AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Kali Pa Sak (, , , Pronunciation) iku sawijining kali sing mili ing Thailand tengah. Kali iki asal saka Distrik Amphoe Dan Sai, Provinsi Loei, ngliwati Provinsi Phetchabun. Sabanjuré kali iki mili liwat pérangan wétan saka Provinsi Lopburi lan Provinsi Saraburi, nganti pungkasané gabung karo Kali Lopburi ing lor-wétan Ayutthaya, lan gabung menyang Kali Chao Phraya ing sisih kidul-wétan kutha Ayutthaya.

Anak kali
Anak kali saka Kali Pa Sak kalebu Kali Lopburi, Muak Lek, Phung, Pa Daeng, Kong, Sonthi, Wang Chomphu, Na, Chun, Duk, Khon Kaen, Yai, Saduang Yai, Ban Bong, Tarang lan Kali Kali Phaya Klang.

Lembah Pa Sak 
Dhaérah ilèn Kali Pa Sak kurang luwih jembaré 16,291 kilomèter pasagi.

Lembah Pa Sak Basin iki péranganing tlatah ilèn Kali Chao Phraya.

Rujukan

Pranala njaba 
 The Pasak Jolasit Dam project 

Kali ing Thailand
Enheduanna, putri saking Akkadians (Mesopotamia) (2350-2250SM).
dipuntepang ugi kaliyan asma En-hedu-ana atawi Enheduana ingkang artosipun "putri (tuan)", piyambakipun pendheta agung saking kuil Dewi Nanna (Dewi wulan), ingkang kuilipun wonten ing tlatah Ur, kutha ageng pusat saking karajan Akkadians.
Dipunutus bapanipun Sargon (raja wonten Akkadians nalika 2334-2279 SM) supados dados pendheta agung wonten tlatah punika, kanggé nyatunggalaken tlatah ingkang sampun Sargon kuasani.
Pangangkatan Enheduanna dados pandheta ageng punika sajatosipun pulitik ingkang dipunlancaraken Raja Sargon.
Piyambakipun ugi dados pendheta agung wonten tlatah, kuilipun Déwa An (Déwa Langit).
Panyerat tembang kanggé muja Déwa kaliyan Dewi kapisan wonten cathetan sajarah dunya.
Karya-karyanipun kaserat ngagem tulisan paku nalika taun 4300 taun sadherenge, karyanipun ingkang kondhang inggih punikahimne utawi tembang pujian kanggé Dewi Inanna, ngagunggaken Dewi Inanna kaliyan In-nin sa-gur-ra.
Tembang pamujaan ingkang sampun dipunserat kaliyan Enheduanna wonten tiga (temanipun tembang pamujaan boten sami kaliyan tema ingkang sampun dipunserat kaliyan pendheta agami kuna, sadherengipun).
Tembang pamujaan punika kanggé muja dewi Inanna, dewi prajurit ingkang galEnheduanna, putri saking Akkadians (Mesopotamia) (2350-2250SM).
dipuntepang ugi kaliyan asma En-hedu-ana atawi Enheduana ingkang artosipun "putri (tuan)", piyambakipun pendheta agung saking kuil Dewi Nanna (Dewi wulan), ingkang kuilipun wonten ing tlatah Ur, kutha ageng pusat saking karajan Akkadians.
Dipunutus bapanipun Sargon (raja wonten Akkadians nalika 2334-2279 SM) supados dados pendheta agung wonten tlatah punika, kanggé nyatunggalaken tlatah ingkang sampun Sargon kuasani.
Pangangkatan Enheduanna dados pandheta ageng punika sajatosipun pulitik ingkang dipunlancaraken Raja Sargon.
Enheduanna sapunika mbiyantu bapanipun supados ngawrataken kakuasaan pulitik kutha Sumeria ngagem cara ndamel tiyang Sumeria supados kathah ingkang nganut ugi nyembah Dewi Inanna, saéngga Inanna dados Dewi ingkang langkung kathah dipunsembah, boten kaya ta Déwa utawi Dewi sanèsipun.
Piyambakipun ugi dados pendheta agung wonten tlatah Uruk, kuilipun Déwa An (Déwa Langit).
Panyerat tembang kanggé muja Déwa kaliyan Dewi kapisan wonten cathetan sajarah dunya.
Karya-karyanipun kaserat ngagem tulisan paku nalika taun 4300 taun sadherenge, karyanipun ingkang kondhang inggih punikahimne utawi tembang pujian kanggé Dewi Inanna, ngagunggaken Dewi Inanna kaliyan In-nin sa-gur-ra.
Tembang pamujaan ingkang sampun dipunserat kaliyan Enheduanna wonten tiga (temanipun tembang pamujaan boten sami kaliyan tema ingkang sampun dipunserat kaliyan pendheta agami kuna, sadherengipun).
Tembang pamujaan punika kanggé muja dewi Inanna, dewi prajurit ingkang galak nuli bringas.,
Dawanipun tembang ngantos 30 bait.
Isinipun tembang mau samenika komunikasi Enheduanna kaliyan Dewi ingkang dipunsembah kaliyan piyambakipun.
Ibu saking pendheta Enheduanna samenika tiyang Sumeria saking Mesopotamia kidul.

Delengna ugi 
 Peradaban Mesopotamia
 Akkadia
 Nanna (Dewi Wulan)

Cathetan suku 

Sajarah
Kobe Bean Bryant () ya iku juru main NBA lan main ana ing klub Los Angeles Lakers.
Kobé nganggo kostum kang nomeré 24 (wiwit taun 2006-07) lan main ana ing posisi Shooting guard. Kobe miwiti debuté ana ing NBA nalika mangsa kompetisi taun 1996-1997 lan wis tau juara bareng Los Angeles Lakers kaping 3 nalika main bareng juru main bintang liyané Shaquille O'Neal kang saikiné main ana ing Cleveland Cavaliers.

Karier 
Tanggal 7 Januari 2003 nalika main lawan Seattle SuperSonics Kobé Bryant bisa nyétak kaping 12 NBA-titik témbakan telu.
 Salah siji kang dadi prestasiné ya iku nalika bisa mencetak 81 angka nalika main lawan Toronto Raptors tanggal 22 Januari 2006, kang dadi jumlah angka kaping loro paling akèh ana ing sajarah NBA kang digawè ana ing sakgamè. Ing mangsa iki Kobè uga bisa gawè 50 poin luwih ana ing 4 mainan kanthi turut-turut. Kobè duwè rèkor sakdawenè karierè ya iku bisa gawè poin punjul 50 kaping 21.
Rèkor kang wis digawè mau durung cukup, amarga juru main legènda Wilt Chamberlain lan Michaèl Jordan luwih akèh manèh anggonè gawè poin punjul 50, Chamberlain kaping 108 lan Jordan kaping 31. Ana ing sajarah NBA, kobè gawè 81 poin ana ing 1 gamè iku dadi rèkor angka paling akèh kaping 2 kang digawè sakwisè Wilt Chamberlain kang bisa gawé 100 poin ana ing 1 gamè. Bryant uga gawé rékor liya babagan gawé angka.
Tanggal 2 Fèbruari 2009 nalika Lakers main lawan New York Knicks, kobé gawé 61 angka kanthi prosentase tembakan suksés 61% lan Lakers menang 126–117. 61 angka ang digawé Bryant bisa ngalahaké rekor angka paling akèh kang digawé déning juru main ing Madison Square Garden, rékor kang sadurungé digawé déning Bernard King. Bryant uga nyekel rékor dadi juru main paling enom ana ing sajarah NBA kang bisa gawé angka kaping 24.000 ana ing umura 31 taun 75 dina, ngliwati rekor Wilt Chamberlain kang meraih rekor mau ana ing umur 31 taun 113 dina. kobé dadi juru main kaping 17 kang bisa gawé angka saknduwuré 24.000. Tanggal 1 Fèbruari 2010, Kobé Bryant gawé 44 angka lan dadi top skorer sepanjang masa Los Angeles Lakers ngliwati Jerry West nalika Lakers main ana ing FedEx Forum lawan Memphis Grizzlies.

