AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Maskumambang iku tembang macapat kang dadi pralambang jaman wong lanang lagi mrambat diwasa, ing mangsa nalika saka bocah nuju dadi manungsa kang katon ing tengahing bebrayan. Tembung maskumambang iku sesambungan antarané emas lan kumambang. Ana kang nganggep yèn Maskumambang iku tembangé wong lanang, déné yèn wadon iku Kinanthi. Watak tembang iki, lumrahé isiné kaya wong kang lagi sambat lara, katula-tula, lan sengsara.

Metrum

Saben pada (bait), tembang maskumambang ana patang gatra (baris).

12-i
6 -a
8 -i
8 -a

Tuladha

Gereng-gereng Gathotkaca sru anangis
Sambaté mlas arsa
Luhnya marawayan mili
Gung tinamêng astanira

Pranala

Sekar alit
Macapat
.
Géografi iku asal katané saka basa Yunani yaiku gê utawa Bumi lan graphein utawa nulis/njelasaké. Géografi iku èlmu bab enggon utawa lokasi ing planit bumi sing dikaitké karo wangun-wangun fisik ing lumah bumi lan manungsa. Lokasi lan wangun-wangun fisik lumah bumi iku gampang dipirsani saka peta, mulané akèh duwé pamahaman (ciut) yèn géografi iku padha karo èlmu peta kamangka peta iku mung salah siji prangkat ing géografi.

Wangun-wangun fisik lumah bumi sing dikaitké karo èlmu-èlmu géologi, géodesi, oceanografi lan atmosfer iku dadi salah siji cabang èlmu géografi yaiku ngèlmu bumi.

Sajarah 
Géografi dikenal dadi èlmu iku wiwit abad kaping 18, dhasaré yaiku saka cathetan-cathetan lan pangalaman-pangalaman para panjlajah bumi. Banjur èlmu iku ngrembaka lan kenceng gandhèng cènèngé karo èlmu-èlmu géologi, botani, ékonomi, sosiologi lan demografi.

Mangga pirsani 
 Kartografi
 Indonésia
 Suriname
 Kaledonia Baru

Pranala njaba 

 Badan Koordinasi Survei dan Pemetaan Nasional (Bakosurtanal) 
 Lembaga Antariksa dan Penerbangan Nasional (Lapan) 
 Badan Meteorologi dan Geofisika (BMG) 
 Ensiklopedia Geografi Online - SekolahVirtual 
 Buana Katulistiwa (BK) Lembaga Aplikasi Geografi Indonésia 
 Geografiana - Situs Geografi Populer Indonésia
 Fakultas Geografi UGM 
 Fakultas Geografi UMS 

Géografi
Èlmu bumi
Basa Sasak iku golongan Basa Austronesia, kang dicaturaké ing provinsi Nusa Tenggara Barat, mligi ing pulo Lombok.

Basa Sasak iki akèh mèmperé karo Basa Jawa lan Basa Bali amarga asliné basa iki sapadhuluran.

Basa Sasak dicaturaké ing sakabèhing Pulo Lombok, karo para transmigran lokal ing Sumbawa, Sulawesi lan Kalimantan. Saben tlatah duwé cara kang béda, nanging kang dibakokaké ika iya Basa Sasak kang saka Mataram, Lombok

Ukara:

 Mbe Laik?/ Berembe Kabare? = Piye Kabaré
 Sida = sampeyan, panjenengan

 
Sasak
Kulawarga basa Malayu-Polinésia
Asramawasikaparwa utawi ing vèrsi Jawa Kina dipunwastani Asramawasanaparwa punika serat utawi buku kaping 15 Mahabharata. Inggih punika cariyosipun kados makaten: Satelasipun perang Bharatayuddha, sang Drestarastra dipunangkat jumeneng dados ratu gangsalwelas taun laminipun ing Ngastina. Karepipun nulung piyambakipun amargi para putra kaliyan kulawarginipun sampun boten wonten sadaya. Para Pandhawa taksih padha tangat saha bekti mumulèni marang piyambakipun supados boten émut para putranipun. Ananging sang Wrekodara mesthi rumaos anyel amargi kémutan sang Duryodana ingkang riyin tumindhak ala.

Lajeng nalika boten wonten sinten-sintena, sang Drestarastra dipunlèh-lèhaken lepat-lepatanipun. Ing wusana sang Drestarastra boten tahan manèh lan pamit kaliyan Yudisthira kersa tilar nagari kaliyan manggèn wonten wana. Piyambakipun lajeng dipunteraken para sesepuh: Arya Widura, Dèwi Gandhari saha Dèwi Kunthi. Nalika yasa tapa, Pandhawa naté niliki, anging boten dangu satelasipun sang Drestarastra lajeng séda, dipunsusul déning para pendhèrèkipun.

Sumber 
Kapustakan Djawi déning Poerbatjaraka, (1952)

Wiracarita
Soto dhok iku sawijining panganan Jawa. Panganan iki padha karo soto daging (sapi) liyané, nanging sak weruhku, bedane karo soto daging liyané, soto daging iki khas Jombang.  Masio arane soto daging, nanging yèn nggoleki daginge yo rodo kangelan, amergo daginge mung sak ithik.  Dulur bisa nambah lawuh, ya iku gorengan jeroan sapi sing rasané legi.
Nek menyang Jombang, sing énak nyanggone cedake ringin contong.  Nanging yèn menyang Sidoarjo, sing énak nyanggone ngarepe masjid Jati - sebelahe jalan tol.  Wis talah, uenaaakkk.  Eh, tibake wis pindah.  Saiki manggone rodok ngulon, sakiwa-tengené 100 meteran, deretane rumah makan padang

Uga delengen 
 Soto ayam

Pawon
Syeh Siti Jenar utawa Syeh Lemah Abang iku panyebar agama Islam ing tlatah Jawa. Nanging ajarané dianggep sesat utawa ora bener. Mula saka iku Siti Jenar lan ajarané dibrangus déning para wali sanga. Babad Tanah Sunda nyebataké yèn Siti Jenar isih keturunan Muhammad.

Pranala njaba 
 Syekh Lemah Abang
 Resensi buku : Sufisme Syekh Siti Jenar : Kajian Kitab Serat lan Suluk Siti Jenar
 Resensi buku : Syekh Siti Jenar, Pagumulan Islam-Jawa 

Islam
Tokoh panyebar Islam ing Indonésia
Ulama Sufi
Gamelan Jawa iku jinis utawa corak gamelan kang urip ing Jawa Tengah (uga Yogyakarta) lan sapérangan Jawa Wétan. Musik gamelan Jawa iki béda karo musik gamelan saka laladan liya, yèn musik gamelan Jawa lumrahé nduwé nada luwih lembut lan nganggo laya luwih alon, béda karo musik gamelan Bali kang layané luwih rikat, uga gamelan Sundha kang rasa musiké "nglaras" banget (mendayu-dayu) lan didhominasi swara suling.

Asal Usul Nama Gamelan 
Gamelan asal tembungé saka tembung lingga "gamel" lan panambang "-an". Gamel tegesé "nuthuk" utawa "nabuh" ditambah panambang "-an" dadi kurang luwih tegesé "kang dithuthuk" utawa "kang ditabuh". Dadi gamelan ya iku salah sijining pakaryan nabuh kang dilakokaké wong jaman biyèn banjur dadi nama alat musik kang dionèkaké bebarengan saingga ngasilaké uni musik sing pas lan merdu.

Notasi 

Gamelan Jawa iku nduwé nada-nada péntatonis. Gamelan Jawa iku duwé 2 laras ya iku:

 Laras Sléndro kang duwé urutan nada-nada 1 2 3 5 6 1
 Laras Pélog kang duwé urutan ''nada-nada' 1 2 3 4 5 6 7

Aturan 
Gamelan Jawa nduwé aturan-aturan kang wis pakem, antarané katata saka pirang-pirang rambahan (puteran) lan pathet utawa jero cethèking swara, uga ana aturan sampak utawa rikat-rendheté laku kang wis pakem, uga ana batesan-batesan gongan lan mèlodiné wis diatur ning pérangan-pérangan kang saben-saben ketata saka 4 nada (gatra).
Saben-saben piranti nduwé fungsi dhéwé-dhéwé;
 Wong kang nuntun swara ya iku rebab
 Wong kang nuntun irama diarani kendhang
 Arané juru main kang nabuh gamelan iku pengrawit, penayagan utawa nayaga utawa wiyoga
 Wong kang nembang priya arané wira-swara
 Wong kang wanita arané pesindhèn utawa swarawati.

