AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Kadhal iku kéwan kang kagolong duwé sikil papat ing kulawargané reptil. Lumrahé kadhal utawa kulawarga kadhal
(basa Inggris: lizards) uga kagolong ing kulawarga cecek, tekèk, bunglon, cecek miber, biawak, iguana lan liya-liyané. Minangka pangertian kang mirunggan pangertian kadal sajeroning basa Indonésia bisa ngerujuk wates ing kadhal kang dhuwèni awak kang cilik, duwé sisik lunyu lan gilap uga bisa urip ana ing sandhuwuré lemah sajeroning (Ingg.: skink, suku Scincidae, utawa kang umum bisa kagolong ing kulawarga infraordo Scincomorpha).

Lumrahé kadhal bisa nyakup jinis-jinis kang duwé wujud awak cilik kaya ta kadhal pasir utawa misuwur kanthi sesebutan Lygosoma, bisa uga ngrujuk ing kulawarga biawak Komodo (Varanus komodoensis) kang bisa duwé dawa awak nganti 3 m. Secara ilmiah, kulawarga iki kagolong ing subordo utawa anak bangsa Lacertilia'''' (Sauria), péranganing bangsa kéwan kang duwé sisik (Squamata).

Kulawarga Lacertilia lumrahé duwé sikil papat lan bolongan kuping nyaba uga palupuk mata kang bisa kedèp (dibukak lan ditutup). Lumrahé, uga kapengkar kadhal kang ora duwé ciri mangkono ya iku ula kaca (glass snake utawa glass lizard'', suku Anguidae) kang ora duwé sikil.

Pranala njaba 

 Tiny gecko – kadal terkecil di donya

Rèptilia
Dhandhanggula iku tembang macapat kang isiné pengarepan utawa pengajap kang becik. Dhandhang iku pengarep-arep.  Mula saka iku, tembang kang nganggo metrum Dhandhanggula uga duwé isi kang legi kaya déné gula. Akèh pitutur kuna kang nganggo jinis iki. Tembang Dhandhanggula duwé watak luwes, ngresepake. Mathuk kanggo bebuka/pambuka medharaké piwulang, rasa kasmaran/gandrung. Pralambange tumrap para nom-noman sawisé padha kasmaran ngalami kedadeyan kang éndah-éndah (kenangan manis). Déné, sasmitaning tembang Dhandhanggula: manis, sardula, madu, drawa, gendhis.

Ana uga kang nyoba othak-athik gathuk karo siji raja ing jaman Kadiri, Dhandhanggendhis. Saka othak-athik iki banjur kinira yèn tembang iki digawé nalika jaman Kadhiri. Gendhis uga nduwé arti gula.

Metrum
Saben pada (bait) ana 10 gatra (larik).

10-i
10-a
8 -é
7 -u
9 -i
7 -a
6 -u
8 -a
12-i
7 -a

Tuladha

Yogyanira kang para prajurit,
lamun bisa sira anuladha,
duk ing uni caritané,
andelira sang prabu,
Sasrabahu ing Maespati,
aran patih Suwanda,
lelabuhanipun,
kang ginelung tri prakara,
guna kaya purun ingkang den antepi,
nuhoni trah utama

Lamun sira anggeguru kaki,
Hamiliha manungsa kang nyata,
Ingkang becik martabaté,
Sarta kang wruh ing khukum,
Kang ngibadah lan kang wirangi,
Sokur olèh wong tapa,
Ingkang wus amungkur,
Tan mikir pawehweh ing lyan,
Iku patut sira guronana kaki,
Sartané kawruhana.
(Pethikan saka Serat Wulangreh anggitan Sri Pakubuwana IV)

Duk rikala dina Jemuah Legi,
Pitulas Agustus tanggalira,
Merdika den umumake,
Déné wilangan taun,
Siji sanga pat lima nenggih,
Penjajah kudu kalah,
Sing mbangkang den kruyuk,
Nadyan bambu runcing gamannya,
Parandene mungsuh miris angunduri,
Bali mring Nagrinira,
  (Uploaded by Ikadi Kulon Praga, 2012)

Sekar alit
Macapat
Kabupatèn Madiun (Carakan: , Pegon: كابوڤاتين ماديون), iku kabupatèn ing Jawa Wétan, Kutha Caruban, iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané:, lan liya-liyané. Jembar wewengkon kabupatèn iki ± 1.010,86 km² utawa  hèktar.

Géografi

Wates 
Sisih lor wewatesan karo kabupatèn Magetan lan kabupatèn Ngawi, sisih kidul ana kabupatèn Panaraga lan kabupatèn Pacitan, sisih wétan ana kabupatèn Kadhiri, lan sisih kulon arah Magetan lan sak terusé wewatesan karo Jawa Tengah.

Papréntahan 
Kabupatèn Madhiun iku katata sajeroning 15 kacamatan,  kalurahan lan  désa. Kacamatan-Kacamatan ing kabupatèn iki yaiku:

 Balerejo
 Dagangan
 Dolopo
 Geger
 Gemarang
 Jiwan
 Kare
 Kebonsari
 Madhiun
 Mejayan
 Pilangkenceng
 Saradan
 Sawahan
 Wanaasri
 Wungu

Deleng uga 
 Pratélan Daerah Tingkat II
 Kutha Madiun

Pranala njaba 
 Situs Web Resmi 

Pratélan Daerah Tingkat II
Kabupatèn ing Jawa Wétan
Jalma limpad saprapat tamat iku tegesé wong kang duwé daya linuwih bisa weruh sadurungé winarah. Unèn-unèn iki isih magepokan karo paribasa liya sing tegesé amèh padha yakuwi: punjul ing apapak lan mrojol ing akerep sing tegesé jalma sing pinunjul saka kanca-kancané bisa mrantasi sakèhing prakara lan tansah ucul saka bebaya lan rubéda.

Uga delengen 
 Paribasa lan Saloka Jawa

Paribasan Jawa
Gitik ketitik owol ketara iku paribasa Jawa sing tegesé laku cabul iku ora bisa disimpen mesthi katon.

Uga delengen 
 Sanepa
 Saloka

Paribasan Jawa
Béda karo Ejaan basa Indonésia sing tunggal, ejaan basa Jawa ana manéka warna. Saben laladan bisa duwé cara maca lan nulis ora pada karo laladan liyané. Antarane:

 Ejaan Sriwedari
 Ejaan Jawa Baku
 Ejaan Jawa Wétanan
 Ejaan Jawa Kulonan
 Ejaan basa Indonésia
 Ejaan-O
 Ejaan Anyaran
 Aksara éèó
 Ejaan basa Indonésia medok

Éjaan basa Jawa
Ejaan Basa Jawa béda karo ejaan basa Indonesia. Ejaan Jawa Baku iku cara nulis lan maca racaké kanggo Jawa Tengahan.

Aksara ‘a’ diwaca a, upamane: mangan, larang, ora, lan liyané

Aksara ‘a’ diwaca e, upamane: pandita, pamiarsa, pandega lan liyané. Diwaca pendito, pemiarso, pendego.

Aksara ‘a’ diwaca o-jawa, upamane: ana, apa, aja, lan liyané diwaca ono, opo, ojo

Aksara ‘e’ diwaca e, upamane: merem, pelem, ayem, lan liyané.

Aksara ‘e’ diwaca é, upamane: kéré, keré mété

Aksara ‘e’ diwaca è, upamane: tekèk, mènèk, golèk, lan liyané

Aksara ‘o’ diwaca o, upamane: ora, bodo, koplo, lan liyané

Aksara ‘o’ diwaca o-jawa, upamane: kothong, bolong, kolor lan liyané

Aksara ‘i’ diwaca i, upamane: nini, sisi, pipis, lan liyané

Aksara ‘i’ diwaca é, upamane: alis, mulih, malik, lan liyané diwaca alés, muléh, malék.

Aksara ‘u’ diwaca u, upamane: yuyu, wagu, guru, lan liyané

Aksara ‘u’ diwaca ó, upamane: mabur, katut, lamur, lan liyané diwaca mabór, katót, lamór

Ana aksara-aksara sing diwaca gemantung tembunge. Upamane alis & alise diwaca alés & alise. Irung & irunge diwaca iróng & irunge

Jalaran saka sistim iki, akèh tembung2 sing tulisané pada, pocapane béda lan tegesé uga béda. Conto:

Kere bisa diwaca keré utawa kéré

Gendeng bisa diwaca gendeng utawa gendèng

Cemeng bisa diwaca cemeng utawa cemèng

Emut bisa diwaca emut utawa émut

Kuthuk bisa dhiwoco kuthuk utawa kuthók.

