AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Wilhelm Conrad Rontgen ya iku penemu sinar X. Sinar X ya iku sinar kang bisa nyorot barang kang tutupan, kaya ta balung kang ana ing jero daging. Dhèwèké lair ing Lennep, Jerman, tanggal 27 Maret 1845. Wong tuwané ya iku pengusaha sandhangan, lan Rotgen ya iku anak suji-sijiné. Dhèwèké misuwur minangka pecinta alam lan petualang. Dhèwèké sekolah ana ing Walanda. Iki amarga kawit dhèwèké umur telung taun, wong tuwané pindah ana ing Apeldoorn, Walanda. Ing kéné, dhèwèké sekolah asrama ing Institut Martinus Herman van Doorn. Dhèwèké ora duwé prestasi apa-apa saliyané minangka nom-noman petualang. Taun 1862, dhèwèké lumebu sekolah teknik ing Utrecht, Walanda, nanging dhèwèké ditokke amarga diarani nggambar karikatur gurune. Kamangka dhèwèké ora tau nindakaké. Telung taun candhaké dhèwèké kasil anggoné lumebu Universitas Utrecht lan nyinaoni fisika. Nalika dhèwèké ngalih ana ing Swis lan lumebu ana ing Jurusan Rekayasa Mekanik Universitas Zurich, dhèwèké wiwit katon bisa ngwasani fisika.

Ing Zurich, Rontgen dibimbing déning dosenen dhéwé ya iku Clausius lan nyambut gawé ana ing laboratorium Kundt. Sawisé éntuk gelar Ph.D ing taun 1869, heweke dadi asisten Kundt. Nalika taun 1874, dhèwèké lunga ana Prancis lan mulang ana ing Universitas Strasbougr. Setaun candhaké dhèwèké dadi guru besar ing akademi Pertanian Hohenheim ing Wurrtenberg. Taun 1876 dhèwèké bali ana ing Starsbourg lan ditunjuk minangka guru besar babagan fisika. Telung taun candhaké dhèwèké ditawani dadi Ketua Jurusan Fisika ing Universitas Giessen.

Taun 1895, dhèwèké nyinaoni fenomena arus listrik lumantar gas kang duwé tegangan cilik. Iki minangka mula bukane dhèwèké nemu sinar X. Rontgen tinggal donya nalika tanggal 19 Fèbruari 1923 amarga kanker usus.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 1845
Pati 1923
Lombok rawit utawa cabe rawit, iku woh-wohan lan tuwuhan anggota génus Capsicum. Saliyané ing Indonésia, uga tuwuh lan populèr minangka bumbu masakan ing nagara-nagara Asia Kidul-Wétan liyané. Ing Malaysia lan Singapura tuwuhan iki diarani cili padi, ing Filipina siling labuyo, lan ing Thailand phrik khi nu. ing Kerala, India, ana masakan tradhisional sing migunakaké lombok rawit lan dijenengaké kanthari mulagu. Sajeroning basa Inggris dikenal kanthi jeneng Thai pepper utawa bird's eye chili pepper.

Woh lombok rawit owah wernané saka warna ijo dadi abang nalika wis tuwa. Sanadyan ukurané luwih cilik saka varietas lombok liyané, nanging lombok rawit dianggep cukup pedhes amarga kapedhesané ngancik 50.000 - 100.000 sajeroning skala Scoville. Lombok rawit biyasa didol ing pasar-pasar bebarengan karo varitas lombok liyané.

Uga delengen 
 Bumbu pawon
 Lombok abang

Tetuwuhan jamu lan bumbu
Solanaceae
Pala gumantung
Ts’ai Lun ya iku penemu kertas. Dhèwèké lair ana ing Guiyang (saiki kalebu ing wewengkon Provinsi Hunan), kng urip selitar taun 105 Masehi ing jaman Kamaharajan Ho Ti ing daratan Cina. Dhèwèké minangka salah sawijining pegawé ing kamaharajan. Ts’ai Lun njabat minangka pembantu jaksa ing pengadilan. Nalika iku wong Cina wis nguwasani tulisan. Wektu iku tulisan digawé ana ing dhuwur irisan pring tipis kang wis dipepe. Wong-wong Cina padha nggunakaké  pring amarga Nagara Cina wekti iku lagi akèh tuwuhan pring. Ts’ai Lun kagolong wong kang bisa nulis. Dhèwèké mikir supaya bisa ngejurake pring lan digawé lembaran-lembaran. Ide mau langsung ditindakake. Dhèwèké nyiapake piranti lan bahan-bahan kango gawé kertas. Ts’ai Lun ngumpulake ketokan-ketokan pring. Ketokan mau banjur dikum nganggo banyu. Pring kang wis dikum dientas lan dilebokake ing wadah kang dilapisi wesi. Wadah kang ana pringe mau dideleh ing dhuwure tungku kang ana wawane.

Pring- pring mau banjur dijor. Pring-pring mau kang wis ajur, dijupuk sithi-sithik, banjur pring mau dideplok manèh supaya dadi luwih alus. Ts’ai Lun nggunakaké  lumpang nalika ndeplok adonan pring. Sawise adonan alus, adonan mau dideleh ana ing cetakan lan dipepe nganti garing. Banjur pring mau dadi lembaran kertas.

Cathetan suku 

Penemu
Lair 105 M
Lombok iku désa ing wewengkon kecamatan Long Ikis, Kabupatèn Paser, Propinsi Kalimantan Wétan, Indonésia.

Galeri
Long Ikis iku kecamatan ing Kabupatèn Paser, Kalimantan Wétan, Indonésia.
Long Ikis merupakan sentra perkebunan Kelapa Hibrida.

Gladri
Pulo Samosir ya iku pulo kang manggon ana ing tengah-tengah Tlaga Toba, provinsi Sumatra Lor. Pulo Samosir dhuwure kira-kira 1.000 mèter ing sadhuwuré sagara. Pulo Samosir sakiwa tengene, ngarep burine diubengi gunung-gunung.

Cathetan suku

Samosir, Pulo
Taksi ya iku angkudan umum kang nggunakaké montor kanggo ngangkud penumpang. Taksi lumrahé nggunakaké mobil jinis sédan, nanging ing nagara-nagara liyané ana uga taksi jinis van kang bisa ngangkud luwih akèh penumpang lan barang.

Tarif taksi diitung nganggo rong cara,
 kanthi nggunakaké argomèter-diitung kanthi otomatis gumantung adohé let kang ditempuh
 miturut kasepakatan-penumpang lan sopir nyetujoni tarif sadurungé utawa sawisé perjalanan

Bedané taksi karo angkudan umum dharat kang modhèren liyané kaya ta bus ya iku cacahé penumpang. Yèn bus ngangkud akèh penumpang nanging taksi mung kamot 4 penumpang, awit taksi nggunakaké montor. Taksi lumrahé ngangkud penumpang kang ana ing kalompok tinamtu.

Montor kanggo taksi 

Montor kang akèh digunakaké minangka taksi ya iku:
 Ford Crown Victoria ing Amérikah Sarékat.
 Ford Falcon ing Australia.
 Holden Gemini ing Indonésia.
 Holden Commodore ing Australia.
 Mitsubishi Lancer ing Indonésia.
 Nissan Sunny ing Indonesia.
 Ford Laser ing Indonesia.
 Toyota Crown Comfort ing Jepang, Singapura, dan Hong Kong.
 Nissan Cedric ing Jepang, Singapura, dan Indonesia.
 Mercedes Benz E Class ing akèh nagara kaya ta Cina,Éropah,Indonesia
 Volkswagen Passat ing Jerman.
 Volkswagen Santana ing Cina.
 Toyota Vios Limo ing Indonesia.
 Toyota Corolla ing Thailand,Filipina,dan Indonesia.
 Toyota Camry ing Taiwan lan Timur Tengah.
 Hyundai Accent ing Indonesia
 Proton ing Malaysia
Istilah "taksi" uga kena ngarah ing angkudan umum liyané saliyané montor kang ngangkud penumpang kang cacahé mung sithik, kaya ta taksi air. Taksi iki sabeneré mung wujud prau.

