AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Skala Richter utawa SR didhèfinisikaké minangka logaritma (basis 10) saka amplitudo maksimum, kang diukur sajeroning ékan mikrometer, saka rekaman lindhu déning instrumèn pangukur lindhu (seismometer) Wood-Anderson, ing let 100 km saka pusat lindhuné. Minangka conto, upamané awaké dhéwé duwé rekaman lindhu (seismogram) saka seismometer kang kapasang adohé 100 km saka pusat lindhuné, amplitudo maksimumé 1 mm, mula kekuwatan lindhu mau ya iku log (10 pangkat 3 mikrometer) padha karo 3,0 skala Richter. Skala iki diusulaké déning fisikawan Charles Richter.

Kanggo nggampangaké wong sajeroning nemtokaké skala Richter iki, tanpa liwat pangètungan matématis kang rumit, mula digawé tabèl prasaja kaya déné gambar ing sisih tengen iki. Parameter kang kudu dikawruhi ya iku amplitudo maksimum kang karekam déning seismometer (sajeroning milimeter) lan béda wektu tempuh antarané gelombang-P lan gelombang-S (sajeroning detik) utawa let antarané seismometer karo pusat lindhu (sajeroning kilomèter). Sajeroning gambar ing sisih tengen iki contoné sawijining seismogram duwé amplitudo maksimum gedhéné 23 milimeter lan let antarané gelombang P lan gelombang S iku 24 detik mula kanthi narik garis saka titik 24 dt ing sisih kiwa nuju titik 23 mm ing sisih tengen mula garis mau bakal motong skala 5,0. Dadi skala lindhu mau gedhéné 5,0 skala Richter.

Skala Richter awalé mung digawé kanggo lindhu-lindhu kang dumadi ing laladan California Kidul waé. Nanging sajeroning perkembangané skala iki akèh diadhopsi kanggo lindhu-lindhu kang dumadi ing papan liyané.

Skala Richter iki mung cocog dipigunakaké kanggo lindhu-lindhu kang cerak karo magnitudo lindhu sangisoré 6,0. Sadhuwuré magnitudo iku, pangètungan mawa tèknik Richter iki dadi ora répresentatif manèh.

Perlu dièlingi yèn pangètungan magnitudo lindhu ora mung migunakaké tèknik Richter kaya iki. Kadhangkala dumadi kasalahpahaman sajeroning pawarta ing medhia ngenani magnitudo lindhu iki amarga metode kang dipigunakaé sok ora disebutaké sajeroning pawarta ing medhia, saéngga bisa dadi antarané instansi siji karo instansi liyané ngetokaké gedhé magnitudo kang ora padha.

Pirsani uga 
 Skala Mercalli
 Magnitudo lindhu

Pranala njaba 
 USGS: magnitude and intensity
 What is Richter Magnitude?

Richter
Ékan metrik non-SI
SR, sr, utawa Sr bisa ngrujuk marang:

SR 
Akronim saka Skala Richter, ékan sing asring dipigunakaké sajeroning lindhu.
Akronim saka Saudi Riyal, sebutan internasional kanggo valuta Arab Saudi.
Kode IATA kanggo Swissair 
Akronim saka Sveriges Radio, radhio nasional Swèdhen
Basa pamrograman SR
Akronim saka stochastic resonance utawa résonansi stokastik
Akronim saka Sekolah Rakyat
Akronim saka Seni rupa

sr 
sr bisa ngrujuk marang:
 Kode nagara Suriname (ISO 3166-1 alpha-2)
 Kode Basa Serbia (ISO 639 alpha-2)
Steradian, sawijining ékan ukur sudhut

Sr 
Sr. bisa ngrujuk marang:
 Senior, wong sing duwé pengalaman luwih, utawa luwih tuwa. 
Sr bisa ngrujuk marang:
 "Sr" wujud simbol kimia kanggo Strontium.
 Angka Strouhal sajeroning èlmu fisika
Otolaringologi iku cawang èlmu kadhokteran sing mligi nliti ndhiagnosis lan nambani lelara kuping, irung, tenggorok sarta sirah lan gulu. Ing Indonésia, cawang kadhokteran iki populèr kanthi jeneng Èlmu Telinga Hidung Tenggorokan Bedah Kepala Leher utawa THT-KL.

Otolaringologi dumadi saka sawatara cawang ya iku:
 Otologi: èlmu sing nyinaoni kupig lan kelainan sarta operasi mikro kuping.
 Rinologi: èlmu ngenani irung lan sinus paranasal saéngga wektu iki kerep uga karan rinologi lan sinusologi
 Laringofaringologi: èlmu ngenani tenggorok
 Onkologi Bedhah Sirah Gulu: Subbagéan sing nangani tumor ing THT Sirah lan Gulu
 Neurotologi
 Bronkoesofagologi
 Plastik Rekonstruksi
 Alergi Imunologi
 THT-Komunitas

Pratélan lelara sing kerep ing pérangan Otolaringologi: 
 Tonsilitis
 Tumor nasofaring
 Tumor laring (pita swara)
 Tumor sinus dan hidung
 Tumor ilat
 Tumor parotis
 Tumor tonsil
 Otitis médhia/congèk
 Sinusitis
 Faringitis
 Rinitis alergi
 Otitis eksterna
 Gangguan pangrungon (budheg)
 Vertigo
 Tinnitus
 Trauma rai 
 Paresis pita suara
 Gangguan menelan
 Barang asing ing saluran nafas
 Barang asing ing saluran cerna
 Gangguan wicara ing bocah
Endokrinologi (saka basa Yunani: ἔνδον, endon, "ing jero "; κρῑνω, krīnō, "misahaké"; lan-λογία, -logia) iku cawang èlmu kadhokteran kang nangani lelara ing sistem endokrin sarta sekresi kanthi spésifik kang karan hormon.

Pranala njaba 

 Endocrinology
 Endotext
 Useful Endocrinology Resources for Residents 
 Endocrinology journals from Elsevier 
 Endocrinology news updates from Elsevier
 
 The Hormone Foundation
 Endocrinology Center medical in Thailand 

 
Sistem endokrin
Gastroenterologi utawa gastrologi iku spesialisasi èlmu kadhokteran kang konsèntrasi marang lelara sistem pancernaan. Lelara sajeroning sistem pancernaan racaké kapisah kanthi anatomis lan faali. Lelara sajeroning ati dumunung ing sangisoré cawang hepatologi, kang isih ana ing sangisoré naungan gastroenterologi.

Sawetara tandha lan tandha-tandha kelainan ing saluran pancernaan:
 bebelen
 diare
 muntah
 nausea
 nyeri awak

Tokoh wigati 
 William Beaumont
 Basil Hirschowitz
 Burrill Bernard Crohn

Pranala njaba 
 American College of Gastroenterology 
 American Society for Gastrointestinal Endoscopy 
 On-Line Gastroenterology Journal Club (via JournalReview.org) 
 World Gastroenterology Organisation
 GastroHep.com - the global online resource for all aspects of Gastroenterology, Hepatology & Endoscopy
 The Digital Atlas of Video Education - Gastroenterology 

 
Spesialisasi medhis
Hematologi iku cawang èlmu kaséhatan sing nyinaoni getih, organ pembentuk getih lan lelaraé. Asal tembung saka basa Yunani haima tegesé getih.

Cawang 
Hematologi kanthi umum dipérang dadi 3 pérangan miturut jinis lan grup sèl getih sing disinaoni.

