AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Hans Bague Jassin, utawi langkung kawentar kanthi asma H.B. Jassin, (Gorontalo, Sulawesi Lèr, 31 Juli 1917 - 11 Maret 2000) punika satunggaling panganggit, pambesut, saha panyaruwé sastra Indonésia ingkang pinunjul. panyaruwé sastra ingkang dipunkembangaken déning H.B. Jassin limrahipun asipat edukatif kaliyan apresiatif, sarta langkung ngawigatosaken kepekaan kaliyan raos pangraos tinimbang teori ilmiah sastra. Amargi agengipun prabawaning H.B. Jassin tumrap lingkungan sastra Indonésia, saéngga  dipunsebat Paus Sastra Indonésia.

Kulawarga 
H.B. Jassin kagungan tiyang sepuh ingkang paring asma Bague Mantu Jassin kaliyan Ibu Habibah Jau. Wiwit alit H.B. Jassin sampun remen maos buku kagunganipun tiyang sepuhipun, mliginipun bapakipun. Bapak H.B. Jassin dados pegawé kanthi jabatan Kerani wonten BPM Balikpapan. Amargi tiyang sepuhipun dados pegawé, pramila kagungan pikiran ingkang majeng, piyambakipun nyamektakaken buku-buku kanggé putra-putrinipun. Awit saking punika H.B. Jassin dados remen sanget maos.

Wiyata 
 HIS Balikpapan (1932)
 Mulo
 HBS, Medan (1939)
 FS UI (1957)
 Universitas Yale,AS (1958-1959)
 Dhoktor Kehormatan Sastra saking UI (1975)

Karya  
Karya-karyané ing antarané:

Karya Asli 

 Angkatan 45 (Jajasan Dharma, 1951)
 Tifa Penyair dan Laladannya (Jajasab Dharma, 1952)
 Kesusastraan Indonésia Modern dalam Kritik dan Esei (Gunung Agung, 1954-1957)
 Kesusastraan Dunia dakam Pertalan Indonésia (Jajasan Kerjasama Kebudajaan, 1956)
 Heboh Sastra 1968 (Gunung Agung 1970)
 Gema Tanah Air ( 1948)
 Kesusastraan Indonésia Dimasa Jepang (1948)
 Chairil Anwar Pelopor Angkatan 45 (1956)
 Kisah 13 Cerita Pendek (1955)
 Analisa, Sorotan atas Cerita Pendek)
 Amir Hamzah Raja Penyair Pujangga Baru (1962)
 Pujangga Baru Prosa dan Puisi (1963)
 Angkatan 66 Prosa dan Puisi (1968)
 Surat-Surat 1943-1983 (Gramedia 1984)

Karya Pertalan 
 Max Havelaar (Karya Multatuli, Djambatan 1972)
 Al Qur'an bacaan Mulia (Djambatan, 1978) lan Bacaan Mulia (edisi revisi, Yayasan 23 Januari 1942, 1982)
 Terbang Malam (Karya A de St Exupery)
 Api Islam (Karya Syed Amir Ali, 1966)

Prestasi  
Prèstasiné ing antarané:

Tokoh Pembukuan Nasional, (2 Mèi 1996)
 Pangaji-aji saking Pengurus Pusat IKAPI tumrap jasa-jasanipun wonten ing Perbukuan Indonésia, (17 Oktober 2000)

Sumber 
 Tokoh Indonésia 
 Seniman Sastra HB Jassin

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Hans Bague Jassin

Pranala njawi 
 H.B. Jassin dan Ingatan Bangsa , Pikiran Rakyat, 7 Maret 2004
 HB Jassin, Paus Sastra Indonésia , Ensiklopedi Tokoh Indonésia , 13 Juli 2007
 H.B. Jassin dan Ingatan Bangsa, Pikiran Rakyat, 7 Maret 2004
 Jassin Mati Meninggalkan Karya , Pikiran Rakyat, 7 Maret 2004
 PDS HB Jassin, Modal Sosial Bangsa yang Terabaikan
 Pusat Dokumentasi Sastra HB Jassin Butuh Dana Rp3 Milyar, Kompas, 22 Mèi 2006

Artikel mawa basa krama
Sastrawan Indonésia
Panitra Indonésia
Toto Sudarto Bachtiar, (Cirebon, Jawa Barat, 12 Oktober 1929 - Cisaga, Banjar, Jawa Barat, 9 Oktober 2007) punika satunggiling penyair Indonesia ingkang seangkatan kaliyan W.S. Rendra. Penyair angkatan 1950-1960-an punika dipunkenal déning masarakat amargi puisi, ing antawisipun: Pahlawan Tak Dikenal, Gadis Peminta-minta, Kutha krajan Senja, Kemerdekaan, Ode I, Ode II, lan Tentang Kemerdekaan.

Karya

Karya Asli 
 Suara: kumpulan sajak 1950-1955, 1956, menangaken Bebungah Sastra BMKN
 Etsa (kumpulan sajak, 1958)
 Datang dari masa depan: 37 penyair Indonesia (2000)

Terjemahan 
 Pelacur (1954), pertalan karya Jean Paul Sartre
 Sulaiman yang Agung (1958), pertalan karya Harold Lamb
 Bunglon (1965), pertalan karya Anton Chekhov
 Bayangan Memudar (1975), pertalan karya Breton de Nijs, dipunterjemahaken sareng kaliyan Sugiarta Sriwibawa
 Pertempuran Penghabisan (1976), pertalan karya Ernest Hemingway
 Sanyasi (1979), pertalan karya Rabindranath Tagore

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Toto Sudarto Bachtiar

Pranala njawi 
 Penyair Toto Sudarto Bachtiar Wafat
 Azan Asar Mengiring Pemakaman Toto 

Rintisan umum
Tokoh Indonésia
Artikel mawa basa krama
Bachtiar, Toto Sudarto
Bachtiar, Toto Sudarto
Sastrawan Indonésia
Singgih Hadi Mintardja (Yogyakarta, 26 Januari 1933 – Yogyakarta, 18 Januari 1999), punika satunggiling pionir pengarang cariyos silat saking Yogyakarta. Salami gesangipun, S.H. Mintardja langkung kathah nyerat cariyos bersambung serial silat kanthi setting Kraton Mataram jaman Sultan Agung wonten ing sawatawis ariwarta. Kanthi sangu kawruh sajarah, dipuntambah Kitab Babat Tanah Jawi (ingkang dipunserat mawi aksara Jawi), lajeng nglairaken cariyos Nagasasra Sabuk Inten. Dongèng kanthi latar wingking Kraton Demak punika nglairaken tokoh Mahesa Jenar. Amargi cariyos Nagasasra ingkang 28 jilid punika dados misuwur lan dipungandrungi déning para pamaos, kathah tiyang ingkang lepat panampi lan nginten yèn tokoh Mahesa Jenar punika leres-leres maujud wonten sajarah Demak. Malahan, tim bal-balan asal Semarang lajeng dipunnamèkaken Tim Mahesa Jenar. Mbokmanawi kanthi nama punika kiprah tim wau saged hébat kados déné Mahesa Jenar kanthi aji-aji "Sasra Birawa"-nipun ingkang ngédap-édapi.

