AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Kabiskopan Ruteng yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejawi Kabiskopan Agung Ende sing ngelayani wilayah sing ngeliputi Kabupaten Manggarai, Kabupaten Manggarai Kulon lan Kabupaten Manggarai Wetan ing pulo Flores, Nusa Tenggara Wetan. Kabiskopan kasebut duwe 76 paroki lan amba 7.136 kilometer persegi.

Sajarah 
 Didegake minangka Vikariat Apostolik Ruteng ing 8 Maret 1951, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Kapuloan Sunda Cilik
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Ruteng ing 3 Januari 1961

Ordinaris

Vikaris Apostolik Ruteng 
 Wilhelmus van Bekkum, S.V.D. (8 Maret 1951–3 Januari 1961)

Biskop Ruteng 
 Wilhelmus van Bekkum, S.V.D. (3 Januari 1961–10 Maret 1972, mundur)
 Sede vacante, diisi dening Administrator Apostolik R.P. Vitalis Djebarus, S.V.D. (10 Maret 1972–17 Maret 1973)
 Vitalis Djebarus, S.V.D. (17 Maret 1973–4 September 1980, diangkat dadi Biskop Denpasar)
 Sede vacante, diisi dening Vikaris Kapitularis R.P. Geradus Mezenberg, S.V.D. (4 September 1980–3 Desember 1984)
 Eduardus Sangsun, S.V.D. (3 Desember 1984–13 Oktober 2008, seda)
 Sede vacante, diisi dening Administrator Diosesan R.D. Laurens Sopang (13 Oktober 2008–7 November 2009)
 Hubertus Leteng (7 November 2009–11 Oktober 2017, mundur)
 sede vacante, diisi dening Administrator Apostolik, Silvester Tung Kiem San (11 Oktober 2017—13 November 2019)
 Siprianus Hormat (13 November 2019—saiki)

Cathetan sikil

Kepustakaan

Pranala jaba 
  Diocese of Ruteng
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Misa Keuskupan Ruteng

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Tanjungkarang yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Palembang sing duwe pusat ing kutha Bandar Lampung. Kabiskopan Tanjungkarang dhewe menika kabiskopan sing naungi umat Katulik ing kabeh wilayah provinsi Lampung.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Tandjung-Karang ing 19 Juni 1952, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Palembang
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Tandjung-Karang ing 3 Januari 1961
 Ganti ejaan jeneng dadi Keuskupan Tanjungkarang ing 22 Agustus 1973
 Pindhah metropolit saka Keuskupan Agung Medan menyang Kabiskopan Agung Palembang ing 1 Juli 2003

Ordinaris

Prefek Tandjung–Karang 
 Albert Hermelink Gentiaras, S.C.J. (27 Juni 1952–3 Januari 1961)

Biskop Tandjung–Karang 
 Albert Hermelink Gentiaras, S.C.J. (3 Januari 1961–18 April 1979, pensiyun)

Biskop Tanjungkarang 
 Andreas Henrisoesanta, S.C.J. (18 April 1979–6 Juli 2012, pensiyun)
 Sede vacante (6 Juli 2012–19 Juli 2013) diisi dening Aloysius Sudarso, S.C.J. minangka administrator apostolik
 Yohanes Harun Yuwono, (19 Juli 2013–3 Juli 2021, diangkat dadi Biskop Agung Palembang)
 Sede vacante (3 Juli 2021–saiki) diisi dening Yohanes Harun Yuwono minangka administrator apostolik

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Tanjungkarang
 Jadwal Misa Keuskupan Tanjungkarang

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Bandung yaiku kabiskopan sufragan saka Kabiskopan Agung Jakarta. Wilayahe ngeliputi 24.500 km2 saka sabagean Jawa Kulon, berpusat ing Bandung. Umat Kabiskopan Bandung duwe cacah kira-kira 105.000, sing tersebar ing 23 paroki lan dilayani dening 80 imam. Saiki, tahta Biskop Bandung dipegang dening Mgr. Antonius Subianto Bunjamin, O.S.C. sing dipilih dening Paus Fransiskus ing tanggal 3 Juni 2014, sawise ngalami sede vecante ing luwih saka 3 taun.

Kabiskopan iki ngeliputi umat Katulik sing ana ing Jawa Kulon bagian wetan, ngeliputi Bandung, Purwakarta, Karawang, Subang, Sumedang, Majalengka, Cirebon, Kuningan, Indramayu, Garut, Tasikmalaya, Ciamis, lan Pangandaran.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Bandung ing 20 April 1932, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Batavia
 Ditingkatake dadi Vikariat Apostolik Bandung ing 16 Oktober 1941
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Bandung ing 3 Januari 1961

Ordinaris

Prefek Apostolik Bandung 
 Jacobus Hubertus Goumans, O.S.C. (27 Mei 1932–16 Oktober 1941)

Vikaris Apostolik Bandung 
 Jacobus Hubertus Goumans, O.S.C. (16 Oktober 1941–3 Maret 1951, mundur)
 Sede vacante (3 Maret 1951–10 Januari 1952)
 Pierre Marin Arntz, O.S.C. (10 Januari 1952–3 Januari 1961)

Biskop Bandung 
 Pierre Marin Arntz, O.S.C. (3 Januari 1961–25 April 1984, seda)
 Sede vacante (25 April–2 Juli 1984)
 Alexander Soetandio Djajasiswaja (2 Juli 1984–19 Januari 2006, seda)
 Sede vacante (19 Januari 2006–17 Mei 2008), diisi dening Administrator Diosesan, R.P. Markus Priyo Kushardjono, O.S.C.
 Johanes Maria Trilaksyanta Pujasumarta (17 Mei 2008–12 November 2010)
 Sede vacante (12 November 2010–3 Juni 2014), diisi dening Administrator Apostolik, Mgr. Ignatius Suharyo
 Antonius Subianto Bunjamin, O.S.C. (3 Juni 2014–saiki)

Referensi

Bibliografi

Pranala jaba 
 

Kabiskopan ing Indonésia
Panyiapan taun 1932 ing Indhiya Nèderlan
Kabiskopan Sintang yaiku kabiskopan sufragan saka Kabiskopan Agung Pontianak sing berpusat ing Kutha Sintang, Kalimantan Kulon. Wilayah Kabiskopan Sintang, sing ana ing bagean hulu Kali Kapuas lan Kali Melawi, ngeliputi telu kabupaten saka provinsi Kalimantan Kulon, yaiku Kabupaten Sintang, Kabupaten Melawi, lan Kabupaten Kapuas Hulu, karo amba 62.120 km². Cacah penduduk ing wilayah Kabupaten Sintang, miturut sensus 1980, yaiku 391.926 wong. Jumlah wong Katulik lan wong sing ngaklu Katulik duwe cacah 130.966 wong (153.723 ing 2004), utawa 33,4% saka jumlah penduduk ing wilayah Kabiskopan Sintang.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Sintang ing 11 Maret 1948, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Pontianak
 Ditingkatake dadi Vikariat Apostolik Sintang ing 23 April 1956
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Sintang inf 3 Januari 1961

Pimpinan

Prefek Apostolik Sintang 
 Lambertus van Kessel, S.M.M. (4 Juni 1948–23 April 1956)

Vikaris Apostolik Sintang 
 Lambertus van Kessel, S.M.M. (23 April 1956–3 Januari 1961)

Biskop Sintang 
 Lambertus van Kessel, S.M.M. (3 Januari 1961–25 Mei 1973, mundur)
 Sede vacante (25 Mei 1973–9 Desember 1976) diisi dening Lambertus van de Boom minangka administrator apostolik
 Isak Doera (9 Desember 1976–1 Januari 1996, mundur)
 Sede vacante (1 Januari 1996–29 Oktober 1999) diisi dening Agustinus Agus minangka administrator apostolik
 Agustinus Agus (29 Oktober 1999–3 Juni 2014, diangkat dadi Biskop Agung Pontianak)
 Sede vacante (3 Juni 2014–21 Desember 2016) diisi dening Agustinus Agus minangka administrator apostolik
 Samuel Oton Sidin, O.F.M. Cap. (21 Desember 2016–saiki)

Referensi

Pranala jaba 
 Situs Keuskupan Sintang 
  Diocese of Sintang
 Jadwal Misa Keuskupan Sintang

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Sibolga yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Medan. Kabiskopan iki nyangkup sabagean wilayah Sumatra Lor ing Pulo Nias, Kabupaten Mandailing Natal, Kabupaten Padang Lawas, Kabupaten Padang Lawas Lor, Kabupaten Tapanuli Kidul, Kabupaten Tapanuli Tengah, Kutha Sibolga, lan Kutha Padang Sidempuan.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Sibolga ing 17 November 1959, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Medan
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Sibolga ing 24 Oktober 1980

Pimpinan

Prefek Apostolik Sibolga 
 Administrator Apostolik, Petrus Gratian Grimm, O.F.M. Cap. (17 November 1959 nganti 12 Maret 1971, mundur)
 Bernhard Erich Willing, O.F.M. Cap. (27 Juni 1971 nganti 11 November 1978)
 Anicetus Bongsu Antonius Sinaga, O.F.M. Cap. (11 November 1978 nganti 24 Oktober 1980)

Biskop Sibolga 
 Anicetus Bongsu Antonius Sinaga, O.F.M. Cap. (24 Oktober 1980 nganti 3 Januari 2004, diangkat dadi Biskop Agung Koajutor Medan)
 Sede vacante (3 Januari 2004 nganti 14 Maret 2007), diisi dening R.P. Barnabas Winkler, O.F.M. Cap. minangka administrator diosesan
 Ludovikus Simanullang, O.F.M. Cap. (14 Maret 2007 nganti 20 September 2018, seda)
 Sede vacante (20 September 2018 nganti 6 Maret 2021), diisi dening:
 Mgr. Anicetus Bongsu Antonius Sinaga, O.F.M. Cap. (22 September 2018 nganti 7 November 2020) minangka administrator apostolik
 R.P. Charles Sebastian Sihombing, O.F.M. Cap. (10 November 2020 nganti 6 Maret 2021) minangka administrator diosesan
 Fransiskus Tuaman Sinaga (sawise 6 Maret 2021)

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Sibolga
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Keuskupan Sibolga

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Timika () yaiku kabiskopan sing ana ing Provinsi Papua sing ngeliputi Kabupaten Mimika, Kabupaten Paniai, Kabupaten Nabire, Kabupaten Kepulauan Yapen, Kabupaten Waropen, Kabupaten Biak Numfor, Kabupaten Supiori, Kabupaten Puncak Jaya, Kabupaten Dogiyai, Kabupaten Deiyai, Kabupaten Intan Jaya, Kabupaten Puncak, lan Kabupaten Mamberamo Raya ing Provinsi Grejani Merauke ing Indonesia. Kabiskopan Timika duwe amba 102,892 km².

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Timika
  Giga-Catholic Information

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Agung Kupang pisanan didegake minangka Kabiskopan Kupang ing 13 April 1967, asil pamekaran saka Kabiskopan Atambua. Banjur kuwi ing 23 Oktober 1989 ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Kupang ing kamanungglan siji provinsi grejani karo loro kabiskopan sufragan, Atambua lan Kabiskopan Weetebula. Nyangkup 130.000 umat sing ana ing Kutha Kupang, Kabupaten Kupang, Kabupaten Timor Tengah Kidul, Kabupaten Rote Ndao, Kabupaten Sabu Raijua, lan Kabupaten Alor, Nusa Tenggara Wetan. Palayanan Kabiskopan Agung Kupang ngeliputi imam sajumlah 80 wong lan amba 11.825 km².