 Sel getih abang
 anemia
 hemoglobinopati
 bank darah (sèl getih abang lan plasma)
 Sel getih putih
 leukemia
 neutropenia
 kelainan mieloproliferatif
 sindrom mielodisplasia
 limfoma lan lelara limfoproliferatif
 multimieloma
 Plasma darah lan pembekuan darah
 pendarahan lan kelainan pambekuan getih
 trombosis
 trombositopenia lan trombositosis

Pangujian 
Pangujian sing umum diayahi kanggo nyelidhiki masalah hematologi dumadi saka:
 itung getih pepak
 filem getih
 biopsi jaringan balung

Pangobatan 
Pangobatan dumadi saka:
 Medikasi
 Transfusi getih (kanggo anemia)
 Veneseksi (kanggo hemokomatosis utawa pulisitemia)
 Transplantasi jaringan balung (kanggo leukemia)
 Kemoterapi (kanggo leukemia)
 Radhioterapi (kanggo leukemia)

Laboratorium 
Hematologi sajeroning asil laboratorium nuduhaké asil uji marang sampel getih. Jinis pamriksaan hematologi antarané:

(Katrangan:aji rujukan bisa béda-béda ing saben laboratorium)

Hematologi
Spesialisasi medhis
Kedhokteran
Dhokter kulawarga iku dhokter sing profèsiné mligi minangka Dhokter Praktik Umum sing ngayahi Pelayanan Kaséhatan Strata Pisanan (pelayanan kaséhatan primer) kanthi nerapaké prinsip-prinsip Kedhokteran Kulawarga, kadhangkala dhokter kulawarga iki bisa duwé fungsi ing rumah sakit minangka koordinator, pambéla hak pasien lan kanca (advokasi) saka tindakan tindakan medhis sing manawa ora optimal.

Rujukan 
 Rakel, Text book of Family Medicine, seventh edition, Saunders, 2007.
 Jeanette, Current diagnosis and treatment family medicine, sec edition, lange, 2007
 G Murtagh, General Practice,3th edition mc graw hill 2006
 A Gorron, Primary care medicine,5th edition, lippincotts 2007
 Sloan, Essensial of Family medicine, 5th edition,lippincotts 2008
 Roger, Oxford textbook of primary medical care,oxford university press 1st edition, 2004

Pranala njaba 
 http://familymedicine.ugm.ac.id/
 http://www.who.int/topics/primary_health_care/en/
 http://www.globalfamilydoctor.com/
 http://www.euract.org/
 http://www.hkcfp.org.hk/
 http://www.thepafp.org/
 http://www.cfps.org.sg
 http://www.afpm.org.my/v2/index.htm 
 http://www.uib.no/isf/guide/family.htm 

Spesialisasi medhis
Kedhokteran
Rematologi, iku subspesialis èlmu lelara njero, kang konsèntrasi marang diagnosis lan terapi lelara rematik. Istilah iki asal saka basa Yunani rheuma, kang tegesé "kang mili kaya kali utawa aliran" lan panambang -ologi, kang tegesé "èlmu". Para rheumatolog mligi urusan karo masalah kang nglibataké kaanan jaringan konektif.

Lelara 
Lelara kang didiagnosis rheumatolog kalebu:

 arthritis rheumatoid
 eritematosus lupus
 sindrom Sjögren
 skleroderma (sklerosis sistemik)
 dermatomiositis
 polikondritis
 polimiositis
 polymyalgia rheumatica
 osteoarthritis
 arthritis septik
 fibromyalgia
 pirai, pseudogout
 spondiloartropati
 spondilitis ankilosing
 arthritis reaktif (sindrom Reiter)
 artropati psoriatik
 spondilitis enteropati
 artropati reaktif
 vaskulitis
 polyarteritis nodosa
 purpura Henoch-Schönlein
 lelara serum
 granulomatosis Wegener
 arteritis sel raseksa
 arteritis temporal
 arteritis Takayasu
 sindrom Behçet
 lelara Kawasaki (sindrom nodus limfa mukokutaneus)
 lelara Buerger (thromboangiitis obliterans)

Diagnosis 
Reumatolog bisa nerapaké metodhe diagnosis ing ngisor iki:
 tes laboratorium (umpamané. tingkat sedhimentasi eritrosit, faktor rheumatoid)
 Sinar X lan metodhe pencitraan liya
 Sitologi lan patologi kimia cuwèran kang diaspirasèkaké saka sendhi kang kapengaruh (kanggo mbédakaké arthritis septik lan gout)

Parawatan 
Sapérangan gedhé lelara rematik ditambani nganggo analgesik, NSAID (Non-Steroid Anti-Inflammatory Drugs), steroid (sajeroning kasus serius), DMARD (Disease-Modifying Anti-Rheumatic Drugs), antibodi monoklon, kaya infliksimab lan adalimumab, lan reseptor TNF larut etanersept.

Fisioterapi wigati banget sajeroning akèh parawatan kaanan ora teratur rheumatologi.

Pranala njaba 
 ACR: The American College of Rheumatology.
 NCP: Nature Clinical Practice Rheumatology.
 JCR: Journal of Clinical Rheumatology.
 IFR: Institut Ferran de Reumatologia.

 
Spesialisasi medhis
Kedhokteran
Dhokter (saka basa Latin kang tegesé "guru") iku pawongan kang amarga kaèlmuané ngupaya nambani wong-wong lara kang diarani pasiyen. Ora kabèh wong kang nambani lelara bisa karan dhokter. Amarga, supaya bisa dadi dhokter lumrahé kudu ngayahi sekolah ing pawiyatan luhur lan pelatihan mirunggan saéngga duwé gelar ing babagan kadhokteran.

Supaya dadi dhokter, wong kudu ngrampungaké pendhidhikan ing sekolah kedhokteran sajeroning sawatara taun gumantung sistem kang dianggo déning universitas papan sekolah kedhokteran mau.

Ing Indonésia Pendhidhikan Dhokter ngacu marang siji Kurikulum Inti Pendhidhikan Dhokter Indonésia (KIPDI). Wektu iki dipigunakaké KIPDI III kang migunakaké sistem Problem Based Learning

Pendhidhikan dhokter ing Indonésia mbutuhaké 10 semester supaya dadi dhokter, 7 semester kanggo ngéntukaké gelar sarjana (Sarjana Kedhokteran/S.Ked) ditambah 3 semester koskap (clerkship) ing Rumah Sakit.

Dhokter sawisé mèlu pendhidhikan lanjut (spesialisasi) lumrahé dibedakaké dadi:
 dhokter kulawarga-mriksa lelara kanthi umum 
 dhokter spesialis-duwé keahlian sajeroning siji babagan (organ, golongan lll) medhis kanthi spesifik
 dhokter untu-duwé keahlian mirunggan ing babagan untu

Uga delengen 
 Sekolah kadhokteran
 Sumpah Dhokter Indonésia
 Etika kadhokteran
 Peradilan Dhokter
 Resep dhokter
 Dhoktor
 Lelara
 Ikatan Dhokter Indonésia
 Pasiyèn

Pranala njaba 

 Ikatan Dhokter Indonésia (IDI) 
 Pengurus Besar Ikatan Dhokter Indonésia (PB-IDI)
 Ikatan Ahli Bedah Indonésia
 Perhimpunan Dhokter Spesialis THT-KL Indonésia (PERHATI-KL) 

 
Kedhokteran
Profèsi
Sesebutan profèsi
Laboratorium (dicekak lab) iku papan riset èlmiah, èksperimèn, pangukuran utawa pelatihan èlmiah diayahi. Laboratorium racaké digawé kanggo ngayahi kagiyatan-kagiyatan mau kanthi terkendali. Laboratorium èlmiah racaké dibédakaké miturut disiplin ilmuné, umpamané laboratorium fisika, laboratorium kimia, laboratorium biokimia, laboratorium komputer, lan laboratorium basa.

Uga delengen 
 Level kasalametan biologi
Histologi iku babagan biologi kang nyinaoni struktur jaringan kanthi detil migunakaké mikroskop marang cawisan (sediaan) jaringan kang dipotong tipis. Histologi bisa uga sinebut èlmu anatomi mikroskopis. Babagan biologi iki migunani banget sajeroning kaakuratan diagnosis tumor lan manéka lelara liya kang sampelé perlu pamriksaan histologis.