Jinis 
 Gamelan Kancil Belik
Gamelan Kodhok Ngorek
 Gamelan Monggang
 Gamelan Sekatèn
 Gamelan klasik
 Gamelan Gadhon
 Gamelan Siteran
 Gamelan Mangkunagaran
 Gamelan Pakualaman
 Gamelan Surakarta
 Gamelan Yogyakarta
 Gamelan Banyumasan

Uga delengen 
 Piranti gamelan Jawa
 Gongan
 Balungan
 Panerusan

Pranala njaba 
 Instruments of the gamelan , Instrumèné Gamelan
 Gendhing Jawa , Notasi Gamelan gaya Surakarta.
 Mongkeyc, dolanan gamelan ing jagad maya.
 Gamelan, Orkestra a la Jawa, Gamelan, orkèstrané Jawa

Kesenian Jawa
Seni tradhisional saking Jawa
Gamelan
Gamelan Jawa
Wara-wara iku pocapan utawa tulisan sing isi pepènget utawa awèh weruh wujud pangumuman marang wong akèh. Wara-wara racaké dikarepaké kanggo mènèhi weruh bab kaanan sing wigati, nanging uga bisa kanggo iklan utawa golèk tenaga kanggo nyambut gawé.

Perangane Wara-Wara

1. Judhul/Irah-irahan

2. Adangiyah/salam taklim

3. Bebuka/Pambuka

4. Surasa Basa/ Isi

5. Wasana Basa/ Panutup

6. Panggonan lan titi mangsa

7. Peprenah/kalungguhan

8. Tapak Asma

9. Asma Terang

WARA-WARA

assalamu'alikum wr.wb

Siswa kelas VII, VIII, lan IX kang tansah daktresnani,
Sesambetan kaliyan pengetan dinten Pindhidhikan NAsional, pramila para siswa kelas VII, VIII, lan IX supados nyiagaken kelasipun piyambak-piyambak kanggé lomba karesikan tuwin kaendahaning kelas.

Awit saking punika, benjing

dinten: selasa,

surya : 27 november 2012

para siswa supados mbekta pirantos kanggé gotong-royong damel asri kelasipun piyambak-piyambak.

Mekaten, wara-wara punika. Sageda dipunleksanakaken kanthi saestu.

wirosari,25 november 2012

ttd

Para siswa kang tansah daktresnani,

	Sesambetan kaliyan pengetan dinten Kamardhikan kaping 65 Republik Indonesia, OSIS SMK bina patria 1 sukoharjo  badhé dherek-dherek ngrameaken.

	Awit saking punika, OSIS ngawontenaken kagiyatan Lomba Maca lan Nulis Geguritan ingkang badhé kalaksanaaken benjing:

		dinten	: Setu-Minggu

		surya	: 15-16 juni 2010
		tabuh	: 08.00 dumugi paripurna

		papan	: SMK BINA PATRIA 1 SUKOHARJO

	Pramila, para siswa ingkang badhé dherek lomba supados pratélan ing sekretariat OSIS kaliyan Sdr. Danu setiawan utawi Sdr. Danang
	Mekaten wara-wara punika, sageda dipunleksanakaken kanthi saestu. Matur nuwun.

						      Sukoharjo, 2 Agustus 2010
								

                                                            Ketua OSIS,

							    ttd

							    NUR KHOLIST
Bèkelan (saka basa Walanda: bikkelspel) iku sawijining dolanan bocah. Dolanan sajatiné kanggo ngisi wektu ngaso sekolah. Bèkelan iku dhéwé nduwé piranti yaiku:

Bal karèt seukuran bola pingpong
Timbel sing wujudé gèpèng kaya kacang kulit, ana titik-titiké.

Dolanan iki ana aturané, tegesé aturan iku mau ora béda karo lakoné urip manungsa, yaiku:

Bal diumbulake kae tegesé: Manungsa kudu éling marang Gusti Pangeran, ning kudu kèlingan sing ana ing ngisor yaiku seduluran utawa bebrayan,
Bar iku biji lima diraup, didadèkné siji terus disebar, tegesé: Manungsa iku sadulur kabèh ayo bebrayan ing alam donya iki kudu rukun amarga tuntunane asalé saka siji yaiku Gusti Pangeran.

Kenapa bisa nguncalake bal terus malik timbel saka urutan 1, 2, 3,4 teka 5. yaiku tegesé manungsa urip iku kudu manut karo aturan utawa tuntunan sing jelas lan gamblang lan ora kena nafsu amarahe thok kudu kabèh nganggo sing padha welas asih marga kabèh iku mau ana kaitane siji lan sijiné. 
 Angka 1 tegesé manungsa iku kudu nyawiji, yaiku searah lan tujuanne mung kanggo sing gae urip yaiku Gusti Pangeran, manut perintah lan adoh saka larangane
 Angka 2 tegesé manungsa iku ana dhasaré yaiku benar saka lair lan batinne.  
 Angka 3 tegesé manungsa iku bisa pilah-pilah endi sing bener endi sing salah.
 Angka 4 tegesé manungsa iku kudu bisa nglaksanakne yaiku geguyub karo sadulur kaya senenge manungsa karo Gusti Pangeran. 
 Angka 5 tegesé sapa sing tumindak bener lan njalanke perintahe Gusti Pangeran yaiku kang bakal urip mulya lan tentrem.

Dolanan
Aksara iku tegesé cara panyeratané basa.

Uga delengen 
 Aksara Bali
 Aksara Cinten
 Aksara Jawa
 Aksara Latin
 Aksara Sirilik Serbia

Basa
Aksara
Aksara Cinten utawi ugi karanan aksara Kan (漢字) (Aksara Jawa: ꦲꦱ꧀ꦱꦫꦕꦶꦤ ꧈ ꦲꦏ꧀ꦱꦫꦏꦤ꧀ ) punika rupa-rupi kaserat basa Cinten, kaliyan ugi, minangka langkung sakedhik; basa Jepang saha basa Korya (namung ing Korya Kidul). Aksara punika ugi kaaranan aksara Kan amargi aksara punika kabakênakên wonten ing jaman rajawangsa Kan (Ind: Dinasti Han). Aksara Cinten sampun ical saking basa Viyetnam — ing pundi dipunenggé ngantos abad kaping 20 — kaliyan ing Korya Lor, ingkang sampun kagantos Han'gül.

Aksara Cinten iku kaaranan hànzì ing basa Mandharin, kanji ing basa Jepang, hanja utawi hanmun ing basa Korya, kaliyan hán tư (ugi kanggé ing seratan chu nom) ing basa Viyetnam.

Aksara Cintên punika arupa gambar kaya ta srêngenge 日, wit 木, toya 水, bêngawan 川, satokewan keyong sagara 貝, lan sapanunglanipun. Aksara Cinten ugi wontên ingkang arupa citakara utawi gambaraning pikir kadosta inggil 上, andhap 下, lan sapanunggalane. Ingkang kapungkas, aksara Cinten wonten arupa gathukan teges kalihan swanten. Dados, aksara ingkang satunggal kagem maringi teges lan aksara satunggalipun maringi swanten kadosta aksara 語 (Jepang: Go) atêgês basa, dumadi saking aksara 言 ateges omong lan aksara 吾 kagem pituduh swanten 'Go, ご'.

