AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Rupa-rupa misil anu baris hasil (éjahan heubeul: Roepa-roepa misil anu baris hasil) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Tjakrabangsa. Ieu buku munggaran medal taun 1914 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita Urang Baduy (éjahan heubeul: Tjarita Oerang Badoej) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Djadjaperbata. Ieu buku munggaran medal taun 1916 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Buku Carita Nunggulpinang (éjahan heubeul: Boekoe Tjarita Noenggoelpinang) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya H. Malat. Ieu buku munggaran medal taun 1917 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Buku Cerita Babad Cirebon (éjahan heubeul: Boekoe Tjerita Babad Tjirebon) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Sastraatmadja. Ieu buku munggaran medal taun 1917 dina wangun citak ku penerbit Kho Tjeng Bie di Batavia.

 

Sastra Sunda
Tuturucingan (éjahan heubeul: Toetoeroetjingan) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Anonim. Ieu buku munggaran medal taun 1917 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carios Raden Ustama (éjahan heubeul: Tjarios Raden Oestama) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ardiwinata. Ieu buku munggaran medal taun 1919 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

Resensi buku kuno berjudul  :   CARIOS RADEN USTAMA  Bahasa  :  Sunda  Halaman  :  120/59,  Pengarang    :   RADEN ARDIWINATA  Kota terbit  :  Weltervreden (Jakarta Pusat),  Tahun terbit (pertama) : 1919 masehi, Terbit kedua  : 1979, Balai Pustaka

Baca Qur’an, Berkuda, Berenang dan Silaturahmi :  Kegemaran warga Bandung pada abad 18 masehi

Raden Ustama téh kapaksa kabaud ka Pulo Unrus, baris diasupkeun ka rumah sakit, lilana 14 poe (hal. 17)…. Kasabelas poena ti sabral éta kapal layar ti Bombay, jol datang ka palabuhan Aden. Harita Raden Ustama hanjakaleun pisan, henteu meunang hanjat ka dinya, sabab pinuju pagebug panyakit sasalad (hal. 58).

Raden Ustama, dibabarkeunana dina tomperna tahun 1790…. Dina yuswa 7 tahun, éta Raden Ustama diwuruk ngaos kur'an, nyerat aksara Sunda, basa-basa, tatakrama jeung jaba ti eta…..Ari karesepna marurangkalih téh babakuna ngebak kokojayan di Citarum……nonoman jaman harita kacida ngagaledekeunana diajar tunggang kuda…….

Lumbrahna jaman harita, di Bandung bangsa menak-menak, sok mindeng sili-tepangan ka bumina, atawa ngahaja indit-sirib saputra-garwa aramengan di luar dayeuh; sumawonna dina waktu usum-usuman mah, saperti ngabedahkeun situ, marak, dibuat, atawa mupu palawija.” (hal 120)

 

Sastra Sunda
Triwangsa (éjahan heubeul: Triwangsa) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Muhamad Mas Rais. Ieu buku munggaran medal taun 1919 dina wangun citak ku penerbit Landsdrukerij di Batavia.

 

Sastra Sunda
Tri Wangsa Leesbuk (éjahan heubeul: Tri Wangsa Leesboek) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Muhamad Mas Rais. Ieu buku munggaran medal taun 1919 dina wangun citak ku penerbit Landsdrukerij di Batavia.

 

Sastra Sunda
Saruni sarosopan nyaéta rupa-rupa dongeng pepeling (éjahan heubeul: Saroeni sarosopan nja éta reopa-reopa dongeng pepeling) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Wadi Wasta djeung Padmadiredjda. Ieu buku munggaran medal taun 1919 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Sondari Panilik Paceklik (éjahan heubeul: Sondari Panilik Paceklik) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M. Darmawijaya. Ieu buku munggaran medal taun 1919 dina wangun citak ku penerbit Overmatching di .

 

Sastra Sunda
Dongeng Warna-warna (éjahan heubeul: Dongeng Warna-warna) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ardiwinata. Ieu buku munggaran medal taun 1920 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Dongeng-dongeng Sunda (éjahan heubeul: Dongeng-dongeng Soenda) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Moeh Saleh Mangkoe Pradja. Ieu buku munggaran medal taun 1920 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Piwulang Barata Sunu (éjahan heubeul: Piwoelang Barata Soenoe) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R.A.A. Martanagara. Ieu buku munggaran medal taun 1920 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Wulang Utama (éjahan heubeul: Woelang Oetama) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Sastrawidjaja & Tjakrabangsa. Ieu buku munggaran medal taun 1920 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Aom Sentot (Toneelstuk) (éjahan heubeul: Aom Sentot (Toneelstuk)) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Soerawidjaja. Ieu buku munggaran medal taun 1920 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita Darma Pusaka (éjahan heubeul: Tjarita Darma Poesaka) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ganda Adinegara. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Wijayakusuma (éjahan heubeul: Widjajakoesoema) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Soerija Adiwidjaja. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Carita si Alpi (éjahan heubeul: Tjarita si Alpi) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya D.K. Ardiwinata. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Volkslectuur di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pesta Sakola Raja di Bandung (éjahan heubeul: Pesta Sakola Radja di Bandoeng) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Mas Kartadinata. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Volkslectuur di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Rasiah Priangan (éjahan heubeul: Rasiah Priangan) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Mas Kartadinata. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Tilu dongeng aranéh (éjahan heubeul: Tiloe dongeng aranéh) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya L.A. Lezer. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Babad R.A.A. Martanagara (éjahan heubeul: Babad R.A.A. Martanagara) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R.A.A. Martanagara. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Babad Sumedang (éjahan heubeul: Babad Soemedang) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R.A.A. Martanagara. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Log. Fa Vrus di Weltevreden. Aslina ditulis dina hurup Arap Pegon sarta basana Sunda, dina wangun dangding.

