AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Wikisource utawa Wikisumber ("Kapustakan Bébas") iku proyèk Wikimedia sing tujuané yasa siji kapustakan wiki kanthi isi bébas sing kapérang saka naskah-naskah sumber sepisanan (primary source), sarta pertalan naskah-naskah sumber dhateng basa apa waé lan bahan-bahan pandhukungé. Alamaté ana ing www.wikisource.org. Versi basa Indonésia alamaté ing id.wikisource.org.

Wikisource awalé jenengé Project Sourceberg tanggal 24 November 2003 ing domain http://sources.wikipedia.org. Jenengé ganti dadi Wikisource tanggal 6 Dhésèmber 2003. Alamaté resmi dipindhahaké ing http://wikisource.org tanggal 23 Juli 2004 . Wikisource kanthi basa Indonésia wiwit duwé subdomain dhéwé (sadurungé nggabung kaliyan Wikisource basa Inggris) tanggal 6 November 2005.

Pirsanana uga 
 Proyèk Wikimedia liyané
 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikibooks
 Wiktionary
 Wikinews
 Wikispecies
 Wikimedia Commons

Pranala njaba 
 Portal multibasa
 Kaca Utama Wikisource basa Indonésia
 Rembugan awal ngenani Wikisource

Proyèk Wikimedia
Wiktionary, utawa—ing édhisi basa Jawa—Wikisastra iku proyèk kerabaté Wikipédia sing ditujoaké minangka bausastra wiki mardika (kalebu tèsaurus lan leksikon) ing kabèh basa. Wiktionary ing édhisi basa Inggris (en.wiktionary.org) dibukak sepisanan tanggal 12 Dhésèmber 2002 minangka tindak lanjut proposal Daniel Alston. Tanggal 29 Maret 2004, Wiktionary ing édhisi basa liyané, yaiku Prancis lan Polen, wiwit dibukak. Wiwit wektu iku, Wiktionary ing édhisi basa liyané uga wiwit dibukak. Awalé, Wiktionary nginduk ing URL sauntara nganti akhiré tanggal 1 Mèi 2004 dipindhah menyang www.wiktionary.org.

Wiktionary dicawisaké kanggo
 njelasaké surasaning tembung, istilah, lan cekakan
 tesaurus kanthi cara nunjukaké sinonim
 mertalaké tembung-tembung saka sawijining basa nuju basa liyané.

Ora kaya bausastra lumrahé sing monolingual/ekabasa utawa bilingual/dwibasa, Wiktionary wujud bausastra multilingual/multibasa lan internasional, sing tegesé duwé tujuan kanggo nyakup saben tembung saka kabèh basa sing dimangertèni lan nglakokaké ing manéka warna basa. Minangka conto, Wiktionary édhisi basa Inggris ngandhung entri/lema saka manéka warna basa, namung ditulis ing basa Inggris. Wiktionary édhisi basa Jawa uga bisa duwé artikel-artikel sing padha karo édhisi basa Inggris, nanging artikelé ditulis ing basa Jawa.

Bédané antarané Wiktionary lan Wikipédia iku akèhé entriné diwiwiti kanthi huruf cilik. Minangka conto, entri kanthi huruf cilik i lan kapital I béda.

Wikisastra 

Ing kaca iki panjenengan bisa nggolèki arti tembung sawijining lemma utawa entri ing basa Jawa. Manawa panjenengan péngin nyumbang entri, mila bakal banget diregani. Ing ngisor iki sabagéan saka pratélan tetembungan ing basa Jawa miturut susunan abjad:-

Perlu ditekanaké ing kéné manawa tembung-tembung sing diamot ing njero pratélan tembung iki yaiku tembung-tembung saka kosakata basa Jawa. Dadi disuwun, jeneng-jeneng tokoh, nagara lan bab-bab liyané aja dilebokaké ing kéné.

Pratélan tembung iki diamot kanggo artikel-artikel sing ora duwé kaca penghubung supaya aja dadi artikel yatim.

Perlu uga ditekanaké ing kéné supaya aja asal njupuk hak karya wong liya sing kareksa ing sangisoré Undang-Undang hak cipta. Tulung supaya mènèhi sumber informasi manawa mungelaké!

Pirsanana uga 
 Proyèk Wikimédia liyané
 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikibooks
 Wikisource
 Wikinews
 Wikispecies
 Wikimedia Commons

Pranala njaba 
 Wiktionary - portal multibasa
 Pendhapaning Wiktionary basa Jawa
 Wiktionary di Wikimedia (pratélan wiktionary)

Bausastra
Situs jaringan
Proyèk Wikimedia
Wikibooks (Buikuki), sadurungé karan Proyèk Buku Bébas Wikimédia lan Wikimédia-Buku, iku proyèk kang padha karo Wikipedia lan wujud péranganing Yayasan Wikimedia kang diwiwiti tanggal 10 Juli 2003.

Proyèk iki wujud kolèksi buku bébas, petunjuk cara panggunaan, lan teks-teks liyané. Proyèk iki yaiku wiki kang tegesé saben wong bisa nyunting artikel buku apa waé.

Proyèk iki diwiwiti minangka respon dhateng panyuwunan saka wikiwan Karl Wick minangka papan kanggo miwiti pambangunan buku-buku isi bébas kanggo ngurangi biaya lan keterbatasan liyané ing bahan wulangan.

Sapérangan buku-buku awal wujud salinan saka sumber-sumber isi bébas liyané kang tinemu ing internet. Wikibook nduwé proyèk-proyèk liyané yaiku: Wikijunior lan Wikiversity. Wikijunior dimaksudaké minangka proyèk kang ditujokaké kanggo wikiwan-wikiwati mudha. Wikiversity iku lingkungan sinau kabukak lan komunitas panlitèn.

 Proyèk Wikimedia liyané
 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikisource
 Wiktionary
 Wikinews
 Wikispecies
 Wikimedia Commons

Pranala njaba 
 Kaca Utama Wikibooks basa Inggris
 Kaca Utama Wikibooks basa Indonésia
 Pratélan Wikibooks

Proyèk Wikimedia
Wikinews iku wiki kang magepokan karo aktualitas utawa pawarta-pawarta kang isih anget utawa anyar. Kaya Wikipedia, situs iki uga dikelola déning yayasan Wikimedia.

Pirsanana uga 
 Proyèk Wikimedia liyané
 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikibooks
 Wiktionary
 Wikisource
 Wikispecies
 Wikimedia Commons

Pranala njaba 
 Portal multibasa Wikinews
 Wikinews ing basa Inggris
 Wikinews mawa basa Jawa ing Incubator

Situs jaringan
Proyèk Wikimedia
Wikimedia Commons (uga karan "Commons" utawa "Wikicommons") iku papan panyimpenan gambar-gambar lan barkas-barkas multimédia kanthi lisensi bébas. Commons wujud proyèk saka Yeyasan Wikimedia. Barkas-barkas kang diamot bisa dipigunaaké kaya déné barkas-barkas kang diamot ing saben proyèk.

Proyèk iki diusulaké wulan Maret 2004 lan diluncuraké tanggal 7 September 2004. Sasaran mligi Commons iku kanggo ngilangaké duplikasi barkas kang dumadi ing proyèk-proyèk Wikimedia sadurungé ana Commons. Fitur supaya bisa migunakaké barkas-barkas saka Commons saka kabèh proyèk Wikimedia diimplementasikké wulan Oktober 2004.

Wikimedia Commons ora ngentuki pamotan barkas-barkas kang duwé hak cipta. Lisensi kang ditampa ya iku GNU Free Documentation License, lisensi Creative Commons kanthi tanpa watesa panggunaan lan domain umum.

