AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Dolanan bisa diartike aktivitas rékréasi kanggo seneng-seneng, ngisi wektu utawa ulah raga. Ana warna-warna dolanan kang bisa dipérang dolanan tradhisional kanggo bocah cilik, dolanan tradhisional kanggo wong diwasa lan dolanan kang migunakaké piranti èlèktronik utawa komputer.

Dolanan kanggo bocah 
Dolanan apa waé kang racaké disenengi bocah-bocah? Dolanan tradhisional kanggo bocah cilik jenengé béda-béda saka laladan siji lan laladan liyané. Conto dolanan kanggo bocah-bocah antarané:

Bèkelan
Bèntèngan
Benthik utawa gatrik
Dhakon
Dham-dhaman
Èngklèk
Égrang
Gasingan utawa Banggalan
Gepuk Lélé
Gobag Sodor
Halma
Jèmèh
Jeprètan nganggo karèt gelang
Jethungan
Jingklik oglak-aglik
Jumpritan utawa Culikan (basa Indonésia: Petak umpet)
Kasti
Layangan
Lowok
Nèkeran
Patangan
Patungan
Sépak Tékong
séprento
Sledur
Thung Thung Balung
Umbul adu gambar
Ular-tangga
Uthik adu karèt gelang
Dhelikan utawa Jipungan
bathara
Ekrak
Monopoli
Thowok-thowokan

Dolanan kanggo wong diwasa 

Rèmi
Cangkulan nganggo kartu rèmi
Présidhèn spèl nganggo kartu rèmi
Yoker nganggo kartu rèmi rong sèt
Domino, jèmèh, utawa gaplèh
Sekak utawa Catur
Ceki main kartu sajinis Mahyong
TTS ngisi teka-teki silang
Scrabble
Sudoku
Rubik

Dolanan komputer (game) 
 Dolanan vidéo gamé
 Dolanan komputer
Dhakon, (Hanacaraka: ꦣꦏꦺꦴꦤ꧀ ) utawa congklak, iku dolanan kang nganggo piranti kayu, bisa uga saka tembaga utawa plastik kang luwih sedherhana, kang didèkèki ing lemah. Ing kana, isa dilegoki pitu, sanga, utawa sewelas legokan, lan digawé rong larik, terus ing pucuk kiwa tengen dhèwè-dhèwè panganggé ana legokan gedhè loro. Saliyané iku, butuh kecik cacahé padha karo legokan mau. Saumpama cacahé pitu, tegesé butuh kecik 7x7x2= 98, sangang legokan 9x9x2=162, yèn sewelas legokan 11x11x2=242.

Étimologi
Dhakon iku asal saka tèmbung dhaku olèh panambang -an. Dhaku tegesé ngakoni barang dhèwèké. Dadi, ing dolanan dhakon iku ancasé ngakoni barang duwèké dhéwé.
Tumrap masarakat Jawa, lan bocah-bocah wadon ing taun 1970-an, dhakon pancèn wis ora asing.  Dhakon kayu awujud ukiran akèh tinemu ing kraton. Pancèn, dolanan dhakon wis dadi favorit tumrap bocah-bocah, mliginé ing lingkungan kraton. Éman, déné bocah-bocah saiki wis akèh kang ora tepung lan kulina dolanan dhakon.

Jeneng ing panggonan liya
Ing Malaysia, dolanan iki kondhang kanthi jeneng congkak lan istilah iki uga dikenal ing sawatara tlatah ing Sumatra kanthi kabudayan Melayu. Saliyané iku, ing Lampung, dolanan iki kondhang kanthi jenneng dentuman lamban déné ing Sulawesi kondhang kanthi jeneng mokaotan, maggaleceng, aggalacang lan nogarata. Jeroning basa Inggris, dolanan iki karan mancala.

Tata cara dolanan 

 Legokan cilik diisi kecik, cacahé padha karo cacahé legokan.
 Giliran kang lumaku dhisik. diundhi nganggo pingsut.
 Carané lumaku, kang oléh giliran milih siji lègokan ing ngarepé, kecik kang ning kana dijupuk, terus ditibakaké siji-siji ing legokan wiwit sisih tengené. Saterusé legokan tengen diisi,  uga lumbung sisih tengen. Yén keciké isih turah, diterusaké muter ing legokan lawané.
 Yèn kecik paling pungkasan entèké pas ing lumbung, giliran diterusaké musuhé.
 Yèn kècik paling pungkasan entéké pas ing legokan kang kosong, giliran mandheg, ganti lawané.
 Yèn kecik pungkasan tiba ing legokan sabrang kang ana isiné, kabèh dipindhah menyang lumbung dhèwè.

Cathetan suku

Dolanan

tl:Sungka
Pecel Madiun iku isiné molah-malih manut wektu. Yèn ésuk, isiné racaké paling sethithik. Lha yèn pecel bengi, isiné luwih pepak. Pecel madiun béda karo pecel peceng ing kutha liya. pecel madiun duwé ciri khas ya iku sak liyané srundeng, ana kering tempe ugi.

Biasane, pecel isiné sayur sing digodhog: bayem, capar, kacang lanjar, lamtoro, kemangi, kembang turi. Bumbune bumbu kacang (ana sing pedhes, ana sing ora). Sok-sok ditambahi srundeng. Sing mesti ditambahi peyek kacang, utawa peyek teri, utawa lempeng (krupuk puli).

Pecel bengi isiné kaya mau nanging ditambah empal utawa bisa (usus) goreng.

Pawon
Panganan
Olah-olahan Indonésia
Kacang Kedhelé (Glycine Max), iku jinis kacang-kacangan sing dadi bahan dhasaré pirang-pirang panganan lan bumbu pawon, kaya ta kécap, tahu lan témpé.

Kedhelé iku asalé saka bawana Asia Kidul-wétan lan ing bawana iki akèh digunakaké.
Prambanan bisa nuju marang sawatara tulisan:

Candhi Prambanan, candhi kang manggon ing tapel wates  provinsi Yogyakarta lan Jawa Tengah
Kacamatan Prambanan, Klathèn, tlatah wétan ing kacamatan Prambanan ing Jawa Tengah.
Kacamatan Prambanan, Sléman, tlatah kulon ing kacamatan Prambanan ing Yogjakarta.
Sate Madura iku digawé saka pitik. Rasané pedhes énak tenan. Saya manèh, nèk sing mbakar wong Madura asli.

Sate Madura iku lé mangan karo sambel kacang. Sing nggawé pedhes iku sambel kacangé.

Saté
Madura
Basa Jawa Semarang utawa carabasa Semarang iku lumrahe ora béda karo carabasa ing tlatah Jawa liyané.
Semarang kalebu tlatah pasisir Jawa sisih lor. Mula, ora béda karo carabasa ing tlatah Jogya, Sala, Bayalali lan Salatiga. Nanging anané tlatah Semarang kang baucampur (Ind = hetetogen) saka ing pasisir (Pekalongan/Weleri,Kudus/Demak/Purwadadi) lan saka tlatah sisih kudul/pagunungan mujudaké carabasa kang nganggo basa ngoko, ngoko andhap lan madya ing Semarang ana ing jaman saiki.

Tembung :
 "Ya ora.." ana ing carabasa Semarang dadi "Ya orak ta".
 "Orak ta" wis dadi carabasa sabendinané para wadya Semarang.
 "Iku  uga " ana ing carabasa Semarang dadi "Iku barang"  (tembung 'barang' kocap kanthi bindheng nganggo swara ha abot dadi 'bharhang')

Para piyantun Semarang uga seneng anggoné nyekak basa, umpamané :
lampu abang ijo dadi "Bang-Jo"
limang rupiah , dadi "mang-pi".
kebon binatang , dadi "Bon-bin".
satus , dadi nyatus lan sapunggalané, nanging ora kabèh tembung bisa dicekak, sebab gumantung marang pasarujuk lan kasenenganing para wadya Semarang dhéwé tembung endi sing dicekak.
Dadi umpamané "Taman lele" ora keno kacekak "Tam-lel"
 uga  Gedhung Batu ora kena dadi "Ge-bat" , umpamané.