Taksi air 
Taksi air wujud prau kang ana mesiné. Taksi air lumrahé diséwa kanggo lelungan ing wayah kang tinamtu. Taksi air akèh tinemu ing kutha-kutha kang diliwati kali gedhé kaya ta Palembang, Samarinda utawa ing pinggir tlaga kaya ta Parapat, Tarutung.

Cathetan suku 

Transportasi
Bledhèg yaiku tandha-tandha alam kang lumrahé ana ing mangsa udan yaiku nalika ing langit metu kilatan cahya kang mblerengi lan lumrahé dijenengi kilat kang mung sedhéla lan lumrahé langsung ana swara Guntur. Kang mbédakaké lan kekarone ora bareng yaiku amarga ana bédané antarané karikatan swara lan karikatan cahya.
Bledhèg awujud tandha-tandha alam kang bisa digolongaké ana ing kapasitor raseksa, yaiku lèmpèng pisanan méga (bisa lèmpèng négatif utawa lèmpèng positif) lan lèmpèng kaping loro yaiku bumi (dianggep nétral). Kaya kang dingertèni kapasitor yaiku siji komponèn pasif ana ing rerangkèn listrik kang bisa nyimpen ènèrgi (energy storage). Bledhèg uga bisa kadadéan saka awan siji menyang awan sijiné (intercloud), yaiku siji kang duwé momotan négatif lan awan liyané kang duwé momotan positif.
Bledhèg kadadéan amarga ana béda potènsial antarané awan lan bumi utawa uga karo awan liyané. Prosèsé amarga momotan ana ing awan kang obah kanthi teratur, lan ana ing pergerakane awan mau banjur berinteraksi karo awan liyané kang ndadèkaké momotan négatif banjur kumpul ana ing sisih, lan momotan positif kumpul ana ing sisih kang suwaliké. Yèn béda potensial antarané awan lan bumi rada gedhé, mula banjur ana pambuwangan momotan négatif (èlèktron) saka méga menyang bumi utawa suwaliké kanggo kasetimbangan. Ana ing prosès pambuangan momotan iki, méedhia kang dianggo èlèktron yaiku udara.

Cathetan suku 

Fenomena listrik
Badai
Meteorologi
Cuaca
Plasma akasa
Fisika plasma
Magnèt, wesi berani utawa magnit yaiku obyek kang duwé médhan magnèt. Tembung magnèt (magnit) asalé saka basa Yunani magnítis líthos kang tegesé batu Magnesian.Magnesia yaiku jeneng wewengkon ing Yunani ing jaman kapungkur lan saiki jenengé Manisa. Laladan iki saiki manggon ing wewengkon Turki). Ing laladan iki ngandhut watu magnèt kang tinemu wiwit jaman biyèn.
Magnèt yaiku obyek utawa matéri kang duwé médhan magnèt. Matéri iki bisa awujud magnèt tetep utawa magnèt ora tetep. Magnèt kang saiki ana lumrahé kagolongaké magnèt gawéan.
Magnèt duwé kutub kang cacahé loro yaiku kutub utara (north/ N) lan kutub selatan (south/ S). Sanajan mangnèt dikethok-kethok, magnèt kang wis dikethok-kethok mau tetep duwé rong kutub magnèt.

Magnèt bisa narik barang liyané. Ana uga barang-barang kang ketarik kuwat karo magnèt tinimbang barang-barang liyané. Barang iki yaiku bahan kang digawé saka logam. Nanging saben logam siji lan sijiné duwé daya tarik kang béda-béda tumrap magnèt.Wesi lan waja kalebu logam kang duwé daya tarik kang kuwat karo magnèt, nanging oksigèn cair kalebu matèri kang duwé daya tarik kang kurang kuwat tumrap magnèt.

Magnet gaweyan 
Magnèt gawéan yaiku magnet kang pancén sengaja digawé, magnèt gawéan iki kang lumrahé dianggo saiki.

Wujud magnèt gawèyan yaiku:
 Magnèt U
 Magnèt ladam
 Magnèt batang
 Magnèt lingkaran
 Magnèt jarum (kompas)

Ngilangke sipat magnet 
Cara ngilangaké sipat magnèt yaiku:
 Dibakar.
 Dibanting-banting.
 Dithuthuk-thuthuk.
 Magnèt diséléhaké ing solenoidayaiku kumparan kawat kang dhapuré tabung dawa kanthi lilitan kang rapet lan dialiri arus listrik bolak-balik utawa diarani arus listrik AC.

Cathetan suku 

Magnet
Hasan Predojević (tilar donya ing 22 Juni 1593) iku sawijining pamimpin militèr wadyabala Ottoman. Dhèwèké lair minangka Niko Predojević (Aksara Sirilik Serbia: Нико Предојевић) ing Herzegovina, lan diwèhi jeneng Hasan sawisé lumebu agama Islam.

Nalika jumenengé Ratu Murat III (1574–1595) dhèwèké dadi Sandjakbey saka sanjak Segedin ing ngendi dhèwèké mapan nganti Juni 1591, nalika dhèwèké dadi Beylerbey kalima (Gubernur-Jendral) Bosna (nganti 22 Juni 1593). Ing taun 1592 dhèwèké naklukaké Bihać.

Ing 1593 wadyabalané kalah ing patempuran Sisak ing ngendi Predojević tiwas. Dhèwèké klelep ing kali lan klambiné diboyong menyang Ljubljana minangka kasil perang lan diowahi didadèkaké jubah sing dienggo déning biskop nalikané misa sukuran..

Rujukan 

Tokoh Serbia
Predojevic
Sabrang Mowo Damar Panuluh utawa kondhang karo jeneng Noe Letto, ).
ya iku penyanyi pentolan grup musik Letto.
Noe, ini saktemnené anak pertama budayawan, Emha Ainun Najib (cak nun) saka bojo pertamané, sadurungé nikah karo aktris lan penyanyi, Novia Kolopaking.

Sak wusé Lulus SMP, Noe balik ning Yogyakarta lan neruské sekolah ing SMU 7 Yogyakarta.
Dhèwèké gabung karo komunitas bapaké lan tinemu karo Ari, Dedy lan Patub ing sekolah ing 1998, Noe mutuské nglanjutké kuliah ing University of Albertha, Kanada njukut jurusan jurusan matematika lan fisika.
sawisé muleh ing tanah air ketemu manèh karo kanca-kanca raketé mau, Noe kerep dolana musik ing studio Kyai Kanjeng, group musik gadhahé bapaké.

Noe akhiré nikah karo Fauzia Fajar Putri (Uchie) ning tanggal 18 Fèbruari 2009.
ning kutha Kendari, Sulawesi Tenggara.
taggal 8 Fèbruari 2010, lair anaké kang pisanan Rumah sakit Happyland, Yogyakarta.
Bayek wadon kang dilairaké kanthi cara caesar mau dijenengi Rih Anawai Lu'lu Bodronoyo, kang diceluk Anawai.

Karir 
Sajarah Kariré Noe:
kasenengé ning musik dimulai, wektu dhèwèké di wenehi kaset karo pakliké kang isiné kumpulan tembang-tembang Queen.
wektu iku isih SMP, akhiré duwé pikiran kanggo gawé musik kang sealiran karo Queen.
saka iku Noe wiwit akrab karo piranti musik.

Noe wiwit nyerat lirik tembangan, banjur akhiré direalisasikaké ing album perdanané, LETTO, TRUTH, CRY, AND LIE banjur album ingkang kaing loroné, DON'T MAKE ME SAD (2007).
karo grup band Letto, Neo ngluncurké album katelu Letto jejudul LETHOLOGICA ing Januari 2009.
saka musik, Noe lanjut ing donya filem. dhèwèké mroduseri filem MINGGU PAGI DI VICTORIA PARK kang ceritané buruh migran ing Hongkong, sutradara Lola Amaria.

Seni kang diturunaké bapaké nggawé dhèwèké duwé hasrat kanggo seni-seni liyané, kaya ta seni akting 
Vokalis saka grup band Letto iki wiwit nyoba dadi prodhuser, judhul filem pisanan kang diproduseri déning Noe ya iku MINGGU PAGI DI VICTORIA PARK.