Pirsanana uga 
 Proyèk Wikimedia liyané
 Wikipedia
 Wikiquote
 Wikibooks
 Wiktionary
 Wikinews
 Wikisource
 Wikispecies
 CommonsTicker (Cathetan Commons)

Pranala njaba 
 Wikimedia Commons
 Wikimedia Commonplace , a Windows tool for uploading files to the Wikimedia Commons

Commons
Sistem integumen iku sistem organ kang mbédaaké, misahaké, ngreksa, lan mènèhi informasi kéwan tumrap lingkungan sakiteré. Sistem iki asring wujud pérangan sistem organ kang gedhé dhéwé kang nyakup kulit, rambut, wulu, sisik, kuku, klanjer kringet lan prodhuké (kringet utawa yiyid). Tembung iki asalé saka basa Latin "integumentum", kang artiné "panutup".
Rambut utawa réma tukul ing mèh kabèh pérangan awak, kajaba èpèk-èpèk lan sikil, mata, lan lambé. Rambut kang ana sirah ndadèkaké tetep ngrasa anget. Rambut kang ana ing irung, kupéng lan sakiwa-tengené mata asring uga karan wulu, gunané nglindungi organ-organ mau lan partikel-partikel liyané. Alis lan wulu mata nglindungi mata kanthi cara ngurangi cahya lan partikel kang ngenani organ paningal mau. Semono uga, rambut-rambut alus kang ana ing awak nyediakaké kangetan lan perlindungan kanggo kulit. Rambut uga dadi bantalan kang nglindungi awak saka tatu.

Pérangan-pérangan rambut 
 Hair shaft utawa batang rambut yaiku pérangan rambut kang metu saka lan ana ing sakduwuré kulét.
 Arrector pili muscle utawa otot areaktor pili yaiku otot cilik kang nèmpèl ing folikel rambut.
 Sebaceous gland utawa klanjer lenga yaiku klanjer micrisopik kang fungsiné ngetokaké sebum (lenga) lan uga kanggo nglindungi saka kuman.	
 Hair follicle utawa folikel rambut yaiku kantung cilik wadhah kanggo oyot rambut.
 Hair papilla yaiku pérangan kng ana ing folikel paling ngisor lan tugasé nampa nutrisi saka folikel. Ing kéné panggonan rambut sakbeneré tukul.

Cathetan sikil

Pranala njaba 
http://www.hd.co.id/info-keséhatan/tentang-rambut

Sistem integumen
Ing biologi, organ iku golongan jaringan kang nglakoaké sapérangan fungsi. Organ kéwan kanthi umum nyakup jantung, paru-paru, utek, mata, lambung, limpa, pankreas, ginjel, ati, usus, kulit, utérus, saluran urin, balung, lan liya-liyané. Organ tetuwuhan racaké nyakup oyot, batang, godhong, kembang, lan woh sarta wiji.

Saklompok organ kang gegandhéngan iku 'sistem organ'.
Organel iku analog organ kanggo struktur sub-selular.

Sistem organ kéwan 
Sistem sirkulasi (kardiovaskular)
Sistem pancernan
Sistem endokrin
Sistem imun (kekebalan)
Sistem integumen
Sistem limfatik
Sistem otot
Sistem saraf
Sistem réproduksi
Sistem ambegan
Sistem skeletal (rangka)
Sistem urin

Pisanana uga 
 Anatomi manungsa
 Transplantasi
 Organ gawéan

Anatomi
Alfred Duvaucel (1793-1825) punika panliti alam Prancis.

Duvaucel punika putra tirinipun Georges Cuvier. Ing taun 1817 Cuvier ngintun Duvaucel dhumateng India kaliyan Pierre-Médard Diard kanggé kolèksi Musiyum Paris. Kekalihipun ngedegaken kebon botani ing Chandannagar taun 1818. Ing taun 1819 kekalihipun nelasaken wekdal ngolèksi Sumatra saandhaping kontrak Thomas Stamford Raffles. Kekalihipun rampung nalika Raffles manggihi kathah matérial boten dipunkintun dhumateng Raffles nanging dhumateng musiyum ing Paris. Duvaucel séda ing Madras.

Pranala njawi 
 Etymology of marine organism names

Lair 1793
Pati 1825
Artikel mawa basa krama
Kebon Raja Adelaide iku kebon kéwan tuwa dhéwé nomer loro ing Australia sing papané ing Adelaide, Australia Kidul lan siji-sijiné kebon kéwan métropolitan utama ing Australia sing diduwèni lan dioperasikké déning basis tanpa kauntungan. Kebon kéwan iki uga duwé Kebon Raja Monarto caketé kreteg Murray. Kebon kéwan iki duwé mèh 300 spésies kanthi punjul 3.400 kéwan ing papan iki.

Pratélan pustaka 
 Robin, Libby. (2001). The Flight of the Emu: a hundred years of Australian ornithology 1901-2001. Melbourne University Press: Carlton. ISBN 0-522-84987-3
 Adelaide Zoo

Pranala njaba 
 Adelaide Zoo

Adelaide
Peter, Pieter, utawi Petrus Camper (11 Mèi 1722 ing Leiden – 7 April 1789 ing The Hague) punika ahli anatomi, panlit alam lan antropologis Walanda, lan ugi pendamel furnitur, pendamel skulptur lan seni. Piyambakipun kepranan marang anatomi komparatif lan paleontologi. Piyambakipun ugi nemokaken pangukuran "sudut fasial" kanggé ngukur kapinteran kéwan.

Ugi pirsani 
Comparative anatomy
Craniometry
Scientific racism

Pranala njawi 
 Rijksuniversiteit Groningen
 Painting by Tibout Regters with Camper and collegues in the Guild 
 University of Groningen on Camper 

Lair 1722
Pati 1789
Untu (basa krama: waja) punika pérangan atos ingkang wonten ing lebet tutukipun kathah vertebrata. Waja gadhah struktur ingkang kathah variasinipun ingkang mungelaken waja-waja puniki kanggé nglakokaken kathah tugas. Fungsi mligi waja punika kanggé nyuwèk lan mamah dhaharan lan ing sapérangan kéwan, mligi karnivora, minangka senjata. Oyoté waja katutup déning wingkisan. Waja gadhah struktur pelindung ingkang karan émail untu, ingkang mbiyantu nyegah bolongipun waja. Pulp lebet waja nyiut lan dentin kadheposit ing papanipun.

Waja punika pérangan paling mbédakaken ing jinis mamalia ingkang béda, lan salah satunggalingipun ingkang saged dados fosil kanthi saé. Paleontologis miginakaken kanggé ngidentifikasi jinis fosil lan asring gegandhéngan ing antawisipun. Wangun waja magepokan kaliyan jinis dhaharan kéwan punika. Umpaminipun hèrbivor gadhah kathah waja graham kanggé mamah amargi rumput sisah dipuncerna. Karnivora mbetahaken taring kanggé mejahi lan nyuwèk, lan amargi daging gampil dipuncerna, mila kéwan-kéwan punika saged ngeleg dhaharan wau tanpa mbetahaken graham kanggé mamah dhaharan wau rumiyin.

Pirsani ugi 
 Waja bungsu
 Waja kapal
 Terapi fluorida mbiyantos waja tetep kiyat
 Peri gigi
 Waja putra
 Waja tikus
 Waja palsu

Pranala njawi 

 An overview of dental anatomy 

Sirah lan gulu
Pamangsa utawa prédator iku sajenis kéwan sing mburu, nyekel, lan mangan kéwan liya. Kéwan sing diburu pamangsa karan mangsa.

Pamangsa racaké karnivora (pamangan daging) utawa omnivora (pamangan tetuwuhan lan kéwan liya). Pamangsa bakal mburu kéwan liya kanggo dipangan. Conto pamangsa ya iku singa, macan, baya, lan iwak hiu.

Ékologi
Den Haag (basa Inggris: The Hague) iku gemeente, kutha pamaréntahan Walanda lan papan parlemèn, sarta kutha krajan provinsi Zuid-Holland (Holland Kidul). Ing kutha iki uga tinemu kedutaan besar nagara-nagara manca. Sanadyan mangkono, Den Haag dudu kutha krajan Walanda; kutha krajan Walanda iku Amsterdam.

