AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Astinapura utawa 'Hastinapura (Sansekerta: हस्तिनापुर) iku kutha lan Nagar Panchayat ing distrik Meerut, Uttar Pradesh, praja India. Astinapura utawa Hastinapura asal saka tembung Hasti (gajah) + Pura (kutha). Akèh lelakon ing carita Mahabharata sing kadadéan ing Astinapura. Ing mangsa saiki, kutha iki karan Hastinapura, siji kutha cilik sing dumunung ing Uttar Pradesh, leté watara 120 km saka Delhi. Ing kutha iki akèh tinemu objek wisata sing narik kawigatèn kaya Kuil Jain lan Taman Nasional Hastinapur.

Hastinapura sajeroning Mahabharata 

Kutha Astinapura iku pusat papréntahan karajan para Kurawa (keturunan Kuru, Dinasti Kuru) sing uga muncul sajeroning kisah èpik Mahabharata.

Para Ratu Astinapura 

Para Ratu Astinapura iku katurunan Ratu Bharata lan Ratu Kuru, mula karan Wangsa Kurawa (Kuruwangsa). Sajeroning kitab Mahābhārata, kisah séntral Para Ratu Astinapura diwiwiti saka katurunan Prabu Santanu. Prabu Santanu duwé garwa loro, yaiku Dèwi Gangga lan Satyawati. Saka kekarone, Prabu Santanu duwé putra telu, yaiku: Bhisma, Chitrāngada, lan Wicitrawirya. Bhisma lair saka Dèwi Gangga dené Chitrāngada lan Wicitrawirya lair saka Dèwi Satyawati.

Bhisma wis sumpah ora bakal kawin, déné Chitrāngada palastra ing yuswa anom nalika tarung lawan Raja Gandharwa sing jenengé padha. Sauntara iku Wicitrawirya dinikahaké karo loro putri saka Karajan Kasi, yaiku Ambika lan Ambalika. Nanging Wicitrawirya séda tanpa katurunan. Supaya tahta karajan bisa diwarisaké, kaloro randha Wicitrawirya dipasrahaké marang Resi Byasa sing isih duwé gayutan kakrabatan karo kulawarga karajan.

Resi Byasa nganakaké ritual nyuwun anak. Sawetara wektu sawisé iku kaloro randha Wicitrawirya banjur ngandhut. Saka Ambika lair Dréstarastra sing wuta. Saka Ambalika lair Pandhu sing pucet praupané. Saka panyuwunan Dèwi Satyawati, Resi Byasa kersa nerusaké upacara lan Dèwi Satyawati ndangu siji peladèn anama Sudri. Saka peladèn iki lair Widura.

Astinapura ing pewayangan Jawa 
Ing kawruh pedhalangan, Astinapura kaaran Ngastina. Dene kang jumeneng nata ing Ngastina miturut layang Bauwarna yaiku :

 Prabu Palasara sinangkalan: sirna ilanging swara (700) Ehe. 
 Prabu Kresnadipayana (Abyasa) sinangkalan: panêmbahing wong pitu (712) Be. 
 Prabu Pandu Dewanata, sinangkalan: gapura siji anywara (719) Dal. 
 Prabu Dhestarata, sinangkalan: amisaya bujaning pandhita (725) Jimawal. 
 Raden Kurupati, Prabu Suyudana, Prabu Duryudana, R. Jayapitana, sinangkalan: salira sinêmbah ing pandhita (728) Be. 
 Prabu Yudhistira, Prabu Darmaputra, R. Puntadewa bubar prang Bratayuda, sinangkalan: salira warnaning suka (748) Ehe. 
 Prabu Kresnadipayana, R. Parikêsit, rupaning buta pêpitu (751) Dal.
 Prabu Yudayana, sinangkalan: mantri wolu umatur (783) Dal.
 Prabu Gendrayana, sinangkalan: warna anrusing swara (794) Jimakir.

Deleng uga 
 Indraprastha
 Silsilah para Raja Astinapura

Rujukan 

Kutha ing India
Lokasi sajeroning Mahabharata
Batuwarna iku désa ing Kacamatan Batuwarna, Kabupatèn Wanagiri, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Wanagiri
Désa ing Jawa Tengah
Batuwarna, Wanagiri
Ngadireja iku kalurahan ing Kacamatan Éramaka, Kabupatèn Wanagiri, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Kalurahan ing Kabupatèn Wanagiri
Kalurahan ing Jawa Tengah
Éramaka, Wanagiri
Paribasan iku tegesé panggonan sing akèh rejekiné, mesti akèh sing nekani.

Uga delengen 
 Paribasa lan Saloka Jawa

Paribasan Jawa
Nathalia Goyannes Dill Orrico (Rio de Janeiro, 24 Maret 1986) iku aktor filem saka Brazil.

Aktor filem
Lair 1986
Jatireja (Jatirejo), iku désa ing Kacamatan Jatisrana (Jatisrana), Kabupatèn Wanagiri, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.  Désa iki jembaré:-km2 kanthi sing ndunungi watara.

Rujukan

Uga delengen 
 Jatisrana, Wanagiri
 Kabupatèn Wanagiri

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanagiri

Désa ing Kabupatèn Wanagiri
Désa ing Jawa Tengah
Jatisrana, Wanagiri
Corfu (basa Yunani: Κέρκυρα; Kérkyra) iku siji pulo duwèké Yunani yang dumunung ing Sagara Ionia, ing pasisir Albania. Minangka péranganing Prefektur Corfu, jeneng kutha mligi uga Corfu. Padunung pulo iki cacahé 114.000 jiwa.

Uga delengen 
 Yunani
 Kapuloan Ionia

Pranala njaba 

Pulo ing Yunani
Kawi (uga kaloka minangka Kavi) iku jeneng kang diwènèhaké marang sistem panulisan kang asalé saka Jawa lan akèh dipigunakaké ing Asia Kidul-wétan sajeroning prasasti lan naskah-naskah saka abad angka 8 watara 1500 AD  Kawi uga jeneng basa  basa kang dipigunakaké sajeroning prasasti lan tèks, luwih umum ingaran Basa Jawa Kuna ".

Tèks aksara Kawi kang paling wiwitan diweruhi ya iku saka karajan Singasari ing Jawa Wétan. Tulisan kang luwih anyar tinemu ing karajan Majapahit, uga ing Jawa Wétan, Bali, Kalimantan lan Sumatra.
Aksara iki kalebu jinis aksara abugida, tegesé aksara diwaca kanthi aksara swara (vokal) kang kagandhèng. Tandha diakritik dipigunakaké kanggo ngilangi aksara swara lan makili aksara mati (konsonan) murni,utawa makili aksara swara liya.
Sawijining dhokumèn wigati kang tinulis ing aksara Kawi yakuwi Laguna Copperplate Inscription, kang tinemu ing taun 1989  ing Laguna de Bay, ing Manila. Katulis ing dhokumèn mau tanggal Saka era 822, tegesé tanggal 10 Mèi, 900 CE, lan tinulis ing Basa Malayu Kuna kanthi isi sawatara tembung silihan saka Basa Sangskreta lan sawatara tembung kang dudu saka Basa Malayu lan asalé isih durung cetha antara saka Basa Jawa Kuna utawa Basa Tagalog Kuna.

Rujukan

Uga delengen 
 Baybayin
 Hanunoo
 Tagbanwa

Pranala njaba 
Tiongson J. F., (2008). Laguna copperplate inscription: a new interpretation using early tagalog dictionaries. Bayang Pinagpala. Retrieved September 10, 2008, from http://www.bayangpinagpala.org/

Kawi
Aksara Pallawa (aksara Carakan: ꦥꦭ꧀ꦭꦮ) utawa kadhangkala ditulis minangka Pallava iku aksara kang asalé saka India pérangan kidul. Aksara iki wigati tumrap sajarah di Indonésia amarga minangka aksara babon kang nurunaké aksara-aksara Nusantara.

