AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Raden Adipati Arya Cakranegara I ya iku bupati Purwareja kang sepisan, 1831-1856. Putra pambarep Raden Ngabehi Singawijaya, lair ing Bragolan, Bagelen ing Rebo Pahing, 17 Mei 1779. Ramane mantri gladhag mancanegara Kasunanan Surakarta ing laladan Bagelen.

Cakranegara miwiti nyuwita marang Kasunanan ing kepatihan kanthi nama peparing Mas Ngabehi Resadiwirya (1805-1815). Taun 1810 diutus menyang Ampel, Boyalali kanggo sinau babagan irigasi. Taun 1815 kapatah dadi panewu gladhag kanthi sesulih Raden Ngabehi Resadiwirya lan Agustus 1825 dadi Raden Tumengung Resadiwirya dadi wakil tetindhih wadyabala Surakarta  kang dikirim menyang Bagelen kang dipimpin Pangeran Kusumayuda kanggo ngatasi barisan DIpanegara ing laladan mancanegara Kasunanan ing laladan Kedhu sisih kidul lan Menoreh

Sajerone perang, Resadiwirya (uga ana sing nulis Reksadiwirya) kasil menangi pira-pira palagan. Antarane kasil ngraket Basah Purwanegara (Gagak Pranala) lan bala cacah wolu. Kanggo pangarem-arem, Resadiwirya kapatah dadi Bupati tanggung ing Desember 1828 banjur ngganteni Kusumayuda ing pabarisan ing Januari 1829. Nalika 21 September 1829, Resadiwirya kasil merjaya Pangeran Jayakusuma I lan putrane cacah loro : Jayakusuma II lan Atmakusuma ing laladan Gunung Kelir.

Sabubare Perang Jawa, Jenderal de Kock nunjuk Resadiwirya dadi Bupati Brengkelan kanthi sesulih Raden (utawa Kyai) Adipati Cakrajaya ing tanggal 9 Juni 1830. Durung genep setaun, ing tanggal 26/27 Februari 1831 Kabupaten Brengkelan dilebur karo pira-pira kabupaten liya  dadi Kabupaten Purwareja lan Cakrajaya kapatah dadi bupati kanthi jeneng Raden Adipati Arya Cakranegara.

Bebarengan karo Basah Ngabdullatip Kerta Pengalasan, Cakranegara nganggit buku Babad Kedhung Kebo ing wiwitan taun 1840 kanggo pepeling lelakon sasuwene perang jawa. Cakranegara nglereni anggone dadi bupati ing taun 1856 lan diganti dening putrane, Cakranegara II.

Rujukan
Milton Teagle "Richard" Simmons ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

Cathetan suku

Lair 1948
Wong urip
Carla Bianpoen ya iku salah sawijiné jurnalis, panulis, lan kritikus bab seni lan kasenian. Bianpoen lair ing kutha Makassar nalika taun 1936. Tiyangé miwiti nyambut gawé ing bab kasebut nalika dadi panulis ing kalawarta Indonesia Times.
Musik koplo utawa uga dikenal minangka Dangdut koplo yaiku bagean ilèn-ilèn ing musik Dangdut. Ciri khase irama kendhange sing luwih kenceng (menghentak). ilènan iki dikenalke dening grup musik orkes melayu utawa umume disingkat OM. Grup musik iki nguasai pagelaran rakyat utamané ing pulo Jawa, luwih khusus ing wilayah Jawa Wetan lan Jawa Tengah, malah nganti Jawa Kulon.

Pranala njaba 
  Project Pop Ndadekake Dangdut Hip!
 Majalah Online Music Dangdut Indonesia
New Pallapa (sadurungé dijenengi Pallapa), punika paguyuban musik utawa orkes melayu kang duweni ilènan Dangdut lan Koplo saka Kabupatèn Sidaarja, Jawa Wetan. Orkes melayu iki dikenal minangka grup musik Dangdut Koplo paling gedhé Jawa utamané ing Jawa Wétan lan sakcedhake.

Awal kawangun 
Ing paguyuban musik Pallapa karir wiwit munggah. Saliyane misuwur ing provinsi Jawa Wétan lan Jawa Tengah, kaset Pallapa wis sumebar nganti njaba Jawa. Nanging karir lelampahan grup musik Pallapa ing iki mandegake amarga masalah wonten konflik internal disebabake dening olehe ora setya antarane kepemimpinan saka Juana Sari (bojo full-Blooded) karo penabuh kendhang kang diceluk Cak Slamet (kendang New Pallapa nganti saiki). Amarga olehe ora setya marang nimbulaké perceraian antarane kepemimpinan saka Totok Ispiranto lan bojoné Juana Sari. Lan pungkasanipun Totok ninggalke karir saka kepemimpinan Pallapa lan milih pindhah menyang Jakarta.Kisah Hitam dibalik Tenarnya Om New Pallapa</ref>

Referensi
Kajawèn iku kalawarta basa Jawa kang tinulis ing aksara Carakan lan ingayoman Balé Pustaka. Kalawarta iki terbit ing Indhiya-Nèderlan lan kapeksa mandeg olèhé terbit nalika Jepang ngejegi Tanah Jawa.

Pranala njaba 

 

Kalawarti
Kalawarti basa Jawa
Pangeran Jayakusuma I (sekitar 1787–1829) ya iku putra Sultan Hamengkubuwana II patutan karo Mas Ayu Sumarsonowati. Ing jamane perang Dipanegara Jayakusuma I melu pacak baris mbelani Dipanegara lan ganti sesulih dadi Pangeran Ngabehi Ngabdulrahman. Nalika 21 September 1829, Jayakusuma I lan putrane cacah loro aran Jayakusuma II lan Atmakusuma kabedhag ing Gunung Kelir, Kulon Praga lan tiwas dening saradhadhu Walanda pribumi (hulptroepoen) saka Manado, Ternate lan Madura kang dipimpin dening Cakrajaya. Jaggane padha ditigas banjur sirahe dikirim menyang Jenderal De Kock ing Magelang. Sirahe dikubur ing Banyusumurup lan gembunge dikubur ing Sengir.

Rujukan
Babad Kedhung Kebo ya iku babad kang ditulis dening Cakranegara I lan Basah Kerta Pengalasan ing wiwitan 1840an. Babad iki nyaritakake Perang Jawa kanthi cara pandeleng kang beda tinimbang Babad Dipanegara amarga Cakranegara kang melu barisan Kasunanan Surakarta kang mbiyantu Walanda. Pengalasan kang pacak baris ngrewangi Dipanegara lan oleh jejuluk basah uga melu nulis babad iki.

Rujukan 

Babad
Bathik Cirebon punika jinis bathik ingkang khas saking kutha Cirebon, dados salah satunggaling sentra industri bathik wonten ing tlatah Jawa iring kilen  ingkang lestantun ngantos saniki. Sentra industri bathik punika Indramayu, Tasikmalaya, saha Garut. Cirebon punika sentra bathik kuna ingkang mangayubagyo rupa pola bathik saking sentra-sentra industri bathik saking kutha sanès wonten tlatah Jawa iring kilen.

Motif bathik Cirebon ingkang kondhang saha dados ikon kutha Cirebon punika motif Megamendung. Motif punika pralambang mendhung lambang saking kasuburan saha kauripan. Sujarah motif punika wonten gandheng cenengipun saking sujarah karawuhan para pecinan wonten ing Cirebon, inggih punika Sunan Gunung Jati ingkang pulakrama kaliyan wanita Tionghoa ingkang asma Ong Tie. Motif punika anggadahi gradasi warna ingkang sae, proses pandamelanipun langkung saking tiga prosesproses.

Sujarah 
Bathik ingkang wonten ing tlatah Cirebon punika wonten gandheng cenenge kaliyan kasultanan, inggih punika kasultanan Kasepuhan saha kasultanan Kanoman. Caranipun sumebare bathik Cirebob sami kaliyan caranipun bathik Yogya utawi Solo nuninggih kawiwitan saking keraton nuli dipuntepangaken ten masarakat keraton lumantar abdi dalem ingkang dalemipun wonten ing jawi kraton.