Tulisan putih bisa diwaca putih bisa putéh

Tulisan garing bisa diwaca garing bisa garéng

Sumber 
 Katrangan pepak bisa dipriksani ana ing website Sesotya Pita: https://web.archive.org/web/20050430083059/http://www.geocities.com/sesotya_pita/ejaan.htm

Basa Jawa
Ejaan basa Jawa Kulonan béda banget karo Ejaan Jawa Baku lan pada karo ejaan basa Indonésia.

Aksara ‘a’ mung bisa diwaca a. Béda karo Ejaan Jawa Baku, aksara a bisa diwaca a, e, utawa o-jawa.

Aksara ‘u’ mung bisa diwaca u. Béda karo Ejaan Jawa Baku, aksara u bisa diwaca u utawa ö.

Aksara ‘i’ mung bisa diwaca i. Béda karo Ejaan Jawa Baku, aksara i bisa diwaca i utawa é.

Aksara o & e pada karo Ejaan Jawa Baku. Aksara o bisa diwaca ö utawa o-Jawa. Aksara e bisa diwaca e, é, utawa è.

Conto:

Tulisan ‘ana pitik kuning durung bisa mumbul’ diwaca cara Ejaan Jawa Baku dadi ‘ana piték kunéng duróng biso mumból’. Éng Jawa kulonan diwaca persis tulisané dadi: ‘ana pitik kuning durung bisa mumbul’

Dhialèk basa Jawa
Banyumas iku kutha cilik ing sisih kidul Jawa Tengah. Ing kutha iki mili kali Serayu sing muarané ing sagara kidul.

Sajarah

Priksani Ugi
 Kabupatèn Banyumas
 Kacamatan Banyumas
 Gethuk gorèng
 Sroto
 Mendhoan
 Museum Wayang Sendang Mas
 Batik Banyumas

Banyumasan

id:Banyumas
Calung Banyumasan kuwe kelebu kesenian tradisionil asli Banyumas. Seliane nganggo piranti tetabuhan sing digawé sekang pring, racaké ditambahi swara cangkemé sing nabuh.

Kesenian Jawa
Banyumasan
Calung Banyumasan
Éjaan Anyaran yo iku éjaan boso Jowo anggitané Ki S. Brotosumarto. Bédho karó Ejaan Jawa Baku séng sifaté fonemis yoiku sak brayat uni dhiwènèhi sak simbol, ejaan anyar iki sipaté fonetis yoiku sak uni sak simbol. Éng Ejaan Jawa Baku sawijinéng aksoro biso dhiwoco pirang uni, yoiku :

Aksoro ‘a’ biso dhiwoco a, o-jowo, utowo e
Aksoro ‘i’ biso dhiwoco i utowo é
Aksoro u biso dhiwoco u biso ó
Aksoro e biso dhiwoco e, é utowo è
Aksoro o biso dhiwoco o-jowo utowo ó. 

Déné Ejaan Anyar sak aksoro móng biso dhiwoco sak uni supoyo harmonis karó Ejaan basa Indonesia

Aksoro ‘a’ móng biso dhiwoco a. Aksoro ‘i’ móng biso dhiwoco i. Aksoro ‘u’ móng biso dhiwoco u. Aksoro ‘o’ móng biso dhiwoco o-jowo. Aksoro ‘ó’ móng biso dhiwoco ó. *Aksoro ‘e’ móng biso dhiwoco e. Aksoro ‘é’ móng biso dhiwoco é. Aksoro ‘è’ móng biso dhiwoco è. 
Aksoro ‘d’ éng Ejaan Jawa Baku dadhi ‘dh’ éng éjaan anyar iki. 
Aksoro ‘dh’ éng Ejaan Jawa Baku dadhi ‘d’ éng éjaan anyar iki, podo karó ‘d’ éng Ejaan basa Indonesia. 

Cóntó2 : siséh kiwo tembóng2 dhitulés nganggó Ejaan Jawa Baku, siséh tengené ejaan anyar 

Durung ~ dhuróng. 
Dhisik ~ disék. 
Wis – wés. 
Elik-elik ~ élék-élék. 
Emut ~ émót. 
Kepesing-pesing ~ kepéséng-péséng. 
Bojo ~ bójó. 
Pocung ~ pócóng. 
Dhosa ~ dóso. 
Dasa ~ dhoso. 
Aja ~ ojo. 
Wisma ~ wésmo. 
Gus Dur ~ Gós Dhór. 
Pandita Durna ~ Pendito Dhórno. 
Pangeran Harya Dursasana ~ Pengéran Haryo Dhórsosono. 
Lokananta ~ Lókononto

Yèn arep gawé aksoro é, è, utowo ó, biso mréksani Aksara éèó. 

Cóntó nganggó ukoro : 

Ejaan Baku : ‘durung ana pitik kuning bisa mumbul dhuwur wiwit isih cilik’
Ejaan Anyar logat Jowo baku utowo Jowo Tengahan : ‘dhuróng ono piték kunéng biso mumból duwór wiwét iséh cilék’
Ejaan anyar logat Jowo Timuran : ‘dhóróng ono péték kónéng biso mómból dówór wiwét iséh célék’
Ejaan anyar logat Jowo Kulonan : ‘durung ana pitik kuning bisa mumbul dhuwur wiwit isih cilik’. Aksoro ‘i’ dhiwoco i, aksoro ‘u’ dhiwoco u.

Cóntó sanès saget katingali éng artikel2 ngandap meniko

 Penacat
 Pisuhan
 Idhu geni
 Sumór gólèk timbo
 Kependem Pakem

Éjaan basa Jawa
Béda karo Ejaan Jawa sing warna-warna, Ejaan basa Indonesia tunggal lan cara ngeja béda karo ejaan Jawa.

Aksara ‘a’ mung bisa diwaca a. Aksara ‘i’ mung bisa diwaca i. Aksara ‘u’ mung bisa diwaca u. Aksara ‘e’ bisa diwaca e, é utawa è, pada karo ejaan Jawa. Aksara ‘o’ bisa diwaca kaya o-jawa utawa ó, pada karo ejaan Jawa.

Ejaan basa Indoinesia ora duwé aksara ‘th’ lan ‘dh’ sing ana ing ejaan Jawa.

Ejaan basa Indonesia duwé aksara ai lan au sing ora ana ing basa Jawa.

Jalaran pebedan-2 iku tuwuh anané Ejaan-O lan Ejaan basa Indonesia medok

Éjaan basa Indonésia
Basa Jawi iku sugih tembung-tembung penyandrané, umpanané ‘untuné miji timun’ utawa ‘lakuné kayo macan luwé’ lan sapanunggané. Kosok balèné penyandra ya iku penacat kang manéka warna wujudé. Umpamané:

Matané picek, pécé, kéro, siwer, bijél, mlóló, metótó, bèlèken, plórak plolrok,
plirak plirik, mlorok, cétok (pécé sitok), téréng (mlénté sairéng), timbilen, mlethés, kiyer-kiyer, mendhóló, cadok, sipit, mbabrak.  
Irungé pèsèk, thempok, nyunthi, pogos (gedi néng óra mbangér), menthol / menthól (koyo Penthól), ndengar (bolongané rada njengat munggah), mbèthèt, ndangak, grumpóng
Cangkemé ndhówèr, pérot, mrèngès, mringis, mecucu, mèwèk2, nyakél, bisu, ndhrèwès, ngecès, blangkemen
Lakuné cèkèh, béréng, slékoh, mblarak sempal, glendah-glendèh, pincang, déglag, déglog, lénggang-lénggok, pèkèh, glayaran, sempoyongan
Lambéné njedir, ndhóblèh, ndhómblé, suwéng, suwér, ndhawér, nggamblèh
Tangané céko, uthik
Sikélé péngkor, pénthor, buntóng
Bathóké nonong, metótó, amba, cunong
Sirahé pénjol, gèpèng
Bokongé nyedit, tépos
Untué mrongos, ompong, gigis, pating pecothot, gingsul
Gulué tèngèng
Awaké Bungkók, Wungkók, Bungkék, Cébol, Ndhlóndhèng (duwór banget), óthak-óthak
Rambóté njegrak, buthak, gimbal, brinték, brindél, uwanen
Swarané bindeng, gerok, cemprèng, ngagor-agori, njempléng,
Uwangé malang, nyakél. 
Kupingé budeg, peróng, kopoken
Ulaté njegadul, nyermimih, njenggureng, nylekuthis, ingah ingih, njekethem
Alisé njlekèthèt
Pipiné gembil, kempot. 
Rainé burék, bithu-bithu.
Wongé goblog, gebleg, gublug, bodho, bóntó, tolol, kópló, ngah ngoh, pah poh, lhólak-lholhok, plómpang-plompong, Édhan, sinting, bambóng, ndhendheng, miréng, gendeng, méhong, nyentrik, pengóng, ngengleng, gemblóng.