Karya 

SH Mintardja sampun nyerat langkung saking 400-an buku. Carios sèri ingkang paling panjang inggih punika Api di Bukit Menoreh ingkang ngantos 396 buku. Ing ngandhap punika pratélan sawatawis karya piyambakipun ingkang kondhang:

 Api di Bukit Menoreh (396 episode)
 Tanah Warisan (8 episode)
 Matahari Esok Pagi (15 episode)
 Meraba Matahari (9 episode)
 Suramnya Bayang-bayang (34 episode)
 Sayap-sayap Terkembang (67 episode)
 Pura yang Suram (14 episode)
 Nagasasra Sabukinten (16 episode)
 Pelangi Dilangit Singasari
 Hijaunya Lembah Dan Hijaunya Lereng Pegunungan
 Bunga di Batu Karang (14 episode)
 Yang Terasing (13 episode)
 Mata Air di Bayangan Bukit (23 episode)
 Kembang Kecubung (6 episode)
 Jejak di Balik Bukit (40 episode)
 Tembang Tantangan (24 episode)
 Mas Demang
 Mendung Diatas Cakrawala

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Singgih Hadi Mintardja

Pranala njawi 
 SH Mintardja Telah Tiada 
 Carios Nagasara Sabuk Inten 170 episode wonten ing Gajahsora.com 

Artikel mawa basa krama
Panitra Indonésia
Robohnya Surau kami punika satunggiling kempalan cariyos cekak,ingkang dipunanggit déning Ali Akbar Navis, sastrawan klairan Padang Panjang, Sumatra Kulon. Minangka sastrawan Indonesia ingkang enerjik, A.A. Navis nyerat sadaya genre karya sastra kados ta puisi, cariyos cekak, novèl, drama lan esei. Kathah cariyos ingkang dipunanggit déning penulis punika ingkang gadhah latar wingking Minangkabau, tanah kelairanipun piyambak, kalebet ugi kempalan cariyos cekak Robohnya Surau Kami punika.

Sinopsis
Buku punika wujud kempalan sedasa cariyos cekak, inggih punika: Robohnya Surau kami, Anak Kebanggaan, Nasihat-nasihat, Topi Helm, Datangnya dan Perginya,  Pada Pembotakan Terakhir, Angin Dari Gunung, Menanti Kelahiran, Penolong, lan Dari Masa Ke Masa.
Wonten ing cariyos Robohnya Surau Kami, pun Ajo Sidi ingkang remen ndobos, nyarios dhumatenng satunggiling kakèk ingkang sregeb ngibadah. Cariosipun bab wawancara imajinèr antawis Kaji Salèh kaliyan Malaékat wonten ing alam akhirat, ingkang nglepataken lelampah Kaji Salèh ingkang namung sregeb ngibadah nanging nglirwaaken kadonyan, saéngga kulawarga lan anak putunipun sami kesrakat.

Karya A.A. Navis Sanèsipun
 Antologi Lengkap Cerpen A.A. Navis (2005)
 Gerhana: novèl (2004)
 Bertanya Kerbau Pada Pedati: kumpulan carkak (2002)
 Cerita Rakyat dari Sumatra Barat 3 (2001)
 Kabut Negeri si Dali: Kumpulan Cerpen (2001)
 Dermaga Lima Sekoci (2000)
 Jodoh: Kumpulan Cerpen (1999)
 Yang Berjalan Sepanjang Jalan (1999)
 Cerita Rakyat dari Sumatra Barat 2 (1998)
 Filsafat dan Strategi Pendidikan M. Sjafei: Ruang Pendidik INS Kayutanam (1996)
 Otobiografi A.A. Navis: Satiris dan Suara Kritis dari Daerah (1994)
 Surat dan Kenangan Haji (1994)
 Cerita Rakyat dari Sumatra Barat (1994)
 Hujan Panas dan Kabut Mangsa: Kumpulan Cerita Pendek (1990)
 Pasang Surut Pengusaha Pejuang: Otobiografi Hasjim Ning (1986)
 Alam Terkembang Jadi Guru: Adat dan Kebudayaan Minangkabau (1984)
 Di Lintasan Mendung (1983)
 Dialektika Minangkabau (editor) (1983) 
 Dermaga dengan Empat Sekoci: Kumpulan Puisi (1975)
 Saraswati: Si Gadis dalam Sunyi: sebuah novèl (1970)
 Kemarau (1967)
 Bianglala: Kumpulan Cerita Pendek (1963)
 Hudjan Panas'' (1963)

Ugi pirsani
 :id:Robohnya Surau Kami
 A.A. Navis
 Wiki Id: A.A. Navis

Pranala njawi
 Gramedia: Robohnya Surau Kami 
 TokohIndonesia.com: Ali Akabar Navis (inhg memorian) 
 Sriwijaya Post: Pendiri ”Robohnya Surau Kami” Telah Tiada 

Rintisan umum
Artikel mawa basa krama
Sastra Indonésia
Novèl basa Indonèsia
Armijn Pane, (18 Agustus 1908, Muara Sipongi, Tapanuli Selatan, Sumatera Utara - 16 Fèbruari 1970, Jakarta), punika satunggiling penulis ingkang kondhang mliginipun wonten ing kalawarti majalah Pujangga Baru. Sesarengan kaliyan Sutan Takdir Alisjahbana lan Amir Hamzah, Armijn Pane saged mgempalaken para penulis lan pendukung sanèsipun saking sadaya penjuru Hindia Walanda kanggé miwiti satunggaling perobahan modernisme sastra. Sanèsipun nyerat puisi lan novèl, Armijn Pane ugi nyerat kritik sastra. Serat-seratanipun ingkang kapacak ing kalawarti Pujangga Baru, mliginipun ing edisi-edisi wiwitan nedahaken wawasan ingkang wiyar. Tinimbang kontributor sanèsipun ing wekdal punika, kados ta Sutan Takdir Alisjahbana lan sadhèrèk jaleripun, Sanusi Pane, kasagedan nimbang langkung adil lan boten patos kénging prabawa suasana perobahan nasionalisme mliginipun wonten ing periode pungkasan Pujangga Baru ingkang politis lan dikotomis.

Salah satunggal karya sastranipun ingkang paling kondhang inggih punika novèl Belenggu.

Karya

Puisi 
 Gamelan Djiwa. Jakarta: Pérangan Basa Djawa. Kebudayaan Departemen Pendidikan, Pengajaran, dan Kebudayaan. 1960
 Djiwa Berdjiwa, Jakarta: Balai Pustaka. 1939.

Novèl 
 Belenggu, Jakarta: Dian Rakyat. Cet. I 1940, IV 1954, Cet. IX 1977, Cet. XIV 1991

Kumpulan Cerpen 
 Djinak-Djinak Merpati. Jakarta: Balai Pustaka, Cet. I 1940
 Kisah Antara Manusia. Jakarta; Balai Pustaka, Cet I 1953, II 1979

Drama 
 Antara Bumi dan Langit. 1951. Dalam Pedoman, 27 Fèbruari 1951.

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Armijn Pane
 Wiki Id: Sastra Indonésia

Pranala njawi 
 Laman Pusat Basa - Armijn Pane

Artikel mawa basa krama
Sastrawan Indonésia
Gadis Tangsi, punika novèl nomer satunggal saking trilogi Gadis Tangsi, ingkang dipunanggit déning Suparto Brata, sastrawan klairan Surabaya. Ingkang wiwitan dipunterbitaken ing basa Indonésia déning Penerbit Buku Kompas, Fèbruari 2004 P.T. Kompas Media Nusantara Jakarta. Naskah punika kacatehet wonten Katalog Dalam Terbitan (KDT) kanthi nomer ISBN 979-709-119-8.

Sinopsis 
Novèl punika nyariosaken kawontenan kulawarga prajurit KNIL Jawi, nalika jaman kolonial Walandi. Teyi, satunggiling remaja putri ingkang nyobi ngraman dhumateng pranata gesang wonten ing tangsi dalah budaya utawi aji-ajinipun, inggih punika budaya ingkang longgar salebeting ngayahi gesang, kalebet ugi prakawis sèksual.

Karya Suparto Brata Sanèsipun 
Dom Sumurup ing Banyu
Tanpa Tlacak
Emprit Abuntut Bedhug
Kadurakan ing Kidul Dringu
Katresnan kang Angker
Kunarpa Tan Bisa Kandha
Asmarani
Pethite Nyai Blorong
Nyawa 28
Tretes Tintrim
Lara Lapane Kaum Républik
Sanja Sangu Trebela
Lintang Panjer Sore
Jaring Kalamangga
Kamar Sandi
Garuda Putih
Nglacak Ilange Sedulur Ipe
Ngingu Kutuk ing Suwakan
Donyane Wong Culika
Lelakone Si lan Man
Karajan Raminem (Trilogi Gadis Tangsi Buku II)
Mahligai Diufuk Timur (Trilogi Gadis Tangsi Buku III)

Ugi pirsani 
 Suparto Brata

Pranala njawi 

Rintisan umum
Novèl déning Suparto Brata
Mahligai di Ufuk Timur punika novèl nomer tiga saking trilogi Gadis Tangsi, ingkang dipunanggit déning Suparto Brata, sastrawan klairan Surabaya. Ingkang wiwitan dipunterbitaken ing basa Indonésia déning Penerbit Buku Kompas, Fèbruari 2007 P.T. Kompas Media Nusantara Jakarta. Naskah punika kacathet wonten Katalog Dalam Terbitan (KDT) kanthi nomer ISBN (10) 979-709-294-1 lan ISBN (13) 978-979-709-294-8.

