AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Hélium (He) mangrupa unsur kimia monoatomik inert nu teu warnaan, tanpa bau, tanpa rasa, non-toksik nu 'mingpin' gas mulya dina tabel periodik nu nomer atomna 2. Titik golak jeung lééhna panghandapna ti sakur unsur sarta ngan aya dina bentuk gas, iwal dina kaayaan nu teu biasa. Kaayaan luar biasa ieu ogé perlu pikeun nyieun sanyawaan hélium anu teu stabil dina suhu jeung tekenan baku. Isotopna anu stabil nyaéta hélium-3.

Hélium téh unsur kadua anu paling ngaleuyah sarta kadua panghampangna di mayapada. Ieu unsur ogé kaasup salah sahiji anu dihasilkeun tina Big Bang. Kiwari, ampir sakabéh hélium anyar dihasilkeun tina fusi nuklir hidrogén di béntang. Di Marcapada, ieu unsur dihasilkeun tina udaran radioaktif unsur-unsur nu leuwih beurat(partikel alfa téh inti hélium).

Taun 1868, ahli astronomi Prancis Pierre Janssen manggih hélium salaku hiji gurat spéktral dina cahya samagaha panonpoé. Kadieunakeun hélium loba kapanggih di tambang gas alam di AS.

Rujukan 
 Helium, Wikipédia édisi basa Inggris. Disalin 1 Agustus 2007.

Tumbu kaluar 

Vidéo Hélium Cair
 Liquid Helium Video

Umum
 US Government' Bureau of Land Management: Sources, Refinement, and Shortage 
 WebElements: Helium
 It's Elemental – Helium
 Photos and applications of Helium
 Fluidmech.net  ngeunaan hélium II cair jeung diagram faseu tiis

Leuwih teleb
 Helium ti Universitas Téhnologi Helsinki
 Lancaster University, Ultra Low Temperature Physics

Unak-anik
 Phase diagram of helium, showing lambda line 
 Physics in Speech kalawan conto audio nu mintonkeun pitch sora anu teu robah
 Artikel ngeunaan hélium jeung gas mulya lianna

Unsur kimia
Gas mulya
Paniis
Goléjra (Passer domesticus) mangrupa manuk anggota kulawarga Passeridae nu sumebar di ampir sakuliah Éropa jeung Asia. Ieu manuk sumebar ka ampir sakuliah dunya nuturkeun sumebarna manusa: ka Amérika, Aprika sub-Sahara, jeung Australia. Di Amérika, ieu manuk dibawa pikeun ngontrol hama antara taun 1850-1875.

Awak manuk goléjra panjangna 14–16 cm, mikaresep hirup di wewengkon nu iklimna sedeng. Biasana, hirupna téh deukeut jeung dayeuh atawa padumukan manusa.

Galeri poto

Rujukan 
 Éntri pangkalan data ngawengku ogé pedaran pangna ieu spésiés diasupkeun kana kategori least concern

Tumbu kaluar 

ARKive - images and movies of the house sparrow 
RSPB - Royal Society for the Protection of Birds (RSPB) webpage about the house sparrow
Sparrows need hedges  helping the house sparrow in the UK
House Sparrow videos  on the Internet Bird Collection]
South Dakota Birds - House Sparrow Information and Photos
 English sparrow control hosted by the UNT Government Documents Department

Passeridae

simple:Sparrow#The House Sparrow
Taun ka-615 Maséhi dina Kalénder Grégorian.

Kajadian

Nu babar

Nu pupus

Poé peré

Tumbu luar
Taun ka-239 Maséhi dina Kalénder Grégorian.

Tumbu luar
Taun ka-158 Maséhi dina Kalénder Grégori.

Kajadian

Dumasar tempat

Asia 
Robah ngaran tina Yongshou jadi Yangxi dina jaman Dinasti Han di Cina.

Babar 

 28 Juni - Karéta api

Nu babar

Nu pupus

Poé peré

Tumbu luar 

158
Taun ka-147 Maséhi dina Kalénder Grégorian.

Kajadian

Dumasar tempat

Karajaan Roma 
 Marcus Aurelius narima kakawasaan imperial ti Antoninus Pius.
 féstival keur ngaria-ria milangkala ka-900 dimitianana ngadegna Roma.

Asia 
 Taun munggaran Jianhe Dinasti Han di Cina .

Nu babar 
 Jia Xu, panasehat sababaraha inohong salila Dinasti Han di Cina (pupus taun 224)

Nu pupus 
 Vologases III ti Parthia
 Xu Shen, pangarang Cina nu ngarang kamus etimologi Shuowen Jiezi (babar taun 58)

Poé peré

Tumbu luar

147
Taun ka-145 Maséhi dina Kalénder Grégorian.

Kajadian

Dumasar tempat

Karajaan Romawi 
 Arria jadi archon di Athena.

Asia 
 Robah ngaran tina Jiankang (taun ka-1) jadi jaman Yongxi nalika Dinasti Han di Cina.
 Digantina kaisar Han Chongdi ku Han Zhidi nalika Dinasti Han di Cina.
 Ajmere, India kapanggih.

Nu babar 
 Hua Tuo (pupus taun 208)
 Huang Gai, pajabat Sun Jian (pupus taun 215)
 Huang Zhong, pajabat Liu Bei (pupus taun 220)

Nu pupus 
 Han Chongdi, kaisar dina jaman Dinasti Han di Cina (babar taun 143)

Poé peré

Tumbu luar

145
Carita Purnawijaya mangrupa hiji karya sastra Sunda Kuna dina wangun puisi dalapan engang (ostosilabik) nu nyaritakeun lalampahan Purnawijaya ka naraka.

Eusi 
Ieu naskah nyaritakeun lalampahan Purnawijaya, hiji yaksa atawa buta,  ka naraka. Purnawijaya diwurukan ku Sang Déwa Utama ngeunaan balukar laku lampah jahat. Sanggeus kitu Purnawijaya diajak nempo naraka sahingga nyaho siksa nu karandapan ku manusa nu loba dosa.

Naskah 
Naskah Carita Purnawijaya nu disimpen di Perpusnas téh aya dua (koropak 416 jeung 423), ngagunakeun aksara Sunda Kuna jeung basa Sunda Kuna nu diukir dina daun palem, dijieun kira abad ka-17. Naskah dina koropak 416 aya 39 lambar daun lontar ukuran 14 x 2 cm, sedengkeun nu dina koropak 423 aya 35 lambar dina ukuran nu leuwih gedé, 30 x 3,5 cm. Najan umurna leuwih kolot, naskah dina koropak 416 kaayaanana leuwih alus batan nu dina koropak 423.

C.M. Pleyte nyebutkeun yén naskah koropak 416 ditulis ku salah saurang murid Kai Raga, tua kabuyutan di Gunung Sri Manganti (Cikuray), Garut.

Conto eusi naskah 
manggihkeun bumi patala
si dona désa ma (?)
murub muncar pakatonan
dipareuman hanteu meunang
dorana leuwih sadeupa
jalanna sadeupa sisih
jalan kakurung ku lembur
lembur kakuning ku jalan
pantona kowari beusi
dipeundeutan ku tambaga
dilorongan ku salaka
kuncina heunteung homas

...............................

ditanjuran ku handong bang
katomas deung panéjaan
waduri kembang jayanti
sekar siratu bancana
eukeur meujeuh branang siang
dihauran kembang ura
dija... kembang pupolodi
didupaan ruruhuman
dadi wangi haseup dupa
mrebuk aruhum

...............................

