AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Onta nyaéta sato nu kukuna beulah, beuheungna panjang sarta na tonggongna miboga punduk (aya nu pundukna hiji, ogé nu pundukna dua). Biasana ieu sato sok dipaké ngangkut. Hirupna di wilayah gurun kayaning Arab, Afrika Utara, Asia Tengah, jeung sajabana. Kaasup kana genus Camelus (nu pundukna hiji-Camelus dromedarius; nu pundukna dua-Camelus bactrianus). Umur rata-ratana nyaéta 30 taun nepi ka 50 taun.

Kaonjoyan Onta 
Loba kaonjoyan onta dibandingkeun jeung sato lianna, di antarana, kahiji bisa ngamangpaatkeun cai kalawan éfisien. Dina waktu 10 menit, onta bisa nginum cai nepi ka 130 léter, jumlah nu kurang leuwih ampir sarua jeung sapertilu beurat awakna. Ku lantaran kitu, onta bisa nahan haus nu kacida lilana. Kadua, bisa ngamangpaatkeun hasil metabolisme. Onta bisa ngamaksimalkeun cai nu digunakeun sarta zat-zat kadaharan lianna ku cara nyalurkeun uréa kana liver. Struktur getih jeung sél onta kacida unikna nepi ka ieu sato bisa hirup dina waktu nu lila sanajan euweuh cai. Onta miboga enzim albumin nu ngabalukarkeun onta bisa nahan haus. Jumlah ieu énzim dina onta leuwih loba dibandingkeun jeung mahluk hirup lianna. Katilu, onta miboga punduk (tonggong nu nonjol vertikal ka luhur). Saperlima beurat onta nyaéta lemak nu aya dina éta punduk.

Sanajan onta nu miboga punuk bisa méakkeun kadaharan 30–50 kg, onta bisa kuat hirup sabulan sanajan dahar 2 kg jukut sapoéna. Kaopat, onta miboga biwir nu kacida kuatna sarta mirip karét nu ngabalukarkeun bisa ngadahar kadaharan nu aya cucukan. Kalima, onta miboga beuteung kalawan opat bilik sarta sistem pencernaan nu kuat. Kagenep, panon onta miboga bulu panon nu disusun jadi dua lapisan. Ieu lapisan nepi ka bisa ngajaga panon onta tina keusik nu asup lantaran miboga sistem pengaitan, nalika aya dina kondisi nu bahaya sacara otomatis ieu bulu panon nutupan panon. Katujuh, miboga bulu kandel nu nutupan awak sarta bisa ngajaga kulit onta tina panonpoé. Sabalikna, nalika hawa tiris, ieu bulu bisa ngajaga awak onta sangkan tetep haneut. Kadalapan, dampal cokor onta miboga ukuran nu leuwih gedé dibandingkeun ukuran jeung panjang sukuna. Kasalapan, irung jeung ceulina ditutupan ku bulu nu panjang sangkan bébas tina kekebul jeung keusik. Onta bisa nutupan liang irungna nepi ka keusik teu bisa asup.

Referensi 

Camelidae
Piano, salasahiji alat musik modérn. Asal kecapna tina basa Italia nyaéta  pianoforte. Nu maén piano disebut pianis. Dina mimiti ngajieunna, piano dimekarkeun tina waditra kacapi. Bédana téh ari kacapi mah maénkeunana dipetik sedengkeun piano ku cara neken tuts-tutsna. Sacara umum piano kaasup kana kelompok musik instrumental. Sora piano asalna tina geteran papan sora, nepi ka sora nu dihasilkeun bisa diatur gedé leutikna.

Sajarah Piano
Piano lahir tina kahayang ngahijikeun kaéndahan nada clavichord jeung kakuatan harpsichord. Kahayang éta ngabalukarkeun Marius nu asalna ti Paris (1716), Schroter ti Saxony (1717), jeung Christofori (1720) ti Padua Italia pikeun nyieun piano. Hasil nu lengkep sarta sampurna dijieun ku Bartoloméo Christofori hasil tina piano harpsichord jeung spinet (harpsichord leutik) di Istana Florentine-istana Ferdinand de’Medici. Ayeuna, éta piano munggaran téh diteundeun di Metropolitan Museum of Art di New York. 
Pertengahan abad ka XVII, piano dijieun dina sababaraha wangun. Mimitina mah aya nu dijieun mirip désain harpsichord kalawan senar nu luhur. Piano jadi leuwih pendék sanggeus John Isaac Newton ngamodifikasi tempatna nepi ka sajajar jeung téhel. 
Dina ahir periode 1790 piano era Mozart ngalaman parobahan di mana instrumen modérn katingali leuwih unggul. Dina révolusina, piano loba meunangkeun dukungan ti para komposer jeung pianis-pianis nu kasohor. Lantaran kitu, dina cara nyieunna ogé maké téhnologi canggih. Dina sawatara waktu, gaya sora piano nambahan tina 5 oktaf jadi 7 1/3 (atawa leuwih) oktaf, nu némbongkeun piano beuki modéren. Majuna ieu téhnologi piano alatan dukungan perusahaan di Inggris, Broadwood. Perusahaan Broadwood ngirim pianona ka Hadyn jeung Beethoven. Taun 1820 ieu piano ahirna disampurnakeun jadi tujuh oktaf. Tuluy kaluar tuntutan instrument musik nu leuwih hampang sarta murah. Alatan hal éta, dijieun waé piano pasagi. Nepi ka taun 1860-an piano pasagi loba dipaké. 
Rangka senar piano nu munggaran mah maké rangka kai tur ngan ukur bisa nahan tegangan nu hampang tina senarna.  Balukarna nalika abad ka XIX diwangun gedong-gedong konser nu ukuranana gedé, éta sora piano kurang cocog.  Alatan hal éta, piano nu maké rangka wesi mimiti dijieun.  Taun 1800 Joseph Smith ti Inggris nyieun piano maké rangka logam.  Piano hasil inovasi bisa nahan tegangan senar leuwih kuat nepi ka sora nu dihasilkeun ogé leuwih gedé. Taun 1882, Erard sadudulur maténkeun double escapement action nu aya patalina jeung cara kerja piano. Notasi piano asalna mah miboga 62 tuts jeung lima oktaf sarta dilengkepan ku pedal.  Éta pedal dipakéna maké tuur.  Tapi pedal nu maké suku nu diwanohkeun ku Inggris leuwih popiuler nepi ka kiwari. 
Sajumlahing kamekaran aya dina abad ka XIX jeung XX. Tegangan senar nu mimitina ditetepkeun 16 ton dina taun 1862, nambahan jadi 30 ton dina piano modéren.   Taun 1930-an aya piano éléktronik (piano listrik). Dadasarna tina téhnologi éléktroakustik atawamétodeudigital.  Nada sorana kadéngé ngaliwatan amplifier jeung loudspeaker.

Referensi

Alat musik modéren
Rossa mibanda ngaran lengkep Sri Rossa Rosalina Handiyani, lahir di Sumedang, Jawa Kulon, 9 Oktober 1978.  Penyanyi anu ngahontal gelar sarjana ti jurusan FISIP Universitas Indonésia dina Pébruari 2002 ieu mangrupa penyanyi aliranna pop anu kungsi jadi pamajikan Yoyo, salah saurang anggota grup Band Padi, sarta meunang budak nu dingaranan Rizky Wiati Ramadan.

