AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Prasasti Kebon Kopi atawa prasasti Tapak Gajah, mangrupa salah sahiji prasasti titinggal Purnawarman, raja Tarumanagara.

Perenah 
Prasasti Kebonkopi kapanggih di kampung Muara dina abad ke-19 sabot Jonathan Rig muka leuweung pikeun lahan kebon kopi. Saprak ti harita prasasti ieu disebut Prasasti Kebonkopi; nepi ka ayeuna masih aya di tempatna (insitu).

Panimuan 
Prasasti Kebonkopi mimiti dilaporkeun ku N.W.Hoepermans dina taun 1864 anu saterusna disusul ku J.F.G.Brumun (1868), A.B.Cohen Stuart (l875), P.J.Veth (l878, 1896), H.Kern (1884, 1885, 1910), R.D.M.Verbeek (1891) sarta J.Ph.Vogel (1925).

Rupa bahan 
Prasasti Kebonkopi dipahat dina beungeut batu alam nu cukup badag maké aksara Pallawa sarta basa Sansakerta anu disusun dina wangun siloka métrum Anustubh anu dihapit sapasang pahatan gambar tapak suku gajah.

Eusi 
Dina prasasti nu dijieun kira abad ka-5 ieu aya tulisan jeung ukiran mangrupa tapak gajah.

Tulisan:
"jayavis halasya tarumendrsaya hastinah airavatabhasya vibhatidam padadavayam"

Harti:

"Ieu dua tapak suku téh sarupa jeung Airawata, gajah bogana raja Taruma nu agung jeung wijaksana"

Nurutkeun mitologi Hindu, Airawata téh gajah tunggangan Batara Indra, déwa perang jeung nu ngawasa kilat. Nurutkeun Pustaka Parawatwan I Bhumi Jawadwipa, parwa I, sarga 1, gajah perang Purnawarman dingaranan Airawata nurutan tunggangan Batara Indra. Dicaritakeun ogé yén bandéra karajaan Tarumanagara téh dibéré gambar hulu gajah nu dipapaés ku kembang taraté.

Tempo ogé 
 Tarumanagara
 Basa Sansekerta
 Aksara Pallawa
 Basa Sunda
 Aksara Sunda
 Basa Jawa
 Aksara Jawa
 Basa Malayu
 Aksara Malayu
 Basa Portugis

Tumbu kaluar 
 Dadaran atmoon ngeunaan prasasti di Sunda

Rujukan 
 Richadiana Kartakusuma (1991), Anekaragam Bahasa Prasastidi Jawa Barat Pada Abad Ke-5 Masehi sampai Ke-16 Masehi: Suatu Kajian Tentang Munculnya Bahasa Sunda. Tesis (nu diajéngkeun salaku sarat pikeun meunangkeun gelar Magister dina widang Arkéologi). Fakultas Pasca Sarjana Universitas Indonésia.
 H.P.Hoepermans “Hindoe-oudheden va Java (1864)” ROD 1913:74
 J.F.G.Brumund “Bijdragen tot de kennis va het Hindoeisme op Java” VBG.XXXIII 1868:63-64
 A.B.Cohen Stuart “Heilige Voetsporen op Java” BKI 3(X) 1875:163-168. Ogé dina basa Inggris nu judulna: “Sacred Footprints in Java” Indian Antiquary IV. 1875:355-dst
 H. Kern “Eenige Oude Sanskrit-opschrifte n van ‘t Maleische-schiereil and” VMKAWL 3(1).1884:9
 P.J.Veth, Java II. 1878:46; I.1896:27 
 R.D.M.Verbeek “Oudheden van Java” VBG. XLVI. 1891:30-31.
 J.Ph.Vogel “the Earliest Sanskrit Inscription opsachriften of Java” POD. I. l925:27-28. Plate 32,33.
 Bambang Soemadio (et.al. editor) Sejarah Nasional Indonésia II, Jaman Kuna. Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan l975:39-40; l984:40

Kebon Kopi
Sajarah Sunda
Situs arkéologi Sunda
Prasasti
Holotan téh ngaran hiji karajaan anu disebut dina catetan karajaan Cina jaman Dinasti Sung (420-479) kungsi ngirim utusan nu mawa surat jeung upeti (taun 435). Ieu karajaan téh perenahna di Ja-wa-da (Jawadwipa, pulo Jawa), nu rajana Sri Pa-da-do-a-la-mo. Ku Prof. Slamet Muljana, Holotan téh ditapsirkeun Aruteun, nu kiwari mangrupa ngaran walungan di wewengkon Bogor beulah kulon (Ciaruteun). Mun ieu bener ayana, ieu karajaan téh minangka nu pangkolotna di Nusantara, leuwih kolot batan Ho-ling (Keling) nu perenahna di deukeut walungan Brantas.

Kira saratus taun sanggeus utusan munggaran, nu datang ka Cina lain deui ti Holotan, tapi ti To-lo-mo (Taruma). Lamun Holotan jeung Taruma ieu datang ti wilayah nu sarua, kamungkinan gedé Holotan téh taluk ka Taruma. Anu meneran jadi raja Taruma taun 430-an téh Purnawarman jeung Wisnuwarman, Tapi, mun dikaitkeun jeung dugaan bituna hiji gunung nu salajéngna jadi gunung Krakatau, tumpurna kajayaan Aruteun téh dimimitian ku bencana alam.

Rujukan
 Slamet Muljana. 1980. Dari Holotan ke Jayakarta. Yayasan Idayu, Jakarta.

Bacaeun
 David Keys. 2000. Catastrophe: An Investigation into the Origins of Modern World. Ballantine Books. ISBN 978-0345408761

Sajarah Sunda
Drama nu asal kecapna téh ti bahasa Yunani, nyaéta dramoi, nu hartina téh salah sahiji wangun kasenian anu ngebréhkeun bubudén jalma ku tingkah laku, ucap réngkak, tata peta anu bobodoan. Drama sok dipaénkeun di panggung. Drama ku M.A Salmun digolongkeun kana Kasenian Mindocipta (herschepping), maksudna léngkah kadua sanggeus ayana naskah drama.

Sajarah Drama

Zaman Mesir 
Mimiti aya drama téh lain ukur pikeun hiburan atawa entertainment, nanging drama (leuwih tepatna seni peran) téh dipake keur nyaritakeun Sang Panyipta ku pendéta zaman Mesir baheula. Buktosna tiasa dipanggihan dina piramida Mesir, di dinya aya ukiran nu bentukna siga pendéta nu keur ngadeg di hareupeun jamaahna, maké topéng, jeung sigana, ti gerak-gerik awakna, keur nepikeun hutbah maké seni peran.

Zaman Yunani Kuno 
Bentuk drama teater mimiti muncul dina zaman Yunani Kuno, nyaéta dina taun 1000 SM. Seni teater ieu dijieun pintonan di hiji wangunan  nu ngaranna amphitheatre. Amphiteatre ieu bentukna buleud, dina bahasa Yunani amphitheatre hartina "tempat teater nu tempat diukna ngurilingan wangunana". Pintonan di zaman Yunani téh mangrupa tragedi kuno, drama komedi, nepi ka pintonan balet.

Drama nu lengkep ogé aya dina zaman Yunani dina taun 534 SM. Pintonan drama dijadikeun susuhunan ka Dewa Dionisius, dewa kesuburan jeung dewa anggur. Pintonan drama susuhunan ieu dijeun sayembara jeung diayakeun di Athena, salah sahiji kota di Yunani. Salah sahiji jeung pinunjul kahiji dina éta sayembara téh Thespis, aktor jeung pangarang tragedi. Thepsis dijadikeun legenda ku masarakat Yunani, nepi ka ayeuna aya waé nu nyebut aktor make istilah thepian.

Bentuk Drama dina Yunani Kuno: 

 Tragedi, drama anu pikasediheun.
 Komedi, drama anu moyok ngeunaan kasombongan orang-orang nu berkuasa
 Satir, drama anu moyok tokoh tragedi

Drama Sunda 
Dina kabudayaan Sunda mah drama dina lingkungan kasusasteraan téh kawilang barang anyar. Nu mimiti naratasna téh dina wangun gending karesmén, meunang nyusun: R.Machyar Anggakusumadinata, R. Memed Sastrahadiprawira, M.A. Salmun, R. Djajaatmadja, jeung D. Suriasaputra.