Kapurih ugi kersa mriksani 
 Aksara Kan Cara Lawas
 Aksara Kan Prasaja (Cara Anyar)
Aksara Pocap Cina
Carapocap Sastrabasa lan Carapocap Padinan Aksara Kan (Cina)

Aksara
Aksara Cinten
Artikel mawa basa krama
Pojok kampung iki salah sawijining acara andhelane JTV Surabaya lan iki acara warta TV pratama ing Indonesia sing nganggo basa tlatah. Awal-awalé giyaran, pramila taun 2003-an, acarané tansah nganggo basa Jawa Surabayan kabèh. Nanging pramila taun 2005 iki, kanggo nguri-nguri wong sa-Jawa Timur kabèh, Pojok Kampung ya uga dibagi dadi telung sègmèn, ya iku:

1. Pojok Kampung Basa Kulonan: Nganggo basa kulonan, nanging ora persis kaya Jawa Tengahan

2. Pojok Madhurah: Warta basa Madhura sing disiaraken jam 3 sore, lan

3. Pojok Kampung: Sing nganggo basa Surabayaan, disiarne jam 9 bengi.

Acara warta iki tau diprotes déning wong-wong saka Jawa Tengah lan Kulonan, utamaning prakara basané sing dianggep kasar. Nanging acara iki uga olèh atur sapala saka masarakat soalé bisa dianggo nguri-uri wong supaya tetep ngerti Jawané.

Acara télévisi Indonésia
Sri Paduka Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya Mangkunagara IV  (Hanacaraka: ꦏꦚ꧀ꦗꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦠꦶꦦꦔꦺꦫꦤ꧀​ꦄꦢꦶꦥꦠꦶꦄꦂ​ꦪꦩꦁꦑꦸꦟꦒꦫ꧇꧔꧇)​ utawi dipuncekak K.G.P.A.A. Mangkunagara IV punika miyos ing taun 1810 saha kaparingan asma Radèn Mas Sudira. Ingkang rama asma K.P.H. Hadiwijaya déné ingkang ibu putri K.G.P.A.A. Mangkunagara II. Dados manawi katingal saking garis pancer putri, R.M. Sudira punika wayahipun K.G.P.A.A. Mangkunagara II. Mangkunagara IV séda taun 1872.

Riwayat 
Wiwit taksih timur R.M. Sudira sampun katingal kapinteran saha kaprigelanipun. Rikala dumugi yuswa 14 taun mlebet dados kadèt ing Légiun Mangkunagaran. Wekdal samanten ingkang Jumeneng ing Pura Mangkunagaran Surakarta inggih punika Mangkunagara III, ingkang kaleres nak-dhèrèkipun R.M. Sudira, jalaran sami sami wayahipun Mangkunagara II.

Sareng kaangkat dados Pangéran salin asma dados K.P.H. Gandakusuma, krama kaliyan R. Ay. Semi, patutan 14 lajeng séda. Boten antawis lami Mangkunagara III séda ing taun 1839, lan kagentosan déning K.P.H. Gandakusuma ingkang jumeneng dados Mangkunagara IV. Antawis sataun jumeneng keprabon lajeng dhaup kaliyan R. Ay. Dunuk putri dalem Mangkunagara III.

Sadangunipun ngantos keprabon panjenenganipun Mangkunagara IV yasa pabrik gendhis ing Calamadu lan Tasikmadu, mrakarsani ngadegipun stasiun Balapan saha rèl sepur Sala – Semarang, lan sasanèsipun. Panjenenganipun nyerat buku ngantos kirang langkung 42, antawisipun Serat Wedhatama. Mangkunagara IV séda taun 1872 lan kasarèkaken ing Astana Giri Layu.

Priksani ugi 
 Pratélan raja Jawa
 Praja Mangkunagaran

Réferènsi 
 Yogatama, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Sêrat-sêrat Anggitan Mangkunagara IV (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 5, No.Rec. 1404
 Wedhatama, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Piwulang Warni-warni (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 30, No.Rec. 1399
 Wanagiri Prangwadanan, 1953, Mangkunagara IV, Bag.dari: Sêrat-sêrat Anggitan Mangkunagara IV (Cetakan, 1953), Jinis: Cetakan, Bhs. Jawa, Hrf. Jawa, Bentuk: Tembang, Jml.hal. 67, No.Rec. 1461

Pranala njaba 
 openlibrary.org
 library.walisongo.ac.id 
 masbei.staff.fs.uns.ac.id

Cathetan suku 

Pratélan Ratu Mataram Enggal
Lair 1810
Pati 1872
Artikel mawa basa krama
Lair 1809
Kulawarga basa Austronésia iku warna-warna basa sing dicaturake ing Asia Kidul-Wétan, Madagaskar, lan Oséania. Basa Jawa uga kagolong kulawarga basa Austronésia.

Akèh-akèhé, basa-basa Austronésia ora nduwé cathetan sajarah dawa sing tinulis. Mula, para ahli rekaya gawé gegambaran mula bukaning wujud lam paramasastra sing kawiyak nganti Proto-Austronésia. Prasasti tuwa dhéwé ana ing basa Cham, yaiku Prasasti Dong Yèn Chau. Prasasti iki udakara ditulis ing abad ke-4 Masehi.

Rumpun basa iki diucapaké déning udakara 386 yuta manungsa, jalari dadi basa nomer lima sing paling akèh diujaraké, saburiné Indo-Éropa,  Sino-Tibet, Niger-Kongo, lan Afroasiatik. Basa ing kulawarga basa Austronèsian sing gunggung pangucapé paling akèh languages yaiku Melayu (Indonésia, Malaysia), Jawa, lan basa Pilipna (Tagalog).

 
Kulawarga basa Formosa
Basa ing Asia Kidul-wétan
Kulawarga basa Malayu-Polinésia
Vladimir Illich Ulyanov utawa Vladimir Illich Lenin ika siji pulitikus saka Ruslan lan sing mangadegake nagara Uni Soviet.

Pranala njaba 

 V.I.Lenin.info: voting about carrying out of a body of Lenin from the Mausoleum. (Russian)  (Red - against, Dark blue - for, Grey - I abstain)

Lair 1870
Kofi Annan iku sekretaris jendral Perserikatan Bangsa-Bangsa. Dhèwèké asal saka nagara Ghana ing bawana Afrika.

Uga delengen 
 Perserikatan Bangsa-Bangsa

Pranala njaba 

Lair 1938
Mao Zedong (aksara Hanzi tradhisional 毛澤東, aksara Hanzi gampang 毛泽东) iku pulitikus saka nagara Tiongkok. Dhèwèké wong kuminis sing ngadegaké Républik Rakyat Cina ing 1949.

Links 

 BBC 中国丛谈特辑（上）
 BBC 中国丛谈特辑（上）采访录音
 BBC 中国丛谈特辑（下）
 BBC 中国丛谈特辑（下）采访录音
 "Mao: The Unknown Story" on Amazon.com
 開放出版社 《毛澤東：鮮為人知的故事》中文版 
 《毛澤東：鮮為人知的故事》 英文注釋 

Lair 1893
Benito Amilcare Andrea Mussolini (29 Juli 1883 – 28 April 1945) iku politikus saka Itali. Dhèwèké wong fasis lan dhiktator. Dhèwèké tilar donya ing taun 1945 nalika Perang Donya II bubar, ditèmbak wong komunis.

Lair 1883
Pati:1945
Tokoh Itali
Gambang Suling iku sawijining tembang dolanan, ya iku jinis tembang kang prasaja, biasa ditembangaké déning bocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané. Lumantar lagu dolanan, bocah-bocah kawanuhaké bab sato kéwan, sato iwèn, thethukulan, tetuwuhan, bebrayan, lingkungan alam, lan sapanunggalané.

Kadhangkala tembang dolanan uga ditembangaké déning waranggana sajeroning swasana tinamtu ing pagelaran wayang kulit.

Lirik 
Lirik tembang Gambang Suling:

Gambang suling, kumandhang swarané
thulat thulit, kepénak uniné
uuuuniné mung
nreyuhaké ba-
reng lan kentrung ke-
tipung suling, sigrak kendhangané
<selesai>

Réferènsi 
http://ki-demang.com/index.php/puspawarna/331-40-tembang-dolanan-wonten-satengahing-globalisasi

Uga delengen 
 dolanan]

Cathetan suku

Tembang
Tembang Dolanan
Basa Tamil ꦠꦩꦶꦰ꦳꧀ iku kalebu ing rumpun basa Dravida lan mligi dipituturaké ing kiduling anak wano Indhia lan Sri Langka. Basa Tamil iku basa Dravida kang paling lawas sajarah panulisané. Saliyané iku basa iki kagolong arkhais, dadi ora akèh kang owah ing kurang luwih 2.000 taun.