Sinopsis 
Kanthi setting kadadosan wonten ing paruh pungkasan mangsa pendhudhukan Jepang, novèl punika nyariosaken remaja putri Teyi wusananipun kapanggih kaliyan kusumaning ati, inggih punika satunggiling Pangèran Jawi, wonten ing Surakarta Hadiningrat.
Kathah data historis lan sosiologis ingkang dipuncaosaken wonten ing novèl punika, kalebet kasangsaran rakyat Jawi wekdal pendhudhukan Jepang lan impènan badhé rawuhipun Ratu Adil.

Sastra Indonésia
Titie Said, utawi asring dipun éja Titi Said, lair ing kitha Bojonegoro, Jawa Timur, 11 Juli 1935. Lulus sarjana mudha Arkéologi Fakultas Sastra Universitas Indonésia (1959). Naté dados redaktur kalawarti Kartini lan mimpin kalawarti Famili. Ngantos sapriki piyambakipun mengku kalungguhan minangka Ketua Lembaga Sensor Film { LSF } Indonésia.

Karya 
Novèl-novèl ingkang sampun terbit ing antawisipun :
 Jangan Ambil Nyawaku (1977),
 Reinkarnasi,
 Fatima,
 Ke Ujung Dunia
Kumpulan cariyos cekak : Perjuangan dan Hati Perempuan (1962).

Ugi pirsani

Pranala njawi 
 Biodata Sastrawan Indonésia 1900-1949
 Tokoh Indonésia 

Rintisan umum
Artikel mawa basa krama
Tokoh Indonésia
Ajip Rosidi, utawi asring dipunsapa nganggé éjaan énggal Ayip Rosidi, punika pengarang, juru besut, Ketua Dewan Pendiri Yayasan Kebudayaan Rancagé, Ketua Pendiri Yayasan Pusat Studi Sunda. Piyambakipun naté nyambut damel minangka guru basa lan kabudayan Indonésia ing Osaka Gaikokugo Daigaku (1981-2003), ing Kyoto Sangyo Daigaku (1982-1996) lan Tenri Daigaku (1982-1995), Jepang. Piyambakipun ingkang gadhah prakarsa palembagan Bebungah Sastra Rancagé milai taun 1989, lan penyelenggaraan Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS) 2001 ing Bandung. Wiwit taksih anèm piyambakipun asring nyerat, wonten ing basa Indonésia lan ugi ing basa Sunda. Buku-buku karyanipun langkung saking satus irah-irahan, ing antawisipun wujud roman, koleksi gurit, koleksi cariyos cekak, memoar, lan biografi.

Karya 
 Tahun-taun Kematian (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1955)
 Ketemu Dijalan (kumpulan sajak, basa Indonésia, 1956)
 Ditengah Kulawarga (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1956)
 Pista (kumpulan sajak, basa Indonésia, 1956)
 Sebuah Rumah Buat Haritua (kumpulan carkak, basa Indonésia, 1957)
 Ayang-ayang Gung
 Bébér Layar
 Hurip Waras
 Ucang-ucang Anggé
 Babasan jeung Paribasa Sunda
 Masyitoh
 Si Pucuk Kalumpang

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Ayip Rosidi
 Wiki Su: Ayip Rosidi

Pranala njawi 

 Ayip Rosidi dan Kepunahan Basa Laladan
 Perkembangan Buku Indonésia Menyedihkan
 Menyoal Keberanian Orang Sunda 

Artikel mawa basa krama
Sastrawan Indonésia
Panitra Indonésia
Toha Mochtar (Kediri, Jawa Timur, 17 September 1926 - Jakarta, 17 Mèi 1992), punika sastrawan lan pengarang cariyos kanggé laré-laré Indonesia.

Karya 
Sautawis karyanipun inggih punika:
Novèl
 Pulang (1958), yang mendapat Bebungah Sastra Badan Musyawarah Kebudayaan Nasional (1960), lan naté dipundamel filem déning Turino Djunaedi
 Daerah Tak Bertuan (1963), angraih Bebungah Sastra Yamin (1964)
 Kabut Rendah (1968)
 Bukan Karena Kau (1968)
 Jayamada (1971)

Carios Laré
Sanèsipun novèl kanggé diwasa, Toha ugi asring nyerat buku kanggé laré-laré. Wonten ing taun 1971 sesarengan kaliyan Julius R. Siyaranamual lan Asmara Nababan, piyambakipun ndhèrèk ngadegaken kalawarti Kawanku ingkang dipunasta déning panjenenganipun salami 15 taun. Kalawarti kanggé laré punika misuwur minangka kalawarti ingkang saé mutunnipun ing wekdal punika.

Ugi pirsani 
 Wiki Id: Toha Mochtar

Pranala njawi 
 Toha Mochtar dalam "Dunia Sastra" 
 Biodata Sastrawan Indonesia 1900-1949

Artikel mawa basa krama
Sastrawan Indonésia
Sutardji Calzoum Bachri (lair 1941 ing Riau), punika pujangga Indonésia pinunjul. Saksampunipun lulus saking SMA Sutardji Calzoum Bachri nglajengaken studi dhateng Fakultas Sosial Pulitik Jurusan Administrasi Nagara, Universitas Padjadjaran, Bandung. Wiwitanipun Sutardji Calzoum Bachri nyerat wonten ing koran lan kalawarti minggon ing Bandung, lajeng sajak-sajakipun dipunamot wonten kalawarti Horison lan Budaya Jaya sarta ruang kabudayan Sinar Harapan lan Berita Buana.

Langkung sajak-sajakipun punika Sutardji nedahaken manawi piyambakipun minangka pembaharu puisi Indonésia. Utaminipun amargi konsepsi bab tembung ingkang badhé dipunbebasaken saking kungkungan pengertian lan dipunwangsulaken dhumateng fungsi tembung sepertos wonten ing "mantra".

Wonten ing mangsa panas 1974, Sutardji Calzoum Bachri ndhèrèk acara Poetry Reading International ing Rotterdam. Salajengipun ndhèrèk seminar International Writing Program ing Iowa City, Amérika Sarékat wilan Oktober 1974 ngantos April 1975. Sutardji ugi nepangaken cara énggal ingkang unik lan méncutaken ing salebetipun acara maos puisi ing Indonésia.

Karya 
Sawetawis sajakipun sampun dipunterjemahaken déning Harry Aveling dhateng basa Inggris lan dipunterbitaken minangka antologi Arjuna in Meditation (Calcutta, India), Writing from the World (Amérika Sarékat), Westerly Review (Australia) lan wonten ing kalih antologi abasa Walanda: Dichters in Rotterdam (Rotterdamse Kunststichting, 1975) lan Ik wil nog duizend jaar leven, negen moderne Indonesische dichters (1979). Taun 1979, Sutardji dipunanugerahi bebungah South East Asia Writer Awards tumrap prestasinipun wonten ing donya sastra, ing Bangkok, Thailand.
O Amuk Kapak punika penerbitan ingkang komplit sajak-sajak Calzoum Bachri wiwit periode penulisan 1966 ngantos 1979.