Cara gawé sediaan histologis karan mikroteknik. Gawé sediaan saka sawijining jaringan diwiwiti kanthi operasi, biopsi, utawa autopsi. Jaringan kang dijupuk sabanjuré diprosès kanthi fiksatif kang bakal njaga supaya sediaan ora bakal rusak (gèsèr posisiné, bosok, utawa rusak). Fiksatif kang paling umum dipigunakaké yakuwi formalin (10% formaldehida kang dilarutaké sajeroning banyu). Larutan Bouin uga bisa kanggo fiksatif alternatif sanadyan asilé ora bakal apik kaya formalin amarga bakal ninggal tilas warna kuning lan artefak. Artefak iku barang kang ora ana ing jaringan asli, nanging katon ing asil pungkasan sediaan. Artefak iki dumadi amarga kurang sempurnané gawé sediaan.

Sampel jaringan kang wis kafiksasi direndhem sajeroning cuwèran etanol (alkohol) bertingkat kanggo ngilangaké banyu sajeroning jaringan (dehidrasi). Sabanjuré sampel dipindah menyang toluena kanggo ngilangaké alkohol (dealkoholisasi). Langkah pungkasan kang diayahi yakuwi nglebokaké sampel jaringan sajeroning parafin panas kang nginfiltrasi jaringan. Sajeroning prosès kang lumangsung watara 12-16 jam iki, jaringan kang wiwitané lembek bakal dadi atos saéngga luwih gampang dipotong nganggo mikrotom. Pamotongan nganggo mikrotom iki bakal ngasilaken lapisan kanthi kandel 5 mikrometer. Lapisan iki sabanjuré didèlèh ing sadhuwuring kaca objek kanggo diwènèhi warna.

Pewarnaan perlu diayahi amarga objek kanthi kandel 5 mikrometer bakal katon transparan sanadyan ing sangisoring mikroskop. Pewarna kang biyasa dianggo ya iku hematoxylin lan eosin. Hematoxylin bakal mèhi warna biru ing nukelus, déné eosin mènèhi warna abang enom ing sitoplasma. Isih ana manéka dat warna liya kang biyasa dipigunakaké sajeroning mikroteknik, gumantung marang jaringan kang péngin diamati. Èlmu kang nyinaoni pewarnaan jaringan karan histokimia.

Klasifikasi histologis jaringan kéwan 
 epitelium: nglapisi klanjer, saluran pancernaan, kulit, lan sawatara organ kaya ati, paru-paru, ginjel
 endotelium: nglapisi pembuluh getih lan pembuluh limfa
 mesotelium: nglapisi gronggongan pleural, peritoneal, lan perikardial
 mesenkima: sèl kang ngisi ruangan antarorgan, umpamané sèl lemak, otot, lan tendon sèl getih: dumadi saka sèl getih abang lan getih putih, sajeroning limfa utawa limpa
 neuron: sel-sel kang mbentuk utek, saraf, lan sapérangan klanjer kaya déné pituitari lan adrenal
 plasenta: organ terspesialisasi kang duwé peran sajeroning pertumbuhan fetus sajeroning rahim sang ibu
 sèl indhuk: sèl-sèl kang bisa tumuwuh dadi siji utawa sawatara jinis sèl ing dhuwur.

Jaringan saka tetuwuhan, jamur, lan mikroorganisme uga bisa disinaoni kanthi histologis, nanging strukturé béda saka klasifikasi ing dhuwur.

Anatomi
 
Spesialisasi medhis
Kedhokteran
Onkologi iku sub-babagan medhis kang nyinaoni lan ngrawat kanker. Dhokter kang nekuni onkologi karan onkolog. Istilah iki asal saka basa Yunani: onkos (ονκος), kang tegesé masa utawa tumor l panambang -ology, kang tegesé "nyinaoni".

Onkologis bisa dipérang miturut jinis perawatan kang disadiakaké.
 Onkologi radhiasi: orang kang mligi ngenani perawatan kanker nganggo radhiasi, siji prosès kang karan radhioterapi.
 Bedhah Onkologi iku kang ahli sajeroning pambuangan tumor, kang ana ing pérangan:

 Bedhah
 THT-KL
 Obsgyn
 Mata
 Onkologi medhis iku kang migunakaké pangobatan utawa kemoterapi kanggo ngrawat kanker.

Onkologi ngayahi bab ig ngisor iki:
 diagnosis kanker
 Terapi (ya iku operasi, kemoterapi, radhioterapi lll)

Uga delengen 
 Terapi Gen
 Pengobatan Anti-angiogenesis
 Perawatan kanker eksperimental

Pranala njaba 
 Rumah Kanker - Informasi Pengobatan dan Perawatan Kanker
 National Cancer Institute
 American Cancer Society
 Canadian Cancer Society
 BC Cancer Agency
 International Agency for Research on Cancer
 Cancer Research UK
 Cancerbackup
 MacMillan cancer relief
 Panduan Quackwatch untuk terapi kanker alternatif
 Oncowiki: A Wiki based repository of Cancer Chemotherapy Regimens
 People Living With Cancer South Africa 
 Articles on the scientific basis of popular alternatives.

 
Spesialisasi medhis
Kedhokteran
Sinar-X utawa sinar Röntgen iku wangun radhiasi elektromagnetik kanthi dawa gelombang watara 10 nanometer nganti 100 picometer (mèmper frekuensi sajeroning jangka 30 PHz nganti 60 EHz). Sinar-X lumrahé dipigunakaké sajeroning diagnosis gambar medikal lan Kristalografi sinar-X. Sinar-X iku wangun saka radiasi ion lan bisa mbebayani.

Uga delengen 
 Kristalografi sinar-X
 Astronomi sinar-X 
 Mesin sinar-X
 Mikroskopi sinar-X
 Pengukur Geiger

 
Radhiografi
Kedhokteran
Nanometer iku siji ukuran dawa kang padha karo 1.0×10−9 mèter — utawa sapramilyar mèter. Nanometer minangka ékan dawa SI, kang lumrahé dipigunakaké kanggo ngukur dawa gelombang cahya katon (400 nm nganti 700 nm), radhiasi ultraviolet, sinar gamma; lsp.

 1 nm = 1000 pikometer.
 1000 nm = 1 mikrometer (utawa 1 mikron)

pikometer << nanometer << mikrometer

Uga delengen 
 1 E-9 m
 SI
 Prefix SI
 Ordo besaran

Ékan dawa

de:Meter#Nanometer
Kurup iku pétungan wektu ing Kalèndher Jawa kang umuré watara 120 taun. Saben satus rongpuluh taun genti kurup kang ngakibataké cacahing dina lan neptu owah saka kurup siji lan sijiné. Tanpa ngitung migunakaké kurup kang bener bakal nuwuhaké kasalahan kang akèh kadadéan. Contoné ing taun Masehi 2009 kuduné nganggo pétungan kurup Salasiyah utawa ASAPON (Alip Selasa Pon), nanging isih akèh kang klèru nganggo tabel utawa pétungan saka kurup sadurungé yakuwi Kurup Arbangiyah utawa ABOGE (Alip Rebo Wagé) kang sajatiné wis rampung ing taun 1936 Masehi.