Basa Tamil uga basa konservatif, sanadyan para panuturé akèh kang ndhèrèk agama Hindhu, ora akèh tetembungan saka basa Sansekreta ing basa iki.

Cathetan sikil

Tamil
Tamil
 
Tamil
Tamil
Tamil
Paku iku piranti sing dienggo ngelètaké bahan-bahan yasan lan racaké digawé saka wesi. Paku yèn dienggo carané ditancebaké dithuthukaké karo palu.

Deleng uga 
 Pistul paku

Bahan yasan
Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen (Walanda: "Paguyuban Seni lan Ngèlmu Batavia") lan sawisé uga mau nganggo jeneng Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen ("Paguyuban Seni lan Ngèlmu Karaton ing Batavia") iku sawijining lembaga kabudayan sing diadegaké ing Batavia ing taun 1778. Lembaga iki palopor Museum Gajah lan Perpustakaan Nasional Republik Indonesia sing loro-loroné ana ing Jakarta.

Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen diadegaké déning yasané Gubernur-Jéndral Reinier de Klerk ing tanggal 24 April 1778.

Musiyum ing Indonésia
Sir Isaac Newton (Woolsthorpe, Lincolnshire, 4 Januari 1643-Kensington, London, 31 Maret 1727 (miturut Kalendher Grégorius)) iku siji ahli fisika lan matematika Inggris. Dhèwèké misuwur déning karyané ing hukum-hukum optika, gravitasi lan kalkulus diferensial.

Optika 
Saka taun 1670 nganti 1672, Newton ngajar ing babagan optika. Rikala periode iki, Newton nginvestigasi refraksi cahya, nunjukna manawa kaca prisma bisa ngebagi-bagi cahya putih dadi pirang-pirang spektrum warna, lensa lan prisma kaloroné bisa nggabungna bali cahya-cahya mau dadi cahya putih.

Karya-karyané 
 Method of Fluxions (1671)
 De Motu Corporum (1684)
 Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (1687)
 Opticks (1704)
 Reports as Master of the Mint  (1701-1725)
 Arithmetica Universalis (1707)
 An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture(1754)

Short Chronicle, The System of the World, Optical Lectures, Universal Arithmetic, The Chronology of Ancient Kingdoms, Amended lan De mundi systemate diterbitaké mawi cara anumreta ing taun 1728.

Rujukan 

Newton, Isaac
Newton, Isaac
Matematikawan Inggris
William Gates, ugi ingaran Bill Gates (28 Oktober 1955) iku wong paling sugih sadonya. Dhèwèké iku pamimpiné parusahan Microsoft Corporation.

Lair 1955
Richard Matthew Stallman (16 Maret 1953) iku pangadeg free software movement, proyèk GNU, lan Free Software Foundation. Dhèwèké uga sawijining hacker sing misuwur. Dhèwèké sing nggawé GNU Emacs, GNU C Compiler, lan GNU Debugger. Stallman uga sing nulis GNU General Public License (GNU GPL utawa GPL), lisensi piranti empuk bébas sing paling akèh dienggo, lan mènèhi ilham konsèp copyleft.

Stallman, Richard
Ramayana (basa Sangskreta: Rāmāyaṇa, Carakan: ꦫꦴꦩꦴꦪꦟ) iku salah siji saka rong wiracarita saka tanah India kang misuwur sanget. Wiracarita sijiné iku Mahabharata.

Carita iki nyaritakaké Dèwi Sinta, garwa Sri Rama kang kaculik déning Rahwana.

Vèrsi 
Kitab iki dianggep buku fiksi tuwa dhéwé sadonya yèn kitab Weda ora lumebu pètungan. Kitab iku ditulis déning Walmiki kang kira-kira ing taun 300 SM. Carita iki banjur nyebar lan akèh banget variasiné kang ana ing njero India dhéwé utawa ing donya.

Ing tlatah Jawa, naskah Ramayana tuwa dhéwé tinemu iku Kakawin Ramayana. Carita iki kasebar lan lumebu dadi lakon wayang kanthi irah-irahan ing sawatara panggonan. Carita iki katatah ing Candhi Prambanan. Ing candhi iku, uga kagelar sendratari Ramayana ing platarané.

Sawetara iku, ing tanah Lumayu carita iki dadi kitab Hikayat Sri Rama, ing Thailand dadi Ramakien. Sawetara ahli uga nemu yèn Ramayana sumebar uga ing suku Indian, Amérika. Ana uga kang tinemu ing Siberia.

Kang paling béda yaiku ing Sri LankaSri Lanka. Ing tlatah iki Ravana dadi wong kang becik lan Rama dadi wong kang ngrusak Lanka. Ravana iku kecathet salah sijiné raja kang naté nyekel kuwasa ing tlatah iki.

Lakuné carita 
Kejaba vèrsi Sri Lanka, lumrahé Ramayana nyritakaké lelakoné Sri Rama kang ngrebut manèh Sita. Rahwana nyulik Sita supaya gelem dadi bojoné. Rama banjur ditulungi déning para wanara lan kasil ngrebut Sita.

Pratélan kitab 
Wiracarita Ramayana ana pitu kitab kang asring sinebut Saptakanda. Urutan kitab nuduhaké carita kang kadadéan ing sajeroné Wiracarita Ramayana.

Deleng uga 
 Kakawin Ramayana
 Garudha
 Wayang
 Candhi Prambanan

Prabala njaba 
 Ramayana Resources
 Èfèk Ramayana ing sadhéngah papan

Ramayana
Walmiki utawa Valmiki utawa Balmiki iku panulis utawa pujangga saka India kuna, sing kaanggep nganggit wiracarita Ramayana.

Apa dhèwèké tau ana apa namung legènda waé, ora ana sing mangertèni.

Mahabharata
Juru gurit basa Sangsekerta
Osama bin Laden (lair ing Jeddah, 28 Juni 1957-tilar donya ing 1 Mèi 2011, Abbottabad, Pakistan) iku tokoh saka Saudi Arabia. Osama lair kanthi asma jangkep Usamah Bin Muhammad bin Awwad Bin Ladin. Osama lair saking palakramanipun ingkang rama kaliyan Alia Ghanem.

Pandhidhikan 
Osama dados mahasiswa wonten ing Universitas King Abdul Aziz Jeddah. Salah satunggal ara-araipun inggih punika Sheikh Abdullah Azzam.
Abdullah Azzam punika ingkang salajengipun konangan minangka tokoh baku ingkang ndamel memobilisasi panjurung bangsa Arab kanggé kaum Mujahidin ingkang perang klawan pendudukan Uni Soviét marang Afganistan. Osama bin Laden saged ngrampungaken pandhidhikanipun lan dipunwisuda sarjana taun 1979 babagan Ékonomi lan Manajemén.

Riwayat Urip 
 Osama dipunanggep ingkang ndhalangi prastawa 11 Septémber 2001 déning pamaréntah Amérikah Sarékat. Wonten ingkang nganggep Osama wirawan (pahlawan) nanging uga kathah ingkang nganggep Osama téroris. Osama punika lare kaping 17 saking 52 sadulur. Bapakipun inggih punikau Mohammad bin laden ya iku wong tani saking yaman ingkang pindah wonten ing Arab Saudi amargi wonten perang donya kaping kalih. Osama bin laden miwiti yasa jaringan komunikasinipun taun 1979 nalika wonten Afganistan nggabung wonten ing milisi perang kaum pejuang Afgan ingang dipunkenal kaliyan kaum mujahidin.
Wonten ing Arab Saudi osama miwiti usaha énggal wonten ing babagan pembangunan.
Nalika remaja Osama gabung kaliyan obahan konservatif baru.
Wonten ing obahan Konservatif baru osama mlebet dateng dinas kepulisian ingkang tugasipun negaken ukum-ukum syariah.

