Soekarno Poetri, Mantan présidén republik Indonésia sekaligus présidén wanita nu kapisan di Indonésia
 Abdurrahman Wahid, Mantan présidén Républik Indonésia.
 Paul Salam Soemohardjo, Ketua Parlemen Suriname jeung Ketua Partai Pertjaja Luhur ing Suriname.
 Khofifah Indar Parawansa, Politikus jeung Mantan Menteri Negara Pemberdayaan Perempuan.
 Ahmad Dahlan, Ulama (Kyai) jeung pendiri organisasi Muhammadiyah.
 Saifullah Yusuf, mantan Menteri Negara Percepatan Pemwangunan Daerah Tertinggal.
 Nurcholish Madjid, cendekiawan jeung budayawan.
 Purnomo Yusgiantoro, Menteri énérgi jeung Sumberdaya Mineral.
 Wahid Hasjim, pahlawan nasional Indonésia jeung menteri negara kabinet kapisan Indonésia.
 Hasyim Asyari, Pendhiri Nahdatul Ulama.
 Julius Darmaatmadja, Uskup Agung Jakarta jeung Mantan Ketua KWI (Konferensi Waligereja Indonesia)2000-2006.

Catetan

Sélér bangsa di Asia
Jawa
Jawa
Budiasih nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Budiharja nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Gunungcupu nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Sindangkasih nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Suka manah nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Sukaraja nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Sukaresik nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Sukasenang nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Wanasigra nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Sindangkasih, Kabupatén Ciamis,  Propinsi Jawa Barat, Indonésia.

Sajarah

Profil Pamaréntahan

Babagean Wilayah
Desa Wanasigra dibagi jadi lima dusun, nyaéta:
 Dusun Wanasigra 
 Dusun Cimamut 
 Dusun Cipeucang 
 Dusun Margasari 
 Dusun Sukerna

Profil Daérah

Wates Wilayah

Géografis

Démografi

Atikan

Poténsi

Pertanian

Pakebonan

Tumbu Luar
Vitamin K (K tina "Vitamin-Koagulasi" dina basa Jérman) nujul ka sakumpulan vitamin lipofilik, hidrofobik nu dipikabutuh pikeun modifikasi posttranslasi sababaraha jenis protéin, utamana anu dipaké dina koagulasi getih. Sacara kimiawi mah nyaéta turunan 2-métil-1,4-naftokuinon.

Vitamin K1 ogé katelah fillokuinon atawa fitoménadion. Vitamin K2 (ménakuinon, ménatétrenon) biasana dihaslikeun ku baktéri dina jero peujit. Ku kituna, jarang pisan nepi ka kakurangan, iwal mun peujitna ruksak parna antukna teu bisa nyerep molekulna, atawa alatan produksina kaganggu balukar tina loba teuing antibiotik.

Aya tilu bentuk vitamin K sintétik: vitamin K3, K4 jeung K5; di antarana dipaké dina pikeun parab ingon (vitamin K3) jeung nginhibit tumuwuhna fungi (vitamin K5).

Wangun kimia 

Sakabéh kulawarga vitamin K boga wangun cingcin naftokuinon dimétilan jeung rupa-rupa ranté gigir alifatik nu napel dina posisi-3 (tempo gambar 1). Béda ti nu séjén, fillokuinon (ogé katelah vitamin K1) dina ranté gigirna ngandung opat résidu isoprénoid, nu hiji di antarana henteu jenuh.

Ranté gigir ménakuinon diwangun ku sababaraha résidu isoprénoid teu jenuh; sacara umum dilambangkeun ku MK-n, nu n-na nunjukkeun jumlah isoprénoidna.

Sacara umum, naftokuinon dianggap gugus fungsi, antukna mékanismeu petana sarupa jeung sakabéh vitamin K.

