AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Iket iku jinis rasukan Jawa kang diagem anéng pérangan ndhuwur raga yaiku ana ing sirah.

Sajarah

Wujud 
Iket digawé saka kain bathik kang rada amba banjur digubedaké miturut cara-cara lilitan kang mligi ana ing sirah. Lilitan kain iku kudu bisa nutup kabèh pérangan sirah (ndhuwur kuping). Lilitané kudu kenceng dadi ora gampang ucul. Jaman saiki iket wis luwih praktis, amarga lilitané wis dijait dadi siji karo blangkon.

Jinis 
Ana 2 jinis utama iket yaiku cakrik/gaya Sala kang mburiné trepes lan cakrik Yogya kang ana mondolan ing mburiné.

Fungsi/guna 
Fungsi mligi yaiku kanggo nutupi sirah.

Makna 
Iket iku tegesé, manungsa iku kuduné nduwé pikiran utawa pemikiran kang kuat, teguh, kokoh, kenceng lan manteb uga kudu nduwé tetimbangan/wawasan kang mateng lan jembar karebèn ora gampang owah, ora gampang kena rembugé wong liya.

Rasukan
Rasukan adat Jawa
Blangkon iku sajinis panutup sirah kanggo wong priya sing kagawé saka bahan kain bathik  utawa lurik. Blangkon sajatiné wujud modhèren lan praktis saka iket. Ing busana tradhisional adat Jawa lan adat Sundha blangkon dianggo minangka pasangan karo busana beskap.

Jinis 
Ana sawatara jinis blangkon miturut adat ing papan panggonan tinamtu. Jinis blangkon antarané:
 Blangkon Sala, saka bahan bathik ora nganggo mondholan (trèpès).
 Blangkon Yogya, nganggo mondholan.
 Blangkon Kedhu.
 Blangkon Banyumas.
 Blangkon Sundha, saka bahan bathik, ora nganggo mondholan.

Mondholan, iku wangun sing njendhol ing samburiné blangkon, makili modhèl rambut priya sing kerep dibundhel ing mburi. Blangkon modhèl trèpès, iku wujud sing umum blangkon gagrag Surakarta. Gaya iki minangka modhifikasi saka gaya Yogyakarta, amarga akèh-akèhé priya saiki arambut cendhak. Modhèl trèpès iki digawé kanthi njait langsung mondholan ing pérangan mburi blangkon. Saliyané saka suku Jawa , ana uga sawatara suku sing migunakaké panutup sirah sajinis blangkon nanging béda wujudé, ya iku suku Sundha, suku Madura, suku Bali, lan sapanunggalané.

Rujukan

Uga delengen 
 Rasukan adat Jawa
 Beskap

Pranala njaba 
 Java Heritage - Blangkon

Gallery 

Rasukan adat Jawa
Jayabaya yaiku kalawarti Basa Jawa kang kababar ing Surabaya, Jawa Wétan. Majalah iki terbit saminggu pisan. Isiné ora mung budaya Jawa, nanging warta-warta kang aktual.

Rubrik pilihan
 Layang Saka warga
 Carita Rakyat
 Kabudayan
 Tradhisi
 Carita misteri

Deleng uga 
 Damar Jati
 Panjebar Semangat
 Parikesit (kalawarti)

Kalawarti
Kalawarti basa Jawa
Pendhapa iku pérangan yasan umah adat Jawa sing anané ing sisih paling ngarep. Wangunan iki racaké diarani pendhapa agung utawa pendhapa gedhé lan nduwé ukuran sing jembar banget, tanpa sekat, tanpa témbok utawa dinding uga tanpa lawang (pintu).

Pendhapa lumrahé diyasa nganggo gaya arsitèktur joglo trajumas.

Fungsi
Pendhapa nduwé fungsi kanggo nerima tamu-tamu agung, pertemuan-pertemuan resmi, kanggo pagelaran kesenian uga upacara adat.

Makna filosofi
Wangunan pendhapa iku ngandung makna sipat pradah, sipat iki antarané lapang dhadha, ramah tamah lan pemurah, uga mesthi bisa lan siyap nerima tamu. Makna liyané saka yasan iki ya iku momot utawa sanggup nampung apa waé uga kalebu sanggup nampung lan ngatasi kabèh masalah sing timbul.

Pendhapa modern
Wangunan pendhapa ing jaman saiki bisa tinemu ana ing komplek-komplek kraton, kantor utama pemerentah (ing Jawa Tengah, Yogyakarta lan Jawa Timur) upamané kantor Bupati utawa DPRD.

Omah adat Jawa
Pendhapa
Dara Gepak iku yasan umah adat Jawa sing umum ditemo'ake ing désa-désa utawa sing ditinggali penduduk biyasa.

Miturut sajarah, umah gaya dara gepak iku pertama-tama dibangun wektu jaman karajan Mataram diprentah déning raja Mataram kaping 3 ya iku Sultan Agung.

Umah adat Jawa
Dara gepak
Karajan Mataram Kuna
 Karajan Mataram Enggal
Lamaran pengantènan iku dilakokaké kanggo tandha resmi yèn pihak kulawarga calon mantèn putri mligi wong tuwané bisa nampa calon mantèn kakung dadi pasangan urip putriné.

Sifat
Sadurungé acara lamaran iki, lumrahé wis ana kesepakatan awal prakara nrima/setuju utawa nolak/ora setuju pernikahan iki dadi sajatiné acara iki mung formalitas ning tetep kudu ana tembung-tembung kang nandhakaké ngajokaké lamaran lan nrima lamaran saka masing-masing pihak.

Fungsi lan Makna
Lamaran dimanfaatake kanggo ngenal luwih dalam masing-masing calon manten uga kanggo ngenal kulawarga lan sadulur masing-masing pihak. Kadhang ing acara iki dibarengake karo acara tunangan kang disimbolake karo upacara tukar cincin kang tujuane kanggo tandha yèn calon manten putri wis diikat utawa ditandhani bakal dadi pasangan urip calon manten lanang dadi jago-jago liya aja wani njajal médhèki.