Ugi pirsani 
 wiki id: Sutardji Calzoum Bachri
 * ==Pranala njawi==
 Sutardji Calzoum Bachri
 Soetardji Calzoum (Sinar Harapan) 
 Penyair harus setia pada kata dan estetika

Rintisan umum
Artikel mawa basa krama
Sastrawan Indonésia
Panitra Indonésia
[[Gambar:Peterborough.Chronicle.firstpage.jpg|thumb||Kaca utama Kronik Peterborough, bokmanawa ditulad ing taun 1150, iku salah sijining sumber utama Babad Anglo-Saxon.]]
Sastra Anglo-Saxon utawa sastra Inggris Kuna iku ngambah sastra sing tinulis ing basa Inggris Kuna nalika mangsa pasca Romawi saka kurang luwih pratengahan abad angka 5 nganti ing Panaklukan Norman taun 1066. Karya-karya iki ngambah genre kaya ta tembang wiracarita, hagiografi (babad slira wong suci), kutbah, pretalan saka Alkitab, undhang-undhang, babad, wangsalan, lan liya-liyané. Sakabèhé kaétung ana kurang luwih 400 manuskrip sing isih lestari nganti saiki. Cacah 400 iki korpus sing wigati banget kanggo wong umum lan para pakar.

Kalebu ing karya-karya wigati iku tembang Beowulf, sing wis angraih status wiracarita nasional ing Britania. Babad Anglo-Saxon iku sawijining kolèksi awal sajarah Inggris. Himne Cædmon saka abad angka 7 iku salah sijining tulisan paling lawas ing basa Inggris sing isih lestari.

Sastra Inggris
Aurelius Augustinus, Augustinus Hippo ("Sing akèh ngerti") (13 November 354 – 28 Agustus 430) iku siji santo lan Dhoktor Greja sing misuwur miturut gréja Katulik Roma. Dhèwèké diakoni dadi siji tokoh wigati ing perkembangan agama Kristen Kulon. Ing Gréja Ortodoks Wétan, sing ora nampa kabèh ajarané, dhèwèké racaké diarani "Augustinus Pinaringan Berkah". Akèh wong Protèstan uga nganggep dhèwèké salah satunggalé sumber pamikiran téologis ajaran Réformasi bab kaslametan lan anugrah. Martin Luther, tokoh obahan Reformasi, akèh diprabawai déning Augustinus (Luther dilatih dadi siji biarawan Augustinian), lan ing jero fokus umum Protestanisme, ngetutaké Augustinus, ing paham dosa asal sing nuntun menyang penilaian pesimis saka sebab lan aksi manungsa kapisah saka Allah.

Tulisan-tulisané-kalebu Pangakonan Augustinus, sing kerep diarani otobiografi Donya Wétan kang kapisan-isih diwaca kalangan amba déning wong-wong Kristen sadonya.

Tokoh Kristen
Moskou (basa Ruslan Москва́ Moskva) iku kutha krajané nagara Ruslan. Kutha iki nduwé padunung 13,2 yuta jiwa lan jembaré ana 1.081 km². Moskou sadurungé dadi kutha krajan Fédherasi Ruslan, tau dadi kutha krajan Uni Sovyèt lan Kadipatèn Agung Muskovy.

Delengen uga 
 Hotel Moskva

Pranala njaba 

Kutha krajan ing Éropa
Grahana srengéngé kadadosan nalika posisi Bulan wonten ing antaraning Bumi lan Srengéngé saéngga nutup sapérangan utawi sadaya cahya Srengéngé. Éwadéné Bulan langkung alit, ayang-ayangipun Bulan saged nglindhungi cahya Srengéngé sapenuhipun amargi Bulan ingkang tebihipun kirang langkung 384.400 kilomèter saking Bumi langkung celak kabandhingaken Srengéngé ingkang gadhah tebih kirang langkung 149.680.000 kilomèter.

Grahana Srengéngé saged kapérang dados tigang jinis inggih punika: grahana total, grahana sapérangan, lan grahana cincin. Grahana Srengéngé dipunsebat grahana total manawi puncak grahana, piringan Srengéngé katutup sapenuhipun déning piringan Bulan. Ing wekdal punika, piringan Bulan sami agengipun utawi langkung ageng saking piringan Srengéngé. Ukuran piringan Srengéngé lan piringan Bulan piyambak malih-malih gumantung ing tebihipun jarak Bumi-Bulan lan Bumi-Srengéngé.

Grahana sapérangan dumados manawi piringan Bulan (wekdal puncak gerhana) namung nutup sapérangan saking piringan Srengéngé. Ing grahana punika, mesthi wonten péranganing piringan Srengéngé ingkang boten katutup déning piringan Bulan.

Grahana cincin dumados manawi piringan Bulan (wekdal puncak gerhana) namung nutup sapérangan saking piringan Srengéngé. Grahana jinis pinika kadadosan manawi ukuran piringan Bulan langkung alit saking piringan Srengéngé. Saéngga nalika piringan Bulan wonten ing ngajeng piringan Srengéngé, boten sadaya piringan Srengéngé badhé katutup déning piringan Bulan. Pérangan piringan Srengéngé ingkang boten katutup déning piringan Bulan, wonten ing sakeliling piringan Bulan lan katon mèmper cincin ingkang sumunar.

Grahana Srengéngé boten saged kadadosan langkung saking 7 menit 40 dhetik. Nalika grahana Srengéngé, tiyang dipunlarang ningali Srengéngé kanthi mata telanjang amargi saged ngrisak mripat kanthi permanén lan njalari wuta.

Ngamati Grahana Srengéngé 

Ningali kanthi langsung tumuju fotosfer Srengéngé (pérangan cincin padhang saking Srengéngé) éwadéné namung sapérangan dhetik saged njalari karisakan permanén retina mripat amargi radiasi tinggi ingkang boten katon ingkang dipunpancaraken saking fotosfer. Karisakan ingkang katimbulaken saged njalari wuta. Ngamati grahana Srengéngé mbetahaken pelindhung mripat mirunggan utawi kanthi ngginakaken métode ningali kanthi boten langsung. Kaca mripat sunglasses boten aman kaginaaken amargi boten nyaring radiasi inframerah ingkang saged ngrisak retina mripat.

Uga delengen 
 Grahana rembulan

Pranala njawi 

 Rujukan asal

Astronomi
Singapura (Inggris Singapore; Mandarin 新加坡 (Xīnjiāpō); Tamil சிங்கப்பூரசு (Ciŋkappūr)) iku nagara kutha ing Asia Kidul-Wétan. Nagara ini jembaré 704 km² lan kang ndunungi ana 4,7 yuta jiwa.

Nagara iki kapisah saka Malaysia déning Selat Johor ing sisih lor, lan saka Kapuloan Riau, Indonésia déning Selat Singapura ing sisih kidul. Singapura minangka pusat kauangan urutan kapapat ing donya lan minangka kutha donya kosmopolitan kang mainaké peran wigati sajeroning perdagangan lan kauangan internasional. Plabuhan Singapura iku siji saka lima plabuhan paling ramé ing donya.

Singapura duwé sajarah imigrasi kang dawa. Sing ndunungi gunggung 5 yuta jiwa, dumadi saka ètnik Cina, Melayu, India, manéka katurunan Asia, lan Kaukasoid. 42% kang ndunungi Singapura wujud wong mancanagara kang nyambutgawé lan ngangsu kawruh. Pekerja manca minangka 50% saka sèktor jasa. Nagara iki minangka kang paling padhet kaloro ing donya sawisé Monako. A.T. Kearney nyebut Singapura minangka nagara paling kaglobalisasi ing donya ing Indèks Globalisasi taun 2006.

Rujukan 
Cathetan sikil

Bahan pustaka

 
 
 
 
 Lee Kuan Yew (2000). From Third World To First: The Singapore Story: 1965–2000. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-019776-5

Pranala njaba 

 Portal resmi
 Infomap Singapura
 Jabatan Statistik Singapura
 Lagu Kebangsaan: Majulah Singapura 
 Situs Komunitas Masyarakat Indonésia di Singapura 
 Makanan di Singapura - Singapore Lifestyle Wiki
 Wikipedia Singapore in English

Singapura
Tanah Jawa iku tlatah ing pulo Jawa sing dipanggoni déning wong Jawa utawa wong sing nuturaké basa Jawa. Tlatah iki ngambah Banten, sabagéyan Karawang, Darmayu, Cerbon, Jawa Tengah lan Jawa Wétan. Nanging ing sisih liya ing kabupatèn Brebes lan kabupatèn Cilacap, basa Sundha uga dipituturaké. Banjur ing tlatah Bang Wétan, dadi Bangil mangétan nganti saloring Banyuwangi, basa Madura uga dipituturaké.

