AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Jinising Tanduran yaiku jinis-jinis tanduran kang dibagi saka golongane, kaya ta:

 Jenengé pari, tuladha: gaga, jero, ketan, randha mèter, dhudha ngasag, lan liya-liyane.
 Jenengé gedhang, tuladha: jambe, ambon, raja, kusta, byar, kepok, lan liya-liyane.
 Jenengé klapa, tuladha: genjah, gadhing, sawit, tahun, lan liya-liyane.
Jenengé pring, tuladha: gadhing, apus, wulung, ampel, cendhani, lan liya-liyane.
Jenengé jeruk, tuladha: bali, keprok, pacitan, uwik, pecel, lan liya-liyane.
Jenengé jambu, tuladha: wer, darsana, kluthuk, mete, lan liya-liyane.
Jenengé pelem, tuladha: sengir, golek, podhang, arummanis, lan liya-liyane.

Rujukan 

Tetuwuhan
Gegaman Kewan yaiku gegamané kewan kanggo nanggulangi bebaya utawa golèk pangan lan duwé piranti, kaya ta:

 Pitik jago sarana/nganggo jalu lan cucuk.
 Kebo, sapi, wedhus nganggo sungu.
 Kèwan gajah nganggo tlalé lan gadhing.
Macan, kucing, lan singa nganggo kuku lan siung.
Tawon lan kumbang, kala jengking nganggo entup.
Ula kobra, welang, dumung nganggo wisa.
Yuyu, urang, kala jengking nganggo sapit utawa capit.
Lele lan kathing nganggo patil.
Warak utawa badhak nganggo cula.
Kidang lan menjangan nganggo sungu lan playuné.
Cecak nganggo utawa carane buntuté ditugel.

Rujukan
Gegaman Wayang Purwa yaiku gegaman kang diduweni dèning para ratu lan para satriya ing babagan cerita wayang purwa, kaya ta:

Jamus Kalimasada gegamané Prabu Puntadèwa.
Cakrabaskara lan Wijayakusuma gegamané Prabu Kresna.
Nenggala lan Alugara gegamané Prabu Baladèwa.
Kuntawijayadanu lan Kaladèté gegamané Prabu Basukarna.
Gumawijaya gegamané Prabu Ramawijaya.
Kemlandingan Putih gegamané Prabu Harjuna Sasrabahu.
Selatimpuru gegamané Prabu Matswapati.
Kyai Tundungmungsuh gegamané Prabu Drupada.
Keris Kalanadhah, Pulanggeni, Panah Pasopati, Sarotama, Ardhadhedhali, lan Naracawantah gegamané Radèn Arjuna.
Gada Rujakpolo lan Bargawastra gegamané Radèn Bimasena.
Gada Lukitapati gegamané Resi Sèta.
Gada Wesikuning gegamané Radèn Setyaki.
Panah Surawijaya gegamané Radèn Leksmanawidagda.
Panah Barla gegamané Radèn Dursasana.
Cundhamanik gegamané Resi Durna lan Aswatama.
Naracabala gegamané Prabu Duryudana.
Panah Nagapasa gegamané Raden Indrajid utawa Begananda.

Rujukan
Araning kembang ing tandhuran dèning basa Jawa, kaya ta:

 Kembang arèn jenengé dangu
 Kembang tebu jenengé gleges
 Kembang kencur jenengé sèdhet
 Kembang pandhan jenengé pudhak
 Kembang pring jenengé krosak
 Kembang gedhang jenengé tuntut utawa jantung
Kembang randhu jenengé karuk
Kembang pohung jenengé ingklik
Kembang cubung jenengé torong
Kembang jambé jenengé mayang
Kembang so jenengé uceng
Kembang blimbing jenengé maya
Kembang garut jenengé gremeng
Kembang pacé jenengé sarwendah
Kembang jéngkol jenengé kecuwis
Kembang nipah jenengé dongong
Kembang kanthil jenengé gadhing
Kembang durèn jenengé dlongop
Kembang salak jenengé ketheker
Kembang krambil jenengé manggar
Kembang jati jenengé janggleng utawa apa
Kembang kélor jenengé limaran
Kembang nangka jenengé babal utawa angkup
Kembang kacang jenengé besengut
Kembang kapas jenengé kadi
Kembang suruh jenengé drèngès
Kembang kluwih jenengé onthèl
Kembang dhadhap jenengé kecélung
Kembang jagung jenengé sinuwun

Rujukan 

Kembang
Tembung aran
Alih basa utawa kang luwih dikenal terjemahan yaiku ngganti basa kang ana ing teks menyang basa liyané. Contoné, teks kang nggunakaké basa Jawa diganti nganggo basa Indonesia, ancasé supaya isining teks uga bisa dingertèni déning wong kang ora paham basa Jawa.

Rujukan
Metode Transkripsi Standar yaiku metode alih tulis seratan teks kang katulis kanthi dhasar ejaan yang disempurnakan (EYD).

Rujukan
Paleografi yaiku ilmu kang ngrembug manéka warna tulisan kuna. Ilmu iki diprelukaké kanggo neliti tulisan kuna kang ana ing watu, logam, utawa liya-liyané.

Ancas 
Ilmu Paleografi duwèni ancas:

 Njlèntrèhaké tulisan kuna, amarga tulisan kuna angèl diwaca
 Kanggo nemtokaké wektu lan panggonan tulisan tartamtu. Padatané karya sastra ora nyebutaké ana ngendi karya kuwi kagawé, lan sapa panganggité. Uga prelu nggatekaké tandha-tandha liyané, kaya ta bahan naskah, dawa lan jarak barisé, tinta (mangsi) kang digunakaké, lan liya-liyané.

Rujukan
Araning Godhong ing tandhuran dèning basa Jawa, kaya ta:

 Godhong asem jenengé sinom
 Godhong jarak jenengé bledhèg
 Godhong lombok jenengé sabrang
 Godhong kecipir jenengé kethèthèt
 Godhong lempuyang jenengé lirih
Godhong tèla jenengé jlegor
Godhong turi jenengé pethuk
Godhong kacang jenengé rendeng
Godhong pari jenengé damèn
Godhong pupus arèn jenengé dliring
Godhong cocor bèbèk jenengé tiba urip
Godhong kacang lanjar jenengé lembayung
Godhong mlinjo jenengé so
Godhong pring jenengé elar manyura
Godhong randhu jenengé baladewa
Godhong katès jenengé gamplèng
Godhong jambé jenengé procot
Godhong kèlor jenengé sapu jagad
Godhong wuni jenengé mojar
Godhong dhadhap jenengé tawa
Godhong jarak kebo jenengé lomah-lamèh
Godhong krambil jenengé blarak
Godhong kimpul jenengé lumbu
Godhong gebang jenengé kajang

Rujukan 

Basa Jawa
Araning Panggonan utawa wadhah ing basa Jawa, kaya ta:

 Padaringan panggonané beras
 Lumbung panggonané pari
 Papon panggonané apu/enjèt
 Kanthong/dompèt panggonané dhuwit
 Plangkan panggonané tumbak
 Salon panggonané sepèkér
 Slèpen panggonané mbako
Pendhok panggonané keris
Endhong panggonané panah
Gayor panggonané gong
Warongko panggonané keris
Pagupon panggonané dara
Krangkeng panggonané macan
Tala panggonané tawon
Sudhung panggonané cèlèng
Rong panggonané ula
Lèng panggonané semut lan gangsir
Susuh panggonané manuk
Kombong panggonané bèbèk
Kranji panggonané pitik
Gedhongan panggonané jaran
Padhepokan panggonané pandhita utawa resi
Pacrabakan panggonané pandhita mulang wurung
Pasanggrahan panggonané tetirah, dununge ing lereng gunung
Tangsi panggonané kanggo asrama tentara utawa polisi
Kedhaton panggonan dalemé ratu

Rujukan 

Basa Jawa
Tembung Gerban-gerba yaiku tembung rerangkèn utawa tembung loro sing didadeké siji, nanging ana sing dielongi utawa diungkrèt (disingkat). Tembung gerban-gerba sing akeh-akeh kanggo ing tembang, kanggo ngetung guru wilangan utawa lagu, kaya ta:

Malbeng tegesè malbu + ing (malebu = lumebu + ing).
Lagyantuk tegesè lagi + antuk (èntuk).
Maharsi tegesè maha + resi (pandhita sing kondhang).
Sitinggil tegesè siti + inggil.
Narpèndah tegesè narpa (ratu) + èndah (ayu utawa linuwih).
Jalwèstri tegesè jaler + èstri (lanang wadon).
Nujweng tegesè nuju + ing.
Sarwèndah tegesè sarwa + èndah (sarwa becik, endah, lan apik).
Sarotama tegesè sara + utama (panah/jemparing linuwih).
Klabang tegesè kala + abang (rupané abang).
Mahmèru tegesè maha + meru (linuwih - gunung = dhuwur).
Siniwakeng tegesè siniwaka + ing (diadhep dening....).
Dhemenyar tegesè dhemen + anyar (senengé yen isih anyar).
Sesotyadi tegesè sesotya + adi (inten sing apik = linuwih).
Narendra tegesè nara = indra (lanang, ratu).
Aneng tegesè ana + ing.
Sedyarsa tegesè sedya + arsa (duwe karep)

