AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Sunan Gresik  otabhâ asma aslinah Maulana Malik Ibrahim (lahèr è Samarkand è Asia Tengnga, bân sèdhâ è Gresik, Majapahit 1419 M/822 H). Maulana Malik Ibrohim arèya dhâdhi orèng sè ḍâ’aḍâ ajhâraghi agama Islam è Polo Jabhâ Asmaèpon Sunan Gresik èkennal kèya Syekh Maghribi, èngghi panèka sala settong anggotta Wali Sanga. È koca’ jughân Sunan Tandhes, otabhâ Mursyid Akbar Thariqat wâlli sanga’. 

Maulana Malik Ibrahim panèka katoronan sè-22 ḍâri Nabi Muhammad. Nasab As-Sayyid Maulana Malik Ibrahim Nasab Maulana Malik Ibrahim mètorot cateddhân ḍâri As-Sayyid Bahruddin Ba'alawi Al-Husaini sè kompolan cateddhân panèka  è padhâddi buku dâlem Ensiklopedi Nasab Ahlul Bait sè târdiri ḍâri brâmpan jilit. 

È dhâlem cateddhân panèka  tartolès: "As-Sayyid Maulana Malik Ibrahim bin As-Sayyid Barakat Zainal Alam bin As-Sayyid Husain Jamaluddin bin As-Sayyid Ahmad Jalaluddin bin As-Sayyid Abdullah bin As-Sayyid Abdul Malik Azmatkhan bin As-Sayyid Alwi Ammil Faqih bin As-Sayyid Muhammad Shahib Mirbath bin As-Sayyid Ali Khali’ Qasam bin As-Sayyid Alwi bin As-Sayyid Muhammad bin As-Sayyid Alwi bin As-Sayyid Ubaidillah bin Al-Imam Ahmad Al-Muhajir bin Al- Imam Isa bin Al-Imam Muhammad bin Al-Imam Ali Al-Uraidhi bin Al-Imam Ja’far Shadiq bin Al-Imam Muhammad Al-Baqir bin Al-Imam Ali Zainal Abidin bin Al-Imam Al-Husain bin Sayyidah Fathimah Az-Zahra/Ali bin Abi Thalib, binti Nabi Muhammad Rasulullah"

Kaodi’anna 
È pârkiraaghi Maulana Malik Ibrahim bhâbbhâr nèng Samarkand nèng Asia Tengnga, ka abad sè-14. Bhâbhât tana jâwi vèrsi Meinsma nyebbuttaghi Asmarakandi, norok dhâbu lèsan orèng jhâbâ mongghu As-Samarqandy. Dâlem carèta ra’yât, bhâḍâ sè adhikanè emba bhântal.

Maulana Malik Ibrahim ghâduen tello’  raji  sè asmana:
 Siti Fathimah binti Ali Nurul Alam Maulana Israil (dhâstoh Champa Dinasti Azmatkhan 1), ghâduen duwâ’ potra, sè asmana: Maulana Moqfaroh bân Syarifah Sarah
 Siti Maryam binti Syaikh Subakir,  ghâduen empa’ potra, panèka: Abdullah, Ibrahim, Abdul Ghafur, bân  Ahmad
 Wan Jamilah binti Ibrahim Zainuddin Al-Akbar Asmaraqandi, ghâduen duwâ’ potra panèka: Abbas  bân  Yusuf.
Saterrosèpon sharifah Sarah binti Maulana Malik Ibrahim è pakabin sareng Sayyid Fadhal Ali Murtadha (Sunan Santrè/Radèn Santrè) bân rèmbi’ duwâ’ potra,  panèka Haji Utsman (Sunan Manyuran) bân Utsman Haji (Sunan Ngudung). Saterrosèpon sayyit Utsman Haji (Sunan Ngudung) ghâduen potra Sayyit Ja’far Shadiq Sunan Kudus.

Kaodi’anna 
Maulana Malik Ibrahim umummah è angghâp wâlli ḍâ’aḍâ’ sè ada’wa Islam nèng Jhâbâ. Maulana Malik Ibrahim ngajhâri carra-carra anyar kaangguy tatamenan bân bânnya’ ngeppè’ ra’yat kabânnya’an, panèka golongna masyarakat jhâbâ sè ta’ è angghâp  nèng ahèr kakoasanna Majapahit. Malik Ibrahim usaha kaangguy ngalak atèna orèng, sè pareppa’na kakorangan èkonomi bân   perrang  satarètanan. Maulana Malik Ibrahim abangun pondhughân tembilung ajhâr aghâma nèng Lèran, Gresik. Ka taon 1419, Maulana Malik Ibrahim sèdhâh, cemporèna bhâḍâ nèng dhisah Gapura Wètan, Gresik, Jhâbâ Tèmor.

Sombher
Sayyid Sulaiman èngghi panèka  penḍiri pondhuk pesantrèn Siḍogiri. Dhibi’en tamaso’ katoronan Rasulullah saw sè amarga Basyaiban kalabân jalur ḍâri eppa’an yakni Sayyid Abdurrahman (Syarif Cirebon, rakana Rato Khadijah binti Panembahan Girilaya) bin Muhammad (Balqam, India) bin Umar Abu Hafs (Balqam, India) bin Abdullah (Maqam Aceh) bin Abdurrahman Al-Qodiri (Thariqoh Qodiriyah) bin Umar al-Faqih bin Muhammad bin Ahmad bin Abi Bakar Basyaiban. Samantara jalur nasab ḍâri èbhuna dhibi’en kèya panèka katoronan Rasulullah kalabân jalur nasab lebât Sunan Gunung Jati.

