AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Saung (shed) nyaéta hiji wangunan leutik kawas imah ngan henteu weweg; gardu; ranggon.  Saung ilahar katempo di sawah atawa kebon, dimangpaatkeun pikeun ngaso, nungguan sawah, kebon, ingon-ingon, nunda pakakas, gemuk, jeung sajabana. Saung ogé nunjul kana wangunan pikeun ngiuhan ipukan atawa pabinihan sangkan henteu kabentrang teuing ku panon poé. Ilaharna dijieun tina bahan kai jeung awi, hateupna maké jarami atawa daun eurih.

Kiwari saung  loba ogé dijieun pikeun rupa-rupa kabutuhan, saperti saung anu ngahaja dijieun pikeun nendeun runtah anu baris dijieun kompos. Aya deui saung tradisional anu ngahaja dijieun di kota pikeun tempat usaha  kuliner, sangkan béda tinulian ogé katempo asri kawas di kampung atawa di lembur..Aya saung pikeun ngukut atawa miara bangkong 

Nincak umur paré geus culcel bijil buahna, di saung ogé mimiti haneuteun nu ngadon tunggu sawah ngagebahan hama manuk  piit jeung sajabana.
Nu tunggu di saung ilaharna ibu-ibu jeung barudak, ku sabab salakina mah ngadon garawé di kebon atawa nyiar suluh.
Tunggu paré disaung téh ilaharna ti mimiti wanci pecat sawed nepika lingsir ngulon, mangsa geus surup panon poé kakara ninggalkeun saung baralik ka imahna séwang-séwangan.

Saung henteu ngan aya di urang wungkul, di luar negri ogé aya saperti di Australia jeung New Zealand ogé aya.
Malahan mah aya majalahna judulna  "The Shed" jeung buku anu judulna "Men and Sheds". Dua-duana dikokolakeun ku hiji paguyuban (Australian Men's Shed Association) anu eusina rupa-rupa iber pikeun saha waé anu mikaresep ngeunaan saung.

Dicutat tina

Wangunan
Huut nyaéta cangkang paré. Wujudna ipis kelirna semu konéng karasa keusrak kawas sisit tur teu bisa dikonsumsi ku jalma.
Paré, jujukutan, ogé séréal, jelai, jeung gandum mangsa  geus kolot tur asak sikina disimbutan pageuh ku cangkang ipis, garing tur keusrak (disebut ogé glumes, lemmas jeung paleas), sabada kulit atawa cangkang anu nyimbutan sikina dileupaskeun tina, ngaranna disebutna huut atawa sekam ; chaff .

Mesék atawa ngaleupaskeun cangkang paré bisa ku sababaraha  cara: ditutu maké halu dina lisung, digiling maké mesin huller . Nutu atawa ngagiling paré jirangan  kahiji, ngahasilkeun hampas tina paré téh tayalian huut badag (cangkang paré). di mana cangkangna geus lalésot  tuluy waé ditapi pikeun misahkeun cangkang paré atawa huut jeung béasna.

Sanajan huut henteu bisa dikonsumsi ku manusa, tapi mibanda sababaraha kagunaan :
Pikeun media pepelakan utamana pepelakan hias, huut alus pisan ku lantaran cai gampang rembes ogé ngeprul. 
Disababaraha daérah dipaké ogé pikeun meuleum batu bata. 
Huut beunang meulem disebutna lebu, dimangpaatkeun pikeun ngumbah wadah.

Dicutat tina

Paré
Layal Abboud (, ; lahir 15 Méi 1982) nyaéta hiji Lebanese penyanyi pop, musik rahayat penghibur, sora-malayu pujangga, konser penari, pas modél, Muslim kamanusaan jeung awewe nu balantik.

Rujukan

Tumbu luar 
 
 Layal Abboud dina YouTube
 
  Layal Abboud di Myspace
  Layal Abboud dina ReverbNation

Nu babar taun 1982
Akeul nyaéta mulak-malik sangu panas anyar ngajait bari dihihidan sangkan gancang tiis.Kecap pagawéan  tina akeul téh ngakeul.Sangu panas tur ngebul  kakara asak tina aseupan ditamplokeun kana dulang, tuluy dibulak-balik maké pangarih,  bari digeberan ku hihid nepi ka  sangu tiis sarta teu ngebul deui. Mun hadé ngakeulna, sangu 
téh bakal pulen tur liket henteu gancang baleuy, masih kénéh bisa dikonsumsi nepika isukna.Sangu nu diakeul téh ilaharna diasakan maké sééng, béas beunang ngumbah digigihan heula (satengah asak) tuluy waé diparinkeun kana aseupan, satuluyna ditunda luhureun sééng pikeun diasakeun. Parabot paranti ngakeul sangu kayaning pangarih bisa ogé maké cukil, hihid jeung dulang.
Ngakeul dina basa Jawa disebutna mengudak; basa Inggrisna  Kneading.

Tempo ogé
 Paré
 Béas
 Sangu

Dicutat tina

	
sangu
Ancol (antol)  nyaéta tungtung daratan atawa jojontor anu nyolongodor ka laut, basa Inggris Cape, Basa Jakartana Tanjung. Ancol bisa ogé nunjul kana sasak anu nyolongodor ti sisi walungan ka tengah pikeun nurun-unggahkeun panumpang, sabab kapal atawa parahu teu bisa balabuh disisi walungan lantaran déét teuing.

Ancol ditempo tina ukuranna. Umpama ukuran ancol leutik sok disebut ujung, tapi umpama ukuranna lega pisan sok disebut semenanjung.
Ancol ilaharna diwangun ku daratan anu struktur taneuhna teuas kayaning batu-batu, cadas, jeung batu karang matakna leuwih kuat mangsa kateumbrag Lambak cai laut. Aya sababaraha bagéan anu kaseblokan lambak cai laut dina waktu lila, antukna ngawangun wujud-wujud anu unik malahan aya anu mangrupa guha .
Ancol anu diwangun ku batu-batu atawa cadas ilaharna ngawujud gawir anu lungkawing, béda jeung ancol anu strukturna tina taneuh atawa keusik lolobanana katempo kawas pasir, atawa sok katempo ngampar henteu ngagawir kalawan dipinuhan ku tatangkalan. Duanana ogé mibanda kaéndahan séwang-séwangan  kalawan ciri anu mandiri.

Dicutat tina

Wangun daratan
Ngaran tempat
Jambu monyét atawa jambu médé (Anacardium occidentale) nyaéta tutuwuhan nu kaasup kana suku Anacardiaceae nu asalna ti Brazil ngabogaan "buah" nu bisa didahar. Nu leuwih kawentar batan jambu médé nyaéta kacang médé, kacang mété atawa kacang ménté; biasana sikina digaringkeun sarta digoréng pikeun dijadikeun mangrupa-rupa kadaharan. Sacara botani, ieu tutuwuhan lain anggota jajambuan (Myrtacéae) jeung kacang-kacangan (Fabacéae), tapi deukeut patalina jeung bungbuahan (suku Anacardiaceae).

Ngaran lianna kayaning jambu médé (Sd.); jambu mété atawa jambu ménté (Punjul.); jambu monyét (Md.); jambu dwipa, jambu dusun, nyambu monyét (Bl.); nyambuk nyĕbét (Sas.); jambu érang, jambu monyé (Mink.); jambu dipa (Banj.); buwah monyét (Timor); buwah yaki (Manado); buwa yakis, wo yakis (north Sulawesi); buwa yaki (Ternate, Tidore); buwa jakis (Galela); jambu daré, jambu masong (Mak.); jampu sérĕng, jampu tapĕsi (Kutu.); jeung sajabana.

Dina basa inggris disebut oge jambu (tangkal), nu asalna ti kecap basa portugis pikeun ngaranan buahna, caju, nu sabenerna injeuman ti ngaran dina basa Tupi, acajú. Sedengkeun ngaran margana (Anacardium) nujul kana bentuk buahna nu kawas jantung tibalik.

Pedaran 

Tangkalna boga ukuran sedeng, jangkungna nepi ka 12 m, jeung tajukna ngarancabang, jeung warnana héjo. Pucuk tanggkalna bisa  ngaluhuran jeunng ngaheureutan atawa handap jeung rubak, gumantung kana kaayaan lingkungan.

Daun- daun ayana ditungtung dahan. Wangun daun miboga tulang, tulang daun wangunna buleud endog tibalik ka handap, lolobana, pangkal daun seukeut, melengkung ka jero, gundul, 8-22 × 5–13 cm.