Jeneng kurup antarané:

 Kurup Jamingiyah. Diwiwiti Jemuwah legi tanggal 1 Sura Taun Alip 1555, windu Kuntara, wuku Kulawu nganti dina Rebo Wagé tanggal 29 Besar Taun 1674 Jimakir Windu Sancaya. Umur 120 taun.
 Kurup Kamsiyah. Diwiwiti dina Kemis kliwon tanggal 1 Sura taun Alip 1675, windu Adi, wuku Langkir, nganti dina Selasa Pon tanggal 29 Besar taun Jimakir 1746, windu Adi, wuku Kulawu. Umur 72 taun.
 Kurup Arbangiyah utawa dikenali kanthi jeneng kurup Abogé (Alip Rebo Wage). Kurup iki diwiwiti dina Rebo Wagé tanggal 1 Sura Taun Alip 1747 windu Kuntara, wuku Kulawu lan rampung ing dina Senèn Paing tanggal 29 Besar Taun Jimakir 1866 windu Sancaya, utawa tanggal 23 Maret 1936 Masehi.
Kurup Salasiyah Pon utawa kaloka kanthi jeneng kurup Asapon (Alip Selasa Pon) kang diwiwiti tanggal 1 Sura dina Selasa Pon taun Alip 1867, Wuku Langkir, Windu Adi utawa tanggal 24 Maret 1936 nganti dina Ahad Legi tanggal 29 Besar taun 1986 Jimakir, Wuku Kulawu, Windu Sangara utawa tanggal 25 Agustus 2052 Masehi. Umur 120 taun.
 Kurup Isneniyah kang diwiwiti dina Senèn Paing tanggal 1 Sura taun Alip 1987 wuku Kulawu utawa tanggal 26 Agustus 2052 Masehi, nganti dina Setu Kliwon tanggal 29 Besar taun Jimakir 2106 wuku Kuningan utawa tanggal 28 Januari 2169 Masehi.

Umur wulan utawa sasi miturut Kurup

Kurup Arbangiyah / ABOGE
Umur wulan ing Kurup Arbangiyah kaca kacetha sajeroning tabel ing ngisor iki:

<noinclude>

Kurup Salasiyah / ASAPON
Umuré wulan ing Kurup Salasiyah / ASAPON kaya kacetha sajeroning tabel ing ngisor iki:

<noinclude>

Réferènsi

Uga delengen 
 Kalèndher Jawa
 Wuku

Pranala njaba 

Budaya Jawa
Petungan Wektu
James Bond 007 (kondhang kanthi jejuluk James Bond, Agen 007, utawa JB) ya iku karakter fiksi sing diciptakna taun 1953 déning penulis Ian Fleming, sing sakterusé muncul ing rolas basa novèl lan loro kolèksi carita cendhak versi original. Karakter iki dadi waralaba médhia filem paling laris lan paling suksès sadonya nganti saiki, diawali taun 1962 ing Dr. No.

Sawisé Fleming séda ing taun 1964, panulisan novèl James Bond diterusake déning Kingley Amis (Robert Markham), John Pearson, John Gardner, Raymond Benson, lan Sebastian Faulks. Saliyané iku, Christopher Wood menovelisasi loro filem dadi? novèl. Charlie Highson nulis carita ngenani Young James Bond, lan para panulis liyané éntuk kapercayaan kanggo ngembangaké carita James Bond non-resmi.

Ing jaman iki wis ana 22 filem James Bond resmi sing dirilis déning pihak EON Productions (déning prodhuser Albert R. Broccoli lan Harry Saltzman), saliyané sawatara versi non-resmi sing dikembangake déning prodhuser-prodhuser liyané.

Aktor

Versi resmi 
Tercatat enem actor wis memerano karakter James Bond ing versi resmi ing jaman iki ya iku:
 Sean Connery (enem filem)
 George Lazenby (siji filem)
 Roger Moore (pitung filem)
 Timothy Dalton (loro filem)
 Pierce Brosnan (patang filem)
 Daniel Craig (loro filem, ing jaman iki)

Versi non-resmi 
Lang awe versi non resmi ana pitu actor sing memerano peran tersebut, ya iku:
 Barry Nelson (Casino Royale 1954)
 Bob Holness (sandiwara radio Moonraker 1956)
 David Niven (Casino Royale 1967)
 Sean Connery (Never Say Never Again 1983)
 Michael Jayston (sandiwara radio You Only Live Twice 1990)
 Corey Burton (serial kartun 1991)
 Toby Stephens (sandiwara radio Dr. No 2008)

Film

EON Productions 
 1962: Dr. No
 1963: From Russia with Love
 1964: Goldfinger
 1965: 'Thunderball
 1967: You Only Live Twice
 1969: On Her Majesty's Secret Service
 1971: Diamonds Are Forever
 1973: Live and Let Die
 1974: The Man with the Golden Gun
 1977: The Spy Who Loved Me
 1979: Moonraker
 1981: For Your Eyes Only
 1983: Octopussy
 1985: A View to a Kill
 1987: The Living Daylights
 1989: Licence to Kill
 1995: GoldenEye
 1997: Tomorrow Never Dies
 1999: The World Is Not Enough
 2002: Die Another Day
 2006: Casino Royale
 2008: Quantum of Solace
2012 Skyfall
2015 Spectre

Presentasi lan wilayah liyane

Sacara visual lan musik, nanging uga sacara artistik ing umum, James Bond lan cara Inggris asring menehi inspirasi kanggo seniman kaya Marc Engelhard lan protagonis liyane utawa gaya sing padha.

Réferènsi

Pranala njaba 

Website resmi
 Situs resmi James Bond
 Pusat penerbitan novel Ian Fleming 
 Situs resmi Young Bond
 Pinewood Studios – rumah dari James Bond
 Website resmi Pinewood Studios Albert R. Broccoli 007 Stage 
 Ian Fleming's 'Red Indians' - 30AU - Literatur James Bond Wartime unit

Website non-resmi
 007James – Situsnya Mr. Bond, James Bond
 MI6 – Rumah dari James Bond

Fiksi
James Bond
Kuningan iku wuku sing kaping rolas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Indra. Ing minggu iki tibané dina Riyaya Kuningan ing dina Setu Kliwon.

Ngaat - Wage
Senen - Kliwon
Selasa - Legi
Rebo - Paing
Kemis - Pon
Jemuwah - Wage
Setu - Kliwon

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Langkir iku wuku sing kaping telulas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Kala.

Ngaat - Legi
Senen - Paing
Selasa - Pon
Rebo - Wage
Kemis - Kliwon
Jemuwah - Legi
Setu - Paing

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Mandasiya iku wuku sing kaping patbelas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Brahma.

Ngaat - Pon
Senen - Wage
Selasa - Kliwon
Rebo - Legi
Kemis - Paing
Jemuwah - Pon
Setu - Wage

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Julungpujut iku wuku sing kaping limalas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Guritna.

Ngaat - Kliwon
Senen - Legi
Selasa - Paing
Rebo - Pon
Kemis - Wage
Jemuwah - Kliwon
Setu - Legi

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Pahang iku wuku sing kaping nembelas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Tantra.

Ngaat - Paing
Senen - Pon
Selasa - Wage
Rebo - Kliwon
Kemis - Legi
Jemuwah - Paing
Setu - Pon

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Wuye (ing Bali karan Uye), iku wuku sing kaping rorlikur. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Kuwera.

Ngaat-Wage
Senen-Kliwon
Selasa-Legi
Rebo-Paing
Kemis-Pon
Jemuwah-Wage
Setu-Kliwon

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Kuruwelut (ing Bali karan Krulut), iku wuku sing kaping pitulas. Miturut kaum tradhisional ing Bali lan Jawa, minggu iki dilindhungi déning Bathara Wisnu.

Uga delengen 
 Peken
 Wuku
 Pancawara

Wuku
Kurup bisa tegesé:

  Désa Kurup ing kecamatan Lubukbatang kabupatèn Kabupatèn Ogan Komering Ulu
 Jeneng kulawarga ing tlatah India
 Kurup, pétungan wektu ing Kalèndher Jawa
Basa Buyang iku salah sawijining basa Kradhay sing kocap ing kabupatèn Guangnan lan Funing, Propinsi Yunnan, RRC. Basa iki sanadyan sithik cacahing pamocape, kanggep wigati kanggo mbaliwangun basawangsa Awstro-Thay. Amarga, basa iki mbedani ana ing basawangsa Kradhay. Basa iki nglestarèkaké oyot dwiwanda sing dadi pligene basa Awstronesiyah. Tuladhane ya iku tembung /matɛ́/ "mati", /matá/ "mata", /qaðù/ "sirah (gulu)", lan /maðû/ "wolu".