Rujukan
Carita Purnawijaya, Wikipédia édisi basa Indonésia per 1 Méi 2007.
W. van der Molen, 1983, Javaanse tekstkritiek, Leiden:KITLV. VKI 102
J. Noorduyn and A. Teeuw, 2006, Three Old Sundanese poems, Leiden: KITLV. Bibliotheca Indonésia 29
C.M. Pleyte, 1914, 'Poernawidjaja's hellevaart, of de volledige verlossing. Vierde bijdrage tot de kennis van het oude Soenda.' Tijdschrift Bataviaasch Genootschap 56:365-441. 

naskah Sunda
Count Gyula István Cseszneky de Milvány et Csesznek; (Hongaria: vitéz cseszneki és milványi gróf Cseszneky Gyula István, 1914, Nagymajor, Austria-Hungaria—?) nyaéta saurang penyair Hongaria, panarjamah, pulitikus, sarta minangka Julius I, Pangeran Pindus jeung Moglena.

Dina taun 1941, salila Perang Dunya II, manéhna jadi panasehat pikeun Aimone Aosta anu harita jadi Raja Tomislav II ti Nagri Merdika Kroasia. Di Kroasia, manéhna jadi count. Dina 1943, alatan réncang Italina nu boga pangaruh sarta kulawarga Balkanna, Count Cseszneky diangkat jadi pangeran di nagara bagian Vlach nu kabentuk di sakumna Pindus sarta Moglena landeuh ku kolaborator urang Itali, Alcibiade Diamandi (anu baheulana geus ngawasa daérah éta minangka Alcibiades I).

Pangeran Julius mah ngan ukur ngaranna wungkul jadi pangawasa teh, da manéhna berhubungan jeung pamaréntah Sekutu. Maksudna mah anjeunna hayang mastikeun wewengkon otonom pikeun Aromania sarta Megleno-romania. Dina 1943, ku sabab Nazi Jerman ngarebut ti soldadu Itali, manéhna dipaksa pikeun ngundurkeun diri alatan kakulawargaan Yahudina, sarta ditéwak ku Gestapo. Manéhna junun kabur balik ka Hongaria tur milu ulubiung dina nulungan urang Yahudi.

Sanggeus perang, manéhna indit babarengan jeung Aimone Aosta ka Argentina.

Rujukan 
 José Andréanu, Los secretos del Balkan
 L. Sankó, A csallóközi nemesi közbirtokosság
 Fiorenzo Toso, Frammenti d'Europa
 Déan Kalimniou:, Alkiviadis Diamandis di Samarina

Tumbu luar 
 Worldstatesmen
 Royal chronologies 
 Hungarian aristocracy
 Georulers
 The Cseszneky de Milvany et Csesznek family
 Balkan Royalty
Kapangéranan Pindos (ogé Pindo atawa Pindus; Meglen atawa Karacova; Aromanian: Principatu di la Pind) nyaéta nagara bonéka otonom nu ngadeg dina kadalai fasis Itali nu ngawasa di kulon kaler Yunani di wewengkon Epirus, Thessaly katut Makedonia Kulon salila Perang Dunya II. Nagara bagian leutik ieu salila penjajahan Itali Yunani kalér dina usum panas 1941, dinyatakeun minangka lemah cai urang Aromani sarta Megleno-romania, sarta nyebutkeun Principato del Pindo ku urang Itali. Puseur dayeuh statelet nyaéta Metsovo (Aminciu di Aromanian), tapi majlis nasionalna mah aya di di Trikala.

Sajarah 
Pangeran kahiji nyaéta bagian hareup Aromanian organisasi separatis anu dipikawanoh minangka Legiun Roma: Alkiviadis Diamandi, anu ngadegkeun pangadilanana. Dina 1942 faksi Organisasi Revolusioner Makedonia anu Dina (VMRO) nawarkeun takhta Makedonia ka Alkiviadis, tapi euweuh bukti naha manéhna nyatujuanana. Alchibiades nyaéta saurang nu ngajaga sastra sarta saurang pematung amatir sorangan. Manéhna ngantep nagara bagian kitu waé 1942, sarta nyokot tempat panangtayungan di Rumania, sarta panggantinya alatan waktu anu pohara pondok nyaéta Nicholas Matoussi, saméméh hak ditawarkeun ka kulawarga Cseszneky de Milvány di pangakuan pikeun pancén maranéhanana dina menyediai Soldadu Itali pepelakan. Gyula Cseszneky nyaéta saurang count urang Kroasia Hongaria Pecheneg asal sarta manéhna diyakinkan yén Vlachs landeuh Moglena nyaéta turunan suku-suku pertengahan Pecheneg. Manéhna maréntah minangka Prins Julius I di antara Agustus-september dina 1943, henteu memuat kakawasaan téla anu mana ogé, sartana baraya lalaki Michael henteu kungsi menginjakkan suku di wewengkon nagara bagian. Tapi, sawatara pamingpin Aromanian sarta Makedonia maréntah di ngaran maranéhanana. Dina 1944 Nazi Jerman anu berwewenang mikawanoh M. Hatzi minangka pamingpin nu ngarojong Aromanian maranéhanana.

 1941-1942: Alkiviadis Diamandi
 1942-1943?: Nicholas Matoussis

Sajarah Yunani
Cau ambon nyaéta hiji ngaran pikeun jenis cau anu loba di tatar Sunda.Ieu cau téh rasana pulen tur amis lamun geus asak. Cau ambon loba dipelak ku patani lantaran niléy ékonomisna anu boga pangaji luhur. Pikeun babandingan, lamun harga cau ambon lima rébu rupia sakilo, harga cau raja jeung  cau nangka ngan opat rebu rupia sakilo. Daérah anu loba pisan ngahasilkeun cau ambon di antarana nyaéta Garut jeung Sumedang.

Dicutat tina
Cau
Bungbuahan
Musaceae
Søren Kierkegaard (5 Méi 1813 - 11 Nopémber 1855), filsuf Denmark.

 1843 - Enten-Eller
 1844 - Philosophiske Smuler
 1845 - Stadier paa Livets Vei
 1846 - Afsluttende uvidenskabelig Efterskrift
 1847 - Kjerlighedens Gjerninger
 1850 - Indøvelse i Christendom

Filsafat
Ruby (batu ali) nyaéta ngaran batu ali
 Ruby (basa pamrograman) nyaéta salah sahiji basa nu digunakeun paranti nyieun web atawa sering di sebut ogé bahasa pemograman
Kabupatén Pemalang nyaéta salah sahiji kabupatén di propinsi Jawa Tengah. Ibukotana Pemalang. Kabupatén ieu wawatesan jeung Laut Jawa di beulah kalér, Kabupatén Pekalongan di beulah wétan, Kabupatén Purbalingga di beulah kidul, sarta Kabupatén Tegal di beulah kuloneunnana.

Rupa-rupa
 Kadaharan has Pemalang di antarana grombyang jeung kamir.

Pemalang
Ucing (Basa Indonésia:Kucing) nyaéta mamalia karnivora leutik. Ucing ilaharna jadi sato ingu pikeun manusa, boh minangka sato cocoeun atawa pikeun nyingsieunan beurit. Ieu sato geus dalit jeung manusa sahenteuna salila + 9.500 taun.

Minangka prédator, ucing moroan leuwih ti saréwu spésiés sasatoan pikeun kadaharanana. Ucing mah calakan tur bisa dilatih pikeun nurutan  paréntah anu gampil.

Anatomi jeung morpologi

Gumantung kana spésiésna, awak ucing beuratna 2,5 – 7 kg. Tapi, sababaraha spésiés budidaya, misalna Maine Coon, bisa nepi ka 11,3 kg. Mangkaning mun parabna keleuwihan mah beuratna bisa nepi ka 23 kg. Sabalikna, aya ogé ucing pangleutikna nu kungsi kalaporkeun beuratna kurang ti 1,8 kg.