Ing acara lamaran iki racaké sekalian kanggo nentokaké dina utawa tanggal penyelenggaraan rangkéyan adicara lanjutané, mligi tanggal pista pengantèn.

Uga delengen 
 Pengantèn

Pengantènan
Lamaran pengantènan
Pelaminan iku bisa diarti'ake singgahsana kusus kanggo nyandingake penganten ing upacara pengantenan utawa ing acara kenduren pengantenan. Pelaminan uga bisa diarti'ake pernikahan utawa nikah.

Singgahsana raja sadina
Ing acara pengantenan, pelaminan iki dadi titik perhatian utama amarga ana pasangan penganten anyar sing disandingake ing kana. Pelaminan didisain lan dihias kusus racaké déning pemaes. Ana kursi utama sing diselehake ing tengah-tengah kanggo mempelai, ing sisih tengen lan kiwe uga disedhiani kursi kusus kanggo wong tuwané manten kakung uga manten putri.

Posisi manten lan wong tuwa
Manten kakung ing sisih tengene manten putri, lan wong tuwané manten putri ing sisih tengene manten kakung. Wong tuwané manten kakung ing sisih kiwane manten putri.
Yèn ing upacara ngunduh mantu, posisi pasanganten tetep ning wong tuwané manten kakung posisiné ing sisih tengen putrane lan wong tuwa manten putri ing sisih kiwane putrine.

Pengantenan
Penganten
Pelaminan
Midadarèni saking tembung widadari, pikantuk ater-ater hanuswara (am-) saha panambang (-i); am + widadari + i = amidadarèni = midadarèni; aksara a ical, aksara w lebur dados aksara m. Midadarèni tegesipun tumindaking tata upacara kanthi ancas pinangantèn kados widadara saha widadari. Acara midadarèni punika dipunadani wayah dalu nalika sasampunipun acara siraman. Ingkang rawuh wonten ing dalemipun calon pengantèn putri punika inggih punika kulawarga, tangga teparonipun calon pengantèn putri, calon pengantèn kakung saha kaluwarganipun. Calon pengantèn kakung dèrèng angsal kepanggih kaliyan calon pengantèn putri. Calon pengantèn putri dèrèng angsal medal saking kamar awit jam 6 sonten ngantos tengah dalu. Wonten ing acara punika wonten acara peningsetan.

Ugi pirsani 
 Peningsetan
 Nyantri

Rujukan 
<ref name="Gita Wicara Jawi">Pringgawidagda, Suwarna. 1998. Gita Wicara Jawi. Yogyakarta : Kanisius, halaman 54

follow blogku superkesun.blogspot.com

Pengantenan
Pengantenan adat Jawa
Midodaren
Peningsetan iku upacara penyerahan barang-barang saka calon penganten kakung kanggo calon penganten putri. Acara penyerahan barang-barang iki diarani srah srahan.
Barang–barang kanggo peningset racaké sing kusus kanggo calon penganten putri dadi racaké barang-barang wong putri, upamané rasukan putri, selendang lan sing utama perhiasan cincin kanggo simbol pengikat utawa nyatu'ake pasangan penganten lan kaluargane masing-masing.

Pengantenan adat Jawa
Peningsetan
Ing kabudayan Jawa akèh upacara-upacara adat sing umum diselenggarake, antarané:

Sing ana hubungane karo wong 
(diurut wiwit klairan nganti séda):

Wetengan (nembé mbobot) 
 Ngébor-ébori
 Ngloroni
 Neloni
 Ngapati
 Nglimani
 Ngenemi
 Mitoni utawa Tingkeban
 Ngwoloni
 Nyangani

Klairan 
 Mendhem ari-ari
 Brokohan
 Sepasaran
 Akekah
 Puput puser utawa Dhautan
 Selapanan
 Matangpuluhi

Bocah 
 Tedhak siten
 Gaulan
 Nyetauni
 Nyapih

Lajang 
 Tingalan
 Sunatan
 Tetesan
 Sukeran utawa Tarapan
 Pasah utawa Pangur

Jaka & Prawan 
 Pengantenan

Tilar/Séda 
 bedhah bumi
 Surtanah
 Nelung dina
 Mitung dina
 Matang puluh dina
 Nyatus
 Pendhak pisan
 Pendhak pindho
 Nyewu
 Ngekoli

Sing ana hubungane karo alam 
 Sedekah bumi
 Bersih désa
 Tolak bala
 Baritan
 Wiwit
 lan liyané

Sing ana hubungane karo agami utawi kapercayaan 
 Nyadran
 Sekatèn
 Grebeg Sawal
 Grebeg Besar
 Suran
 Saparan
 Yaqowiyu
 lan liyané

Liyane 

 Munggah wuwungan

Budaya
Jawa
Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Mitoni iku asalé saka tembung pitu (7). Upacara adat iki dianakaké wektu calon ibu nggarbini utawa meteng 7 sasi. Ancasé kanggo keslametan calon bayi lan ibuné utawa kanggo sing sipaté tolak bala. Ing tlatah tartamtu, upacara iki uga diarani tingkeban.

Makna
Jabang bayi umur 7 sasi iku wis nduwé raga sing sampurna. Dadi miturut pangertene wong Jawa, wetengan umur 7 sasi iki prosès pangriptane manungsa iku wis nyata lan sampurna ing sasi kaping 7. Reroncen acara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati. Urut-urutane yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ning njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan (nglebokaké klapa gadhing enom), medhot lawe utawa lilitan benang (janur), mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasane yaiku kendhuren.
Acara siraman mung dianakake kanggo mitoni anak sing nomer siji. Miturut adat Jawa mitoni iku kudu dianakake ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa dina Jemuah awan nganti mbengi.