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Vitamin K: Another Reason to Eat Your Greens
 Vitamin K: Signs of Deficiency 
 Vitamin K Deficiency - from the Merck Manual
 An Alternative Perspective on Vitamin K Prophylaxis
 Health Benefits of Vitamin K2 
 Vitamin K Content - USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 19 

Kuinon
Sanyawa aromatik polisiklik
Terpéna jeung terpénoid
K
Facebook nyaéta ramatloka jaringan sosial anu dipedalkeun dina 4 Pebruari 2004 sarta diadegkeun ku Mark Zuckerberg, saurang lulusan Harvard. Kaanggotaanana mimitina diwatesan keur para siswa Harvard College. Dua bulan saterusna, kaanggotaanana dilegaan ngawengku sakola séjén di wewengkon Boston (Boston College, Boston University, MIT, Tufts), Rochester, Stanford, NYU, Northwestern, sarta kabéh sakola anu jadi anggota Ivy League. Satuluyna, loba paguron luhur séjén anu diasupkeun jadi anggota dina mangsa sataun sanggeus diadegkeunana ramat loka ieu. Pamustunganana, jalma-jalma anu mibanda alamat surat éléktronik atawa email sahiji universitas (kawas .edu, .ac.uk, dll) ti sakumna dunya bisa ogé ngagabung jeung ramat loka ieu.

Saterusna, ieu ramat loka dimekarkeun nepi ka ngawengku ogé sakola-sakola tingkat luhur sarta sawatara pausahaan badag. Saprak 11 Séptémber 2006, jelema nu boga email naon waé bisa ngadaptar pikeun jadi anggota Facebook. Pamaké bisa milih pikeun ngagabung jeung hiji atawa leuwih ramat loka anu sadia, kawas ramat loka nu dumasar kana sakola tingkat luhur, tempat gawé, atawa wewengkon géografis.

Nepi ka bulan Juli 2007, ramat loka ieu mibanda jumlah pamaké panglobana ti antara ramat-ramat loka jaringan sosial lianna kalayan leuwih ti 34 juta anggota aktip anu boga tumbu kana éta website ti sakuliah dunya. Ti bulan Séptémber 2006 nepi ka bulan Séptember 2007, réngkingna naék ti posisi ka-60 ka posisi ka-7 ti antara ramat loka anu panglobana didatangan, sarta mangrupa ramat loka nomer hiji pikeun poto di Amérika Sarikat, ngungkulan loka umum séjénna kawas Flickr, kalayan 8,5 juta poto nu dimuat saban poéna.

Rujukan

Tumbu ka luar 

  Facebook
  Blog resmi Facebook
  Platform Facebook
  Facebook dina basa Sunda
  Facebook Sunda pikeun Mozilla Firefox
  Facebook Sunda pikeun Google Chrome
  With friends like this... - The ugly truth about the founders of Facebook In The Guardian, 14.01.2008

Média sosial
Pausahaan Amérika Sarikat
Pausahaan nu didaptar di NASDAQ
Lémbér beureum (Auricularia auricula-judae, sinonim Auricularia auricula, Hirneola auricula-judae) nyaéta salah sahiji spésies tina kelas supa geunyal Heterobasidiomycetes (jelly fungi) nu awak buahna boga warna coklat kolot semu beureum sarta wangunna jiga daun ceuli manusa.

Awak buah boga tékstur geunyal sarta di alam bébas tumuwuh dina tangkal paéh anu baseuh sarta beueus.

Lémbér beureum garing ilahar dipaké dina sagala rupa asakan di Asia.

Tempo ogé 
 Lémbér hideung (Auricularia polytricha)
 Lémber bodas (Tremella fuciformis)

Galeri

Rujukan 
 Buckzacki, Stefan (1982). Collins Gem Guide: Mushrooms and Toadstools.

Tumbu ka luar 
  Tom Volk's Fungus of the Month for April 2004  Jamur kuping merah

Tuwuhan supa
Lémbér hideung (Auricularia polytricha, sinonim Hirneola polytricha) nyaéta salah sahiji spésiés supa ti kelas supa geunyal atawa Heterobasidiomycetes (jelly fungi) kalayan awak buah nu warnana coklat kolot satengah hérang, ngawangun mangkok nyarupaan daun ceuli manusa.

Dina basa Tionghoa, lémbér hideung dipikawanoh minangka 云耳 (pinyin: yún ěr), 毛木耳 (pinyin: máo mù ěr) atawa 木耳 (pinyin: mù ěr). Lémbér hideung ilahar dipaké dina asakan Asia.

