Jèndral Prajhurit Nasional Indonesia (HOR) (Purn.) Prof. Dr. H. Susilo Bambang Yudhoyono, M.A. otabâ sè lebbi èkennal kalabân sebbhutân SBY bhâbhâr è tangghâl 9 Sèptèmber 1949. SBY arèya Prèsidèn Indonèsia sè kapèng ennem sè dhâddhi prèsidèn ḍâri tangghâl 20 Oktober 2004 sampè' taon 2014. SBY arèya prèsidèn sè awwâl è jhâman rèformasi sè èpèlè lèbât pèlèan omom. Dhinèng bâkkèlla prèsidèn è bhâkto pamarènta SBY arèya Muhammad Jusuf Kalla, sè èpèlè dâlem pèlèan prèsidèn taon 2004. Bhâpa’ prèsiden SBY nerrosaghi pamarèntana sè kapèng duwâ’ kalabân mennang polè è bhâkto pèlèan prèsidèn è taon 2009, tape bhâkto ghâpanèka sè dhâddhi bâkkèl panèka Boediono. Ḍâri jhâman rèformasi èmolaè, Susilo Bambang Yudhoyono dhâddhi prèsidèn Indonèsia dhâ’-adhâ’ sè mamarè bhâkto kaprèsidènan 5 taon bân bhisa èpèlè dhâddhi prèsidèn polè kaangghuy nerrosaghi pamarèntana sè kapèng duwâ’.

Susilo Bambang Yudhoyono èolok “Sus” sarèng orèng seppona bân èkennal kalabân jhulughân SBY odi’ è Pacitan ḍâri kènè’ sampè’ rajâ. SBY arèya pansiunan prajhurit. Bhâkto è kènnèngan prajhurit SBY lebbi èkennal kalabân Bambang Yudhoyono. SBY èangka’ dhâddhi pongghâbâ bâgiyân tambhâng bân enèrgi è taon 1999 bhâkto pamarèntana prèsidèn Abdurrahman Wahid (Gus Dur). Saampona jarèya, SBY aghâbây Partai Demokrat. Gellâr ahèr Susilo Bambang Yudhoyono arèya Jèndral Prajhurit Nasional Indonèsia (TNI) sè pansiun è tangghâl 25 Sèptèmber taon 2000. Bhâkto pèlèan prèsidèn taon 2004, SBY dhâddhi prèsidèn saampona mennang ḍâri Megawati Soekarnoputri sè èpèlè terkas sarèng rakyât Indonèsia sè adhâsar ḍâri obâna (amandemen) UUD 1945 sè anyar.

Riwayât Abâ'na SBY bân Bhâlâ 
Susilo Bambang Yudhoyono èbhâbhâraghi è Kabhupatèn Pacitan, Jhâbâ Tèmor, Indonèsia tangghâl 9 Sèptèmber 1949 ḍâri lakè binè Raden Soekotjo bân Siti Habibah. Ḍâri bhâpa’na bhâlâna SBY dâpa’ ḍâ’ Pakubuwana jughân Rato Hamengkubuwana II. SBY toman dhâddhi bâgiân GSNI (Gerakan Siswa Nasional Indonesia), sala sèttong perkompolan è bâbâna PNI sè padâ sarèng PII (Pelajar Islam Indonesia) Masyumi.

Akadhi bhâpa’na, SBY jughân maso’dâlem kaprajhuritân. Slaèn nettep è romana è Bogor, Jhâbâ Bârâ’, Indonèsia, SBY jughân nettep è Istana Mardhika, Jakarta. Susilo Bambang Yudhoyono abinè Kristiani Herawati èngghi panèka pottrè sè kapèng tello’ ḍâri Jèndral Sarwo Wdhi Wibowo (alm). Kapala prajhurit Jèndral Sarwo Wdhi Wibowo ngirèng alabân PKI (Partai Komunis Indonesia) è taon 1965. Bhâpa’ SBY asarèng binèna andi’ duwâ’ pottra arèya Agus Harimurti Yudhoyono (bhâbhâr taon 1978) bân Edhie Baskoro Yudhoyono (bhâbhâr è taon 1980).