Rangkeyan Acara
Rantaman adicara kanggo upacara mitoni iki luwih akèh tinimbang upacara ngupati, urut-urutan yaiku siraman, nglebokaké endhog pitik kampung ing njero kain calon ibu déning calon bapak, salin rasukan, brojolan nglebokaké cengkir klapa gadhing, medhot lawe utawa lilitan benang janur, mecahake wajan lan gayung, nyolong endhog lan pungkasan kendhuri kendhuren.

Acara siraman namung dianakake kanggo mitoni anak mbarep.

Wektu
Miturut adat Jawa mitoni iku kudu diadani ing dina sing temenan apik yaiku dina Senen awan nganti mbengi utawa uga dina Jemuwah awan nganti mbengi, saderengipun wulan 'purnamasidhi'.
Puputan utawa pupak puser, iku sajatiné nduwé makna tali puser bayi puput. Dadi upacara iki dianakaké wektu utawa bubar puputé tali puser saka udhel bayi.

Slametan 
Lumrahé ana acara slametan ing upacara puputan iki, acarané ya iku kendhuren, bancakan lan awèh jeneng bayi. Upacara iki apik yèn diselenggara'ake bubar wektu maghrib.

Puputan bayi digolongke dadi 2, ya iku:
1. golongan bangsawan/karajan: Sega gudanga, jenang abang putih, 5 warna bubur, lan jajan pasar.
2. golongan rakyat biyasa: Sega jangan, jenang abang putih, jenang boro-boro, lan jajan pasar.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Puputan
Tingkeban ya iku tradhisi sing dilakoni kanggo ibu sing ngandhut umur pitung wulan. Tingkeban uga bisa disebut mitoni ing tlatah Jawa.Tradhisi tingkeban iki ngrembaka kanthi turun-temurun. Tradhisi iki uwis ana wiwit jaman biyèn.

Sajarah 
Nalika jaman Karajan Kedhiri sing dipérintah déning Raja Jayabaya, ana wanita sing jenengé Nikèn Satingkeb. Nikèn Satingkeb nduwé bojo punggawa karajan sing jenengé Sadiyo. Saka pawiwahan kuwi Nikèn Satingkeb lan Sadiyo, nduwé anak sing cacahé sanga. Ananging nasib èlèk nekani kulawargané Nikèn Satingkeb lan Sadiyo. Amarga saka anak cacah sanga mau ora ana sing bisa dirumat utawa ora dawa umuré.

Nikèn Satingkeb lan Sadiyo ora nglokro merga nasib kuwi mau. Dhèwèké saben dina ndonga lan usaha supaya diwènèhi anak menèh. Kabèh pituduh saka sapa waé mesti dilakoni. Ananging tetep waé ora ana tandha-tandha menawa Nikèn Satingkeb mau ngandhut menèh. Mula, Sadiyo lan Nikèn Satingkeb ngadhep Raja njaluk pituduh supaya dhèwèné diwènèhi anak menèh lan apa sing kudu dilakoni dhèwèké supaya anak-anaké ora kaya sing biyèn. Raja sing wicaksana mau banjur mènèhi pituduh marang Sadiyo lan Nikèn Satingkeb. Raja mau mènèhi pituduh supaya Nyai Satingkeb – saben dina Tumbak (Rabu) lan Budha (Sabtu) – kudu nglakoni adus kanthi banyu suci sing nggunakaké siwur bathok kanthi maca donga yaiku “Hong Hang Hanging Amarta, Martini Sarwa Huma, humaningsun ia wasesaningsun, ingsun pudyo sampurno dadyo manungso.”

Sarampungé adus mau banjur nganggo rasukan sing warnané putih. Banjur ditibakaké loro klapa gadhing saka weteng lan pangkalan. Klapa gadhing mau digambari Sang Hyang Wisnu lan Dèwi Sri utawa Arjuna lan Sumbadra. Kuwi mau nduwé ancas supaya anaké lair nduwéni paras ayu lan bagus. Sawisé kuwi banjur ibu sing ngandut mau kudu nggubetké godhong tebu wulung ing wetengé sing banjur dikethok nganggo keris. Kabèh pituduh saka Raja mau dilakoni dening Nikèn Satingkeb lan Sadiyo. Kanthi upacara mau apa kang dijaluk bakal dikabulké. Saka kadadéhan mau upacara tingkeban diwariské kanthi turun-temurun kang dilakoni déning ibu sing ngandut wis pitung sasi. Upacara mau ngrembaka ing tlatah Jawa.

Ubarampé 
Ubarampé sing digunakaé nalika upacara tingkeban yaiku:

 Klapa nom/klapa gadhing
 Klapa
 Kembang pitung warna
 Lampu
 Tajin rachok
 Sega rasol
 Pitik, lan
 Endog.

Rujukan
Mendhem ari-ari iku upacara kelairan sing umum diselenggarakake malah uga ana ning laladan-laladan (suku-suku) liya. Ari-ari iku pérangan penghubung antara ibu lan bayi wektu bayi isih ning njero rahim. Istilah liya kanggo ari-ari ya iku: aruman utawa embing-embing (mbingmbing).

Ing Jawa ana kapercayaan sadulur papat, kakang kawah adhi ari-ari, ibu bumi, bapa akasa. Wong Jawa percaya yèn ari-ari iku sejatine salah siji sadulur papat utawa sadulur kembar si bayi mulane ari-ari kudu dirawat lan dijaga upamané enggon kanggo mendhem ari-ari iku diwènèhi lampu (lumrahé senthir) kanggo penerangan, iki dadi simbul "pepadhang" kanggo bayi. Senthir iki dinyalakake nganti 35 dina (selapan).

Tata cara
Ari-ari dikumbah nganti resik dilebokake ning kendhi utawa bathok kelapa. Sadurungé ari-ari dilebokake, alas kendhi diwènèhi godhong senthe banjur kendhine ditutup nganggo lemper sing isih anyar lan dibungkus kain mori. Kendhi banjur digendhong, dipayungi, digawa ning papan penguburan. Papan penguburan kendhi kudu ning sisih tengen pintu utama omah.

Sing mendhem kendhi kudu bapak kandung bayi.