Kutha Den Haag sing ndunungi 500.000 jiwa (1 September 2011). Padunung aglomerasi Den Haag iku cacahé 1.088.508 jiwa. Jeneng pepaké Den Haag iku  's-Gravenhage.

Cathetan suku

Uga delengen 
 Indisch Monument (Den Haag)

Gemeente ing Walanda
Holland Kidul utawa Zuid-Holland ing basa Walanda iku propinsi ing Walanda. Kutha krajané yaiku Den Haag. Tlatah iki kalebu salah sawijining tlatah sing padhet dhéwé sadonya. Provinsi iki jembaré 3403 km2 lan sing ndunungi cacahé 3.502.595 jiwa (30 November 2009), déné Holland Kidul iku propinsi sing gedhé dhéwé miturut cacahé sing ndunungi sa-Walanda. Kutha sing gedhé dhéwé iku Rotterdam. Holland Kidul wewatesan karo Zeeland ing sisih kidul, Holland Lor ing sisih lor, Brabant Lor ing sisih kidul-wétan. Sadurungé taun 1840, Holland Lor lan Kidul iki siji propinsi lan jenengé Holland. Ing sisih kulon Holland Kidul wewatesan karo Sagara Lor.

Holland Kidul iku wiwit 2015 dipérang dadi 60 gemeente.

Pranala njaba 
  www.zuid-holland.nl

Provinsi ing Walanda
Kulit iku lapisan paling njaba ing awak manungsa. Kulit pérang dadi telung pérangan: pérangan paling njaba ingaran epidermis, pérangan tengah mesodermis, lan pérangan njero dermis. Kulit sensitif banget saka prabawa lingkungan sakitar, kaya panas srengéngé, lebu, lan asep knalpot.

Kulit ingaran uga indra peraba amarga akèh banget pucuk-pucuk saraf sing peka saka sentuhan, tekanan, lan rabaan. Kulit bisa nampa rangsangan panas, adhem, alus, kasar, loro utawa nyeri lan liya-liyané. Pucuk-pucuk saraf panampa rangsangan mligi ana ing lapisan malphigi kulit lan ana uga ing piranti-piranti sing ana ing njeron awak. Pérangan kulit sing paling peka yaiku pérangan sing paling akèh pucuk-pucuk sarafé, kaya ing pucuk driji, tlapak tangan, tlapak sikil, lamb élan kiwa-tengené gulu.

Kulit uga minangka piranti pambuwangan utawa ekskresi amarga ngandhung klanjer kringet.

Gangguan lan lelara kulit ing antarané jerawat, panu utawa kurap, rangen, bisul nanah (abses) lan liya-liyané.

Sistem integumen
Dermatologi
Sawijining pulo iku babagan lemah kang luwih cilik tinimbang bawana lan luwih gedhé tinimbang karang, kang dikupengi banyu. Gugusan pulo dijenengi kapuloan (basa Inggris: archipelago).

Dhéfinisi "pulo" miturut konvénsi PBB bab Hukum Laut Internasional taun 1982 (UNCLOS ’82), pasal 121 nelaaké:
Pulo yaiku dharatan kang diwangun kanthi alami lan dikupengi banyu, lan mesthi ana ing sakdhuwuring lumahing banyu kang dhuwur.

Kanthi tembung liya, siji pulo ora éntuk kleleb nalika banyu pasang.

Pirsanana uga 
 Pratélan pulo miturut wiyar wewengkon
 Kanyatan géografi donya
 Kapuloan
Taman Nasional Cat Tien (basa Vietnam: Vườn quốc gia Cát Tiên) iku taman nasional wigati sing bisa tinemu ing Vietnam kidul, kurang luwih 150 km sisih lor saka kutha Ho Chi Minh. Taman Nasional iki ngreksa salah siji tlatah gedhé dhéwé alas udan tropis dhataran ngisor sing kasisa ing Vietnam.

Taman Nasional Cat Tien direksa taun 1978 minangka rong séktor, Nam Cat Tien lan Tay Cat Tien. Séktor liyané, Cat Loc, digunaaké kanggo warak jawa taun 1992 sawisé panemon populasi warak jawa, kedadèan sing nggawa taman iki ing mataning donya. Telung tlatah iku digabung dadi saktaman taun 1998.

Taman iki sengsara suwéné perang Vietnam, amarga panyebaran pestisida kaya defolian Agen Oranye.

Réferénsi 
Protecting mammal diversity: opportunities and constraints for pragmatic conservation management in Cat Tien National Park, Vietnam, Oryx, 38, Polet & Ling, (2004)

Pranala njaba 
 Cat Tien National Park (archive link, was dead)
 WWF in Cat Tien

Taman nasional ing Vietnam
Wangsa Ptolemeus iku wangsa kanthi corak Yunani Kuno sing nguwasani Mesir kira-kira suwéné 305 SM-30 SM. Wangsa Ptolemeus diyasa déning salah sawijining jendral saka wadyabala Alexander Agung, Ptolemeus I. Amarga Alexander Agung ora duwé pawaris tahta, mila sawisé sédané ing taun 323 SM para jendral-jendralé mbagi-bagi tlatah kakuwasaan ing antarané jendral-jendral mau.

Ing taun 305 SM, sawisé nguwasani Mesir, Ptolemeus ngangkat awake dhéwé minangka Raja Ptolemeus I kanggo Mesir. Katurunané nguwasani Mesir nganti tiba ing tanganné bangsa Romawi taun 30M déning Kaisar Agustus (Oktavianus).

Salah sawijining katurunan Ptolemeus sing misuwur ya iku Cleopatra VII, sang ratu pungkasan sadurungé Mesir tiba ing tanganné bangsa Romawi.

Sajarah Mesir
Mesir Kuna
Yunani Kuna
Ptolemy XV Philopator Philometor Caesar (dipunjuluki Caesarion (Caesar alit), basa Yunani: Πτολεμαίος ΙΕ' Φιλοπάτωρ Φιλομήτωρ Καίσαρ, Καισαρίων, 23 Juni 47 SM – Agustus 30 SM) punika firaun pungkasan ing dinasti Ptolemeus ing Mesir. Panjenenganipun mréntah wiwit yuswa 3 taun sesarengan ibunipun, Cleopatra VII, saking 2 September 44 SM dumugi Agustus 30 SM, nalika panjenenganipun dipunsédani déning Oktavianus, ing salajengipun dados kaisar Romawi Augustus.

Panjenengangipun punika putra kakung paling sepuh Cleopatra VII. Kamungelan ageng ramanipun inggih punika Julius Caesar. Mila leres makaten, panjenenganipun punika putra kandhung Caesar satunggal-satunggalipun.

Biografi 
Ptolemy XV, kadhang dipunsebat "Ptolemy Caesar", limrahipun dipunkenal kanthi asma panggilan "Caesarion", dipunwiyosaken ing Mesir taun 47 SM lan nglampahi kalih taun, saking 46-44 SM, ing Roma, ing pundi panjenenganipun lan ibunipun punika tamu Caesar. Cleopatra VII ngajeng-ngajeng bilih yoganipun badhé nerasaken ramanipun Caesar dados kepala Républik Romawi lan Mesir. Sasampunipun pamejahan Caesar tanggal 15 Maret 44 SM, Cleopatra lan Caesarion kundur malih ing Mesir. Caesarion dados raja lan sesarengan mréntah kaliyan ibunipun wiwit 2 September 44 SM ing yuswa 3 taun, éwadéné panjenenganipun namung njawat minangka raja, sauntawis Cleopatra VII mréntah piyambak.