Dicutat tina  

Sastra Sunda
Sumedang
Carios Ki Santri Gagal (éjahan heubeul: Tjarios Ki Santri Gagal) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M. Natawiria. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Tuturucingan basa Sunda ditembangkeun (éjahan heubeul: Toetoeroetjingan basa Soenda ditembangkeun) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Mas Natawisastra. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Panglejar galih, nyaéta 33 carios anu parondok (éjahan heubeul: Pangledjar galih, nja éta 33 tjarios anoe parondok) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M. Sastrawiria. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita Iwan Eusleum jeung dulur-dulurna digoda iblis (éjahan heubeul: Tjarita Iwan Eusleum djeung doeloer-doeloerna digoda iblis) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya L. Tolstoi. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Ki Santri Nu Gagal (éjahan heubeul: Ki Santri Nu Gagal) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Natawiria. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit CVVL di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Miara Lauk Cai (éjahan heubeul: Miara Laoek Tjai) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Soemadibrata. Ieu buku munggaran medal taun 1921 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Babad Jampang (éjahan heubeul: Babad Djampang) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M.H. Adiwisastra. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Volkslectuur di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Kabeungharan Alam (éjahan heubeul: Kabeungharan Alam) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ardiwinata. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Carita Jalma Paminggatan (éjahan heubeul: Tjarita Djalma Paminggatan) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya D.K. Ardwinata. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Weltevreden di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Dongeng Palukna (éjahan heubeul: Dongeng Paloekna) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya D.K. Ardiwinata & Memed, R.. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Weltevreden di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Hujan Jeung Gelap (éjahan heubeul: Hoedjan Djeung Gelap) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya H.CH Croes & H.S. Tjaraka Prawira. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Dongeng Ucing Diistiwel (éjahan heubeul: Dongeng Oetjing Diistiwel) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Anonim. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Carita Ki Buhara jeung Ki Jani (éjahan heubeul: Tjarita Ki Boehara djeung Ki Djani) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M. Kartadimadja. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita Siddarama atawa Jaya Rukmantara (éjahan heubeul: Tjarita Siddarama atawa Djaja Roekmantara) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya Mr. P. van Limburg Brouwer. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Sajarah Cirebon Tulen (éjahan heubeul: Sadjarah Tjirebon Toelen) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya R. B Kartadiredja. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Guguyon (éjahan heubeul: Goegoejon) nyaéta buku Sunda nu ditulis ku basa Sunda karya M. Sastrawinata & Goenawan S. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Amengan ka Kebon Gede (éjahan heubeul: Amengan ka Kebon Gede) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Hasan Soemadipradja. Ieu buku munggaran medal taun 1922 dina wangun citak ku penerbit Buitenzorg di Buitenzorg.

 

Sastra Sunda
Rusiah Hiji Murid Sakola (éjahan heubeul: Roesiah Hidji Moerid Sakola) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Andrew Home. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit CVVL di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Manuk Hiber Ku Jangjangna (éjahan heubeul: Manoek Hiber Koe Djangdjangna) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ganda Adinegara. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Guguyon Astahiam (éjahan heubeul: Goegoejon Astahiam) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Eta (psend). Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Tasikmalaja.

 

Sastra Sunda
Opat budak pahatu di leuweung (éjahan heubeul: Opat boedak pahatoe di leuweung) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Kapitein Marryat, disundakeun tina Basa Malayu ku R. N. Sasrawinangoen. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Campakawarna (éjahan heubeul: Tjampakawarna) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Natawiria. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Ti nu powek ka nu caang (éjahan heubeul: Ti noe powek ka noe caang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Sanoesi & Siti Rojati. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Carita Lutung Kasarung (éjahan heubeul: Tjarita Loetoeng Kasaroeng) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Anonim. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Kalakuan juru tani jeung monyet (éjahan heubeul: Kalakoean djoeroe tani djeung monjet) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Wiradinata. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Raden Sari Banon (éjahan heubeul: Raden Sari Banon) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Memed S. Ieu buku munggaran medal taun 1923 dina wangun citak ku penerbit  di Bandung ?.

 

Sastra Sunda
Wawangsalan jeung Sisindiran (éjahan heubeul: Wawangsalan djeung Sisindiran) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Mas Adinata. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Nyi Sarangkana (éjahan heubeul: Nji Sarangkana) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Ganda & Adinegara. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carios Enden Jaya (éjahan heubeul: Tjarios Enden Djaja) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Engkawidjaja. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Garoet.

 

Sastra Sunda
Perang Mekkah (éjahan heubeul: Perang Mekkah) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S. Goenawan. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Beurat teuing hirup kuring (éjahan heubeul: Beurat teuing hirup kuring) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S. Goenawan. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Manéhna geus nekad (éjahan heubeul: Manéhna geus nekad) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S. Goenawan. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Carita budak yatim (éjahan heubeul: Tjarita boedak jatim) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Hanapiah. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita Kapitan Bonteku (éjahan heubeul: Tjarita Kapitan Bontekoe) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Raden Kartawinata. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Dongeng tukang batu jeung lian-lianna (éjahan heubeul: Dongeng toekang batoe djeung lian-lianna) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Natawiria. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita dulur lima (éjahan heubeul: Tjarita doeloer lima) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Soengkawa. Ieu buku munggaran medal taun 1924 dina wangun citak ku penerbit  di .