Uga delengen 
Sedulur papat

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Mendhem ari-ari
Ngupat (Aksara Jawa: ꦔꦸꦥꦠ꧀)utawa ngupati iku upacara adat kang dianakaké wektu calon ibu mbobot 4 sasi. Tembung "ngupat" asalé saka tembung papat (4) utawa kupat. Ancasé upacara adat iki kanggo kaslametané calon bayi lan ibuné utawa kanggo kang sifaté tolak bala dadi padha karo upacara adat mitoni. Sing radha bedha karo upacara adat meteng liyané ya iku ana sajian kupat ing kendhuren ngupati, kupat iki uga disertakaké ing bèsèk kang digawa bali undangan kang hadir.

Makna
Ngupat sajatiné kanggo pralambang yèn jabang bayi wis lumebu ning tahap kaping papat ning prosès pangriptané manungsa.

Wektu
Upacara adat ngupat kudu diadani ning dina kang apik miturut petungan dina Jawa.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Ngupat
Ngliman iku upacara adat wètèngan sing diselenggarakake wektu calon ibu mbobot 5 wulan. Tembung "ngliman" asalé saka tembung lima (5). Ancase upacara adat iki padha karo ngupatan ya iku upacara kanggo kaslametane calon bayi lan ibune utawa kanggo sing sipaté tolak bala.

Upacara adat ngliman iki kurang dikenal ning laladan-laladan tertamtu,  béda karo mitoni sing wis umum dikenal masarakat Jawa malah uga dikenal ning masarakat Nusantara.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Ngliman
Sedulur tuwa iku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa lan ana ing konsèp ajaran sadulur papat. Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sadulur ya iku: kakang kawah, adhi ari-ari, getih, lan puser. Kabèh sadulur iku ana wektu prosès mbobot.

Sajatiné sing diarani sadulur tuwa ya iku kakang kawah utawa sing umum dikenal banyu ketuban ing istilah basa Indonésia.

Sedulur papat
Sedulur tuwa
Kakang kawah iku istilah liya kanggo banyu ketuban ing konsèp sadulur papat miturut pemahaman Jawa. Kakang kawah iki uga diarani sadulur tuwa amarga olèhé metu dhisik nalika ing prosès klairan.

Uga delengen 
 Sedulur papat
 Adhi ari-ari

Sedulur papat
Kakang kawah
Budaya Jawa
Sedulur papat lima pancer ya iku ajaran falsafah Jawa prakawis klairan manungsa. Miturut falsafah iki, saben wong Jawa iku nduwé papat sedulur ya iku:
kakang kawah
adhi ari-ari
getih lan
puser.

Kabeh sedulur iku ana wektu proses mbobot. Kakang kawah iku diarani sedulur tua, yèn adhi ari-ari, getih lan puser (plasenta) diarani sedulur nom.

Fungsi
Ing proses mbobot, janin iku dibekeli / dikancani 4 sedulur kanggo nyukupi kabutuhane. Miturut pemahaman Jawa, 4 sedulur iku urip kabèh ing proses mbobot utawa nduwé roh. Wektu proses klairan, 4 sedulur iku mati ning roh 4 sedulur iku tetep urip lan nerusake mbantu uripe bayi nganti bayi iku séda manèh yèn wis tua mengko.

Uga delengen
Sedulur tua
Sedulur nom
Marmati

Sedulur papat
Munggah wuwungan iku upacara adat kang diselenggara'ake bubar wuwungan dibangun/diadhek'ake ing prosès yasa umah. Istilah munggah wuwungan iki kadhang diarani munggah gendeng. Upacara iki diselenggara'ake wektu rangka wuwungan wis dadi ning gendeng urung dipasang.

Upacara adat iki uga dikenal ing laladan-laladan liya ing Nusantara.

Slametan lan syukuran
Upacara iki sejatine upacara kanggo syukuran amarga seneng umah kang dibangun wis nduwé wuwungan dadi sedela manèh wis bisa dipanggoni lan ora bakalan kudhanan lan kepanasan. Puncak acarane ya iku kendhuren, mligi kanggo tukang-tukang kang yasa umah lan tangga-tangga cedhak umah kang dibangun. Acara ditutup karo ndonga bareng kang kabawah ulama. Biasane acara kendhuren munggah wuwungan iki diselenggara'ake awan utawa bubar shalet dhuhur, dadi saliyané kanggo mangan awan tukang-tukange uga jamaah lan ulama kang metu saka masjid utawa langgar bisa langsung mèlu lan baline nggawa tentengan besek.

Sesajen
Sesajen iki disiapake kanggo digantung ing salah siji kayu ing wuwungan. Sing ora digantung mung bendhera abang putih kang dipasang nganggo galah kang dawane sedeng (ora patiya dawa), kang bisa katon saka omah tangga-tanggane.
Sesajen kang kudu disiapake:
Gedhang setandan
Tebu ireng sewit
Pari secukupe
Kelapa seiji uga bendhera

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Munggah wuwungan
Surtanah utawa bedhah bumi iku upacara kang diselenggaraake sak bubare acara nyarèkaké layon (jenazah). Tujuané kanggo ngirim donga supaya arwah utawa roh wong kang séda iku éntuk pangapura déning Ingkang Maha Kuwasa.

Upacara surtanah iki karantam kanthi prasaja. Sing teka racaké sadulur, tangga teparo, uga ulama. Sak liyané dedonga uga bisa dibacutake nganggo acara tahlilan kang lan ngaji bebarengan.

Ora ana uleman utawa undangan mirunggan kanggo acara iki nanging racaké tangga teparo lan sanak kadang teka sinambi nggawa bahan-bahan pangan, kaya ta beras, endhog, bahan kanggo njangan, gula, kopi utawa dhuwit lan liyané. Kaya mangkono mau minangka pambiyantu lan ngentengake bot repote kulawarga kang nembé nandang sungkawa utawa kesripahan.

