Karajaan Kutai atawa Kutai Martadipura nyaéta karajaan Hindu di Nusantara anu mibanda bukti sajarah pangkolotna. Ngadeg mangsa abad ka-4. Karajaan ieu perenahna di Muara Kaman - Mahakam, Kalimantan Wétan . Ngaran Kutai nyoko kana tempat kapanggihna prasasti anu nunjukkeun éksisténsi karajaan éta. euweuh prasasti anu sacara jelas nyebutkeun ngaran karajaan ieu.

Sumber Sajarah 
Kapanggih tujuh yupa dina wangun tugu batu dina sabudeureun wewengkon tilas Karajaan Kutai. Aksara anu dipaké nyaéta aksara Pallawa kalawan maké basa Sansekerta. Salasihiji yupa silsilah raja-raja Kutai anu disebutkeun yén raja pangagungna nyaéta raja Mulawarman kalawan eusi prasasti saperti ieu di handap:
 
"śrīmatah śrī-narendrasya;
kuṇḍuṅgasya mahātmanaḥ;
putro śvavarmmo vikhyātah;
vaṅśakarttā yathāṅśumān;
tasya putrā mahātmānaḥ;
trayas traya ivāgnayaḥ;
teṣān trayāṇām pravaraḥ;
tapo-bala-damānvitaḥ;
śrī mūlavarmmā rājendro;
yaṣṭvā bahusuvarṇnakam;
tasya yajñasya yūpo ‘yam;
dvijendrais samprakalpitaḥ."

Anu bisa ditarjamahkeun kana basa Indonésia saperti ieu di handap:

"Sang Maharaja Kudungga yang amat mulia, mempunyai putra mahsyur, Sang Aswawarman namanya, yang seperti Ansuman (dewa matahari) menumbuhkan keluarga yang sangat mulia. Sang Aswawarman mempunyai putra tiga, seperti Api (yang suci) tiga. Yang terkemuka dari ketiga putra ialah Sang Mulawarman raja yang berperadaban baik, kuat, dan kuasa. Sang Mulawarman telah mengadakan kenduri (selamatan) emas amat banyak. Buat peringatan kenduri itulah tugu batu didirikan oleh para brahmana."

Kahirupan Masarakat

Kahirupan Agama 
Dumasar kana silsilah, geus bisa dipancegkeun yén Kudungga teu acan ngagem Hindu jeung masih mertahankeun budaya asli Indonésia. Mangsa Aswawarman, anjeunna geus mikawanoh ka ajaran Hindu, bisa ditempo tina ngarana. anjeunna disebut salaku Wamsakarta atawa pangadeg kulawarga raja. Budaya Hindu dipimeunang tina pangaruh India ngaliwatan paniagaan. Di jaman Aswawarman, mikawanoh upacara Vraryastoma, nyaéta ngabersihkeun diri sangkan meunang kasta anu diayakeun unggal aya urang Indonésia anu asup agama Hindu. Pentingna pangaruh brahmana di Kutai nunjukkeun dominasi pangaruh agama Syiwa anu katempo dina upacara kurban.

Ditilik tina eusi prasasti anu nyebutkeun yén:

Kahirupan Ékonomi jeung Sosial 
Kaayaan ékonomi jeung sosial ti karajaan Kutai teu dituliskeun dina tujuh yupa. Nilik kana kaayaan géografisna sarta lobana sesembahan bisa disebut yén karajaan ieu cukup. Dirojong ku letak karajaan anu aya di sisi walungan bisa dipancegkeun mangsa harita kaayaan paniagaan jeung kahirupan basisir kacida rongkahna.

Silsilah Raja Kutai 
 Maharaja Kudungga, gelar anumerta Dewawarman
 Maharaja Aswawarman
 Maharaja Mulawarman
 Maharaja Marawijaya Warman
 Maharaja Gajayana Warman
 Maharaja Tungga Warman
 Maharaja Jayanaga Warman
 Maharaja Nalasinga Warman
 Maharaja Nala Parana Tungga
 Maharaja Gadingga Warman Dewa
 Maharaja Indra Warman Dewa
 Maharaja Sangga Warman Dewa
 Maharaja Candrawarman
 Maharaja Sri Langka Dewa
 Maharaja Guna Parana Dewa
 Maharaja Wijaya Warman
 Maharaja Sri Aji Dewa
 Maharaja Mulia Putera
 Maharaja Nala Pandita
 Maharaja Indra Paruta Dewa
 Maharaja Dharma Setia

Rujukan 

Karajaan di Indonésia
Sajarah Indonésia
Indonésia