AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Cek Toko Sebelah ya iku filem komedi Indonésia prodhuksi Starvision Plus kang dirilis ing 28 Dhésèmbér, 2016 lan disutradarai déning Ernest Prakasa. Ide crita saka filem iki digawé saka kasunyatan etnis Tionghoa nalika anaké wis diwasa, sékolah kang dhuwur, nanging pungkasané mung nyambut gawé ing toko wong tuwané dhéwé. Filem iki ditulis déning Ernest Prakasa lan Jenny Jusuf nganggo pengembangan crita saka Meira Anastasia.

Cek Toko Sebelah olèh reaksi apik saka pamirsa lan kritikus filem, utamané kanggo skénario filem. Ing Festival Film Indonesia 2017, filem iki olèh sangang nominasi, kalebu Film Terbaik lan Sutradara Terbaik lan Aktor Terbaik kanggo Ernest Prakasa, filem iki menang ing kategori Skenario Asli Terbaik. Cek Toko Sebelah luwih suksès ing Festival Film Bandung 2017 ing ngendi filem iku menang rong penghargaan (Film Terpuji dan Aktor Terpuji).

Paraga 

 Ernest Prakasa Minangka Erwin
 Dion Wiyoko Minangka Yohan
 Chew Kinwah Minangka Koh Afuk
 Adinia Wirasti Minangka Ayu
 Gisella Anastasia Minangka Natalie
 Tora Sudiro Minangka Robert
 Asri Welas Minangka Ibu Sonya
 Yeyen Lidya Minangka Anita
 Dodit Mulyanto Minangka Kuncoro
 Kaesang Pangarep Minangka Tukang Taksi
 Awwe Minangka Ojak
 Adjis Doa Ibu Minangka Yadi
 Arafah Rianti Minangka Tini
 Aci Resti Minangka Kurir Tengil
 Anyun Cadel Minangka Rohman
 Abdur Arsyad Minangka Vincent
 Nino Fernandez Minangka Reno
 Hifdzi Khoir Minangka Pria Misterius
 Budi Dalton Minangka Pak Nandarr
 Arief Didu Minangka Dokter Cahyo
 Yudha Keling Minangka Diding
 Liant Lin Minangka Amiauw
 Edward Suhadi Minangka Aming
 Sylvester Aldes Minangka Aloy
 Melissa Karim Minangka Elisa
 Ichal Kate Minangka Iwan
 Raim Laode Minangka Joni
 Hernawan Yoga Minangka Saipul/Tukang Roti
 Yusril Fahriza Minangka Naryo
 Gita Bhebhita Minangka Bu Hilda
 Guntur LDP Minangka Pengantin Pria
 Paopao LDP Minangka Pengantin Wanita
 Dayu Wijanto Minangka Ci Lili
 Ucita Pohan Minangka Mamak Rempong
 Sri Rahayu Minangka Tukang Selfie
 Arif Brata Minangka Untung
 Rachman Avri Minangka Pak Ali
 Billy W Polli Minangka Satpam Rumah Sakit
 Bene Dionysius Minangka Cameo Gak Jelas
 Adink Liwutang Minangka Cameo Gak Jelas
 Marvel Adyama Minangka Erwin Kecil
 Faisal Ayed Minangka Yohan Kecil
 Patrick Effendy Minangka Pacar Bu Hilda

Penghargaan

Rujukan 

 @Cek Toko Sebelah - Film Kedua yang diarahkan oleh Ernest Prakasa 21Cineplex
 21Cineplex

Pranala njaba 
 Twitter
 Instagram
Hangout ya iku filem komedi horror Indonesia taun 2016. Filem iki tayang ing tanggal 22 Dhésèmber 2016. Filem iki disutradarai déning Raditya Dika. Filem iki diparagakaké déning
Raditya Dika, Prilly Latuconsina, Soleh Solihun, Titi Kamal, Mathias Muchus, Surya Saputra, Dinda Kanya Dewi, Gading Marten lan Bayu Skak.

Ringkesan 
Wong lanang misterius kang jenengé Toni Sacalu, nganggo inisial P. Toni Sacalu ngajak 9 publik figur kanggo 'Hangout' ing villa ing pulo kang adoh mencil.

Hangout iki nduwèni tujuwan kanggo ngrembug proyèk nganggo dhuwit gedhé. Dhèwèké kabèh padha mangkat kanggo teka ing undhangan kui.

Ing kana, perkara katon wiwit wengi sepisan nalika Mathias Muchus mati diracun ing ngarepé dhèwèké kabèh. Sabanjure ana alangan manèh, ya iku padha ora bisa langsung bali amarga prau bakal teka limang dina manèh. Dhèwèké kabèh padha kejebak ing pulo iku.

Dhèwèké padha usaha kanggo urip, nanging saka siji malah mati. Nalika turah wong papat, salah sawijining wong bisa nemu sapa kang dadi pembunuh. Nanging, durung ana kang bisa ngandakaké sapa kang dadi pembunuh, dhèwèké wis mati.

Ana apa Pak Toni Sacalu ngajak wong-wong mau kabèh, banjur padha kudu dipatèni? Sapa waé wong-wong kang turah papat kui mau? Sapa kang matèni, apa pak Toni Sacalu utawa salah sawijining saka wong papat mau?

Paraga 
Kabeh paraga ing filem iki tetep nggunakaké jeneng asli minangka jeneng peran, nganggo latar diwènèhi corak kanggo saben tokoh miturut dalané crita.

 Raditya Dika
Prilly Latuconsina
Soleh Solihun
 Titi Kamal
 Mathias Muchus
 Surya Saputra
 Dinda Kanya Dewi
 Gading Marten
Bayu Skak

Rujukan

Pranala njaba 

  Sinopsis 21cineplex.com
 Trailer RESMI
Lee Yong Dae (lair ing Gwangju, Jeonnam, Korea Kidul, 11 September 1988; umur 31 taun) ya iku atlit badminton kang asalé saka Korea Kidul. Lee Yong Dae duwé jeneng lair Lee Young Dae (이용대). Rangking dunia 46 lan rangking tour dunia 42. Lee Yong Dae iku salah sawijining lègénda atlit badminton ganda putra Korea Kidul kang tekan seprénè isih aktif. Miwiti main badminton nalika umur 8 taun. Lee Yong Dae anggoné namplek nganggo tangan tengen. Alesan Lee Yong Dae milih badminton minangka ulahraga kang disenengi ya iku amarga lumantar badminton dhèwèké bisa ngedhunaké bobot awak. Lee Yong Dae iku salah sawijining atlit badminton kang kerep dadi juwara. Acara kang kerep dijuwarani déning Lee Yong Dae ing antarané kajuwaraan olimpiadhe, kajuwaraan donya, lan Asian Games. Lee Yong Dae uga uwis tau dadi atlit rangking 1 sadonya nalika main dadi pasangané Yoo Yong Seong (Januari 2009). Minangka Brand Ambassador saka Yonex mula rakèt kang dinggo karo Lee Yong Dae ya iku Yonex, ananging uwis tau uga dhèwèké nganggo rakèt Victor kanthi seri Brave Sworld LYD.  Lee yong dae miwiti dadi atlit badminton minangka ganda campuran (2008) bareng karo Lee Hyo-jung. Lee Yong Dae naté mandheg dadi atlit nasional Korea Kidul nalika taun 2017 sawisé main ing Olimpiadhe Rio De Janerio lan main menèh dadi atlit professional ing taun 2018 bareng karo pasangan anyaré ya iku Ki Gi Jung. Lee Yong Dae iku minangka atlit professional wiwit tahun 2005 ana ing acara German Open.