Agus arèya kalowar ḍâri SMA Taruna Nusantara taon 1997 bân sakola Prajhurit Indonèsia taon 2000. Akadhi bhâpa’na, Agus jughân ollè kahormatân Adhi Mekayasa bân dhâddhi prajhurit sè apangkat Letnan Sèttong TNI Dhârât sè alako è Bataliyon Infantri è Bandung, Jhâbâ Bârâ’. Agus abinè Annisa Larasati Pohan, pottrè Deputi Gubernur Bank Indonesia sè lambâ’ iyâ arèya Aulia Pohan. Ḍâri nga-tenggana taon 2005, Agus asakola polè è Institute of Defense and Strategic Studies, Singapura. Anapon dhinèng pottra sè bungso iyâ arèya Edhie Baskoro kalowar ḍâri Curtin University of Technology sè bâḍâ è Kotta Perth, Australia bun Bârâ’ è taon 2005 sè ollè gellâr dâlem Financial Commerce dan Electrical Commerce.

Sakola 
 Sakola Angkatan Sanjhâta RI (Akabri), è taon 1973
 American Language Course, Lackland, Texas, Amerika Serikat, taon 1976
 Airbone and Ranger Course, Fort Benning, Amerika Serikat, taon 1976
 Infantry Officer Advanced Course, Fort Benning, Amerika Serikat, è taon 1982 sapè’ taon 1983
 On the job training è 82-nd Airbone Division, Fort Bragg, Amerika Serikat, taon 1983
 Jungle Warfare School, è Panama, taon 1983
 Ajhâr Sanjhâta Antitank è Belgia bân è Jerman, taon 1984
 Ajhâr Komando Batalyon, taon 1985
 Sakola Pongghâbâ bân Komando Angkatan Dhârât, è taon 1988 sampè’ taon 1989
 Command and General Staff College, Fort Leavenworth, Kansas, Amerika Serikat
 Master of Art (M.A.) ḍâri Management Webster University, Missouri, è Amerika Serikat
 Doktor dâlem Ekonomi Pertanèan ḍâri Institut Pertanian Bogor (IPB), taon 2004
 Ghuru Rajâ èlmo Ketahanan Nasional ḍâri Universitas Pertahanan Indonesia (Unhan), è taon 2014.

Lako Kaprajhuritân 
È taon 1973 SBY kalowar ḍâri Sakola Angkatan Sanjhâta Rèpublik Indonèsia kalabân ollè kahormatân Adhi Makayasa mènangka morèd kalowaran sè palèng bhâghus bân kahormatân Tri Sakti Wiratama iyâ arèya kahormatân palèng tèngghi ḍâri kakowatân mèntal, bhâdhân bân kapènteran. Bhâkto ḍâri taon 1974 – 1976, SBY amolaè lako è Dan Tonpan Yonif Linud 330 Kostrad. È taon 1976, Susilo Bambang Yudhoyono ajhâr è Airborne School bân US Army Rangers, American Language Course (Lackland-Texas), Airbone and Ranger Course (Fort Benning) sè bâḍâ è naghârâ Amerika Serikat.

Lakona terros ḍâri taon 1976 sampè’ taon 1977 è Dan Tonpan Yonif 305 Kostrad, Dan Tn Mo 81 Yonif Linud 330 Kostrad (1977), Pasi-2/Ops Mabrigif Linud 17 Kujang I Kostrad (1977–1978, Dan Kipan Yonif Linud 330 Kostrad (1979–1981, Paban Ngodâ Sops SUAD (1981–1982). Anapon è taon 1982 sampè’ taon 1984, SBY ajhâr è Infantry Officer Advanced Course (Fort Benning) è naghârâ Amerika Serikat.