Jawa
Konstitusi punika aslinipun saking basa Latin constutio, ingkang tegesipun hukum ingkang wigati. Konstitusi saking sawenèh organisasi mratélakaken wangun, struktur, aktivitas, karakter, lan aturan dhasar organisasi wau.
Jinis organisasi ingkang migunakaken konsèp Konstitusi kalebet :
 badan pemerintahan (transnasional, nasional utawi regional)
 asosiasi/organisasi sukarela
 persatuan dagang
 parté pulitik
 perusahaan

Konstitusi Indonésia inggih punika UUD '45.

Ugi pirsani 
 Pratélan konstitusi nasional

Pranala njawi 
 Dictionary of the History of Ideas: Konstitutionalisme
 International Constitutional Law:  Terjemahan basa Inggris sawatawis konstitusi nasional

Rintisan umum
Artikel Dhasar
Artikel mawa basa krama
Hukum
Institusi pamaréntahan
Dokumen resmi
Majulah Singapura (Jawa, tegesé "Majua Singapura") iku lagu kabangsané Singapura. Lagu iki cinipta déning Zubir Said ing taun 1958 minangka lagu kanggo Dewan Kutha Singapura. Lagu iki kepilih dadi lagu kabangsan Singapura ing taun 1959 nalika papréntahan dhewe wiwit lumaku. Sawise mardhika kebak ing taun 1965, "Majulah Singapura" resmi dadi lagu kabangsane Singapura.

Lirik basa Melayu lan alihbasa

Ugi pirsani 
 Pratélan lagu kabangsan
 Singapura
 Zubir Said

Lagu kabangsan
Toronto punika kitha paling ageng ing Kanada lan minangka kitha krajan provinsi Ontario. Populasi Toronto watawis 2.518.772 (perkiraan taun 2004); lan ingkang wonten ing Tlatah Toronto Raya (GTA) inggih punika 5.715.386 (2004).

Padunung Toronto dipunwastani Torontonian. Toronto punika pérangan saking tlatah Golden Horseshoe Ontario, wewengkon ingkang padunungipun kathah, watawis pitung yuta. Saprotigan sing ndunungi Kanada manggèn wonten ing tlatah ingkang dunungipun 160 km saking Toronto, lan watawis saproenem pedamelan ing Kanada dumunung wonten ing mriki. Asal usul sing ndunungi Kanada inggih punika tiyang Britania, Irlandia, Italia, lan Tionghoa. Grup ingkang langkung alit inggih punika tiyang Portugis, Yunani, India lan Karibia.

George Brown College 
Diadeg ing taun 1967, sing jenenge George Brown (1818-1880), salah sawijining pendiri Konfederasi Kanada, politisi liberal lan pencipta koran Globus ing Toronto (saiki The Globe and Mail).

Ugi pirsani 
 Ontario

Pranala njawi 

 Situs resmi

Cathetan 

Artikel Dhasar
Artikel mawa basa krama
Kutha krajan
Kitha ing Kanada
Tokyo (東京; Tōkyō, teges ingkang barès: kitha krajan wétan) punika kitha krajan Jepang dalah tlatah ingkang padhet piyambak ing Jepang, sarta laladan metropolitan ingkang ageng piyambak ing donya dipuntingal saking cacah tiyang ingkang ndunungi (33.750.000 ing kitha lan tlatah saubengipun).

Watawis 12 yuta tiyang ingkang ndunungi manggèn ing Tokyo lan atusan èwon sanèsipun wongsal-wangsul saben dinten saking tlatah saubengipun kanggé nyambut damel utawi dagang ing Tokyo. Tokyo punika punjer pulitik, ékonomi, budaya lan akademis ing Jepang sarta panggénan pura kaisar Jepang lan kursi papréntahan nagari, sisan minangka punjer bisnis lan finansial utami tlatah Asia Wétan.

Tokyo gadhah sakedhik gedhong pencakar langit tinimbang kitha sanès ingkang saukuran, amargi wontenipun tatacara konstruksi lindhu. Wangunan di Tokyo kathahipun wujud apartemen tingkat andhap (6 ngantos 10 lantai) lan griya kulawarga ingkang alit. Tokyo ugi minangka lokasi sistem transportasi massal ingkang paling kompleks sadonya, lan misuwur déning jam-jam sibukipun ingkang padhet.

Tokyo kanthi barès tegesipun "kitha krajan wétan" wonten ing basa Jepang, kosok balèn kaliyan kitha krajan lami ingkang wonten ing kilèn, Kyoto, ingkang dipunnamikaken "saikyo", utawi "kitha krajan kilèn" ing abad ke-19. Ngantos taun 1870-an, Tokyo dipunwastani "Edo". Nalika punjer kamaharajan pindhah saking Kyoto dhateng Edo, namanipun lajeng dipun-gantos.

Géografi 
Prefektur Tokyo dipunpérang dados Dharatan dan kapuloan. Pérangan Dharatan dumunung wonten ing sisih kidul-kilèn Lempongan Tokyo, watawis 90 km saking wétan ka kilèn, lan 25 km lèr ka kidul. Tokyo wewatesan kaliyan Prefektur Chiba ing sisih wétan, Prefektur Yamanashi ing kilèn, Prefektur Kanagawa ing kidul, lan Prefektur Saitama ing sisih lèr. Kepuloanipun wujud Kapuloan Izu lan Kapuloan Ogasawara, manjang watawis 1.000 km ka Samodra Pasifik.

Divisi 

Wiwit taun 2001, Tokyo kalebu saka 62 divisi: 23 distrik khusus, 26 kutha, 5 kutha cilik lan 8 desa.

Ékonomi 

Tokyo punika markasipun perusahaan sèktor ékonomi nasional lan donya.

Dhémografi 
Miturut yuswa (2002):
 Laré alit (0-14): 1,43 juta (12%)
 Padunung ingkang nyambut damel (15-64): 8,5 juta (71,4%)
 Padunung senior (65+): 1,98 juta (16,6%)

Populasi penduduk manca: 327.000 (2001)

Tuwuhing populasi: +68.000 (2000 hingga 2001)

Budaya 
Situs keagamaan wigati ing Tokyo:
 Kubizuka
 Kuil Meiji
 Sensoji
 Katedral St. Nikolai
 Kuil Yasukuni
 Masjid Tokyo (東京ジャーミイ)

Lingkungan 
 Akasaka
 Akihabara
 Aoyama
 Asakusa
 Daiba
 Ebisu
 Ginza
 Harajuku
 Hibiya
 Ikebukuro
 Kabukicho
 Kanda
 Koujimachi
 Kyobashi
 Nihonbashi 
 Roppongi
 Shibuya
 Shinagawa
 Tsukiji
 Ueno

Kitha kembar 
 Beijing, Républik Rakyat Tiongkok
 Berlin, Jerman
 Kairo, Mesir
 Jakarta, Indonésia
 Moskwa, Ruslan
 New South Wales, Australia
 New York City, New York, Amérika Sarékat
 Paris, Prancis
 Roma, Italia
 São Paulo, Brasil
 Seoul, Koréa Kidul

Ugi pirsani 
 Angkudan cepat di Tokyo

Rujukan 

  Situs resmi Pamaréntah Metropolitan Tokyo

Artikel Dhasar
Artikel mawa basa krama

Kutha ing Jepang
Prefektur Jepang
Kutha krajan
Ing ngandhap punika pratélan lagu kabangsan nagari-nagari ing donya.