Monoecious (monoesis), kembang nu miboga wanda jinis campuran, ngumpul dihiji malai rata miboga bulu lemes, lebarna 15–25 cm. kongkolak buluan, 4–5 mm. Makuta seukeut, lk 1 cm, bodas tuluy beureum, buluan. Buahna  miboga warna coklat kolot, déngdék , luhurna  lk 3 cm.

Kagunaan 

Ieu tutuwuhan dipelak keur diala buahna. Dipikawanoh ku balaréa salaku "buah", buah nu asak téh gedé, warnana konéng atawa beureum, nu sabenerna mah éta téh kembang (receptaculum) nu mekar dina waktuna.

Footnotes 

Anacardiaceae
Kuta, ngaran wangunan
Kuta, Badung, ngaran tempat di Propinsi Bali.
Jambu Mawar atawa jambu karaton mangrupa anggota ti golongan jajambuan atawa Myrtaceae nu asalna ti Asia Tenggara, hususna di wewengkon Malësia. Dingaranan kitu lantaran buah jambuna ngabogaan seungit kawas kembang mawar.

Di unggal daérah miboga sebutanna séwang-séwangan, di antarana jambee iye mawar (Ac.), klampok arum (Punjul.), kalampok aeng mawar (Md.), nyambu ermawa (Bl.), kembes mawar, kembes walanda, kumpasa im baranda (Sulawesi kalér), jambu jene mawara (Mak.), jambu mawaro, kupo wungu, kuputol mawar, gora mawar (rupa-rupa basa di Maluku).

Ieu buah disebut ogé chomphu namdokmai (Thailand), kamanéh'-puu (Kamboja), tampoy (Filipina), acuk apple atawa Malabar plum (Engl.). Ngaran ilmiahna nyaéta Syzygium jambos.

Ciri mandiri 

Tangkal leutik (perdu) nu jangkungna nepi ka 10 m jeung diameter tangkalna ka 50 cm, ngarancabang handap, jeung tajukna ngarubak.

Daun tunggalna pahareup-hareup, lonyod lanset tungtungna seukeut ,9-26 x 1.5–6 cm, héjo kolot ngagurilap di lebah luhurna sarta ipis. Watang daunna 5-6(-13) mm.

Kembangna badag, nu rubakna 5–10 cm, bodas semu héjo. Kongkolak daunna moboga ukuran 10 x 7 mm; daun makuta anu rada buleud, s/d 15–18 mm;  miboga benang sari nu loba, babari murag, panjangna nepi ka 4 cm; watang putik nepi ka 4 cm.

Buahna buleud endog, nu garis tengahna antara 2,5–5 cm, miboga makuta daun, kongkolak, jeung watang putik nu teu gampang muguran; konéng semu bodas, kembangna  badag, nu rubakna  5–10 cm, bodas semu héjo. Kongkolak daunna miboga ukuran 10 x 7 mm; daun makuta anu rada buleud, s/d 15–18 mm; héjo semu beureum nepi ka beureum meles. Daging buah semu garing, seungit kawas kembang mawar, konéng jeung beureum jambu; rasana amis rada kesed. Sikina 1-4, jeung warnana semu coklat.

Mangpaat 
Jambu mawar biasana didahar keur meujeuhna seger. Jambu Mawar teu dipikawanoh jiga jambu aér, jambu semarang atawa jambu bol. Jambu mawar langka aya di pasar jeung biasana dipikaresep ku barudak. Ieu buah ogé biasana dipasak pikeun jadi kadaharan jeung diawétkeun.

Tangkal jambu mawar biasana dipelak di taman-taman ogé di buruan minangka tutuwuhan hias (ornamental). Lian ti kitu, kembangna gé alus pikeun kadaharan odéng madu.

Kembang nu diawétkeun dijieun ubar tradisional ajang niiskeun sarta nenangkeun. Kulit kai jeung sikina bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran diaré, diséntri jeung muriang.

Ekologi jeung Sumebarna 
Jambu mawar bisa hirup di mana waé, ti basisir nepi ka tempat nu luhurna 1.200 m dpl. Resep hirup di iklim anu baseuh tapi bisa ogé hirup subur diwewengkon nu leuwih garing.

Nuturkeun paradaban manusa, ieu tutuwuhan sumebar di sawatara wewengkon tropis di dunia ti ratusan taun ka tukang. Sawaréh sumebar di alam asalna. Di sawatara nagara, ieu tutuwuhan gancang nyaluyukeun, jeung kiwari mah dianggap jadi ancaman lantaran ngabogaan sifat rada invasif.

Rujukan 

Myrtaceae
Jambu
Bayur, bayor atawa cayur (Pterospermum javanicum) nyaéta jinis tangkal nu ngahasilkeun kai nu kualitasna hadé. Ieu tangkal biasana aya di legok, dipikawanoh ogé kalayan ngaran-ngaran séjénna, kayaning bayur, cayur, wadang (id.); bayur, wayur, wadang, walang (Jw.); phenjur (Md.); jeung sajabana. Aya ogé nu nyebut bolang (Bal.); buli (Slw.); damarsala (NTT); teunggi leuyan (Kal.). Bayur sacara husus sumébar di wilayah tropis, dimimitian ti kiduleun India, Asia Tenggara, Kapuloan Nusantara, nepi ka Amérika Tengah jeung Brasil.

Kai bayur ti Indonesia ngawengku sababaraha spésiés nyaéta, Pterospermum, utamana P. celebicum jeung P. diversifolium. Ieu kai miboga ngaran séjén saperti bayor, bayok, bayuk, atawa litak.

Sacara botanis 

Tangkal nu geus gedé jangkungna bisa nepi kana 45 m jeung gedé watangna kanyat nepi kana 1 m.  Régangna mibanda bulu nu lemes. Daunna heuheuleutan, pondok watangna 3–6 mm. Wangun daunna buleud jiga endog, ukuranana bisa 4–14 x 2,5–7 cm, ti tungtung ka tungtung méncos sarta puhuna asimétris: sabeulah lonyod, jeung sabeulahna deui mah beuki méncos leutik. Sisi luhurna héjo carulang, sisi handap daunna semu coklat kalawan dina puhuna boga tilu tulang daun.

Kembangna ngaranggeuy dina puhu daun. Panjang kembangna 6 cm, warnana konéng, jeung buluna lemes. Buahna pasagi silindris, 5–13 x 2–5 cm, mimitina buluna lemes beuki lila beuli gundul jeung sikina loba.

Ékologi 

Bayur loba kapanggih di legok jeung di leuweung  nu jangkungna kira-kira 1.000 m dpl.  Teu jarang ogé kapanggih di leuweung nepi ka walungan sarta leuweung nu perenahna di sisi basisir. Sikina gancang mencar ku angin, matak ieu tangkal téh sok aya nu nganggap  jajadian di kebon-kebon. Bayur biasana diantepkeun jadi nepi ka gedéna keur diala kaina.

Mangpaat 
Kai bayur téh kualitasna alus, ku kituna bayur jadi salah sahiji kai nu kawentar salian ti kai jati jeung kai jinis dipterokarpa. Kai bayur biasana digunakeun pikeun bahan bangunan imah, parahu, jeung dijieun balok atawa papan. Ngan hanjakalna kai bayur  téh teu pati  awét, hadéna mah mun dipaké kudu di tempat nu kaihuan jeung jauh tina taneuh. Kai bayur ogé sok dimangpaatkun keur bahan mébel atawa pakakas rumah tangga.

Baheula mah kulit kaina ogé didagangkeun keur gaganti kulit kai soga (Peltophorum pterocarpum) nu mahal naker. Ieu kulit kai téh di pasar mah disebutna kulit kayu Timor.

Jinis sadulur 
 Bayur jalu (Pterospermum diversifolium)
 Bayur sulawesi atawa rumbai (Pterospermum celebicum)

Tutumbu luar 
 Prohati: Pterospermum javanicum Jungh. 
 ICRAF: Sifat-sifat kayu bayur (ringkasan) 
 Pengenalan kayu bayur 
 Ekologi kompetisi dua jenis bayur

Rujukan 

Sterculiaceae
Tutuwuhan tropis
Malvales
Kategori :Malvaceae
Bubur hayam () nyaéta salah sahiji kadaharan anu ilahar di wewengkon pasundan, umum ogé di sakuliah Indonésia. Bubur sangu téh béas nu diasakan kalawan cai anu ngumplang sangkan béas téh jadi méyéték caian. Bubur ilaharna disuguhkeun keur panas kénéh atawa haneut. Mantak dingaranan bubur hayam téh alatan dipurulukan ku keureutan daging hayam jeung samara kayaning kécap asin jeung kécap amis, pedes, uyah, sakapeung mah dikalduan. Bubur dipurulukan daun bawang, goréng bawang, salédri, goréng kacang kedelé, sarta kurupuk. Deuih sok aya nu ditambahan ku keureutan goréng haté-hampela, karokét atawa saté peujit. 