Pranala njaba 
 Profil lan Statistik Kobe
 Website Kobe

Cathetan suku 

Pemain bola basket Amérikah Sarékat
Lair 1978
Pati 2020
Ès yaiku banyu sing mbeku. Banyu bisa beku nalika dianyeské ing suhu sakngisoré  (, ) ing tekanan atmosfer baku. Ès bisa dadi ing suhu luwih dhuwur karo tekanan kang luwih dhuwur uga, lan banyu tetep dadi cuwèran utawa gas tekan suhu -30 °C ing tekanan kang luwih endhek.
Tembung "ès" dijupuk saka basa Walanda ijs amarga ing Indonésia ora tinemu ès alami. Ès ana ing alam awujud hima, udan ès, prongkolan ès, glètser, lan dharatan ès.

Karakteristik 
Ès yaiku kristal anorganik alami kang solid lan teratur, ès dianggep mineral. Nduwéni kristal kang tumata saka oksigèn atom kovalen siji kang kaiket ing atom hidrogen loro.

Formasi 
Ès kang tinemu ing laut dhapuré ès sagara, ès pak utawa gunung ès.
Ès iku komponèn wigati ing iklim global, mligi sehubungan karo siklus banyu. Gletser lan snowpacks yaiku mekanisme panyimpenan wigati kanggo banyu tawar, kang saya suwé bisa dadi banyu.
Aufeis yaiku lapisan ès kang kadhapur ing kutub lor lan lembah kali subartic.
Ès uga bisa mirib stalaktit saka tampilané utawa kaya staklagmit kaya wujud tètèsan banyu.

Snowflakes 
Salju kristal kadhapur nalika ana tètèsan awan kang anyes banget(sakiwa-tengené 10 pM diameter) beku. Tetesan iki bisa tetep cair ing temperatur kang luwih endhek saka -18 °C (0 °F), amarga kanggo dibekukake.

Produksi 
Ès saiki akèh diprodhuksi, nanging sadurungé ana kulkas ès dipanen ing panggonan kang ana ès alaminé.

Ès panen 
Ès wis suwé dicap dadi piranti kanggo ngademaké. Tekan saiki, ing gedung Parlemen Honggari digunakaké ès panen saka tlaga Balaton kanggo ngademake ruangan. Icehouses minangka nyimpen ès ing mangsa dingin,lan kanggo gawé ès setaun, lan awal kulkas iku dijenengi icsboxes amarga ing jeroné ana balok es.

Produksi ès komersial 
Ès saiki diprodhuksi ing skala indhustri, kanggo kaperlon nyimpen panganan lan pangolahan panganan, indhustri kimia, penyampuran beton lan perawatan, lan ès kemasan. Produsen lumrahé mroduksi telung jinis ès fragmentaris: serpihan, tabung lan piring. Ès uga diprodhuksi kanggo panganan kaya ta ès krim, ès buah, ès pisang ijo, ès lilin lan sapiturute.

Cathetan suku 

Panganan
Welut iku saklompok iwak awujud memper ula kang kalebu sajeroning suku
Synbranchidae. Suku iki dumadi saka patang genera kanthi total 20 jinis. Jinis-jinisé akèh kang durung dirinci kanthi pepak saéngga angka-angka iku bisa owah. Anggotané asipat pantropis (tinemu ing kabèh laladan tropika).

Welut béda karo sidat, kang kerep dianggep padha. Welut imung duwé sirip ing buntut kang uga karedhuksi, déné sidat isih duwé sirip kang cetha. Ciri khas welut liyané ya iku ora mawa sisik (utawa mung sethithik), bisa ambegan saka udara, bukaan angsang ciut, ora  duwé kanthong langi lan balung iga. Welut praktis minangka kéwan banyu tawa, déné akèh-akèhé sidat urip ing sagara sanadyan ana uga kang urip ing banyu tawa. Mata welut akèh-akèhé ora bisa fungsi kanthi apik; jinis-jinis kang manggon ing guwa malahan wuta.

Ukuran awak warna-warna. Monopterus indicus mung ukuran 8,5 cm, déné welut marmer Synbranchus marmoratus diweruhui bisa nganti 1,5m. Welut sawah, kang biyasa tinemu ing sawah lan didol kanggo mangan, bisa dawané nganti watara 1m (sajeroning basa Betawi karan moa).

Akèh-akèhé welut ora seneng nglangi lan luwih seneng ndhelik ing sajeroning blethok. Kabèh welut iku pamangsa. Pratélan mangsané racaké wujud kéwan-kéwan cilik ing rawa utawa kali, kaya ta iwak, kodhok, gegremet, sarta krustasea cilik.

Anggota 
 Genus Macrotrema 
 M. caligans 
 Genus Monopterus 
 M. albus, welut sawah
 M. boueti, welut Liberia 
 M. cuchia, welut cuchia 
 M. desilvai 	 	 
 M. digressus	 	 
 M. eapeni 
 M. fossorius, welut Malabar (India)
 M. hodgarti, welut India
 M. indicus, welut Bombay
 M. roseni 	 	 
 Genus Ophisternon 
 O. aenigmaticum
 O. afrum, welut Guinea
 O. bengalense, welut Benggala
 O. candidum, welut gua
 O. gutturale, welut Australia
 O. infernale, welut gua (buta)	 
 Genus Synbranchus 
 S. lampreia 	 	 
 S. madeirae 	 	 
 S. marmoratus, welut marmer

Uga delengen 
Welut listrik

Pranala njaba 
 FishBase untuk Synbranchidae

Synbranchidae
Sidhat (ordo Anguilliformes) iku golongan iwak awujud mèmper ula. Ordo Anguilliformes dumadi saka 4 subordo, 19 famili, 110 genera, lan 400 spésies. Akèh-akèhé sidat urip ing sagara nanging ana uga sawatara sing urip ing banyu tawa.

Klasifikasi 
Subordo Anguilloidei
 Anguillidae (sidhat banyu tawa)
 Chlopsidae 
 Heterenchelyidae
 Moringuidae 
 Muraenidae 
 Myrocongridae
Subordo Nemichthyoidei
 Nemichthyidae 
 Serrivomeridae 
Subordo Congroidei
 Colocongridae
 Congridae 
 Termasuk Macrocephenchelyidae
 Muraenesocidae 
 Nettastomatidae 
 Derichthyidae 
 Termasuk Nessorhamphidae
 Ophichthidae 
Subordo Synaphobranchoidei
 Synaphobranchidae 
 kalebu Simenchelyidae, Nettodaridae, dan Dysommidae

Iwak
Charley Craig ya iku bocah cilik sing asalé saka Inggris kang didhaku dadi bocah paling kuwat ing nagarané. Bobot awaké mung 32 kg. Dhèwèké iku bisa usung-usung bobot nganti ngluwihi bobot awaké, nganti bisa tekan dhuwur sirahé. Prèstasiné rong sasi kapungkur, dhèwèké éntuk jawara pas awaké isih 28,5 kg.

Craig iki tepung karo ulah raga angkat-angakat iki saka ibuné, kang jenengé Amanda Black. Umur ibuné saiki wis 37 taun. Kala embèn dhèwèké iku dadi atlit angkat-angkat iki nganti 20 taun.

Craig duwé pepénginan yèn ta mbésuk bisa njuwarani olimpiade ing London kaya Zoe Smith, kang wis ngrebut mendhali emas mangsa umur 16 taun, ing Commonwealth Youth Games 2008. Banjur bisa makili Inggris ing London Olympics suk taun 2012.