Rujukan
Tembung Kawi yaiku tembung kang dijupuk saka basa Kawi, kaya ta:

 Kartika tegesé lintang
 Candra/sasadara tegesé rembulan
 Tirta/warih tegesé banyu
 Samirana tegesé angin
 Arga/giri tegesé gunung
 Wisma tegesé omah
Suta/sunu tegesé anak
Tyas/nala/kalbu tegesé ati
Dwipangga/dirada tegesé gajah
Andaka tegesé banthèng
Séta/pingul tegesé putih
Wilis tegesé ijo
Bintulu tegesé biru
Priyoga tegesé dhéwé
Musna tegesé ilang
Duhkita/kingkin tegesé susah
Lumaksana tegesé lumaku
Kisma/bantala tegesé lemah
Surya/bagaskara tegesé Srengéngé
Akasa/ngantariksa tegesé langit
Dhahana/dahana tegesé geni
Samodra tegesé sagara/jaladri
Nétra tegesé mripat
Yayah/rama/sudarma tegesé bapak
Néndra tegesé turu/saré
Sardula tegesé macan/mong
Kresna tegesé ireng
Jenar tegesé kuning
Rekta tegesé abang
Mustaka tegesé sirah
Pratala/pratiwi tegesé lemah/bumi
Kantaka tegesé semaput
Kaloka/kawentar tegesé misuwur
Pralaya/sirna/palastra tegesé pejah

Rujukan 

Tembung Jawa
Tembung aran
Kalpika utawa sesupé seser yaiku ali-ali tanpa permata. Ali-ali kang mlungker tanpa wates lan buntuté iki duwèni makna krenteging ati kang arep jodhohaké wong wadon lan lanang.

Rujukan
Slindur yaiku kain kang ana ana ing salah sawijining ubarampé paningset. Slindur duwèni makna filosofis kang dijupuk saka warna abang lan putih kang ana ing kainé. Warna abang nglambangaké wanodya, déné warna putih nglambangaké wong lanang. Nyawijining wong wadon lan lanang dikarepaké supaya duwèni keturunan.

Rujukan
Mascarpone (diwaca Maskarpon) yaiku kèju seger asalé saka Italia digawé nggunakaké krim saka susu sapi . Amarga digawé kanthi nggunakaké krim, kèju iki kalebu ing jinis kèju . Keju Mascarpone putih utawa kuning lan duwé tekstur sing alus lan lembut. Mascarpone asring digunakaké kanggo nggawé panganan panutup kaya Tiramisu lan minangka pengganti krim ing sajian pasta utawa risotto .    Butuh sawétara dina sawise proses nggawé kèju iki dimasak lan siap dipangan.   Amarga nggunakaké krim lan dudu susu, Mascarpone nduwéni kandungan lemak sing dhuwur, yaiku 75%.

Asal-usul 
Mascarpone pisanan digawé ing sawétara kutha ing tlatah Lombardy, ing Italia ing wiwitan abad kaping 16. Kutha-kutha iki yaiku Brescia, Cremona, Mantova, Milano lan Sondrio .  Nalika kèju mung diprodhuksi ing mangsa gugur lan mangsa lan didol ing tas iku ditenun.  akéh asumsi babagan sejarah jeneng Mascarpone.   Ana sing ngarani, asale saka basa Spanyol, yaiku "mas que bueno" sing tegese "luwih apik tinimbang sing apik".   Sing ngomong, jeneng kasebut minangka relik saka Spanyol sing biyen ngjajah Italia .  Panému liyané ujar manawa jeneng kasebut minangka julukan sing asale saka jeneng pertanian ing antarané Milan lan Pavia, yaiku "Cascina Mascherpa".  Kajaba iku, jeneng Mascarpone uga bisa asale saka tembung " mascarpia " sing dadi sebutan lokal kanggo kèju Ricotta .   Keju Ricotta minangka kèju sing padha karo Mascarpone kanthi cara digawé saka susu.

Wujud lan tèkstur 

Keju iki putih utawa kuning kanthi tekstur sing alus lan kandhel.  Mascarpone bisa didol ing pasar ing pakét bunder.   lemak dhuwur nggawé  kèju ngembang lan ngelenga.  Keju iki duwé susu lan ambuné sing enak lan isih seger. Mascarpone nduwé rasa seger lan legi.

Panganggo 
Mascarpone bisa dipangan waé utawa digabungaké karo woh, sirup, utawa zabaione, yaiku jinis pudding susu manis saka Italia . Keju iki bisa digunakaké kanggo nggawé panganan cuci mulut kaya ta roti, puding, utawa tiramisu .  Kajaba iku, kèju iki uga bisa digunakaké minangka tambahan rasa ing sajian pasta utawa ing saos tomat .  Mascarpone uga bisa digunakaké minangka sesulihé mertega kanggo ngenthélaké lan nambah risotto .

Carané gawé 

Proses nggawé Mascarpone duwé pepadhan kanggo nggawé yogurt .  Keju iki digawé kanthi dhisik ngombe krim sing ngemot 30% lemak ing 90   °C.  Ora kaya kèju liyané, Mascarpone ora nggunakaké rennet ing Pabrik nanging nggunakaké asam sitrat kaya sing ditemokaké ing jus lemon .  . Mascarpone banjur garing banjur diombe dadi adhem banjur dadi tebal.   Amarga digawé nganggo rennet, Mascarpone biasané ora bisa diarani kèju.

Deleng uga

Cathetan sikil

Pranala njaba 

 Cara Nggawé Mascarpone ing Omah

Olah-olahan Éropah
Terminal Giwangan (Hanacaraka: , Terminal Ghiwangan) , yaiku terminal angkutan umum kang mapan ing Kutha Ngayogyakarta. terminal iki madeg ana ing Dhésa Giwangan, Umbulharja, Ngayogyakarta, pasé ing Dalan Imogiri TWétan Km 6, ing cedhaké watesaning Kutha Ngayogyakarta lan Kabupatèn Bantul. Terminal Giwangan dibangun kanggo nggentèni Terminal Umbulharjo. Terminal Giwangan minangka terminal paling gedhé yaiku terminal ing Indonesia kang dadi papan mandhegé bus kanggo kabèh kutha utama ing Sumatra, Jawa, Bali, lan Nusa Tenggara. Terminal kasebut diresmikaké tanggal 10 Oktober 2004  , rata-rata cacahé penumpang kang diladèni déning fasilitas kasebut udakara 20,000 saben dina, ananging cacahé bis kang ngliwati, tekan utawa mara menyang propinsi liyané, nganti 850 unit.   Ana 3 terminal Bus Yogyakarta liyane kang ndhukung terminal Giwangan. ​

Bus antarkutha

AKAP 

 Yogyakarta - Palembang - Jambi: Putra Remaja, Ramayana
 Yogyakarta - Lampung: Putra Remaja, Sinar Jaya
 Yogyakarta - Jabodetabek: Sinar Jaya, Pahala Kencana, Safari Dharma Raya, Handoyo, Ramayana, Santoso, Maju Lancar, Kramat Djati, Sumber Alam, Rosalia Indah, Prayogo, Murni Jaya, Laju Prima, Puji Kurnia
 Yogyakarta - Bandung: Bandung Express, Kramat Djati, Pahala Kencana, Budiman, Mandala
 Yogyakarta - Tasik: Budiman
 Yogyakarta - Cirebon: Citra Adi Lancar
 Yogyakarta - Cilacap: Efisiensi, Riyan, Aman
 Yogyakarta - Purwokerto: Efisiensi, Mulyo
 Yogyakarta - Magelang - Semarang: Ramayana, Tri Sakti, Mustika, Sumber Waras
 Yogyakarta - Wonosari - Praci - Batu Retno: Purwo Widodo
 Yogyakarta - Solo - Madiun - Surabaya: Sumber Selamat, Sugeng Rahayu, Mira
 Yogyakarta - Solo - Surabaya (via Karang Jati): EKA, Sugeng Rahayu
 Yogyakarta - Solo - Surabaya (via Semarang-Tuban): Jogja Indah
 Purwokerto - Yogyakarta - Surabaya: Handoyo, Rosalia Indah, Sugeng Rahayu, EKA
 Purwokerto - Yogyakarta - Malang: Rosalia Indah (via Blitar/Pandaan), Handoyo (via Pandaan), Zena
 Cilacap/Banjarnegara - Yogyakarta - Malang: Handoyo
 Yogyakarta - Solo - Jember - Banyuwangi: Mila Sejahtera, Akas Asri
 Purwokerto - Yogyakarta - Denpasar: Wisata Komodo, HD Transport
 Yogyakarta - Solo - Denpasar: Wisata Komodo, Restu Mulya, Gunung Harta, Safari Dharma Raya, Gunung Harta, Tami Jaya, Sedya Mulya
 Yogyakarta - Solo - Mataram: Safari Dharma Raya
 Lampung - Yogyakarta - Jember: Surya Mulya, Rosalia Indah, Sumber Alam, Sinar Jaya
 Yogyakarta - Solo - Grobogan/Gundih: Budi Jaya, Trans Zentrum, Subur Jaya, Rela, Purwo Gumilar
 Solo - Yogyakarta - Magelang: Rosalia Indah, Tri Sakti, Gege Transport

