AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Hariyanto Arbi (laèr 21 Januari 1972) panèka sala sèttong mantan pamaèn badminton asal Indonèsia. Satèya, Hariyanto aghâbây dadi politikus dhâri Partai Solidaritas Indonesia (PSI).

Pranala loar 

  profilnya di members.tripod
  Situs pemda Jatim 
Orèng
Hastomo Arbi (laèr 5 Agustus 1958) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.
Orèng
Muhammad Rian Ardianto (laèr 13 Februari 1996) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Orèng
Antonius Budi Ariantho (laèr 23 Oktober 1971) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putra asal Indonèsia.

Tandha pangesto 
 Medali Perunggu Olimpiade 1996 è Atlanta
 Juara World Championship 1995
 Juara Thomas Cup 1996 bân 2000
 Juara Indonesia Terbuka 1996
 Finalis All England 1995
 Finalis World Grand Prix Championship 1999
 Juara Beregu SEA Games 1995
 Juara Polandia Terbuka (bulu tangkis) 1993
 Juara Prancis Terbuka (bulu tangkis) 1993

Pranala loar 
 Profil Antonius Budi Ariantho 
Orèng
Aris Budiharti (laèr 4 Januari 1993) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putri bân Ganda Campuran asal Indonèsia. Aris maèn sareng Dian Fitriani otabâ Putra Eka Rhoma.

Tanda pangesto

Ganda Putri 

 2011: Juara "Tangkas Alfamart Junior Challange Open Badminton Championship 2011" (sareng Dian Fitriani)
 2011: Perempat final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Dian Fitriani)

Ganda Campuran 
 2011: Runner-up "Tangkas Alfamart Junior Challange Open Badminton Championship 2011" (sareng Putra Eka Rhoma)
 2011: Perempat final "Victor Indonesia International Challange 2011" (sareng Putra Eka Rhoma)
 2011: Perempat Final Singapore International Series 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
 2011: Semi Final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
 2012: Perempat final Ciputra Hanoi Vietnam International Challenge 2012 (sareng Putra Eka Rhoma)

Pranala loar 

  Profil pemain di situs resmi PBSI
  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Orèng
Dwi Aryanto panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia-Swiss.

Orèng
Yeni Asmarani (laèr 20 Maret 1992) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Tandha pangesto 
 2012: Runner-up INDONESIA OPEN GRAND PRIX GOLD BADMINTON 2012, Perempatfinalis Li-Ning Singapore International, Perempatfinalis Victor Indonesia International, Perempatfinalis Malaysia International.
 2013: Semifinalis Iran Fajr International Challenge, Perempatfinalis Skycity New Zealand Open Grand Prix
 2014: Juara Puertorico Oki Jelly Drink Badminton Championships

Pranala loar 
  Profil pemain di situs resmi PBSI
  Ranking pemain di situs BWF World Ranking
Orèng
Shella Devi Aulia (laèr 4 Juli 1994) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putri bân Ganda Campuran asal Indonèsia. Shella maèn sareng Anggia Shitta Awanda otabâ Hafiz Faisal.

Pranala loar 

  Profil pemain di situs resmi PBSI
 Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com
Orèng
Leo Rolly Carnando (laèr è Klatèn, Jhâbâ Tengnga, 29 Julè 2001) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Pranala loar 
 Leo Rolly Carnando è bwf.tournamentsoftware.com
Orèng
Chico Aura Dwi Wardoyo (laèr è Jayapura, 15 Junè 1998) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Pranala loar 

 Kaca bwfbadminton.com
Orèng
Darmadi otabâ Wong Pek Sen (laèr è Solo, Jhâbâ Tengnga, 1945) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Tandha pangesto 

 Juara Kejurnas 1969
 Finalis All England 1969
 Juara Kanada Terbuka 1969 (Darmadi/Minarni)
 Juara Piala Thomas 1970 (Tim Indonesia)
 Juara Singapura Terbuka 1967 (Darmadi/Minarni)
 Finalis Malaysia Open 1967 (Darmadi/Minarni)
 Semifinalis Asian Games 1966 Ganda Campuran (Darmadi/Minarni)
 Finalis Asian Games 1966 Tunggal Putra

Pranala loar 

 Lamaran Darmadi - Tempo
Orèng
Hera Desi Ana Rachmawati (laèr 2 Disèmber 1990) panèka sala sèttong pamaèn badminton Tunggal Putri asal Indonèsia.

Pranala lowar 

  Profil pemain di situs resmi PBSI
  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com
Orèng
Utami Dewi (laèr è Sorbhâjâ, Jhâbâ Tèmor taon 1952) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Tandha pangesto 

 Juara Tunggal Putri Kejuaraan Asia 1971
 Juara Piala Uber 1975 (Tim Indonesia)
 Finalis (Juara 2) Piala Uber 1969 (Tim Indonesia)
 Finalis (Juara 2) Piala Uber 1972 (Tim Indonesia)
 Finalis (Juara 2) Tunggal Putri  simulasi Olimpiade 1972
 Finalis (Juara 2) Ganda Campuran simulasi Olimpiade 1972 (Christian Hadinata/Utami Dewi)
 Juara Kejuaraan Nasional (Kejurnas)
 Juara PON

Pranala lowar 

 Piala Uber 1975, Kelemahan Jadi Kekuatan  
 PBSI Bangga Pemain Indonesia Populerkan Bulu tangkis di AS
Orèng
Deyana Gresye Susanti Lomban (laèr è Manado, 27 Januwarè 1976) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putri bân Ganda Campuran asal Indonèsia.

Pranala lowar 

 Deyana Lomban di BWF.tournamentsoftware.com
 Deyana Lomban di Sports Reference
Orèng
Ellen Angelina (lahèr 30 Junè 1976) iyâ arèya sala sèttong pamaèn badminton Tunggal Putri asal Inḍonesia.

Tanḍha pangèsto 

 Juara Indonesia Terbuka 2001
 Finalis Kejuaraan Asia 2000
 Finalis Indonesia Terbuka 1999
 Finalis Piala Uber 1998 (Tim Indonesia)
 Juara Malaysia International 1997
 Juara Indonesia International 1997
 Juara German Juniors 1994
Orèng
Emma Ermawati (laèr 6 Oktober 1976) panèka sala sèttong pamaèn badminton asal Indonèsia.

Tandha pangesto 

Orèng
Irfan Fadhilah (laèr è 1 Januwarè 1991) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Campuran asal Indonèsia. Irfan maèn sareng Weni Anggraini.

Tandha pangesto 

 2009
 Juwara ka-2 Astec Ultra Milk Open Indonesia International Challenge 2009 (sareng Weni Anggraini
 2010
 Perempat final Sunkist Indonesia International Challenge Indocock Djarum Open 2010 (sareng Weni Anggraini)
 2011
 Perempat final Yonex Sunrise Vietnam Grand Prix Open 2011 (sareng Weni Anggraini)
 Perempat final HWASUN VICTOR Korea Grand Prix Gold 2011 (sareng Weni Anggraini)
 Semifinal TATA Open India International Challenge 2011 (sareng Weni Anggraini)
 2012
 Semifinal Osaka International Challenge 2012 (sareng Weni Anggraini)
 Runner-up YONEX-SUNRISE Malaysia Open GP Gold 2012 (sareng Weni Anggraini)
 Perempat final SCG Thailand Open 2012 (sareng Weni Anggraini)
 2013
 Juara Yonex Australian Badminton Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
 Perempat final SKYCITY New Zealand Badminton Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
 Semifinal London Grand Prix Gold 2013 (sareng Weni Anggraini)
 Perempat final Yonex Dutch Open 2013 (sareng Weni Anggraini)
 Semifinal Jeonju VICTOR Korea Grand Prix Gold 2013 (sareng Weni Anggraini)
Orèng
Hafiz Faizal (laèr è Jakarta, 23 Sèptèmber 1994) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Campuran asal Indonèsia. Hafiz maèn sareng Gloria Emanuelle Widjaja.