Sadherengipun, seni mbatik punika namung dipunsinauni dening para putri kraton kangem ngisi kalodhangan wekdal. Ornamen bathik ingkang sampun lestantun punika ornamen Paksi Naga Liman, Siti Inggil, Kanoman, Taman Kasepuhan, saha Taman Sunyaragi. Bathik ingkang dipunkasilaken punika disebat bathik keratonan.

Salajengipun, masarakat Cirebon uga nyinauni seni bathik kangge barang sadean. Ornamen ingkang dipunkasilakan disebat pesisiran.

Rujukan 

Bathik
Najwa Camila Tasya (), utawa luwih dikenal dening jeneng Tasya Rosmala yaiku penyanyi dangdut saka Indonesia. Dhèwèke punika penyanyi pantura sing wis melanglangbuana nalika umur 6 taun. Dhèwèke uga dikenal duweni cengkok vokal sing khas lan swara sing blaring ing saben kekatonane.

Lelungan karier 
Bakatipun ing nembang utamané dangdut, iku wis wiwit kanak-kanak. Tasya uga nduweni kemampuan nembang amarga iku wis bakat turunane saka Ibuné, Eva Rosmala, sing uga penyanyi dangdut. Ing taun 2012, ing ngandhapipun New Pallapa lan label Perdhana Record. Malah pengamat lan penyanyi dangdut prédhiksi nek Tasya Rosmala iku bakal dadi penyanyi gede utawa diva dangdut.

Ana jargon andalan sing tansah diucapake dening Tasya Rosmala nalika tumindak ing tataran. Nalika nindakake asring nyuwara ngendikani tembung Gopo Ta Bro, ingkang duweni arti aja kesusu.

Cathetan suku

Pranala njaba 
 
 

Penyanyi Indonésia
Isyana Sarasvati () yaiku penyanyi lan penulis lagu Indonesia. Isyana lulusan Akademi Seni Rupa Nanyang, Singapura, lan Royal College of Music, Inggris. Isyana ndamel lan nulis tembange dening piyambakan dheweke uga pernah dadi penyanyi opera ing Singapura.

Cathetan suku

Pranala njaba 
 
 
 

Penyanyi Indonésia
Tokoh Jawa
Breakout iku program télévisi sing ngrembung babagan musik saka Indonesia kanthi mancanagara sing dituduhna dening NET. Acara iki ana wiwit sabtu, 18 Mei 2013, nalika NET. kawitan nyuba siaran perdanane. Program iki minangka salah siji program andalan saka NET.

Pranala njaba 
 Breakout ing situs resmi NET. 

Acara televisi Indonesia
Starbucks Corporation minangka perusahaan kopi lan jaringan warung kopi global saka Amérikah Sarékat sing markasé ing Seattle, Washington. Starbucks minangka warung kopi paling gedhe ing donya, kanthi 20,336 toko ing 61 negara, kalebu 13,123 ing Amérikah Sarékat, 1,299 ing Kanadha, 977 ing Jepang, 793 ing Britania, 732 ing Cina, 473 ing Koréa Kidul, 363 ing Mèksiko, 282 Taiwan, 204 ing pilipina, lan 164 ing Thai.

Pranala njaba
Geoffrey Lewis Blake ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

Cathetan suku

Lair 1962
Wong urip
Resminingdyah ya iku salah siji saka garwa ampeyan Paku Alam II kang cacah papat. Resminingdyah asale saka Dhusun Trayu, Galur, Kulon Praga. Sawise peputra RM. Saparja, Resminingdyah diparingake marang abdi dalem aran Mas Lurah Pancasuwarna sanajan ing tembe banjur pepisahan. Saka panggulawentah Pancasuwarna, RM. Saparja mengkone bisa jumeneng dadi Sri Paku Alam V.

Resminingdyah disarekake ing sacedake Mesjid Trayu, Galur, Kulon Praga.

Rujukan
Masjid Trayu ya iku masjid prasaja kang ana ing Dhusun Trayu, Tirtarahayu, Galur, Kulon Praga. Masjid iki dipercaya wiwit dibangun saka taun 1700-an lan saiki kalebu dadi masjid yasan dalem Pura Pakualaman. Masjid iki wis ngalami pira-pira owahan saka kaanan kang wiwitan, lan pungkasan dipugar taun 1989 bebarengan karo Masjid Giriganda kang uga kalebu masjid Pakualaman. Sanajan wis ditembok banon, saka masjid isih asli saka kayu jati wewangun gilig, ora kaya lumrahe saka kang wujud balok.

Ing sakulone masjid ana pasarean kang antarane pasarean Raden Suryengjurit (putra mantu PA I) lan RA. Resminingdyah (garwa ampeyan Paku Alam II lan nurunake Paku Alam V.

Rujukan
Mesjid Giriganda ya iku mesjid yasan dalem Pura Pakualaman kang dununge ana ing dhusun Giriganda, Kaligintung, Temon, Kulon Praga. Anane mesjid iki ora kena dipisahake saka Astana Giriganda kang wis ana sadurungé. Bangunan mesjid iki wiwitane kanggo pesanggrahan para sentana kang rawuh saka negara, nganggo sepur utawa nitih kapal. Joglo kang kanggo pesanggarahan iki dijupuk saka Hargamulya. Taun 1930an uga ditambah serambi. Para sentana kang arep ngibadah shalat nunut ing daleme Kyai Akhmad Sajadi, sacedake kono.

Amarga anane sarana lelungan kang luwih mayar, anane pesanggrahan kanggo ngaso ora diperlokake maneh, mula taun 1934 pesanggarahan iki banjur malih dadi mesjid. Saliyane dadi mesjid, uga tau kanggo KUA.

Rujukan
Solenodon Kuba iku salah sawiji saka rong spésies solenodon sing uripé ing Pulo Kuba.

Solenodon
Solenodon (tegesé "untu slot") iku sawijining kéwan mamalia sing ndarbèni wisa racun, nokturnal, ndhudhug lemah lan insèktivorus lan kalebu kulawarga Solenodontidae. Spèsies solenodon sing isih ana yaiku solenodon Kuba (Solenodon cubanus), lan solenodon Hispaniola (Solenodon paradoxus).

Solenodon Hispaniola iku urip in Hispaniola saka reratan ngisor ing alas garing nganti tekan reratan dhuwur mawa alas pinus. Ana rong spèsies liyané sing wis cures.

Solenodon
Ahmet Ali Çelikten (lair minangka İzmirli Alioğlu Ahmed; 1883 – 1969), iku ditepungi mawa jeneng Arap Ahmet Ali utawa İzmirli Ahmet Ali,iku sawijining dirgantarawan Ottoman sing uga dadi salah sawijining pilot kulit ireng sajeroning sajarahé kadirgantaran. Dhèwèké iku salah sawijniné pilot kulit ireng nalika Perang Donya I, kaya ta wong Afrika Amérika Eugene Jacques Bullard, William Robinson Clarke saka Jamaika (mabur kanggo Britania Agung),[5] Pierre Réjon saka Martinique (mabur kanggo Prancis) lan Domenico Mondelli saka Éritréa (mabur kanggo Italia). Mbahé wadon iku dadi batur tukon ing Bornu (saiki ing Nigeria) lan digawa menyang Karajan Ottoman.

Lair 1883
Pati 1969
Ki Ageng Suryamentaraman ya iku putra nomer 55 Sri Sultan Hamengkubuwana VII karo garwa ampeyan BRA. Retnamandaya. Eyange saka jalur ibu ya iku Patih Danureja VI. Lair kanthi nama BRM. Kudiarmadji lan nalika ngancik diwasa kaparingan nama BPH. Suryamataram.
Sawise diwasa lan dadi pangeran, Suryamataram ora bisa nemokake urip kang tentrem mula banjur nyuwun marang ramane bisaa urip kaya wong lumrah ing sajabaning kraton nanging ora diparengake. Nalika jumenenge Sultan Hamengkubuwana VIII, panyuwune dikabulake.