Uga delengen 
Misuh
 Pisuhan

Basa
Basa Jawa
Pisuhan iku tembung utawa ukara kang lumrahé kagunakaké kanggo ngècè utawa ngina wong liya. Tembung lan ukara pisuhan iku béda-béda ing antarané basa siji lan basa liyané.

Tembung lan pisuhan basa Jawa
Ing basa Jawa, tembung lan ukara kang kerep kagunakaké kanggo pisuhan antarané pérangan awak kang wadi, kéwan, bangsa alus (sétan utawa jim), kaanan kang èlèk lan liya-liyané.

Ing sastra Jawa,  tembung lan ukara pisuhan arang dianggo amarga dianggep ora sopan lan ora trap marang kabudayané wong Jawa. Apa manèh akèh sastra Jawa kang thukul saka njero kraton. Nanging ana uga sastra Jawa kang migunakaké pisuhan, upamané Serat Gatholoco.

Pirsanana uga
 Misuh
 Penacat

Basa
Sumór gólèk timbo/Sumur lumaku tinimba Meniko sanès paribasan asli Jawi nangéng asalipón sakéng Melayu, ungalipón “perigi mencari timba”. Werdhinipón, tiyang setri éngkang nglamar utawi nginggah-inggahi tiyang jaler. Kadhos éngkang kacariosaken éng dhóngèng Joko Tarób anakipón mbok rondo Dadapan. Poro Kleténg éngkang nglamar.

Paribasan Jawa
Kutha Sragen iku Kutha krajan Kabupatèn Sragen, Provinsi: Jawa Tengah

Uga delengen
Pratélan Laladan Tingkat II

Laladan Tingkat II
Waldjinah (lair ing Sala, 7 November 1945) iku penyanyi langgam Jawa karo kroncong sing suwarané apik. Waldjinah naté jawara I Bintang Radio Indonésia taun 1965. Album laguné sing kondhang ing antarané Jangkrik Genggong, Walang Kekek, Kacu Biru, Rujak Uleg lan Pamitan.

Pranala njaba 
 Tembang Walang Kekek ing You Tube.com
 Tembang Rujak Uleg ing You Tube.com

Penyanyi Indonésia
Lair 1945
Wong Tengger sing ngarani trah wong Majapahit sing lumayu lumebu tlatah Tengger, merga ora gelem lumebu Islam. Wong Tengger isih nganut ajaran sing diarani BUDO nanging karo wewengkon dilebokake ing agama Hindhu. Wong Tengger tinemu ing désa-désa kacamatan Tosari, Pasuruan; kacamatan Sukapura, Probolinggo, désa Ngadas, Poncokusumo, Malang lan désa Ranupane, kacamatan Senduro, Lumajang.

Jawa
Artikel Wiki Mrebawani
Tembung Katulik sabeneré tegesé "universal" utawa "sakabèhé" utawa "umum" (saka ajektiva Basa Yunani καθολικος (katholikos) kang nggambaraké sipat gréja kang diadegaké déning Yésus Kristus.
Sawisé Réformasi Protèstan istilah Katulik utawa 'Katulikisme tumuli kanthi spésifik nunjuk marang gréja Katulik Roma kanggo mbédakaké klawan Kristen Protèstan kang diwiwiti déning aksi protès Martin Luther. Ing Indonésia, pamaréntah ngakoni agama Kristen Protèstan (Kristen) lan Kristen Katulik (Katulik) minangka agama kang kapisah sanadyan kaloroné sabeneré wujud agama kang padha-padha pepusat marang Yésus Kristus, mila tembung Katulik asring dianggep ing sanjabaning/béda karo Kristen.
Gréja Katulik Roma kang mimpin gréja Katulik ing saindhenging donya iku sawijining gréja Kristen kang awalé saka Yérusalèm lan kang ana ing panunggalan penuh karo kabiskopan Romawi (panerus rasul Petrus, Paus sepisanan).

Dedonga 
 TANDA SALIB
Kunjuk ing asma dalem Hyang Rama 
Saha Hyang Putra 
Tuwin Hyang Roh Suci 
Amin

 KANJENG RAMA
Kanjeng Rama ing suwarga
Mugi asma Dalem kaluhurna
Kraton Dalem kawiyarna
Ing donya inggih kalampahana
Karsa Dalem kados ing suwarga.
Abdi Dalem sami nyadong paring Dalem rejeki kanggé sapunika
Sakathahing lepat nyuwun pangapunten Dalem
Kados déné anggèn kawula ugi ngapunten dhateng sesami
Abdi Dalem nyuwun lepat saking panggodha
Saha tinebihna saking piawon.
Amin.

SEMBAH BEKTI
Sembah bekti kawula Dewi Mariah
Kekasihing Allah
Pangerang nunggil ing Panjenengan Dalem
Sami-sami wanita, Sang Dewi pinuji piyambak
Saha pinuji ugi wohing salira Dalem Sri Yesus
Dèwi Mariah, ibuning Allah
Kawula tiyang dosa
Sami nyuwun pangèstu Dalem
Samangké tuwin benjing dumugining pejah.
Amin.

KAWULA PITADOS
Kawula pitados ing Allah,
Rama Sang Mahakuwasa,
ingkang nitahaken bumi langit.
Saha ing Gusti Yesus Kristus,
Putra Dalem ontang-anting,
Pangeran kawula.
Ingkang miyos saking Ibu Kenya Maria,
kagarba déning kuwasa Dalem Hyang Roh Suci.
Ingkang nandhang sangsara nalika jamanipun Ponsius Pilatus,
saha kapenthang,
séda sarta kasarèkaken.
Tedhak dhateng papan pangentosan,
tigang dintenipun wungu saking séda.
Mekrad dhateng swarga,
pinarak ing satengen Dalem Allah,
Rama Sang Mahakuwasa.
Saking ngriku badhé rawuh ngadili para tiyang gesang utawi pejah.
Kawula pitados ing Hyang Roh Suci.
Pasamuwan Katulik ingkang suci,
lan panunggiling para Suci.
Pangapuntening dosa.
Tangining badan.
Saha gesang langgeng.
Amin.

MUGI LINUHURNA
Mugi linuhurna Hyang Rama, saha Hyang Putra, tuwin Hyang Roh Suci. 
Kados ing mulabuka, sapunika, sarta ing salami-laminipun.

 PINUJIA
Pinujia Asma Dalem Sri Yesus, Dewi Maria lan Santo Yusup,  Sapunika sarta langgeng. Amin

Uga delengen 
 Pratélan Paus
 Pratélan Santo
 Kanjeng Rama
 Natal

Pranala njaba 
 Kantor Waligereja Indonesia (KAWALI)
 Asosiasi Perguruan Tinggi Katolik (APTIK) 
 Situs Gréja Katulik
 Pawarta Gréja

Agama
 
 
Istilah ing Gréja Katulik Roma
Panyandra iku digunaaké kanggo pepindhan. Tembung candra nduwé teges rembulan. Nanging lakuné jaman, candra uga dienggo kanggo pepindhan marang sawijining kaanan kang mèmper karo kanyatan.