Data Dhiri 
Lee Yong Dae manggon ana ing Hwasun, Jeonnam, Korea Kidul. Lee Yong Dae duwe akun instagram @leeyongdae_official. Lee Yong Dae dhaup wulan Fèbruari 2017 karo artis Korea Kidul ya iku Byun Soo-mi. Lee Yong Dae lan Byun Soo-mi duwé anak wédok kang lair ing wulan wulan Juni 2017 lan dijenengi Ye Bin. Ing pungkasan taun 2018 Lee Yong Dae mutuské yén bakal pisah karo Byun Soo-mi.

Main 
Tunggal

Ganda campuran

Ganda putra

Pasangan

Rangking

Prestasi 
Ganda Putra

Men's Doubles

Rujukan
Skizofrenia paranoida jinis kang paling umum saka skizofrenia. Wong lara kang kena penyakit iki asring pengalaman wedi, dèlusi (kapitayan) lan biyasané karo ngrasakaké halusinasi (swara utawa prekara-prekara liyané sing dianggep ana, nanging iku bener ora ana). korban uga krasa kaya ana wong kang bakal babras wong-wong mau. Iku angel kanggo wong liya kanggo mesthekaké panandhang yén dhewèké ora bakal dilarani. Wong ngalami kondhisi iki bakal nglampahi akèh  wektu kanggo mikir bab carane kanggo nglindhungi awaké saka wong-wong sing dianggep arep nyelakani dhèwéké. Gejala wong  skizofrenia paranoida wis krasa terisolasi, krasa tegang lan curiga, gedhé banget kaya kang digandhéngaké pangayoman marang dhewéké, wis raos butarepan kang ora nyata lan krungu prekara-prekara kang ora ana.

Biyasane wong kang lara skizofrenia paranoida wis duwèni sethitik prekara  ngéling-ngéling, kethul emosi lan konsentrasi dibandhingaké jinis saka skizofrenia liyane. skizofrenia Paranoid malah bisa kawontenan nemen (da) sing pungkasanipun mimpin kanggo sisah, kalebu pikirane lan prilaku saka mateni awaké dhèwé.

Referensi 

Psikologi
Perry Firestone King ()) ya iku sawijining pelawak, aktor, lan pembawa acara saka Amérika.

Cathetan suku

Lair 1948
Wong urip
Fairy Kim Bok-Joo Weightlifting () ya iku séri tivi Koréa Kidul kang dilakokaké déning Lee Sung-kyung minangka aktor wadon utama.  Séri tivi iki minangka drama olahraga kang nduwèni tema mangsa enom, kang terinspirasi saka para atlit kang olèh medhali emas Olimpiade Angkat Wesi, Jang Mi-ran .  Séri tivi iki disetèl ing dina Rebo lan Kemis ing wanci 22.00 ( WSK ) ing MBC wiwit Novèmber 2016. 

Drama kasebut uga nemokaké maneh kanca selabel YG ya ikuLee Sung-kyung lan Nam Joo-hyuk kang sahurungé uga main peran ing Cheese in the Trap .

Ringkesan 
Kim Bok-joo ( Lee Sung-kyung ) ya iku mahasiswi ing Universitas Olahraga Haneol.  Dhèwèké nduwèni kekuwatan kang ngluwihi bocah-bocah liyané wiwit dheweke isih cilik.  Iki uga dipengaruhi déning bapaké kang tau dadi atlit angkat wesi.  Ibuné wis séda wiwit dhèwèké isih cilik.  Bapaké mbukak réstoran ayam, Bok Chicken, kanggo biaya urip dhèwèké kabèh.  Dhèwèké katon kaya bocah groboh, nanging dhèwèké satenané bocah kang gatèkan.  Jung Joon-hyung ( Nam Joo-hyuk ) ya iku kanca cilik saka Kim Bok-joo.  Dhèwèké dadi atlit renang kang prigel, nanging dhèwèké ngalami trauma saengga didiskualifikasi ing pertandhingan internasional.  Bebarengan karo Kim Bok-joo, dhèwèké ngatasi perkara-perkara lan nyoba nemokaké mimpi lan tresnané.  Song Shi-ho ( Kyung Soo-jin ) iku pesenam kang uga sekolah ing Universitas Olahraga Hanwool.  Dhèwèké wiwit nggayuh senam wiwit umur 5 taun lan menangaké Asian Games ing 18 taun.  Dhèwèké tansah dadi kang paling prigel ing kelas, nanging tekanan méntal gawé hubungané karo Jung Joon-hyung ing jaman kepungkur, kang saiki dadi keputusan kang digetuni.

Rujukan
Kapribadén skizoid punika kelainan ngendi wong-wong kang duwé iku tansah ngadohi  saka wong lan duwé pikiran kang ékséntrik. Ciri saka individu  skizoid ora duwé kepinginan kanggo cedhak utawa dadi bagéyan saka klompok sosial, lan luwih milih dhewékan tinimbang bebarengan karo liya-liyane. Iki individu uga akéh kanggo ora nuduhaké émosi kang gamblang, perlu kanggo tresna kurang lan kurang introspéksi.

Sabab 
Penyebab kelainan iki isih durung dingerténi lan uga ana hubungané karo skizofrenia.  Kelainan kapribadèn skizoid ora bisa dikategorikaké minangka skizofrénia amarga ora nyebabaké pemisahan saka réalita (ing sajroning halusinasi utawa delusi) kang biyasane ana ing wong skizofrenia.

Gejala 
Biyasané wong kanthi gangguan kapribadén skizoid bakal katon piyambak lan kapisah, supaya aktivitas sosiyal kang mbedhakaké émosi émosional karo wong liya lan ora pengin utawa ora bisa seneng sesrawungan, sanajan karo anggota kulawarga.

Perawatan (terapi) 
Wong kang duwéni kelainan kapribadén iki ora njaluk perawatan utawa térapi.  Mulané, iku angel sumurup carane langkah-langkah térapi efektif, umpama anggoné ngomong uga ora éféktif.  Iki amarga wong kang kelainan iku  kangélan mbentuk komunikasi karo terapis.  Salah siji pendekatan kang bisa mbantu ngobati yaiku ngurangi kabutuhan kepekaan emosi utawa intimasi ing individu.  Individu sing nduweni gangguan kepribadian skizoid biyasané nggawé hubungan apik tanpa fokus ing kepekaan émosional.  Iku apik kanggo nuwuhake hubungan  fokus ing karya, aktivitas intelektual lan pangarepan.

Referensi
Kimchi jjigae yaiku panganan Korea kanthi bentuk sup pedhes kang digodhog ing panci karo kimchi lan banyu lombok saka kimchi.  Sup iki ngandhut sayuran ( sawi putih, loncang ), tahu , lan panganan laut utawa daging babi .

Kimchi jjigae yaiku olah-olahan kang asring digawé  wong Koréa ing omah minangka lawuh kanggo mangan sega. Bahan kanggo sup gampang dientukaké, lan ora angèl.  Kimchi kang wis kecut ngasilaké sup kanthi aroma kang kuwat lan biasané luwih énak.  Wong kang dodol Kimchi umumé mbedakaké antarané kimchi anyar lan kimchi kecut kang wis di fermentasi manèh.

Sup iki disedhiyakaké ing tengah-tengah meja kanthi bebarengan karo panci lan banchan .  Panci biasané cukup gedhé kanggo sup kang cukup didhahar bebarengan wong loro utawa luwih.  Ing restoran, sup iki disedhiyakaké ing panci keramik ukuran cilik ( ttukbaegi , 뚝배기  ) kanggo porsi wong siji.

Variasi 
Daging babi bisa diganti karo iwak tuna kalèng.  Nalika nggunakaké iwak tuna , sup iki diarani "chamchi kimchi jjigae" ( 참치 김치 찌개  , chamchi tegesé tuna).