Conto-conto nu kawengku seni drama (théater) di Sunda di antarana:
 Gending Karesmén
 Sandiwara
 Longsér
 Langenswara, jsté

Rujukan

 Salmun, M.A. 1963. Kandaga Kasusastan (Citakan ka-II), Bandung: GANACO.manéhna asalna ti bandung

Seni peran
Konsép Kadaharan
Dina kahirupan modérn, dahareun teu ukur mibanda ma'na salaku kecap barang nu fungsina pikeun nyeubeuhkeun beuteung hungkul. Tapi, pamahamanana ogé ngalegaan ngurung ogé pasualan-pasualan lingkungan, kaséhatan jeung budaya. Dina kontéks kaséhatan, manusa diperedih pikeun ngadahar rupaning kadaharan nu cumpon kana standar-standar kaséhatan, upamana nyukupan kabutuhan kalori, nyingkahan nu ngandung lemak, kolésterol, jsté.

Surahan Kadaharan

Fungsi Kadaharan

Dahar & Kacapangan

Rupa-rupa Kadaharan

Rupa-rupa kadaharan jeung inuman has Sunda, di antarana:

 Angeun
 Kuéh/lalawuh
 Olahan
 Beubeuleuman
 Bubur
 Inuman

Wanda Kadaharan & Inuman has Sunda

Rupa-rupa Kadaharan dina Upacara Adat

Rujukan
 Adimihardja, Kusnaka. 2005. Makanan dalam Khazanah Budaya, UPT INRIK UNPAD jeung DISBUDPAR JABAR

Kadaharan
Inuman
Batutulis atawa prasasti nyaéta piagem atawa dokumén nu ditulis dina bahan nu teuas jeung kuat lila. Bahan ieu biasana mangrupa batu atawa lémpéngan logam, biasana tina tambaga. Kecap ieu dipilih sabab mibanda harti nu sarua dina Basa Sangsakerta jeung Basa Jawa (Kuna), nu mangrupa dua basa nu saring dipaké keur nulis prasasti di Indonésia jaman baheula.

Aya sababaraha istilah séjén keur prasasti. Dina Basa Latin, prasasti disebut inskripsi. Di Malaysia, istilah nu sering dipaké nyaéta "batu bersurat" atawa "batu bertulis". sanajan leuwih gampang dipikaharti, tapi pengertian ieu leuwih sempit ti batan "prasasti", sarta henteu kabéh prasasti dituliskeunnana dina batu. Tapi, dina masngsa kapungkur, Indonésia ogé sering maké istilah "batu bertulis", misalna Prasasti Batutulis di Bogor, nepi ka ngaranna ogé dipaké jadi ngaran pakampungan.

Dina harti modéren di Indonésia, prasasti sering dikaitkeun jeung tulisan dina paésan atawa dina gedong, utamana nalika neundeun batu munggaran.

Tempo ogé 
Daptar prasasti di Nusantara
Prasasti Batutulis
Prasasti Astana Gedé Kawali
Prasasti Kebon Kopi
Prasasti Kebon Kopi 2

Dicutat tina
Mijalma mangrupa salah sahiji wanda gaya basa. Maksudna, barang anu henteu nyawaan atawa sasatoan diupamakeun cara pamolah jalma. Dina basa Indonésia, gaya basa mijalma disebut personifikasi.

Conto-conto kalimah nu ngagunakeun gaya basa mijalma:

Gunung siga milu nguyung, lebak siga milu susah.
Pucuk janur tingarulang, ngagupayan anu angkat.
Sang Surya lumungsur ka marcapada.
Bulan ngintip tina sela-sela méga
Rebab ceurik ngabangingik.
Angin subuh ngaharéwos nebak ceuli.
Ombakna paudag-udag.
Lokomotif ngahégak lir seunggah nanjak.
Paré beuneur tarungkul siga menekung.
Seuneu ngamuk nguwak-ngawik.
Anyang nyaéta salah sahiji kota di Propinsi Gyeonggi, Koréa Kidul. Kota ieu ayana 20 km kiduleun Seoul sarta dihubungkeun ku Subway Seoul Jalur 1 jeung Jalur 4. Kota ieu wawatesan jeung Incheon sarta Gwangmyeong di beulah kulon, Suwon di wétan kidul, jeung Gwacheon di wétan kaléreunnana. Anyang sacara umum dibagi jadi dua bagéan: bagéan tengah kota puseurna  di Stasion Anyang, nu mana aya wewengkon pangbalanjaan kalayan toko-toko jeung pasar nu nyugemakeun, sarta Pyéongchon, wewengkon keur nu baroga. Kalayan lokasina nu strategis, Anyang mangrupa puseur pangangkutan nu cocog antara Séoul jeung kota gedé lianna di Koréa.

Kawas lolobana kota di Koréa Kidul, Anyang ngalaman kamekaran kota nu kacida gedéna dina sawatara dékade ieu. Sapuluh taun sanggeus Perang Koréa réngsé, pangeuina  Ten yéars after the Korean War ended, wewengkon ieu masih mangrupa padésaan kénéh tur pamandangannana mangrupa tatanén. Kiwari, konglomerasi Anyang (pacampurna taun 1973) nyaéta di antara salah sahiji tina pangpadetna di Koréa.

Kota sawargi 
  Tokorozawa, Saitama 1998
  Garden Grove, Kalifornia 1989

Tempo ogé 
 Jejer nu patali jeung Koréa
 Daptar kota di Koréa Kidul
 Géografi Koréa Kidul
 Wewengkon Ibukota Nasional Seoul

Tumbu luar 

 Ramatloka pamaréntahan kota
 Kategori Open Directory
 Kaca wiki Galbijim ngeunaan Anyang

Kota di Koréa Kidul
Daérah atawa Daérah otonom, dina kontéks babagian administratif di Indonésia,n'yaéta kesatuan masarakat hukum ni miboga wates-wates wewengkon nu boga kawenangan pikeun ngatur jeung ngurus urusan pamaréntahan sarta kapentingan masarakat satempat dumasar prakarsa sorangan dumasar aspirasi masarakat.

Daérah ngawengku Propinsi, Kabupatén, atawa Kota. Sedengkeun kacamatan, désa, jeung kalurahan henteu dianggep hiji daérah (daérah otonom). Daérah dipingpin ku Kapala Daérah (gubernur/bupati/walikota), tur miboga Pamaréntahan Daérah jeung Déwan Perwakilan Rahayat Daérah.

Rujukan
 Undang-Undang Nomer 32 Taun 2004 ngeunaan Pamaréntahan Daérah.

Babagian administratif di Indonésia
Palawija sacara harpiah hartina "pepelakan kadua". Kecap ieu boa-boa asalna téh tina basa Sangsakerta: phaladwija ('hasil kadua') nyaéta hasil panén kadua salian ti paré.

Dina pengertian kiwari, palawija hartina sakabéh pepelakan sausum nu dipelak dina lahan garing. Biasana palawija mangrupa pepelakan kakacangan, serealia iwal ti paré (saperti jagong), jeung beubeutian sausum (sampeu jeung boléd).

Di Indonésia aya dua lembaga panaungtikan pertanian nu ngahususkeun diri kana panalungtikan palawija:
Balé Panalungtikan Jagong jeung Séréalia Lian (BALITJAS) nu puseurna di Maros, Sulawesi Kidul
Balé Panalungtikan Kakacangan jeung Beubeutian (BALITKABI) nu pueurna di Karangploso, Malang, Jawa Timur.