Tuladha:
 Alisé nanggal sapisan: alisé kaya rembulan ing tanggal siji, mlengkung cilik.
 Astané: nggandéwa gadhing
 Athi-athiné: ngudhup turi
 Awaké: ramping
 Bangkèkané nawon kemit: bangkèkané kaya prajurit tawon. 
 Bathuké: nyela cendhané
 Bokongé: manjang ngilang
 Brengosé: nglaler menclok, nguler kèkèt
 Cahyané: ngalentrih, sumunu, sumunar
 Dedegé: ngringin sungsang
 Drijiné mucuk eri: drijiné kaya eri sing lancip-lancip.
 Esemé: pahit madu, kaya madu, pinastika
 Godheké: simbar rumembun
 Guluné: ngolan-olan, ngelung gadung
 Idepé: tumenga ing tawang
 Irungé: mbangir, kencana pinantar, ngudup mlati
 Jangkahé: njalak njrinjing
 Jempolané: ngendas ula
 Kempolé: ngembang pudhak, nyikil/nyutang walang
 Lakuné: mager timun, macan luwé
 Lambehané: mblarak sempal (kaya blarak sing sempal kena angin), merak kasimpir, nyigar jambé
 Lambené: nggula satemplik, manggis karengat
 Lengene: nggandhewa pinentang
 Matané / mripate: ndamar kanginan (kaya damar (diyan) sing kena angin, riyip-riyip.), blalak-blalak, bawang sabungkul
 Netrané: liyep alindri
 Pakulitané: ireng manis, ngulit langsep
 Pamuluné: prada binabar, ambengle kiris
 Pawakané: ramping, gagah pidegsa
 Pipiné: duren sajuring
 Polatané: ruruh jatmika
 Praené: sumunar
 Pundhaké: nraju emas 
 Pupuné: mukang gangsir
 Rambuté: ngembang bakung, ngandan-andan
 Sinomé: mbibis mabur, micis wuncar
 Slirané: sedhet singset
 Solahé: merak ati
 Susuné: nyengkir gading
 Swarané: ngombak banyu
 Tangané: nggendewa pinentang
 Tungkaké: bunder lir jinangka
 Untuné: miji timun (tumata rata kaya wiji-wiji timun), ngelar kombang

Paramasastra
Basa Jawa
Mendhoan inggih punika nama tetedhan saking laladan Banyumas lan sampun dados tetedhan khas Banyumasan. Mendhoan punika dipundamel saking témpé ingkang dipuncampuraken kalih glepung terigu ingkang saderengipun dipunjer kalih toya rumiyin. Jer-jeran glepung punika dipuntambah bumbu uyah, bawang putih, lan ketumbar. Bumbu pelengkapipun muncang.
sasampunipun tempe kalih jer-jeran glepung dipuncampur, tempe punika langsung dipungoreng ngantos mateng. bisane cagak-cagak ndahar mendoan kalih Lombok Cengis. Écanipun dipundahar manawi teksih anget.

Jinis saka Mendhoan
Mendhoan iku ana kathah jinisé dicacah saka babagan laladané. Salah sawijiné jinis mendoan iku saka kutha Surabaya, ingkang diarani Mendhoan Petis Surabaya. Ing panggonan liyané, tuladhané ing Magelang, mendhoan iku sebutan kanggo témpé sing diglepungi kang digorèng setengah mateng. Ing Surabaya uga ana mendhoan menjés, utawa mendhoan tempe gèmbus

Kontroversi saka Mendhoan
Nalika tan 2010, wonten pèrkara babagan mendhoan iki. Pèrkara iki mèdal amarga wonten tiyang Sokaraja, Banyumas asmané Fudji Wong ndhaptaraké mendhoan gawéané supaya diparingi hak paten..

Cathetan suku

Pranala njaba 
Tempe mendhoan petis Surabaya
Tempe mendhoan Banyumas 
Tempe mendhoan Purwakerta 
Tempe menjes Jawa Timur

Pawon
Olah-olahan Indonésia
Panganan
Takeran ana manéka warna. Sing nganggo piranti upamané sak ténggok, sak géndhong, sepikulan, sak cidhuk, sak gendul, lll. Sak pincuk, sak conthong, lll. Ana manèh sing metrik, upamané sekilo, sak mèter, sak jam, sesasi, lan seterusé.

Takeran-takeran sing dudu iku upamané :

sak (i)crit utawa sak encrit

Sak arat-arat

Sak bolongan

Sak clegukan

Sak cuwil

Sak deg sak nyet = ndhadhak.

Sak dhepa, sedhepa

Sak dhudhulan

Sak dhumuk bathuk

Sak dhodhokan

Sak geblasan

Sak gegem

Sak glenggengan

Sak grompol

Sak gulung

Sak hóh-hah

Sak iket

Sak ipit

Sak ithik, sethithik

Sak jagad, sak jagad arat-arat, sak jagad aboh

Sak jangkah, sejangkah

Sak jimpit

Sak kabèh, sekabèh

Sak kedhèpan nétro, sakedhèpan mata

Sak kepel

Sak keplasan

Sak ler

Sak lumpatan

Sak ndayak

Sak nyari, senyari = sak driji

Sak nyuk-an

Sak ombyokan

Sak pérangan, sepérangan

Sak pethuthuk

Sak plenggongan

Sak plinthengan

Sak punjóng.

Sak thékrok

Sak tléraman

Sak unting

Sak upil, sak upil-upil.

Sak uwèn-uwèn = suwi banget

Sedhéla, sedhilit, sedhilut

Mangga, dipunlajengaken. Nanging sampun ngantos ingkang nganggé piranti

Basa Jawa
Takeran
Intip iku panganan kang digawé saka sega. Asal muasalé, dhèk jaman biyèn ibu-ibu yèn masak utawa ngliwet sega nganggo kwali utawa kendhil.  Yèn segané wis setengah mateng banjur dipindahaké menyang dandang, banjur dikukus. Lumrahé ing dhasar kwali mau ana sega kang isih nèmpèl kang wujudé kapara rada gosong. Sega kang nèmpèl iku kang diarani intip.  Intip kang kari ana ing dhasar kwali dikerok lan banjur dipépé nganti garing. Yèn wis garing banjur digorèng, iki kang jenengé intip gorèng.

Intip uga énak yèn sawisé dijupuk saka kwali banjur disiram duduh jangan utawa dipangan nganggo parutan klapa lan dipangan minangka nyamikan.

Jaman saiki intip wis akèh didol ing toko-toko kang nyadiakaké olèh-olèh panganan kas. Intip kang misuwur antarané saka Sala.

Korea 

Nurungji (누룽지) yaiku intip kang nyisa sawisé masak sega ing dhasar panci sega(gamasot). Intip sega dumadi jajanan kas wong Korea. Nalika masake suwé, sega kang ana ing dhasar panci bakal gosong lan rupané dadi kuning. Inilah yang dinamakan dengan nurungji. Nurungji dikenal kanthi rasa lan ambune kang unik, yaiku garing lan gosong sithik. Biyèn, nalika rakyat kekurangan bahan pangan, para wong wadon mangan nurungji, déné wong lanang ora mangan nurungji. Saiki panganan iki wis dirembakake kanthi wujud permen, roti lan ombenan.

Parsi 

Tahdig (, tah "ngisor" + dīg "kwali/dandang") yaiku hidangan istimewa kanggo masakan Iran kang bahané saka intip dijupuk saka dhasaré kwali kang sinebut (chelow). Ing tradhisi Iran, panganan iki disajèkaké kanggo tetamu. Bahan-bahan sing lumrah ditambah ing tahdig yaiku yogurt, kunir, roti, kenthang, lan tomat.

Bédané tahdig karo intip liyané yaiku ndèlèhaké irisan jejanganan nipis ing ngisoré panci, dadi jejangan kuwi dadi garing lan renyah, dudu segané thok. Iran uga migunakaké cara iki kanggo masakan kaya spaghetti, bagèan ngisoré kudu isa atos renyah.

Masak sega Iraq padha karo cara masaké chelow saka Parsi, prosèsé nganggo tahapan, tujuané yaiku kanggo ngasilaké upa sega sing lembut lan empuk. Salah sawijining masakan Iraq sing populèr yaiku hikakeh, intip ngisor sing garing. Masakan iki béda karo tahdig Parsi, kang kandel; nanging hikakeh uga isèn sega sing lembut. Sadurungé disajèkaké, hikakeh dipecahaké dadi pérangan-pérangan supaya saben uwong diwènèhi barengan karo sega.