Ing mangsa sadèrèngipun sengketa antawis Markus Antonius kaliyan Octavianus, Antonius, ing wekdal samanten nguwaosi Républik ing triumvirat kaliyan Oktavianus lan Lepidus, maringi laladan-laladan kakuwosan ing wétan lan gelar-gelar dhumateng Caesarion lan dhumateng 3 yoga Markus Antonius sesarengan Cleopatra. Caesarion dipunparingi gelar "Raja segala Raja". Ingkang paling ngancam Oktavianus (ingkang kakuwosanipun dipundhasaraken ing statusipun minangka putra kaponakan lan putra angkat Julius Caesar), Antonius maringi gelar Caesarion putra kandhung lan ahli waris Caesar. Pranyatan punika njalari sengkéta serius antaranipun Antonius lan Oktavianus, ingkang ngumumaken perang nglawan Antonius lan Cleopatra.

Nalika Oktavianus nyerang Mesir taun 30 SM, Cleopatra VII ngintun Caesarion, wekdal punika yuswanipun 17 taun, nuju palabuhan Sagara Abang  Berenice kanggé kaamananipun, kanthi rencana mlajar nuju India. Oktavianus nglenggahi kitha Alexandria tanggal 1 Agustus 30 SM, tanggal nalika Mesir dipunlebetaken ing Républik Romawi. Markus Antonius sampun nglalu sadèrèngipun Oktavianus mlebet ing kutha krajan; Cleopatra tumut nglalu tanggal 12 Agustus 30 SM. Panjaga-panjaga Caesarion, kalebet ara-araipun, ngianati panjenenganipun lan Oktavianus mréntahaken pamejahan Caesarion.

Oktavianus salajengipun mréntah Mesir. Taun 30 SM BC dipunanggep minangka taun sepisanan pamaréntahan raja énggal sami kaliyan sistem pananggalan tradhisional Mesir. Ing pratélan-pratélan wekdal samanten Oktavianus dipunsebat minangka firaun lan pangganti Caesarion.

Lair 47 SM
Pati 30 SM
Pirngon
Artikel mawa basa krama
Sulawesi iku pulo duwèané Indonésia sing papané ana ing antarané Pulo Kalimantan lan Kapuloan Maluku. Kanthi wiyar wewengkon 174.600 km², Sulawesi iku pulo gedhé dhéwé nomer 11 sadonya.

Sulawesi wewatesan kaliyan Borneo ing sisih kulon, Filipina ing lor, Flores ing kidul, Timor Wétan ing kidul-wétan lan Maluku ing sisih wétan.

Provonsi ing Sulawesi yaiku:
 Gorontalo
 Sulawesi Kulon 
 Sulawesi Kidul 
 Sulawesi Tengah 
 Sulawesi Kidul-Wétan 
 Sulawesi Lor

Pulo ing Indonésia
Irian (Basa Inggris: New Guinea) iku pulo gedhé dhéwé nome loro ing donya sing papané ing sisih lor Australia.

Pulo iki dibagi dadi rong wewengkon sing ya iku pérangan kulon sing karan Papua dikuwasani déning Indonésia lan pérangan wétan kang wujud nagara Papua Nugini.

Istilah Papua uga digunaaké kanggo ngrujuk pulo iki kanthi kaseluruhan. Nugini iku istilah New Guinea, jeneng sing diwènèhi déning wong Kulon, sing diindonésiaké. Wong-wong Barat mbiyèn duwé pendhapat yèn tlatah Papua mèmper Guinea, sawijining wewengkon ing Afrika. Dadi wong-wong mau nyebut Guinea anyar.

Ing pulo iki ana gunung paling dhuwur ing Indonésia, ya iku Puncak Jaya (5.030 m).

Papua
Papua Nugini
Irian
Kuku iku pérangan awak kéwan kang ana utawa thukul lan tuwuh ing pucuk driji. Kuku tuwuh saka sèl mèmper gel lembut kang mati, saya atos, lan banjur kadhapur nalika wiwit tuwuh saka pucuk driji. Kulit ari ing pangkal kuku duwé fungsi ngreksa saka regetan. Fungsi utama kuku ya iku ngreksa pucuk driji kang lembut lan kebak urat saraf, sarta ndhuwuraké daya sentuh. Sacara kimia, kuku padha karo rambut kang antarané kadhapur saka keratin protéin lan akèh kandhungan sulfur é.

Ing kulit sangisoré kuku ana akèh pambuluh kapiler kang duwé suplai getih kuwat saéngga nimbulaké warna kaabang-abangan. Kaya balung lan untu, kuku wujud pérangan paling atos saka awak amarga kandhungan banyuné sithik banget.

Tuwuhing kuku driji tangan seminggu rata-rata 0,5 - 1,5 mm, ping papat luwih rikat tinimbang tuwuhing kuku driji sikil. Tuwuhing kuku uga kadayan déning panas awak.

Nutrisi kang becik wigati banget kanggo tuwuhing kuku. Sawalikké, yèn kekurangan gizi utawa kena lelara anoreksia nervosa, tuwuhing kuku alon banget lan rapuh.

Diagnosa lelara 
Kawit biyèn, wis ana tèhnik ndhiagnosis lelara liwat kuku. Saliyané liwat kuku, lelara uga bisa dideteksi liwat mata, ilat, pamriksanan getih, faeses lan uyuh. Panafsiran lelara liwat kuku iki sakbeneré wis dilakoni wong wiwit jaman Hippocrates.

Sapérangan kajanggalan kuku kang bisa mbiyantu dhokter ndhiagnosis sawijining lelara:
 Werna rada biru ing pangkal kuku nandhaaké kurang beresé sirkulasi getih lan wujud tandha-tandha lelara jantung.
 Yèn separo pérangan cerak pucuk kuku wernané jambon utawa coklat sauntara kulit ari wernané putih, iku wujud tandha-tandha lelara gagal ginjel kronis.
 Yèn muncul kerutan horizontal lan kuku katon kusem, iku nandhaaké kurang gizi utawa tandha-tandha sawijining lelara kaya campak, cacar banyu, gondhok, jantung sarta kondisi kaya sindrom Reynaud (kejang ing urat driji tangan lan sikil amarga kadhemen banget).
 Lapisan abang mbujur ing kuku, nandhaaké pendarahan ing pembuluh kapilér. Garis-garis ndobel wujud tandha-tandha lelara getih dhuwur (hipertensi).
 Manawa tuwuhing kuku katon alon, kandel lan saya atos sarta wernané rada kuning, nandhaaké gangguan getah bening utawa lelara pancernan kronis.
 Timbulé bintik-bintik ora maaturan ing kuku, nandhaaké anané lelara psoriasis (lelara kulit kronis).
 Yèn ana plengkungan kakèhen ing pangkal kuku lan sakiwa-tengené pucuk kuku, iku nandhaaké tandha-tandha lelara TBC, emfisema (gangguan ing paru-paru), lelara kardiovaskuler utawa ati.

Anatomi
Artikel kelas awal topik biologi
Warak india (Rhinoceros unicornis) iku mamalia gedhé sing bisa ditemoni ing Nepal lan ing Assam, India. Warak iki urip ing padhang suket lan alas ing sikil pagunungan Himalaya. Warak iki bisa lumayu kanthi kacepetan punjul 55 km/jam kanggo periode wektu cekak lan uga perenang sing apik. Warak iki duwé pangrungu lan pangambu sing tajem, nanging, duwé pandelengan mata sing kurang.