 

Sastra Sunda
Syukron li'rRob (Kawih sukur ka Alloh Ta'ala) (éjahan heubeul: Sjoekron li'rRob (Kawih soekoer ka Alloh Ta'ala)) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Haroen al-Rasjid. Ieu buku munggaran medal taun 1925 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Carita Dosa Budak Sakola (éjahan heubeul: Tjarita Dosa Boedak Sakola) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Kantaprawira. Ieu buku munggaran medal taun 1925 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Hegar Manah (éjahan heubeul: Hegar Manah) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Wiradinata. Ieu buku munggaran medal taun 1925 dina wangun citak ku penerbit  di .

 

Sastra Sunda
Rangga Wulung (éjahan heubeul: Rangga Woeloeng) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Soemadiredja. Ieu buku munggaran medal taun 1925 dina wangun citak ku penerbit Mij Voking di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Hoyong kagungan garwa nu anom (éjahan heubeul: Hojong kagoengan garwa noe anom) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Abdoerachman Adimihardja. Ieu buku munggaran medal taun 1926 dina wangun citak ku penerbit  di Soekabumi.

 

Sastra Sunda
Malati Kota Pacang (éjahan heubeul: Malati Kota Pacang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Neng Hajani. Ieu buku munggaran medal taun 1926 dina wangun citak ku penerbit  di Tasikmalaja.

 

Sastra Sunda
Dongeng tukang mikat (éjahan heubeul: Dongeng toekang mikat) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.H.A. Patah. Ieu buku munggaran medal taun 1926 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Pait peuheurna nyandung (éjahan heubeul: Pait peuheurna njandung) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Nji Rd. Sasmitadimadja Permasih. Ieu buku munggaran medal taun 1926 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Di Padesaan (éjahan heubeul: Di Padesaan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya H. Schroo & R. Djajadiredja. Ieu buku munggaran medal taun 1926 dina wangun citak ku penerbit Groningen enz di .

 

Sastra Sunda
Ngalalana mekel saketip (éjahan heubeul: Ngalalana mekel saketip) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya J. Grant Allen. Ieu buku munggaran medal taun 1927 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Mangle, Papantunan lagu Papatat (éjahan heubeul: Mangle, Papantoenan lagoe Papatat) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Volksalmanak Soenda. Ieu buku munggaran medal taun 1927 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Mangle, Papantunan lagu Tejamantri (éjahan heubeul: Mangle, Papantoenan lagoe Tedjamantri) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Volksalmanak Soenda. Ieu buku munggaran medal taun 1927 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Sempalan babad Cikundul (éjahan heubeul: Sempalan babad Tjikoendoel) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Sastrahadiprawira, (Memed). Ieu buku munggaran medal taun 1927 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Carita Nyi Suhaesih (éjahan heubeul: Tjarita Nji Soehaesih) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Kartapradja, S.H.. Ieu buku munggaran medal taun 1928 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Pancawangsa (éjahan heubeul: Pantjawangsa) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Anonim. Ieu buku munggaran medal taun 1928 dina wangun citak ku penerbit Bijbelgenootsch di Amsterdam.

 

Sastra Sunda
Sawer Pakuan Lumayankeuneun Raga Katineung (éjahan heubeul: Sawer Pakoean Loemajankeuneun Raga Katineung) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Wangsaatmadja, M.. Ieu buku munggaran medal taun 1928 dina wangun citak ku penerbit Prawira Winata di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Cangkurileng jeung Caladi (éjahan heubeul: Tjangkoerileng djeung Tjaladi) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Widasih, J.. Ieu buku munggaran medal taun 1928 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
SeratSinerat jaman jumenengna Rd. Hayi Muhamad Musa (éjahan heubeul: SeratSinerat djaman djoemenengna Rd. Haji Moehamad Moesa) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Danoediredja, raden. Ieu buku munggaran medal taun 1929 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Nyi Pohaci Sangyang Sri (éjahan heubeul: Nji Pohatji Sangjang Sri) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Hidding, K.A.H.. Ieu buku munggaran medal taun 1929 dina wangun citak ku penerbit M. Dubbeldeman di Leiden.

 

Sastra Sunda
Tharios Istri Sajati (éjahan heubeul: Tharios Istri Sadjati) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moechtar, Moehamad. Ieu buku munggaran medal taun 1929 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Lalampahan ka Eropa (éjahan heubeul: Lalampahan ka Eropa) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Abdurahman, R. Ajoe. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit Weltevreden di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Asmara Jaya (éjahan heubeul: Asmara Djaja) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Adi Negoro. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Lalampahan Pangeran Nampabaya sareng Pangeran Lirbaya (éjahan heubeul: Lalampahan Pangeran Nampabaja sareng Pangeran Lirbaja) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Joehana. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Ti nu puk ka nu caang (éjahan heubeul: Ti noe poek ka noe tjaang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Kartini, R.A.. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit Weltevreden di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Guna-guna (éjahan heubeul: Goena-goena) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Kijdsmeir Jr., C.. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Leiden-Batavia.

 

Sastra Sunda
Diarah pati (éjahan heubeul: Diarah pati) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Margasoelaksana. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Carita budak teuneung (éjahan heubeul: Tjarita boedak teuneung) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Samsoedi. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Pangeran Kornel (éjahan heubeul: Pangeran Kornel) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Sastrahadiprawira, (Memed). Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Pangeran Ekalaya (éjahan heubeul: Pangeran Ekalaja) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Sastrahadiprawira, (Memed). Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Lalampahan Pamohalan (éjahan heubeul: Lalampahan Pamohalan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S.D.S. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Sunda Kalapa.