Karir
Saprak umur 10 taun, Rossa geus dirérét ku produser rékaman. Sanggeus éta ngaluarkeun albeum barudak, nu judulna Untuk Sahabatku (1988). Eusina lagu barudak anu musikna dipigawé Franky Sahilatua, James F Sundah, Uce F Tekol, Areng Widodo sarta Alex Lia. Bakat nembangna mangrupa turunan ti indungna, Eni Kusmiani, nu keur ngorana aktif dina kagiatan tembang Cianjuran. Karir Rossa, nu ceunah keur leutikna resep kana maén kaléci sarta langlayangan ieu bisa kaitung gancang. Sabot masih kénéh sakola di SMUN 1 Sumedang, Rossa balik deui ngaluarkeun album laris, Nada-Nada Cinta (1996). Albeum Rossa anu dijual ieu, bisa disebut suksés, nepi ka 200 rebu gebing. Tangtuna, harita Rossa téh jadi dipikaresep babaturanna, manéhna minton di TV, sarta laguna jadi karesep di pantaran rumaja.
Sanggeus namatkeun SMU, Rossa menang kasempetan kuliah di FIKOM Universitas Indonésia sarta ayeuna geus menang gelar sarjana. Eukeur panyusunan skripsina, Rossa milih téma ngeunaan hubungan wartawan, artis, sarta manajer artis. Rossa ngaku yén manéhna resep lagu-lagu slow sarta lagu sedih. Albeumna nu katilu, Tegar (2000) jieunan Melly Goeslaw, lagu kasebut ogé jadi téma lagu dina sinétron arahan Putu Wijaya, SUAMI, ISTRI DAN DIA nu dipintonkeun di stasiun TV, RCTI. Hal éta nganteurkeun Rossa jadi salah sahiji artis anu super sibuk. Mimiti suting,  jadi béntang tamu di acara TV, acan paménta pikeun minton di sababaraha daérah. Rossa ogé kungsi jadi wawakil Indonésia pikeun nuturkeun Féstival Musik Vietnam My Love, 26-29 Oktober 2000. Kasuksesan karir solo Rossa nyieun manéhna dipercaya pikeun mawakeun soundtrack film réligi, Ayat-Ayat Cinta. Dibantuan ku artis Melly Goeslaw, Rossa ngaluarkeun album OST Ayat-Ayat Cinta 2008.

Pangajén
Best Female Artis (Anugerah Planet Muzik 2011)
Penyanyi pangalusna luar nagara, Anugerah Industri Muzik (AIM Award Malaysia) liwat lagu Ayat-ayat Cinta (3 Mei 2009)
Penyanyi solo awéwé  SCTV Award (SCTV Award 2008)
Penyanyi pangalusna luar nagara, Anugerah Industri Musik (AIM Award) liwat lagu Terlalu Cinta (2008)
Penyanyi solo awéwé pangalusna, Anugerah Musik Indonésia (AMI Award) liwat lagu Ayat-Ayat Cinta (2008)
Penyanyi solo awéwé pangalusna, Anugerah Musik Indonésia (AMI Award) liwat lagu Kembali (2005)
Penyanyi solo awéwé pangalusna, Anugerah Musik Indonésia (AMI Sharp Award)  liwat lagu Kini
Penyanyi solo awéwé pangalusna, Anugerah Musik Indonésia (AMI Sharp Award)  liwat lagu Hati yang Terpilih
The Best Female MTV Indonésia (dimeunagkeun liwat lagu Tegar).

Ruukan
Radén Tjétjé Somantri nyaéta salah sahiji inohong panaratas tari Sunda.  Lahir di Bandung ti pasangan Nyi Radén Siti Munigar, saurang ti kulawarga ménak Bandung jeung Rd. Somantri, ménak ti Purwakarta anu tilar dunya saméméh Tjétjé lahir.   Tjétjé lahir ti sakola HIS (satingkat sakola dasar) jeung MULO (satingkat sakolah menengah).  Atikan di MOSVIA (sakola pamongpraja) teu réngsé alatan loba kaganggu ku karesepna kana nari.  Anjeunna kungsi guguru rupa-rupa kasenian kayaning Penca Silat (1920), tari tayub (1911), tari topéng Cirebon (1918, 1925), jeung tari wayang (1915). Anjeunna ogé diajar tari Jawa  ngaliwatan buku, nongton sarta diskusi jeung panari anu dipikagumna.

Ti mimiti ngawasa tari, sanajan tari naon baé nu dipintonkeunana, matak ngajadikeun kawentar minangka panari anu kalintang hadéna.  Gerakanana éndah kalawan ngeusi, léngkahna mantep, sikepna wiwaha, pasemonna matak ngirut ati sing saha waé anu nongtonna, sanajan naon baé tari anu dipintonkeunana, naha éta téh tari putra atawa tari putri.

Pangalaman ngajar tarina téh nyaéta ngajar tari putra (tari patokan / tari keurseus) di sakola-sakola ménak kira-kira ti mimiti 1920-an, jeung di Kabupatén Bandung nalika ngajar nari pikeun putri (1937-1942).  Anjeunna jadi pangajar penca silat ti semet aya di pakumpulan Sekar Pakuan (1935-1942), jeung ngajar tari di luar kabupatén ti mimiti taun 1942 nepika di Rinenggasari.

Riwayat pagawéanna mah teu réa nu nyaho. Tjétjé kungsi digawé jadi Mantri Polisi di Kantor  Kacamatan Purwakarta jeung di Bank Denis di Bandung.  Pamungkas, anjeunna digawé di Djawatan Kebudajaan Djawa Barat, di sahandapeun Tb. O. Martakusuma.

Ti semet taun 1910-an Tjetje geus nyiptakeun mangpuluh-puluh komposisi tari. Lolobana mangrupa tari lenyepan (lemes) anu dibawakeun ku wanoja, kayaning tari Anjasmara (1946), tari Sulintang (1948), tari Rinéka Sari (1952), tari Kukupu (1952), jeung tari Renggarini (1958).

Réferénsi

Inohong Sunda
Prang-pring nyaéta kawih kaulinan anu dipaké ku barudak bari dariuk ngajajar, atawa ngariung bari nyanghunyar. Bari ngawih ditepakan, budak nu katepak panungtung kudu mintelkeun sukuna jadi émok. Biasana ngawih ieu prang-pring téh sok di téras imah bari ngadagoan hujan raat, atawa ngadagoan kadaharan anu keur dipasak ku indung salah saurang budak nu boga imah éta Rakitana kieu :

Prang-pring-prung
Sabuluh buluh gading
Saunda unda perang
Nya perang di pangadegan
Turuné puyuh
Hayam jago babaranten
Dikencréng-kencréng kucubung 
Kucubung kuruwak dugel 
Mana dugel ka si muntel
Telur jalu kembang kuménggér géyélKawih kaulinan barudak (diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Makédonia, atawa Makédon bisa ngalih ka:
 Kakaisaran Makédonia, hiji urut kakaisaran
 Makédonia (wewengkon), mangrupa wewengkon di Samenanjung Balkan
 Makédonia, hiji nagara daulat
 Républik Sosialis Makédonia (1946–1991), hiji unit féderal Yugoslavia jeung séké Républik Makédonia
 Vardar Makédonia, hiji wewengkon géografis nu kalobaannana kaasup ka Républik Makédonia
 Makédonia (Yunani) atawa Makédonia Yunani, hiji wewengkon di Yunani nu dibagi kana tilu distrik administratif:
 Makédonia Kulon
 Makédonia Tengah
 Makédonia Wétan jeung Thrake (ukur bagian kulon)
 Propinsi Blagoevgrad, nu sacara teu resmi disebut Pirin Makedonia, hiji wewengkon nagara Bulgaria
 Macedonia - masakan khas ti Italia

Tempo ogé:
 Basa Makédonia
 Papaséaan ngaran Makédonia
Cikeruhan nyaéta tari tradisional anu dibawakeun sarta dimekarkeun di Cikeruh. Cikeruh éta sorangan nyaéta hiji wewengkon di Jatinangor, Sumedang Jawa Barat. Tarianna mangrupa anu dicandak ti tingkah polah jalma jeung sasatoan.

