Antonio Gramsci (22 Januari, 1891 – 27 April, 1937) iku juru nulis, politisi lan pangripta téyori pulitik saka Italia. Minangka salah siji saka pemimpin kang ngadegaké Parté Kuminis Italia, dhèwèké dikunjara déning rejim fasis Mussolini. Tulisan-tulisané akèh-akèhé wujud analisis bab budaya lan kapemimpinan pulitik, lan kawentar minangka pamikir asli sajeroning tradisi Marxis. Antonio Gramsci uga misuwur kanthi konsèpé hègemoni budaya kanggo ngreksa nagara sajeroning masarakat kapitalis.

Pamikiran 

Gramsci dianggep salah siji pamikir téyori Marxis kang paling wigati ing abad angka 20, mligi minangka pamikir kunci sajeroning mangun Marxisme Kulon. Dhèwèké nulis punjul 30 buku cathetan lan 3000 kaca sajarah lan analisis ing sajeroning kunjara. Tulisan-tulisan iki, misuwur minangka cathetan saka jronig kunjara (Prison Notebooks), isiné panjlajahan Gramsci bab sajarah  Italia lan nasionalisme, ora kèri uga sawatara gagasan bab téyori Marxisme, téyori kritis lan téyori pendhidhikan kang magepokan karo jenengé, kaya ta:

 Hegemoni budaya minangka cara kanggo njaga nagara kapitalis.
 Kabutuhan bab pendhidhikan tumrap para buruh kanggo majokaké intelèktualitas para buruh klas pekerja.
 Pamérangan sajeroning masarakat pulitik (pulisi, militèr, sistem kukum, lsp.) kang ndominasi kanthi langsung lan kanthi peksan, lan masarakat sipil (kulawarga, sistem pendhidhikan, persatuan pedagang (trade union), lsp.) ing ngendi kapemimpinan diwangun liwat ideologi utawa pasetujon.
 'Sajarahisme absolut'.
 Kritik bab determinisme ékonomi.
 Kritik bab filsafat materialisme.

Hegemoni 
Hegemoni iku konsèp kang sadurungé dianggo déning kaum Marxis kaya déné Lenin kanggo nuduhaké kapemimpinan pulitik saka kelas pekerja sajeroning révolusi dhémokratik, nanging diwangun déning Gramsci dadi sawijining analisi kang akut kanggo maratélakaké kenapa révolusi sosialis kang ora bisa disélaki kang diramalaké déning Marxisme ortodhok ora kadadéan ing wiwitan abad angka 20.

Intelèktual lan pendhidhikan 
Gramsci awèh pamikiran kang akèh bab peran intelèktual sajeroning masarakat. Kang misuwur, dhèwèké mratélakaké yèn kabêh wong iku intelèktual, saéngga kabèh duwé pamikir intelèktual lan rasional, nanging ora kabèh duwé fungsi sosial sajeroning para intelèktual. Dhèwèké nganggep yèn para intelèktual modhèren  ora mung tukang wicara, nanging minangka pangarah lan pangorganisasi kang mbiyantu mangun masarakat lan ngasilaké hegemoni liwat piranti ideologi kaya ta pendhidhikan lan  médhia.

Nagara lan masarakat sipil 
Téyori Gramsci bab hegemoni kagandhèng karo konsèpé bab nagara kapitalis, kang miturut Gramsci ngatur nagara liwat kakuwatan lan pasetujon. Nagara ora ditafsiraké kanthi cethèk mung wujud pamaréntah; nanging, Gramsci mérang dadi 'masarakat pulitik', minangka arena pulitik institusi lan kontrol kukum konstitusi, lan 'masarakat sipil', kang lumrahé wujud alam 'pribadi' utawa 'dudu nagara', kalebu bab sistem ékonomi. Pérangan kang kapisan mau minangka rangkahé kakuwatan déné pérangan kang kapindho rangkahé pasetujon. Sanajan mangkono, Gramsci nadhesaké yèn pamérangan iku mau mung murni konsèp lan kaloroné sajeroning kasunyatan kerep tumpang tindhih.

Prabawa pamikiran Gramsci 
 Niccolò Machiavelli — juru nulis Italia abad angka 16 kang  kaprabawaan banget déning téyori Gramsci bab nagara.
 Karl Marx — filsuf, sajarawan, ékonom lan panemu Marxisme.
 Antonio Labriola — Teoris Marxis saka Italia.
 Georges Sorel — Penulis Prancis. 
 Vilfredo Pareto — Italian Ekonom lan sosiologis saka Italia.
 Henri Bergson — filsuf Prancis.
 Benedetto Croce — Italia.

Pamikir liyané kang kena prabawa Gramsci 
 Zackie Achmat
 Ato Sekyi-Otu
 Louis Althusser
 Perry Anderson
 Michael Apple
 Giovanni Arrighi
 Zygmunt Bauman
 Judith Butler
 Noam Chomsky
 Samuel P. Huntington
 Alain de Benoist
 Michel Foucault
 Paulo Freire
 Stuart Hall
 Michael Hardt & Antonio Negri
 David Harvey
 Eric Hobsbawm
 Ernesto Laclau & Chantal Mouffe
 Luigi Nono
 Pier Paolo Pasolini
 Edward Said
 E.P. Thompson
 Cornel West
 Raymond Williams
 Eric Wolf
 Howard Zinn
 Gordon Brown

Uga delengen 
 Reformisme
 Superstruktur
 Artikulasi (sosiologi)
 Risorgimento

Cathetan suku

Sumber

Pranala njaba 

  Gramsci's writings at MIA
 Gramsci resources, including bibliography 
 The International Gramsci Society 
 Fondazione Instituto Gramsci
 Special issue of International Socialism journal with a collection on Gramsci's legacy 
 Roberto Robaina: Gramsci and revolution: a necessary clarification
 Gramsci's contribution to the field of adult and popular education
 The life and work of Antonio Gramsci 
 An overview of Gramsci's life and work, with suggestions for further reading 
 Rare: a picture at the age of 15
 Gramsci's wife and sons
 The Praxis Prism – The Epistemology of Antonio Gramsci 
 audio and video resources on Gramsci 
 Gramsci Links Archive 
 Gramsci e o Brasil

Pulitik
Lair 1891
Gramsci, Antonio
Pamikir Pulitik
Filsafat
Tokoh Pulitik Donya
Tokoh Itali