Nanging ana uga ukara-ukara kang kacekak, umpamané;
"Kae lho pak mu Nadri" tegesé "Kae lho pak lik mu saka Wanadri.."
"Arep numpak Kijang kol" tegesé arep numpak omprèngan.
Jaman ndhisik tumpakan omprèngan lumrah nganggo mobil merêk "Colt",
mau "kol" mula sawisé diganti "Toyota Kijang" dadi Kijang-kol,
Apa tumon dadi "mercy-kol"...

Anané para warga utawa budaya kang baucampur saka Jawa, Cina, Arab, Pakistan, utawa Barata kang padha duwé watek tinarbuka sarta sumanak ing Semarang uga bakal nambahi tetembungan lan dhialèktik basa Semarang ing tembé mburi.

Nanging basa Jawa kang dipigunakaké tetep nganggo basa Jawa kang baku, padha karo ing tlatah Sala. Tegesé, upama priyayi Kudus, Pekalongan, Boyalali tindak ana ing kutha Semarang anggoné wawan rembag bakal tinemu gampang lan marikandha (Ind: komunikatif). Nanging, sing rada béda anggoné priyayi Semarang nggunakaké tembung "mèh." Tumrapé wong Semarang, antarané "mèh" karo "arep" ora ana bédané, loro-loroné nganggo tembung "mèh". Dadi yèn ing panggonan liya: "Aku arep lunga", ing Semarang: "Aku mèh lunga".

Tuladha liya:

Iwak = lawuh - "lawuhé apa?", ing Semarang: "iwaké apa?"

"Metu" bisa ditegesi "liwat" - "Mlebuné liwat ngendi?", ing Semarang "Mlebuné metu ngendi?"

Semarang
Tegal kalebu tlatah Jawa tengah kang mepet ing sisih kulon.
anané Tegal kang ana ing pasisir jawa sisih lor, uga ing tlatah watesing jawa tengah lan jawa barat, andadekake dhialèk ana ing tegal béda karo tlatah liyané.Pangucap tembung lan ukara kanthi medhok.
ateges pangucaping tembung lan ukara2 kanthi anteb ing swara konsonan.
kaucap kanthi huruf konsonan rangkep.

upami:
Tembung "Niki kémawon" dados "Iki bae lah". tembung "bae" kaucap "Bbhae'.."
dhialèk-dhialèk basa Tegal bènten kaliyan dhialèk Banyumasan lan Purwokerto. Basa Pekalongan uga kaucap datar.
Ing pangucapanipun, katiga basa punika sami, nanging wonten tembung-tembung ingkang bènten.Tiyang Tegal kathah migunakaken tembung "Enyong","Bae","nDean", "lah" "thok","ko" lan sapanunggalanipun.

Tembung "Kula boten ngertos" dados " Enyong ora ngarti", tembung "Mlebet datheng pundi?" dados "Manjing endi?". Tembung "Kula boten lho" dados "Nyong ora ko".

dhialèk-dhialèk basa Tegal kathah diagem ing tlatah Tegal, Brebes, Losari, lan ing tlatah pasisir lor tanah Jawa.

Guyon Tegalan
 Tukang angon wedhus
 Jingkrak-jingkrak

Rujukan 

Tegal
Pangkur iku tembang macapat kang nduwé watak munggah ndhuwur. Manawi badhé nggayuh kaliyan gepok sénggol kaliyan kasaénan, kita kedah saged nyimpangi, lan sampun saged mungkur. Inggih punika nyimpangi bab-bab ingkang damel gendra, damel dredhah, mungkuraken kadonyan.
Upama piwulang, iku piwulang kang dhuwur. Upama tresna, iku tresna kang pinunjul. Seka tetembangan iki banjur akèh manéka warna tembang lan gegendhingan kang nganggo jeneng pangkur, antarané: pangkur jenggleng, pangkur palaran, pangkur lombok, lan liya-liyané.

Dudu Tembang Pangkur

Pranata Praja Jawa Kuna
Ing naskah-naskah kuna sing nganggo basa Kawi, pangkur iku pranata paja ing jaman Jawa Kuna. Pangkur, tawan, lan tirip iku kalebu mangilala drawya haji kang ora éntuk lumebu ing tlatah kang dadi sima. Dinuga déning para arkeolog, yèn mangilala drawya haji iku pranata praja kang tinugasan ngurusi pajeg.

Désa ing Tumapel
Yèn dideleng ing carita Kèn Arok utawa Kèn Angrok, ana désa kang dadi asalé Kèn Endok, ya iku désa Pangkur. Ing désa iki Kèn Arok nglakoni jaman ciliké.

Tumpeng
Ana salah sijiné tumpeng kang sinebut Tumpeng Pangkur. Tumpeng iki digawé yèn ana jaka (wong lanang durung nikah) mati. Tumpeng iku banjur digawa menyang kuburan.

Metrum
Tembang pangkur rinakit pitung gatra (larik) saben pada (bait)

8 - a

11 - i

8 - u

7 - a

12 - u

8 - a

8 - i

Tuladha
Sekar Pangkur kang winarna
lelabuhan kang kanggo wong aurip
ala lan becik  puniku
prayoga kawruhana
adat waton punika dipunkadulu
miwa ingkang tatakrama
den keesthi siyang ratri

Wuryanta denya manitra
Dina Isnen wayah jam sanga enjing
Madilawal ping sepuluh
Nuju mangsa kalima
Ing prang bakat taun dal sengkalanipun
Atmaja hyang girinata
Mulang mring punggawa mantri

Mangkunagara kaping pat
Kang puwara nguni datan marsudi
Mring gunem reh rahayu
Masalahing suwita
Mung ngugemi ujar kuna kang tan jujur
Kabanjur praptaning mangkya
Piangkuhe angluwihi
(Serat Nayakawara)

Nora pisan pindho sira
kumalungkung ambek sumekti sekti
kados pundi paman prabu
mangke kateman dhawah
boten sande paduka kebntu-bentus
iyo ben perduli apa
babak mlicet lak mung perih

Sekar alit
Macapat
Urut-urutan kulawarga

Wong tuwa lan sateruse
 Bapak/ibu
 Mbah
 Mbah Buyut
 Mbah Canggah

Sedulure wong tuwa
 Pak Dhe/Bu Dhe
 Pak Lik/Bu Lik

Sedulure bojo
 Morotuwo: wong tuwane bojo
 Ipe: dulure bojo

Anak lan sateruse
 Anak
 Putu

Uga delengen
 Urutané turunan
 Urutané sedulur

Pranala njaba

Basa Jawa
Wiyosan Gusti Yesus Miturut Matius:

Anadéné wiyosé Gusti Yésus Kristus iku kelakoné mengkéné: Nalika Maryam ibuné Gusti Yésus isih pacangan karo Yusuf, lan durung padha ningkah, Maryam wis mbobot amarga saka pangwasané Sang Roh Suci. Sarèhné wong mursid, Yusuf ora gelem gawé wirangé Maryam ana ing ngarepé wong akèh; mula thukul gagasané arep medhot enggoné pepacangan karo Maryam mau kanthi meneng-menengan. Nanging bareng lagi nggagas-nggagas mangkono, banjur ana Malaékaté Pangéran nemoni Yusuf sajeroning impèn. Malaékat mau ngandika: "Yusuf, tedhak-turuné Dawud, kowé aja mangu-mangu ngepèk Maryam dadi bojomu, awit bayi sing ana ing wetengané iku asalé saka pangwasané Sang Roh Suci. Maryam bakal mbabar putra kakung. Bayi iku namakna Yésus, awit iya Panjenengané iku sing bakal nylametaké umaté saka ing dosané." Kuwi mau kabèh supaya kelakon sing dingandikakaké déning Pangéran lantaran nabiné, mengkéné: "Bakal ana prawan mbobot, sarta mbabar putra kakung, kang bakal dinamakaké Immanuèl." ('Immanuèl', iku basa Ibrani, tegesé: 'Allah nunggil karo kita'.) Sawisé tangi, Yusuf banjur nglakoni kaya sing didhawuhaké déning Malaékaté Pangéran mau. Maryam banjur diningkah, nanging ora diwori turu nganti tumekané babaran. Putrané kakung; Yusuf namakaké putra mau Yésus

Kristen
Wiyosan Gusti Yesus Miturut Lukas:

Nalika semana Kaisar Agustus paring dhawuh, supaya para kawulaning Krajan Rum kabèh padha nyathetaké jenengé, lan diétung cacahé. Cacah jiwa sing kapisan iku ditindakaké nalika Kirénius dadi gubernur ing tanah Siria. Wong kabèh banjur padha mangkat ndhaftaraké jenengé ing kutha asalé dhéwé-dhéwé. Yusuf iya nuli mangkat saka kutha Nasarèt ing tanah Galiléa, menyang kutha Bètléhèm, ing tanah Yudéa. Bètléhèm iku kutha kelairané Sang Prabu Dawud.