Sajarah
Cikeruhan mangrupa seni tari pakaulan anu umurna geus buhun pisan. Mimitina lahir ti tradisi melak paré salaku wujud rasa syukur ka Dewi Sri Pohaci dina abad ka-18. dina mangsa éta jalma-jalma mapah ngangkat paré ka leuit bari ngengklak sarta nyorakeun pakakas nu aranjeunna bawa. Dina mangsa keur ngengklak, saurang pajabat Walanda anu gawé dipakébonan ngaeureunkeun aranjeunna di tengah jalan. Urang Walanda éta milu ngengklak jeung aranjeunna.
Salajengna, pajabat Walanda anu gawé di kompleks pakebonan karet jeung téh di Jatinangor, sok ngulem pamusik jeung nu ngawih sarta ronggeng keur mintonkeun Cikeruhan di komplek pakebonan téh jeung karet Jatinangor. Ti dinya Cikeruhan téh jadi tari pakaulan.

Cikeruhan mangrupa tari anu susunanna kawengku ku gerakan penca silat, dipirig ku ketuk tilu dibawakeun ku kaendahan koréografi jeung ekspresi ti pangibing lalaki jeung awewe. Cikeruhan ngagambarkeun rekaman mangsa baheula ti jawara anu mibanda kabiasaan senang-senang jeung pamer kakuatan dina acara kasenian sanggeus panen. Ku kituna, teu anéh lamun Cikeruhan kentel pisan ku unsur penca silatna.

Catetan

Seni ibing Sunda
Emping nyaéta hiji jenis kadaharan nyamikan anu dijieun ti buah melinjo, emping lain mangrupa kadaharan deungeun pikeun masarakat Indonésia, hususna di Pulo Jawa. Biasana dipaké minangka pelengkap kadaharan kawas loték, soto sarta sajabana.
Prosés nyieun emping pohara gampang sarta basajan, nyaéta nyangrai siki melinjo babarengan keusik sarta saterusna dipéprék nepi ka
ipis. Parabot anu dipaké ogé basajan, nyaéta anu dawam dipaké.
Biasana emping dipasarkeun dina kaayaan atah atawa bisa dicampur jeung hurang atawa kerang pikeun nambahan rasa sarta rupa anu geus digoréng.

Kapunjulan jeung Kahéngkéran
Gnetum gnemon geus lila dipikawanoh minangka pepelakan anu mibanda loba mangpaat. Ampir sakumna bagian pepelakan ieu mibanda mangpaat pikeun kahirupan manusa, ti mimitian buah, siki, daun, nepi ka watangna. Daun, buah sarta sikina dawam dikulub atawa dimasak, contona waé sayur haseum sarta tongseng kulit melinjo. Sikina bisa disangrai sarta dijadikeun emping melinjo anu ngeunah. Sedengkeun batangna bisa dipaké minangka bahan papan sarta pakakas rumah tangga anu basajan, sarta dahanna anu garing bisa dimangpaatkeun pikeun kai beuleum. Lobana mangpaat ti pepelakan gnetum gnemon atawa melinjo ieu anu nyieunana loba dibudi dayakan jelema.

Sajaba mangpaat kasebut di luhur, dipercaya ogé yén buah melinjo, hususna sikina, mibanda kandungan nutrisi anu pohara méré mangpaat nyagerkeun panyakit anu disebabkeun ku baktéri. Nurutkeun panalungtikan para ahli buah melinjo ngahasilkeun sanyawa antioksidan. Aktivitas antioksidan ieu mibogakonséntrasi protéin luhur, 9-10 persén dina unggal siki melinjo. Protéin utamana ukuranana 30 kilo Dalton éfeéktif pikeun maéhan radikal bébas anu jadi cukang lantaran sagala rupa panyakit.

Sanajan buah melinjo mibanda mangpaat anu alus dina merangan radikal bébas, tapi mun ngonsumsi anu kaleuleuwihan ogé henteu alus pikeun kaséhatan. Hal ieu kasebut ku sabab melinjo mibanda kandungan anu ngaranna purin, nyaéta zat anu bisa ngabalukarkeun asam urat. Lantaran éta ngonsumsi buah atawa olahan buah melinjo anu kaleuleuwihi. Tapi, lamun henteu dikonsumsi sacara kaleuleuwihan sarta cara ngolahna bener moal ngabalukarkeun asam urat. Mangka saha waé anu resep kana kadaharan atawa olahan ti buah melinjo, contona emping melinjo, kudu tarapti dina meuli sarta ngonsumsi kadaharan anu asalna ti pepelakan gnetum gnemon.

Rujukan

Bahan kadaharan
Goréngan
Batagor nyaéta wancahan tina baso tahu goréng, kadaharan has Bandung, Jawa Kulon  anu bahan utamana nyaéta lauk tanggiri nu dicampur jeung aci atawa tipung sagu, biasana dijual di roda sisi jalan atawa nguriling ka kampung-kampung. Malahan mah kiwari loba ogé nu jualanan ditempat matuh, saperti kios atawa kafe. Pohara nikmatna disajikeun kalayan maké sambel anu bahan dasarna suuk goréng. Batagor téh dipikaresep pisan ku balaréa, salian ti rasana nu ngeunah, hargana ogé  murah, bisa kabeuli ku masarakat. Batagor téh kiwari geus sumebar lain ngan di Bandung wungkul, tapi ogé disakuliah daérah Jawa Kulon, Jakarta,jsb.

Cara nyieun batagor 
Pikeun nyieun batagor téh siapkeun bahan-bahan saperti lauk tanggiri nu meunang ngagiling, tipung sagu atawa aci, endog, kulit pangsit. Bungbu nu biasana digunakeun di antarana pedes bubuk, uyah, gula bodas jeung bawang bodas. Sanggeus sakabéh bahan sadia, tuluy campurkeun kabéh bahan jeung bungbu dina hiji wadah, galokeun nepi ka kalis, tuluy cetak kanu kulit pangsit. Geus kitu mah kari ngagoréng. Biasana Batagor téh dipidangkeun maké sambel suuk. Kacida ni'matna mun dipidangkeun hanuet-haneut.

Rujukan 

Kadaharan
Jajanan pasar
Kadaharan urang Sunda
Olahan lauk tanggiri
Abkhazia (basa Abkhaz: Аҧсны/Apsny, basa Géorgia: აფხაზეთი/Apkhazeti, basa Rusia: Абха́зия/Abkhazia) nyaéta hiji nagara républik nu sacara de facto merdika, saluas 8.600 km², aya di Kaukasus. Géorgia nglaim Abkhazia salaku wewengkon kadaulatanna. Kadaulatan républik ieu teu diakuan sacara internasional, iwal Rusia nu ngakuanna dina 26 Agustus 2008 bareng jeung pangakuan kadaulatan Ossétia Kidul. Abkhazia aya di basisir wétan Laut Hideung, tepung wates jeung Rusia di kalér. Jeung Géorgia, watesna dina wewengkon Samegrelo-Zemo Svaneti di beulah wétan.