 

de:Liste der Nationalhymnen
el:Εθνικός ύμνος
en:List of national anthems
es:Lista de himnos nacionales
nl:Volkslied
ro:Listă de imnuri naționale
simple:National Anthem
tl:Pambansang awit
zh:國歌
Rio de Janeiro (tegesipun "Lèpèn Januari" wonten ing basa Portugis) punika kitha krajan Negari Pérangan Rio de Janeiro ing Brasil pérangan kidul-wétan.

Kitha punika wiyaripun 1.256 km² lan sing ndunungi antawis 6.150.000 yuta jiwa (2004).

Sawetawis 10 yuta sing ndunungi manggèn wonten ing wewengkon metropolitan Rio de Janeiro Raya, ingkang wekdal punika minangka kitha paling ageng nomer sekawan ing donya.

Ulah raga 
Rio de Janeiro dados tuan rumah Pan American Games 2007 (Pan American Games ke-15) ingkang dipunwontenaken wiwit 13 ngantos 29 Juli 2007.

Pranala njawi 

  Situs resmi
 Galeri foto Rio de Janeiro 

Artikel Dhasar
Artikel mawa basa krama
Kutha ing Brasil
Sagara (krama Seganten) punika kempalan toya asin saha kahubungaken kaliyan samodra utawi tlaga ageng ingkang padatanipun ngandhut toya asin, kirang gadhah saluran alam kados déné Seganten Kaspia lan Laut Mati. Istilah seganten asring dipun-ginakaken minangka sinonim kaliyan samodra. Tlaga ageng, kados ta Great Lakes, kadhangkala dipunwastani seganten dharat. Kathah seganten ingkang kalebet kategori marginal sea, inggih punika seganten ingkang arusipun dipunsababaken déning angin; déné jinis sanèsipun kados seganten mediterranean, ingkang arusipun kasebabaken déning béda salinitas lan suhunipun toya.
Organisasi Hidrografi Internasional (IHO) minangka organisasi internasional ingkang gadhah kakuwasaan bab ndèfinisikaken seganten. Définisi ing wekdal punika kasebat wonten ing satunggaling dokumèn Special publication S-23, Limits of Oceans and Seas , 3rd edition, 1953.

Sajarah 
Seganten kawangun 4,4 milyar taun kapungkur, wiwitanipun asipat asem sanget, kanthi toya ingkang umob (watawis 100 °C) amargi panasipun Bumi wekdal samanten. Asemipun toya seganten amargi wekdal punika atmosfer Bumi dipunkebaki déning karbon dioksida. Kaaseman toya punika ingkang njalari inggilipun panggapukan ingkang ngasilaken uyah ingkang andadosaken toya seganten asin kados ing wekdal sapunika. Wekdal samanten, gelombang tsunami asring kadadosan amargi asringipun astéroid nabrak Bumi. Pasang surut seganten ing wekdal punika ugi bertipe mamut utawi inggil sanget amargi jarak Bulan ingkang caket sanget kaliyan Bumi.

Kapurih ugi mirsani 
 Pratélan Sagara
 Gajah sagara.

Rujukan 

Wujud banyu
Artikel mawa basa krama
Samodra utawi samodra (saking basa Sangskreta) punika seganten ingkang wiyar lan minangka massa toya asin ingkang sambung-sinambung wonten ing lumahing bumi lan dipunwatesi déning bawana utawi kepuloan ageng.

Wonten gangsal samodra ing bumi inggih punika:
 Samodra Arktik
 Samodra Atlantik
 Samodra Hindia
 Samodra Pasifik
 Samodra Kidul

Samodra wiyaripun antawis 71% saking sadaya lumahing bumi, kanthi tlatah watawis 361 yuta kilomèter pesagi, isi samodra watawis 1.370 yuta km³, lan lebetipun rata-rata 3.790 mèter. (Perètangan punika boten kalebet seganten ingkang boten kahubungaken kanthi langsung kaliyan samodra, sepertos Seganten Kaspia).
Pérangan ingkang langkung alit saking samodra ing antawisipun:  seganten, selat, lan lempongan.

Ekologi 
Makluk ingkang gesang wonten ing salebeting samodra antawisipun:
 Uwur-uwur
 Ulam
 Cetacea kados ta: iwak paus, lumba-lumba lan porpoise
 Cephalopoda sepertos gurita
 Crustacea sepertos lobster lan urang
 Cacing Seganten
 Plankton
 Urang

Ugi pirsani 
 Géografi
 Sagara
 Bawana

Pranala njawi 

Rintisan umum
Artikel Dhasar
Artikel mawa basa krama
Sagara Jawa iku sagara cethèk sing ambané kira-kira 310.000 km2 ing antarané pulo Kalimantan, Jawa, Sumatra, lan Sulawesi ing gugusan kapuloan Nuswantara. Sagara ini kadhapur ing jaman ès sing pungkasan, yaiku nalika rong sistèm kali manunggal. Ing sisih lor-kulon, Selat Karimata nggandhèngaké karo Sagara Cina Kidul.

Sèktor pangiwakan iku aktivitas ékonomi wigati ing Sagara Jawa. Ana punjul 3.000 spésies bahari ing tlatah kéné.

Tlatah saubengi Sagara Jawa iku tlatah tujuan turis sing populèr. Selam scuba mènèhi kasempatan kanggo njlajah lan fotografi guwa-guwa ngisor sagara, baita klelep, trumbu karang, lan kauripan ngisor sagara. Sawetara taman nasional ana ing tlatah iki. Ana Taman Nasional Ujung Kulon ing Banten kidul lan Kapuloan Karimun Jawa saloring Semarang. Pulo Menjangan cedhak Bali uga siji taman nasional.

Ing sajarah Perang Donya II, Sagara Jawa dadi lokasi naas kanggo wadyabala Sakuthu. Ing sasi Fèbruari lan Maret 1942, angkatan Laut Walanda, Britania, Australia, lan AS mèh digempur entèk déning serangan Jepang.

Pranala njaba 

Jawa
Jawa
Kaca iki amot daftar kutha utawa gemeente ing Walanda sing cacahé 380 miturut status ing awal taun 2018.


Indhèks alfabètis 
A B C D E F G H I 
J K L M N O P Q R 
S T U V W X Y Z

A

Uga delengen 
 Pratélan provinsi ing Walanda

Pranala njaba  	 
  Overheidsinformatie over alle Nederlandse gemeenten van A-Z
Cucak rawa iku manuk pangocèh saka suku Pycnonotidae sing sok asaba ing rawa-rawa lan pinggir alas. Swarané apik lan disenengi manungsa.. Manuk iki uga dikenal minangka cangku rawah (basa Sundha), lan barau-barau (basa Melayu). Ing basa Inggris karan Straw-headed Bulbul, ngacu marang warna endhasé sing kuning-jerami pucet. Jeneng ngèlmiahé ya iku Pycnonotus zeylanicus (Gmelin, 1789).

Wawacan sabanjuré 
 King, B., M. Woodcock, and E.C. Dickinson. 1975. A Field Guide to The Birds of South-East Asia. Collins. London. ISBN 0-00-219206-3
 MacKinnon, J. 1993. Panduan lapangan pengenalan Burung-burung di Jawa dan Bali. Gadjah Mada University Press. Jogyakarta. ISBN 979-420-150-2
 MacKinnon, J., K. Phillipps, and B. van Balen. 2000. Burung-burung di Sumatera, Jawa, Bali dan Kalimantan. LIPI dan BirdLife IP. Bogor. ISBN 979-579-013-7

Uga delengen 
 Lagu Manuk Cucak Rawa karangané Didik Kempot

Wacan 
 King, B., M. Woodcock, and E.C. Dickinson. 1975. A Field Guide to The Birds of South-East Asia. Collins. London. ISBN 0-00-219206-3
 MacKinnon, J. 1993. Panduan lapangan pengenalan Burung-burung di Jawa dan Bali. Gadjah Mada University Press. Jogyakarta. ISBN 979-420-150-2
 MacKinnon, J., K. Phillipps, and B. van Balen. 2000. Burung-burung di Sumatera, Jawa, Bali dan Kalimantan. LIPI dan BirdLife IP. Bogor. ISBN 979-579-013-7

Pranala njaba 
 Pycnonotus zeylanicus pada IUCN Red List Database, kalebu uraian mengapa jinis ini berstatus Rentan. Diakses pada 03/8/2006

 Pycnonotus zeylanicus pada ITIS Database, diakses pada 03/8/2006

Manuk ocèh-ocèhan
Manuk
Basa Malayu iku paguyuban basa kang dipituturaké ing Nuswantara. Basa Malayu bisa dipérang dadi basa Malaysia lan basa Indonésia. Kajaba iku basa iki bisa dipérang manèh dadi akèh subdhialèk-subdhialèk liyané.