Taon 1983, Susilo Bambang Yudhoyono ajhâr è On the job training in 82-nd Airbone Division (Fort Bragg) è naghârâ Amerika Serikat, Jungle Warfare School (Panama, Ajhar Sanjhâta Antitank è naghârâ Belgia bân Jerman è taon 1984, Ajhâr Komando Batalyon (1985) bân alako è Komandan Sekolah Pelatih Infanteri (1983-1985), Dan Yonif 744 Dam IX/Udayana (1986–1988), bân Paban Madyalat Sops Dam IX/Udayana è taon 1988.

Bhâkto taon 1988 – 1989, SBY ajhâr è Sakola Pongghâbâ bân Komando Angkatân Dhârât bân nerrosaghi ḍâ’ US Command and General Staff College (Fort Leavenwort) è Kansas, Amerika Serikat taon 1991. Taon 1989-1993, SBY dhâddhi ghuru è Seskoad Korspri Pangab, Dan Brigif Linud 17 Kujang 1 Kostrad (1993–1994), Asops Kodam Jaya (1994–1995) bân Danrem 072/Pamungkas Kodam IV/Diponegoro (1995) bân taon 1995 sampè’ taon 1996 SBY alako è Chief Military Observer United Nation Peace Forces (UNPF) sè  bâḍâ è Bosnia-Herzegovina. SBY andi’ gellâr M.A. (Master of Art) ḍâri Management Webster University Missouri  sè jughân alako è Kasdam Jaya taon 1996 bân Pangdam II/Sriwijaya tor jughân Katowa Bakorstanasda. È taon 1997, SBY è angka’ dhâddhi Kapala Pongghâbâ Teritorial (Kaster) TNI kalabân pangkat Letnan Jèndral. SBY pansiun ḍâri kaprajhuritân è tangghâl 1 April taon 2001 polana dhâddhi pongghâbâ naghârâ (menteri).

Lako Politik 
Susilo Bambang Yudhoyono dhâddhi tokang bhânta sè abâkkèlè ABRI è Rapat omom MPR taon 1998 sè èlaksnaaghi tangghâl 9 Marèt 1998 bân katowa ABRI MPR dâlem Rapat Khosos MPR taon 1998. È tangghâl 29 Oktober 1999, SBY èangka’ dhâddhi pongghâbâ bâgiân Tambhâng bân Ènèrgi è bhâkto pamarèntana prèsidèn Abdurrahman Wahid. È tangghâl 26 Oktober 1999, SBY èangka’ dhâddhi pongghâbâ bâgiân Koordinator Politik, Sosial bân Keamanan (Menko Polsoskam) mènangka polana nyoson polè pan-snapan pongghâbâ è jhâmana prèsidèn Abdurrahman Wahid.

Kalabân kalowara Parènta Prèsidèn è tangghâl 28 Mèi 2001 pokol 12.00 WIB, Susilo Bambang Yudhoyono mènangka Menko Polsoskam èsoro lekkas ngala’ kalakoan sè bhisa maèlang karèpotan, bhisa matartèp, ajhâgâ kaamanan bân hokom amarghâ kapala pamarènta bâḍâ dâlem kabâḍâân dhârurat. È bhâkto ghâpanèka, Menko Polsoskam mènangka sè nègghu’ parènta kaangghuy ajellasaghi kabâḍâân dhârurat politik sè bhidhâ kalabân kabâḍâân dhârurat sè bâḍâ è dâlem UU No. 23 taon 1959.

Ghita’ ghânep sèttong taon dhâddhi Menko Polsoskam, SBY èpakon dhuli ambu è tangghâl 1 Juni 2001 sarèng sè aparèng parènta polana katerrenan politik antarana Prèsidèn Abdurrahman Wahid bân DPR. Kalaghungan ghâtè mènangka Menteri Dâlem Naghârâ otabâ Menteri Perhubungan sè èpatabâr sarèng prèsidèn ta’ toman ètarèma.