Cathetan sikil
Adam Osborne (6 Maret 1939 – 18 Maret 2003) ya iku wong kang wiwitan nemu laptop. Pancen sadurungé Osborne nemu laptop, nanging gagasan ngenani laptop wis digagas déning Alan kay saka Xerox palo Alto Researc Center. Adam ngimpiake sawijining komputer kang duwé ukuran kang pada karo buku catatan, mula bisa digawa tekan ngendi-endi. Wektu iku durung ana istilah laptop utawa notebook. Alan Kay mènèhi jeneng piranti mau kanthi aran Dynabook. Nanging, impen mau mung winates impen. Banjur mung Adam Osborne kang dicathet minangka wong kang kawiwitan nyipta komputer kang bener-bener utama, banjur dikenal kanthi aran laptop. Adam Osborne ya iku warga keturuna Inggris kang lair ing Thailand taun 1939. Nalika umur 11 taun, Osborne digawa menyang Inggris déning wong tuwané. Taun 1961, Osborne lulus saka Universitas Birmingham minangka sarjana mudha ing babagan teknik Kimia. Banjur dhèwèké lunga menyang Amérika saperlu nerusaké sinaune ing Universitas Delaware, lan bisa éntuk gelar Ph.D ing babagan teknik Kimia. Sawisé kuliyah, dhèwèké duwé kalodhangan nyambut gawé ing perusahaan gedhé ya iku Shell Oil. Nanging, dhèwèké metu lan luwih milih nyambut gawé minagka panulis praktis, kususe ngenani perkembangan komputer.

Cathetan suku 

Penemu Inggris
Lair 1939
Pati 2003
Akio Morita (盛田 昭夫 Morita Akio, 26 Januari 1921, Nagoya, Aichi – 3 Oktober 1999, Tokyo) ya iku pendhiri perusahaan Sony lan penggagas Walkman.
Perusahaa Sony diyasa déning Morita kang identik karo prodak elektronik kang misuwur ing dunya. Prodak kang manéka warna lan duwé kualitas apik, terus langgeng ana ing dunya nganti seprene. Morita uga dikenal minangka sawijining wong kang bergas lan seneng olagraga. Nganti umuré ngancik 60 taun, dhèwèké isik katon bergas, sanajan awake katon kuru, rambute putih, lan mripate wis katon kuning-kuning. Morita urip kanthi prasaja lan njunjung tradisi Jepang kuna kang mentingake rasa kaluwargan. Sanajan dadi bos, dhèwèké tetep nganggo seragam kang padha karo anak buwahe. Dhèwèké kasil ndadeake Sony dadi perusahaan kang gedhé. Moroto lair ing Nayoga, Jepang, tanggal 26 Fèbruari 1921. Dhèwèké saka lukawarga bisnis. Salah siji prodak wiwitane Sony ya iku radio transistor, kang digawé taun 1955. Sanajan transistor wis dikembangake déning Bell Labs lan digawé déning Western Electric, nanging Sony kang kawiwitan nggunakaké  transistor kanggo radio cilik iki ing taun 1957. Akio Morita tinggal dunya nalika tanggal 3 Oktober 1999 ing Tokyo, Jepang.

Cathetan suku 

Penemu Jepang
Lair 1921
Pati 1999
Sumono Sandy Asmoro utawa terkadhang nganggo jeneng sesinglon Candra Dyah Pembayun iku sastrawan saka Jawa Timur. Dhèwèké lair ing Ponorogo. Taun 2000 Sumono lulus saka Jurusan Basa lan Sastra Jawa Unesa. Saliyané aktif ing seni karawitan lan teater, Sumono uga nulis geguritan, cerkak, esai mawa basa Indonesia lan basa Jawa. Tulisane akèh kababar ing majalah Panjebar Semangat, Jaya Baya, Mekar Sari, Djaka Lodang, Surabaya Post, Bendhe, lan sapanunggale. Guritan lan cerkake asring dadi juwara ing lomba nulis geguritan lan cerkak ing Surabaya, Yogyakarta, lan Malang.

Panulis basa Jawa
Daérah Istiméwa utawa Laladan Mirunggan iku jinis provinsi kang miturut undhang-undhang dikurmati keistiméwaané déning pamaréntah Républik Indonésia.
Nganti sapréné, provinsi kang nduwèni status laladan mirunggan yaiku Daérah Istiméwa Yogyakarta, Provinsi Papua, Papua Kulon, lan Nanggroe Acèh Darussalam

Uga delengen 
 Èlmu pulitik
Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara II  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧒꧇) dipuncekak Mangkunagara II​​ utawi Pangéran Surya Mataram, Pangéran Surya Mangkubumi, utawi Radèn Mas Sulama inggih punika raja wonten ing karaton Mangkunagaran.

Priksani ugi 
 Pratélan raja Jawa
 Praja Mangkunagaran

Réferènsi 
 Dr. H.J. De Graaf, Geschiedenis van Indonesië, N.V. Uitgeverij w. van Hoeve, 's Gravenhage Bandung 1949.

Pati 1835
Raja Jawa
Surakarta
Alessandro Volta ya iku ahli fisika kang misuwur ing Italia. Dhèwèké lair tanggal 18 Fèbruari 1745 ing Como, Lombardio, Italia. Dhèwèké duwé dulur cacah sanga kang sekabehane lumebu biara, kejaba Volta. Nalika isih cilik, Volta dianggep anak kang bodho lan duwé kekurangan. Dhèwèké bisa ngomong nalika umur patang taun. Ora ana kang nyangka yèn Volta duwé kaluwihan nalika nganjik diwasa. Volta malah duwé kekerepan yèn dhèwèké bakal dadi ahli fisika nalika umuré 14 taun. Amarga mempenge anggoné sianu, pungkasane Volta kasil dadi salah sawijining Iluwan kang disegani déning akèh wong. Ing taun 1786, Luigini Galvani, kancane Volta lan sawijining ahli fisika, nindakaké eksperimen marang sikil kodhok kang ditali nganggo tali tembaga. Nalika sikile kodhog nyenggol wesi, kanthi otomatis sikile mau obah. Anane kedadeyan mau, mula Galvani duwé panyaruwe manawa daging kodhok ngandhut listrik.
Kesimpulan mau ora langgsung ditampa déning Volta. Dhèwèké banjur ngupaya kanggo mbuktekake kebenaran mau. Asile, nalika taun 1794 utawa wolung taun sawisé kedadeyan mau, Volta éntuk kesimpulan saka percobaane. Volta kandha yèn anané listrik mau dudu saka daging kodhok nanging saka tembaga mau. Anane kedadeyan iki, nyebabake anané padon antarané wong kang ngnut Volta karo wong kang padha nganut Galvani nganti enem taun suwéné. Banjur ing taun 1800, Volta kasil anggoné nemu batre. Penemuan iki banjur bisa ngalahake teorine Galvani lan bisa bubarake padone mau. Alessandro Volta tinggal dunya nalika umuré 82 taun tanggal 5 Maret 1827 ing Como.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 1745
Pati 1827
Alexander Fleming yaiku penemu penisilin. Dhèwèké lair ing kutha Lochfield, Sekotlan, nalika tanggal 6 Agustus 1881. Fleming sekolah ing Louden Moor School, Darvel School, lan akademik Klimarnock sadurungé pungkasané ngalih kanggo nerusaké kuliahé ing politèknik. Sawisé ngrampungaké sekolahé, Fleming nyambut gawé ana ing ing perusahaan pelayaran nanging dhèwèké ora seneng marang gawéan sji iku. Iku sebabé, nalika dhèwèké éntuk warisan saka salah siji seduluré, dhèwèké metu saka pagawéan mau lan sinau kadhokteran ing Sekolah Kedhokteran Rumah Sakit St. Mary ing London. Sawisé lulus, dhèwèké nyambut gawé ing panggonané Almroth Wrigh kang percaya yèn vaksinansi bisa nyegah lelara. Nanging Fleming duwèni panyaruwé yèn ana cara liyané kango nambani infèksi.
Nalika taun 1922, Fleming kasil nemu gagasan manawa awaké manungsa ngandhut ènzim kang ana ing luh lan lendir irung kang bisa matèni baktèri-baktèri. Taun 1928, Fleming nemu pinisilin. Nalika iku dhèwèké prèinan nganti rong minggu, lan ninggal piring kang ana baktéri Staphylococcus’ ing bangku laboratoriumé. Nalika iku dhèwèké lagi mbuktèkaké téyori kesenengané yaiku lendir irung duwé èfèk antibaktéri. Sawisé dhèwèké bali, sawijining bunderan bening ana ing thukulan jamur warna kuning rada ijo mau.
Fleming tinggal dunya nalika tanggal 11 Maret 1955 amarga lara Jantung.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 1881
Pati 1955
Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara III  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧓꧇) dipuncekak Mangkunagara III utawi Pangéran Riyo utawi Radèn Mas Saréngat (miyos 6 Januari 1803 – séda 27 Januari 1853) inggih punika raja wonten ing kadipatèn Mangkunagaran.