Ndonga
Inti acara surtanah lan upacara adat kesripahan liyané ya iku ndedonga, mligi kang ndonga ya iku anak-anaké kang séda, sanak kadang, kanca, tangga teparo, utawa sapa baé kang gelem mèlu ndonga. Ora ana acara kendhurèn, yèn ana pasugatan kang disuguhaké iku mung sak anané. Bisa uga yèn kulawarga kang kesripahan péngin sodaqoh upamané nggawé panganan kang rada akèh utawa nyiapaké bèsèk kanggo diaturake kang pada rawuh, nanging bab besekan iku mau ora wajib. Sing apik lan kaprayogakaké malah wong liya (tangga, kanca lan liyané) nggawa bantuan kanggo kulawarga kang kesripahan.

Uga delengen  
 Nelung dina 
 Pitung dina  
 Patangpuluh dina 
 Nyatus dina 
 Nyèwu

Pranala njaba 

Budaya Jawa
Bersih désa iku upacara adat Jawa kang diselenggara'ake bubar panen pari dadi maksude kanggo ngucapake syukur tuwuhan pari brasil dipanen lan kasile apik.
Upacara adat iki kadhang uga diarani upacara mreti désa lan biyasa digabung karo upacara adat sedekah bumi utawa mreti bumi.

Masing-masing laladan nduwé tata cara lan prosesi upacara kang seje-seje miturut kabiasaan masing-masing ning tujuane padha baé.

Sajarah
Ing jaman mbiyèn upacara adat iki dikaitake karo Dewi Sri kang dianggep sebagai dewi pari amarga kebrasilan panen iku kasil kemurahan saka Dewi Sri kang wajib disyukuri.

Tujuan
Kanggo ngucapake syukur marang Tuhan kang wis awèh anugrah kasil panen pari kang melimpah
Kanggo njaga keslametan para warga désa saka gangguan hal-hal kang gaib, roh utawa arwah kang gentayangan uga saka gangguan-gangguan lelara, keamanan lan bencana.
Kanggo ngresi'ake désa lan wargane saka alangan utawa kesusahan supaya kaadaan désa dadi tentrem lan aman.

Prosesi
Prosesi upacara racaké diwiwiti bubar panenan pertama utawa methik, lokasi upacarane pertama ing pesawahan kang wis dipirantèni ubo rampe antarané: janur kuning, kembang setaman, kemenyan, kaca, suri, banyu kendhi, jajan pasar, bungkusan sega lan gedhang. Bubar acara ndonga, pari kang wis dipetik digotong ing lumbung pari. Ing lumbung pari uga wis disiapake perangkat upacara lanjutane kang racaké digawé saka godhong antarané godhong kluwih, dhadhap serep, godhong mojo, godhong tebu, godhong jati uga godhong luh. Masing-masing godhong iku nduwé fungsi lan makna.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Bersih désa
Tedhak sitèn utawa tedhak siti iku salah siji upacara adat Jawa kanggo bocah umur 7 wulan utawa 6 lapan. Upacara iki ing laladan liya ing Nuswantara uga ana, contoné kang diarani upacara injak tanah ing laladan Jakarta déning suku Betawi utawa uga ana kang ngarani "mudhun lemah" lan "udhun-udhunan".

Tedhak sitèn iku asalé saka tembung tedhak, idhak utawa mudhun lan sitèn (saka tembung siti) utawa lemah (bumi). Upacara iki kanggo perlambang bocah kang siyap-siyap nglakoni urip liwat tuntunan wong tuwa lan diadani yèn umur bocah wis 7 selapan utawa 245 dina (7 x 35 = 245).

Sebab Dianakaké 

Upacara Tedhak sitèn dianakaké amarga ana kapitayan masarakat Jawa yèn lemah iku duwé makna ghoib lan dijaga Bathara Kala. Kanggo nolak kadadéan kang ora becik, mula dianakaké upacara ngenalaké putra-putriné marang Bathara Kala minangka kang njaga lemah. Anggoné nglakoni upacara iki, luwih becik miturut weton.

Ubarampé Upacara Tedhak Sitèn
Ubarampé kanggo upacara tedhak sitèn akèh, kaya ta:
 Pengaron kang diisi kembang setaman.
 Kurungan, kanggo nggambaraké yèn donyané anak isih sithik utawa ciut.
 Warna-warna barang kang diséléhaké sajeroning kurungan kang nggambaraké suwèné urip, manungsa duwé kawajiban nggolèk "nafkah", kaya ta:
 Pari sabengket
 Kapuk sabengket
 Piranti nulis
 Bokor kang diisi beras kuning
 Warna-warna jinis dhuwit
 "Perhiasan"
 Klasa kang isih anyar, kanggo lémèk ning jeroning kurungan.
 Bakaran pitik, kang nggambaraké pedoman uripé anak.
 Tangga tebu "arjuna", yaiku tebu kang wernané ungu kang nggambaraké undhak-undhakané urip kang arep dilakoni anak.
 Jadah pitung warna, ya iku abang, putih, ireng, kuning, biru, ungu lan jambon. Tegesé kanggo ngemutaké anak yèn urip kudu waspada saka godaan warna-warna.
 Bancakan, kaya ta sega gudhangan kang dibagékake marang para tamu kang teka.

Urutané upacara tedhak sitèn
Tedhak jadah pitung warna: ya iku anak mlangkah utawa ngidak jadah pitung warna kang diréwangi ngidak déning ibu, jadah ditata saka warna kang padhang nganti warna kang peteng, iku kabèh perlambang déné urip iku ora gampang nanging kabéh alangan kang dirasakaké mengko mesthi bakal ana dalan kang padhang tumuju kamulyan lan kasantosan.
Munggah andha tebu arjuna: tebu iku pralambang antebing kalbu, supaya anggoné nitih urip ning donya iki bakal manteb lan tebu arjuna pralambang supaya anak kang munggah tebu iku bisa duwé solah bawa kaya déné arjuna.
Kurungan: kurungan iku pralambang urip ing donya iki, ing jero kurungan diwénéhi akèh dolanan lan ubarampé pagawéan kaya ta kertas, gunting, pethèt lan liya-liyané, dolanan utawa ubarampé pagawéan kang dipilih déning anak iku kaya tandha bésuk bakal duwé pagawéan mau.
Siraman: kanggo nyucèni raga lan jiwa, muga-muga bisa gawa jeneng arum kanggo kulawarga kaya ta banyu kembang kang kanggo acara siraman anak mau.