Diskografi (Bersama Letto)

Album 
Album kang pernah dirilis déning Noe :
 2006 'Truth, Cry, and Lie
 2007 Don't Make Me Sad
 2009 Lethologica
 2011 Cinta... Bersabarlah

Lagu 
Tetembangan kang dinyanyikaké déning Noe:
 2005 Sampai Nanti, Sampai Mati
 2005 Sandaran Hati
 2006 Ruang Rindu
 2006 Sebenarnya Cinta
 2006 Truth, Cry, and Lie
 2007 Sebelum Cahaya
 2007 Permintaan Hati
 2008 Memiliki Kehilangan
 2008 Hantui Aku
 2008 Bunga di Malam Itu
 2009 Lubang di Hati
 2009 Senyumanmu
 2009 Kepada Hati Itu

Cathetan suku 

Penyanyi Indonésia
Wong saka Ngayogyakarta
| settlement_type         = Dhistrik Malaysia
| image_map               = 
| latd  =  |latm  =  |lats  =  |latNS  = 
| longd =  |longm =  |longs =  |longEW = 
| coordinates_display     = inline,title
| subdivision_type        = Nagara
| subdivision_name        = 
| subdivision_type1       = Nagara bagéyan
| subdivision_name1       =  Johor
| seat                    = Bandar Penggaram
| leader_title            = Kepala Dhistrik
| leader_name             = Norizan Kulop
| governing_body          = 
| area_total_km2          = 
| population_total        = 
| population_as_of        = 2009
| population_density_km2  = auto
| postal_code_type        = 
| postal_code             = 
| area_code_type          = 
| area_code               = 
| registration_plate      = 
}}

Batu Pahat iku jeneng kutha lan dhistrik ing pérangan kulon praja Johor, Malaysia. Mujur ing sisih kidul-wétan Muar, kidul-kulon Kluang, lor-kulon Pontian lan sisih kidul Segamat. Ing Batu Pahat dumunung monumèn "watu kang diukir" ing Dhataran Batu Pahat. Kutha Batu Pahat biyèn kaloka minangka Bandar Penggaram. Kutha iki didunungi 140.000 cacah jiwa, déné dhistriké didunungi 300.000 luwih cacah jiwa. Batu Pahat misuwur kanthi olahan panganan sagara, olahan lokal lan wisata blanja. Papan blanja gedhé dhéwé ing Batu Pahat ya iku 'The Summit Parade'.

Ing taun 2012, Batu Pahat minangka kutha ka-16 kang ngrembaka cepet ing Malaysia amarga rembakané indhustri lan pendhidhikan. Saliyané iku, Batu Pahat uga misuwur marang warga Singapura amarga duwé jejuluk minangka "Swarga Blanja ing Johor Lor".

Géografi 
Kutha krajan Bandar Penggaram, Batu Pahat kapernah ing koordhinat , manggon 239 kilomèter saka Kuala Lumpur. Kutha cedhak dhéwé saka Batu Pahat ya iku Muar, kang manggon 50 kilomèter sisih lor. Kutha Kluang uga kapernah 52 kilomèter ing sisih wétan. Johor Bahru manggon udakara 70 nganti 100 kilomèter sisih kidul-wétan kang madhep marang Selat Melaka.

Dhistrik iki diwatesi ing sisih lor déning Segamat, sisih wétan déning Kluang, sisih kulon déning Muar, lan sisih kidul wétan déning Dhistrik Pontian. Pasisir Selat Melaka kapernah ing sisih kidul saka dhistrik iki.

Kutha ing Malaysia
Johor
Bosna (kali), siji kali ing Républik Bosnia-Herzegovina
 Bosnia (wewengkon) wewengkon saka Bosna, ing Républik Bosnia-Herzegovina
 Bosnia-Herzegovina utawa Bosna i Hercegovina, nagara ing Éropah Kidul
Kawat yaiku bahan kang digawé saka logam kang dawa. Kawat kalebu bahan kang bisa dadi penghantar listrik utawa diarani konduktor. Kawat nduwéni warna-warna wujud lan ukuran. Kawat kang digunanaké kanggo kondhuktor listrik lumrahé dibungkus kulit kang digawé saka karèt. Kawat kang dibungkus karét diarani kabel.

Kawat nduwéni ukuran lan bwangun kang warna-warna miturut gunané. Ana kawat kang ukuran dhiaméteré cilik nganti gedhé. Ana uga kawat kang polosan lan ana uga kawat kang ana eriné.
Kawat racaké dhapuré kaya tali kang digawé saka logam.

Kawat uga bisa dienam lan digawé reca. Kaya ta patung kang digawé pematung Italia kang jenengé Mattia Trotta. Reca iki digawé saka kawat waja.

Jinis kawat 
 Kawat mawa eri yaiku kawat kang digawé kanthi wujud kaya ana eri ing saubengé kawat. Kawat iki lumrahé dianggo nggawé pager kanthi tujuwan supaya panggonan kang dipageri bisa aman saka maling.
 Kawat kasa yaiku kawat kang digawé kanthi dianyam, kawat iku anyamané rapet saéngga yèn diingeti katon alus. Gunané kawat kasa yaiku kanggo nutup bolongan angin, pérangan ngguri lemari makan.
 Kawat listrik yaiku kawat kang digawé saka tembaga. Kawat iki gunané kanggo kondhuktor kang bisa ngaliraké arus listrik. Supaya ora nyetrum kawat iki dibungkus karo karét. Kawat iki lumrahé diarani kabel.
 Kawat nyamuk yaiku kawat kang dianyam alus lan tujuwane kanggo ngalangi supaya lemuk ora bisa lumebu.
 Kawat pandu tek yaiku kawat ngaliraké arus listrik saka mesin peledak ing denotator-denotator éléktrik.
 Kawat pijar yaiku kawat kang ana ing bola lampu. Kawat iki yèn dipanaské nganggo aliran listrik nganti murup lan bisa dadi sumber cahya.
 Kawat tanah Kom yaiku kawat kang ditandur ing jero lemah, ancasé kanggo nangkal petir.

Cathetan suku 

Piranti
Kawat
Bondan Winarno () ya iku penulis lan wartawan Indonésia kanthi warna-warna pakulinan. Dhèwèké dadi pelopor lan dadi ketua Jalansutra, ya iku komunitas wisata boga kang misuwur ing Indonésia. Dhèwèké uga dadi panatacara ing acara kuliner ing Trans TV. Ing acara iku Bondan asring ngucapake tembung Pokoe maknyus! kang dadi andhalane. Tembung iku diartiké kanggo kaanan kang nyaman, énak lsp. Saliyané iku dhèwèké uga ngadegaké Kopitiam Oey.

Wiwit 1950-1960, Bondan dadi penulis lepas. Dhèwèké nulis ana ing penerbitan kaya ta Kompas, Sinar Harapan, Suara Pembaruan, Tempo, Mutiara, Asian Wall Street Journal, lsp. Ing taun 1984-1987 dhèwèké dadi redaktur kepala majalah SWA. Taun 1987-1994 dhèwèké njabat minangka Présidhèn Ocean Beauty International, perusahaan panganan khas iwak sagara kang ana ing Seattle Washington, Amérikah Sarékat. Ing taun 1998-1999 dhèwèké dadi konsultan kanggo Bank Dunia ing Jakarta, banjur taun 2000 dhèwèké dadi direktur èksekutif saka organisasi kang nglestarikake lingkungan. Ing taun 2001-2003 dhèwèké dadi pemimpin redaksi harian Suara Pembaruan.

Bebungah 
Ing 1967, dhèwèké éntuk Baden Powell Adventure Award nalika dadi pemimpin regu Indonesia ing Boy Scouts World Jamboree ing Farragut State Park, Idaho, USA. Nalika iku dhèwèké uga kapilih dadi honor guard kanggo Lady Olave Baden Powell. Dhèwèké tau éntuk tandha penghargaan Satya lencana Pembangunan saka pamaréntah Republik Indonesia amarga jasa-lelabuhané dadi ketua kelompok Phinisi Nusantara kang layar saka Jakarta tekan Vancouver ing acara Expo 1986.