Sakumaha mamalia lianna, ucing miboga tujuh cervical vertebrae, tilu welas thoracic vertebrae (manusa boga salosin), tujuh lumbar vertebrae (manusa boga lima), tilu sacral vertebrae (manusa boga lima sabab bipedal), sarta 22/23 caudal vertebrae (manusa boga 3-5, ngahiji jadi coccyx).

Ras Ucing
Dumasarkeun kana kaayaan buluna ras ucing kabagi 5 bagian nyaéta  :
 Bulu pondok
 Bulu sedeng
 Bulu campuran (pondok jeung panjang)
 Bulu panjang
 Bulu campuran

Bulu pendék
 Exotik mangrupa variasi tina ras bulu pondok.
 Chartreux, Russian Blue jeung Korat. Tilu ras ieu miboga warna bulu anu sarua nyaéta biru atawa hauk. katilu ras ieu mangrupa ras asli, tapi béda asal daérahna, saperti Chartreux anu aslna ti Prancis, Russian Blue asalna ti Rusia, jeung Korat ti Thailand.
 Manx jeung Japanese Bobtail. Manx mangrupa ras anu teu boga buntut, sedengkeun Japanese bobtail miboga rupa buntut anu ahéng.
 Egyptian Mau, Ocicat, California Spangled, Bengal
 Siamese jeung Burmese.Kadua ras ieu téh asalna ti Thailand 
British shorthair, Européan Shorthair, jeung American Shorthair
 Abyssinian'' dipercaya yén ras ieu ras pangkolotna mangrupa ras katurunan Mesir Kuna.

Ucing dina kabudayaan Sunda
Dina kabudayaan Sunda, aya babasan jeung paribasa nu ngandung kecap ucing saperti ngabudi ucing, kawas ucing gering, kawas ucing jeung anjing, heunceut ucingeun.

Dina carita Sunda ogé aya carita ngeunaan ucing saperti "candramawat", nyaéta ucingna Nini Anteh anu aya di bulan.

Rujukan

Tumbu kaluar

Isu kawarasan
Cornell Feline Health Center
American Association of Feline Practitioners
Ailurophilia Gone Bad

High-Resolution Images of the Cat Brain
Onions are Toxic to Cats
Information about the third eyelid of cats, and the problem of Kertao, or "dry eye". 
Feline Behavior Guidelines  Publikasi AAFP nu medar jihat peternakan
Monthly Turkish Free Magazine For Teaching Cat Care, kedimveben.com
National Geographic: Cats

Unak-anik 
Cat Genome Project di The National Cancer Institute AS
New Potential Smallest Cat 
BBC.CO.UK Description of the Cat
The Origins and Domestication of the Cat
Cationary: Meaningful Portraits of Cats by Sharon Montrose, ISBN 0-670-03059-7

Felis
Sato nyusuan
Kabupatén Purbalingga nyaéta salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Tengah. Ibukotana Purbalingga. Kabupatén ieu wawatesan jeung Kabupatén Pemalang di beulah kalér, Kabupatén Banjarnegara di wétan kidul, sarta Kabupatén Banyumas di beulah kuloneunnana.

Géografi
Purbalingga aya dina léngkob sababaraha pagunungan. Di beulah kalér aya pagunungan (Gunung Slamet jeung Dataran Luhur Diéng). Béh kidulna mangrupa Déprési Serayu, nu mana ngalir dua walungan gedé Kali Serayu jeung anak walungannana, Kali Pekacangan. Ibukota Kabupatén Purbalingga aya di beulah kulon wewengkon kabupatén, kurang leuwih 21 km wétaneun Purwokerto.

Babagian administratif
Kabupatén Purbalingga ngawengku 18 kacamatan, nu dibagi deuin jadi sajumlah désa jeung kalurahan. Puseur pamaréntahannana aya di Kacamatan Purbalingga.

Tumbu Luar
  Loka resmi pamaréntah Kabupatén Purbalingga 

Purbalingga
Di handap ieu runtuyan daptar naskah kuno di Garut (dicandak ti garut online):
Babad Godog
Kacamatan : Lélés
Tempat naskah : Désa Cangkuang, Kac. Lélés
Suryakanta
Kacamatan : Balubur Limbangan
Tempat naskah : Désa Cigagadé
Suryaningrat
Kacamatan : Balubur Limbangan
Tempat naskah : Désa Cigagadé
Babad Limbangan
Kacamatan : Garut Kota
Tempat naskah : Jln Ciledug 225 Kal. Kota Kulon.
Danumaya
Kacamatan : Banyuresmi
Tempat naskah : Désa Cibatek
Sajarah Sukapura
Kacamatan : Garut Kota
Tempat naskah : Jln. Ciledug No. 225 Kalurahan Kota Kulon
Umar Maya
Kacamatan : Banyuresmi
Tempat naskah : Désa Cibatek
Batara Kala
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu
Ahmad Muhamad
Kacamatan : Karangpawitan
Tempat naskah : Kp. Sindangpalay Désa Sindangpalay
Kitab Étangan
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu
Kumpulan Do'a, Jampé jeung Silsilah
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu
Layang Buana Wisésa
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu
Layang Muslimin Muslimat
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu Kec. Sukawening
Rawi Nabi
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu Kec. Sukawening
Sulanjana
Kacamatan : Sukawening
Tempat naskah : Kp. Cieunteung Désa Mekarluyu
Walangsungsang
Kacamatan : Wanaraja
Tempat naskah : Désa Tegalsari
Ogin Amarsakti
Kacamatan : Cilawu
Tempat naskah : Kp. Sindangrasa Désa Ngamplang
Sajarah Turunan Timbanganten
Kacamatan : Bayongbong
Tempat naskah : Désa Cikedokan
Samaun 
Kacamatan : Cikelet
Tempat naskah : Désa Cikelet Kulon
Galonggong
Kacamatan : Banyuresmi
Lokasi di Aja, Désa Cibatek, 35 kaca, huruf Arab, jeung basa Sunda.
Sajarah Batuwangi
Kacamatan : Garut Kota
Aya di R. Souleman Anggapraja, Jalan Ciledug 225 Garut, 32 kaca, huruf Arab jeung basa Sunda.

Rujukan
 Kaca naskah kuno di garut online 

Naskah kuno di Garut
Dinamit (dynamite) mangrupa bahan peledak nu ngamangpaatkeun poténsi peledak nitrogliserin, nu awalna ngagunakeun kieselguhr salaku adsorben. Ieu bahan peledak téh karya kimiawan jeung insinyur Swédia Alfred Nobel taun 1866 di Krümmel (Geesthacht, Schleswig-Holstein, Jérman) nu dipaténkeun taun 1867. Peledak ieu biasalan dijual dina bentuk tongkat ukuran 20 cm x 2,5 cm.

Bédana ti TNT 
Aya kasalahan nu nyaruakeun TNT jeung dinamit, padahal sama sakali henteu.

Baca ogé 
 TNT
 Titadin

Patén 
 , Improved explosive compound
 , Explosive priming device

Tumbu kaluar 
Oregon State Police - Arson and Explosives Section (Handling instructions and photos) 
Big bang 
Detonator cables
Talasémia mangrupa kasakit nurun alatan cacadna molekul globin dina sél getih beureum. Cacad genetik dina sintésis ranté globin ngabalukarkeun teu stabil atawa teu normalna angkutan oksigén, sedengkeun sél getihna leuwih gampang ruksak/paéh. Tarékah pikeun natambaan ieu kasakit nyaéta ku cara transfusi getih unggal dua-tilu minggu; mun transfusi getih nu ngabalukarkeun numpukna kandungan beusi ieu geus karasa nyusahkeun, tarékah lianna nyaéta ku cangkok sungsum tulang.

Ngaran ieu kasakit dicokot tina basa Yunani 'Thalassa' nu hartina sagara jeung 'haima' nu hartina getih. Sagara nu dimaksud nyaéta sagara Méditerania, wewengkon kapanggihna ieu kasakit. Talasémia aya di ampir sakabéh populasi, utamana di wewengkon tropis.