Yèn basa Malayu-Malaysia lan basa Malayu-Indonésia digandhèng, cacahé panembung suda luwih ana 250 yuta jiwa.

Basa Malayu
Malayu
Malayu
Malayu
Aksara Sundha (ᮃᮊ᮪ᮞᮛ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) iku ngrujuk ing siji sistim panulisan kasil karya bangsa Sundha kanggo nulisaké basa Sundha. Aksara Sunda iku ngrujuk ing aksara Sundha Kuna kang dienggo saka abad kaping 14 nganti tekan abad kaping 18.

Sajarah 

Saliyané nganggo aksara Sundha Kuna, bangsa Sundha tau ngerti lan nganggo sistém aksara liyané, antarané
 aksara Pallawa utawa aksara Pra-Nagari kang dienggo kanggo nulisaké basa Sangskreta, dienggo nganti ing abad kaping 7,
 aksara Sundha Kuna kang diturunake saking aksara Pallawa.
 aksara Cacarakan utawa aksara Jawa, kanthi umum barengan karo lebuné agama Islam lan budayan Jawa menyang Cerbon (abad kaping 16) lan Priangan (abad kaping 17),
 aksara Pegon, mligi ing lingkungan pasantrén, kanggo nyebar ajaran Islam saka Donya Arab,
 aksara Latin, diwiwiti dienggo ing pungkasané abad kaping 19, kawanuhaké déning penjajah Walanda.

Sacara resmi, pamaréntah Jawa Kulon ngetokaké Perda taun 2003 kanggo njurung aksara Sunda bèn bisa dienggo sadina-dina.

Komputerisasi 
Komputerisasi aksara Sundha nalika metuné publikasi resmi aksara Sundha saking Pamaréntah Jawa Kulon. Conto pisanané "Aksara Pakuan" ing wujud OTF.

Liyané saka aksara mau, ing wulan Januari 2006, proposal kanggo kodhifikasi Aksara Sundha ing format Unicode wis dikirimaké menyang konsorsium Unicode . Prosès iki bakal lumaku suwéné rong taun. Diarepaké ing taun 2008, aksara Sundha wis bisa lumebu ing susunan Unicode vèrsi 5.0.

Susunan Aksara Sundha 
Aksara Sundha bisa dipérang dadi sawatara komponèn, antarané:
 aksara nglegena (aksara wyanjana)
 aksara swara
 sandhangan swara
 paugeran tandha waca
 angka

Aksara nglegena

Aksara swara

Sandhangan swara

Angka

Conto panganggonané

Asmarandana

Ladrang

Cathetan sikil 

Basa Sundha
Sundha
Pista (saka basa Portugis festa) iku sawijining acara sosial sing dikarepaké kanggo pèngetan lan rékréasi. "Pista" bisa asifat agama utawa ana gandhèngané karo mangsa, utawa ing tingkat sing luwih kawatesan, ana gandhèngané karo acara-acara pribadi lan kulawarga kanggo mèngeti utawa ngrayakaké sawijining prastawa kusus ing kauripan sing ana gandhèngané.

Pista ing rong kasus pungkasan sing katulis ing ndhuwur iki biyasa diarani slametan utawa bancakan ing basa Jawa.

Budaya
Ki Harsono Siswocarito salah satunggil panganggit wayang mbeling ingkang dipunterbitaken ing koran Suara Merdeka lan tabloid Cempaka kapungkur. Sanggitan Ki Harsono Siswocarito bènten sareng panyanggit sanèsipun amargi nganggé estetika sastra pedhalangan kados suluk murwa utawi pelungan, nyandra janturan lan pocapan, antawacana utawi caturan , swara lan omomatopia kados lakon wayang lampahan nanging disanggit nganggo gagrak anyar.

Saiki Ki Harsono Siswocarito lagi nggagas Lakonet, ya iku lakon sing dipakeliraken ing internèt. Lakonet punika salah satunggil genre Wayang Citra ingkang saged ugi disebat Wayangmaya amargi nganggé mediamaya internèt.

Lakonet ingkang sampun dianggit Ki Harsono Siswocarito punika Nurkala Kalimantra Gawe Geger Suralaya, Gitadarma Dr Mintaraga, lan Prof Dr Bima Tanayatatwa. Seratan sanèsipun Sastra Pedhalangan.

Wayang
Wilfridus Josephus Sabarija Poerwadarminta (Jawa: ꦦꦸꦂꦮꦢꦂꦩꦶꦤ꧀ꦠ) utawa asring dicekak W.J.S. Poerwadarminta (Yogyakarta, 20 Juli 1903 - 28 November 1968) iku sawijining juru tembungwidya lan panyusun bausastra (Ind: kamus) kang misuwur. Karyané mligi ngambah bausastra basa Jawa, basa Indhonésiyah, basa Nippon, lan basa Latin.

Bausastra basa Indhonésiyah Poerwadarminta nganti saiki isih dadi bahan rujukan saliyané Kamus Besar Bahasa Indonesia lan isih dicithak bali lan didol.

Sumber 
 'Pak Poerwa, Sing Yasa Baoesastra Djawa''' ing Damar Jati'' nomer 64 edisi 15 Mèi - 28 Mèi 2008

Pranala njaba 
  Profil Poerwadarminta ing Kompas 
  Profil Poerwadarminta saka Lembaga Alkitab Indonesia

Poerwadarminta
Poerwadarminta
Poerwadarminta
Basa Arab (اللغة العربية al-lughah al-‘Arabīyyah) iku basa saka kulawarga basa Semitik sing saiki dipituturaké ing Wétan Tengah lan Afrika Lor nanging awalé saka nagara sing saiki diarani Arab Saudi. Cacah panuturé ana wong 225 yuta. Kajaba iku basa Arab uga basa sembahyangan ing agama Islam. Basa Arab kanggo nglampahi sembahyang, kaya ta niyat wudhu, solat, jakat, kaji, ngaturaké donga, lan ngibadah liya-liyané.

Huruf-huruf ing basa Arab

Uga delengen 
 Basa Arab Mesir

Cathetan sikil 

 
Islam
Israèl (basa Ibrani מדינת ישראל Medinat Yishra'el, Arab  دولة إسرائيل Dawlat Isrā'īl) iku nagara ing Timur Tengah, kang diubengi déning Sagara Tengah, Libanon, Suriah, Yordania, Mesir lan ara-ara wedhi Sinai. Saliyané iku Israèl uga diubengi rong laladan otoritas Palèstina: Lurung Gaza lan Gisik Kulon.

Ing pangertèn Alkitab, Israèl iku arané karajan lor; karajan kidul iku Yehuda.

Kanthi populasi 7,28 yuta jiwa, Israèl minangka siji-sijiné nagara Yahudi ing donya. Saliyané iku, ana uga sawatara golongan ètnis minoritas liyané, yaiku ètnis Arab kang duwé warganagara Israèl, sarta golongan-golongan kaagamaan liyané kaya Muslim, Kristen, Druze, Samaritan, lan sapanunggalané.

