Paradoks nyaéta ungkara anu siga patukang tonggong jeung asumsi umum, tapi nyatana ngandung unsur bebeneran. Dina karya sastra, paradoks kaasup kana kategori éksprési teu langsung dina wangun harti anu méngpar.  Sacara umum, kecap paradoks mindeng dipaké jeung kontradiksi, tapi kontradiksi mah dianggap teu bener. Loba paradoks anu miboga jawaban, sanajan tetep ukur bisa diréngsékeun ngaliwatan sawala.  Kecap paradoks asalna tina basa Yunani paradoxon . Istilah éta ngandung harti sabalikna tina ékspéktasi, kapercayaan anu aya atawa anu ditanggap. Paradoks mangrupa gaya basa nu matak narik ati lantaran ngajak nu maca sangkan mikir leuwih jembar jeung kritis kana babasan nu ditepikeun. 

Paradoks dipaké salaku média pikeun nepikeun ungkara rétoris anu ngandung kontradiksi tapi sabenerna ngandung bebeneran. Paradoks bisa nahan panitén pamiarsa sabab kudu nalungtik proposisi lawan eksplisit atawa implisit . Paradoks bisa ngarangkum imajinasi, kanyataan jeung polemik. Ku kituna, upama diringkes sacara gembleng, paradoks miboga ciri anu unik lantaran béda jeung tokoh- tokoh lian dina hal nepikeun kontradiksi anu bisa méré éfék anu matak pikaheraneun lantaran ayana preposisi jeung harti di balik kontradiksi anu dijéntrékeun.

Conto

Grandfather paradox 
Ieu tiori ngécéskeun perjalanan waktu ka jaman baheula pikeun papanggih jeung maéhan hiji lalaki heubeul. Lamun akina tiwas saméméh bapa atawa indung lahir atawa saméméh akina tepang jeung nini, mangka bapa atawa indung teu kungsi lahir ka dunya.

Dampakna nyaéta yén éta moal pernah dilahirkeun jeung moal kungsi ngumbara deui dina waktosna pikeun maéhan akina. Terus, lamun anjeun henteu kungsi ngumbara deui ka jaman pikeun maéhan akina, akina hirup, bapa atawa indung kedah dilahirkeun jeung anakna bakal dibabarkeun.

Paradoks Predestinasi 
Ieu tiori paradoks ngajelaskeun hiji hal anu geus ditakdirkeun pikeun lumangsung atawa pasti bakal kajadian. Dina paradoks predestinasi, éta bisa nyieun parobahan dina mangsa katukang tapi teu bisa ngarobah hiji hal anu ditakdirkeun pikeun lumangsung dina mangsa nu bakal datang.

Bootstrap Paradox 
Bootstrap mangrupa paradoks anu nyababkeun hiji obyék atawa éfék obyék henteu écés. Contona, kiwari aya élmuwan maca gagasan ngeunaan tiori rélativitas Einstein. Terus nyobaan ngarambat kana waktu sangkan anjeun bisa mulang deui kana waktu jeung ngajarkeun tiori ka Einstein lila saacan anjeunna manggihan tiori séjén. Terus aya patarosan, saha nu manggihan ieu tiori? Lamun kitu jawabanana, tangtu teu mungkin lantaran maca gagasan-gagasan anu diciptakeun ku Einstein. Tapi lamun Einstein nu manggihan ieu tiori, tangtu ogé mustahil sabab diajarkeun deui ka jaman baheula.

Kidnapper Paradox 
Paradoks Kidnapper diibaratkeun kana tatarucingan anu dilakukeun ku penculik ka bapa anu diculik. Nu nyulik ngomong ka bapana nu anakna diculik, "Lamun manéh bisa neguh naon nu bakal dilaksanakeun engké, kuring bakal mulangkeun anak manéh" Jeung si bapa neguh "Kuring nyangka, manéh moal mulangkeun budakna." Nu nyulik hanjakal pisan sabab bapana bisa neguh tatarucingan, sabab bapana junun nebak naon anu dilakukeun. Hartina, budakna tetep kudu dipulangkeun. Najan kitu, lamun dipulangkeun mangka sangkaan Bapanu salah.

Paradoks Pangaruh Kukupu 
The Butterfly Effect Paradox mangrupa éfék paradoks anu diciptakeun ku perjalanan waktos. Konsékuansi tina perjalanan waktu jeung lampah kaliwat bisa ngabalukarkeun épék badag skala di mangsa nu bakal datang.

Contona, aya hiji kipas tina pilem "Star Wars" jeung "Indiana Jones". Tuluy nu raresepeun ngumbara deui dina jangka waktu papanggih anu tangtu jeung George Lucas. Ngan, éta nyababkeun manéhna eureun diajar di sakola pilem sangkan miboga mangpaat keur kahareupa. Ieu ngandung harti yén film " Star Wars " jeung " Indiana Jones " teu kungsi dihasilkeun sarta téhnologi nu dijieun diideuan ku pilem nu kungsi aya.

Rujukan

Tumbu ka luar 

  Open Directory Project: Paradoxes  Diarsipkan 2005-04-04 di Wayback Machine.
  Definability paradoxes
  Insolubles (at the Stanford Encyclopedia of Philosophy)
Logika
Sastra