Ing tlatah Nusantara bukti paling wiwitan yaiku Prasasti Mulawarman ing Kutai, Kalimantan Wétan kang asal saka abad angka 5 Masèhi. Bukti tulisan paling wiwitan kang ana ing Jawa Kulon lan sisan pulo Jawa, yaiku Prasasti Tarumanagara kang asal saka tengahan abad angka 5, uga tinulis nganggo aksara Pallawa.

Jeneng aksara iki asal saka Dinasti Pallava kang naté kuwasa ing kidul India antara abad angka 4 nganti abad angka 9 Masèhi. Dinasti Pallava yaiku dinasti kang nganut aliran Jainisme.

Aksara Pallawa Nusantara sajeroning Gambar 
 Aksara Bugis Lontara

 Aksara Jawa

 Aksara Bali

 Aksara Sunda Kaganga

 Aksara Rejang 

 Aksara Rencong

 Aksara Batak
 Aksara Pegon
 Aksara Merapi Merbabu

Deleng uga 
 Prasasti Nusantara
 Aksara Nusantara

Owah-owahan Aksara Pallawa menyang Aksara-Aksara Nusantara

Komputerisasi Aksara Pallawa Nusantara

Aksara Pallawa Nusantara sajeroning Unicode 
 Aksara Jawa |versi 11.0|A980-A9DF
 Aksara Bali |versi 11.0|1B00-1B7F
 Aksara Bugis |versi 11.0|1A00-1A1F
 Aksara Batak |versi 11.0|1BC0-1BFF
 Aksara Rejang |versi 11.0|A930-A95F
 Aksara Sundha |versi 11.0|1B80-1BBF

Pranala njaba 
 Aksara Pallawa Nusantara

Pallawa
Bayu bisa tegesé:

 Angin
 Bathara Bayu, paraga wayang lan déwa ing mitologi Hindhu
Basa Viètnam (tiếng Việt, uga tiếng Việt Nam atawa Việt ngữ), iku basa resmi Vietnam (Việt Nam).

Basa Viètnam iku basa ibu suku Viètnam (87% saka kabèh sing ndunungi Vietnam) lan punjul 2 yuta émigran Viètnam (akèh sing ing Amérika Sarékat). Saliyané iku, basa iki uga wujud basa angka loro kanggo ètnis minoritas ing Viètnam.

Sanajan ngandhut akèh tembung-tembung serepan saka basa Tionghoa lan asliné ditulis sajeroning aksara Tionghoa, para ahli basa nganggep basa Vietnam minangka basa Austroasiatik.

Viètnam saiki migunakaké aksara Latin sajeroning tulisan.

Pirsani uga 
 Aksara Nom - aksara biyèn basa Viètnam

Pranala njaba 

 Vietnamese 101 Sinau Basa Vietnam
 Basa Vietnam ing Ethnologue.com

 
Basa ing Taiwan
Kulawarga basa Austroasiatika kang kanthi barès ateges “Asia Kidul”, iku sawijining kulawarga basa-basa kang dicaturaké ing Asia Kidul-Wétan lan Asia Kidul. Ing antarané basa-basa kang kalebu kulawarga basa iki, mung basa Vietnam, basa Khmer, lan basa Mon kang duwé cathetan sajarah kang dawa. Basa Vietnam lan basa Khmer duwé status basa resmi (basa Vietnam ing Vietnam lan basa Khmer ing Kamboja), sauntara basa Santali lan basa Khasi duwé status basa resmi ing tingkat praja ing India. Basa liya saka rumpun iki dicaturaké déning saklompok cilik masarakat.

Rumpun basa Austroasiatika nyebar kapisah-pisah ing India, Bangladesh, lan Asia Kidul-Wétan, dipisahké déning laladan ing endi basa-basa liya dituturaké. Sacara wiyar dipercaya yèn kulawarga basa Austroasiatika wujud basa asli laladan ing Asia Kidul-Wétan lan pérangan wétan anak bawana India, lan yèn kulawarga basa liya ing laladan iku kalebu Indo-Éropah, Tai-Kadai, Dravida, lan Sino-Tibet, iku asil saka migrasi manungsa kang dumadi ing tembé wuri. (Minangka conto, ana tembung-tembung basa Austroasiatika ing kulawarga basa Tibeto-Burma ing Nepal wétan.) Sapérangan ahli basa wis nyoba mbuktèkaké yèn kulawarga basa Austroasiatika sakerabat karo kulawarga basa Austronesia, saéngga minangka rumpun gedhé Austrik.

Basa Austroasiatika kanthi skematis 
Rumpun basa Austroasiatika kanthi skematis:

Austroasiatika
 basa Munda
 basa Mundari
 basa Santali
 basa Mon-Khmer
 basa Mon
 basa Vietnam
 basa Khmu
 basa Asli

Pranala njaba 

Mon-Khmer.com: Lectures by Paul Sidwell 
Ethnologue classification
Mon-Khmer languages at SEAlang
Tèks Hindhu iku sawatara buku lan tèks ngenani Hindhuisme.  Tèks Hindhu sing wigati antarané:
Wedha
Brahmana
Upanishad
Purana
Loro naskah épik sing wigati ya iku Ramayana lan Mahabharata.  Kaloroné tinulis ngango Basa Sangskreta.

Hindhu
Tèks Hindhu
Piraeus iku kutha ing Attika, Yunani, ing sisih kidulé pusat Atena.
 
Pedndngk Piraeus cacahé 175.697 jiwa (2001).

Populasi

Kutha kembar 
 Marseille, Prancis 
 Worcester, Massachusetts, Amérika Sarékat 
 Ostrava, Républik Ceko 
 Baltimore, Maryland, Amérika Sarékat 
 Galaţi, Rumania  sejak tahun 1985
 Varna, Bulgaria

Walikota Piraeus 
 Christos Agrapidis (1999-2006)
 Panagiotis Fasoulas (2007- )

Universitas lan lembaga tèknologi 
 Universitas Piraeus
 Lembaga Pendidikan Teknologi Piraeus

Rujukan

Pranala njaba 

 Kota Pireas 
 Otoritas Pelabuhan Piraeus
 Singa Marmer Piraeus

Kutha ing Yunani
Basa Turki kagolong basawangsa Turki paling kulon, lan kanthi gunggung penutur paling akèh yèn dibandingaké karo basa-basa Turki liyané.

Mulabuka 
Basa Turki wiwitané saka Asia Tengah yaiku golongan sing diarani golongan Oguz sing pindhah-pindhah nganti tekan jazirah Anatolia, Asia Cilik. Basa cawang Oguz iki samsaya suwé banjur owah. Golongan Oguz iki nyebar wiwit Anatolia nganti Supitan Bosporus. Golongan sing nggawa basa iki yaiku golongan Seljuk ing abad kaping 10. Miwiti Islam dianut masarakat Turki, basa Turki ing wewengkon Anatolia wiwit nyerep manéka kosakata saka basa Arab lan basa Pèrsi. Basa Turki sabanjuré ing abad 15 nggayuh puncak kejayaané ing mangsa Kalipah Usmaniyah. Ing jaman Usmaniyah iki, basa Turki ditulis nganggo sajinis Aksara Arab. Nanging, wiwit taun 1928, Mustafa Kemal Atatürk, sing diwanuhi minangka bapak Turki Sekuler ngupaya nggawa Turki dadi modhèren lan ngganti kabèh pangeja basa Turki nganggo aksara Latin.

Panggolonging basa 
Basa Turki iku anggota cawang saka Basa-basa Turki, sing dumadi saka basa Turki Gagauz lan basa Turki Khorasani. Kagolong subklompok Turki Kidul, sing kagolong sajeroning golongan basa Ural-Altai utawa basa Turkik.

Laladan sebaran tutur 
Basa Turki dituturaké ing Turki lan 35 nagara liyané. Basa iki dituturaké ing Bulgaria watara 1 yuta jiwa, Ellas watara 100 èwu jiwa, Républik Turki Siprus Lor watara 18% sing ndunungi Siprus, Makedonia watara 86.591 jiwa, Rumania ing kawasan Dobruja lan Uzbekistan, basa iki uga karan basa Osmanli.