Lihat pula 
 Ossétia Kidul
 Walungan Réprua

Réferénsi

Tumbu kaluar 
 President of the Republic of Abkhazia. Official site (en, ru, ab, tr)
  Abkhazia.org
  Profil di BBC

Géorgia
Kaukasus
Wewengkon nu dipaséakeun
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+Nagorno-Karabakh / Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն / Dağlıq Qarabağ
|-
| style="background:#ffffff;" align="center" colspan=2 |

|-
| align=center colspan=2 | 
|-
| align=center colspan=2 | Peta wewengkon Kaukasus (Warna jingga nunjukkeun wewengkon nu dikawasaan Arménia)
|-
| Basa resmi
| Hayeren/Arménia
|-
| Ibu kota
| Stepanakert / Xankəndi|-
| Présidén
| Arkady Ghoukasyan
|-
| Perdana Menteri
| Anushavan Danielyan
|-
| Kamerdékaan – Déklarasi – Dirayakeun – Kadaulatan
| Ti Azerbaijan 10 Désémber 1991 2 Séptémber 1991 Teu diakuan
|-
| Wewengkon
| 4.400 km²
|-
| PadumukÉtnis 
| 145.000 (perk. 2002)95% étnik Arménia5% kaom minoritas
|-
| Mata uang
| Dram (AMD) (Arménia)
|-
| Zona wanci
| UTC +4 (DST +5)
|-
| TLD Internét
| —
|-
| Kode télépon
| 374
|-
|}

Nagorno-Karabakh (basa Azerbaijan: Dağlıq Qarabağ atawa Yuxarı Qarabağ; basa Rusia: Нагорный Карабах, Nagornyy Karabakh; basa Arménia: Լեռնային Ղարաբաղ, Lernayin Gharabagh) mangrupa hiji wewengkon nu aya di bagian kidul Kaukasus, kirang leuwih 270 km kuloneun Baku, ibu kota Azerbaijan. Wewengkon ieu dicicingan ku mayoritas étnik Arménia, jeung dikawasaan ku militér Arménia.

Padumuk étnik Arménia satempat mroklamasikeun kamerdékaan Républik Nagorno-Karabakh ti Azerbaijan dina 10 Désémber 1991, tapi kadaulatan républik éta teu diakuan ku dunya internasional jeung wewengkon éta sacara de jure'' dianggap salaku bagian ti Azerbaijan. Dina 27 Juni 2006, Arménia jeung Azerbaijan satuju pikeun ngijinkeun padumuk Nagorno-Karabakh ngayakeun réferéndum ngeunaan status wewengkon éta di waktu engké.

Réferénsi

Tumbu kaluar 
  Situs Kamenterian Luar Nagri 
  Situs Kantor Nagorno-Karabakh di AS
  Surat kabar pamaréntah Azat Artsakh

Géografi Azerbaijan
Kaukasus
Wewengkon nu dipaséakeun
Taratas ngeunaan géografi Azerbaijan
Républik Ossétia Kidul (basa Ossétia: Республикӕ Хуссар Ирыстон, Respublikae Xussar Iryston; basa Rusia: Республика Южная Осетия, Respublika Yuzhnaya Osetiya; basa Georgia: სამხრეთი ოსეთია, Samkhreti Osetia) mangrupa hiji nagara républik nu sacara de facto merdéka, aya di Kaukasus. Géorgia ngklaim Ossétia Kidul salaku wewengkon kadaulatanna. Kadaulatan républik ieu teu diakuan sacara internasional, iwal Rusia nu ngakuanna dina 26 Agustus 2008 bareng jeung pangakuan kadaulatan Abkhazia. Géorgia heunteu ngakuan status Ossétia Kidul minangka hiji éntitas sorangan; pamaréntah Géorgia ngangaranan républik ieu kalawan ngaran kolotna: Samachablo, atawa kiwari, wewengkon Tskhinvali (dumasar kana ibu kota républik ieu). Ossétia Kidul baheulana mangrupa bagian ti wewengkon Géorgia nu ngaranna Shida Kartli.

Dina Agustus 2008, aya peperangan antara pasukan Rusia jeung Géorgia.

Temp ogé 
 Perang Ossétia Kidul (2008)
 Abkhazia

Réferénsi

Tumbu kaluar 
  Southosetia.euro.ru 
  Ossetia.ru

Géorgia
Kaukasus
Wewengkon nu dipaséakeun
Ramayana nyaéta épos atawa wiracarita saperti Mahabharata sarta disebut ogé kawya (beungkeutan seni) nu kacida dipikaresep ku urang Hindu. Ramayana ditulis dina wangun séloka sajumlah 24.000, unggal séloka diwangun ku suku kecap. Numutkeun C.Hooykaas, Mahabarata leuwih kolot ti Ramayana lantaran di Mahabharata geus aya poliandri.

Referensi

Wiracarita
Ramayana
Sastra Hindu
Mitologi Hindu
Hadro nyaéta salah sahiji kasenian nu ngadumaniskeun budaya Parahiangan jeung budaya Parsi, Arab. Pangaruh Arab katingali tina puisi solawatan nu dijadikeun syair lagu, sedengkeun unsur kasundaanana témbong tina tabeuhan jeung ibing nu dimaénkeunana. Ieu kasenian mekar di  Desa Bojong Kecamatan Bungbulang Kabupaten Garut sarta diwanohkeun ku Kyai Haji Sura jeung Haji Achmad Sayuti nu asalna ti Kampung Tanjung Singuru Samarang Kabupatén Garut nalika taun 1917-an.  
Wangun pintonanana ampir sarua jeung macapatan atawa maca wawacan nu dipirig ku terebang jeung beduk. Ieu kasenian miboga ciri nu tangtu dina gaya jeung laguna. Gaya atawa lagana mangrupa gerakan nu dicokot tina jurus-jurus penca silat nu ngagambarkeun ayana hiji ajén patriotismeu nalika para pajoang narékahan kamerdekaan. Sedengkeun lagu atawa lirikna dicokot tina Sajak Pujangga Islam Syech Jafar Al-Banjanji. Waditra nu biasa dipaké mirig hadro nyaéta rebana, tilingtit, kempring, kompéang, bangsing, tarompét jeung bajidor nu biasa digantungkeun na beuheung. Para pamaénna maké kamprét bodas, calana hideung, totopong (iket) tur maké karémbong beureum nu dibeulitkeun dina dada. 
Biasana ieu kasenian dipintonkeun dina acara upacara poé-poé gedé atawa acara penting tingkat désa, kacamatan, kabupatén atawa propinsi. Salian ti éta osok dipintonkeun ogé dina acara jatukrami, nyunatan, atawa acara maras (nyukuran buuk orok).

Referensi

Seni tradisional
Kabupatén Garut
Kawah Darajat perenahna aya di Désa Padawaas, Kacamatan Pasirwangi, Kabupatén Garut. Mangrupa bagéan tina barisan gunung Papandayan nu miboga sawatara gunung aktif kalawan 2 jumlah kawah. Sanajan kitu ieu daérah miboga 24 sumur kawah minangka sumber panas bumi nu kiwari dijadikeun Pembangkit Listrik Tenaga Panas Bumi (PLTP) Darajat.

Aya tilu sumur kawah nu dijieun jadi PLTP, nyaéta Darajat I, Darajat II, jeung Darajat III. Ieu kawah padeukeut jeung Kawah Kamojang, wates antara Garut jeung Bandung.
Kiwari PLTP Darajat dikokolakeun ku Amoseas Indonesia Inc, anak perusahaan Chevron Texaco nu mangrupa pionir dina proyék pengelolaan panas bumi. Amoséas gawé bareng jeung PT Pertamina sarta PT Perusahaan Listrik Negara (PLN) ngaliwatan anak perusahaanana, Indonesia Power. Sedengkeun status kepemilikan lahan dicekel ku PT Perhutani. 
Salian ti dijadikeun PLTP, Kawah Darajat ogé jadi objék wisata nu sakurilingna dipapaés ku pagunungan jeung kebon-kebon nu kacida éndahna. Di daérah Kawah Darajat urang bisa ngalakukeun tracking, ningali alam nu éndah sarta panalungtikan gunung api.
Lamun urang hayang datang ka Kawah Darajat, urang kudu miboga izin heula ti pihak Amoséas, lantaran daérah ieu mangrupa daérah industri.. Di daérah Darajat, aya ogé tempat wisata salian ti kawah nyaéta cipanas nu mindeng dipaké ngojay.