Rujukan 

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Rasukan Kajawèn iku salah siji jinis rasukan adat Jawa.

Jinis
Cinden utawa clana panji-panji
Surjan
Kebayak
Blenggen utawa teni
Iket blankon
Kemben
Kuluk, kanggo Raja ing upacara resmi uga kadhang kanggo penganten kakung
lan liyané

Rasukan adat Jawa
Rasukan kejawen
Surjan iku rasukan adat Jawa sing mligi kanggo kawula sing lanang saben dinané. Rasukan iki lumrahé kagawé saka lurik. Rasukan jinis iki uga bisa kanggo ngestrèni upacara-upacara adat lan resmi ning kudu dijangkepi blangkon lan bebedan. Yèn kanggo kaum putri bisa nganggo kebaya utawa jaritan uga bisa dadi kemben.

Rasukan adat Jawa
Rasukan surjan
Pasipamarta punika salah satunggalipun pakempalan siswa MC basa Jawi.

Pasipamarta saged dipunwastani Paguyuban Siswa Pambiwara Marcukundha Karaton Surakarta Hadiningrat.

Sasampunipun siswa ngrampungaken anggènipun sinau wonten hing sanggar Pambiwara, siswa kasebat kalawau sageda dados siswa ingkang ndhèrèk nglestarekaken budaya jawi. Saged makempal dados satunggal wonten ing Pasipamarta.

Paguyuban budaya Jawa
Musiyum Fatahillah uga dikenal minangka Musiyum Sajarah Jakarta utawa Musiyum Batavia iku musiyum kang ana ing Dalan Taman Fatahillah No. 2, Jakarta Kulon kanthi wiyar punjul 1.300 mèter pasagi.

Sajarah 

Gedhung iki biyèn dijenengi Stadhuis utawa Balai Kutha, kang dibangun taun 1707-1710 dhedhasar mandhat saka Gubernur Jendral Johan Van Hoorn. Gedhung dibangun wiwit tanggal 25 Januari 1707 lan diresmèkaké tanggal 10 Juli 1710. Wangunan balaikutha itu dirancang déning W.J.van der Velde mèh padha karo Pura Dam ing Amsterdam. Gedhung iki kapérang saka yasan utama, yasan sanding kang dipigunaaké minangka kantor, ruwang pengadilan, lan ruwang-ruwang ngisor lemah kang dipigunaaké minangka pakunjaran.

Awalé, gedhong iki dipigunaaké kanggo kantor Gubernur Jendral, kantor Rood Van Justine, kantor College van Schepener;Weskammer, Balaikutha lan Déwan Urusan Kawin. Ing taun 1925 gedhong iki dadi kantor Gubernur Jawa Kulon tekan taun 1942. Déning Jepang ing taun 1942 gedhong iki dipigunaaké minangka markas militèr. Wulan Agustus – Dhésèmber 1945 dipigunaaké minangka Kantor Gubernur Jawa Kulon. Sawisé iku dipigunaaké minangka kantor Komando Militer Kutha (KMK) I banjur dadi Komando Distrik Militèr (KODIM) 0503 tekan taun 1972.

Wiwit taun 1972, Pamaréntah DKI Jakarta mugar gedhong iki lan didadèkaké minangka Gedhung Musiyum Sajarah Jakarta. Tanggal 7 Maret 1974, gedhong iki diresmèkaké minangka Musiyum Fatahillah déning Gubernur Ali Sadikin.

Arsitèktural 

Bangunané telung tingkat kanthi arsitèktur gaya Barok klasik abad kaping 17, cèté kuning lemah, kusèn lawang lan jendhela saka kayu jati warna ijo tuwa. Pérangan payon utama ana panunjuk arah mata anginé.

Musiyum iki ambané punjul 13.000 mèter pasagi. Pekarangané mawa susunan konblok, ana blumbangé siji lan sapérangan wit kang wis tuwa.

Kolèksi Musiyum 

Obyèk-obyèk kang ing musiyum iki antarané tapak tilas sajarah Jakarta, réplika paninggalan mangsa Tarumanagara lan Pajajaran, asil pangedhukan arkéologi ing Jakarta, mèbel antik saka abad kaping 17 tekan 19, kang wujud gabungan saka gaya Éropah, Tiongkok, lan Indonésia. Uga ana keramik, gerabah, lan watu prasasti. Kolèksi-kolèksi iki ana ing manéka ruwang, kaya ta Ruang Prasajarah Jakarta, Ruang Tarumanagara, Ruang Jayakarta, Ruang Fatahillah, Ruang Sultan Agung, lan Ruang MH Thamrin.

Ana uga sapérangan kolèksi kabudayan Betawi, numismatik, lan bécak. Malah saiki uga ana patung Déwa Hermes(miturut mitologi Yunani, wujud déwa kaberuntungan lan pangreksa kaum pedagang) kang mauné ana ing prapatan Harmoni lan mériam Si Jagur kang dianggep duwé kakuwatan magis. Saliyané iku, ing Musiyum Fatahillah uga ana tila pakunjaran ngisor lemah kang biyèn tau dipigunakaké ing jaman panjajahan Walanda.

Pranala njaba 
 Museum Jakarta

Fatahillah
Musiyum
Institut Seni Indonésia Yogyakarta utawa ISI Yogyakarta, iku pawiyatan luhur seni nagari kang kampusé ana nèng kutha Yogyakarta. Institut iki kusus nyelenggara'ake pendidikan ing babagan kesenian.
ISI Yogyakarta iki diwangun saka gabungan Akademi Musik Indonésia (AMI), Akademi Seni Rupa Indonésia (ASRI) lan Sekolah Tinggi Seni Rupa Indonésia (STSRI).