Mangka Yusuf iku tedhak-turuné Sang Prabu Dawud. Lungané Yusuf mau bebarengan karo Dèwi Maria, pacangané, sing lagi ngandheg. Nalika wong loro mau tekan ing kutha Bètléhèm, Dèwi Maria enggoné ngandheg wis tekan wektuné babaran. Dèwi Maria nuli mbabar putra kakung, putra pembarep. Putra mau nuli digedhong, banjur disèlèhaké ana ing wadhah pakan kéwan, jalaran Yusuf lan Dèwi Maria padha ora olèh panggonan ana ing omah penginepan. Ing laladan kono wengi iku ana pangon-pangon sing lagi padha nginep ana ing ara-ara, njaga wedhusé. Dumadakan ana Malaékating Pangéran jumeneng ana ing sacedhaké, lan cahya kamulyaning Pangéran madhangi wong-wong mau, nganti padha wedi banget. Nanging malaékat mau ngandika: "Aja wedi, sebab tekaku iki nggawa kabar becik kanggo kowé, lan sing bakal mbungahaké wong kabèh. Ing dina iki wis miyos Juru Slametmu ana ing kuthané Sang Prabu Dawud, ya iku Sang Kristus kang jumeneng Gusti. Déné tengerané mengkéné: Kowé bakal weruh bayi sing digedhong, sumèlèh ana ing wadhah pakaning kéwan."

Dumadakan mbarengi malaékat mau ana malaékat akèh banget, padha memuji marang Allah, tembungé: "Pinujia Allah kang ana ing ngaluhur! Lan tentrem rahayu ana ing bumi tumrap wong sing dikasihi déning Allah!" Sakonduré para malaékat mau menyang swarga, para pangon nuli padha rerasanan: "Ayo padha mangkat menyang kutha Bètléhèm lan ndeleng apa sing wis kelakon ana ing kana, kaya sing dingandikakaké déning Allah marang kita." Para pangon mau nuli énggal-énggal padha mangkat, lan ketemu Dèwi Maria lan Yusuf, sarta Sang Bayi, sing sumèlèh ana ing wadhah pakan kéwan. Bareng weruh bayi iku, para pangon nuli padha nyritakaké apa sing dingandikakaké déning malaékat bab Sang Bayi mau. Kabèh wong sing padha krungu critané para pangon mau padha gumun banget. Nanging Dèwi Maria nyathet iku mau kabèh ana ing atiné, sarta dirasak-rasakaké, apa tegesé iku mau kabèh. Para pangon mau nuli padha bali, sarta ngluhuraké Allah srana puji-pujian, sebab apa sing dirungu lan dideleng mau kabèh cocog banget karo sing dingandikakaké déning malaékat.

Sawisé umur wolung dina, Sang Bayi nuli ditetaki, lan dikukuhaké asmané: Yésus, ya iku jeneng sing dingandikakaké malaékat marang Dèwi Maria, sadurungé ngandheg Sang Bayi mau.

Kristen
Mpu Kanwa iku pangripta sing tau nulis serat Kakawin Arjunawiwaha nganggo basa Jawa Kuna. Panjenengane olèhé nulis kira-kira taun 1035 Masehi.

Juru gurit Jawa
Mpu "Dusun" iku jeneng paraban sing dienggo panggubahe kakawin Kunjarakarna. Parab iki mènèhi kesan kaya ta sang  panggubah asalé saka "désa" utawa "dhusun" (patapan) lan dudu saka karaton.

Diprakiraake mpu Dusun tau sugeng ing abad kaping 15 Masehi.

Nanging gaya basaning "Kakawin Kunjarakarna", sing digubah mpu Dusun iki ora kalah marang para pujangga karaton liyané.
Kakawin Kuñjarakarna Dharmakathana iku gubahan tembang saka karya sastra gancaran; Kuñjarakarna. Sanadyan kakawin iki namung gubahan waé, nanging akèh prabédané. Contoné cacahé buta ing catuspata (prapatan dalan).

Banjur miturut Poerbatjaraka leléwaning basa kakawin iki apik banget.

Kakawin iki sing nulis ngarani awaké dhéwé 'mpu Dhusun'.

Wacan sabanjuré
A. Teeuw, S.O. Robson, A.J.B. Kempers, Kunjarakarna Dharmakathana, 1981.

Kuñjarakarna
Kuñjarakarna
Novèmber iku sasi kaping sewelas ing taun miturut Kalendher Grégorius. Tembung iki dijupuk saka basa Walanda sing njupuk saka tembung Latin; novem sing tegesé "sanga" amarga mbiyèn taun iku wiwité ing sasi Maret.

Kadhangkala ing Indonésia jeneng sasi iki katulis dadi Nopèmber.

Cacahe dina ing sasi iki 30 dina

Kedadéyan wigati 
 2007
 2008
 2009
 2010

Uga delengen
Dhésèmber iku sasi kaping rolas ing taun miturut Kalendher Grégorius. Tembung iki dijupuk saka basa Walanda kang njupuk saka tembung Latin; decem sing tegesé "sepuluh" amarga mbiyèn taun iku wiwité ing sasi Maret.

Cacahe dina ing sasi iki 31 dina. Ing sasi desember uga ana dina karaméan agama kristen lan katholik. Amarga ing tanggal 25 desember kui ana kelairan Yesus.

Kedadéyan wigati 
 2007
 2008
 2009
 2010

Uga delengen
Adiparwa iku kitab pratama wiracarita Mahabharata. Ing kéné dicritakaké kepriyé prabu Pariksit utawa Parikesit atakon marang bagawan Janamejaya bab misuwuring leluhuré sampéyan dalem. Banjur bagawan Janamejaya sing isih trah bagawan Byasa nyaritakaké. Kaya ta Mahabarata lan Ramayana kitab iki dadi sumber utama kawruh bab sendratari lan lelagon. Ing taun 990-1016, Ratu Dharmawangsa Teguh Anantawikramottunggadéwa paring titah kanggo mertalaké lan nyadhur carita Mahabarata menyang basa Jawa kuno. Kitab iki sajatiné bab pambuka Mahabarata kang ngemot rong pérangan utama. Ing pérangan sapisan isiné kurban Ratu Janamejaya. Sabanjuré ing pérangan kapindho nyaritaké bab pandawa lan kurawa.

Ing Adiparwa carita-carita kang diemot ya iku:
 Sarpayajña utawa upacara kurban ula;
 Pamuteran ksirarnawa utawa samodra susu kanggo golèk amreta;
 Sajarah purwané leluhuré para Pandhawa;
 Mangsa timuré para Pandhawa.

Carita-carita iki kabèh diayam awujud carita bingké.