Sawise ngeculake status ningrate, panjenengane banjur manggon ing Duhukuh Kroya, Bringin, Salatiga lan dikenal kanthi nama Ki Gedhe Bringin. Dening Ki Hajar Dewantara, namane diganti dadi Ki Ageng Suryamentaraman.

Ki Ageng Suryamentaraman seda dina Ngahad Pon, 18 Maret 1962 lan disarekake ing sacedhake Mesjid Taqarrub Kanggotan.

Rujukan
Masjid Sulthanain Taqarrub ya iku masjid kang dumunung ing RT 07, dhusun Kanggotan, Pleret, Bantul. Masjid iki wis ana nalikane kraton Mataram ana ing Pleret lan isih tetep lestari nalika bedhahe kraton Pleret. Madege masjid iki ora dimangerteni nanging catetan paling tuwa nyebutake wis tau dipugar nalika  taun 1901 M dening Patih Danureja VI lan banjur wis bola-bali ana owah-owahan nganti kaanan kang kaya saiki. Mung saka guru, kubah lan mustaka kang isih tinggalan lawas. Ing lor masjid uga ana tetiron lingga pathok.

Ing sacedhake masjid ana pekuburan Cepakasari kang uga kanggo nyarekake pira-pira sentana Kasultanan Ngayogyakarta, antarane Patih Danureja VI (Pangeran Cakraningrat), BRA Retnamandaya (garwa ampeyan Sultan Hamengkubuwana VII), Ki Ageng Suryamentaraman lan garwane, uga Raden Tumenggung Nitinegara I lan II (Bupati Bantul).

Rujukan
KPAA Danurejo VI ya iku patih ing Kasultanan Ngayogyakarta (1879-1899) lan salah siji putra mantu Sultan Hamengku Buwono VI amarga dhaup karo GKR. Pembayun. Danureja VI mengku jabatan patih nganti seda 21 Juli 1899. 

Salah siji yasan Danureja VI kang isih bisa kesawang yaiku Tugu Pal Putih kang rampung dibangun taun 1889.

Rujukan
KPAA Danureja VII ya iku patih ing Kasultanan Ngayogyakarta (1900-1911). Sadurunge kapatah dadi patih, panjenengane sesulih Kanjeng Raden Adipati Yudhane­gara II. Anggone dadi patih sawatara wektu nganti lereh lan kaparingan pensiun wiwit 15 Oktober 1911 banjur nyandhang sesulih Pangeran Cakraningrat lan seda ora suwe sabanjure lan disarekake sacedhake Mesjid Taqarrub Kanggotan bebarengan karo putune, Suryamentaraman. Kalungguhan patih diterusake dening putrane aran R.M Danuwinata utawa KRA Yudhane­gara III, kaparingan nama Danureja VIII. Tinggalan yasan Danureja VII ing antarane buku Kempalan Kitab-Kitab Islam dan Serat Betaljemur Adammakna .

Rujukan
Tetris iku sawijining dolanan komputer gawéan Alexei Pajitnov saka Uni Sovyèt. Dolanan komputer iki awujud figur sing padha tiba. Kabèh figur iki kabangun saka patang kothak. Menawa sagaris kaisi kabèh, garis iku bakal ilang. Tetris iku program komputer sing kapisan dièkspor saka Uni Sovyèt menyang Amérika Sarékat. Ing Amérika Tetris dibabar déning Spectrum Holobyte.

Dolanan komputer
Quora iku sawijining situs wèb takon wangsulan. Situs wèb iki digawé déning Adam D'Angelo in taun 2009, D'Angelo dhéwé sadurungé nyambut gawé ing Facebook.

Para anggota ing komunitas Quora iku antarané wong-wong misuwur kaya ta Jimmy Wales, Richard A. Muller, Justin Trudeau, Barack Obama, Hillary Clinton, lan Adrián Lamo.
Wiwit tengahan taun 2018 uga ana Quora ing basa Indonésia. Manajer komunitasé jenengé Alanda Kariza.

Situs wèb
Kevin Schon ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

Cathetan suku

Lair 1958
Wong urip
Watchmen iku sawijining novèl grafis babaran DC Comics Amérika Sarékat. Novèl grafis iki nyritakaké para adiwira Amérika Sarékat.
Ing basa Jawa, tembung krama-ngoko (utawa tembung ngoko-krama) iku tembung ngoko kang ora ana padhan ing tembung krama. Amarga iku, tembung ngoko mau banjur bisa kaanggo ing kabèh tataran basa Jawa, kalebu basa krama.

Tembung krama-ngoko kang dikramakaké aran tembung krama enggon-enggonan lan kalebu tembung kang ora baku. Cacahing tembung krama-ngoko iku akèh dhéwé ing basa Jawa, nanging mung pérangan cilik kang duwé padhan tembung krama inggil. 

Ing bausastra-bausastra Jawa, tembung-tembung krama-ngoko tinengeran kn utawa KN.

Conto 
Tembung krama-ngoko iki cacah akèh dhéwé ing basa Jawa. Conto tembung krama-ngoko kang ora ana padhan ing tembung krama inggil: angin, anyep, awu, bakar, bapa, biyung, bumi, gapura, godhog, gorèng, guru, hawa, jagat, jaman, jangan, jangkrik, kampung, kantor, kucing, kuwung, lawuh, méga, murid, oyod, pedhes, pedhut, pit, ramé, sekolah, singa, srengéngé, tandha, tenger, térong, umob, unta, wédang, wit, lan woh.

Ing sor iki conto tembung krama-ngoko (kandel) lan padhané ing tembung krama inggilé.

Panganggoning tembung 
Tembung krama-ngoko bisa kaanggo ing kabèh tataran basa Jawa: basa ngoko lan basa krama. Ing ngisor iki conto panganggoning tembung krama-ngoko ing basa ngoko lugu lan basa krama lugu lumantar tembung kuwung lan lambé kang tinengeran kn ing Bausastra Jawa.

Basa ngoko lugu

 Lambéné dibèngèsi abang.
Bubar udan, kuwung katon ing langit.

Basa krama lugu

 Lambénipun dipunbèngèsi abrit.
Bibar jawah, kuwung katingal ing langit.

Sapérangan tembung krama-ngoko duwé padhan tembung krama inggil. Tembung-tembung mangkono salin dadi tembung krama inggil ing basa ngoko alus lan basa krama alus. Contoné iku tembung lambé kang duwé padhan tembung krama inggil lathi (digarisi sor), déné kuwung ora duwé padhan tembung krama inggil.

Basa ngoko alus

 Lathiné dibèngèsi abang.
Bubar udan, kuwung katon ing langit.

Basa krama alus

 Lathinipun dipunbèngèsi abrit.
Bibar jawah, kuwung katingal ing langit.

Tembung kuwung ing ukara-ukara 2 ora ngalami owah-owahan ing kabèh tataran basa amarga ora duwé padhan ing tembung krama inggil. Jalaran iku, ora ana béda antaraning ukara 2 ing basa ngoko lugu lan basa ngoko alus lan ukara 2 ing basa krama lugu lan ing basa krama alus.

Cathetan sikil

Rujukan 
 
 

Unggah-ungguh basa Jawa
Tembung Jawa
Basa Jawa
Linguistik
Agustinus Mulyono Widyatama utawa Ariesta Widya (lair ing Semarang, 12 April 1938) iku guru SLTP ing Tual - Manado (1961- 1964), SMP Katholik Langgur (1964 - 1967),  SMP Negeri Ungaran (1967 - 1970), Proyek Perintis Sekolah Pembangunan - Semarang (1970 - 1985), SMA Negeri 5 Semarang (1985 - 1995), lan SMA Masehi I (1995 tekan saiki). Dadi, profesine minangka penulis Jawa wis pionir wiwit tahun 1957. Karya-karyané saiki ditemokake ing Jaka Lodhang, Panjebar Semangat, Jaya Baya, Praba, Pustaka Candra, lan liya-liyane. Sawetara crita cekak sing dianggep penting, antara liya, "Cemara Lima" (Praba, 1959), "Kasep" (Kekasihku, 1959), "Kontrak" (Dharma Nyata, 1971), "In antarane Ombak-Ombak" (ing antologi Dewan Kesenian Surabaya, 1973), "Garis Pepesthen" (Penjebar Semangat, 1976), "Tuntut Gedhang" (Panjebar Semangat, 1978), "Ketanggor" (Panjebar Semangat, 1979), "In antarane Swara Mesin" (Panjebar Semangat, 1981), "Kopi Landa" (Parikesit, 1984), lan "Buron" (Panjebar Semangat, 1991).