Gladri

Rujukan 
  Listed as Endangered (EN B1+2cde v2.3)

Pranala njaba 

Indian Rhino page at International Rhino Foundation website
Greater Indian Rhinoceros page at TheBigZoo.com
Indian Rhino page at AnimalInfo.org
Indian Rhino page at AmericaZoo.com
Indian Rhinoceros page at nature.ca
Indian Rhinoceros page at UltimateUngulate.com
Short narrated video about the Indian Rhinoceros 
Images, videos and information on the Indian Rhinoceros 
Asian Rhino Foundation 

Mamalia India
Mamalia Pakistan
Megafauna Eurasia
Pratélan abang IUCN spésies kritis
Warak Ireng (Diceros bicornis) iku mamalia sing kalebu ordho perissodactyla lan kéwan asli Afrika Wétan lan Tengah, ing nagara-nagara kaya Kénya, Tanzania, Kamérun, Afrika Kidul, Namibia lan Zimbabwé. Éwadéné warak iki diarani warak ireng, warnané sajaké klawu semu putih. Jeneng warak ireng iki dipilih kanggo mbédakaké kéwan iki saka warak putih (Ceratotherium simum). Prakara warna iki bisa dadi kaluputan amarga rong spésies mau pancèn ora bisa dibédakaké warnané. The World Conservation Union (IUCN) mbiwara dhèk surya 7 Juli 2006 manawa saprapat subspésiés warak ireng afrika kulon (Diceros bicornis longipes) dinyatakaké cures. Spésies iki saiki statusé kritis.

Cathetan sikil

Pratélan pustaka

Pranala njaba 

 ARKive - images and movies of the black rhinoceros (Diceros bicornis) 
 The International Rhino Foundation dedicated to the conservation of rhinos http://www.rhinos-irf.org/
 
 
 www.savetherhino.org
 www.dottyrhino.com- Animated website for kids. Meet Dotty Rhino & her friends who live in Mkomazi, a real-life game reserve in Africa.
 U.S. Fish & Wildlife Service Species Profile
 TV Show "MacGyver" episode (S05E8), dedicated to subject by creators of TV Show "MacGyver" and leading actor, Richard Dean Anderson.

Mamalia Afrika
Fauna Sahara
Fauna Angola
Fauna Afrika Wétan
Mamalia Kenya
Fauna Tanzania
Fauna Afrika Kidul
Fauna Zambia
Megafauna Afrika
Pulitik Etis utawa Pulitik Bales Budi iku pamikiran kang nyatakaké yèn pamaréntah kolonial duwé tanggung jawab moral tumrap kasajahtran pribumi. Pamikiran iki minangka kritik marang pulitik tandur peksa.

Munculé kaum Etis kang di pelopori déning Pieter Brooshooft (wartawan Koran De Locomotief) lan C. van Deventer (pulitikus) nyatané bisa mbukak mata pamaréntah kolonial supaya luwih migatèkaké nasib para pribumi kang mrihatinaké banget.

Tanggal 17 September 1901, Ratu Wilhelmina kang nembé munggah tahta negasaké sajeroning pidato pambuka Parlemen Walanda, yèn pamaréntah Walanda duwèni tanggung jawab moral lan utang budi (een eerschuld) marang bangsa pribumi ing Hindia Walanda. Ratu Wilhelmina banjur minangka sawijining kawicaksanan pulitik akang diarani pulitik etis, kang karangkum sajeroning program Trias Pulitika wujud:
 irigasi (pangairan), yasa lan ndandani pangairan-pangairan lan bendungan kanggo tetanèn
 èmigrasi ya iku ngajak sing ndunungi kanggo transmigrasi
 èdukasi, ya iku ningkatanké pangajaran lan pendhidhikan (edukasi).

Akèh wong kang nggathukaké kawicaksanan anyar pulitik Walanda iki karo pamikiran lan tulisan-tulisan Van Deventer, saéngga Van Deventer banjur dikenal minangka wong kang nyetusaké pulitik etis iki.

Kawicaksanan pisanan lan kaloro disalah gunakan déning Pamaréntah Walanda kanthi yasa irigasi kanggo perkebunan-perkebunan Walanda lan èmigrasi dilakokaké kanggo mindahaké sing ndunungi menyang laladan perkebunan Walanda lan didadèkaké pekerja rodi. Mung babagan èdukasi kang ana maknanébkanggo kamajuan bangsa Indonésia.

Prabawa pulitik etis sajeroning babagan pengajaran lan pendhidhikan duwé peran wigati kanggo ngembangaké lan njembaraké jagad pendhidhikan lan pangajaran ing Hindia Walanda. Salah sawijining tokoh saka golongan etis kang duwé jasa sajeroning babagan iki ya iku Mr. J.H. Abendanon (1852-1925) kang dadi Mantri Kabudayan, Agama, lan Kerajinan sajeroning limang taun (1900-1905).
Wiwit taun 1900 iki madeg sekolah-sekolah, kanggo para priyayi lan rakyat biyasa kang mèh warata ing laladan-laladan.

Pranala njaba 
 Semangat Kartini dan Pulitik Etis
 Revitalisasi Keindonesiaan
 Semangat Kartini dan Pulitik Etis, Pikiran Rakyat
 Osmose Budaya, Kartini dan Kreativitas Sastra 

Sajarah Indonésia
Indiya Nèderlan
Conrad Theodore van Deventer (1857-1915) dikenal minangka siji ahli hukum Walanda lan uga tokoh Pulitik Etis.

Ing mangsa anom budhal menyang Hindia Walanda. Sajeroning mangsa sapuluh taun, Deventer wis dadi sugih, amarga perkebunan perkebunan swasta sarta maskapé lenga BPM kang muncul wektu samana akèh mbutuhaké jasa penasihat hukum.

Sajeroning siji layang tanggal 30 April 1886 kang ditujokaké marang wong tuwané, Deventer ngandaraké perluné siji tindakan kang luwih manusiawi tumrap para pribumi awit nguwatiraké bakal anané kabangkrutan kang dialami déning Spanyol amarga klèru cara ngolah tanah jajahan.

Yayasan Kartini 
Nalika taun 1911 surat-surat Kartini diterbitaké, Van Deventer kepranan banget, saéngga nulis siji resensi kang dawa, mung kanggo nyebar amba gegayuhan Kartini, kang cocog karo gegayuhan Deventer dhéwé ya iku: ngangkat bangsa pribumi kanthi rohani lan ekonomis, sarta merjuangaké émansipasi.

Lair 1857
Pati 1915
Éropah-Indonésia
Indiya Nèderlan
Biografi
Warak putih (Ceratotherium simum) iku saka limang spésies warak sing isih ana lan salah siji saka sithik spésies megafauna sing kasisa. Kéwaniki kéwan dharat gedhé sing isih ana ing donya sawisé gajah, bareng kaliyan warak India lan jaran nil. Warak iki dimangertèni saka cangkem ambané sing digunaaké kanggo mangan suket lan dadi spésies warak sing paling bisa sosialisasi. Warak Putih iku warak paling umum saka kabèh warak lan duwé rong subspesies, subspesies lor luwih arang tinimbang kidul. Subspesies lor duwé 50 sing kasisa ing donya.

Cathetan sikil

Pratélan pustaka

Pranala njaba 

White Rhino Pictures on the Rhino Resource Center website.
White Rhino entry  on International Rhino Foundation website.
White Rhino entry on World Wide Fund for Nature website.
White Rhinoceros entry on IUCN Red List.
Honolulu Zoo 
San Diego Zoo
Philadelphia Zoo
Nature-Wildlife
Wildlife Chronicles
Narrated video about the White Rhinoceros 
White Rhino description
First test tube White Rhinoceros born at Budapest Zoo 
Poachers kill one of last two white rhinos in Zambia

Warak
Mamalia Afrika
Megafauna Afrika
Fauna Sudan
Fauna Étiopia
Fauna Afrika Wétan
Mamalia Kenya
Fauna Tanzania
Fauna Républik Dhémokratik Kongo
Fauna Namibia
Fauna Zambia
Fauna Afrika Kidul
Pratélan abang IUCN spésies kritis
Warak sumatra, Dicerorhinus sumatrensis iku spésies warak paling cilik, lan uga warak sing duwé wulu paling akèh, sing marakaké bisa slamet saka kandhuwuran ing Kalimantan lan Sumatra. Amarga kélangan habitat lan paburon, cacahé saya kurang lan dadi salah siji mamalia paling langka ing donya. Warak sumatra iku spésies kèri dhéwé sing slamet ing grup sing padha karo Warak Woolly sing wus cures.