Ari bubur hayam sok jadi menu pikeun nyarap, ngan bubur hayam mah saenyana bisa didahar iraha baé. Lian pikeun nyarap, bubur hayam gé sok didahar minangka dahar peuting, didaharna haneut-haneut. Ku sabab wangunna nu biyé, bubur hayam jadi pilihan pikeun kadaharanna orok, barudak leutik atawa nu keur gering.

Nyuguhkeunna 
Loba macemna ieu bubur hayam téh, ngan nu guyubna mah nya bubur hayam nu disuguhkeunna jeung keureutan daging hayam, salédri, dipurulukan goréng bawang beureum, tuluy dipurulukan kurupuk meunang ngawejek ku leungeun. Ari kécap asin, kécap amis jeung pedes minangkana mah panambah rasa nu ruket pisan patalina jeung ieu kadaharan. Salédri jeung goréng kacang kedelé ogé geus ilahar dina nyuhugkeun bubur hayam sangkan wajib aya.

Bubur hayam gampang manggihanana di sakuliah Indonésia, ti mimiti nu ngolah di imah séwang-séwangan, tuluy aya nu diider dina gorobag, atawa dijual di réstoran. Ku lobana jalma nu mikaresep ieu kadaharan, tukang dagang bubur hayam biasana boga ideu atawa kréasina séwang-séwangan, misalna bubur hayam Sukabumi biasanya menambahkan endog hayam kampung atah nu dicecebkeun kana bubur panas sangkan jadi satengah asak. Bubur hayam Tegal nu nyuguhkeun kuah bungbu konéng nu has sakumaha olahan ti wewengkon Tegal. Saté peujit, haté jeung hampela hayam biasana ditambahkeun minangka panambah. Da saenyana ari bubur hayam mah bisa ditambahkeun kadaharan séjén kumaha karep urang.

Referensi 

hayam
Tahu buleud () nyaéta hiji jajanan nu diider mangrupa olahan kacang kedelé nu dibentuk jadi mangrupa tahu wagunna buleud. Ari eusina hampos mun digégél téh. Ilaharna ieu tahu buleud téh dijual dina mobil dogong, dijual lima ratusan hijina. Ieu jajanan mingkin kasohor, komona mah ku ciri hasna sora rékaman nu disetél sabot keur ngider. Deuih langsung bijil kaulinan vidio tahu bulat nu bisa dipaénkeun dina android. Kiwari ieu usaha tahu buleud geus sumebar ka sawatara kota, di antara Bogor, Sentul, Jonggol, Cileungsi, Sukabumi, Bandung, Semarang, Solo, Yogyakarta, nepi ka Wonosobo.

Rujukan 

Kadaharan urang Sunda
Laksa: ngaran kadaharan anu dijieun tina emih nu disamaraan
Ngalaksa: upacara adat di masarakat Sunda
Laksa: rébu; salaksa hartina sarébu
Téma nyaéta inti carita atawa jejer anu diwangun tina runtuyan kajadian carita dina prosa. Téma téh asal kecapna tina thema < tithenai nu hartina téh neundeun. Téma téh aspék carita nu sajajar jeung ma'na dina pangalaman manusa nu salawasna miboga kesan jeung pantes diinget-inget. Ku kituna, téma téh béda jeung judul. Téma leuwih neueulkeun kana gagasan jeung amanat nu ngawangun eusi karangan sagemblengna

Ciri Umum 
 Inti tangtungan atawa inti ageman dina carita nu sipatna abstrak.
 Dipageuhan dina racikan karangan rékaan pikeun ngayakinkeun nu maca.
 Aya nu nyamuni aya nu nembrak, kumaha kawijakan pangarang. Tapi, mimindengna mah implisit atawa ditafsirkeun sorangan ku nu maca.
 Jadi pameungkeut sagemblengna carita.
 Sakapeung téma sok disangka akur jeung motif.

Kritéria

Téma dipiharep luyu jeung kritéria ieu di handap.
Inteprétasi nu hadé téh kudu tinimbangan kana rincian carita nu pangpunjulna.
Inteprétasi téh ulah kapangaruhan ku rincian carita nu lalawanan.
Inteprétasi téh ulah gumantung kana bukti-bukti nu implisit (nyamuni).
Inteprétasi dipiharep bisa didadarkeun sacara jéntré ku runtuyan carita.

Wanda Téma 
Dumasar wujudna dina carita (prosa), wanda téma téh papasinganana kieu.
 Téma didaktis, téma nu midangkeun pateungteungna kagoréngan jeung bebeneran.
 Téma simbolik, téma nu atra atawa bisa kagambar dina judul karanganana.
 Téma séntral, téma pokona jadi tatapakan carita nu dipidangkeun.
 Téma sampingan, téma nu jadi kasang tukang carita wungkul kalawan lajuning lakuna jadi tatapakan dina mekarkeun carita.
 Téma éksplisit, téma nu atra kagambar dina runtuyan caritana.

Rujukan 

Struktur Prosa
Sastra
Areuy jotang bodas (Ipomoea nil (L.) Roth) nyaéta spésiés ti kulawarga epomia, areuy jotang bodas gé dipikawanoh ku ngaran-ngaran séjén di unggal basa. Dina basa Inggris dipikawanoh ku ngaran picotee morning glory, ivy morning glory, jeung Japanese morning glory. Dina basa Indonésia:  teleng; basa Pilipina: bulakan, kamokamotihan; sarta basa Thailand: waan tam khoei, waan phak bung. Ieu tuwuhan téh bisa kapanggih di sakuliah Asia Kidul Wétan iwal di pulo Kalimantan. Ari ieu tutuwuhan téh miboga mangpaat pikeun ubar.

Budidaya Kembang 
Kembang ieu loba dibudidayakeun jadi tuwuhan hias diloba daérah, jeung turunana tumuwuh di mana waé. Areuy jotang bodas ngabogaan rupa-rupa warna, kayaning bulao (ind: biru). Umumna, semu kayas. Wanda lianna kayaning Scarlet O'Hara, Early Call, jeung Rose Silk. dikawinkeun jeung  wanda Ipomea purpurea, geus dimekarkeun. Sawatarana geus diaranan saperti  Ipomea x imperialis (Imperial Japanese morning glory).

Rujukan

Convolvulaceae
Kembang
Tatah nyaéta  pakakas patukangan mangrupa potongan beusi nu seukeut tungtungna pikeun ngaliangan atawa ngukir barang teuas kayaning kai, batu, atawa logam. Panyekelna dijieun tina kai atawa logam nu tungtungna mintul supaya bisa ditakol ku palu. Dina ngagunakeuna, tatah téh ditekenkeun kanu bahan nu rék dijieun, dorongan bisa dilakukeun ku tanaga sorangan atawa maké palu. Tatah téh mangrupa pakakas pokok tukang kai salian ti ragaji jeung méteran. Biasana tatah téh panjangna leuwih ti 4 inchi, diukur ti tungtung sisi potong nepi ka puhuna.

Jinis-jinis tatah 
 Tatah Rata biasana digunakeun pikeun ngaratakeun jeung ngaliangan logam.
 Tatah Kuku dgunakeun pikeun menerkeun titik puseur liang saacan dilakukeun prosés ngebor.
 Tatah Potong digunakeun pikeun motonng pelat beusi nu ipis.
 Tatah alur minyak digunakeun pikeun nyieun saluran oli keur pangleueur.

Rujukan 

Pakakas
Cai anta (ing:brackish water) nyaéta campuran antara cai laut jeung cai tawar nu miboga kadar uyah antara 0,2-30 per mil. Cai anta ogé nunjul kana cai biasa numibanda rasa pangsét tapi henteu pangsét kawas cai laut. Cai anta bisa waé hasil tina pacampurna cai laut jeung cai biasa, saperti cai nu kapanggih  di daérah muara jeung balong-balong atawa  tambak paragi ngingu hurang jeung lauk bandeng.