Referensi

Kepustakaan

Pranala jaba 
  Entri pada situs Catholic-Hierarchy.org
 Jadwal Misa Keuskupan Agung Kupang

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Bogor yaiku kabiskopan sufragan saka Kabiskopan Agung Jakarta. Wilayahe duwe amba 18.400 km2 ing enem kabupaten/kutha ing Provinsi Jawa Kulon (Kabupaten Bogor, Kutha Bogor, Kutha Depok, Kabupaten Cianjur, Kabupaten Sukabumi, lan Kutha Sukabumi) lan sabagean Banten (kajaba Kabupaten Tangerang, Kutha Tangerang lan Kutha Tangerang Kidul), berpusat ing Bogor. Umat Katulik ing Kabiskopan Bogor duwe cacah kira-kira 90.000 wong lan tersebar ing 23 paroki lan dilayani dening 90 imam.

Referensi

Bibliografi 
 
 MAWI, Buku Petunjuk Gereja Katolik Indonesia 1986, hal 43-44
 CLC, Ensiklopedi Populer Tentang Gereja Katolik di Indonesia, 1989, HAL 46-49

Pranala jaba 
 Situs resmi Keuskupan Bogor
 Entri pada situs Catholic-Hierarchy.org

Kabiskopan ing Indonésia
Ordinariat Militer Indonesia yaiku ordinariat militer saka Greja Katulik Roma. Yurisdiksi iki nyediake pelayanan pastoral kanggo umat Katulik sing dadi anggota TNI/Polri karo kulawargane. Ordinariat iki ora kalebu provinsi grejawi ing ngendi wae lan tunduk langsung karo Takhta Suci.

Sajarah 
 Didegake minangka Vikariat Militer Indonesia ing 25 Desember 1949.
 Ditingkatake minangka Ordinariat Militer Indonesia ing 21 Juli 1986.

Ordinaris

Vikaris militer 
 Albertus Soegijapranata, S.J. (25 Desember 1949–22 Juli 1963, seda)
 Sede vacante (22 Juli 1963–8 Juli 1964)
 Justinus Kardinal Darmojuwono (8 Juli 1964–31 Desember 1983, pensiun) Kardinal sawise 1967, ngarangkep Biskop Agung Semarang nganti taun 1981
 Sede vacante (31 Desember 1983–28 April 1984)
 Julius Darmaatmadja, S.J. (28 April 1984–21 Juli 1986) ngarangkep Biskop Agung Semarang

Ordinaris militer 
 Julius  Riyadi Kardinal Darmaatmadja, S.J. (21 Juli 1986–2 Januari 2006, mundur) Kardinal sawise 1994, Biskop Agung Jakarta sawise 1996
 Ignatius Kardinal Suharyo Hardjoatmodjo (2 Januari 2006–saiki) Ngarangkep Biskop Agung Semarang; Biskop Agung Koajutor Jakarta sawise 2009; Biskop Agung Jakarta sawise 2010; Kardinal sawise 2019

Referensi

Pranala jaba 
 Military Ordinariate of Indonesia (Giga-Catholic)

Militer
Indonesia
Kabiskopan Agung Palembang (Latin: Archidioecesis Palembangensis) yaiku wilayah formal Greja Katulik Roma sing ngelayani wilayah Sumatra Kidul, Jambi, lan Bengkulu. Wilayah palayanan Kabiskopan Agung Palembang duwe amba 157.000 km². Pusat Kabiskopan Agung Palembang ana ing Kutha Palembang.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Benkoeloen (Bengkulu) ing 27 Desember 1923, misahke dheweke saka Prefektur Apostolik Soematera
 Ditingkatake dadi Vikariat Apostolik Palembang ing 13 Juni 1939
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Palembang ing 3 Januari 1961
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Palembang ing 1 Juli 2003

Referensi

Bibliografi 
 G. Vriens, Honderd Jaar Jezuiten Missie, Yogyakarta: Penerbit Kanisius, tanpa tahun.
 Huub Boelaars, Indonesianisasi: Dari Gereja Katolik di Indonesia menjadi Gereja Katolik Indonesia, Yogyakarta: Penerbit Kanisius, 2003. ISBN 979-21-0844-0
 Herman Yosep Sunu Endrayanto, Kawanan Kecil di Sumatra Selatan, 1848-1942, Jakarta: Penerbit Cahaya Pineleng, 2009. ISBN 978-602-8037-167-1
 Karel Steenbrink, Catholics in Indonesia, A Documented History, 1808-1942, Volume 1 A Modest Recovery, Leiden: KITLV Press, 2003. ISBN 90-6718-141-2
 Karel Steenbrink, Catholics in Indonesia, 1808-1942, A documented history. Volume 2. The spectacular growth of a self confident minority 1903-1942, Leiden: KITLV Press, 2007. ISBN 978-90-6718-260-7
 P. M. Muskens (Ed.), Sejarah Gereja Katolik Indonesia, 4 Jilid, Ende: Percetakan Arnoldus dan Pusat Dokumentasi Penerangan MAWI, 1972-1974.

Pranala jaba 
  Metropolitan Archdiocese of Palembang
  Archdiocese of Palembang
 Kongregasi Imam Imam Hati Kudus Yesus - Propinsi Indonesia 
 Jadwal Misa Keuskupan Agung Palembang

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Ketapang yaiku kabiskopan sufragan saka Kabiskopan Agung Pontianak. Kabiskopan kasebut duwe amba 35.809 km2 ing Kabupaten Ketapang lan Kabupaten Kayong Lor, Kalimantan Kulon. Umat ing kabiskopan iki duwe cacah 123.407 wong, tersebar ing 18 paroki lan dilayani dening 29 imam, sehingga rata-rata tiap imam ngelayani 4.255 wong. Biskop Kabiskopan Ketapang saiki yaiku Mgr. Pius Riana Prapdi sawise 25 Juni 2012.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Ketapang ing 14 Juni 1954, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Pontianak
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Ketapang ing 3 Januari 1961

Referensi

Pranala jaba 
 Jadwal Misa Keuskupan Ketapang
  Entri pada situs Catholic-Hierarchy.org

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Agats, uga disebut minangka Kabiskopan Agats–Asmat, yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Merauke sing didegake kepisah sawise 29 Mei 1969 saka Kabiskopan Agung Merauke. Pusate ana ing Agats, Kabupaten Asmat, Papua. Wilayahe nyangkup Kabupaten Asmat lan papat distrik ing bagean lor Kabupaten Mappi (Citak Mitak, Kaibar, Passue Bawah, lan Ti Zain).

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Agats ing 29 Mei 1969, misahke dheweke saka Kabiskopan Agung Merauke

Ordinaris

Biskop Agats 
 Alphonsus Augustus Sowada, O.S.C. (29 Mei 1969–9 Mei 2001, mundur)
 Sede vacante (9 Mei 2001–7 Juni 2002)
 Aloysius Murwito, O.F.M. (7 Juni 2002–saiki)

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Agats
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Misa Keuskupan Agats-Asmat

Kabiskopan ing Indonésia
ꦥꦿꦺꦴꦥ꦳ꦶꦤ꧀ꦱꦶ ꦏꦭꦶꦩꦤ꧀ꦠꦤ꧀ꦮꦺꦠꦤ꧀ (ꦧꦱ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ: ꦥꦿꦺꦴꦥ꦳ꦶꦤ꧀ꦱꦶ ꦏꦭꦶꦩꦤ꧀ꦠꦤ꧀ ꦠꦶꦩꦸꦂ), ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦠꦠ ꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁ 7 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ 3 ꦏꦸꦛ. ꦏꦸꦠ ꦏꦿꦗꦤ꧀ꦤꦺ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦏꦸꦛ ꦱꦩꦫꦶꦤ꧀ꦝ.

ꦣꦲꦺꦫꦃ ꦠꦶꦁꦏꦠ꧀ II 

 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦧꦼꦫꦮ꧀
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦏꦸꦠꦪ꧀ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦏꦸꦠꦪ꧀ ꦏꦂꦠꦤꦒꦫ
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦏꦸꦠꦪ꧀ ꦮꦺꦠꦤ꧀
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦩꦲꦏꦩ꧀ ꦲꦸꦭꦸ
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦥꦱꦺꦂ
 ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦥꦼꦤꦗꦩ꧀ ꦥꦱꦺꦂ ꦭꦺꦴꦂ
 ꦏꦸꦛ ꦧꦭꦶꦏ꧀ꦥꦥꦤ꧀
 ꦏꦸꦔ ꦧꦺꦴꦤ꧀ꦠꦁ
 ꦏꦸꦛ ꦱꦩꦫꦶꦤ꧀ꦝ

ꦢꦼꦊꦁ ꦲꦸꦒ 

 ꦒꦸꦧꦼꦂꦤꦸꦂ ꦏꦭꦶꦩꦤ꧀ꦠꦤ꧀ꦮꦺꦠꦤ꧀

ꦥꦿꦤꦭ ꦚ꧀ꦗꦧ 

 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦮꦺꦧ꧀ ꦉꦱ꧀ꦩꦶ

Kalimantan Wétan
Provinsi Indonésia
Géografi Indonésia
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦥꦸꦚ꧀ꦗꦼꦂ ꦥꦼꦫꦢꦧ꧀ꦧꦤ꧀ ꦏꦼꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀, ꦏꦁ ꦱꦭꦗꦼꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦥꦶꦱꦃ ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀, ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦱꦼꦥꦸꦃꦲꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀, ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ꦤꦤ꧀, ꦱꦲ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦼꦥꦿꦧꦺꦴꦤ꧀. ꦏꦼꦲꦒꦸꦁꦔꦤ꧀ ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ ꦮꦸꦕꦭ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀. ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦠꦶꦪꦁ ꦏꦁ ꦠꦁꦒꦼꦭ꧀ ꦗꦮꦧ꧀ ꦚꦼꦧꦂꦫꦏꦼꦤ꧀ ꦲꦒꦩ ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀, ꦱꦲꦺꦁꦒ ꦩꦶꦕꦫ ꦧꦧꦒ꧀ꦒꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ ꦧꦣꦺ ꦮꦸꦕꦭ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦱꦾꦫꦶꦥ꦳꧀ ꦲꦶꦢꦪꦠꦸꦭ꧀ꦭꦃ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ.

ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ ꦲꦸꦒꦶ ꦤꦶꦭꦂꦫꦏꦼꦤ꧀ ꦗꦼꦗꦏ꧀ꦏꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦢꦸꦩꦸꦒꦶ ꦱꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦁ ꦠꦏ꧀ꦱꦶꦃ ꦗꦸꦩꦸꦤꦼꦁ, ꦗꦼꦗꦏ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦁ ꦤꦩ ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀. ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦠꦏ꧀ꦱꦶꦃ ꦚꦼꦥꦁ ꦲꦢꦠ꧀-ꦲꦶꦱ꧀ꦠꦶꦪꦢꦠ꧀ ꦱꦲ ꦥꦏꦼꦩ꧀, ꦲꦤ꧀ꦠꦮꦶꦱ꧀ꦱꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦤꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ ꦠꦿꦢꦶꦱ ꦒꦽꦧꦼꦒ꧀ ꦱꦾꦮꦭ꧀, ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ ꦩꦶꦁꦒꦸ ꦱꦧꦶꦧꦂꦫꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦆꦢꦸꦭ꧀ ꦥ꦳ꦶꦠꦿꦶ ꦱꦲ ꦗꦶꦪꦫꦃ ꦲꦶꦁ ꦩꦏꦩ꧀ ꦥꦫ ꦊꦭꦸꦲꦸꦂ, ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ ꦲꦶꦁ ꦢꦺꦱ ꦲꦱ꧀ꦠꦤ, ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦭꦺꦴꦂ. ꦥꦼꦤꦶꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀-ꦠꦶꦭꦱ꧀ ꦧꦼꦂꦱꦼꦗꦫꦃ ꦲꦶꦁ ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦕꦏꦼꦠ꧀ ꦒꦪꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦭꦶꦪꦤ꧀ ꦱꦾꦶꦄꦂ ꦲꦒꦩ ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ ꦏꦁ ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦒꦶꦪꦠ꧀ꦠꦏꦼꦤ꧀ ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ, ꦏꦁ ꦲꦸꦒꦶ ꦩꦶꦱꦸꦮꦸꦂ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦤꦩ ꦱꦾꦫꦶꦥ꦳꧀ ꦲꦶꦢꦪꦠꦸꦭ꧀ꦭꦃ.

ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦏ꧀ ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦏꦁ ꦒꦣꦃ ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦲꦤ꧀ꦠꦮꦶꦱ꧀ 6 ꦲꦺꦏ꧀ꦠꦂ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦥꦥꦤ꧀ ꦢꦸꦤꦸꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦮꦶꦁꦏꦶꦁ ꦥꦱꦂ. ꦲꦶꦁ ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ ꦏꦁ ꦲꦁꦏ 12 ꦏꦁ ꦤꦩ ꦫꦗ ꦩꦸꦲꦩ꧀ꦩꦢ꧀ ꦌꦩꦶꦫꦸꦢ꧀ꦢꦶꦤ꧀ ꦱꦂꦠ ꦏꦸꦭꦮꦂꦒ. ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦤꦺꦴꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦏ꧀ ꦏꦁ ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ, ꦏꦁ ꦏꦱꦸꦁꦱꦸꦤ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦥꦶꦠꦸ ꦭꦶꦏꦸꦂ ꦪꦱꦤ꧀ ꦏꦸꦤ. ꦱꦭꦃ ꦱꦠꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦶꦁ ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦁ ꦒꦣꦃ ꦤꦩ ꦧꦁꦱꦭ꧀ ꦮꦶꦠꦤ, ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦕꦶꦏꦭ꧀ ꦧꦏꦭ꧀ ꦏꦿꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦁ ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂꦫꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦩꦺꦃ ꦏꦥꦶꦁ ꦒꦁꦱꦭ꧀ ꦱꦏꦶꦁ ꦭꦥꦁꦔꦤ꧀ ꦧꦭ꧀-ꦧꦭ꧀ꦭꦤ꧀.

ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦠꦏ꧀ꦱꦶꦃ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦧꦫꦁ-ꦧꦫꦁ ꦱꦸꦤꦤ꧀ ꦒꦸꦤꦸꦁ ꦗꦠꦶ, ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦠ ꦏꦭꦶꦃ ꦏꦼꦫꦺꦠ ꦏꦁ ꦤꦩ ꦥꦏ꧀ꦱꦶ ꦤꦒ ꦭꦶꦩꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦗꦼꦩ꧀ꦥꦤ ꦏꦁ ꦠꦏ꧀ꦱꦶꦃ ꦏꦫꦸꦩꦠ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦱꦲꦺ ꦲꦶꦁ ꦩꦸꦱꦶꦪꦸꦩ꧀. ꦧꦼꦤ꧀ꦠꦸꦏ꧀ꦏꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦧꦸꦫꦏ꧀, ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦺꦮꦤ꧀ ꦏꦁ ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦮꦲꦤꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦩꦸꦲꦩ꧀ꦩꦢ꧀ ꦤꦭꦶꦏ ꦥꦶꦪꦩ꧀ꦧꦏ꧀ꦏꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦆꦱ꧀ꦫꦏ꧀ ꦩꦶꦏ꧀ꦫꦗ꧀. ꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ ꦠꦼꦧꦶꦃ ꦱꦏꦶꦁ ꦏꦼꦫꦺꦠ, ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦧꦁꦱꦭ꧀ ꦗꦶꦤꦼꦩ꧀, ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦥꦼꦤ꧀ꦝꦥ ꦱꦥꦼꦂꦭꦸ ꦤꦩ꧀ꦥ ꦠꦩꦸ, ꦥꦼꦤꦺꦴꦧꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦱꦸꦭ꧀ꦠꦤ꧀ ꦱꦲ ꦥꦚꦲꦺꦴꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦉꦱ꧀ꦠꦸ ꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁ ꦲꦢꦶꦕꦫ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ ꦠ ꦩꦈꦭꦶꦢ꧀ ꦤꦧꦶ. ꦱꦲ ꦲꦶꦁ ꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦠꦼꦔꦃ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦏꦺꦴꦩ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦏ꧀ ꦪꦱꦤ꧀-ꦪꦱꦤ꧀ ꦏꦁ ꦤꦩ ꦱꦶꦠꦶ ꦲꦶꦁꦒꦶꦭ꧀.

ꦲꦭ꧀ ꦏꦁ ꦲꦶꦱ꧀ꦠꦶꦩꦺꦮ ꦱꦏꦶꦁ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦥꦶꦫꦶꦁ-ꦥꦶꦫꦶꦁ ꦥꦺꦴꦂꦱꦼꦭꦺꦤ꧀ ꦲꦱ꧀ꦭꦶ ꦠꦶꦪꦺꦴꦁꦏꦺꦴꦏ꧀ ꦏꦁ ꦢꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦥꦼꦁꦲꦶꦪꦱ꧀ ꦣꦶꦤ꧀ꦝꦶꦁ ꦱꦢꦪ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀. ꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ ꦤꦩꦸꦁ ꦲꦶꦁ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀, ꦥꦶꦫꦶꦁ-ꦥꦶꦫꦶꦁ ꦏꦼꦫꦩꦶꦏ꧀ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦲꦸꦒꦶ ꦏꦱꦼꦧꦂ ꦩꦺꦃ ꦱꦢꦪ ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦧꦼꦂꦱꦼꦗꦫꦃ ꦲꦶꦁ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀. ꦱꦲ ꦏꦁ ꦮꦶꦒꦠ꧀ꦠꦶ ꦩꦭꦶꦃ ꦱꦏꦶꦁ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦁꦒꦶꦃ ꦥꦸꦤꦶꦏ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦠꦼꦠꦼꦥ꧀ ꦔꦣꦼꦥ꧀ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦭꦺꦂ. ꦱꦲ ꦲꦶꦁ ꦥ꧀ꦭꦠꦂꦫꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦥꦠꦸꦁ ꦩꦕꦤ꧀ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦥꦿꦭꦩ꧀ꦧꦁ ꦱꦏꦶꦁ ꦥꦿꦧꦸ ꦱꦶꦭꦶꦮꦔꦶ. ꦲꦶꦁ ꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦔꦗꦼꦁ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦩꦼꦱ꧀ꦛꦶ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦲꦭꦸꦤ꧀-ꦲꦭꦸꦤ꧀ ꦏꦁꦒꦺ ꦫꦏꦾꦠ꧀ ꦏꦼꦩ꧀ꦥꦭ꧀ ꦱꦲ ꦥꦱꦂ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦥꦸꦚ꧀ꦗꦼꦂ ꦥꦼꦫꦺꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶꦪꦤ꧀, ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦏꦫꦠꦺꦴꦤ꧀ ꦥꦼꦱ꧀ꦛꦶ ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ ꦩꦱ꧀ꦗꦶꦢ꧀.

ꦕꦛꦼꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦱꦸꦏꦸ 

 http://thearoengbinangproject.com/2010/12/keraton-kanoman-cirebon/ 
 http://wisata.kompasiana.com/jalan-jalan/2011/12/29/keraton-kanoman-cirebon-siapa-yang-bertanggung-jawab/
 http://wikimapia.org/3895040/KRATON-KANOMAN

ꦥꦿꦤꦭ ꦚ꧀ꦗꦧ 
 

Kesultanan Cirebon
Cirebon
Jawa Kulon
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ ꦏꦊꦧꦸ ꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦏꦁ ꦲꦱꦭ꧀ꦭꦺ ꦲꦱ꧀ꦭꦶ ꦱꦏ ꦄꦱꦶꦪ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀-ꦮꦺꦠꦤ꧀. ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦢꦸꦮꦺ ꦥ꦳ꦫꦶꦪꦱꦶ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀, ꦱꦶꦱꦶꦏ꧀, ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦮꦂꦤ ꦏꦁ ꦲꦺꦤ꧀ꦢꦃ ꦭꦤ꧀ ꦲꦏꦺꦃ ꦩꦕꦼꦩ꧀ꦩꦺ. ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦱꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦭꦭꦢ꧀ꦢꦤ꧀, ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦏꦁ ꦏꦊꦧꦸ ꦄꦒꦿꦺꦱꦶꦥ꦳꧀ ꦭꦤ꧀ ꦱꦼꦤꦼꦁ ꦩꦩꦺꦂꦫꦏꦺ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ꦠꦺ ꦲꦶꦏꦶ ꦏꦼꦉꦥ꧀ ꦲꦸꦒ ꦢꦶꦲꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦲꦢꦸꦮꦤ꧀. ꦤꦔꦶꦁ ꦱꦤꦢꦾꦤ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦢꦶꦲꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦲꦢꦸꦮꦤ꧀ ꦱꦼꦗꦠꦶꦤꦺ ꦏꦁ ꦢꦶꦲꦢꦸ ꦩꦸꦁ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦱꦏ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦭꦤꦁ ꦧꦲꦺ.

ꦩꦶꦠꦸꦫꦸꦠ꧀ ꦱꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦭꦶꦠꦼꦫꦠꦸꦂ, ꦗꦼꦤꦼꦁ ꦕꦸꦥꦁ ꦱꦼꦗꦠꦶꦤꦺ ꦩꦸꦁ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦔꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦱꦏ ꦩꦂꦒ Trichopsis ꦏꦪ ꦢꦺꦤꦺ Trichopsis vittatus (ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦧꦁ), Trichopsis pumillus (ꦕꦸꦥꦁ ꦧꦶꦫꦸ) ꦭꦤ꧀ Trichopsis scalleri (ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦶꦗꦺꦴ). ꦮꦶꦮꦶꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦤꦺ ꦪ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦱꦮꦃ ꦲꦶꦏꦶ ꦏꦁ ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦥꦫ ꦧꦼꦧꦿꦪꦤ꧀ ꦲꦸꦩꦸꦩ꧀ ꦢꦶꦲꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ, ꦤꦔꦶꦁ ꦲꦮꦶꦠ꧀ ꦠꦲꦸꦤ꧀ 1960-ꦲꦤ꧀ ꦕꦸꦥꦁ ꦱꦏ ꦩꦂꦒ Trichopsis ꦩꦲꦸ ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦏꦭꦃ ꦥꦩꦺꦴꦂ ꦏꦼꦠꦶꦩ꧀ꦧꦁ ꦕꦸꦥꦁ ꦱꦏ ꦩꦂꦒ Betta.

ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ꦱꦶꦁ 
ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦕꦸꦥꦁ ꦏꦁ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦱꦲꦶꦏꦶ ꦪ ꦲꦶꦏꦸ:
 Betta pugnax (Forest Betta)
 Betta taeniata (Banned Betta)
 Betta macrostoma (Bruney Beauty)
 Betta unimaculata (Golden Slender)'''
 Betta picta (Painted Betta) Betta anabantoides (Pearly Betta) Betta edithae (Betta Brederi) Betta foerschi (Purple Saphire Betta)ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦣꦸꦮꦸꦂ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦏꦫꦺꦴ mouth breeder ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ ꦏꦁ ꦔꦁꦒꦽꦩ꧀ꦩꦶ ꦲꦼꦤ꧀ꦝꦺꦴꦒ꧀ꦒꦺ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦗꦼꦫꦺꦴ ꦕꦁꦏꦼꦩ꧀. ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦔꦶꦱꦺꦴꦂ ꦲꦶꦏꦶ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ ꦧꦺꦠ꧀ꦠ, ꦏꦁ ꦒꦮꦺ ꦲꦺꦴꦩꦃꦲꦺ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦧꦸꦱ (bublle nest).
 Betta akarensis 'Sarawak Betta)
 Betta coccina (Clorat's Betta)
 Betta bellica (Standard's Betta)
 Betta tesyae (Peaceful Betta)
 Betta smaragdina (Emerald Betta)
 Betta splendens (Siamese Fighting Fish)
ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ꦕꦸꦥꦁ ꦭꦶꦪ ꦏꦁ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦪꦲꦶꦏꦸ:
 Betta albimarginata
 Betta balunga
 Betta breviobesus

ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦶꦪꦱ꧀ ꦢꦶꦧꦒꦶ ꦢꦢꦶ:
 Halfmoon (ꦱꦼꦠꦼꦔꦃ ꦮꦸꦭꦤ꧀), ꦕꦸꦥꦁ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦢꦸꦮꦺ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦲꦩ꧀ꦧ ꦭꦤ꧀ ꦱꦶꦩꦺꦠꦿꦶꦱ꧀ ꦏꦪ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦮꦸꦭꦤ꧀ ꦱꦼꦠꦼꦔꦃ. ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦶꦏꦶ ꦥꦶꦱꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦢꦶꦧꦸꦢꦶꦢꦪ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦄꦩꦺꦫꦶꦏꦃ ꦱꦫꦺꦏꦠ꧀ ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦥꦶꦠꦼꦂ ꦒꦸꦠ꧀ꦤꦼꦂ ꦠꦲꦸꦤ꧀ 1982.
 Crowntail (ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦩꦏꦸꦛ) ꦲꦸꦠꦮ ꦱꦼꦫꦶꦠ꧀, ꦕꦸꦥꦁ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦥꦶꦱꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦢꦶꦧꦸꦢꦶꦢꦪꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦢꦺꦤꦶꦁ ꦥꦼꦠꦼꦂꦤꦏ꧀ ꦕꦸꦥꦁ ꦱꦏ ꦭꦭꦢ꧀ꦢꦤ꧀ ꦗꦏꦂꦠ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀, ꦪ ꦲꦶꦏꦸ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦭꦭꦢ꧀ꦢꦤ꧀ ꦱ꧀ꦭꦶꦥꦶ ꦠꦲꦸꦤ꧀ 1968 ꦕꦶꦫꦶ ꦲꦸꦠꦩꦤꦺ ꦪ ꦲꦶꦏꦸ ꦱꦶꦫꦶꦥ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦏꦁ ꦏꦪ ꦱꦶꦱꦶꦂ.
 Double tail (ꦧꦸꦤ꧀ꦠꦸꦠ꧀ ꦣꦺꦴꦧꦼꦭ꧀).
 Plakat Halfmoon.
 giant (ꦕꦸꦥꦁ ꦫꦏ꧀ꦱꦱ), ꦕꦸꦥꦁ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦏꦱꦶꦭ꧀ ꦱꦏ ꦥꦼꦂꦏꦮꦶꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦱꦶꦭꦁ ꦲꦤ꧀ꦠꦫꦤꦺ ꦕꦸꦥꦁ ꦧꦶꦪꦱ ꦏꦫꦺꦴ ꦕꦸꦥꦁ ꦲꦭꦩ꧀, ꦕꦸꦥꦁ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦲꦸꦏꦸꦂꦫꦤ꧀ꦤꦺ ꦧꦶꦱ ꦔꦤ꧀ꦠꦶ 12 ꦱꦺꦤ꧀ꦠꦶ.

ꦒ꧀ꦭꦢꦿꦶ

ꦕꦛꦼꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦱꦸꦏꦸ 

Iwak
Sato kéwan
Iwak hias
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Knysza ( [Knɨʂa] ) iku jinis panganan cepet, sing kasusun saka roti gulung sing akeh diisi karo macem-macem bahan. Roti kasebut minangka kue bolu sing diiris-iris setengah ( bułka drożdżowa ), kadhangkala dipanggang sadurunge, akeh diisi karo macem-macem bahan, kalebu sayuran, potongan daging, ditambahi saos . 

Knysza asli minangka vegetarian lan dijenengi "knysza karo sayuran" ( knysza z warzywami ), kanthi roti gulung mung diisi sayuran seger ( kubis putih lan abang, tomat, timun lan jagung kaleng), kanthi ndhuwur karo saus bawang putih, mayonnaise utawa saus pedhes, disiram karo bawang panggang. Varian knysza kalebu sing nganggo daging, contone cutlet ( kotlet ), pitik utawa sosis, uga versi karo keju.

￼ rujukan
Sandwich sailor minangka roti isi daging lan keju panas sing populer ing delis Yahudi ing Richmond, Virginia, restoran area.     Bahan inti yaiku pastrami panas, knackwurst panggang, keju Swiss leleh lan mustard panas ing roti rye .

Asal-Usul 
Deli New York, sawijining deli Yahudi sing didegaké ing taun 1929, ngaku minangka panyusun sandwich pelaut.   Miturut legenda lokal, nalika Perang Donya II, pelaut Angkatan Laut saka program V-12 Angkatan Laut Universitas Richmond bakal kerep ngunjungi New York Deli lan mrentahake roti isi sing ora ana jeneng iki. Iki pungkasane dikenal minangka sandwich pelaut, sanajan ora mesthi sing resmi menehi jeneng sandwich kasebut.  

Sandwich laut misuwur ing sawetara pangkalan Marine kaya MCB Quantico . Biasane disajikake ing roti Italia karo knackwurst, pastrami utawa salami lan nggunakake mustar gaya Yahudi lan dilengkapi mrico . Versi West Coast asring kalebu irisan tomat ing sisih.

Referensi
Kabiskopan Malang yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Semarang. Ana ing Jawa Wetan bagean wetan, Kabiskopan Malang ngeliputi umat Katulik sing netep ing Kawasan Malang Raya, Pulo Madura, Kabupaten Probolinggo, Kabupaten Lumajang, Kabupaten Jember, Kabupaten Banyuwangi, Kabupaten Bondowoso, Kabupaten Situbondo, Kutha Pasuruan, lan Kutha Probolinggo. Kabiskopan Malang duwe amba 24.400 km². Ana 29 paroki ing Kabiskopan Malang.

Referensi

Cathetan tambahan 
 KWI, Buku Petunjuk Gereja Katolik
 Dr. F. Hasto Rosariyanto SY, (2001), Becermin pada Wajah-wajah Keuskupan Gereja Katolik Indonesia. Kanisius.

Pranala jaba 
 Situs resmi Keuskupan Malang 
  Diocese of Malang

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Agung Samarinda yaiku wilayah teritorial Greja Katulik Roma sing ngecakup Kalimantan Wetan bagean Kidul. Wilayah geografisne ngecangkup meh kabeh wilayah Kalimantan Wetan (kajaba Kabupaten Berau).

Kabiskopan Agung Samarinda duwe 3 kabiskopan sufragan yaiku Kabiskopan Tanjung Selor, Kabiskopan Banjarmasin lan Kabiskopan Palangkaraya. Ing taun 2004, Kabiskopan Agung Samarinda nduweni 24 paroki, dilayani dening 35 imam kanggo 135.000 umat.

Sajarah 
 Didegake minangka Vikariat Apostolik Samarinda ing 21 Februari 1955, misahke dheweke saka Vikariat Apostolik Bandjarmasin
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Samarinda ing 3 Januari 1961
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Samarinda ing 29 Januari 2003

Ordinaris

Vikaris Apostolik Samarinda 
 Jacques Henri Romeijn, M.S.F. (10 Juli 1955–3 Januari 1961)

Uskup Samarinda 
 Jacques Henri Romeijn, M.S.F. (3 Januari 1961–11 Februari 1975, mundur)
 Sede vacante (11 Februari 1975–30 November 1987)
 Michael C Cornelis Coomans, M.S.F. (30 November 1987–6 Mei 1992, seda)
 Sede vacante (6 Mei 1992–5 April 1993)
 Florentinus Sului Hajang Hau, M.S.F. (5 April 1993–29 Januari 2003)

Biskop Agung Samarinda 
 Florentinus Sului Hajang Hau, M.S.F. (29 Januari 2003–18 Juli 2013, seda)
 Sede vacante (18 Juli 2013–16 Februari 2015) diisi dening Yohanes Ola Keda minangka administrator diosesan
 Yustinus Harjosusanto, M.S.F. (16 Februari 2015–saiki)

Referensi

Pranala jaba 
 Jadwal Misa Keuskupan Agung Samarinda
  Data Keuskupan Agung Samarinda di catholic-hierarchy.org

Kabiskopan ing Indonésia
</table>

ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ (ꦭꦠꦶꦤ꧀: Kabupatèn Nganjuk, ꦥꦺꦒꦺꦴꦤ꧀: كابوڤاتين ڠانجوک), ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀, ꦏꦸꦛ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦸꦛ ꦏꦿꦗꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦤꦺ, ꦏꦸꦛ-ꦏꦸꦛ ꦭꦶꦪꦤꦺ:---, ꦭꦤ꧀ ꦭꦶꦪ-ꦭꦶꦪꦤꦺ. ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ± 1.182,64 km2 ꦲꦸꦠꦮ---ꦲꦺꦏ꧀ꦠꦂ.

ꦱꦗꦫꦃ 
ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ꦱꦺ ꦲꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦭꦣꦁ ꦲꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀: ꦏꦼꦩꦼꦤꦁꦔꦤ꧀, ꦩꦼꦤꦁꦔꦺ ꦥꦼꦫꦁ ꦩꦗꦥꦲꦶꦠ꧀ ꦏ꧀ꦭꦮꦤ꧀ ꦏꦣꦶꦫꦶ, ꦭꦣꦁ: ꦥꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ꦤꦤ꧀, ꦢꦢꦶ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦢꦸꦮꦺ ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ "ꦥꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦺꦤ꧀ꦠꦸꦏ꧀ ꦏꦼꦩꦼꦤꦁꦔꦤ꧀" ꦲꦩꦂꦒ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦲꦔꦶꦤ꧀ꦤꦺ ꦧꦤ꧀ꦠꦼꦂ ꦩꦸꦭ ꦲꦸꦒ ꦢꦶꦲꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦏꦸꦛ ꦧꦪꦸ/ꦲꦔꦶꦤ꧀.

ꦒꦺꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦢꦸꦩꦸꦤꦸꦁ ꦲꦶꦁ ꦲꦤ꧀ꦠꦫꦤꦺ 111o5' ꦔꦤ꧀ꦠꦶ 112o13' ꦧꦸꦗꦸꦂ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ 7o20' ꦔꦤ꧀ꦠꦶ 7o59' ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀.  ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦏꦸꦫꦁ ꦭꦸꦮꦶꦃ 122.433 km2 ꦲꦸꦠꦮ ꦥꦣ ꦏꦫꦺꦴ 122.433 Ha ꦢꦸꦩꦢꦶ ꦱꦏ:

 ꦭꦲꦤ꧀ ꦱꦮꦃ 43.052 Ha

 ꦭꦲꦤ꧀ ꦒꦫꦶꦁ 32.373 Ha

 ꦭꦲꦩ꧀ ꦲꦭꦱ꧀ 47.007 Ha

ꦥꦩꦫꦺꦤ꧀ꦠꦃꦲꦤ꧀ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ ꦏꦼꦠꦠ ꦱꦏꦶꦁ 20 ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀,---ꦏꦭꦸꦫꦃꦲꦤ꧀ ꦭꦤ꧀---ꦢꦺꦱ. ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀-ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦪꦲꦶꦏꦸ:

 ꦧꦒꦺꦴꦂ
 ꦧꦫꦺꦴꦤ꧀
 ꦧꦺꦂꦧꦺꦏ꧀
 ꦒꦺꦴꦤ꧀ꦝꦁ
 ꦏꦠꦶꦏꦭꦺꦤ꧀
 ꦏꦼꦂꦠꦱꦤ
 ꦊꦁꦏꦺꦴꦁ
 ꦭꦺꦴꦕꦺꦫꦺꦠ꧀
 ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀
 ꦔꦼꦠꦺꦴꦱ꧀
 ꦔ꧀ꦭꦸꦪꦸ
 ꦔꦿꦺꦴꦁꦒꦺꦴꦠ꧀
 ꦥꦕꦺ
 ꦥꦠꦶꦪꦤ꧀ꦫꦮ
 ꦥꦿꦩ꧀ꦧꦺꦴꦤ꧀
 ꦉꦗꦱ
 ꦱꦮꦃꦲꦤ꧀
 ꦱꦸꦏꦩꦫ
 ꦠꦚ꧀ꦗꦸꦁꦲꦤꦺꦴꦩ꧀
 ꦮꦶꦭꦁꦔꦤ꧀

ꦌꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦩꦶ ꦱꦺꦴꦱꦶꦪꦭ꧀ 
ꦥꦿꦺꦴꦣꦸꦏ꧀ ꦲꦸꦁꦒꦸꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦱꦏꦸꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦲꦤ꧀ꦠꦫꦤꦺ: ꦲꦚꦩ꧀ꦩꦤ꧀ ꦥꦤ꧀ꦢꦤ꧀/ꦩꦼꦤ꧀ꦢꦺꦴꦁ, ꦒꦼꦫꦧꦃ ꦭꦤ꧀ ꦏꦼꦫꦩꦶꦏ꧀, ꦭꦺꦴꦒꦩ꧀/ꦥꦼꦂꦲꦶꦪꦱ꧀ꦱꦤ꧀, ꦩꦂꦩꦼꦂ, ꦩꦺꦧꦼꦭ꧀ (furniture), onyx, ꦥꦤ꧀ꦢꦺ ꦮꦼꦱꦶ, ꦠꦺꦴꦥꦺꦁ, ꦲꦸꦏꦶꦂ ꦏꦪꦸ ꦭꦤ꧀ ꦭꦶꦪꦤꦺ.

ꦢꦼꦊꦁ ꦲꦸꦒ 
 ꦥꦿꦠꦺꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦧꦸꦥꦠꦶ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀
 ꦥꦿꦠꦺꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦢꦲꦺꦫꦃ ꦠꦶꦁꦏꦠ꧀ II

ꦥꦿꦤꦭ ꦚ꧀ꦗꦧ 
 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦮꦺꦧ꧀ ꦉꦱ꧀ꦩꦸ 
 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦮꦫꦶꦤ꧀ꦠꦺꦏ꧀ ꦔꦚ꧀ꦗꦸꦏ꧀ 

ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀

Pratélan Daerah Tingkat II
Kabupatèn ing Jawa Wétan
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
</table>

ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦮꦶ (ꦭꦠꦶꦤ꧀: Kabupatèn Ngawi, ꦥꦺꦒꦺꦴꦤ꧀: كابوڤاتين ڠاوي), ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀, ꦏꦸꦛ ꦔꦮꦶ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦸꦛ ꦏꦿꦗꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦤꦺ, ꦏꦸꦛ-ꦏꦸꦛ ꦭꦶꦪꦤꦺ:, ꦭꦤ꧀ ꦭꦶꦪ-ꦭꦶꦪꦤꦺ. ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ± 1.245,70 km² ꦲꦸꦠꦮ---ꦲꦺꦏ꧀ꦠꦂ.

ꦱꦗꦫꦃ 
ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦔꦮꦶ ꦲꦶꦏꦸ ꦱꦏ ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦲꦮꦶ ꦱꦏ ꦧꦱ ꦱꦁꦱꦼꦏꦼꦂꦠ ꦱꦶꦁ ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ꦱꦺ ꦥꦿꦶꦁ ꦭꦤ꧀ ꦲꦺꦴꦭꦺꦃ ꦲꦠꦼꦂ-ꦲꦠꦼꦂ ꦔ. ꦏꦭ ꦱꦼꦩꦤ ꦲꦶꦁ ꦔꦮꦶ ꦲꦶꦏꦸ ꦲꦏꦺꦃ ꦮꦶꦠ꧀ ꦥꦿꦶꦁ, ꦩꦸꦭ ꦢꦶꦗꦼꦤꦼꦁꦔꦶ ꦔꦮꦶ ꦏꦪ ꦢꦺꦤꦺ ꦗꦼꦤꦼꦁ-ꦗꦼꦤꦼꦁ ꦏꦸꦛ ꦱꦶꦁ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦠꦤꦃ ꦗꦮ ꦱꦶꦁ ꦲꦢꦠ꧀ꦠꦺ ꦢꦶꦒꦪꦸꦠ꧀ꦠꦏꦺ ꦏꦫꦺꦴ ꦗꦼꦤꦼꦁ ꦠꦸꦮꦸꦃ-ꦠꦸꦮꦸꦃꦲꦤ꧀.

ꦒꦺꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦮꦶ ꦲꦶꦏꦸ ꦢꦸꦩꦸꦤꦸꦁ ꦲꦶꦁ ꦥꦿꦺꦴꦥ꦳ꦶꦤ꧀ꦱꦶ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦢꦢꦶ ꦮꦠꦼꦱ꧀ꦱꦶꦁ ꦥꦿꦺꦴꦥ꦳ꦶꦤ꧀ꦱꦶ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦗꦮ ꦠꦼꦔꦃ. ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦮꦶ ꦮꦼꦮꦠꦼꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦧ꧀ꦭꦺꦴꦫ, ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦗꦤꦼꦒꦫ, ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦩꦢꦶꦪꦸꦤ꧀ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦮꦺꦠꦤ꧀, ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦩꦢꦶꦪꦸꦤ꧀ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀, ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦩꦒꦼꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦱꦿꦒꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀.

ꦥꦩꦫꦺꦤ꧀ꦠꦃꦲꦤ꧀ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦔꦮꦶ ꦏꦼꦠꦠ ꦱꦏꦶꦁ 18 ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀, 4 ꦏꦭꦸꦫꦃꦲꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ 217 ꦢꦺꦱ. ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀-ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦪꦲꦶꦏꦸ:

 ꦧꦿꦶꦔꦶꦤ꧀
 ꦒꦼꦤꦼꦁ
 ꦗꦒꦫꦒ
 ꦏꦫꦁꦲꦚꦂ
 ꦏꦫꦁꦗꦠꦶ
 ꦏꦺꦣꦸꦁꦒꦭꦂ
 ꦏꦼꦤ꧀ꦝꦭ꧀
 ꦏꦼꦤ꧀ꦝꦸꦁꦔꦤ꧀
 ꦏ꧀ꦮꦤ꧀ꦢꦸꦁꦔꦤ꧀
 ꦩꦤ꧀ꦠꦶꦁꦔꦤ꧀
 ꦔꦮꦶ
 ꦔꦿꦩ꧀ꦧꦺ
 ꦥꦢꦱ꧀
 ꦥꦁꦏꦸꦂ
 ꦥꦫꦺꦴꦤ꧀
 ꦥꦶꦠꦸ
 ꦱꦶꦤꦺ
 ꦮꦶꦢꦺꦴꦢꦫꦺꦤ꧀

ꦢꦼꦊꦁ ꦲꦸꦒ 
 ꦥꦿꦠꦺꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦢꦲꦺꦫꦃ ꦠꦶꦁꦏꦠ꧀ II

ꦫꦸꦗꦸꦏ꧀ꦏꦤ꧀

ꦥꦿꦤꦭ ꦚ꧀ꦗꦧ 
 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦮꦺꦧ꧀ ꦉꦱ꧀ꦩꦶ

Pratélan Daerah Tingkat II
Kabupatèn ing Jawa Wétan
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Ing ngisor iki menika pratelan penggawa gendera sing ngewakili Puérto Riko ing Olimpiade.

Para penggawa gendera nggawa gendera nasional negarane ing acara pambuka Gim Olympiadé.

Deleng uga
Puérto Riko ing Olimpiade

Referensi

Puérto Riko ing Olimpiade
Puérto Riko
Penggawa gendera Olimpiade
Ing ngisor iki menika pratelan penggawa gendera sing ngewakili Honduras ing Olimpiade.

Para penggawa gendera nggawa gendera nasional ing acara pambuka Gim Olympiadé.