Rujukan
Soedarma K.D. ya iku sastrawan saka Jawa. Soedarma lair ing Ngawen, Wonosari, Yogyakarta, tanggal 31 Juli 1934. Jeneng mburiné, K.D., ya iku singkatan saka jeneng bapaké Soedarma, Slamet Karto Dwijo sing lair ing Ngawen taun 1911. Bapaké ya iku guru SD lan jabatané sing pungkasan ya iku dadi kepala SD Ngawen. Ibu Soedarma jenengé Suripni lan lair ing Wonogiri taun 1915.

Soedarma rabi karo Suwarsini, guru SD (1957). Saka palakrama iki, dhèwèké nduwé anak enem, ananging anak sing katelu lan kaenem wis kapundhut déning Gusti. Sing papat liyane isih meger-meger ya iku: (1) Herlinari Derita, lair 7 Mèi 1958, Sarjana Fakultas Sosial Politik UNS lan nyambut gawé ana ing Dinas Pendapatan Daerah Rembang; (2) Lila Lumaris, lair 28 Maret 1960, lulusan Diploma I AKS lan dadi guru ing SMA ana Magelang; (3) Fani Nurlian, lair 11 Oktober 1962, sarjana Fakultas Hukum Universitas Kristen Indonésia, Jakarta, lan nyambut gawé ing Departemen Pendidikan Nasional Jakarta; (4) Lita Lalita, lair 1964 , sarjana STIK Semarang, ibu rumah tangga..

Pendhidhikan 
Soedarma ngawali sekolahé ing SR Ngawen, Gunung Kidul, Yogyakarta, lulus 1951. Banjur, lanjut sekolah menyang SGB Kristen Salatiga, lulus 1953 lan lanjut menyang SGA Kristen Surakarta, lulus 1956. Tamat SGA, banjur lanjut kuliah ing Pendidikan Guru Sekolah Lanjutan Tingkat Pertama (PGSLP), Jurusan Basa Indonésia lan lulus taun 1967.

Soedarma gedhé ana ing kulawarga guru, amarga kuwi Soedarmo lan enem tunggalé dadi guru. Taun 1956, dhèké diangkat dadi guru SD Kemalang, banjur dadi Kepala SD Jumbung II lan ngrangkep guru SD Jimbung I (1958). Saliyané kuwi, Soedarma nyambi ngajar ing SLTP Negeri Bayat I, Klathèn, Jawa Tengah.

Karya 
Awit cilik, Soedarma kerep ndelok bapaké seneng nulis lan ngarang cerita. Salah siji karyané bapaké Soedarma ya iku crita bocah sing dibabar déning Balai Pustaka, Jakarta. Pakulinan iki banjur nurun menyang Soedarma. Nalika sekolah nang SGB, Soedarmo uwis wiwit nulis crita bocah sing dimot ing majalah Kemuning (1953). Nalika kelas I SGA (1954), Soedarmo wiwit ngarang lan ngirim karya menyang majalah Waspada, Penjebar Semangat, Kekasihku, Mekar Sari, Jaya Baya, Dharma Nyata, lan Dharma Kanda. Amarga kerep nulis, Soedarmo diangkat dadi staf redaksi ing sawenèh kantor majalah.  Dhèwèké miwah dadi pengasuh rubrik Gupitasari ing majalah Mekar Sari. Saliyané iku, miwah pengasuh ing "Rubrik Pengarang" sing akèh ngulas karya-karya pengarang Sastra Jawa Modhèren. Salah sawijining cerkaké "Nglari Endah Swasana" dilebokaké ing antologi déning Senggono ing Kumandang (1958).  

Kreativitasé Soedarma saya mundhak sawisé rabi lan nulis luwih akèh novèl (saku), crita cekak, crita bocah, lan ésai. Saliyané iku, Soedarma miwah diundang ceramah ing akeh patemonan. Bab iki nuduhaké menawa Soedarma pantes dikenal déning wong-wong sing seneng basa lan sastra Jawa.

Rujukan
Raden Mohammad Soejadi Madinah ya iku sawijiné penulis lair ing Yogyakarta,14 Januari 1928. Bapakné, Raden Bekel Roeba'ngi Atmohudroyo, abdi dalem Keraton Yogyakarta, nalika ibuné, Siti Madinah, putri pengusaha Batik Cap Leo ing Jaan Lempuyangan 66, Yogyakarta. Dadi, jeneng Madinah  dijupuk saka ibuné. Dhèwèkè nikah karo Rr. Soejati Soedjadi, mantan karyawan Fakultas Politik Sosial UGM taun 1964. R M. Soejadi Madinah duwé 4 anak (3 bocah lanang lan 1 bocah wadon).

Saka lair nganti saiki penulis ditetepaké ing Yogyakarta. Saiki panjenengan tinggal ing Kampung Tungkangan DN III/271, Yogyakarta. Kerja dadi penulis kuwi kanggo R. M. Soejadi Madinah ora dadi tugas utama, amarga panjenengan duwé tugas utama: (1) taun 1944-1947 kerja minangka karyawan Kantor Kecamatan Widodaren, Gendingan, Ngawi, Madiun; (2) taun 1947-1948 dadi anggota TNI (pangkat Mayor I) ing Ngawi; (3) taun 1948-1950 minangka pegawai Kantor Pusat Kementerian Perdagangan dan Industri; (5) taun 1951-1963 kerja ing Perpustakaan Pusat UGM lan (6) taun 1963-1984 (nganti pensiun) dadi pegawai Perpustakaan lan ing Bagian Statistik dan Pengajaran Fakultas Hukum UGM.

Liyané kerja ing sawatara bagèan, Soejadi Madinah uga aktif ing sawatara organisasi minangka (1) Bendahara Muhammadiyah Ranting Wirobrajan (1961-1972); (2) Ketua Pengurus POMG SD Negeri Tamansaei I,II,III (1968-1972); (3) Komisioner LVRI Kecamatan Wirobrajan (1968-1972); (4) Bendahara Markas Ranting LVRI Kecamatan Danurejan (1988-saiki); (5) Majelis Pertimbangan PAN Ranting Kelurahan Tegalpanggung (1999-saiki).

Karya 
Yen katon saka taun lair, dhèwèkè dadi penulis bebarengan karo periodhe M. Tahar, Sudarmo K.D., Susilomurti, Satim Kadarjono, Esmiet, Poerwadhie Atmodihardjo, Widi Widayat, Any Asmara, Muryalelana, lan Suparto Brata. Dhèwèkè nulis cerkak ing majalah Kunthi, Waspada (Jakarta), Crita Cekak (Surabaya), Mekar Sari lan Djaka Lodhang (Yogyakarta). Penerbitan publikasi, kaya ta "Kancaku sing Nyalawadi" (Waspada, 6 Juni 1958), "Serik" (Waspada, 4 September 1964), "Banten" (Djaka Lodhang, 25 Februari 1978), "Pengalaman Tahun Ajaran Anyar" (Mekar Sari, 15 Juni 1987),"Etty Putrane Ibu Hadi" (Kunthi, 1967), lan "Solider" (Crita Cekak, Desember 1957).

Saliyané nulis cerkak, dhèwèkè nulis cerbung. Ing cerbung dhèwèkè kerep nggunakake jeneng samaran: Sudimanah (ing Juni Apa Juli), S.M. Dinah (ing Putu Gunung Adiluhung), Triani Dewi R.M.S.M (ing Sengit Ndulit Gething Nyandhing). Nalika ing koleksi cerkak kanthi judul Cendrawasih dheweke nggunakake jeneng Sidji. Sawetara cerbung sing diterbitake, antara liya Asmara Jibrat Ludira (Sehat Asli, 1965); Asu Edan Nggawa Kabegjan (Muria, 1966); Krodhane Asmara Wurung (Sinta-Riskan, 1966); Gudheg Ayu Digondhol Tuyul (Dewi, 1970); Wong Kang Nyalawadi (Keng, 1966); Sengit Ndulit Gething Nyandhing (Sinta-Riskan, (1969); Anthek Nekolim (2 jilid) (Muria, 1966); lan Gerombolan Gestok (Muria, 1966). Ing sawetoro wektu, dhèwèkè nulis sastra basa Indonesia, nanging ora produktif kaya tulisan Jawa.