Tandha pangesto

Ganda Putra 

 2011: Semi final PROTON Malaysia International Challenge 2011 (sareng Putra Eka Rhoma)
 2012: Runner - up Yonex Dutch Junior 2012 (sareng Putra Eka Rhoma), Semi final German Junior 2012 (sareng Putra Eka Rhoma), Semi final INDONESIA OPEN GRAND PRIX GOLD BADMINTON 2012 (sareng Putra Eka Rhoma)

Ganda Campuran 

 2011: Juara TANGKAS ALFAMART JUNIOR CHALLENGE OPEN BADMINTON CHAMPIONSHIPS 2011 (sareng Shella Devi Aulia)
 2012: Juara Ciputra Hanoi Vietnam International Challenge 2012 (sareng Pia Zebadiah Bernadet)

Pranala lowar 

  Profil pemain di situs resmi PBSI
  Ranking pemain di situs Tournamentsoftware.com

Orèng
Verawaty Fajrin (laèr è Jakarta, 1 Oktober 1957) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Campuran, Ganda Putri bân Tunggal Putri asal Indonèsia. Verawati maèn sareng Imelda Wigoena, Ivanna Lie, Yanti Kusmiati, Bobby Ertanto, bân Eddy Hartono.

Pranala lowar 

 Profil è bwfbadminton.com

Orèng
Defri Juliant (lahèr klabân nyama Arif Defri Arianto è Bangkinang, 28 Desember 2002) panèka sorang panyanyi dangdut bhângsa Indonesia.

Panyanyi
Ghâḍḍhung cèna (Smilax china) otabâ tambhâ iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ḍâ' ka famili Smilacaceae. Buwâna sè la towa abârna mèra bân aḍhung-ghunḍhung.

Panyalambherrân 
Ghâḍḍhung cèna nyalambher è naghârâ-naghârâ Asia Tèmor akantha Cèna, Jeppang, sampè' ka Asia Tèmor Lao' akantha Filipina.

Sombher 

Smilacaceae
Totombuwân
Baku (bhâsa Azeri: Bakı) panèka embu' koṭṭa naghârâ bân koṭṭa palèng rajâ è Azerbaijan. Baku aghâdhui bhâbu sekitar 2.140 km², bân jumlah penduduk propinsi kasebbhut iyâ areya 2.200.000 orèng

Rujukan 

Azerbaijan
Ruk-jherrughân (Glycosmis pentaphylla) iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rutaceae. Totombuwân arèya èkoca' kèya gin berry è bhâsa Inggris.

Panyalambherrân 
Ruk-jherrughân tombu è Asia Tèmor akadhi Cèna, bân naghârâ Asia sè laèn akadhi Inḍia, Sri Lanka, Bhutan, Nèpal, Myanmar, Thailand, Kamboja, Viètnam, Malaysia, Inḍonesia, bân Filipina.

Sombher 

Rutaceae
Totombuwân
Jherruk keppro' (Citrus reticulata) otabâ jherruk buwâ otabâ jherruk madhurâ otabâ jherruk siyem iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka ḍâlem famili Rutaceae.

Jhâjhârbâ'ân ropa 
Jherruk keppro' arèya kennèng tombu sampè' 2-8 m, bân bhuleddhâ 8,27-24,82 cm. Kajuna jherruk keppro' arèya ta' aḍuri. Ḍâunna aghlumpo', kènè', bân talangkè'anna kènḍâ'. Buwâna abhângon akantha ebbal sè abâk pèppè'.

Sombher 

Rutaceae
Totombuwân
Binuwa (Anona reticulata) otabâ binowa iyâ arèya totombuwân sè tamaso' ka famili Anonnaceae. Binuwâ èkoca' kèya buah nona (Inḍonesia), anonas (Tagalog), custard apple (Inggris) bân èn-laènna. Totombuwân arèya sokklana ḍâri naghârâ Amèrika Tengnga, Amèrika Lao' bâgiyân ḍâjâ, bân Meksiko.

Sombher 
Totombuwân
Annonaceae
Somalia nyama resmina Republik Federal Somalia (bhâsa Somali: Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya; bhâsa Arab: جمهورية الصومال الفدرالية; Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Mogadishu.

Naghârâ
Yaman nyama resmina Republik Yaman (bhâsa Arab: الجمهورية اليمنية; Al-Jumhūriyyat Al-Yamaniyyah) panèka sala sèttong nagâhrâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Sana'a.

Naghârâ
Eritrea nyama resmina Naghârâ Eritrea (bhâsa Arab: دولة إريتريا; Dawlat Irītriyyā; bhâsa Tigrinya: ሃገረ ኤርትራ; Hagere Ertra; bhâsa Inggris: State of Eritrea) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Asmara.

Naghârâ
Djibouti nyama resmina Republik Djibouti (bhâsa Perancis: République de Djibouti; bhâsa Arab: جمهورية جيبوتي; Jumhūriyyat Jībūtī) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Djibouti/Jibuti.

Naghârâ
Oman (bhâsa Arab: سلطنة عمان) panèka sala sèttong nagâhrâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Muskat.

Naghârâ
Qatar (bhâsa Arab: دولة قطر) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Asia Bârâ'. Kottha otamana iyâ arèya Doha.

Naghârâ
Komoro nyama essana Perserikatan Komoro (bhâsa Arab: الإتحاد القمري; Al-Ittiḥād al-Qumurī/Qamarī; bhâsa Komoro: Udzima wa Komori; bhâsa Perancis: Union des Comores) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Afrika Tèmor. Kottha otamana iyâ arèya Moroni.

Naghârâ
Sajhârâ Sastrawan Modèrn Bhângkalan èmolaè taon 1960-ân. Klasifikasi sastrawan bisa èbâgi ka dâlem empa’ bâgiyân: periode pertama, periode kaduwâ’, periode katello’, bân periode kaempa’.
Kabhupatèn Bândâbâsa (Pèghu: كابْوڤاتَين باْنداْباْسا) iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Provinsi Jhâbâ Tèmor. Kottha otamana iyâ arèya Kecamadhân Bândâbâsa. Kottha otamana arèya bâḍâ è jalur ḍâri Kecamadhân Bhisokè bân Kabhupatèn Situbândâ sè nojjhu ka Kabhupatèn Jember. Kabhupatèn Bândâbâsa èkalènglèngè dhârâdhân, mangkana Kabhupatèn Bândâbâsa ta' anḍi' tasè'. È taon 2020, maghârsarè è Kabhupatèn Bândâbâsa aghunghung 776.151 orèng bi' kakerreppan maghârsarèna iyâ arèya 498 orèng/km2.

Sombher 

Kabhupatèn
Villematier panèka sala sèttong komun Perancis è departemen Haute-Garonne.
Bhâsa Kabi iyâ arèya sala sèttong bhâsa sè jhurbhu è Polo Jhâbâ è jhâman karajhâ'ân Hinḍu-Bhuddhâ Nusantara bân èyangghuy è ḍâlem bânnya' dâruna sastra. È traḍisi Jhâbâ, bhâsa Kabi èkoca' kèya klabân bhâsa Jhâbâ Kona. Makkè ḍâ'iyâ, bhâsa Kabi bânnè bhâsa Jhâbâ Kona sè sokkla, polana ella ollè pangaro dâri bhâsa Sansekerta.

Oca' kabi dhibi' ama'na "bhujhângghâ". Dhinèng dâruna sastra sè èyasèllaghi bi' Sang Kawi èsebbhut klabân nyama kakawin. Lomrana kakawin aropa'aghi rangkè'anna puisi sè noro'è la-pola tartanto.

Sombher 

Bhâsa
Ivan Lanin (bhâbbhâr 16 Januari 1975, asma lanjhângnga Ivan Razela Lanin) iyâ arèya ahli internet Indonesia. Orèngnga terkenal mènangka aktivis sè nyaranaghi ngangghuy bhâsa Indonesia baku sareng ngabâlâ terjemah ca’-oca’ bhâsa asing ka bhâsa Indonesia è Instagram, Twitter, bân Facebook.

Odi’ Ivan Lanin 
Ivan Lanin iyâ arèya pottra sariyang ḍâri 4 trètan. Keluragana perantau Minang ḍâri Nagari Balingka, semma’ bi’ Kotta Bukittinggi, Sumatra Bârâ’. Asma ramana iyâ arèya Mardi Lanin bân asma èbhuna iyâ arèya Erliza Aziz. Keluargana mangkat ka Jakarta taon 1958 polana bâḍâ Pemerintahan Revolusioner Republik Indonesia (PRRI) asareng rèng Minang sè laèn.

Kalakoan 
Ivan Lanin molaè nyerrat è Wikipedia Bhâsa Indonesia (WBI) sajjhek 2006 (klabân adaftar ngangghuy nyama IvanLanin neng tangghâl 18 Februari 2006). Serradhânna sè kapèng sittong iyâ arèya Pajak. Sajjhek rowa orèngnga ḍâddi fokus ka bhâsa Indonesia. Taon 2007, Ivan agabung ka Milis Bahtera, kompolan rèng-oreng sè perduli ḍâ’ ka bhâsa Indonesia.