Madegé nagara modhèren Israèl dhedhasar konsèp Lemah Israèl (Eretz Yishra'el), sawijining konsèp pusat Yudaisme wiwit jaman kuna, kang uga minangka pusat wewengkon Karajan Yehuda kuna. Sawisé Perang Donya I, Liga Bangsa-Bangsa nyetujoni Mandat Britania tumrap Palestina minangka "nagara wong Yahudi". Ing taun 1947, PBB nyetujoni Pembagian Palestina dadi rong nagara, yaiku siji nagara Yahudi lan siji nagara Arab. Tanggal 14 Mèi 1948, Israèl mroklamasèkaké kamardikané lan iki banjur dadi paprangan karo nagara-nagara Arab ing saubengé kang nulak rencana pembagéyan iki. Israèl sabanjuré menang perang iki lan ngukuhaké kamardikané. Saka perang iki uga, Israèl kasil njembaraké wates wewengkon nagarané ngluwihi wates wewengkon kang ditemtokaké déning Rencana Pembagian Palestina. Wiwit wektu iku, Israèl terus memungsuhan karo nagara-nagara Arab tanggané, njalari perang kang ora lèrèn-lèrèn nganti saiki. Wiwit pambentukan Nagara Israèl, wates nagara Israèl lan hak Israèl kanggo madeg wis dadi pasulayan, mligi déning nagara Arab lan para pangungsi Palestina. Israèl wis nandhatangani perjanjèan damai karo Mesir lan Yordania, nanging usaha perdamaian antara Palestina lan Israèl nganti saiki durung kasil.

Israèl minangka nagara dhémokrasi kanthi sistem papréntahan parlementer lan hak pilih universal. Nayakotama Israèl njabat dadi kepala papréntahan lan Knesset minangka badan lègislatif Israèl. Sajeroning bab prodhuk domèstik bruto, ékonomi nagara iki ana ing peringkat angka 44 ing donya. Israèl duwé peringkat Indèks Pembangunan Manungsa, kabébasan pèrs, lan daya saing ékonomi kang paling dhuwur dibandingaké karo nagara-nagara Arab ing saubengé. Miturut ukum nagara Israèl, kutha krajan Israèl yaiku Yerusalem, (kutha krajan sadurungé kutha Tel Aviv). Sanadyan mangkono badan PBB lan akèh nagara ing donya ora ngakoni.

Pamérangan administratif 

Deleng uga Distrik ing Israèl

Israèl iku dipérang dadi 6 dhistrik. Banjur saben dhistrik dipérang dadi sawatara subdhistrik manèh.

Cathetan sikil

Deleng uga 
 Jakhnun
Hatikvah iku lagu kabangsané Israèl. Tembung Ibrani iki tegesé kanthi barès utawa lèterlek iku "Pangarepan". Lirik Hatikvah dianggit déning Naphtali Herz Imber (1856-1909) ing Jassy taun 1878. Dhèwèké asalé saka Galisia (saiki ing Polen, Rumania lan Ukraina). Nalika Proklamasi Kamardikan Israèl ing taun 1948, lagu iki didadèkaké lagu kabangsan Israèl kanthi ora resmi.

Sajarah

Lirik 
Tèks lagu Hatikvah ditulis déning sawijining pujangga Yahudi Naphtali Herz Imber ing taun 1878 kang asalé saka Zolochiv, Galisia, saiki ing Ukraina. Tèksé iku kawangun saka sangang pupuh lan judhulé Tikvateynu sarta tegesé "Pangarep kita". Ing tembang iki Imber nganggit panemuné lan pangrasané sawisé Petah Tikva, diadegaké. Petah Tikva iku salah sawijining pamukiman Yahudi kapisan kang diadegaké ing Palestina Ottoman.

Lelagon iki dibabar sapisané ing buku Imber kang duwé irah-irahan Barkai ("Lintang Ésuk"). Sawisé iku tembang iki diangkat dadi laguné Hovevei Zion lan sabanjuré laguné Gerakan Zionis nalika ing Konggrès Kapisan Zionis ing taun 1897. Tèks tembang iki banjur diowahi déning kang ndunungi Rishon LeZion lan sawisé iku uga isih bola-bali diowahi manèh.

Aransemèn déning Shmuel Cohen ing taun 1888 iku mbokmanawa dhedhasar sawijining lagu rakyat Romania kang dhèwèké tau krungu nalika isih cilik ing Romania, mbokmanawa lagu Carul cu boi ("Gerobak Sapi") utawa Cucuruz cu frunza-n sus ("Jagung mawa godhong tegak").

Sadurungé pangadegé Nagara Israèl 
Pamaréntah Mandat Britania naté nglarang pagelaran umum lagu iki ing taun 1919 déné tumuwuhé aktivitas anti-Zionis kang dilakoni déning wong Arab.

Sawijining manten anggota Sonderkommando lapor manawa lagu iki dinyanyèkaké kanthi spontan déning wong-wong Yahudi Céko sadurungé lumebu kamar gas ing kamp konsèntrasi Auschwitz-Birkenau ing taun 1944. Nalika nyanyi lagu iki, wong-wong iki dipulasara déning para anggota Waffen SS.

Diangkat minangka lagu kabangsan 
Nalika nagara Israèl diadegaké ing taun 1948, Hatikvah diproklamasèkaké kanthi ora resmi minangka lagu kabangsan. Nanging lagu iki ora dadi lagu kabangsan kanthi resmi nganti November 2004, nalika Knesset utawa parlemèn Israèl ngukuhaké amandemèn ing Undhang-Undhang Gendéra lan Lambang. Sawisé iku undhang-undhang iki diarani Undhang-Undhang Gendéra, Lambang lan Lagu Kabangsan.

Tèks 
Ing ngisor iki kapacak tèks resmi lagu kabangsan Israèl.

Pranala njaba 
 Mp3 Hatikvah
 National Anthem of Israèl: HaTikva

Lagu kabangsan
Israèl
Ukraina iku nagara ing Éropa Wétan. Nagara iki wewatesan karo Polen, Rumeni, Moldavia, lan Transnistria ing sisih kulon, Sagara Ireng ing sisih kidul, Ruslan ing sisih wétan lan Rusputih ing sisih lor. Nagara iki sadurungé taun 1992 dadi wewengkoné Uni Soviyét. Kutha krajan Ukraina Kiyiv.

Uga delengen 
 Leviv, siji kutha gedhé ing Ukraina.
 Odésa, siji kutha gedhé ing Ukraina.
 Wisiwanka, corak klambi tradhisiyonal Ukraina.

Pranala Njaba
Bulgari iku nagara ing Éropa Kidul-Wétan ing Balkan. Kutha krajané yaiku Sofia. Nagara iki ing sisih lor wewatesan karo Rumania, yaiku sadawaning Kali Donau. Ing sisih kulon wewatesan karo Serbia lan Républik Makédonia Lor, sisih kidul karo Yunani lan Turki. Banjur ing sisih wétan nagara iki nduwé pasisir karo Sagara Ireng. Nagara iki kang ndunungi kira-kira 7,5 yuta jiwa lan ambané ana 110.910 km².

Pamérangan administratif 
Taun 1987, Bulgari Kapérang dadi 9 provinsi. Wiwit taun 1999, Bulgari kapérang dadi 28 oblast (о́бласт). Saben oblast dijenengaké miturut kutha krajané

Deleng uga 

 Pratélan nagara
 Pratélan nagara miturut bawana
 Pratélan nagara miturut amba wewengkon
 Anggota PBB
 ISO 3166-1
 Pratélan lagu kabangsan
 Balkan
 Babad Bulgari sawisé taun 1989

Pranala njaba 

 Situs resmi 
 Bulgaria.com 
 Kirildouhalov.net 
 Sajarah Esensial Bulgaria di Tujuh Halaman

Bulgaria
Lagu kabangsan iku lagu sing didadèkaké simbul siji nagara utawa laladan. Lagu kabangsan racaké diatur déning ukum, nanging ora mesthi. Tuladhané lagu kabangsan Britania Raya God Save The Queen.

Bédané lagu kabangsan karo lagu patriotik yaiku yèn lagu kabangsan dikukuhaké kanthi resmi dadi simbul siji bangsa utawa nagara. Saliyané iku lagu kabangsan racaké mung siji waé ing sajeroning nagara.

Deleng uga 
 Pratélan lagu kabangsan

Lagu