Tatanén
Kakacangan (tutuwuhan), nyaéta jenis tutuwuhan nu ngahasilkeun kacang, saperti suuk, kadelé, jsb.
 Kakacangan (anatomi), sarua jeung klitoris atawa itil
Tahu nyaéta kadaharan nu dijieun tina kacang kadelé nu diférméntasikeun tur dicokot sarina. Béda jeung témpé nu asli ti Indonésia, tahu mah asalna ti Tiongkok, kawas kécap, tauco, bakpau, jeunn baso. Tahu nyaéta kecap serepan tina basa Hokkian (tauhu) (Hanzi: 豆腐, hanyu pinyin: doufu) nu sacara harpiah hartina "kadelé nu diférméntasi". Tahu munggaran mucunghul di Tiongkok nalika jaman Dinasti Han 2200 taun ka tukang. Nu manggihannana nyaéta Liu An (Hanzi: 劉安), bangsawan tur incuna Kaisar Han Gaozu, Liu Bang nu ngadegkeun Dinasti Han.

Di Jepang tahu katelah ngaranna tofu. Dibawa ku nu ngumbara ti Tiongkok, dahareun ieu umebar ka Asia Wétan jeung Asia Tenggara, nu ahirna ka saalam dunya.

Kawas témpé, tahu kaohor minangka kadaharan rahayat. Mangragem-ragem rupa tahu nu aya di Indonésia umumna kasohor dumasar tempat nyieunna, misalna tahu Sumedang jeung tahu Kediri.

Kadaharan
Kadaharan urang Tionghoa
Bahan dahareun
Tauco nyaéta kadaharan nu dijieun tina kadelé ( Glycine soja ) nu sanggeus dikulub tuluy diférméntasi; umumna dipaké keur bungbu atawa panyedep dina nyieun lauk pauk, misalna hayam bungbu tauco. Di Sunda, nu kasohor nyaéta tauco Cianjur.

Dicutat tina

Kadaharan
Bahan dahareun
Paésan nyaété tanda kuburan nu biasana dijieun tina batu. Keur sawatara waktu, kadang-kadang dijieun paésan tina kayu, saméméh paésan batuna jadi. Dina paésan, biasana ditulisan ngaran jalma nu dikuburkeun di dinya, tanggal lahir jeung tanggal pupusna. Hal ieu aya gunana keur ahli sajarah jeung ahli silsilah. Paésan modéren kadang-kadang ngandung poto jalma éta.

Kuburan
Kuburan nyaéta tempat di mana babatang jelema nu geus ninggal alam dunya dimakamkeun. Kuburan keur sato ogé aya. Kuburan bisa méré pituduh keur arkéolog ngeunaan kabudayaan jaman katukang.

Pikeun anu munggaran, masihan awak ka seuneu disebatkeun dina jaman Paleolithic Tengah. Dina awal Zaman Besi, kremasi janten langkung populer anu dianggo langkung sering dibandingkeun ngubaran tradisional.

Tempo ogé 
 Pamakaman

Catetan 

Kuburan
Babatang atawa mayit (basa Hormat: Layon) nyaéta jasadna jalma nu tilar dunya.Sanggeus  prosés ngurusanan mayit, kaasup ngamandian, ngaboéhan, jeung lian-lianna dumasar ageman jeung kapercayaan séwang-séwangan, mayit dikuburkeun di kuburan atawa diduruk. Prosés ngurus mayit biasana dilakukeun ku kulawarga mayit, babarengan jeung tokoh agama.

Dicutat tina
 

Paéh
Panalungtikan atawa risét sering dideskripsikan minangka hiji prosés invéstigasi nu dilakukeun sacara aktif, tekun, jeung sistimatis, nu tujuannana keur manggihan, nginterpretasikeun, jeung ngarévisi fakta-fakta. Panalungtikan intelektual ieu ngahasilkeun hiji pangaweruh nu leuwih jero ngeunaan hiji kajadian, paripolah, tiori, jeung hukum, sarta muka lolongkrang keur panerapan praktis tina pangaweruh éta. Istilah ieu digunakeun ogé keur ngajéntrékeun hiji koléksi informasi menyeluruh ngeunaan hiji subjék tinamtu, tur biasana dihubungkeun jeung hasil tina hiji élmu atawa métode ilmiah. Kecap risét diserep tina kecap basa Inggris research nu diturunkeun tina basa Perancis nu harti literalna nyaéta "nalungtik kalayan tuntas".

Kriteria risét nu alus keur widang sains jeung téhnologi 
Hiji panalungtikan anu alus ngahasilkeun:
 Produk atawa inovasi anyar nu bisa langsung dipaké ku industri (lain ukur wates prototipeu)
 Patén
 Publikasi di jurnal internasional

Rujukan 
  Kompas, Senénn, 8 Méi 2006. Teropong Opini: Iptek Indonésia. Berada di Titik Nadir, Siapa  Bertanggung Jawab? Oleh: Terry Mart. Lektor Golongan IIIB pada Departemen Fisika FMIPA UI. Hal. 41.
nujul kana ngaran sababaraha daerah, di antarana:
Kabupatén Tegal
Kota Tegal
Milénium nyaéta bilangan keur unggal jangka wanci sarébu taun dina kalénder. Istilah alaf nu asalna tina basa Arab loba dipaké di Malaysia. Taun milénia 4 jeung 3 SM disebut minangka awal tina alaf anyar ngasupan alaf katilu (taun 2001 nepi ka 3000).

Tempo ogé 
 abad
 dasawarsa
 windu

Hijian wanci
Kalénder
Milénium
Taun (basa Hormat: Warsih) nyaéta hiji unit wanci keur ngitung tarékh. Di dunya ada dua satuan taun:

 Taun Syamsiah atawa Tahun Panonpoé
 Taun Komariah atawa Tahun Bulan

Tempo ogé 

 Daptar taun

Hijian wanci
Taun Syamsiah atawa taun Solar sacara fisika nyaéta unit rélatif wanci hiji planét dina ngurilingan panonpoé. Sataun biasa dibagi jadi bulan jeung poé. Planét bumi ngurilingan panonpoé dina waktu sataun.

Dumasar kana kalénder Julius, sataun aya 365,25 poé, sedengkeun dumasar kana kalénder Gregorian, sataun aya 365,2442 poé.

Taun Maséhi nu dumasar kana taun Syamsiah, kiwari dumasar kalénder Gregorian.

Kalénder
Ngaran lengkepna Noam Avram Chomsky, lahir di Amérika Sarikat, 7 Désémber 1928. Réputasi fénoménal Chomsky di widang linguistik atra katitén ngaliwatan téorina ngeunaan generative grammar (Tata Basa Generatif Struktural). Kaparigelan jeung kaahlian di widang linguistik ieu jadi panganteur manéhna ngambah kana studi pulitik.

Profesor Linguistik di M.I.T ieu geus nulis leuwih ti 30 buku pulitik, kalawan rupa-rupa judul. Sarta saprak 1965 nepi ka kiwari, Noam Chomsky ngajanggélék jadi salah sahiji figur "pang dipikasieunna" ku pamaréntah Amérika lantaran kakritisannya kana kawijakan luar negeri Amérika.

Karya-karyanya, di antarana: 
 The Fateful Triangle: The United States, Israél, and the Palestinians; 
 New Military Humanism: Lessons from Kosovo; 
 Powers and Prospects: Reflections on Human Nature and the Social Order; 
 Rethinking the Camelot: JFK, The Vietnam War, and U.S. Political Culture; 
 Yéar 501: The Conquest Continues; 
 Deterring Democracy; 
 Necessary Illusions: Thought Control in Democratic Societies.

Basa
Bentrokan Lal Masjid 2007 kajadian antara murid jeung anggota Lal Masjid di Islamabad ngalawan militér Pakistan.

Munggaran: 3 Juli 2007
Dina 3 Juli 2007, perang pakarang kajadian antara nu ngarojong Lal Masjid ngalawan angkatan kaamanan Pakistan sanggeus genep bulan eureun antara dua pihak. Bentrokan dimimitian nalika sababaraha militan nyoba nempatan wangunan pamaréntah deukeuteunnana. 150 urang murid nyerang kantor Pamaréntah Pakistan deukeuteun masjid sarta nahan opat urang pagawé minangka sandera.  Subsequently he called for attacks on the forces, and students of the Lal Masjid had taken over certain government posts and had attacked government buildings.

9 péople, including mosque students, media persons, a Pakistan Rangers personnel and a businessman were killed while over 100 are injured in the incident.