Rekaman video 
 Watch rare video footage of Borneo Rhino in the wild
 www.thelittlestrhino.com - Watch free clips of the rarest and most extensive footage of the Sumatran Rhinoceros in its natural habitat. 
 www.asiageographic.com has a documentary film on the Sumatran Rhinoceros with free preview clips
 Watch a baby Sumatran rhino live on a webcam from Cincinnati Zoo

Pranala njaba 

 Information on the Sumatran Rhino  from the International Rhino Foundation
 Sumatran rhino tracks spark hopes BBC
 Sumatran Rhino Breeding Program 
 Spark of hope 
 Asian Rhino Foundation 
 Animal info
 Ultimate Ungulate
 WWF Heart of Borneo conservation initiative

Cathetan suku 

Warak
Mamalia Asia
Fauna Asia Kidul-Wétan
Fauna Thailand
Mamalia Indonésia
Megafauna Eurasia
Lari dari Blora iku sawijining filem Indonésia kang dirilis ing taun 2007. Film kang disutradarani Akhlis Suryapati iki dibintangi antarané déning W. S. Rendra, Ardina Rasti, lan Annika Kuyper. Giyaran perdana tanggal 28 Fèbruari 2008.

Sinopsis
Sawijining wanodya Amérika makili LSM manca, jenengé Cintya, teka ing wewengkon antara Pathi-Blora Jawa Tengah, kanggo ngayahi panlitèn bab kabudayan masarakat Samin. nDilalah wektu samana, ana loro buron kelas teri kang jenengé Bongkeng karo Sudrun, kabur saka kunjara Blora lan milih désa mau minangka papan kanggo ndhelik. 
Ing désa iku ana Ramadian, guru kang nyoba nyekolahaké bocah-bocah anaké wong Samin. Nanging upayané dicandhet déning Pak Lurah kang duwé prinsip, kepéngin tetep ndadèkaké masarakat Samin minangka Cagar Budaya supaya désa mau duwé ciri kas, ngundang para panliti, LSM, mahasiswa, lan liya-liyané, kang tegesé ngundang tekané dana bantuan. Palestarèn budaya lan komunitas Samin uga ateges ngregani semangat multikultural kang dadi ciri kabudayan Indonésia. 
Hubungan kapentingan kang intèns antara Ramadian lan Cintya, nuwuhaké rasa butarepan (cemburu) sajeroning dhiri Hasanah, putri Pak Camat kang uga mulang ing SD désa iku. Konflik antara Ramadian lan Pak Lurah tansaya ngambra-ambra. Wektu semana, saka kutha muncul para telik sandi kang nganggep yèn désa mau dadi susuhé buron. Para telik sandi mau sujana yèn sesepuh désa "Simbah" lan warga Samin nglindhungi para buron. Sabanjuré kasebar isu yèn désa Samin duwé potènsi dadi sarang téroris, obahan aktivitas LSM manca kang nyebar provokasi, sarta ajaran Simbah disujanani minangka ilèn sesat.  Pungkasané sawijining operasi keamanan digelar. Luwih saka satus pulisi mawa gaman, trek-trek, lan panser ngepung désa Samin

Pranala njaba 
Situs resmi 

Filem 2007
Film Indonésia
Nalika Langite Obah iku sawijining novèl utawa roman anggitané Esmiet ing basa Jawa kang terbit taun 1997. Novèl iki prakara sawijining wong wadon anom anama Kalsum kang ora sengaja dilukis wuda déning sawijining pelukis. Pelukis iki dhéwé dhudha kang wis duwé anak telu.

Sadurungé terbit, carita wis tau kapacak ing Jaya Baya ing taun 1975.

Téma
Novèl iki témané bab katresnan kang olèh pepalang, nanging wusana bisa disingkiraké.

Pratélan isi

Buku iki dipérang dadi 10 bab:

 Maune digething setengah mati, sawisé iku ngrasa kepotang budi
 Kirmanto dedalane bisa ketemu Larinto
 Metu saka kamar tanpa ngerteni pikirane anak
 Dudu impen
 Ngenteni apa kang bakal kelakon
 Rumangsa kelangan klilip
 Wagimin isih urip
 Minggat
 Rajapati
 Kuwajibane isih akèh, kalebu

Buku taun 1997
Sastra Jawa Modern
Priyayi utawa sajeroning basa krama priyantun, iku siji golongan sajeroning kabudayan Jawa, minangka kelas sosial kang tegesé golongan bangsawan. Sawijining golongan paling dhuwur ing masarakat awit duwé dharah turun saka ratu. Golongan priyayi paling dhuwur karan Priayi Ageng (priyagung). Gelar sajeroning golongan iki kapérang dadi warna-warna dhedhasar endhèk-dhuwuré kaurmatan. Sawetara gelar saka kang paling dhuwur nganti mung siji gelar waé ya iku Radèn.

Gelar siji priyayi uga bisa mundhak sairing karo umuré. Umpamané nalika bocah lanang lair dijenengi Bomantara, dhèwèké duwé gelar Radèn Mas, dadi jeneng pepaké ya iku Radèn Mas Bomantara, nalika nginjak diwasa gelaré tambah siji tembung dadi Bendara Radèn Mas, nalika napak diwasa (18 utawa 21 taun) tambah manèh dadi Bendara Radèn Mas Harya utawa Bendara Radèn Mas Arya. Bareng wis luwih diwasa lan wis mwngku kalungguhan sajeroning hirarki kabangsawanan, dhèwèké bakal duwé gelar kang béda saka gelar kang wis didarbèni. Umpamané panjenengané ngasta kalungguhan pamimpin ksatrian, gelaré banjur owah dadi Gusti Pangèran Adipati Harya. Lan saben kalungguhan kang diwengku bakal éntuk gelar tambahan utawa gelar kang diowahi.

Istilah priyayi dadi misuwur nalika Clifford Geertz ngayahi panlitèn bab masarakat Jawa ing taun 1960-an, lan nglompokaké masarakat Jawa sajeroning telung golongan: priyayi, santri lan abangan. Kelompok santri dipigunakaké kanggo ngarani wong kang duwé kawruh lan ngamalaké agama. Abangan dipigunakaké tumrap wong kang dudu priyayi lan uga dudu santri. Nanging panggolongan iki ora patiya trep, awit panglompokkan priyayi-non priyayi iku dhedhasar garis katurunan, déné panglompokkan santri-abangan digawé dhedhasar sikap lan prilaku sajeroning ngamalaké agama (Islam). Sajeroning kasunyatan, ana priyayi kang santri lan ana uga kang abangan, malah ana uga kang non muslim.

Ètimologi 
Tembung priyayi jaré asal saka rong tembung Jawa para lan yayi kang kanthi barès tegesé "para adhi". Kang dimaksud ya iku para adhi raja.

Nanging miturut Robson (1971) tembung iki bisa uga asal saka tembung Sangskerta priyā, kang tegesé kekasih.

Bibliografi 
Clifford Geertz, 1961, The Religion of Java, Glencoe, Illinois: Free Press.
S.O. Robson, 1971, Wangbang Wideha. The Hague: Martinus Nijhoff.

Budaya Jawa
Larungan iku upacara kang dianakaké saben tanggal 1 Sura ana ing tlatah pasisir Parangkusuma, Kabupatèn Bantul, Ngayogyakarta.

Budaya Jawa
Basa Walanda iku basa Jermanik Kulon kang dipituturaké déning 20 yuta jiwa ing saindhenging donya. Sajeroning basa Walanda, basa iki karan het Nederlands utawa de Nederlandse Taal. Sajeroning Basa Inggris karan Dutch utawa the Dutch Language.