Bibliografi 
 Satu Abad Kartini, 1879-1979: Bunga Rampai Karangan Mengenai Kartini (editor) (1979)
 Neraca Tanah Air: Rekaman Lingkungan Urip '84 (1984)
 Cafe Opera: Kumpulan Cerita Pendek (1986)
 Seratus Kiat, Jurus Sukses Kaum Bisnis (1986)
 Tantangan Jadi Peluang: Kegagalan dan Sukses Pembangunan Jaya Selama 25 Tahun (1987)
 Kiat Menjadi Konglomerat: Pengalaman Grup Jaya (1996)
 Manajemen Transformasi BUMN: Pengalaman PT Indosat (1996)
 BreX: Sebungkah Emas di Kaki Pelangi (1997)
 Kiat Bondan di Kontan: Berpikir Strategis di Saat Krisis (1998)
 Jalansutra: Kumpulan Kolom Jalan-Jalan dan Makan-Makan di Suara Pembaruan Minggu dan Kompas Cyber Media (2003)
 Lagu Kebangsaan Indonesia Raya (2003)
 Belajar Tiada Henti: Biografi Cacuk Sudarijanto Ditulis Bersama Bondan Winarno (2004)
 Pada Sebuah Beranda: 25 Cerpen (2005)
 Puing: Sebuah Novèl Kolaborasi (2005)

Cathetan suku 

Sastrawan Indonésia
Panitra Indonésia
Kawat untu utawa béhel (basa Inggris: dental braces) ya iku piranti kang gunané kanggo ngratakaké untu. Miturut jinisé, bracket (pérangan kang némplék) ing kawat untu duwé ancas kanggo éstétis utawa kosmétik, ana kang bisa dideleng ana kang ora bisa dideleng. Kawat untu ana kang sifaté permanén tegesé ora bisa dibukak lan dipasang manèh, lan ana uga kang nduwéni sipat bisa dipasang lan dibukak. Carané ya iku, kawat untu ngatur, kanthi nyurung lan nahan obahing untu. Perawatan ortho nduwéni tujuwan supaya fungsi omongan, éstésis rai, lambé, lan rahang, lan yèn ngguyu luwih apik lan katon luwih éndah. Prosés saka sepisanan nganti pas karo standar mbutuhaké wektu kurang luwih telung minggu.

Kawat untu duwé fungsi kang apik kanggo éstetis lan kaséhatan. Nanging kawruh masarakat kang minim ngenani bab dhokter untu bisa njalari masalah. Akèh kasus malpraktik oknum dhokter untu utawa wong kang ngaku duwé kawruh ing babagan untu.
Supaya ora salah milih dhokter untu, Ikatan Ortodontis Indonésia (Ikorti) ménéhi saran kanggo masarakat supaya ati-ati anggoné milih dhokter. Yén nganti salah lan milih dhoktér ing malpraktik lan ora nduwéni kompeténsi bisa mbebayani tumrap pasien.
Ana pathokan supaya ora salah milih dhokter untu. Kang paling gampang, dhokter untu kang bisa masang kawat untu mesti duwé gelar spesialis ortodontis utawa disingkat SpOrt. Dhokter untu kuduné sekolah manèh nganti 3-4 taun supaya bisa éntuk gelar iki.

Cathetan suku 

Untu
Kawat untu
Sri Susuhunan Pakubuwana II utawi Radèn Mas Prabasuyasa (miyos ing Kartasura, 8 Dhésèmber 1711 – séda ing Surakarta, 20 Dhésèmber 1749 dumugi yuswa 38 taun) inggih punika raja trah Mataram ingkang kaping setunggal wonten ing kraton Surakarta. Piyambakipun ingkang yasa kraton Surakarta kanggé nggantosaken kraton Kartasura.

Priksani ugi 
 Pratélan raja Jawa
 Kasunanan Surakarta

Lair 1711
Pati 1749
Raja Jawa
Surakarta
Posyandu (Cekakan saka tembung Basa Indonésia: Pos Pelayanan Terpadu), ya iku wadhah komunikasi alih tèknologi ing pelayanan kaséhatan masarakat saka masarakat, déning masarakat, lan kanggo masarakat kanthi panjurung lan pembinaan teknis saka petugas kaséhatan.

Ancas Posyandu
Ana patang ancas kang karep ditindakaké Posyandu.
Ngurangi Angka Kematian Bayi (AKB), Angka Kematian Ibu (Ibu kang lagi ngandhut, nglairaké, lan nifas)
Budidaya NKKBS
Ningkatake peran sarta lan kewasisan masarakat kanggo ngembangaké kaséhatan, KB, lan kegiyatan liya kang bisa ningkatake kasejahteraan masarakat.
Wahana Gerakan Reproduksi Kulawarga Sejahtera, Gerakan Ketahanan Nagara, lan Gerakan Ékonomi Kulawarga Sejahtera.

Kegiyatan Pokok Posyandu
Ana 5 kegiyatan pokok sing ditindakaké Posyandu.
KIA
KB
Imunisasi
Gizi
Penggulangan Diare

Jinis-jinis Posyandu
Kanggo ningkatake kualitas lan kemandirian posyandu, mangka diprelokake intervensi kaya ing ngisor iki.
posyandu pratama (warna abang)
posyandu madya (warna kuning)
posyandu purnama (warna ijo)
posyandu swatantra (warna biru)

Pranala njaba 

UNICEF 
posyandu indonesia

Cathetan suku

Kaséhatan
KB utawa Keluarga Berencana iku salah siji usaha kanggo ngukur jumlah anak lan jarak laire anak. Supaya usaha iku bisa kasil mangka digawé pirang-pirang cara utawa alternatif kanggo nyegah kehamilan. Cara-cara kang bisa dilakoni ya iku nganggo piranti kontrasepsi lan perencanaan kulawarga. Program KB iki dianakake kanggo ngatur cacahing bayi kang lair supaya urip bisa luwih sejahtera. Cacahing anak kang ideal miturut program iki mung loro saben kulawarga. Program iki dianakake wiwit taun 1970-an.

Tujuwan 
Tujuwan kulawarga berencana ing Indonesia diperang dadi loro, ya iku tujuwan umum lan tujuwan mirunggan.

Tujuwan umum 
Ningkatake kasejahteraanig ibu, anak ing atase wujud NKKBS (Normal Kulawarga Kecil Bahagia Sejahtera) kang dadi dhedhasar ndadèkaké bebrayan agung kang sejahtera kanthi ngendalekake kalairan sarta njamin laku tambahing pendhudhuk.

Tujuwan mirunggan 
 Ningkatake cacahing bebrayan agung kang nganggo piranti kontrasepsi.
 Ngudhunake cacahing angka lairing bayi.
 Ningkatake kasehatan kulawarga berencana kanthi cara nggawé arang caching kalahiran.

Cathetan suku 

Kaséhatan
Sri Susuhunan Pakubuwana XI utawi  Sampéyandalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Ingkang Jumeneng kaping Sewelas (Hanacaraka: ꦯꦩ꧀ꦥꦺꦪꦤ꧀ꦢꦊꦩ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦯꦶꦤꦸꦲꦸꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦯꦸꦯꦸꦲꦸꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦦꦑꦸꦨꦸꦮꦟ꧇꧑꧑꧇) (miyos kanthi asma Radèn Mas Antaséna ing Surakarta, 1 Pèbruari 1886 – séda ing Surakarta, 1 Juni 1945 dumugi yuswa 59 taun) inggih punika raja ingkang kaping sedasa wonten ing karaton Surakarta.

Silsilah

Tiyang sepuh 

 Putra kakung kapisan saking Susuhunan Pakubuwana X lan garwa selir KRAy. Mandayaretna.