Kabinèt Gotong Royong sè èkatowaè Prèsidèn Megawati Soekarnoputri adhâddhiaghi Susilo Bambang Yudhoyono mènangka Menteri Koordinator Bidang Politik bân kaamanan (Menko Polkam) è tangghâl 10 Agustus taon 2001. Aromasa ta’ èkaparcajâi pole sarèng prèsidèn, gellâr Menko Polkam èdhingghâl sarèng SBY è tangghâl 11 Marèt 2004. Èjhâghâna Partai Demokrat è tangghâl 9 Sèptèmber 2001 makoat nyamana SBY kaangghuy dâpa’ ḍâ’ ka palèng tèngghina lako politik epon. Bhâkto Partai Demokrat èomomaghi è tangghâl 17 Oktober 2002, SBY èpamaso’ calon prèsidèn dâlem Pèlean Omom Prèsidèn bân Bâkkèl Prèsidèn Rèpublik Indonèsia taon 2004. SBY ghi’ anyar maso’ ḍâ’ Partai Demokrat è taon 2003.

Saampona ambu ḍâri Menko Polkam bân bâḍâ è bhâkto kampanye Pèlèan Omom DPR, DPD bân DPRD Indonèsia taon 2004, SBY kalabân ongghuân ampon bâḍâ è dâlem Partai Demokrat. Kabâḍâanna SBY dâlem Partai Demokrat dhâddhi jhâlân hasèla pèlèan omom lègislatif kalabân ollè soara 7,45 %. È tangghâl 10 Mèi 2004, tello’ partai politik iyâ arèya Partai Demokrat, Partai Kaadhilân bân Parsèttongan Indonèsia, jughân Partai Bulân Bintang acalonaghi SBY kaangghuy dhâddhi prèsidèn bân Jusuf Kalla mènangka dhâddhi calon bâkkèl prèsidèn.

È parkompolan loar biyasa Partai Demokrat sè bâḍâ è Bhali tangghâl 30 Marèt 2013, Susilo Bambang Yudhoyono ètettepaghi mènangka katowa omom Partai Demokrat aghâtèèn Anas Urbaningrum.

Samarèna ghâpanèka, è Kongrès IV Partai Demokrat è Hotèl Shangri-La, Sorbhâjâ è tangghâl 12 Mèi taon 2015, Susilo Bambang Yudhoyono èpèlè polè dhâddhi katowa omom salanjhânga bhâkto ḍâri taon 2015 sampè’ taon 2020.

Parènta 
Jèndral TNI (Purn.) Susilo Bambang Yudhoyono marè èparènta dâlem Opèrasi Sèroja è Tèmor-Tèmor ḍâri taon 1979 sampè’ taon 1980 bân ḍâri taon 1986 sampè’ taon 1988 panèka SBY ollè gellâr doktor (Ph.D.) è bidâng Ekonomi Pertanèan ḍâri Institut Pertanèan Bogor (IPB) è tangghâl 3 Oktober 2004. È tangghâl 15 Dèsèmber 2005, SBY narèma gellâr doktor kahormatân è èlmo politik ḍâri Universitas Thammasat sè bâḍâ è Bangkok, Thailand. Dâlem pidatona, SBY adhâbu jhâ’ politik arèya sèttong hal sè bhisa ngobâ sèttong naghârâ sopajâ tennang bân tentrem.

Bhâkto Kaprèsidènan 
È taon 1999-2004 MPR ngobâ UUD 1945 saèngghâ prèsidèn bân bâkkèl prèsidèn bhisa èpèlè dhibi’ sarèng rakyat. Dâlem pèlèan prèsidèn, SBY mennang duwa’ bhâkto kalabân 60,9% soara sè mèlè. Amarghâ ghâpanèka SBY ètolès mènangka dhâddhi prèsidèn sè awwâl èpèlè dhibi’ sarèng rakyat bân dhâddhi prèsidèn naghârâ Indonèsia sè kapèng ennem saamona ètettepaghi è tangghâl 20 Oktober 2004 asarèng Jusuf Kalla mènangka dhâddhi bâkkèl prèsidèn. SBY mennang ḍâri Megawati Soekarnoputri bân Hasyim Muzadi è bhâkto pèlèan omom prèsidèn taon 2004.

Sombhâr