 

Sastra Sunda
Panglesu kalbu (éjahan heubeul: Panglesoe kalboe) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Soemitradikarta. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Parawan di Yalan Sepi (éjahan heubeul: Parawan di Jalan Sepi) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Doyle, A. Conan. Ieu buku munggaran medal taun 1930 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Mitra Putra (éjahan heubeul: Mitra Poetra) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Djajadipradja, Kandoeroean R. Ieu buku munggaran medal taun 1931 dina wangun citak ku penerbit Maatschappij di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Wira Pakuncen (éjahan heubeul: Wira Pakoentjen) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Nata Soekardja, M.E.. Ieu buku munggaran medal taun 1931 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Tresnasena jeung Nyi Putri Sedih Asih (éjahan heubeul: Tresnasena djeung Nji Poetri Sedih Asih) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Memed Sastrahadiprawira. Ieu buku munggaran medal taun 1931 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Kaduhung kawin, ruksak turunan jeung kasangsaraan (éjahan heubeul: Kadoehoeng kawin, roeksak toeroenan djeung kasangsaraan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Soetomo. Ieu buku munggaran medal taun 1931 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pedoman Indung Beurang (éjahan heubeul: Pedoman Indoeng Beurang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya van Romer. Ieu buku munggaran medal taun 1931 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Napsu nu anom (éjahan heubeul: Napsoe noe anom) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Adi Negoro. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Dikakalakeun (éjahan heubeul: Dikakalakeun) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Basri Adiwisastra. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Duriat kabawa maot (éjahan heubeul: Doeriat kabawa maot) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Abd. Ager & Noersinah Iskandar. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pusaka Ratu Teluh (éjahan heubeul: Poesaka Ratoe Teluh) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Numbuk di sue (éjahan heubeul: Noemboek di soee) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Burak Siluman (éjahan heubeul: Boerak Siloeman) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Carita Buah Kaldi (éjahan heubeul: Tjarita Boeah Kaldi) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Palika jeung jin (éjahan heubeul: Palika djeung djin) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Babad Banyumas (éjahan heubeul: Babad Banjoemas) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Wirjaatmadja. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Poerbolinggo.

 

Sastra Sunda
Paeh di Popotongan (éjahan heubeul: Paeh di Popotongan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.K. Hardjakoesoema. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Dunungan Midua Manah (éjahan heubeul: Doenoengan Midoea Manah) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Margasoelaksana. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Carita anu mashur Si Tukuh (éjahan heubeul: Tjarita anoe mashoer Si Toekoeh) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Margasoelaksana. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Budak Timu (éjahan heubeul: Boedak Timoe) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Satjadibrata. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Mepek Balad (éjahan heubeul: Mepek Balad) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Satjadibrata. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pendawa Seda (éjahan heubeul: Pendawa Seda) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Satjadibrata. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Teu pegat asih (éjahan heubeul: Teu pegat asih) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya H.S. Soeman. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pandawa Kasangsara (éjahan heubeul: Pandawa Kasangsara) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Memed. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Hal Néangan Kamarasan (éjahan heubeul: Hal Neangan Kamarasan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya DR. Sardjito. Ieu buku munggaran medal taun 1932 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Palika yeung Yin (sarebu Samalem) (éjahan heubeul: Palika jeung Jin (sarebu Samalem)) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1933 dina wangun citak ku penerbit Bale Pustaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Munjung, jalan nyiar kabeungharan (éjahan heubeul: Moendjoeng, djalan njiar kabeungharan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri & R.M. Sastrahadiprawira. Ieu buku munggaran medal taun 1933 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Lalakon Saepul Muluk (éjahan heubeul: Lalakon Saepul Muluk) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Moh. Ambri & R.M. Sastrahadiprawira. Ieu buku munggaran medal taun 1933 dina wangun citak ku penerbit Bale Pustaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Carita anu mashur rahmat (éjahan heubeul: Tjarita anoe mashoer rahmat) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Margasoelaksana. Ieu buku munggaran medal taun 1933 dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pahili bebeureuh (éjahan heubeul: Pahili bebeureuh) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Margasoelaksana. Ieu buku munggaran medal taun 1933 dina wangun citak ku penerbit Bale Pustaka di Djakarta.

 

Sastra Sunda
Langen Sari (éjahan heubeul: Langen Sari) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R.Rg. Sastraatmadja spk.. Ieu buku munggaran medal taun 1935 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Bayan Budiman (éjahan heubeul: Bajan Boediman) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.K. Mangoendikaria. Ieu buku munggaran medal taun 1936 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Runtagna Majapait (éjahan heubeul: Roentagna Madjapait) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S. Kartawidjadja. Ieu buku munggaran medal taun 1937 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Rasiah Geulang Rantai (éjahan heubeul: Rasiah Geulang Rantai) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Nanie. Ieu buku munggaran medal taun 1937 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Ekalaya Palastra (éjahan heubeul: Ekalaja Palastra) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.A. Salmoen. Ieu buku munggaran medal taun 1938 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Ken Arok (éjahan heubeul: Ken Arok) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya S. Kartawidjadja. Ieu buku munggaran medal taun 1939 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Obor II (éjahan heubeul: Obor II) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya G.J Nieuweuknizen & Spijkerman. Ieu buku munggaran medal taun 1939 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Goda Rancana (éjahan heubeul: Goda Rantjana) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.A. Salmoen. Ieu buku munggaran medal taun 1939 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia-C.

 

Sastra Sunda
Landong Baeud (éjahan heubeul: Landong Baeud) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Anonim. Ieu buku munggaran medal taun 1940 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Asmara Dahana (éjahan heubeul: Asmara Dahana) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.A. Salmoen. Ieu buku munggaran medal taun 1940 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Dipati Panaekan (éjahan heubeul: Dipati Panaekan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Bratakoesoemah. Ieu buku munggaran medal taun 1940 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Bandung.