Akhèr 2008 Wikimedia Indonesia èbhâbhât sareng 19 orèng tamasok Ivan Lanin. Neng rapat umum anggota, Ivan Lanin ḍâddhi Direktur Eksekutif Wikimedia Indonesia. Akhèr 2009 Ivan Lanin ambu polan sibuk.

Taon 2009, Ivan Lanin ètarèma S-2 è Magister Teknologi Informasi Universitas Indonesia sareng ḍâddhi pamarèksa Google bhâsa Indonesia.

Bâḍhi nyebbâraghi pangataoan bhâsa Indonesia, Ivan abhâbhât Kateglo (kamus, tesaurus, gosarium). Ivan ngembangaghi Kateglo abhârâng kancana, Romi Hardiyanto. Romi iyâ arèya jhuru pertal Firefox ka bhâsa Indonesia. Ivan kapèkkèran abhâbhât Kateglo è 9 Mei 2009. Ivan bâdi struktur basis data Kateglo ghun tello arè sareng ngebey programma manabi Romi ngatur analisis lakona program.

Sakola 
Ivan Lanin asakola neng SMP Negeri 2 Bandung, 1986. Salastarèna masok ka SMA Negeri 3 Bandung, jurusan IPA, 1989. Lulus SMA, lanjut akuliah jurusan Teknik Kimia, Institut Teknologi Bandung, 1992. Taon 2009, Ivan akuliah Magister Teknologi Informasi, Universitas Indonesia.

Pangghâliân 
Direktur Nara Bahasa.

Oladhi Jughân 
IvanLanin akun Ivan Lanin è Wikipedia Bhâsa Indonesia.

Sombher 

Orèng
Helsinki (bhâsa Swedia: Helsingfors) iyâ arèya kottha otama ḍâri naghârâ bân kottha palèng rajâ è Finlandia.

Geografi
Finlandia
Tallinn panèka embu' koṭṭa naghârâ bân koṭṭa palèng rajâ è Estonia.

Geografi
Estonia
Sompa Ngangodâdhân (Inḍonesia: Sumpah Pemuda) iyâ arèya kadhâddhiyân è 28 Oktober 1928 sè èyocapaghi bi' ngangodâdhân nasionalis è Kongrès Ngangodâdhân Kaḍuwâ (Kongres Pemuda Kedua). Ngangodâdhân arèya asompa tello parkara: sèttong bhângsa, sèttong naghâra, bân sèttong bhâsa.

Èssèna sompa 
Sè otama:

Kaulâ, ngangodâdhân Inḍonesia, ngakonè aengghun bhâbhâr sè sèttong, tana Inḍonesia.

Sè kaḍuwâ:

Kaulâ, ngangodâdhân Inḍonesia, ngakonè abhângsa sè sèttong, bhângsa Inḍonesia.

Sè katello:

Kaulâ, ngangodâdhân Inḍonesia, ngormatè bhâsa sè sèttong, bhâsa Inḍonesia.

Sè asompa 
È bâbâ rèya ngangodâdhân sè noro' lalakon Sompa Ngangodâdhân kasebbhut:

 Kopala: Sugondo Djojopuspito (Perhimpunan Pelajar-Pelajar Indonesia/PPPI)
 Bâkkèl kopala: R.M. Djoko Marsaid (Jong Java)
 Sèkretaris: Mohammad Yamin (Jong Soematranen Bond)
 Jhuru kapèssèyan: Amir Sjarifuddin (Jong Batak Bond)
 Panglako I: Johan Mohammad Cai (Jong Islamieten Bond)
 Panglako II: R. Katjasoengkana (Pemoeda Indonesia)
 Panglako III: R.C.I. Sendoek (Jong Celebes)
 Panglako IV: Johannes Leimena (Jong Ambon)
 Panglako V: Mohammad Rochjani Su'ud (Pemoeda Kaoem Betawi)

Sè ḍâteng 

 Abdoel Moethalib Sangadji
 Poernamawoelan
 Abdul Rachman
 Raden Soeharto
 Abu Hanifah
 Raden Soekamso
 Adnan Kapau Gani
 Ramelan
 Amir (Dieneren van Indie)
 Saerun (Keng Po)
 Anta Permana
 Saharjo
 Anwari
 Angger Panji
 Arnold Mononutu
 Ki Sarmidi Mangunsarkoro
 Assaat
 Sartono
 Bahder Djohan
 Sekarmadji Mardijan Kartosoewirjo
 Dali
 Setiawan
 Darsa
 Sigit (Indonesische Studieclub)
 Dien Pantouw
 Siti Sundari
 Djuanda
 Sjahpuddin Latif
 Dr. Pijper
 Sjahrial (Adviseur voor Inslandsch Zaken)
 Emma Poeradiredjo
 Soedjono Djoenoed Poesponegoro
 Halim
 R.M. Djoko Marsaid
 Hamami
 Soekamto
 Soekmono
 Soekowati (Volksraad)
 Johanna Masdani
 Paul Pinontoan
 Soemanang
 Kadir
 Soemarto
 Karto Menggolo
 Soenario (PAPI & INPO)
 Kasman Singodimedjo
 Soerjadi
 Koentjoro Poerbopranoto
 Soewadji Prawirohardjo
 Martakusuma
 Soewirjo
 Masmoen Rasid
 Soeworo
 Mohammad Ali Hanafiah
 Suhara
 Mohammad Nazif
 Sujono (Volksraad)
 Mohammad Roem
 Sulaeman
 Mohammad Tabrani
 Suwarni
 Mohammad Tamzil
 Tjahija
 Muhidin (Pasundan)
 Van der Plaas (Pemerintah Belanda)
 Mukarno
 Wilopo
 Muwardi
 Wage Rudolf Soepratman
 Nona Tumbel
 Aitai Baitawi Karubaba
 Poreu Abner Ohee
 Pouw Orpa Pallo

Panepteppan 
Sajjhek 1959, tangghâl 28 Oktober ètepteppaghi mènangka Arè Sompa Ngangodâdhân (Inḍonesia: Hari Sumpah Pemuda), sè aropa'aghi arè prèi kalabân pamarènta Inḍonesia lèbât Keppres No. 316 Taon 1959 tangghâl 16 Dèsèmber 1959 ka'angghuy ngèmodhi kadhâddhiyân Sompa Ngangodâdhân.
Sajhârâ Inḍonesia
Sajhârâ
Rafael José Orozco Maestre (lahèr è Becerril, 24 Maret 1954 - wafat è Barranquilla, 11 Junè 1992 è omor 38 taon)  panèka sala sèttong panyanyi Kolombia.

Album 

 Adelante (1975)
 Con Emoción (1975)
 Binomio de oro (1977)
 Por lo alto (1977)
 Enamorado como siempre (1978)
 Los Elegidos (1978)
 Súper vallenato (1979)
 Clase aparte (1980)
 De caché (1980)
 5 años de oro (1981)
 Festival vallenato (1982)
 Fuera de serie (1982)
 Mucha calidad (1983)
 Somos vallenato (1984)
 Superior (1985)
 Binomio de oro 1986 (1986)
 En concierto (1987)
 Internacional (1988)
 De Exportación (1989)
 De fiesta con binomio de oro (1990)
 De américa (1991)
 Por siempre (1991)

Panyanyi
Jenderal Besar TNI (Purn.) H. M. Soeharto, (Hacanaraka: ꦯꦸꦲꦂꦠ; IPA: / su:'hɑːrtɔ/) (ER, EYD: Suharto; 8 Juni 1921 - 27 Januari 2008) iyâ arèya Presiden kaduwe' Indonesia sè ajabat dâri taon 1967 sampe' 1988, aghènteeh Soekarno. È dunia internasional, otamana è Dunia Barat, Soeharto segghut èrujuk kalabân sebbhuttèn populer "The Smiling General" (bhâsa Indonesia: "Sang Jenderal yang Tersenyum") polana raéna sè malolo asenyum bân nunjuk aghi karamahan. Manabi de'nika, kalabân sadheje kontroversi sè bâdâ, Soeharto segghut jughân èsebbhut kalabân otoriter ka  alaenan bân Soeharto.[1][2][3]