Status resmi 
Basa Turki dadi basa resmi ing Turki lan Républik Turki Siprus Lor. Saliyané iku, uga diajaraké ing pawiyatan-pawiyatan pariklumpuk (Ind: komunitas) Turki ing Bulgaria, Ellas, Makedonia lan Rumania.

Carabasa 
Basa Turki kapérang dadi sawatara carabasa, kaya déné carabasa Danubia sing dituturaké ing tlatah Balkan, Gaziantep, Sanliurfa, Edirne, Razgrad, Dinler, Rumelia, Karamanli lan Eskisehir.

Tatatulis 
Ing jaman Kalipah Usmaniyah, basa Turki ditulis nganggo sajinis Aksara Arab, nanging wiwit taun 1928, basa Turki ditulis nganggo Aksara Latin sing diowahi, contone ana ing aksara ç, ğ, ı, ö, lan ü.

Aksara Wyanjana Turki : Aksara Wyanjana Jawa

H : Ha

N : Na

Ç : Ca

R : Ra

K : Ka

S : Sa

Ş : Sya (Śa)

V : Va

L : La

P : Pa

F : Fa

D : Dha

C : Ja

J : Zya (Źa)

Y : Ya

M : Ma

G : Ga

Ğ : Gha

B : Ba

T : Tha

Aksara Swara Turki : Aksara Swara Jawa

A : Ah

İ : I

I : Û

U : U

Ü : Ü

E : E

O : O

Ö : Œ

Conto têmbung 
Aturan Wilujeng

Merhaba: Wilujêng

Selam: Wilujeng (kasar)

Günaydın: Wilujeng enjing

İyi günü: Wilujeng siyang/sore

İyi akşamlar: Wilujeng sore/dalu

İyi geceler: Wilujeng dalu

Güle güle: Dhadhah

Görüşürüz: Wilujeng pirsa malih

Teşekkür ederim: Matur nuwun

Rica ederim: Sami-sami

Afferdersin: Nuwun sewu, nyuwun pangapunten

Tetembungan Purusa

Ben: aku/kula

Sen : kowe

Siz: kowe kabèh/panjenengan

O: dheweke/barang iku

Angka

Bir: siji

Iki: loro

Üc: telu

Dört: telu

On: papat

Yirmi: rongpuluh

Cathetan sikil

Deleng uga 

 Basa Turki Osman
 Basa Turki Anathole
 Basa Turki Kiprus
 Basa Turki Karaman
 Pratélan Basa

Pranala njaba 
 Wikibooks - Belajar Basa Turki

 
Turki
Basa Afro-Asiatik iku rumpun basa kanggo anggota mèh 240 basa lan 285 yuta penutur sing sumebar ing laladan Afrika Lor, Afrika Wétan, Sahel, lan Asia Kidul-Kulon. Jeneng liya tumrap rumpun basa iki ya iku Afrasia, Hamito-Semitik (ora dianggo manèh), Lisramic (Hodge 1972), Erythraean (Tucker 1966). Sajeroning rumpun basa iki kalebu basa-basa tinulis klasik sing duwé sajarah dawa, malah paling dawa,kaya déné basa Arab, basa Ibrani, basa Amharik, lan basa Koptik. Basa Arab duwé prabawa kuwat marang basa Melayu/basa Indonesia amarga panggunaan minangka basa kitab suci agama Islam. Siji-sijiné basa Afroasiatik sing didadèkaké basa resmi ing Uni Éropah ya iku basa Malta.

Subrumpun basa ini ya iku:
 Basa-basa Berber
 Basa-basa Chadik
 Basa-basa Egiptik/Koptik
 Basa-basa Semitik
 Basa-basa Kushitik
 Basa Beja (subklasifikasi kontroversial; kanthi umum kalebu minangka basa Kushitik)
 Basa-basa Omotik (kontroversial; kadhangkala dianggep Afroasiatik jaba)

Bibliografi etimologi 
Sawetara sumber utama etimologi Afro-Asia kalebu:
 Marcel Cohen, Essai comparatif sur la vocabulaire et la phonétique du chamito-sémitique, Champion, Paris 1947.
 Igor M. Diakonoff et al., "Historical-Comparative Vocabulary of Afrasian", St. Petersburg Journal of African Studies No. 2-6, 1993-7.
 Christopher Ehret. Reconstructing Proto-Afroasiatic (Proto-Afrasian): Vowels, Tone, Consonants, and Vocabulary (University of California Publications in Linguistics 126), California, Berkeley 1996.
 Vladimir E. Orel dan Olga V. Stolbova, Hamito-Semitic Etymological Dictionary: Materials for a Reconstruction, Brill, Leiden 1995

Sumber 
 Bernd Heine dan Derek Nurse, African Languages, Cambridge University Press, 2000 - Bab 4
 Merritt Ruhlen, A Guide to the World's Languages, Stanford University Press, Stanford 1991.
 Lionel Bender et al., Selected Comparative-Historical Afro-Asiatic Studies in Memory of Igor M. Diakonoff, LINCOM 2003.
 Ethnologue
 Russell G. Schuh, Chadic Overview .
 African Language History (pdf), Roger Blench
 Zuckermann, Ghil'ad (2012), Burning Issues in Afro-Asiatic Linguistics .
 Zuckermann, Ghil'ad (2003), Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew, Palgrave Macmillan (ISBN 9781403917232)
 Zuckermann, Ghil'ad (2014), Jewish Language Contact (=International Journal of the Sociology of Language 226).

Uga delengen 
 Basa-basa Afrika

Pranala njaba 
 Perbandingan rekonstruksi Orel-Stolbova dengan Ehret
 The Origins of Afroasiatic olèh Paul Newman
Kéré nemoni malem iku paribasa sajeroning Basa Jawa sing tegesé wong kang bedhigasan utawa murang tata, amarga ketemu samubarang sing nyenengaké tanpa kinira. Paribasan sing duwé makna amèh padha yakuwi Kéré munggah balé sing tegesé wong sing drajadé asor ndilalah nemu kanugrahan sing ora kanyana mula banjur solah tingkahé murang tata.

Uga delengen
 Watek Jawa
 Paribasa lan Saloka Jawa

Paribasan Jawa
Ladak kecangklak iku Paribasa sajeroning Basa Jawa sing tegesé wong kang angkuh nemoni pakewuh marga tumindake dhéwé.

Uga delengen
 Paribasa lan Saloka Jawa

Basa Jawa
Paramasastra
Injil Rabbula (disinggahaké ing Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, cod. Plut. I, 56) iku sawijining naskah manuskrip Suriah sing mawa sunggingan. Manuskrip iki asalé saka abad kaping 6. Manuskrip iki salah sawijining conto produk naskah sinungging Bizantium sing digawé ing Asia Cilik.

Naskah
Alkitab
Nduweni sipat sabar kang tanpa upama, sanajan di pacul, digaru lan diluku, nanging malah ndadèkaké kesuburan kang bisa nuwuhaké sawernane tetuwuhan kang bisa di unduh, mènèhi sakabehing kang di kandut ing sanjerone bumi tanpa bisa entek marang sapa baé ora pilih kasih, mènèhi panguripan marang sekabehing mahluk, jalma manungsa, kéwan lan thetukulan.
Adikarta iku désa ing Kacamatan Adimulya (Adimulyo), Kabupatèn Kebumèn (Kebumen), Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Adimulya, Kebumèn
 Kabupatèn Kebumèn

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Kebumèn
Bojongsari  iku salah siji désa  ing Kacamatan Alian, Kabupatèn Kebumèn (Kebumen), Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Alian, Kebumèn
 Kabupatèn Kebumèn

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Kebumèn
Garung  iku salah siji désa  ing Kacamatan Garung, Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Kaanan 
Laladan iki kalebu laladan tetanen amarga ana ing pérénging Gunung Sumbing kang banget subur jalaran duwé lemah vulkanis lan suhu sing adhem. Kasil tetanèn saka laladan iki kaya ta janganan, palawija, lan tembako. Désa Garung wis kondhang ing ngendi-endi minangka désa sing duwé jalur kanggo munggah gunung Sumbing.

