AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
</table>

ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ, (ꦧꦱ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ: Bondowoso, ꦥꦺꦒꦺꦴꦤ꧀: كابوڤاتين بانداواصا, ꦭꦠꦶꦤ꧀: Kabupatèn Bandawasa), ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦮꦺꦠꦤ꧀, ꦏꦸꦛ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦸꦛ ꦏꦿꦗꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦤꦺ, ꦏꦸꦛ-ꦏꦸꦛ ꦭꦶꦪꦤꦺ:, ꦭꦤ꧀ ꦭꦶꦪ-ꦭꦶꦪꦤꦺ. ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ± 1.560,10 km², ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦱꦶꦁ ꦤ꧀ꦢꦸꦤꦸꦁꦔꦶ 736.772 (2015).

ꦒꦺꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂꦫꦺ 1.560,10 km2 ꦭꦤ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦒꦼꦪꦺꦴꦒꦿꦥ꦳ꦶꦱ꧀ ꦢꦸꦩꦸꦤꦸꦁ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦏꦺꦴꦎꦂꦣꦶꦤꦠ꧀ ꦲꦤ꧀ꦠꦫ 113°48′10″-113°48′26″ ꦧꦸꦗꦸꦂ ꦮꦺꦠꦤ꧀ 7°50′10″-7°56′41″ ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀. ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦮꦼꦮꦠꦼꦱ꧀ꦱꦤ꧀:
 ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦭꦺꦴꦂ ꦏꦫꦺꦴ: ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦱꦶꦠꦸꦧꦤ꧀ꦢ
 ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦮꦺꦠꦤ꧀ ꦏꦫꦺꦴ: ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦱꦶꦠꦸꦧꦤ꧀ꦢ ꦭꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦧꦚꦸꦮꦔꦶ
 ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦏꦶꦢꦸꦭ꧀ ꦏꦫꦺꦴ: ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦼꦂ
 ꦲꦶꦁ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦫꦺꦴ: ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦱꦶꦠꦸꦧꦤ꧀ꦢ ꦭꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦥꦿꦧꦭꦶꦁꦒ

ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ ꦏꦱ꧀ 
ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦱ꧀ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦠꦥꦺ ꦩꦤꦶꦱ꧀ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ, ꦱꦶꦁ ꦲꦸꦩꦸꦩ꧀ꦩꦺ ꦢꦶꦧꦸꦁꦏꦸꦱ꧀ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦧꦺꦱꦺꦏ꧀ (ꦲꦚꦩꦤ꧀ ꦱꦏ ꦥꦿꦶꦁ ꦲꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦏꦺꦴꦛꦏ꧀). ꦠꦥꦺ ꦲꦶꦏꦶ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦥꦺꦴꦲꦸꦁ, ꦮꦶꦱꦠꦮꦤ꧀ ꦩꦚ꧀ꦕ ꦔꦫꦤ꧀ꦤꦶ fermented of Cassava, ꦥꦣ ꦏꦫꦺꦴ ꦥꦼꦪꦼꦵꦩ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀. ꦤꦔꦶꦁ ꦫꦱꦤꦺ ꦠꦥꦺ ꦊꦒꦶ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦭꦸꦮꦶꦃ ꦏꦱ꧀. ꦲꦏꦺꦃ ꦠꦸꦫꦶꦱ꧀ ꦱꦏ ꦚ꧀ꦗꦧꦤ꧀ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦏꦁ ꦒꦼꦊꦩ꧀ ꦠꦼꦏ ꦲꦶꦁ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦩꦸꦁ ꦲꦉꦥ꧀ ꦠꦸꦏꦸ ꦠꦥꦺ ꦩꦤꦶꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦶ, ꦩꦺꦉꦏ꧀ ꦠꦥꦺ ꦩꦤꦶꦱ꧀ ꦏꦁ ꦏꦺꦴꦤ꧀ꦝꦁ ꦲꦤ꧀ꦠꦫ ꦭꦶꦪ ꦱ꧀ꦮꦶꦠ꧀ ꦠꦥꦺ 82, ꦱ꧀ꦮꦶꦠ꧀ ꦠꦥꦺ 31, ꦱ꧀ꦮꦶꦠ꧀ ꦠꦥꦺ ꦕꦥ꧀ ꦲꦺꦤꦏ꧀, ꦩꦤ ꦭꦒꦶ, 66, 17, ꦭ꧈ꦱ꧈ꦥ꧈.  ꦮꦫꦸꦁ ꦠꦥꦺ ꦩꦤꦶꦱ꧀ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦲꦸꦩꦸꦩ꧀ꦩꦺ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦢꦭꦤ꧀ ꦗꦺꦤ꧀ꦢꦼꦫꦭ꧀ ꦱꦸꦢꦶꦂꦩꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦠꦼꦲꦸꦏꦸ ꦈꦩꦂ ꦲꦸꦠꦮ ꦭꦸꦮꦶꦃ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦗꦼꦤꦼꦁ Chinatown. ꦢꦭꦤ꧀ ꦗꦼꦤ꧀ꦢꦼꦫꦭ꧀ ꦱꦸꦢꦶꦂꦩꦤ꧀. ꦱꦭꦶꦪꦤꦺ ꦠꦥꦺ, ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦱ꧀ ꦱꦶꦁ ꦲꦱꦭ꧀ꦭꦺ ꦱꦏ ꦠꦥꦺ ꦲꦸꦒ ꦲꦏꦺꦃ ꦢꦶꦢꦺꦴꦭ꧀ ꦲꦶꦁ ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦏꦪ ꦠ ꦱꦸꦮꦂ-ꦱꦸꦮꦶꦂ, ꦠꦥꦺ ꦢꦺꦴꦢꦺꦴꦭ꧀, ꦠꦥꦺ ꦧꦏꦂ, ꦭ꧈ꦱ꧈ꦥ꧈.

ꦥꦩꦫꦺꦤ꧀ꦠꦃꦲꦤ꧀ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ ꦏꦼꦠꦠ ꦱꦗꦼꦫꦺꦴꦤꦶꦁ 23 ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀, 10 ꦏꦭꦸꦫꦃꦲꦤ꧀ ꦭꦤ꧀  ꦢꦺꦱ. ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀-ꦏꦕꦩꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦪꦲꦶꦏꦸ:
 ꦧꦶꦤꦏꦭ꧀
 ꦧꦤ꧀ꦢꦮꦱ
 ꦧꦠꦭꦶꦁꦒ
 ꦕꦼꦂꦩꦺ
 ꦕꦸꦫꦃꦢꦩꦶ
 ꦒꦿꦸꦗꦸꦒ꧀ꦒꦤ꧀
 ꦗꦩ꧀ꦧꦺꦱꦫꦶ D.S.
 ꦏ꧀ꦭꦧꦁ
 ꦩꦲꦺꦱ꧀ꦱꦤ꧀
 ꦥꦏꦼꦩ꧀
 ꦥꦿꦗꦺꦏ꧀ꦏꦤ꧀
 ꦥꦸꦗꦼꦂ
 ꦱꦼꦩ꧀ꦥꦺꦴꦭ꧀
 ꦱꦸꦏꦱꦫꦶ
 ꦱꦸꦩ꧀ꦧꦼꦂꦮꦿꦶꦔꦶꦤ꧀
 ꦠꦩꦤ꧀ꦏꦿꦺꦴꦕꦺꦴꦏ꧀
 ꦠꦩꦤ꧀ꦤꦤ꧀
 ꦠꦥꦺꦤ꧀
 ꦠꦼꦒꦭ꧀ꦲꦩ꧀ꦥꦺꦭ꧀
 ꦠꦼꦁꦒꦫꦁ
 ꦠ꧀ꦭꦒꦱꦫꦶ
 ꦮꦤꦱꦫꦶ
 ꦮꦿꦶꦔꦶꦤ꧀

ꦢꦼꦊꦁ ꦲꦸꦒ 
 ꦥꦿꦠꦺꦭ꧀ꦭꦤ꧀ ꦢꦲꦺꦫꦃ ꦠꦶꦁꦏꦠ꧀ II

ꦥꦿꦤꦭ ꦚ꧀ꦗꦧ 
 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ ꦮꦺꦧ꧀ ꦉꦱ꧀ꦩꦶ 

Pratélan Daerah Tingkat II
Kabupatèn ing Jawa Wétan
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Kabiskopan Agung Kuching () yaiku kabiskopan agung Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Prefektur Apostolik Labuan lan Borneo ing 5 Februari 1927 minangka Prefektur Apostolik Sarawak, banjur kuwi ditingkatake statuse dadi Vikariat Apostolik Kuching inf 14 Desember 1952, banjur kuwi dadi Kabiskopan Agung Kuching ing 31 Mei 1976. Pusat Kabiskopan kasebut ana ing Greja Katedral Santo Yoseph, Kuching. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Agung Simon Peter Poh Hoon Seng sing nerusake kapemimpinan sawise 4 Maret 2017.