AKDP 

 Yogyakarta - Wonosari: Rawit Mulyo, Maju Lancar, Djangkar Bumi, Bakmi Jawa 
 Yogyakarta - Trenggalek (Via Ponorogo / Kertosono): Cendana, Madjoe Utama, Sari Indah, Dahlia Indah, Jaya I (Kuning), Jaya II (Putih), Harapan Jaya, Harapan Baru, Pelita Indah, Tentrem, Zena, Restu, Akas IV (Yuangga / Estu Jaya), Akas III (Kurnia Jaya / Anggun Krida), Akas N1, Akas NR, Harapan Kita, Haz, Jaya Utama, Indonesia, Widji Lestari, Ladju.

Rujukan 

Terminal Giwangan
Kutha Ngayogyakarta
Nalika krungu tembung pusaka, bokmanawa ana ing angen-angen banjur bayangke manèka warna pusaka kaya ta cundrik, keris, trisula, tumbak lan sapanunggalané. Panemu kuwi ora luput, awit jenengé pusaka adaté pancèn awujud gegaman landhep. Keris Brongot Setan Kober upamané minangka pusaka Adipati Jipang Panolan iya pusakané Arya Penangsang, nanging anggep pusaka kuwi amung winates gegaman mesthi waé ora sawutuhé bener, jalaran ana pusaka kang awujud piwulang. Contoné waé pusaka purwa maugena yaiku tilarané Kanjeng Susuhunan Pakubuwana Ingkang Kaping IX ing praja Surakarta.

Pusaka purwa maugena iku digambaraké kanthi lambang waringin sungsang, mula banjur sinebut piwulang waringin sungsang kanggo wewarah gesang tumuju urip sing laras, leres, lan lurus. Tembung waringin sungsang iku asal tembung "waringin" sing bisa ditegesi kepéngin mring wewarah, déné sungsang tegesé nyungsung gesang, mula wong urip kang kepengin slamet, teguh, rahayu, lan wilujeng tur uga kepéngin kepanggonan begja kudu tansah ngupadi wewarah gesang, aja mung urip sekarepé dhéwé. Déné godhongé waringin iku mujudake janma, oyot-oyoté munggah kuwi gambaraké para leluhur, tegesé uripé janma iku gumantung mring leluhur kang wus jalari lair ing madyapada.

Sabdatama kang diwènèhaké dening para sepuh iku nyata bakal mènèhi pituduh urip, awit bisa nggayuh tentreming ati, padhanging budi, lan paraning dedunung. Nalika ngadhepi godha rencananing urip, utawa kang aboté tanpa pepindhan, wong bisa nyinau sabdatama saka wong tuwa. Yèn ketemu pituduh mula ati goreh dadi tentrem, pikir peteng dadi padhang, nalar bingung dadi dunung. Kanthi anané sabdatama wong tumindak ora ngawur, dalujur tanpa ubur, mula sabdatama lan pituduh wong tuwa iku wigati banget digatèkaké .

Kanggo ngamalaké piwulang purwa maugena iku, wong kudu  ngawuningani dhasaré budi limang perkara, yaiku:

1. Wit budi: Wit budi iku digambaraké kaya déné witing klapa. Supaya bisa mènèk wong kudu sabar saka tataran ngisor nganti tumekèng pucak, iki mènèhi piwulang kanggo nglakoni piwulangé para luhur nyata butuhaké wektu, ora banjur ujug-ujug tumekèng pucuké wit budi.

2. Prau ombak samodra: gambaraké lamun urip ing bebrayan iku tansah kaserang ombak kaya déné lumakuning baita ing tengahing samodra. Ombak iku nggambaraké omongané wong akeh kang asring agawé gonjing supaya bisa lumaku jejeg tumuju gisiking kamulyan.

3. Galihing kangkung: wis mesthi angèl ngupadi, awit jeneng wit kangkung pancèn ora duwé galih, yèn bakal ngupadi galihing kangkung ketemuné mung kosong utawa bolong. Iki duwèni teges menawa pitutur wong tuwa iku tanpa pamrih utawa bolong mlompong.

4. Layanganing kuntul: iku nuduhaké yèn wong kang wis nguwasani kawruh kudu budidaya amrih ora ngétok-ngétokaké, becik tumindak prasaja.

5. Payung: saka tembung bapa biyung, tegesé amrih weruh dalaning urip. Wong iku butuh dalaning pepadhang, kang kagungan dalaning pepadhang yaiku Gusti Kang Maha Wikan, mula  manawa nampa karuwetaning urip, sabdatama lan pituduh prayoga saka bapa biyung kang wus dadi lantaraning urip ing alam donya
Macan tutul salju () iku salah siji saka papat kucing gedhé.

Cathetan suku
Junjungan uga bisa diarani 'gerak mengangkat'. Gerakan kombinasi saka sikil lan lengen. Sikil tengen dijunjung, lengen tengen digerak nyilang ing ngarep nganggo sikap nampa, pergelangan lengen diubeng kanti metu seka awak. Lengen kiwa ing ngarep bengekan (mingkis). Banjur sikil tengen dibuka nyilang ning ngarep nganggo sikap sangga. Gerakan iki saged dilakoni nganggo gaya alusan lan gagahan, kang digawé variasi cilik, lan saged dibalèni ning kiwa lan tengen. Ing komposisi klasik, gerakan iki biasané kanggo sak durungé gerakan mundur (srisig mundur).

Rujukan
Pilesan (basa Indonésia: gerak meremas, memilin) iku siji solah ing beksa Jawa klasik ing Surakarta. Anggoné pilesan iku diwiwiti gerakan saka tanjak kanan, banjur dilanjutaké sampur kiwa dilebokaké ing lengen kiwa. Tangan kiwa diangkat ing pinggir kiwané badan.

Rujukan
Situs Citaman yaiku salah sawijning situs tinggalan sejarah. Situs iki mapan ana Desa Sukasari, Kecamatan Pulosari, Kabupaten Pandeglang, Provinsi Banten. Situs iki mapan ana ereng-ereng gunung Pulosari, ingkang ndadekake tambah endahing sesawangan kang bisa disawang nalika tumuju ana situs iki. Gunung Pulosari dadi sawijing bukti Maulana Hasanuddin nakhlukake Kerajaan Banten Girang.

Cagar budaya ing Banten
Petilasan Pasir Peuteuy kacathet mawa Nomer Inventaris BPCB Banten: 004.01.02.01.94. Petilasan iki mapan ana ing ereng-erenging Gunung Karang, ing lemah duweke Perhutani. Miturut katrangan tinulis ing paprentahan, petilasan Pasir Peuteuy klebu ing laladan Kampung Pasir Peuteuy, Desa Pasir Peuteuy, Kecamatan Cadasari, Kabupaten Pandeglang, Provinsi Banten. Yen miturut tata astronomi (ngelmu babagan tata lintang) sing binabar ing garis lintang lan garis bujur, petilasan Pasir Peuteuy mapan ing koordhinat 06o 15’ 58,2” Lintang Kidul lan 106o 05’ 04,6” Bujur Wetan. Tinggalan warisan kabudayan kang ana ing petilasan iki arupa menhir cacah sanga kanthi tatanan mirunggan adhedhasar  gedhene menhir. Miturut etimologi (ngelmu babagan asal-usul tembung), tembung menhir asal saka basa Breton (ing laladan negara Inggris) sing dumadi saka tembung men kang ateges watu lan  tembung hir kang ateges jejeg. Menhir klebu tinggalan warisan kabudayan kang ngrembaka ing jaman megalitik. Sejatine, tinggalan warisan kabudayan kang asal saka jaman megalitik iki kagawe merga anane piandel bab urip sawise pepaten. Adhedhasar piandel iku, para panggilut tradhisi megalitik nglakoni sembahyangan konjuk para leluhur. 

