Kaféina, utawa luwih kawentar kanthi jeneng kaféin, yaiku senyawa alkaloid xantina wujud kristal lan rasané pahit kang digunakaké minangka obat perangsang psikoaktif lan diuretik ènthèng. Kafeina tinemu déning kimiawan Jerman, Friedrich Ferdinand Runge, nalika taun 1819. Dèwèké gawé istilah "kaffein" kanggo ngrujuk marang senyawa kimia ing kopi. Kafeina uga karan guaranina nalika katemokake ing guarana, mateina nalika katemokake ing mate, lan teina nalika katemokake ing teh. Kabèh istilah kaebut padha-pagha ngrujuk marang senyawa kimia kang padha.

Kafeina ditemoni kanthi alami ing bahan pangan kaya wiji kopi, godhong teh, buah kola, guarana, lan maté. Ing wit-witan, dhèwèké berperan minangka pestisida alami kang nglumpuhake lan matèni gegremet-gegremet katentu kang mangan wit-witan mau. Dhèwèké lumrahé dikonsumsi déning manungsa mengekstraksi saka wiji kopi lan godhong teh.

Kafeina wujud obat perangsang sistem pusat saraf ing manungsa lan bisa ngilangi rasa ngantuk kanthi sewentara. ombenan kang ngandut kafeina, kaya kopi, teh, lan ombenan entheng, disenengi banget. Kafeina wujud zat psikoaktif kang paling akèh dikonsumsi ing donya. ora kaya zat psikoaktif liyané, kafeina legal lan ora diatur déning hukum ing kbeh yuridiksi donya. Ing Amérika Utara, 90% wong diwasa ngombé kafeina saben dina.

Anane
Sumber utama kafeina donya yaiku wiji kopi. Kandungan kafeina ing kopi variasi banget, tergantung ing jinis wiji kopi lan metode panggawean kang digunakaké. Secara umum, sak sajian kopi ngandut sakiwa-tengené 40 mg (30 mL espresso varietas arabica) kafeina, nganti 100 mg kafeina kanggo sak cangkir (120 mL) kopi. Lumrahé, kopi dark-roast duwé kadar kafeina kang luwih endek amarga prosès pemanggangan bakal mengurangi kandhutan kafeina ing wiji mau. Kopi varietas arabica lumrahé ngandut kadar kafeina kang luwih sithik daripada kopi varietas robusta. Kopi uga ngandut pira-pira teofilina, nanging ora ngandut teobromina.

Teh wujud sumber kafeina liyané. Sanajan teh ngandut kadar kafeina kang luwih dhuwur ketimbang kopi, lumrahé teh disiapke sajrone kadar sajian kang luwih endek. Kandungan kafeina uga variasi ing jinis-jinis godhong teh kang  béda. Teh ngandut uga ngandut teobromina lan kadar teofilina kang sithik luwih dhuwur ketimbang kopi. Werna banyu teh ora dadi pathokan kang apik kanggo nemtokake kandhutan kafeina. minangka conto, teh kaya teh ijo Jepang gyokuro kang wernane luwih pucet ngandut  kafeina kang luwih ketimbang teh lapsang souchong kang wrnane luwih peteng.

Kafeina uga ana sajrone pira-pira ombenan entheng kaya kola. ombenan entheng racaké ngandut sakiwa-tengené 10 nganti 50 miligram kafeina per sajian. Kafeina ing ombenan jinis iki asalé saka bahan ramuan ombenan iku dhéwé utawa saka bahan aditif kang diisakake saka prosès dekafeinasi. Guarana, bahan utama pembuatan ombenan ènergi, ngandut kafeina kanti jumlah teobromina lan teofilina kang cilik.

Coklat kang diisakake saka wiji kakao uga ngandut kafeina. Efek rangsangan kang dikasilake déning coklat asalé saka efek kombinasi teobromina, teofilina, lan kafeina. Coklat ngandut jumlah kafeina kang sithik banget kanggo njalari rangsangan kang padha karo kopi. 28 g sajian coklat susu batangan ngandut kadar kafeina kang padha karo secangkir kopi kang didekafeinasi.

Sintesis dan ciri-ciri kafeina 

Ing taun 1819, kimiawan Jerman Friedlieb Ferdinand Runge kasil ngisolasi kafeinan kang relatif murni kanggo pertama kaline. Menurut Runge, ia melakukannya atas perintah Johann Wolfgang von Goethe. Pada taun 1827, Oudry mengisolasi "teina" dari teh, namun kemudian dibuktikan déning Mulder dan Jobst bahwa teina mau wujud senyawa kang sama dengan kafeina. Struktur kafeina berhasil dipecahkan padha akir abad kaping 19 déning Hermann Emil Fischer, kang uga wujud orang kang pertama kali berhasil mensintesis total senyawa ini.

Kabèh atom nitrogen kafeina ing sabenere planar (hibridisasi orbital sp2), nyebapake molekul kafeina sipate aromatik. amarga kafeina kanti gampang diisakakake minangka produk samping prosès dekafeinasi, kafeina racaké ora disentesis kanthi kimiawi. Apabila diperlukan, kafeina bisa disintesis dari dimetilurea dan asem malonat.

Cathetan sikil 

Alkaloid