Sabelluna ḍhâddhi presiden, Soeharto iyâ arèya pamimpin militer bâkto masa Hindia Bâlânḍhâ bân Kakaisaran Jepang, kalabân pangkat terakhir Mayor Jenderal. Samarèna Gerakan 30 September 1965, Soeharto aghebey operasi panertèbhân bân pangamanan kalabân parènta ḍâri Presiden Soekarno, sala sèttong sè èlakonè Soeharto iyâ arèya kalabân matade' Gerakan 30 September bân aberri'  parnyataan jhek PKI arèya organisasi sè terlarang. Bânnyak kontroversi nyebbhut operasi rèya mateeh sekitar 100.000 sampe' 2 juta jiwa, tapè jumla rèya koḍhu ḍhâddhi pètanya asabâb korban ḍâri Gerakan 30 September polè bânnyak.[4][5]

Soeharto samarèna jia èparèngi mandat sarèng Majelis Permusyawaratan Rakyat Sementara (MPRS) ḍhâddhi presiden bâkto 26 Maret 1968[6] aghântee Soekarno, bân resmi ḍhâddhi presiden bâkto taon 1968. Soeharto èpelè polè sarèng MPR bâkto taon 1973, 1978, 1983, 1988, 1993, bân 1998. Bâkto taon 1998, masa jabatanna marè samarèna ngunduraghi abè' ḍhibi'na è tangghâl 21 Mei taon kasebbhut, nyosol bâḍâna karosoan Mei 1998 bân pendudukan gedung DPR/MPR sarèng èbuwen mahasiswa. Soeharto aropaaghi orèng sè palèng abit ajabat ḍhâddhi presiden Indonesia. Soeharto èghântee sarèng B.J. Habibie.

Salama para' 32 taon pamarèntahanna Soeharto nyabè' pondasi pembangunan è Indonesia lèbet Repelita. Dâlâm masa kakoasaanna, sè èsebbhut Orde Baru, Soeharto abangun naghârâ  sè stabil bân ngaollè kamajuan ekonomi bân infrastruktur.[7][8][9][10] Dâlâm era rèya masyarakat ollè arghâ bahan-bahan pokok sè modè bân kabâdâân aman tor katartèbhân sè terjaga, jughân tercapainya Swasembada Bèrrâs. Parkara rèya ètoraè kalabân medali From Rice Importer To Self Sufficiency dâri Organisasi Pangan bân Pertanian (FAO) bâkto 1984 sè ètarèma Presiden Soeharto.[11]

Soeharto jughân aropaaghi sosok sè kontroversial polana abètesaghi kabebasan warga naghârâ Indonesia katoronan Tionghoa, menduduki Timor Timur, pamaksaan asas Pancasila è sakabbhina bidang, bân èsebbhut ḍhâddhi sala sèttong rezim palèng korup dâlâm sajarah dunia modern. Metorot Transparency International, estimasi karogièn naghârâ iyâ arèya sakitar 15–35 miliar dolar Amerika Serikat salama pamarèntahanna.[12] Namong, hal rèya tak berhasil èbuktèaghi, bahkan Majalah Time kala dâlâm gugatan  [13] bân usaha laèn ghâbây ngokom Soeharto gagal polana kasehatanna sè sajjèn sara. Samarèna sakè' abit, Soeharto adhinggâl omor polana kagagalan organ multifungsi è Jakarta è tangghâl 27 Januari 2008.

Soeharto bhâbbâr è tangghâl 8 Juni 1921 dâri sèttong rèng bine' sè aropaaghi èbhuna, asmana Sukirah
Kabhupatèn Jember iyâ arèya sala sèttong kotta è Jhâbâ Tèmor, Indonesia. Ibu kotta Kabhupatèn Jember iyâ arèya Kotta Jember sè bâḍâ è ngatengngana wilayah Tapal Kuda, Provinsi Jhâbâ Tèmor. Kabhupatèn Jember èbâgi ḍhâddhi 31 kacamadhâan sè asoson dâri 28 kacamatan bân 226 dhisa tor 3 kacamadhân sarèng 22 kelurahan.

Jember sempat anḍi kotta administratif, tapè sajjhâk taon 2001 istilah kotta administratif èkosot, saèngghâ Kotta Administratif Jember abâli polè dhâddhi bâgiyân dâri Kabhupatèn Jember. Arè Bhâbhârrâ Kabhupatèn Jember iyâ arèya tangghâl 1 Jânuwari.

Gèografis 
Kabhupatèn Jember bâḍâ è posisi 70 58‟06” kantos 80 33‟44” Lintang Selatan bân 1130 15‟47” kantos 1140 02‟35” Bujur Tèmor abentuk dataran ngarai sè subur è bâgiyân Tèngnga bân Lao' èkalèlèngi paghunongan sè è bâtes Ḍâjâ bân Tèmor sareng Samudra Indonesia è bâtès Lao'. Kennenganna korang lebbi 200 km ka ara tenggara Sorbhâjâ.

Sombher
Kotta Malang iyà arèya sala sèttong kotta è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kotta Malang tamasok kotta palèng rajà nomer ḍuà' è Jhâbhâ Tèmor samarèna Sorbhàjhà bàn nomer 12 è Inḍonèsia. Kotta rèya èbhângon tangghâl 1 April 1914.

Gèografis 
Kotta Malang luassa 114,26 km². Kotta Malang èbâgi dhâddhi 5 kacamadhân, 57 kelurahan, 548 RW (Rokon Warga), bân 4.181 RT (Rokon Tatangghâ).

Kottha Malang sè baḍâ è katènggiyen antara 440 – 667 mètèr è attas dhâsar aèng laut, iyâ arèya salah sèttong kottha tojjuwen wisata è Jhâbâ Tèmor sabâb potènsi alam bân iklim sè èka andhi'. Kottha Malang iyâ arèya kotta sè palèng rajâh nomer duâ' è Jhâbâ Tèmor marèna Sorbhâjâ.

Tempatte sè bâdâ è tengah-tengah wilayah Kabupatèn Malang secara astronomis bâdâ  è 112,06° – 112,07° Bujur Temor sareng 7,06° – 8,02° Lintang Selatan. abâreng sareng Kabupatèn Malang bân Kottha Batu, Kota Malang iyâ arèya bâgian dâri kesatuan wilayah sè è kenal kalabân nyama Malang Raya.

Sombher
Kabhupatèn Siḍoarjo, iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Provinsi Jhâbâh tèmor, Indonesia. ibu kottana iyâ arèya Kacamadhân Siḍoarjo kottana. Kabhupatèn arèya abâtâs  sareng Kotta Sorbhâjâ bân Kabhupatèn Gersèk è ḍâjâ, Sellat Mâdhurâ è tèmor, Kabhupatèn Pasuruan è lao', sareng Kabhupatèn Mojokerto è bârâ'. Abhâreng bân Gersèk, Siḍoarjo aropaaghi sala sèttong kotta se abhânto Sorbhâjâ, bân masok ḍâlem lèngker Gerbangkertosusila. Masyarakat kabhupatèn rèya ajumla 2.064.168 orèng è taon 2021. Lowas Kabhupatèn Siḍoarjo iyâ arèya 634, 39km².

Gèografis 
Wilayah Kabhupatèn Siḍoarjo bâḍâ è ḍuwâ' songay, saèngghâ èkènnal bân sebbhutân Kotta "Delta". Kabhupatèn Siḍoarjo bâḍâ è antara 112,5 – 112,9 dhârâjhât bujur tèmor bân  7,3 – 7,5 dhârâjhât lintang lao'.

Sombhèr
Kabhupatèn Magetan iyâ aréya sala settong wilayah kabhupaten kotta se bâdâ é Profinsi Jhâbâ Témor, Indonesia. Ebhu kottana iyâ arèya Kacamathân Magetan Kota. Kabhupaten panéka abêtes sareng Kabhupaten Ngawi e bâgiân kadâjânah, Kabhupaten Madiun e bâgiyân katémorra, Kabhupaten Ponorogo è bâgiyân kalao'na, Kabhupaten Karanganyar bân Kabhupaten Wonogiri. É taon 2021, Penduduk se bâdâ è Kabupaten Magetan ajumla 674.133 oreng.

Kabhupaten  Magetan é sebrangé jhâlân otama Sorbhâjâ-Ngawi-Yogyakarta bân jalurra seppor lèntas lao' poloh jhâbâ. Namong, Jhâlur panèka tak ngalèbâṭhi èbhu kotta Kabhupatèn Magetan. Coma sèttong stasiun se bâdâ e wilajâh Kabhupatèn Magetan, engghi panèka Stasiun Magetan se leta'na e wilajâh Kacamaṭhân Bârâ'.