Uga delengen 
 Astadasaparwa
 Sastra Jawa Kuna

Cathetan sikil 

Sastra Jawa Kuna
Wiracarita
Geografia (Panggonan Wong Jawa)
 Bali-Indonesia-Jawa-Kaledonia Baru-Lampung-Madura-Suriname

Kaca-kaca sing durung diwènèhi kategori
Nusântara, utawa sok-sokan tinulis Nuswantara ing basa Jawa, iku konsèp pulitik kang nyebutaké Asia Kidul-wétan maritim. Tembung iki kabangun saka rong tembung nusa (pulo) lan antara (liya). Ing konsèp kanagaran Jawa, praja Karaton dibagi dadi telu:
 Nagara Agung
 Mancanagara
 Nusantara

Nagara Agung iku tlatah saubenging kutha krajan Karaton panggonané sang Raja maréntah. Mancanagara iku tlatah-talatah ing Tanah Jawa lan saubengé sing budayané isih mèmper Nagara Agung, ing panggonané wis ing "pinggiran". Dideleng saka pojok ndeleng iki, Madura lan Bali iku tlatah "mancanagara".  Kajaba iku Lampung lan uga Palembang mbok manawa isih bisa diarani "mancanagara".

Banjur Nusantara iku tlatah sajabané pangaribawa budaya Jawa, nanging (kadhang kala) isih didhaku dadi laladan jajahan ning endi para paguwasane kudu mbayar upeti.

Ing kanggonan basa modhèren, tembung "Nusantara" lumrahé ngarani kapulowan Asia Kidul-Wétan utawa tlatah ing ngendi budaya lan basa Austronesia dilestarèkaké. Dideleng saka pojok deleng iki, Malaysia, Filipina lan mbok manawa Taiwan uga kalebu tlatah Nusantara banjur Papuwa dudu manèh.

Deleng uga 
 Aksara Nusantara
 Prasasti Nusantara

Indonésia
True Audio (dicekak TTA) iku sawijining piranti elektronika kanggo ngodhe/bukak kodhe audio, kang duwé ciri simple real-time lossless dhedhasar saringan adaptif prognostik kang nuduhaké kasil kang padha utawa luwih becik tinimbang piranti analog modern lumrahé.

Kompresor TTA
 Nyuda pangurangan kualitas nganti 30% ( lossless audio data compression ).
 Ngodhe/bukak kodhe kanthi algoritma real-time utawa langsung.
 Cepet lan kabutuhan sistem minimal.
 Bisa di compile lan dilakokaké ing sawatara platform kang béda-béda.
 Sumber kodhe lan dokumentasi bébas lan tinarbuka.
 Panjurung piranti keras (Hardware).

TTA ngayahi komprèsi "tanpa suda" utawa lossless ing babagan kanal gandha utawa multichannel 8, 16 lan 24 bit data saka fail-fail Wav audio. Minangka "lossless", tegesé ora ana data/kualitas kang ilang sajeroning prosès komprèsi - nalika dibukak manèh, data bakal padha karo asliné. Rasio utawa perbandhingan kompresi TTA gumantung marang jinis fail musik kang dikomprès, nanging ukuran komprèsi lumrahé dadi 30% - 70% saka ukuran asli. Format TTA bisa njurung tag informasi ID3v1 lan ID3v2.

Migunakaké True Audio codec, panjenengan bisa nyimpen nganti 20 audio CD saka kolèksi musik, ing sajeroning siji DVD-R kanggo ngunèkaké (playback), kanthi isih nyimpen kabèh tag informasi kang ana ing CD, ing wangun tag informasi kang populèr ya iku ID3.

Proyèk

Proèk TTA ngasilaké:

 Format data kang bébas/gratis lan prasaja
 Plugins kanggo  médhia player kang populèr
 Filter TTA DirectShow
 Produser Tau - komprèsor kang dhedhasar GUI kanggo Windows
 Set kapustakan pangembangan C/C++ TTA

Uga delengen

 Lossless data compression
 Lossy data compression
 Audio data compression

Pranala njaba 

 True Audio Software Project
 Compression theory
 TTA format description
 True Audio codec comparison
 Hardware Support
 Tau Producer (GUI-based TTA compressor for Windows)
 Tau Producer Screen Shoots
 Project @ Corecodec.Org 
 Project @ Sourceforge.Net

Audio codecs
Èlmu
Tèknologi
Teknologi Elektronika
Teknologi Komputer
Tikus sawah, Rattus argentiventer, iku tikus sing manggon lan urip ana ing sawah, amarga iku tikus mau diarani tikus sawah. Tikus iki mangan pari lan kéwan cilik-cilik sing ana ing sawah.  Sawetara ahli nglebokaké tikus sawah iki minangka subjenis saka tikus omah Rattus rattus (i.e. R. r. argentiventer).

Rujukan 
  Basis data IUCN

Kéwan pengerat
Serat Nirarthaprakreta, punika kakawin,  dados tembang mawi sekar ageng. Serat Nirarthaprakreta punika isinipun piwulang kawruh sepuh utawi uga dipunarani ngèlmu kasampurnan. 
Tembung punika uga dipunarani mistik. Kangge ngicipi isinipun, ing andhap dipuncaosaken sawatawis pethikan saking kitab punika ingkang sampun dipunjarwakaken ing basa Jawi samangké. Jarwinipun mawi basa krama.

Pethikan
Boten makaten watekipun tiyang lumrah, ingkang dipundèkèk ing angeng namun ingkang dados remenipun piyambak kemawon. Watekipun gething marang kapinteranipun tiyang sanès, sanjangipun, kapinteranipun piyambak boten wonten ingkang saged ngungkuli. Dosanipun piyambak ingkang ageng dipundelikaken, dipunumpet-umpetaken supados boten katingal tiyang sanès. Nanging manawi tiyang sanès ingkang lepat, sanadyan namung sakedhik kémawon, dipunuthik-uthik. Kaliyan malih, remen manahipun manawi ningali tiyang sanès ingkang saweg susah. Kaliyan mèri marang tiyang sanès ingkang papanggih kabingahan, dipunpados-padosaken supados dhawah wonten ing kasangsaran. Mojoki tiyang ingkang dedonga saha sembahyang luhur budiné, dipunowah-awèh dipundamel kapiawon. Duka sanget manawi dipuncacat, sanget bungahipun ngantos telas manawi dipunelem.

Warna-warni anggènipun nyamah marang tiyang sanès, tiyang ingkang sampun dipunarani becik manahipun, dipunnyana-nyana, boten nganggé duduga anggènipun nyacad marang tiyang ingkang nindakaken kautaman. Ungelipun kaliyan gedhag-gedhig saha angremehaken: “Tiyang ingkang madosi Allah, kaliyan dhawah wungu, mubang-mubeng manahé, inggih punika tiyang bingung, bodho, sangsalané déné dèrèng ningali ing sajatinipun.”

Iinggih punika sakedhik pethikan saking serat Nirarthaprakreta. Isinipun saged dipunarani saé sanget saha cetha gampil dipunngretosi ungel-ungelipun.

Pandamelan

Serat Nirarthaprakreta punika dipundamel ing taun 1381 Śaka utawi 1459 taun Masèhi, wonten ing dhusun aran Kañcana, sakidulipun Surabaya. Ingkang ndamel boten dipunsumerepi.

Sumber-sumber
 Prof. Dr. R. M. Ng. Poerbatjaraka, 1952, Kapustakan Djawi. Djakarta/Amsterdam: Penerbit Djambatan. Kaca 52-53

Ugi kapurih dipunpriksani 
 Sastra Jawi
 Sastra Jawi Kina

N
Artikel mawa basa krama
Kabupatèn Bojanegara, (cara Indonésia: Bojonegoro, Carakan: , Pegon: كابوڤاتين بوجانگرا), iku kabupatèn ing Jawa Wétan, kutha Bojanegara iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané: Padangan, Kalitidu lan liya-liyané. Jembar wewengkon kabupatèn iki ± 2.384,02 km² utawa  hèktar. Kabupatèn iki wewatesan karo Kabupatèn Tuban ing sisih lor, Kabupatèn Lamongan ing isih wétan, Kabupatèn Nganjuk, Kabupatèn Madiun, lan Kabupatèn Ngawi ing sisih kidul, sarta Kabupatèn Blora (Jawa Tengah) ing sisih kulon. Pérangan kulon Bojanegara (tapelwates karo Jawa Tengah) wujud péranganing Blok Cepu, salah siji sumber deposit lenga patra gedhé dhéwé ing Indonésia.