Menhir kang paling gedhe ing petilasan iki dhuwure wetara 150 sentimeter. Menhir-menhir liyane luwih cilik lan tinumpuk karo watu-watu dadi ngemperi pasarean kanthi menhir-menhir sing cilik mau minangka maejane. Ana tumpukan ngemperi pasarean cacah papat kang siji lan sijine kinanthi menhir cilik loro. Menhir-menhir iki lumrah sinebut Pahoman Pasir Peuteuy. 

Miturut carita kang tinutur turun-temurun, petilasan iki gegayutan karo riwayat Prabu Pucuk Umun lan pandhereke kang sumingkir lan nglakoni tapa ing Pasir Peuteuy sadurunge neruske laku menyang Cibeo. Saperangan wong ngandel menawa Pucuk Umun lan pandhereke dadi cikal-bakal masyarakat Baduy saiki, nanging panggraita iki isih durung dipesthekke.

Rujukan 

Cagar budaya ing Banten
ꦮꦺꦴꦠ꧀ꦒꦭꦶ ꧌Wotgali꧍ ꦲꦶꦏꦸ ꦢꦺꦱ ꦲꦶꦁ ꦏꦺꦕꦩꦠꦤ꧀ ꦥ꧀ꦭꦺꦫꦺꦢ꧀꧈ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦕꦶꦫꦼꦧꦺꦴꦤ꧀꧈ ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀꧉

ꦫꦺꦥ꦳ꦼꦫꦺꦤ꧀ꦱꦼ 

ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Solatri (Calophyllum soulattri utawa Calophyllum tetrapetalum) ya iku wit taunan saka kulawarga Clusiaceae. Wit iki dhuwuré 30 mèter lan dhiamèter galihé 70 séntimèter. Galihé lurus silindhris lunyu wernané klawu. Godhongé ijo lan nyirip. Kembangé kaususun ing tandhan wernané putih. Wohé ndaging wernané ireng.

Biologi lan Ékologi 
Solatri iku wohé diprodhuksi saben mangsa rendheng lan panyerbukan direwangi dening manuk lan kalong. Wit iki tuwuh 1.700 méter ing sadhuwuring samodra kang iklimé adhem ananging bisa uga urip ing alas bakau. Pasebaran wit iki ing Kamboja, Andaman, Thailand, Solomon lan Indonésia.

Piguna 

Kayu bisa digunakaké kanggo nggawé prabot omah, piranti gawé wangunan, lan prau. Tlutuhé bisa kanggo tamba boyok éncok. Wohé bisa dipangan sanadyan rasané rada kecut.

Rujukan 

Wit
Woh-wohan
Tetuwuhan
Tèks Calon Arang yaiku kalebu salah sawijining karya sastra Bali. Miturut lumakuné sejarah Sastra Bali jumedhul pirang-pirang tèks kang sumberè saka Calon Arang. ANa kang tinulis kanthi ngugemi keaslianè, ana uga kang digubah menyang karya kang beda yang dijumbuhakè karo genre lan pandangan urip pujangga ing jaman lairé karya sastra kasebut. Akibaté akeh tinemu karya sastra turunan utawa sadhuran ngennai Calon Arang. Ana tèks Calon Arang kang awujud gancaran, ana uga kang awujud tembang, yaiku kidung dan geguritan utawa parikan.

Sejarah 
Tèks Calon Arang  senadyan tuwuh lestari ing bebrayan Bali, jebul akèh kang diperbawani saka Jawa Kuna. Karya sastra Jawa Kuna kang mekar ing pulo Jawa, utamanè ing punjeré kraton Hindhu, yaiku sadurunge jaman Kedhiri, Singasari, lan Majapahit. Ing wektu semono kasusastran Jawa Kuna akèh banget gunggunge kang diripta lan disebaraké ing satengahing bebrayan Jawa Kuna. Tèks Calon Arang duwèni gegayutan kalawan sejarah Jawa- Bali. Tinemu peninggalan-peninggalan kang kenceng gandhèng cènèngé karo téma Calon Arang, yaiku praktèk kapitayan kang memuja marang Bathari Durga lan wewujudané sarta unsur Tantrayana.

Kahanan saiki 
Ing saterusé jalaran anane sesambungan dhiplomatik antara Jawa lan Bali, Calon Arang dadi salah sawijining bukti. Jumedhulé carita Calon Arang sajeroning bebrayan Bali ing pirang-pirang tèks kasebut, bebrayan Bali ngupaya kanggo ngurip-uripi carita kasebut kanthi cara dadèkaké minangka beksan kang bisa dipéntasaké, dhasaring gawé rèlièf ing pura-pura, patung lan lukisan. Tèks Calon Arang ngrembaka ing tradhisi lisan, tèks kasebut uga dianggo minangka dhasar seni wayang Bali, sendratari, lan beksan Barong Rangda yang dadi tradhisi turun-tumurun.

Kapustakan 

Sastra Nuswantara
Candhi Klero utawa CandhiTengaran  yaiku candhi kang manggon ana Desa Klero, Kecamatan Tengaran, Kabupaten Semarang, Provinsi Jawa Tengah . Sepisanan ditemokaké menèh taun1995 , kahanan nalika semana candhi klero ambruk. Ananging, saiki candhi kang ambruk kuwi mau kasil diowahi lan didadèkaké candhi menèh déning BP3 ( Balai Pelestarian Peninggalan Purbakala ) dhaérah Provinsi Jawa Tengah sing saiki diganti dadi BPCB (Balai Pelestarian Cagar Budaya) Jawa Tengah. Candhi Klero uga diarani Candhi Tengaran déning para warga. Diwènèhi jeneng Candhi Klero utawa Candhi Tengaran amarga candhi kasebut ditemokaké ing jaman saiki. Papaning Candhi Klero udakara 500 m  saka Jalan Raya Solo-Semarang. Bab keamanan, sakupengé Candhi Klero wis dipasangi témbok permanèn. 

Wujud Candhi Klero iki unik. Morfologi Candhi Klero kapérang dadi pérangan sikil, awak, lan sirah. Pérangan sikil Candhi Klero awujud pesagi ukuran 14 meter x 14 meter x 1,4 meter.   Ing sisih dhuwur téras ana tonjolan-tonjolan ing saubengé candhi. Tonjolan kasebut dinuga minangka umpak kang digunakaké kanggo nyangga cagak. Para wisatawan bisa bisa munggah ing téras kanthi cara liwat untu andha kang katon durung rampung didandani. Ing sisih pojok sawijining témbok teras ana prasasti cendhèk katulis mawi aksara Kawi utawa Jawa Kuna. 

Pérangan awak ing Candhi Klero duwé ruangan (grbagrha) kang ana yoni ing jeroné. Ing ngisor pérangan cerat saka yoni Candhi Klero ana ornamen ula kang lagi nyunggi kura. Miturut informasi, arca Déwa Siwa uga ditemokaké ing Candhi Klero  . Nanging, arca Siwa kasebut uwis dipindhahaké déning Dinas Purbakala kanthi alasan keamanan.

Rujukan

Pranala jaba 

 Situs Desa Klero  . 
Candhi ing Indonésia
Istana Djoen Eng awujud bangunan ing Salatiga duwèké pengusaha Taiwan Kwik Djoeng Eng kang disita Javaassche Bank nalika krisis ekonomi taun 1930 kang nyebabaké Kwik Djoeng Eng bangkrut. Ing sasi April 1940 bangunan kasebut ditawakaké Javaasche Bank kanthi rega murah, ing Mei 1940 bangunan kasebut didadèkaké pakunjaran. Ing taun 1942, tentara Jepang ndadèkaké bangunan kasebut kamp interniran. Ing taun 1945, bangunan kasebut digunakaké minangka markas polisi lan tentara Indonésia pirang-pirang sasi. Wiwit taun 1946 nganti 1949, gedhung kasebut digunakaké minangka barak Walanda.

Rujukan
APS (Perang Askar Sabil) yaiku salah sawijining organisasi awujud kelaskaran kang kabentuk saka gagasan para ulama ing Yogyakarta, Muhammadiyah bisa diarani organisasi kang mbentuk APS, amarga para ulama kang duwéni gagasan kasebut umumé saka organisasi Muhammadiyah.

Rujukan
Nyatoh (Planchonella obovata utawa Achras obovata) ya iku wit taunan saka kulawarga Sapotaceae. Tlutuhé akèh werna putih. Godhongé tunggal selang-seling bundher. Godhong iki werna ijo lan alus.Wit iki dhuwuré bisa nganti 40 mèter lan dhiamèter galihé 100 séntimèter. Galihé silindhris werna soklat enom la nana sisiké. Kayuné werna kuning keabangan.  Kembangé solitèr nggerombol. Wohé wuni werna ijo nalika mentah lan mailih dadi kuning nalika mateng. Wijiné cacah 5 saben woh. Wiji iki wernané soklat.