Wates administrasi kawah Darajat
Kalér: Désa Padawaas
Kulon: Daérah cagar alam 
Kidul: Désa Sarimukti
Wétan: Désa Padawaas

Referensi

Tempat pelesir di Kabupatén Garut
Kawah
Fotografi kalawan umum ngandung harti prosés atawa métode pikeun ngahasilkeun gambar atawa foto tina hiji obyék ku cara ngarekam pantulan cahaya nu keuna kana obyék kasebut kana média nu peka cahaya. Alat paling populér pikeun néwak ieu cahaya téh nyaéta kaméra. Dina seni rupa, fotografi nyaéta prosés nyieun lukisan kalawan maké média cahaya.

Prinsip fotografi nyaéta mokuskeun cahaya kalawan bantuan prosés ngabiasna cahaya nu antukna mampuh “meuleum” médium pakakas optik (kaméra jsb.). Éta medium nu geus dibeuleum maké ukuran luminitas cahaya anu pas téh baris ngahasilkeun kalangkang nu idéntik jeung cahaya anu asup kana médium bias (satuluyna disebut lénsa).

Pikeun ngahasilkeun ukuran cahaya nu pas keur ngahasilkeun kalangkang, dipaké alat ukur bantuan nyaéta lightmeter. Sabada meunang ukuran cahaya anu pas, saurang fotografer bisa ngatur éta cahaya kalawan ngatur ASA (ISO Speed), diafragma (aperture) jeung maké filter.

Réferénsi 

Fotografi
Optik
Seni visual
Efek Rumah Kaca (Band) nyaéta grup musik indie anu dibentuk taun 2001 di Jakarta. Efek Rumah Kaca anu sok disingget jadi ERK ieu téh dibentuk ku Cholil Mahmud salaku vokalis jeung gitaris, Adrian Yunan Faisal salaku vokal latar jeung bassis, sarta Akbar Bagus Sudibyo salaku drummer. Najan ngaran grup musikna Efek Rumah Kaca tapi ieu grup musik lain nyebarkeun isu-isu lingkungan hirup dina laguna. Efek Rumah Kaca gbgeus sababaraha kali bongkar pasang personil, anu ahirna taun 2005 panceg ngan tiluan.

Debut pertama Efek Rumah Kaca nyaéta dina album kompilasi Science in Music. Album pertamana dingaranan Efek Rumah Kaca (2005) diteruskeun album Kamar Gelap (2008). Aliran musikna leuwih nyoko kana postrock atawa shoegaze, tapi Efek Rumah Kaca sorangan nyebut aliran musikna anyar di Dunya musik Indonesia. Efek Rumah Kaca pernah meunang panglélér MTV Music Awards 2008 dina kategori The Best Cutting edge. Lian ti éta Efek Rumah kaca ogé pernah jadi nominator AMI Award 2008, Rookie of the Year 2008 ku majalah Rolling Stone, taun 2009 Efek Rumah Kaca asup kana jajaran musisi Classmusic Heroes'. Di taun 2015, Efek Rumah kaca ngarilis album katiluna, Sinestesia (2015). Album ieu rilis 7 taun saatos Kamar Gelap, anu ngagaduhan tema ngeunaan politik sareng demokrasi. Album ieu ogé didedikasikeun kanggo bassis Efek Rumah Kaca, Adrian Yunan, anu kaserang ku panyakit neurologis.

Eusi lagu-lagu Efek Rumah Kaca sok sakapeung mah ngandung unsur pulitik, misalna waé nalika wacana RUUpornoaksi jeung pornografi kaluar, Efek Rumah Kaca nyieun lagu judulna Jalang, anu rumpakana: siapa berani bernyanyi nanti dikebiri/siapa yang berani menari nanti kan dieksekusi//.

 Diskografi 

 Efek Rumah Kaca (2007)
 Kamar Gelap (2008)
 Sinestesia (2015)''

Référénsi

Grup musik
Band Indie
Pager nyaéta jajaran awi, kai atawa beusi jeung salianna ti éta anu disaruakeun luhurna dina wates pakarangan, kebon atawa taman pikeun ciri jeung supaya ulah aya anu arasup kitu baé.

Harti kata pager kapanggih ogé dina terjemahan kecap “suk” (nu disusun ku huruf-huruf jeung rarangken aksara swara Ibrani: Sin-Sureq-Kaf), anu diturunkeun tina akar kecap indung SK (Samekh-Kaf).Hufur Samekh dina piktografi Ibrani kuno nyaéta gambar cucuk anu ngalambangkeun ide panyalindungan, ana pon huruf Kaf nyaéta gambar dampal leungeun anu ngalambangkeun ide pikeun nutup. Gabungan éta dua gambar téh ngandung harti “pikeun nutupan anu sifatna jadi panyalindungan”.

Cara Ngarawat Pager

Palakiah Nyingkahkeun Panarajang Rinyuh
pikeun nyingkahan panarajang rinyuh, pager bisa dilapisan ku cét anti rinyuh atawa ku cara nyemprotkeun zat anti rinyuh sahenteuna genep bulan sakali.

Sangkan Pager teu Bulukan
Pikeun nyingkahan panarajang jamur, nalika rék mulaskeun cét, hadéna mah kai téh dilapisan heula ku teka oil anu warnana natural. Éta lapisan téh diulaskeun sabada kaina dihampelas. Iwal ti bisa ngingkahkeun panarajang jamur, ieu lapisan téak oil téh boga mangpaat pikeun ngawétkeun warna kai sangkan teu robah.

Sangkan Henteu Kucel
Ieu hal téh alatan pger teu kaurus. Tarékahna nyaéta pager kudu dipulas deui ku pulas anyat. Pikeun hasil anu sampurna mah kudu maké cara mulas anu bener.

Réferénsi

Wangunan
Rancang wangun
Ajaria ( ), resmina Républik Otonom Ajaria (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა ), nyaéta hiji républik otonom di Géorgia. Ajaria aya di juru kidul-kulon Géorgia.

Ajaria dibagi kana 6 unit administratif:

Kota Batumi
Distrik Keda
Distrik Kobuleti
Distrik Khelvachauri
Distrik Shuakhevi
Distrik Khulo

Tingali ogé 

Babagian Géorgia
Urang Laz

Tumbu kaluar 

Pamaréntah Ajaria 
Déwan Luhur Ajaria
Praktik Islam jeung Kaislaman di Géorgia 

 
Kaukasus
Urut propinsi Géorgia
Wewengkon historis Géorgia
Républik otonom di Géorgia
Nu ngadeg taun 1991
Eundeuk-eundeuk cang nyaéta kawih kaulinan anu dipaké ku barudak bari eundeuk-eundeukan dina dahan tatangkalan. Barudak ngarawih bari suka bungah jeung ngeundeuk-ngeundeuk tangkal anu ditaékannana, ngarawihna bari seuseurian kawas nu nyurakan batur nu ngaliwat ka éta tangkal, dikawihkeun dialeu-aleu. Rakitanana kieu :

Eundeuk-eundeuk cang lagoni
Meunang peucang sahiji
Leupas deui ku nini
Beunang deui ku aki.