Geogrfis 
Kabhupatèn Magetan persis bâdâ e bâbâna ghunung Lawu begiân tèmor abhântang dâri bâgiân lao' ka dâjâ saengghâna Kabhupatèn Magetan panéka pas eberri' jhulugân GREEN BELT LAWU otabâ lingkar hijau Lawu. 

Magetan ekennal asabâb karajinan kole' (samisal sapatu jhughân èttas), angghitân dâri pèrrèng, nang-ghinang, tor karupuk lempeng se ekaghâbây dâri nase'.

Sombher 

Kabhupatèn
Kabhupatèn Blitar iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Blitar rèya bâḍâ rakèra 167 km bârâ' ḍâjâna Sorbhâjâ sarêng 80 km ka bârâ' Kotta Malang. Blitar  èkocak kotta proklamator karana bâḍâ makam proklamator Inḍonèsia bân makam prèsiḍèn se ḍâ'-aḍâ' yakni Prèsiḍèn Ir. Soekarno. Neng Blitar bâḍâ Istana Gerbang, èsebbhut saka'ḍinto polana kennengngan rèya romana rèng seppo Ir. Soekarno. Blitar anḍi' cemmacem kennengngan wisata sè lèbur èèntarè. Sala sèttongnga Kebon Rojo, iyâ arèya taman èbuḍina kompleks roma dinas wali kotta Blitar sè èsediaaghi ghâbây masyarakat.

Gèografi 
Kotta Blitar iyâ arèya kotta kènik lèbêrre 32,578 km² bân èbêgi tello' kacamadhân iyâ arèya Sukorêjo lèbârrâ 9,92 km², Kacamadhân Kapanjên Kidul lèbârrâ 10,50 km², Kacamadhân Sananwetan lèbârrâ 12,15 km².

Sombhêr 

Kabhupatèn
Kabhupatèn Tuban (Jhâbâ: Anacaraka: ꦠꦸꦧꦤ꧀ Pegon: توبان), iyâ arèya sala sèttong Kabhupatèn è Provinsi Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Ibu kottana iyâ arèya Kâcamadhân Tuban. Bâtâs Dâjâ Kabhupatèn Tuban arèya Tasè' Jhâbâ, bâtâs temorra arèya Kabhupatèn Lamongan, bâtâs bârâ'èn arèya Kabhupaten Rembang bân Kabhupatèn Blora, ban bâtâs Lao'en arèya Kabhupatèn Bojonegoro. Kabhupatèn Tuban anḍi' kennengan sè stratègis, iyâ arèya è bâtâs Provinsi Jhâbâ Tèmor bân Jhâbâ Tengnga bân è lèbâdhi Jhâlân Nasional Daendels è Tasè' Dâjâ.

Gèografis 
Kabupatèn Tuban arèya andi' luas wilayah 1.839,95 km², 20 kâcamadhân, 17 kelurahan, kalabân 311 dhisa.

Sombher
Kabhupatèn Jombang iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è bâgiyân tengnga Provinsi Jhàbà Tèmor, Indonèsia. Kabhupatèn Jombang kaghungan ketèngghien 44 meter è attasse tasè'. Kabhupatèn Jombang bâdâ è bârâ' ḍâjâna Sorbhâjâ kalabân jara' 79 km. Luas Kabhupatèn Jombang iyâ arèya 1.159,50 km².

Gèografis 
Kabhupatèn Jombang iyâ arèya bâḍâ è bâgiyân tengnga Provinsi Jhàbhà Tèmor, Indonesia. Jombang bâḍâ è jalur langkalèng Sorbhâjâh-Madiun bân Malang-Babat. Jombang bâḍâ è lajân laok ghâris katulistiwa antara 112o03’45” bân 112o27’21”BT bân antara 07o20’37” bân 07o45’45” Lintang lao'.

Sombher
Kotta Batu (Pegon: باتو Osob Kiwalan: Utab) iyâ arèya sala settong kotta è Jhàbà Tèmor, Indonêsia. Kotta arèya bâḍâ è 90 km bârâ' dâjâ Sorbhàjà. Kotta Batu bâdâ è ketèngghien 800 meter è attasè tasè'. Kotta Batu bilân iyâ arèya bâgiyân ḍâri Kabhupatèn Malang, sè pas èteptepaghi dhâddhi kotta administrasi ka 6 Maret 1993. Tangghâl 17 Oktober 2001, Kotta Batu apèsa  ḍâri Kabhupatèn Malang.

Gèografis 
Kotta Batu bâḍâ è antara 1220 17' sampè' kalabân 1220 57' Bujur Tèmor bân 70 44' sampè' kalabân 80 26' Lintang Selatan.

Sombher
Kabhupatèn Trènggalèk iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Kabhupatèn Trènggalèk bâḍâ è ghâris 111°24-112°11’ Bujur Tèmor bân 7°53’-8°34’ Lintang Lao'.Trènggalèk èmaknaè mènangka kennengngan sè aghâbây gaplek. Gaplek arèya sala sèttong pakakas aghâbây kakanan sè bâḍâ è Trènggalèk sè biyasa èghâbây neng è Paghunongan Sewu, ngangghuy tèngghâng. È bâkto keraja'an Hinḍu-Buddhâ, Trènggalèk èsâmbhât tana pârdhikân. Namong, è jhâman Mpu Sindok Trènggalèk èsambhât mènangka kennengngan sèngasèllaghi gaplek.

Geografis 
Secara geografis Kabhupatèn Trenggalèk bâḍâ è antara koorḍinat 111°24-112°11’ Bujur Tèmor bân 7°53’-8°34’ Lintang Lao'.

Sombher
Kabhupatèn Keḍiri (Jhâbâ: Anacaraka: ꦏꦝꦶꦫꦶ, Pegon: كاڎيري, translit. Kadhiri) iyâ arêya sala sêttong kabhupatên e Jhâbâ Têmor, Indonesia sè loassa 1.386,05 km² . Orèng è khabupatên rêya bâḍâ 1.007 jiwa/km². Neng Kabhupatèn Keḍiri bâḍâ settong kacamatdhân sè èjhulughi Kampong Inggris sè anyama "Pare". Kacamadhân Pare ejhulughi kampong Inggris polana bânnyak kênnengngan kursus bhâsa Inggris. Kampong Inggris sè bâḍâ è Kacamadhân Pare ampon bânnyak èkanoningi rèng-orèng loar Madhurâ. Tak sakonik rèng loar sè ajhâr bhâsa Inggris ka Kampong Inggris è Pare. Biasana bâkto notop kuliah bânnyak mahasiswa sè akursus ka Kampong Inggris jêriya. Sè ajhâr bhâsa Inggris è Kampong Inggris Pare bênni coma mahasiswa otabê nak-kanak sè ghi' a sakola, tapê bâḍâ jughên sè la dhâddhi karyawan.

Gèografis 
Posisi gèografs Kabhupatèn Keḍiri bâḍâ è 111°47′ 05″ sampè' 112°18’20” Bujur Tèmor bân 7° 36′ 12″ sampè'  8° 0′ 32″ Lintang Lao'. Topografina iyâ arèya dataran rendah bân ghunong sè èlèbâthi songai Brantas ḍâri lao' ka ḍâjâ. Suhu oḍârâna 23° C sampè' 31° C kalabân tingkat curah ojhâna 1.652 mm sabbhân arè. Loas wilayana 1.386,05 km² otabâ 5% loas wilayah Provinsi Jhâbâ Têmor.

Sombher
Kabhupatèn Ponorogo iyâ arèya sala sèttong Kabhupatèn è Jhâbâ Temor, Indonèsia. Neng Kabhupatèn Ponorogo bâḍâ sala settong pondhuk rajâ sè anyama Pesantren Modern Darussalam Gontor. Kabhupatèn Ponorogo èkènnal kalabân jhulughân Kotta Reog otabâ Bhumi Reog polana kesenian Reog asalla ḍâri Kabhupatèn Ponorogo. Bânnyak wisata sè bâḍâ è Kabhupatèn Ponorogo yakni Curug Pangkal, Kedung Kenthus, bân laènna.

Gèografis 
Kabhupatèn Ponorogo bâdâ neng è 111°7’ sampèk 111° 52’ Bujur Tèmor bân 7° 49’ sampèk 8° 20’ Lintang Selatan.