Sajarah 
ISI Yogyakarta kang wujud salah sijiné akademi seni rupa kang madeg ing 15 Januari 1950 kanthi nama ASRI (Akademi Seni Rupa Indonésia) adidasar surat Kaputusan Mantri PP lan K no. 32/Kebud tanggal 15 Dhésèmber 1949. Pambukaan ASRI diresmikake ing 15 Januari 1950 déning Mantri PP lan K minangka jaman semana panjenengané, S. Mangunsarkoro ing Bangsal Kepatihan Yogyakarta, minangka ngangkat direktur kapisanan panjenengané RJ. Katamsi.ASRI kagolong dadi lembaga pendhidhikan kang kanthi akademis tumuju bakal guru gambar utawa bakal seniman sajeroning babagan seni murni amarga babagan pendhidhikan senikang diselenggarakake ing ASRI jaman iku antarané Seni Lukis, Seni Patung, Seni Pertukangan, lan ”Redig” cekakan saka Reklame, Dekorasi, Ilustrasi Grafik, uga kasusul déninf Jurusan Guru ngambar.Direktur I ASRI R.J Katamsi kang uga mandhégani madegé Akademi mau kang gegayutan karo panjengané Hendra,Kusnadi,Sudarso lan Trubus.Ing tanggal 4 November 1968, ASRI arubah nama dadi Sekolah Tinggi Seni Rupa Indonésia (STSRI), kathi SK Mantri Pendhidhikan lan Kebudayaan No. 0100/1968 dadi strata 1 (S1).Tanggal 23 Juli 1984 arubah nama dadi ISI Yogyakarta kang wujud gabungan antarané AMI (Akedemi Musik Indonésia) kang sadurungé duwé nama SMIND (Sekolah musik Indonésia) lan ASTI (Akademi Seni Jogèd Indonésia) kang sadurungé duwé nama Konservator Jogèd Indonésia.

Fakultas lan Program Studi 

1. Fakultas Seni Pertunjukan
 Jurusan Jogèd
 Jurusan Karawitan
 Jurusan Musik
 Jurusan Teater
 Jurusan Etnomusikologi
 Jurusan Pedalangan

2. Fakultas Seni Rupa
 Jurusan Seni Murni-Seni Lukis, Seni Patung, dan Seni Grafis).
 Jurusan Kriya
 Jurusan Désain-Désain Interior lan Désain Komunikasi Visual

3. Fakultas Seni Media Rekam
 Jurusan Fotografi
 Jurusan Televisi

Pranala njaba

Cathetan suku 

Pawiyatan luhur nagara ing Ngayogyakarta
Institut Seni Indonésia Surakarta utawa ISI Surakarta, iku perguruan tinggi seni nagari sing kampuse ana ing kutha Surakarta. Institut iki kusus nyelenggara'ake pendhidhikan ing babagan kesenian.
ISI Surakarta iki diwangun saka gabungan Akademi Seni Karawitan Indonésia (ASKI) lan Akademi Seni Tari Indonésia (ASTI).

Babagan pendhidhikan 
 Tari
 Krawitan
 Pedhalangan
 Seni Rupa
 Kriya Seni
 Désain
 Komunikasi Visual

Program studi kang bisa dijupuk ing ISI Surakarta ing mangsa iki ya iku:
 Seni Tari            
 Seni Karawitan       
 Seni Pedalangan      
 Etnomusikologi       
 Seni Rupa Murni      
 Kriya Seni       
 Désain Interior     
 Televisi dan Film    
 Pengkajian Seni S2  
 Penciptaan Seni S2 

ISI Surakarta didadegake pamrakarsa Pentas Jogèd 24 Jam ing tanggal 29 April 2007 kanggo memperingati Dina Jogèd Internasional. ing sajeroning pagelaran uga ditampilake babagan jogèd saka tlatah Indonésia lan saka sajumlah nagara manca.

Pranala njaba 
 Situs resmi
 Hasil Riset 
 Hasil Pengabdian 
 Galeri Foto 
 Galeri Video Streaming 
 TV Kampus (ISITV) 
 Perpustakaan 
 Berita/News

Cathetan suku 

Pawiyatan luhur
Dina Waisak, Waisaka, utawa Wésaka (Pali; Sangskreta: Vaiśākha; Carakan: ꦮꦻꦯꦴꦑ) iku dina suci agama Buda. Ing nagara-nagara sing ana penganut agama Buda, dina riraya iki diarani séjé-séjé antarané: Visakah Puja utawa Buda Purnima ing India, Vesak ing Malaysia, Singapura lan Sri Lanka, Visakha Bucha ing Thailand.

Dina riraya iki dirayakaké ing wulan Mèi pas wektu padhang wulan purnama utawa purnama sidhi. Waisak iku dirayakaké kanggo pèngetan 3 prastawa, ya iku:

 Wiyosé Pangéran Siddharta ing Taman Lumbini taun 623 SM 
 Kanggo pèngetan wektu Pangeran Siddharta kasil anggènipun nggayuh Pepadhangan Agung lan kasil dadi Buda ing Buda-Gaya wektu yuswané 35 taun, iku pas ing taun 588 SM 
 Uga kanggo pèngetan Buda Gotama mangkat ing Kusinara wektu yuswané 80 taun utawa ing taun 543 SM

Manurut ceritane, tiga prawasta iku dumadi wonten ing sasi padha, namung  béda  taun.

Pèngetan Waisak

Ing Indonésia 

Pèngetan Dina Waisak ing Indonésia manut kaputusan WFB. Sacara tradhisional dipusatna kanthi nasional ing komplèk Candhi Barabudhur, Magelang, Jawa Tengah.