Kabiskopan Agung Kuching negliputi wilayah Sarawak. Kabiskopan Agung iki menika metropolit saka loro kabiskopan sufragan, yaiku Kabiskopan Miri lan Kabiskopan Sibu.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Sarawak ing 5 Februari 1927, misahake dheweke saka Prefektur Apostolik Borneo Lor
 Ditingkatake lan ganti jeneng dadi Vikariat Apostolik Kuching ing 14 Februari 1952
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Kuching ing 31 Mei 1976

Ordinaris

Prefek Apostolik Sarawak 
 Edmund Dunn, M.H.M. (5 Februari 1927–31 Desember 1933, seda)
 Sede vacante (31 Desember 1933–8 November 1935)
 Aloysius Hopfgartner, M.H.M. (8 November 1935–15 Mei 1949, seda)
 Sede vacante (15 Mei–18 November 1949)
 Jan Vos, M.H.M. (18 November 1949–14 Februari 1952)

Vikaris Apostolik Kuching 
 Jan Vos, M.H.M. (14 Februari 1952–9 Februari 1968, mundur)
 Karl Reiterer, M.H.M. (9 Februari 1968–30 Desember 1974, seda)
 Sede vacante (30 Desember 1974–30 Januari 1975)
 Peter Chung Hoan Ting (30 Januari 1975–31 Mei 1976)

Biskop Agung Kuching 
 Peter Chung Hoan Ting (31 Mei 1976–21 Juni 2003, pensiun)
 John Ha Tiong Hock (21 Juni 2003–4 Maret 2017, mundur)
 Simon Peter Poh Hoon Seng (4 Maret 2017–saiki)

Pejabat liyane 
 Karl Reiterer, M.H.M. (Vikaris Apostolik Koajutor, 9 Februari 1967–9 Februari 1968)
 John Ha Tiong Hock (Biskop Auksilier, 17 Januari 1998–21 Juni 2003)
 Simon Peter Poh Hoon Seng (Biskop Auksilier, 9 Juli 2015–4 Maret 2017)

Referensi

Pranala jaba 

 

Kuching
Kabiskopan Sandakan () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Kabiskopan Kutha Kinabalu ing 16 Juli 2007. Pusat Kabiskopan ana ing Greja Katedral Santa Maria, Sandakan. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Cornelius Piong sing kapilih sawise pambentukan kabiskopan iki.

Kabiskopan Sandakan yaiku kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu bebarengan karo Kabiskopan Keningau.

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Sandakan ing 16 Juli 2007, misahake dheweke saka Kabiskopan Kutha Kinabalu

Referensi

Pranala jaba 

 

Sandakan
Kabiskopan Melaka-Johor () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamisahan saka Kabiskopan Agung Malaka-Singapura ing 18 Desember 1972, disusul karo pangobahan jeneng saka Malaka-Johor dadi Melaka-Johor ing 27 Mei 1985. Pusat Kabiskopan ana ing Katedral Ati Suci Yesus, Johor Bahru. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Anthony Bernard Paul sing kapilih ing 19 November 2015.

Kabiskopan Melaka-Johor ngeliputi wilayah Melaka lan Johor. Kabiskopan iki menika kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kuala Lumpur bebarengan karo Kabiskopan Penang.

Referensi

Pranala jaba 

Melaka-Johor
Kabiskopan Agung Singapura (Latin: Archidioecesis Singaporensis) yaiku kabiskopan agung Greja Katulik sing ana ing Singapura. Wilayahe ngecakup kabeh wilayah Singapura. Biskop agung sing ngejabat saiki yaiku Mgr William Goh Seng Chye. Biskop Agung Goh ngejabat dadi biskop agung ing 18 Mei 2013, sawise Paus Fransiskus nampa mundur saka biskop agung sadurunge, Nicholas Chia Yeck Joo. Katedral Pangonan Apik yaiku greja katedral ing Kabiskopan Agung Singapura.

Referensi 

 Johnson Fernandez (2013), Catholic Church Directory 2013 - Archdiocese of Singapore, The Catholic News Office, ISBN 983-3201-00-8
 Eugene Wijeysingha (2006), "Going forth, The Catholic Church in Singapore 1819-2004", The Office of Archdiocese of Singapore, ISBN 981-05-5703-5

Pranala jaba 
 Situs resmi Keuskupan agung Singapura 
 Catholic-Hierarchy.org

kabiskopan ing Singapura
ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦁ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦏ ꦱꦼꦒ. ꦲꦱꦭ꧀ ꦩꦸꦮꦱꦭ꧀ꦭꦺ, ꦣꦺꦏ꧀ ꦗꦩꦤ꧀ ꦧꦶꦪꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦧꦸ-ꦲꦶꦧꦸ ꦪꦺꦤ꧀ ꦩꦱꦏ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦔ꧀ꦭꦶꦮꦼꦠ꧀ ꦱꦼꦒ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦏ꧀ꦮꦭꦶ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦼꦤ꧀ꦝꦶꦭ꧀. ꦪꦼꦤ꧀ ꦱꦼꦒꦤꦺ ꦮꦶꦱ꧀ ꦱꦼꦠꦼꦔꦃ ꦩꦠꦼꦁ ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦢꦶꦥꦤ꧀ꦝꦃꦲꦏꦺ ꦩꦼꦚꦁ ꦢꦤ꧀ꦢꦁ, ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦢꦶꦏꦸꦏꦸꦱ꧀. ꦭꦸꦩꦿꦃꦲꦺ ꦲꦶꦁ ꦣꦱꦂ ꦏ꧀ꦮꦭꦶ ꦩꦲꦸ ꦲꦤ ꦱꦼꦒ ꦏꦁ ꦲꦶꦱꦶꦃ ꦤꦺꦩ꧀ꦥꦺꦭ꧀ ꦏꦁ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ꦢꦺ ꦏꦥꦫ ꦫꦢ ꦒꦺꦴꦱꦺꦴꦁ. ꦱꦼꦒ ꦏꦁ ꦤꦺꦩ꧀ꦥꦺꦭ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦁ ꦢꦶꦲꦫꦤ꧀ꦤꦶ ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀. ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦏꦁ ꦏꦫꦶ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦣꦱꦂ ꦏ꧀ꦮꦭꦶ ꦢꦶꦏꦼꦫꦺꦴꦏ꧀ ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦢꦶꦥꦺꦥꦺ ꦔꦤ꧀ꦠꦶ ꦒꦫꦶꦁ. ꦪꦺꦤ꧀ ꦮꦶꦱ꧀ ꦒꦫꦶꦁ ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦢꦶꦒꦺꦴꦫꦺꦁ, ꦲꦶꦏꦶ ꦏꦁ ꦗꦼꦤꦼꦁꦔꦺ ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦒꦺꦴꦫꦺꦁ.

ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦲꦸꦒ ꦲꦺꦤꦏ꧀ ꦪꦺꦤ꧀ ꦱꦮꦶꦱ꧀ꦱꦺ ꦢꦶꦗꦸꦥꦸꦏ꧀ ꦱꦏ ꦏ꧀ꦮꦭꦶ ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂ ꦢꦶꦱꦶꦫꦩ꧀ ꦢꦸꦢꦸꦃ ꦗꦔꦤ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦢꦶꦥꦔꦤ꧀ ꦔꦁꦒꦺꦴ ꦥꦫꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦏ꧀ꦭꦥ ꦭꦤ꧀ ꦢꦶꦥꦔꦤ꧀ ꦩꦶꦤꦁꦏ ꦚꦩꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀.

ꦗꦩꦤ꧀ ꦱꦲꦶꦏꦶ ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦮꦶꦱ꧀ ꦲꦏꦺꦲ꧀ ꦢꦶꦢꦺꦴꦭ꧀ ꦲꦶꦁ ꦠꦺꦴꦏꦺꦴ-ꦠꦺꦴꦏꦺꦴ ꦏꦁ ꦚꦢꦶꦪꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦲꦺꦴꦭꦺꦃ-ꦲꦺꦴꦭꦺꦃ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦱ꧀. ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦏꦁ ꦩꦶꦱꦸꦮꦸꦂ ꦲꦤ꧀ꦠꦫꦤꦺ ꦱꦏ ꦱꦭ.

ꦏꦺꦴꦫꦺꦪ 

ꦤꦸꦫꦸꦁꦗꦶ (누룽지) ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦏꦁ ꦚꦶꦱ ꦱꦮꦶꦱ꧀ꦱꦺ ꦩꦱꦏ꧀ ꦱꦼꦒ ꦲꦶꦁ ꦣꦱꦂ ꦥꦚ꧀ꦕꦶ ꦱꦼꦒ (ꦒꦩꦱꦺꦴꦠ꧀). ꦲꦶꦤ꧀ꦠꦶꦥ꧀ ꦱꦼꦒ ꦢꦸꦩꦢꦶ ꦗꦗꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦱ꧀ ꦮꦺꦴꦁ ꦏꦺꦴꦫꦺꦪ. ꦤꦭꦶꦏ ꦩꦱꦏ꧀ꦏꦺ ꦱꦸꦮꦺ, ꦱꦼꦒ ꦏꦁ ꦲꦤ ꦲꦶꦁ ꦣꦱꦂ ꦥꦚ꧀ꦕꦶ ꦧꦏꦭ꧀ ꦒꦺꦴꦱꦺꦴꦁ ꦭꦤ꧀ ꦫꦸꦥꦤꦺ ꦢꦢꦶ ꦏꦸꦤꦶꦁ. ꦪ ꦲꦶꦏꦶ ꦱꦶꦁ ꦢꦶꦗꦼꦤꦼꦁꦔꦏꦺ ꦤꦸꦫꦸꦁꦗꦶ. ꦤꦸꦫꦸꦁꦗꦶ ꦢꦶꦏꦺꦤꦭ꧀ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦫꦱ ꦭꦤ꧀ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦤꦺ ꦏꦁ ꦲꦸꦤꦶꦏ꧀, ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦒꦫꦶꦁ ꦭꦤ꧀ ꦒꦺꦴꦱꦺꦴꦁ ꦱꦶꦛꦶꦏ꧀. ꦧꦶꦪꦺꦤ꧀, ꦤꦭꦶꦏ ꦫꦏꦾꦠ꧀ ꦏꦼꦏꦸꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦧꦲꦤ꧀ ꦥꦔꦤ꧀, ꦥꦫ ꦮꦺꦴꦁ ꦮꦢꦺꦴꦤ꧀ ꦩꦔꦤ꧀ ꦤꦸꦫꦸꦁꦗꦶ, ꦢꦺꦤꦺ ꦮꦺꦴꦁ ꦭꦤꦁ ꦲꦺꦴꦫ ꦩꦔꦤ꧀ ꦤꦸꦫꦸꦁꦗꦶ. ꦱꦲꦶꦏꦶ ꦥꦔꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦮꦶꦱ꧀ ꦢꦶꦉꦩ꧀ꦧꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦏꦤ꧀ꦛꦶ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦥꦼꦂꦩꦺꦤ꧀, ꦫꦺꦴꦠꦶ ꦭꦤ꧀ ꦲꦺꦴꦩ꧀ꦧꦺꦤ꧀ꦤꦤ꧀.