Deleng uga 
 Sungnyung
 Gamasot

Rujukan 

Pawon
Jajanan
Panganan
Ombèn-ombèn Koréa
Sega
Dhialék Madiun iku dipigunaké ing tlatah Jawa Timur Mataraman (wates Jawa Tengah pérangan tengah lan kidul). Tlatah kadipatén Madiun utawa kang saiki eks Karesidenan Madiun (kutha/kab Madiun, kab Ngawi, kab Magetan, kab Panarogo, lan kab Pacitan) wewengkon provinsi Jawa Timur, nanging sadurungé proklamasi RI, wewengkone kraton Mataram (Jogja/Sala), mula dhialèk Mediun iku luwih cedhak karo dhialèk Jawa Tengahan tinimbang dhialèk Jawa Timur Suroboyoan.
Dibanding dhialèk Jawa Tengah, ciri mligi ing intonasi. Wong Mediun sok mènèhi tekanan ing wanda pertama, contoné "bocah kok kurang ajar banget" diucapaké "byuh, byuh... buocah kok kuorang ajar men".
Nanging ana tembung-tembung kang dadi ciriné dhialèk Madiun: 
gong, dong (Panarogo, Pacitan) = durung
mboyak = mbok bèn = luwèh (Jogja), sakarepku/mu, (Betawi: biarin)
éram, jègèg = hebat
jingklong = nyamuk
édhuk = éthém = énak, kepénak
engkè = maeng = mau (Indonésia: tadi)
men = nemen = banget (ndonesia: sekali)
(yèn kaget utawa nggumun): byuh... byuh

 Balik ing: Basa Jawa

Madhiun
Saté Blora iku panganan awujud daging kang diiris cilik-cilik banjur disunduki lan digarang. Saté Blora ora pati béda karo saté saka tlatah liyané, ya iku digawé saka 
iwak sapi, 
iwak wedhus utawa 
iwak pitik. 
kang disunduki nganggo sujèn terus digarang nganggo areng.

Kaistiméwaan Saté Blora
Istiméwané saté Blora iku, luwih luwih "saté ayam" é, pancèn mirasa, sebab bahan bakuné saka daging pitik kampung sing isih enom, dadi iwaké ora alot, tur krasa arum lan rada legi. Séjéné iku, sing marakaké luwih mirasa amarga disajèkné nalika isih panas. Yèn wis rada adhem, rikat rikat dijupuk karo bakulé terus dipanasi manèh. Gunggung saté sing dipangan diweruhi kanthi ngétung sujènné sadurungé mbayar. Bumbuné sambel kacang biyasa, ditambah kecap, diwènèhi jinten sithik.
Paling cocog yèn segané diwènèhi duduh soto èncèr sing rupané kuning. Sawetara bakul saté Blora isih mbungkus dagangané nganggo godhong waru, utawa godhong jati, nanging saiki wis akèh kang diwadhahi piring

Pangggonan

Ing Blora
Yèn ing Blora, biyasa didhasarké ing Koplakan (Terminal), ing Dhepot Gajah lan sawatara panggonan liyané (Saté Pak Samiran), Blora.

Ing Jakarta
Yèn ing Jakarta, antarané ana ing: 
Sate Tujiro, (saiki wis tutup)
Klapa Gadhing 
Saté Pak Agus Klèndher 
Saté Blora Kalibata 
Uga ing panggonan liyané kaya ta ing Roxi, BSD lll.

Ing Surabaya
Yèn in Surabaya ana ing Dalan Pacar Keling (Pasar Pacar Keling mangulon)
Sate Blora  ing dalan Pahlawan Surabaya

Réferènsi

Uga delengen
 Lontong Tahu Blora
 Kabupatèn Blora

Pranala njaba
 Situs Resmi Pemkab Blora 
 Situs Alumni Blora 
 Pntunet
 Rasa Sate Blora yang Tak Pernah Luntur Kompas, Jumat, 27 Oktober 2006

Saté
Pawon
Tahu lonthong wis dadi panganan sing lumrah ana ing tlatah Jawa. Sajatiné bahan sing dimasak meh padha karo gado gado, mung tahu lonthong Blora sambele nganggo kecap legi tur supaya luwih sedhep di tambah taoge utawa kul irisan, godhong kucai lan kacang goreng utuhan.

Pawon
Kenthongan utawa ing basa liya diarani  jidor ya iku piranti kothèkan kang digawé saka wit, pring utawa bahan kayu jati kang diukir. Mupangat kenthongan bisa kanggo pratandha (ing basa Indonésia alarm), kodhe komunikasi jarak adoh, morse, piranti adan, uga pratandha cilaka. Wujud kenthongan kurang luwih  40cm lan dhuwur 1,5m-2m. Kenthongan asring dipigunakaké kanggo piranti  komunikasi ing jaman biyèn tumrap pandunung kang ana ing laladan utawa pagunungan / Paredèn.

Sajarah
Sajarah budaya kenthongan kang ana wiwit asal-usulé saka legenda Cheng Ho kang misuwur saka Cina nganakake panjebaran agama Islam. Ing Sajeroning panjebaran Cheng Ho nemu kenthongan lan didadèkaké piranti/piranti  wicara ritual kaagamaan. Panemuan kenthongan mau digawa ing tlatah  Cina, Koréa, lan Jepang. Kenthongan uga bisa tinemu wiwit awal Masehi.Ing Nusa Tenggara Kulon, kenthongan tinemu ing Raja Anak Agung Gede Ngurah kang kuwasa ing sakiteré kurang luwih abad XIX, uga migunakaké kenthongan kanggo ngumpulake rakyat. Ing Yogyakarta wiwit mangsa karajan Majapahit, kenthongann  Kyai Gorobangsa asring dippigunakake kanggo ngumpulake utawa ngundang ing sajeroning masarakat.

Kenthongan iku kagolong kesenian ing Banyumas. Sebenere kenthongan ora béda adoh karo calung, padha-padha digawé saka bahan dhasar pring. Kenthongan juga biyasa diarani "tek tek" laladan sing lagi anget-angeté majukna kesenian tek-tek ya iku Banyumas karo Purbalingga.Kegiatan kentongan awalé cuma kanggo kesenengane wong padha ronda, jumlahe 4-5 wong padha nganggo kentong muter keliling désa. siki kentongan wis dilombakna lan jumlah pemaine rata-rata 30an lan nganggo mayoret mbarang. dandanane wis ngejreng! racaké nganggo klambi sing mencereng supayane narik perhatian penonoton. mayorete ya uga kenya sing esih enom lan pinter joget. piranti-piranti sing digunakna antara lain kenthongan (piranti utama), bedug(cacahé 2), kecrek, calung, suling, angklung, teplak lan piranti-piranti liyané sing sengaja ditambahna supayane bisa gayeng. lagu sing sok dimaina ing grup-grup kentongan racaké lagu-lagu dangdut lan campur sari, sebenere kabèh lagu bisa diganti aransemene nanging tergantung pinter-pintere pemaine padha.

grup-grup kentongan saiki wis madan profésional, saben tampil mesti njaluk bayaran sing lumayan. wis akèh grup sing tampil ning laladan-laladan liyané lan éntuk atur sapala sing meriah. grup-grup kentongan sing ana ning banyumas cacahé akèh banget, meh saben désa duwé grup kentongan. kanggo contoh bae grup Gandrung Laras sekang désa ciberung Ajibarang, grup Paijo Ajibarang, Debita, Singo laras, lsp..

angger kepéngin lewih ngerti karo kentongan bisa ditakokna maring dinas pariwisata banyumas ben olih penjelasan sing lewih lengkap.

Cathetan suku

Kesenian Jawa
Banyumasan
Kenthongan
Piranti
Jancok (ꦗꦚ꧀ꦕꦺꦴꦏ꧀), dancok, utawa disingkat dadi cok (uga ditulis minangka jancuk utawa cuk, ancok utawa ancuk, lan coeg) minangka tembung sing menehi ciri khas masarakat ing Jawa Wétan, utamane Surabaya lan sekitare Jawa Wétanan kalebu Mojokerto, Jombang, Malang, Gresik lan Lamongan. Sanajan duwe konotasi sing ala, tembung jancok wis dadi sumber kebanggaan lan dadi simbol identitas kanggo komunitas pangguna, lan malah digunakake minangka tembung salam kanggo ditelpon ing antarane kanca, kanggo nambah rasa bebarengan.