Tempat/habitat nu aya cai anta
 Muara
leuweungBabakoan
Laut
Situ
Rawa

Dicutat tina

Cai
ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮞᮦᮜᮥᮜᮦᮁ ᮙᮨᮓᮁᮊᮩᮔ᮪ ᮛᮦᮃᮊ᮪ᮞᮤ-ᮛᮦᮃᮊ᮪ᮞᮤ ᮏᮩᮀ ᮕᮢᮧᮞᮦᮞ᮪ ᮙᮦᮒᮘᮧᮜᮤᮞ᮪ᮙᮨᮅ ᮔᮥ ᮜᮥᮙᮀᮞᮥᮀ ᮓᮤ ᮏᮨᮛᮧ ᮞᮦᮜ᮪ ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮍᮠᮞᮤᮜ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ ᮘᮤᮇᮊᮤᮙᮤᮃᮝᮤ ᮒᮤᮔ ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪-ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮞᮥᮜᮥᮂ ᮞᮁᮒ ᮍᮜᮩᮕᮞ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮕᮢᮧᮓᮥᮊ᮪ ᮛᮥᮔ᮪ᮒᮂᮔ. ᮛᮦᮃᮊ᮪ᮞᮤ ᮃᮔᮥ ᮃᮅᮘ᮪ ᮓᮤᮔ ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮑᮆᮒ ᮛᮦᮃᮊ᮪ᮞᮤ ᮊᮒᮘᮧᮜᮤᮊ᮪ ᮓᮤᮔ ᮙᮦᮒᮘᮧᮜᮤᮞ᮪ᮙᮩ.

ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮞᮥᮜᮥᮂ ᮔᮥ ᮘᮤᮃᮞ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮓᮤᮔ ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮞᮦᮜ᮪ ᮓᮤ ᮃᮔ᮪ᮒᮛᮔ ᮌᮣᮥᮊᮧᮞ, ᮃᮞᮙ᮪ ᮃᮙᮤᮔᮧ, ᮏᮩᮀ ᮃᮞᮙ᮪ ᮜᮨᮙᮊ᮪, ᮞᮨᮓᮨᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮃᮌᮦᮔ᮪ ᮕᮍᮧᮊ᮪ᮞᮤᮓᮞᮤᮔ (ᮕᮔᮓᮂ ᮆᮜᮦᮊ᮪ᮒᮢᮧᮔ᮪) ᮑᮆᮒ ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮇᮊ᮪ᮞᮤᮌᮦᮔ᮪ (O2). ᮒᮕᮤ, ᮃᮚ ᮇᮌᮦ ᮇᮁᮌᮔᮤᮞ᮪ᮙᮩ ᮃᮔᮥ ᮘᮤᮞ ᮍᮏᮜᮔ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮍᮌᮥᮔᮊᮩᮔ᮪ ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮇᮁᮌᮔᮤᮊ᮪ ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮕᮔᮓᮂ ᮆᮜᮦᮊ᮪ᮒᮢᮧᮔ᮪ ᮜᮤᮃᮔ᮪ ᮒᮤ ᮇᮊ᮪ᮞᮤᮌᮦᮔ᮪. ᮇᮁᮌᮔᮤᮞ᮪ᮙᮩ ᮃᮔᮥ ᮍᮌᮥᮔᮊᮩᮔ᮪ ᮇᮊ᮪ᮞᮤᮌᮦᮔ᮪ ᮙᮤᮔᮀᮊ ᮕᮔᮓᮂ ᮆᮜᮦᮊ᮪ᮒᮢᮧᮔ᮪ ᮓᮤᮔ ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮓᮤᮞᮨᮘᮥᮒ᮪ᮔ ᮃᮆᮛᮧᮘ᮪, ᮞᮨᮓᮨᮀᮊᮩᮔ᮪ ᮔᮥ ᮒᮩ ᮊᮤᮒᮥ ᮓᮤᮞᮨᮘᮥᮒ᮪ ᮃᮔᮆᮛᮧᮘ᮪.

ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ ᮃᮔᮥ ᮓᮤᮜᮩᮕᮞ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮓᮤᮔ ᮛᮦᮞ᮪ᮕᮤᮛᮞᮤ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮑᮤᮔ᮪ᮒᮦᮞᮤᮞ᮪ ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮃᮔᮥ ᮔᮙ᮪ᮕᮥᮀ ᮄᮉ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ. ᮞᮜᮂ ᮞᮠᮤᮏᮤᮔ ᮑᮆᮒ ᮃᮓᮦᮔᮧᮞᮤᮔ᮪ ᮒᮢᮤᮖᮧᮞ᮪ᮖᮒ᮪ (ATP) ᮔᮥ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ ᮊᮤᮙᮤᮃ ᮞᮤᮙ᮪ᮕᮨᮔᮔᮔ ᮘᮤᮞ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮛᮥᮕ-ᮛᮥᮕ ᮕᮢᮧᮞᮦᮞ᮪ ᮔᮥ ᮙᮨᮛᮣᮥᮊᮩᮔ᮪ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ, ᮊᮚᮔᮤᮀ ᮘᮤᮇᮞᮤᮔ᮪ᮒᮦᮞᮤᮞ᮪ ᮏᮩᮀ ᮜᮧᮊᮧᮙᮧᮞᮤ ᮃᮒᮝ ᮒᮢᮔ᮪ᮞ᮪ᮕᮧᮁᮒᮞᮤ ᮙᮧᮜᮨᮊᮥᮜ᮪ ᮙᮩᮔ᮪ᮒᮞ᮪ ᮙᮦᮙ᮪ᮘᮢᮔ᮪ ᮞᮦᮜ᮪. ᮊᮥ ᮞᮘᮘ᮪ ᮃᮚ ᮓᮤ ᮙᮔ-ᮙᮔ, ᮃᮒ᮪ᮕ᮪ ᮊᮒᮨᮜᮂ ᮙᮤᮔᮀᮊ "ᮕᮔᮥᮊᮩᮁ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ ᮅᮔᮤᮗᮨᮁᮞᮜ᮪", ᮏᮥᮙᮣᮂᮔ ᮓᮤᮔ ᮠᮤᮏᮤ ᮞᮦᮜ᮪ ᮔᮥᮔ᮪ᮏᮥᮊ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮃᮚᮔ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ ᮃᮔᮥ ᮘᮤᮞ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮕᮢᮧᮞᮦᮞ᮪ ᮃᮔᮥ ᮙᮨᮛᮣᮥᮊᮩᮔ᮪ ᮆᮔᮦᮁᮌᮤ.

ᮛᮥᮏᮥᮊᮔ᮪
 ᮝᮤᮊᮤᮕᮦᮓᮤᮃ ᮘᮞ ᮄᮀᮌᮢᮤᮞ᮪. Cellular respiration. ᮓᮤᮎᮥᮒᮒ᮪ |᮲᮰| ᮞᮦᮕ᮪ᮒᮦᮙ᮪ᮘᮨᮁ |᮲᮰᮰᮷|.

ᮒᮥᮙ᮪ᮘᮥ ᮊᮜᮥᮃᮁ
 Chart of Important Metabolic Products 
 A detailed description of respiration vs. fermentation 
 Kimball's online resource to cellular respiration 
 Cellular Respiration and Fermentation at Clermont College

Réspirasi sélulér
Métabolismeu
Fisiologi tutuwuhan
ᮕᮥᮜᮤᮒᮤᮊ᮪ ᮑᮆᮒ ᮕᮢᮧᮞᮦᮞ᮪ ᮞᮁᮒ ᮎᮛ ᮊᮨᮜᮧᮙ᮪ᮕᮧᮊ᮪ ᮕᮤᮊᮩᮔ᮪ ᮑᮤᮉᮔ᮪ ᮊᮕᮥᮒᮥᮞᮔ᮪. ᮞᮔᮏᮔ᮪ ᮄᮜᮠᮁ ᮓᮤᮕᮊᮦ ᮊᮩᮁ ᮕᮙᮛᮦᮔ᮪ᮒᮂ, ᮞᮤᮖᮒ᮪ ᮕᮥᮜᮤᮒᮤᮊ᮪ ᮇᮌᮦ ᮓᮤᮒᮜᮥᮀᮒᮤᮊ᮪ ᮓᮤ ᮕᮅᮞᮠᮃᮔ᮪, ᮃᮊᮓᮨᮙᮤᮊ᮪, ᮃᮌᮙ ᮞᮁᮒ ᮄᮔ᮪ᮞ᮪ᮒᮤᮒᮥᮞᮤ ᮞᮦᮏᮦᮔ᮪. ᮆᮜ᮪ᮙᮥ ᮕᮥᮜᮤᮒᮤᮊ᮪ ᮑᮆᮒ ᮆᮜ᮪ᮙᮥ ᮍᮩᮔᮃᮔ᮪ ᮕᮛᮤᮕᮧᮜᮂ ᮕᮧᮜᮤᮒᮤᮊ᮪, ᮅᮏᮤ ᮃᮊᮥᮛᮞᮤ ᮞᮁᮒ ᮕᮙᮊᮦᮃᮔ᮪ ᮊᮊᮥᮃᮒᮔ᮪, ᮎᮧᮔ᮪ᮒᮧᮔ ᮊᮙᮙ᮪ᮕᮥᮃᮔ᮪ ᮊᮩᮁ ᮍᮛᮥᮔ᮪ᮒᮌ᮪ᮊᮩᮔ᮪ ᮜᮝᮔ᮪.
Lélés (ficus subracemosa) nyaéta spesies tangkal tina kulawarga Moraceae anu asalna ti Asia, kapuloan  Pasifik nepi ka Australia. Disebut ogé udumbar dina basa Sanskrit;  dina basa Hindi disebut Gular. Tangkal anu sarimbag : Loa, kondang.