Sombher
Jhâbâ Tengnga (Pegon: جاوي مـديا, translit. Jawi Madya) iyâ arèya sala sèttong provinsi è Inḑonèsia sè bâḑâ è nga' tengnga'na Polo Jhâbâ. Ibu Kota nah iyâ aréya Kotta Semarang. Jhâbâ Tengnga rèya anḑi' 29 kabhupatèn bân 6 kotta. Mongghu ghâris astronomis, Jhâbâ Tengnga bâḑâ è antarana 5°40’ bân 8°30’ Lintang Lao' bân antarana 108°30’ sareng 111°30’ Bujur Tèmor (tamaso' Polo Karimunjawa).

Gèografis 
Jhâbâ Tengnga geografissâh, Jhâbâ Tengnga anḑi' bâtas: bun Dâjâh – Laut Jawa; bun Lao' – Provinsi Daerah Istimewa Yogyakarta bân Samudra Hindia; bun Bârâ' – Provinsi Jhâbâ Bârâ'; bun Tèmur – Provinsi Jhâbâ Tèmur.

Sombher
Kabhupatèn Lamongan (Pegon: لامَوڠان)  iyà arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhàbà Tèmor, Indonèsia. Èberri' nyama Lamongan polana èkala' ḍâri nyamana orèng lambe' sè anyama Ranggahadi (Hadi). Raggahadi arèya kotara kalabân sebbudhân Mbah Lamong. Mbah Lamong arèya santrè sè pènter bân cerdas è pondhuk  Sunan Giri. Kabhupatèn Lamongan arèya terkenal kalabân sotona. Salaèn kotara bi' soto baḍâ pecel lele bân perkedèl. Kabhupatèn Lamongan arèya luassa korang lebbi 1.812, 8 km².

Gèografis 
Lamongan arèya anḍik bâtes ḍâri arah ḍâjâ sampè' Tasèk Jhâbâ. Ḍâri arah laok bâtessa sampè' Kabhupatèn Jombang bân Mojokerto. Ḍâri Bârâ' bâtessa sampè' Kabhupatèn Bojonegoro.

Mongghu gèografis Kabhupaten Lamongan bâḍâ è 6º51’54’’-7º23’6’’ Lintang Lao' bân 112º4’41’’-112º33’12’ Bujur Tèmor. Loas wilayana korang lebbi ±1.752,21 km² otabâ ±3.78% ḍâri loas wilayana Provinsi Jhâbâ Tèmor. Lanjhângnga ghâris pantai 47 km bân loas tasè' è Kabhupatèn Lamongan iyà arèya 902,4 km² mun èbitong ḍâri 12 mil attas tasè'.

Daratan Kabhupatèn Lamongan èpèsa bi' Songay Bengawan Solo, bân daratanna bâḍâ 3 cèrè yakni:

 Bâgiyân tengnga lao' iyâ arèya daratan mabâ sè abâk landhu (Kacamadhân Kedungpring, Babat, Sukodadi, Pucuk, Lamongan, Deket, Tikung, Sugio, Maduran, Sarirejo bân Kembangbahu.
 Bâgiyân lao' bân ḍâjâ iyâ arèya paghunongan kapor abhâto kalabân landhuna saddhâng (Kacamadhân Mantup, Sambeng, Ngimbang, Bluluk, Sukorame, Modo, Brondong, Paciran, bân Solokuro.
 Bâgiyân tengnga ḍâjâ iyâ arèya Bonorowo sè segghut banjir, Kacamadhân Sekaran, Laren, Karanggeneng, Kalitengah, Turi, Karangbinagun, bân Glagah.

Sombher
Kabhupatèn Banyuwangi iyê arèa sala sèttong kabhupatèn se bâḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Bâtes wilaya Kabhupatèn Banywuangi sè bâḍâ è bun ḍâjâ rèya Kabhupatèn Situbonḍo. Dhinèng bâtes è bun tèmor iyâ arèya Sellat Bhâli. È bun lao en rèya Samudra Indonesia. Mun è bun bârâ' rèya bâtessa kalabân Kabhupatèn Jember bàn Bânḍâbâsa. Kabhupatèn Banyuwangi anḍi' lowass 5.782,50 km² sè èbàgi dhâddhi 24 kacamadhân, 28 kelurahan, 189 dhisa, bân anḍi' lanjhâng ghâris tasè' 175,8 km.

Gèografis 
Kabhupatèn Banyuangi bâḍâ palèng tèmor Polo Jhâbâ kalabân jhulughân "Sunrise Of Java".

Sombhâr 

Kabhupatèn
Bhâsa Kangèjâng otabâ bhâsa Kangèan panèka bhâsa sè èkacator bi' bhângsa Kangèjâng e Kapoloan Kangèjâng (otamâna e Polo Kangèjâng), sâlaje dâjâ Tase' Bhâli.
Prof. Dr.-Ing. Ir. H. Bacharuddin Jusuf Habibie, FREng otabâ B.J. Habibie ((25 Juni 1936 – 11 September 2019) iyâ arèya Prèsiḍèn Rèpublik Inḍonèsia sè kapèng tello’. Sabellunna, B. J. Habibie ajabat Bâkkèl Prèsiḍèn Rèpublik Inḍonèsia sè kapèng pètto’ aghântèaghi Try Sutrisno. B. J. Habibie aghântèaghi Soeharto sè ambu ḍâri jabatan prèsiḍèn tangghâl 21 Mèi 1998. B. J. Habibie terkenal sanget mènangka profèsor sareng ilmuwan tèknologi aviasi internasional.

Prèsiḍèn B.J. Habibie èghântè Abdurrahman Wahid (Gus Dur) tangghâl 20 Oktober 1999 bi’ MPR samarèna Pemilu 1999. Habibie dhâddhi Bâkkèl Prèsiḍèn bân Prèsiḍèn Inḍonèsia sè bâkto jabatanna palèng sakoni’ yakni 2 bulân 7 arè (mènangka bâkkèl prèsiḍèn) bân 1 taon 5 bulân (mènangka prèsiḍèn).

B.J. Habibie iyâ arèya Prèsiḍèn Inḍonèsia sè kapèng sèttong sè ta’ oḍi’ è Jhâbhâ yakni ḍâri Kabila, Gorontalo, Sulawesi. Ramana orèng Gorontalo bân èbhuna rèng Yogyakarta. Pamarènta Gorontalo ampon abhângon Monumen B.J. Habibie è aḍâ’ labâng gerbang utama Bandar Udara Djalaluddin, è Kabhupatèn Gorontalo.

Bhâlâ 
B.J. Habibie iyâ arèya potra kaempa’ ḍâri 8 trètan. Asma ramana, Alwi Abdul Jalil Habibie bân èbhuna, R.A. Tuti Marini Puspowardojo. Ramana ahli tanè bân rèng seppo èbhuna dhâddhi dokter spesialis soca bân anḍi’ sakola’an.

Marga Habibie iyâ arèya marga asli struktur sosial Pohala'a (Kerajaan) è Kabila, Kabhupatèn Bone, Bolango, Gorontalo. Mbana Habibie orèng ahli aghâma, majelis peradilan aghâma, bân pemangku adat Gorontalo sè terkenal. Bhâlâ Habibie è Gorontalo senneng ngobu sapè, nganghungi bânnyak jhârân, bân kebbhun kopi.

Akabin sareng Ainun 
Habibie kennel ka Ainun pas ghi’ SMP bân atemmo pole è SMA Kristen Dago Bandung. Habibie ta’ ahubungan sareng Ainun dhing la akuliah bân alako è Jerman bân Ainun masok Fakultas Kedokteran, Universitas Indonesia.

B.J. Habibie akabin sareng Hasri Ainun Besari tangghâl 12 Mèi 1962 è Rangga Malela, Banḍung. Akaddhâ ngangghuy adhât Jhâbhâ bân lagghuna resepsi ngangghuy adhât Gorontalo è Hotel Preanger, Banḍung.

Samarèna akabin sareng Habibie, Ainun kodhu mèlè antara alako è ma sakè' nak-kanak neng Hamburg, Jerman otabâ dhâddhi èbhu roma tangga. Habibie sareng Ainun nganghungi ḍuwâ' potra, asmana Ilham Akbar Habibie bân Thareq Kemal Habibie.