Biasane, tembung kasebut digunakake minangka pisuhan nalika emosi njeblug, nesu, utawa sengit lan ngipat-ipati wong liya. Tembung Jancok uga wis dadi simbol keakraban lan kekancan khas ing antarane arek-arek Suroboyo.

Miturut Kamus Online Universitas Gadjah Mada, tembung "jancuk, jancok, diancuk, diancok, cuk, utawa cok" tegese "sial, bajingan, bajingan (ekspresi berupa tembung sumpah kanggo nyebut kuciwo utawa bisa uga digunakake kanggo nyebut ekspresi gumun amarga ana sing luar biasa) ”.

Nanging, tembung jancuk umume asale saka tembung ancuk, sing tegese ngancuk utawa nuroni. Tembung ancuk kanthi teges sanggama wis kacathet ing kamus Bausastra Jawa taun 1939 dening Purwadarminta.

Sawetara variasi nulis tembung jancuk sing bisa ditemokake ing masarakat kalebu:

 Jancuk
 Jancok
 Jancik
 Juancuk
 Juancok
 Dancuk
 Dancok
 Diancok
 Diancik
 Hancok
 Hancik
 Ancok
 Keselak
 Bancuk
 Biancuk
 Cik
 Coeg
 Juancuk

Kanggo nulis nganggo aksara Jawa, tembung jancok bisa ditulis dadi ꦗꦚ꧀ꦕꦺꦴꦏ꧀ lan ing aksara Pegon جَانچچَوكْ.

Cathetan sikil 

Pisuhan
Damput iku istilah basa Jawa sing dinggo misuh. Saliyané damput, wong Jawa Wétan uga asring misuh nganggo tembung dancuk, jancuk, jamput, diancuk, diamput, jiancuk, jiamput, lan liya-liyané. Wong Jawa Tengah asring misuh nganggo basa sing rada alus, upamané: bajigur, bajindul, lan liya-liyané.

Pisuhan
</table>

Kutha Majakerta (Carakan: , Pegon: كَوتَ مَوجَوكٚرْتَو), inggih punika salah sawijining kutha kang dumunung ing Jawa Wétan, jembaripun sawatawis 16.46 km pasagi.

Géografi 
7°33' Lintang kidul lan 122°28' Bujur wétan

Kutha Majakerta wewagetan langsung kalehan:

 Waget lor : Kali Majakerta

Papréntahan 
Kutha Majakerta ketata sajeroning 3 kacamatan,  désa lan  kalurahan. Kacamatan-Kacamatan ing kutha Majakerta yaiku:
Kacamatan Magersari
Kacamatan Prajurit Kulon
Kacamatan Kranggan

Ékonomi & Sosial

Deleng uga 
Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia
kabupatèn Majakerta

Paninggalan Sajarah 
Candhi Tikus
Candhi Bajang Ratu

Pranala njaba 
Situs Web Resmi 

Jawa Wétan

Pratélan Daerah Tingkat II
Jawa Wétan
Kutha ing Jawa Wétan
Asmaradana utawa Asmarandana iku siji jinis tembang macapat. Tembang Asmarandana lumrahé kanggo wong sing lagi gandrung kapirangu. Yèn dideleng wantah, Asmarandana dijupuk saka asmara kang artiné tresna, lan dahana kang artiné geni. Mula saka iku, Asmarandana isiné wuyung lan samubarang kang magepokan karo tresna.

Étimologi 
Pupuh bisa 'asmaradana' digandhèngaké karo Smaradahana. Iki jenengé kakawin.

Metrum 
Asmarandana diracik saben pada (bait) ana 7 gatra (larik).

 8-i	
 8-a
 8-é
 8-a
 7-a
 8-u
 8-a

Tuladha 

Gegaraning wong akrami 
Dudu bandha dudu rupa 
Amung ati pawitané
Luput pisan kena pisan 
Lamun gampang luwih gampang
Lamun angèl, angèl kalangkung 
Tan kena tinumbas arta

Aja turu soré kaki 
Ana Déwa nganglang jagad
Nyangking bokor kencanané
Isiné donga tetulak
Sandhang kelawan pangan 
Ya iku bagéyanipun
wong melek sabar narima

Pranala njaba 

Sekar alit
Macapat
Basa Pali (पाळि Pāḷi) iku basa suciné agama Buda, mligi aliran Theravada. Statusé basa iki bisa dipadhakaké basa Sangskreta. Basa Pali iku mèmper basa Sangskreta nanging luwih anyar utawa mutakir. Conthoné tembung "darma" iku ing basa Sansekerta "dharma", nanging ing basa Pali "dhamma". Basa Pali bisa diarani sawijning Basa Prakreta.

Basa Pali akèh digunakaké ing Sri Langka minangka basa liturgis.

Conto basa Pali 
Manopubbangamā dhammā, manosetthā manomayā;
Manasā ce padutthena, bhāsati vā karoti vā,
Tato nam dukkhamanveti, cakkam'va vahato padam.

Manah iku pelopor,
Manah iku pamimpin, manah iku pangripta;
Manawa wong celathu utawa nglakoni mawa manah ala, mula kasangsaran bakal ngiloni
Lir cakraning wahana ngiloni langkah sikil sapi kang nggèrèt iku.
 Dhammapada pada 1.

Uga delengen 
 Buddhacarita

Pranala njaba 
 Pali Text Society 
 Complete Pali Canon in romanized Pali and Burmese, mostly also in English translation
 Pali Canon selection 
 Pali Text Society Pali-English Dictionary Online offered freely by the University of Chicago
 Free/Public-Domain Elementary Pali Course--PDF format
 Free/Public-Domain Pali Grammar (in PDF file)
 Free/Public-Domain Pali Buddhist Dictionary (in PDF file) 
 Free/Public-Domain Pali Course--html format

 
Pali
Pali
Asia punika bawana ingkang paling ageng sadonya. Ing tanah Asia punika padunungipun kinten-kinten tigang milyar utawi 60% sing ndunungi total donya.

Pamérangan wewengkon 

Tanah Asia punika kapérang dados kathah laladan ingkang langkung alit:

Asia Lèr 
 Ruslan utawi wewengkon Sibéria

Asia Tengah 
 Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, lan Uzbekistan.

Asia Kilèn 
Asia Kilèn punika umum kasebat Timur Tengah utawi sapérangan wewengkon Timur Tengah. Wewengkon tinamtu ing Asia Kilèn ugi asring kasebat wewengkon Lempongan.
 Turki wewengkon Asia, Suriah, Israèl, Yordania, Libanon, Irak, Arab Saudi, Uni Emirat Arab, Bahrain, Qatar, Oman, Yaman, Kuwait, Georgia, Azerbaijan, Armenia lan Iran.

Asia Kidul 
 Afganistan, Bangladesh, Bhutan, India, Iran, Maladewa, Nepal, Pakistan, lan Sri Lanka.

Asia Wétan 
 Cina, Hongkong (Cina), Jepang, Macau (Cina), Mongolia, Koréa Lèr, Koréa Kidul, lan Taiwan.

Asia Kidul-Wétan 
 Brunei, Kamboja, Indonésia, Laos, Malaysia, Myanmar (Burma), Filipina, Singapura, Thailand, Timor-Leste (Timor Timur), lan Vietnam.

Kapadhetan sing ndunungi

Mangga Pirsani 
 Pratélan nagari

Pranala njawi 
 (Arsip digital Éropa babagan Péta Donya - EuDASM) 
 Péta Asia
 Péta Asia saking Norman B. Leventhal Map Center ing Perpustakaan Umum Boston 
 Tips kanggé tindakan dhateng Asia 

Artikel mawa basa krama
Étungan nganggo panyebutan angka sajeroning Basa Jawa kaya mau ing ngisor iki.