4 July 2007
Over one hundred students of Jamia Hafsa surrendered before the authorities on July 4, 2007. The Pakistani government announced Rs. 5000 as part of their travel arrangements to their homes.

Rujukan

Islamabad
2007 di Pakistan
Islam di Pakistan
Sosiolinguistik nyaéta kajian interdisipliner anu maluruh pangaruh budaya kana hiji basa nu dipaké ku pamaké basa di wewengkon nu tangtu. Dina hal ieu basa raket pisan patalina jeung balaréa hiji wewengkon minangka subyek atawa palaku berbahasa minangka pakakas komunikasi sarta interaksi antara kumpulan anu hiji jeung anu séjén.

Basa
Élmu Basa
Al-Sofa jeung Al-Marwah (Sofa jeung Marwah) (basa Arab: الصفا Aş-Şafā ; المروة Al-Marwah) nyaéta dua pasir leutik nu kiwari aya di Masjidil Haram di Mekah, Saudi Arabia nu mana di antarana Muslim bulak balik tjuh kali nalika Haji jeung Umroh.

Sajarah

Dina tradisi Islam, Nabi Ibrahim dipiwarang ku Allah pikeun ngantunkeun garwana Siti Hajar di gurun sareng putrana Ismail sarta bebekelannana. Nalika bebekelannana seep, Siti Hajar milari cai. Kanggo tiasa ningali paningalian anu jelas ka wewengkon sabudeureunnana, anjeunna naek ka dua pasir eta. Saparantos pertela yén euweuh hasil, anjeunna mulih deui ka Ismail sarta mendakan rehna aya cai nyusu mancer terus-terusan. Muslim percanten yén Allah nyayogikeun kanggo Siti Hajar cai nu mancer sacara aheng tina sumur, nu kiwari katelah Sumur Zamzam nu tos ngalir mangrebu-rebu taun.

Lokasi

Masjidil Haram mangrupa tempatna Ka'bah, titik tujuan utama solat keur sadaya Muslim. Sofa — tempat mimitina leumpang (sa`i, basa Arab: سعى) — aya kurang leuwih satengah mil ti Ka'bah. Marwah ayana kurang leuwih 100 yard ti Ka'bah. Jarak antara Sofa jeung Marwah kurang leuwih 450 meter, sahingga tujuh kali bulak-balik kurang leuwih 3.15 kilometer. Kadua titik sarta jalur di antarana kiwari aya di sajeroeun balkon panjang nu mangrupa bagéan tina Masjid.

Sa'i

Sa'i dimakudkeun keur ngeling-ngeling Siti Hajar nu milarian cai sarta kamurahan Gusti Allah dina ngabulkeun do'a.

Haji
Pulo Madura aya di wetaneun Pulo Jawa. Panjangna ti tungtung kulon nepika tungtung wetan bisa diliwatan ku kandaraan salila lima jam. Pulo ieu legana 5.250 km2 (leuwih leutik saeutik ti batan Pulo Bali) sarta jumlah pangeusina 4 yuta.

Géografi 
Pulo ieu kaayaannana rada garing, loba gunung kapur jeung tegalan. Beulah wetanna mah subur, bisa dipelakan.

Babagian administratif 
Pulo Madura dibagi jadi 4 kabupaten, nyaéta :

 Kabupatén Bangkalan
 Kabupatén Sampang
 Kabupatén Pamekasan
 Kabupatén Sumenep

Pulo Madura kasohor alatan produksi uyahna, nu matak teu aheng lamun dingaranan Pulo Uyah.

Tempo ogé 
 Basa Madura
 Urang Madura
 Saté Madura

Madura
Gunung (ogé katelah Gunong) nyaéta Melayu sarta Indonesia Kecap keur gunung — hal anu rutin dipaké di gunung (sakumaha Gunung Berapi).  Gunung ogé nunjul ka hiji daérah nu kaayaan jangkung keluhur ilaharna mibanda leuwih ti 1.500 mdpl.
 Ngaran na gunung sakuliah Asia Tenggara .

Pagunungan ngagunakeun émbohan Gunung / Gunong 
Nuturkeun anu pagunungan anu sacara resmi nganggo émbohan Gunung atanapi Gunong.  

Malaysia 

 Gunung Angsi  
 Gunung Batu Brinchang 
 Gunung Banang  
 Gunung Belumut 
 Gunung Benarat 
 Gunung Jerai 
 Gunung Kinabalu 
 Gunung Korbu 
 Gunung Lambak 
 Gunung Ledang 
 Gunung Ma'okil 
 Gunung Mulu 
 Gunung Murud 
 Gunung Nuang 
 Gunong Pueh 
 Gunung Pulai 
 Gunung Santubong 
 Gunung Tahan 
 Gunung Trus Madi 

Indonesia 

 Gunung Agung 
 Gunung Arjuna
 Gunung Batur 
 Gunung Batok 
 Gunung Bromo 
 Gunung Ciremai 
 Gunung Dempo 
 Gunung Galunggung 
 Gunung Gede 
 Gunung Jayawijaya 
 Gunung Kaba 
 Gunung Kembar 
 Gunung Kemukus 
 Gunung Kerinci 
 Gunung Krakatau 
 Gunung Kemiri 
 Gunung Leuser 
 Gunung Merapi 
 Gunung Nona 
 Gunung Rinjani 
 Gunung Salak 
 Gunung Salahutu 
 Gunung Seblat 
 Gunung Semeru 
 Gunung Sumbing
 Gunung Sinabung
 Gunung Sipiso-Piso 
 Gunung Tambora 
 Gunung Tangkuban Parahu 
 Gunung Toba

rujukan 

Tempat
Halaman dengan terjemahan tak tertinjau
Rambut nyaéta organ siga benang nu tuwuh dina kulit sato, utamana mamalia. Rambut mucunghul tina epidermis (kulit luar), sanajan ari asalna mah tina folikel rambut nu aya jauh di sahandapeun dermis oge. Struktur siga rambut, nu disebut trikoma, ogé kapanggih dina tutuwuhan.

Sistim integumén
Tujuh Dosa Gedé di Dunya mangrupa daptar nu dipaparin ku Mahatma Gandhi ka putuna Arun Gandhi dina mangsa-mangsa ahir hayatna. Tujuh dosa gedé éta nyaéta:

Kabeungharan tanpa gawé
Kasenangan tanpa nurani
Pangaweruh tanpa karakter
Perdagangan tanpa moralitas
Élmu tanpa kamanusaan
Ibadah tanpa pengorbana
Pulitik tanpa prinsip

Rujukan
 The Gandhi institute 

Filsafat
Mahatma Gandhi
Abad ka-17 nyaéta abad nu lumangsung antara taun 1601-1700 atawa ti dasawarsa 1600-an-1690-an dina kalénder Gregorian.

Kajadian

Dasawarsa 1600-an

Dasawarsa 1610-an

Dasawarsa 1620-an

Dasawarsa 1630-an

Dasawarsa 1640-an

Dasawarsa 1650-an

Dasawarsa 1660-an

Dasawarsa 1670-an

Dasawarsa 1680-an

Dasawarsa 1690-an

Inohong penting

Pamanggihan

Dasawarsa jeung taun

Tempo ogé 
 Kalénder kajadian

Rujukan 

17
17
Beus nyaéta kandaraan gedé nu rodaan, dipaké keur mawa panumpang nu jumlahna loba. Istilah beus ieu asalna tina basa Latén, omnibus, nu hartina keur sakabéh jalma.