Sakola 
Habibie ajhâr teknik mesin è Fakultas Teknik Universitas Indonesia Banḍung (mangkèn Institut Teknologi Banḍung) taon 1954. Taon 1955-1965 Habibie lanjut ajhâr studi teknik penerbangan, spesialisasi konstruksi kapal terbang, è RWTH Aachen, Jerman Bârâ'. Habibie ollè gelar diploma insinyur è 1960 bân gellar doktor insinyur taon 1965 kalabân predikat summa cum laude.

Gellar Adat 
Habibie ollè gellar adat tègghi ḍâri persekutuan 5 Kerajaan Adat Gorontalo. Gellar rèya ghun èberri' ka orèng sè ngabdhi ka bângatoa, bhângsa, bân naghârâ, yakni:

Sombher 

Orèng
H. Anies Rasyid Baswedan (Anies Baswedan), S.E., M.P.P., Ph.D. (lahèr 7 Mèi 1969) iyâ arèya akademisi, aktivis sosial, bân politisi Inḍonèsia.

Samarèna ajâlâni pendidikan bidang èlmo politik, Anies alanjut karier dhâddi akademisi. Anies ajabat dhâddhi Rektor Universitas Paramadina saabiddhâ bâllung taon. Anies jugâ èkennal sè ngâbây Indonesia Mengajar, sala sèttong gerakan sè biasa arèkrut generasi muda Inḍonèsia kaangghuy ngajâr è daèrah-daèrah loar Inḍonèsia saabiddhâ sataon. Kiprahna è bidang pendidikan alanjut ka ranah politik kalabân agabung ḍâlâm konvènsi calon prèsidèn Partai Demokrat taon 2013. Antara bulân Oktober 2014 sampè’ Juli 2016, Anies ajabat dhâddhi Menteri Pendidikan dan Kebudayaan Kabinet Kerja pimpinan Presiden Joko Widodo.

È ḍâlem pèlèyan Gubernur Daèrah Khusus Ibu Kota Jakarta taon 2017, Anies apasangan bân Sandiaga Uno bân èusung Partai Gerakan Indonèsia Raya (Gerindra) bân Partai Keadilan Sejahtera (PKS). Pasangan Anies-Sandi ngasèllaghi kamennangan è ḍâlâm pèlèyan kasebbhut kalabân bisa makala Basuki Tjahaja Purnama. Anies ajabat dâddi Gubernur DKI Jakarta saabiḍḍâ sèttong periode bân mamarè masa jabatnah è bulân Oktober 2022.

Anies iyâ arèya kompoy ḍâri Abdurrahman Baswedan, aropaaghi wartawan bân tokoh pergerakan golongan katoronan Arab-Inḍonèsia sè jhugâ aropaaghi sala sèttong Pahlawan Nasional Inḍonèsia.

Oḍi' Anies Baswedan 
Anies Baswedan è ahirraghi è Kuningan, Jâḅâ Bârâ'  è tangghâl 7 Mei 1969. andi' duwâ' trètan kandung, antaranah Ridwan Baswedan bân Abdillah Baswedan. orèngtoanah alakoh dâddi akademisi, Bapa'nah, Rasyid Baswedan aropaaghi mantan dosèn è Fakultas Èkonomi Universitas Islam Inḍonèsia, bân èbu-nah Aliyah Rasyid aropaaghi guru besar è Fakultas Ilmu Sosial dan Èkonomi Universitas Negeri Yogyakarta.

Anies a-nikah klabân Fery Farhati Ganis è tanggâl 11 Mei 1996. bân andi' empa' katoronan (ana'), è antaranah Mutiara Annisa, Mikail Azizi, Kaisar Hakam, dan Ismail Hakim. Anies nyambâdâni onjhângan dâri Salman Abdul Aziz (Raja Arab Saudi kapèng pètto') kaangghuy ongghâ hajji pertamanah bân bininah Fery Farhati bân èbu-nah, Aliyah Rasyid è bulân September 2017.

Sombher
Orèng Bâjo èngghi panèka orèng asalna dâri polo Bâjo è kapoloan Nosa Tenggara, Inḍonesia.
Sutomo (3 Oktober 1920-7 Oktober 1981) otabâ lebbi è kennal kalabân Bung Tomo arèya pahlawan nasional Inḍonèsia bân katua militer Inḍonèsia è masa Revolusi Inḍonesia sè èkennal polana perrannah dâlem perrang 10 November 1945

Carèta Oḍi'

Masa ngoḍa 
Sutomo èlahèraghi è Kampong Blaurân, Sorbhâjâh.

Sombher 
Orèng
Abu Raihan Muhammad bin Ahmad Al-Biruni (Abu Raihan Al-Biruni Biruni, Al Biruni) (4 Sèptember 973 – 13 Ḍèsember 1048) (bhâsa Persia: ابوریحان محمد بن احمد بیرونی ; bhâsa Arab: أبو الريحان محمد بن أحمد البيروني) iyâ arèya matematikawan, astronom, fisikawan, sarjana, penulis ensiklopedia, filsuf, pengembara, sejarawan, ahli geografi, ahli farmasi, bat-obattan, bân ghuru.

Al-Biruni lahèr è Khawarazmi, Turkmenistan (Khiva) neng kawasan Danau Aral, Asia Tengnga sè lambe’ masok wilayah Kekaisaran Persia. Al-Biruni ajhâr matematika bân falak ka Abu Nashr Mansur.

Al-Biruni akanca so Ibnu Miskawaih sareng Abu Ali Al-Hussain bin Abdullah bin Sina (Ibnu Sina) è universitas bân pusat sains sè èbhângon potrana Abu Al Abbas Ma'mun Khawarazmshah. Al-Biruni èntar ka India abhâreng Mahmud ḍâri Ghazni, Afganistan bhâdhi ajhâr bhâsa, filsafat, aghâma, bân nolès buku. Al-Biruni bisa oca’ Arab, Yunani, Suriah, Berber, sareng Sanskerta.

Karjâ 
Al-Biruni nolès bânnyak buku bhâsa Persia bân Arab. Kakḍinto karjâna:

 Omor 17 taon neliti ghâris lintang Kath, Khwarazm ngangghuy altitude maksima mataarè.
 Omor 22 taon nolès hasèl lako rèngkes yakni proyeksi peta kartografi (metodologi ngâbây proyeksi bhumè bidang datar.
 Omor 27 taon nolès buku “Kronologi”, buku astrolabe (angka desimal), 4 buku èlmo falak, bân 2 buku sajhârâ.
 Penelitian jari-jari Bhumè 6.339,6 kilomèter.
 Jumla bukuna lebbi ḍâri 120 buku.

Karjâ Matematika 

 Aritmetika teoretis bân praktis
 Namba seri
 Analisis kombinatorial
 kaidah angka 3
 Bilangan irasional
 teori perbandingan
 definisi aljabar
 metode pemecahan namba aljabar
 Geometri
 Teorema Archimedes
 Sudut segitiga

Karjâ salaèn Matematika 

 Kajian kritis oca' rèng Inḍia
 تحقيق ما للهند من مقولة معقولة في العقل أم مرذولة: Rèngkessan aghâma bân filosofi Inḍia
 الآثار الباقية عن القرون الخالية: kajian komparatif kalènḍer ḍâri bânnyak-bânnyak bhudhâjâ bân peradaban sè èhubungaghi bi' matematika, astronomi, bân sajhârâ.
 Aturan Mas'udi (القانون المسعودي): Buku Astronomi, Gèografi bân Ahli Tèknik. Buku rèya ènyamaè Mas'ud bhâdhi Mas'ud, pptrana Mahmud ḍâri Ghazni.
 Pengertian Astrologi (التفهيم لصناعة التنجيم) - pertanyaan bân jâwâban matematika bân astronomi (bhâsa Arab bân Persia).
 Farmasi (obat bân èlmo ḍokter)
 Permata (الجماهر في معرفة الجواهر): Gèologi, mineral, bân permata, bhâdhi Mawdud potrana Mas'ud
 Comprehensive Book on Precious Stones.
 Astrolab
 Buku rèngkessan sajhârâ.
 Riwayat Mahmud ḍâri Ghazni bân ramana.
 Sajhârâ Khawarazm.

Sombher 

Orèng
Bhângkèt èlmo
Nizar Tawfiq Qabbani (Nizar Qabbani), (21 Maret 1923-30 April 1998) arèyah orèng diplomat bân thâttih tokang syi’ir tor jughân penerbit Suriah.