Géografi 
Bengawan Sala mili saka kidul, dadi wates alam karo Provinsi Jawa Tengah, sabanjuré ménggok mangétan, nyusuri wewengkon lor Kabupatèn Bojanegara. Pérangan lor minangka Laladan Ilèn Kali Bengawan Sala sing cukup subur kanthi tetanèn cara èkstènsif. Kawasan tetanèn lumrahé ditanduri pari ing mangsa rendheng, lan tembako ing mangsa katiga. Pérangan kidul wujud pagunungan kapur, péranganing rangkéan Pagunungan Kendheng. Pérangan kidul-kulon (wewatesan karo Jawa Tengah) wujud péranganing rangkéan Pagunungan Kapur Lor.

Kutha Bojanegara dumunung ing jalur dalan gedhé Surabaya-Cepu-Semarang. Kutha iki uga diliwati ril sepurjalur Surabaya-Semarang-Jakarta.

Papréntahan 
Kabupatèn Bojanegara ketata sajeroning 27 kacamatan,  kalurahan lan  désa. Kacamatan-Kacamatan ing kabupatèn iki yaiku:

 Balen
 Baureno
 Bojanegara
 Bubulan
 Dander
 Gondang
 Kalitidu
 Kanor
 Kapas
 Kasiman
 Kedewan
 Kedungadem
 Kepohbaru
 Malo
 Margomulyo
 Ngambon
 Ngasem
 Ngraho
 Padangan
 Purwosari
 Sekar
 Sugihwaras
 Sukosewu
 Sumberejo
 Tambakrejo
 Temayang
 Trucuk

Pratélan Bupati 

Sadurungé kamardikan 

Sawisé kamardikan

Deleng uga 
Pratélan Daerah Tingkat II

Pranala njaba 
Situs Web Resmi 
Situs Info BajaNagara

Pratélan Daerah Tingkat II
Bojanegara
Kitab Purwaning Dumadi iku buku pratama kitab Torèt Musa lan dadi uga kitab Tanakh. Ing basa Ibrani kitab iki diarani Bereshit. Sabanjure ing sawataraning basa Éropa, kitab iki diarani Genesis. Tembung iki dijupuk saka alihbasa Latin Santo Hieronimus sing dipundhut saka Septuaginta, pertalan basa Yunani (Γένεσις). Tembung iki tegesé iku "babaran", "panciptan", "wiwitan", "sumber" lan "asal". Ing basa Indonésia, kitab iki diarani Kitab Kejadian.

Isi 

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Pangentasan iki kitab kapindho kitab Torèt Musa lan dadi uga kitab kapindho Prajanjian Lawas utawa Tanakh. Ing basa Ibrani kitab iki diarani  שמות  Shemoth saka tetembungan wiwitan Be-eleh shemoth. Nanging ing sawatara basa Éropah, diarani nganggo jeneng Exodus. Tembung iki dijupuk saka pertalan basa Latin Santo Hieronimus kang njupuk saka Septuaginta, pertalan basa Yunani. Iki tegesé "pangentasan", lan mligi "pangentasan" bangsa Yahudi saka tanah Mesir, ing ngendi kabèh didadèkaké ulun.

Isi 
Kitab ini bisa dibagi dadi sawatara pérangan:

 Laporan cacahé wong Yahudi ing Mesir kang wis mundhak.
 Nabi Musa ditimbali.
 Pambébasan wong Yahudi saka pangulunan karo 10 malapetaka kang ditimpakaké marang bangsa Mesir. 
 Metune bangsa Yahudi saka Mesir lan panglungane marang Gunung Sinai.
 Prajanjeyan Allah karo umaté ing Sinai. Bangsa Israèl diparingi hukum-hukum moral, sipil lan agama kanggo cekelan urip.. 
 Instruksi nggawe nggong ibadat (tabernakel) kanggo bangsa Israèl; undhang-undhang kanggo para imam lan cara sembahyang marang Allah..

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Kaimaman iku kitab kaping telune tanakh lan uga kitab Torèt. Ing pirang basa Éropa, kitab iki diarani Leviticus, kang dijupuk saka basa Latin: Liber Leviticus  sakai basa Yunani: (το) Λενιτικόν. Ing basa Ibrani, kitab iki diarani  wayyikra kang tegesé iku: “Mula ditimbali déning panjenengan”, tembung-tembung pratama kitab iki.

Kitab iki isiné undhang-undhang kanggo ibadat lan upacara-upacara agama bangsa Israèl ing jaman mbiyen. Uga kanggo kaperluwane para imam (kaum Levi) kang tanggung jawab karo palaksanane.

Pethikan kang misuwur dhéwé saka buku iki yaiku kang mau déning Gusti Yesus dhawuh utama kang kapindho, "Cintailah sesamamu seperti kamu mencintai dirimu sendiri" (19:18).

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Wilangan iku kitab Tanakh lan Torèt sing kaping papat. Kitab iki nyaritakake paristiwa-paristiwa sing dialami déning bangsa Yahudi nalika 38 taun lawase ana ing padang pasir.

Ing basa Ibrani, kitab iki diarani be-midbar, sing tegesé “laladan alasan”, tetembungan pratama kitab iki. Banjur tembung wilangan iku pertalan saka septuaginta, numeri, bab cacah jiwa bangsa Yahudi.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Andharaning Torèt iku kitab kaping lima tanakh lan uga kitab Torèt. Ing basa Ibrani, diarani Devarim ("tetembungan"), saka ukara pamulan "Eleh ha-devarim."

Ing sawatara basa ing Éropah, kitab iki diarani Deuteronomium, saka basa Latin kang njupuk saka septuaginta saka basa Yunani: Δευτερουόμιου. Sajatine bab iki siji kaluputan ing alihbasa saka asliné ing basa Ibrani saka pasal 17:18; 
“Yèn wong dikukuhaké dadi ratu, wong mau kudu diwènèhi Kitab Angger-anggeré Allah kang isi dhawuh-dhawuh lan piwulangé Allah, kang diturun saka kitab asli, kang disimpen déning para Imam Lèwi.”
Déning para panulis septuaginta ukara iki dipretalaké dadi: “nulis kanggo awaké dhéwé salinan kukum iki”. Nanging kalepatan iki ora patiya parah.

Kitab Andharaning Torèt iki kabangun saka sarèntènging khotbah-khotbah kang diucapaké déning Nabi Musa ing ngarepé bangsa Israèl nalika kabèh ana ing tanah Moab. Kabèh padha mandheg ing kono sawisé ngrampungaké lelungan dawa ngliwati ara-ara samun amba lan sadhurunge lumebu tanah Kanaan kanggo ngepèk nagara iki.

Isi 
Sawetara prakara wigati saka kitab iki iku:
 Musa ngélingaké bangsa Israèl kadadéan-kadadéan gedhé salawasé 40 taun pungkasan. Panjenengané njaluk marang bangsa Israèl supaya kabèh éling kepriyé Allah tau mimpin kabèh ngliwati tegal wedhi. Mula iku kabèh dijaluk padha setyaa marang Gustine.
 Musa mbalèni isining Sepuluh Perintah Allah, lan menekankan tegesing Paréntah kang pisan. Panjenengané dhawuh supaya wong Israèl ngibadah marang Allah waé. Banjur mbalèni manèh isining sawatara kukum lan paréntah kang nata kahuripaning bangsa Israèl ing tanah kang wis dijanjeaké.
 Musa ngélingaké bangsa Israèl prakara tegesing 'Iketan Janji Gusti karo wong-wong Israèl. Musa dhawuh bangsa Israèl supaya nganyaraké kasadyané kanggo netepi kawajibané kabèh.
 Yosua diangkat dadi gantiné nabi Musa kanggo mimpin umat Gusti. Sawisé ngidungaké tembang pepujèn kanggo kasetyaning Allah, lan mangucap berkah kanggo bangsa Israèl, Musa séda ing Moab, ing sisih wétan kali Yordan.