Priksani ugi 
 Pratélan raja Jawa
 Praja Mangkunagaran

Cathetan suku 

Lair 1803
Pati 1853
Raja Jawa
Surakarta
Alfred Nobel ya iku penemu dinamit lan pemrakarsa bebungah Nobel, déné nobel ateges pangaji kanggo para tokoh kang wis misuwur ing jagat kang duwé jasa ing babagan fisika, kimia, lan kadhokteran, sarta sastra lan perdamean. Nalika Nobel tinggal dunya lan ninggal bandha akèh, dhèwèké duwé wasiyat supaya bandhane mau minangka kamulyane umat. Kang nindakaké wasiyat mau ya iku Ragnar Sohlman lan Rudolf Lilljequist, kang ngadegaké Yayasan Nobel kanggo ngopeni bandhane Nobel. Apa kang wis ditindakake déning Nobel, dhedhasar getune marang tetemone ya iku dinamit kang wis niwasake wong akèh. Kamangka Nobel nyipta dinamit dudu kanggo niwasake wong. Alfred Nobel lair ing Stockholm, Swèdhen, tanggal 21 Oktober 1833. Nalika isih cilik, dhèwèké wis biyasa nyambut gawé abot lan seneng golèk ngèlmu. Babagan kang disenengi déning Nobel ya iku sastra, kimia, lan fisika. Nobel uga tau dikirim bapaké menyang luwar negri saperlu sinau kimia. Nobel lunga menyang Swèdhen, Jerman, prancis, lan Amarika Serikat suwéné rong taun.
Nobel tinggal donya nalika tanggal 10 Dhésèmber 1896 ing San Reno, Itali.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 1833
Pati 1896
Al-Idrisi ya iku wong kang wiwitan gawé globe. Jeneng jangkepé ya iku Abu Abdullah Muhammad Ibn Muhammad Ibn Abdullah In Idris Ash-Sharif, nanging jeneng kang biyasa digunakaké ya iku Asy-Syarif Al-Idrisi Al-Qurtui. Wong Kulon lumrahé nyebut kanthi aran Dresses. Al-Idrisi lair ing Ceuta, Spanyol, taun 1099.

Al-Idrisi sekolah ana ing Cordova mligi ing babagan géografi. Nalika iku, wis akèh para ahli géografi kang gawé péta donya nanging péta mau ora luwih apik tinimbang péta gawéané Al-Idrisi. Karya-karya Al-Idrisi akèh maparaké data kang bisa dipercaya déning masarakat. Iki kang ndadèkaké dhèwèké dilirik déning kalangan navigator laut Éropah, sarta kalangan militèr. Wong-wong kang gandrung karo keahliané Al-Idrisi ya iku Raja Roger 11, Raja Sicilia keturunan Normandia taun 1129-1140. Dhèwèké njaluk tulung karo Al-Idrisi supaya digawèkaké péta donya kang anyar. Al-Idrisi nyanggupi panjalukané mau kanthi sarat ya iku nglebokaké Sicilia minangka kakuwasan kaum muslim sadurungé raja Roger kang dadi panguwasané.
Pungkasané, péta pesenan raja mau bisa diwujudaké kanthi wangun bal donya utawa globe. Globe mau digawé kanthi bahan pérak kang aboté 400 gram. Ing globe mau, Al-Idrisi uga mènèhi pitung bawana kang jangkep kanthi rute-rute dagangan, tlaga-tlaga, lan kali, kutha-kutha gedhé, dharatan, sarta pagunungan.

Al-Adrisi ninggal taun 1166 M.

Cathetan sikil 

Penemu
Lair 1099
Pati 1166
Al-Kindi ya iku tokoh kang nemu lenga wangi. Jeneng lengkapé ya iku Au Yusuf Yakub ibn Ashaq Al-Kindi utawa kondhang kanthi aran Al-Kindi. Wong Barat biyasa nyebut kanthi aran Al-Kindus. Dhéwèké lair ing kutha Kuffah taun 801 M. Bapake ya iku gubernur ing Kuffah nalika papréntahan Khalifah Abbasiyah. Déwèké keturunan saka bangsa Kindah kanga asalé saka Yaman. Al-Kindi minangka ahli kang wiwitan nemu lenga wangi kanthi kimiawi. Saliyané nemu lenga wangi, Al-Kindi uga duwèni pirang-pirang penemuan. Ing babagan teknologi, Al-Kindi ngasilaké kaca mata lan piranti perang. Ing babagan arsitèktur, dhéwèké ngrancang kreteg, mesin perang, trowongan, lan yasan liyané ing tlatah kang dipanggoni.
Al-Kindi uga dikenal minangka filosof Islam kang wiwitan. Dhèwèké uga bisa nyawijikaké pemikiran Islam karo filsafat Yunani kang seneng ngandalaké logika. Pancen ana padon antarané flsafat Yunani karo agama-agama ing Arab (Timur Tengah). Kabèh mau didiwiwiti kanthi penerjemahan buku-buku filsafat saka basa Yunani dadi basa Arab. Kabèh alesané ditampa déning karajan, ilmuwan, utawa agamawan ing mangsa iku. Miturut Al-Kindi, minangksa umat manungsa ing dunya iki kudu bisa pangertèn marang liyan, dudu malah padon karo liyan.
Al-Kindi tinggal dunya taun 873 M.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 801 M
Pati 873 M
Al-Zahrawi ya iku penemu lelara hemofhilia lan pelopor pembedahan modern. Al-Zahrawi lair taun 936 ing Cordoba, Andalusi (spanyol). Jeneng lengkape ya iku Abu al-Qasim Khalaf ibn Abas Al-Zahrawi. Dhèwèké dikenal minangka dhokter ahli bedhah kang urip ing mangsa Khalifah Abdur Rahman II ing Cordiva, Spanyol. Akèh penemuan kang didadèkaké rujukan déning kadhokteran modern nganti sperene. Wong Barat, lumrahé nyebut dhèwèké kanthi aran AlBucais utawa Albucasis. Al-Zahrawi ora mung dhokter bedhah biyasa, dhèwèké uga sawijining ilmuwan kang nemu warna-warna piranti bedhah kang dadi prototipe piranti bedhah modern. Werna-warna penemuane ana ing sawijining karya ensiklopedia monumental kanthi irah-irahan At-Tasrifliman “Arjaza ‘an at-Ta’lif (buku Pedoman Kedhokteran) kang kandele 1500 kaca.
Ing buku iki, Al-Zahrawi ngrembag babagan cara-cara bedhah. Dhèwèké uga nglompokake 325 lelaran, tandha-tandha, sarta cara nambanine. Jilid kang pungkasan ngemot pirang-pirang diagram lan gambar kang cacahé punjul 200. Buku iki diterjemahake kanthi basa latin déning Gherard of Cremona. Saliyané iku, buku iki uga diterjemahake nganggo basa Inggris, Prancis, lan Yahudi. Nganti seprene buku iki isih dadi rujukan wigati ing kurikulum kadhokteran Éropah. Al-Zahrawi tinggal dunya taun 1013 kanthi ninggal gagasan wigati ngenani kadhokteran.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 936
Pati 1013
Park Ji-sung () ya iku salah sijiné juru main bal-balan Koréa Kidul kang duwé ndhuwur awak  176 cm lan dikanggokake dadi juru main ing glandang klub Inggris Manchester United. Panjenengané misuwur ing mangsa Piala Donya 2002 ing Koréa lan Jepang sawisé ngegolake uga dadi jawara ing Kora Kidul ngelawan  ing babak fase grup Piala Donya 2002. Pakulinané sajeroning main kang prigel lan ora duwé kesel ndadèkaké mupangat ing sajarah kanggo  Koréa Kidul ing tim asia kapisanan kang kalebu semifinal Piala Donya.