Garwa 

 Kagungan garwa padmi cacah kalih:

 GKR. Kencana (séda sadèrèngipun Pakubuwana XI jumeneng nata)
 GKR. Pakubuwana

 Kagungan garwa selir cacah gangsal:

 KRAy. Dayaresmi
 KRAy. Dayaningsih
 KRAy. Dayasuma
 KRAy. Dayaasmara
 KRAy. Dayaningrat

Putra 

 Kagungan putra kakung cacah enem:

 KGPH. Mangkubumi
 KGPH. Hangabehi
 KGPH. Prabuwijaya
 GPH. Bintara
 GPH. Natapura
 KGPH. Purbaya (jumeneng nata minangka Susuhunan Pakubuwana XII)

 Kagungan putri cacah gangsal:

 GKR. Ayu
 GKR. Bendara
 GKR. Candrakirana
 GRAy. Kusumadartaya
 GKR. Kedaton

Priksani ugi 
Pratélan ratu Mataram Anyar
 Kasunanan Surakarta

Lair 1886
Pati 1945
Raja Jawa
Surakarta
Sri Susuhunan Pakubuwana XII utawi  Sampéyandalem Ingkang Sinuhun Kangjeng Susuhunan Pakubuwana Ingkang Jumeneng kaping Kalih-welas (Hanacaraka: ꦯꦩ꧀ꦥꦺꦪꦤ꧀ꦢꦊꦩ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦯꦶꦤꦸꦲꦸꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦯꦸꦯꦸꦲꦸꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦦꦑꦸꦨꦸꦮꦟ꧇꧑꧒꧇)  (miyos kanthi asma Radèn Mas Suryaguritna ing Surakarta, 14 April 1925 – séda ing Surakarta, 11 Juni 2004 dumugi yuswa 79 taun) inggih punika raja ingkang kaping sewelas wonten ing karaton Kasunanan Surakarta.

Silsilah

Silsilah

Tiyang sepuh 

 Putra kakung pratama saking  Susuhunan Pakubuwana XI kaliyan pramèswari GKR. Pakubuwana, utawi putra ingkang pungkasan saking putra-putrinipun Susuhunan Pakubuwana XI.

Garwa 
Kagungan garwa cacah enem:

 KRAy. Mandayaningrum
 KRAy. Rogasmara
 KRAy. Pradapaningrum
 KRAy. Kusumaningrum
 KRAy. Retnadiningrum
 KRAy. Pujaningrum

Putra 
Kagungan putra tigang-dasa gangsal:

 GKR. Alit
 KGPH. Hangabehi (jumeneng nata minangka Susuhunan Pakubuwana XIII)
 KGPH. Hadi Prabowo
 GKR. Galuh Kencono
 KGPH. Puspo Hadikusumo
 GRAy. Koes Rahmaniyah
 GRAy. Koes Saparniyah
 GRAy. Koes Handariyah
 GRAy. Koes Kristiyah
 GRAy. Koes Sapardiyah
 GRAy. Koes Raspiyah
 KGPH. Kusumoyudo
 GRAy. Koes Sutriyah (alm.)
 GRAy. Koes Isbandiyah
 KGPH. Tejowulan
 KGPH. Puger
 GRAy. Koes Partinah
 GPH. Dipo Kusumo
 GRM. Suryo Saroso
 KGPH. Benowo
 GRAy. Koes Niyah
 GPH. Noto Kusumo
 GPH. Madu Kusumo
 GPH. Wijoyo Sudarsono
 GRAy. Koes Murtiyah
 GRAy. Koes Sabandiyah
 GRAy. Koes Triniyah
 GRAy. Koes Indriyah
 GPH. Suryo Wicaksono
 GPH. Cahyaningrat
 GRAy. Koes Suwiyah
 GRAy. Koes Ismaniyah
 GRAy. Koes Samsiyah
 GRAy. Koes Saparsiyah
 GPH. Suryo Mataram

Priksani ugi 
Pratélan ratu Mataram Anyar
 Kasunanan Surakarta

Lair 1925
Pati 2004
Raja Jawa
Surakarta
Lair 1944
Kembang api ya iku materi kang bisa njeblug. Kembang api uga nduwéni daya njeblug kang cilik piroteknik. Kembang api lumrahé dianggo panglipur, amarga kembang api nduwéni efek lampu kang éndah. Kembang api uga digunakaké nalika ana karaméan taun baru utawa dina-dina wigati liyané. Lumrahé dianakaké pertunjukan kembang api. Kembang api ngasilaké patang efek primer ya iku swara, cahya, pega, lan materi kang bisa mabur kaya ta confetti). Kembang api dirancang supaya bisa mbledhos saéngga ngasilaké cahya kang warna-warna kaya ta abang, oranye, kuning, ijo, biru, ungu, lan pérak . Pertunjukkan kembang api wis dadi kagiyatan umum ing donya lan kalebu kagiyatan pista kultural lan religius.

Kembang api tinemu ing Cina kanggo medén-medéni roh jahat. Saliyané nganggo kembang api uga kena digunakaké bubuk mesiu. Kembang api uga digunakaké ing karaméan lan féstival kaya ta Tahun Baru Imlek lan Féstival Bulan ing tengah mangsa palastra. Negara Cina kalebu nagara kang ngasilaké lan ngeskpor kembang api paling akèh ing donya.

Sanajan katon apik, nanging kudu ati-ati yèn nyumet kembang api. Kembang api nduwéni efek panas, saéngga bisa njalari tatu yèn kena geniné.
Wektu mbledhos wujud lan wernané kembang api  béda-deda siji lan sijiné, saéngga yèn diblédhosaké bareng bakal nggawé efek cahya kang apik lan katon éndah. Cacahé lan suwéné uripé cahya ing kembang api uga kena diatur. Carané kanthi ngukur bahan-bahan kimia kang minangka nggawé kembang api. Dhapuré kembang api uga warna-warna.

Cathetan suku
Antosianin (basa Inggrisé: anthocyanin, saka gabungan tembung Yunani:anthos = "kembang", lan cyanos = "biru") ya iku pigmen kang bisa nyampur karo banyu kanthi alamiah ing saben tuwuhan. Manut jenengé, pigmen iki mènèhi warna ing kembang, woh-wohan, lan godhong tetuwuhan ijo, lan wis akèh digunakaké minanga pewarna alami ing prodhuk panganan. Werna mau saka antosianin kang kasusun déning ikatan rangkap terkonjugasi kang dawa, mula bisa nyerep cahya ing rentang cahya kang katon. Sistem ikatan rangkap terkonjugasi iki uga bisa ndadèkaké Antosianin minangka antioksidan kanthi mékanisme penangkalan radikal.

Antosianin minangka sub-tipe senyawa organik saka kulawarga flaonoid, lan minangka anggota golongan senyawa kang luwih gedheéya iku polifenol.
Pirang-pirang senyawa antosianin kang paling akèh tinemu ya iku pelargonidin, peonidin, sianidin, malvidin, petunidin, dan delfinidin.

Akèh-akèhé tuwuhan ngandhut antosianin sing gedhé dhéwé ana ing wohé. Tuwuhan liyané kaya ta tèh, kakao, serealia, buncis, kul lan petunia uga ngandhut antosinin ing pérangan awak saliyané ing wohé. Anggur minangka woh kang paling akèh dimanfaataké mnangka sumber antosianin amarga pigmèn mau lumayan gedhé kang ana ing kulité. Mula, kulit anggur sisa saka pabrik wine kang kerep diklumpukaké manèh kanggo dièkstraksi antosianin karo pelarut kang asipat asem.