Katoronan Sayyid Sulaiman bânnya' sè dhâddhi olama’ è Inḍonèsia, akanta Syekh Kholil Basyaiban Bhângkalan, KH. Siddiq Jember, KH. Abdul Hamid Pasuruwân, Ali Akbar, bân salaènna.

Katoronan 

 Sayyidina Rosulillah Shollallohu 'Alaihi Wasallam
 Sayyidah Fatimah az-Zahra
 Husain
 Ali Zainal Abidin
 Muhammad al-Baqir
 Ja'far ash-Shadiq
 Ali al-'Uraidhi
 Muhammad al-Naqib
 Isa ar-Rumi an-Naqib
 Ahmad al-Muhajir
 Ubaidillah
 'Alawi
 Muhammad
 'Alawi
 'Ali Khali' Qasam
 Muhammad Shahib Mirbath
 Ali
 Muhammad al-Faqih Muqaddam
 Ali
 Hasan at-Turobi
 Muhammad Asadillah
 Abu Bakar Basyaiban
 Ahmad
 Muhammad
 Umar
 Abdurrahman al-Qodiri (India)
 Abdullah
 Umar Abu Hafs
 Muhammad
 Abdurrahman Tajuddin (Syarif Cirebon)
 Sulaiman (Mojoagung)

Sombher
Muhammad Ainun Nadjib otabâ biasa èkennal Emha Ainun Nadjib otabâ Cak Nun otabâ Mbah Nun (lahèr è Jombang, Jhâbâ Tèmor, 27 Mei 1953; omor 70 taon) iya arèya sorang tokoh intelektual muslim Inḍonèsia.

Cem-macemma pamèkkèran, èlmo, bân lalampan Cak Nun sangat lowas, akanta ḍâlem bâgiyân sastra, teater, tafsir, tasawwuf, musik, filsafat, penḍiḍikan, kasèhatan, Islam, bân laèn samacâmma. Salaèn nolès, dhibi’en kèya èkennal mènangka seniman, buḍayawan, penyair, cenḍikiawan, bhângkèt èlmo, sastrawan, aktivis-sosial, pemikir bân kèyaè. Bânnnya' orèng sè ngoca’ Cak Nun panèka manossa multi-ḍimensi.

È bâkto ra'-para' kaancoran pamarènta Soeharto, Cak Nun panèka sala sèttong tokoh sè èonjhâng ka Istana Merdeka kaangghuy èpènta'è bâbhurughânna, sè saamponna rèya oca’anna èkalak sarèng Soeharto sè amunyi “Ora dadi presiḍen ora pethèken” (artè ḍâlem bhâsa Madhurâ panèka “ta’ dhâddhi prèsiḍen ta’ pa-rapa”.

Saamponna Reformasi 1998, Cak Nun sarèng Gamelan KiaiKanjeng manyèttong alaksanaaghi kegiatan abhârâng masyarakat è pelosok Inḍonèsia. Aktivitas ah ajhâlân terros kalabân anginisiasi masyarakat è sakabbhina negeri sampe’ mancanaghârâ.

Cak Nun abhârâng KiaiKanjeng bân Masyarakat Maiyah ngajhâk kaangghuy mukkak sè sabelluna tak pernah èbukkak. Mandhâng, arumusaghi bân ngelola kalabân prinsip bân formula sè sabelluna tak pernah ètemmuh bân èghunaaghi. Dâlâm pandangan akademisi bâgiyân bârâ’, pemikiran bân kegiatan rèya bisa èpamaso’ dâlâm perjuangan decoloniality.

Kaodi’en Abâ’ Dhibi’en 
Cak Nun iya arèya ana’ sè nomer empa’ dâri 15 satarètanan. Lahèr dâri pasangan Muhammad Abdul Latief bân Chalimah. Eppa’an iya arèya rèng tanè bân tokoh aghâma (kyai) sè sangât èhormate masyarakat Dhisah Menturo, Sumobito, Jombang. Jughân sorang pemimpin masyarakat sè dhâddhi kennengngan atanyah bân acarèta tentang masalah sè masyarakat adhâbbhi. Akadhi jughân embu’un dhâddhi panodhân warga sè aberri’ rassa aman bân bânynyak abhânto masyarakat.

Dâlâm ingatan Cak Nun, èbâkto dhibi’en keni’ segghut eajhâk embu’na entar ka tatangghâ, nanyaaghi kabâdâânna tatangghâna. Apah ajuwah bisa Ngakan bân masakolah ana’ an. Pengalaman rèya Abentuk kasadaran bân sikap sosialla sè èdhasaraghi nilai-nilai Islam. Saongghuna nolong dâpadâ manossana dâri kamèskènan bân aghâbây ajuwah mampu afungsiaghi manossa saongghuna, iya arèya kunci dâlâm Islam. Kakak an sè palèng toa, panèka Ahmad Fuad Effendi iya arèya anggota Dewan Pembuna King Abdullah bin Abdul Aziz International Center For Arabic Language (KAICAL) Saudi Arabia dhâlâ duwâ’ periode (2013-2019).

Anom ah Cak Nun, ale’ dâri eppa’na, yakni almarhum K.H. Hasyim Latief, Sorang Pendiri Pertanu (Persatuan Tanè bân Nelayan NU), katowa PWNU Jhâbâ Tèmur, Wâkkèl Katowa PBNU, wâkkèl Rais Syuriah PBNU, bân Mutasyar PBNU sè mendirkan Yayasan Pendidikan Maarif (YPM) è Sepanjang, Sidoarjo. Dâri gâris eppa’na, Cak nun atarètan sarèng aktivis masyrakan mèskèn kotta Wardah Hafidz bân eks wâkkèl bupati Jombang Ali Fikri sè tamaso’ sapopona eppa’an Cak Nun. Dâri gâris eppa’an rèya, emba juju’ Cak Nun, yakni Kyai Imam Zahid, iya arèya morèd Syaikhona Kholil Bhângkalan asareng K.H. Hasyim Asy’ari , K.H. Ahmd Dahlan, bân K.H. Romly Tamim.