Rujukan

Wacan 
 Li, J. (1999). Studies in the Buyang Language. Beijing: Central University for Nationalities Press.
 Li, J., & Luo, Y. (2006). Notes on Paha Buyang. Linguistics of the Tibeto-Burman Area, Vol. 29, No. 1, p. 1-40.
 Li, J., & Zhou, G. (1998). Diachronic evolution of initial consonants in Buyang. MON-KHMER STUDIES 28:115-135. http://www.lc.mahidol.ac.th/Documents/Publication/MKS/28/li1998diachronic.pdf (pdf)
 Liang Min. (1990). The Buyang Language, Kadai 2:13-21.

Buyang
Pananggalan suryacandra utawa Kalèndher lunisolar iku siji pananggalan sing migunakaké fase rembulan minangka acuan utama nanging uga nambahaké pergantian mangsa ing pétungan saben taun. Kalèndher iki racaké ditandhani kanthi anané wulan-wulan wuntu sawatara taun sapisan utawa ''berturut-turut'. Kanthi mangkono, cacahing wulan sajeroning se taun bisa 12 nganti 13 wulan.

Jinis pananggalan lunisolar 

Pananggalan lunisolar sing ana ing donya lan isih dipigunakaké upamané:
 Pananggalan Bali
 Pananggalan Buddhis
 Pananggalan Imlek (Tionghoa)
 Pananggalan Saka
 Pananggalan Tibet
 Pananggalan Yahudi
 Pananggalan Koréa

Uga delengen 

 Pananggalan candra
 Pananggalan surya

Pranala njaba 

 Perpetual Chinese Lunar Program 
 Lunisolar Calendar

Pananggalan
Pananggalan Candra utawa Kalènder lunar iku sistem pananggalan sing didhasaraké marang pétungan fase rembulan. Saben dina sajeroning pananggalan iki nandhaaké siji lokasi rembulan sajeroning révolusi ngubengi bumi.

Mayoritas kalèndher lunar iku kalèndher sing ora murni ndhasaraké pétungan tanggalé marang fase rembulan waé, nanging uga ngétung pergantian mangsa sing kadayan déning peredaran bumi ngubengi srengéngé. Pananggalan sajinis iki sinebut pananggalan lunisolar. Siji saka sethithik pananggalan sing murni ndhasaraké pétungan marang fase rembulan ya iku pananggalan Arab lan pananggalan Jawa Islam. Yèn cacahing dina sajeroning pananggalan solar utawa lunisolar watara 354 dina nganti 366 dna saben tauné, sajeroning pananggalan lunar, cacahing dina saben taun tetep 354 dina.

Candra
Pananggalan Surya utawa Kalèndher Solar iku siji pananggalan sing tanggalé nuduhaké posisi bumi sajeroning révolusi ngubengi srengéngé (utawa kanthi ekivalèn posisi srengéngé mubeng ing akasa).

Uga delengen 
 Pananggalan
 Pananggalan candra

Pranala njaba 
Jewish Calendar
Correspondence between Hebrew and Islamic calendars, months and holidays (pdf)

Pananggalan
Pananggalan Juliyus utawa Kalèndher Juliyus kawanuhaké déning Juliyus Caesar ing taun 45 Sadurungé Masehi. Kalèndher iki minangka taun syamsiah (srengéngé) kanthi cacahing dina tetep saben wulané, lan disisipi sadina saben 4 taun kanggo ngepasaké dawané taun tropis. Kalèndher iki dipigunakaké kanthi resmi ing saindhenging Éropa, nganti anané réformasi kanthi panganggoan Pananggalan Grégoriyus ing taun 1582 déning Paus Grégoriyus XIII. Britania Raya nembé mantrapaké ing taun 1752, Ruslan nembé ing taun 1918 lan Yunani nembé ing taun 1923. Gréja Ortodoks nganti saiki isih tetep migunakaké Pananggalan Juliyus saéngga prayaan Natal lan Taun Anyar béda.

Era sadurungé taun 45 SM dijenengi era bingung, amarga Juliyus Caesar nyisipaké 90 dina sajeroning kalèndher tradhisional Romawi, supaya luwih nyedhaki treping ganti mangsa. Panyisipan iki crobo banget saéngga wulan-wulan sajeroning kalèndher iku ora trep manèh. Pungkasané, manut saran Sosigenes, astronom saka Iskandariyah, Caesar ngukuhaké kalèndheré dadi 12 wulan, saben wulan cacahing dina tinentu kaya saiki iki, kanthi panetapan taun wuntu saben 4 taun, kanthi kapitayan yèn dawaning 1 taun surya iku 365,25 dina wektu iku. Mawa cara iki saben 128 taun, kalèndher iki kepunjulan sadina.

Wiwit sédané Caesar, patrapaning taun wuntu ora trep. Kabisat sing kuduné dicakaké nalika ngidak taun angka 4, dadi dicakaké 3 taun pisan. Kaanan iki sabanjuré digenahaké déning Kaisar Agustus, kanthi ngilangaké kabèh dina wuntu saka taun 8 SM nganti taun 4 Masehi. Sawisé iku, kalèndher Juliyus lumaki kanthi luwih apik.

Uga delengen 
 Pananggalan
 Pananggalan Grégoriyus

Pranala njaba 
 Informasi lebih lanjut
 Julian Date Converter 

Julius
Pananggalan Masèhi utawa Kalèndher Masèhi iku pananggalan kang wiwit dipigunakaké déning umat Kristen wiwitan kang ngupaya ngukuhaké taun kalairan Yesus utawa Isa minangka taun wiwitan (taun 1). Nanging kanggo pétungan taun lan wulan njupuk saka pananggalan wong Romawi kang karan pananggalan Julius. Pananggalan Julius banjur disampurnakaké dadi Pananggalan Grégorius.

Uga delengen 
 Pananggalan

Masehi, Pananggalan

ja:西暦
Sasi Pasa utawa Ramelan iku sasi kasanga ing Kalèndher Jawa.  Umur utawa cacahing dina ing pananggalan Jawa iku saben taun ora ajeg. Nanging kanggo sasi Pasa cacahing dina ajeg, ya iku 30 dina. Kanggo luwih cethané, umur utawa cacahing dina ing sasi pananggalan Jawa bisa mirsani tabel ing ngisor iki:

Uga delengen
 Kalèndher Jawa
 Pasa (Islam)
 Primbon

Rujukan

Pranala njaba
 Joglosemar:Javanese Calendar and its Significance to Mystical Life 

Wulan
Petungan Wektu
Kalèndher Jawa
Pasa kanggoné umat Katulik Roma tegesé ngurangi panganan mung sapisan sadina. Bab iki bisa dikanthi nganggo tarak ora dhahar daging. Gréja Katulik Roma percaya yèn kabèh wong duwé kewajiban marang Tuhan kanggo nglakoni ibadat pertobatan lan kagiyatan-kagiyatan pertobatan iki dilakoni kanthi pribadi utawa bebarengan. Gréja Katulik majibaké umat Katulik supaya nglakoni kagiyatan-kagiyatan pertobatan sing nyata, kalebu pasa lan nahan dhiri, mligi ing sajeroning mangsa Pra-Paskah. Aturan Katulik Roma iki asalé saka Konstitusi Apostolik Paus Paulus VI, Paenitemini, taun 1966. Umat gréja-gréja Katulik Timur duwé kawajiban naati kabiasaan gerejané dhéwé-dhéwé ngenani bab iki.

Kabiasaan umat Katulik ora dhahar daging agawé panganan iwak gorèng ing dina Jemuwah dadi misuwur.