Rakitan kawih lianna kieu :

Eundeuk-eundeuk cang lagoni
Meunang peucang sahiji
'Leupas deui ku [[nyai]
Beunang deui ku santri
Leupas deui ku nini
Beunang deui ku aki.Kawih kaulinan barudak](diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Pacublak-cublak uang nyaéta kawih kaulinan anu dikawihkeun babarengan bari dariuk nu saurang nangkuban tujuanana pikeun teteguhan, biasana barang anu jadi teguhanna téh nyaéta karikil atawa sisikian disumputkeun dina leungeun salah saurang budak tuluy pada ngarawih, sanggeus ngawih tuluy salah saurang neguh di saha karikil atawa sisikian ayana, mun kapanggih saha nu nyepeng éta karikil atawa sisikian berarti gantian budak éta nu nyepeng sisikian anu kudu nagkuban. Dina sababaraha sumber mah carana téh ampir sarua nyaéta barudakna ngariung saurang baturna nu nyuuh (nangkuban) nu bakal neguh. Nu lianna numpangkeun leungeunna dikeupeulkeun, salah saurang ngeupeul barang atawa karikil anu rék diteguh. Nalika ngawih, nu nyuuh cengkat tuluy neguh, lamun kateguh di saha éta barang, nya manéhna nu kagiliran nyuuh pikeun neguh. Rakitanana kieu :

Pacublak-cublak uang
Uangnya manggul lonténg
Butata butiti
Si Tata wara-wiri
Tangsi nona tangsi babah
Si sidin mau kawin
Gamelan jegar-jegur
Amil panghuluna
Ta e em ta e em ta e em ta e em ta e em.

Rakitan kawih séjénna :

Pacublak-cublak uang
Manggoléntng-manggolanting
Butata butiti
Gembrang-gembrung
Gembrang-gembrung
Bo e-em, bo e-em.

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Naif nyaéta grup musik Indonesia anu dibentuk tanggal 22 Oktober 1995 di Jakarta. Naif dibentuk ku lima urang personil nyaéta Emil (Mohammad Amil Hussein, bass), David (David Bayu Danang Jaya, vokal), Jarwo (Fajar Endra Taruna, gitar), jeung Pepeng (Franki Indrasmoro Sumbodo, drum) sarta Chandra (keyboard). Taun 2003 Chandra kaluar sabab hayang ngamekarkeun karir saluyu jeung widang akademisna. Awalna para personil anu karuliah di IKJ sok ngumpul terus ngeband babaregan batan ngerjakeun tugas kuliah. Naif mimiti manggung di IKJ ngeusian acara-acara di kampus. Aliran musik anu digarap ku Naif disebut retro atawa bisa disebut musik lawas, tapi modéren.

Debut
Taun 1998, naif nyieun album anu judulna NAIF kalayan lagu andalan mobil balap. Taun 1998 ogé, naif ngarilis album JANGAN TERLALU NAIF, disusul album TITIK CERAH (2002). Album THE BEST dirilis taun 2005, diteruskeun album RETROPOLIS di taun nu sarua. Taun 2007, album naif TELEVISI dirilis kalayan lagu andalan Dimana Aku Disini. 2008, naif ngaluarkeun album LET'S GO anu ngan dijual dina majalah Rolling Stones, inovasi unik ogé dilarapkeun dina album A NIGHT AT SCHOUWBURG (2008) anu ngan dijual 500 CD plus hadiah baju minangka bentuk protés pembajakan. Anu pangayarna nyaéta album PLANET CINTA anu dirilis taun 2009.

Référénsi

Grup musik
Tungtung kalintungan nyaéta kawih kaulinan anu sarua jeung Pacublak-Cublak Uang tujuanana pikeun teteguhan, biasana barang anu jadi teguheunna téh karikil atawa sisikian disumputkeun dina leungeun salah saurang budak tuluy pada ngarawih, sanggeus ngawih tuluy salah saurang neguh di saha karikil atawa sisikian ayana, mun kapanggih saha nu nyepeng éta karikil atawa sisikian berarti gantian budak éta nu nyepeng sisikian anu kudu nagkuban. Dina sababaraha sumber mah carana téh ampir sarua nyaéta barudakna ngariung saurang baturna nu nyuuh (nangkuban) nu bakal neguh. Nu lianna numpangkeun leungeunna dikeupeulkeun, salah saurang ngeupeul barang atawa karikil anu rék diteguh. Nalika ngawih, nu nyuuh cengkat tuluy neguh, lamun kateguh di saha éta barang, nya manéhna nu kagiliran nyuuh pikeun neguh. Ieu di handap rakitan kawihna, dkawihkeun sabari dariuk sarua jeung Pacublak-Cublak Uang ngan bédana tina rakitan kawihna ari cara ngalakukeunna mah sarua.

Tong mali, maliatong mendekong
Kayu manis disangkané ora sombong
Sombong rinci-rinci
Sombong rinci-rinci
Mbok ayu tiang pundi
Pundi tongtak-tongtak
Pundi tongtak-tongtak

Tung tung kalintungan
Manis kalintung sawuda-wuda wana
Bayem raja tua tangisono
Titip lendung titip jangkung
Tumurun pangantén anyar
Cir kuciprak, kadeléh montok
Cir kuciprak, kadeléh montok.

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Caca burané (sok disebut ogé caca burangé) nyaéta kawih kaulinan anu tujuanana saru pikeun teteguhan siga Pacublak-Cublak Uang jeung Tungtung Kalintungan. Carana sarua pédah béda rakitan kawihna, barudakna ngariung saurang baturna nu nyuuh nu bakal neguh. nyaéta kawih kaulinan anu dikawihkeun babarengan. Barudakna ngariung saurang baturna nu nyuuh nu bakal neguh. Nu lianna numpangkeun leungeunna dikeupeulkeun, salah saurang ngeupeul barang anu rék diteguh. Nalika ngawih, nu nyuuh cengkat tuluy neguh, lamun kateguh di saha éta barang, nya manéhna nu kagiliran nyuuh pikeun neguh.

Rakitan kawih
Caca burané
Burané tali gobang
Gobang pancarané
Anak gajah bebayuné
Jing gojing léwok-léwok
Jing gojing léwok-léwok.Kawih kaulinan barudak (diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Tokécang nyaéta kawih kaulinan barudak anu dipaké ku barudak bari pacekel-cekel leungeun duaan-duaan, pahareup-hareup papasangan boh budak lalaki boh budak awéwé bari dariuk. Nalika ngawih duanana maralik bari murilitkeun leungeunna jadi patukang-tukang. Biasana ieu kakawihan téh sok dikarawihkeun bari nungguan hiji hal boh éta mangrupa barang boh jalma nu ditungguannana, tujuanana pikeun ngaleungitkeun kakesel atawa kakeuhuel jeung ngeusi waktu nu lowong sangkan ngabubungah sorangan, atawa barudak SD mah ieu kakawihan téh sok dipaké ulin anyang-anyangan atawa ngeusi waktu nu kosong lamun keur istirahat sakolana, sakapeung mah sok dipaké lomba atawa pasanggiri kawih kaulinan barudak sunda ku golongan nu tangtu pikeun tujuan pribadina husus) atawa tujuan umum pikeun masarakat ngamumulé budayana nu tileum kagésér ku budaya deungeun. Kieu rakitan kawihna, dikawihkeun bari leungeun nyepeng suku pasangan atawa budak nu disanghareupanana:

Tokécang, tokécang
Moncor ka handapeun palang
Nangtungna patukang-tukang.