Sombher
Pondhuk Pesantrèn Lirboyo è bangun taon 1910 M kalabân K.H. Abdul Karim sè mangkèn bâdâ è bâbâ pimpinan sala sèttong kompoyya, K.H M. Anwar Manshur. Pondhuk Pesantrèn `sè bâdâ è Kâlurahan Lirboyo, Kâcamatan Mojokerto, Kotta Kediri rèya ahubungan dhâ' Nahdatul Ulama kalabân tettep jhâghâh mènangka pesantrèn salah, iyâ arèya pesantrèn sè anekanaghi dhâ' bisa  mâca bân ajhâr kètab-kètab salaf mènangka sarana ajhâr sabhân arèna. Pondhuk Pesantrèn rèya ḍhâddhi sala sèttong pesantrèn rajâ è Inḍonesia bân ḍhâddhi sala sèttong pusat studi Islam ḍâri poloan taon sabelluna mardhika Inḍonèsia.  Tekka'a peristiwa-peristiwa kamardhika'an, Pesantrèn Lirboyo malolo bâdâ dâlem paghuliyen pârjuangan kalabân ngèrèm santrè-santrèna dhâ' medan perang, kadhi Pertempuran 10 Nopèmber è Sorbhâjâ. 

È masa teknologi, tokoh Lirboyo sè palèng èkennal iyâ arèya Ning Sheila, Ning Imaz, Gus Reza, Gus Ahmad Kafa, Ning Shofia.

Sajhârâ 

Pondok Pesantren Lirboyo èbangun maso K.H Abdul Karim yang awwala nèng-nèng è e Dhisa Lirboyo (satèya Kâlurahan Lirboyo) è taon 1910 M.  Sabellun nètep è Dhisa Lirboyo, dhibi'èn ngajâr è pondhuk Pesantrèn Tebuireng asuhan K.H. M.Hasyim Asy'ari sè jughân dhâddi kanca sebaya bilâ aghuru è Syaikhona Kholil Bhangkalan, pas K.H Abdul Karim anèka kalabân Nyai Khodijah Binti K.H. Sholeh Daru Banjarmlati, Kediri. Dâri pernikahan rowa K.H. Abdul Karim nètep è Dhesa Lirboyo. Ngâllena K.H. Abdul Karim dhâri Tebuireng ke Dhisa Lirboyo polana bâdâ sotoghân dhâri mattuana (K.H. Sholeh) kalabân arèppan sopajeh syi'ar bân dakwah islam bisa lebbi luas.

Pas dhâri kâmaoan bân inisiatif dhâri K.H. Abdul Karim, kalabân èdukung sarèng mattuana, maka K.H. Abdul Karim abangun pondhuk ghebey ngajhâraghi bân nyebaraghi ajaran Islam dhâ' orèng sè nyareh elmo. Santrèh dhâ'-adhâ' anyama Umat dhâri Madiun, pas Yusuf, Sahil, bân Somad dhâri Magelang, bân Syamsudin dhâri Gurah, Kediri. Jhân abit, Pondhuk Pesantrèn Lirboyo sajhân banyyak andhi' satrè bân molaè èkennal sarèng warga è Kediri otabâ deri loar Kediri.

Sombher
Kotta Kediri iyâ arèya kotta se bâḍâ è provinsi Jhâbâ tèmor, Inḍonèsia. Kotta rèya bâḍâ è 130 km lajân Bârâ’ Daya Kotta Sorbhâjâ bân aropa’aghi kotta sè palèng râjâ nomer tello’ è provinsi Jhâbâ Temor samamrèna Sorbhâjâ bân Kotta Malang mânorot jumlah pânduduk. Kota Kediri aropa’aghi kotta palèng towâ è Jhâbâ Tèmor. Kotta Kediri lowassa 63,40  km² bân sakabhina aropa’aghi enklave ḍâri Kabupaten Kediri. Kotta Kediri acekka kalabân Songai Brantas sè abhujur dâri lao’ ka Tèmor lanjhânga kilometer. Pânduduk Kotta rèya jumlana 289.418 orèng, ḍâri data Badan Pusat Statistik Kotta Kediri taon 2023.

Kediri è kennal kalabân posat perdagangan otama ka'anghuy ghulâ bân industri rokok sè palèng rajâ è Inḍonèsia. È kotta rèya jhughân, pabbrik roko' keretek Gudang Garam è dhârâp bân  terros akembhâng. È taon 2010, Kediri ollè peringkat dhâ'-adhâ' Inḍonèsia iyâ arèya Most Recommended City for Investment. 

Sajhârâ 

Artefak arkeologi sè èpangghi è taon 2007 atodhuaghi semèngghâ daerah sâkitar Kediri ḍhâddhi tempat Kerajaan Kadiri, kerajaan Hindu-Buddha è abad ke-11. 