Rujukan
Sartono Kusumaningrat (pangéja baku: Sartana Kusumaningrat, wiyosan ing Sléman, 12 Nopèmber 1964) inggih punika sastrawan Jawi kaliyan Indonésia, citrakarsa (pelukis), lan kartunis.

Babad urip 
Pawiyatan ingkang sampun dipuntindakaken inggih punika SD Karitas (lulus 1977), SMP Karitas (lulus 1981), SMA BOPKRI (lulus 1984), lajeng Fakultas Sastra UGM (lulus 1983). Sanèsipun, Sartono ugi ndhèrèki kursus nonformal kados ta (1) kepemimpinan OSIS saking Kanwil Depdikbud DIY ing taun 1981, (2) gladhi panyerating sekénariyo cariyos télévisi saking Setasiun TVRI Yogyakarta ing taun 1986, (3) panyerating cariyos cekak saking Dirjen Kebudayaan sesarengan kaliyan Kundha Kabudayan DIY ing taun 1989, (4) pramuwisata saking Kanwil Departemen Tenaga Kerja DIY ing taun 1991, (5) wulangan basa Walanda saking Yayasan Karta Pustaka Yogyakarta ing taun 2003.

Sartono ugi nganggé nama Albert Sartono, A. Sartono, utawi Sartono Kusumaningrat. Kajawi nyerat, panjenenganipun ugi dados citrakarsa kartun.

Panulis basa Jawa
Sakdani utawa jeneng dawane N. Sakdani Darmopamudjo (lair ing Surakarta, 3 Maret 1939) yaiku sastrawan kang ngripta buku-buku ing Basa Jawa lan Basa Indonésia. Dhéwéké lair saking pasangan R. Sakirun Darmopamudjo lan Turiah. Sakdani tumbuh ing lingkungan budaya Jawa lan agamane Islam.

Pawiyatan 
Sakdani miwiti pawiyataning SR Harjodipuran 52, Surakarta, lulus ing taun 1952. Sakwisé lulus, Sakdani ndhaptar ing salah sijining Pawiyatan Guru, yaiku Kursus Pengajar untuk Kursus Pengantar Kewajiban Belajar (KPKPKB, sabanjure owah kanthi jeneng SGB). Ananging, saklanjuté dhéwéké pindah dhateng SGB Sukoharjo, lan lulus ing taun 1957. Sakdani ngelanjutke sinau ing SMA C/SMU nganti lulus taun 1964, lan dilanjutke kuliah ing AAN kanthi enthuk gelar sarjana ing taun 1967.

Karya 
Karya ing pisanan diripta dening Sakdani awujud guritan, antaranipun "Kidung Asih", "Agustus", Wengi Mangsa Panen", lan "Ngadirah". Guritan kang wis diamot ing antologi anatrane "Cokekan" , "Sawitri", "Gotong Royong", lan "Kasatan". Anadene karya Sakdani kang awujud Cerkak, antarane "Kanggo Bumi Kinasih" lan "Temanten ing Akerat Nganggo Pupus Cinde". Kajaba iku kabèh, Sakdani uga nyerat novél antarane "Kanggo Bumi Kinasih" lan "Nyilemi Samodra Tresna".

Pranala 

Sastrawan Indonésia
R. Intojo ya iku juru gurit ingkang lair wonten Tulungagung, Jawa Timur tanggal 27 Juli 1912.

Sejarah 
Pawiyatan bakunipun wonten Majakerta ya iku HIS (Holland Inlandsche School). Lajeng nglampahaken wonten HIK (Holland Inlandsche Kweek School) wonten kutha Blitar. Ananging tahun 1930, amargi kaanan kasarasan ngkang mboten saé, panjenenganipun pindhah wonten HIK Gunungsari, Lembang, Bandung. Wonten mriki padamelan juru gurit R. Intojo dipunwiwiti kanthi mbabar kalawarta Pujangga Baru (Juli 1993). Amargi menika, wonten khazanah sastra Indonésia, dipunsebat tokoh Pujangga Enggal. Menawi nyerat gurit, R. Intojo ngginakaken asma sanès inggih menika Rhamedin, Heldas, Hirahamra, Ibnoe Sjihab, Imam Sopardi, kaliyan Indera Bangsawan. Ngantos sak menika ugi mboten saget dipunpitados asma aslinipun amargi wonten ing kathah sumber bènten-bènten. Wonten satunggaling sumber, R. Intojo menika nama aslinipun Rhamedin, ananging wonten sumber sanès dipunsebataken menawi R. Intojo menika nama asli. Sawetara nama-nama samaran menika dipunginakaken menawi nyerat gurit abasa Indonésia, ananging asma Intojo kedhah diginakaken wonten ing gurit-gurit Basa Jawi.

Karya-karya 
R. Intojo nyerat gurit wiwit taun 1933 ngantos 1941, amargi taun 1942-1944 luwih-luwih lajeng Indonésia mardika taun 1945 sampun mboten wonten gurit-guritipun ingkang saged dipanggihi. Sanadyan menika, R. Intojo mboten mandheg lumampah wonten ing donya sastra amargi tasih nyerat esai wonten ing warni-warni kalawarta. Salah setunggaling ésai ingkang misuwur inggih menika "Amir Hamzah lan Chairil Anwar". Ésai menika dipunbabar wonten kalawarta Indonesia, No. 10 Taun II, Juni 1951. Ésai menika ringkesan saking gurit (sajak) Amir Hamzah kaliayn Chairil Anwar. Ésai ingkang liyan inggih menika "Pantun" dipunbabar wonten kalawarta Indonesia, No. 4 lan 7, taun III, 1952. Ésai R. Intojo ingkang dipunbabar wonten kalawarta Nasional Desember 1952 ngaturaken babagan wujud ugi corak gurit-guritipun Muhamad Yamin wonteng Jong Sumatra kaliyan trèn gurit énggal Indonésia.

Sedaya gurit-gurit R. Intojo ingkang dipunserat ngagem basa Jawi ugi basa Indonésia saged dipunringkes inggih menika gurit abasa Indonésia wonten 17 "Cend'ra durja" (Semangat Pemuda, Mei 1932; lajeng diamot Pujangga Baru, No.2, Taun V, Agustus 1937); "Zaman yang Mulia" (Semangat Pemuda, 15 Agustus 1932; lajeng diamot Pujangga Baru, No. 6, taun V, Dhésèmber 1937;"Pulau Bali" (Pujangga Baru, No.1, Taun I, Mèi-Juli 1933); "Ibu ..." (Pujangga Baru, No.1, Taun. I, Mèi-Juli 1933).

Kagiyatan 
R. Intojo ugi kalebet wonten kathah kagiyatan dhiskusi babagan masalah sosial-budaya umumipun. Wanci tanggal 26-27 April 1952, R. Intojo ndhèrèk kagiyatan simposium ingkang kalenggahan ing Jakarta déning para seniman Gelanggang ingkang makarya kalih Lekra, Liga Komponis, PEN-Club Indonesia

Rujukan
R. D. S Hadiwidjana ya iku pengarang lan filolog kang duwé jeneng cilike Soewanda. Lair neng Sragen tanggal 9 Oktober 1895. Jeneng cilike sing sakbanjuré disingkat "S" lan ditulis nang ngarepé jeneng wong tuwané, Hadiwidjana. Anak nomer 3 (telu) seka 6 (enem) saksadulur. Jeneng wong tuwané R.M. Ambjah Darmawisastra. Soewanda digedhèkké ing saktengahing budaya Jawa lan ngenut agama Kristen Roma Katholik. Dhèwèké dhaup 2 Fèbruari 1922 kanthi sèmah R.A. Agnes Soekartini putri Sasranegara, Muntilan (jeneng tuwa diwiwiti sakbubaré iki).