Calon Penerus Osama 
Saksampunipun Osama pejah sapunika kathah calon sinten ingkang ngantosi osama wonten ing Al-Qaeda. Nama-nama ingkang dipunsebat badhé dados gantosipun Osama:
 Ayman Al-Zawahiri
 Saif Al-Adel
 Sulaiman Abu Gath
 Abu Hafiza
 Fazul Abdullah Mohammed

Uga delengen 
 Abdullah Azzam
 Taliban
 Mullah Omar
 Abu Musab al-Zarqawi

Cathetan suku 

Lair 1957
Pati 2011
Andy Warhol (lair Andrej Varhola Pittsburgh, Pennsylvania, Amerika Sarékat, 6 Agustus 1928 – 22 Februari 1987) iku sawijining palukis Amerika, panggawé filem, panerbit lan tokoh gedhé ing aliran seni pop art. Wong tuwané Warhol asalé saka désa Mikova ing lor-wétané Slowak. Loro-loroné wong saka suku Rusyn.

Lair 1928
Arkéologi saka basa Yunani archaeon (jaman kuna) lan logos (ngèlmu) iku aliran ngèlmu sing nyinaoni barang-barang tinggalan saka jaman mbiyèn. Béda karo sajarah utawa ngèlmu histori sing nyinaoni barang-barang saka buku-buku utawa sumber tetulisan, arkéologi nyinaoni saka patemonan barang-barang utawa uga mau material culture.
Hippocrates saka Kos (+/- 460 SM–380 SM) iku dhokter Yunani Kuna lan bisa diarani pangadeg ngèlmu kadhokteran. Mulané dhèwèké parabé "bapak kadhokteran".

Prabawa Hippocrates isih ana nganti saiki, saikiya kabèh calon dhokter isih kudu manyebut "Sumpah Hippocrates" sing isiné ya iku para dhokter kudu gelem nulungi manungsa, ora namung golèk bathi.
Kamaharajan Rum (Latin: IMPERIVM ROMANVM utawa Imperium Romanum) iku siji èntitas pulitik ing Meditèrani kang gedhé dhéwé sing tau ana. Sajarah èntitas pulitik iki wiwité saka didegakéné kutha Roma ing Itali ing taun 753 SM. Wewengkon jajahané kalebu pulo Britania ing ujung kulon nganti Mesir ing kidul lan Mesopotamia (Irak) ing ujung wétan. Kamaharajan iki dibedhah déning wong-wong Barbaria ing taun 476 (CDLXXVI). Prabawa kamaharajan iki nganti tekan Asia. Konon nagara Funan ing Vietnam uga kena prabawa Kemaharajan Rum nganti ngetokaké mata dhuwit standhar.

Pratélan Provinsi 
Pratélan Provinciae (provinsi) Rum ing basa Latin:

 Achaea
 Arménia
 Armorica
 Bithynia
 Britannia
 Cyrenaica
 Gallia Cisalpina
 Gallia Lugdunensis
 Gallia Narbonensis
 Germania Inferior
 Hispania Tarragonensis
 Itali
 Mauretania
 Moesia
 Pamphylia et Cilicia
 Pannonia
 Sarmatia
 Syria et Coele

Tilas nagara
SPQR iku cekakan saka tembung Latin Senatus Populusque Romanus. Tegesé ya iku: "Senat lan Rakyat Roma."

Ukara iki katulis ing cagak-cagak legiun Roma lan jeneng resmi Républik Roma lan Kakaisaran Romawi. Ukara iki uga katulis ing lambang kutha Roma modern lan mulané uga katulis ing endi-endi, saka tutupan gorong-gorong nganti fasade gedhong-gedhong ing kutha.

Akèh vèrsi sing dicaritakaké bab tegesé cekakan iki, miturut dhéklinasi (takrifan) "R"; Romanus ("Rakyat Roma") lan Romæ ("Rakyaté saka kutha Roma"). Anging sing umum dhéwé katulis ing cagak Trajan: Senatus Populusque Romanus, lan vèrsi iki sing akèh dhéwé dienggo.

Sesanti
Ukara Latin
Romawi
Atéisme iku ilèn kapracayan sing ora pracaya yèn ana Allah utawa Déwa utawa panulakan marang téisme.. Tembung atéisme dijupuk saka basa Yunani a- (ora (alpha privans)) lan theos (Allah/Déwa). Ing jaman saiki akèh wong sing nganut ilèn iki.

Uga delengen 
 Agnostisisme

Réferènsi

Pranala njaba 

 The Philosophy of Atheism  déning Emma Goldman
 Ateisme ing The Internet Encyclopedia of Philosophy
 Ateisme ing situs bbc.co.uk.
 Ateispedia Indonésia 

Atéisme
Humanisme iku aliran kapracayan sing ngutamakaké manungsa. Béda karo aliran liyané sing ngutamakaké Allah utawa Déwa-Dèwi. Panganut aliran iki diarani humanis.
Agnostosisme (Yunani: αγνωστικισμός, agnostikismós, saka a- (ora (alpha privans)) lan gnosis(kawruh)) iku sawijining aliran kapracayan. Panganut aliran iki ora ngerti yèn Allah iku ana utawa ora lan dadi ora preduli.

Aliran iki béda karo ateisme. Wong atéis pracaya yèn Allah ora ana, minangka wong agnostis ora ngerti yèn Allah/Déwa iku ana utawa ora.

Kapercayan
Bertrand Arthur William Russell, 3rd Earl Russell, OM (18 Mei 1872 – 2 Februari 1970) iku sawijing filsuf lan ahli matematika sing misuwur saka Britania Raya. Dhèwèké uga siji atéis. Russell iku nulak sanjata nuklir lan Perang Vietnam.

Russel
Lair 1872
Russel
Garuda uga bisa ngrujuk ing maskapé pamaburan Indonésia, Garuda Indonésia.

Garudha (pasang aksara basa Sangskreta: Garuḍa, basa Pāli: Garuḷa) iku salah sijining déwa ing agama Hindhu lan Buda. Dhèwèké wahana Bathara Wisnu, salah siji Trimurti utawa manifestasi Allah ing agama Hindhu. Garudha digambaraké nduwé awak emas, wujud putih, nduwé suwiwi abang. Cucuk lan suwiwiné mèmper manuk garudha, nanging awaké kaya manungsa. Ukurané gedhé dadi bisa ngalang-ngalangi srengéngé.

Dasanama Garudha 
Garudha nduwé akèh dasanama:

Jeneng-jeneng liya Garudha 
 Kaśyapi
 Wainateya
 Suparna
 Garutmān
 Dakṣāya
 Śālmalin
 Tārkṣya
 Wināyaka

Jeneng-jeneng paraban 
 Sitānana, 'rai putih’.
 Rakta-pakṣa, ‘suwiwi abang’.
 Śweta-rohita, ‘sang putih abang’.
 Suwarṇakāya ‘awak emas’.
 Gaganeśwara ‘raja langit’.
 Khageśwara, ‘raja manuk'.
 Nāgāntaka, 'sing matèni naga’.
 Pannaganāśana, ‘sing matèni naga’.
 Sarpārāti, ‘musuh ula-ula’.
 Taraswin, ‘sing gelis’.
 Rasāyana, ‘sing gelis’.
 Kāmachārin, ‘sing seneng lunga karepé dhéwé’.
 Kāmāyus, ‘sing urip seneng’.
 Chirād, ‘mangan akèh’.
 Wiṣṇuratha, ‘wahana Wisnu’.
 Amṛtāharaṇa, ‘maling amreta’.
 Sudhāhara, ‘maling’
 Surendrajit, ‘panakluk Indra’.
 Bajrajit, ‘panakluk kilat’.

Lambang nagara 
Garudha iku uga dienggo dadi lambang nagara Indonésia, Thailand lan nagara-nagara liyané. Ing ngisor iki kapacak gambaré lambang-lambang sawatara nagara lan tlatah sing ora kabèh iku Garudha nanging mèmper.

Lambang kutha 
Garudha dienggo dadi lambang kutha krajan Mongolia, Ulan Bator.

Buda
Déwa-Dèwi Hindhu
Paraga wayang
Lambang nagara
Manuk mitos
William Shakespeare (dibaptis 26 April 1564-23 April miturut tarikh Kalendher Julius utawa 3 Mèi 1616 miturut tarikh Kalendher Grégorius), iku kerep diarani dadi salah sijining sastrawan Inggris sing gedhé dhéwé. Dhèwèké manulis tragedhi lan komedhi sing kwalitasé dhuwur. Enggoné manulis antara taun 1585 lan 1613. Nanging karya-karyané isih diwaca lan disinaoni nganti sepréné saubenging jagat.