Cathetan suku 

Tetuwuhan
Unit 731 ya iku sawijining unit rahasia kanggo pangrembakan senjata biologi kang diduweni Jepang nalika taun 1937-1945. Unit iki dibawahi Jendral Ishii Shiro kang duweni kator pusat ana ing  pinggir kutha Habin lan cabange ana ing Manchuria.
Organisasi Jepang iki minangka sawijining kompleks laboratorium gedhé kang ana kasusun déning 150 gadhung lan 5 perkemahan satelit  kanthi 3000 ilmuwan lan teknisi kang ana ing kono. 
Ing taun 1932, Ishii Shiro ngadegaké sawijining Laboratorium Pencegahan Epidemik ing sekolah medis militèr Tokyo lan Unit Togo ing désa Bri-inho, sisihe kutha Harbin. Laboratorium iki tau ditutup nalika taun 1934 amarga ana 12 tawanan perang  kang minggat saka panggonan mau, lan wektu iku pasukan Cina kasil anggoné nyerang pasukan Ishii. Rong taun candhaké, Unit Togo dibukak manèh lan ganti jeneng dadi Departemen Pencegahan Tentara Kwantung (Unit Ishii) lan ing taun 1940 diowahi manèh dadi  Departemen Pencegahan Epidemik lan Purifikasi Air (dadi Unit 731 nalika taun 1914). Saliyané ing Manchuria, militèr Jepang uga duweni cabang ing Beijing (Unit 1855), Nanking (Unit 1644), Guangzhou (Unit 8604), lan Singapura (Unit 9420) kang cacahé ngancik 20.000 staf. Sabe cabang mau nindakakake eksperimen biologi lan kimia kang wis ngrembaka déning Unit 731.

Cathetan suku

Pelanggaran HAM
Max Karl Ernst Ludwig Planck () inggih punika salah satunggalipun fisikawan saking Jerman ingkang kawentar minangka tiyang ingkang nemokaken téyori kuantum. Lair ing Kiel, Planck miwiti karieripun ing babagan fisika kanthi kuliah ing Universitas München Berlin taun 1874, lan lulus taun 1879.
Planck pikantuk gelar Dhoktor ngèlmu fisika kanthi prédhikat summa cum laude saking Universitas Munich nalika panjenengenipun nembé yuswa selikur taun. Ing taun 1889, panjenenganipun dados mahaguru Univeristas Berlin ngantos purna tugas nalika yuswanipun pitung puluh taun, taun 1928.
Panjenenganipun kondur dhateng München taun 1880 kanggé mucal ing universitas punika. Lajeng gantos dhateng Kie ing taun 1885. Wonten mrika panjenenganipun nggarwa kaliyan Marie Mack ing taun 1886. Taun 1889, Plank pindhah dhateng Berlin.
Taun 1889, panjenenganipun nemokaken satunggal konstanta dhasar, ingkang dipunparingi nama konstanta Planck, lan minangka conto, dipun-ginakaken kanggé ngétang ènèrgy foton. Ing taun punika, panjenenganipun ugi njlèntrèhaken unit Planck. Satunggal taun salajengipun, panjenenganipun nemokaken hukum radiasi panas, ingkang dipunsebat Hukum radiasi badan ireng Planck. Hukum punika dados landhesan téyori kuantum, ingkang nembé wonten sadasa taun salajengipun sasampunipun Plank “makarya sama” kaliyan Albert Einstein lan Niels Bohr.

Kanugrahan dhumateng Max Planck
 Nobel Prize	1918
 Fellow of the Royal Society	1926
 Royal Society Copley Medal	1929
 Fellow of the Royal Society of Edinburgh	1937
 Lunar features Crater Planck

Cathetan suku

Pranala njawi 
 * Timeline of Nobel Prize Winners
 On the Law of Distribution of Energy in the Normal Spectrum. Annalen der Physik, vol. 4, p. 553 ff (1901)
 Max Planck Winner of the 1918 Nobel Prize in Physics
 Life–work–personality. Exhibition on the 50th anniversary of Planck's death

Artikel mawa basa krama
Fisikawan Jerman
Pemenang Bebungah Nobel babagan fisika
100 Tokoh miturut Michael H. Hart
Tokoh Jerman pemenang Bebungah Nobel
Lair 1858
John Calvin utawi saged dipunsebat Yohanes Calvin () inggih punika téolog Kristen saking Prancis ingkang misuwur ing wekdal Réformasi Protèstan. Sapunika namanipun kawentar minangka tiyang ingkang wonten gayutanipun kaliyan sistem téyologi Kristen ingkang dipunsebat Calvinisme (Kalvinisme). Panjenenganipun miyos kanthi asma Jean Chauvin (utawi Cauvin) ing Noyon, Picardie, Prancis, saking Gérard Cauvin lan Jeanne Lefranc. Basa Prancis punika dados basa ibunipun. Calvin asalipun saking vèrsi Latin namanipun, Calvinus.

Biografi 
Nalika alit Yohanes Calvin asring dipungayutaken kaliyan Charles de Hangest, salah satunggal saking kalih welas bangsawan inggil ing Prancis (twelve Peers of France) ingkang mréntah ing Ngoyon (panggènan Calvin dipunwiyosaken).
Calvin gadhah gayutan ingkang caket kaliyan anggota kulawarga Hangest. Gayutan ingkang caket punika dados alesan Calvin gadhah tata krama kados déné aristokrtat.

Wonten ing yuswa 14 (sekawan welas) taun, Calvin dipunkuliahaken dhateng Universitas Paris supados sinau bab humaniora lan hukum. Calvin tindak dhateng Prancis kaliyan tiga nèm-nèman saking kulawarga Hengest. Taun 1532, panjenenganipun dados Dhoktor Hukum ing Orléans. Karyanipun ingkang sepindhah inggih punika buku karya filsuf Romawi Seneca, De clementia, ingkang dipunkomentari kanthi manthes.

Taun 1536, panjenenganipun manggèn ing Jenewa. Panjenenganipun dados pendhéta ing Strasbourg taun 1538-1541, lajeng kondur malih dhateng Jenewa. Panjenenganipun manggèn ing Jenewa ngantos dumugi tilar donya ing taun 1564.

Cathetan sukuku

Pranala njawi 
 Institutio (Inti Ajaran Agama Kristen) karangan Calvin
 Tafsiran Alkitab Calvin
 500 taun Kalvin

Artikel mawa basa krama
Tokoh Kristen
Tokoh réformasi Protèstan
Téolog Prancis
100 Tokoh miturut Michael H. Hart
William Harvey () inggih punika dhokter ingkang njlèntrèhaken sistem peredaran rah ingkang dipunpompa déning jantung dhateng badanipun manungsa. William Harvey lair ing kutha Folkstone, Inggris. Karyanipun ingkang misuwur ingkang awujud buku kanthi irah-irahan An Anatomical Treatise on the Movement of the Heart and Blood in Animals (Gerak otomatis anatomi jantung lan getih kéwan]] dipunterbitaken taun 1628. Buku punika dados buku ingkang awrat tumraping sajarah fisiologi ing donya. Buku punika dados “titik mula” lairipun ngèlmu fisiologi modhèren.

Werdinipun jasanipun William Harvey inggih punika sampun damel lelandhesan ingkang njlèntrèhaken kados pundi makarya badhanipun manungsa. Wiwitanipun Harvey gadhah pamanggih bab sirkulasi getih punika kanthi damel etangan miturut cara arithmatik ingkang prasaja kemawon. Panjenenganipun gadhah pangira-ira manawi cacahipun getih ingkang dipunpancaraken déning saben denyut jantung inggih punika watawis 2 ons. Amargi jantung punika gadhah ping 72 denyutan saben menit, cacahipun saged dipunetang dados 540 pon getih dipunpancarae saben jam dhateng aorta. Nanging cacahipun ingkang 540 pon punika langkung saking abot badhanipun manungsa ingkang normal. Amargi punika tumraping Harvey, getih ingkang sami saged tetep anggènipun muter nglewati jantung. Sasampunipun ngrumusaken hipotesa punika, sadangunipun sangang taun panjenenganipun nglaksanakaken percobaan-percobaan kanggé neliti sistem ilinipun getih (peredaran darah).