Pos Munggah Gunung 
Salah siji pos munggah Gunung Sumbing ana ing désa iki. Panggonané pos udakara 500 metèr saka dalan utama Wanasaba-Temanggung. Sarana kanggo para pendhaki wis cepak ing kéné kaya ta padusan, panggonan léséhan karo turu lan lerèné para pendhaki. Ing pos iki para pendhaki bisa pratélan dhisik sadurungé munggah gunung lan bisa nyepakaké apa-apa sing durung cumawis kaya panganan lan banyu amarga ing jalur pendhakian rada angèl lan ora ana sendang.

Rujukan

Uga delengen 
 Garung, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Maron iku désa ing Kacamatan Garung, Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Latar wuri 
Masarakat Désa Maron mayoritasé tani, sanadyan lahané terbatas banget. Komoditas andalan para tani Désa Maron yaiku waluh jipang, rata-rata sadinaé bisa olèh 5-8 ton. Rega kang asor dhéwé sawijiné Rp 300, nanging bisa tekan Rp 1.500 (2010).

Pawiyatan rata-rata namung tekan SLTP.  Iku waé wiwit taun 2007 déné ana yayasan kang ngadegaké SMP Darul Falah, sadurungé iku rata-rata namung SD I utawa SD II, MIMA. Para anom désa kang ora nduwé lahan tani, akèhé banjur nyambut gawé sajeroning babagan konstruksi. Ing Kabupatèn Wanasaba utawa ing kutha-kutha gedhé liyané ing Indonésia, mligi ing  Jakarta.

Rujukan

Delengen  uga
 Garung, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Kauman iku désa ing Kacamatan Kaliwira (Kaliwiro), Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Kaliwira, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Karangluhur  iku salah sawijining désa  ing Kacamatan Kertek, Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.   Dumadi saka Patang(4) dhusun yaiku:Krakal, Kliwonan ,Marong lan Gasana.

Uga ana 9  pedukuhan yaiku Krakal pesantren, Krakal Tamanan ,
Kliwonan, Kenjuran, Marong, sidomukti, Gasana, Sijalak lan langgeng

Désa iki wewatesan:

Sumbering Hurip:

Marong, Gasana, Sijalalak dan langgeng Sentra 
Kerajinan Anyaman Bambu,

Kliwonan dan Kenjuran sentra pertukangan dan 
Sayuran,

Krakal Sentra Rengginang, Sidamukti sentra Pegawai (PNS).

Pangukuh Kamukten:

Distrik Korem, Kantor Désa, Ulah raga Hall, K.U.D, SDN1, SDN2, MI, TK, lan SMPN1

Karangluhur:

Iku cikal bakale majune  Perekonomian Kota Kacamatan Kertek,

Wes dadi tinular Saben jam 8 bengi Tumeka jam 3 esok,

para pedagang Kubanan,wineh lan kerajinan pring,Wes pada lumaku saka ndusune menyang Pasar kertek.

Mula aja Kaget yèn saiki Pasar kertek dadi pasar sing Pertama  Aktiv nganti 24 jam.

Ing tlatah Kabupatèn Wanasaba.

Amba Désa / sub 287,33 ha, dumadi saka:

   Sawah 190 Ha
    Tegalan 26,40 Ha
    Pekarangan 35,48 Ha
    Hutan nagara-Ha
    Tanah bengkok 26,25 Ha
    Lain-lain 9,20 Ha

Deleng uga 
 Karangluhur, Kertek, Wonosobo
 Kertek, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Mantri Jaban Rangkah Améika Sarékat (basa Inggris: United States State Secretary utawa United States Secretary of State) iku pimpinan saka Departemen Jaban Rangkah Améika Sarékat, sing magepokan karo urusan jabang rangkah. Mantri iki minangka anggota saka Kabinèt Présidhèn Améika Sarékat. Mantri Jaban Rangkah Amérika Sarékat wujud kalungguhan paling dhuwur sajeroning kabinèt, ya iku urutan angka 4 yèn Présidhèn Amérika Sarékat ana alangan utawa tilar donya.
Mantri Jaban Rangkah Amérika Sarékat wektu iki ya iku Hillary Clinton kanggo mangsa kalungguhan 2009-2013.

Pratélan Mantri

Pratélan Pejabat Sauntara Mantri

Uga delengen 
 Wakil Mantri Jaban Rangkah Améika Sarékat
 Asisten Mantri Luar Negeri Amérika Sarékat
 Asisten Kedua Mantri Luar Negeri Amérika Sarékat

Rujukan

Pranala njaba 
 The Department of State's organization page.
 The Department of State's list of current or former positions and titles.
 Daftar Menteri Luar Negeri AS

Jaban Rangkah
Pamaréntahan Amérika Sarékat
Mantri Jaban Rangkah Amérika Sarékat
Amérika Sarékat
Déwi Sri punika déwi pari lan kasuburan ing pulo Jawa lan Bali. Déwi punika dipuja lan dimulyakaken wong Jawa, Sundha, lan Bali saking jaman purwa. Déwi Sri dianggep minangka ibu kahuripan.

Wayang
Bumitirta utawa Bumitirto iku désa ing Kacamatan Selamerta (Selomerto), Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Deleng uga 
 Selamerta, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Basa Mengkasar, uga ingaran minangka basa Makasar utawa Mangkasarak iku basa Austronésia kang dituturaké déning wong Mangkasar ing sapérangan tlatah Sulawési Kidul, Indonésia. Basa iki duwé aksara dhéwé, kang diarani Aksara Lontara, nanging saiki akèh uga kang ditulis nganggo aksara Latin. Aksara Lontara asal saka aksara Brahmi kuna saka India.
Sawetara conto tembung utawa ukara sajeroning basa Mangkasar (sajeroning aksara Latin):

Pranala njaba 
 Huruf Lontara dan Mangkasar
 Lontara Alphabet in Unicode
 Daftar peribasa dalam Basa Bugis dan Basa Mangkasar di Wikiquote

 
Mangkasar
Pratélan basa ing Sumatra iki awujud pratélan basa kang kasebar ing Pulo Sumatra, Indonésia.

Pranala njaba 
 

Sumatra
Pratélan basa ing Sulawesi

Basa Andio
Basa Aralle-Tabulahan
Basa Bada
Basa Bahonsuai
Basa Bajau, Indonesia
Basa Balaesang
Basa Balantak
Basa Bambam
Basa Banggai
Basa Bantik
Basa Baras
Basa Batui
Basa Behoa
Basa Bentong
Basa Bintauna
Basa Boano
Basa Bobongko
Basa Bolango
Basa Bonerate
Basa Budong-Budong
Basa Bugis
Basa Bungku
Basa Buol
Basa Busoa
Basa Campalagian
Basa Cia-Cia
Basa Dakka
Basa Dampelas
Basa Dondo
Basa Duri
Basa Enrekang
Basa Gorontalo
Basa Kaidipang
Basa Kaili, Da’a
Basa Kaili, Ledo
Basa Kaili, Unde
Basa Kaimbulawa
Basa Kalao
Basa Kalumpang
Basa Kamaru
Basa Kioko
Basa Kodeoha
Basa Konjo, Pasisir
Basa Konjo, Pedalaman
Basa Koroni
Basa Kulisusu
Basa Kumbewaha
Basa Laiyolo
Basa Lasalimu
Basa Lauje
Basa Lemolang
Basa Liabuku
Basa Lindu
Basa Lolak
Basa Maiwa
Basa Makassar
Basa Melayu Makassar
Basa Melayu Manado
Basa Malimpung
Basa Mamasa
Basa Mamuju
Basa Mandar
Basa Moma
Basa Mongondow
Basa Mori Atas
Basa Mori Bawah
Basa Moronene
Basa Muna
Basa Napu
Basa Padoe
Basa Pamona
Basa Panasuan
Basa Pancana
Basa Pannei
Basa Pendau
Basa Ponosakan
Basa Rahambuu
Basa Rampi
Basa Ratahan
Basa Saluan
Basa Sangir
Basa Sarudu
Basa Sedoa
[[Basa #Basa Seko Padang
Basa Seko Tengah
Basa Selayar
Basa Suwawa
Basa Tae’
Basa Taje
Basa Tajio
Basa Talaud
Basa Taloki
Basa Talondo’
Basa Toala’
Basa Tolaki
Basa Tomadino
Basa Tombelala
Basa Tombulu
Basa Tomini
Basa Tondano
Basa Tonsawang
Basa Tonsea
Basa Tontemboan
Basa Topoiyo
Basa Toraja-Sa’dan
Basa Totoli
Basa Tukang Besi Lor
Basa Tukang Besi Kidul
Basa Ulumanda’
Basa Uma
Basa Waru
Basa Wawonii
Basa Wolio
Basa Wotu

Rujukan

Uga delengen

Pranala njaba 

Pratélan basa
Trimulya iku désa ing Kacamatan Wadhaslintang (Wadaslintang), Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. Wonten Désa Trimulyo dipunpérang dados tigo dhusun geh punika Trimulyo I dhusun jebengan, Trimulyo II dhusun Gawaran salajengipun Trimulyo III geh punika dhusun kalisat. Letak géografis désa trimulyo geh punika daerah pagunungan, mata pencaharian warga désa trimulyo sapérangan ageng gehpunika sebagai wong tani, pekebun, peternak ugi wonten sapérangan kang gadah usaha wonten babagan niaga utawi pedagang..