Jenis beus 

Sababaraha rupa beus dijieun dumasar kana jauh deukeutna jarak nu dijugjug. Sababaraha beus husus dijieun ogé keur kagunaan husus. Rupa-rupa beus éta di antarana:
 Beus komuter (contona beus transit lokal atawa beus kota), biasana boga dua panto, di hareup jeung di tukang.
 Beus sakola, keur barudak sakola
 Beus listrik:
 Trolleybus, siga komuter tapi digerakkeunnana ku listrik
 Tram di tempat parkir, beus nu wangunna husus, biasana aya di tempt parkir saperti Disneyland
 Coach atawa motorcoach, biasana mangrupa kandaraan nu dirancang pikeun indit-inditan jarak jauh, rada séjén tinimbang beus biasa. Beus ieu dilengkepan ku korsi nu leuwih ngareunah, rohangan keur bahasi, tur mesin ogé gedé deuih. Kandaraan ieu biasana leuwih jangkung tinimbang beus biasa, tur seseringna mah aya a.c.-an, toilet, jeung sistim audio/video. Coach / motorcoach mangrupa alat pangangkutan nu fleksibel, bisa dipaké keur pariwisata, liburan atawa perjalanan antar-kota.
 Beus wisata jarak deukeut, basajan, miboga sistim PA sarta kadang-kadang aya sistim vidéoan. Double-decker atawa kandaraan husus nu geus liwat mangsa pakena sering dipaké keur bisnis beus wisata lokal siga kieu.
 Minibeus, kandaraan nu rada leuwih gedé tinimbang vans panumpang, panumpangna henteu leuwih ti 25.
 Midibus, atawa beus ukuran sedeng, leuwih gedé batan minibus, tapi leuwih leutik ti batan motorcoach, tempat diukna 26 nepi ka 47
 Mikrobeus, atawa di urang mah disebutna mikro, atawa ogé élep (élf), bisa dipaké keur jarak deukeut, atawa jarak nu sedeng, saperti Tasikmalaya-Bandung
 Beus tilu parapat, leuwih gedé ti batan mikrobeus. Bisa dipaké keur beus jero kota, atawa ogé kadang keur jarak nu sedeng.
 Beus tingkat, dirancang dua lantéy sangkan muat loba. Baréto mah loba di Jakarta, Semarang jeung Solo, sarta dipikawanoh ogé di sababaraha kota gedé séjén sperti London, Bombay, Hong Kong, Singapura, Dublin, Berlin, Davis, California, jeung Victoria, British Columbia. 
 Articulated buses, beus gandeng (atawa artic, bendy bus atawa beus panjang disababaraha wewengkon mah), beus nu diranang pikeun nambahan jumlah panumpang. Beus ieu kacida panjangna, susah lamun keur macet
 Beus nu dasarna handap, diwangun ahir abad ka-20, nu ngagampangkeun panumpang nu maké korsi roda atawa alat séjénna. Di U.K sakabéh beus geus kudu biga dasar handap nepi ka taun 2016, keur nyumponan Aturan  Disability Discrimination Act (DDA). Transport for London (TfL) nangtukeun yén sakabéh beus layanan kudu boga dasar handap.
 Guided bus, dikamudikeun keur bagéan-bagéan nu jalurna maké track atawa rél.
 Shuttle bus, keur rute tinangtu nu pondok, bulak-balik. Biasana ngalayanan dua atawa leuwih terminal angkutan, saperti stasion kareta api, bandara atawa palabuan
 Bus diajar, beus husus nu dipaké ku pausahaan beus pikeun ngalatih kaparigelan supirna atawa singsaha baé nu hayang bisa nyupiran beus]

Tumbu luar 

Angkutan darat
Mobil
Lian ti keur ngaran kandaraan, beus ogé nujul kana:

 Beus komputer
 Beus listrik
Kaamanan nyaéta hiji kaayaan di mana sagalana kalindung tina bahya, kacilakaan atawa karugian, nu biasana datang ti luar.

Dina telekomunikasi, istilah kaamanan mibanda harti: 
 Kondisi nu dihasilkeun tina ngadeg jeung dijagana pangukuran nu sipatna nyegah (protéktif) nu nu mastikeun kaayaan teu kaganggu ku pangaruh luar. 
 Kondisi nu ngahalangan jalma nu heneu dibéré kawenangan pikeun ngakses informasi resmi nu perlu dilindungan patali jeung kaamanan nasional. 
 Pangukuran ku unit militer, hiji aktivitas atawa instalasi keur nyalindungan tina sagala aksi nu ngaganggu efektifitasna. 
Sumber: ti Federal Standard 1037C jeung ti Department of Defense Dictionary of Military and Associated Terms

Kategori kaamanan

Tipeu kaamanan 
 Kaamanan internasional
 Kaamanan nasional 
 Kaamanan fisik
 Kaamanan imah
 Kaamanan informasi
 Kaamanan jaringan
 Kaamanan komputer
 Kaamanan aplikasi
 Kaamanan manusa
 Kaamanan pangan
 Kaamanan bandara
 Satpam

Konsep kaamanan 
Sababaraha konsép aya dina widang kaamanan.

 Résiko - kamungkinan kajadiannu nyababkeun leungit 
 Anceman -métodeungaréalisasikeun resiko
 Countermeasure - cara ngeureunkeun anceman
 Pertahanan dina ka jeroan - ulah saukur gumantung kana hiji cara ngamankeun wungkul.
 Jaminan - hambalan jaminan yén hiji sistim kaamanan bakal jalan saperti nu dipiharep.

Ahli kaamanan 
 Richard A. Clarke
 David H. Holtzman
 Bruce Schneier

Rujukan 

  Monahan, Torin, ed. (2006), Surveillance and Security: Technological Politics and Power in Everyday Life . New York: Routledge: ISBN 0-415-95393-6

Kaamanan
Karaoke (tina basa Jepang カラオケ) nyaéta wangun hiburan di mana salah saurang nyanyi dibarengan ku musik jeung teks lirik nu ditembongkeun din hiji layar televisi. Di Asia, karaoke kacida  populerna.

Sacara etimologis kecap karaoke mangrupa kecap majemuk: "kara" (空) bu hartina “kosong” (saperti dina Karate) jeung "oke" nu mangrupa wangun pondok tina 'orkestra'. Ku sabab kecap majemuk ieu stengah Inggris jeung satengah Jepang, mangka ditulisna ogé maké aksara katakana, lain kanji.
Islamabad (basa Urdu: ‏اسلام آباد) nyaéta ibu kota Pakistan, mangrupa bagéan tina Wewengkon Ibu Kota Islamabad. Jumlah pangeusina di kota nu aya di wetan kaler Pakistan ieu nyaéta 900.000 jiwa. Islamabad aya dina kordinat 33°40′ LU 73°10′ BT.

Tumbu luar 
  Islamabad.net
  Galeri foto
  ItsPakistan.net 
  Galeri foto

Ibu kota nagara
Kota di Pakistan
Accra nyaéta ibu kota sakaligus kota panggedéna di Ghana. Accra aya di kiduleun Ghana dina koordinat 5°33' LKa 0°15' BWé. Pangeusina 1.970.400 jiwa (2005).

Accra diadegkeun ku suku Ga abad ka-15 minangka puseur perdagangan keur bangsa Portugal.

Accra kiwari dilayanan ku Bandara Internasional Kotoka jeung palabuan utama nu aya di kota Tema.

Ibu kota nagara
Kota di Ghana
Létnan Kolonel (Létkol) nyaéta pangkat perwira menengah dina kamilitéran di Indonésia, satara jeung Ajun Komisaris Besar Pulisi di Kapulisian Républik Indonésia/Polri.

Nalika pangjajahan Walanda, dipikawanoh minangka Overste dina katentaraan Hindia Belanda atawa ' Koninklijk Nederlands-Indisch Leger'' (KNIL).