Kawih lianna :

1
Tokécang, tokécang
Balangendir tosblong
Angeun kacang, angeun kacang
Sapariuk kosong

2
Tokécang, tokécang
Balangendir tosblong
Angeun kacang, angeun kacang
Sapependil kosong

3
Tokécang, tokécang
Malik pendil tosblong
Angeun kacang, angeun kacang
Sapariuk kosong.Kawih kaulinan barudak (diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Sasalimpetan nyaéta kawih kaulinan anu dipaké ku barudak bari ulin pacekel-cekel leungeun, tapi lobaan ngajajar ka gigir bari posisina dariuk sila nu panghareupna nangkeup kana tihang atawa barang nu disanghareupanana rék barang naon waé asal bisa katangkeup. Biasana dilakukeun bari anyang-anyangan lamun nu maénna barudak awéwé, tapi lamun nu maénna barudak lalaki mah tara bari anyang-anyang, sakapeung mah sok eméng-eméngan ahir ngawihna téh. Cara maénna nu tungtung beulah kénca muntang kana tihang atawa tangkal. Bari ngarawih nu pangtungtungna beulah katuhu leumpang ka beulah kénca dituturkeun ku nu séjénna, nepi ka kabéh budak leungeunna murilit. Bari murilit ngarawih sasalimpetan nepi ka beunang hiji budak ku budak séjénna sangkan kapanggih saha nu éléh jeung saha nu meunang, biasana sok dinyanyikeun ku barudak nu masih leutik kénéh nu umuran sakola TK di bingbing ku guru TK na séwang-séwangan dibagi kelompok, tapi jaman ayeuna mah ieu kawih téh sok dinyanyikeun ku barudak nu umuran SD ogé pikeun hiburan di sakola atawa di buruan imah. Rakitanana kieu :

Sasalimpetan 
Jajahan aing nu panjang héy! héy!
Saha nu panjang.Kawih kaulinan barudak (diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Ambil-ambilan nyaéta kawih kaulinan barudak anu dikawihkeun ku dua rombongan atawa kelompok ngajajar pahareup-hareup. Cara ngawihna siligenti patémbalan kawas sisindiran, tuluy tinuluy nepi ka éléh rombongan atawa kelompok nu hareupna teu bisa ngajawab deui. Budak nu kapilih ku rombongan anu kabagéan milih, disebut ngaranna tuluy pindah ka rombonganana atawa kelompokna, pindahna bari éngké-éngkéan sarta bari disurakan "maling endog!" ku rombongan anu ditinggalkeun. Tuluy nu éléh biasana kudu narima hukuman ti nu meunang, lamun nu éléh teu narima kana hukumanana bisana sok leuwih disurakan ku barudak nu meunang atawa disebutan "euweuh kanjutan!" keur lalaki, mun keur awéwé mah biasana sok disebutanna téh "euweuh peurahan!". Kieu rakitan kaawihna:

- Ambil-ambilan
turuktuk hayam samantu
+ Saha nu diambil
kami mah teu boga incu
- Si Anu ka dieu
purah nutu purah ngéjo
purah ngasakan baligo
+ Nyerieun sukuna
kacugak ku kaliagé
- Aya ubarna urat munding campur ragé
tiguling nyocolan dagé.

Kawih lianna :
- Ambil-ambilan
turuktuk hayam samantu
+ Saha nu diambil,
kami mah teu boga incu
boga gé anak pahatu
- Pahatu gé daék
purah nutu purah ngéjo
purah ngasakan baligo
+ Nyerieun sukuna
kacugak ku kaliagé
- Aya ubarna urat munding campur ragé
tiguling nyocolan dagé.Kawih kaulinan barudak (diakses tanggal 03 Mei 2011)

Referensi

Kaulinan budak Sunda
Dulang nyaéta parabot tradisional tina kai, dipaké pikeun wadah dina prosés masak sangu ku cara diseupan. Mimitina dulang dipaké paranti ngarih, satuluyna paranti wadah ngakeul jeung paranti wadah sangu.

Gambaran  
Dulang dijieun tina kai golondongan ku cara diliangan tapi teu parat (ngalogak), wujudna liangna kawas aseupan anu tibalik. Garis tengahna bagian luhur nyaéta kira-kira 30–45 cm (gumantung kana kai anu dipaké). Jerona liang moal jauh jeung ukuran garis-garis sisina liang.   Kandelna sisi liang dulang antara 3,5–5 cm.

Dulang tambaga
Dumasar kana tutupna aya dua nyaéta aya anu tutupan jeung aya anu euweuh tutupan. Dumasar kana ukuran aya nu gedé aya nu leutik. Dumasar kana gunana aya anu kusus paranti nendeun kadaharan samodél baki. Biasana dulang éta sok dipaké di kalangan Raja anu sok disenut pahar. Wangunna ogé béda jeung dulang anu lainna. Dumasar kana jenisna aya anu sukuan aya anu henteu. Dulang anu aya sukuan biasana dipaké di karajaan. Ukuran diaméterna antara 15–25 cm, jerona 4 cm. Sisina biasana aya ukiran, di tengah-tengahna aya suku dulang anu panjangna antara 3–7 cm. Bagian handap biasana leuwih gedé ti batan anu luhurjeung tengah, diaméterna 10 cm. Sedengkeun dulang anu euweuh sukuan wangunna buleud diaméterna antara 10–20 cm kalayan jerona 4 cm.

Kagunaan Dulang
Salain wadah pikeun ngarih keur nyangu dulang ogé dipaké paranti nutu béas ketan jadi ulén, opak, jeung paranti ngalemeskeun kulub sampeu jadi ulén sampeu atawa gegetuk. Dulang dijieun tina awi tina tangkal kalapa, nangka atawa tangkal lainna. Bahan anu alus nyaéta tina tangkal nangka ku sabab ngahasilkeun dulang anu lemes jeung warnana ka konéng-konéngan. Sedengkeun lamun tina tangkal kalapa mah kurang alus ku sasab dulangna bakal kasar.

Dulang dina kabudayaan Sunda
Dina kabudayaan Sunda, aya babasan jeung paribasa nu ngandung kecap dulang nyaéta Awéwé téh dulang tinandé, Keur meujeuhna bilatung dulang, Nyaah dulang, salain ti éta aya kekecapan dulang dina wawangsalan.

catetan

Parabot nu dijieun tina kai
Parabot dapur tradisional Sunda
Iis Laéliyah kasohor kalayan ngaran Iis Dahlia nyaéta saurang penyanyi dangdut anu ogé pamaén sinetron. Awéwé kalahiran Bongas, Indramayu, Jawa Kulon, 29 Méi 1972 éta geus ngaluarkeun albeum-albeum suksés sarta jadi legénda di ceuli masarakat.

Karir 
Yayang kitu ngaran sebutan Iis sabot nyokot kaputusan pikeun pindah jalur. Lamun manéhna tetep aya di jalur musik pop, gelar 'ratu' sarta sajumlah pangajén musik, bisa jadi moal kungsi dihontalna. Tapi sabenerna waktu éta manéhna yakin baris suksés. Penyanyi nu seurina khas ieu geus nembang ti taun 1980-an. Awal karirna Iis Dahlia kungsi ngalaman nembang ti kampung ka kampung. Pintonanna dimimitian waktu jadi béntang tamu acara Wajah Baru (TVRI, 1995), saterusna Iis terus jadi béntang tamu Pentas Lenong. Ti pintonan kasebut, ahirna Iis dikontrak pikeun rékaman nepi ka genep albeum. Karir Iis jadi gacang, hususna sanggeus ngaluarkeun albeum dangdut nu mimitina. Lila teu kaluar di layar kaca, Iis leuwih loba témbong di acara-acara off air, tapi dina bulan April 2009, sora melengkingna bisa didangukeun dina lagu Hampa Hatiku. Di lagu ieu, Iis digandéng Band Ungu pikeun kolaborasi. Duétna jeung ungu, dianggap minangka pemanasan ku Iis pikeun balik aktip di dunya musik dangdut. Di bulan Méi 2009, Iis ngaluarkeun single nu anyarna, Ajarkan Aku Setia. Resep sosialisasi, nyieun Iis boga ide pikeun mibanda tempat kumpul-kumpul. Babarengan jeung penyanyi Yuni Shara, Iis muka hiji resto di wewengkon Cilandak, Jakarta Kidul anu dibéréna ngaran, My Pancake. Ngasupan bulan Romadon, Iis balik ngaluarkeun albeum nu sipatna religi kalayan tajuk Ajarkan. Babarengan Ikke Nurjanah, Kristina, Cici Paramida, Evie Tamala, Iyeth Bustami, Ine Cynthia sarta Eri Susan, Iis kagabung dina kelompok musik dangdut D'Duta. Harepanana, liwat D'Duta, maranéhanana bisa méré apresiasi sarta bisa norobos di musik dangdut sangkan beuki mekar.