Deleng uga 

 Jjigae

Rujukan

Pranala njaba 

  Resep lan carané gawé Kimchi jjigae 

Olah-olahan Koréa
Kimchijeon utawa kimchi jeon (uga dikenal minangka Kimchi buchimgae [김치 부침개]) (   ) yaiku variasi jeon , utawa sajian kang padha karo panekuk Koréa , umumé digawé nganggo irisan kimchi , adonan glepung, lan kadhangkala nganggo sawatara sayuran liyané.  Nanging, daging (daging babi lemah) uga ditambahaké.  Kimchi, acar sayuran pedhes kang dibumbui nganggo lombok lan jeotgal , yaiku bahan utama masakan Korea .  Hidangan kang apik kanggo nggunakaké kimchi tekan mateng.  Kimchijeon asring diakui ing budhaya Koréa minangka hidangan rakyat kelas ngisor yèn sapa waé bisa nggawé kanthi gampang ing omah tanpa anggaran tambahan.

Panganan iki biasané dadi panganan pambuka, cemilan utawa banchan ( panganan pendamping ).

Nalika nyiapaké kimchijeon, banyu uyah kanggo kimchi asring ditambahaké, utamané saka baechu kimchi , digawé saka kubis Napa.  Banyu uyah mau mènèhi werna abang kanggo adonan nanging ora kanggo rasa pedhes iku dhéwé.  Bebarengan karo Kimchi, disajikaké minangka anju karo minuman beralkohol kaya ta makgeolli utawa dongdongju .

Deleng uga 

 Jeon (panganan) 
 Pajeon 
 Bindaetteok 
 Masakan Korea

Rujukan 

  Kimchijeon ing kamus Institut Nasional Korea Basa 
  Jeon ing Doosan Encyclopedia 
  Mungbean pancake at Doosan Encyclopedia

Pranala njaba 

 Resep Kimchijeon ing Canada.com 
 Spicy Kimchi Mushroom Pancakes at NutritionMD.org 
 Kimchi pancakes at New Asian Cuisine 
 Kimchi Pancakes Recipe

Olah-olahan Koréa
Cheese in the Trap (      ) ya iku séri tivi Koréa Kidul ing taun 2016 adhedhasar saka webtoon kang jenengé padha disérialisasi déning Naver saka taun 2010 nganti saiki, lan dilakokaké déning Park Hae-jin , Kim Go-eun lan Seo Kang-joon .  Séri tivi iki diterbitaké ing jaringan kabel TVN ana ing Senin lan Selasa kanggo 16 episode wiwit tanggal 4 Januari 2016.

Jalur swara asli

Cheese in the Trap OST Bagian 1

Cheese in the Trap OST Bagian 2

Cheese in the Trap OST Bagian 3

Cheese in the Trap OST Bagian 4

Cheese in the Trap OST Bagian 5

Rujukan

Pranala njaba
Alif Rizky ménika salah satunggaling artis Ngayogyakarta ingkang miyos wontén Tégal, 24 Novembér 1993. Alif Rizky ménika artis lokal ingkang asring dipuntimbali Mas Paijo tasih enggal dipunugémi dèning kadang anèm amargi karyanipun ngovér témbang-témbang kondhang saking artis mancanégara mawi basa jawi. Alif Rizky ménika pémudha ingkang multitallènt. Bakatipun wontén ing musik ménika botén sagéd dipunsangkali malih. Alif ménika sagéd main piranthi musik aliran pop kadosta gitar, piano, saha drum.

Karya 
Karya ingkang sampun dipunsérat dening Alif Rizky ménika dados kondhang wontén ing media sosial amargi lirik, musik, saha temanipun témbang anggritanipun Alif Rizky menika gayut kaliyan masarakat jawi. Video klipipun ménika ugi dados viral wonten ing youtube amargi gadhah ciri khas unik saking video coveran sanèsipun. Alif Rizky ménika ngangge klambi bathik parang khas Yogya saha dipuntambahi kaliyan blangkon. Karyanipun Alif Rizky ménika kathah nyariyosakén paraga tokoh Dek Sri minangka kénya ingkang dipuntrésnani.

Témbang karyanipun Alif Rizky ingkang sawég kondhang inggih menika témbang “Sampai Kiamat”. Témbang “Sampai Kiamat” déning Alif Rizky inggih ménika salah satunggaling karya tembang covéran basa jawi ingkang kaadhopsi saking témbang basa Inggris “Perfect” dening Ed Sheran.Tembang “Sampai Kiamat” dening Alif Rizky ménika ugi sami nyariyosaken bilih trésna ménika wuta botén mangértos ménapa-ménapa. Sinten kemawon ingkang ngraosakén trésna bakal nindakakén  ménapa kemawon supados sagéd pikantuk trésna saking tiyang ingkang dipuntrésnani. Wontén ing témbang “Sampai Kiamat” ménika nyariyosakén kadospundi trésna priya kangge kénya ingkang dipuntrésnani ménika dipunwahyakaken mawi témbang ingkang romantis.

Sanesipun 
Kathah témbang karya Alf Rizky ingkang mahyakakén raosing trésna awujud humor. Témbang “Sampai Kiamat” déning Alif Rizky ménika nyariyosaken kadospundi caranipun priya ménika ngugemi kenya ingkang dipuntresnani mawi fisik, atur saha tumindak. Karyanipun Alif Rizky ingkang maneka warna ménika sawég kondhang amargi asring dipunputér wontén ing youtube. Kondhangipun karya ménika katitik saking cacahing viewer sabén témbang ingkang ngancik maewu-ewu tiyang. Témbang Alif Rizky ménika ugi asring dipunputér ugi wontén ing papan rekreasi kadosta mall, restoran, kafe, lsp. Miturut Alif Rizky “dados tiyang Jawa ménika istimewa, kula kepingin ngangkat keistimewaan ménika supados masarakat ménika ugi mangértos bilih tiyang jawi ménika istimewa”.
Alas Mangrove Karangsong (basa Indonésia: Hutan Mangrove Karangsong) iku alas mangrove lan papan wisata kang kapernah ing Pasisir Karangsong, ing Désa Karangsong, Kacamatan Indramayu, Kabupatèn Indramayu.

Wedharan 
Alas kang ambané watara 5,6 Ha iki minangka laladan panyanggan (buffer zone) tumrap abrasi saka Sagara Jawa. Laladan kang tinanduran mangrove ana ing sungapaning Kali Praja Gumiwang utawa aran Sungapan Song. Alas iki karumat kawit 2008 lan kagolong isih tumuwuh, mula daya resepan karboné isih sedhengan, kang kèhé 19,818 ton C saben hèktare. Alas mangrove kang suwéné wis 25 taun lumrahé duwé kandhutan karbon kèhé 182,5 ton C saben hèktare.

Sajarah

Rusaking alas 
Alas mangrove Karangsong isih rungkud ing watara taun 1970-1980. Ing taun 1983, rusaking alas wiwit katon sawisé ilèning Kali Cimanuk kaénggokaké ngener Dhusun Waledan ing Désa Lamaran Tarung. Pangénggoké ilèning kali iku njalari Désa Karangsong ora olèh sèdhimèn, kang temahané njalari abrasi.

Aliya saka iku, rusaking alas mangrove saya ndadra nalika urang windu dadi trèn ing taun 1995. Kala samana, alas mangrove dibabat wong akèh saperlu didadèkaké tambak urang windu. Tundhoné, laladan pasisir ora kaayoman saka alun sagara kang njalari abrasi saya ndadra. Wusana, tambak-tambak urang malah ditinggal wong-wong.