Anak  

 R. Ay. M. Titi Sari (Sasrajoeda, S.H.) 
 R. M. A. Haryana 
 R. Ay. Th. Titi Lestari (Natasuhardja) 
 Marsekal Pertama R. M. dr. Efram Harsana 
 R. M. M. Sastrawan 
 R. Ay. M. Titi Rejeki (Juliwarsa) 
 R. Ay. F. Titi Rahayu (Prof. Mr. Munajat Danusaputra)
 R. Ay. Y. Titi Sasanti (Edi Sudarman, S.H.)
 R. Ay. J. Titi Nawami (Dr. R. Sukarna Harjasudarma) 
 R. Ay. Dra. C. Hartati 
 R. M. dr. M. Darmawan 
 R. Ay. C. Pudyati (Drs. Cosmas Batubara) 
 R. Ay. P. Saptawulan (Drs. Kahmat A. Saragih)

Pawiyatan: 

 Magang ing Sumanegaran, Sragen, 1904 
 Kweek School, 1917 
 Kursus Guru Bahasa Jawa, 1920 
 Sekolah Jawa di Batavia, 1921 
 Kursus Guru Bahasa Jawa di Batavia, 1928 - 1931 
 Akte Onderwijzer di Batavia, 1932

Lumakuné pakaryan 

 Guru, AMS lan HIK, 1931-1942 
 Guru Sekolah Guru Lanjutan (SGL) Jetis, Yogyakarta, 1942-1945 
 Dosen Luar Biasa in Sekolah Tinggi Gadjah Mada, 1946 
 Dosen Luar Biasa Fakultas Sastra dan Kebudayaan Universitas Gadjah Mada, wiwit 1949 
 Dosen Luar Biasa FKSS IKIP Yogyakarta, 1969-1970an 
 Guru Sekolah Menengah Tinggi (SMT), Yogyakarta, 1945-1955 
 Guru Kepala Kursus BI Bahasa Indonesia dan Jawa di Yogyakarta, 1955-1958 
 Dosen Luar Biasa Kursus BI Bahasa Indonesia lan Jawa ing Yogyakarta lan Dosen Bahasa Indonesia ing Universitas Saraswati Surakarta, 1960-1961

Karya

Pertalan 

 Äphorisma: Jagading wong urip, Kleru, Wong iku ana 4 prakara, ana ing Medan Bahasa Basa Jawi (No. 1, Thn. IV, 1959)

Gancaran 

 Majalah Jawi Sraya, ing Muntilan wektu isih ing Kweek School  
 Duk Anomku, Wong Becik, Yasaning Setan marang Manungsa, Ngibadah ing Medan Bahasa Jawi (No. 4, Thn IV, 1959)  
 Inisial sing asring dinggo ya iku ¨Suhawo¨ seka tembung jenenge Soewanda Hadiwidjana lan uga asring nganggo ¨Cantrik Sukawati¨

Bahan wulangan dan wacan 

 Sastra Gita Wicara (Jilid 1 1950 lan Jilid II 1963)

Rujukan
Khoirul Soleh (1968) inggih menika salah sawijining sastrawan ingkang miyos ing Boyolali, 22 Juli 1968. Ingkang rama asmanipun Harno Budianto suwargi lan ingkang ibu asmanipun Sumarti. Khoirul Soleh miwiti pawiyatanipun wonten SD N 1 Donohudan, Ngemplak, Boyolali. Tumunten panjenenganipun nglajengaken pawiyatanipun wonten SLTP N 2 Colomadu, Karanganyar lan wonten ing SMA N 4 Surakarta. Pawiyatan ingkang pungkasan inggih menika wonten Jurusan Sastra Daerah S1 Fakultas Sastra UNS dumugi warsa 1993. Awit kalebet dados mahasiswa Jurusan Sastra Daerah menika panjenenganipun miwiti kalangenanipun nyerat karya sastra dugi samangke. Panjenenganipun kagungan garwa kanthi asma Tini K. S. ingkang peputra cacahipun kalih, asmanipun Lintang Wistu Malindi lan Bintang Alit Nugara. Samenika panjenenganipun mapan wonten Brogo RT 02/IV, Donohudan, Ngemplak, Boyolali, 57375. 

Minangka sastrawan, Khoirul Soleh angripta karya sastra kados ta geguritan, cerkak, roman sejarah, lan artikel ingkang gunggungipun dumugi 500-an. Karya sastra ingkang dipun kasilaken sampun kababar wonten kala warti lan majalah tuladhanipun Panakawan, Jawa Anyar, Solo Pos, Pos Kita (Solo), Simponi, Swadesi (Jakarta), Surabaya Post, Karya Darma, Panjebar Semangat, Jaya Baya (Surabaya), Mitra Bandung (Bandung), Minggu Pagi, Pagagan, Kedaulatan Rakyat (Yogyakarta), Suara Merdeka, Wawasan, Pustaka Candra, Krida Wiyata, Bahari, lan Desa Kita (Semarang). 

Karyanipun ingkang arupi cerkak antawisipun kanthi irah-irahan Penari, Plinthi, Kentrung, Sumilire Angin Esuk, Kasetyan, Abote Sesanggan, lan sapanunggalanipun. Dene ingkang arupi roman sejarah, irah-irahanipun Geger Sukowati, Jaka Kandhung, Suling Ajaib, Klebu Wuwu, lan sapiturutipun. Wonten ugi cariyos pewayangan ingkang dipunripta kados ta Lelananging Jagad, Silir Solo, lan sanesipun.

Rujukan
Muryalelana (Salatiga, 31 Desember 1930 - 4 Juni 2002) menika salah satunggaling sastrawan ingkang "serba bisa". Kabandhing kaliyan rencang-rencang sastrawan satunggal angkatanipun, kados Esmiet, Tamsir A.S., Susilomurti, Sudharma K.D., St. Iesmaniasita, lan sapiturutipun, wonten ing khazanah basa lan sastra Jawi modheren, Muryalelana radi benten. Umumipun sastrawan sanesipun namung ndamel karya ing satunggal utawi kalih genre, ananging Muryalelana nyerat sakperangan genre. Saksanese nyerat puisi, cerkak, lan kritik sastra Jawi, piyambakipun ugi nyerat bab ingkang gegayuhan kaliyan basa, karawitan, paramasastra, ukum, lan sakpanunggalane.

Pagesangan, Pendhidhikan lan Pendamelan 
Muryalelana angsal pandhidhikan dhasar nalika jaman Walanda wonten ing Vervolkschool. Saksampunipun lulus saking Vervolkschool, piyambakipun mlebet wonten ing SGB (Sekolah Guru Bantu) ananging mboten nerasaken ing drajad kang langkung inggil amargi ndherek perang kamardhikan. Nalika yuswa 17 taun, Muryalelana enem dipun cepeng dening Walanda lan dikunjara. Wiwitan dikunjara ing kamp Salatiga, banjur dipindhah ing Mlaten (Semarang), lan pungkasanipun dipindhah ing Nusakambangan. Saksampunipun rundingan ing Konferensi Meja Bundar kaleksanan ing taun 1950 piyambakipun dibebasaken.

Saksampunipun dibebasaken, nerasaken sekolah ingkang langsung inggil ing SGA (Sekolah Guru Atas) Negeri Semarang, tamat taun 1955. Tamat saking SGA, Muryalelana nyambut damel dados guru SRL utawi SGB Negeri kagem lare putri ing Pecangaan, Jepara. Mboten dangu ngajar, piyambakipun nerasaken kuliah wonten ing PGSLP (Pendidikan Guru Sekolah Lanjutan Pertama) Surakarta, mendhet Jurusan Bahasa dan Sastra Jawa, program kalih taun lan lulus taun 1960.