Shakespeare miyos ing Stratford-upon-Avon lan séda ing London.

Pratélan Karya 

 Tragedhi
 Romeo and Juliet
 Macbeth
 King Lear
 Hamlet
 Othello
 Titus Andronicus
 Julius Caesar
 Antony and Cleopatra
 Coriolanus
 Troilus and Cressida
 Timon of Athens
 Komedhi
 The Comedy of Errors
 All's Well That Ends Well
 As You Like It
 A Midsummer Night's Dream
 Much Ado About Nothing
 Measure for Measure
 The Tempest
 Taming of the Shrew
 Twelfth Night or What You Will
 The Merchant of Venice
 The Merry Wives of Windsor
 Love's Labour's Lost
 The Two Gentlemen of Verona
 Pericles Prince of Tyre
 Cymbeline
 The Winter's Tale
 Sajarah
 Richard III
 Richard II
 Henry VI, part 1
 Henry VI, part 2
 Henry VI, part 3
 Henry V
 Henry IV, part 1
 Henry IV, part 2
 Henry VIII
 King John
Gandum (Triticum ssp) iku pangan dhasar kang wigati dhéwé sajagat. Nomer loro iku jagung lan nomer telu lagi beras. Gandum dadi salah siji jinis bahan pangan. Kaya ta bahan nggawe Roti, gorengan, lan jajanan.

Gandum asalé saka Timur Tengah lan wis dibudidayakaké kurang luwih 8.000 taun kapungkur. Anging bisané urip ana ing tlatah kang iklimé moderat.

Produksi lan konsumsi gandum 

Ing taun panèn 2004, prodhuksi global gandum ana 624 yuta ton lan statistikané yaiku:
 China: 91.3 yuta ton
 Indhia: 72 yuta ton
 Amérika Sarékat: 58.8 yuta ton
 Ruslan: 42.2 yuta ton
 Prancis: 39 yuta ton
 Jerman: 25.3 yuta ton
 Australia: 22.5 yuta ton

Konsumsi gandum per kapita ing taun 1997 iku 101 kg, dibawahi Dhènemarken karo 623 kg.

Tetuwuhan
Janganan utawa sayuran iku jeneng tetuwuhan utawa pérangan-pérangané sing dipangan manungsa nanging ora kagolong kategori woh-wohan, kekacang, herba, rempah utawa wijèn. Tembung sayuran iku luwih umum dienggo ing basa Melayu.
Aténa (Yunani: Αθήνα Athína, IPA /a'θina/) iku kutha krajan nagara Yunani. Pedhunungé ana 750.000 nanging ing tlatah métropolitan ana 4,0 yuta jiwa.
Athena uga asring sinebut asalé peradaban barat amarga rupa-rupa prèstasi budayané ing abad angka 4 lan k-5 lan ndadèkaké sugih yasan, monumen, lan karya seni kuna. Salah sijiné kang paling kondhang yaiku Acropolis sing dadi salah siji bukti seni Yunani klasik. Rupa-rupa warisan budaya iki direnovasi nalika ngadhepi Olimpiade Athena 2004.

Transportasi 

Athena dilayani déning Papan Anggegana Internasional Eleftherios Venizelos ing Spata, kurang luwih 45 menit nganggo taksi saka kutha ka wétan.

Sajarah

Plesiran
 Acropolis
 Plaka
 Pulo Hydra
 Omonia Square () taman tuwa dhéwé ing Aténa.
 Psirri lan Gazi
 Syntagma
 Plaka, Monastiraki, lan Thission
 Kolonaki
 Exarcheia

 Greek Parliament
 Zappeion Hall
 Old Parliament (1875-1932) *Athens Academy
 University of Athens
 Athens Town Hall
 Musiyum Klasik ing Patission Street
 Benaki Museum ing Pireos Street 
 Musiyum Cycladic Art (Stathatos Mansion) ing dhistrik Kolonaki 
 Musiyum Acropolis Anyar, bakal dibukak ing taun 2008 
 PlanetariumAténa 
 Kampus tuwa University of Athens, ing Panepistimiou Street,

Deleng uga 
 Pratélan Kutha krajan
 Athen

Pranala njaba 

Kutha krajan
Beijing (北京, Hanyu Pinyin: Běijīng, Wade-Giles: Pei-ching; Postal System Pinyin: Peking), iku kutha krajan Républik Rakyat Tiongkok utawa RRC.

Kutha iki kang ndunungi 14 yuta lan kutha gedhé dhéwé sawisé Shanghai ing Tiongkok.

Ulah raga 
Beijing dadi "tuan rumah" Olimpiade 2008 wiwit tanggal 8 nganti 24 Agustus 2008.

Cathetan suku
Berlin iku kutha krajan Jerman awit taun 1994. Sadurungé kutha iki kutha krajan Républik Dhémokratis Jerman saka taun 1949 - 1990 lan sadurungé saka taun 1871 - 1945 saka nagara Jerman tunggal. Kutha iki saiki (2004) sing ndunungi kurang luwih 3,5 yuta jiwa.

Saka taun 1961 - 1989 kutha Berlin dipisah karo Tembok Berlin. Pérangan kulon; Berlin Kulon dikawasani déning Jerman Kulon, minangka pérangan wétan; Berlin Wétan dikawasani déning Jerman Wétan.

Saliyané kutha, Berlin uga salah siji saka 16 praja Jerman.

Pamérangan administrasi

Tetengeran wigati 
 Berliner Stadtschloss

 
Praja Jerman
Kutha krajan (Carakan: ꦏꦹꦛꦏꦿꦴꦗꦴꦤ꧀) utawa kutha karajan (Carakan: ꦏꦹꦛꦏꦫꦴꦗꦴꦤ꧀) yaiku kutha papané kantor pamaréntah sing ngawasani siji tlatah utawa nagara. Contoné kutha krajan Provinsi Jawa Tengah iku Kutha Semarang, kutha krajan Kabupatèn Panaraga iku kutha Panaraga.

Conto kutha krajan nagara ing donya

Indonesia: Jakarta
Malaysia: Kuala Lumpur

Deleng uga 
 Pratélan kutha karajan donya
Alkohol sajrone kimia yaiku senyawa organik kang duwé gugus  fungsional hidroksil (-OH) kaiket ing atom karbon. Sacara mirunggan, pusat karbon kudu jenuh, duwé ikatan tunggal karo telu ikatan taom kang liya.

Cathetan sikil

Ombèn-ombèn
Kimiya
Woh yaiku pérangan saka uwit kang ngandhut wiji. Woh-wohané dhéwé kerep uga dipangan. Lumrahé woh-wohan akèh banyuné lan uga ngandhut gula alami. Kajaba iku uga ngandhut serat-serat alami ing kulité lan isiné. Kabèh woh-wohan ngandhut zat wesi lan sithik protéin sarta gajih.

Pratélan jinising woh-wohan 
 Anggur.
 Apel.
 Apokat.
 Asem.
 Bléwah.
 Blimbing.
 Blimbing Wuluh.
 Cempedak.
 Durèn.
 Dhondhong.
 Dhuku.
 Dhuwet.
 Gedhang.
 Jambu.
 Jeruk.
 Juwet.
 Katès.
 Kesemek.
 Klampok.
 Klapa.
 Klèngkèng.
 Kwèni.
 Langsep.
 Manggis.
 Nangka.
 Nanas.
 Pelem (poh).
 Rambutan.
 Salak.
 Sawo.
 Semangka.
 Sirsat.
 Srikaya.
 Waluh.

Pranala njaba 

 Images of fruit development from flowers at bioimages.vanderbilt.edu
 Fruit and seed dispersal images  at bioimages.vanderbilt.edu
 Fruit Facts  from California Rare Fruit Growers, Inc.
 Encyclopedia Britannica 1911 on Fruit

Tetuwuhan
Jagung iku panganan dhasar kang wigati nomer loro sajagat sawisé gandum lan sadurungé beras. Ing tanah Jawa lan sakiteré mligi wong Madura kang dhemen mangan jagung.