Tradhisi Katulik
Istilah ing Gréja Katulik Roma
Pasa
Saptawara iku jeneng siji peken utawa minggu sing dumadi saka 7 dina, sajeroning Kalèndher Jawa lan Bali.

Jeneng dina-dinane ya iku: Raditya – Soma – Anggara – Buda – Wrespati – Sukra – Saniscara/Tumpek

Jeneng dina Saptawara ing Basa Indonésia: Minggu - Senin - Selasa - Rabu - Kamis - Jumat - Sabtu

Jeneng dina Saptawara ing basa Jawa: Ngaat - Senèn - Selasa - Rebo - Kemis - Jemuwah - Setu

Réferènsi

Uga delengen 
 Peken
 Sadwara
 Pancawara
 Sangawara

Petungan Wektu
Kalèndher Jawa
Sadwara iku jeneng sawijining peken utawa minggu sing dumadi saka 6 dina, sajeroning budaya Jawa lan Bali.  Jeneng dina-dinané yakuwi: aryang – urukung – paniron – was – maulu – tungleh

Dina-dina ing Sadwara iki dipigunakaké ing prabot Wuku Paringkelan, yakuwi asal saka tembung ringkel sing tegesé apes. Paringkelan ana enem ya iku: Tungle, Aryang, Wurukung, Paningron, Uwas, lan Mawulu.
Tunglé: tegesé apesé ing godhong, wateké: sanggup nanging ora diayahi, mupangat:gawé isin, larangan: aja nandur sing dijupuk godhongé kaya tembako, suruh, janganan lsp.
Aryang: tegesé apesé ing manungsa, wateké:kerep lali, mupangat: gawé sabangsa racun, warangan lsp, larangan: mantu, ngadegaké omah, pindhah omah, miwiti nandur.
Wurukung: tegesé apesé ing kéwan, wateké: léna, mupangat: kanggo ajag, larangan: negor alas.
Paningron: tegesé apesé ing manuk, wateké: takabur, mupangat: mikat uatawa luru manuk, larangan: gawé kurungan.
Uwas: tegesé apesé ing iwak loh, wateké: mélikan, mupangat: gawé piranti golèk iwak kaya jala, jaring, pancing lsp.
Mawulu: tegesé apesé ing wiji, wateké: kerep lara, mupangat: miwiti ngolah sawah, larangan: miwiti nandur winih.

Uga delengen 
 Peken
 Pancawara
 Saptawara
 Wuku

Budaya Jawa
Petungan Wektu
Kalèndher Jawa
Astawara iku jeneng sawijining peken utawa minggu sing dumadi saka 8 dina sajeroning budaya Jawa lan Bali.

jeneng dina-dinané ya iku: Uma – Sri – Indra – Guru – Yama – Rodra/Ludra – Brahma – Kala

Uga delengen 
 Peken
 Pancawara
 Sadwara
 Saptawara
 Wuku

Budaya Jawa
Petungan Wektu
Kalèndher Jawa
Sangawara iku jeneng peken utawa minggu sing dumadi saka 9 dina sajeroning budaya Jawa lan Bali.

Jeneng dina-dinané yakuwi Dangu – Jagur – Gigis – Nohan – Ogan – Erangan – Urungan – Tulus – Dadi -

Sangawara iki dianggo sajeroning prabot Wuku Padangon, ya iku prabot Wuku sing dumadi saka sangang rupa kanggo meruhi watek manungsa lan kaperluan liyané.. Makna lan watek saka saben dina mau ya iku:
Dangu: tegesé watu, wateké: meneng, cublúk, abot, atos.
Jagur: tegesé macan, wateké: galak, awas, luwes, rosa.
Gigis: tegesé bumi, watêké: jembar, ngreksa, momot.
Kerangan: tegesé srengéngé, wateké: atos, titi, ajeg, ngawruhi ala lan becík, padhang.
Nohan: tegesé rembulan, wateké: bungah lan sengsem, asan, kena pitenah.
Wogan: tegesé uler, wateké: mugên, antêpan.
Tulus: tegesé banyu, wateké: temen, rosa, jembar, diérami, lembut pangarahé.
Wurung: tegesé geni, wateké: panasbaran ing sabarang karepé.
Dadi: tegesé kayu, wateké: luhur lumuh kaungkulan.

Réferènsi

Uga delengen 
 Peken
 Pancawara
 Sadwara
 Saptawara
 Wuku

Budaya Jawa
Petungan Wektu
Kalèndher Jawa
Raditya utawa  Radite iku jeneng liya saka Ngaat, dina sawisé  Setu lan sadurungé Soma utawa Senèn. Ing basa Jawa Kuna, sebutan Raditya dianggo ing pananggalan saptawara.

Ing basa Sangskreta, tegesé Srengéngé, iki selaras karo jeneng kang asring dienggo ing Éropah, upamane Sunnday (dina srengéngé).

Uga delengen 
 Soma
 Anggara
 Buda
 Respati
 Sukra
 Tumpek
 Saptawara

Petungan Wektu
Respati iku siji dina kang jeneng liyané Kemis, dina sadurungé Sukra utawa Jemuwah lan sawisé Buda utawa Rebo. Ing basa Jawa Kuna, sebutan RespatiRestapi dianggo ing pananggalan saptawara.

Uga delengen 
 Raditya
 Soma
 Anggara
 Buda
 Sukra
 Tumpek
 Saptawara

Petungan Wektu
Tumpek utawa Saniscara iku jeneng dina kapitu ing pananggalan Jawa. jeneng liyané yakuwi Setu, ya iku dina sadurungé dina Raditya (Ngaat), lan  sawisé Jemuwah (Sukra). Ing basa Jawa Kuna, sebutan Tumpek dianggo ing pananggalan saptawara.

Uga delengen 
 Raditya
 Soma
 Anggara
 Buda
 Respati
 Sukra
 Saptawara

Petungan Wektu
Tembung sanalika iku tembung ing basa Jawa kanggo nggambaraké kaanan sing lumaku sanalika. Ing sawatara panggonan tembung iki kadhangkala didhisiki nganggo tembung mak. Tuladha: "ambruk mak brug", "dicandhak mak ceg", "geniné murub mak bel".
 
Conto tembung sanalika antarané:

Tembung
Basa Česká utawa Basa Céko (Čeština) iku basa sing kalebu rumpun basa Slavik Kulon lan isih kerabat karo basa Slowak, basa Polen, basa Kasubia, lan basa Sorbia. Basa iki dituturaké déning kurang luwih 12 yuta jiwa panutur asli ing sapérangan gedhé Républik Ceko lan laladan saubengé.

Fonem Basa Česká 
Ing ngisor iki representasi grafik saka fonem-fonem basa Ceska:

A, Á, B, C, Č, D, Ď, E, É, Ĕ, F, G, H, Ch, I, Í, J, K, L, M, N, Ň, O, Ó P, Q, R, Ř, S, Š, T, Ť, U, Ú, Ů, V, W, X, Y, Ý, Z, Ž

Fonologi 
Basa Česká kaya basa Slavik liyané misuwur akèh duwé tembung-tembung sing katon ora ana vokalé kaya: zmrzl (beku, zmrzlina = es), ztvrdl, scvrnkl (rusak dadi cilik), lan čtvrthrst (kampung). Nanging mèmper karo basa Sangskreta, konsonan r, l, y dan v duwé fungsi minangka vokal. Amarga saka iku ana paribasan sajeroning basa Česká, "strč prst skrz krk" sing tegesé kira-kira "lebokna driji ing kerongkonganmu". Kanggo ngucapaké, aksara r duwé peran minangka vokal, diucapaké "er".
Basa-basa Slavik iku siji cawang rumpun basa saka basa-basa Indo-Éropa.