Cathetan suku

Pranala njawi 
 WILLIAM HARVEY (1578 - 1657)

Lair 1578
Pati 1657
Artikel mawa basa krama
Ahli anatomi Karajan Manunggal
Ilmuwan Inggris
Sajarah anatomi
100 Tokoh miturut Michael H. Hart
Joseph Lister lair taun 1827 ing Upton Inggris inggih punika salah satunggalipun ahli bedhah ingkang nepangaken bab ngginakaken antisèptik. Taun 1852 panjenenganipun pikantuk gelar dhokter saking Universitas College London minangka mahasiswa ingkang gadhah prèstasi ingkang saé. Taun 1861 panjenenganipun dados ahli bedhah ing griya sakit Karajan Glasgow ngantos wolung taun. Wonten taun-taun punika Lister ngembangaken metodhe antisèptik wonten ing kawruh bedhah.
Ing griya sakit punika, Lister gadhah tugas dados petugas operasi. Ing tugas punika, panjenenganipun kaget amargi “angka kematian” inggil sanget. Lister nyobi madosi sebabibun. Taun 1865, Lister maos koran ingkang isisnipun nepangaken téyori lelara kuman déning Louis Pasteur. Sasampunipun maos, Lister pikantuk gagasan énggal. Manawi lelara punika amargi kuman, mangka nyegahipun inggih punika kanthi mejahi kuman punika sadèrèngipun nempel dhateng “luka”. Kanthi ngginakaken Carbolik Acid, ingkang saged mejahi kuman. Sadèrèngipun nglaksanakaken bedhah utawi operasi, Lister nyemprotaken “carbolic acid” wonten kamar operasi minangka antisèptik. Asilipun saé sanget, “angka kematian” saged mandhap. Ing antawisipun taun 1861-1865, “angka kematian” tiyang jaler rata-ratanipun 45%, lan ing taun 1869 saged mandhap dados 15%. Lister pikantuk kanugrahan ingkang manéka warni. Panjenenganipun dados pandheganipun "Royal Society", lan dados dhokter pribadi Ratu Inggris. Panjenenganipun tilar donya ing Walmer, Inggris.

Cathetan suku

Pranala njawi 
 Joseph Lister

Lair 1827
Tisu yaiku kertas alus kang gampang nyerep cuwèran uga gampang dibuwang. Kagunan Tisu kang duwé mupangat kanggo ngelapi kringet ing rai utawa njaga kasehatan rai saka regetan. Wagun tisu bisa didol lan ditemoni kanthi bungkus kang aneka warna salah sijiné bungkus kang umum yaiku wangun kothak uga ana wangun liyané..Gunané tisu yaiku
 kanggo ngelapi regedan kang metu saka irung.
 kena kanggo lap kringet lan regedan.
 Tisu uga digunakaké sawisé mangan, ancasé kanggo ngelapi sisa panganan kang némplék ing tangan, ing lambé lan ing klambi.
Jinis tisu bisa dipengkar dumadi ana yaiku tisu teles lan tisu garing.Tisu tekes yaiku. Tisu téles yaiku jinisé tisu kang lembab, uga nagandut banyu kang ana ing sajeroning tisu. Tisu iki ancasé supaya saya resik yèn kanggo ngelap. Ana uga tisu garing, tisu iki kertasé pancén garing ora ana banyuné. Miturut gunané tisu uga warna-warna jinisé, kaya ta tisu kang kanggo mangan,tisu toilét yaiku tisu kang kanggo ngelap sawisé bebuwang.

Tisu toilet 
Ana uga tlatah-tlatah ing Indonésia kang nggunakaké tisu toilét uga akèh kang digunakaké ing warung-warung makan lan wis dadi kaanan kang biyasa. Tisu toilét malah digunanaké uga saka omah mangan kang wujudé warung ing pinggir dalan nganti rumah makan kang lumayan gedhé. Tisu roll iki minangka nggenténi fungsi serbét utawa napkin. Alasané amarga tisu roll utawa tisu toilet iki regané murah lan gulungané uga kandel. Tisu iki dianggep luwih irit lan awét. Saliyané iku tisu rol uga gampang tinemu ing toko-toko.
Nanging tisu iki ora cocog yèn minangka lap sawisé mangan. Awit tisu iki minangka lap nalika rampung bebuwang ing kamar mandi utawa WC. Gunané tisu toilét yaiku kanggo ngresiki sawisé bebuwang ing kamar mandi.
Tisu toilét digawé luwih alus supaya gampang ngresep lan ajur supaya bisa ajur ing njero tangki utawa sapiteng. Tisu toilet uga kena dadi lap barang-barang kaya ta méja, pawon, kursi lan liya-liyané, nanging tisu iki ora pas yèn kanggo ngresiki lambé lam rai sawisé mangan.

Cathetan suku 

 

de:Taschentuch
en:Facial tissue
fr:Mouchoir
zh:面紙
Sepur barang iku salah sijining pérangan sepur sing dipigunakaké ngangkut barang (kargo), rabuk, asiling tambang (wedhi, séla, sténgkol utawa batubara, lan mineral liyane), utawa sepur trailer sing dipigunakaké kanggo ngangkut pethi kemas. Saliyané iku, dipigunakaké gerbong mligi kanggo ngangkut péranganing rajakaya, utawa tangki lenga utawa komoditas cuwèr liyané (bahan kimia lsp).

Ana uga sepur trailer kang mligi kanggo ngangkut tank lan gegaman prajurit liyané (mriyem, rudal lsp).

Uga delengen 
 Sepur
 Sepur penumpang

Sepur
Sepur penumpang iku sepur sing dipigunakaké ngangkud wong, saka siji stasiun menyang stasiun liyané antar kutha. Saliyané iku racaké dipigunakaké gerbong mirunggan kanggo mangan, gerbong turu, gerbong layang, lan gerbong barang. Khusus rerangkèn kelas èksekutif lan bisnis ana uga gerbong pembangkit (listrik).

Khusus ing Indonesia, sepur penumpang bisa dipérang dadi 3 kelas:
 Sepur èksekutif
 Sepur bisnis
 Sepur ékonomi

Kanggo pelayanan penumpang komuter disadiakaké Sepur penumpang komuter (jurusan pinggiran kutha utawa kutha satelit), wujud sepur rèl listrik (krl) utawa sepur rèl disel (krd). Sepur komuter dipérang sajeroning telung kelas ya iku:
 sepur èksprès èksekutif
 sepur ékonomi AC 
 sepur ékonomi.

Uga delengen 
 Sepur
 Sepur barang

Kereta Api Penumpang dengan Unik KA & KRD 
 KA Kelas Eksekutif (KMP1 (1992), MP1 (1966, 1968, 1980, 1982 & 1999), M1 (1966, 1967, 1968, 1980, 1982, 1986, 1996, 1998, 1999, 2009, 2016 & 2017) & KM1 (1968, 1984 & 1995)).
 KA Kelas Bisnis (KMP2 (1965, 1978, 1980, 1982, 1985, 1986, 1991 & 1996), MP2 (1978, 1980, 1982 & 1986) & KM2 (1965, 1978 & 1985)).
 KA Kelas Ékonomi (KMP3 (1964, 1965, 1966, 1985, 1993, 1994, 2000, 2004 & 2005), MP3 (2010, 2011, 2012, 2014, 2016 & 2017), KM3 (1963, 1973, 1975, 1981, 1988 & 2001) & KP3 (1964, 1965, 1966, 1976, 1993, 1994, 1995, 2000, 2001 & 2002)).
 KRD Kelas Eksekutif (KP1 (1982, 2017, 2018, 2019 & 2020)).
 KRD Kelas Bisnis (KP2 (1982, 1983 & 1987)).

Sepur
Monoril iku sawijining sepur metro utawa kanthi jalur sing dumadi saka ril tunggal, béda karo ril sepur tradhisional sing nduwèni loro ril paralèl. Lumrahé ril kagawé saka beton lan rodha sepuré kagawé saka karèt, saéngga swarané ora ramé kaya sepur tradhisional.

Tipe monorel 
Ana rong jinis monoril, ya iku:
 Tipe straddle-beam ya iku sepur lumaku ing sadhuwuring ril.
 Tipe suspended ya iku sepur nggantung ing ngisor ril.