Parsi 

Tahdig (, tah "ngisor" + dīg "kwali/dandang") ya iku hidangan istimewa kanggo masakan Iran kang bahané saka intip dijupuk saka dhasaré kwali kang sinebut (chelow). Ing tradhisi Iran, panganan iki disajèkaké kanggo tetamu. Bahan-bahan sing lumrah ditambah ing tahdig ya iku yogurt, kunir, roti, kenthang, lan tomat.

Bédané tahdig karo intip liyané ya iku ndèlèhaké irisan jejanganan nipis ing ngisoré panci, dadi jejangan kuwi dadi garing lan renyah, dudu segané thok. Iran uga migunakaké cara iki kanggo masakan kaya spaghetti, bagèan ngisoré kudu isa atos renyah.

Masak sega Iraq padha karo cara masaké chelow saka Parsi, prosèsé nganggo tahapan, tujuané ya iku kanggo ngasilaké upa sega sing lembut lan empuk. Salah sawijining masakan Iraq sing populèr ya iku hikakeh, intip ngisor sing garing. Masakan iki béda karo tahdig Parsi, kang kandel; nanging hikakeh uga isèn sega sing lembut. Sadurungé disajèkaké, hikakeh dipecahaké dadi pérangan-pérangan supaya saben uwong diwènèhi barengan karo sega.

Deleng uga 
 Sungnyung
 Gamasot

Rujukan 

Pawon
Jajanan
Panganan
Ombèn-ombèn Koréa
Sega
Ras malai utawa rossomalai (    ) utawa rasamalei ( Odia   ) iku panganan cuci mulut sing asalé saka tlatah wétan anak bawana India . Dessert kasebut diarani rossomalai ing basa Bengali,  ras malai ing basa Hindi,  lan rasa malei ing Odia . 

Sanadyan ras malai digawe ing macem-macem panggonan, kalebu Distrik Comilla ing Bangladesh  lan Kolkata ing negara India Benggala Kulon  dikenal kanthi jelas.

bahan 
Ras malai kasusun saka bal chhena sing dilapisi sing direndhem ing malai ( krim beku ) sing dibumbui karo kapulaga . Susu digodhog lan ditambahake sethithik cuka utawa jus jeruk kanggo pamisah. Whey dibuwang lan padhet susu dikumbah, adhem lan kneaded dadi adonan. Adonan dipérang dadi bal cilik lan bal digodhog ing banyu panas kanthi ditambahake banyu mawar. Bal-balan banjur dimasak ing susu kanthi saffron, pistachio lan kheer minangka isi. Macem-macem jinis rasmalai bisa ditemokake ing macem-macem wilayah. Ing Dhaka lan Rangpur, rasmalais wujude padha karo rasgullas .

Referensi
Sev minangka panganan cemilan India sing misuwur  sing kasusun saka potongan-potongan cilik mi renyah sing digawe saka pasta glepung kacang buncis, sing dibumbui karo kunir, cayenne, lan ajwain  sadurunge digoreng ing lenga.    Mie iki beda-beda ing kekandelan.  Varietas sev sing siap dipangan, kalebu sev rasa, kasedhiya ing toko India. 

Sev dipangan minangka cemilan mandiri uga minangka topping ing masakan kaya bhelpuri lan sevpuri .  Sev bisa digawe ing ngarep lan disimpen kanggo minggu ing wadhah kedap udara. Sev minangka cemilan sing populer ing sebagian besar India sisih lor utamane Uttar Pradesh lan Bihar sing dipangan karo Boondi sing manis. Cemilan kasebut uga misuwur ing Madhya Pradesh, utamane ing kutha Indore, Ujjain lan Ratlam, ing ngendi akeh panganan cemilan kalebu sev minangka bahan utama. Ing Madhya Pradesh, sev digunakake minangka bahan sampingan ing meh kabeh panganan cemilan chaat, utamane ratlami sev, sing digawe saka cengkeh lan glepung chickpea. Akeh varietas sev sing didol sacara komersial, kayata laung (cengkeh ing basa Hindi) sev, tomat sev, palak sev, plain sev, lan bhujia.

Referensi 

Gorèngan
Kuymak utawa Kachi minangka salah sawijining olahan panganan cuci mulut Turki . Bahan utama yaiku tepung jagung lan keju.  Uga misuwur ing Georgia, Azerbaijan lan sawetara wilayah Kaukasus .

Referensi 

Olah-olahan Azerbaijan
Nem chua ya iku panganan daging babi sing difermentasi saka masakan Vietnam .  Utamane kasusun saka campuran daging babi tanpa lemak lan irisan tipis saka kulit masak, dihiasi karo bawang putih lan lombok. Bisa dadi potongan-potongan ukuran cokotan sing dibungkus ing aluminium foil lan kertas, utawa jinis cervelat ing plastik sing disegel. Nduwe rasa manis-asem karakteristik fermentasi laktat, warna jambon sing apik lan tekstur sing kuat lan elastis.Ing Vietnam, umume dipangan mentah,  nanging aturan kesehatan Eropa menehi rekomendasi kanggo masak produk sing didol ing kana. Duwe umur rak kurang saka seminggu lan asring dikonsumsi ing bentuk mentah sawise proses fermentasi. Iki minangka panganan sing populer ing macem-macem wilayah Asia Tenggara, kanthi macem-macem persiapan, bumbu lan rasa, utamane kecut lan pedhes. Nem chua digunakake minangka bahan ing macem-macem masakan lan uga disuguhake mentah ing wangun mentah minangka lawuh.

Referensi
Chapssal-tteok (  ; ), uga disebut chaltteok (  , ), ya iku tteok, utawa kue beras Korea, digawe saka beras ketan . Sawetara varietas mochi Jepang meh padha karo varietas chapssal-tteok tartamtu. Loro-lorone bisa digawe kanthi ngukus lan ditumbuk beras ketan sing wis direndhem.

Referensi
Masa podrida minangka salah sawijining olahan cookietradisional Filipina sing digawe saka glepung, uyah, bubuk manggang, gula abang, lan endhog. Nduweni tekstur garing sing garing kaya kue setengah bulan . Jeneng kasebut asale saka basa Spanyol kanggo "adonan bosok". Masa podrida biasane dipangan karo kopi lan ombenan panas liyane.

Deloken sisan 

 Puto seko
 Uraro
 Kue setengah rembulan
 Dhaptar cookie

Referensi
Gula Nib (uga gula mutiara lan gula es ) minangka asil saka gula putih olahan. Gula iki kasar banget, atos, putih buram, lan ora nyawiji ing suhu sing biasane digunakake kanggo dipanggang. Produk kasebut biasane digawe kanthi ngremuk blok putih, banjur diayak kanggo entuk fragmen kanthi diameter sing diwenehake. Gula uga bisa digawe ing proses ekstrusi.Iki dikenal minangka pärlsocker (gula mutiara) ing Swedia, lan minangka perlesukker ing negara-negara Skandinavia liyane. Ing Finlandia diarani raesokeri ("gula hailstone") utawa arang helmisokeri (uga gula mutiara).

Ing negara-negara Nordik, pärlsocker digunakake kanthi akeh kanggo nghias macem-macem jajanan lan kue-kue, cookie, utamane ing ndhuwur bulle Swedia utawa pulla Finlandia  kue, muffin  lan roti, kayata kanelbullar ( roti kayu manis ) lan chokladbollar .

Ing Prancis, iki asring digunakake ing chouquette .

Referensi 

Olah-olahan Walanda
Gula
Dak-ttongjip (  ), kanthi harfiah "rempela pitik", yaiku salah sawijining olahan sajian masakan Korea sing digawe kanthi nggoreng jeroan pitik kanthi rempah-rempah.  Iki minangka anju sing populer (iringan minuman beralkohol).  Panganan iki uga bisa diarani dak-ttongjip-bokkeum (  ), minangka bokkeum (sajian goreng).

Referensi
Ostropel ya iku semur khas Romania sing utamané digawé saka pitik sing dicampur karo saos tomat sing kenthel. Kajaba iku, bawang putih utawa bawang bombay bisa ditambahake ing sajian. Kelinci, wedhus, utawa jinis daging liyane uga kadhangkala digunakake lan, minangka alternatif, versi vegetarian bisa digawe nalika pasa . 

Panganan kasebut disiapake kanthi cara tradisional kanthi nggoreng stik utawa paha pitik. Sawisé iku, banyu dicampur karo lenga godhok, saus tomat, glepung, bawang putih lan bawang bombay nganti saos tekan titik nggodhok, banjur pitik ditambahake lan digodhog nganti limalas menit maneh, utawa nganti saos entuk konsistensi sing kenthel. . Sadurunge porsi, parsley  ing ndhuwur.  Mămăligă (polenta) biasane digunakake minangka lawuh, bebarengan karo salad entheng.

Referensi
Ing ngisor iki menika penggawa gendera yang mengwakili Pongol Verdé ing Olimpiade.

Para penggawa gendera nggawa gendera nasional negarane ing acara pambuka Gim Olympiadé.