 

Sastra Sunda
Ngayaga ti awang-awang (éjahan heubeul: Ngajaga ti awang-awang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Th. G. van Leenwen. Ieu buku munggaran medal taun 1941 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Mintaraga (éjahan heubeul: Mintaraga) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M.A. Salmoen. Ieu buku munggaran medal taun 1941 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Bratayuda I-II (éjahan heubeul: Bratajoeda I-II) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya R. Satjadibrata. Ieu buku munggaran medal taun 1941 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Lombang Panyumputan (éjahan heubeul: Lombang Panjoempoetan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Th. G. Van Heenwen. Ieu buku munggaran medal taun 1941 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Pitulung Saheulaanan (éjahan heubeul: Pitoeloeng Saheulaanan) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Bahder Djohan. Ieu buku munggaran medal taun 1942 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Dongeng-Dongeng Sasakala (éjahan heubeul: Dongeng-Dongeng Sasakala) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Mohamad Ambri. Ieu buku munggaran medal taun 1944 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Batavia.

 

Sastra Sunda
Cutatan tina sajarah Asia Timur & sajarah Pulo Jawa (éjahan heubeul: Tjutatan tina sadjarah Asia Timoer & sadjarah Poelo Djawa) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Prijono. Ieu buku munggaran medal taun 1945 dina wangun citak ku penerbit Bale Poestaka di Jakarta.

 

Sastra Sunda
Carios lalampahan Daud bin Getin, urang Palembang (éjahan heubeul: Tjarios lalampahan Daoed bin Getin, oerang Palembang) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya Mangoendikaria. Ieu buku munggaran medal taun  dina wangun citak ku penerbit  di Batavia.

 

Sastra Sunda
Pulunganeun nyaéta rupa-rupa carita (éjahan heubeul: Poeloenganeun nja éta roepa-roepa tjarita) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Soemaatmadja & Djadjadisastra. Ieu buku munggaran medal taun  dina wangun citak ku penerbit  di Weltevreden.

 

Sastra Sunda
Pituduh ka barudak Sunda (éjahan heubeul: Pitoedoeh ka baroedak Soenda) nyaéta buku nu ditulis ku basa Sunda karya M. Soeriadimadja. Ieu buku munggaran medal taun  dina wangun citak ku penerbit  di Bandoeng.

 

Sastra Sunda
Kélék (basa hormat: Ingkab atawa Déhé) nyaéta aréa dina awak manusa handapeun sandi panyambung lengan luhur jeung taktak. Kélék téh salah sahiji bagéan awak nu sénsitif nalika dilékéték jeung deuih mangrupa bagéan awak anu teu kadeuleu. Dina ieu kélék aya kalenjar késang nu sok nyumebabkeun kélék jeung buluna jadi baseuh waé.

Sacara anatomis, kélék kacangcang dina bagéan anterior otot pectoralis major jeung otot pectoralis minor, jeung bagéan posterior ku otot subscapularis jeung tulang walikat. Tuluy dina bagéan medialna ku otot serratus anterior sarta bagéan lateral ku otot coracobrachialis jeung bagéan caput brevis tina otot biceps brachii.

Bulu kélék mindeng jadi dina kélék, boh lalaki atawa awéwé. Patuwuhan bulu ieu dimimitian ti saprak masa pubertas. Ilaharna dina awéwé, bulu éta dicukur lamun geus cukup leubeut. Tapi, kiwari loba lalaki ogé anu nyukur bulu kélékna pikeun ngajaga kasohorannana salaku saurang modél atawa atlit, jeung lain sajabana.

Loba élmuwan manggihan yén kulit dina kélék manusa téh mangrupa tempat panglobana dicicingan ku baktéri. Dina sisikan kulit salega sa inci pasagi, dina kélék bisa aya nepi ka 516.000 baktéri.
Anatomi manusa
Tilu A téh propaganda Kakaisaran Jepang salila Perang Dunya II mangrupa "Nippon Asia Pamimpin", "Nippon patron Asia" jeung "Nippon Lampu Asia". Gerakan Tilu A didirikan dina 29 Maret 1942. Pelopor Gerakan Tilu A mangrupa Shimizu Hitoshi. Gerakan Tilu A  dipercayakeun ka Mr. Syamsuddin. Gerakan Tilu A henteu gerakan nasional Indonésia. Gerakan Tilu A lahir tur mikat nu simpati ti rahayat Indonésia mun rék mantuan Jepang. Gerakan Tilu A mimiti di Surabaya. Gerakan ieu ditampi kirang perhatian rahayat, sabab teu ka pergerakan nasional Indonésia. Kituna kirang tiasa mindahkeun rahayat Indonesia di nulungan usaha tentara Jepang, gerakan ieu leyur dina 1943 sarta diganti ku Putera. 
Sajarah Indonésia
Hak asasi manusya (sok disingget HAM) nyaéta hak dasar hirup nu dipibanda ku unggal manusya ti saprak gumelar ka alam dunya.
Hak asasi manusya lain dibéré ku Nagara, hukum, atawa manusa séjén, tapi dipibanda ku manusya sagemblengna nu tayalian ciptaan pangéran numaha kawasa. Hak asasi manusya sifatna universal, hartina ieu hak henteu kawengku ku tempat, waktu, kitu deui jalma nu tangtu, sarta ieu hak teu meunang dilanggar komo dipisahkeun ku singsaha ogé.

Dina hirup kumbuh sapopoé hak asasi manusya bisa jadi hiji  panyalindungan diri pikeun manusya tina martabat kamanusyaana, ogé jadi hiji tatapakan moral pikeun ngawangun hubungan silih asah silih asih sarta silih asuh di antara manusya jeung manusya séjéna. Hak asasi manusya mangrupa hiji hak kodrat nu marengan unggal manusa, mibanda sifat (ipso facto dan ab initio).