Ieu tangkal lélés jangkungna bisa nepi ka 40 méter kalawan buleudan tangkalna 1,75 méter. Loba kapanggih hirup di pileuweungan  Asia Tenggara, ilaharna di pulo Jawa hirup ditempat anu luhurna 1.500 méter tina beungeut cai laut.

Sanajan jangkung badag, tangkal lélés mah kaina  teu bisa dipaké bahan wangunan ku lantaran leuleus jeung hipu, geutahna bodas baheula mah sok dimangpaatkeun pikeun ngabatik. Mimiti geutahna dikumpulkeun ku jalan disadap, tuluy digolakkeun sangkan kandungan caina leungit kalawan bakal nyésakeun lilin anu lemes tur bodas. Tangkal lélés mibanda pharmacology aktip kayaning: coagulum, caoutchoue 16.3-25.7, Resin 72.3-77.6, insolubles 0.8-8.3%. Original latex : water and water solubles 70.-76.4, caoutchouc 4.0-7.4 %.

Bagéan anu bisa dimangpaatkeun tina tangkal lélés: kulit tangkal, buah, geutah jeung akar. Dina catetan sajarah di India tangkal lélés dimangpaatkeun pikeun ubar kasakit panas padaharan jeung suda kana barang dahar.
Kulit tangkalna molotok aripis, kelirna semu hawuk sawaréh aya anu coklat, heuras tapi babari dipiteskeun.  Daunna lonyod méncos ka tungtuna, ngémploh, umpama hirup sisi jalan mah sok ngahaja diparaké ngiuhan. Buahna mah méh sarimbag jeung buah loa, bijil tina tangkal jeung dahan, ngaranggeuy, wanguna buleud semu gepéng, di jerona loba siki, buah ngora kelirna héjo di mana wancina asak robah kelir jadi beureum.

Dicutat tina

Tutuwuhan ubar
Tutuwuhan Indonésia
Tutuwuhan tropis
Moraceae
Bubur kacang héjo manggrupa kadaharan has Nusantara dijieunna tina kacang héjo nu diasakan ku cai, gula beureum, jeung ditambahan daun pandan. Éta bahan-bahan téh diasakan nepi ka ngagolak jeung kacang héjona hipu. Sangkan karasa gurih jeung kuahna kentel sok ditambahan ku cipati. Malah sok aya nu nambahkeun aci kana bubur sabot keur ngolahna. Mun nyuguhkeunna kadang sok ditambahan ketan hideung jeung roti tawar.

Nyieun bubur kacang héjo 
Pikeun nyieun bubur kacang héjo téh babari, kari gebruskeun kacang héjo nu meunang ngumbah kana cai nu keur dipanaskeun, tinggal tambahan jahé, gula beureum, daun pandan jeung ulah poho maké cipati. Tungguan nepi ka kacangna beukah, tuluy jait.

Rujukan

Tutumbu kaluar 
 (id) Diah Didi's Kitchen: Tips membuat bubur kacang hijau dan bubur ketan hitam yang enak

Bubur
Kadaharan Indonésia
Kadaharan tina kacang héjo
Bubur ketan atawa bubur ketan hideung (basa Malayu: bubur pulut hitam; basa Bali: bubur injin) nyaéta bubur anu dijieun tina bahan utama béas ketan hideung anu diasakan dina cai nu ngagolak nepikakeun biyé. Dina nyuguhkeunna ieu bubur téh dikurucan cipati. Bubur ketan hideung mangrupa sebutan nu ilahar dipaké di Indonesia, utamana di Pulo Jawa. Di wewengkon nu pangaruh budaya Malayu na kuat mah, ieu bubur disebutna "bubur pulut hitam". Sedengkeun di Bali jeung di Nusa Tenggara Timur, ngaran ieu kadaharan téh disebutna "bubur injit". Ieu kadaharan bisa disuguhkeun dina kaayaan tiis atawa panas.

Bahan 
Bahan utama pikeun nyieun ieu bubur ketan hideung téh béas ketan hideung, gula kawung, daun pandan, jeung cipati kalapa. Gula pasir bisa ogé dipaké pikeun ngaganti gula kawung.

Varéasi 
Rupa-rupa varéasi nu bisa dilarapkeun kana ieu bubur ketan hideung. Aya ogé anu nambahkeun béas ketan bodas minangka campuran béas ketan hideung. Komo deuih rupa-rupa palengkep bisa ditambahkeun kumaha karep. Bahan palengkep nu bisa ditambahkeun kana bubur ketan hideung téh diantarana bisa siki jagong, kastanya, roti tawar, jeung hui boléd.

Rasa 
Tipung béas ketan watekna cepel mun dikulub téh. Panambahan cipati nu sok dilakonan bisa ngurangan cepelna ti ieu kadaharan. Bubur ketan hideung mibanda warna nu hideung meles, sarta rasana nu gurih pisan, matak leneng.

Cara nyieun 
Bubur ketan hidueng dijieunna ku cara ngeueum béas ketan (lilana kurang leuwih 1 jam). Éta béas tuluy dikulub jeung daun pandan nu dikeueumkeun, nepi ka ngagolak. Tuluy seuneunna dikurangan, béasna terus dikulub nepi ka asak sarta biyé. Nalika geus biyé, gula kawung bisa ditambahkeun. Ieu kadaharan biasana dikucuran cipati. Bubur bisa disuguhkeun dina kaayaan panas atawa tiis.

Mangpaat 
Ketan hideung bisa nyegah diabétés, ketan hideung mibanda mempunyai sifat anti-inflamasi jeung euyeub antioksidan, mun dikonsumsi jangka lila bakal mangpaat pisan pikeun nyegah alzheimer sarta diabétés. Bisa mantuan ngajaga kaséhatan kulit sacara alami. Melesna ketan hidueng bisa ngagantikeun sél kulit paéh ku sé kulit anyar nu leuwih lemes jeung lembut, sarta ngandung  palembab alami malah mah bisa niiskeun kulit.

Rujukan 

Masakan Indonesia
Bubur
Ki ambang atawa kayambang (Salvinia molesta) nyaéta tutuwuhan anu hirupna ngambang luhureun cai. Kaasup kana kulawarga paku-pakuan anu asalna tina genus Salvinia. Loba kapanggih hirup ngambang di sawah, situ, balong, sakapeung katempo ogé di susukan anu kabawa palid ti sawah.

Ki ambang aya dua rupa, anu ngabedakeunna taya lian ti daunna. Anu ka hiji daunna semu buleud, ngampar luhureun cai, kelirna héjo (Mibanda klorofil), kalawan luhurna dilimpudan ku bulu-bulu semu bodas. Ieu anu ngabantu daun ki ambang salawasna garing tur bisa ngambang luhureun cai. Anu ka dua daunna di jero cai wangunna ceplés kawas akarna, henteu mibanda klorofil, gunana sarua jeung akar. Taya lian pikeun nyerep hara anu aya di jero cai. Anu teu apal mah ieu téh disangka akarna. Sarua jeung paku-pakuan anu Séjéna, ki ambang ogé henteu mibanda kembang. Ki ambang ogé mibanda sipat  heterospor, mibanda dua tempat spora: makrospora  nu engkéna pijadieun  protalus bikang tur mikrospora anu engkena pijadieun protalus jaluna.

Kagunaan
Ki ambang mah henteu mibanda kagungan ekonomi anu gedé, kajaba dikumpulkeun pikeun dijieun gemuk  (humus), sakapeung dijieun pepelakan hias pikeun balong anu aya di buruan atawa ogé aquarium. Ki ambang mah gancang pisan ngarekahan,  umpama hidup di balong atawa situ tara kungsi lila sok minuhan nepika nutupan beungeut cai. Aya hiji papatah malayu cenah "biduk berlalu, ki ambang bertaut", pihartieuna sabada gangguan anu ngaliwat,  tanwandé kaayaan pasti balik deui tenang kawas sasari.
Sawaréh lauk malahan kaganggu hirupna mangsa ki ambang minuhan beungeut cai, utamana lauk tawés. ku lantaran hésé ngambekan jeung karagok ku akarna anu ngagarantung.