Jagung bisa thukul ing tlatah garing mulané disenengi wong Madura. Jagung sajatiné asalé saka jagat bawana Amérika. Para nimpuna ngira-ngira yèn jagung wis ditandur manungsa kurang luwih 6.500 - 12.000 taun kapungkur.

Jagung bisa digawé panganan warna-warna, kaya ta marning, brondong, lepet jagung lan bakwan jagung. Yèn digawé glepung jenengé maizéna, kena kanggo gawé jenang, nyamikan, kué putri ayu lan liya-liyané. Wit jagung (kang diarani tebon) bisa kanggo pakan sapi lan rajakaya liyané.

Jagung kalebu bahan pangan kang nanduré gampang lan akèh paédahé. Mangsa katiga utawa rendheng bisa nandur jagung. Yén katiga kudu gelem nyirami. Rabuké cukup rabuk kandhang lan uréa.

Prodhuksi jagung lan perdagangan donya 

Indonesia ing taun 2012 lan 2013 mapani peringkat kaping 8 produsen jagung (pipilan garing) donya.  Prodhuksi taun 2013 suda taun 2012, yaiku saka 19.377.030 ton dadi 18.511.853 ton, sanadyan produktivitas (prodhuksi dipara ambané tuwuhan) mundhak.

Prodhusen jagung gedhé dhéwé saikine (dhata 2013) yaiku Amérika Sarékat (34,74% saka total prodhuksi donya); candhaké Tiongkok 21,46%; Brazil 7,89%; Argentina 3,16%, Ukraina 3,04%; India 2,29%; Meksiko 2,23%; Indonesia 1,82%; Prancis 1,48%; lan Kanadha 1,39%.

Jagung pipilan minangka komodhitas perdhagangan donya. Lumrahé jagung kang didol kanggo pakan ternak lan kanggo gawé glepung maizena. Adhedhasar dhata FAO, prodhuksi jagung donya taun 2013 yaiku 1.018 yuta ton luwih pipilan garing. Dhata prodhuksi saka sumber kang padha miturut nagara pangasil. Dhata iki ora nglebokaké prodhuksi jagung manis, jantèn (babycorn), lan jagung kanggo ijonan pakan ternak.

* = angka tidak resmi 
F = perkiraan FAO

Tetuwuhan
Tani iku wong sing pagawéané mbudidaya tuwuhan, kaya ta pari, kembang, lan woh-wohan. Lumrahé ing Tanah Jawa, wong tani iku nandur pari. Tani uga iso ing sagara, kaya nandur rumput laut.

Paguyuban tani 
 La Via Campesina
 Federasi Serikat Petani Indonésia
 HKTI-Himpunan Kerukunan Tani Indonésia
 PETANI MANDIRI-Perobahan Tani Nelayan Indonésia Mandiri

Tani kang misuwur 

 José Bové
 Jimmy Carter
 George Washington Carver
 Thomas Jefferson
 George Washington
 Liu Bang
 Zhu Yuanzhang
Républik iku nagara sing dipanggedhèni déning présidhèn. Présidhèn iku wakil rakyat sing dipilih ora sing ngwarisi kalungguhan saka wong tuwané.

Tembung républik iku dijupuk saka basa Latin: res publica (urusan umum).

Jinis-jinis Nagara Républik 
 Républik Konstitusional - nagara kang Sirah nagara dipilih minangka wakil rakyat lan kudu ndhawuh nagara miturut konstitusi kang ana kang ngwatesi kadigdayan dedhawuh tumrap rakyaté. Sajeroning nagara Républik Konstitusional, èksekutif, lègislatif lan yudhikatif dipisahaké, saéngga ora ana kang nduwé kadigdayan mutlak.  
 Républik Parlemèntèr - Kepala Nagara dipilih, nanging dipisahaké karo Sirah Padhawuhan. 
 Républik Federal, konfederasi utawa fédherasi - nyawijining nagara-nagara (pérangan?) kanthi wangun padhawuhan Républik. Tuladhané: Ostenrik, Brasil, Jerman, India, Amérika Sarékat, Ruslan lan Switserlan.
 Républik Islam - Nagara-nagara kaya Afghanistan, Pakistan, Iran iku nagara Républik kang didhawuh miturut ukum Islam. 
 Républik Arab - upamané Suriah, jenengé nuduhaké jinis padhawuhan Pan Arab. 
 Républik Rakyat - Nagara-nagara sugih RRC, Koréa Lor dikarepaké didhawuh kanggo lan déning rakyat, nanging lumrahé ora nganggo pamilihan langsung. 
 Républik Dhémokratik - Lumrahé dipigunakaké déning nagara kang kepéngin nandhesaké akonané tumrap dhémokrasi. 
 Persemakmuran (Rzeczpospolita) - Basa Inggris lan Polen kang watoné saka cara Latin res publica kang jarwané urusan umum.

Wacan Terusan 
 De Republica Anglorum; the Manner of Government or Policie of the Realme of England, Sir Thomas Smyth, 1583.  (England is described under Queen Elizabeth I as a republic, the term "mixed" does appear in it. Sir Thomas states that all commonwealths are of mixed character.)
 Jean Bodin, Six Books of the Commonwealth ("Six Livres de la République," 1576), Abridged and translated by M. J. Tooley, Basil Blackwell, Oxford, 1955 (For Bodin, any state is a "république" if it has sovereignty).
 Jean-Jacques Rousseau, Du Contrat Social, ou Principes de Droit Politique (1762)
 Paul A. Rahe, Republics, Ancient and Modern, three volumes, University of North Carolina Press, Chapel Hill, 1994.
 
 Martin van Gelderen & Quentin Skinner, eds., Republicanism: A Shared European Heritage, v1, Republicanism and Constitutionalism in Early Modern Europe, Cambridge: Cambridge U.P., 2002
 Martin van Gelderen & Quentin Skinner, eds., Republicanism: A Shared European Heritage, v2, The Values of Republicanism in Early Modern Europe, Cambridge: Cambridge U.P., 2002
 Philip Pettit, Republicanism: A Theory of Freedom and Government, NY: Oxford U.P., 1997, ISBN 0-19-829083-7; Oxford: Clarendon Press, 1997.
 Frédéric Monera, L'idée de République et la jurisprudence du Conseil constitutionnel'' - Paris: L.G.D.J., 2004 - ;

Uga delengen 
 Pratélan nagara Républik miturut bawana
 Pratélan wangun papréntahan
 Sistem Pulitik
 Pulitik

Pranala njaba 

Wangun papréntahan
Sistem pulitik
Pulitik
Berlin Kulon iku jenengé tlatah kulon kutha Berlin saka taun 1949 nganti 1990. Tlatah iki kasusun saka sèktor sekuthu Amérika Sarékat, Britania Raya lan Prancis kang diputusaké ing taun 1945. Sektor Uni Sovyèt dadi Berlin Wétan.

Berlin Kulon iku kabèh mbiyèn diubengi sèktor-sèktor Sovyet, dadi sawijining enklave. Para sekuthu kulon diwèhi jaminan koridor udara, anging ora diwèhi jalur dharat, dadi dienggo balesan réformasi monetèr lan pulitik ing pérangan kulon, wong-wong Sovyet bisa medhot gayutan dharat lan ngisolasi Berlin Kulon. Mula banjur wong-wong sekuthu dibawahi Amérika Sarékat mènèhi pitulung liwat gayutan udara. Delengen artikel Blokade Berlin kanggo informasi luwih akèh manèh.

Ing tanggal 13 Agustus 1961 pamarènntah Jerman Wétan yasa Tembok Berlin kanggo ngisolasi wong Berlin Kulon saka Jerman Wétan. Sawisé iku kang ndunungi Berlin Kulon namung bisa lunga saka Berlin Kulon menyang Jerman Kulon.

Ing tanggal 26 Juni 1963, Présidhèn John F. Kennedy mara menyang Berlin Kulon lan mènèhi pidhatoné kang misuwur mawi ukarané "Ich bin ein Berliner."

Ing tanggal 9 November 1989 témbok Berlin dibuka manèh.