Sacara tradhisional ana telung cawang utama basa-basa Slavik:
 Basa Slavik Kulon
 Basa Slavik Wétan
 Basa Slavik Kidul

Lokasi 
Basa-basa Slavik dituturaké ing Éropa Wétan, Éropa Kidul (Balkan) nganti sisih lor bawana Asia ing sebrangé  Jepang

Peta basa-basa Slavik ing Éropa

Ciri 
 Basa Slavik Kulon
 Basa Ceko
 Basa Slowak
 Basa Polen
 Basa Sorbia
 Basa Kasubia
 Basa Slavik Wétan
 Basa Ruslan
 Basa Bélarus
 Basa Ukraina
 Basa Rusyn
 Basa Slavik Kidul
 Basa Slowén
 Basa Perkmurie
 Basa Kroasia
 Basa Bosnia
 Basa Serbia
 Basa Bulgaria
 Basa Slavik Gerejawi Kuna (Old Church Slavonic)
 Basa Makedonia

Uga delengen 
 Pratélan Basa

Pranala njaba 
 Basa Slavik
Basa Slavik Kulon iku sawijining sub-golongan basa Slavik sing mligi dituturaké ing Éropa Tengah. Basa-basa sing éwoning iki mligi ya iku:

 Basa Polen
 Basa Ceko
 Basa Slowak
 Basa Sorbia
Basa Slowak iku basa Slavik Kulon sing dituturaké watara 6 yuta wong ing Slowak lan uga ing Ceko, Kanadha, Honggari, Polen, Rumania, Ukraina lan Amérika Sarékat. Basa Slowak gegandhèan raket karo basa Ceska, basa Polen, lan basa Sorbia.

Sajarah 
Dhokumèn sajeroning basa Slowak wiwit muncul ing abad kaping 15, nanging standar sastra sing ditampa kanthi umum tumrap basa Slowak durung muncul nganti abad kaping 19. Sastra Slowak tuwuh antara 1918 lan 1938 wektu tlatah tuturan basa Slowak dadi péranganing Cekoslowakia, sanadyan mayoritas Ceko ora kabèh ngakoni status kapisah basa Slowak.

Wiwit pisahan Cekoslowakia ing taun 1993, Slowak wis dadi nagara mardika lan basa Slowak lan Ceko wis wiwit pisah siji lan sijiné, sanadyan isih tetep bisa silih meruhi.

Ungkapan dhasar 
Cathetan: tembung sipat ya iku sajeroning nominatif tunggal maskulin, yèn ana 2 cara pangucapan (resmi/ora resmi), sing formal dipigunakaké. Tekanan tansah ing suku kata pisanan.
 Basa Slowak (tembung sipat): slovenský (SLOvenskeee) /slovɛnskiː/
 Basa Slowak (tembung katrangan): po slovensky (POslovenskee) /po slovɛnski/
 halo: dobrý deň (DObreee dyen) /dobriː ɟɛɲ/ Terjemahan barès: selamat siyang
 slamet tinggal: dovidenia (DOveedyeniya) /doviɟɛɲi̯a/
 tulung: prosím (Vás) (PROseeem vaas) /prosiːm vaːs/
 matur nuwun: ďakujem (Vám) (DYAkooyem vaam) /ɟakujɛm vaːm/
 iku: tamten (TAMten) /tamtɛn/
 pira?: koľko (KOlko) /koʎko/
 basa Inggris (tembung sipat): anglický (ANglytskeee) /aŋgliʦkiː/
 basa Inggris (tembung katrangan): po anglicky (POanglytskee) /po aŋgliʦki/
 ya: áno (AANO) /aːno/
 ora: nie (niye) /ɲi̯ɛ/
 pakurmatan umum: Na zdravie (NAzdravye) /na zdravi̯ɛ/
 maaf: Prepáčte (PREpaachtye) /prɛpaːʧcɛ/
 aku ora ngerti: Nerozumiem /NYerozoomyem/ (ɲɛrozumi̯ɛm/)
 endi [paturasan (toilet)]?: Kde je [záchod]? (KDYE YE ZAA-khod) /gɟɛ jɛ zaːxot/
 Apa panjenengan wicara [Inggris]?: Hovoríte [po anglicky]? (HOvoreeetye POanglytskee) /hovoriːcɛ po aŋgliʦki/

Pranala njaba 

 Pengenalan basa Slowakia
 Peta distribusi dhialèk Slowakia
Basa Sorbis iku anak saka Basa Slavik sing dituturaké déning kurang luwih 75.000 sing ndunungi praja Brandenburg lan Sachsen, Jerman. Basa iki béda saka basa Serbia

Basa iki isih saduluran karo Basa Polen, Basa Ceko lan basa-basa Slavik liyané.

Basa Sorbis dipilah loro dadi basa Sorbis Ulu lan basa Sorbis Ilir.

Ing sawatara pérangan Brandenburg lan Sachsen bisa tinemu tandha-tandha dalan utawa kutha sing migunakaké kaloro basa, Jerman lan Sorbia.

Basa iki ditulis nganggo aksara latin sing sajinis karo Polen, lan pungkasan iki cacahing penutur sangsaya suda.
SIL International (wiwitan jenengé Summer Institute of Linguistics) iku siji organisasi ngèlmiah Kristen nirlaba kang ancasé kang pokok nyinaoni, ngembangaké lan ndhokumèntasèkaké basa-basa kang kurang dikenal sajeroning upaya nybar kawruh linguistik, nyebar kamampuan waca-tulis ing donya lan mbantu perkembangan basa minoritas. SIL International nyadiakaké sumber daya sajeroning panelitèn basaliwat Ethnologue.com.

Kodhe SIL 
SIL nandhani saben basa kanthi kodhe telung aksara, contoné:
 ARM Basa Armenia
 CHN Basa Mandarin
 DUT Basa Walanda
 ENG Basa Inggris
 FRN Basa Prancis
 HND Basa Hindi
 SPN Basa Spanyol
 SWD Basa Swèdhen

Daftar pepak bisa dideleng ing http://www.ethnologue.com/codes/#downloading

Pranala njaba 
 SIL international
 Ethnologue.com

Linguistik
Kaca iki ngamot artikel ngenani aksara A sajeroning abjad Latin. Kanggo panggunaan liyané, pirsani A (disambiguasi).

Aksara A iku aksara pisanan ing abjad Latin.

Sajarah 
Aksara A bisa ditelusuri saka piktogram wujud endhas sapi lanang ing aksara paku Mesir utawa abjad Proto-Sinaitik.

 Uncial

Watara taun 1600 SM aksara ing abjad Fenisia duwé wangun linear sing dadi dhasar kanggo wangun-wangun sing sabanjuré. Jenengé gegandhèngan raket karo alef sajeroning abjad Ibrani.

Nalika wong-wong Yunani kuna ngadhopsi abjad, wong iku ora migunakaké glottal stop sing dikandhut aksara iki ing basa Fenisia lan basa-basa Semit liyané, amarga saka iku dipigunakaké tandha iki kanggo aksara urip , lan mempertahankan jenengé kanthi owah-owahan sethithik (alfa). Sajeroning prasasti-prasasti Yunani sing paling wiwitan sawisé Zaman Kekelaman Yunani, sing kadadéan ing abad kaping-8 seb.M., aksara iki ditulisaké turon, nanging sajeroning abjad Yunani sing sabanjuré, aksara iki lumrahé mirib karo aksara kapital A modhèren, sanadyan manéka variasi saenggon bisa dibédakaké kanthi nyendhakaké salah siji sikilé, utawa kanthi sudut papan garis melintang dipapanaké.

Bangsa Etruska nggawa abjad Yunani sajeroning peradabané ing Jazirah Italia lan ngumbaraké aksara iki ora owah. Wong-wong Romawi sabanjuré ngadhopsi abjad Etruskan kanggo nulis basa Latin, lan aksara sing diasilaké banjur dilestarèkaké sajeroning abjad Latin modhèren sing diangggo nulis akèh basa, kalebu basa Inggris.