Klasifikasi 
Talasémia digolongkeun dumasar kana molekul globin anu cacadna:
 talasémia α (alpa), alatan kurangna produksi globin α
 talasémia β (béta), alatan cacadna globin β.

Prévalénsi 
Ieu kasakit karandapan ku 16% urang Siprus, 3-14% di Muangtai, jeung 3-8% di populasi Indonésia, India, Pakistan, Bangladés, jeung Cina. Populasi séjén nu ngarandapan ieu kasakit di antarana Amérika Latin, Karibia, Méditerania (misalna Spanyol jeung Itali), jeung Aprika.

Tumbu kaluar 
 Errant Gene Therapeutics - Caring for Orphan Diseases: Thalagen - Gene therapy tréatment for beta Thalassemia
  (beta-thalassemia),  (alpha-thalassemia)
 Cooley's Anemia Foundation Léading the fight against thalassemia
 Northern Comprehensive Thalassemia Center: Provides information about the diséase and related matters.
 Thalassemia Free Pakistan , A private charity foundation providing reséarch material, and support for thalassemic patients and their families
 Thalassemia Overview (Latest Research)
 Thalassemia Patients and Friends: Message board for those affected.
 Thalforum.com - Thalassemia Community Forum : Thalassemia Discussion Forum for Thalassemia Patients, Families and Care-givers.
 Thalassemia Foundation of Canada:
Hemoglobal A fully registered Canadian charity providing medical aid to Sri Lankan children with thalassemia.
 Thalassemia Support Foundation Helping Patients Find Hope
 Micrel Medical Devices Sells Iron-Chelation equiptment for Thalassemia patients

Cacad genetik
Cacad getih
Kalainan getih
PL Kyodan atawa Gereja Kabébasan Sampurna nyaéta ageman internasional anu ngembang ti kabudayaan Buddhis Zen Jepang dina mimiti abad ka-20. PL ngajarkeun yén "Hirup nyaéta seni." Manusa dilahirkan pikeun ngungkabkeun kapribadian maranéhanana anu unik dina sagala rupa hal anu dipigawé ku manéhna - "pikeun nyieun seni". Pikeun mantuan maranéhanana dina ngabenerkeun kahirupan maranéhanana sarta nungkulan kahésé kawas panyakit, kemalangan, rasa gering, jsb., para pangagemna diajarkeun naha maranéhanana miboga masalah ieu sarta ditungtun dina memecahkannya ku Patriarkh (Oshiéoya-sama) sarta para panditanya. PL henteu miboga kitab suci (kawas Alkitab atawa Al Qur'an), tapi, maranéhanana miboga 21 Prinsip PL sarta 21 Asas PL anu diwahyukeun ku para Pangadeg Gareja ieu.

Kiwari jumplukan ieu nglaim miboga leuwih ti 3 juta pamilu di sakumna dunya. Lolobana garejana aya di Jepang, tapi alatan pagawéan misi anu aktip dina taun1960-an, PL nangtung di Amérika Kidul sarta Amérika Sarikat ogé. Kiwari garejana aya ogé di Kanada, Brasil, Argentina, Paraguay sarta Peru. Puseurna di Oseania didirikan dina taun1990-an di Brisbane, Australia. Komunitas-komunitasnya anu leutik ogé aya di Éropa, hususna di Perancis, Portugal, sarta Hongaria.

Saban taundi kantor puseurna di Jepang diayakeun kembang seuneu pangbadagna di dunya. Jumplukan bisbol SMA PL pohara kawentar di Jepang. Maranéhanana mindeng ngameunangan kejuaraan nasional.

21 Asas PL 

 1. Hirup nyaéta seni
 2. Hirup manusa nyaéta runtuyan pengungkapan diri
 3. Manusa nyaéta perwujudan Pangéran
 4. Manusa nalangsara lamun manéhna gagal pikeun ngungkabkeun dirina sorangan
 5. Kepribadian sajati manusa leungit lamun manéhna dipangaruhan ku rarasaan sarta emosi
 6. Kepribadian sajati manusa kaungkab sabot egonya dihapuskan
 7. Sagala hiji hal aya dina hubungan anu silih patali hiji sarua séjén
 8. Hiduplah bersinar kawas panonpoé
 9. Kabéh jelema sederajat
 10. Berjuanglah pikeun nyiptakeun kabagjaan babarengan
 11. Milikilah iman sajati ka Pangéran
 12. Aya cara (fungsi) anu has pikeun saban "ngaran" (ayana)
 13. Aya cara pikeun lalaki, aya ogé cara pikeun awéwé
 14. Kabéhanana pikeun katengtreman dunya
 15. Kabéh nyaéta eunteung
 16. Sagala hiji hal ngembang terus
 17. Pahamilah naon anu pailng hakiki
 18. Dina saban waktu manusa nangtung di persimpangan jalan antara anu alus sarta anu jahat
 19. Bertindaklah sabot intuisi anjeun maréntahkeunana
 20. Hiduplah dina kahijian sampurna antara barang sarta pikiran
 21. Hiduplah dina Kabébasan Sampurna

Pranala luar 
  PL Kyodan International

Ageman
Dina widang kimia, présipitasi atawa pengendapan téh prosés kabentukna padetan tina hiji leyuran dina hiji réaksi kimia; padetan nu kabentuk disebutna présipitat atawa endapan. Pengendapan ieu lumangsung mun réaksi kimia ngahasilkeun zat nu teu bisa leyur atawa geus jenuh teuing (supersaturated) ku salah sahiji sanyawa. Kabentukna endapan téh minangka salah sahiji ciri ayana parobahan kimia.
Hiji conto réaksi pengendapan, nyaéta: leyuran pérak nitrat dina cai (AgNO3) ditambahkeun kana leyuran nu ngandung kalium klorida (KCl) ngahasilkeun endapan bodas pérak klorida (Zumdahl, 2005).

AgNO3(aq) + KCl(aq) → AgCl(s) + KNO3(aq)

Rujukan 
Steven S Zumdahl. 2005. Chemical Principles. Éd. ka-4. New York: Houghton Mifflin Company.

Tumbu kaluar 
 http://www.hci.edu.sg/~limth/lessons/2002/qa/cations.htm 
 Continuous Precipitation Using Ultrasonication (e.g. for nano-size magnetite particles)

Prosés kimia
Kabupatén Rembang mangrupa salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Tengah, Indonésia. Ibukotana nyaéta Rembang. Puseur pamaréntahannana di Kota Rembang.

Rembang, Kabupatén
Kabupatén Rembang
Kabupatén Semarang mangrupa salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Tengah, Indonésia. Ibukotana nyaéta Ungaran. Puseur pamaréntahannana di Kota Ungaran.

Semarang, Kabupatén
Kabupatén Semarang
Kabupatén Wonogiri mangrupa salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Tengah, Indonésia. Ibukotana nyaéta Wonogiri. Puseur pamaréntahannana di Kota Wonogiri.

Wonogiri, Kabupatén
Kabupatén Wonogiri
Kota Surakarta nyaéta salah sahiji kota di Propinsi Jawa Tengah.

Surakarta
Surakarta
Kota Salatiga nyaéta salah sahiji kota di Propinsi Jawa Tengah.

Kasenian 

 Cin Mleng.
 Drumblék.
 Tari Jurit Ampil Kridha Warastra.
 Tayuban Desa Tegalrejo.

Referensi

Rujukan 

Buku

  
 
 
 
 
 
 
 
 

Jurnal

  
  
  
  
  
  

Majalah

  
  
  

Bacaan salajengna

  

Salatiga
Salatiga
Kota Semarang nyaéta ibukota Propinsi Jawa Tengah.