Deleng uga
Pongol Verdé ing Olimpiade

Referensi

Pongol Verdé ing Olimpiade
Pongol Verdé
Penggawa gendera Olimpiade
ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦢꦪꦤ꧀ ꦏꦁ ꦲꦤ ꦒꦪꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦤꦺ ꦏꦫꦺꦴ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦫꦱ ꦲꦥꦶꦏ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦲꦺꦤ꧀ꦢꦃ. ꦫꦱ ꦲꦥꦶꦏ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦲꦤꦤꦺ ꦲꦶꦁ ꦧꦠꦶꦤ꧀, ꦲꦶꦁ ꦥꦶꦏꦶꦂꦫꦤ꧀ ꦩꦤꦸꦁꦱ. ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦒꦸꦤꦤꦺ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦚꦭꦸꦂꦫꦏꦺ ꦫꦱ ꦲꦺꦤ꧀ꦢꦃ ꦲꦶꦁ ꦥꦶꦏꦶꦂꦫꦤ꧀, ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ꦱꦺ, ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦥꦿꦺꦴꦱꦺꦱ꧀ ꦚꦶꦥ꧀ꦠꦲꦏꦺ ꦮꦸꦗꦢ꧀-ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦏꦁ ꦤ꧀ꦢꦢꦺꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦲꦠꦶ ꦔꦿꦱ ꦱꦼꦤꦼꦁ, ꦥꦸꦮꦱ꧀, ꦧꦸꦔꦃ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦩꦼꦩꦥ꧀ꦏꦶ ꦱꦶꦱꦶꦃ ꦧꦠꦶꦤ꧀/ꦱ꧀ꦥꦶꦫꦶꦠ꧀ꦠꦸꦮꦭ꧀ ꦏꦲꦸꦫꦶꦥ꧀ꦥꦤ꧀ ꦩꦤꦸꦁꦱ.

ꦱꦥꦺꦫꦁꦔꦤ꧀ ꦮꦺꦴꦁ ꦢꦸꦮꦺ ꦲꦁꦒꦼꦥ꧀ꦥꦤ꧀ ꦪꦺꦤ꧀ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦩꦸꦁ ꦥꦼꦊꦁꦏꦥ꧀, ꦱꦗꦠꦶꦤꦺ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦮꦶꦱ꧀ ꦲꦤ ꦏꦮꦶꦠ꧀ ꦩꦤꦸꦁꦱ ꦭꦲꦶꦂ, ꦢꦢꦶ ꦲꦶꦁ ꦱꦧꦼꦤ꧀ ꦆꦤ꧀ꦝꦶꦥ꦳ꦶꦣꦸ, ꦗꦶꦮ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦠꦸꦮꦸꦃ ꦧꦉꦁ ꦏꦫꦺꦴ ꦲꦺꦭ꧀ꦩꦸ ꦱꦮꦼꦤꦺꦃ ꦆꦤ꧀ꦝꦶꦥ꦳ꦶꦣꦸ ꦩꦲꦸ.

ꦥ꦳ꦸꦁꦱꦶ 
ꦥ꦳ꦸꦁꦱꦶ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦔꦭꦸꦱ꧀ꦱꦏꦺ ꦥꦼꦫꦱꦲꦤ꧀, ꦥꦶꦏꦶꦂꦫꦤ꧀ ꦲꦸꦒ ꦮꦠꦼꦏ꧀/ꦏꦼꦥꦿꦶꦧꦢꦶꦪꦤ꧀, ꦊꦮꦶꦃ ꦭꦚ꧀ꦗꦸꦠ꧀ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦔꦭꦸꦱ꧀ꦱꦏꦺ ꦠꦶꦁꦏꦃ ꦥꦺꦴꦭꦃ ꦲꦸꦠꦮ ꦠꦶꦁꦏꦃ ꦭꦏꦸ ꦩꦤꦸꦁꦱ. ꦏꦱꦶꦭ꧀ ꦥꦿꦶꦧꦢꦶ ꦏꦁ ꦮꦶꦱ꧀ ꦢꦶꦧꦼꦏꦼꦭ꧀ꦭꦶ ꦫꦱ ꦲꦭꦸꦱ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦩꦼꦁꦏꦺꦴ ꦢꦢꦶ ꦢꦸꦮꦺ ꦱꦶꦥꦠ꧀ ꦱꦤ꧀ꦠꦸꦤ꧀, ꦠꦺꦴꦭꦺꦫꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦮꦶꦕꦏ꧀ꦱꦤ. ꦩꦸꦭꦤꦺ ꦏꦮꦶꦠ꧀ ꦕꦶꦭꦶꦏ꧀ ꦩꦤꦸꦁꦱ ꦲꦶꦏꦸ ꦮꦶꦱ꧀ ꦩꦺꦴꦲꦭꦶ ꦢꦶꦧꦼꦏꦼꦭ꧀ꦭꦶ ꦩꦺꦴꦩꦺꦴꦠ꧀ꦠꦤ꧀ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦸꦩ꧀ꦥꦩꦤꦺ ꦭꦶꦮꦠ꧀ ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦁ ꦧꦺꦴꦕꦃ ꦱꦏꦶꦁ ꦧꦶꦪꦸꦁꦔꦺ, ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦁ ꦠꦏ꧀ ꦭꦺꦭ ꦭꦺꦭ ꦭꦺꦭ ꦭꦺꦣꦸꦁ ꦕꦺꦴꦤ꧀ꦠꦺꦴꦤꦺ, ꦲꦸꦠꦮ ꦱꦏꦶꦁ ꦢꦺꦴꦔꦺꦁ ꦏꦁ ꦢꦶꦕꦿꦶꦠꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ ꦫꦩꦤꦺ. ꦥ꦳ꦸꦁꦱꦶ ꦭꦶꦪꦤꦺ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦤꦸꦩ꧀ꦧꦸꦃꦲꦏꦺ ꦱꦶꦥꦠ꧀ ꦏꦿꦺꦪꦠꦶꦥ꦳꧀ ꦩ꧀ꦭꦶꦒꦶ ꦲꦶꦁ ꦧꦺꦴꦕꦃ-ꦧꦺꦴꦕꦃ.

ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦢꦺꦴꦚ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦕꦃ ꦏꦁ​ ꦠꦼꦫꦸꦱ꧀ ꦢꦶꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ ꦔꦤ꧀ꦠꦶ ꦧꦺꦴꦕꦃ ꦲꦶꦏꦸ ꦩ꧀ꦭꦼꦧꦸ ꦱꦼꦏꦺꦴꦭꦃ. ꦥꦼꦭꦗꦂꦫꦤ꧀ ꦔ꧀ꦒꦩ꧀ꦧꦂ ꦲꦶꦁ ꦱꦼꦏꦺꦴꦭꦃ ꦲꦶꦏꦸ ꦕꦫ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦤꦸꦮꦸꦃꦲꦏꦺ ꦫꦱ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦶꦮ ꦧꦺꦴꦕꦃ.

ꦮꦼꦂꦤ-ꦮꦼꦂꦤ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ 
 ꦱꦱ꧀ꦠꦿ, ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦱꦶꦭꦶꦃꦲꦤ꧀ ꦱꦏ ꦧꦱ ꦱꦤ꧀ꦱꦼꦏꦼꦂꦠ; "ꦯꦴꦱ꧀ꦠꦿ", ꦏꦁ ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ꦱꦺ  "ꦠꦸꦭꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀" ꦲꦸꦠꦮ "ꦧꦸꦏꦸ", ꦱꦏ ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦣꦱꦂ "ꦯꦴꦱ꧀-" ꦏꦁ ꦠꦼꦒꦼꦱ꧀ꦱꦺ "ꦮꦼꦫꦸꦃ". ꦲꦶꦁ ꦧꦱ ꦗꦮ, ꦠꦼꦩ꧀ꦧꦸꦁ ꦲꦶꦏꦶ ꦫꦕꦏ꧀ꦏꦺ ꦢꦶꦲꦁꦒꦺꦴ ꦔꦫꦤ꧀ꦤꦶ "ꦏꦱꦸꦱꦱ꧀ꦠꦿꦤ꧀" ꦲꦸꦠꦮ ꦱꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ꦱꦶꦁ ꦠꦸꦭꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ ꦏꦁ ꦢꦸꦮꦺ ꦲꦂꦠꦶ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦲꦺꦤ꧀ꦢꦃꦲꦤ꧀ ꦠꦂꦠꦩ꧀ꦠꦸ.
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦫꦸꦥ, ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦕꦧꦁ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦏꦁ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦏꦂꦪ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ꦤꦺ ꦧꦶꦱ ꦢꦶꦥꦶꦂꦱꦤꦶ/ꦢꦶꦱꦮꦁ ꦭꦤ꧀ ꦧꦶꦱ ꦢꦶꦫꦧ. ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦫꦸꦥ ꦲꦶꦏꦸ ꦔꦺꦴꦭꦃ ꦏꦺꦴꦤ꧀ꦱꦺꦥ꧀ ꦒꦫꦶꦱ꧀, ꦧꦧꦒ꧀ꦒꦤ꧀, ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀, ꦥ꦳ꦺꦴꦭꦸꦩꦼ, ꦏꦼꦭꦶꦂ, ꦠꦺꦏ꧀ꦱ꧀ꦠꦸꦂ ꦭꦤ꧀ ꦥꦼꦚ꧀ꦕꦲꦪꦲꦤ꧀ ꦏꦁ ꦏꦧꦺꦃ ꦏꦸꦢꦸ ꦩꦤꦸꦠ꧀ ꦲꦠꦸꦂꦫꦤ꧀-ꦲꦠꦸꦂꦫꦤ꧀ ꦌꦱ꧀ꦠꦺꦠꦶꦏ.
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦥꦒꦼꦭꦂꦫꦤ꧀, ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ꦱꦶꦁ ꦏꦂꦪ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦏꦁ ꦩꦼꦂꦭꦺꦴꦏ꧀ꦏꦏꦺ ꦥꦁꦒꦸꦁ ꦲꦸꦠꦮ ꦥꦼꦭꦠꦂꦫꦤ꧀ ꦏꦁꦒꦺꦴ ꦤꦩ꧀ꦥꦶꦭ꧀ꦭꦏꦺ ꦏꦱꦶꦭ꧀ ꦏꦂꦪ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ꦤꦺ.
 ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦕꦃ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦧꦺꦴꦕꦃ-ꦧꦺꦴꦕꦃ ꦕꦶꦭꦶꦏ꧀. ꦲꦶꦁ ꦗꦩꦤ꧀ ꦱꦲꦶꦏꦶ, ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦩꦲꦸ ꦱꦸꦮꦺꦤꦶꦁ ꦱꦸꦮꦺ ꦮꦶꦱ꧀ ꦲꦺꦴꦫ ꦢꦶꦏꦼꦤꦭ꧀ ꦩꦤꦺꦃ, ꦲꦩꦂꦒ ꦏꦣꦼꦱꦼꦏ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦢꦺꦴꦭꦤ꧀ꦤꦤ꧀ ꦏꦁ ꦭꦸꦮꦶꦃ ꦩꦺꦴꦣꦺꦉꦤ꧀.

ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦩꦶꦠꦸꦫꦸꦠ꧀ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ 
ꦮꦸꦗꦸꦢ꧀ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦭꦺꦁꦏꦺꦠ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦲꦼꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦥꦥꦤ꧀ ꦲꦱꦭ꧀ ꦗꦶꦤꦶꦱ꧀ꦱꦺ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ. ꦱꦶꦥꦠ꧀, ꦮꦂꦤ, ꦒꦪ ꦭꦤ꧀ ꦏꦧꦺꦃ ꦥꦼꦫꦁꦏꦠ꧀ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦩꦼꦱ꧀ꦛꦶ ꦕꦺꦴꦕꦺꦴꦒ꧀ ꦏꦫꦺꦴ ꦲꦼꦁꦒꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦱꦭ꧀ꦭꦺ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ.
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦧꦫꦠ꧀ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦧꦁꦱ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦠꦶꦩꦸꦂ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦧꦁꦱ ꦮꦺꦠꦤ꧀
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦏꦱ꧀ ꦧꦁꦱ ꦆꦤ꧀ꦝꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ
 ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦗꦮ ꦲꦸꦠꦮ ꦏꦒꦸꦤꦤ꧀ ꦧꦼꦧꦿꦪꦤ꧀ ꦗꦮ

Budaya
Kagunan
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Ujung Malaka utawa Ujung Kra (; ;   ) yaiku daerah ujung ing wilayah Asia Kidul-Wetan sing duwe dawa kira-kira 1.127 kilometer ngelewati Lemah Genting Kra () nganti Pongol Piai, titik paling kidul banuwa Asia; lebar maksimale yaiku 322 kilometer, lan ambane kira-kira 70.000 mil persegi (181.300 km).

Ujung kasebut duwe batas karo sagara Andaman di Samodra Hindia ing lor-kulon, supitan Malaka ing kidul-kulon, supitan Singapura di selatan, sagara Natuna ing kidul-wetan, dan pulo Sumatra ing kulon.

Secara pulitik konstitusional, daerah ujung iki kebagi ing sajumlah bagean kadaulatan:
 Wilayah lor-kulon yaiku bagean ujung kidul saka Myanmar
 Wilayah tengah lan lor-wetan yaiku bagen kidul Thai
 Wilayah kidul yaiku bagean saka Malaysia Kulon 
 Wilayah ujung kidul berbatasan karo Singapura

Cathetan 

Kra
Vikariat Apostolik Brunei Darussalam (, ) yaiku yuridiksi grejawi Katulik Roma sing ngeliputi kawasan Brunei lan dikepalai dening vikaris apostolik, sing sapisan dianakake dening Biskop Cornelius Sim nganti Mei 2021.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Brunei Darussalam ing 21 November 1997, misahake dheweke saka Kabiskopan Miri-Brunei
 Ditingkatake dadi Vikariat Apostolik Brunei Darussalam ing 20 Oktober 2004

Ordinaris

Prefek Apostolik Brunei Darussalam 
 R.D. Cornelius Sim (21 November 1997 - 20 Oktober 2004)

Vikaris Apostolik Brunei Darussalam 
 Kardinal Cornelius Sim (20 Oktober 2004 - 29 Mei 2021)

Referensi

Pranala jaba 
 
 GCatholic.org on Brunei Darussalam
 Catholic Hierarchy Profile of Apostolic Vicariate of Brunei Darussalam
Brunei Darussalam, Kevikaran Apostolik
Kaiskopan Miri () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Vikariat Apostolik Kuching ing 19 Desember 1959 lan ditingkatake statuse dadi Kabiskopan Miri ing 31 Mei 1976. Pusat Kabiskopan ana ing Katedral Santo Yoseph, Miri. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Richard Ng sing kapilih ing 30 Oktober 2013.

Kabiskopan Miri menika kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kuching bebarengan karo Kabiskopan Sibu.

Sajarah 
 Didegake minangka Vikariat Apostolik Miri ing 19 Desember 1959, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Kuching
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Miri ing 31 Mei 1976

Ordinaris

Vikaris Apostolik Miri 
 Anthony Denis Galvin, M.H.M. (5 April 1960–31 Mei 1976)

Biskop Miri 
 Anthony Denis Galvin, M.H.M. (31 Mei 1976–5 September 1976, seda)
 Sede vacante (5 September 1976–30 Mei 1977)
 Anthony Lee Kok Hin (30 Mei 1977–30 Oktober 2013, pensiun)
 Richard Ng (30 Oktober 2013–saiki)

Deleng uga 
 Konferensi Waligreja Malaysia, Singapura, lan Brunei

Referensi

Pranala jaba 

 

Miri
Kabiskopan Penang () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Kabiskopan Agung Malaka ing 25 Februari 1955 bebarengan karo pangadekan Kabiskopan Agung Kuala Lumpur. Pusat Kabiskopan ana ing Greja Katedral Roh Suci, Penang sing ana ing kawasan Green Lane. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Sebastian Francis sing kapilih ing 7 Juli 2012.

Kabiskopan Penang ngeliputi wilayah Penang, Perlis, Kedah, Perak, lan Kelantan. Kabiskopan iki menika kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kuala Lumpur bebarengan karo Kabiskopan Melaka-Johor.

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Penang ing 25 Februari 1955, misahake dheweke saka Kabiskopan Agung Melaka-Singapura

Ordinaris

Biskop Penang 
 Francis Chan (25 Februari 1955–20 Desember 1967, seda)
 Sede vacante (20 Desember 1967–9 April 1968)
 Gregory Yong Sooi Ngean (9 April 1968–3 Februari 1977, diangkat dadi Biskop Agung Singapura)
 Sede vacante (3 Februari–29 September 1977)
 Anthony Soter Fernandez (29 September 1977–2 Juli 1983, diangkat dadi Biskop Agung Kuala Lumpur)
 Antony Selvanayagam (2 Juli 1983–7 Juli 2012, pensiun)
 Sebastian Francis (7 Juli 2012–saiki)

Referensi

Pranala jaba 

 

Penang
Kabiskopan Agung Kuala Lumpur () yaiku kabiskopan agung Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Kabiskopan Agung Malaka ing 25 Februari 1955 minangka Kabiskopan Kuala Lumpur, banjur kuwi ditingkatake statuse dadi Kabiskopan Agung ing 18 Desember 1972. Pusat Kabiskopan ana ing Greja Katedral Santo Yohanes, Kuala Lumpur. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Agung Julian Leow Beng Kim sing kapilih ing 3 Juli 2014.

Kaboskopan Agung Kuala Lumpur ngeliputi wilayah Kuala Lumpur, Selangor, Negeri Sembilan, Pahang, lan Terengganu. Kabiskopan Agung iki menika metropolit saka loro kabiskopan sufragan, yaiku Kabiskopan Melaka-Johor lan Kabiskopan Penang.

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Kuala Lumpur ing 25 Februari 1955, misahake dheweke saka Kabiskopan Agung Malaka
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Kuala Lumpur ing 18 Desember 1972

Ordinaris

Biskop Kuala Lumpur 
 Dominic Aloysius Vendargon (25 Februari 1955–18 Desember 1972)

Biskop Agung Kuala Lumpur 
 Dominic Aloysius Vendargon (18 Desember 1972–2 Juli 1983, mundur)
 Anthony Soter Fernandez (2 Juli 1983–24 Mei 2003, mundur)
 Murphy Nicholas Xavier Pakiam (24 Mei 2003–13 Desember 2013, pensiun)
 Sede vacante (13 Desember 2013–3 Juli 2014) diisi dening Murphy Nicholas Xavier Pakiam minangka administrator diosesan
 Julian Leow Beng Kim (3 Juli 2014–saiki)

Biskop Auksilier Kuala Lumpur 
 Antony Selvanayagam (6 Maret 1980–2 Juli 1983)
 Murphy Nicholas Xavier Pakiam (1 April 1995–24 Mei 2003)

Referensi

Pranala jaba 

 

Kuala Lumpur
Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu () yaiku kabiskopan agung Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Vikariat Apostolik Batavia ing 4 September 1855 minangka Prefektur Apostolik Labuan lan Borneo, nganti ing 23 Mei 2008 statuse ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu. Pusat Kabiskopan ana ing Greja Katedral Ati Suci, Kutha Kinabalu. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Agung John Wong Soo Kau sang nerusake kapemimpinan sawise 1 Desember 2012.

Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu menika metropolit saka loro kabiskopan sufragan, yaiku Kabiskopan Keningau lan Kabiskopan Sandakan.