Manorot Serat Calon Arang, awwal wilayah Kediri mènangka permukiman perkotaan è molaè nalèkana raja Airlangga ngallè posat pâmarintahan keraja'anna ḍâri istana Kahuripan dhâ' Dahanapura ("dahana" = apoy, "pura" = kotta), pas è kennnal kalabân singkatan mènangka Daha sè tempatta neng wilayah sâkitar Kotta Kediri. Saellana wafatta Airlangga, wilayah Panjalu èbâgi ḍhaddhi duwâ', yaitu Kediri è bârâ' bân Jenggala è temor. Daha ḍhâddhi posat pâmarintahan Kerajaan Kadiri bân Kahuripan ḍhâddhi posat pâmarintahan Kerajaan  Kadiri bân Kahuripan ḍhâddhi posat pâmarintahan Kerajaan Janggala. Panjalu sarèng pânulis-pânulis periode bhudih jughân èsebbhut mènangka Kerajaan Kadiri/Kediri kalabân wilayah ra-kèra Kabupaten Kediri sampè' Kabupaten Madiun samangkèn. 

Kediri ghâgghâr dhâ' tanang VOC mènangka konsekuensi Geger Pecinan. Jhâbâ Tèmor è bâjâ rowa èkuasae Cakraningrat IV, adipati Mâdhurâ ḍâri Kasunanan Kartasura. Polana Cakraningrat IV andhi'' pangaterro è tola' sarèng VOC, dhibi'en alabân. labânna rèya èpakala sarèng VOC, è bhânto Pakubuwana II, sunan Kartasutra. Mènangka nhâjaranna, Kediri ḍhâddhi bhâgiyen sè e kuasaeh VOC. Kakuasa'an Belândhâ dhâ' Kediri teros sampè' Perang Kamardhika'an Inḍonèsia.

Sombhèr
Osman I otabâ Osman Ghazi (bhâsa Arab: عثمان غازى, Osmān Ġāzī; lahèr 656 Hijriah (1276 M) sèdhâ 1323 Masèhi) iyâ arèya pèmpènan kapèng sèttong Kasoltanan Utsmaniyah sè è jhâmanna ghi' aropaaghi kabhupatèn kènè' è bâbâna Kasoltanan Seljuk samarèna ramana sèdhâ. Dhingla Seljuk rosak, Osman I mardhikaaghi wilayana ḍâri Seljuk bân dhâddhi pemimpin sampè sèdhâ. Asmana Usman dhâddhi nisbatta Kasoltanan Utsmaniyah. Katoronan Osman ngangghuy asmana dhâddhi nisbat Kasoltanan Utsmaniyah otabâ Ottoman è ḍâlem bhâsa Inggris.

Osman lahèr è bâkto Dinasti Abbasiyah èserrang Mongol. È jhâmanna Osman, literasi sajhârâ ghun sakonè'. Carèta oḍi'na ghi' bhuru ètolès è abad 15 yakni lebbi ḍâri saabad samarèna Osman sèdhâ saèngghâ dhâddhi tantangan ka ahli sajhârâ sè nolès amèsa fakta bân mitos.

Nyaman bân gellar 
Osman aropaaghi potrana Erthugrul. Pan-brempan ahli sajhârâ nyebbhut nyama Osman èkala' ḍâri bhâsa Turki Atman otabâ Ataman bân pas èyobâ dhâddhi Osman mondhut ḍâri nyama sahabat Rasulullah. Sombher Romawi Tèmor nyebbhut kalabân Ατουμάν (Atouman) otabâ Ατμάν (Atman) samantara Yunani nyebbhut Utsmān (ejaan Arab) otabâ ʿOsmān (ejaan Turki). Sombher Arab jhughân nyebbhut nyama Osman asalla Othman tapè akhèrra èyobâ abâ' dhibi' maklè lebbi islami.

Maskè nyama Osman bâḍâ è ḍaftar Soltan Utsmaniyah nomor sèttong tapè dhibi'en ghi' bhuru ollè gellar soltan è taon 1383 è bâkto bâjâna dhaddi soltan yakni Murad I. È jhâman Osman oḍi', dhibi'en agellar bey akanta adipati otabâ bupati bân amimpin Asia kènè'.

Carèta oḍi' 
Awalla ramana Osman, Erthugrul aropaaghi pemimpin suku Kayı ḍâri Asia Tengah sè èntar ka Anatolia polana buruh ḍâri prajurit Mongol è taon 1230 M (628 H). Erthugrul ajhânjhi setia ka  Sultan Kayqubad I ḍâri Kesultanan Rum sampè' maddhek kabhupatèn è Söğüt, kennengan pèngghir Seljuk bân tatangghâna Kekaisaran Romawi Tèmor.

Sombher
Mustapha Ishak Boushaki (7 Maret 1967) panèka èlmowan fisika teoretis kalahèran Aljazair sè ngembângaghi teori relativitas, sèttong dâri ḍuwâ' cangghâ otama fisika modern (bhâreng mekanika kuantum).

Referensi 

Biografi
Orhan Ghazi (bhâsa Turki Utsmaniyah: اورخان غازی, Orkhan Ghazi; sèdhâ Maret 1362) iyâ arèya soltan è Kasoltanan Utsmaniyah kapèng ḍuwâ' ḍâri 1327 sampè 1362. È bâkto awwâl amarènta, Orhan fokus naklukaghi Anatolia Bârâ' Laut polana èjajah Kekaisaran Romawi Tèmor. Orhan bisa mennang è pan-brempan perrang alabân Romawi sampè' ngala' pan-brâmpan kotta napa polè è Romawi bâḍâ perrang satarètanan bân Loannes V Palaiologos, Kaisar Romawi ghi' omor 9 taon.

Taon 727 H (1327 M) Kotta Nicomedia (mangkèn Izmit) gheggher ka Kasoltanan Utsmaniyah. Orhan aromba' struktur pamarènta bân maanyar militer, sareng mabâḍâ pèssè anyar.