Makaryo ing internasionalé diwiwiti ing umur  18 taun uga dipercaya dadi glandhang katahanan. Uga Guus Hiddink didadèkaké Koréa Kidul, Park dikanggokake ing glandhang sayap. Ing mangsa itu, Park uga duwé karigela lan kauletan main ing bèg sayap lan glandhang tengah.

Karier Profesional 
 Kyoto Purple Sanga (2001-02)
 PSV Eindhoven (2002-05)
 Manchester United (2005-kini)

Pranala njawi 
  Situs resmi 

Lair 1981
Wong urip
Pamain bal-balan Koréa Kidul
Pamain Manchester United
Lair 1970
Pamain tengah bal-balan
Pamain Bèker Donya FIFA 2010
Pamain Bèker Éropah UEFA 2012
Pamain Manchester United FC
Reca Zeus punika reca déwa Olimpiade Yunani (nagari ingkang dipunkurmati amargi seninipun). reca punika kondhang amargi dipunsepuh kaliyan emas, ugi dipundamel saking gadhing. inggilipun watawis 12 ngantos 13 mèter, reca Zeus punika agengipun ngebaki sadaya ruang wonten kuil.
inggilipun yasan kuil punika 40 kaki, posisinipun patung Zeus lenggahan.
Reca Zeus punika dipundamel déning pamatung ingkang kondhang, inggih punika Phidias (abad ka-5 sadèrèngipun masèhi) kinten-kinten taun 432 sadèrèngipun massehi wonten ing tlatah Olympia, Yunani.
dipunsimpen wonten kuil zeus ingkang dipunyasa wonten tlatah Olympia, Yunani.
Wonten nalika taun 435-433 sadèrèngipun masehi.
warisan saking jaman Athena biyèn.

Patung mau dipunpitados nyimpen rahasia Yunani kuna.
salah satunggaling kaajaiban kuna ingkang wonten ing dunya, tunggalipun saking :
 Piramida Agung Giza (Mesir taun 2500 SM),
 Taman Gantung Babilonia (Al Hillah, Bibil, Irak taun 600 SM),
 Kuil Artemis (Efesus, Selcuk, Turki taun 550 SM),
 Mausoleum Mausolus (Bodrum, Turki taun 350 SM),
 Colossus Rodos (Rhodes, Yunani taun 290 SM) ugi
 Mercusuar Iskandariyah utawi Mercusuar Alexsandria (Alexsandria, Mesir taun 280 SM).

Miturut cariyos ingkang kondhang wonten masarakat, dipunmangertosi punapa patung mau dipunrusak watara taun 5 AD, nalika dipunpendet ugi dipunbekta Konstantinopel, nanging wonten Konstantinopel patung mau kabakaran.
Wonten cariyos sanèsipun ingkang nyariosaken bab Patung punika, patung Zeus punika dipunrusak kaliyan kuilipun nalika taun 426 AD., dipunrusak aparat Romawi Theodosius II.
sumber sanès nyebataken manawi patung Zeus naté cobi dipunpendhet kaliyan Kaisar Romawi Caligula.
Nalika taun 522 kaliyan taun 551, wonten lindhu ingkang andadosaken ambrukan kuil mau kekubur ugi remuk luwih parah kemalih.
Nanging kuil Zeus ingkang kondhang dados kaajaiban donya mau taksih saged dipunpirsani.

Cathetan suku 

Sajarah
Iwak nila ya iku jinisé iwak kang urip banyu tawa. Iwak iki asal saka Afrika, kang dumunung ana ing Afrika pérangan wétan,ing taun 1969 lan mangsa saiki dadi iwak pangigonan kang misuwur ing kolam-kolam kang misuwur ing Indonésia. Jeneng ngèlmiahé ya iku Oreochromis niloticus, lan sajeroning basa Inggris misuwur kanthi sesebutan Nile Tilapia.

Iwak nila ing wujud dedegé mèmper karo iwak Mujaèr, kang bisa urip ana panggonané ing banyu butheg. sing mbédakaké kekaroné ya iku pérangan warna buntut kang semu abang.
Iwak nila (Tilapia) saka Indonésia misuwur dadi iwak sing paling apik sadonya. Iwak iki saka Tlaga Toba, Sumatera Lor. Rahsiané ya iku saka pambudidayané ana ing banyu tlaga kang jeroné nganti 50 mèter kanthi suhu ana ing dhuwur lan ngisor banyu kurang luwih padha. Saka rahasiané iku ndadékaké iwak nila saka nagarané dhéwé ora mambu blethok, kang sabanjuré ndadèkaké apik kwalitasé.
Ing Bali iwak Nila iki bisa diingoni ana banyu rawa lan ana ing tlaga. Saka kasil panalitèn iwak Nila dadi komoditas unggulan nomer siji saka séktor perikanan sing bisa ngalahaké kerang kang manggon ana nomer loro.
Ing Kabupatén Purbalingga, Jawa Tengah akèh para kadang wong tani kang mauné ngingoni iwak Guramé, banjur malih dadi iwak Nila utawa Lèlè. Amarga gampang payuné lan luwih ora gampang kaserang lelara.
Saka sajarahé iwak Nila iku uripé saka sagara. Déné nganti tekan dina iki bisa urip ana banyu rawa (payau) amarga saka perkembangan jaman kang bisa diingoni déning manungsa. Iwak iki bisa dadi alternatif saliyané iwak Kakap. Kurang luwih limang wulan bisa dipanén kanthi kasil kang luwih unggul yèn ta dibandingaké karo iwak Nila biyasa.

Jinis 
Aneka jinis anak iwak nila:

 Oreochromis niloticus baringoensis Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus cancellatus (Nichols, 1923)
 Oreochromis niloticus eduardianus (Boulenger, 1912)
 Oreochromis niloticus filoa Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus niloticus (Linnaeus, 1758)
 Oreochromis niloticus sugutae Trewavas, 1983
 Oreochromis niloticus tana Seyoum & Kornfield, 1992
 Oreochromis niloticus vulcani (Trewavas, 1983)

Cathetan suku

Pranata Njaba 

 Foto ikan nila merah , kaundhuh tanggal 27/05/11.
 Foto ikan nila putih ,kaundhuh tanggal 27/05/11.

Iwak Banyu Rawa
Plesiosaurus (basa Yunani: "Plesio" kang tegesé cedhak, lan "saurus" kang tegesé kadal) ya iku jinising reptil laut kang gulune dawa saka ordho Plesiosauria kang urip ing banyu. Plesiosaurus kalebu jinis dinosaurus karnivora. Panganan mligi ya iku iwak.
Plesiosaurus urip ing jaman awal Jurassik. Fosil wrangka Plesiosaurus kang paling lengkap ana ing Lias,Inggris lan ing Jerman. Kéwan iki bisa dibédakaké déning endhase kang cilik,gulu kang dawa tur ramping,awake meh mirib penyu,buntut cendhek lan rong pasang sirip dayung gedhé kang dawa. Plesiosaurus kalebu Plesiosauria,nanging spesiese cukup khas, ya iku ana P.brachypterygius,P.guilielmiiperatoris lan P. tournemirensis. Dinosaurus iki pemangsa kéwan-kéwan cilik kaya ta Hydrorion, Seeleyosaurus lan Occitanosaurus.