Sajarah 
 Didegake minangka Prefektur Apostolik Labuan lan Borneo ing 4 September 1855, misahake dheweke saka Vikariat Apostolik Batavia
 Ganti jeneng dadi Prefektur Apostolik Borneo Lor ing 5 Februari 1927
 Ditingkatake lan ganti jeneng dadi Vikariat Apostolik Jesselton ing 14 Februari 1952
 Berganti nama menjadi Vikariat Apostolik Kutha Kinabalu ing 22 Maret 1962
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Kutha Kinabalu ing 31 Mei 1976
 Ditingkatake dadi Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu ing 23 Mei 2008

Ordinaris

Prefek Apostolik Labuan lan Borneo 
 Edmund Dunn, M.H.M. (4 Mei 1897–5 Februari 1927, diangkat dadi Prefek Apostolik Sarawak)
 Sede vacante (5 Februari–26 Juli 1927)

Prefek Apostolik Borneo Lor 
 August Wachter, M.H.M. (26 Juli 1927–1945, seda)
 Sede vacante (1945–18 Januari 1947)
 James Buis, M.H.M. (18 Januari 1947–14 Februari 1952)

Vikaris Apostolik Jesselton 
 James Buis, M.H.M. (14 Februari 1952–22 Maret 1968)

Vikaris Apostolik Kota Kinabalu 
 James Buis, M.H.M. (22 Maret 1968–1 Agustus 1972, mundur)
 Peter Chung Hoan Ting (Uskup Koajutor, 1 September 1970–1 Agustus 1972)
 Peter Chung Hoan Ting (1 Agustus 1972–30 Januari 1975, ditunjuk sebagai Vikaris Apostolik Kuching)
 Simon Michael Fung Kui Heong (29 Agustus 1975–31 Mei 1976)

Biskop Kutha Kinabalu 
 Simon Michael Fung Kui Heong (31 Mei 1976–16 November 1985, seda)
 Sede vacante (16 November 1985–30 Maret 1987)
 John Lee Hiong Fun-Yit Yaw (30 Maret 1987–23 Mei 2008)

Biskop Agung Kutha Kinabalu 
100px|jmpl|kiri|Biskop Agung John Wong Soo Kau.
 John Lee Hiong Fun-Yit Yaw (23 Mei 2008–1 Desember 2012, pensiun)
 John Wong Soo Kau (1 Desember 2012–saiki)

Biskop liyane 
 Peter Chung Hoan Ting (Vikaris Apostolik Koajutor, 1 September 1970–1 Agustus 1972)
 John Wong Soo Kau (Biskop Agung Koajutor, 21 Juni 2010–1 Desember 2012)

Referensi

Pranala jaba 

 

Kota Kinabalu
Organisasi agami sing didegaké taun 1855
Kabiskopan Sibu () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Kabiskopan Agung Kuching ing 22 Desember 1986. Pusat Kabiskopan ana ing Katedral Ati Suci, Sibu. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Joseph Hii Teck Kwong sing kapilih ing 24 Desember 2011.

Kabiskopan Sibu ngeliputi wilayah Sibu, Mukah, Sarikei, kan Kapit. Kabiskopan Sibu menika kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kuching bebarengan karo Kabiskopan Miri.

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Sibu ing 22 Desember 1986, misahake dheweke saka Kabiskopan Agung Kuching

Ordinaris

Biskop Sibu 
 Dominic Su Haw Chiu (22 Desember 1986–24 Desember 2011, mundur)
 Joseph Hii Teck Kwong (sawise 24 Desember 2011)

Biskop Auksilier 
 Joseph Hii Teck Kwong (25 Januari 2008–24 Desember 2011)

Referensi

Pranala jaba 

 

Sibu
Kabiskopan Keningau () yaiku kabiskopan Greja Katulik Roma sing ana ing Malaysia. Kabiskopan iki didegake minangka pamekaran saka Kabiskopan Kutha Kinabalu ing 17 Desember 1992. Pusat kabiskopan ana ing Greja Katedral Santo Fransiskus Xaverius, Keningau. Saiki, kabiskopan iki dipimpin dening Biskop Cornelius Piong sing kapilih sawise pambentukan kabiskopan iki.

Kabiskopan Keningau menika kabiskopan sufragan ing ngisor Kabiskopan Agung Kutha Kinabalu bebarengan karo Kabiskopan Sandakan.

Sajarah 
 Didegake minangka Kabiskopan Keningau ing 17 Desember 1992, memisahake dheweke saka Kabiskopan Kutha Kinabalu

Ordinaris

Biskop Keningau 

 Cornelius Piong (17 Desember 1992–saiki)

Referensi

Pranala jaba 

 

Keningau
Ordinariat Militer Filipina (, , ) yaiku ordinariat militer ing Filipina kanggo Angkatan Bersenjata Filipina, Kepolisian Nasional Filipina, lan Penjaga Pasisir Filipina. Yurisdiksi ordinariat ngeliputi kabeh personel militer, polisi, lan penjaga pasisir, serta para kaluwargane, lan pegawai sipil saka kabeh cabang angkatan bersenjata.

Kronologi 
 Didegake minangka Vikariat Militer Filipina ing 8 Desember 1950
 Ditingkatake dadi Ordinariat Militer Filipina ing 21 Juli 1986

Referensi

Pranala jaba 
 Ordinariat Militer Filipina. Giga-Catholic Information (GCatholic.org).

Kabiskopan ing Filipina
Filipina
Prelatur Teritorial Infanta () yaiku prelatur teritorial Katulik Roma sing ana ing munisipalitas Infanta, Quezon, provinsi grejawi Lipa, Filipina.

Prelatus 

 Patrick Harmon Shanley, O.C.D. (17 Februari 1953 nganti 23 Juni 1961)
 Julio Xavier Labayen, O.C.D. (26 Juli 1966 nganti 28 Juni 2003)
 Rolando Octavus Joven Tria Tirona, O.C.D. (28 Juni 2003 nganti 8 September 2012)
 Bernardino Cruz Cortez (sawise 27 Oktober 2014)

Referensi 

 GCatholic.org
 Catholic Hierarchy
 Prelature website  

Infanta
Ana sajumlah kabiskopan Katulik Roma ing berbagai wilayah ing donya sing kasebut San José, San Jose utawa São José, njupuk jeneng saka Santo Yosef (ing basa Spanyol):
 Kabiskopan Agung San José ing Pasisir Karta
 Kabiskopan San José del Guaviare (Kolombia)
 Kabiskopan San Jose ing Antique (Filipina)
 Kabiskopan San Jose ing Nueva Ecija (Filipina)
 Kabiskopan San José de Mayo (Uruguay)
 Kabiskopan San Jose ing California (Amerika Sarekat)
 Kabiskopan São José do Rio Preto
 Kabiskopan São José dos Campos
 Kabiskopan São José dos Pinhais

Kajaba iku, uga ana loro vikariat apostolik (ordinariat misionaris):
 Vikariat Apostolik San José de Amazonas (Peru)
 Vikariat Apostolik San Jose ing Mindoro (Filipina)
Pratélan kabiskopan ing Pasisir Karta yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Pasisir Karta.

Konferensi para biskop Pasisir Karta gabung ing Konferensi Waligreja Pasisir Karta.

Ing Juni 2020, ana 8 yurisdiksi, sing endi 1 menika kabiskopan agung lan 7 menika kabiskopan sufragan.

Pratélan kabiskopan

Provinsi Grejawi San José ing Pasisir Karta 
 Kabiskopan Agung San José ing Pasisir Karta: José Rafael Quirós Quirós
 Biskop Auksilier, Daniel Francisco Blanco Méndez
 Kabiskopan Alajuela: Bartolomé Buigues Oller, T.C.
 Keuskupan Cartago: Mario Enrique Quirós Quirós
 Kabiskopan Ciudad Quesada: José Manuel Garita Herrera
 Kabiskopan Limón: Javier Gerardo Román Arias
 Kabiskopan Puntarenas: Oscar Gerardo Fernández Guillén
 Kabiskopan San Isidro de El General: Gabriel Enrique Montero Umaña, O.F.M. Conv.
 Kabiskopan Tilarán-Liberia: Manuel Eugenio Salazar Mora

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Pasisir Karta
K
Pratélan kabiskopan ing Kuba yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Kuba.

Konferensi para biskop Kuba gabung ing Konferensi Waligreja Kuba.

Ing Juni 2020, ana 11 yurisdiksi, sing endi 3 menika kabiskopan agung lan 8 menika kabiskopan sufragan.

Pratelan kabiskopan

Provinsi Grejawi Camagüey 
 Kabiskopan Agung Camagüey: Wilfredo Pino Estévez
 Kabiskopan Ciego de Ávila: Juan Gabriel Díaz Ruiz
 Kabiskopan Cienfuegos: Domingo Oropesa Lorente
 Kabiskopan Santa Clara: Marcelo Arturo González Amador

Provinsi Grejawi Havana 
 Kabiskopan Agung Havana: Kardinal Juan de la Caridad García Rodríguez
 Kabiskopan Matanzas: Manuel Hilario de Céspedes y García Menocal
 Kabiskopan Pinar del Río: Juan de Dios Hernández Ruiz, S.J.

Provinsi Grejawi Santiago de Cuba 
 Kabiskopan Agung Santiago de Cuba: Dionisio Guillermo García Ibáñez
 Kabiskopan Guantánamo-Baracoa: Silvano Herminio Pedroso Montalvo
 Kabiskopan Holguín: Emilio Aranguren Echeverria
 Kabiskopan Santisimo Salvador de Bayamo y Manzanillo: Álvaro Julio Beyra Luarca

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Kuba
K
Pratélan kabiskopan ing Guatémala yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Guatémala.

Konferensi para biskop Guatemala gabung ing Konferensi Waligreja Guatémala.

Ing Juni 2020, ana 16 yurisdiksi, sing endi 2 menika kabiskopan agung, 11 menika kabiskopan sufragan, 1 menika prelatur teritorial, lan 2 menika vikariat apostolik.

Pratélan kabiskopan

Provinsi Grejawi Los Altos 
 Kabiskopan Agung Los Altos: Mario Alberto Molina Palma, O.A.R.
 Kabiskopan Huehuetenango: Kardinal Alvaro Leonel Ramazzini Imeri
 Kabiskopan Quiché: Rosolino Bianchetti Boffelli
 Kabiskopan San Marcos: lowong
 Kabiskopan Sololá-Chimaltenango: lowong
 Kabiskopan Suchitepéquez-Retalhuleu: Pablo Vizcaino Prado

Provinsi Grejawi Santiago de Guatemala 
 Kabiskopan Agung Santiago de Guatemala: Gonzalo de Villa y Vásquez, S.J.
 Biskop Auksilier, Raúl Antonio Martinez Paredes
 Biskop Auksilier, José Cayetano Parra Novo, O.P.
 Kabiskopan Escuintla: Victor Hugo Palma Paúl
 Kabiskopan Jalapa: José Benedicto Moscoso Miranda
 Kabiskopan San Francisco de Asís de Jutiapa: Félix Eduardo Antonio Calderón Cruz
 Kabiskopan Santa Rosa de Lima: Bernabé de Jesús Sagastume Lemus, O.F.M. Cap.
 Kabiskopan Verapaz: Rodolfo Valenzuela Núñez
 Kabiskopan Zacapa y Santo Cristo de Esquipulas: Ángel Antonio Recinos Lemus

Vikariat Apostolik 
 Vikariat Apostolik El Petén: Mario Fiandri, S.D.B.
 Vikariat Apostolik Izabal: Domingo Buezo Leiva

Referensi

Deleng uga 
 Greja Katulik ing Guatemala

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Guatémala
K
Pratélan kabiskopan ing Paraguay yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Paraguay.