Sajarah
Ditempo tina étimologis, Hak asasi manusa diwangun tina tilu kecap, hak, asasi, jeung manusa. Dua kecap nu munggaran, hak sarta asasi asalna tina basa Arab, ari kecap manusa nya tina basa urang kénéh. Kecap haqq dicokot tina akar kecap haqqa, yahiqqu, haqqaan nu pihartieuna bener, nyata, pasti, tetep, sarta wajib. Lamun diucapkeun kecap yahiqqu ‘alaika an taf’ala kadza, pihartieuna : anjeun kudu ngalaksanakeun kawas kieu. Kecap asasiy asalna tina akar kecap assa, yaussu,asasaan nu hartina : ngawangun, ngadegkeun, nunda. Bisa ogé hartina asal, asas, pangkal (puhu), dasar tina sagala rupa.
ku kituna, asasi mibanda harti sagala rupa nu mibanda sipat dasar tur  fundamental nu salawasna napel kana objekna.

Sajarah HAM dimimitian ti dunya beulah kulon (Éropa), tayalian saurang filosuf Inggris John Locke dina abad ka-17. Manéhna nyebutkeun aya hiji kodrat hak manusa pikeun hirup (natural rights), nu mana ieu hak marengan kana diri tiap manusa tayalian : hak hirup, hak milih, sarta hak pikeun bebas.

Numutkeun catetan sajarah, kasang tukang HAM  téh ayana kahayang manusa pikeun marjuangkeun  diri sangkan diriksa, dihormat, sarta diaku, pikeun  nanjeurna harga diri unggal manusa nujadi tetekon dila lumangngsungna hirup kumbuh manusa sapopoé. Dina lingkungan Internasional, pamikiran ngeunaan HAM meunang pangrojong ti sakabéh  pangeusi nagara, ieu jadi hiji totondén kana ngaronjatna sajarah hadé dina peradaban manusa. Hak asasi manusa geus jadi hiji dasar dina prinsip-prinsip umum nu diaku Hukum Internasional (HI),  Kadieunakeun Hukum Internasional ngeunaan HAM ogé hasil tina mendekonstruksi atawa meureut  sifat tradisional tina (HI).

Dina HI tradisional ditétélakeun cenah hiji nagara mibanda hiji kabébasan pinuh dina ngayakeun tindakan  pikeun sakabéh warga nagarana, daérah atawa wilayah umum saperti : laut, atmosfer, sarta luar angkasa. Tapi dina hukum HAM Internasional, henteu kitu waé nagara mibanda kakawasaan pinuh, bisa waé diintervensi umpama hiji nagara kanyahoan ngalakukeun tindakan nu sakama-kama ka pangeusi nagarana, baris nyanghareupan hukum internasional.

Dicutat tina

Baca ogé

  
  
  
  
  
   
   
  
  

Manusa
Hukum
Élmu sosial
Sosiologi
Bulu kélék nyaéta gunclukan bulu nu tumuwuh dina kélék. Sakumaha bulu séjén, bulu kélék mimiti bijil nalika balég atawa mangsa pubertas. Tumuwuhna biasana bisa nepi ka panungtung umur rumaja nyaéta 18-20 taun.

Buuk
Kumis nyaéta bulu jelema nu siga buuk nu jaradi di luhureun biwir handapeun irung. Sawaréh sasatoan ogé sok kumisan, kayaning ucing, beurit, kelenci jsté.

Rujukan 

Buuk
Kungkang nyaéta sabangsa gegeremet nu ukuranna siga simeut, beuteungna panjang warnana héjo. Kungkang kaasup hama paré sarta bisa hiber jeung angseuna bau.

Rujukan 

Hemiptera
Leptocorisa
Hama
Dina basa Sunda, Kungkang biasana nujul ka:

 Kungkang - sato hama nu sok ngaranjah tutuwuhan
 Kungkang (mamalia) - sato mamalia nu usikna laun pisan.
Tulak nyaéta jenis konci mékanis nu ngagabungkeun dua (atawa leuwih) obyék nu satuluyna bisa dipisahkeun kalawan merenah. Biasana mah tulak sok maké pakakas séjén dina alas tempat lianna, bisa mangrupa kakait, cacantél, atawa panahan. Tulak nu tradisional masih ngagunakeun kai, aya nu dipalangkeun ti sisi panto ka sisi panto lianna atawa tulak kayu leutik nu diséngkédan diasupkeun kana panahan nu dipasang dina kusén panto.

Dicutat tina 
 
Pakakas
Olahraga Nyaeta salahsahiji wangun aktivitas fisik anu direncanakeun jeung puguh susunanana sarta ngagerakeun sakabeh awak sabaraha kali dina waktu anu sarua.Olah raga penting pikeun kasehatan awak sareng kasehatan mental. Olah raga anu alus nyaéta dilakukeun sacara rutin minimal saminggu sakali.  Olahraga pisan nguntungkeun pikeun kaséhatan sareng tiasa ningkatkeun status kaséhatan, olahraga éta sorangan mangrupikeun kabutuhan poko dina kahirupan urang sadidintenb

Jenis-Jenis Olah Raga 
Di dunia ieu loba pisan rupa-rupa cabang olahraga anu sok ditandingkeun dina acara olah raga internasional misal turnament Olimpiade atawa kajuaraan sababaraha olahraga anu tangtu diantara nyaéta sepak bola, badminton, tenis, bola volly, balap motor, balap mobil, lintas alam sareng sajabana.

Referensi
Desa Cintakarya nyaéta salah sahiji desa di Kecamatan Parigi Kabupaten Pangandaran, Jawa Barat.