Klasifikasi 
Basa Walanda lan uga basa Inggris sarta basa Jerman, kalebu minangka péranganing kulawarga basa Jermanik Kulon kang gedhé. Nanging sajeroning kulawarga basa iki, basa Walanda kanthi rélatif bisa dianggep cilik. Sifat khas basa Walanda yaiku dhasaré. Basa Walanda dhedhasar basa Frankia Hilir.

Biyèn, nalika suku-suku Jerman teka manggon ing sungapan Kali Rhein, Kali Maas lan Kali Schelde, kaum Frankia yaiku kang paling dominan lan pengaruhé gedhé dhéwé kanggo tuwuhing basa Walanda ing tembé mburi tinimbang suku-suku kang isih cedhak perkerabatané kaya déné suku Frisia lan Saxon kang luwih akèh urip ing pasisir wektu semana, mligi manggon ing sisih wétan Kali IJssel.
Amarga saka iku kakerabatan antara basa Walanda lan basa Jerman cedhak banget. Bebarengan karo basa Jerman Hulu (basa Jerman baku) lan basa Jerman Hilir, kang ora adhedhasa basa Frankia, basa Walanda kalebu apa kang karan kulawarga basa Jermanik Kulon-Kontinental. Kulawarga iki minangka cawang saka basa Jermanik lan basa Jermanik dhéwé minangka cawang saka basa Indo-Éropa.

Sajarah 
[[Gambar:Hebban.jpg|thumb|right|450px|Faksimile: Abent omnes uolucres nidos inceptos nisi ego e tu. Hebban olla uogala nestas bigunnan hinase hi(c) (e)nda thu...uug....mb ada....e nu.]]
Suwé banget dipercaya yèn bukti Basa Walanda tuwa dhéwé iku awujud ukara iki:“Hebban olla vogala nestas bigunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu”'.
Sajeroning Basa Walanda moderen:“Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en u. Waarop wachten we nog?”''
Tegesé:
“Kabèh manuk wis gawé susuh kajaba aku lan kowé, apa kang kita tunggu?”.

Ukara iki kira-kira ditulis ing taun 1075 déning sawijining biarawan Flandria ing Rochester, Inggris.

Nanging nyatané saiki tinemu ukara-ukara kang luwih tuwa manèh.

Banjur karya sastra pisanan kang ana yaiku Karel ende Elegast, sawisé iku basa Walanda tansaya akèh tinulis.

Deleng uga 

 Dutch 101 Dutch for beginners and travelers
 http://en.wikibooks.org/wiki/Dutch Nederlands for English speakers (de Wikibooks)

 
Walanda
Walanda
Walanda
Kanggo jeneng siji obahan kepandhuan kang ana ing Indonésia, delengen Obahan Pramuka Indonésia.

Pramuka, utawa sok uga karan pandhu utawa kepandhuan (b. Inggris: Scouting) iku siji obahan pemudda kang wis ngrambah ing saindhenging donya. Obahan kepandhuan dumadi saka warna-warna organisasi kapemudaan, kanggo priya lan wanita, kang tujuané kanggo nglatih fisik, mental lan spiritual para anggotané lan nyurung supaya ngayahi kagiyatan positif sajeroning masarakat. Tujuan iki direngkuh liwat program latihan lan pendhidhikan non-formal kepramukaan kang ngutamakaké aktivitas praktis ing lapangan. Wektu iki, ana punjul 38 yuta anggota pramuka saka 217 nagara lan teritori.

Sajarah

Kaanggotaan 

Tekan taun 2005, ana punjul 28 yuta anggota kadaftar kepanduan putra lan 10 yuta anggota kadaftar kepanduan putri ing saindhenging donya saka 216 nagara lan teritori sing béda.

Pratélan 20 nagara-nagara kanthi anggota pramuka paling akèh:

Obahan Pramuka Indonésia 

Bapak Pramuka Indonesia yaiku Sri Sultan Hamengkubuwono IX. Lambang saka obahan iki yaiku tunas klapa awit kabèh péranganing wit klapa iku duwèni manfaat. Dikarepaké kanthi lambang iku, para pramuka bisa mènèhi manfaat kanggo awaké dhéwé lan lingkungan saubengé.

Deleng uga 
 Javaanse Padvinders Organisatie
 Kagiatan Pramuka
 Ékan Karya
 Sajarah Obahan Pramuka
 Susunan Organisasi Pramuka
 Tandha ékan lan Kecakapan
 Dasadharma
 Trisatya
 Dwisatya
 Dwidharma
 TKK / Tandha Kecakapan Khusus
 Pramuka Garuda

Pranala njaba 

 Situs Web Pramuka

Cathetan 

 

id:Pramuka
Jacques Henrij Abendanon, (Paramaribo, Suriname, 14 Oktober 1852-Monaco, 13 Dhésèmber 1925), punika satunggiling pejabat kolonial Walandi, putra saking bapa Simon Abendanon, (bankir), lan ibu Julia Abendanon. Tanggal 22 Dhésèmber taun 1876 krama kaliyan Anna Elisabeth de Lange, lan patutan tiga. Amargi garwanipun séda ing tanggal 8 Januari 1882, JH Abendanon ing taun 1883 krama malih kaliyan Rosa Manuela Mandri. Abendanon wekdal punika mengku kalungguhan minangka Mantri Kabudayan, Agama, lan Karajinan Hindhia Walandi. Abendanon lan garwanipun Rosa asring nampi serat saking R.A. Kartini. Salajengipun, sasampunipun Kartini séda, Abendanon ngempalaken lan ndamel buku saking kempalan serat-serat ingkang naté dipunkintunaken déning R.A Kartini dhumateng para réncangipun ing Éropah. Buku punika lajeng dipunparingi irah-irahan Door Duisternis tot Licht

Ugi pirsani 
 Kartini

Pranala njawi 
  ABENDANON, Jacques Henrij (1852-1925)

Biografi
Artikel mawa basa krama
Lair 1852
Pati 1925
Wikipédia basa Jawa (Carakan: ꦮꦶꦏꦶꦥꦺꦝꦶꦪꦃꦧꦱꦗꦮ) iku gagrag basa Jawa bauwarna gumathuk Wikipédia. Artikel utawa léma kapisané yaiku Basa Jawa, kang ditulis ing tanggal 8 Maret 2004. Tekan saiki (  ), wis ana  artikel ing Wikipédia basa Jawa.

Wikipédia basa Jawa lumrahé mèlu paugeran-paugeran Wikipédia basa Inggris lan Wikipédia basa Indonésia. Ing Wikipédia basa Jawa kabèh artikel uga kudu ditulis mawa Wikipédia:Cara ndeleng nétral utawa ing basa Inggris diarani Neutral Point of View.

Kaistiméwan Wikipédia basa Jawa yaiku akèh ngamot artikel-artikel bab prakara Kajawèn, mligi bab basa, sastra lan budaya Jawa.

Naraguna aktif 
Naraguna mobah Wikipédia Jawa wiwité mligi pancèn saka Tanah Jawa, nanging lumrahé manggon lan ngaksès Wikipédia saka Jakarta. Yèn dibandhingaké karo Wikipédia basa Indonésia, Wikipédia basa Jawa cacahé naraguna kang kapratelan, saya manèh naraguna kang mobah sithik banget, yaiku nganti dina iki mung ana  naraguna kapratelan. Kamangka yèn dideleng saka cacahé penutur, basa Jawa iki penutur ibuné ana kurang luwih 60 yuta jiwa.

Cara nulis 
Pasang aksara utawa pangéjaan kang dinggo ing Wikipédia basa Jawa iku dhedhasar Ejaan resmi basa Jawa miturut Pusat Basa ing Ngayogyakarta weton taun 1991. Nanging ana prabédan utama dienggo ing sawatara kalawarti basa Jawa. Ing Wikipédia basa Jawa, minangka sawijining bauwarna, pasang aksara kang dienggo iku mèmper pasang aksara kang dienggo nulis ing bausastra. Dadi antara 'e' pepet lan 'é' (utawa 'è') taling dibédakaké. Dadi séjé karo kalawarti ing ngendi pepet lan taling ditulis padha waé minangka 'e' nglegena.