Konferensi para biskop Paraguay gabung ing Konferensi Waligreja Paraguay.

Ing Juni 2020, ana 15 yurisdiksi, sing endi 1 menika kabiskopan agung lan 11 menika kabiskopan sufragan. Ana uga 1 ordinariat militer lan 2 vikariat apostolik.

Pratélan kabiskopan

Provinsi Grejawi Asunción 
 Kabiskopan Agung Asunción: Edmundo Ponziano Valenzuela Mellid, S.D.B.
 Kabiskopan Benjamín Aceval: Amancio Francisco Benítez Candia
 Kabiskopan Caacupé: Ricardo Jorge Valenzuela Rios
 Kabiskopan Carapeguá: Celestino Ocampo Gaona
 Kabiskopan Ciudad del Este: Heinz Wilhelm Steckling, O.M.I.
 Kabiskopan Concepción ing Paraguay: Miguel Ángel Cabello Almada
 Kabiskopan Coronel Oviedo: Juan Bautista Gavilán Velásquez
 Kabiskopan Encarnación: Francisco Javier Pistilli Scorzara, P. Schönstatt
 Kabiskopan San Juan Bautista de las Misiones: Pedro Collar Noguera
 Kabiskopan San Lorenzo: Joaquín Hermes Robledo Romero
 Kabiskopan San Pedro: Pierre Laurent Jubinville, C.S.Sp.
 Kabiskopan Villarrica del Espíritu Santo: Adalberto Martínez Flores

Vikariat Apostolik 
 Vikariat Apostolik Chaco Paraguayo: Gabriel Narciso Escobar Ayala, S.D.B.
 Vikariat Apostolik Pilcomayo: Lucio Alfert, O.M.I.

Ordinariat Militer 
 Ordinariat Militer Paraguay: lowong

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Paraguay
K
Nan-e berenji ( Basa    ), uga disebut shirini berenji, yaiku kue glepung beras Iran sing asale saka Kermanshah .  Nan-e berenji secara harfiah diterjemahake dadi "roti beras". Asring roso karo kapulaga, dihiasi karo wiji poppy lan dibentuk dadi piring sing rata. Biasane putih, nanging kadhangkala kuning. 

Nan-e Berenji diwiwiti 150 taun kepungkur nalika jaman Qajar. Wisatawan lan peziarah menyang lan saka Kermanshah ing Jalan Sutra nggoleki panganan tartamtu sing bakal tahan luwih suwe lan uga ngemot nutrisi. Kanggo nanggepi, warga nggawe permen karo sega, sing dadi panganan utama para wisatawan.

Pitu panganan 
Miturut legenda, Raja Jamshid nemokake gula ing taun anyar Persia, Nowruz . Mulane, ana adat kanggo ngrameke Nowruz karo pitung panganan manis, saliyane tradisional liyane 7 panganan ing Haft-sin .  Manis pitu yaiku:

 noghl, almond sing dilapisi gula
 Baklava Persia, pastry almond pistachio
 nan-e berenji , rice cookies
 nan-e badami, cookie almond
 nan-e nokhodchi, cookie kacang buncis
 sohan asali , madu almond
 nan-e gerdui, cookie walnut

Referensi
Petit Beurre, utawa Véritable Petit Beurre, uga dikenal kanthi inisial VPB, iku sejenis shortbread saka Nantes, sing paling misuwur ing Prancis umume lan utamané ing Brittany . Iki minangka Petit Beurre saka perusahaan LU, sing wis sukses ing saindenging jagad. Kue garing iki diciptakake ing taun 1886 dening Louis Lefèvre-Utile ing kutha Nantes lan diilhami dening sawetara produk Inggris ing wektu kasebut. Nanging Petit Beurre saka LU ora pisanan muncul, uga LU ora duwe eksklusivitas jeneng.Petit Beurre substantif minangka istilah umum saka jaman biyen; nduweni tanda hubung lan nalika jamak Petit-beurre asring salah ejaan. Dikenal ing negara Anglo-Saxon minangka Petit Beurre Prancis lan diarani "Petibör" ing Turki lan "Πτι-Μπερ"/ "PteeBer" ing Yunani.
Pratélan kabiskopan ing Ékuador yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Ékuador.

Konferensi para biskop Ékuador gabung ing Konferensi Waligreja Ékuador.

Ing Juni 2020, ana 25 yurisdiksi, sing endi 4 menika kabiskopan agung lan 12 menika kabiskopan sufragan. Ana uga 1 ordinariat militer lan 8 vikariat apostolik.

Pratélan kabiskopan

Provinsi Grejawi Cuenca 
 Kabiskopan Agung Cuenca: Marcos Aurelio Pérez Caicedo
 Biskop Auksilier, José Bolivar Piedra Aguirre
 Kabiskopan Azogues: Oswaldo Patricio Vintimilla Cabrera
 Kabiskopan Loja: Walter Jehová Heras Segarra, O.F.M.
 Kabiskopan Machala: Ángel Polivio Sánchez Loaiza

Provinsi Grejawi Guayaquil 
 Kabiskopan Agung Guayaquil: Luis Gerardo Cabrera Herrera, O.F.M.
 Biskop Auksilier, Gerardo Miguel Nieves Loja
 Kabiskopan Babahoyo: Skiper Bladimir Yáñez Calvachi
 Kabiskopan Daule: Giovanni Battista Piccioli
 Kabiskopan San Jacinto: Aníbal Nieto Guerra, O.C.D.
 Kabiskopan Santa Elena: Guido Iván Minda Chalá

Provinsi Grejawi Portoviejo 
 Kabiskopan Agung Portoviejo: Eduardo José Castillo Pino
 Biskop Auksilier, Vicente Horacio Saeteros Sierra
 Kabiskopan Santo Domingo di Ekuador: Bertram Víctor Wick Enzler

Provinsi Grejawi Quito 
 Kabiskopan Agung Quito: Alfredo José Espinoza Mateus, S.D.B.
 Biskop Auksilier, David Israel De la Torre Altamirano, SS.CC.
 Biskop Auksilier, Vicente Danilo Echeverría Verdesoto
 Kabiskopan Ambato: Jorge Giovanny Pazmiño Abril, O.P.
 Kabiskopan Guaranda: Hermenegildo José Torres Asanza
 Kabiskopan Ibarra: Segundo René Coba Galarza
 Kabiskopan Latacunga: Geovanni Mauricio Paz Hurtado
 Kabiskopan Riobamba: Julio Parrilla Díaz
 Kabiskopan Tulcán: Fausto Feliciano Gaibor García

Vikariat Apostolik 
 Vikariat Apostolik Aguarico: José Adalberto Jiménez Mendoza, O.F.M. Cap.
 Vikariat Apostolik Esmeraldas: Eugenio Arellano Fernández, M.C.C.I.
 Vikariat Apostolik Galápagos: Áureo Patricio Bonilla Bonilla, O.F.M.
 Vikariat Apostolik Méndez: Néstor Montesdeoca Becerra, S.D.B.
 Vikariat Apostolik Napo: Adelio Pasqualotto, C.S.I.
 Vikariat Apostolik Puyo: Rafael Cob García
 Vikariat Apostolik San Miguel de Sucumbíos: Celmo Lazzari, C.S.I.
 Vikariat Apostolik Zamora di Ekuador: lowong

Ordinariat Militer 
 Ordinariat Militer Ekuador: lowong

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Ékuador
K
Sandwich iwak, umume, roti isi apa wae sing digawe karo iwak . Istilah iki kerep digunakake kanggo njlèntrèhaké panganan sing digawe karo iwak sing digoreng roti, sing umum ditemokake ing panggonan panganan cepet .

Ing basa Inggris Amerika, sandwich yaiku rong potong roti kanthi isi, kalebu gulungan lan roti; ing Inggris Inggris (lan uga sawetara varietas Inggris nasional liyane kayata Australia lan Selandia Baru), tembung sandwich ditetepake kanthi luwih sempit, mbutuhake potongan roti diiris saka roti, lan roti utawa roti karo isi. ora umum diarani sandwich . Mangkono, apa sing bakal dianggep minangka roti isi iwak ing AS bisa uga ora dianggep minangka roti isi ing sawetara negara sing nganggo basa Inggris, yen ana ing roti utawa roti minangka lawan roti irisan. Ing Australia, sepotong iwak goreng sing disajikake ing roti gaya hamburger bakal diarani burger iwak ; sing umume ora dianggep minangka burger ing basa Inggris Amerika, amarga ing basa Inggris Amerika burger mbutuhake patty sing digawe saka daging giling, mula ana sing mung bisa dadi burger iwak yen isine patty sing digawe saka iwak.

 Sandwich driji iwak, roti isi sing digawe nganggo driji iwak sing populer ing Inggris sing dadi panganan sing nyenengake.
 Sandwich tuna, biasane digawe saka tuna kaleng sing digabungake karo bahan liyane, lan sing diarani "utamane meh kabeh bocah cilik Amerika".

 Salmon burger, jinis fishcake biasane digawe saka salmon ing gaya hamburger, umum ing Alaska ngendi padha ajeg ditawakake minangka alternatif kanggo daging sapi hamburger.
 Sandwich iwak goreng kayata Filet-O-Fish (saka McDonald's ) lan BK Big Fish ( Burger King ).