Semarang
Semarang
Citarum téh hiji walungan panjang (269 km) di pulo Jawa nu meulah Tatar Sunda ti kidul ka kalér, nu caina ngalir ti Gunung Wayang di Bandung Kidul, ngaliwatan Cianjur, Purwakarta, nu tungtungna ngamuara di Karawang (ka Laut Jawa). Cai ieu walungan dibendung di tilu waduk: Saguling (Bandung), Cirata (Cianjur), jeung Jatiluhur (Purwakarta).

Dina catetan sajarah, ieu walungan téh minangka wates antara Karajaan Sunda jeung Galuh nalika ieu dua karajaan teu ngahiji. Ngaran ieu walungan ogé patali jeung Tarumanagara, karajaan Sunda nu ngadeg sahanteuna ti abad ka-4.

Tempo ogé 
 Daptar walungan di Indonésia

Rujukan 
 PR: Citarum, Nadi Kehidupan Jawa Barat 
 PR: Citarum Perlu Penanganan yang Terintegrasi 

Walungan di Tatar Sunda
Walungan di Jawa Kulon
Pertempuran Bojong Kokosan nujul ka kajadian diserebuna kompoy tentara Inggris (AFNEI) nu rék nguatan pasukanana di Bandung ku para pajoang Indonésia di Bojong Kokosan, Sukabumi.

Penyergapan
Sanggeus nampa béja rék datangna saratusan tentara Inggris ti Jakarta, para pajoang ngarencanakeun nyegat éta rombongan di jalan anu diapit gawir di Bojong Kokosan. Nalika jam 3 soré tutumpakan pangawal kompoy tiporos kana lombang nu geus disiapkeun, para pajoang langsung ngagempur tentara Inggris nepi ka kira jam 5 soré. Sanggeus bisa ngalolos, pilemburan sabudeureun Bojong Kokosan dibombardir ku pasukan udara Karajaan Inggris (Royal Air Force).

Jumlah korban
Penyergapan tentara nu dikawal sababaraha téng jenis Stuart ieu ngabalukarkeun palastrana 50-an tentara Inggris, natuan saratusan lianna, sedengkeun 30-an deui leungit. Lobana korban ti pihak Inggris dina béntrokan ieu ramé diaduregengkeun di Parlemén Inggris sarta ngondang perhatian dunia internasional.

Poé Joang Siliwangi
Ti taun 2004, pertempuran nu lumangsung ping 9 Désémber 1945 ieu dipiéling salaku Poé Joang Siliwangi. Poé éta téh pas sabulan sanggeus wates anu dibéré ku Sekutu ka tentara Indonésia sangkan ngudar sakabéh pakarangna (10 Nopémber).

Rujukan
Wiryono, Herry. Perjuangan rakyat Jawa Barat mempertahankan dan menegakkan kedaulatan Républik Indonésia dari rongrongan Sekutu (1945-1946). Buddhiracana II (10): 64-70. (PDF)
Kalender Peristiwa Sejarah yang Berhubungan dengan TNI 
Bojongkokosan Tak Tercatat

Sajarah Indonésia
Walungan Gomati nyaéta hiji walungan nu diwangun ku Raja Purnawarman. Dina Prasasti Tugu disebutkeun yén dina taun pamaréntahanana nu ka-22, Raja Purnawarman geus ngali walungan nu disebut Gomati, nu panjangna 6122 tumbak (kira-kira 23 km) dina waktu 21 poé di gigireun walungan nu geus aya, nyaéta walungan Candrabhaga (Bhagasasi-Bagasi-Bekasi). Pagawéan ngali walungan ieu dipungkas ku méré hadiah 1000 sapi ka para Brahmana.

Sajarah Indonésia
Keur artikel kabupatén nu ngaranna sarua, tempo Kabupatén Pekalongan

Kota Pekalongan nyaéta salah sahiji kota di Propinsi Jawa Tengah. Kota ieu wawatesan jeung Laut Jawa di  béh kaler, Kabupatén Batang di wétan, sarta Kabupatén Pekalongan di béh kidul kuloneunnana. Pekalongan ngawengku 4 kacamatan, nyaéta Pekalongan Barat, Pekalongan Utara, Pekalongan Timur, jeung Pekalongan Selatan.

Kota ini aya dina jalur pantura nu ngahubungkeun Jakarta-Semarang-Surabaya. Pekalongan aya dina 101 km kuloneun Semarang, atawa 384 wétaneun Jakarta. Pekalongan kasohor minangka kota batik, sabab batik Pekalongan boga corak nu has jeung variatif. Kota Pekalongan boga palabuan perikanan panggedéna di Pulo Jawa. Palabuan ieu sering jadi transit jeung aréa palélangan hasil tangkepan laut ti para nelayan ti sababaraha daérah. Lian ti éta, di Kota Pekalongan ogé loba pausahaan pangolahan hasil laut, saperti lauk asin, tarasi, sardén, jeung kurupuk lauk, boh pausahaan nu skalana gedé, atawa industri rumah tangga.

Kadaharan has Pekalongan nyaéta megono, nyaéta siksik nangka nu dicampur jeung bungbu kalapa. Kadaharan ieu ilaharna disuguhkeun nalika panas kénéh tur dicampur jeung peuteuy sarta beuleum lauk minangka menu tambahan.

Kota Pekalongan kasohor ku nuansa relijiusna ku sabab mayoritas pangeusina ngagem ageman Islam. Aya sababaraha adat tradisi di Pekalongan nu henteu kapanggih di wewengkon séjén misalna; sawalan, sidekah bumi, jeung sajabana. Sawalan nyaéta ngaria-ria tujuh poéna sanggeus lebaran, nu kiwari mah direuah-reuah ku pamoongan lopis raksasa nu hasil meupeuskeun rékor MURI ku walikota nu satluyna dibagikeun ka nu daratang.

Pekalongan
Pekalongan
Końskowola nyaéta hiji désa di wétan kidul Polandia, lokasina antara Puławy jeung Lublin, deukeuteun Kurów, di Walungan Kurówka. Désa ieu mangrupa ibukota komun nu misah (gmina) di County Puławy jeung Lublin Voivodeship. Pangeusina : 2188 urang (2004).

Ngaran 
Końskowola sacara harpiah ditarjamahkeun minangka Horse's Will, tapi ngaran ieu dicokot tina Wola - hiji tipe désa, sarta ngaran nu bogana - Jan z Konina (Jan Koniński, John ti Konin). Ngaran Konińskawola kacatet taun 1442.

Sajarah 
Désa ieu diadegkeun kira-kira abad ka-14, kalayan ngaran Witowska Wola. Ngaran ieu tuluy ganti jadi Konińskawola, ngaran nu kiwari aya, ti abad ka-19.

Końskowola kasohor ogé minangka tempat pupusna penyair Polandia: Franciszek Dionizy Kniaźnin jeung Franciszek Zabłocki.

Lianna 
Henryk Sienkiewicz, pangarang Polandia nu kasohor, nu meunangkeun hadiah Nobel, nyatetkeun dina novel bersejarahna With Fire and Sword nyebutkeun: 
- "(...) Very poor beer also in this Końskowola, Mr. Zagłoba noticed (...)"

Tumbu luar 
 Daptar transport di loka Sobibor
 Końskowola salila perang - poto
 Sajarah Końskowola  

Désa di Lublin Voivodeship
County Puławy
Heulang Jawa, Spizaetus bartelsi téh heulang ukuran sedeng, panjangna kira 61 cm, bulu coklat kolot, manuk pamangsa (raptor) anggota kulawarga Accipitridae. Ciri utama ieu heulang nyaéta kukuncung nu panjang dina huluna, bulu dina hulu jeung beuheungna gomplok, tapi hideung lebah awak handapna. Kukuncungna hideung, tapi lebah tungtungna mah bodas. Ieu manuk téh éndemik Indonésia, sumebar di leuweung-leuweung tropis pulo Jawa. Kadaharanana mangrupa manuk, kadal, lalay, jeung mamalia laleutik. 