Tamat saking PGSLP, Muryalelana dados guru basa Jawi ing SMP Negeri Ungaran ugi dados guru ing SMEP (Sekolah Menengah Ekonomi Pertama) Negeri Ungaran. Wiwit taun 1968 dumugi 1975 kadapuk dados Kepala SMEP Negeri Ungaran. Nalika njabat guru lan Kepala SMEP, piyambakipun nerasake kuliah wonten ing USW (Universitas Satya Wacana) Salatiga, mendhet jurusan PU (Pendidikan Umum), lulus taun 1975. Saksampunipun lulus saking USW, piyambakipun ugi dados guru ing SMEA (Sekolah Menengah Ekonomi Atas) Negeri Semarang. Pungkasanipun, Muryalelala njabat Kepala Sekolah SMP Negeri 24 Semarang.

Saksanese ngajar lan njabat Kepala Sekolah, Muryalelana ugi nate dados Pimpinan Proyek Pembinaan Bahasa dan Sastra Daerah Jawa Tengah, mrakarsani panerbitan majalah basa Jawi Pustaka Candra wiwit Januari 1981 ing Semarang, lan dados anggota Sanggar Seniman kapimpin dening Sahid Langlang, jumeneng ing Mediun taun 1955.

Karya Sastra 

 Antologi Sajak-Sajak Jawa (1975); antologi dening St. Iesmaniasita,
 Lintang-Lintang Abyor: Sekuntum Puisi Jawa Mutakhir (1983); antologi dening Susatyo Darnawi,
 Bunga Rampai Sastra Jawa Mutakhir (1985); anotlogi dening J.J. Ras,
 Antologi Puisi Jawa Modern (1984); antologi dening Suripan Sadi Hutomo.

Rujukan
Roeswardijatmo Hardjosoekarto yaiku salah sijining tokoh sastra Jawa. Panjenengane lair ing kutha Surakarta, 29 Maret 1948 lan dedalem ing Munggung I/5, Gilingan Surakarta. Panjenengane miwiti pasinaonan ing SD Kristen Nusukan Surakarta lulus tahun 1961, nglajengake ing SMP Negeri 3 Surakarta lulus tahun 1964, lan ngrampungake pasinaonan saka SMU Negeri 4 Surakarta tahun 1967. Bareng lulus SMU, Roeswardijatmo mbacutake kuliah ing PGSLP Surakarta, lulus tahun 1968. Sauwise ngrampungake kuliah, Roeswardijatmo katampa ngajar dadi guru ing SKP Wonogiri. Kajaba ngajar, Roeswardijatmo mbacutake kuliah ing IKIP Surakarta, lulus tahun 1980. Banjur, panjenengane kaangkat pinangka guru tetap ing SLTP Negeri 3 Wonogiri.

Ana ing kiprah bab kasusastran, Roeswardijatmo wiwit dadi pemimpin redaksi majalah Dinamik kang diterbitake Forum Peminat Sastra Wonogiri ing tahun 1971. Ing tahun 1972, panjenengane bebarengan karo Arswendo Atmowiloto, Wok Siswaka, lan Ardiyan Syamsudin gawe pameran crita cekak lan puisi dinding Sasana Mulya, Baluwarti, Surakarta. Kajaba saka kuwi, Roeswardijatmo dipercaya dadi pengasuh tetap ing ruang sastra radio Siatan Pemerintah Daerah Tingkat II Wonogiri (1972 - 1985). Ing tahun 1976, panjenengane melu pameran gabungan sastra lan seni rupa ing Wonogiri. Ing tahun 1983, Roeswardijatmo dipasrahi jabatan Ketua II Forum Komunikasi Perkumpulan Seni Wonogiri lan sekretaris Organisasi Pengarang Sastra Jawa (OPSJ) Komisariat Jawa Tengah (1982 - 1990-an).

Karya Sastra 

Roeswardijatmo akeh gawe gegurian kang kajumbuhake karo uriping manungsa ing ngarsane Gusti Allah. Miturut Roeswardijatmo, gawe geguritan kuwi kaya déné wuda ngadhep kaca benggala. Penyair kuwi kudu bares lan ora digawé-gawe. Kejaba geguritan, Roeswardijatmo uga kerep ngripta crita cekak. Wis akeh crita cekak kang kaanggit dening panjenengane kang terbit ana ing media-media cetak, kaya ta :

- "Kapundhut Bali" (Panjebar Semangat tahun 1974)

- "Tlatah Cengkar" (Panjebar Semangat tahun 1974)

- "Balen" (Panjebar Semangat 1974)

lan sapiturute.

Puisi-puisi kang kaanggit dening Roeswardijatmo, ing antarane :

- "Hyang Kang tanpa Ana"

- "Wuru, ing Aku lan Kowe"

- "Obsesi"

- "Sabar"

- "Ngawut"

lan sapiturute.

Rujukan
Ardini Pangastuti ya iku sawijining pangripta babagan basa jawa utawa sastrawan basa jawa. Ardini Pangastuti nduwé jeneng komplit yaiku Suciati Ardini Pangastuti. Dhéwéké lair ing Kacangan, Tulungagung, Jawa Wétan tanggal 16 Nopember 1960. Saiki dhéwéké urip ing Carikan, Taman Martani, Kalasan, Ngayogyakarta. Dhéwéké nduwé garwa yaiku Banuarli Ambardi, ahli ilustrator lan pelukis saka Ngayogyakarta.

Péndidikan formal Ardini yaiku SD (lulus 1973) ing Kacangan, SMP (lulus 1976) ing Ngunut, lan SMEA (lulus 1979) ing Tulungagung, Jawa Wétan. Dhéwéké wiwiti nulis sastra jawa pas ijék sekolah ing SMP, dhéwéké nulis cerkak "Diary Biru"  kang lumebu ing majalah Jaya Baya. Wiwit taun 1995, dhéwéké dadi pangripta sastra jawa nganti tekan saiki. Ardini nulis pirang_pirang werna sastra, wiwit cerkak, guritan, lan nganti cerbung. Cerbung sing dhéwéké gawé kaping sepisan yaiku "Iséh Ana Dina Esuk" kang lumebu ing majalah Djaka Lodang (1988). Dhéwéké seneng nganggo jeneng samaran yaiku Eva Rahmawati.

Ing  taun 1986 dhéwéké coba-coba ngirim cerkak menyang Jaya Baya lan akhiré bisa lumebu, dhéwéké akhiré coba-coba manèh. Bebarengan wektu kuwi, sanggar Triwida ing Tulungagung nganakaké saraséhan sing ngundang kabéh sastrawan se-Jawa. Ardini nekani saraséhan kuwi mau saéngga bisa ketemu karo sastrawan-sastrawan kang wus kondang jaman kuwi kaya ta Suparto Brata lan sak pituruté. Sakwusé saraséhan rampung, Tiwiek S.A lan Tamsir A.S ngajak dhéwéké mèlu dadi anggota ing sanggaré. Kesempatan kuwi mau ora di tolak dening Ardini. Dhéwéké malah tambah semangat nulis sastra sakwusé dhéwéké mèlu sanggar.

Ing taun 1989, Ardini pindah menyang Ngayogyakarta lan mèlu nggabung marang Suparto Brata, Tamsir A.S., dan J.F.X.Hoery ngripta majalah Praba nganggo bentuk sing anyar. Bebarengan wektu kuwi mau, majalah Jaka Lodang sing kantore ana ing Ngayogyakarta, njaluk Ardini nyengkuyung majalah kuwi. Ardini kapeksa wira-wiri Semarang-Jogja amarga dhéwéké bebarengan wektu kuwi melu garwane pindah menyang Semarang.

Karya-karyane Ardini sing wus di terbitake yaiku, ''Iseh Ana Dina Esuk'' (cerbung, Djaka Lodang, 1988), ''Langit Perak Ing Ndhuwur Nusa Dua" (cerbung , Djaka Lodang, 1990), ''Bumerang'' (novel, Bina Ilmu,1991), ''Anggaraini'' (cerbung,Mekar Sari, 1990), ''Nalika Prau Gonjing'' (novel, Sinar Wijaya, 1993), ''Garising Papesthen'' (cerbung, Mekar Sari, 1997), Lintang (novel, Adhigama, 1997), lan ''Kidung Jaman'' (antologi guritan, Adhigama, 1999).