Pranala njaba

Monorel lumrahé 
 The Monorail Society - homepage dari organisasi sukarela yang mempromosikan monorel, dengan beberapa halaman mirunggan di monorail switches dan backyard monorail
 Innovative Transportation Technologies - Website program Rekayasa transporsi dan Pembangunan urban di University of Washington

Monorel tinamtu 
 Schwebebahn Monorail in Wuppertal, Germany
 Jacksonville SkyWay 
 Las Vegas Monorail
 Seattle Monorail - ditangani kanthi terpisah dari Seattle Monorail Project (lihat juga Seattle Monorail Blog)
 Sydney Metro - sistem monorel yang ditangani kanthi mirunggan

Grup Advokasi Monoril 
 Austin Monorail Project - sebuah advokasi sistem monorel nirlaba sebagai transit untuk Austin, TX
 2045 Seattle  - a pergerakan tingkat bawah yang mendukung the pembangunan transit monorel cepat di Seattle, WA

Kacilakan Monoril ing Kebun Binatang Metro Toronto 
 Canadian Domain Ride Accident

Sepur
Infrastruktur ril
Hanny R. Saputra () ya iku salah sijiné sutradara kondhang ing Indonesia. Film kang wis tau disutradarani ya iku Virgin minangka karier sutradara kang pisanan ing filem layar amba.

Pandhidhikan 
 Institut Kesenian Jakarta.

Karya

Filmografi 
 ,
 ,
 ,
 ,
 ,
 ,
 ,
 ,
 .

Karya lain 
 Lelaki Tua (filem cekak) (1991),
 HB Jassin, yang Duduk di Kursi Imajinasi (filem dokumenter),
 Sepanjang Jalan Kenangan (Sinetron TV) (1996),
 Nyanyian Burung (1999).

Cathetan suku 

Alumni Institut Kesenian Jakarta
Sutradara Indonesia
Tokoh Salatiga
Lair 1965
Dalan layang iku dalan sing dibangun ora sebidhang kanggo ngéndhani laladan/kawasan macet, ngliwati simpangan karo ril sepur kanggo ngundhakaké kacepetan lan kaslametan.

Pranala njaba 
 Mengelola Kolong Jembatan Layang dengan Cerdas
 Jalan Layang Hanya Solusi Sementara

Réferènsi 

Dalan
Kreteg
Sindrom Turner (kang uga diarani sindrom Ullrich-Turner, sindrom Bonnevie-Ullrich, sindrom XO, atau monosomi X) ya iku sawijining kelainan genetik tumrap wong wadon kang kelangan sakromosom X. Wong wadon lumrahe duwenikromosom seks XX kanthi totale 46, nanging wong kang nandang sindrom tuner mung duwé kromosom seks XO lan totale mung 45. Kedadeyan mau amaega sakromosom ilang nalika nondisjungsi utawa nalika[[gametogenesis (pembentukan gamet) utawa nalika ing tahap nyigare zigot kang wiwitan.

Deteksi 
Kanggo ngerteni anané kelaina ing jabang bayi nalika meteng, bisa nindakaké tes USG. Analisis ik uga bisa ditindakake nalika bayi isih ing jero weteng utawa nalika nglairaké. Kanggo nganalisis kromosom diperlokake sitik-sitike 20 sel kanggo mastekake diognosis lan sel kang ijupuk kudune rong sel kang béda, tuladhané sel getih lan sel kulit.

Ciri-ciri 
Wong wadon kang nandhang lara sindrom Turner duwé kelainan kelamin (gonad]] kang ora berfungsi kang apik lan dilairke tanpa ovari utawa uterus. Yèn wong wadon ora duwé ovari, [[hormon estrogene bakal ora diprodhuksi lan wong wadon mau uga dadi infertil. Nanging yèn wong kang nadhang sindrom Turner duwé sel normal (XX) lan sel cacat (sindrom Turner/XO) ing jero awak, mula ada kemungkinan wong wadon mau fertil.

Cathetan suku 

Kelainan genetik
Golden Rice ya iku kultivar (varietas) gabah trangenik saka rekayasa genetika  kang berase ngendhut beta-karitena (pro-vitamin A) ing bayeyan endospermane. Kandungan beta-karotena iki nyebaake wernane beras katon kuning-njambon  mula kultivane diarani ‘’Golden Rice” (‘’Beras Emas’’). Ing tipe alasan (normal), endosperma gabah ora ngasilaké beta-karotena lan bakal duwé warna putih mula putihe rada coklat-coklat. Ing jero awak manungsa, beta-karotena bakal diowah dadi vitamin A.
Kultivar gabah iki digawé kanggo ngatasi defisiensi utawa kekurangan vitamin A kang isih dhuwur prevalensine marang bocah-bocah, mligi ing tlatahAsia lan Afrika. Sega dadi panganan pokok ing tlatah mau, lan kemlaratan ga kerep ndadekakae janganan utawawoh-wohan kang dadi sumbere vitamin A ing menu saben dinane.
Gabah emas dikembangake denng Ingo Potrykus saka ETH Zurich00 lan Peter Beyer saka Universitas Freiburg. Kanggo ngrakit gabah mau, nggunakaké  2 gen asing kang dijupuk saka bakteri Erwinia uredovora (gen ctrl)  lan saka narsis (‘’narcissus pseudonarcissus’’) (gen ‘’psi’’). Kultivar ‘Golden Rice 2’’ ngganti narsis nanggo jagung(Zea mays) minangka salah sawijining sumber gen.

Cathetan suku

Genetika

pt:Arroz#Arroz dourado
Métabolit sékundèr ya iku senyawa metabolit kang ora esensial tumrap modhote organisme lan tinemu ing wujud kang unik antarané spésies siji lan liyané. Saben organisme lumrahé ngasilaké senyawa metabolit sekunder kang béda-béda, malah bisa baé siji senyawa metabolit sekunder mung tinemu ing siji spésies ing siji kingdom. Senyawa iki ora mesti ngasialke, nanging mung nalika dibutuhake utawa ing fase-fase tertentu. Fungsi matabolit sekunder ya iku kanggo mertahanake awak saka kondisi lingkungan kang ora apik, tuladhané kanggo ngatasi hama lan lelara, narik polinator, lan minangka molekul sinyal. Intine, metabolit sekunder digunakaké organisme kanggo interaksi marang lingkungane.

Klasifikasi
Senyawa metabolit sekunder diklompokake dadi telung golongan utama, ya iku
Terpenoid (meh kabèh  senyawa terpenoid ngendhut karbon lan hidrogen sarta disintesis lumantar  jalur metabolisme asem mevalonat.) tuladhané  monoterpena, seskuiterepena, diterpena, triterpena, lan polimer terpena.
Fenolik (Senyawa kang digawé saka gula prasaja lan duwé ali-ali benzena, hidrogen, lan oksigèn ing struktur kimiane.) thuladane  asem fenolat, kumarina, lignin, flavonoid, lan tanin.
Senyawa kang ngandhut nitrogen. Tukadhane alkaloid lan glukosinolat.

Cathetan suku

Métabolisme
Fitoaleksin ya iku senyawa anti-mikrobial kang dibiosintesis (digawé) lan diakumulasiake ing tuwuhan sawisé ana infèksi saka mikroorganisme patogen utawa kapapar senyawa kimia tartamtu lan iradhiasi nganggo sinar UV. Saka sèl-sèl rusak lan nekrotik (sèl kang mati sadurungé wektuné) bakal ditokaké déning sawijining dat kang difusi ing jero sèl séhat ing sekitaré mula ana respon saka sèl séhat kang wujud pengeluaran fitoaleksin. Fitoaleksin bakal dadi tuwuhan nailka numpuk kang cacahé lumayan akèh kanggo nyegah ngrembakané patogen. 
Tuladha-tuladha fitoaleksin kang diasilake déning tuwuhan ya iku:

Manfaat fitoaleksin tumrap Manungsa 
Pirang-pirang studi nembag ngenani potensi senyawa fitoaleksin supaya dadi panganan fungsional tumrap manungsa. Kedadeyan iki disebabake déning senyawa fitoaleksin kang duwé aktivitas antioksidan, aktivitas anti-inflamasi, lan mudunake kolesterol, lan duwé aktivitas anti-kanker mula bisa ningkatake keséhatan manungsa. Salah sawijining senyawa fitoaleksin kang dimanfaatake minangka suplemen ya iku resveratrol. Senyawa iki bisa njaga jantung lan nyegah kanker prostat sarta kanker payudhara.

Cathetan suku 

Tetuwuhan