Alatan beuki heureut habitatna sarta ukuran populasina nu saeutik, Heulang Jawa asup kana kategori kaancam punah dina Daptar Beureum IUCN (Lampiran II CITES).

Sebaran
Daérah-daérah nu kungsi ngalaporkeun ayana heulang jawa, di antarana
 Jawa Kulon: Taman Nasional Ujung Kulon, Gunung Aseupan, Gunung Karang, Taman Nasional Gunung Halimun, Jampang, Gobang, Gunung Masigit, Gunung Salak, Bogor, Gunung Pancar, Taman Nasional Gunung Gedé-Pangrango, Talaga Warna (Puncak), Situ Patenggang, Gunung Patuha, Gunung Tilu, Gunung Burangrang, Gunung Malati, Gunung Tangkuban Parahu, Gunung Malabar, Gunung Puntang, Bukit Tunggul, Gunung Papandayan, Kawah Kamojang, Gunung Guntur, Gunung Kancing, Gunung Cikuray, Cagar Alam Leuweung Sancang, Gunung Simpang, Gunung Kuning, Gunung Tampomas, Gunung Talaga Bodas, Gunung Galunggung, Gunung Jagat, Gunung Sawal;
 Jawa Tengah: Gunung Segara, Curug Cipendog, Gunung Slamet, Gunung Diéng, Gunung Lumping, Gunung Kemulan, Gunung Ungaran, Gunung Merapi, Gunung Muria, Gunung Lawu;
 Jawa Wétan: Gunung Liman-Wilis, Gunung Kawi, Balékambang, Gunung Arjuno, Taman Leuweung Raya R. Soerjo, Lebakharjo, Taman Nasional Gunung Bromo Tengger Seméru, Dataran Luhur Hyang, Taman Nasional Meru Betiri, Kalibaru, Gunung Raung, Gunung Ijen, Taman Nasional Alas Purwo.

Rujukan 
  Database entry includes justification for why this species is endangered

Tumbu kaluar 
 BirdLife Species Factsheet
 IUCN Red List
 Red Data Book 

 Accipitridae
Sasatoan Indonésia
Adonan nyaéta campuran cairan kentel atawa éncér, nu biasana tina tipung, dicampur jeung cai atawa susu, jeung endog. Sering ogé ragi atawa pamekar dipaké keur ngembangkeun tipung nalika dipasak.

Cara maké 

Adonan bisa dipaké keur nyieun dosai, idli, vadai, puding Yorkshire, fritter, témpura, kuéh, roti, ngalapisan daging atawa sayuran nalika digoréng, atawa keur nyieun surabi, wafel atawa bolu.

Adonan ogé umum dipaké di sababaraha tempat keur ngalapisan lauk méméh digoréng. Contona, adonan mangrupa bahan penting kadaharan Britania nu kasohor, lauk jeung kiripik.

Masak
Pangéran Jayakarta Wijayakrama (ᮕᮍᮦᮛᮔ᮪ ᮏᮚᮊᮁᮒ) atawa Achmad Jaketra téh salah saurang pangawasa Jayakarta (kiwari Jakarta) sanggeus direbut ti Pajajaran, nepi ka ragragna ka VOC.

Jakarta
Sajarah Nusantara
Gangguan éléktromagnétis (dina basa Inggris disebut ogé electromagnetic interference(EMI), atawa radio frequency interference (RFI)) nyaéta gangguan (nu biasana teu dipiharep) dina panarima radio atawa rangkéan listrik liana, disababkeun ku ayana radiasi éléktromagnétis tina sumber luar. Gangguan ieu bisa nyelang, ngahalangan, atawa nurunkeun wates dayaguna éféktif tina rangkéan. Sumberna bisa jadi tina objék, boh jieunan atawa ti alam, nu mangaruhan parobahan arus listrik kalayan gancang, saperti rangkéan listrik, Panonpoé atawa cahya ti kalér.

EMI bisa nginduksi kalayan dihaja, kawas dina sababaraha wangun perang elektronik, atawa henteu dihaja, kawas hasil tina emisi jeung tanggapan nu mahiwal, hasil tina intermodulasi, jeung sajabana. Mindeng mangaruhan panarimaan radio AM di wewengkon urban. Bisa ogé mangaruhan panarimaan radio FM jeung tipi, sanajan teu pati gedé oge.

Kalonggaran 
Hal penting pikeun nurunkeun EMI nyaéta: maké kapasitor bypass atawa "decoupling" dina unggal alat (divais) aktip (dihubungkeun ka panyadia daya, sadeukeut-deukeutna kana alat), ngadalikeun wanci naek (risetime control) kana sinyal-sinyal nu gancang (high-speed signal) maké resistor seri, sarta nyaring VCC. Ngalindungan (shielding) biasana mangrupa pakarang pangpandeurina lamun sakabéh tehnik geus teu mempan sabab dibutuhkeun béaya tambahan lamun kudu maké gasket RF jeung sajabana.
iki piye to kok nggawe boso sundo..??

Standar 
Komiteu Internasional Husus keur Gangguan Radio (CISPR) netepkeun standar keur gangguan éléktromagnétik boh tina radiasi atawa konduksi.

Rujukan 

Éléktronika radio
Tempo oge: Karajaan Britania Raya

Britania Raya magrupakeun kapuloan penggedéna di Kapuloan Britania.

Kota-kota ibu kota

Inggris: London
Skotlandia: Edinburgh
Wales: Cardiff

Kota Ageung Sejenna 

England: Bath, Birmingham, Bradford, Brighton, Bristol, Cambridge, Coventry, Derby, Exeter, Hull, Leeds, Leicester, Liverpool, Manchester, Newcastle-upon-Tyne, Norwich, Nottingham, Oxford, Plymouth, Reading, Sheffield, Southampton, Sunderland, Truro, York.
Scotland: Aberdeen, Dundee, Glasgow, Inverness, Stirling.
Wales: Bangor, Newport, Swansea, Wrexham.

Other islands of the archipelago
 Anglesey
 Hebrides
 Ireland
 Isle of Man
 Isle of Wight
 Lundy
 Mull
 Orkneys
 The Shetland Islands
 Skye

Rujukan

Tumbu luar
 Interactive map of Great Britain  
 Coast – the BBC explores the coast of Gréat Britain
 Administrative map of Great Britain – from the Ordnance Survey; various formats
 BBC Nations
 The British Isles
 CIA Factbook United Kingdom 

Kapuloan Britania
Kapuloan di Britania
Wewengkon nu kapisahkeun
Nagara kapuloan
Kiswa Wiriasasmita, katelah maké landihan Kis WS (Ciamis, 25 Januari 1922 - Imbanagara, 19 Séptémber 1995) téh bujangga Sunda nu sok nulis sajak jeung carita pondok, ogé éséy. Malah, anjeunna téh dianggap salaku salah saurang nu mitambeyan sajak Sunda modéren, pikeun sajakna Ilangna Mustika nu ditulis taun 1946. Carpon-carponna dikumpulkeun sarta medal dina buku Mirah Dalima (1992).

Kis WS kungsi dileler Hadiah Sastra Rancagé pikeun jasana ngamumulé sastra Sunda.

Rujukan
 Kis WS, Pembaru Puisi Sunda tanpa Buku 

Inohong Sunda
Sastrawan Sunda
Carita rahayat, disebut ogé folklor mangrupa salah sahiji wangun tradisi lisan anu sumebar di tatar Sunda. Kabéhdieunakeun carita rahayat téh geus mindah rupa jadi wangun tradisi tulis. Carita-carita rahayat di Tatar Sunda réa pisan contona, saperti Si Kabayan, Sangkuriang, jsté. Nu jadi ciri utama tina carita rahayat nyaéta pangarang carita teu bisa kapaluruh ngaranna. Carita rahayat di Sunda euyeub pisan ku ajén-ajén mitologi nu nyampak. Sabangsaning mahluk lelembut ogé jadi warna nu has dina carita rahayat di Tatar Sunda.