Panemuan 
Plesiosaurus iku kalebu salah sijining reptil kuna kang sepisanan tinemu (déning Mary Anning),lan éntuk kawigaten akèh ing Victoria, Inggris. jeneng Plesiosaurus dikei déning William Conybeare. Dijenengi kaya mangkono mergane kanggo nuduhake yèn Plesiosaurus iku pada déné kaya reptil normal biyasa ,ora kaya Ichtyosaurus,kang wis tinemu ana ing lapisan watu kang padha mung bedha pirang atus taun.

Dheskripsi 
Plesiosaurus iku spésies kang duwé ke-khas-an dhéwé. Yèn diukur dawane rata-rata 3 nganti 5 mèter (10 nganti 116 kaki). Monconge cendhek,nanging cangkeme bisa mbukak amba banget,lan rahange kebak karo rentengan untu kerucut ing gronggongan cangkeme. Gulune dawa lan ramping,nanging kayane kaku,mergane vertebrata iki énggal bener-bener gepeng,kang nuduhake ing kabèh restorasi yèn Plesiosaurus ora bisa mbungkuk kanthi cara-banyak(mbungkuk leher angsa). Vertebrata liyané kang rada mirib malahan énggal gepeng banget lan  tegas dadi siji lan rak ana sakrume. Balung rusuke dadi tunggal-endhas,lan ing tengah-tengahe gronggongan paru-parune kang ana ing antarané fungsine mbantu njagang pérangan-pérangan awak liyané. Balung rusuk mau ngebaki Plastron padet ing rusuk abdominale. Buntute cendhek lurus lan bisa nglancip kanthi rikat.

Pratélan Pustaka 

Dinosaurus
Fatmawati (), yaiku garwané mantan Présidhèn Soekarno sing kaping telu sawisé Ibu Inggit Ganarsih. Fatmawati sing jeneng asliné Fatimah iki tau nempuh pendhihikan ing Pendhidhikan Dhasar HIS (Hollandsch-Inlandsche School), Sekolah Kejuruan organisasi Katulik. Fatmawati misuwur marga dadi penjait gendéra pusaka Sang Saka Merah Putih sing dikibaraké kaping pisan nalika Proklamasi Kamardikan Républik Indonésia, 17 Agustus 1945. Ibu nagara iki séda 14 Mèi 1980 nalika bali saka tindak ngibadah umrah ing Mekah, lan disarèkaké ing Karet Bivak, Jakarta.

Cathetan sikil 

Lair 1923
H. Anies Rasyid Baswedan, Ph.D., (Basa Arab: أنيس رشيد باسويدان, ) ya iku rektor Universitas Paramadina ing Jakarta, Indonésia. Dhèwèké ketua Yayasan Indonésia Mengajar. Ing taun 2005, Anies dadi direktur risèt ing The Indonésian Institute. Banjur ing taun 2008, dhèwèké éntuk anugrah dadi salah sawijing saka 100 wong pinter sing isih enom ing donya vèrsi Kalawarti Foreign Policy saka Amérikah Sarékat. Ing taun iku uga, nalika umuré isih 38 taun, dhèwèké dadi rektor Universitas Paramadina ing Jakarta, Indonésia. Sanadyan lair ing Kuningan, Jawa Kulon, Anies nalika cilik nganti kuliah urip ing Yogyakarta.

Nalika cilik 
Anies lan kulawargané manggon ing dalemé simbah kakungé, ya iku Abdurrachman Baswedan (AR Baswedan). Simbah kakungé dadi jurnalis lan pejuwang sing tau dadi Mantri Penerangan (1946) lan anggota konstituante (Dewan Perwakilan Rakyat).

Wong tuwané Anies kabèh dadi dhosèn, Rasyid Baswedan, Bapaké Anies, tau dadi wakil rektor Universitas Islam Indonésia, lan Aliyah Rasyid, ibu Anies, salah sawijining guru besar ing Universitas Negeri Yogyakarta.

Pendhidhikan Anies diwiwiti ing umur limang taun. Dhèwèké sekolah ing TK Masjid Syuhada, Kota Baru, Yogyakarta. Banjur, umur nem taun Anies sekolah ing SD Laboratori Yogyakarta. Anies neruské SMP né ing SMP Negeri 5 Yogyakarta. Nalika SMA, Anies sekolah ing SMA Negeri 2 Yogyakarta suwéné 4 taun saka taun 1985 tekan 1989 amarga kepilih dadi peserta ing program pertukaran pelajar AFS Intercultural Programs, sing nganakaké ya iku Bina Antarbudaya, suwéné setaun ing, Milwaukee, Wisconsin, Amérikah Sarékat (1987 tekan 1988).

Jiwa kapamimpinan 
Nalika cilik Anies wis seneng organisasi lan kapamimpinan. Nalika umuré isih 12 taun, Anies nggawé golongan bocah watara umur 7-15 taun ing kampungé sing dijenengi 'Kelabang' (Klub Anak Berkembang). Bocah-bocah mau nggawé sragam sing ana gambaré kéwan klabang, lan nggawé kagiyatan ulah raga lan seni.
Nalika SMA, Anies naté dadi ketua OSIS sak-Indonésia wektu dhèwèké mèlu pelatian kapamimpinan ing Jakarta sasi September 1985. Dhèwèké dadi ketua saka 300 wakil SMA-SMA sak-Indonésia, wektu iku Anies isih kelas siji SMA.

Saka aktivis nganti dadi rektor 
Nalika isih kuliah ing Universitas Gadjah Mada (UGM) (1989-1995), dhèwèké aktif ing obahan mahasiswa lan dadi Ketua Umum Senat Mahasiswa UGM. Wektu dadi mahasiswa UGM, dhèwèké éntuk beasiswa Japan Airlines Foundation kanggo mèlu kuliah mangsa panas ing babagan wulangan Asia ing Universitas Sophia ing Tokyo, Jepang.
Sawisé lulus kuliah saka UGM taun 1995, Anies nyambut gawé ing Pusat Antar Universitas Studi Ékonomi ing UGM. Banjur, Anies éntuk beasiswa Fullbright Master ing babagan kaamanan internasional lan kawicaksanan ékonomi ing Universitas Maryland, College Park.

Cathetan suku 

Alumni Universitas Gadjah Mada
Arab-Indonésia
Aktivis Indonésia
Mantri Wiyata Indonésia
Tokoh Jawa Kulon
Lair 1969
Gudhig ( Basa Indonésia: Kudis), iku sawijining penyakit kulit, sing disebabaké déning tungau (mite) Sarcoptes scabiei kanthi ciri-ciri anané keropeng, kabothakan, lan rasa gatel ing kulit

Cathetan suku

Rujukan 

Lelara kulit

mr:खरुज
Sultan Ageng Tirtayasa  yaiku pahlawan Indonésia kang asalé saka Banten. Jeneng asline Sultan Ageng Tirtayasa yaiku Abu'l Fath Abdulfattah. Sultan Ageng Tirtayasa lungguh ing tahta lan dadi raja Banten wonten taun 1651. Sultan kang umur 20 taun sampun boten seneng kaliyan Walanda amarga Walanda ditingali namung dadi pengrusak padodolan ing tlatah Banten. Nalika Walanda teka ana Banten, Sultan Ageng njalin kerjasama karo Bengkulu, Cirebon, lan Mataram.
Sultan Ageng ngupayaake ngalang-ngalangi padodolan Walanda. Saliyané iku, wong-wong Banten uga kautus kanggo ngrewangi nglancarake serangan gerilya marang Walanda ing Jakarta, bisa liwat jalur dharat utawa laut.

Sultan Agung Tirtayasa lair ing Serang taun 1631 lan tinggal donya ing Serang uga taun 1692 Sultan Agung Tirtayasa yaiku anaké Abu al-Ma'ali Ahmad. Ibune Sultan Agung Tirtayasa yaiku Ratu Martakusuma. Nalika cilik dhèwèké duwé gelar Pangeran Surya. Nalika Bapake tinggal donya,Sultan Ageng diangkat dadi Sultan Mudha kanthi gelar Pangeran Dipati. Jeneng Tirtayasa diolehi nalika yasa kraton anyar ing désa Tirtayasa (ing Kabupatèn Serang).
Nalika mangsa pemerintahane ing Kesultanan Banten (1651-1682, dhèwèké nggalang perlawanan marang VOC lan nggawé Banten minangka Kesultanan Islam kang makmur.