Basa krama (alus)

Ékan 
 1 - satunggal
 2 - kalih
 3 - tiga
 4 - sekawan
 5 - gangsal
 6 - enem
 7 - pitu
 8 - wolu
 9 - sanga

Dasan 
 10 - sedasa
 11 - satunggal welas
 12 - kalih welas
 13 - tiga welas
 14 - sekawan welas
 15 - gangsal welas
 16 - enem belas
 17 - pitulas
 18 - wolulas
 19 - sangalas
 20 - kalih dasa
 21 - selikur
 22 - kalih likur
 23 - tiga likur
 24 - sekawan likur (kawanlikur)
 25 - selangkung
 26 - enem likur (nemlikur)
 27 - pitu likur
 28 - wolu likur
 29 - sangang likur
 30 - tigang dasa
 31 - tigang dasa satunggal
 32 - tigang dasa kalih
 40 - sekawan dasa
 50 - gangsal dasa
 60 - enem dasa
 70 - pitung dasa
 80 - wolung dasa
 90 - sangang dasa
 98 - sangang dasa wolu
 99 - sangang dasa sanga

Atusan 
 100 - satunggal atus
 200 - kalih atus
 300 - tigang atus
 400 - sekawan atus
 500 - gangsal atus
 999 - sangang atus sangang dasa sanga

Èwon 
 1.000 - satunggal èwu
 2.000 - kalih èwu
 2.008 - kalih èwu wolu
 5.000 - gangsal èwu
 7.500 - pitung èwu gangsal atus
 9.999 - sangang èwu sangang atus sangang dasa sanga

Puluhan èwon 
 10.000 - sedasa èwu
 12.000 - kalih welas èwu
 25.000 - selangkung èwu
 50.000 - gangsal dasa èwu
 99.999 - sangang dasa sanga èwu sangang atus sangang dasa sanga

Atusan èwon 
 100.000 - satunggal atus èwu
 500.000 - gangsal atus èwu
 875.110 - wolung atus pitung dasa gangsal èwu satunggal atus sedasa
 999.999 - sangang atus sangang dasa sanga èwu sangang atus sangang dasa sanga

Yutan 
 1.000.000 - satunggal yuta
 5.000.000 - gangsal yuta
 7.859.312 - pitung yuta wolung atus gangsal dasa sanga èwu tigang atus kalih welas 
 9.999.999 - sangang yuta sangang atus sangang dasa sanga èwu sangang atus sangang dasa sanga

Basa Jawa (ngoko) 
Panyebutan angka sajeroning Basa Jawa (ngoko)

 1 - siji
 2 - loro
 3 - telu
 4 - papat
 5 - lima
 6 - enem
 7 - pitu
 8 - wolu
 9 - sanga
 10 - sapuluh/sepuluh
 11 - sawelas/sewelas
 12 - rolas
 13 - telung welas/telulas
 14 - patang welas/patlas
 15 - limang welas/limalas
 16 - nem belas
 17 - pitung welas/pitulas
 18 - wolung welas/wolulas
 19 - sangang welas/sangalas
 20 - rong puluh
 21 - salikur/selikur
 22 - rolikur
 23 - telung likur
 24 - patang likur
 25 - selawé
 26 - nemlikur 
 27 - pitung likur
 28 - wolung likur
 29 - sangang likur
 30 - telung puluh
 40 - patang puluh
 50 - séket
 60 - sawidak/sewidak
 70 - pitung puluh
 80 - wolung puluh
 90 - sangang puluh
 100 - satus
 500 - limangatus
 1000 - séwu
 1000000 - sayuta/seyuta

Rujukan 

Basa Jawa
Kutha Madiyun (Carakan: , Pegon: كَوتَ مَضِيُنْ), inggih punika salah siji kutha kang dumunung ing Jawa Wétan, jembaripun sawatawis 65.68 km pasagi.

Géografi 
Letak Wilayah: 111°BT-112°BT lan 7°LS-8°LS

Bates Wilayah: sisi Lor berbatesan karo Kecamatan Madiun, sisi kidul berbatesan karo Kecamatan Geger, sisi wetan berbatesan karo Kecamatan Wungu lan sisi kulon berbatesan karo Kecamatan Jiwan.

Papréntahan 
Kutha Madiun ketata sajeroning 3 kacamatan, 21 kalurahan lan  désa. Kacamatan-Kacamatan ing kutha Madiun yaiku:
Kacamatan Kartaharja
Kacamatan Manguharja
Kacamatan Taman

Ékonomi & Sosial 
Ing Madiyun akèh pabrik gula: Rejo Agung, Sudono, Rejosari, Pagotan, lan liya-liyané.

Deleng uga 
Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia
kabupatèn Madhiun

Pranala njaba 
Situs Web Resmi

Jawa Wétan

Pratélan Daerah Tingkat II
Jawa Wétan
Kutha ing Jawa Wétan
Lor iku pedoman arah. Ing péta, arah lor iku racaké ana ing sisih dhuwur. Adate, arah lor dadi panunjuk arah kompas. Jarum kompas mesthi nunjukake arah lor amarga nganggo magnet. Magnet wis mesthi baé bakal ketarik magnet utama Bumi sing ana ing kutub utara.

Lawan arah lor iku arah Kidul.

Uga delengen 
 Kidul
 Wétan
 Kulon
 Kidul-Kulon
 Kidul-Wétan
 Lor-Kulon
 Lor-Wétan

Mata angin
Gambuh iku sajinising sekar madya.Gambuh punika ateges jumbuhaken (nggambuhi ateges nglarasaken) tegesipun ing gesang bebrayan kita kedah jumbuhaken ing kaanan, lan kawontenan ugi empan papan kalawau.

Metrum
Tembang Gambuh punika rinakit lima gatra (larik) saben pada (bait)

7 - u
10- u
12 - i
8- u
8 - o

Tuladha tembang gambuh 

Sekar gambuh ping catur
Kang cinatur polah kang kalantur
Tanpa tutur katula-tula katali
kadalu warsa katutuh
Katutuh pan dadi awon

Tembang Gambuh mbok manawa pancèn kebak ing pitutur. Pitutur kang nggiring manungsa supaya éling marang tumindak-tumindaké. Manungsa dielingaké yènta kabèh tingkah polah manungsa iku ana akibaté. Adigang, adigung, adiguna, bakal nyilakaké urip manungsa sing duwé patrap kaya mangkono iku.

Pranala njaba 

Sekar madya
Macapat
Basa Jawa walikan Yogya iku basa prokem sing asring dipigunaake dadi basa pasrawungan déning para mudha ing kutha Ngayogyakarta Hadiningrat. Basa iki muncul sakiwa-tengené akir taun 1990-an. Sing nganggo  basa iki, sapisan kudu apal "ha na ca ra ka". Yèn ora, bakal nemoni kangelan.

Conto:
     |-----|
 |-----|
1. Ha    Da    Pa    Ma

2. Na    Ta    Dha   Ga

3. Ca    Sa    Ja    Ba

4. Ra    Wa    Ya    Tha

5. Ka    La    Nya   Nga

Tembung: Ora  Walikane dadi: Poya

Keterangan:
o ing Jawa kuna ana ing kolom I no.1 (ha), mlumpati da dadi po
ra ing Jawa kuna ana ing kolom IV no.1, mlumpati wa dadi ya.

Tambung:
Mas walikane dadi Dab.
Duwit walikane dadi mothig
Mas, ora ana duit = Dab, poya padha mothig.

Cahe(saka bocahe) dhéwé       = Jape methe.

Dagadu            = matamu

Uga delengen 
Basa walikan
Dialek Yogyakarta

Pranala njaba 
Piranti (tool) kanggo gawé basa walikan utawa sawaliké 

Walikan Yogyakarta
Basa walikan
Tembang dolanan ya iku jinis tembang reripta gagrak anyar kang ora nganggo paugeran gatra, guru lagu, guru wilangan, lan dhong dhing. Nanging, biyasa ditembangaké déning bocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané lan bisa dibarengi wiramaning gendhing jawa. Lumantar lagu dolanan, bocah-bocah kawanuhaké bab sato kéwan, sato iwèn, thethukulan, tetuwuhan, bebrayan, lingkungan alam, lan sapanunggalané.

Kadhangkala tembang dolanan uga ditembangaké déning waranggana sajeroning swasana tinamtu ing pagelaran wayang kulit.