 Fischbrötchen, sandwich digawe karo iwak lan komponen liyane sing umum dipangan ing Jerman Lor, amarga wilayah kasebut cedhak karo Sagara Lor lan Laut Baltik .

Referensi
Handvo ( Gujarati   ) ya iku jajan sayur gurih sing asalé saka Gujarat, India .   Iki minangka bagéan saka masakan Gujarati . Asring digawe kanthi isi labu botol, sanajan akeh sayuran liyane sing bisa ditambahake.  Kadhangkala kacang sing digodhog uga ditambahake.

Gawe 
Adonan Handvo digawe kanthi nyampur beras lan macem-macem lentil, sing dikumbah, dikeringake, banjur digiling. Pulsa dicampur karo yogurt kanggo nyiyapake adonan sing difermentasi.  Adonan dicampur karo yogurt lan rempah-rempah banjur dikukus. 

Handvo bisa digawe nganggo moong dal (gram kuning pamisah) utawa chola dal (kacang polong sapi) tinimbang beras.  Sayuran handvo minangka macem-macem adhedhasar glepung gram lan ngandhut sayuran kaya kacang polong, kol, lan uga kalebu garam masala . Asring dipangan bebarengan karo acar utawa teh.

Referensi
Frita asli minangka salah sawijining olahan sajian Kuba kanthi daging sapi lan daging babi sing dibumbui (kadhangkala dicampur karo chorizo ) ing roti Kuba sing diiseni karo kentang shoestring. Variasi uga kalebu lettuce, bawang, lan saos kecap sing dibumbui. Piring sing padha ing roti Kuba diarani pan con bistec (bistec de palomilla) sing diiseni karo kentang shoestring. Jenis burger iki ditemokake utamane ing Florida Kidul.
Himmel und Erde (   ; ing Rhineland: Himmel un Ääd ) iku salah sawijining olahan masakan tradisional Jerman lan Walanda sing paling populer ing wilayah Rhineland, Westphalia, Lower Saxony, lan Gelderland . Ing basa Walanda masakan iki dikenal kanthi jeneng hete bliksem ("bledhek panas"). Iki uga misuwur ing jaman biyen ing Silesia . Panganan iki kalebu puding ireng, bawang goreng, lan kentang tumbuk karo saos apel . Wis dikenal wiwit abad kaping 18.
Olah-olahan Walanda
Pratélan kabiskopan ing Uruguay yaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratif Greja Katulik Roma sing dipimpin dening biskop utawa ordinaris ing Uruguay.

Konferensi para biskop Uruguay gabung ing Konferensi Waligreja Uruguay.

Ing Juni 2020, ana 10 yurisdiksi, sing endi 1 menika kabiskopan agung lan 8 menika kabiskopan sufragan. Ana uga 1 eksarkat apostolik.

Pratélan kabiskopan

Provinsi Grejawi Montevideo 
 Kabiskopan Agung Montevideo: Kardinal Daniel Fernando Sturla Berhouet, S.D.B.
 Biskop Auksilier, Luis Eduardo González Cedrés
 Biskop Auksilier, Pablo Alfonso Jourdán Alvariza
 Kabiskopan Canelones: Alberto Francisco María Sanguinetti Montero
 Biskop Auksilier, Leopoldo Hermes Garin Bruzzone
 Kabiskopan Florida: Martín Pablo Pérez Scremini
 Kabiskopan Maldonado–Punta del Este–Minas: Milton Luis Tróccoli Cebedio
 Kabiskopan Melo: Heriberto Andrés Bodeant Fernández
 Kabiskopan Mercedes: Carlos María Collazzi Irazábal, S.D.B.
 Kabiskopan Salto: Arturo Eduardo Fajardo Bustamante
 Kabiskopan San José de Mayo: lowong
 Kabiskopan Tacuarembó: Pedro Ignacio Wolcan Olano

Yurisdiksi Takhta Suci 
 Eksarkat Apostolik Amerika Latin lan Meksiko, uga nyakup wilayah Brasil lan Meksiko (Ritus Armeni): Pablo Hakimian

Pranala jaba 
 Entri di Catholic-Hierarchy
 Entri di GCatholic.org

 
Uruguay
K
Charquicán minangka panganan rebus sing populer ing Chili, Peru, Bolivia lan negara liya ing wilayah Andes, kayata wilayah Cuyo, Argentina . Sajian sing padha dipangan ing Lor Lor Argentina diarani Charquisillo, sajian digawe saka ch'arki lan nasi.

Charquicán digawe nganggo ch'arki utawa daging sapi, kentang, waluh, jagung putih, bawang lan kadang polong lan jagung . Iki asale digawe saka daging llama sing garing lan asin utawa daging sapi. Versi Charquicán Chili modern digawe nganggo daging sapi cincang lan endhog goreng.

Olah-olahan Chili
Kabiskopan San Jose di Filipina (Lat: Diœcesis Sancti Iosephi in Insulis Philippinis) yaiku sebuah wilayah grejawi utawa kabiskopan Ritus Latin saka Greja Katulik Roma ing Filipina. Kabiskopan kasebut didegake ing 1984, sadurunge ngeliputi bagean saka Kabiskopan Cabanatuan. Kabiskopan kasebut menika suffragan saka Kabiskopan Agung Lingayen-Dagupan.

Pranala jaba 

 Giga-Catholic Information
 Catholic Heirarchy

San Jose ing Filipina
Penyiapan taun 1984 ing Filipina
Kabiskopan Mati (Latin: Diœcesis Matiensis) yaiku kabiskopan Greja Katulik ing Filipina.

Ordinaris

Biskop 
 Patricio Hacbang Alo (1984–2014)
 Abel Cahiles Apigo (2018-saiki)

Referensi 

Mati
Prelatur Teritorial Marawi () yaiku prelatur teritorial Greja Katulik Roma ing ngisor provinsi grejawi Ozamiz ing Filipina.

Wilayah grejawi kasebut duwe paroki-paroki ing komunitas Katulik minoritas saka Marawi lan papat munisipalitas ing Provinsi Lanao sing duweni populasi Katulik signifikan: Malabang lan Balabagan ing Lanao del Sur, lan uga Sultan Naga Dimaporo lan Baloi ing Lanao del Norte).

Sajarah 
 20 November 1976: Didegake minangka Prelatur Teritorial Marawi saka Prelatur Teritorial Iligan

Ordinaris 
 Prelatus Marawi (Ritus Roma)
 Biskop Edwin de la Peña y Angot, M.S.P. (22 Oktober 2001 – saiki)
 Biskop Bienvenido Solon Tudtud (25 April 1977 – 26 Juni 1987)

Referensi 
 GCatholic.org
 Catholic Hierarchy
 Prelature website 

Marawi
Marawi
Kabiskopan San Jose de Antique (Lat: Diœcesis Sancti Iosephi de Antiquonia) yaiku kabiskopan ritus Roma saka Greja Latin saka Greja Katulik sing terpusat ing kutha San Jose de Buenavista, Antique, Filipina.

Didegake ing 18 Juni 1962 minangka Prelatur Teritorial San Jose de Antique, wilayah prelat kasebut diparo saka Kabiskopan Agung Jaro. Wilayah grejawi kasebut ngeliputi kabeh wilayah provinsi Antique.

Ing 15 November 1982, prelatur kasebut ditingkatake dadi kabiskopan, lan dadi sufragan kanggo Kabiskopan Agung Jaro.

Pranala jaba 
  http://www.cbcponline.net/jurisdictions/sj_antique.html 
  Bulla Novæ cuiusque, AAS 55 (1963), p. 129
  Bulla Cum Decessores, AAS 75 (1983) I, p. 357
 Scheda della diocesi pada www.gcatholic.org

San Jose de Antique
Kabiskopan Agung Manila (; ; Spanyol: Arzobispado de Manila) yaiku kabiskopan agung Greja Katulik ing Metropolitan Manila, Filipina, lan dianggep minangka tahta utami saka nagara kasebut. Pimpoinan lokale saiki yaiku Kardinal José Fuerte Advíncula sing diangkat sawise 25 Maret 2021 kanggo nggantike Luis Antonio Gokim Tagle.

Greja katedrale yaiku Basilika Kecil lan Katedral Metropolitan Konsepsi Imakulata, karo Dewi Maria, karo gelar Perawan Tak Bernoda minangka pelindung utamine. Kabiskopan kasebut secara yuridikal terdhiri saka kutha Manila, San Juan, Makati, Pasay, lan Mandaluyong, lan uga Biara EDSA ing Kutha Quezon.

Biskop Agung

Pratelan Biskop Agung Manila

Referensi

Pranala jaba 
 Keuskupan Agung Manila
 
 Gregory XIII, Pope, 1502–1585. "Bull for erection of the Diocese and Cathedral Church of Manila." In The Philippine Islands, 1493–1898. Cleveland, Ohio: A.H. Clark Company, 1903-9. Vol. 4, 1576–82. Pp. 119–124.

Manila
Provinsi Grejawi Manila
Manila
Prelatur Teritorial Isabela (de Basilan) () yaiku prelatur teritorial Katulik Roma sing ngelingkupi provinsi Basilan, lan kutha-kuthane Kutha Isabela lan Kutha Lamitan. Wilayah grejawi kasebut ana ing provinsi grejawi Zamboanga, Filipina.

Referensi 
 GCatholic.org
 Catholic Hierarchy
 Prelature website  

kabiskopan ing Filipina
Isabela, Basilan
Kabiskopan Agung Nueva Segovia yaiku kabiskopan agung Greja Katulik ing Filipina. Kabiskopan agung kasebut ngeliputi provinsi Ilocos Kidul ing pulo Luzon. Tahta kabiskopan agung ana ing Kutha Vigan.

Referensi

Pranala jaba 
 http://www.newadvent.org/cathen/11149b.htm
 http://www.cbcponline.org/jurisdictions/nueva_segovia.html

Nueva Segovia
Vigan
Provinsi Gerejawi Nueva Segovia