Amanat kitab iki Allah wis nylametaké lan maringi berkah umat pilihan-É, bangsa kang ditresnani. Dadi bangsa Israèl ora olèh nglalèkaké bab iku. Kabèh kudu tundhuk lan ngestokaké dhawuhing Gusti, supaya urip terus lan diparingi berkah.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Yosua dijupuk saka basa Ibrani: יהושׁע Yehoshua utawa Yəhôšuª‘, kang tegesé “karo pitulungan sang Yahwe. Saliyané asma nabi kang jaré nulis kitab iki kang jenengé padha, ya uga asmané Gusti Yesus ing basa Aram.

Kitab Yosua ngwedharaké kandha caritaning bangsa Israèl nalika mangrebut nagara Kanaan, dipanggedhèni déning Yosua. Ya dhèwèké iku kang nggantèni Musa mimpin umat Israèl. Kadadéan-kadadéan wigati kang dikandhaaké ing buku ini yaiku antarané: panyabrangan ing Kali Yordan, Bedhahé kutha Yerikho, perang ing Ai, lan pangukuhan anyar prajanjian antara Allah karo umat-E.

Salah sijining pethikan misuwur saka buku iki yaiku: “ Saupama kowé padha ora gelem ngabdi marang Allah, padha netepna putusan ing dina iki uga, sapa kang arep kokbektèni. Apa brahala-brahala kang biyèn disembah déning para leluhurmu ing Mésopotamia, apa brahala-brahalané wong Amori kang panggonané saiki kokenggoni. Déné aku lan kulawargaku, arep padha ngabekti marang Allah."

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Para Hakim, sing asalé saka Alkitab, Prajanjian Lawas, ing basa Yunani sajeroning septuaginta diarani: “ì tôn kritôn bíblos" utawa "tôn kritôn". Banjur ing basa Latin diarani "liber Judicum" utawa "Judicum".

Kitab iki isiné kandha-kandha saka jaman pra-sajarah Israèl  sadurungé bangsa iku awujud karaton tunggal. Yaiku diarani jaman pangrebutaning Kanaan lan ngadhegé karaton Israèl. Kandha-kandha iku bab prakara barang-barang sing dilakoni para pahlawan satriya bangsa. Kabèh padha diarani hakim, nanging sajatiné – kabèh iku dudu hakim kaya pangertèn jaman saiki nanging para sénapati perang. Salah sijining para pahlawan iki sing misuwur, jenengé Simson. Kandha caritané ana ing pasal 13–16.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Rut utawa Ruth (רות, basa Ibrani "welas asih") iku wong wadhon saka bangsa Moab. Dhèwèké ibu Obed, mbahé èstriné Raja Dawud. Miturut Kitab Prajanjian Anyar, dhèwèké salah sijining leluhur Gusti Yesus (Injl Matius 1:5).

Caritan bab Rut kahanané dumadi nalika satengahing jaman perang kang kaya dicaritaake sajeroning kitab Hakim-Hakim. Sanadyan garwané wong Israèl wis séda, dhèwèké tetep nuduhaké kasatyané marang ibu maratuwané kang warganagara Israèl, lan tansah sembahyang marah Allah umat Israèl. Ing wusanané carita iki, Rut olèh bojo anyar, sanak saduluré garwané swargi. Liwat garwané kang énggal iki, Rut dadi mbah buyuté ratu Dawud, ratu Israèl kang gedhé dhéwé.

Kandha-kandha carita kang ana ing kitab Hakim-hakim nuduhaké angèlé kaanan amarga umat-E Allah nilaraké sang hyang Pangèran. Kitab Rut iku pawalikané, ing kitab iki dituduhaké yèn Gusti Allahé wong Israèl uga maringi berkah marang wong asing kang setya lan banjur percaya marang Gusti Allahé wong Israèl. Amarga pratingkahé Rut iki, mula dhèwèké diangkat dadi umating Allah.

Isi 
 Naomi bali menyang Betlehem karo Rut 1:1-22 
 Rut ketemu karo Boas 2:1--3:18 
 Boas omah-omah karo Rut 4:1-22
Kitab II Babad iki péranganing kitab Prajanjian Lawas utawa Tanakh.

Kitab iki terusané I Babad. Kitab iki wiwitané nyritaaké pangadheg pamarèntahé sang Ratu Suleman nganti sédané. Sawisé nyritaaké kandha pangamuké bebrayan ing tlatah lor sing kabawah Yerobeam nglawan Raja Rehabeam, kitab iki mung nyritaaké sajarahé Yudea, yaiku karaton kidul, nganti dibedhahé Yerusalem ing taun 586 SM.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Ezra (basa Ibrani עזרא Ezra utawa ‘Ezrā’) iku sang nabi kang mimpin wong-wong buwangan kang padha bali saka Babel menyang Yerusalem ing taun 459 SM.

Kitab Ezra iku terusané kitab Babad, lan bisa dibagi kaya mengkéné:

 Grup ping pisan iku wong-wong buwangan Yahudi kang mulih saka Babel menyang Yerusalem, ngestokaké dhawuhé Kores, raja Pèrsi.
 Baitallah (Dalem Gusti) ing Yerusalem dibangun manèh lan dislameti. Banjur dienggo nglakoni ibadat manèh.
 Pirang taun manèh, ana grup ping pindho wong Yahudi liyané kang bali menyang Yerusalem. Grup iki digiring déning Imam Ezra, siji ahli hukum Gusti. Ezra ngrewangi nata manèh kauripaning wong cilik ing babagan agama lan sosial, supaya bisa ngreksa warisan rohani Israèl.
Kitab Nehemia bisa kaanggep lanjutané kitab Ezra. Katoné kitab iki ditulis antara taun 431 SM – 430 SM nalika Nehemia bali kanggo kaping pindho menyang Yerusalem sawisé lunga menyang Pèrsi.

Kitab iki kasusun saka patang pérangan:
 Carita bab dibanguné manèh Tembok Yerusalem, lan pratélan wong-wong sing teka saka Babilonia (bab 1-7). 
 Laporan bab kahananing agama kaum Yahudi rikala iku itu (bab 8-10). 
 Cacah jiwa sing dunungi lanang diwasa in Yerusalem, lan jeneng-jeneng para sesepuh, sarta pratélan para imam lan kaum Lewi (bab 11-12:1-26).
 Slametan Tembok Yerusalem, palantikan pegawé Dalem Gusti (Bait Allah) kaping pindho lan reformasi sing dilakoni déning Nehemia (bab 12:27 - 13).

Sawisé kitab ini, carita saka Prajanjian Lawas wis puput.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Ester iku carita legèndha sekular, nanging tanpa réferènsi rohani lan settingé ing Susa, kutha krajan Pèrsi. Kamungkinan gedhé kitab iki uga ditulis ing Pèrsi, sawisé abad angka 5 SM.

Kandhaning kitab iki bab siji pahlawan wadhon kang ngarané Ester, saduluré Mordekhai, uga siji pahlawan. Wanita iki bisa nylametaké bangsa Yahudi ing Karaton Pèrsi kang bakal dipatèni entèk-entèkan déning Haman, siji wong kang gething karo bangsa Yahudi. Carita kang ana sajeroning kitab iki dihubungaké karo pista gedhé Yahudi Purim.

Uga delengen 
 Tambahan Kitab Ester (Deuterokanonika)

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kidung Agung (ing basa Ibrani: Shir-HaShirim) iku kelumpukan tetembangan asmara lan malahan ana sing erotis. Amarga iku, kerep diarteake siji gegayutan antara Allah karo umat-E.

Biasane kitab Prajanjian Lawas sing kaping-22 iki dianggep ditulis déning nabi Suleman utawa Salomo. Mulané ing basa Inggris diarani "The Song of Solomon".

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kidung Pasambat (איכה ʾēḫā(h), Eikha) iku katata cacahé saka limang tembang kang manyambati kutha Yerusalem kang dibedhah para satru, wadya bala Babel ing taun 586 SM, lan sirna rusaking kretaning bumi sarta masa pambuwangan sawisé iku.

Ing basa Ibrani kitab iki diarani Ekhah, kang tegesé "Kepriyé?" lan sawijining mantra dienggo miwiti kidung pasambat. Sajeroning Septuaginta ing basa Yunani, kitab iki diarani threnoi (saka basa Ibrani qinoth, kang tegesé "pasambatan").