Carèta oḍi' 
Orhan lahèr è Söğüt taon 1327 M. Orhan cè' semma' ka ramana, Osman I. Sabellun sèdhâ, Orhan nodhu kakakna bhâdhi dhâddhi soltan yakni Alaeddin kèng orèngnga ta' kasokan. Alaeddin lebbi mèlè dhâddhi wazir (menteri).

Sombher
Murad I (bhâsa Turki Utsmaniyah: مراد اول; Juni 1326 – 15 Juni 1389) iyâ arèya pemimpin Utsmani kapèng tello' bân berkuasa samarèna ramana è taon 1360 sampè' 1389. Murad iyâ arèya potrna Orhan bân Nilüfer Hatun. Murad I èsebbhut Hüdavendigâr, (èkala' ḍâri bhâsa Persia: Khodāvandgār (خداوندگار), artèna "sè èkasayang Tuhan".

Murad I kotara kalabân orèng sè lambhâ', blatèr, bân agamis. Orèngnga cè' ta'atta ka aghâma bân adil ka rakyat bân tentara. Murad jhughân èsto ka jihad, lèbur maddhek sakola, kennengan singgah bân masjid.

Ngallè ibu kota 
Murad I bisa malowas naghârâ è Asia kènè' bân Èropa. Neng Èropa, prajurit Kasoltanan Utsmaniyah nyerrang kennengan sè èpimpin Kekaisaran Romawi Tèmor. Taon 1365, Murad bisa ngoasaè Hadrianopolis (Ἁδριανούπολις), kotta sè cè' stategisna è Balkan èyangghâp kotta kaḍuwâ' è Kekaisaran Romawi Tèmor. Murad pas mèlè kotta rèya mènangka ibu kota aghântè Bursa pas ngobâ nyamana dhâddhi Edirne. Ngallèna rèya adhâddhiyaghi pusat Kasoltanan Utsmaniyah bâḍâ è Èropa.

Neng Edirne, Murad ngâbây atoran naghârâ sè lengkap kalabân prinsip dhâsar pamarènta'an sampè' bâḍâ serikat pegawai, divisi pasukan tempur, lembaga hokom bân aghâma, lembaga hakim, sakola, sareng akademi militer abhâdhi maddhek Yanisari (sala sèttong prajurit). Edirne jhughân dhâddhi pusat pertahanan militer.

Perrang Kosovo 
Sultan Murad I lako makon jenderal mantau Balkan sampè' Serbia cremmet. Serbia segghut nyerrang prajurit Utsmaniyah è Balkan dhingla Murad sobung kèng pagghun ta' bisa. Akhèrra Serbia, Bosnia, bân Bulgaria ngâbây pasukan salib Èropa sè rajâ bhâdhi aperrang bi' Kasoltanan Utsmaniyah sampè nyerbu Kosovo è Balkan. È bâkto rowa, bâḍâ mentrina Sultan Murad I sè maca Al-Qur'an teppa' ka Sorat Al-Anfal ayat 65:

"Hai Nabbhi! Pasemnagat rèng-orèng mukmin dhing la aperrang. Mon bâḍâ 20 orèng sè sabbher maka bisa makala 200 orèng. Mon bâḍâ 100 orèng (mukmin) sè sabbher maka bisa makala sèbu orèng kafèr polana rèng kafer rowa ta' paham."

Sombher
Mandiraja panèka sala sèttong kecamatan è Kabhupatèn Banjarnegara, Provinsi Jawa Tengah, Indonesia. Loas kecamatan panèka 52.61 Km² kalaban 16 disa bân 52 dusun. Penduduk kecamatan Mandiraja bada 78.090 jiwa. kapadatan 1.484 oreng per Km² bân tengkat partombuwan penduduk 2% sabban taon.

Pemerentahan
Disa-disa è kecamatan Mandiraja enggi panèka:
 Purwasaba
 Blimbing
 Salamerta
 Glempang
 Kebanaran
 Simbang
 Candiwulan
 Panggisari
 Kertayasa
 Banjengan
 Kebakalan
 Mandiraja wetan
 Mandiraja kulon
 Kaliwungu
 Somawangi
 Jalatunda

Referensi

Kabhupatèn Banjarnegara
Raffi Farid Ahmad (lahèr 17 pèbruari 1987) otabâ sè lebbi èkennal Raffi Ahmad panèka selebriti, aktor, pembawa acara, penyanyi, pengusaha, selebriti internet, YouTuber, bân produser asal Inḍonèsia.
Ghonong Bromo iyâ arèya ghunong sè andi' ciri sègghut ledḍhu' bân a lokasi è Jhabâ Tèmor. Ghunong Bromo paddhâng jellas ḍâri dhârât katon bâdhâ abu vulkanik kelabu-kecoklatan è konco'na. Sifat ḍâri ledḍhu'na Ghunong Bromo iyè arèya strombolian se andi' ciri sègghut lèdḍhu' kini' bân ta' patè kowat tapèh ros-terosan bân ngalowar aghi material ghâli, gas bân bâto. Bhâbhâja lèddhu'na Ghonong Bromo iyè arèya erupsi preatik bân magmatik sè ta' è sangka kalabân kalowara material vulkanik aropa ojhân abu bân bâto (p ijar) è sèkitar kawah sampè' radius 2,5 km ḍâri pusat erupsi.

Gèografi 
Ghunong Bromo tèngghina 2.329 m (7.641 ft) abentu' kerucut bara bân ghik dâlâm kabâdâ'an aktif.

Sombher
Kabhupatèn Bojonogoro iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè bâḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kabhupatèn Bojonogoro lowassa 230.706 Ha. masyarakat è ḍinna' arèya jumlana 1.176.386 orèng.