Ki ambang loba mibanda kalium dina wangun kalium klorida jeung  kalium sulfat ogé zat pait anu baris leyur kana cai, di tempat manéhna hirup. Ki ambang dimangpaatkeun pikeun gemuk pepelakan ogé minangka gaganti mulsa anu ditunda disagigireun pepelakan, sangkan taneuhna henteu gancang garing. Tapi sagigireun ti éta, ki ambang ogé bisa dimangpaatkeun pikeun ubar. Cai godogan daun ki ambang dipercaya bisa ngubaran batuk anu dibarengan ku getih, diabétés, sfilish, ogé bisa ngubaran bunghak alatan asup angin. Malahan panalungtikan anu kungsi diayakeun ku BPPT Jambi, ki ambang téh bisa jadi salah sahiji bahan pikeun nyieun bio gas.

Dicutat tina

Tutuwuhan
Salviniaceae
Gulma
Ubar
Sinduk nyaéta séndok badag dijieun tina batok maké gagang. Sinduk aya nu dijieun tina kaléng, séng, alumunium atawa palastik. Ari gunana pikeun nyiukan angeun tina katél, lalayah jeung saterusna ti éta.

Dicutat tina

Parabot
Bubur lada nyaéta susuguh bubur tradisional ti Urang Malayu boh di Sambas boh di Sarawak. Ari di Sarawak, biasana mah disuguhkeun mangsa bulan Romadhon sanggeus umat Muslim mungkasan puasa dina waktu buka.

Sajarah 
Ieu jinis bubur téh asalna ti urang Melayu Sambas di Kalimantan Kulon tuluy diadaptasi minangka kadaharan pikeun urang Malayu Sarawak.

Di Kalimantan Kulon, bubur lada biasana dijieun tina bubur sangu dicampur lauk teri saeutik, kacang, bawang daun, jeung samara lianna. Deuih teu kaliwat jeung saos kécapna pikeun nambahan ngeunah rasana. Ilaharna ditambahan ogé peresan jeruk limo. Di Sambas, ieu kadaharan mangrupa kadaharan rahayat. Di Pontianak mah biasana dijualna maké gorobag.

Rujukan 

Kadaharan urang Malayu
lada
Gula kelapa nyaéta gula nu dijieun tina bahan lahang kalapa. Pikeun nyieun gula kalapa, lahang kalapa saring heula, tuluy digodog. Gula kalapa teu bisa digantikeun ku gula séjén dina resép, lantaran éta gula téh mibanda ciri mandiri dina seungit, mineral, jeung rasana.

Rujukan 

Gula
Bungbu
Kadaharan urang Sunda
Gula batu (disebut ogé: Rock Sugar, 冰糖 ) nyaéta gula nu dijieun tina gula pasir, anu dikristalkeun, kalawan bantuan cai nu dipanaskeun nepi ka kondisi jinuh sarta satuluyna jadi tiis.

Gula batu mimiti dijieun di Iran mangsa abad ka-9 maséhi. Kristal gula dijieunna ku cara ngaleyurkeun gula kana cai, tuluy dipanaskeun nepi ka jinuh sarta kristalisasina mah lumangsung ku alatan turunna témpératur. Kristalisasi jadi leuwih gancang nalika régang tatangkalan diasupkeun kana larutan sarta kristal gula nyusun disakurilingeun régang, ngabentuk batu.

Mangpaat 
Gula batu biasana ditambahkeun kana kainuman. Budaya entéh di Frisia Wétan ngagunakeun sasemplak gula batu leutik nu disimpen dina cangkir saméméh entéh diticikeun kana cangkir.

Kamonésan gula batu téh da gula batu mah leuwih gampang dirobah jadi énérgi ku pankréas, mun dina gula pasir mah pangkréas ngan ukur bisa ngarobah kkurang leuwih 1/2 séndok gula pasir jadi énérgi dina 140 menit. Ari gula batu, pangkréas téh bisa ngarobah kurang leuwih 6 séndok pikeun jadi énérgi dina 140 menit, ku kituna gula batu leuwih séhat mun dibandingkeun jeung dula pasir.

Tempo ogé 
 Gula
 Gula rafinasi
 Molasses

Rujukan

Tutumbu luar 
 Exploratorium.edu Recipe for rock candy as an educational exercise in crystal and candy making.
Gula
Bubur lolos mangrupa bubur nu dijieun tina bahan utamana tipung béas, dibungkusna ku cara digulungkeun jero daun cau beunang ngulasan ku minyak keletik  nepi ka lamokot. Bubur lolos sok dipaké hajat nu keur ngandung atawa disebutna tingkeban, ari maksudna nyaéta supaya lancar dina waktuna babar.

Pedaran 
Saenyana ieu wangun jeung warnana mirip pisan jeung dodol Batawi. Ari rasana pohara legit jeung gurih. Ngan nu mantak jadi hémengna mah, ongkoh mah bubur tapina diwadahanna ku daun cau jaba teu cair deuih, sahingga ieu mah bisa teu kaasup kana kategori bubur. Ari bubur lolos bahan dasarna tina tipung béas, tipung ketan, sarta aci hui nu digalokeun jeung gula beureum ogé cipati sahingga ngabentuk adonan nu geunyal. Cipati nu dipakéna nyaéta cipati kintel, mun upamana diolahkeun téh engkéna ngaluarkeun minyak nu loba sahingga teu cepel pas dibungkusanna. Ieu bubur dibungkus ku daun cau, ngan lebah sisi nu hijina teu ditutup. Saméméh dibungkus ku daun cau, adonan ieu bubur dicipatian, cipatina nu kintel pisan. Nu mantak  teu anéh mun ieu bubur téh rasana pohara legit jeung gurihna. Ari jinisna, aya bubur lolos bodas aya ogé bubur lolos beureum.

Filosofi 
Bubur lolos sok disuguhkeun dina acara tingkeban, umumna mah 7 bulanan anu keur ngandung, ngan sok aya ogé dina mangsa 4 bulan atawa 9 bulan umur kakandungan. Ieu bubur dingaranan lolos mibanda filosofi yén di mana brol babar téh baris lungsung-langsar, lolos tina kasusah. Kitu deui dina wangun ieu bubur, henteu diwadahan ku mangkok atawa piring, anging diwadahan ku daun cau kalawan diminyak-keletikan, maksudna supaya prosés babar téh lancar sakumah lésangna bubur nu antel kana daun nu diminyakan téa.

Rujukan 

Kadaharan urang Sunda
Lolos
Angléng nyaéta kadaharan sarupa wajit anu dijieun tina tipung ketan, bisa ketan hideung atawa ketan bodas. Angléng salah sahiji susuguh anu remen kapanggih utamana dina acara: salametan, hajat, jeung upacara muludan. Ilaharna sok disuguhkeun bareng jeung tumpeng, papais tipung nagasari, seupan cau, bugis, opak (ranginang), jeung sajabana. Angléng upama diteundeun ditempat garing, bisa  kuat nepika ka 20 poé henteu hapeuk atawa tengi.

Angléng  dijieun tina bahan-bahan kayaning: tipung ketan, cipati, gula kawung, tuluy digalokeun bari digolakeun dina géréngséng nepi ka liket. Pareng geus tiis kakara dibungkusan maké daun jagong saséndok-saséndok. Kiwari angléng téh geus jadi kadaharan oleh-oleh utamana ti daérah: Tasikmalaya, Garut, Bandung, jeung réa-réa deui.

Sanajan bahanna sarua, angléng jeung wajit dibedakeun ku sababaraha rupa: dina rasa jeung seungitna, wajit mah ketanna henteu ditipung tapi disangu, dina mungkusna wajit mah eusina katempo tisisi kénca jeung katuhuna, ari angléng mah buni ku lantaran tungtung dauna ditikelkeun deui (kawas leupeut) pédah rada muncugug.

Dicutat tina

Kadaharan
Unak-anik budaya Sunda
Kadaharan Urang Sunda
Rostov oblast  (,  Rostovskaya oblast ) nyaéta hiji subjék féderal di Rusia (hiji oblast). Puseur administratifna nyaéta kota Rostov-sa-Don. Populasi: 4.231.355 (2017).

Sajarah 
Dumasar kana surat Ratu Elizabeth dina 15 Dec 1749[7]. Aya di Tenggara Wétan Éropa polos, dina bank of don walungan, 46 kilométer ti anak confluence di laut Azov, 1092 kilométer Kiduleun Moscow.

