Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon (Carakan: ꦩꦸꦱꦶꦪꦸꦩ꧀ꦥꦣꦺꦥꦺꦴꦏ꧀ꦏꦤ꧀ꦱꦸꦩ꧀ꦧꦼꦂꦏꦫꦲꦪꦺꦴꦤ꧀; basa Indhonésia: Museum Padepokan Sumber Karahayon) inggih punika musiyum ingkang dumunung wonten ing Padhekahan Tegal, Kalurahan Jambidan, Kapanéwon Banguntapan, Kabupatèn Bantul, Propinsi Dhaérah Istiméwa Ngayogyakarta. Musiyum punika dipun pandegani déning Ki Wiryodikarso utawi Mbah Pleret lan rumiyin dipun wastani Padhépokan Sumber Karahayon. Ing tanggal 1 Oktober 1980, gedhong kasebut dipun paringaken dhumateng Pamaréntah Kabupatèn (Pemkab) Bantul lan dipun tampi déning Bupati Bantul nalika semanten, R. Soetomo Mangkoesasmito. Musiyum punika sapunika dipun lestantunaken déning anggota Yeyasan Handadénta.

Sajarah yasan 
Gedhong Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon dumunung wonten ing Padhekahan Tegal, Kalurahan Jambidan, Kapanéwon Banguntapan, Kabupatèn Bantul, Propinsi Dhaérah Istiméwa Ngayogyakarta. Sadèrèngipun dipun tetepaken dados musiyum déning Dinas Kabudayan Kabupatèn Bantul, gedhong punika rumiyin minangka dalemipun Ki Wiryodikarso (langkung asring dipun sebat Mbah Plèrèt) saha dipun wastani Padhépokan Sumber Karahayon. Tanggal 1 Oktober 1980, papan dalem lan saisinipun lajeng dipun sukakaken dhumateng Pamaréntah Kabupatèn Bantul kanthi kersanipun piyambak lan dipun tampi déning Bupati Bantul nalika semanten, R. Soetomo Mangkoesasmito. Asma wewangunan kasebut lajeng dipun gantos dados Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon utawi Musiyum Sumber Karahayon.

Kolèksi ing musiyum punika arupi barang-barang sajarahipun Wiryodikarso inggih punika reca, poto, mobil, sandhangan, lan sanès-sanèsipun. Endang Sawitri, salah satunggalipun pengurus Musiyum Sumber Karahayon jlèntrèhaken, menawi dipun pirsani saking nginggil, wewangunan musiyum punika katon kados déné tiyang tilem, menthang saking kilèn ngantos dumugi wétan kanthi prenah miring madhep kidul. Sacara filosofis, pérangan-pérangan wonten ing musiyum punika dipun ibarataken kados buku, inggih punika wujudipun saged dipun waos.

Babading priyantun ingkang ngyasa 

Sawitri ngendikan bok bilih Wiryodikarso punika salah satunggal pejuang nasional ingkang tumut ngrebat lan mbéla kamardikan Indhonésia nglawan Walanda. Piyambakipun miyos ing Gebayanan, Kemantrèn Mantrijeron, Kutha Ngayogyakarta tanggal 8 Januari 1904. Nalika taksih anèm, piyambakipun dados anggota Vatvinder (Pramuka) Budi Utomo. Karemenanipun marang jagat pulitik ndadosaken piyambakipun mlebet ing Parté Nasional Indhonésia (PNI). Awit punika, piyambakipun tumut kursus-kursus pulitik ingkang dipun wulang déning Soekarno, lan dados kanca caket Ali Sastroamidjojo lan Gatot Mangkoepradja. Papanggihan pungkasan piyambakipun kaliyan Soekarno dumados ing taun 1962 wonten Istana Nagari.

Wiryodikarso ugi dados pangyasa Yeyasan Handadénta ingkang mlampah ing bagéan kabudayan. Yeyasan punika dipun ayomi déning Dinas Kabudayan Propinsi Dhaérah Istiméwa Ngayogyakarta. Boten namung nganggit Patilasan Sri Aji Jayabaya lan Sendhang Tirta Kamandhanu ing Kabupatèn Kadhiri, yeyasan punika ugi rutin ngawontenaken upacara labuhan ing Parangkusuma. Ritual punika awujud rasa syukur sedaya anggotanipun.

Ritual tradhisional punika dipun tindakaken déning Yeyasan Handadénta lan Karang Taruna Unit Krebet ingkang dados pamangku upacara. Labuhan punika dipun tindakaken kapisan namung kagem kulawarga Yeyasan Handadénta wiwit taun 1974. Labuhan Handadénta sapunika dados kagiyatan pariwisata taunan ing Bantul saben tanggal 15 Sura, pananggalan Jawi.

Gladri

Uga pirsani 

 Labuhan Handadénta
 Labuhan Karaton Ngayogyakarta
 Musiyum Sajarah Purbakala Plèrèt
 Omah Tradhisional Yusuf Sudirman
 Sendhang Tirta Kamandanu
 Yeyasan Handadénta

Rujukan

Waosan lajengan 

Buku
 
 

Buku lami
 
 
 

Jurnal

Pranala jawi 

 Filem Dokumenter Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon
 Labuhan Handadénta
 Labuhan Yeyasan Handadénta wonten ing Bantul, Ngayogyakarta
 Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon wonten ing Instagram
 Musiyum Padhépokan Sumber Karahayon wonten ing YouTube

Musiyum ing Ngayogyakarta
Musiyum ing Indonésia
WikiPusaka