Biologi lan Ékologi 
Wit Nyatoh ngembang setaun pisan ana ing sasi Septémbér nganti Oktobér. Tetuwuhan iki tuwuh mawa wiji. Pasebaran wiji direwangi dening manuk lan lawa. Wit iki bisa tuwuh nganti 1300 méter ing sadhuwuring samodra. Bisa tuwuh ana ing dharatan garing nganti teles. Bisa uga ing alas primèr lan sekundhèr, lemah watu lan pesisir sagara. Kasebar ing Asia Kidul lan Asia Kidul Wetan.

Piguna 

Godhong Nyatoh bisa kanggo jamu. Kayuné bisa kanggo piranti wangunan, patukangan lan kayu obong. Woh sing wis mateng bisa dipangan.

Rujukan 

Wit
Tetuwuhan indhustri
Tetanduran
ꦏꦺꦂꦱꦼꦤ꧀​ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦧꦸꦮꦃ ꦕꦶꦭꦶꦏ꧀ ꦏꦁ ꦩꦤꦶꦱ꧀꧈ꦢꦸꦮꦺꦧꦱꦭꦠꦶꦤ꧀ Muntingia calabura L꧈ ꦲꦶꦁꦮꦺꦮꦺꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ꦭꦶꦪꦲꦸꦒꦢꦶꦪꦫꦤꦶꦠꦭꦺꦴꦏ꧀꧉.  ꦲꦶꦁ​ꦱꦝꦺꦔꦃ​ꦥꦥꦤ꧀​ꦲꦶꦁ​ꦗꦏꦂꦠ꧈​​ꦮꦺꦴꦃ​ꦲꦶꦏꦶ​ꦲꦸꦒ​ꦢꦶꦪꦫꦤꦶ​ꦕꦺꦫꦶ. ꦗꦼꦤꦼꦁ ꦭꦶꦪꦤꦺ ꦪꦲꦶꦏꦸ  datiles (ꦥ꦳ꦶꦭꦶꦥꦶꦤ) ꦭꦤ꧀ kerukup siam (ꦩꦭꦪ꧀ꦱꦶꦪ). ꦲꦸꦒ ꦩꦶꦱꦸꦮꦸꦂ ꦩꦶꦤꦁꦏ Singapore cherry (ꦆꦁꦒꦿꦶꦱ꧀) ꦭꦤ꧀ Japanse kers (ꦮꦭꦤ꧀ꦢ) ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦤꦒꦫ ꦲꦱꦭ꧀ ꦗꦼꦤꦼꦁ ꦏꦺꦂꦱꦼꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ꧉ ꦲꦶꦁ ꦱꦿꦶꦭꦁꦏ꧈ ꦏꦺꦂꦱꦼꦤ꧀ ꦥꦢꦠꦤ꧀ ꦢꦶꦲꦮꦺꦠꦏꦼ ꦭꦤ꧀ ꦢꦶꦒꦮꦺ ꦱꦼꦭꦺ ꦮꦺꦴꦃ꧉  ꦲꦶꦁ​ꦩꦺꦏ꧀ꦱꦶꦏꦺꦴ꧈​​ꦥꦢꦠꦤ꧀​ꦥꦝ​ꦢꦶꦢꦺꦴꦭ꧀​ꦲꦶꦁ​ꦥꦱꦂ​ꦥꦱꦂ꧉ ꦲꦶꦁ​ꦲꦱꦶꦪ​ꦠꦼꦁꦒꦫ꧈​​ꦮꦺꦴꦃ​ꦲꦶꦏꦶ​ꦲꦏꦺꦃ​ꦢꦶꦥꦿꦁꦒꦸꦭꦶ​ꦲꦶꦁ​ꦥꦶꦁꦒꦶꦂ​ꦢꦭꦤ꧀꧈​​ꦩ꧀ꦭꦶꦒꦶ​ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀​ꦏꦁ​ꦥꦤꦱ꧀​ꦭꦤ꧀​ꦒꦫꦶꦁ꧉

ꦕꦛꦺꦠꦤ꧀​ꦱꦸꦏꦸ
Sendratari Sindara-Sumbing ya iku inti saka acara kabudayan FSS (Festival Sindara-Sumbing 2019) kang dilaksanakaké ing Lapangan Kledung, Temanggung. Festival taunan iki dianakaké sepisanan tanggal 19 lan 20 Juli 2019 kanthi gabungan Pamarentah Kabupaten Wonosobo lan Kabupaten Temanggung kang ngangkat téma kawicaksanan lokal lan ramah lingkungan liwat pendekatan kreatif. Téma ing FSS 2019 yaiku "Lestari", kang isih dipérang menèh dadi "Lestari Alamé, Lestari Budayané, lan Lestari Masarakaté". Sendratari Sindoro-Sumbing duwéni téma Mangreksa Wana, Mapageh Sang Watu Kulumpang.

Rujukan

Pranala jaba 

9 Negara-negara ASEAN Nyebut Partai ing Festival Sindoro-Sumbing 2019.
Pamrentah Kabupaten Temanggung.
Papréntahan Kabupaten Wonosobo.
Platform Pendhidhikan lan Budaya Indonesiana Nganggo Festival Sindoro-Sumbing 2019 .
Teaser Festival Sindoro-Sumbing.

Kabupatèn Wanasaba
Mustafa Badrun ya iku salah sawijiné penjaga alas Desa Sapat. Dhèwèké pas cilik dijak bapaké menyang ing kampung. Saiki kampungé wis béda, kali ingkang mauné apik saiki dadi rusak. Mustafa ndeleng polahé warga, jebul wong wong njupuk iwak ing kali ra nganggo aturan malah nganggo racun, bon karo mercon.

Referensi
Marselus Esbi (lair ing Wae Rebo, 11 Maret 1983; umur 36 taun) yaiku wong kang nemuaké usaha kopi ing Pulau Flores. Marselus Esbi ugi isa diceluk Marsel iki mulanè nyambut gawé ing Pulau Bali.

Kopi Wae Rebo 

Wae Rebo iku kampung halamanè Marsel. Wae Rebo ana ing pedalaman Kabupaten Manggarai, Nusa Tenggara Timur. Akhir-akhir iki akeh wong ngerti Wae Rebo amarga keadaan alam lan bentuk omah adatè. sakdurunge alam lan bentuk omah adatè terkenal, kopi seka daerah iki wis terkenal. Marsel iki salah sijinè pengurus wisata ing kana. awalè kopi mung didol ing pasar utawa warga sekitar. Nanging, Marsel nemuakè idè, yaiku ngedol kopinè ing rancah wisatawan. Semisal ana wisatawan teka, Marsel nyuguhi wisatawanè kopi khas Wae Rebo.

Kebon kopi ing Wae Rebo gedhene nganti 200 hektar. Ora dikelola dèwè, nanging 118 kaluarga. Marsel yakin yen kopi seka Wae Rebo iki nduwe kekhasan dhewe, amarga seka daerah eksotis lan sugih kearifan lokal.

Jenis kopi ing Wae Rebo iki ana loro, arabika lan robusta. Kabèh bahanè dikelola nganggo bahan organik. pupukè seka rumput kang uwes ditebas lan daun-daun kopi utawa seka daun-daun pohon.

Ing taun 2015 lan 2016 ana kerja sama seka petani kopi ing Wae Rebo lan pengusaha ing Jawa Barat, Adi, yaiku wong sing ngelola warung kopi ing Bandung. Adi tuku 16 ton ing taun 2015 lan 6 ton ing taun 2016. Ora mung Adi sing kerja sama karo para petani kopi ing Wae Rebo, nanging akeh produsen kopi sing teka kanggo tuku kopi Wae Rebo. Kabeh kui amarga ana kerja sama kaliyan Lembaga Swadaya Masyarakat.

Sakdurunge kopi-kopi Wae Rebo kui terkenal, Marsel karo anggota Infest, melu ndampingi para petani kopi kanggo ngelola kopi kanti bener. Amarga ora sithik petani kang ngelolanè ora bener. Buahè kudu dipanen yen wis mateng utawa warnanè wis abang, banjur dipèpè. Ing cerak kebon kopi, ugi dibangun 10 omah beling kanggo nggon kang dibutuhkè nggo mèpè kopi mau.

Wisata Kopi 
Mulai taun 2014, para petani kopi ing Wae Rebo ugi dodolan kopi ing bentuk bubuk. Sakdurungè mung didol kopi ing bentuk biji. Kopi-kopi bubuk mau didol ing bobot 250 gram. Kopi luwak diregani Rp100.000, kopi robusta lan kopi arabika kabèh diregani Rp60.000. Kabeh kui dimerèki "Wae Rebo Coffee".