Awak buah némpél dina tangkal kai anu geus buruk di tempat baseuh sarta beueus. Mangsa seger kénéh katempo jiga ager (jelly) baseuh sarta lamun digaringkeun jadi murengked.

Lémbér leuwih loba dijual dina wangun garing sarta kudu dikeueum dina cai saméméh diasakan. Lémbér anu geus diasakan miboga tékstur garing kawas sawaktu ngadahar tulang rangu sarta henteu miboga rasa. Lémbér hideung ogé mindeng dipaké minangka bahan ubar tradisional alatan dipikanyaho miboga sipat antikoagulan.

Tempo ogé 
 Lémbér beureum (Auricularia auricula-judae)
 Lémbér bodas (Tremella fuciformis)

Dicutat tina

Tumbu ka luar
  Jamur kuping, lancarkan peredaran darah
  Black Fungus
  Chinese Cuisine - Cloud Ears and Wood Ears

Basidiomycetes
Auriculariaceae
Supa
Lémbér bodas (Tremella fuciformis) nyaéta salah sahiji spésiés ti kelas supa geunyal atawa Heterobasidiomycetes (jelly fungi) kalayan awak buah wangunna rurumbayan henteu, boga warna bodas sarta pohara hérang kawas ager.

Dina basa Tionghoa, lémbér bodas dipikawanoh minangka 银耳 (pinyin: yin er, "ceuli pérak") atawa 白木耳 (pinyin: bai mu er, "ceuli tangkal bodas").

Awak buahna tumuwuh di pabeungeutan kai anu geus lapuk tina tangkal anu daunna rubak. Supa anu geus digaringkeun jadi pohara murengked sarta kudu dikeueum dina jero cai saméméh didahar.

Supa ieu leuwih loba dijual dina wangun garing sarta mindeng dipaké pikeun nyieun idangan. Lémbér bodas henteu mibanda rasa sarta didahar alatan téksturna anu geunyal kawas ager sarta cenah boga mangpaat pikeun kaséhatan.

Tempo ogé 
 Lémbér hideung (Auricularia polytricha)
 Lémbér beureum (Auricularia auricula-judae)

Tumbu ka luar 
 Tremella fuciformis, the snow fungus, an edible jelly fungus
 Mixed-culture cultivation of Tremella fuciformis on synthetic logs  Téknik penanaman

Basidiomycetes
Tremellaceae
Lémbér, basa Indonésia: jamur kuping, nyaéta sebutan populér pikeun tilu spésiés supa nu wangunna jiga ceuli manusa:
 Lémbér hideung (Auricularia polytricha)
 Lémbér beureum (Auricularia auricula judae)
 Lémbér bodas (Tremella fuciformis)
Si Kaléci Biru (The Blue Marble) nyaéta hiji potograf Marcapada nu dijieun 7 Désémber 1972 ku awak wahana antariksa Apollo 17 ti kaanggangan 29000 km. Salajengna, ieu ngaran dilarapkeun ku NASA pikeun kumpulan data gambar nu ngawengku sakujur jagat dina résolusi anu hadé.

Potograf 
Ieu poto bisa jadi salah sahiji anu panglobana dipaké/sumebar. Marcapada katémbong caang/cékas ku sabab nu moto nonggongan Panonpoé. Pikeun para astronot, Jagat téh kaciri siga kaléci kaca (ku kituna dibéré ngaran).

Tumbu kaluar 
 Sajarah  medalna gambar Kaléci Biru NASA

Potograf 1972 
 The one, the only, photograph of Earth
 Apollo Image Atlas

Gambar komposit NASA abad ka-21 
 Blue Marble  (2002)
 Blue Marble Mapserver
 Blue Marble: Next Generation 
 Blue Marble Navigator
 Blue Marble: Next Generation in NASA World Wind

Rujukan 

Program Apollo
Marcapada
Gintung, gadog, atawa ki maung (Bischofia javanica) nyaéta spésiés tuwuhan ti kulawarga Phyllanthaceae. Spésiés ieu sumebar ti Asia Kidul sarta Asia Tenggara nepi ka Australia sarta Polinesia. Ieu tuwuhan ogé tumuwuh di Cina bagian baratdaya, tengah, wétan, sarta kidul, jeung ogé Taiwan.