Biografi

Kaodhiân sè lughâlluh 
Nizar Qabbani rèmbhik è èbhuh kottah Suriah Damaskus dhâri kalangan keluarga a dhâghâng kelas nga’thângaan. Qabbani è rabhât è Mithnah Al-Shahm, sâmmak bân Damaskus sè lajhuh. Qabbani asakola e Scientific College School nasional è Damaskus antarana taon  1930 bân 1941. Sè andik sakolaan aroah kancana bapakna Qabbani, nyamana Ahmad Munif Al-Aidi. Samarèna jâriyâ Qabbani ajhâr hukum neng Universitas Damaskus, sè è sâbbhut Universitas Suriah sampek taon 1958, Qabbani lulus kalabhân andik gelar sarajana hukum è taon 1945. 

È bhâkto kik ajhâr, Qabbani nolès kompolan puisi se è bârrik judul The Brunette Told Me.

Sombher
Gusti Muhammad Abdurrahman Bintang Mahaputra (bhâbbhâr 5 Mei 1996), èkennal mènangka Bintang Emon, panèka pelawak tunggal, aktor bân selebriti internet berkebangsaan Inḍonèsia. Bintang aropaaghi pamennang Stand Up Comedy Academy 3. Nyamana sajân èkennal lowas bilâ Bintang aghâbây video komedi è Instagram.

Kaodi'en awwâl 
Bintang toman dhâddhi santrè è sala settong pesantren sè bâḍâ è Jombang, Jawa Timur.

Karèr 
Bintang aropaaghi didikan komunitas Stand Up Indo Bandung sajjhek awwâl 2014 bân molaè èkennal sacara nasional saampon berhasil ajuarai Stand Up Comedy Academy 3 sè èpabâḍâ sareng Indosiar taon 2017.

Bintang kalè partama terjun ka dhunnyah perfilman kalabân kèngèng peran mènangka Somat dâlâm settong film komedi sè èsutradarai sareng Ernest Prakasa, yakni Milly & Mamet: Ini Bukan Cinta & Rangga taon 2017.

Ka 2020, Bintang meluncurkan settong segmen anyar, yakni Dewan Perwakilan Omel-Omel (DPO) sè abhângon video bân èbhetbhet kalabân komedi è akun Instagram ghâdhunna, kalabân bâkto antara settong kantos tello' mennèt. Tema dâri konten kasebbhut kèngèng aropa sambhât, ghârungghung, parèngatan bân karesahan dâri orèng-orèng è sakètarra sè rangrang èbahas otabâ èpadepak sacara gamblang. Ta' coma sukses melambungkan nyamana, video-video kasebbhut jughân berhasil dhâddhi bahan pabhentaan sé pas viral è dhunnyah maya.

Ka 12 Juni 2020, Emon mengunggah konten è akun Instagram dhibi'na ngennèng sindiranna attas kata'adhilân sè dhâddhi ka kasus penyèraman aèng kerras mongghu Novel Baswedan. Emon ghetton polana pelaku, sè sempat èpadhâddhi tersangka, ako "ta' tengnget" bilâ ngalakonè aksina. Kontenna kasebbhut sontak dhâddhi viral è jhâghât internet masyarakat Inḍonèsia. Namong, sacara teng-dáteng bâḍâ brâmpan pengguna ḍâri akun Twitter sè nodhu Emon mènangka pengguna bân bahkan pecandu narkoba.[4] Kaangghuy ajâwâb kabbhi tudingan sè èlontarkan dhâ' Emon kasebbhut, ka 15 Juni 2020, Emon ngalakonè tes urin è Rumah Sakit Pondok Indah, Puri Indah, Kembangan Selatan, Kembangan, Jakarta Barat. Melalui sala settong unggahan è Instagram, èkataoen bahwa rumah sakit kasebbhut makaloar sorat katerrangan sè aèssè parnyataan bahwa dhibi'na negatif ngangghuy amfetamin, opiates kokain, mariyuana bân benzodiazepin kalabân nomer 1662158-3/3087/PU/06/2020, sarta èparaf sareng Dokter Alse Kepermunanda ka pukul 21.45 WIB. Dukungan untuknya pun terros mengalir, ètandhâi kalabân tagar #BINTANGEMONBESTBOY sè jughân sempat dhâddhi tren è lini masa Twitter Indonesia.

Sombher
Abu Nawas (Abū-Nuwās: bhâsa Arab: ابو نواس),otabâ sè èkennal kalabân nyama Abu Ali Al-Hasan bin Hani Al-Hakami (756-814) otabâ Abu Nawas, areya sala sèttong penyair Arab. Abu nawas lahèr è Kotta Ahvaz, Persia. Abu Nawas aropaaghi toronan Arab bân Persia.  

Abu Nawas tamasok sala sèttonga penyair Sastra Arab Klasik sè kotara. Abu Nawas èkennal orèng sè bijaksana bân orèng sè loco. Abu Nawas bâḍâ è sala sèttonga carèta seribu satu malâm. È carètana Abu Nawas tak terro dhâddhi hakim (qadi) samarèna ollè bâsiyat ḍâri bapakna, mangkana Abu Nawas ongghâ dhâ’ bhungkana gheddâng akadhi jhârân. Abu Nawas sâgghut ètantang sareng ratoh Harun Ar-Rasyid bân cakancana Abu Nawas sopajhâ alakoni kalakoan sè tak masok akal akadhi ngallè maligi dhâ ghunong bân èn laèn.

Biografi

Lahèr 
Abu Nawas lahèr è taon 747 M è Kotta Ahvaz, Iran molaè ghi' kènè'. Nyama lanjhânga Abu Ali Al-Hasan bin Hani Al-Hakami. Saampona bapakna sobung omor, èbhuna nyambi Abu Nawas ngallè ḍâ' Kotta Basra, Irak. È dissak ajhâr cem-macema èlmo aghâma akadiyâ èlmo hadis, sastra Arab, bân èlmo Al-Qur’an.

Alako è Bagdad 
Tak abit samarèna ajhâr èlmo aghâma, Abu Nawas atemmo kalabân Walibah ibn Habib Al-Asad. Walibah abhârrik pangajhâran kâ Abu Nawas sopajhâ maalos bân mabhâgus bhâsa sè èangghuy. Abu Nawas mangkat kâ Kufah kalabhân tojjuwân atâmmo bân orèng Arab Badui, sopajhâ bisa ajhâr maalos bân maḍâlem sastra bhâsa Arab. Mèlanah ḍâri rèya Abu Nawas bisa dhâddi orèng se kotara polana puisina sè loco, sè dimma èssèna puisina benni tema-tema tradisional akadhi tema padang pasir, nangèng èssèna puisina Abu Nawas arèya acarèta kaodhiân orèng kotta, kabhungaan nginum anggur bân carètana nakkanak lakèk ngodhâ sè parappan trèsna. Abu Nawas aghâbhây puisi sè èssèna tentang pojhiân sè akantha adukung ḍâ’ khlaifah Harun Ar-Rasyid, ahèrra Abu Nawas èpadhâddhi kaparjhâanna Khalifah Harun Ar-Rasyid, Raja Dinasti Abbasiyah sè nomer lèmak.

Pârtobhâtân 
Abu Nawas ghi' ngoḍâna arèya orèng sè lèbur mèrammè, lèbur hura-hura, lèbur bukmabuân saèngghâna èssè puisina tentang bukmabuân, rèng bhinik, bân trèsna. Tapè makkè lèbur bukmabu'ân kapènterânna Abu Nawas è ḍâlem aghâbay puisi sobhung tandingânna. Abu Nawas bisa aghâbay ocak sè bhâghus. È sèttong bhâkto Abu Nawas maca puisi tentang Bani Mudhar, Abu Nawas èokom sabâb khalifah arassa tersinggung ḍâ’ puisina sè èbâca Abu Nawas.  

Samarèna èokom, puisi-puisina Abu Nawas aobhâ religius, manabi sabhâlluna Abu Nawas sombong, samangkèn lebbhi pasra ḍâ’ kobhâsana Allah. Syair-syairrâ sè tentang atobhât abhuktè  jhâ’ saongghuna Abu Nawas andik èlmo sè tèngghi.

Wafat 
Bennyak pendapat Taon wafatta Abu Nawas, baḍâ sè ngocak taon 806 M, baḍâ sè ngocak taon 813 M, baḍâ sè ngocak kèya taon 814 M. èkobhuraghi è Kotta Bagdad, Irak.

Sombhâr