Kodhe-kodhe kanggo komputasi 
Sajeroning Unicode aksara kapital A migunakaké codepoint U+0041 lan aksara cilik a U+0061.

Rujukan 

Aksara Latin
Aksara urip
"A" iku aksara pisanan sajeroning susunan abjad.
 "A (golongan getih)" salah siji jinis golongan getih manungsa 
 "A (vitamin)" salah siji jinis vitamin
 "A (nada)" salah siji jeneng nada sajeroning not mutlak.
 "a" minangka simbol awalan SI kanggo atto-
 "A" minangka simbol ékan arus listrik kanggo Ampere
 "A" nandhakaké aji sing apik banget.
 "A" ya iku singkatan gelar bangsawan Sulawesi Selatan, Andi
 "A" nomer pulisi montor saka Banten.
 Sajeroning fisika:
"a" minangka simbol kanggo percepatan

Uga delengen 
AA
AAA

A - Al Pacino

Aksara Latin
Prostat iku klanjer eksokrin sajeroning sistem réprodhuksi mamalia lanang. Fungsi mligi yakuwi kanggo ngetokaké lan nyimpen sajinis cuwèran kang dadi rong protelon péranganing mani. Prostat béda-béda saka siji spésies lan spésies liyané ing babagan anatomi, kimia lan fisiologi.

Prostat kang tansaya gedhé (pembesaran) iku tandha-tandha umum kang diderita wong lanag sadhuwuré umur 50 taun. Pembesaran dumadi ing pérangan tengah saka klanjer prostat kang ngubengi saluran uyuh (uretra). Pembesaran klanjer prostat kang sinambung bisa njalari tahap kang luwih serius nganti dadi kanker prostat.

Pranala njaba 
 Nutrition-Health.Info - Prostate Enlargement
Klanjer gondhok utawa klanjer tiroid iku salah siji saka klanjer endokrin gedhé dhéwé ing awak manungsa. Klanjer iki bisa tinemu ing pérangan gulu. Klanjer iki fungsiné kanggo ngatur kacepetan awak ngobong ènèrgi, gawé protèin lan ngatur kasensitifan awak marang hormon liyané.

Wigatiné dat yodhium 
Ing tlatah tinentu ing donya kang kakurangan dat yodhium sajeroning bahan pangan (wigati kanggo prodhuksi  thyroxine, kang ngandhut papat atom yodhium), klanjer tiroid bisa dadi gedhé, ngasilaké wabah gondhok utawa gulu kang abuh goitre.

Thyroxine iku wigati tumrap regulasi metabolisme lan pertumbuhan tumraping karajan kéwan. Ing antara kéwan ampibi, upamané, kanthi ngontrol dat kang ngeblok tiroid kaya propylthiouracil (PTU) bisa nyegah kecébong tuwuh dadi kodhok; suwaliké, kanthi nata thyroxine bakal nyepetaké metamorfosa dadi kodhok diwasa.  Tumrap manungsa, bocah cilik kang lair kanthi kakurangan hormon tiroid bakal ngalami masalah pertumbuhan, uga tuwuhing utek bisa kaganggu, sajeroning kondhisi kang diarani cretinism.

Uga delengen 
 Lara gondhok

Pranala njaba 
 American Thyroid Association (Thyroid Information and professional organization)
  "Thyroid Gland"
 ''New Management Guidelines for Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer from the American Thyroid Association Taskforce.
 Thyroid Disease Manager (free online textbook)
 Thyroid Disease (Nuclear Medicine Information)
 The Thyroid Foundation of America (Education about Thyroid Disease)

Sistem endokrin
Sistem pambuwangan utawa Sistem ekskresi iku sistem pambuangan dat-dat sisa ing makhluk urip kaya karbon dioksida, urea, racun lan sapanunggalané lainnya.

 Sistem kemih
 Ginjel
 Nefron
 Urin
 Usus
 Feses
 paru-paru
 Karbon dioksida
 Kulit
 Kringet
 Ati
Sistem tubulus Malphigi (sistem ekskresi gegremet)
Sistem reprodhuksi
 Getih haid

Pranala njaba 
 http://www.emc.maricopa.edu/faculty/farabee/BIOBK/BioBookEXCRET.html 

Anatomi
Sistem pambuwangan

es:Sistema excretor
Hipofisis (Yunani hypo, dibawah, + physis, pertumbuhan), utawa Klanjer Pituitaria, boboté watara 0.5 gram, lan dhimènsi normal ing manungsa watara 10 x 13 x 6 mm. Klanjer iki dumunung ing gronggongan balung sphenoid—sella turcica—. Sajeroning embryogenesis, hipofisis tuwuh sapérangan saka ectoderm oral lan sapérangan manèh saka jaringan saraf. Komponèn neural muncul minangka sawijining evaginasi saka dhasar diencephalon lan tuwuh kaarah caudal minangka batang tanpa nglepasaké dhiri saka utek.

Amarga asalé saka rong sumber, hipofisis sakbeneré dumadi saka loro klanjer—neurohipofisis lan adenohipofisis—kang nyawiji kanthi anatomis nanging duwé fungsi kang béda. Neurohipofisis, péranganing hipofisis kang tuwuh saka jaringan saraf, dumadi saka pérangan kang gedhé, pars nervosa, lan kang luwih cilik infundibulum. Infundibulum dumadi saka stem lan eminentia mediana. Pérangan saka hipofisis kang muncul saka oral ectoderm diweruhi minangka adenohipofisis kang dipérang dadi telung pérangan: pars distalis, utawa lobus anterior; pérangan cranial, pars tuberalis, kang ngubengi infundibulum; sarta pars intermedia.

Pranala njaba 
 
  
 The Pituitary Gland, from the UMM Endocrinology Health Guide 
 Oklamoma State, Endocrine System 
 Pituitary apoplexy mimicking pituitary abscess  

Klanjer
Sistem endokrin
Sirah lan gulu
Neuroendokrinologi
Klanjer Pineal (uga diarani pineal body, epiphysis cerebri, epiphysis utawa mata katelu) iku siji klanjer endokrin cilik ing utek vertebrata.  Klanjer iki mrodhuksi melatonin, siji hormon kang mengaruhi modulasi pola melèk /turu lan fungsi photoperiodic (usuman). Wanguné kaya corong kembang pinus, lan dumunung ing sacedhaké punjer itek, antara kaloro hemispheres, manggon ing lekukan papan kaloro thalamus ketemu.

Galeri 
Klanjer Pineal ditandhani ing gambar-gambar iki.

Réferènsi

Pranala njaba 

 
 
 Histology at BU: Endocrine System: pineal gland (illustration)
 Anatomy Atlases, Microscopic atlas:  Pineal gland
 MedPix: Images of Pineal region 

Klanjer
Sistem endokrin
Sirah lan gulu
Henry Gray's Anatomy of the Human Body, lumrah dicekak dadi Anatomi Gray utawa Gray's Anatomy, iku sawijining buku tèks basa Inggris ngenani anatomi manungsa kang umum dianggep karya klasik ngenani anatomi.

Rujukan

Wacan 
 Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice, 40th edition (2008), 1576 pages, Churchill-Livingstone, Elsevier. ISBN 978-0-443-06684-9
 Richardson, Ruth. The Making of Mr. Gray's Anatomy, (2008). Oxford University Press. ISBN 0-19-955299-1
 Hayes, Bill. The Anatomist: a True story of Gray's Anatomy, (2007). Ballantine. ISBN 978-0-345-45689-2

Pranala njaba 

 Online version of Gray's Anatomy
 — The complete 20th U.S. edition of Gray's Anatomy of the Human Body, published in 1918.
 — A comprehensive history of the British Edition of the book 
 Video of @Google Talk by Bill Hayes on Gray's Anatomy

Buku taun 1858
Buku Anatomi
Kedhokteran

Sajarah anatomi
Sajarah kadhokteran