Pangkat militér
Di handap ieu pangkat militér di Indonésia dumasar masing-masing angkatannana, diruntuykeun ti nu pangluhurna:

TNI Angkatan Darat

Perwira

Perwira Luhur
Nu kaasup kana Perwira Luhur (Basa Indonésia: Perwira Tinggi (PATI)) nyaéta:
 Jéndral
 Létnan Jéndral (Basa Indonésia:Letnan Jenderal (Letjen))
 Mayor Jéndral (Basa Indonésia:Mayor Jenderal (Mayjen))
 Brigadir Jéndral (Basa Indonésia:Brigadir Jenderal (Brigjen))

Perwira Panengah 
Nu kaasup kana Perwira Panengah (Basa Indonésia: Perwira Menengah (PAMEN)) nyaéta:
 Kolonél
 Létnan Kolonél (Basa Indonésia:Letnan Kolonel (Letkol))
 Mayor

Perwira Munggaran
Nu kaasup kana Perwira Munggaran (Basa Indonésia: Perwira Pertama (PAMA)) nyaéta:
 Kaptén
 Létnan Hiji (Basa Indonésia: Letnan Satu (Lettu))
 Létnan Dua (Basa Indonésia: Letnan Dua (Letda))

Bintara

Bintara Luhur
Nu kaasup kana Bintara Luhur (Basa Indonésia: Bintara Tinggi) nyaéta:
 Pembantu Létnan Hiji (Basa Indonésia: Pembantu Letnan Satu (Peltu))
 Pembantu Létnan Dua (Basa Indonésia: Pembantu Letnan Dua (Pelda))

Bintara
Nu kaasup kana bintara biasa nyaéta:
 Sersan Mayor (Serma)
 Sersan Kapala (Basa Indonésia: Sersan Kepala (Serka))
 Sersan Hiji (Basa Indonésia: Sersan Satu (Sertu))
 Sersan Dua (Basa Indonésia: Sersan Dua (Serda))

Tamtama
Nu kaasup kana Tamtama nyaéta:
 Kopral Kapala (Basa Indonésia: Kopral Kepala (Kopka))
 Kopral Hiji (Basa Indonésia: Kopral Satu (Koptu))
 Kopral Dua (Kopda)
 Prajurit Kapala (Basa Indonésia: Prajurit Kepala (Kopka))
 Prajurit Hiji (Basa Indonésia: Prajurit Satu (Pratu))
 Prajurit Dua (Prada)

TNI Angkatan Laut

TNI Angkatan Udara

Rujukan
 Loka TNI AD, Dispenad 

Indonésia
Basisir nyaéta hiji wangun géografis nu diwangun tina keusik, karihkil jeung cangkang sato laut nu ayana di sapanjang garis basisirna laut. Basisir ogé nunjul kana wates cai laut jeung darat, kayaan tempatna bisa rata atawa gawir nu nangtawing.

Tumbu luar
 UNESCO Beach erosion & formation
 Habitats: Beach

Dicutat tina

Laut
Angkatan Laut (AL) nyaéta bagian militer hiji nagara nu perangna di cai maké kapal. Sabagéan gedé AL diwangun tina kapal perang. AL bisa ogé miboga Angkatan Udara jeung soldadu sorangan.

Tempo ogé
 Angkatan Laut Indonésia
 Angkatan Laut Karajaan
Organisasi Pangbébasan Macan Tamil Eelam (, Basa Tamil: தமிழீழ விடுதலைப் புலிகள்), nu leuwih kasohor minangka Macan Tamil diadegkeun taun 1976 kalayan tujuan utama pikeun ngadegkeun nagara Tamil nu merdika jeung berdaulat di wetan kalereun Sri Langka.

Pamingpin organisasi ieu nyaéta Pupuhu Nasionalis Tamil Velupillai Prabakharan nu ditéangan ku Interpol kalayan tuduhan "maehan, kajahatan terorganisasi, jeung terorisme" . LTTE ngarekrut sabagian gedé kaderna ti organisasi militan Tamil séjén, nu hayang ngadegkeun nagara merdeka di weta kalereun Sri Langka.

Tumbu luar 
  LTTE
  Interpol
  Liberation Tigers of Tamil Eelam

Kelompok séparatis
Sri Langka
Trincomalee nyaéta kota palabuan di wetan kalereun Sri Lanka. Kota ieu leuwih kasohor ogé ku ayana palabuan alamina, nu mana jadi salah sahiji basis penting keur armada sekutu nalika perang dunya.

Kota ieu ngampar dina hiji wewengkon nu aya pangeusian, nu lolobana bagéannana mangrupa urang Tamil. Organisasi Pangbébasan Macan Tamil Eelam (LTTE) - Liberation Tigers of Tamil Eelam usaha pikeun ngadegkeun nagara Tamil Eelam nu merdika.

Trincomalee ogé mangrupa salah sahiji kota nu katarajang tsunami taun 2004.

Tamil Eelam
Sri Langka
Atase militér nyaéta ahli militér nu mangrupa bagéan tina misi diplomatik; posisi ieu biasana dieusian ku pajabat nu hambalannana luhur.

Tempo ogé 
 Duta Besar
 Atase
 Atase udara

Diplomat dumasar tugasna
Pagawéan dina militér
Jabatan
Wuduk atawa sangu wuduk (sawatara wewengkon nyebutna huduk; ) nyaéta kadaharan nu dijieun tina bahan dasar sangu bodas nu diaron jeung diseupan jeung cipati tina kalapa nu diparud, sarta dibungbuan ku pala, kayu manis, jahé, daun séréh jeung pedes. Kadaharan ieu tuluy diidangkeun jeung goréng emping, goréng tahu, dahdar endog/ goréng endog nu geus disiksikan, abon, kering témpé, goréng bawang, goréng hayam, bonténg jeung sambél tina suuk.

Tempo oge
 Sangu lemak
 Sangu gandul
 Sangu bécék

Kadaharan urang Indonésia
Sangu
Ki amis atawa kai amis (Cinnamomum verum, sinonim C. zeylanicum; ) nyaéta sabangsaning tatangkalan. Tangkal ieu kaasup kana golongan rempah-rempah nu kacida aromaan, amis, jeung ladana. Biasana rempah-rempah dipaké dina kadaharan amis nu dibeuleum, anggur panas, atawa miras.

Kayu manis atawa ki amis nyaéta salah sahiji bungbu kadaharan pangkolotna nu dipaké ku manusa. Bungbu ieu dipaké di Mesir Kuno kira-kira 5000 taun katukang, tur disebutkan sababaraha kali dina kitab-kitab Perjangjian Heubeul.

Guaran 
Ki amis mangrupa tumuwuh subur di wewengkon dataran handap atawa pagunungan atawa sakitar 2000 méter di luhureun laut, anu taneuhna gembur sarta henteu réa teuing cai nu miboga kalembaban sakitar 70-90%.  Ki amis bisa dipelak dina polibég atawa di kebon nu taneuhna geus dipacul jeung bébas tina gulma, henteu baseuh teuing sarta di tempat nu teu katutup aling-aling, sarta kudu cukup sinar panon poé.

Tumuwuh ki amis miboga daun, kembang, buah jeung kai. Bagéan nu bisa dimangpaatkeun nyaéta kaina. Salian ti éta bisa dimangpaatkeun panyedep rasa kadahareun atawa kué, bahan keur nyieun sirup, jeung rasa pedes kana awak. Ki amis ogé bisa digunakeun keur bahan wangunan, mebel jeung suluh. Sababaraha hiji Panelitian nyebutkeun sangkan ki amis téh bisa ngontrol kadar gula darah keur jelema nu miboga panyakit diabetés tipeu 2. Panelitian lianna nyebutkeun bubuk ki amis nu ditambahkeun kana suplemén bisa nurunkeun tekanan darah sistolik (SBP).

Nyumebarna ki manis 
Ki manis téh geus nyumebar ka sababaraha daérah keur didagangkeun sacara ekspor atawa lokal. Tina sababaraha jinis ki manis nu aya di Indonésia, ngan aya opat jinis nu dipikawanoh dina pardagangan ekspor atawa lokal, nyaéta. 

 Cinnamomum burmanni, tutuwunan ieu biasana tumuwuh dina lahan anu luhurna sakitar 600-1.500 m dpl. Biasana aya di daérah Sumatera Kulon, Jambi, Sumatera Kalér, Bengkulu, Jawa Barat, Jawa Tengah, Jawa Timur jeung Maluku. Ciri-cirina nyaéta miboga tangkal nu luhurna bisa nepi ka 15 m, daunna leutik jaba kaku, pucukna warna beureum. Warna kulit kaina abu-abu, miboga harum nu khas nyaéta amis. Ki amis ieu téh bisa dipanén lamun umurna geus aya 10 taun, jeung miboga ukuran buleudan batangna sakitar 1 m.