Paugeran désa 
Alas mangrove iki rinumat kawit taun 2008 déning Kelompok Tani Lestari kanthi cara mulihaké kaanan alas kaya kawitan. Upaya iku ing kawitan kerep nemahi gagal amarga palemahan kang arep kapulihaké duwé hak guna usaha (HGU) kanggo tambak. Amarga iku, ing taun 2009, Peraturan Desa (Perdes) No. 9 kinukuhaké kanggo ngreksa laladan mangrove iki. Ing paugeran désa iku, palemahan 2,5 hèktare ora kena kanggo budidaya (usaha) lan kinukuhaké minangka pangayoman mangrove. Wong kang konangan ngrusak mangrove bakal kaplaksana nandur 100 wit mangrove anyar nganti thukul.

Sana wisata lan wiyata 
Alas iki kinepyakaké dadi ékowisata kawit taun 2010 tekan 2014 lumantar program CSR PT Pertamina Refinery Unit VI Balongan. Ing kawitan, 5.000 wit katandur ing alas iki. Ing taun 2012, 10.000 wit katandur. Ing 2014, dalanan kayu dawané 750 mèter ginawé kanggo wong plesiran kang arep ngambah alas mangrove.

Ing taun 2015, panggonan iki karancang minangka punjer mangrove tumrap wewengkon kulon Indonésia déning Menteri Lingkungan Hidup dan Kehutanan, Siti Nurbaya, nalika mbukak Karangsong Mangrove Festival. Kanthi mangkono, Alas Mangrove Karangsong ingajab dadi punjer wiyata bab buwengan (lingkungan) lan laboratoriyum mangrove. 

Nembé ing taun 2017, Alas Mangrove Karangsong kinepyakaké minangka punjer wiyata lan riset babagan mangrove tumrap wewengkon Indonésia iring kulon, déné alas mangrove ing Surabaya minangka punjer wiyata lan riset tumrap wewengkon Indonésia iring wétan.

Pangaji 
Paguyuban kang ngrumat alas mangrove iki olèh pangaji loro kang gegayutan karo upayané mulihaké buwengan. Pangajiné iku Penghargaan Penyelamatan Lingkungan saka Bupati Indramayu lan Raksa Prasada tumrap pawongan/paguyuban kang perduli marang buwengan saka Badan Pengelolaan Lingkungan Hidup Daerah Provinsi Jawa Kulon.

Rujukan 

Papan wisata ing Kabupatèn Indramayu
Bebekan yaiku salah sawijiné suket sing ana  ning Jawa. Sejené kuen ana sing ngarani suket pacaran. Miturut K. Heyne, sing ana ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia IV (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen kehutanan, 1987), suket bebekan iku tanduran seusum.

Ciri-ciri 
Wujudé wit suket iki manjingé kuat. Wité lempeng lan ngumpul kaya barongan. Dhuwur wiwitané bisa sampé wolung puluh senti. Godhongé cilik-cilik tapi dawa-dawa lan kembangé akèh. Uripé sampé dataran dhuwur kira-kira 1.250 mdpl. Sejené ning Jawa, suket kien uga dikenal ning Sumatera lan Ambon. Ning pulo Jawa akèhé urip ning Jawa Kulon, Jawa Tengah, nanging arang ning Jawa Wétan.

Miturut K. Heyne, biyasané suket bebekan urip ning genah sing rada anyep kaya ning pinggir sawah atawa lemah sing mbanyu. Wong-wong sing genahe parek karo suket mau ndadekaken suket bebekan nganggo empan ingon-ingon. Nanging, amarga suket mau arang urip, dadi ora pati dititèni. Malah, suket bebekan iki dianggep dadi suket sing langka kanggoné lan arang sing weruh.

Aran désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan sing nganggo aran bebekan minangka aran désa yaiku:

 Désa Bebekan, Kecamatan Taman, Kabupatèn Sidoarjo

Rujukan 

Wit-witan
Suket
Grinting (basa Indonésia: Tanaman Rumput) niku salah sawiji nama tanduran ingkang cukup terkenal teng dhaérah Jawa. Tanduran niku sami nama kémawon kaya déné tanduran teki, wedusan, lulangan, lempuyangan, lan taksih kathah malih séjéné. Tanduran kang nduwèni daya tahan urip kuat, artiné saged urip teng siti ingkang tandus utawa mangsa rendheng. Asal akaripun taksih wonten teng siti. Amarga niku, tanduran Grinting dering kasebut kakawatan (Sunda) utawa Bermud grass ingkang tumbuh teng lahan pertanian utawa perkebonan, dados nduwèni resiko angèl dimusnahaken petani. Tanduran niki kedos sami kémawon sareng tanduran ilalang.

Kasebut teng dhaérah séjéné, kang disebut jaman biyèn, jarenipun tanduran Grinting niku sempet dijadiaken kaya déné simbol saking suku Kalang ingkang wonten teng dhaérah Jawa Tengah lan Ngayogyakarta. Konon kasebut, suku niku nduwèni semangat kerja kang duwur, ulet, pinter berhemat, pinter ngolah keuangan, lan nduwèni keahlian bidang kerajinan, pertukangan, lan perdagangan. Amarga iku, suku niku kasebut suku kang kuat kaya déné tanduran Grinting wau.

Nami-nama désa 
Penjelasan teng duwur wau, wonten nipun contoh nama dhaérah kang kasebut sami nama saking nama tanduran Grinting, yaniku:

 Désa Grinting Kecamatan Tulangan Kabupatèn Sidoarjo, Jawa Wétan
 Désa Curahrinting Kecamatan Mayangan, Kabupatèn Probolinggo, Jawa Wétan
 Désa Grinting Kecamatan Bulakamba, Kabupatèn Brebes, Jawa Tengah

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Suket
Suket gajihan niku suket ingkang wonten teng dhaérah Jawa. Miturut K. Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1978), wonten kalih jenis suket gajihan. Suket gajihan (Selerachne punctata) lan suket gajihan (Panicum distachyum).

Suket gajihan (Selerachne punctata) iku suket ingkang urip semusim. Ciriné batangé akèh lan dawa sampé 90 cm. Baka tumbuhé ing panggon adem batangé tegak, nanging baka tumbuhé ning panggon kang akèh srengengéné malah tuwuh ing lemah. Ing Jawa biasa akèh ketemu ing perbatesan Jawa Kulon lan Jawa Tengah ning keduwuran 300 Mdpl. Godhongé apik nganggo mangan kéwan ternak utaminé jaran.

Suket gajihan (Panicum distachyum) niku jenis suket sing dawa umuré (menahun). Dhuwuré sampé 60 cm. Kesebaré ning sakabehé pulo Jawa ning keduwuran sampé 600 Mdpl. biasané dinggo mangan kewan ternak wong désa.

Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran gajihan dinggo aran desa yaiku:

 Désa Gajihan, Kecamatan Gunungwungkul, Kabupatèn Pathi

Rujukan 

Tetuwuhan
Suket
Glonggong teng Jawa yaiku jenis suket sing duwuré kira-kira 2,5–4 m. Wujudé kaya ta gelagah. Anané suket glonggong kien bli nyebar, nanging ana ning genah-genah tertentu. saking kasil penyelidikan K. Heyne dinyatakan bahwa suket glonggong cuman ana ning Sumatera, Jawa lan Sulawesi.

Miturut penelitian K. Heyne teng buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987) ingkang naminé glonggong teng Jawa yaiku tanduran karo aran latin : Erianthus arundinaceus, Namung, sing disebut glonggong ning Sunda aran latiné yaiku Coix lacryma Jobi fa paliustris.

Manfaaté suket glonggong kurang ditemukaken maring rayat. Konon, ana sebagian rayat ning Jawa sing nggunakaken batangé kanggo gagang canthing kanggo mbatik. Menawi godong enomé bisa kanggo pakan kewan.