Deleng uga
Honduras ing Olimpiade

Referensu

Honduras ing Olimpiade
Honduras
Penggawa gendera Olimpiade
Penggawa gendera Olimpiade
Kabiskopan Agung Makassar yaiku metropolit Provinsi Grejani ing kamanunggalan karo loro kabiskopan sufragan ing cedhakne, yaiku Kabiskopan Amboina, lan Kabiskopan Manado. Wilayah geografis kabiskopan iki nyakup kabeh wilayah administrasi saka provinsi Sulawesi Kidul, Sulawesi Kulon, lan Sulawesi Kidul-Wétan.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Makassar ing 13 April 1937, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Celebes
 Ditingkatake minangka Vikariat Apostolik Makassar ing 13 Mei 1948
 Ditingkatake minangka Kabiskopan Agung Makassar ing 3 Januari 1961
 Ganti jeneng dadi Kabiskopan Agung Ujung Pandang ing 22 Agustus 1973
 Ganti jeneng maneh dadi Kabiskopan Agung Makassar ing 15 Maret 2000

Ordinaris

Prefek Apostolik Makassar 
 Gerardo Martino Uberto Martens, C.I.C.M. (11 Juni 1937–13 Mei 1948, seda)

Vikaris Apostolik Makassar 
 Nicolas Martinus Schneiders, C.I.C.M. (10 Juni 1948–3 Januari 1961)

Biskop Agung Makassar 
 Nicolas Martinus Schneiders, C.I.C.M. (3 Januari 1961–7 Agustus 1973, mundur)
 Theodorus Lumanauw (7 Agustus 1973–22 Agustus 1973)

Biskop Agung Ujung Pandang 
 Theodorus Lumanauw (22 Agustus 1973–18 Mei 1981, seda)
 Sede vacante (18 Mei 1981–18 Januari 1988)
 Franciscus van Roessel, C.I.C.M. (18 Januari 1988–21 Mei 1994, pensiun)
 Sede vacante (21 Mei–11 November 1994)
 Johannes Liku Ada' (11 November 1994–15 Maret 2000)

Biskop Agung Makassar 
 Johannes Liku Ada' (15 Maret 2000–saiki)

Cathetan Kaki

Pratelan Pustaka

Pranala jaba 
  Archdiocese of Makassar
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Misa Keuskupan Agung Makassar
 Blog Keuskupan Agung Makassar

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Pangkalpinang yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Palembang. Kabiskopan iki nyakup wilayah provinsi Kapuloan Bangka Belitung lan Kapuloan Riau.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Banka-Biliton ing 27 Desember 1923, misahke dheweke saka Prefektur Apostolik Soematera
 Ditingkatake minangka Vikariat Apostolik Pangkalpinang ing 8 Februari 1951
 Ditingkatake minangka Kabiskopan Pangkalpinang ing 3 Januari 1961
 Pindhah metropolit saka Kabiskopan Agung Medan menyang Kabiskopan Agung Palembang ing 1 Juli 2003

Ordinaris

Prefek Apostolik Banka-Biliton 
 Theodosius Jan J. Herkenrath, SS.CC. (18 Januari 1924–1928, mundur)
 Vito Bouma, SS.CC. (29 Mei 1928–19 April 1945, wafat)
 sede vacante, diisi oleh Administrator Apostolik Marcellinus van Soest, SS.CC. (30 November 1946 s.d. 8 Februari 1951)

Vikaris Apostolik Pangkalpinang 
 Nicolas Pierre van der Westen, SS.CC. (8 Februari 1951–3 Januari 1961)

Biskop Pangkalpinang 
 Nicolas Pierre van der Westen, SS.CC. (3 Januari 1961–11 November 1978, mundur)
 Sede vacante (11 November 1978–30 Maret 1987), diisi dening Rolf Reichenbach minangka administrator apostolik
 Hilarius Moa Nurak, S.V.D. (30 Maret 1987–29 April 2016, seda)
 Sede vacante (29 April 2016–28 Juni 2017), diisi dening Yohanes Harun Yuwono minangka administrator apostolik
 Adrianus Sunarko, O.F.M. (28 Juni 2017–saiki)

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Pangkalpinang
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Misa Keuskupan Pangkalpinang
 Situs Paroki Tanjung Balai Karimun 
 

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Atambua yaiku kabiskopan sufragan saka Kabiskopan Agung Kupang. Wilayahe duwe amba 5200 km persegi lan nyakup Kabupaten Belu, Kabupaten Timor Tengah Lor, lan Kabupaten Malaka, Nusa Tenggara Wetan. Kabiskopan iki berpusat ing Atambua. Cacah umat Kabiskopan Atambua saiki mundak kaping pindho dibandhingake data taun 1970 sawise dipisahake saka Kabiskopan Kupang, dadi luwih saka setengah yuta wong.

Sajarah 
 Didegake minangka Vikariat Apostolik Timor ing 25 Mei 1936, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Kapuloan Sunda Cilik
 Ganti jeneng dadi Vikariat Apostolik Atambua ing 11 November 1948
 Ditingkatake minangka Kabiskopan Atambua ing 3 Januari 1961

Ordinaris

Vikaris Apostolik Timor 
 Mgr. Jacques Pessers, S.V.D. (1 Juni 1937–11 November 1948)

Vikaris Apostolik Atambua 
 Mgr. Jacques Pessers, S.V.D. (11 November 1948–14 November 1957, mundur)
 Mgr. Theodorus van den Tillaart, S.V.D. (14 November 1957–3 Januari 1961)

Biskop Atambua 
 Mgr. Theodorus van den Tillaart, S.V.D. (3 Januari 1961–3 Februari 1984, pensiun)
 Mgr. Anton Pain Ratu, S.V.D. (3 Februari 1984–2 Juni 2007, mundur)
 Mgr. Dominikus Saku (2 Juni 2007–saiki)

Cathetan sikil

Referensi 
 Dr. Floribertus Hasto Rosariyanto, S.J. (2001), Becermin pada Wajah-wajah Keuskupan Gereja Katolik Indonesia, Kanisius.

Pranala jaba 
 Jadwal Misa Keuskupan Atambua

Kabiskopan ing Indonésia
Kabiskopan Padang yaiku kabiskopan sufragan ing Provinsi Grejani Kabiskopan Agung Medan, sing duwe amba 132.959 km². Umat Kabiskopan Padang duwe cacah 73.000 wong ing taun 2004, tersebar ing 22 paroki. Kabiskopan iki nyakup kabeh wilayah provinsi Sumatra Kulon (kalebu Kabupaten Kapuloan Mentawai) lan Riau.

Sejarah 

 Didegake minangka Prefektur Apostolik Padang ing 19 Juni 1952, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Palembang
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Padang ing 3 Januari 1961

Ordinaris

Prefektur Apostolik Padang 
 Pascal de Martino, S.X. (27 Juni 1952–1961, seda)
 Sede vacante (... – 16 Oktober 1961)

Biskop Padang 
 Raimondo Cesare Bergamin, S.X., (16 Oktober 1961–17 Maret 1983, mundur)
 Martinus Dogma Situmorang, O.F.M. Cap., (17 Maret 1983–19 November 2019, seda)
 R.D. Fransiskus Aliandu (22 November s.d. 21 Desember 2019)
 R.D. Alexander Irwan Suwandi (21 Desember 2019-3 Juli 2021)
 Vitus Rubianto Solichin, S.X, (3 Juli 2021-sekarang)

Referensi

Pranala jaba 
  Diocese of Padang
  Annuario Pontifico 2005
 Jadwal Misa Keuskupan Padang

Kabiskopan ing Indonésia
Soon kueh ( simplified Chinese            ), uga diarani kway yaiku salah sawijining olahan jinis pangsit kukus ing masakan Teochew .  Pangsit diiseni jicama, rebung, lan udang garing, banjur dibungkus kulit sing digawe saka beras lan glepung tapioka sadurunge dikukus.

Rujukan 
Artikel ngandhut tulisan abasa Cina padatan
Artikel ngandhut tulisan abasa Cina prasaja
Kabiskopan Agung Dili (, ) yaiku kabiskopan paling tuwa ing Timor Wetan lan berpusat ing Dili. Kabiskopan Agung Dili didegake ing 4 September 1940. Ing taun 1983, Carlos Filipe Ximenes Belo, S.D.B., nyekel tugas minangka Administrator Apostolik Kabiskopan Agung Dili. 700.000 umat Katulik ing kabeh Timor Wetan dipérang dadi 30 paroki lan diurus dening 71 imam.

Kronologi 
 Didegake minangka Kabiskopan Dili ing 4 September 1940, misahake dheweke saka Kabiskopan Makau
 Didathengi dening Paus Yohanes Paulus II ing 12 Oktober 1989, nalika Timor Wetan isih bagean saka Indonesia
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Dili ing 11 September 2019

Ordinaris

Uskup Dili 
 Jaime Garcia Goulart (12 Oktober 1945 – 31 Januari 1967, mundur)
 José Joaquim Ribeiro (31 Januari 1967 – 22 Oktober 1977, mundur)
 Sede vacante, diisi dening Martinho da Costa Lopes sebagai administrator apostolik (1977–1983)
 Sede vacante, diisi dening Carlos Filipe Ximenes Belo, S.D.B., minangka administrator apostolik (1983 – 26 November 2002)
 Sede vacante, diisi dening Basílio do Nascimento minangka administrator apostolik (26 November 2002 – 27 Februari 2004)
 Alberto Ricardo da Silva (27 Februari 2004 – 9 Februari 2015, mundur)
 Sede vacante, diisi dening Basílio do Nascimento minangka administrator apostolik (9 Februari 2015 – 30 Januari 2016)
 Virgílio do Carmo da Silva, S.D.B. (30 Januari 2016 – 11 September 2019, dadi Biskop Agung Dili)

Biskop Agung Dili 
 Virgílio do Carmo da Silva, S.D.B. (11 September 2019 – saiki)

Biskop Koajutor Dili 
 José Joaquim Ribeiro (Juli 1965 – 31 Januari 1967, dadi Biskop Dili)

Referensi

Pranala jaba 
 Situs resmi Keuskupan Agung Dili
 GCatholic.org
 Catholic-Hierarchy

Dili
Bawang putih chutney, uga diarani lahsun chutney, lahsun ki chutney, lehsun chutney lan bellulli chutney iku salah sawijining olahan chutney, asalé saka anak bawana India, digawe saka papak seger, klapa garing utawa seger, kacang tanah lan cabe ijo utawa abang.     Cumin lan asem uga kadhangkala digunakake minangka bahan.     Iki disiapake ing wangun udan lan garing.  Varietas teles digawe karo klapa parut sing seger lan biasane disedhiyakake langsung sawise disiapake.

Guna 
Bawang putih chutney digunakake kanggo masak ing akeh India (utamané Maharashtra,   Gujarat, Punjab, Rajasthan  lan Karnataka lor  ) lan omah-omahé Pakistan .  Asring dipangan karo bhakri sing seger lan panas ( roti datar tanpa ragi sing digawe saka glepung gandum kayata jowar (sorgum), bajra (gedang mutiara), nachni (gedang driji), lsp. ).  Chutney bawang putih kadhangkala dadi iringan kanggo chaats lan khandvi .

Referensi
Jjinppang (   ) yaiku salah sawijining olahan roti kukus, biasane diisi kacang abang kanthi potongan kacang buncis lan kulit kacang.   Jjinppang tradisional digawe saka adonan sing difermentasi nggunakake ragi ing makgeolli (anggur beras), nanging varietas sing luwih enom kayata hoppang asring digawe tanpa fermentasi.  Jjinppang anget luwih alus tinimbang roti panggang amarga kandungan kelembapan sing luwih dhuwur, nanging dadi hard nalika adhem.  Mangkono dianjurake kanggo mangan nalika roti isih panas. Jjinppang atos bisa dikukus maneh sadurunge dipangan. 

Jjinppang minangka produk khusus Kotamadya Anheung ing Kabupaten Hoengseong, Provinsi Gangwon .  Ing kotamadya kasebut, ana Desa Anheung Jjinppang sing ana 17 pabrik uap sing nggawe Anheung-jjinppang (  ).  Wiwit taun 1999, kutha iki uga dadi tuan rumah Festival Anheung Jjinppang saben Oktober.

Referensi
Ruchanki - racuszki minangka salah sawijining olahan saka adonan roti (nyedhiyakake rasa asem ) utawa kue bolu (rasa manis), goreng panas ing minyak. 