Rujukan 
Tutuwuhan bungbu
Lauraceae
Bungbu
Panyedep
tempo téks

Séréh (Cybopogon cytratus) nyaéta salah sahiji tutuwuhan tina kulawarga Poacéae. Ieu mangrupa sabangsaning tutuwuhan jujukutan nu daunna panjang siga eurih.  bédana, rumpun séréh leuwih gedé jeung sok tumuwuh ngagorombol. Daun séréh miboga wangun ipis, lempeng, tulang daun sajajar, tungtung daun nyungcung jeung sisina keusrak. Sok kapanggih bagian luar jerona warna beureum. Sistim akarna kuat pisan jeung jero. Séréh resep kana tempat nu jemlék jeung deukeut kana cai, taneuh nu gembur/ngeprul, antukna teu héran mun tutuwuhan séréh loba tumuwuh di aréa pasawahan, irigasi, wahangan, jeung sajabana.  pikeun ngalobakeun ieu tutuwuhan bisa dilakonan ku cara neukteuk rimpangna/anakna atawa ku cara misahkeun dapuranna tuluy dipelak.
séréh miboga loba ngaran di daérah-daérah, saperti sere (Jawa); sarai, sorai, sange-sange (Sumatera); Tonti, sare (Sulawesi); hisa, isa (Maluku).

Sifat Kimiawi
Séréh ngandung minyak atsiri kalawan ngandung citral, geraniol, citronrllal, methylheptenone, eugenol methyleter, dipenten, eugenol kaninen, kadinol jeung limonene, Salian éta, sérh ngandung alkaloid, flavonoid, jeung polifenol.

Mangfaat
Séréh dipaké minangka bungbu dapur pikeun nyeungitkeun kadaharan; minyak séréh mangrupa minyak atsiri meunang nyuling tina pepelakan ieu.

Salah sahiji kagunaan lianna tina séréh nyaéta bauna nu bisa dipaké keur ngusir reungit, boh pepelakannana, atawa ogé minyakna.

Referensi

Poaceae
Tutuwuhan bungbu
Bungbu
Jukut (Basa Indonésia: rumput, Basa Banjar: kumpay, , Basa Jawa: suket, ) nyaéta tutuwuhan pendék nu sering aya di buruan, sisi jalan atawa lapangan. Jukut dianggap minangka gulma nu ngaganggu pepelakan lamun aya di sabudeureun pepelakan nu ngahaja dipelak, tapi mangrupa asét utama lapangan maén bal. Mangpaat séjén tina jukut nyaéta pikeun hiasan taman jeung parab ingon-ingon hérbivora.

Jukut aya nu liar jeung aya ogé anu dibudidayakeun pikeun diala mangpaatna, misalna keur jadi alas lapang olah raga, taman jeung parab. Jukut anu dibudidayakeun pikeun taman di antarana jukut gajah, jukut gajah mini, jukut babat, jeung jukut jepang,

Rujukan

Poaceae
Tutuwuhan hias
Buruan nyaéta aréal lemah nu biasana aya deukeuteun wangunan. Lemah ieu bisa dipléster, dikebonan, dipelakan kekembangan atawa kadang-kadang aya balongan. Buruan bisa aya di hareupeun, tukangeun atawa pipireun imah.

Imah
Lemah
Karang nujul kana sababaaha harti, di antarana:
 Karang (batu), nyaéta wangun batu nu ayana biasana di basisir jeung laut, minangka hasil tina numpukna sato laut nu geus paraeh, sarta nareuasan.
 Karang (lemah), atawa buruan nyaéta aréal taneuh di sabudeureun wangunan
 Kecap pagawéan: "nyusun", "nyieun" (biasana carita atawa wangun téks lianna). Tempo Karangan
 Nama sababaraha désa/kalurahan, contona:
 Karang, Bogorejo, Blora
 Karang, Delanggu, Klatén
 Karang, Juwana, Pati
 Karang, Karangpandan, Karanganyar
 Karang, Slogohimo, Wonogiri
 Karang, Sekaran, Lamongan
 Karang, Semanding, Tuban
Jalan nyaéta taneuh umum nu dipaké keur ngaliwatna jalma atawa angkutan.

Tempo ogé 
 Jalan satapak
 Jalan raya
 Jalan karéta api
 Jalan layang
 Pulisi tidur
Lapangan olahraga, daérah tempat dimaenkeunnana olahraga, kaasup di jerona lapangan maen bal, tenis meja, jeung lian-lianna.
 Lapangan terbang, nujul kana bandar udara
Goréng endog nyaéta kadaharan tina endog nu disiapkeun ku cara ngagoreng endog maké minyak goréng atawa mantéga panas dina katél.

Aya sababaraha cara midangkeun goreng endog di antarana:
 Dahdar endog, ku cara ngocok endog tuluy digoreng. Bungbu keur dahdar endog nyaéta uyah, jeung lamun seneng bisa ditambahan goréng bawang, daun bawang jeung cabé/céngék 
 Ceplok endog, endog henteu dikocok heula tapi langsung diabrukkeun kana minyak panas dina katel, tuluy dipurulukan ku uyah. Variasi séjén tina ceplok endog nyaéta endog mata sapi

Kadaharan
Katél atawa kawali nyaéta alat keur masak nu disimpen di luhureun kompor, dipaké keur wadah dahareun nu arek dikokolakeun. Katel bia dipaké keur ngagoreng, numis, jsb.

Cutatan

Kategori :parabot 
Kategori :pakakas
Kompor nyaéta alat masak nu ngahsilkeun panas nu luhur. Biasana kapanggih di dapur, tur bahan pameuleumna bisa rupa-rupa:

 LPG atawa Élpiji (gas)
 Résistansi listrik (maké élemén pamanas)
 Suluh 
 Minyak tanah
 Bahan pameuleum padet saperti areng atawa brikét batubara
Asam dokosahéksaénoat (docosahexaenoic acid, katelah DHA; asam 22:6(ω-3), all-cis-dokosa-4,7,10,13,16,19-héksaénoat; landihan cervonic acid) téh asam lemak ésénsial oméga-3. Sacara kimia, DHA téh kaasup asam karboksilat nu boga ranté 22-karbon jeung genep beungkeut ganda cis; beungkeut ganda nu mimiti aya dina karbon katilu ti tungtung oméga.

DHA loba dikandung dina minyak ikan, nu asalna ti mikroalga genus Schizochytrium nu diakumulasi tina ranté dahareun. Di industri, DHA diékstrak tina Crypthecodinium cohnii. Sacara métabolis, sato lolobana nyintésis DHA tina asam α-linolénat, asam lemak oméga-3 nu dikandung ku chia, flax, jeung rupa-rupa kakacangan & sisikian lianna.

DHA téh minangka asam lemak utama dina fosfolipid spérma jeung uteuk, sarta hususna rétina. Ayana DHA dina katuangan bisa ngurangan kadar trigliserida getih manusa, antukna bisa ngurangan résiko katarajang panyawat jantung. Kakurangan DHA bisa ngabalukarkeun kurangna kadar serotonin otak sarta dikaitkeun jeung ADHD, panyawat Alzheimer, jeung déprési.

Sintésis métabolik 
Dina awak manusa, lian tina katuangan, DHA ogé diturunkeun tina asam éikosapéntaénoat (EPA, 20:5, ω-3) ngaliwatan asam dokosapéntaénoat (DPA, 22:5 ω-3) salaku antara. Mimitina EPA dipanjangan jadi DPA, terus diteukteuk ku Δ4-desaturase. Jalan lianna nyaéta ngaliwatan peroksisom jeung mitokondria. EPA dipanjangan jadi 24:5 ω-3, laju didésaturasi jadi 24:6 ω-3, anu teras dipondokan jadi DHA (22:6 ω-3) maké oksidasi béta. Jalan ieu katelahna Sprecher's shunt.

DHA dina panyawat Alzheimer 
Danget ieu NIH nuju ngayakeun uji obat gedé-gedéan pikeun nguji pangaruh DHA kana panyawat Alzheimer. Ieu téh minangka uji munggaran DHA ka manusa, sedengkeun ka mencit transgenik mah geus kauji ngurangan plak jeung tau amiloid. Mun digabungkeun jeung asam arakidonat (asam lemak nu ogé aya dina minyak ikan), pangaruh DHA pikeun ngurangan plak téh ngurangan.