Marsel lan para pengurus LPB Wae Rebo nggawè paket wisata, dijenengi "Perjalanan Secangkir Kopi". Ing paket wisata iki, wisatawan dijak melu manem kopi kaliyan para petani kopi, kaya metik, nggiling, mèpè, nganti dadi segelas kopi sing wis siap diombe. Paket wisata iku ana yen wayah panen kopi, yaiku mulai Juni tekan September.

Réferènsi
Jamaluddin Abu utawi akrab dipunsapa Jamal (lair: Gowa, 20 Agustus 1988)  inggih punika tiyang nèm ingkang dipuntepang dados pendiri Rumah Koran wonten ing Désa Kandréapia, Kec. Tombolo Pao, Kabupatèn Gowa, Sulawesi Selatan. Sasanèsipun njumenegaken Rumah Koran, Jamal ugi aktif ing dalem kegiatan panyuluhan pertanian organik kanggé para petani wonten ing désanipun.

Jamal inggih punika lulusan S-2 Manajemen Sumber Daya Manusia, Universitas Muslim Indonesia taun 2014. Jamal inggih punika tiyang nèm pertama ingkang pikanthuk gelar Master wonten ing désanipun. Samangsa taksih SMA, Jamal ajar telat setaun amargi kagawa lingkungan. Sasampunipun lulus SMA, Jamal mantepaken ati kanggé ngelajengaken kuliah. Wonten ing taun pertama kuliah, Jamal ngraos katinggal déning kanca-kancanipun. Lajeng, wonten ing kapindo, Jamal mutusaken kanggé pindah jurusan lan panggènan kuliah. Jamal akhiripun pikanthuk gelar Sarjana Pendidikan Bahasa Indonesia, ing FKIP Universitas Bosowa taun 2011.

Sasampunipun lulus S-1 lan S-2, Jamel lajeng nyambut damel dados Dosen Pambiyantu wonten ing salah satunggaling kampus swasta. Ananging, ningali kahanan désanipun ingkang taksih kathah masyarakat buta huruf, Jamal akhiripun ngabdiaken piyambakipun wonten ing kampung sisan nyambut damel dados Tani. Jamal njumenengaken Rumah Koran kanggé sumber wacan literasi kanggé laré-laré wonten ing désanipun. Boten namung laré-laré, Rumah Koran ugi mbika diri kanggé para petani lan tiyang sepuh kangge sinau babagan pertanian organik. Akhirpun, mawi usaha kerasipun, Désa Kandréapia ingkang kala rumiyin dipuntepang désa buta huruf, sakpunika wiwit wungu dados désa ingkang melèk huruf, melèk teknologi lan sugih déning hasil pertanian organik.

Pangaji 

 Finalis Citi Microentrepreneurship Awards 2017-2018
 Juara 1 Nasional Komunitas Peduli Sungai, Kementerian PUPR
 Pemuda Berprèstasi tingkat Kabupathèn Gowa

Rujukan
ꦲ​ ꦲꦶꦏꦸ​ ꦲꦏ꧀ꦱꦫ ​ꦔ꧀ꦭꦺꦒꦺꦤ​ ꦱꦗꦺꦫꦺꦴꦤꦶꦁ​ ꦲꦏ꧀ꦱꦫ ​ꦗꦮ ​ꦲꦤꦕꦫꦏ​ ꦱꦶꦁ​ ꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦧꦔꦏꦺ​ ꦲꦸꦤꦶ ​/hɔ/꧈​​/ha/꧈​​/ɔ/꧈​​ ꦲꦸꦠꦮ ​/a/꧉​​ ꦲꦏ꧀ꦱꦫ​ ꦲ​ ꦢꦶꦭꦠꦶꦤꦏꦺ ​ꦢꦢꦶ​​ ha ​꧉​​ ꦲꦏ꧀ꦱꦫ​ ꦲꦶꦏꦶ​ ꦢꦸꦮꦺ ​ꦮꦔꦸꦤ꧀ ​ꦫꦺꦏꦤ꧀​ ꦏꦁꦒꦺꦴ ​ꦩꦏꦶꦭꦶ​ ꦲꦸꦤꦶ ​/kha/​ ꦏꦪ ​ꦲꦏ꧀ꦱꦫ ​ح​ ꦱꦗꦺꦫꦺꦴꦤꦶꦁ​ ꦲꦏ꧀ꦱꦫ​ ꦄꦫꦧ꧀꧉​

ꦲꦸꦒ ꦢꦼꦭꦼꦔꦼꦤ꧀

ᬳ(ꦲ/ha) (ꦲꦏ꧀ꦱꦫ ꦧꦭꦶ)

Aksara Carakan
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
Kusnadi (lair ing Banjar, Jawa Kulon, 7 Maret 1966; umur 53 taun) ya iku wong sing nggawe grup musik pongdut (jaipong dangdut) saking Jawa Kulon.

Rujukan
Najelaa Shihab lair ning Ujung Pandang, 11 September 1976. Wanita kang duwe anak telu iki ora gur bale wisma, dheweke wis rampung sekolah S-1 Fakultas Psikologi, Universitas Indonesia lan S-2 Fakultas Psikologi, Universitas Indonesia, Bidang Psikologi Perkembangan dan Pendidikan iki ora gur mandhek ning kana. Nganggo pamikiranne nik pendidikan ning Indonesia iki durung ideal, dheweke ngupaya mujudake pendidikan kang luwih becik. Miturute pendidikan ing Indonesia isih isa dikembangake maneh. Diawiti saka Kampus Guru Cikal sing minangka wadhah para guru kanggo ngembangake kawruhe para guru, amarga sejatose guru-guru kudune isa terus berkembang lan ora mung fokus ning kelulusan. Wanita sing kerep diaruh-aruhi Elaa iki ngrasa nik sistem pendidikan iku kudu terus dikembangke, mula dheweke gonta-ganti model gladhen supaya pas dinggo para panyarta.

Pengembangan guru ora mung kompetensi. Amarga, nalika pendekatan mung nganggo fokuas ing kompetensi ora bakal kasil pengowahan kang luwih becik. Mula, lair konsep guru mardika sinau. Madega Komunitas Guru Belajar (KGB) kanggo nyebarke semangat dadi guru kang mardika ing kabèh pelosok nagari. Miturut Elaa, sak suwene patang taun lumaku, KGB bisa teka ing 125 daerah.Pengembangan guru ora mung kompetensi. Amarga, nalika pendekatan mung nganggo fokuas ing kompetensi ora bakal kasil pengowahan kang luwih becik. Mula, lair konsep guru mardika sinau. Madega Komunitas Guru Belajar (KGB) kanggo nyebarke semangat dadi guru kang mardika ing kabèh pelosok nagari. Miturut Elaa, sak suwene patang taun lumaku, KGB bisa teka ing 125 daerah.

Wanita sing lulus saka Universitas Indonesia iki pengin ngajak kabèh uwong supaya seneng sinau lan sinau sing ora mung dibatesi karo bab sing gayut karo sekolah.

Pagawean 

 Wong kang nggagas Pesta Pendidikan (2016)
 Pangadeg Sinedu.id (2016)
 Pangadeg lan Dewan Pembina Pusat Studi Pendidikan dan Kebijakan (2015)
 Pangadeg Kampus Guru Cikal (2014)
 Dewan kurikulum Islamedu-Pusat Studi Al-Qur'an (2010)
 Staff Pengajar : Fakultas Psikologi Universitas Indonesia (1998-2002)

Pawiyatan 

 S-1 Fakultas Psikologi, Universitas Indonesia
 S-2 Fakultas Psikologi, Universitas Indonesia, Bidang Psikologi Perkembangan dan Pendidikan

Rujukan
Komari (53) tani såkå Kabupaten Tanggamus,Lampung sing biyen ora ngrumat kebon kopiné amargå biyèn ora ånå jenis kopi robusta. Nanging béda karo saiki, akeh uwong sing nggantungake marang salah siji såkå jenis kopi robusta Lampung iki. 

Dhèwèké digawé kaget nalika ånå salah sawijining uwit kang ngasilake woh akeh nalikå uwit - uwit liyane ing sak kiwå têngêné pådhå rusak amargå dirusak håmå. Uwit siji iki godhong lan wohé akèh. Ananging dhèwèké ora ngerti iku såkå jenis åpå.

"Iså wae kawin silang saka uwit ing kånå. Wektu iku ånå akeh jenis sing beda," omongé ngeling - ngeling pengalaman 27 taun kapungkur.