Populasi 1 125 299 (2017), éta kasapuluh kota pangpadetna Rusia. Sajaba ti éta, manéhna 30th kota di Éropa dumasar populasi[8]. Nyokot 1st tempat di antara kota-kota kidul Federal district. Dina Rostov agglomeration imah nepi ka leuwih ti 2,16 juta jalma (nu kaopat panggedéna agglomeration di nagara), Rostov-na-Donu polycentric agglomeration conurbation ngabogaan kira-kira 2,7 juta pangeusi (pangbadagna katilu di nagara).

Kota utama administrasi, budaya, ilmiah, atikan, puseur industri jeung hiji hub transportasi utama di Rusia Kidul. Informal Rostov disebut "Gerbang Kaukasus" jeung kidul ibukota Rusia, ogé teu jeung ngagabung ibukota. Eta ngalegaan konsep "Rostov-Papa".

Dina 2012, Rostov-on-don nyandak 5-th tempat di ranking kualitas lingkungan urban. Di 2018 Rostov-on-don bakal jadi salah sahiji kota hosting Piala dunya.

Tingali ogé 

Rusia

Obyek wisata

Di wewengkon ieu 8057 objék tina warisan arkéologis of Federal pentingna. Ieu di antarana handap-Gnilovskaya a pakampungan jeung necropolis. Popotongan tina tembok tina Genoese benteng abad XIV, arkeologi Museum-reserve "Tanais", loba astana Gundukan jeung necropolises.

Catetan jeung rujukan

Panorama Don walungan 

Panorama hiji movable sasak kareta api leuwih don walungan di Rostov-na-Donu.

Mga pakisayran
 Wewengkon awak Federal state statistik service dina Rostov wewengkon. Statistical Yearbook of Rostov oblast di inohong. — Rostov-on-don': Rosstat, 2014. — S. 905.

Tumbu kaluar 

 Nu website Pamaréntah wewengkon Rostov
 The Council of kotamadya of Rostov wewengkon 
 "Don Vremennik": sajarah lokal, Rostov wewengkon / don public state library. Rostov-on-don, 2010-2014

  
nu ngadeg taun 1937
Aki nyaéta sesebutan ka ramana bapa atawa indung urang; éyang pameget. Ogé sesebutan ka pala putra ti rakana indung-bapa urang, sok disebut ogé kakang.Aki dipaké ogé nyebut ka dulur atawa sadérék ti aki urang, sesebutan aki nunjul ogé ka batur atawa deungeun anu umurna geus kolot pisan. Dina basa Batawi mah aki disebut engkong.

Disababaraha daérah sesebutan pikeun aki téh henteu sarua, saperti: Opa (Indonésia Wétan),Ayahnek (Minangkabau), Datuk (Melayu), Mbah / Éyang (Jawa), Opung (Batak), Pekak (Bali), Papuq (Lombok), Bue (Dayak Ngaju), Aki / atok / tok (Kepulauan Riau), busyik (Acéh).Dina hubungan duduluran, aya anu saluhureun ti urang aya ogé anu sahandapeun ti urang, cindekna ayana sesebutan dina nyebutkeun diri urang jeung batur atawa aya hiji sistim sesebutan dina kahirupan sapopoé pikeun ngécéskeun tempatna séwang-séwangan.  Élmu pangaweruh anu nalungtik ngeunaan sékésélér kulawarga atawa pancakaki  ieu disebutna genealogy .

Baca ogé

Dicutat tina

Kulawarga
Dina basa Sunda istilah laus emas nujul ka dua spésiés lauk darat ti génus Siprinide (Cyprinidae) nyaéta:
 Lauk emas biasa nyéta spésiés Cyprinus carpio nu geus ilahar lauk dahareun, iwal hiji variétasna, lauk koi
 Lauk emas koki nyaéta spésiés Carassius auratus auratus, lauk nu rupa-rupa warnana hasil doméstikasi jeung mutasi seléktif ku manusa nu umumna mangrupa lauk hias

Sedengkeun istilah "kulawarga lauk emas" atawa "baraya lauk emas" nujul ka:
 Siprinide nyaéta génus lauk emas
Bango (Egretta Alba Modesta) nyaéta manuk jangkung anu asalna tina kulawarga Ardeidae mibanda bulu kelirna bodas. Dina basa Inggris sok disebut ogé eastern great egret; Great White Egret; Large Egret; Great White Heron atawa Common Egret. Loba kapanggih hirup di daérah anu mibanda iklim tropis tur haneut. Panjang awakna 83-103 cm (33-41 in) beurat 0,7-1,2 kg (1,5-2,6 lb) buluna bodas, sukuna panjang kelirna hideung.

Di Éropa ogé aya ngan teu pati loba utamana hirup di Éropa beulah kidul. Di Amérika kalér loba kapanggih di daérah anu kaliliwatan khatulistiwa jeung leuweung hujan di Amérika beulah kidul. Ieu manuk mimiti ditalungtik ku John Edward Gray saurang ahli ornithologist urang Inggris dina taun 1831.

Pareng ngadodoho hakaneun, bango ngajentul kawas tunggul nangtung dina luhureun cai anu déét, tempona hakaneun geus deukeut kakara pamatukna sakiceup macok ka jero cai. Bango mah bisa ancrub ka sawah atawa rawa-rawa anu aya caian alatan mibanda suku anu jangkung matak awakna henteu nepi kabaseuhan. Kitu deui pamatukna anu mencos tur panjang, bisa ngahontal atawa macok mangsa anu aya di jero cai. Beuheungna ogé kawilang panjang ieu ngajadikeun manuk bango bisa newak lauk atawa kahakananna anu jauh atawa di jero cai. Sato anu diburu kayaning sasatoan ampibi, reptil, lauk, keuyeup, jeung sajabana.

Populasi bango loba kapanggih hirup jeung baranahan di Australia, Bangladesh, China, India, Indonésia, Jepang, Koréa, Myanmar, Selandia Baru, Pakistan, Papua Nugini, Rusia, Kapuloan solomon, Sri Langka, Thailand. 
Usum begér manuk bango mah ngan sataun sakali, mimindengna mah dina bulan Maret nepika Méi. Mangsa endogan bango sok nyieun sayang dina luhureun tatangkalan jangkuna kurang leuwih 25 méter tina luhureun taneuh, sayangna nemprak dijieun tina régang tatangkalan anu aya di sabudeuren tempat nyayangna. Sakali usum ngendog, ilaharna ngahasilkeun opat nepika genep endog, kelirna bulao ngora semu pias wangunna lonyod gedéna kurang leuwih 52 x 36 mm.

Manuk bango mibanda opat subspésiés :
 Egretta alba alba (Éropa) Ardea alba alba
 Egretta alba egretta (Amerika) Ardea alba egretta
 Egretta alba melanorhynchos (Aprika) Ardea alba melanorhynchos
 Egretta alba modesta (India, Asia Kidul) Ardea alba modesta

Dicutat tina 

Sasatoan
Sasatoan Sunda
Aves
Manuk Asia Tenggara
Manuk Indonésia
Sasatoan Indonésia
Aves
Sasatoan Indonésia 
Sasatoan dumasar wewengkon
Hardee urang jeung Amérika kadaharan adi nu dimimitian dina 1960. Éta utamana di nagara bagian Midwestern tina Amérika Sarikat. Toko ngajual keureut hayam, Frites sarta hamburgers. Wilbur Hardee nyaéta pangadeg Hardee urang.

Pausahaan Food Amérika
Pakakas 1960
Bisbul atawa bisbol Diospyros blancoi A. DC; velvet apple, nyaéta hiji tangkal anu asalna tina genus Diospyros, kulawarga Ebenaceae. Ieu tangkal aslina ti Pilipina, di ieu nagara tangkal bisbul kapanggih hirup liar di leuweung-leuweung, ogé henteu saeutik anu ngahaja dipelak di buruan imah jeung kantor.
Sagigireun pikeun pangiuh-iuh jeung papaés ogé dimangpaatkeun buahna, kiwari ieu tangkal geus nyebar ka sababaraha nagara kaasup ka nagara urang.

Buah bisbul sok disebut ogé buah mantéga atawa buah lemak ceuh urang malaysia mah, ieu dumasar kana daging buahna anu geus asak sok katempo kawas mantéga. Urang Jawa nyebutna buah sembolo, dina basa Tagalog disebutna mabolo atawa tabang (ku lantaran kulit buahna anu buluan), urang Thailand nyebutna buah marit.