Gèografi 
Kabhupatèn Bojonogoro bâḍâ  è 111º25′ sampè' 112º09′ Bujur Tèmor bân 6º59′ sampè' 7º37′’ Lintang Lao'.

Sombher
Kabhupatèn Lomajhâng iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kabhupatèn Lomajhâng anḍi' 21 kacamadhân. Bâtes wilayahna iyâ arèya bun ḍâja Kabhupatèn Probolinggo, bun tèmor Kabhupatèn Jember, bun lao' Samudera Inḍonèsia, bân bun bârâ' Kabhupatèn Malang.

Gèografi 
Lomajhàng bâḍâ è posisi 112o -53' - 113o -23' Bujur Tèmor bân  7o -54' -8o -23' Lintang Lao'. Lomajhâng aiklim tropis, sè adhâsaraghi klasifikasi Schmid bân Ferguson, tamaso' iklimma tipe C. Jumla curah ojhân taonàn akèsar antara 1.500-2.500 ml. Temperatur sabagiyân rajâ iyâ arèya 24°C – 23°C. È kawasan lereng Ghunong Semeru bân kawasan laènna bâḍâ è attas 1.000 mèter è attas parmukaan tasè' (dpl), temperature palèng kenè' sampè' 5°C.

Sombher
Kabhupatèn Kuningan iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Bârâ' Inḍonèsia. ibu kottana iyâ arèya kuningan.

Gèografi 
Kuningan ajarak 250 km ḍâri Kotta Bandung ban 43 km ḍâri Kotta Cirebon. Kabhupatèn arèya abâtesan bân Kabhupaten Cirebon è ḍâjâ, Kabhupaten Brebes (Jhâbâ Bârâ') è tèmor, Kabhupaten Ciamis bân Kabhupaten Cilacap (Jhâbâ Tengnga) è lao', bân Kabhupatèn Majalèngka è bârâ'.

Sombher
Asta Aèng Mata Èbhu iyâ arèya sala sèttong pamakaman nèngrat Madhurâ sè bāḍâ è Dhisa Buduran, Kacamadhân Arosbhâjâ, Kabhupatèn Bhângkalan, è Polo Madhurâ, sè èkaghâbây neng abad ka-15. È kennengngan arèya èmakamaghi para nèngrat ḍāri Wangsa Cakraningrat, sareng bhâlâna bân abdhi dhâlem Istana laènna. Metorot carèta rakyat, nyama pamakaman arèya èkala’ ḍāri carètana Rato Èbhu (Syarifah Ambami, rajina Adipati Cakraningrat I), sè molar è patapaanna.

Gèografi 
Kennengngan arèya  bâḍâ è attas paghunongan kapor, kalabân ketèngghiyân ± 30 meter è attas permu-kaan aèng tasè.

Sombher
Sèrèng Lombhâng iyâ arèya sala sèttong sèrèng sè baḍâ è kabhupatèn Soengennèp Madhure Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Sèrèng Lombhâng èkoocak sala sèttong wisata alam unggulan è Bhumih Somèkkar.

Gèografi 
Sèrèng rèya tèmpadèh bèdèh e bun tèmor Soengennep, ra-kèra 25 km dèri Kottah Soengennèp teppak è Kacamadhân Batang-Batang.

Sombher
Kabhupatèn Nganjuk iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Ibu kottana iyâ arèya Kacamadhân Nganjuk. Kabhupatèn Nganjuk anḍi' lowas 122.433 Ha.

Gèografi 
Kabhupatèn Nganjuk badâ è 111º05′ sampè' 112º13′ Bujur Tèmor bân 7º20′ sampè' 7º59′ Lintang Lao'. Kabhupatèn Nganjuk tabâghi ḍâ' 20 kacamadhân bân 284 dhisa/kelurahan, bân bâtessa ḍâri:

 Bun ḍâjâ: Kabhupatèn Bojonegoro
 Bun tèmor: Kabhupatèn Jombang
 Bun bârâ': Kabhupatèn Madiun
 Bun lao': Kabhupatèn Kediri bàn Kabhupatèn Ponorogo

Sombher
Kertosono Nganjuk iyâ arèya sebuah Kacamadhân è Kabhupatèn Ngajuk Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kacamadhân arèya taletak è bègien palèng tèmor Kabhupatèn Ngajuk, berbatasan sarèng Kabhupatèn Jombang lan Kabhupatèn Kediri. Kertosono taletak è persimpangan jèlur utama  Sorbhâjâ-Yogyakarta sarèng jalur atojhu Kediri/Tulunggagun. Pusat Kacamadhân Kertosono a jarak ra kèrah 19 km dhèri Jombang, 23 km dhèri  Ngajuk, sareng 25 km dhèri Kota Kediri.

Gèografi 
Kacamadhân arèya taletak è bègien palèng tèmor Kabhupatèn Ngajuk, berbatasan sarèng Kabhupatèn Jombang lan Kabhupatèn Kediri.

Sombher
Kottha Surakârta  iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè bâḍâ è Jhâbâ Tengnga Inḍonèsia. Surakartâ bâḍâ neng è antara duwâ' ghunung,  iyâ arèya Lawu sareng Merapi. Kottha arèya è bâtessè bi' songai Bengawan Solo è Tèmor bân Laok.