Keunggulan 
Robusta nduweni keunikan dhewe kang durung mesti diduweni liyane. Kanggo ngasilake woh, uwit siji ora iså ngadek dhewe. Uwit kuwi butuhake proses panyerbukan karo jenis liya. Keunikan iku kasebut poliklonal. Jenis sing akrab kaprungu ing talingan tani yaiku antarane tugu sari,tugu ijo,lan casio. Ora mung woh e sing akeh, nanging wiji woh e luwih gedhe tinimbang jenis kopi liyane. Kulit woh tanduran iki tipis lan produksine ajeg. Sak uwit iso produksi 1,5 - 2 kilo wiji kopi.

Såkå kui banjur disilangke maneh karo jenis liyane. Hasil såkå silangan kui banjur dijenengi kopi komari kaya jeneng dhèwèké. Ananging komari ora nyatet jenis åpå kang disilangke mau.

Hasil silangan iku subur lan woh e akeh. Komari wes tau entuk hasil panen kurang luwih 3,3ton saka 0,75hektar ambane kebon. Hasil panen såkå kebon Komari iså kasebat paling akeh timbang nggone tani liya sing mung 1ton per hektar.

Såkå kui tanduran kopi ing kebon e kui banjur dadi omongan pårå tani ing desåné. Tani sing penarasan pådhå mårå ing omahé tujuane arep njaluk bibit kopi marang Komari.￼

Rujukan
Marwanto Satria Nusantara

Maryanto Satria Nusantara, uwong lanang kang umuré 56 taun nerangaké minangka umur among angka, aja nganti umur dadi bates kanggo uwong – uwong kanggo bisa obah. Kanggoné Maryanto, bates kekuatan among ana ing pikiran, ora nang umur. Sasi April wingi dheweké lumayu 63 jam adohé 320 kilometer. Dhèwèké dadi tuladha kanggo sak yuta uwong kang tau mèlu gladhi olah nafas ing sangar kang diadekaké , yaitu Satria Nusantara.

Maryanto oleh nomer loro paling banter ing Doro Ncanga, Kabupatèn Dompu, Nusa Tenggara Barat. Setu (7/4/2018) wingi. Ana ing lomba lumayu Lintas Sumbawa  320. Ngungkuli uwong sing mèlu liyané kang umuré luwih enom. Maryanto mèsem nalika dipethuk bojoné, Farhatul Kifyati ing garis finish. Maryanto ora lara babar blas, ora kaya uwong sing liyané.

Ananging senajan adohé 320 kilomèter, Maryanto ora sambat. Anggoné lumayu seka Poto Tano tekan Doro Ncanga ing pèrèngan Gunung Tambora. Senajan butuhaké awak kang kuat,lan  mental kang tatag, ananging ora dadi alangan kanggo Maryanto.

Lomba lumayu kuwi dilekasi tanggal 04/05/2018 sore, Muryanto karo peserta liyané lekas lumayu. Nalika bengi kudu kuat nahan adhemé angin, lan nalika awan kudu kuat nahan panas, amerga nalika awan, suhu ing Sumbawa ngancik 40 derajat luwih. Mula saka iku, dalan kang dianggo lumayu kuwi diwènèhi tetenger ‘’Marga Neraka’’..

Rujukan
Kadiyono ya iku wong kelahiran Kèndal, 16 Marèt 1969 (49 taun) iki asalé saka Desa Campurejo,Kecamatan Boja, Kendhal, Jawa Tengah. Kadiyono nduwé anak cacah 3 (tèlu): Rizky Agung Mudiono, Firdausa D Mudiono, lan Nadifa Nurularisa Mudiono. Sabèn dina pagawéyané ya iku dadi tukang tambal ban nèrusaké usaha bapaké. Praktèk tambal bané ana ing ruas utama Boja, ing sèkitaré Pègunungan Ungaran lan nduwé jarak 30 kilomètèr saka arah barat daya Kota Sèmarang. Kadiyono iki wong sing nduwéni sèmangat juang kanggo sèkolah.

Pagawéyan 
Awalé pagawéyan Utama Kadiyono ya iku dadi tukang tambal ban, amarga dhéwèké asring ngréwangi bapaké megawé saka cilik. Nanging, jebulé ora pèngin gur dadi tukang tambal ban, Kadiyono nduwé keprihatinan karo bocah-bocah difabél lan berkebutuhan khusus ing dèsané dhèwé. Ing taun 2015 Kadiyono mbangun  Sèkolah Luar Biasa Insan Tèrang Bangsa ing Kècamatan Boja. SLB iki dirintis sèko nol dhèwéan, mulai saka Kadiyono mèthuk bocah-bocah numpak motor boncéng tèlu ing sabèn dèsa gawé sinau barèng. Sing awalè muridé namung bocah 10, suwé-suwé dadi bocah 47. Sing awalé panggonan sinauné bocah-bocah berkebutuhan khusus mau nunut ing TPA Fadhullah Dèsa Campurèjo, saiki bocah-bocah uwés bisa sinau ing bangunan sèkolahé dhéwe' yaiku SLB Insan Tèrang Bangsa sing nduwéni luas tanah 572 métèr pèrsegi amarga donasi, namung Kadiyono tètèp péngén mbayar tanah mau nganggo cara ngangsur.

Pèndhidhikan 
Sanajan pagawéyané mung dadi tukang tambal ban ora mèngaruhi Kadiyono gawé ora sèkolah dhuwur-dhuwur. Saka pènghasilané dadi tukang tambal ban Kadiyono bisa nuntaské pèdhidhikan ing Sèkolah Tinggi Ilmu Komunikasi ing Semarang. Wèktu 10 (sèpuluh) taun dikaloni kanggo sèkolah ora nggawé Kadiyono putus asa, ora mèrgo awaké ora mampu ngikuti pèlajarané, namung amarga kangélan bab biaya. Sakbaré lulus saka Sèkolah Tinggi Ilmu Komunikasi dhèwéké nglanjutké pèndhidhikan ing Univérsitas Tèrbuka lan njipuk Pendidikan Guru Sèkolah Dasar.  Ora mandèg tèkan kono waé pendhidhikané Kadiyono, dhèwéké uga nglanjutaké sèkolah S2 Magistèr Pendidikan ana ing Univérsitas Sèbèlas Marèt Solo.

Réferènsi
Muhammad Ridwan (lair ing Lebak, 9 Desember 1984) saiki dadi guru salah sawijining pelajaran agama ing Madrasah Ibtidaiyah An-Nazwa. Ora namung dadi guru, dhèwèké uga wis ngadegaké sekolah kuwi. Ridwan ngrintis Madrasah Ibtidaiyah An-Nazwa nalika tahun 2009.

Jaman Biyen 
Ridwan anduwèni niyat becik rupa ngadegaké sekolah kanggo warga Désa Cikadongdong. Dhèwèké kang gigih merjuangke supaya Madrasah Ibtidaiyah An-Nazwa bisa kalaksana lan migunani ing désa kuwi. Nanging kahanané Ridwan kang ora duwé dana kang dadi panyebabé jaman enom Muhamad Ridwan dadi akèh crita abot lan ora nyenengaké. Nalika biyèn Ridwan lila dadi tukang ojèk nganti dadi buruh migran. Dhuwit kang wis dikumpulaké banjur digawé mbayar nganti rénovasi sithik-sithik gedung awal Madrasah Ibtidaiyah An-Nazwa kang isih awujud gubuk cilik-cilikan. Nanging pakaryan Ridwan kang saben dinané kudu srawung karo préman malah ndadekaké stigma ala para warga marang dhèwèké. Ananging Ridwan ora gatèkaké apa sing diujarake pawongan akèh, amarga kanggo dhèwèké kang paling penting niat lan lakune ora padha karo apa kang diujarake para warga.

Titik Walik 
Nalika taun 2003,Ridwan nékat dadi tukang ngeteraké TKI ilegal saka Tanjung Pinang banjur nyebrang nganggo kapal mesin cilik mara ing Malaysia, yaiku khusus ana ing Johor. Ananging uga ing taun kuwi dhèwèké lan penumpangé (TKI ilegal) nemoni kacilakan. Kapal kang disetir Ridwan kanthi penumpangé kuwi karem. Dhèwèké slamet amarga nunggangi drém cilik kosong. Atiné mbrebes mili nalika nyaksekaké prastawa kang ngaremaké bocah-bocah cilik kang kuduné tetep urip lan nerusaké kauripané ana ing sekolah-sekolah uga kudu ngguyu karo kancané, nanging kudu sirna pangarepané amarga mèlu wong tua lan ninggalaké babagan kuwi. Mula saka prastawa kuwi dhèwèké banjur anduwèni niat kuat kanggo ngadegaké sekolah supaya nasib bocah-bocah cilik ing desane (kautamané) ora sangsara kaya bocah-bocah lan kulawarga kang wis karem karo kapale Muhamad Ridwan. Mila awaké mulai ngadegaké sekolah kang tujuané luwih akèh nyinaoni babagan agama. Rencana dhèwèké nemoni kabegjan amarga antuk dukungan saka warga Desa Cikadongdong dhéwé.