Ingkang wonten dhusun trimulyo I katahipun dados wong tani, Trimulyo II kathah ingkang dados pedagang ugi wonten Trimulyo III geh punika sapérangan ageng wong tani, pedagang ugi peternak. ternak ingkang dipunayahi dhumateng warga trimulyo III geh punika Puyuh, Ayam Negri, Ayam bangkok, peksi ugi mendo. Wonten désa trimulya tiap dhusun dipunwujud kelompok tani, ugi nerasaken progran saking pamaréntah.

Rujukan

Uga delengen 
 Wadhaslintang, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba

Pranala njaba 
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Prasasti Plumpungan utawa Prasasti Hampran ya iku prasasti kang manggon ing Dukuh Plumpungan, Kelurahan Kauman Kidul, Kecamatan Sidareja, Kutha Salatiga, Provinsi Jawa Tengah, kang migunakaké basa Sansekerta lan Basa Kawi. Prasasti punika dipunserat ngginakaken tatah petak "persegi" papat wonten garis ganda ingkang njorok mlebet lan medal wonten ing sudutipun.  Prasasti iki dadi pratandha mula bukané tlatah Salatiga.
Prasasti iki mèngeti sajarah bab asal-usulé kutha Salatiga, ya iku saka critané Ki Ageng Pamanahan. Prasasti Plumpungan iku dadi “ikon” Kutha Salatiga. Prasasti iki ditulis déning sawijining Citraleka utawa saiki kerep diarani pujangga utawa panulis. Saliyané Citraleka ya ana Pandhita utawa Resi ya ana sing mèlu ngréwangi  nalika nggawé Prasasti Plumpungan. Ditulis mawa basa Jawa Kuna.

Alihaksara 
//Srir = astu swasti prajabyah sakakalatita 672/4/31/..(..)
 Jnaddyaham //O//
 //dharmmartham ksetradanam yad = udayajananam yo dadatisabhaktya
 hampragramam triaramyamahitam = anumatam siddhadewyasca tasyah
 kosamragrawalekhaksarawidhiwidhitam prantasimawidhanam
 tasyaitad = bhanunamno bhuwi bhatu yaso jiwitamcatwa nityam

Jarwan 
 Muga-muga ing kabagyan! Rahayu rakyat sakabèhé! Taun Saka wis lumaku 672/4/31 (24 Juli 760 M) ing dina Jumat
 tengah dina
 Saka panjenengané, dhumateng agama kanggo bekti mring Maha Inggil, wus anugrahaké lemah utawa taman, supaya mènèhi kabagyan marang wong-wong iku
 ya iku désa Hampra sing manggon ing tlatah Trigramyama (Salatiga) kanthi pasetujon saka Siddhdewi (Sang Dewi sing Sampurna utawa Mendhiang) wujud tlatah perdhikan
 katetepaké kanthi tulisan aksara utawa prasastri sing tinulis migunakaké pucuking palem.
 saka panjenengané sing ajejuluk Bhanu. (lan wong-wong iku) kanthi wangunan suci utawa candhi iki. Tansah nemoni urip salawasé

Pertalan 

Sejarawan sing bisa nerjemahaké tulisan kanthi jangkep ya iku ahli épigraf Dr. J.G. de Casparis. Banjur dijangkepi manèh karo Prof. Dr. R.Ng. Poerbatjaraka.
Saka tulisan iku pramila didadèkaké tanggal 24 Juli iku minangka Dina Miyosé Kutha Salatiga lan dipèngeti saben taun.

Rujukan

Kapustakan 

Buku

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Buku lawas

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Jurnal

 
 
 
 
 
 
 

Majalah

Pranala jaba 

 Pekerja Pembuat Batik Plumpungan
 Upaya Pengenalan Batik Plumpungan

Prasasti Nusantara
Basa Dénmark iku basa Jérmanik Lor sing panyaturé watara 5,5 yuta wong ing Dhènemarken lan ing Grunlan, Jérman, Nurwègen, Swèdhen, Kanadha, Uni Émirat Arab lan Amérika Sarèkat. Basa Dénmark dadi basa resmi ing Nurwègen nganti taun 1830-an lan ing Èslan nganti taun 1944. Saiki basa Dhènemarken minangka basa asing pisanan sing disinau ing Èslan.

Aksara 
Aksara Dhènemarken padha karo aksara Latin lumrahé, nanging duwé huruf-huruf sing ora ana sajeroning tulisan Latin kaya æ, ø, lan å. Abjad kaya C, Q, W, X lan Z mung dianggo ing serapan tembung manca.

Pranala njaba 

 Basa Denmark di Omniglot
 Learn Danish online

 
Dénmark
Dhénemarken
Banyukembar iku désa ing Kacamatan Watumalang, Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Watumalang, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Wadhuk Kedhungamba utawa Kedung Amba iku sawijining wadhuk ing Jawa Tengah sing dunungé antarané Kabupatèn Boyalali, Kabupatèn Grobogan lan Kabupatèn Sragèn. Wadhuk sing jembaré 6.576 hèktar iki ngèremaké 37 désa, 7 kacamatan ing 3 kabupatèn. Wadhuk mau mbanyoni sawah ing tlatah saubengé lan minangka sumber tenaga listrik kanthi kakuwatan watara 20 mégawatt. Wadhuk sing dibéayani déning Bank Donya lan APBN iki diwiwiti ing taun 1985 lan rampung ing taun 1989. Watara 5.268 kulawarga kélangan lemah lan papan dunungé nalika pembangunan wadhuk iki saéngga nuwuhaké protès sing kawentar minangka kasus Kedhungamba.

Uga delengen 
 Kabupatèn Boyalali
 Kabupatèn Grobogan
 Kabupatèn Sragèn

Pranala njaba 
 "Warga Eks Kedung Ombo di Bengkulu Hidup Miskin"  (kliping nakertrans.go.id)
 "Yang Terlupakan dari Kasus Kedung Ombo", Kompas
 "Pemprov Jawa Tengah Didésak Selesaikan Masalah Kedung Ombo", Kompas
 "Warga Kedung Ombo Labrak Komnas HAM" , Bernas

Wadhuk
Wadhuk ing Jawa Tengah
Wadhuk ing Indonésia
Alfabèt iku tembung asal saka basa Yunani, saka rong aksara wiwitan sajeroning tulisan mau, ya iku aksara alfa lan beta. Makna tembung iki yaiuku sawijining sistem panulisan kang mawa dhasar fonem vokal lan konsonan. Alfabet béda karo abjad, kang racaké ora duwé lambang vokal, lan béda karo abugida lan aksara silabis, kang saben aksara (huruf) é nglambangaké fonèm nanging sajeroning wangun suku tembung.

Sawjining fonèm kang ora dikandhut sajeroning sawiji alfabet bisa ditulis nganggo dwihuruf utawa tandha diakritik (akut, aksèn, tilda, lsp), kang biyasa ana ing alfabèt Latin. Contoné dwihuruf /ng/ tumrap fonèm  (konsonan sengau langit-langit mburi) sajeroning basa Indonésia; huruf N kanthi tandha tilda (Ñ) tumrap fonèm  (konsonan sengau langit-langit) sajeroning basa Spanyol.