Tangkal Bisbul jangkungna bisa nepika 10-30 m, Tapi anu loba kapanggih hidup mah jangkungna ngan nepika 15 méter malahan mah sahandapeunnana. Tangkalna lempeng ka luhur, buleudan puhu tangkalna bisa leuwih ti 50 cm, dahan-dahan anu bijil tina tangkal katempo datar aya sabaraha umpak ka luhur nepika pucukna. Pareng disawang ti ka jauhan mah ieu tangkal katempo nyongclot ka luhur.

Ciri mandiri 

Tangkal Bisbul hirup subur di daérah Tropis kalawan iklim Muson, bisa jadi dina rupa-rupa kaayaan taneuh utamana anu jangkungna kurang leuwih 800 méter dina luhureun beungeut cai laut. Di Philipina tangkal bisbul usum buahan dina bulan Juni nepi ka Séptémber; tapi di urang mah hususna di Bogor usum buahananna bulan Maret nepi ka Méi.

Dauna Panjang, tungtungna rata, marencos ka tungtungna, gedéna kurang leuwih tilu ramo (2,5-12 × 8-30 cm) . Ngentep paselang bijil tina regang jeung dahanna, kelirna dauna beulah luhur héjo kolot tur hérang. Ari beulah handap dauna bijil bulu lemes kelirna semu bodas, sedengkeun pucukna anu kakara merentis kelirna semu gandaria.

Buahna buleud aya ogé anu gepéng, gedéna 5-12 × 8-10 cm, buluan lemes kawas buludru, kelirna coklat semu beureum pareng geus asak kelirna robah jadi beureum euceuy, dina cupatna dituruban ku kulit kawas topi, anu taya lian urut kelopak kembang anu henteu lesot tur napel nepi ka buahna ngolotan. Daging buah semu garing, kelirna rada bodas, peungkeur tur teuas, rasana amis ngan rada kesed, mibanda seungit anu mandiri.
Kawas seungit durén atawa keju, pikeun sawaréh jalma utamana anu heteu resep kana ieu buah matak sebel umpama di dahar. Sikina ayan kana 10, kulitna coklat, saliwat mah kawas siki jeruk, gedéna 4 × 2,5 × 1,5 cm (palebah anu kandelna).

Hasil dan kegunaan 
Kai tangkal bisbul hadé pisan, kelirna coklat semu beureum malahan aya anu semu hideung. Teksturna lemes, teus jeung heuras. Di Pilipina ngarana “kamagong” mangrupa bahan pikeun rupa-rupa karajinan anu henteu murah hargana tur ditangtayungan ku undang-undang.

Baca ogé 
 Verheij, E.W.M. dan R.E. Coronel (eds.). 1997. Sumber Daya Nabati Asia Tenggara 2: Buah-buahan yang dapat dimakan. PROSéa – Gramedia. Jakarta. ISBN 979-511-672-2.

Tutumbu kaluar 
TEKNOLOGI BUDIDAYA TANAMAN PANGAN – PORTAL IPTEK

Dicutat tina 

Bungbuahan
Ebenaceae
Albino ( asalna ti Bahasa Latin albus, "putih"; atau dalam Bahasa Indonesia: Bulai), mangrupa salah sahiji kalainan bawaan hipopigmentasi nu disababkeun ku kurangna atawa teu miboga pigmen melanin di kulit, mata, jeung rambut. Melanin nyaéta pigmen nu diproduksi ku sel nu dikenal salaku melanosit dina kulit sato atawa manusa.  Jalma nu katarajang ku panyakit ieu disebutna Albinisme.

Nu Nyababkeun Albino 
Dina kaayan normal, asam amino nu disebut tirosin ku awak diubah jadi pigmen (zat warna) melanin. Albinisme téh lumangsung waktu awak urang teu mampu ngahasilkeun atawa teu bisa nyebarkeun melanin ku sabab sababaraha alesan. Sacara husus, kalainan metabolisme tirosin ngakibatkeun gagalna dijieunna melanin nu ngabalukarkeun albinisme. Albinisme diturunkeun ngaliwatan sababaraha pola, nyaéta résésif autosom, dominan autosom atau C-linked.

Gejala Albino 
Albino komplit lumangsung mun teu aya pisan pigmen melanin di buuk, panon jeung kulit disebut ogé (albinisme okulokutaneus teu ngandung tirosin),  nepi ka buukna bodas, panonna semu kayas, kulitna pucet. Mangrupakeun wanda albino nu paling parna. Albinisme miboga kulit jeung iris panon nu warnana bodas, jeung teu pati jelas nempona. Nu albino gé biasana jadi fotofobia (sieun ku panon poé) jeung gampang ngarasa kapanasan ku panon poé sarta bisa katarajang ku kanker kulit ku sabab teu miboga pigmen melanin nu pungsina nngalindungan kulit. Albinisme okuler nyaéta albino nu narajangna ngan saukur dimata. Warna kullitna mah normal ciga biasana, jeung warna mata na ogé masih kawilang  normal., tapi hasil pamariksaan retina nunjukeun yén retina na teu miboga pigmen .

Gejala Albinisme komplit 
Albinisme komplit miboga ciri diantarana:
 gerakan mata nu gancang pisan (nistagmus) 
 Matana téléng atawa strabismus (ind: juling) 
 Turun seukeutna panempo
 Panonna lolong.

Ubar pikeun Albino 
Pikeun ngubaran albino, kulit jeung mata kudu dijaga ti sinar panon poé kucara maké kaca mata anti UV pikeun ngabantu ngungkulan fotofobia. Résiko ruksakna kulit kulit ku panasna panon poé bisa dikurangan ku cara nyingkahan cahaya panon poé sacara langsung, maké tabir surya nu ngandung SPF (sun protection factor).

Rujukan 

Panyakit Kulit
Jara nyaéta jarum layar maké gagang, ari liang benangna deukeut  seuseukeutna. Ngaput sapatu mun teu ku mesin sok ku jara. Ngaput maké jara unggal dicocogkeun liangna diasupan benang.

Rujukan 

Pakarang
Parabot
Aro (Calliphora vomitoria) nyaéta laleur héjo, hiberna gancang sarta jero hiberna sok ngaluarkeun sora sahéng saperti nyiruan. Ilaharna sok kapanggih hirup ngagorombol di tempat baseuh anu ngaluarkeu bau mabek saperti runtah, bangké, jeung kembang anu ngaluarkeun bau henteu matak genah.

Laleur héjo sok diseut ogé laler wilis (basa Jawa) awakna leuwih gedé batan laleur biasa, panjang awakna 10-14 miliméter, sirah jeung dada kelirna hawuk sedengkeun beuteungna héjo semu hérang ngagurilap. Awakna baruluan, dina sirahna nolol anteneu aya dua, panonna jéér beureum, jang-jangna hérang.

Laleur héjo mah ngadon ngendog di tempat manéhna baranghakan, éta endog pareng megar mimitina jadi bilatung heula. Sababaraha poé tiharita ieu bilatung téh geus jadi laleur déwasa, hiji mangsa ieu laleur ngarayap néangan taneuh garing pikeun panyumputan. Salila dina panyumputan ieu laleur téh robah jadi kepongpong ngalaman (Métamorfosis) anu lilala dua nepika tilu minggu, tuluyna mah bijil deui jadi laleur anyar anu bisa hiber, néangan pasanganana.alliphora vomito kitu jeung kitu baé siklus hirup tina laleur héjo.

Dicutat tina 

Diptera
Sasatoan
Kolanding nyaéta karanjang nu bisa digandong kalawan dipaké wadah daun entéh atawa kopi meunang metik.

Kolanding ogé sok dipaké ngawadahan lodong leutik anu ditaplokeun kana lodong gedé, waktu rék mawa lahang meunang nyadap. Éta kagiatan dilaksanakeun téh maksudna keur nandéan cai lahang anu keplok tina lodong gedé sangkan henteu loba kapiceun.

Bahan 
Bahan kolanding téh tina awi. Awi nu dipaké téh kudu nu meujeuhna tina tataran waktuna. Ngora teuing ulah, ku sabab bakal gancang péot waktu geus jadi kolanding. Lamun kolot teuing bakal gancang potong waktu keur dijieunna. Ilaharna awi pibahaneun téh umurna 7 nepi ka 24 bulan, lantaran ieu awi keur meujeuhna lumiat.

Dicutat tina

Rujukan 

Parabot Sunda
Tomo atawa pendil nyaéta sééng nu djieun tina taneuh. Tomo kaasup kana barang gagarabah. Gunana pikeun ngéjo, ngagodog cai atawa jajamu. Sakapeung mah sok disebut ogé pependil.

Rujukan