Réferènsi
ꦥ꧀ꦭꦺꦫꦺꦢ꧀ ꧌Plered꧍ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦕꦩꦠꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀.

ꦢꦺꦱ 
 Tegalsari / ꦠꦼꦒꦭ꧀ꦱꦫꦶ
 Kaliwulu / ꦏꦭꦶꦮꦸꦭꦸ
 Panembahan / ꦥꦤꦼꦩ꧀ꦧꦲꦤ꧀ 
 Trusmi Wétan / ꦠꦿꦸꦱ꧀ꦩꦶꦮꦺꦠꦤ꧀
 Trusmi Kulon / ꦠꦿꦸꦱ꧀ꦩꦶꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀
 Wotgali / ꦮꦺꦴꦠ꧀ꦒꦭꦶ
 Gamel / ꦒꦩꦼꦭ꧀
 Sarabau / ꦱꦫꦧꦻꦴ
 Cangkring / ꦕꦁꦏꦿꦶꦁ
 Pangkalan / ꦥꦁꦏꦭꦤ꧀

ꦫꦺꦥ꦳ꦼꦫꦺꦤ꧀ꦱꦶ
ꦤꦁꦏꦿꦶꦁ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦕꦁꦏ꧀ꦫꦶꦁ ꧌Cangkring꧍ ꦪꦲꦶꦏꦸ ꦢꦺꦱ ꦲꦶꦁ ꦏꦕꦩꦠꦤ꧀ꦥ꧀ꦭꦺꦫꦺꦢ꧀, ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀, ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀.

ꦫꦺꦥ꦳ꦼꦫꦺꦤ꧀ꦱꦶ

Désa ing Kabupatèn Cirebon
Désa ing Jawa Kulon
Plèrèd, Cirebon
ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦗꦮ
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꧌Kabupatèn Cirebon꧍ ꦲꦸꦠꦮꦶ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦕꦼꦂꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦸ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦁ ꦗꦮ ꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀. ꦗꦼꦩ꧀ꦧꦂ ꦮꦼꦮꦼꦁꦏꦺꦴꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦮꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ± 990.36 km2.

ꦥꦩ꧀ꦉꦤ꧀ꦠꦲꦤ꧀ 
ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦕꦶꦉꦧꦺꦴꦤ꧀ ꦢꦸꦩꦢꦶ ꦱꦏ 40 ꦏꦕꦩꦠꦤ꧀. ꦏꦕꦩꦠꦤ꧀ꧏ ꦲꦶꦁ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦲꦶꦏꦶ ꦪꦲꦶꦏꦸ:
 Waled 
 Ciledug
 Losari
 Pabedilan
 Babakan 
 Karangsembung 
 Lemahabang
 Susukan Lebak
 Sédong
 Astanajapura
 Pangenan 
 Mundu 
 Beber 
 Talun 
 Sumber 
 Dukupuntang 
 Palimanan 
 Plumbon
 Weru 
 Kedawung 
 Gunung Jati
 Kapetakan
 Klangenan 
 Arjawinangun
 Panguragan
 Ciwaringin
 Susukan 
 Gegesik 
 Kaliwedi
 Gebang
 Dépok
 Pasaleman
 Pabuaran 
 Karangwarèng 
 Tengah Tani 
 Plèrèd 
 Gempol 
 Greged 
 Suranenggala
 Jamblang

ꦲꦸꦒ ꦢꦼꦭꦼꦔꦼꦤ꧀ 
 ꦥꦿꦠꦺꦭꦤ꧀ ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ ꦭꦤ꧀ ꦏꦸꦛ ꦲꦶꦁ ꦆꦤ꧀ꦢꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪ

ꦥꦿꦤꦭ ꦗꦧ 
 ꦱꦶꦠꦸꦱ꧀ꦮꦺꦧ꧀ ꦉꦱ꧀ꦩꦶ

ꦫꦸꦗꦸꦏꦤ꧀

Pratélan Daerah Tingkat II
Jawa Kulon
Kaus kaki iku sandhangan sing dirajut kanggo nutupi sikil manungsa. Kaos kaki dirancang kanggo sawetara panggunaan kaya ta nyuda gèsèkan ing antarané sikil lan alas sikil, njaga sikil dadi anget, nyerep kringet, lan liya-liyané. Kaos kaki biyasané digawé saka katun, wol, polipropilena, utawa kadang nilon. Werna kaos sikil manèka warna, sanajan umume peteng kanggo nyandhang formal lan putih kanggo acara ulahraga utawa kasual. Kaos kaki warna uga bisa dadi pérangan saka seragam tim olahraga lan migunani kanggo mbedakaké antarané rong tim sing béda. Werna -werna saka kaos kaki bisa nggawé wong kasengsem ngagem.

 Kaos kaki 
 Tabi (kaos kaki tradisional Jepang) 
 Kaos kaki bonéka

Sandhangan

mzn:جوراب (نیر)
Tebing Brèksi minangka papan pariwisata ing Kabupatèn Sléman. Lokasi ing jèjèré candhi Prambanan lan cedhak karo Kuil Ijo lan Komplèk Istana Boko. Lokasi Pariwisata Cliff Brèksi pèrsis ing Désa Sambirèjo, Prambanan, Kabupatèn Sléman, Wilayah Khusus Ngayogyakarta 55572.

Kaéndahan Cliff Brèksi  
Taman pariwisata Tebing Brèksi minangka papan wisata alami ing Jogja. Kaya sing dingertèni, papan wisata kasebut kalebu bukit-bukit karang breccia . Tebing tebing Breccias sing nduwé pola sing apik dadi atraksi para turis.

Sejarah  
Sadurungé dadi obyeèk wisata, lokasi Taman Brèksi Cliff sadurungé dadi papan pertambangan rock alami. Kegiatan pertambangan iki ditindakake dening masarakat sekitar. Ing sacedhake lokasi pertambangan, ana papan sing dipotong batu tambang digunakake minangka bahan hiasan bangunan.

Wiwit taun 2014, kegiatan pertambangan ing papan iki wis ditutup déning pemerintah. Penutupan iki adhedhasar asil saka panliten sing nyatakake'é yen watu ing lokasi pertambangan yaiku watu sing asale saka kegiatan gunung berapi ing Gunung Nglanggeran Purba. Banjur lokasi pertambangan ditemtokake minangka papan sing dilindhungi lan ora diidini kanggo kegiatan pertambangan.

Sawise nutup kegiatan pertambangan, masarakat nghias tilas lokasi pertambangan minangka atraksi turis sing kudu dikunjungi. Pas ing wulan Mei 2015, Breksi Cliff diresmikake dening Sri Sultan Hamengkubuwono X minangka papan wisata anyar ing Jogja.

Potensi Pariwisata  
Ngarsane tebing sing uga digunakake minangka salah sawijining lokasi wisata kasebut kudu nduweni sebab tartamtu sing ndadekake atraksi kasebut diarani salah sawijining papan wisata sing menarik. Sebabe yaiku potensial pariwisata alam akeh perkara sing ora kudu dilalekake, kalebu tampilan tembok tebing kanthi ornamen sing rusak sing katon kaya seni. Amarga, dhasar iki tebing iki dibentuk pirang-pirang taun kepungkur lan digunakake minangka situs pertambangan. Sanajan ora digunakake maneh minangka situs pertambangan, sisa-sisa kegiatan pertambangan bisa nampilake ornamen arca sing nggawe tebing kaya cake lapisan.

Iki minangka salah sawijining potensial, saengga tebing iki dadi menarik kanggo dibukak. Njupuk gambar kanthi latar tebing, misale jek minangka salah sawijining perkara sing kudu ditindakaké. Mula, ora kaget yen tebing iki minangka salah sawijining papan sing paling disenengi kanggo njupuk gambar, utamané kanggo pasangan sing nindakaké sesi pre-kawinan lan momen khusus liyane. Sing paling penting nalika ana ing tebing iki, saka pucuk tebing wisatawan bisa ndeleng ing saindenging kutha Jogja, sanajan kegiatan masarakat bisa dideleng saka pucuk tebing, kaya ta pesawat sing mundhak, kendharaan mundur lan sapanunggalané.

Wisata Sakiwa-tengene Breksi 
Saliyané Breksi Cliff, sampéyan bisa ngunjungi sawetara obyek wisata ing sekitar Breksi. Antaraneé: Kraton Ratu Boko, Kuil Ijo, Kuil Barong, lan Candhi Banyunibo .

Daerah Istimewa Yogyakarta
Patung Slamet Riyadi iku salah sawijining patung ing kutha Surakarta.