Sistem panulisan kang ana yakuwi:
 abjad
 alfa-silabik
 silabik
 logogram

Uga delengen 
 Aksara Latin
 Aksara Yunani
 Abjad Arab
 Aksara Jawa
 Aksara Jawi
 Aksara Ibrani
 Katakana lan Hiragana
 Pratélan istilah linguistik

Linguistik
Ortografi
Wadhuk Selarama utawa Seloromo iku wadhuk sing dumunung ing pèrèng sisih wétan gunung Muria. Sacara administratif, wadhuk iki dumunung ing kecamatan Gembong kabupatèn Pathi Provinsi Jawa Tengah, Indonésia. Wadhuk iki digawé déning pamaréntah kolonial Walanda watara taun 1930. Ing sisih kulon wadhuk iki uga ana wadhuk Gunung Rawa sing adadi salah siji pangisi banyu menyang wadhuk iki.

Waduk sing sapérangan gedhé dumunung ing désa Gembong kecamatan Gembong kabupatèn Pathi iki, saiki dadi sumber panguripan tumrap désa Gembong lan saubengé. Saliyané minangka sumber banyu kanggo lahan pertanian (sawah) ing kecamatan Gembong lan kecamatan-kecamatan saubengé kaya Wedarijaksa, Juwana, Tlogowungu, lan Pathi uga dianggo lokasi pambudidayan iwak banyu tawa.

Dunungé sing ana ing tengah-tengah kutha krajan kecamatan saéngga gampang diaksès, ndadèkaké lokasi iki minangka salah siji papan wisata alternatif ing kabupatèn Pathi. Saliyané iku ing saubengé wadhuk kerep dianggo papan wisata kémah]].

Uga delengen 
 Pratélan tlaga lan wadhuk ing Indonésia
 Kabupatèn Pathi
 Gembong, Pathi

Wadhuk
Wadhuk ing Kabupatèn Pathi
Wadhuk ing Jawa Tengah
Selarama
Kabupatèn Pathi
Gembong, Pathi
Wadhuk Sempor iku wadhuk sing dumunung ing Kabupatèn Kebumèn, Provinsi Jawa Tengah. Wadhuk iki jembaré watara 6.363 Ha, lan dumunung ing 7 kilomèter saloré kutha Gombong. Leté saka Kebumèn kurang luwih 20 Kilomèter. Saliyané nyadiakaké banyu kanggo irigasi persawahan, wadhuk iki uga kanggo nggerakaké turbin PLTA lan PDAM. Minangka objèk wisata, Wadhuk Sempor dipepaki manéka fasilitas, kaya speedboat, slowboat, bèbèk dayung sarta prau dayung.
Ing Taun 1967 wadhuk iki jebol, ndadèkaké banjir bandang lan akèh kurban jiwa.

Uga delengen 
 Pratélan tlaga lan wadhuk ing Indonésia

Pranala njaba 
 Dinas Perhubungan lan Pariwisata Jawa Tengah

Wadhuk
Wadhuk ing Jawa Tengah
Wadhuk ing Indonésia
Wadhuk Wadhaslintang inggih punika wadhuk ingkang dumunung ing tapal wates Kacamatan Wadhaslintang Kabupatèn Wonosobo kaliyan Kabupatèn Kebumèn Provinsi Jawa Tengah. Wadhuk punika dipunyasa ing warsa 1992, kanthi gadhah wiyar 2. 262 Ha. Jarak antawisipun Wadhuk Wadhaslintang saking kutha Wanasaba kinten-kinten 40 km dhateng arah kidul kanthi ngliwati margi ingkang makelok-kelok.

Manut geografisipun, Wadhuk Wadhaslintang dumunung ing Désa Sumber Rejo, Kacamatan wadhaslintang, Kabupatèn Wanasaba. Nanging objek wisata Wadhuk Wadhaslintang dipunkelola déning dinas lingkungan Kabupatèn Kebumèn.

Wadhuk Wadhaslintang dados papan rekreasi ingkang saé. Sasanesipun punika wadhuk punika ugi gadhah mumpangat ingkang mligi sanget kanggé pagesangan warga ing wewengkon sakiwa-tengenipun. Mumpangatipun wadhuk punika inggih punika: kanggé ngingu ulam, nyegah banjir, nampung toya, Pembangkit Listrik Tenaga Toya lan papan pariwisata.

Wadhuk Wadhaslintang dipunkupengi bukit-bukit ingkang inggil. Wajar sanget manawi wewengkon ing sakupenge wadhuk punika gadhah hawa ingkang seger. Sasanesipun punika bukit-bukit kasebat nambahi endahing wadhuk damelan wau.

Pirsanen ugi 
 Pratélan tlaga lan wadhuk ing Indonésia

Cathetan suku

Pranala njawi 
 Dinas Perhubungan lan Pariwisata Jawa Tengah

Wadhuk
Wadhuk ing Jawa Tengah
Wadhuk ing Indonésia
Wadhuk Saguling iku wadhuk sing dumunung ing Kabupatèn Bandhung Kulon, provinsi Jawa Kulon. 
Wadhuk iki minangka salah siji saka telu wadhuk sing mbendung ilèn Kali Citarum ya iku kali sing gedhé dhéwé ing Jawa Kulon. Loro wadhuk liyané ya iku Wadhuk Jatiluhur lan Wadhuk Cirata

Uga delengen 
Pratélan tlaga lan wadhuk ing Indonésia

Pranala njaba 
 Lake Saguling di International Lake Environment Committee 
 Waduk Saguling di Direktori Wisata Bandung 

Wadhuk
Wadhuk ing Jawa Kulon
Wadhuk ing Indonésia
Présidhèn Nigeria iku kepala papréntahan kapilih uga kepala nagara ing Républik Federal Nigeria. Jeneng resminé President of the Federal Republic of Nigeria lan Komandhan Paling Dhuwur sajeroning Angkatan Bersenjata Nigeria. Posisi iki, saiki dijabat Présidhèn Goodluck Ebele Jonathan.

Kaca iki nampilké pratélan présidhèn lan kepala nagara Nigeria wiwit taun 1963.

Domini Nigeria (1960-1963) 
 Elizabeth II: 1 Oktober 1960 - 1 Oktober 1963

Présidhèn Nigeria (1963-1966) 
 Nnamdi Azikiwe: 1 Oktober 1963 - 16 Januari 1966

Mahamantri Nigeria (1960-1966) 
 Abubakar Tafawa Balewa: 1 Oktober 1960 - 16 Januari 1966

Kepala Papréntahan Militèr Federal Nigeria (1966-1979) 
 Johnson Aguiyi-Ironsi: 16 Januari - 29 Juli 1966
 Yakubu Gowon: 1 Agustus 1966 - 29 Juli 1975
 Murtala Mohammed: 29 Juli 1975 - 13 Fèbruari 1976
 Olusegun Obasanjo(Periode ka-1): 13 Fèbruari 1976 - 1 Oktober 1979

Présidhèn Nigeria (1979-1983) 
 Shehu Shagari: 1 Oktober 1979 - 31 Dhésèmber 1983

Kepala Dhéwan Militèr Supreme Nigeria (1983-1985) 
 Muhammadu Buhari: 31 Dhésèmber 1983 - 27 Agustus 1985

Présidhèn Dhéwan Armed Forces Ruling Nigeria (1985-1993) 
 Ibrahim Babangida: 27 Agustus 1985 - 26 Agustus 1993

Kepala Nagara Sauntara Nigeria (1993) 
 Ernest Adegunle Oladeinde Shonekan : 26 Agustus - 17 November 1993

Ketua Dhéwan Provisional Ruling Nigeria (1993-1999) 
 Sani Abacha: 17 November 1993 - 8 Juni 1998
 Abdulsalami Abubakar: 8 Juni 1998 - 29 Mèi 1999

Présidhèn Nigeria (1999-Saiki) 
 Olusegun Obasanjo(Periode ka-2): 29 Mèi 1999 - 29 Mèi 2007
 Umaru Yar'Adua: 29 Mèi 2007 - 8 Mèi 2010
 Goodluck Jonathan: 8 Mèi 2010 - saiki

Présidhèn Nigeria
Pratélan Présidhèn
Pratélan Pulitisi Nigeria
Umaru Musa Yar'Adua () iku Présidhèn Nigeria. Panjenengané sadurungé njabat minangka Gubernur Praja Katsina sing ana ing Nigeria pérangan lor wiwit tanggal 29 Mèi 1999 nganti panjenengané menang sajeroning pemilu 2007 sing diadani tanggal 22 April 2007. Panjenengané dilantik kanthi resmi lan dijupuk sumpahé tanggal 29 Mèi 2007. Yar'Adua iku anggota Parté Rakyat Dhémokratik sing dominan ing Nigeria. Sisihané ya iku Turai Umaru Yar'adua.