Sanadyan kitab iki lumrahé nadané sedih, nanging uga katon segi kapracayan ing Gusti lan pangarepan masa ngarep kang luwih becik. Tetembangan iki kabèh digunaaké wong Yahudi sajeroning ngibadahé ing dina-dina astamiwa kaya dienggo pasa lan berkabung. Dina-dina kusus iki dianaaké saben taun kanggo mèngeti malapataka kang nibani bangsa Yahudi ing taun 586 SM.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Yéhèzkièl (Ibrani ספר יחזקאל Sefer Yekhezkel) iku asmaning siji kitab ing Alkitab Prajanjian Lawas. Sing nulis iki dianggep sang nabi Yéhèzkièl. Ing Al-Qur'an, nabi iki uga ana lan diarani Zulkifli.

Miturut Alkitab, nabi Yehezkiel manggon ing papan pambuwangan ing Babel, sadurungé lan sawisé Yerusalem dibedhah ing taun 586 SM. Welingané diwènèhaké marang wong-wong kang dibuwang ing Babel lan kang wis padha manggon ing Yerusalem.

Isi 
Kitab Yéhèzkièl bisa dipérang dadi patang pérangan wigati, yakuwi: 
 Paringatan marang umat Israèl yèn Allah bakal dumendha kabèh wong lan Yerusalem bakal dibedhah rusak. 
 Weling saka Allah yèn Sampéyan Dalem kersa dumendha bangsa-bangsa liya kang nyiya-nyiya lan nasaraké umat Gusti.
 Panglipur kanggo Israèl sawisé Yerusalem binedhah, lan janji bab masa ngarep kang luwih padhang. 
 Gambaran Yéhèzkièl bab Baitallah lan bangsa kang wis dibangun anyar manèh. Yéhèzkièl iku wong kang teguh imané lan hébat daya imajinasiné. Sapérangan gedhé wewelingé olèhé wruh amarga pinaringan wangsit-wangsit wahyu, lan kabèh dikandhakaké marang wong Israèl awujud pakaryan kang dadi lambang kang cetha kanggo bangsa Israèl. Yéhèzkièl wanti-wanti perluné dianakaké pambangunan anyar ati lan jiwa, sarta tanggung-jawabing kabèh wong marang dosa-dosané dhéwé. Ing jawatané dadi nabi, Yehezkiel mènèhi pawigatèn kusus marang Baitallah lan wigatiné urip miturut kersaning Gusti.

Uga delengen 
 Merkabah

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Danièl iki bisa kaanggep kitab sing menarik amarga pirang pérangan kitab iki, yaiku sakai pasal 2:4a nganti 7 ditulis nganggo basa Aram. Kamangka pérangan liyané nganggo basa Ibrani. Prakara iki rada anèh, marga kitab iki sajatiné kabèh sing nulis wongé padha.

Ana kamungkinan gedhé yèn kitab iki ditulis sakiwa-tengené taun 165 SM.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Obaja sing cekak iki olèhé nulis ora dingertèni kapan sawisé kutha Yerusalem dibedhah ing taun 586 SM. Edom musuh bebuyutan bangsa Yehuda, senang banget; kabèh padha ngréwangi musuh lan ngrampok Yerusalem.

Nabi Obaja ngramal yèn bangsa Edom bakal didendha ing Gusti lan direbut tanahé kaya bangsa-bangsa liyané sing mungsuhi Israèl.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Yunus iku buku sing séjé dhéwé karo buku-buku nabi liyané ing jero Alkitab. Amarga buku iki isiné dudu weling sang nabi, nanging nyritaaké pangalaman Nabi Yunus, nalika dhèwé nyoba sumingkir saka dhawuhing Gusti.

Ing basa Ibrani, Yunus diarani Jonah sing tegesé “mrepati”.

Gusti dhawuh Yunus nekani kutha Niniwe, kutha krajané karaton Asuriah, mungsuh Israèl. Nanging Yunus ora gelem lunga menyang kutha iku kanggo mènèhaké welinging Gusti, amarga dhèwèké percaya yèn wong-wong Niniwe mandheg olèhé tumindhak dosa, banjur Gusti ora bakal nindhakaké kersané mbesmi kutha iki.

Wusanané, sawisé pirang-pirang kadadéan sing ninggal kesan, Yunus ngèstoakŕ dhawuhing Gusti. Nanging dhèwèké ngrasa ndongkol, amarga Niniwe ora sida dibesmi.

Amanating kitab iki, yaiku yèn Gusti Allah iku Sarwa Ngampuni lan Sarwa Sayang marang wong-wong ing donya. Gusti luwih seneng ngampuni tinimbang ngrusak siji bangsa, sanadyan bangsa iku mungsuhé bangsa umat-E dhéwé.

Katonané kitab Yunus ditulis déning Yunus dhéwé. Kitab Yunus dirujuk déning Gusti Yesus sajeroning Prajanjian Anyar (Injil Matius 12:39, 40; Injil Lukas 11:29).

Kitab ing Prajanjian Lawas
Katoné kitab nabi Mikha, uga ditulis déning nabi kang asmané padha. Mikha olèhé sugeng sajaman karo nabi Yesaya lan asalé saka siji désa ing Yehuda, ing karaton kidul. Dhèwèké yakin tenan yèn Yehuda bakal ngadhěpi mala pataka kaya kang diumumaké déning Amos bab karaton lor. Mikha uga ngandhani yèn Allah mesthi ya bakal ndendha bangsa Yehuda amarga kejem banget lan ora adil marang wong liya, Nanging ing kotbahing Mikha ya katon ana tandha-tandha kang luwih cetha bab pangarepan ing mangsa ngarep.

Pérangan-pérangan kang menarik digatèaké sajeroning buku iki yaiku: gambaran adem tentrem ing sawewengkoning bumi ing ngisor pimpinaning Allah (Mikha 4:1-4); banjur ana ramalan bab siji Ratu Agung kang bakal muncul saka trahing Dawud lan bakal ngasta pangayeman ing bangsa Yehuda (5:2-4); lan, ing siji padha (6:8), ana ringkesan saka apa kang bakal diomongaké déning para nabi-nabi Israèl, yaiku: "Sing dituntut Allah saka awake dhéwé iku supaya tumindhak adil, tansah ngamalaké sih-tresna, lan andhap asor urip manunggal karo Gusti."

Tokoh Prajanjian Lawas
Kitab Nabi Nahum ditulis kanggo mèngeti olèhé kutha Niniwe, kutha krajan bangsa Asuriah, musuh bebuyutan Israèl dibedhah. Kadadéan iki anané kira-kira ing wusanané abad kaping-7 SM lan bisa kaanggep dendhaning Gusti marang bangsa sing kejem lan angkuh iki.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Zefanya iku nabi kang ngaturaké wewelingé ing taun-taun pungkasan saka dari abad angka 7 SM, kira-kira kiwa-tengené dasawarsa sadurungé Raja Yosia ngayasa nganaaké pambecikan-pambecikan ing babagan agama ing taun 621 SM.

Intisari buku iki mèmper karo buku-buku nabi liyané yaiku: bab ancaman satekané malapetaka lan pangrusakan gedhé, wujuding dendha kaukumaning olèhé mamuja ing déwa-déwa déning bangsa Yehuda. Bangsa-bangsa liya uga bakal diukum déning Allah. Nanging sanadyan Yerusalem mèlu dirusak, bakal teka manèh wanci kapan kutha iku bakal dienggoni wong-wong kang jujur lan tangat marang Gusti.

Tokoh Prajanjian Lawas
Kitab Hagai iku kumpulaning wewekasing Allah sing disampèaké déning Nabi Hagai ing taun 520 SM. Wektu iku wong Israèl durung bali saka pambuwangan ing Babel.