Gèografi 
Kennèngan kottha Surakârta 

 10˚45’15”-110˚45’35” Bujur Tèmur
 7˚36’-7˚56’ Lintang Laok

Kennèngan bân Loas 

 Aropaaghi dataran mabâ kalabân tèngghi ± 92 m dâri permukaan tasè';
 Loas Kennèngan Kottha Surakârta 44,04 km²;
 Abhâgi ka dâlem 5 kacamatan iyâ arèya: Laweyan, Pasar Kliwon, Serengan, Jebres, bân Banjarsari;
 Lèma' Kacamatan kasebbhut abhâgi dhâddhi 51 Kalorahan;

Sombher
Ponḍhuk Suryalaya iyâ arèya sala sèttong pondhuk sè baḍâ è Jhâbâ Bârâ', Inḍonèsia. Ponḍhuk rèya èbhâbhât sareng Syaikh Abdullah bin Nur Muhammad otabâ èkennal bi' Abah Seppo.

Sajhârâ 
Pondhuk rèya èkennal kalabân ''Inabah'' aropaaghi program sè èkhososaghi ngobâdhi orèng sè ngangghuy narkoba kalabân dhikkèran.

Sombher
Kottha Probolinggo  iyâ arèya sala sèttong kottha sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor. Kottha Probolinggo kennengngan semma'100 km baḍâ è kottha Sorbhâjâ. Loas wilayah kottha probolinggo kabbhi ku'un 5.667,70 ha (56,667 km²).

Gèografi 
Dari Gèografis bâḍâ è 7'43'41" sampe' 7'49'04" Lintang selatan bân 113'10" sampe è 113'15" Bujur Timur. Kottha Probolinggo aropa'aghi daerah transit sè nyambhungakhi kotta-kotta (bun tèmor kotta) : Banyuwangi, Jember,Bondowoso, Situbondo, Lumajang, kalabân kotta-kotta (bun bârâ' kotta) : Pasuruan, Malang, Sorbhâjâ.

sombher
Kabhupatèn Tulungagung iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.

Gèografi 
Kabhupatèn Tulungagung lowassa 1.055,65 km2 (105.565 Ha). Sacara gèografi, Kabhupatèn Tulungagung bâdâ è antara 111º43’ – 112º07’  Bujhur Tèmor bân  7º51 – 8º18’  Lintang Kâcèr.

Sombher
Ḍaèra Istimèwa Jogjakarta otabâ DIY iyâ arèya ḍâèra istimèwa sè sami bi' provinsi.
Kacamadhân Asembagus iyâ arèya kacamadhân è Kabhupatèn Situbândâ, Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.

Gèografi 
Kacamadhân arèya jhâuna rakèra 26 KM ḍâri Kabhupatèn Situbândâ ḍâ' tèmor. Pamarèntaanna bâdâ è dhisa Asembagus. Kacamadhân Asembagus aropaaghi The Second City ḍâri Kabhupatèn Situbândâ. Kacamadhân Asembagus èkennal bân wilayana sè bânnya' ahasèlaghi bhungkana accem.

Asembagus anḍi' tatangghâ yakni:

Ḍâjâ: Sellat Madhurâ

Tèmor: Kacamadhân Banyupotè bân Kabhupatèn Banyuwangi

Lao': Kabhupatèn Bândâbâsa

Bârâ': Kacamadhân Jangkar bân Kacamadhân Arjâsa

Sombher
Kotta Blitar èkennal kalabân sâbbhutân Kotta Patria, Kotta Lahar bân Kotta Proklamator, èpabâḍâ tangghâl 1 april 1906.

Gèografi 
Kotta Blitar iyâ arèrya tègghina 156 m,  è dhâsar katèngghiân tasè , è,koordinat 112° 14 - 112° 28 sèngray tèmor bân 8° 2 - 8° 10 lintang lao'. Kotta Blitar bâḍâ  è 160 km ḍâri Gunong Kelud è ara tenggara. Kotta Blitar iyâ arèrya wilayah palèng kènè' nomer ḍuwâ' Propinsi Jhâbâ Tèmor samarèna Kotta Mojokerto.

Sombher
Kacamadhân Luk-Ghuluk iyâ areyâ sala sèttong kacamadhân sè baḍâ è Kabhupatèn Songennep, Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.

Kompolan dhisa è Kacamadhân Luk-Ghuluk: 
1. Bhâkeyong

2. Bâto Ampar

3. Brâghung

4. Luk-Ghuluk

5. Ketawang 

6. Panangghungan

7. Pajhuddhân Dhâleman

8. Pajhuddhân Dhungdhâng

9. Pajhuddhân Karangsokon

10. Pajhuddhân Nangghèr 

11. Porḍâpor

12. Tambhuko

Sombher
iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Wilayah Pacet bâdâ è soko lèrèng ghunong Panangghungan. hal rèa sè adhâddiyâgi Pacet salah sèttong dhisa wisata.

Gèorafi 
Pacet bâdâ è bâbâ lèrèng ghunong Wèlèrang katenggiân rata-rata 600 mdpl.

Sombher
Asta Aghung Arosbhâjâ  iyâ arèya asta kona sè baḍâ è dhisah asta aghung, Kacamadhân Arosbhâjâ,  Kabhupatèn Bhângkalan, dhimèn tana asta  aropaagi tana sè agabung dâlam dhisah palkaran.

Gèografi 
Asta Aghung Arosbhâjâ, arèya baḍâ è Kacamadhân Arosbhâjâ,  Kabhupatèn Bhângkalan. Tana sè è ghâbây asta aropaagi tana sè agabung dâlam dhisah palkaran.

Sajhârâh orèng-orèng sè è makamagi è asta Aghung è molaè dâri kârajaan majhapahit yakni rajhâh Brawijaya V sè ampon maso' islam.

Sombher
Kabhupatèn Pasuruwân iyâ arèya  sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia.

Gèografi 
Wilayah Kabhupatèn Pasuruwân kalabân lowas 1.474,015 km2 baḍâ è antarana 112o33’55” sampè’ 113o05’37” Bujur Tèmor bân antarana  7o32’34” sampè’ 7o57’20” Lintang Lao’. 