Pilihan umum 2007 
Tanggal 23 April 2007, Yar'Adua menang sajeroning pilihan umum Présidhèn Nigeria kanthi pèntukan 24,6 yuta swara sing dinyatakaké déning sumber resmi lan kapercaya.

Réferènsi

Pranala njaba 
 Situs kampanye
 Video ngenani Yar'Adua ing YouTube

Lair 1951
Pulitikus Nigeria
Dr. John Stith Pemberton (8 Juli 1831–16 Agustus 1888) iku sing nyipta Coca-Cola. Panjenengané putra saka James Clifford Pemberton (lair 1803 ing North Carolina) lan Martha L. Worsham Gent (lair watara taun 1791 ing Virginia). Ombèn-ombèn sing ing tembé dadi Coca-Cola iku mulabukané ombèn-ombèn saka koka lan kacang kola kanggo nambani mumet.

Pemberton, John
Pemberton, John
Lair 1831
Coca-Cola iku siji ombènan limun tanpa alkohol mawa gas karbon kang didol ing toko, restoran, lan mesin dodolan ‘’vending machine’’ kanthi internasional. The Coca-Cola Company ngeklim yèn ombènan iki didol ing punjul 200 nagara. Coca Cola diprodhuksi déning ‘’The Coca-Cola Company’’ ing Atlanta, Georgia, lan kerep dicekak mung nganggo jeneng Coke (siji mèrk kadhaftar saka The Coca-Cola Company ing Amérikah Sarékat wiwit 27 Maret, 1944) utawa (ing nagara-nagara Éropah lan Amérika) minangka cola utawa pop.   Wiwitané diangkah minangka siji patèn obat nalika tinemu ing pungkasan abad angka 19 d’ening John Pemberton, Coca-Cola diangkat déning pebisnis Asa Griggs Candler, kang taktik pemasarané nggawa Coke dadi dominan ing pasar ombènan donya ing  abad-20.

Rujukan

Prodhuksi

Bahan-bahan 
 Banyu mawa gas karbon
 Gula (sukrosa utawa sirup fruktosa saka jagung gumantung nagara asal)
 Kafèin
 Phosphoric acid v. Caramel (E150d)
 Perasa alami
Siki kalèng Coke (12 fl ounces/355ml) ngandhut 39 grams karbohidrat (saka gula, watara 10 séndhok tèh.), 50 mg sodium, 0 grams lemak, 0 grams potassium, lan 140 kalori.

Prabawa marang kaséhatan 
Studi nuduhaké "soda lan ombèn legi minangka sumber utama kalori sajeroning panganané wong Amérika", akèh ahli nutrisi kang mrayogakaké yèn Coca-Cola lan ombèn limun liyané bisa mbebayani yèn kakèhan dikonsumsi, mligi marang bocah cilik ndadèkaké konsumsi ombèn limun minangka saingan tinimbang tambahan marang kaseimbangan panganan/ombènan. Studi nuduhaké yèn kang ngombé ombèn limun kanthi régulèr ngalami asupan kalsium, magnesium, ascorbic acid, riboflavin, lan vitamin A luwih sithik. Ombènan iki uga dikritik amarga migunakaké caffeine, kang bisa nuwuhaké ketagihan.

Rujukan

Pranala njaba 

 CocaCola.com Coca-Cola website
 Coke.mobi Coca-Cola mobile website
 Kinescope of a live 1954 TV commercial for Coca-Cola (Internet Archive)
 Coca-Cola Advertising History 
 theContourBottle.com Website dedicated to Earl R. Dean, the designer of Coca-Cola's contour bottle.

Cola
Bamerta  utawa Bomerto iku désa ing Kacamatan Wanasaba (Wonosobo), Kabupatèn Wanasaba, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Wanasaba, Wanasaba
 Kabupatèn Wanasaba
 Situs resmi Kabupatèn Wanasaba
Wanagiri bisa tegesé:
Kabupatèn Wanagiri Provinsi Jawa Tengah
Kutha Wanagiri (Wanagiri)
Kacamatan Wanagiri (Wanagiri), Kabuptèn Wanagiri (Wanagiri)
Désa Wanagiri (Wanagiri), kacamatan Kajoran, kabupatèn Magelang
Désa Wanagiri (Wanagiri), kacamatan Ampèlgadhing, kabupatèn Pemalang
Wanasaba bisa tegesé:
Kabupatèn Wanasaba Provinsi Jawa Tengah
Kutha Wanasaba
Kacamatan Wanasaba (Wonosobo), Kabuptèn Wanasaba (Wonosobo)
Kacamatan Wanasaba (Wonosobo), kabupatèn Tanggamus, provinsi Lampung
 Désa Wanasaba Kulon (Wonosobo Kulon), kacamatan Wanasaba, kabupatèn Wanasaba (Wonosobo), Provinsi Jawa Tengah
 Désa Wanasaba Wétan (Wonosobo Wétan), kacamatan Wanasaba, kabupatèn Wanasaba (Wonosobo), Provinsi Jawa Tengah
Désa Wanasaba (Wonosobo), kacamatan Wanasaba (Wonosobo), kabupatèn Tanggamus, provinsi Lampung
Désa Wanasaba (Wonosobo), kacamatan Roban, kabupatèn Batang
Désa Wanasaba (Wonosobo), kacamatan Srana, kabupatèn Banyuwangi, Provinsi Jawa Wétan
Désa Wanasaba (Wonosobo), dhistrik Salawati, kabupatèn Sorong, provinsi Papua
Magelang Tengah iku kacamatan ing Kutha Magelang.

Réferènsi 

Kacamatan ing Kutha Magelang
Kacamatan ing Jawa Tengah
Jurangamba Kidul utawa Jurangombo Selatan iku salah sawijining kalurahan  ing kacamatan Magelang Kidul (Magelang Selatan), Kutha Magelang, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Magelang Kidul, Magelang
 Kutha Magelang

Pranala njaba 
 Situs resmi Kutha Magelang
Cacaban iku kalurahan ing kacamatan Magelang Tengah, Kutha Magelang, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Rujukan

Uga delengen 
 Magelang Tengah, Magelang
 Kutha Magelang

Pranala njaba 
 Situs resmi Kutha Magelang
Forbes iku siji Kalawarti bisnis lan finansial Amérika Sarékat sing diadegaké ing taun 1917 déning B.C. Forbes. Sawisé tilar donya ing taun 1954 lan putra Bruce ing taun 1964, kalawarti iki misuwur déning sang putra kaloro Malcolm Stevenson Forbes, sing akrab diundang Malcolm Forbes (1917–1990). Wektu iki, parusahan mau lan kalawartiné dipanggedhèni Malcolm Stevenson Forbes Jr., (Steve Forbes) (1948–), lan sadulur-seduluré.

Kalawarti iki duwé markas ing Fifth Avenue ing New York City.

Forbes misuwur kanthi pratélan-pratélan parusahan lan wong-wong paling sugih ing donya, antarané Forbes 500 (parusahan paling sugih ing donya), Forbes 400 (pengusaha paling sugih ing Amérika Sarékat), World's Richest People (pratélan wong-wong paling sugih ing donya).