Nalika cilik,Ageng Tirtayasa duwé gelar pangeran Surya. Nalika bapake sedho, dhèwèké diangkat dadi sultan Muda kang digelari Pangeran Ratu utawa Pangeran Dipati. Sawisé simbahe sedho donya, dhèwèké diangkat dadi sultan kanthi gelar Sultah Fathi Abdul Fattah. Sultan Ageng Tirtayasa nguwasai ing kesultanan Banten ing periode 1651-1682. Dhèwèké mimpin akèh perang lawan Walanda. Mangsa iku, VOC nerapke kesepakatan monopoli dagang kang ngrugike kesultanan Banten. Terus Tirtayasa nolak maring kesepakatan iku lan gawé Banten supaya dadi Pelabuhan kang terbuka kanggo umum. Mangsa iku, Sultan Ageng Tirtayasa pengen wujudake Banten dadi karajan Islam kang gedhé dhéwé.

Ing babagan ékonomi, Tirtayasa ngupayakake bisa ningkatke kesejahteraane rakyat kanthi cara mbukak sawah-sawah anyar lan ngembangke irigasi utawa pengairan. Ing babagan Keagamaan, dhèwèké ngangkat syekh Yusuf dadi mufti karajan lan penasehat sultan. Nalika ana sengketa antarané putra lorone, Sultan Haji lan Pangeran Purbaya, Walanda mèlu campur tangan yaiku sekuthu karo Sultan Haji kanggo nyingkirke Sultan Ageng Tirtayasa. Nalika Tirtayasa ngepung wadyabala Sulta[ Haji ing Sorosowan (Banten), Walanda ngrewangi sultan Haji yaiku kanthi cara ngirimake wadyabala kang dibawahi Kapten Track lan de Saint Martin.

Silsilah Sultan Agung Tirtayasa 
 Sultan Haji
 Pg. Arya Abdul ‘Alim
 Pg. Arya Ingayudadipuna
 Pg. Anya Punbaya
 Pangenan Sugiri
 Tubagus Rajasuta
 Tubagus Rajaputna
 Tubagus Husen
 Raden Mandaraka
 Raden Saleh
 Raden Sum
 Raden Mesir
 Reden Muhammad
 Raden Muhsin
 Tubagus Wétan
 Tubagus Muhammad Athif

Cathetan suku 

Lair 1631
Lupus ya iku jinising lelara amarga katahipun antibodi, dados antibodine nyerang badhanipun piyambak. Lelara punika diarani lelara autoimmune disease (lelara kekebalan awak ingkang kathah). Tandha-tandha saka lelara punika sapunika wonten ruam-ruam wonten ing wajah lan lengan, panas lan rasa lelah, rambut rontok, persendian kerep aboh lan timbul sariawan. Penyakit punika saged nyerang kabehane organ wonten awak. Lupus sanès lelara menular. Penderitane boten angsal kena srengéngé. Tandha-tandha saka lelara punika dipuntepangi minangka Lupus Eritomatosus Sistemik(LES) alias Lupus. Eritomatosus tegesé kemerahan. Lan sistemik tegesé nyebar dateng sadaya organ tubuh. Istilahe dipuntepangi LES utawi Lupus.. Obat saka lelara punika terus dikembangaken. Wonten obat herbal lan obat kimia. Cellcept salah sijining obat sing digunakke kanggo terapi penderita lupus. Cellcept saged ngudunake sistem kekebalane awak. sistem kekebalan awak punika nyerang infeksi saking njawi lan saged ngelawan utawi nolak transplantasi kados hati lan ginjel. Perkara punika disebabaké sistem kekebalan awak punika memperlakuke organ anyar dadi penyerang. Jinis lelara Lupus punika wonten tiga macem bentuk, kang:
 Sepindah ya iku Cutaneus Lupus, kerep mau discoid kang ngaruhi wacucal.
 Ingkang nomer kalih, Systemic Lupus Erythematosus (SLE) kang menyerang organ tubuh kaya ta wacucal, persendian, paru-paru, darah, pembuluh darah, jantung, ginjel, hati, polo, lan syaraf.
 Ingkang nomer tiga, Drug Induced Lupus(DIL), wonten amargi ngginakake usada katamtu. Sesampunipun pemakaian diandeke, racaké tandha-tandha bakal ical.

Cathetan suku 

Kaséhatan
Lelara
Adipura ya iku program sing direncanaké déning Kamentrian Lingkungan urip kanggo mbantu Pamaréntah Laladan, ing lingkungan kutha.

Sajarah 
Program Adipura wis kalaksanan wiwit taun 1986, lan ing 1998 wis ora diterusaké. Ing limang taun pisanan, program iki dianakaké kanggo gawé semangat kutha-kutha ing Indonésia dadi kutha kang resik tur adhem. Adipura dianakaké manèh ing Denpasar, Bali nalika tanggal 5 Juni 2002 nganti saiki.

Kategori 
Kutha kang mèlu Adipura dibagi dadi 4 kelompok adhedasar cacahé warga masyrakat, kutha metropolitan (punjul 1 juta), kutha gedhé (500.001 - 1.000.000), kutha sedheng (100.001 - 500.000), lan kutha cilik (cacahé nganti 100.000).
Wiwit taun 2002-2008, cacahé kutha kang mèlu Adipura, ya iku:

 2002-2003 59
 2003-2004 133
 2004-2005 166
 2005-2006 382
 2006-2007 360
 2007-2008 375

Kriteria 
Adipura dibiji miturut nganggo pathokan (indikator) kang cacahé loro, ya iku:
 Indikator kaanan fisik kutha, kaya ta karesikan lan adheme kutha.
 Indikator carané ngatur ing kutha (non-fisik), kang isiné institusi, manajemen, lan tanggap.

Kutha kang menang 
Kutha kang éntuk Adipura kategori metropolitan wiwit taun 2007 ya iku:
 2007 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
 2008 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
 2009 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Palembang(Adipura Award)
 2010 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Banda Acèh(Adipura Award)
 2011 Peringkat I Kutha Metropolitan paling resik sa-Indonésia Surabaya dan Palembang(Adipura Award)

Cathetan suku 

Penghargaan
Kutha
Gobag sodor ya iku salah sawijining dolanan ing Jawa kang dilakokaké déning 3-5 bocah. Gobag sodor uga diarani galah asin utawa galasin. Carané dolanan iki ya iku ngadhang-adhangi mungsuh supaya ora nglewati bates garis kanthi bolak-balik, lan salah siji gegrombolan kudu bisa ngléwati garis kanthi bolak-balik ing lapangan kang wis katemtokaké.
Dolanan iki lumrahé dilakokaké ing pelataran badminton kanthi garis-garis lapangan kang dinggo pathokan, utawa nganggo pelataran segi papat kanthi ukuran 9 x 4 kang dibagi dadi 6 pérangan. Garis wates saben pérangan diwènèhi tandha nganggo kapur. Gegrombolan kang jaga ing lapangan dibagi loro, ya iku anggota gegrombolan kang njaga garis ing wates mau. Dolanan iki gawé ati seneng, lan rada angèl amarga kabèh sing dolanan kudu lincah lan gesit supaya menang. Tembung go-bag-so-dor yèn diwaca utawa diucapke mirib banget uniné lan uga tegesé karo tembung basa Inggris go back through the door sing tegesé lumaku utawa lumayu "bali ngliwati lawang". Ya pancèn cocog kahanané, nanging apa bener yèn dolanan iki uga padha karo dolanan saka nagara Inggris.

