Ruwatan iku upacara adat Jawa kang ancasé kanggo mbébasake wong utawa wewengkon saka ancaman bebaya. Inti upacara ruwatan iki sajatiné wujud ndonga, nyuwun pangayoman marang Allah saka ancaman bebaya-bebaya umpamané bencana alam lan liyané, uga ndonga nyuwun pengampunan dosa-dosa lan kesalahan-kesalahan kang wis dilakoni kang bisa njalari bencana.

Upacara adat iki asalé saka ajaran budaya Jawa kuna kang sifaté sinkretis kang saiki diadaptasi lan disesuaiké karo ajaran agama.

Makna

Maknane Ruwatan sejatine reresik diri saka sakehing dosa lan panggawe ala, ngedhekake rasa panembah marang Gusti kang akarya jagad dimen rahayu  uripé. Tembung "Ruwat"  uga ateges "bébas" saka sakehing goda,coba lan rencana, bebendu, dosa lara lsp..  Ruwatan iku upacara adat Jawa kang ancasé kanggo mbébasaké wong, masarakat utawa wewengkon saka ancaman bebendu. Inti upacara ruwatan iki sajatiné ndonga, njaluk pangayoman marang Allah saka ancaman bebendu umpamané bencana alam lan liyané, uga ndonga njaluk pngampunan dosa-dosa lan kesalahan-kesalahan kang wis dilakoni kang bisa njalari bencana.lan dingo tulak bala ana ing sawijining désa,

Larangan
Ing kapercayan wong Jawa, ana wanti-wanti supaya wong kang lagi mbobot (ngandhut) ora pati cerak-cerak (nyedhak) ing papan kang lagi ana ruwatan. Amarga daya lan kakuwatan saka ruwatan kang lagi di patrapke bisa marai gugurake calon jabang bayi. Ujaré, kakuwatan iki saka dayaning Ilmu Waringin Sungsang (aksara caraka diwalik).

Sajarah
Upacara adat iki asalé saka carita Bathara Kala ya iku buta kang doyan mangan manungsa. Bathara Kala iku putra Bathara Guru utawa putu para déwa.

Jinis manungsa kang disenengi Bathara Kala lan dikuwatiraké ngalami sukerta
ya iku:
Sing lair tunggal utawa ontang-anting
Kembang sepasang utawa kembar
Sendhang kapit pancuran utawa lanang, wadon, lanang, uga
 Pancuran Kapit Sendang, utawa anak wadon, lanang, wadon.
Uger-uger lawang utawa anak loro lanang kabèh
Ontang-onting utawa anak siji wadon
Pendhawa utawa anak lima lanang kabèh
 Pendhawi anak lima wadon kabèh.
Kedhana-kedhini utawa anak loro lanang wadon
Gondhang kasih anak loro béda pakulitane, siji ireng siji putih
Dhampit utawa anak loro lanang wadon kang laire bareng
 Jawi ngirit Banteng, anak mbarep wadon, adhine lanang kabèh
 Banteng ngirit Jawi, anak lanang pembarep, adine wadon kabèh
 saramba, anak 4 lanang kabèh
 Sarimpi, anak 4 wadon kabèh
 Bungkus, 
 Julung Pujut
 Julung wangi
 Julung Sungsang
 Tiba sampir
 Wahono
 Margono
 Slewah
 Bule
 Kresna 
 Walika
 Wungkuk
 Dengkak
 Wujil

Sesajèn
Sesajèn kang disiapake kanggo upacara adat iki antarané:
Kain pitung warna
Wos Jené
Jarum kuning
Kembang pitung rupa
 pala kependhem 
 pala kasimpar 
 pala gumantung 
 woh-wohan
 piranti tetanen
 kaca pangilon
 gunting
 senthir lemah
 kendhi
 kuwali
 banyu pitung sendhang
 tuwuhan
 jenang abang
 ingkung
 panggang ayam
 iwen sejodo
 iber-iberan
 benang lawe
 suruh
 beras
 gedang setangkep
 tuwuhan.
 klapa gading sejanjang
 cikal
 pari segedheng
 padusan
 siwur gethong
 manuk dara

Yèn kanggo tolak bala utawa mbuang sial wong kang ngalami sukerta, wong kang diruwat kudu nglakoni siraman banyu suci lan nggunting rambut, rambute banjur dilarung ing sagara.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Ruwatan