Rujukan
Sugeng Wiyadi, lair ing Wonogiri, 8 Dhésèmber 1964, ya iku panulis basa Jawa. Kajaba nulis, piyambaké uga dhosèn ing Universitas Negeri Surabaya (UNESA) jurusan Pawiyatan Basa Daerah Fakultas Bahasa lan Seni wiwit taun 1994.

Piyambaké miwiti nulis cerkak, geguritan, carita anak, alaming lelembut, lan carita wayang. Tulisan kaping pisan kang lumebu ing Parikesit (1981) diwènèhi honor Rp. 1.500,00. Saiki bayarané kanggo siji cerkak ya iku Rp50.000,00.

Contoné carita kang piyambaké tulis ya iku Kejiret (cerkak, Parikesit, 1980), Wesel Budheg (cerkak, Kartika, 1985), Sasuwir Ati (cerkak, Panjebar Semangat, 1989), Nawangsari (roman sejarah, Jaya Baya, 1998), lan Geger Trijamaya (carita wayang, Jaya Baya, 1999). Karya liyané uga dibabaraké bareng panulis liyané, yaiku "Aku lan Sliramu" ing buku Drona Gugat (Bukan Panitia Parade Seni W.R. Supratman, 1995); Sawise Udan, Kacang Lanjaran, lan Terong Kopek, ing Layang Seka Bendul: Kumpulan Guritan (PPSJS, 2001); Kirim Salam Menyang Surabaya, Stambul Saka Puthuk, Sawesjining Desa ing Gunung Gamping ing buku Tes.

Ing karya-karyané, Sugeng Wiyadi kerep nganggo jeneng sesinglon kaya: Kelik SW, Dipo Pangestu, KRT Sarwito, Peni Kusumawati, lan Niken Haksaningrum.

Rujukan
Koesalah Soebagyo Toer ( lair ing Jakarta, 27 Januari 1935) ya iku pangripta basa Jawa. Jeneng bapaké ya iku Mastoer lan jeneng ibuké ya iku Oemi Saidah. Dhèweké mantha garwa Utari lan nduwé anak 3. Mandawa basa sing tau aktif ing Ansambel Nyanyi lan Tari "Gembira" (1954 - 1957) iki tau dadi pamesta ing kedutaan Cekoslowakia (1957 - 1959), Kantor Berita Indonesian National Press and Publicity Servise, lan Kantor Berita Novosti ing Moskow (1963 - 1965). Dhèweké uga tau dadi dosen basa Ruslan lan guru privat basa indonésia kanggo wong asing. Saliyané pangripta lan pamesta, Koesalah Soebagyo Toer uga dadi pembesut basa Inggris, Landa, Ruslan, lan Jawa.

Karyané Koesalah Soebagyo Toer akèh banget lan werna - werna amarga dhèwèké nulis ing basa Indonésia lan basa Jawa. Tuladhané ya iku Kunang - Kunang, Aneka, Pentja, Mimbar Indonesia, Siasat, Merdeka, Keluarga, Pemuda, Duta Sasana, Garuda, Pewarta PPK, Brawijaya, Sastra, lan Jaya Baya. Geguritan, cerkak, kronik, lan pengalaman pribadhi dheweké digawé buku rena – rena, tuladhane Antologi Cerpen Ibuku di Surga, cathetan pengalaman Kampus Kabelnaya, Antologi Melodiye Poeti Indonyenzii, lan kumpulan cerkak revolusi Adhine Tentara. Buku pertalan karyané dhèwèké ya iku Mushashi karya Eiji Yoshikawa saka basa Inggris, Anna Karenina karya Leo Tolstoi saka basa Ruslan, Ivanhoe karya Walterscott saka basa Inggris, lan Ajaib di Mata Kita karya F.C. Kamma saka basa Landa.

Koesalah Soebagyo Toer entuk piagam penghargaan Buku Terbaik babagan Karya Terjemahan taun 1997 saka Yayasan Buku Utama. Saiki dhèwèké lagi ngrampungaké telung karya ya iku Ensiklopedia Sejarah Indonesia, Ensiklopedia Foklor Jawa, lan Ensiklopedia Wayang sarta aktif dadi pamesta.

Koesalah mrasa gèdhé pangarèp - arèpé urip saka karyane dhèwe lan karya - karyane bisa nginspirasi wong akeh. Dhèwèké nduwé pemikiran menawa karya sastra kudu tètèp ngendelaké kwalitas lan kwantitas. Dhèwèké uga ngarep - arep menawa kasusastran Jawa kudu luwih urip lan urup.

Rujukan
Loem Min Noe, ya iku juru cekak sing asale saka Jawa Tengah, lan nyambut gawe ing pabrik gula Jatiroto, Pasuruan, Jawa Timur. Loem Min Noe wiwit sregep gawe cekak kawitane taun 1930-an tekan taun 1941. Ing taun 1930-an secacah jeneng juru cekak wiwit muncul, kaya ta Sambo, Pangripta, Prasmo, Djoko Baloeng, Zilvervos, Kenja Bre Tegawangi, Tjah Alas Boeloe, Tan Poet, Max Moe, Liamsi, Sri Sowsinah, Sri Koesnapsijah, Soeprapti, Rr. Koestijah, lan Loem Min Noe. Akeh jeneng sing angel diindhentifikasekake jeneng asline, kaya ta jeneng Zilvervos, Max Moe, Tan Poet, Sambo, Prasmo, J.De O'Hsam, lan Loem Min Noe.

Jeneng Loem Min Noe iku duwe jeneng sing anglir marang jeneng Tionghoa. Ing taun 1930-an or mung Loem Min Noe sing duwe jeneng kaya jeneng Tionghoa amarga ing wektu iku akeh jeneng sastrawan Jawa sing duwe jeneng Tionghoa.

Rujukan
Margareth Widhy Pratiwi (lair ing Yogyakarta, 27 Dhésèmber 1961) ya iku panulis wanita ugi putri saking pasangan S. Cipto Setiyono (lair ing Magelang, 1935) kaliyan Sri Kasiyah ingkang purna pendhidhikan wonten ing SD Kanisius Wirobrajan (1974), SLTP Pangudiluhur I (1977), sarta SMA Marsudi Luhur (1981). Panjenenganipun mboten mendhet pendidikan ingkang linuwih amargi bibar SMA lajeng krama kaliyan Anton Ys Taufan Putera, tiyang saking Banten alumni UGM ingkang sakmenika dados guru teater. 

Panjenenganipun kagungan laré cacahipun pitu - 3 kakung lan 4 estri. Panjenenganipun sakmenika lenggah wonten Jalan Nitiprajan RT 02/20 No. 42D, Ngestiharjo, Yogyakarta 55182. 

Panjenenganipun sampun kagungan kathah ripta kados cerbung, cerkak, ugi artikel prekawis sastra, kewanitaan, kaliyan ilmu pengetahuan sanesipun ingkang sampun dipunpacak wonten ing majaah kaliyan surat kabar (Mekar Sari, Jaya Baya, Kandha Raharja, Dharma Nyata, Putra Kita, Simponi, Gatotkaca, Kartika, Nova, lan sapanunggalané. Panjenenganipun asring ngagem asma sanès inggih menika M.G. Widhy Pratiwi, Emge Widhy Pratiwi, Aprodety (putra pambarep), Tiwy Emge, kaliyan Endang Bratajaya. 

Kinarya pangripta sastra Jawa, panjenenganipun sampun nampi panghargan kados (1) cerkak "Sunduk Gunting Tatu Loro" juara I Lomba Penulisan Cerpen Jawa ingkang kawontenaken dening Balai Penelitian Bahasa Yogyakarta, (2) cerkak "Langite Isih Biru" dados juara II Lomba Penulisan Cerpen ingkang kawontenaken dening Keluarga Penulis Semarang (1983), (3) cerkak "Mulih" ingkang dados  juara II Lomba Penulisan Cerpen Jawa ingkang kawontenaken dening Balai Penelitian Bahasa Yogyakarta minangka Hari Pendidikan Nasional (1984).

Rujukan