Dolanan
Peradaban Lembah Indhus, 2800 SM–1800 SM, minangka sawijining peradaban kuna sing urip sadawaning Kali Indhus lan Kali Ghaggar-Hakra sing saiki tlatah Pakistan lan India kulon. Peradaban iki kerep uga karan Peradaban Harappa Lembah Indhus, amarga kutha penggalian pisanan karan Harappa, utawa uga Peradaban Indhus Sarasvati amarga Kali Sarasvati sing manawa garing ing pungkasan 1900 SM. Pamusatan gedhé dhéwé saka Lembah Indhus dumunung ing sisih wétan Indus, cedhak tlatah sing biyèné wujud Kali Sarasvati kuna.

Uga delengen 
 Kabudayan Gandhara
 Meluhha

Pranala njaba 
 An invitation to the Indus Civilization (Tokyo Metropolitan Museum) 
 Photos and descriptions of archaeological excavations — 90 page intro to Indus (harappa.com)
 The Indus Script (harappa.com)
 http://www.safarmer.com/fsw2.pdf 'Collapse of the Indus-Script Thesis' by Farmer, Sproat, and Witzel (2004)
 Horseplay in Harappa article debunking claims of decipherment of the "Indus script"
 A reply to Frontline’s cover story by Michael Danino 
 Prehistoric dentistry evidence found in Indus - BBC News
 Indus artefacts
 Cache of Seal Impressions Discovered in Western India  
 Sarasvati-Sindhu civilization 

Peradaban kuna
Sajarah India

hi:सिंधु घाटी सभ्यता
sa:सिंधुदरीसंस्कृतिः
Kuil Artemis, (abasa Yunani: Ἀρτεμίσιον Artemision, Latin: Artemisium).
Sapunika kuil kanggé dewi Artemis ingkang wonten ing tlatah Efesus (sapunika Turki) Yunani kuna dipunyasa laminipun 120 taun.
Dawanipun kuil 425 kaki (129 mèter), wonten pinten kolom ingkang nganggé marmerasli.
dipunyasa nalika dinasti Achaemenid saking kakaisaran Pèrsi.
Nembe dados nalika taun 550 sadèrèngipun masehi déning raja nalika amarintah tlatah wau.
nanging pinten abad sasampunipun dados, kinten-kintan 200 taun sasampunipun (356 sadèrèngipun masehi),
miturut sumber sanès, kuil kasebat dipunyasa kinten-kinten taun 323 SM.
kuil kasebat dipunbakar déning tiyang jaler ingkang mados katenaran., tiyang punika namanipun Herostratos ingkang gadhah pepenginan supados dipuneling ngantos salami-laminipun.
Kuil kasebat dipunyasa kemalih nalika Alexander Agung sampun ninggal dunya nalika taun 323 SM, namung dipunrusak kemalih déning Goth taun 268 SM.
Lajeng, kuil kasebat dipundandosi kemalih déning Efesus (asma tiyang) ugi dipunrusak ingkang pungkasan nalika taun 391 déning sagerombolan tiyang ingkang dipunpimpin kaliyan St John Crysostom.
Watu saking kuil Artemis dipundamel yasan sanèsipun, ugi yasan Hagia Sophia wonten tlatah Istambul.

Nalika taun 1900-an kapanggih fragmen ingkang sapunika saged dipunpirsani wonten Britsh Musium, London, Inggris ingkang dipunangsal saking pangerukan.
Situs kuil sanèsipun saged dipunpirsani wonten njawinipun Selcuk, Turki utawi mirsani model mini ing Miniatur Park, Istambul.
Amargi sapunika kuil mau sampun hancur.

Efesus punika 3 kilomèter pérangan lor kutha Selcuk utawi kintten-kinten 50 kilomèter saking Ä°zmir.

Kaajaiban kuna ing dunya 
Kuil Artemis sapunika salah satunggaling kaajaiban kuna ingkang wonten ing dunya, tunggalipun saking :

 Piramida Agung Giza (Mesir taun 2500 SM),
 Taman Gantung Babilonia (Al Hillah, Bibil, Irak taun 600 SM),
 Patung Zeus ing Olympia, Yunani (435-433 SM)
 Mausoleum Mausolus (Bodrum, Turki taun 350 SM),
 Colossus Rodos (Rhodes, Yunani taun 290 SM) ugi
 Mercusuar Iskandariyah utawi Mercusuar Alexsandria (Alexsandria, Mesir taun 280 SM).

Kuil kanggé Dewi Artemis 

Kuil ingkang kapisan hambokmenawi dipunyasa nalika taun 800-an SM, ing rawa caket kaliyan lepen Efesus.
Dewi Artemis uga dipung tepang Diana, dewi Artemis Yunani punika dewi pemburuan sanès kaliyan dewi Artemis Efesus (dewi kasuburan) asring diwujudaken putri ingkang dipunwungkus tigan (endhog) utawi payudara ingkang luwih saking kalih, simbol kasuburan.

Cathetan 

Sajarah
Lewis Hamilton utawa lengkapé Lewis Carl Hamilton () ya iku pembalap Formula One berkebangsaan Britania Raya kang saiki mbéla ing tim McLaren. Sawisé menangké kejuaraan karting, Hamilton nandatangani kontrak karo Young Driver Program McLaren ana ing kontrak pembangunan ing taun 1992 nalika numuré 12 taun. Taun 2005 Dhèwèké menangké balap Formula Telu Euroseries karo tim ASM. Kontak pisanan Hamilton karo motor sport ya iku nalika nyetir remot control (RC) mobil.
Hamilton dadi juara donya paling enom sakdawané sajarah F1 nalika bisa juara taun 2008. Nalika iku umuré nembé 23 taun, 9 sasi, lan 26 dina. Hamilton bisa mecahké rekor kang digawé Fernando Alonso kang juara donya nalika umuré 24 taun lan 59 dina taun 2005. Rekor mau banjur bisa dipecahké déning Sebastian Vettel ana inf taun 2010. Karieré ana ing F1 diwiwiti taun 2007, nalika Hamilton ditunjuk dadi rekan setim Fernando Alonso ing McLaren. Debut F1 pisanane ya iku ana ing GP Australia 18 Maret 2007 lan Hamilton juara 3. Kariere Hamilton akèh gawé kontroversi.
Nalika GP Brasil 2008 Lewis Hamilton dadi juara donya F1 paling enom lan juara donya F1 pisanan saka ras kulit ireng sawisé finish ke 5 lan posisi terakhir menang sakpoin karo Felipe Massa.

Karier

Cathetan suku 

Pambalap
Pambalap F1 Inggris
Pambalap F1 tim McLaren
Stamford Bridge yaiku stadion bal-balan sing papan panggonane ana ing London. Stamford Bridge yaiku kandang utawa omah saka klub sugih Chelsea Football Club. Dijenengi the bridge saka penggemare klub iku.

Ngadeg    : 1905
Alamate   : Stamford Bridge, London SW6 1HS England
Telepone  : 0870 300 1212
Ketuane   : Roman Abramovich
Stadion   : Stamford Bridge

Pirang-pirang jeneng naté dadi calon marang klub iki yaiku Stamford Bridge FC, Kensington FC, lan London FC nganti dadi chelsea fc jenenge.
Markas papan panggone Chelsea FC yaiku ning Stamford Bridge peresmiane dibukak tanggal 28 April 1887. Stadion Stamford Bridge dirancang anggitane arsitek asalé saka Scotlandia Archibald Leitch. Arsitek iku uga sing yasa Stadion ana ing Inggris kaya Old Trafford (Manchester United), Celtic Park (Glasgow Celtic), Anfield (Liverpool), lan White Hart Lane (Tottenham Hotspur). Maune kapasitas papan lungguuh ning Stamford Bridge yaiku bisa nampung 100 èwu penonton lan pungkasane ngalami rombagan ngnti tekan 42.055 saiki.

Cathetan suku 

Stadion
Lapangan bal-balan
Actinopterygii (wangun jamak saka Actinopterygius) iku kelas sajeroning taksonomi iwak mawa sirip kipas.

Actinopterygii nyakup akèh iwak sing dikenal awam minangka iwak konsumsi lan iwak hias.

Iwak mawa balung
Iwak