Kabhupatèn rèya abâtâsan kalabân ta-kotta sè laèn. È bun ḍâjâ èbâtâsè Kotta Pasuruwân, Sellat Madura bân Kabhupatèn Sidoarjo, è bun Lao'  bâtâsè Kabhupatèn Malang, è bun bârâ' abâtâsan kalabân Kabhupatèn Mojokerto bân Kotta Batu, Jhugân è bun Tèmor abâtâsan kalabân Kabhupatèn Probolinggo. Dhinèng geologi Kabhupatèn Pasuruwân cè' brânanga, iyâ arèya baḍâ 3 parobâ bâtoan, yakni pârmukaan, sedimen bân ghunong apoy (kuarter ngoâ bân kuarter towa).

Sombher
Kabhupatèn Pacitan iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kabupatèn rèya baḍâ è bâgiyân bârâ' lao', bân tamasok sala sèttong ḍâri 38 kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor. Lowassa Kabhupatèn Pacitan baḍâ è 138.987,16 Ha.

Gèografi 
È Kabhupatèn Pacitan baḍâ 12 kachamadhân, 5 kelurahan, bân 166 dhisa, bân baḍâ è antarana 110 55′ – 111 25′ Bujur Tèmor bân 7 55′ – 8 17′ Lintang Lao'.

Sombher
Kotta Semarang iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è  Jhâbâ Tèngâ, Inḍonèsia.

Gèografi 
Sacara Geografis, Semarang baḍâ è antara 6 ° 50 '- 7 ° 10 ' Lintang kâcèr bèn 109 ° ghèris 35 '- 110 ° 50 ' Bujhur Tèmor kalabân suhu molaè dâri 20 ° -35 ° Celcius.

Sombher
Ghunong Ijèn otabè Sè è koca' Kawah Ijèn iyâ arèya sala Sèttong Ghunong wisata sè baḍâ è daèrah Banyuwangi Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia, sè anḍi' Apoy Bhiru. Ghunong Ijèn aropaaghi sèttong-sèttonga ghunong se Anḍi' Apoy Bhiru è ḍhunnya

Gèografi 
Ghunong otabè kawah Ijen badâ è katènggiân 2.368 meter  è atas ḍâsar tase'. sè menarik ghunong arèya baḍâ  è tèngnga'na kaldera sè Palèng loas è polo Jhâbâ, aèng danau kawah Ijèn anḍi' pH sè ce' Accènna yakni 0,1 sè  maḍèdḍi kawah teraccèn è ḍhunnya.

Sombher
Kabhupatèn Probolinggo iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn sè baḍâ è Jhâbâ Tèmor, Inḍonèsia. Kabhupatèn Probolinggo lowassa 169.616,65 Ha. Kabhupatèn Probolinggo rèya èkennal ândi' ḍuwâ' mosèm sabhen taon, iyâ arèya mosèm nimor bân mos nembèrâ'

Gèografi 
Lokasi Kabhupatèn Probolinggo bâḍâ è 112°50’ – 113°30’ Bujur Tèmor (BT) dan 7°40’ – 8°10’ Lintang Selatan (LS). Kabhupatèn Probolinggo bâḍâ è bâbâna epènggirre gunong se atirep dèri bâra' ka tèmor.

Sombher
Orèng Pâlèstina (الفلسطينيون; al-Filasṭīniyyūn) iya orèng bhângsa Arab sè asalna dâri Pâlèstina. Orèng Pâlestina anganggu buḍaya bân bhâsa Arab.
'Amina Wadud rèmbi’ è tangghâl 25 September 1952, Aropaaghi Filsuf Muslim asal Amerika sè fokus a interpretasi al-Qur’an kalabhân Progresif.

Sakola 
Taon 1974, Amina Wadud tammat ḍâri Universitas Pennsylvania kalabhân ghellâr sarjana sains. Amina polè ollè ghellâr Master of Arts è bidang studi oriental bân ghellâr Ph. D è bidang studi Islam bân bahasa Arab ḍâri Universitas Michigan è taon 1998. Saabittâ asakola pascasarjana, Amina paḍâ alanjutaghi studi ka Mesir ngala’ studi Bahasa Arab tingkat lanjut è Universitas Amerika è Kairo, studi al-Qur’an bân fikih è Universitas Kairo, juhgân filsafat è Universitas al-Azhar. Amina tamasok generasi nomer settong sè anafsèrèn ulang ḍâ’ ayat-ayat gender sè Baḍâ è ḍâlem al-Qur’an kalabhân metode hermeneutika feminisme sè adhâsar Feminis.

Kalakowan 
Amina Wadud ahli è bidang gender bân studi al-Qur’an ḍâri taon 1989 sampè’ 1992. Kalako’na Amina iyâ arèya ḍhâdḍhi asistènna dosen studi al-Qur’an è IIUM. Saabittấ bâḍâ è dissa’, Amina nerbitaghi tesis sè judulla Qur’an and Woman: Rereading the sacred text form a woman’s perspective. Buku-bukuna toman è yanggui ḍâri lembaga Swadaya masyarakat mènangka bâcaan ḍấsar ḍâ’ aktivis bân akademisi. Namong, Buku-bukuna tâ’ è beghi beredar è Uni Emirat Arab.

Taon 1992, Amina è tarèma ḍhâdḍhi ghuru rajhâ (profesor) Agama bân filsafat è Universitas Persemakmuran Virginia, Amina pensiun è taon 2008 pas ngala’ posisi mènangka dosen tamoy è UGM.

Sombher