Aran-aran désa 
Désa-désa teng Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY ingkang nggunakaken aran desané karo glonggong yaiku:

 Glonggong Balerejo-Madiun
 Glonggong Dolopo-Madiun
 Glonggong Wanasri-Brebes
 Glonggong Jakenan-Pati
 Glonggong Gondang-Sragen
 Glonggong Nogosari-Boyolali

Rujukan 

Wit-witan
Suket
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Dompyong utawa gowok yaiku salah siji aran uwoh uwohan ning jawa. Dompyong nduwèni rong versi aran latin sing beda, yaiku Eugenia polychepala lan Syzygum Polycephalum. sedangkan ning jawa buah kien uga due beberapa aran, kayadene gowok, gowak, kupa, lan dompyong. Ning sunda disebut kupa beunyeur, lan ning bali disebuté kaliasem.  

Baka kondisi normal, wiwitan gowok atau dompyong duwuré rata rata antara 8 sampe 20 meter. Gemang batang esor sekitar 50 sampe 70 cm, uwoh gowok bentuké bunder rada gepeng, cilik cilik lan nggrembel lan kelopak tetep nèmpèl ning bagian ujungé. Warna uwohé ungu peteng lan méngkilap. Daging uwohé werna putih utawa abang rada ungu lan duwèni sari buah sing rasané asem manis rada sepet. Uwoh gowok umumé dipangan seger dadi bahan rujak utawa bahan gawé sirup. 

Gowok cukul bagus ning keduwuran 200 sampé 1.500 mdpl. Ning jaman bengen, gowok akèh ditandur ning pekarangan wiwitan aub auban lan penghias lingkungan. Kayu gowok warnae rada abang lan lumayan bagus kanggo bahan bangunan atawa perabot rumah tangga. Diinformasiaken godhong lan kulit gowok atau dompyong duéni saponin, flafonoida, lan polifenol ning kulit batangé, dadi bisa dimanfaataken dadi obat herbal kanggo ngobati lara maag, kudis, lan gatel-gatel, lan bisa geding kanggo netralaken pengaruh dasbok kenang nenggak alkohol.

Aran-aran désa 

 Désa-désa ning Jawa Wetan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran dompyong dadi aran désa yaiku :
 Désa, Dompyong Kec. Bendungan Kab. Trenggalek
 Désa, Logowok Kec. Pohjentrek Kab. Pasuruan
 Désa, Gowak Kec. Lasem Kab. Rembang.

Rujukan 

Wit-witan
Kalak yaniku nama wiwitan ingkang cukup katah teng wewengkon Jawa. Kados déné kalak ( Pseuduvaria reticulata), kalak ( Pseudevaria regusa), kalak (Mitrophora pollypyrena), kalak ( uvaria rufa), kalak (Orophea bexandra). Sanese  niku wonten malih wiwitan teng Jawa ingkang gadahi nama: kalak oyod, kalak asu, kalak kambing, kalak kunir, kalak lawe, kalak lombok, kalak mantang, kalak pacung.

Nami-nama dusun 
Dusun- dusun teng Jawa Timur/ Jawa Tengah/ DIY ingkang ngangge nama kalak dados nama dusun yaniku:

1.Dusun Kalak, Kecamatan Donorojo, Kabupaten Ponorogo.

2.Dusun Panggungkalak, Kecamatan Pucanglaban, Kabupaten Tulungagung

Rujukan
Blembem niku nama suket teng Jawa,Menurut K.Hayne teng bukuTumbuhan Berguna Indonesia I-IV ( Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan,1987 ) nama Blembem ingkang sempet dicatet yaniku, blembem (Ischaemumaristatum ), blembem (Hyhymnenachne amplexicaulis ), blembem (Ischaemum rugosum ), blembem (ischaemum timorence ), blembem (Panicum disthachyum), Blembem rawa (hymnenachne amplexicaulis ), lan blembem watu (Ischaemum aristatum).

Nami-nama dusun 
Dusun-dusun teng Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY ingkang ngangge nama blembem dados nama dusun yaniku:

1.Dusun Blembem,Kecamatan Jambon Kabupaten Ponorogo

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Gandu iku kayané arep  mirip karo wiwitan baujan sing godongé cilik cilik  lan kembangé warna abang umur wiwitan Gandu sampé rongpuluh tahun lan batangé bisa dadi bahan mebel lan bisa dadi macem macem keperluan sejené Wis mekonon wiwitan Gandu bisa kanggo adem adem,bisa manfaat obat  tradisional misalé oyodé ngobati lara weteng carané ngoles bebekan oyod.

Aran aran tempat. 
1.Desa Gandu, Kecamatan Bagor, Kabupatén Nganjuk

2.Desa Gandusari,Kecamatan Gandusari,Kabupaten Blitar

3.Desa Gandusari,Kecamtan Gandusari,Kabupaten Trenggalek

4.Desa Gandu,Kecamatan Mlarak,Kabupaten Ponorogo.

Rujukan
Tanduran Bedali ning Jawa, miturut penelitian K. Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-V (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan, 1987) ana rong macèm. Yaiku: bedali (Radermachera gigantea) lan bedali (Radermachera glandulosa). Senajan sèjèn kéloroané yaiku tanduran kayu sing bèngen sempet dienggo kayuné ning masyarakat ségenaé.

Bedali (Radermachera gigantea) uga tanduran kayu sing ning Sunda diarani ki padali. Duwuré sampè 40 m lan duwèni diamèter 80 cm. Tanduran kién cukul mulai pesisir sampè 1.500 mdpl. Ning sejaraé akèh cukul ning Jawa Tengah lan Jawa Wétan.

Dibéritakéna kayu tanduran bedali iki biasa digawè balok krétég ning jaman béngén. Kualitasé lumayan apik, ora gampang pecah, ora diserang bubuk, tapi ora bébas rayap. Makaè, panggonanané ora dianjuréna génah sing kébuka lan kéna udan atawa panas srèngènegè sécara langsung.

Bedali (Radermachera glandulosa) tandurané sing akéh bèngkok. Pangé cendhèk, duwuré 10-12 m, diamèter tandurané 25-30 cm. Ning Jawa cukul kepencar tekan daratan tengah, luwih kurang 700 m dpl. Konon, ning Jawa Kulon tanduran bedali (Radermachera glandulosa) arang ditémoni, namung saktenané ning kana justru akèh uma-uma sederhana sing nganggo kayu kién.

Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Timur/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Bedali karo aran désa yaiku; 

 Desa Bedali, Kecamatan Lawang, Kabupaten Malang,
 Desa Bedali, Kecamatan Ngancar, Kabupaten Kediri.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Borang yaiku wiwitan (Trévésia Sundaica), ning Jawa ana uga sing ngarani gorang. Informasi bab wiwitan kiyen setitik pisan. Miturut penelitian K. Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonésia I-IV  (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemén Kehutanan, 1987), dijelasaken yèn wiwitan kiyen nduwèni pang sing eriyen (ana riné).

Wiwitan mau duwuré sampé 8 méter lan garis tengah uwité 15 cm. Ning Jawa bisa cukul duwuré bisa sampé 1.500 méter seduwuré permukaan laut. Ning Jawa Tengah sering ditandur kanggo pager urip atawa rajeg, nanging kayuné méh-méh ora digunakaken ning masyarakat. Miturut Boorsma, godhongé bisa digunakaken kanggo jamu lan ning Bogor wektu jaman bengén kuncup kembangé diadol kanggo lalaban.

Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran borang minangka aran désa, yaiku:   

 Désa Borang Gegeran, Kecamatan Arjosari, Kabupatèn Pacitan

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Banjaran jare penelitiané K.Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian dan pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanaan, 1987), banjaran  yaniku suket. Ing Jawa ana loro jenis suket sing pada diarani banjaran, yaiku suket banjaran (Calamagrostis australis) sering uga diarani pari utawa suket kroncong. Suket kien keetung suket tetaunan, Duwuré sekitar 15-80 cm. Wit pangé lurus, tapi pugas wité ngelalar ning lemah biasané nyerupai gerombolan dewek ning selipan suket ruwed ning gunung. bengen suket iki akehe cukul ning sedawané wilayah Gunung Pangrango sampe pegunungan Ijèn ning keduwuran 1.500-3.000 mdpl.

Sedangkan sing diarani suket banjaran (Festuca nubigena), ana uga golongan sing ngarani kembalan alas, raman taji, lan tukatrama. Golongané kuat pisan duwuré antara 

50 - 75 cm. Tandurané akèh ning pegunungan Tawa Tengah lan jawa timur ning keduwuran 2.500-3.000 mdpl, biasané ana ning wit-wit tan cemara ning jaman bengen akèh digunakaken kanggo panganan satokewan, khususé wedhus (Mahesa).

Aran- arane désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan utawa Jawa Tengah utawa Daerah Istimewa Yogyakarta sing gunakaken aran banjaran yaiku :

 Désa Banjaran, Kecamatan Driyorejo, Kabupatèn Gresik
 Désa Banjaran, Kecamatan Kediri, Kabupatèn Kediri
 Désa Banjaran, Kecamatan Taman, Kabupatèn Pemalang
 Désa Banjaran, Kecamatan Bangsri, Kabupatèn Jepara
 Désa Banjaran, Kecamatan Bojongsari, Kabupatèn Purbalingga
 Désa Banjaran, Kecamatan Salem, Kabupatèn Brebes

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Suket
Bogem niku nama taneman ingkang wonten teng rawa-rawa pinggir lepen wana bako, bogem sebatan sanès namanipun pidada abrit. Pidada abrit niku sering wonten wana-wana bako ingkang kathah lemahé. Uga sedawané pinggir lepen utawa rawa-rawa ingkang kenging pengaruh rob suruté toya laut. Kembang pidada abrit saged ngebang teng waktu dalu Kembang pidada abrit niku katah ngadung nectar lan disenengi déning kalong uga ngenget. Pidada abrit didahar saged megar sedawané taun, uwohé saged didahar, uga godong ingkang maksi enem saged kangge lalaban. Uwohé saged didahar utawa dimasak kados camuran ulam. Nanging, kajengé kualitasé cendhèk lan saged kanggé kayu bakar.

Nami-nama dhusun 
Dhusun-dhusun ingkang wonten teng Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY  :

 Bogem, Prgen, Pasuruan
 Bogem Pinggir, Balon Bando, Sidoarjo
 Bogem, Gurah, Kediri
 Bogem, Sampung, Ponorogo
 Bogem, Kawedanan, Magetan

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Celaket utawa tanduran mempulut (Chrysophyllum roxburghii)  yaiku salah sawijiné tanduran kang ana ning Indonésia duwuré bisa tékan 30 (telung puluh) métér lan médelingé utawa garis tengahé bisa sampé 60 (sewidak) sènti méter. Tanduran Celaket cukulé ing pegunungan kang duwuré kurang luwih 1.200 (séwu rongatus) méter. Dadi tanduran celaket akéh gunané kaya déné kayu-kayu séjéné misalé kayu baujan, kayu bendara, kayu jati lan séjén-séjéné. Ana déné pirang-pirang manpaaté misalé bisa kanggo gawé perabotan omah, dorané pacul, gagang kampak, gagang golok, gagang pédangan lan séjén-séjéné.

Aran-aran désa 
Tanduran Celaket utawa mempulut sekien wis kepanjing tanduran kang wis arang ning Indonésia mulané kudu dijaga lan dilestarikaken utawa katelah karo tanduran kuna. Mulané akéh aran désa ning pulo Jawa kang nganggo aran tanduran Celaket. Ana déné désa-désa sing nganggo aran Celaket, antarané Désa Rampal Celaket, Kecamatan Klojen Kabupatén Malang lan Désa Celaket, Kecamatan Pacét, Kabupatén Mojokerto.

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Bugang artiné yaiku kembang sing cukul ning tanduran perdu, cukulé ngadeg tegak nalika isih enom duwèni rambut sing alus ning cukulané. Ning Sumatera, uwong-uwong Melayu nandur kayu gambir, sejen maning wong Sunda nandur kembang bugang.

Sanajan wis sué ana ning pulau Jawa, masyarakat umum durung akèh ngenal tanduran iki kepanjing ana kegunaané kanggo manungsa. Mung baé, ana sebagéan ning daérah tertentu, kayané wis ngerti, lan weruh manfaat lan gunané, mulané aran tanduran iku asring dadi aran panggonan.

Aran kembang bugang (Clerodendron calamitosum) sampai sekien ana wong sing durung weruh. sejeroé informasi, keanané mung bisa dicatét minangka "tanduran liar". Artiné durung ngalami pembudidayaan intensif lan terus-terusan. Sawisé muncul éra pengobatan herbal sing sumberé saka tanduran, potensi kembang bugang mulai diwerui maning.

Keakehan tanduran iki bisa kanggo wijil atawa steak gagang. Ngrumaté ora angèl. Perlu nyiram sing cukup, perlu dijaga kedik kelembaban lemah lan ngupai pupuk dasar. sebagian tanduran sing digunaaken yaiku godong lan akaré. sing hasil penelitian laboratorium olih-olihe data bahwasane kembang bugang ngandung akehe bahan kimia, kaya saponin, flavonoid, polifenol, alkaloid, lan kalium.

Aran Genah 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran bugang aran désa nyaiku:

 Desa Bugangan Kecamatan Semarang Timur Kabupaten Semarang
 Desa Bugangan Kecamatan Kedungwuni Kabupaten Pekalongan

Rujukan 

Wit-witan
Gandasuli yaiku salah sawijining tanduran jamu ingkang kalebet keluwarga temu-temuan utawi Zingiberaceae. Tanduran iki hawujud rumpun sing rapet-rapet, duwuré 1,5 nganti 3 m, godhongé temèmplèk ana pelepah sik nyusun "pang semu" lan ora nyabang. Asal tanduran iki saka Himalaya terus ngetan nganti Taiwan; hananging saiki wis sumebar tekan endi-endi. Ing Jawa, tanduran iki ditandur nggo dijupuk rimpang karo kembange.

Kembang gandasuli warni pethak, metu saka pucuk uwit ; ambune wangi nyegrok kayadene mlathi. Kelopak kembangé ana loro, warni ijo awujud kerucut kaya kukusan. Mahkota kembang gandasuli cacahé papat, wujud kaya kupu-kupu lan nempel antara siji lan séjéné. Kembang gandasuli asring dipadhakaké karo kembang kumis kucing.

Nami-nama désa 
Aran gandasuli uga dinggo jeneng désa, yaiku

 Désa Gandasuli, Kecamatan Gondang, Kabupatèn Tulungagung.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Pakuniran, Kabupatèn Prabalingga.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Tawangmangu, Kabupatèn Karanganyar.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Bulu, Kabupatèn Temanggung.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Muntilan, Kabupatèn Magelang.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Bobosari, Kabupatèn Purbalingga.
 Désa Gandasuli, Kecamatan Brebes, Kabupatèn Brebes.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan jamu lan bumbu
Kembang
Wit dilem utawa tanduran nilam (Pogostemon sp)  yaiku tanduran sing wis dikenal lawas ning Jawa. Lamun penganggoné jaman bengén masih setitik . Ning masyarakat tradisional , khususé para mimi , nilam mung dienggo kanggo mbasuh tapih amber mutu batiké awét (ora gampang luntur lan ambuné wangi).