Sastra
Agama Sunda Wiwitan nyaéta agama nu dipercaya ku masarakat Kanékés atawa Baduy. Ageman ieu biasa disebut ogé agama Jatisunda dina Carita Parahyangan. Asal kecapna tina wiwitan, anu mibanda harti mimiti, asal, poko. Aci-acining ajaran agamana mah teu pati réa nu apal, jeung tacan aya panalungtikanana. Ieu hal téh dibalukarkeun ku ayana sikep nu nutup diri ti nu muhitna.

Seuhseuhanana mah kakawasaan nu pangluhungna téh aya di Sang Hyang Keresa (Nu Maha Kawasa) anu biasa disebut ogé Batara Tunggal (Nu Maha Tunggal), Batara Jagat (Nu Ngawasa Jagat), jeung Batara seda Niskala (Nu Goib).

Dunya dina sawangan agama Sunda Wiwitan dibagi tilu, nyaéta Buana Nyungcung (Dunya Luhur), Buana Panca Tengah (padumukan manusa), jeung Buana Larang (naraka).
Agama Sunda Wiwitan masih diagem nepi ka kiwari ku sawareh urang Sunda di sababaraha daérah, saperti di Kuningan, Lebak Banten, Sukabumi, jeung Kampung Naga, nu dianggap masih sékésélér deukeut urang Sunda.

Rujukan 
 Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.

Dijutat tina

Sunda Wiwitan
Siki (basa Latén:semen) nyaéta bakal siki (ovulum) tina tutuwuhan kembangan nu geus asak.											
Siki bisa kalindungan ku organ lian (buah, dina Angiospermae atawa Magnoliophyta) atawa henteu (dina Gymnospermae). Tina evolusi, siki mangrupa embrio atawa tutuwuhan leutik nu geus kamodifikasi sahingga bisa tahan leuwih lila dina kondisi nu kurang cocog pikeun tumuwuh. (Tempo pergiliran katurunan).

Tempo ogé 
 Morfologi tutuwuhan
 Siki mimiti sirungan

Dicutat tina

Anatomi tutuwuhan
Déarly Dave Sompie atawa Dirly (lahir 10 Désémber 1989) nyaéta runner-up Indonesian Idol 3 (2006). Dirly The Manado Baby nyaéta finalis Indonesian Idol pangorana asal Manado nu sakola kénéh di bangku SMU nalika milu audisi Indonesian Idol. Ti leuleutik, bakat nyanyi Dirly geus katempo. Nalika kelas 5 SD, manéhna meunang lomba Bintang Vokalia sa-Sulawesi Utara. 


Daptar lagu 
 Workshop 1: Naluri Lelaki (Samsons)
 Workshop 2: Pangeran Cinta (Dewa)
 Workshop 3: Mendendam (Marcel)
 Pre-Gala Show: Anugrah Terindah Yang Pernah Aku Miliki (Sheila On 7)
 Spektakuler 1: Bukan Untukku (Rio Febrian)
 Spektakuler 2: Cintaku (Chrisye)
 Spektakuler 3: Setia (Jikustik)
 Spektakuler 4: Arti Cinta (Ari Lasso)
 Spektakuler 5: Dengan Nafasmu (Samsons)
 Spektakuler 6: Kisah Cintaku (Chrisye)
 Spektakuler 7: Flying Without Wings (Westlife)
 Spektakuler 8: I Miss You But I Hate You (Slank)
 Spektakuler 9: Everything I Do, I Do It For You (Bryan Adams), Akhir Rasa Ini (Samsons)
 Spektakuler 10: Topeng (Peter Pan), Akhir Cerita Cinta (Glenn Fredly)
 Grand Final: Akhir Rasa Ini (Samsons), Hampa (Ari Lasso), Kemenangan Hati (Yovie Widianto)

Tumbu luar 
  Dirly Fans Site
  Milis Dirly
  Dirlycious Forum 

Sompie, Dirly
Sompie, Dirly
Elba nyaéta salasahiji pulo di Toscana, Italia, 20 km ti kota Grosseto. Pulo ieu mangrupa pulo panggedéna di Semenanjung Toscana, sarta mangrupa pulo panggedéna katilu di Italia. Elba jeung pulo lianna di semenanjung éta (Pianosa, Capraia, Montecristo, Giglio jeung Giannutri) ditangytayungan di Taman Nasional Semenanjung Toscana.

Pulo ieu dibagi jadi dalapan komun: kota ibu kota Portoferraio, Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzurro, Rio Marina jeung Rio nell'Elba.

Kaisar Perancis Napoleon Bonaparte dipiceun ka Elba nalika dilengserkeun (munggaran), nginspirasian sabaet palindrom nu kasohor: "Able was I ere I saw Elba."

Kiwari Elba kasohor ku anggurna.

Pulo di Italia
Toscana
Bab Adat-adat Urang Priangan jeung Sunda Lianna ti Éta nyaéta buku anu eusina dadaran etnografi urang Sunda nu ditulis ku H. Hasan Mustapa (Jakarta, 1913). Geus ditarjamahkeun kana basa Walanda ku R.A. Kern (1946) jeung kana basa Indonésia ku Maryati (1985). Sedengkeun naskah tulisan tangan huruf latinna mah disimpen di Universitas Leiden (Cod.Or.7695).

Ieu buku téh ditulis dumasar pesenan pamaréntah nu nepi ka kiwari dianggap buku nu panghadéna dina ngagambarkeun adat-istiadat urang Sunda. Di jerona digambarkeun sagala rupa adat kabiasaan urang Sunda ti orok kénéh nepi ka mangsa dikuburkeun. Haji Hasan Mustapa ogé saéstuna teu reugreug ku buku nu ngan sakitu, anjeunna nulis deui buku séjén nu dijudulan “Buku Leutik jadi Pertélaan Adatna Jalma-Jalma di Pasundan wedalan Lembana Wignyadisastra. Dina buku nu kadua réa pisan conto yurisprudénsi nu réa mangpaatna pikeun jalma nu maluruh tur nalungtik perkara hukum adat di Priangan.

Rujukan 
 Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.

Sastra Sunda tinulis
Adat Sunda
Dongdang téh ngaran alat akut nu diangkat ku cara digotong ku sababaraha urang. Dongdang dijieun tina kai nu permanen atawa tina awi. Nu diakutna téh lain jalma, tapi rupa-rupa kadaharan kayaning opak, wajit, ulén, jsté. Biasana dongdang dipaké dina upacara kawinan nalika pangantén pameget miang ti sepuhna ka pangantén istri dina raraga ngalaksanakeun upacara Seserahan. Sakapeung mah Dongdang téh dipaké ogé pikeun ngangkut rupaning kadaharan dina salametan Kabuyutan waktu sedekah Bumi atawa ngangkut paré. 

Kiwari Dongdang geus jarang digunakeun dina upacara kawinan, ilaharna mah dongdang bisa dipanggihan dina acara helaran Bumi mangsa usum panén.

Rujukan
 Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.
 Ramat Loka Pakait: http://www.wisatanet.com/travel_wisataku.php?kode=1&id=66  .

 Pakakas
Babad Cirebon nyaéta karya sastra sajarah nu disusun dina tengah abad ka-19 di Cirebon jeung nyaritakeun kamekaran Kasultanan Cirebon ti awal nepi ka mangsa penjajahan Inggris di pulo Jawa. Karéréan carita (leuwih ti 50%) nyaritakeun Sunan Gunung Jati salaku nu nyebarkeun agama Islam di Jawa Kulon jeung nu ngadegkeun Kasultanan Cirebon. Ditulis dina huruf Arab jeung ngagunakeun basa Jawa Cirebon sarta ditulis dina wangun wawacan.