Berlin Kulon mangandhung 'kacamatan-kacamatan':

Ing Sektor Amérika
 Neukölln
 Kreuzberg
 Schöneberg
 Steglitz
 Tempelhof
 Zehlendorf

Ing Sektor Inggris
 Charlottenburg
 Tiergarten
 Wilmersdorf
 Spandau

Ing Sektor Prancis
 Reinickendorf
 Wedding

Ing tanggal 3 Oktober 1990 Jerman Kulon lan Wétan dadi siji manèh lan Berlin Kulon dadi sajarah.

Berlin
Berlin Wétan iku péranganing sèktor Uni Sovyèt ing kutha Berlin ing Jerman. Berlin Wétan iku kutha krajan Jerman Wétan. Saka tanggal 13 Agustus 1961 nganti 9 November 1989 kutha iki dipisahaké saka Berlin Kulon déning Tembok Berlin. Wong Jerman Wétan lumrahé ngarani kutha iki Berlin waé utawa Berlin, Hauptstadt der DDR (='Deutschen Dhémokratischen Républik) (Basa Jerman:Berlin, kutha krajan Républik Dhémokratis Jerman).

Berlin Timur duwé 'kacamatan-kacamatan':
 Friedrichshain
 Hellersdorf
 Hohenschönhausen
 Köpenick
 Lichtenberg
 Marzahn
 Mitte
 Pankow
 Prenzlauer Berg
 Treptow
 Weißensee

Ing tanggal 3 Oktober 1990 Jerman Kulon lan Jerman Wétan dadi siji manèh dadi Berlin Wétan namung dadi sajarah waé.

Uga delengen 
 Kori Pawatesan Bornholmer Straße

Pranala njaba 
 Foto-Foto Berlin 1989-1999 

Berlin
Bir iku minuman sing mangandhung alkohol. Bir digawé nganggo jawawut, hop lan ragi. Sok-sokan ya diwèhi gula.

Nanging jaman sepréné uga ana bir sing tanpa alkohol. Ing tanah Jawa bir sing misuwur iku Bir Bintang.

Ombèn-ombèn
Hop (Humulus lupulus) saka basa Inggris utawa basa Walanda, iku sawijining tetuwuhan sing dienggo nggawé bir. Hop iku pait rasané lan mbiyèn-biyèné dienggo ngawètaké bir supaya tahan suwé. Tetuwuhan hop iku ana sing lanang lan ana sing wadon.

Artikel Dhasar
Tetuwuhan
Kaoliang, uga diarani sorghum, utawa jowar (Latin: Sorghum vulgare utawa Sorghum bicolor) iku panganan dhasar nomer lima kang wigati dhéwé ing dunya. Mliginé panganan iki dienggo ing Afrika Asia Kidul lan Amérika Tengah.

Sorghum mligi awèt ing tlatah-tlatah kang garing.

Sorghum uga kanggo nggawé minuman-minuman keras.
Brussel (Walanda: Brussel, Prancis: Bruxelles, Jerman: Brüssel lan Inggris: Brussels) iku kutha krajan Bèlgi. Kutha iki uga kutha krajan praja Flandria lan Walonia. Saliyané iku, Brusel ing Bèlgi uga nduwé status praja. Brusel uga kutha krajan Uni Éropa.

Tembung Brusel iku asalé saka basa Walanda Kuna Broekzele.

Kurang luwih 80% iku nganggo basa Prancis, banjur kurang luwih 20% mituturaké basa Walanda. Kutha Brusel iku péranganing Laladan Astamiwa Brusel.

Pranala njaba 

 Brussels
 Brussels map

Kutha krajan ing Éropa
Kutha ing Bèlgia
Gavrilo Princip (Гаврило Принцип) (25 Juli 1894 – 28 April 1918) iku sawijininng teroris Serbia sing mrajaya pangéran Franz Ferdinand saka Ostenrik-Honggari ing Sarajevo taun 1914. Dhèwèké pancetus Perang Donya I.

Lair 1894
Sahara iku ara-ara samun gedhé dhéwé sadonya kang kaping loro (kang kaping pisan iku Antartika). Ambané punjul 9.000.000 km² lan papané ana ing lor Afrika lan umuré wis 2,5 yuta taun. Tlatah Amérika Sarékat kabèh bisa pas lumebu ing wewengkon walukarnawa iki. Jenengé ya iku Sahara, dijupuk saka basa Arab (صحراء) kang tegesé ara-ara wedhi.

Cekak 
Wates-wates Sahara iku: Gunung Atlas lan Sagara Tengah ing sisih lor, Sagara Abang lan Mesir ing sisih wétan, Samodra Atlantik ing sisih kulon lan ing sisih kidul tlatah Sudan lan Sahel.

Kira-kira cacahé kang ndunungi Sahara ana 2,5 yuta jiwa.
Murasaki Shikibu (紫 式部 Murasaki Shikibu, +/- 973– 1014 utawa 1025) iku sawijinig panulis wanita, pujangga, lan réwang Kaisar Jepang nalika masa Heian. Dhèwèké misuwur dadi panulis "Carita Genji" (Genji Monogatari (源氏物語)), sing ditulis ing basa Jepang antara taun 1000 lan 1008, salah sijining roman sing wigati lan misuwur ing sajarah.

Panulis Jepang
Gunung geni iku papan ing endi lava metu saka lemah. Gunung geni kerep mèmper gunung biyasa rupané.

Gunung geni muncul yèn ana gèsèkan antara lèmpèngan tèktonik. Lèmpèngan-lèmpèngan iki cedhak mula magmané muncrat tekan dhuwur.
Nalika gunung geni njeblug, magma kang kakandhut ing kamar magma ing sangisoring  gunung geni kang njeblug, metu awujud wlahar utawa lava. Saliyané aliran lava, bebaya kang disebabaké déning gunung geni kang njeblug ing antarané wujud:
 Aliran lava. 
 Jeblugan gunung geni. 
 Aliran lendhut. 
 Awu. 
 Kobongan alas. 
 Gas racun. 
 Gelombang tsunami. 
 Lindhu.

Tingkat level gunung njebluk ing Indonesia

Jinis gunung geni miturut wanguné 
Stratovolcano
Taméng
Cinder Cone 
Kaldera

Klasifikasi gunung geni ing Indonésia 
Kalangan vulkanologi Indonésia nglompokaké gunung geni sajeroning telung tipe miturut cathetan sajarah jeblugan/erupsiné.
 Gunung geni Tipe A: kacathet tau ngalami érupsi magmatik sakurang-kurangé sapisan sawisé taun 1600.
 Gunung geni Tipe B: sawisé taun 1600 durung tau kacathet manèh nganakaké érupsi magmatik nanging isih nuduhaké tandha-tandha kagiyatan vulkanik kaya déné kagiyatan solfatara.
 Gunung geni Tipe C: sajarah erupsiné ra diweruhi sajeroning cathetan manungsa, nanging isih ana tandha-tandha kagiyatan mangsa kapungkur wujud lapangan solfatara/fumarola ing tataran cendhèk.

Uga delengen 
 Gunung
 Geni
 Pratélan gunung geni ing donya
 Pratélan gunung ing donya
 Pratélan gunung ing Indonésia
Mary Wollstonecraft (27 April 1759 – 10 September 1797) iku siji panulis, filsuf lan feminis saka Inggris.

Cipta ripta
Thoughts On The Education Of Daughters: With Reflections On Female Conduct, In The More Important Duties Of Life (1787)
A Vindication of the Rights of Men, in a Letter to the Right Honourable Edmund Burke, occasioned by his Reflections on the revolution in France (1790)
A Vindication Of The Rights Of Woman: With Strictures On Political And Moral Subjects (1792)
An Historical And Moral View Of The Origin And Progress Of The French Revolution; And The Effect It Has Produced In Europe (1794)
Letters Written During A Short Residence In Sweden, Norway, And Dhènemarken (1796)
Maria, Or The Wrongs Of Woman (1798, published posthumously)

Rujukan
Lyndall Gordon - Mary Wollstonecraft (2005) ISBN 0316728667
Claire Tomalin - The Life and Death of Mary Wollstonecraft (1992) ISBN 0140167617

Pranala jaba
Some of Mary Wollstonecraft's works  ing Project Gutenberg.

Panitra