Najan masyarakat tradhisional uga wis weruh yén nilam bisa dimét lengané,tapi umumé isih pratin gawéné, amarga perabotan lan kaweruhan, lan angélé ngedol. Petani luwih milih tanduran sing gampang, najan nilam regané larang.

Persoalané nilam sing ditandur ning Jawa jaman bengén yaiku nilam Jawa ( Pogostemon heyneatus ) lan nilam sabun (Pogostemon hortensis). Rong jenis iku kandungan lengané masih ning soré nilam Aceh (Pogostemon cablin) sing sekiyen akéh ditandur kanggo disuling lengané. Asil gawé tanduran nilam angrupa godhong teles sing dipanen sing bentuké putesan godong, terus dipépé utawa diangin-angin terus disuling.
kanggo ngasilaken lenga nilam sing bagus lan khas yaiku luwih tua wit nilam luwih bagus asilé.

Nama-nama désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran dilem kanggo aran désa yaiku: 

 Désa Kadidalem, Kecamatan Randuagung, Kabupatèn Lumajang.
 Désa Dilem, Kecamatan Kepanjen, Kabupatèn Malang.
 Désa Dilem, Kecamatan Gondang, Kabupatèn Mojokerto.
 Désa Dilem, Kecamatan Kemiri, Kabupatèn Purworejo.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Jembatu iku uwoh sing wiwitan Bugang utawa Bulu (Pallacaly axillaris ), wiwitané uripé ning daeah sing akeh banyuné contoné ning rawa-rawa, ning émpang-émpang lan pinggir muara laut. Jembatu uwohé kaya kolang-kaling lan bentuké grencean .

Warnane 
warnae sing masih nom rada kuning baka wis tua warnae coklat, ning jero uwoheputih di pangane rasane manis.

Rujukan 

Wit-witan
Woh-wohan
Janti utawa Jayanti wonten uga kang nyebut giyanti lan kélor wana (alas). Janti akèh ditemokaken ning Jawa lan biasa ditandur ning pekarangan, pembates sabin utawa ning kebon yaiku genah lan pupuk ijo. Tanduran kiyen bisa cukul ning lemah sing panas ning dataran cendhèk sampe 800 mdpl. Tanduran jayanti kepanjing jenis perdu sing nduwèni cabang akèh. Tandurané gelis dhuwur tekan 2–6 m. Pembibitané nggunakaken wijil. Kembang tanduran jayanti warnané kuning lan kepanjing kembang werna-warni wujud lempeng. Uwohé padha karo kacang gantung.

Ing sekabéhé bagian tanduran jayanti olèh dimanfaataken kanggo obat-obatan lan panganan ternak. Godhongé bisa dijangan lan ngobati TBC karo demam. Olahan kulit kayu lan oyoté bisa uga kanggo ngobati angèl nguyuh.

Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Janti dadi aran désa yaiku:

 Désa Janti, Kecamatan Tarik, Kabupatèn Sidoarjo
 Désa Janti, Kecamatan Tulangan, Kabupatèn Sidoarjo
 Désa Janati, Kecamatan Waru, Kabupatèn Sidoarjo
 Désa Janti, Kecamatan Jogoroto, Kabupatèn Jombang
 Désa Janti, Kecamatan Mojoagung, Kabupatèn Jombang
 Désa Jantiganggong, Kecamatan Perak, Kabupatèn Jombang
 Désa Janti, Kecamatan Papar, Kabupatèn Kediri
 Désa Janti, Kecamatan Tarokan, Kabupatèn Kediri
 Désa Janti, Kecamatan Slahung, Kabupatèn Ponorogo
 Désa Janti, Kecamatan Polanharjo, Kabupatèn Klathèn
 Désa Jantiharjo, Kecamatan Karanganyar, Kabupatèn Karanganyar

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Wit kalongan (Streculia javanica) iku isih gegandhéngan bari wit kepuh (Sterculia foetida). Duwur wité bisa sampe 15-20 m, lan amba wité kirang lewih 50 cm. Teng Jawa Tengah lan Jawa Wétan umumé cukul ning dataran ingkang luwih endep ning sor 300 m dpl, tapi ning Jawa Kulon jarang ditemukna.

Ning jaman bengen wijil wit kalongan akèh diadolaken kanggo gawé jamu ingkang diarani jamu pranajiwa. Séjéné kalongan (Streculia javanica), ana geding wit sing diarani kalong ning Jawa, yaiku kalongan (Streculia macrophylla).

Kanggo wit kalongan sing keloro iki duwur wité bisa sampe 20 - 35 m, tapi diamèter wité antara 120-150 cm. Sejen bari wit kalongan sing pertama. kalongan sing keloro iki cukul ng gena sing duwur, antara 1.000 m dpl. Kayuné pada bari kayu wit kepuh, sejerone arti empeng lan kirang apik kanggo digawé bahan bangunan. Ning jaman bengen cuma sering dianggo gawé peti kemas utawi getek. Wijilé biasa dianggo dagang jamu dadi pranajiwa tiruan kanggo gawéan jamu Jawa.

Aran-arané désa 
Desa-desa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing dianggo aran kalongan dadi aran desa yaiku :

 Kalongan            Ngimbang           Lamongan
 Kalongan            Purwodadi          Grobogan
 Pekalongan        Batealit               Jepara
 Kalongan            Ungaran Timur   Semarang
 Pekalongan        Bojongsari          Purbalingga

Rujukan 

Wit-witan
Cemara (Casuarina sp) teng Jawa biasané numbuh atawa diupayaaken teng kalih wawasan. Teng alas manfaaté nganggé wiwitan dilestariaken lan teng kebon atawa plataran griya kanggé wiwitan paésan. Kendalané wonten 70 macem cemara, nanging sing paling kawentar teng Jawa salah sawijiné: cemara ilir, cemara potlot, cemara Norfolk, cemara angin, cemara buya, cemara urang, cemara lilin/pecut, cemara embun, cemara sagara, cemara rentheslan cemara Chinese golden tree.

Biasané teng jaman modern wit cemara nambah angsal perhatian saking masyarakat, nanging sing bengen manfaaté cemara Jawa tradhisional teksih diwatesi. Biasané mung kayuné kémawon sing anggo bahan wangunan umah lan kerajinan.

Selewihé maning waktu jaman Walanda, nalika cemara iku ditandur kanggo alas ning gunung, kiyen pada baé karo gunaé pinus, sing getahé kanggo bahan lenga cet. Tapi pemerintah biasané cemara lan pinus iku ngono tanduran paésan ning kota, bisa dadi ana beda antara wong pedésaan lan wong kota. Resiko batin karo cemara bisa sejen karo wit sejené sing bareng urip sedina dina.

Aran-aran désa 
Contohé désa ning Jawa Wétan lan Jawa Tengah sing nganggo aran cemara wonten sekawan, yaiku:

 Désa Cemara, Kecamatan Suboh ning Kabupaten Situbondo
 Désa Cemarakandang, Kecamatan Kedungkandang, ning Kabupaten Malang
 Désa Gunungcemara, Kecamatan Karanganyar, ning Kabupaten Kebumen
 Désa Cemara, Kecamatan Wonoboyo, ning Kabupaten Temanggung

Rujukan 

Wit-witan
Keji (Strobilanthes crispus) cukup dikenal ing Jawa minangka tanduran atanapi wiwitan Obat. Ing sajroné basa lokal Jawa, ana kalangan sing nyébut kèji béling lan ana sing ngarani: ngoklo, ènyah kilo, kaci béling. lan ning Sunda kasébut picah béling.