Mangpaat
 Kaina anu boga warna beureum kolot sarta padet dipaké minangka bahan wangunan.
 Buahna dipaké pikeun nyieun arak.
 Sikina, anu bisa didahar, ngandung 30-54% minyak, anu dipaké minangka pelumas
 Akarna dipaké pikeun ubar

Rujukan

Phyllanthaceae
Belut Moray nyaéta belut kosmopolitan ti kulawarga Muraenidae nu ngawengku 200-an spésiés di 15 genera. Panjang awak nu ilahar 1,5 m; nu pangpanjangna Strophidon sathete bisa nepi ka 4 m.

Anatomi 

Cécépét tonggong belut moray nyambung ti tungtung hulu nepi ka buntut jeung cécépét bujur, nepi ka sabéngbatan mah mirip oray. Panonna leutik, tapi boga daya ambeu anu hadé pikeun ngadodoho mangsana.

Sebaran jeung habitat 
 
Belut Moray kaasup kosmopolitan, sumebar di sagara wewengkon tropis jeung sedeng. Hirupna ulukutek di sabudeureun terumbu karang nu jerona nepi ka 150 m.

Klasifikasi

Genera 
 Anarchias
 Channomuraena
 Cirrimaxilla
 Echidna 
 Enchelycore
 Enchelynassa
 Gymnomuraena 
 Gymnothorax
 Monopenchelys
 Muraena
 Pseudechidna
 Rhinomuraena
 Scuticaria
 Uropterygius

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Moray Eels Grab Prey With Alien Jaws
 Moray Eel  Online-Database

Muraenidae
Lauk laut
Sésar atawa fault nyaéta rengat dina babatuan nu nuduhkeun ayana gerak rélatif.

Sésar mayor nu kajadian dina intip bumi mangrupa hasil tina shear motion tur zona sésar aktif mangrupa zona nu pikahariwangeun ku kamungkinan ayana lini.

Lini disababkeun ku énérgi salila kajadian ngagésér nu gancang dina sapanjang widang sésar. Lamun sésar kajadian di sagara mangka boga potensi ayana sunami.

Aya sababaraha tipe sesar, di antarana :
 Sesar normal
 Sesar naek (thrust fault)
 Sesar geser (strike-slip or transform, atawa wrench fault)

Séismologi
Lini
Batangan nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Pati, propinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Désa/kalurahan 
 Batursari
 Bulumulyo
 Bumimulyo
 Gajahkumpul
 Gunungsari
 Jembangan
 Kedalon
 Ketitangwetan
 Klayusiwalan
 Kuniran
 Lengkong
 Mangunlegi
 Ngening
 Pecangaan
 Raci
 Sukoagung
 Tlogomojo
 Tompomulyo
Kompa nyaéta pakakas pikeun mindahkeun cacai atawa adonan. Kompa mindahkeun cacai ti tempat nu boga tekenan leutik ka tempat kalayan tekenan anu leuwih gedé, pikeun nungkulan béda tekenan ieu mangka diperlukeun tanaga (énergi). Kompa pikeun mindahkeun hawa ilahar disebut komprésor, kajaba pikeun sawatara terapan dina tekenan leutik kawas dina véntilasi, pamanas, sarta paniis rohangan mangka disebutna kipas atawa paniup (blower).

Bacaan satuluyna 
 www.masterflopump.com  - Comprehensive descriptions of different pump types
 www.lightmypump.com - Pump and pump system information
 Australian Pump Technical Handbook, 3rd edition, 1987, Australian Pump Manufacturers' Association Ltd
 Publications of Europump and the Hydraulic Institute
 Predicting maintenance of pumps using condition monitoring Ray Beebe, Elsevier, 2004
 www.worldpumps.com

Tumbu kaluar 

 Flash Animation of two lobe Roots Pump 
 Flash Animation of three lobe Roots Pump
 Flash Animation metering pump -> push the start button! 

Dinamika fluida