DHA nginhibisi karsinoma manusa di mencit 
Panalungtikan di Universitas Névada ngeunaan pangaruh tambahan DHA tumuwuhna adéno karsinoma kolon manusa dina mencit nunjukkeun yén mencit anu narima tambahan DHA tina algae tumorna leuwih saeutik batan anu narima oméga-3 tina minyak ikan atawa oméga-6 tina minyak jagong.

DHA dina susu indung jeung susu formula 
Kandungan DHA dina susu indung ilaharna antara 0,07% jeung 1,0% ti total asam lemak, rata-rata 0,34%, di antarana gumantung kana asupan lauk dina katuangan indungna.

Pikeun nambah ajén kandunganana, susu formula ogé kiwari loba nu ditambahan DHA. Produsén nu munggaran nambahkeun DHA (jeung ARA) kana susu formula téh Méad Johnson (2001), nu disatujuan ku Badan Pangawasan Ubar & Katuangan jeung Departemén Kaséhatan Kanada. Boh DHA atawa ARA disatujuan ku sabab duanana mémang aya dina susu indung manusa.

Rujukan 

Asam lemak
Peroksisom mangrupa organél sél eukariota nu pancénna pikeun méré sihan sél tina zat-zat racun; ku kituna ieu sél sumebar di salukiah jero sél. Mémbranna mangrupa hiji lapis ganda lipid nu misahkeun eusi 'beuteung'na ti sitosol (cairan jero sél) nu ngandung rupa-rupa protéin mémbran nu boga pancén penting pisan, kayaning ngimpor protéin jeung mantuan proliferasi. Teu kawas lisosom nu dibentuk dina jalur sékrétori, peroksisom mah bisa ngaréplikasi diri ku cara ngagedéan, terus meulah manéh, najan anu munggaran mah sigana dibentuk langsung. Peroksisom kapanggih ku ahli sitologi Bélgia Christian de Duve taun 1965.

Pancén 
Peroksisom ngandung énzim-énzim oksidatif, kayaning katalase, oksidase asam D-amino, jeung oksidase asam urat. Sababaraha énzim, ku ngagunakeun oksigén molekulér, bisa nyingkahkeun atom hidrogén ti substrat anu tangtu (dilabélan R) dina hiji réaksi oksidatif, antukna ngagasilkeun hidrogén peroksida (H2O2) anu toksik:

Katalase, énzim séjén di peroksisom, lajeng ngarobah H2O2 ieu pikeun ngoksidasi substrat séjén, kayaning fénol, asam format, formaldehid, jeung alkohol, ngagunakeun réaksi peroksidasi: 
, nu ngaleungitkeun hidrogén peroksida nu ngabahyakeun.

Ieu réaksi penting pisan dina sél-sél ati jeung ginjal, nyaéta pikeun ngancurkeun rupa-rupa sanyawa toksik (detoksifikasi) nu asup kana getih. Ku cara di luhur, kira 25% étanol anu diinum ku urang dioksidasi jadi asetaldehida. Mun H2O2 ngagunduk di jero sél, katalase ngarobah ieu molekul jadi cai maké ngaliwatan réaksi

Pancén utama peroksisom nyaéta pikeun ngarecah molekul-molekul asam lemak dina prosés nu katelah oksidasi-béta. Dina ieu prosés, asam lemak direcah sarta dirobah jadi Asetil-KoA, nu lajeng dipulangkeun deui ka sitosol pikeun guna séjénna. Dina sél-sél sato, oksidasi-béta bisa ogé lumangsung di mitokondria, sedengkeun dina kapang jeung tutuwuhan mah hususon di peroksisom.

Kakurangan 
Cacad peroksisom bisa ngabalukarkeun gangguan kana métabolisme lipid, di antarana sindrom Zellweger.

Rujukan

Tumbu kaluar 

 Peroxisome-Database

Métabolisme
Organél
Jatiwangi nujul kana sababaraha tempat nu lolobananana aya di Jawa Kulon, di antarana:

 Jatiwangi, Majalengka, hiji kacamatan di Kabupatén Majalengka
 Jatiwangi, Jatiwangi, Majalengka, hiji désa di Kacamatan Jatiwangi, Kabupatén Majalengka
 Jatiwangi, Pakenjeng, Garut, hiji désa di Kacamatan Pakenjeng, Kabupatén Garut
 Jatiwangi, Cikarang Barat, Bekasi, hiji désa di Kacamatan Cikarang Barat, Kabupatén Bekasi
 Jatiwangi, Jatisari, Karawang, hiji désa di Kacamatan Jatisari, Kabupatén Karawang
Kairo (basa Arab: القاهرة, dialihaksarakeun jadi al-Qāhirah) nyaéta ibu kota Mesir.

Wewengkon Kairo Raya miboga pangeusi kurang leuwih 16 yuta jiwa. Kota ieu mangrupa kota panggedéna di buana Afrika mah, pon kitu deui di Wétan Tengah. Kota ieu mangrupa hiji-hijina kota di Afrika nu miboga sistim metro.

Ku pangeusina, kota ieu disebut Misr atawa Masr, ngaran nagarana sorangan.

Kairo Islam nyaéta warisan dunya nu ditangtayungan ku UNESCO ti taun 1979.

Tumbu luar 

  Kairo Islam - situs warisan dunia 
  Kairo Islam - perlawatan

Ibu kota nagara
Kota di Mesir
Kota suci
Situs Warisan Dunya UNESCO
Féri nyaéta salah sahiji wangun kapal keur angkutan jarak deukeut. Féri miboga pancén penting dina sistim pangangkutan keur lolobana kota di basisir, nyieun transit langsung di antara dua tujuan kalayan béya nu leuwih saeutik lamun dibandingkeun jeung maké sasak atawa torowongan.

Féri keur nu laleumpang kalayan loba tempat eureunna, kawas di Vénésia, kadang katelah ogé minangka beus cai atawa taksi cai.

Angkutan cai
Wellington (basa teu resmina Te Whanganui-a-Tara atawa Poneke dina basa Māori), nyaéta ibu kota nagara Selandia Anyar. Kota ieu mangrupa wewengkon urban kadua panggedéna di Selandia Anyar, sarta mangrupa ibu kota nasional pangpadetna di Oséania. Pangeusina 370.000 jiwa.

Ngaran 
Kota ieu dingaranan Wellington pikeun ngahormatan Arthur Wellesley, Pangéran Wellington sarta nu meunangkeun Perang Waterloo. Gelar Pangéran datang ti kota Wellington di County Somerset.

Galeri 

Kota di Selandia Anyar
Guha Pawon nyaéta hiji guha nu perenahna di sabudeureun Kampung Guha Pawon jeung Panyusuan, Désa Gunungmasigit, Kacamatan Cipatat, Kabupatén Bandung, hiji wewengkon nu réa penambangan batuna. Saliwat mah di guha ieu téh henteu loba nu aheng, tapi  saha nu nyangka yén di jerona geuning aya 20.250 tulang taleng sarta 4.050 serpihan batu nu diperkirakeun umurna kurang leuwih 10 rebu taun. Hal ieu ngindikasikeun ayana kahirupan manusa purba di Tatar Sunda.

Rujukan
  Artikel di Pikiran Rakyat 
  Loka Eko Y ngeunaan Guha Pawon
  Seratan Nanang Saptono(Balai Arkeologi Bandung), dicandak ti Wordpress Dieny  
  Distamben Jabar 

Sajarah Sunda
Situs arkéologi
Situs Budaya
Tempat pelesir
Pulo nyaéta sawidang taneuh nu leuwih leutik ti batan buana tapi leuwih gedé ti batan karang, nu dilingkung ku cai. Kumpulan pulo disebutna kapuloan (basa Inggris: archipelago).

Wangenan "pulo" dumasar konvensi PBB ngeunaan Hukum Laut International taun 1982 (UNCLOS ’82), pasal 121 nyebutkeun yén
Pulo nyaéta daratan nu diwangun sacara alami sarta dilingkung ku cai jeung sok aya di saluhureun beungeut cai anu tempatna luhur.

Cindekna, pulo téh tempat anu teu meunang diteuleuman waktu cai keur caah.

Tempo ogé 
 Daptar pulo dumasar kana lega wilayah
 Fakta géografi dunya

 
Bentang alam