Referensi
Stasion Cipinang (CPN) nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Pisangan Timur, Pulo Gadung, Jakarta Timur. Ti mimiti taun 2018, fungsi Cipinang minangka stasion geus dinonaktipkeun. Sabada pangwangunan jalur double-double track Jatinegara-Cakung bérés, stasion ieu boga 4 jalur. Kiwari, Cipinang jadi tempat pikeun ngendalikeun pasinyalan sarta tempat nyimpen sarana lokomotip di Dépot Cipinang nu anyar.

Tingali ogé 
Karéta api

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia

Stasion karéta di Jakarta
Pulogadung, Jakarta Timur
Kéler atawa toplés wawadahan anu  baku wangunna silinder atawa rada nyongcot, bahanna biasana mah dijieunna tina kaca, palastik atawa kramik. Ari liangna aya di bagéan luhur kalawan badag teu kawas botol nu liangna leutik, sarta aya tutupan nu bisa dipasangkeun kana derat palebah liang dina kéler.

Téhnik panutup kéler téh mémang nu ilahar mah maké sistim derat nu mana dina beuheung liang kéler téh aya deratan, ogé dina tutup bagéan jerona aya deratan, sanajan kitu aya téhnik tutup kéler séjén nu sok dipaké di antarana aya téhnik tutup dedet nu dina palebah tutupna téh aya karétan, sangkan lamun nutupanana téh kari didedetkeun baé, langsung rékép wéh. Aya deui téhnik tutup nyakup nu mana dina tutup kélérna téh aya ceulian, nu éta ceulinana téh bisa dikaitkeun kana séngkéd handapeun liang toplés. Aya ogé téhnik tutup bolostrong nu mana tutup toplés  téh cukup dipasangkeun wéh kana liang kéler, biasana mah ieu téhnik tutup téh sok dipaké dina kéler beling, tutup kieu mah logor pisan. Nu leuwih basajan mah tutup kéler nu maké lawon, si lawon ditumpangkeun kana liang kéler tuluy rada diperot ka handap, palebah beuheungna nu katumpangan lawon téh dikarétan sangkan teu gampang coplok. Lian ti éta kabéh, aya téhnik tutup séjén mu meureun teu pati mindeng dipaké.

Kéler téh mangrupa wawadahan nu loba piparantieunna, boh dipaké pikeun barang padet boh pikeun barang cair. Mimindengna mah pikeun ngawadahan kadaharan, kosmétik, ubar, atawa bahan kimia. Nu geus pada arapal mah kéler nu dijieun tina bahan kaca nu mana sok bisa dipaké pikeun wawadahan kadaharan, kayaning selé, minyak zaitun, madu jsté.

Kéler distérilkeun kalawan diasupkeun kana cai ngagolak na jero panci pikeun sawatara menit mah. Mun digolakkeun bari aya kadaharan di jerona, dianggap fungsina kawas mikrowave pikeun ngahaneutkeun deui sarupaning kadaharan.

Rujukan 

Parabot
Maria Vania (;  Bandung, Indonesia) hiji aktris Indonesia.

Preséntér 

 Sambanesia 
 Destination Brazil 
 Di Antara Kita
 Daily Sports
 Speedzone
 Hot Issue Sore
 Sportvaganza 
 MALE
 Asia Road Racing Championship 2015 
 Ultimate Fighting Championship 
 Kualifikasi Piala Eropa 2016 
 Play Off Piala Eropa 2016 
 MOTOGP 
 INBOX Fit

Sinétron 

 Cinta Fitri

Modél 

 Mens Health Magazine
 Fitness For Men
 MALE Magazine
 Popular Magazine

Bintang tamu 

 Jejak Paranormal
 Olimpiade Indonesia Cerdas
 Bukan Empat Mata
 Super Family 100
 Dr Oz Indonesia

Tumbu kaluar 
 
 
    
 
Tokoh Jawa
Aktris Indonésia
Botol palastik nyaéta botol dijieun tina palastik nu padet naker. Botol palastik biasana mah dipaké wadah cairan kayaning cai, kainuman ringen, minyak  motor, minyak goréng, ubar cair, sampo, susu, jeung mangsi. Ukuranna ti kawit botol sémpel yang leutik pisan nepi ka botol nu kawas guci badag. Wangun botol biasana loba nu dijieun panyekelanna langsung ngahiji jeung botolna, maksudna mah hambéh gampang nalika dicekelan atawa dijingjingna.

Rujukan 

Wawadahan
Botol
Walungan Cisarayu atawa Walungan Serayu nyaéta hiji walungan anu aya di lima kabupatén di Jawa Tengah, nyaéta Kabupatén Wonosobo, Banjarnegara, Purbalingga, Banyumas, jeung hilirna di Kabupatén Cilacap. Perenah girangna aya di Gunung Prahu, Pagunungan Diéng. Walungan ieu kaasup walungan anu lumayan lébar.

Walungan Cisarayu ogé kungsi jadi wates wétan Karajaan Galuh. Hal éta anu ngabalukarkeun babaraha wewengkon di Jawa Tengah anu perenahna di kuloneun Cisarayu loba ditempatan ku urang Sunda sarta basa nu dipaké na gé basa Sunda, lain basa Jawa, saperti di Kacamatan Dayeuhluhur.

Musik 
Walungan Cisarayu jadi téma dina musik keroncong Di Tepinya Sungai Serayu ciptaan R. Soetedja.

