Nyai Ageng Serang (1752-1828) otabâ èkennal kèya mènangka Radhin Ayu Serang sè andi’ nyama bâkto kini’ Radhin Ajeng Retno Kursiah Edi. Saampon anèka, nyamana dhâddhi Bendoro Radhin Ayu Kustiyah Wulaningsih Retno Edi. Dhibi’en panèka sorang Pahlawan Nasional Inḍonèsia. è antara toronânna, sala sèttonga kèya sorang pahlawan Nasional, yakni Soewardi Soerjaningrat otabâ lebbi èkennal mènangka Ki Hajar Dewantara.

Carèta Oḍi' 
Nyi (Nyai) Ageng Serang è lahir aki sekitar taon 1752 è Dhisah Serang sekitar 40 km lajân dâjâ Surakarta seddhi’in Purwodadi, Jhâbâ Tengnga. Nyi Ageng Serang ghi’ toronânna Sunan Kalijaga. Eppa’an panèka Pangeran Ronggo Seda Jajar sè è juluki Panembahan Senopati Notoprojo. Pangeran Notoprojo akowasa è wilayah pencèl dâri Kerajaan Mataram teppadhe è wilayah Serang sè satiya bâdâ è wilayah perbatasan Grobogan-Sragen.

Saampon eppa’an wafat, Nyi Ageng Serang aghânte’e kedudukan eppa’an. Nyi Ageng Serang anèka duwâ’ kalè, yakni kalabân Hamengku Buwono II   Serang I (nyama asli: Pangeran Mutia Kusumowijoyo). E serang, dhibi’en a lahir aki sorang pottra anyama Pangeran Kusumowijoyo otabâ Sumowijoyo (1794-1852), sè è sebbhut mènangka Pangeran Serang II dâlâm sombher Belândhâ. E cap sareng Jendral Hendrick Merkus de Kock, mènangka sè ongghu blâkâh, ta’ berprinsip, bân kecandhuân madat. Sang Nyai kèya andi’ sorang pottre sè agghu’ bhâdhih anèka kalaban ana’ soltan Hamengku Buwono II, Pangeran Mangkudiningrat I (1775-1824), sè è asèng aki ke poloh Penang (1812-1815) bân Ambon (1816-1824) saampon Inggris nyerrang kesoltanan Yogyakarta. Pasangan sè terakhir rèya andi’ sorang pottra, Radhin Tumenggung Mangkudirjo sè agghu’ bhâdhih è jhuluki Pangeran Adipati Notoprojo otabâ Radhin Mas Papak (1803-1855). Jhulukân rowa è berri’ polana ghrighi’ tengnga sè kacèr padâ ratah, tandhâ kebesaran mènangka calon rajhâh.

Nyi Ageng Serang meninggal è Yogyakarta taon 1828 bân è ekobhur aki è Kalibawang Kulon Progo. Neng, brâmpan orèng bâdâ sè yakèn bahwa kobhurna bâdâ è daèrah Grobogan sè jângkenè dhâddhi lokasi Waduk Kedung Ombo, saèngghâ è ghâbay aki sebuah cemporè terapung è waduk kasebbhut. E antara toronânna, sala sèttonga kèya sorang Pahlawan Nasional yakni Soewardi Soerjaningrat otabâ lebbi è kennal mènangka Ki Hajar Dewantara.

Mènangka Pahlawan Nasional, Nyi Ageng Serang melolo para’ è kaloppaenna. Mungkin polana nyamana tak sepopuler R.A Kartini otabâ Cut Nyak Dhien. Bârâmmator warga Kulon Progo paddhek monumen è tengnga kotta Wates kaangghuy mengenangnya. Monumen kasebbhut aropa aki patung Nyi Ageng Serang sè parappa’an nompa’ jhârân kalabân gâgâ’ bângal ngibâh tombhâk.

Perjuangan 
Ka awwâl perrang è ponegoro ka taon 1824, Nyai Ageng Serang sè ayuswa 73 taon amimpin pasukan kalabân tandhu kaangghuy abhântoh Pangeran è ponegoro alabân bâlândhâ. Ta’ coma noro’ aperrang, dhibi’en kèya dhâddhi penasehat perrang. Nyi Ageng Serang ajuang è brâmpan daerah, kanta Purwodadi , Demak, Semarang, Juwana, Kudus, ban Rembang.Adryamarthanino, Verelladevanka (2021-06-05). Nailufar, Nibras Nada, ed. "Nyi Ageng Serang: Kehidupan, Perjuangan, dan Akhir Hidup". Kompas.com. Diakses tanggal 2021-06-17.

Nyi Ageng Serang noro’ pelatihan kemiliteran bân siasat perrang kalabân para prajhurit lake’. Menurut kayakèna, selama bâdâ penjajahan è bhumi Pertiwi, maka dhibi’en kodhu siyap tempor alabân para penjajah. Sala settong strategi perrang palèng kotara sè è angghuy panèka ngangghuy lumbu (dâun tales bhiru dâun) kaangghuy penyamaran.

Sombhâr