Uga delengen 
 Pratélan milyarder

Pranala njaba 
 Situs resmi Forbes

Kalawarti
Kalawarti Amérika Sarékat
Guwasari iku désa ing Kacamatan Pajangan, Kabupatèn Bantul, Daerah Istimewa Yogyakarta.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Bantul
Désa ing Ngayogyakarta
Pajangan, Bantul
Hargamulya iku désa ing Kacamatan Gedhangsari, Kabupatèn Gunungkidul, Daerah Istimewa Yogyakarta.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Gunungkidul
Désa ing Ngayogyakarta
Gedhangsari, Gunungkidul
Tembung stan iku asalsaka basa Pèrsi stan utawa basa Sansekerta, sthana, sing tegesé "panggonan" utawa "nagara", amèh padha karo sufiks -land sajeroning basa Inggris. Ing basa Indonésia tembung iki dadi pura utawa astana.

Bawana 
 Frangistan (basa Pèrsi:فرنگستان farangestān)

Anak bawana 

 Hindustan

Nagara 
Panambang-stan yèn dipigunakaké kanggo jeneng nagara lumrahé sajeroning wangun "Jeneng suku" + "-stan", kajaba jeneng Pakistan (gabungan saka jeneng suku Punjab, Afgan, Kashmir, Sindh, Baluchistan

 Afghanistan
 Kazakhstan
 Kirgizstan
 Pakistan
 Tajikistan
 Turkmenistan
 Uzbekistan
 Yunanistan (Yunani sajeroning basa Turki)

Otonimi 
 Hayastan (Armenia sajeroning basa Armenia)
 Hindustan (istilah puitis kanggo India-wongé ingaran Hindustani)

"Stan" liyané 
 Arabistan
 Avaristan
 Balawaristan
 Baltistan
 Ara-ara Cholistan
 Gulistan
 Kabulistan
 Karakalpakstan
 Khuzestan
 Kordestan
 Lorestan/Luristan
 Registan
 Seistan/Sistan
 Talyshistan
 Uighurstan
 Zabulistan
 Balochistan/Baluchistan
 Bantustan
 Bashkortostan (laladan ing Ruslan)
 Dagestan (laladan ing Ruslan)
 Hayastan
 Kafiristan
 Khalistan 
 Kurdistan 
 Lazistan 
 Nurestan
 Pashtunistan
 Rajasthan (praja India)
 Tatarstan (laladan ing Ruslan)
 Turkestan
 Waziristan

Jeneng sing diusulaké

Jeneng fiksi

Jeneng satiris 

Basa Parsi
Toponimi
Sufiks
Ing ngisor iki wujud pratélaning nagara/tlatah miturut karapetan cacah jiwa saben km². Data iki nyakup kawasan dharatan lan banyu (tlaga, wadhuk, kali). Data cacah jiwa iki dhedhasar teksinan rikala wulan Juli 2005.

Uga delengen 
 Pratélan nagara
 Pratélan nagara miturut amba wewengkon
 Pratélan nagara miturut cacah kang ndunungi

Pratélan nagara
Garry Kasparov (Га́рри Ки́мович Каспа́ров)() iku grandmaster pecatur utama donya lan mungel manungsa paling tangguh sajeroning permainan catur. Panjenengané duwé ELO rating paling dhuwur kanthi biji 2804 sawisé sadurungé tau nggayuh biji 2851 nalika taun 1991. Panjenengané ngumumké pangunduran dhiriné saka donya catur tanggal 10 Maret 2005.

Catur nglawan komputer 
Kasparov tau pérangan kaping main lawan komputer, nalika taun 1996 lan 1997. Nalika taun 1996, Kasparov kasil ngalahaké komputer Deep Blue kantéhi asil 4-2, nanging ing tetandhingan sabanjuré taun 1997, Deep Blue sing wis dimutakiraké kasil ngalahaké Kasparov kanthi biji 3,5-2,5.

Wulan November 2003, Kasparov uga main karo X3D Fritz.

Pranala njaba 

 Permainan-permainan Kasparov ing chessgames.com
 80 posisi wigati saka permainan Kasparov
 Kajawaran Donya 1985

Pecatur Ruslan
Grandmaster catur
Lair 1963
Sajeroning istilah géografi, sagara wedhi utawa ara-ara ya iku palemahan kang ora ana tetuwuhan lan arang udan. Curahé kurang saka 250 mm per taun. Sagara wedhi dianggep duwé kabisan sithik kanggo mulasara kauripan. Yèn dibandhingaké karo wewengkon kang luwih teles bab iki manawa bener, sanadyan yèn dititèni, sagara wedhi kerep duwé kauripan kang racaké kasamun (mligi ing wayah awan) kanggo jaga drawané awak. Kurang luwih saprotelon wewengkon bumi wujud sagara wedhi.

Bentang sagara wedhi duwé sawatara praèn umum. Sagara wedhi sapérangan gedhé dumadi saka watu karang. Gumuk lan dhataran mawa watu uga awujud ing sagara wedhi.

Sagara wedhi kadhang-kala duwé kandhutan cadhangan mineral kang aji kang kadhapur ing saubengan salit utawa kapapar déning gigisan. Garingé wewengkon sagara wedhi ndadèkaké papan kang ancas kanggo ngawètaké barang paninggalan sajarah sarta fosil.

Uga delengen 
 Pratélan sagara wedhi ing donya
Monumèn iku siji wangun struktur kang sengaja digawé kanggo mèngeti wong utawa prastawa wigati utawa kang dadi wigati tumrap golongan sosial minangka pérangan kanggo pangéling-éling mangsa kapungkur. Sawetara kutha krajan pusat papréntahan kaya déné Washington D.C., New Delhi, lan Brasília pancèn wis dirancang dibangun kanthi akèh monumèn kanagaran. Lokasi Monumèn Washington dirancang kanggo nyadiakaké ruwang publik kang asri lan tumata. Wangunan fungsional kang dadi tansaya wigati amarga umuré, ukurané, utawa makna sajarahé, bisa uga dianggep monumèn.

Jinis monumèn 
 Wangunan kang dirancang mianangka Markah tanah-conto: Menara Petronas
 Tugu pèngetan utawa mémorial kanggo mèngeti wong kang wis tilar donya, kaya pahlawan utawa kurban perang-conto: Gapura India
 Kuil, Candhi, Masjid utawa yasan kaagamaan liyané kang duwé fungsi ritual kaagamaan-conto: Barabudhur, Ka'bah
 Pilar utawa saka, kerep dimakuthani nganggo reca-conto: Pilar Nelson ing London
 Nisan monumèn cilik kanggo wong kang wis tilar donya
 Pesaréyan wong wigati – conto: Piramida Giza lan Taj Mahal
 Monolit diadegaké kanggo kaperlon pèngetan lan kagaman-conto: Stonehenge
 Obelisk lumrahé diadegaké kanggo mèngeti tokoh wigati utawa prastawa wigati-conto: Monumèn Washington, Monas
 Reca tokoh wigati utawa simbol wigati-conto: Reca Liberty
 Gerbang utawa Plengkung kajayaan, lumrahé dibangun kanggo mèngeti suksès militèr-conto: Arc de Triomphe
 Kawasan tilas palagan perang kanggo mèngeti kabrutalan perang lan wutahing getih-conto: Oradour-sur-Glane palagan perang Gettysburg lan Sekigahara
 Monumèn alam uga tegesé kawasan kang duwé kaéndahan alam kang istiméwa.

Pranala njaba 

 Website of Monuments and Sculptures in UK
 Monuments of India at kamat.com
Wewangunan utawa yasan lumrahé wujud omah, gedhong utawa sarana, prasarana utawa infrastruktur sajeroning kabudayan utawa kauripan manungsa kaya déné kreteg lan konstruksi sarta rancangané, dalan, utawa sarana telekomunikasi.

Bahan-bahan yasan 

Lumrahé bahan yasan sing dipigunakaké manungsa antarané: watu, pasir, kayu, bata, semèn, asbes, wesi, utawa waja.

Uga delengen 
 Arsitèktur
 Candhi
 Konstruksi
 Tèknik sipil