Kèji béling iku tanduran semak sing dhuwuré nyampé 1-2 m. pangé beruas, wujudé bundér, rambuté kasar lan warnané ijo. Cabangé ngelampréh ning lèmah lan métu sing oyod sèbabé bisa dipisahakén sing tanduran èmboké. Tanduran kién uga gampang cukul ning lèmah ning subur, rada kélindung ning lahan jaba. Cukul ning lémah sor lan lémah duwuré 1.200 mdpl. Ning Jawa, tanduran iki akèh cukul ning désa, lan kémbang dadi sémak. Dicangkokaké nggunakakén wijil lan sték.

Kabaré zat Kalium sing ana ning wiwitan iki nyébabakén diuretik, lan bisa ngeleburakén watu sing ngébentuk sing uyah kalsium oksalat ning kantong èmpédu, kantong uyuh lan ginjel. Cara nggunakakéné karo nginung banyu godogan kéji beling sécara teratur ning waktu tertentu. Godong kéji bisa digunakakén ènggo lalaban. Godong kéji bisa digunakakén enggo gatél-gatél kéna ulér wulu atanapi dicokot lamuk lan dicokot sémut. Kèji béling uga diwéruhi ngandung polifénol, katékin, kaféin, tanin, lan vitamin.

Aran-Aran désa 
Désa-désa ning Jawa Wetan/Jawa Tengah/DIY sing nggunakaken aran kéji kanggo aran desané contoné:

 Désa/Kelurahan Keji, Kecamatan Unggaran Barat, Kabupatèn Semarang.
 Désa/Kelurahan Keji, Kecamatan Muntilan, Kabupatèn Magelang.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Tetuwuhan Indonésia
Wiwitan Jirek yaiku salah sawijiné wit-witan sing enten teng Jawi. Jirek/jirek emprit (Baccaurta jamanica).Sanèsé ènten malih jirek (Baccaurea racemosa), jirek/jirek prit/jirek wolu (Simlocos fasciculata). Penamian jirek teng daerah sanesé uga ènten kados teng Sunda lan Minang ènen penamian jirek, yaiku Baccaurta jamanica,

Wiwitan jirek (Baccaurta jamanica) kalebu wiwitan ingkang alit paling duwur 10 m. Jirek iku urip teng dataran ikang paling dhuwur saking 800 mdpl. Kabaré kajengé apik kanggé bahan pahatan atanapi ukiran (kerajinan tangan). Teng Sumatera asring didadosaken bahan kanggé damel griya. Wiwitan jirek warna kajengé kuning kecoklatan.

Wiwitan jirek (Baccaurea racemosa) tandurané luwih gedhé setitik sareng bunderé rata rata 25-70 cm lan dhuwuré iku dugi 15-25 m.

Wiwitan jirek awale cukul teng tanah jawi lan Sumatera lan selajengé enten sing ngembangna, wiwitan jirek iku kajengé saé kanggé bahan bangunan lan pendamelan perahu.

Wiwitan jirek (Simlocos fasciculata) tandurane cilik bundere kira kira 20 cm. Tinggine sampe 15 m, wiwitan niku tersebar teng Jawi dugi dataran sing duwur kirang langkung 1500 mdpl.

Aran-aran désa 
Teng Jawi kajengé jarang dienggo, nanging teng dhaerah sanèsé didadosaké bahan pendamelan perkakas umah atanipun dapur, kados ukiran patung lan peralatan sing cilik liyané.

Jeneng Desa sing teng Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggé aran jirek yaiku:

 Jirek Mas, Cerme, Bondowoso
 Kalijirek, Kebumen, Kebumen

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Bantengan yaiku wit-witan kang diarani bantèngan ing Jawa. Miturut kasil penelitiané K. Heyne, ing buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian dan Pengambangan Kehutatan Departemen Kehutanan, 1987), ana telung macem, yaiku bantèngan (Vitis Adnate), bantèngan (Vitis arachnoidea) lan bantèngan (Vitis lancolaria).

Bantèngan (Vitis adnate) iku wit-witan perdu kang ngrambat. Dawané 5-10 mèter. Miturut Rumphius, wité nduwèni keunikan sing sèjén déwé. Yèn diluk muni gemratak, tapi bli semplak. Oyoté bisa kanggo obat watuk, godhongé bisa kanggo ngobati wudun.

Bantèngan (Vitis arachnoidea), padha karo wit-witan perdu sing ngerambat. Dawané 2-10 mèter semebar ning Jawa, ning genah 400 mèter seduwuré sagara (mdpl). Wohé legi rada sepet, lan yen dipangan gawé gatel teng cangkem. Ing jaman mbengen, bantèngan dipakanaken bèbèk ambir ndogé akèh.

Bantèngan (Vitis lancolaria) uga sawijiné perdu kang ngrambat, dawané 5-15 mèter. Uga nyebar ing sakabèhé Jawa teng ganeh 1.500 mèter seduwurè sagara. Teng wong kuna, godongè kanggo ngobati kelurut, uga bisa kanggo lara watuk.

Aran-aran désa 
Désa-désa teng Jawa Wétan, Jawa Tengah lan Daerah Istimewa Yogyakarta, kang nganggo aran bantèngan dadi aran désa, kayadéné,

 Désa/Kelurahan Bantèngan, Kecamatan Bandung, Kabupatèn Tulungagung.
 Désa Bantèngan, Kecamatan Wungu, Kabupatèn Madiun,
 Désa Bantèngan,Kecamatan Karanggedè, Kabupatèn Boyolali.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Dlimas (Acrocarpus fraxinifolius)  yaiku salah sawijining wiwitan sing langka ning Jawa. Wiwitan iki sékiyèn ana ning kebon tèh Médini, Kècamatan Limbangan, Kabupatèn Kendal (1971-1975). Wiwitan dlimas wau anané ning tebing jurang berbatesan karo utan lindung lan dhuwuré kurang luwih 35 m. 

Miturut K. Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian lan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), yèn wiwitan dlimas iku dhuwuré kurang luwih 50 m, diamèter 4 m lan anané ning dataran 1.200 mdpl. Werna kayuné coklat tuwa, alot, lan bisa nggango gawé omah.

Nama-nama dhusun 
Arané wiwitan dlimas ana ning arané désa yaniku 

 Désa Dlimas, Kecamatan Cèpèr, Kabupatèn Klathèn. 
 Désa Dlimas, Kecamatan Tegalrejo, Kabupatèn Magelang. 
 Desa Dlimas, Kecamatan Banyuputih, Kabupatèn Batang.

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan
Bibis iku aran wit-witan sing ana ning daèrah Jawa. Jarè penelitiané K.Heyne ning buku Tumbuhan Berguna Indonesia I-IV (Badan Penelitian dan Pengembangan Kehutanan Departemen Kehutanan, 1987), iku tanduran sing aran latiné Carallia lucida. Ana maning tanduran sèjèné sing diarani bibisan (Maba buxifolia).

Wit bibis iku wis kepanjing tanduran sing langka ning Jawa. Wis arang ana sing weruh, beli dibudidayakaken, akhiré masyarakat klalen. Ana cerita yèn wit bibis (Carallia lucida) ana sing ngarani krincing, menawi wit gedhé sing dhuwuré bisa sampé 35 m. Pangé bisa sampè 60 cm. Wit iki ananè ning dataran sor 400 dpl. Kanggo kekhususané beli kecatet ning peneliti.

Mung dikabaraken ning Sumatra kayu bibis bisa dienggo kanggo kebetahan. Kayuné wernané abang tuwa, abot, lan lumayan bagus. Beli gampang retak lan kuat nahan satokéwan lan biasa dienggo kanggo tiangé umah atawa umah panggung.

Arané désa 
Désa-désa ning Jawa Wétan/Jawa Tengah/DIY sing nganggo aran Bibis/Krincing yaiku:

Rujukan 

Wit-witan
Tetuwuhan