Iki kaca kanggo ngumpulake syair tembang dolanan utawa tembang kang kerep diunekke bocah-bocah.

Cublak-cublak suweng
Gajah gajah
Gambang Suling
Gundhul Pacul
Jamuran
Jaranan
Kidang Talun
Kupu Kuwi
Lir Ilir
Menthok Menthok
Padhang Bulan
Pitik Tukung
Suwe Ora Jamu
Te Kate Dipanah
jothang alang-alang

Rujukan 

Tembang dolanan wonten satengahing globalisasi

Pranala njaba 
 Ki Demang Situs sutresna Jawa
 BBC:Tafsir 'dolanan'
 Buku Tembang dolanan kanggo Sekolah Dasar
Gundhul Pacul awujud aké tembang bocah-bocah kang populèr wonten ing Jawa Tengah. Tembang punika kalebet tembang lelucon. Surasané tembang mau, koyo kang tinulis ing ngisor iki:
Gundhul gundhul pacul cul, gembèlengan
nyunggi nyunggi wakul kul, gembèlengan
wakul ngglimpang, segané dadi sak ratan
wakul ngglimpang, segané dadi sak ratan

Tembang Dolanan
Sekar Lir-ilir punika tembang dolanan laré-laré alit jaman kawuri lan miturut cariyosipun simbah-simbah ingkang nganggit inggih punika kanjeng Sunan Bonang. Sekar punika ngandhut falsafah agami ingkang lebet, ingkang maringi pepadhang dhumateng bebrayan agung ing tanah Jawi kala samanten, amrih sageda ngugemi dhawuhipun Gusti ingkang Maha Welas Asih marang sedanten umatipun.

Tèks

Maknanipun pada satunggal inggih punika:
Minangka tiyang Islam sampun ngantos kesèd anggènipun nuwuhaken iman dhumateng Allah ingkang kagambaraken kanthi tetuwuhan ingkang tuwuh saé. Tiyang Islam punika kedah nuwuhaken tetuwuhan kala wau ngantos ageng satemah pikantuk karaharjan saha saged minulya kados raharjaning penganten énggal.

Tembang Dolanan
Pitik Tukung (Aksara Jawa: ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ꦠꦸꦏꦸꦁ ꧈ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ꦠꦸꦏꦸꦁ ) iku jeneng Tembang Dolanan.

Lirik
Aku duwé pitik, pitik tukung
saben dina, tak pakani jagung
petok gogok petok gogok petok petok
ngendhog siji, tak teteske, ...
kabèh trondhol, dhol, tanpa wulu
megal megol, gol, gawé guyu

Tembang
Tembang Dolanan
Gajah-gajah iku tembang dolanan, ya iku jinis tembang kang prasaja, biasa ditembangaké déning bocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané. Lumantar lagu dolanan, bocah-bocah kawanuhaké bab sato kéwan, sato iwèn, thethukulan, tetuwuhan, bebrayan, lingkungan alam, lan sapanunggalané.

Kadhangkala tembang dolanan uga ditembangaké déning waranggana sajeroning swasana tinamtu ing pagelaran wayang kulit.

Lirik 
Surasa tembang Gajah gajah kaya tinulis ing ngisor iki:

Gajah, gajah, mréné tak kandhani jah
mripat kaya laron, siung loro, kuping gedhé
kathik nganggo tlalé
buntut cilik, tansah kopat-kapit
sikil kaya bumbung
mung mlakumu mégal mègol

Rujukan

Uga delengen 
 Tembang Dolanan

Pranala njaba 

Tembang
Tembang Dolanan
Tèks tembang Menthog Menthog:

Menthok, menthok, tak kandhani
mung rupamu, angisin-isini
mbok yo ojo ngetok, ana kandhang waé
énak-énak ngorok, ora nyambut gawé
menthok, menthok ...
mung lakukumu megal megol
gawé guyu

Tembang
Tembang Dolanan
Te kate dipanah
dipanah ngisor gelagah
ana manuk konde-onde
mbok sirbombbrok, mbok si kate
mbok sirbombbrok, mbok si kate 
mbok sirbombbrok, mbok si kate

Uga delengen
Tembang Dolanan
Tembang Bocah

Tembang Tembang Dolanan
Seni Jogèd Jawa iku awujud seni jogèd kang adi luhung, sakral lan relijius. Jogèd Jawa akèh jinisé, ing antarané Srimpi, Bedhaya, Gambyong, Wireng, Prawirayuda, Wayang-Purwa Mahabarata-Ramayana. Mligi ing Mangkunagaran mau Jogèd Langendriyan, kang njupuk saka carita Damarwulan.

Jogèd kang kawentar ing Kraton Sala antawisipun Bedhaya Ketawang lan Srimpi. Miturut Kitab Wredhapradhangga kang dianggep pangripta jogèd Bedhaya Ketawang iku panjenengané Sultan Agung (1613-1645) ratu kapisan krajan Mataram.  Jogèd Bedhaya Ketawang ora mung ditampilaké nalika jumenengan nata anyarananging uga saben taun sapisan ing dina jumenengan utawa Tingalan Dalem Jumenengan.

Jinis Jogèd Bedhaya
 Bedhaya Ketawang suwéné  (durasi) jogèd 130 menit
 Bedhaya Pangkur suwéné  (durasi) jogèd 60 menit 
 Bedhaya Duradasih suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Mangunkarya suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Sinom suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Endhol-endhol suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Gandrungmanis suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Kabor suwéné  (durasi) jogèd 60 menit
 Bedhaya Tejanata suwéné  (durasi) jogèd 60 menit

Bedhaya Ketawang
Kaistiméwan Jogèd Bedhaya Ketawang:
   Pilihan dina latihan lan penampilan saben Selasa Kliwon (Anggara Kasih). 
 Lakuné para penari nalika metu lan lumebu menyang Dalem Ageng tansah ngiteri Sinuhun kanthi arah manengen. 
  Sandhangan para penari lan gendhing / tembang kudu manut paugeran kang ana.

Sandhangan penari
 Dodot banguntulak. 
 Lapisan ngisor nganggo cindhé kembang, warna ungu, lengkap nganggo pendhing bermata lan bunta. 
Riasan pasuryan kaya riasan temanten putri. 
Sanggul bokor mengkureb lengkap kanthi perhiasan-perhiasané, kang dumadi saka: centhung, garudha mungkur, sisir jeram saajar, cundhuk mentul lan ngango tiba dhadha (untaian rerangkèn kembang kang digantungaké ing dhadha pérangan tengen).

Tembang lan Gamelan
 Tembang kang dialunaké para swarawati nggambaraké rayuan kang bisa nuwuhaké rasa birahi. 
 Gamelan kang dipigunakaké wujud gamelan laras pelog, tanpa keprak

Rakitan penari
 Rakitan jogèd lan jeneng paragané béda-béda. Ing larikan ngarep para penari lungguh lan njogèd kanthi urutan kaya mangkéné: 
 Batak
 Endhel ajeg
 Endhel weton
 Apit ngarep
 Apit mburi
 Apit meneg
 Gulu
  Dhada
  Boncit
Sajeroning mbeksa mesthi waé urutané ora tetep nanging owah-owah miturut adegané, nanging ana ing panutup jogèd banjur lungguh manèh jèjèr telu-telu. Sawisé iku iring-iringan lumebu menyang Dalem Ageng, uga kanthi ngiteri sakiwané  Sinuhun.

Srimpi

Saliyanén jogèd kang sakral mau Kraton Kasunanan/Pakubuwono uga nyiptakaké jogèd liya kaya ta Jogèd Srimpi, ya iku jogèd kang nggambaraké perang tanding loro satriya.

Jinis Jogèd Srimpi

 Srimpi padelori 
 Andong-andong 
 Arjuno Mangsah 
 Dhempel Sangopati
 Elo-elo
 Dempel
 Gambir sawit
 Muncar
 Gandokusuma
 Srimpi lobon

Jogèd Jawa Modhèrn
 Jogèd Golèk
 Jogèd Bondhan
 Jogèd Kelana Topeng
 Jogèd Gambiranom
 Jogèd Gagrag anyar

Pranala njaba 
Tari Bedhaya Ketawang

Beksan
Kagunan
Kagunan Jawa
Budaya Jawa
Budaya Indonésia
Warisan budaya