Tingali ogé 
Walungan

Rujukan 

Walungan di Jawa Tengah
Wawadahan atawa wadah nyaéta sarupaning parabot pikeun neundeun barang boh éstu pikeun tandan-teundeun atawa pikeun barang kirim.
Stasion Rawabébék (RWB) nyaéta stasion karéta api non-aktip anu perenahna di Kota Baru, Bekasi Barat, Bekasi. Stasion ieu kira-kira dinonaktipkeun taun 1994 lantaran sepi panumpang sarta jarakna anu deukeut teuing jeung Stasion Cakung atawa Stasion Kranji. Tuluy wangunan stasion ieu dijadikeun tempat nongkrong nepi ka diruntuhkeun di taun 2014 lantaran pangwangunan jalur double-double track Manggarai-Cikarang. Euweuh pangwangunan ulang stasion. Kiwari stasion ieu ukur bisa ditempo dina gambar-gambar heubeul.

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia

Bekasi Barat, Bekasi
 Stasion karéta di Jawa Kulon
SMP Negeri 23 Surabaya nyaéta sakola sekundér kahiji nagara di propinsi Jawa Wétan, Indonésia.

Fasilitas  
Rupa-rupa fasilitas nu dipiboga SMP Negeri 23 Surabaya:
 Kelas
 Pustaka
 Laboratorium Biologi
 Laboratorium Fisika
 Laboratorium Komputer
Peter Paul Montgomery Buttigieg (gumelar 19 Januari 1982) nyaéta Wali Kota South Bend, Indiana période 2012-2020. Buttigieg mangrupa anak ti papasangan Joseph Buttigieg jeung Jennifer Anne. Salakina nyaéta Chasten Glezman.

Rujukan 

Wali Kota
Naruhito (徳仁, wedal 23 Pebruari 1960) nyaéta Kaisar Jepang ka-126 sarta sacara resmi ngawasa saprak 1 Mei 2019. Mangsa kakawasaan na disebut kalawan jaman Reiwa (令和) anu bermakna "hal cocogna nan endah". Gelar mangsa alit na nyaéta Pangeran Hiro (浩宮 Hiro-no-miya).
Naruhito barobah kaayaan kaisar sanggeus bapana turun takhta dina 30 April 2019. Anjeunna mangrupa Kaisar Jepang kahiji anu wedal sanggeus Perang Dunya II.

Kaisar Jepang
Nu babar taun 1960
Bulu bitis nyaéta bulu nu tumuwuh dina bitis jalma, ilaharna mah sanggeus asup mangsa balég atawa pubertas. Ieu bulu téh biasana aya dina sakuriling bitis malah mah nepi kana pingping, iwal nu rada carang téh lebah bincurang. Sawaréh jalma sok nyukur atawa nyabutan ieu bulu, dalah ieu bulu téh pikangéwaeun utamana mah jang awéwé.

Guinness World Record kiwari nyatet yén jalma nu miboga bulu bitis pangpanjangna téh nyaéta Jason Allen ti Tucson, Arizona  kalawan panjang bulu 8,84 inci (22,46 cm).

Rujukan 

Buuk
Stasion Bekasi Timur (BKST) (Aksara Sunda: ) nyaéta stasion karéta api kelas III/leutik anu perenahna di Durén Jaya, Bekasi Timur, Bekasi. Stasion anu aya dina tingkat kaluhuran +19 méter ieu kaasup ka Daérah Operasi I Jakarta sarta ngan ngalayanan KRL Commuter Line. Stasion ieu kagolong stasion anyar. Stasion ieu diwangun lantaran kapasitas Stasion Bekasi geus overloadpikeun ngalayanan panumpang komuter.

Stasion Bekasi Timur diresmikeun tanggal 7 Oktober 2017 ku Menteri Perhubungan Indonésia, Budi Karya Sumadi bareng jeung diresmikeunna KRL Blue Line jurusan Stasion Cikarang.

Layanan karéta api

KRL Commuter Line 
Blue Line

 (Cikarang branch), jurusan Jakarta Kota jeung jurusan Cikarang
 liwat Manggarai
 liwat Pasar Senén

Antarmoda pangrojong

Tingali ogé 
KRL Commuter Line

Rujukan

Tumbu kaluar 
 Situs Resmi PT Kereta Api Indonesia

 Stasion karéta di Jawa Kulon
 Bekasi Timur, Bekasi
Lodong, mariem lodong atawa mariem awi nyaéta hiji kaulinan tradisional nu dijieun tina awi. Ieu kaulinan téh dipaénkeunna ku cara diseuneut sangkan ngahasilkeun sora ngabeledug anu tarik. Dina tradisi masarakat Sunda, ieu lodong téh dijieun sarta dipaénkeun nalika bulan puasa, rék lebaran ogé dina kagiatan 17 Agustusan.

Dicutat tina

Kaulinan budak Sunda
Lodong: Kaulinan nu dijieun tina awi, nu dipaénkeunna ku cara diseuneut.
Lodong (wawadahan): parabot pikeun mawa cai dijieun tina tangkal awi.
Di Tepinya Sungai Serayu nyaéta lagu keroncong anu diciptakeun ku R. Soetedja. Lagu ieu nyaritakeun kaéndahan Walungan Cisarayu.

Kiwari lagu ieu mindeng dipaké di babaraha stasion karéta api di Daérah Operasi V Purwokerto minangka lagu kadatangan karéta, saperti di Stasion Purwokerto, Kroya, Sidareja, jeung nu séjénna.

Lirik lagu 
Di Tepinya Sungai Serayu

Waktu fajar menyingsing 

Pelangi merona warnanya

Nyiur melambai-lambai

Warna air sungai nan jernih

Beralun berkilauan

Desir angin lemah gemulai

Aman tenteram dan damai

(reff)

Gunung Slamet nan agung 

Nampak jauh di sana

Bagai sumber kemakmuran

Serta kéncana

Indah murni alam semesta

Tepi sungai Serayu

Sungai pujaan bapak tani

Menghibur hati rindu

Tingali ogé 
Keroncong

Rujukan 

Lagu keroncong