Sadurungé, ruchanki diprodhuksi saka sisa adonan roti. Versi adonan roti iki populer dipangan tinimbang roti kanggo sarapan inter alia. Ruchanki sing dipanggang saka glepung gandum lan ragi sacara tradisional dipanggang kanggo karnaval . Iki disedhiyakake panas, ditambahake gula bubuk utawa gula putih. Ing Kashubia iki disuguhake karo apel . 

Ruchanki kadhaptar ing dhaptar produk tradisional Provinsi Pomerania .  Dhaptar resmi nyatakake, diameter rata-rata ruchanki kudu antara 5 lan 7 cm lan kekandelane 0,5 cm.

Referensi
Guajolota (  ), uga dikenal minangka torta de tamal, iku sawijining wangun panganan dalan sing umum ditemokake ing Mexico City lan ing Negara Bagian Meksiko . Iki minangka roti isi sing kasusun saka tamal sing dilebokake ing bolillo utawa telera, yaiku versi bunder saka bolillo. 

umume ditemokake dodolan tortas de tamal sedina muput ing cedhak kantor, pasar, sekolah, lan utamane ing cedhak gréja ing dina Minggu. Umume bakul ngedol macem-macem tamales sing diiseni bahan-bahan sing beda-beda, kayata mol abang karo pitik, salsa verde karo daging babi, keju lan chili poblano "rajas con queso," utawa "tamal de dulce," yaiku tamal rasa manis, kanggo ngiringi bolillo.

Referensi
Picatostes yaiku irisan roti sing digoreng, saka roti sing digoreng nganggo lemak babi utawa lenga zaitun . Padha khas Madrid, Spanyol . Biasane diiseni karo granula gula olahan ing njaba. Paling umum dipangan kanggo sarapan utawa nedha awan cepet ( merienda ), diiringi kopi . Padha uga kadhangkala dipangan minangka sulih coklat lan churros (minangka cemilan pungkasan wengi). Padha bisa dipangan panas utawa kadhemen. Minangka panganan pokok sing murah, uga minangka iringan umum kanggo omben-omben ing kafe tradisional Madrid sing dianakake tertulias .  Picatostes minangka irisan roti persegi panjang, dipotong saka roti lan digoreng ing lemak babi utawa lenga zaitun nganti werna emas lan kerak renyah. Biasane, langsung sawise digoreng dibuwang nganggo gula olahan. Bentuke cocok kanggo dicelupake ing kopi utawa coklat panas. Piring sing padha nanging luwih gurih, torrijas, bisa digawe kanthi rendam roti ing saus sadurunge digoreng.

Cathetan
Puding sagu yaiku puding manis sing digawe kanthi nggodhog sagu utawa mutiara tapioka kanthi banyu utawa susu lan ditambahake gula lan kadhangkala tambahan perasa. Iki digawe ing pirang-pirang budaya kanthi gaya sing beda-beda, lan bisa diprodhuksi kanthi macem-macem cara. Asia Tenggara, utamane Indonesia lan Malaysia, ngasilake sagu mayoritas.

Ing Malaysia, sagu gula melaka ya iku puding sagu kang digawé kanthi cara nggodhog sagu mutiara ing banyu lan disajikake karo sirup gula aren ( gula melaka ) lan santen . 

Ing Inggris, "puding sagu" umume digawe kanthi nggodhog sagu mutiara lan gula ing susu nganti mutiara sagu dadi bening, lan dikentalake nganggo endhog utawa glepung jagung. Gumantung saka proporsi sing digunakake bisa beda-beda saka konsistensi cair nganti cukup kandel, lan bisa uga padha karo puding tapioka utawa puding beras . Ing Inggris "puding sagu" asring diarani "kodhok spawn" amarga digawe nggunakake sagu mutiara. Puding tapioka padha karo sing bisa digawe nggunakake tapioka mutiara - bisa uga diarani "kodhok spawn" nanging umume digawe nggunakake serpihan tapioka ing sisih lor sing ngasilake konsistensi sing luwih alus, luwih kasar. Iku kasebut ing liwat ing mangsa siji, episode papat saka Jeeves lan Wooster .

Referensi
Zerde minangka panganan cuci mulut Turki, sejenis puding manis saka beras sing diwarnai kuning karo safron . Iki minangka sajian perayaan sing populer ing pesta pernikahan, perayaan lair lan sajrone sepuluh dina pisanan ing wulan suci Muharram . Zerd asalé saka basa Pèrsi zard (زرد) sing tegesé kuning. Ing sawetara wilayah ing Turki, Zerdeçal Turmeric uga ditambahake kanggo pewarnaan sing apik.

Ing Turki, zerde misuwur banget ing wilayah sing biasane ditemokake ing sawah . Ing Provinsi Edirne ing Thrace Wétan, sing nyedhiyakake meh setengah saka produksi beras negara,  zerde minangka panganan cuci mulut sing disenengi.  Bahan-bahan rasa zerde rada beda-beda saka wilayah menyang wilayah ing Turki gumantung saka woh-wohan lokal. Zerde beda karo puding beras amarga disiapake nganggo banyu tinimbang susu.

Referensi
Kabiskopan Baucau (, ) yaiku kabiskopan ing Timor Wetan sing didegake ing 30 November 1996. Nalika kabiskopan kuwi didegake, cacah imam mung 21 wong sing ditulungi sajumlah biarawati saka macem-macem kongregasi kanggo ngelayani kira-kira 200.000 umat Katulik. Ing taun 2018, ana 150 pemuda saka Kabiskopan Baucau nempuh pendidikan ing seminari.

Kronologi 
 Didegake minangka Kabiskopan Baucau ing 30 November 1996, misahake dheweke saka Kabiskopan Dili
 Dadi bagean metropolit saka Kabiskopan Agung Dili ing 11 September 2019

Biskop 
 Mgr. Basílio do Nascimento (6 Maret 2004 – 30 Oktober 2021, seda)
 Minangka administrator apostolik: 30 November 1996 – 6 Maret 2004
 Sede vacante (30 Oktober 2021 – saiki)

Referensi

Pranala jaba 
 GCatholic.org
 Catholic-Hierarchy

Baucau
Sanguinaccio dolce minangka salah sawijining olahan puding Italia sing digawe saka getih babi sing digawe krim lan manis karo bahan kayata coklat, susu, kacang pinus, kismis lan gula.  Ing Naples, tradisional disiapake kanggo Carnevale - dina riyaya sadurunge Pasa .  Iki uga ditemokake ing wilayah liyane ing Italia sing ana variasi lokal ing derajat sing dilayani kanthi anget lan cair kanggo dicelupake utawa diijini disetel lan dibentuk dadi puding utawa kue.
Saus panganan cuci mulut yaiku saus sing digunakake kanggo panganan cuci mulut . Iki disuntak utawa diwutahake ing ndhuwur macem-macem panganan cuci mulut, lan uga digunakake kanggo dekorasi piring. Saus panganan cuci mulut nambah rasa, kelembapan, tekstur lan warna kanggo panganan cuci mulut, bisa dimasak utawa ora dimasak, lan kadhangkala disiapake minangka saus keras kanthi tambahan minuman beralkohol. Iki digunakake ing macem-macem cara kanggo nambah rasa lan nambah tampilan visual panganan cuci mulut.

Ringkesan 

Saus panganan cuci mulut biasane disiram utawa diwutahake ing ndhuwur macem-macem panganan cuci mulut, lan bisa uga disiram utawa diwutahake ing piring. Conto saus dessert kalebu saus karamel, custard, crème anglaise, saus coklat,  dulce de leche,  saus woh kayata saus blueberry,  saus raspberry   lan saus strawberry .  Saus raspberry bisa disaring nggunakake sieve kanggo mbusak wiji saka saos.  Saus dessert nambah rasa, kelembapan, tekstur, lan warna kanggo panganan cuci mulut.   Bisa dimasak utawa ora dimasak. 

Saus panganan cuci mulut kadhangkala disiapake minangka saus keras kanthi tambahan omben-omben, kayata bourbon,  brendi  utawa liqueur .  Desserts karo saus hard bisa disajekake flambéed  amarga etil alkohol ing omben-omben suling gampang kobong. Tetes perasa lemon bisa ditambahake ing saos minangka akselerasi geni.

Guna 
Saus dessert digunakake ing akeh panganan cuci mulut kayata kue, cheesecake, kue pound, lan es krim.  Dessert garing lan kuwat bisa ditambah kanthi nggunakake saus panganan cuci mulut sing rendhem ing panganan cuci mulut, sing nambah kelembapan lan rasa.

Referensi
Gomul (  ) nuduhake sawetara lapisan bubuk, topping, fillings, utawa dips ing masakan Korea .

Guna 
Gomul digunakake kanggo nambah tampilan lan rasa tteok (kue beras), kalebu injeolmi, danja, lan gyeongdan, uga isi antarane lapisan kanggo siru-tteok (kue beras kukus).    Iku mbantu malah masak kue beras kukus, dadi lapisan sing kurang kandhel (dibandhingake karo lapisan glepung beras, sing cenderung dadi lengket nalika nguap) sing luwih gampang liwat uap. 

Gomul uga digunakake kanggo topping bingsu (es serut). Kadhangkala, gomul kedhele disuguhake karo samgyeopsal panggang (perut babi), karo daging sing dicelup ing bubuk kedhele nalika dipangan.

Referensi 

Olah-olahan Koréa
Dadih susu jahe, uga dikenal minangka dadih susu jahe-jus, puding susu jahe utawa mung susu jahe, ya iku panganan cuci mulut panas Cina sing asalé saka Kutha Kuno Shawan, Distrik Panyu, Guangzhou ing Provinsi Guangdong   ing Cina kidul . Bahan utama yaiku jahe, susu, lan gula .  Susu kebo digunakake ing resep asliasli. 

Pisanan, potong jahe lawas dadi cilik lan giling jahe kanthi alus. Banjur, remet jus kanthi mencet jahe liwat sieve. Sijine jus menyang mangkuk. Sabanjure, nggawa susu menyang godhok lan dissolve gula ing susu. Copot panas lan ngidini adhem sethithik. Yen kasedhiya, pasang thermometer pawon menyang susu. Suhu curdling paling optimal yaiku  .  Ing sawetoro wektu, aduk jus jahe sak tenane. Nalika suhu susu mudhun nganti watara 70-75 °C, tuangake susu kanthi cepet menyang tengah jus jahe. Enteni rong nganti telung menit. Susu banjur bakal dadi curdled, lan bisa dipangan nganggo sendok.

Rujukan 

Artikel ngandhut tulisan abasa Cina
Ing ngisor iki menika pratelan penggawa gendera sing ngewakili Santa Vincent lan Grenadines ing Olimpiade.

Para penggawa gendera nggawa gendera nasional negarane ing acara pambuka Gim Olympiadé.

Deleng uga
Santa Vincent lan Grénadines ing Olimpiade

Referensi

Santa Vincent lan Grénadines ing Olimpiade
Santa Vincent lan Grénadines
Penggawa gendera Olimpiade
ꦩꦱꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ꦩꦢꦸꦫ ꦩꦶꦤꦁꦩ ꦠꦿꦣꦶꦱꦶ ꦩꦱꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ꦩꦱꦫꦏꦠ꧀ ꦩꦢꦸꦫ ꦱꦏ ꦥꦸꦭꦺꦴ ꦩꦢꦸꦫ ꦲꦶꦁ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ. ꦩꦱꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦲꦸꦒ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦲꦸꦒ ꦲꦶꦁ ꦥꦱꦶꦱꦶꦂ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀ ꦏꦭꦶꦩꦤ꧀ꦠꦤ꧀. ꦩꦱꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ꦩꦢꦸꦫ ꦢꦸꦮꦺ ꦫꦱ ꦲꦱꦶꦤ꧀, ꦒꦸꦫꦶꦃ, ꦭꦤ꧀ ꦥꦼꦣꦼꦱ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦥꦼꦔꦫꦸꦃ ꦲꦺꦴꦭꦃꦲꦤ꧀ ꦗꦮ. 

ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦩꦢꦸꦫ ꦤꦩ꧀ꦧꦃ ꦥꦼꦠꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦏꦁ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁ ꦲꦸꦫꦁ. ꦱꦠꦺ ꦒꦪ ꦩꦢꦸꦫ ꦧꦶꦱ ꦲꦸꦒ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦥ꦳ꦫꦶꦪꦤ꧀ ꦱꦠꦺ ꦥꦭꦶꦁ ꦥꦺꦴꦥꦸꦭꦺꦂ ꦲꦶꦁ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ. ꦱꦮꦼꦠꦫ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦱꦶꦁ ꦥꦺꦴꦥꦸꦭꦺꦂ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦱꦠꦺ ꦲꦪꦩ꧀,  ꦱꦠꦺ ꦢꦒꦶꦁ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀, ꦱꦺꦴꦠꦺꦴ ꦩꦢꦸꦫ, ꦱꦸꦥ꧀ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦏꦕꦁ. ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦥꦸꦱꦠ꧀ ꦥꦿꦺꦴꦣꦸꦏ꧀ꦱꦶ ꦲꦸꦪꦃ ꦲꦸꦠꦩ ꦲꦶꦁ ꦏꦥꦸꦭꦺꦴꦮꦤ꧀ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ, ꦩꦱꦏꦤ꧀ ꦩꦢꦸꦫ ꦲꦱꦿꦶꦁ ꦭꦸꦮꦶꦃ ꦲꦱꦶꦤ꧀ ꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦭꦶꦪꦤꦺ.

ꦣꦥ꧀ꦠꦂ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦩꦢꦸꦫ 

 ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀ ꦒꦸꦫꦶꦁ, ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀ ꦒꦺꦴꦫꦺꦁ ꦧꦸꦩ꧀ꦧꦸ ꦠꦿꦣꦶꦱꦶꦪꦺꦴꦤꦭ꧀.
 ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀ ꦱꦶꦚ꧀ꦗꦪ꧀, ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀ ꦒꦺꦴꦫꦺꦁ ꦗꦸꦱ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦱꦩ꧀ꦧꦼꦭ꧀ .
 ꦕꦩ꧀ꦥꦺꦴꦂ, ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦏꦭ꧀ꦢꦸ ꦢꦶꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂ ꦏꦫꦺꦴ ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦏꦕꦁ .
 ꦏꦭ꧀ꦢꦸ ꦏꦺꦴꦏꦺꦴꦠ꧀, ꦏꦕꦁ ꦲꦶꦗꦺꦴ ꦱꦶꦁ ꦢꦶꦩꦱꦏ꧀ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦏꦭ꧀ꦢꦸ ꦢꦲꦶꦁ ꦱꦥꦶ.
 ꦤꦱꦺꦏ꧀ ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀, ꦤꦱꦶ ꦱꦺꦒ ꦢꦒꦶꦁ ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀. ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦩꦺꦃ ꦥꦣ ꦏꦫꦺꦴ ꦤꦱꦶ ꦧꦺꦧꦺꦏ꧀ .
 ꦤꦱꦺꦏ꧀ ꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂ, ꦱꦗꦶꦪꦤ꧀ ꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂꦫꦤ꧀-ꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂꦫꦤ꧀ ꦲꦭ ꦩꦢꦸꦫ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦩꦕꦼꦩ꧀-ꦩꦕꦼꦩ꧀ ꦱꦪꦸꦂꦫꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦢꦲꦶꦁ ꦥꦶꦭꦶꦃꦲꦤ꧀.
 ꦤꦱꦺꦏ꧀ ꦗꦒꦸꦁ,ꦱꦸꦧ꧀ꦱꦼꦠꦶꦠꦸꦱꦶ ꦧꦼꦫꦱ꧀ ꦏꦸꦏꦸꦱ꧀ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦒ꧀ꦭꦼꦥꦸꦁ ꦗꦒꦸꦁ .
 ꦤꦱꦺꦏ꧀ ꦱꦼꦫꦸꦤ꧀ꦢꦺꦁ, ꦱꦗꦶꦪꦤ꧀ ꦱꦼꦒ ꦢꦶꦱꦸꦒꦸꦃꦲꦏꦺ ꦏꦫꦺꦴ ꦱꦼꦫꦸꦤ꧀ꦢꦺꦁ .
 ꦫꦺꦴꦗꦏ꧀ ꦕꦺꦔꦸꦂ, ꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂꦫꦤ꧀ ꦱꦪꦸꦂꦫꦤ꧀, ꦠꦲꦸ, ꦠꦺꦩ꧀ꦥꦺ, ꦭꦺꦴꦤ꧀ꦛꦺꦴꦁ, ꦏꦕꦁ ꦧꦸꦚ꧀ꦕꦶꦱ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦠꦼꦩ꧀ꦥꦺꦭ꧀ ꦲꦶꦮꦏ꧀ ꦲꦶꦉꦁ ꦥꦼꦠꦶꦱ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦲꦶꦫꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦕꦶꦔꦸꦂ ꦱꦥꦶ ꦱꦶꦁ ꦮꦶꦱ꧀ ꦢꦶꦒꦺꦴꦣꦺꦴꦒ꧀.
 ꦱꦠꦺ ꦩꦢꦸꦫ, ꦥ꦳ꦫꦶꦪꦤ꧀ ꦱꦠꦺ ꦩꦶꦱꦸꦮꦸꦂ ꦏꦁ ꦥꦭꦶꦁ ꦲꦱꦿꦶꦁ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦢꦒꦶꦁ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦢꦒꦶꦁ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀, ꦏꦫꦏ꧀ꦠꦼꦂꦫꦶꦱ꧀ꦠꦶꦏ꧀ ꦲꦸꦠꦩ ꦉꦱꦺꦥ꧀ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦲꦶꦉꦁ ꦏꦁ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦏꦺꦕꦥ꧀ ꦊꦒꦶ ꦱꦶꦁ ꦢꦶꦕꦩ꧀ꦥꦸꦂ ꦏꦫꦺꦴ ꦒꦸꦭ ꦲꦫꦺꦤ꧀, ꦧꦮꦁ ꦥꦸꦠꦶꦃ, ꦧꦮꦁ ꦒꦺꦴꦫꦺꦁ ꦗꦼꦫꦺꦴ, ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦏꦕꦁ, ꦱꦲꦸꦱ꧀ ꦲꦸꦫꦁ, ꦏꦼꦩꦶꦫꦶ ꦭꦤ꧀ ꦲꦸꦪꦃ .
 ꦱꦠꦺ ꦲꦪꦩ꧀, ꦱꦠꦺ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦢꦒꦶꦁ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀.
 ꦱꦠꦺ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀, ꦱꦠꦺ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦢꦒꦶꦁ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀.
 ꦱꦼꦫꦸꦤ꧀ꦢꦺꦁ, ꦥꦫꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦏ꧀ꦭꦥ ꦒꦺꦴꦫꦺꦁ ꦥꦼꦣꦼꦱ꧀, ꦏꦁ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦠꦸꦩꦶꦱ꧀ ꦏ꧀ꦭꦥ ꦥꦫꦸꦠ꧀, ꦭꦤ꧀ ꦲꦱꦿꦶꦁ ꦢꦶꦒꦸꦤꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦭꦮꦸꦃ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦔꦶꦫꦶꦁꦔꦶ ꦱꦼꦒ.
 ꦱꦺꦴꦠꦺꦴ ꦩꦢꦸꦫ, ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦱꦺꦴꦠꦺꦴ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦢꦒꦶꦁ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀, ꦱꦥꦶ, ꦲꦸꦠꦮ ꦗꦼꦫꦺꦴꦮꦤ꧀, ꦲꦶꦁ ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦧꦼꦤꦶꦁ ꦏꦁ ꦏꦸꦤꦶꦁ.
 ꦱꦸꦥ꧀ ꦏꦩ꧀ꦧꦶꦁ, ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦢꦒꦶꦁ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀ ꦏꦁ ꦢꦶꦱꦶꦪꦥ꧀ꦥꦏꦺ ꦏꦫꦺꦴ ꦢꦒꦶꦁ ꦮꦼꦣꦸꦱ꧀, ꦠꦺꦴꦩꦠ꧀, ꦱ꧀ꦭꦺꦢꦿꦶ, ꦧꦮꦁ ꦧꦺꦴꦩ꧀ꦧꦺ, ꦗꦲꦺ, ꦏꦼꦩꦶꦫꦶ, ꦭꦤ꧀ ꦒꦺꦴꦣꦺꦴꦁ ꦗꦼꦫꦸꦏ꧀ ꦤꦶꦥꦶꦱ꧀, ꦢꦸꦢꦸꦲ ꦮꦼꦂꦤ ꦏꦸꦤꦶꦁ.

 ꦲꦥꦼꦩ꧀, ꦏꦸꦮꦺ ꦠꦿꦣꦶꦱꦶꦪꦺꦴꦤꦭ꧀ ꦲꦢꦺꦴꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦸꦏꦸꦱ꧀ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦒ꧀ꦭꦼꦥꦸꦁ ꦧꦼꦫꦱ꧀, ꦱꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀, ꦫꦒꦶ, ꦭꦤ꧀ ꦒꦸꦭ ꦲꦫꦺꦤ꧀.
 ꦣꦮꦼꦠ꧀, ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦕꦸꦕꦶ ꦩꦸꦭꦸꦠ꧀ ꦊꦒꦶ ꦌꦱ꧀ ꦱꦶꦁ ꦲꦶꦱꦶꦤꦺ ꦠꦺꦠꦺꦱ꧀ ꦗꦺꦭꦶ ꦒ꧀ꦭꦼꦥꦸꦁ ꦧꦼꦫꦱ꧀ ꦲꦶꦗꦺꦴ, ꦱꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀, ꦭꦤ꧀ ꦱꦶꦫꦸꦥ꧀ ꦒꦸꦭ ꦲꦫꦺꦤ꧀.
 ꦭꦸꦥꦶꦱ꧀, ꦏꦸꦮꦺ ꦊꦒꦶ ꦠꦿꦣꦶꦱꦶꦪꦺꦴꦤꦭ꧀ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦏꦼꦠꦤ꧀, ꦢꦶꦱꦮꦸꦂꦫꦶ ꦏꦫꦺꦴ ꦏ꧀ꦭꦥ ꦥꦫꦸꦠ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦢꦶꦱꦶꦫꦩ꧀ ꦱꦶꦫꦸꦥ꧀ ꦒꦸꦭ ꦏ꧀ꦭꦥ ꦏꦁ ꦏꦼꦤ꧀ꦛꦼꦭ꧀.

ꦫꦺꦥ꦳ꦼꦫꦺꦤ꧀ꦱꦶ 

Dhaptar mawa topik Indonésia
Olah-olahan Indonésia
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