Tuwuhing artikel

Proyèk liya 
Saliyané Wikipédia, ana rong proyèk Wikimédia édhisi basa Jawa liyané, yaiku Wikisastra (Wiktionary) lan Wikisumber (Wikisource). Sapréné  ndarbèni punjul  èntri, wondéné  ndarbèni punjul  layang.

Gladri

Deleng uga 
 Wikipédia:Wara-wara

Rujukan

Pranala njaba 
 Setatistik Wikipédia Jawa
 Setatistik Wikipédia Jawa 2004–2018

Wikipedia
Zoetermeer iku gemeente ing provinsi Zuid-Holland (Holland Kidul), Walanda. Zoetermeer iku jatiné kutha satelit Den Haag lan persis wewatesan karo kutha iki ing sisih kulon. Zoetermeer ambané 37,06 km² lan kang ndunungi ana 119.191 ing 1 November 2007.

Étimologi 
Jeneng Zoetermeer iku ing basa Walanda tegesé "Tlaga Tawar" utawa "Tlaga Legi". Déning wong Zoetermeer dhéwé jeneng kutha iki kerep dipertal dadi Sweet Lake City ing basa Inggris dhedhasar Salt Lake City ing Nevada, Amérika Sarékat. Nanging jeneng iki dudu jeneng resmi.

Sajarah 
Miturut panlitèn arkéologis, Zoetermeer ing dalan Dorpstraat (ing kutha tuwa) wis dimanggoni wong ing abad kaping 13. Sawijining balok kayu kang tinemu ing awal abad kaping 21 tibakné umuré wis kurang luwih 1000 taun.

Gemeente ing Walanda
Serat Darmagandhul iku sawijining karya Sastra Jawa anyar wujud gurit tembang macapat kang nyaritakaké kabedhahé karajan Majapahit déning wadya Demak kang diréwangi déning Walisanga.

Darmagandhul tinulis déning Ki Kalamwadi, ing dina Sabtu Legi, 23 Ruwah 1830 Jawa (utawa candra sangkala Wuk Gunèng Ngèsthi Nata). Sapérangan ana kang duwé panemu yèn pengarang sayektiné ya iku Ranggawarsita kanthi sesulih pseudonim Kalamwadi, kang sajeroning basa Jawa bisa ateges kabar (kalam) kang winadi (wadi). Karya iki tinulis ing wangun dialog, kang dumadi antara Ki Kalamwadi lan muridé, Darmagandhul.

Dialog diwiwiti saka pitakonan Darmagandhul marang guruné ngenani kapan dumadiné owah-owahan agama ing Jawa. Disebutaké yèn Ki Kalamwadi banjur mènèhi katrangan-katrangan dhedhasar pratélan saka guruné kang asmané Radèn Budi. Carita lan ajaran kang dijlèntrèhaké déning Ki Kalamwadi ngamot warna-warna bab; antarané runtuhé karajan Majapahit, peran Walisanga lan tokoh-tokoh liyané ing wiwitan mangsa peralihan Majapahit-Demak, topik-topik sajeroning ajaran agama Islam, sarta dumadiné benturan budaya anyar karo kapitayan lokal masarakat Jawa wektu semana.

Pamérangan isi 
Miturut versi KRT Tandhanagara, Suluk Darmagandhul duwé 17 pupuh sajeroning 133 kaca, kanthi rincian kaya mau ing ngisor iki:

 Pupuh I
 Pupuh II
 Pupuh III
 Pupuh IV
 Pupuh V
 Pupuh VI
 Pupuh VII
 Pupuh VIII
 Pupuh IX
 Pupuh X
 Pupuh XI
 Pupuh XII
 Pupuh XIII
 Pupuh XIV
 Pupuh XV
 Pupuh XVI
 Pupuh XVII

 Dhandhanggula: 58 padha (bait)
 Asmaradana: 88 padha
 Dhandhanggula: 52 padha
 Pangkur: 86 padha
 Sinom: 43 padha
 Dhandhanggula: 42 padha
 Sinom: 63 padha
 Pangkur: 176 padha
 Asmaradana: 33 padha
 Dhandhanggula: 58 padha
 Mijil: 74 padha
 Kinanthi: 33 padha
 Megatruh: 37 padha
 Pocung: 25 padha
 Asmaradana: 21 padha
 Girisa: 15 padha
 Kinanthi: 41 padha''

Uga delengen 
 Macapat

Rujukan

Pranala njaba 
 Ringkasan isi 
 Pertalan basa Indonésia bagian 1  dan bagian 2 . (tidak lengkap)

Budaya Jawa
Serat Darmagandhul
Jaman Édan iku buku sing ditulis déning Kamadjaja ing taun 1964. Buku iki isiné bab studi tèks Serat Kalatidha anggitan R. Ng. Ranggawarsita.

Ing jero buku iki Serat Kalatidha diwedhar nganti jinggleng lan dipertal ing basa Indonésia. Saliyané iku uga ana pambuka sing ditulis déning Ki Hadjar Dewantara prakara status basa Jawa minangka basa laladan ing nagara Indonésia sawisé Indonésia diproklamasèkaké ing 17 Agustus 1945.

Buku taun 1964
Panggil Aku Kartini Saja iku buku biografi R.A. Kartini sing ditulis déning Pramoedya Ananta Toer. Buku iki vèrsi kapisané terbit ing taun 1962, nanging vèrsi sing wis dirévisi terbit ing taun 2003. Miturut pambuka ing buku iki, Pramoedya olèhé riset wis wiwit dasawarsa 1950-an. Buku iki ngamot pambuka déning Ny. Hurustiati Subandrio. Irah-irahan buku iki ing basa Jawa tegesé kira-kira "Undhangen aku Kartini waé".

Pratélan isi
Buku iki déning Pramoedya dipérang dadi enem bab sing dipérang dadi sawatara paragraf manèh. Ing ngisor iki kapacak pratélan isi buku:

 Bab 1: Ancang-ancang Kesejarahan
 Bab 2: Masa Kecil
 Bab 3: Dunia Pribumi yang Dikenal Kartini
 Bab 4: Dunia Barat yang Dikenal Kartini
 Bab 5: Seniwati dari Darah dan Daging
 Bab 6: Sedikit tentang kondisi kejiwaan Kartini

Cathetan sikil

Buku taun 2003
Kartini
Delft iku gemeente ing propinsi Zuid-Holland (Holland Kidul), Walanda. Delft iku papané ana sakidul-wétané Den Haag. Kutha iki misuwur déning Universitas Teknis Delft.

Cathetan sikil

Gemeente ing Walanda
Karkono Partokoesoemo utawa mawa sesinglon Kamadjaja (Surakarta, 23 November 1915 - Ngayogyakarta, 4 Juli 2003) iku siji sastrawan lan budayawan Jawa. Dhèwèké misuwur déning bukuné Zaman Édan (1964), bab Serat Kalatidha anggitan Ranggawarsitan saha terjemahané saka Serat Centhini (1978) ing basa Indonesia. Saliyané penulis, dhèwèké uga naté dadi wartawan.

Cathetan sikil

Tokoh Jawa
Lair 1915
Pati 2003
Kamajaya saka basa Sangskerta kāmajaya sing tegesé "digdaya ing kasih" iku tegesé bisa:

Bathara Kamajaya, salah sijiné asma Bathara Asmara
Kamadjaja utawa Karkono Partokoesoemo
Görlitz iku sawijining kutha ing Jerman. Kutha iki sing wétan dhéwé dunungé lan wewatesan karo kutha Zgorzelec ing Polen sing papané ana ing sabrang Kali Neisse. Zgorzelec iku sadurungé taun 1945 pérangan wétan kutha iki.

Sachsen