Disalin sababaraha kali di sawatara tempat di wewengkon Cirebon jeung Priangan. Dina prosés nyalin téks téh ngahasilkeun sababaraha vérsi anu béda-béda. Malah di Priangan ditarjamahkeun atawa disadur dina basa Sunda sakapeung mah maké judul anu béda, kayaning Sajarah Lampahing Para Wali Kabéh (Riwayat Prilaku dan Perbuatan semua Wali). Naskah-naskahna kiwari aya di Perpustakaan Nasional Jakarta, Universiteits Bibliotheek Leiden (negeri Belanda), British Museum (London, Inggris), Museum Sri Baduga Bandung jeung di unggal individu jalma di Jawa Kulon.

Ulikan kana Babad Cirebon téh geus dilakonan ku J.L.A Brandes jeung R.A Kern, tapi kawatesanan puseur ulikanana wungkul kana alihaksara (tina huruf Arab kana huruf Latin) jeung édisi téks dumasar dua naskah (Br36 jeung Br.107) nu kiwari disimpen di Perpustakaan Nasional Jakarta kalawan panganteur ulikan sarta ringkesan eusi dina basa Walanda. Karéréaan édisina nyaritakeun hal ihwal Sunan Gunung Jati katut Wali Songo. Sacara tradisional mah Babad Cirebon téh ku masarakat Cirebon mah dianggap sajarah.

Rujukan 
 Rosidi, Ajip, dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.

Naskah Sunda
Sastra sajarah
Cirebon
Dina kahirupan masarakat Sunda aya hiji kapercayaan parobahan sosial katut pulitik nagara mangsa pingburi (mangsa nu bakal datang) téh lumangsung lantaran geus ditangtukeun ku ramalan para karuhunna. Éta kapercayaan téh sok disebut uga.
Adimiharja, sakumaha nu dikutip ku Yayat Sudaryat (1997:136) nétélakeun yén ramalan karuhun téh henteu ngan di kalangan masarakat Sunda baé, tapi ogé di kalangan masarakat lianna. Upamana waé, di kalangan Jawa aya istilah ramalan Jagabaya, di kalangan masarakat béh wétan (Sélér bangsa Irian Jaya) aya istilah cargo cults, jeung saterusna.
LBSS nétélakeun yén uga téh hartina tujuman nu patali jeung parobahan penting, babakuna parobahan kaayaan nagara atawa daérah. Geus nepi kana ugana, hartina geus nepi kana waktu anu ditujum ku karuhun.

Aya sababaraha conto uga, di antarana:
 Uga Bandung
 Uga Galunggung
 Uga Banten
 Uga Kawasén
 Uga séjénna

Rujukan
 Sudaryat, Yayat (1997). Ulikan Semantik Sunda, CV Geger Sunten: Bandung.

Conto Uga
Uga Bandung unina kieu:
Sunda nanjung upama nu pundung ti Bandung ka Cikapundung geus balik deui.
Pakeman basa Sunda
Gaya basa nyaéta rakitan basa (kalimah) anu dipaké sangkan bisa nimbulkeun pangaruh (éfék) anu leleb karaosna ka nu ngaos atawa nu ngupingkeun, ku jalan ngabandingkeun hiji barang jeung barang sanesna. Gaya basa, ceuk istilah séjén, mangrupa plastis-stilistik, nyaéta lamun dipaké nyarita atawa dilarapkeun dina kalimah, éstu matak jadi mamanis basa, écés témbrés beunang rasa basana.

Basa Sunda
Cacandran asalna tina kecap candra (basa Sangsekerta) hartina bulan atawa nataan. Cacandran mangrupa wangun rajékan, nyaéta tina kecap candra dirajék engang mimiti (dwipurwa) binarung ngararangkénan tukang -an, hasilna cacandran.

Cacandran hartina panataan kana pasipatan tempat, anu sabréhan mah siga nujum (ramalan). Pasipatan tempat anu ditataan téa henteu diébréhkeun sacéréwélna, tapi réréana disalindungkeun atawa disindirkeun. Cacandran ngagambarkeun kaayaan nagara jaga atawa dina jaman anu kasorang. Cacandran ogé mangrupa bagian tina itungan palintangan kénéh. Contona:

 Bandung heurin ku tangtung
 Banagara sor ka tengah
 Ciamis amis ku manéh
 Cianjur katalanjuran
 Sumedang ngarangrangan
 Tasikmalaya sukapura ngadaun ngora
 Galunggung ngadeg tumenggung
 Pangandaran andar-andaran
 Wanayasa mancangkrama
 Garut jadi pangirutan
 Ciroméd kampung beling

Rujukan 

Pakeman basa Sunda
Kecap caturangga robahan tina katuranggan, asalna tina turangga hartina kuda. Caturangga bisa dihartikeun kaweruh paranti mikanyaho tanda-tanda kuda, hadé henteuna pikeun diingu. ka dieunakeun aya sawatara anggapan, caturangga téh dihartikeun ogé pikeun nganyahokeun hadé goréngna hayam adu, puyuh, atawa purukutut. Samalah aya istilah caturangga repok, nyaéta itungan dina hiji jodo ku jalan ngajumlahkeun pangaji aksara mimiti jeung aksara tungtung keur leutik ti dua pihakanana (awéwé jeung lalaki), hasil panganggeusanana sok nincak dina salah sahiji di antara lima:

 sri
 lungguh
 dunya
 lara, jeung
 pati

Anu dimaksud caturangga di dieu, nyaéta kecap atawa ngaran tanda-tanda anu aya dina waruga kuda. Nurutkeun kapercayaan masarakat, éta tanda-tanda téh mibanda watek anu tangtu. Aya sababaraha watek kuda, di antarana:

 satria tinayungan
 turub layuan
 buaya ngangsar
 tumpur ludes
 sumur bandung
 wisnu murti, jeung
 sekar panggung

Rujukan
 Sudaryat, Yayat (1997). Ulikan Semantik Sunda, CV Geger Sunten: Bandung.
 Satjadibrata, R. 1946. Kamus Basa Sunda. Jakarta: Balé Pustaka

Caturangga
Pakeman basa Sunda
Acép Zamzam Noor nyaéta salah saurang panyajak dina basa Indonésia jeung Sunda. Lahir di Tasikmalaya, 28 Februari 1960.  Sajaba ti éta, kagiatan sapopoéna ngalukis. Putra inohong Nahdatul Ulama Moh. Ilyas Ruhiat. Digedékeun di lingkungan Pasantrén Cipasung Tasikmalaya. Tapi satamatna ti SMA, Acép neruskeun nyuprih élmu ka Fakultas Seni rupa jeung Desain Institut Teknologi Bandung (1980-1987), satuluyna meunang béasiswa ti pamaréntah Italia pikeun ngajeroan seni rupa di Universita Italiana Per Stranieri (1992-1993).

Karya-karya Sastra-na winangun sajak sumebar di sababraha kalawarta, saperti Manglé, Horizon, Panji Masyarakat, jsté. Sajak-sajakna dina basa Indonésia di antarana geus dibukukeun dina “Tamparlah Mukaku” (1982), “Aku Kini Do’a” (1984), jeung “Kasidah Sunyi” (1989). Taun 1991 jadi Pinunjul 1 hadiah sajak ti LBSS jeung taun 1993 jadi pinunjul II LBSS. Sajak-sajak basa Sunda-na dibukukeun dina Dayeuh Matapoé (1993).

Rujukan
 Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.

Biografi
Sastrawan Sunda
Sastrawan Indonésia
Nu babar taun 1960