Anging sanadyan wus manggon pirang-pirang taun ing Yerusalem, Dalem Gusti (Baitallah) isih tetep awujud puing-puing waé. Ing wewekas lan wejangan iku, Allah ndhesek kaum pimpinaning bangsa Israèl supaya yasa manèh Dalem Gusti. Allah uga janji yèn bakal maringi karejan lan kasajahtraning umat Israèl sing wis dianyarake lan disucèake.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab Zakharia kaserat saka rong pérangan kang séjé:
 Pasal 1-8 isiné ramalan-ramalan Nabi Zakharia kang inucapake antara taun 520 lan taun 518 SM. Ramalan-ramalan iku akèhé dinyatakake mawujud wahyu-wahyu lan ngomongake renovasi Yerusalem, Dalem Gusti (Baitallah), lan panyucen umat Gusti. Zakharia uga ngramalake wektu tekane Raja kang dijanjekake Allah marang umat-E.
 Pasal 9-14 iku awujud kumpulan wewekas kang inucapan ing wayah kang luwih mengkéné. Ing kéné diomongaké Juru Slamet kang bakal mara ing donya lan panghakiman dina pungkasan.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Kitab pungkasan Prajanjian Lawas iki ditulis déning nabi Maleakhi saka abad kaping-5 sadhurunge Masehi, sawisé Baitallah ing Yerusalem diyasa manèh. Buku iki mligi dikarepaké kanggo asung daya para imam lan rakyat supaya nganyaraké kasatyane kabèh ing janjine karo Allah.

Wis cetha yèn mrosote kauripan lan cara ngibadah umat Gusti iku kadadéan tenan. Para imam lan rakyat ngapusi Allah: Kabèh padha ora nyaosi Allah apa-apa sing kudu dicaosaké marang panjenengané lan ora urip manèh manut tatacara sing wis dhawuhané Gusti.

Anging Allah bakal rawuh manèh kanggo ngadili lan nyucèkaké umat-E. Panjenengané kersa ngirimake duta panjenengané kanggo nyiapaké dalan lan ngwartaaké Janji Gusti.

Kitab ing Prajanjian Lawas
Injil Matius iku kitab kapisan Injil Prajanjian Anyar. Ing kitab iki sarasilah Gusti Yesus minangka siji priyayi saka trah Dawud dipratélakaké. Injil iki kalebu Injil sinoptis.

Prajanjian Anyar
Injil
I Korintus, iku pakumpulané layang rasul Paulus marang para jumuwah ing kutha Korintus kaping pisan. Kitab iki péranganing Prajanjian Anyar.

Prajanjian Anyar
II Korintus, iku pakumpulané layang rasul Paulus marang para jumuwah ing kutha Korintus kaping pindho. Kitab iki péranganing Prajanjian Anyar.

Prajanjian Anyar
Layang Paulus Galatia, iku pakumpulané layang rasul Paulus marang para jumuwah ing tlatah Galatia, panggonané bangsa Keltik ing Anatolia (saiki Turki). Kitab iki péranganing Prajanjian Anyar.

Prajanjian Anyar
Layang Paulus Efesus, iku pakumpulané layang rasul Paulus marang para jumuwah ing kutha Efesus, pasisir kulon Anatolia (saiki Turki).. Kitab iki péranganing Prajanjian Anyar.

Prajanjian Anyar
Linus Benedict Torvalds (lair ing 28 Dhésèmber 1969) inggih punika tiyang ingkang ngawiwiti pengembanganipun Linux, inggih punika kernel ipun sistem operasi, kaliyan sapunika, gadhah ndamel supados koordinator proyek punika.

Dipun gagasi saking Minix, (kernel kaliyan sistem operasi ingkang dikembangaken déning Andrew Tanenbaum), piyambakipun ngeraos betah sistem operasi Unix ingkang saged mlampah dhateng komputer ing ngriyonipun. Torvalds ndamel pengembanganipun kernel Linux ing wayah selanipun kaliyan ngagem alatipun piyambak.

Linus krama kaliyan Tove Torvalds (lair Monni) – satunggaling jawara karaté Finlan ingkang naté menang kaping enem. Linus kapanggih piyambakipun kapisan ing taun 1993 nalika kuliah komputer. Linus ngajari para siswa nyerat e-mail. Lajeng Linus angsal e-mail isinipun panyuwunan kekencan. Sapuniki Linus kaliyan Tove pinaringan putri tiga: Patricia, Daniela, lan Celeste.

Linux
Lair 1969
Artikel mawa basa krama
Para Korawa (utawi rikala-kala Kurawa) punika para paraga antagonis salebeting wiracarita Mahabharata. Sedaya punika para mengsah bebuyutaning para Pandhawa. Cacahipun wonten satunggal atus kaliyan sadaya punika, putranipun prabu Dertarastra ingkang wuta boten saged ningali kaliyan garwanipun, sang pramèswari, Dewi Gandari.

Tegesipun nama
Korawa utawi Kaurava ing basa Sangskreta, tegesipun “tiyang saking trah Kuru”. Kuru punika leluhuripun para panguwasa ing nagari Hastina. korawa punika putra saking Destarastra kaliyan dewi gendari. cacahipun wonten satus.Sajatinipun para Pandhawa ugi saking trah Kuru, nanging namung para Korawa kémawon ingkang dipunsebat kados punika.

Para Korawa
Ing andhap punika inggih namanipun para Korawa. Kalihipun Korawa utama inggih punika Suyodana/Duryodana kaliyan Duhsasana dipunsebat langkung riyin. Lajeng sanèsipun dipunsebat miturut urutanipun abjad Latin:

Suyodana/Duryodana
Duhsasana
Abaswa
Adityaketu
Alobha
Anadhresya
Anudhara
Anuradha
Anuwinda
Aparajita
Aswaketu
Bahwasi
Balawardana
Bhagadatta
Bhima (Korawa)
Bhimabala
Bhimadewa
Bhimaratha
Carucitra
Citradharma
Citrakala
Citraksa
Citrakunda
Citralaksya
Citrangga
Citrasanda
Citrasraya
Citrawarman
Dharpasandha
Dhreksetra
Dirgaroma
Dirghabahu
Dirghacitra
Dredhahasta
Dredhawarman
Dredhayuda
Dretapara
Duhpradharsana
Duhsa
Duhsah
Durbalaki
Durbharata
Durdharsa
Durmada
Durmarsana
Durmukha
Durwimocana
Duskarna
Dusparajaya
Duspramana
Hayabahu
Jalasandha
Jarasanda
Jayawikata
Kanakadhwaja
Kanakayu
Karna (Korawa)
Kawacin
Krathana
Kundabhedi
Kundadhara
Mahabahu
Mahacitra
Nandaka (Korawa)
Pandikunda
Prabhata
Pramathi
Rodrakarma
Sala (Korawa)
Sama (Korawa)
Satwa (Korawa)
Satyasanda
Senani
Sokarti
Subahu
Sudatra
Suddha (Korawa)
Sugrama
Suhasta
Sukasananda
Sulokacitra
Surasakti
Tandasraya
Ugra
Ugrasena
Ugrasrayi
Ugrayudha
Upacitra
Upanandaka
Urnanaba
Wedha
Wicitrihatana
Wikala
Wikatanana
Winda
Wirabahu
Wirada
Wisakti
Wiwitsu
Wyudoru

Para Korawa wusananipun tiwas sadaya ing perang Bratayuda. Sang Korawa ingkang tiwasipun pungkasan punika Suyodana. Piyambakipun pupunipun dipunpupuh mawi gadha sakemengipun déning Wrekodara ngantos tiwas.

Sadhèrèk para Korawa
Para Korawa cacahipun satus, nanging taksih gadhah sadhèrèk èstri kaliyan jaler. Inggih punika Yuyutsu, putra prabu Dertarastra nanging bènten ibu, ibunipun wanita wesya. Lajeng saking Dewi Gandari, wonten malih putra namanipun Duskampana kaliyan putri Duhsala (utawi Duśśala).

Kapurih mangga ugi dipunpriksani
Bratayuda
Pratélan Tokoh Wayang
Mahabharata
Sastra Jawa Kuna

Rujukan
 I Gusti Putu Phalgunadi, 1990, Âdi Parva. The First Book. New Delhi: International Academy of Indian Culture and Aditya Prakashan, kaca 186-189.

Paraga wayang
Mahabharata
Artikel mawa basa krama
Korawa