Albeum
Albeum-albeum Iis di antarana aya Junéd (1989), Tamu Tak Diundang (1990), Air Mata Tiada Arti (1990), Janda Kembang (1991), Gadis Désa & Super Taxi (1991), Arjuna (1992), Cinta Ternoda (1992), Darah Biru (1992), Ibarat Mencari Jarum di Lautan (1993), Mata Hati (1994), Payung Hitam (1995), Cinta Bukan Kapal (1996), Kecewa (1997), Tanda Cinta (1998), Ditinggal Kekasih (1998).

Kahirupan Pribadi
Iis sorangan kungsi nikah jeung Dadang Indrajaya, hanjakalna hubungan ieu gagal, nu balikarna jadi papisah, padahal harita mah pasangan ieu geus dibéré budak awéwé nu dingaranan Salsabilla Juwita, anu lahir 14 Juni 1998. Iis saterusna papanggih jeung saurang pilot, Satrio Dewandono, sarta sapuk pikeun nikah dina 3 Nopémber 2001 sarta boga budak nu ngaranna Devano Danendra. Kiwari indung dua anak ieu loba kalibet minangka juri sarta béntang tamu di acara-acara musik dangdut.

Rujukan

Penyayi Indonesia
Dangdut
Akrotiri, ogé disebut "Aréa Pangkalan Kawasa Kulon" (Western Sovereign Base Area/WSBA) jeung Dhékélia, ogé disebut "Aréa Pangkalan Kawasa Wétan" (Eastern Sovereign Base Area/ESBA), mangrupa dua Aréa Pangkalan Kawasa Britania (UK Sovereign Base Area/SBA) di Siprus, urut Koloni Makuta Britania. Akrotiri aya di bagian kidul Siprus, deukeut kota Limassol. Dhékélia aya di bagian tenggara, deukeut Larnaca. Kadua wewengkon éta miboga pangkalan militér, taneuh tatanén, jeung padumukan. Akrotiri dikurilingan ku wewengkon Républik Siprus, lamun Dhékélia tepung wates jeung zona panyangga Sarikat Bangsa-Bangsa jeung wewengkon Républik Turki Siprus Kalér.

Pasukan garnisun Britania ditempatkeun di ditu salaku wangun patahanan. Salian ti éta, aya ogé listening post (pos pikeun ngadéngékeun kaayaan musuh) jeung sahiji-hijina stasion RAF (Angkatan Udara Britania) nu panglengkepna di wewengkon Méditérania (sabab di Gibraltar euweuh pangkalan pesawat permanén), RAF Akrotiri. Britania ogé ngintunkeun pasukanna dina PBB nu ditugaskeun di Siprus. Sakabéh personél Britania di Siprus nepi ka 3.500 urang.

Hukum sipil dipakékeun ku otoritas sipil Britania, tapi leuwih mimilu modél hukum Républik Siprus. Loba wargi Siprus nu gawé di SBA, utamina pikeun otoritas Britania atawa salaku patani jeung padagang. Tapi ngan urang Siprus nu mibanda jaringan lokal (local connection) nu diijinkeun nyicing di ditu, kawas aranjeunna nu ngadumuk di désa Akrotiri atawa di gigir désa tatanggi deukeut pangkalan. Salian ti éta, désa Xylotimbou jeung Ormidhia di Républik Siprus mangrupa énklave nu dikurilingan ku SBA Dhékélia.

Pangkalan Kawasa di Siprus kaasup kana wewengkon luar nagri Britania, tapi sanésna dipingpin Gubernur, kawas téritorial nu séjén, SBA di Siprus dipingpin ku Administrator, nu ditunjuk ku Ratu, tapi boga tanggung jawab ka Kamenterian Patahanan, lain ka Kantor Luar Nagri jeung Pasamakmuran.

Tumbu kaluar 
 Loka Administrasi Aréa Pangkalan Kawasa

Siprus
Depéndensi Britania
Wewengkon peuntas laut Britania
Altai, Altay, atawa Altaik bisa ngalih ka:
 Pagunungan Altai
 Républik Altai
 Krai Altai
 Séké Altay
 Basa Altay, basa séké Altay
 Basa Altaik
 Bangsa Altaik
Républik Altai mangrupa ngaran Subjék Féderal Rusia. Subjék ieu miboga luas wewengkon 92.600 km² jeung populasi 202.947 jiwa (2002). Kalawan kapadetan padumuk 2,2 jiwa/km². Ibu kotana nyaéta Gorno-Altaysk.

Altai
Altai
Cakué asalna ti campuran tipung tarigu sarta soda kuéh diawuran gula, bawang bodas, pedes sarta ogé uyah anu saterusna digoréng, ngahasilkeun cakué wangunna anu manjang sarta rasa asin anu pohara has.

Cakué kadaharan tradisional ti nagari Cina. Biasana urang nyayajikeun cakué minangka camilan atawa campuran bubur hayam. Bahan atah cakuényaéta tarigu, endog, ragi, soda kuéh sarta uyah anu dijieun kawas iteuk sarta digoréng nepi ka boga warna konéng keemasan.

Cakué Penéléh bisa urang dapatkeun salah sahijina di Pasar Atom, Surabaya. Dina mimiti nangtungna, cakué spésial ieu muka warungna di Jl, Penéléh 21 taun baheula. Anu pohara spésial nyaéta saprak taun 1994 Cakué Penéléh mibanda inovasi kalayan nyieun cakué anu dieusi hurang anu geus dihaluskeun sarta dibéré samara pelem. Beuki pelem waktu didahar kalayan saos anu dijieun ti saos tomat, cuka sarta bawang bodas.

Cara nyieun Cakue

500 gram Tarigu
400 Ml cai
 1 sdm Baking powder
 1 sdt Baking soda
 1 1/2 sdt Garam
 Minyak Goréng sacukupna

Cara nyieun

Asupkeun baking powder, baking soda sarta uyah ka dina baskom tuluy asupkeun cai sarta aduk rata
Asupkeun tarigu, aduk rata sarta cicinhkeun salila 15-20 menit
Cokot adonan bagian sisi baskom. Saterusna pindahkeun ka bagian tengah - tengah adonan. cicingkeun deui salila 15-20 menit
Pigawé hal anu sarua saloba 3-4 kali nepi ka adonan kalis élastis
Balik adonan sarta béré saeutik minyak di permukaanna sangkan adonan tetep beueus. Ingkeun salila 1 jam
Keluarkeun adonan ti baskom. Bungkus paké plastik sarta wangun jadi pasagi panjang. cicingkeun salila 4 jam
Lamun nyieun adonan cakwé leuwih ti 1/2 kg. Potongan adonan sarta simpen di jero plastik pér 1/2 kg adonan
Sanggeus 4 jam, buka bungkus plastikna sarta keluarkeun adonan cakwéna
Bentuk adonan kalayan ngagunakeun rolling pin kai nepi ka katebalan 15 mm
Sanggeus éta, potong-potong adonan sarubak 1 cm nepi ka kabéh adonan béak
Tuluy simpen hiji potongan jeung hiji potongan jadi 2.
Paké tusuk saté, deudeutkeun bagian tengah anu manjang ku kituna kadua potongan kasebut ngahiji jadi 1 potongan
pigawé hal anu sarua nepi ka kabéh adonan cakwé béak
Cokot 1 bagian adonan anu siap goréng. 
Tuluy asupkeun ka dina minyak panas sarta goréng jeung seuneu nepi ka asak kacoklatan
Angkat sarta tiiskeun
Cakwe siap dihidangkan

Rujukan

Kadaharan ringen
Masakan Cina
Masakan Indonesia