Rangkéan pèngetan Waisak nasional kanthi pokok ya iku:
 Njupuk banyu berkat saka sumber banyu (umbul) Jumprit ing Kabupatèn Temanggung lan penyalaan obor migunakaké sumber api abadi Mrapen, Kabupatèn Grobogan.
 Ritual "Pindapata", ya iku ritual pemberian bahan panganan marang para biksu déning masarakat (umat) kanggo ngélingaké yèn uripé para biksu ngabdi mung kanggo mpuja bakti tanpa golèk pangan.
 Semadi ing dhetik-dhetik puncak rembulan purnama. Penentuan rembulan purnama iki miturut perhitungan èlmu falak, saéngga puncak purnama bisa kadadéan ig wayah rina.

Saliyané telu upacara pokok iku dianakaké uga pradaksina, pawai, sarta acara kesenian.

Nanging racaké umat Buda ingkang boten plampah wonten ing Borobudur, mereka sami-sami ngrayakaken waisak wonten ing wiyara piyambak-piyambak. Kadang-kadang mriko wonten bhikkhu utawa samanera ingkang ngisi.

Sawetara umat Buda ngrayake waisak ing candi Borobudur, sawatara ing candi Sewu, sawatara ing candi Jiwa Batujaya, lan wonten ing wiyara piyambak-piyambak.

Ing désa koyoto Kenthèng, daerah lereng merbabu merapi, racaké saksampunanipun péngetan waisak, dilanjutke anjangsana utawa dateng wonten ing omah omah ngucapaken selamat waisak lan mangan-mangan koyodene lebaran.

Uga delengen 
 Buda

Rujukan 

Buda
Pratélan dina riraya
Precil iku arane anak kodhok. Precil ukurane luwih gedhé katimbang cebong. Precil wis duwé sikil, lan wis awujud kodhok mung bae ukurane isih cilik.

Sato kéwan
Sambungmacan iku désa ing Kacamatan Sambungmacan, Kabupatèn Sragèn, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.

Dukuh
Jatisumo
Sambungmacan
Pangle

Uga delengen 
 Sambungmacan, Sragèn
 Kabupatèn Sragèn

Pranala njaba 
 Situs web resmi Kabupaten Sragèn
Końskowola iku sawijining désa ing nagara Polen, ana ing antarané Puławy lan Lublin, ing Kali Kurówka. Désa iki ibukuthane dhusun (gmina) ing sajerone Puławy County lan Lublin Voivodeship. Pedununge 2.188 (taun 2004).

Polen
Warung punika panggènan tiyang sadéyan barang, panganan,  dèdhaharan, unjukan, busana, lan sakpanunggalipun.

Priyayi ingkang nindhakaken pedhamelan punika dipunsebat 'bakul'.

Dagang
Sekonyong-konyong koder iku sawijining lagu sing dinyanyèkaké déning Didi Kempot.

Lirik

Cintaku sekonyong konyong koder
karo kowé cah ayu sing bakul lemper
lempermu pancèn super
resik tur anti laler 
ra kepethuk sedhélo ning sirah nggliyer

cintaku sekonyong konyong koder
paribasan durung ndemèk wani panjer
modal bènsin seliter
motorku tak stater
tak ampiri ayo tak jak muter muter

tiwas aku dandan mlipit
rambutku len saiki agawe gané pomit
jebul kowé lunga plencit
ora pamit mit.. mit.... mit...mit...

bir.......... temulawak...
ngonku mikir nèng awak nganti rusak..
rusak.......njaba njero...
sing tak pikir jebulé kaya ngono

Uga delengen
 Didi Kempot

Pranala njaba

Tembang
Didi Kempot
Lagu
Manthous kasebut tiyang ingkang ngrembakakaken campursari wonten ing saindhenging nuswantara, malah kepalih Manthous menika tiyang ingkang yasa langenswara Campursari utawi maéstro-nipun. Tiyang saking tlatah Gunungkidul menika kathah ndamel sekar campursari. Sekar campursari ingkang dipunrembakakaken Manthous kados ta:

 Èsèmmu
 Bengawan Soré
 Kempling
 Mbah Dhukun

Manthous sa menika sampun gerah awrat ugi boten wonten panerasipun ingkang saged nggantosaken piyambakipun, ingkang kathah, campursarinipun boten asli nanging namung dhangdut versi jawi, menika ingkang njalari campursari luntur manawi boten kadang mudha ingkang angrais handarbeni, campursari badhe ical.

Kapurih Ugi Mriksani 
 Campursari

Kesenian Jawa
Campursari
Penyanyi
Basa walikan iku siji basa kang migunaake huruf Jawa: hanacaraka, nanging di unggahake utowo di udhunake liwat sak trap.

kaya ta mangkene:

ha na ca ra ka
da ta sa wa la
pa dha ja ya nya
ma ga ba tha nga

dadine, pa=ha, ma=da utawa cekake trap 1 diartekake ana ing trap 3. trap 2 diartekake trap 4.

contho : pemad , iku tegesé : edan; dab iku tegesé: mas lan sak padane

Jinis 
 Basa Walikan Malangan
 Basa Jawa walikan Jogja

Basa Jawa
Basa walikan
Kali Brantas ya iku kali sing mili ana ing Jawa Wétan, Indonésia. Kali iki gedhé dhéwé lan paling dawa kapindho ing tanah Jawa sauwise Bengawan Sala. Kali iki sumbere ana ing Kabupatèn Malang, lan mecah dadi loro ing Majakerta: Kali Porong mili ana ing wétan, Kali Mas mili ana ing lor.
Sawetara wadhuk dumunung ana ing sadawaning ilèn kali iki utawa anak kaliné, antarané:
 Wadhuk Ir. Sutami(Karangkates)
 Wadhuk Selorejo
 Wadhuk Wlingi
 Wadhuk Lahor
Kabèh wadhuk ing dhuwur mau dikelola déning Perum Jasatirta I

Kali ing Indonésia
Walikutha yaiku Kepala Pameréntahan uga Kepala Laladan tingkat loro (Kutha) sing dipilih langsung déning rakyat kuthané. Jabatan iku minangka kalungguhan pulitis dadi statusé dudu Pegawai Negeri Sipil.

Kepala wewengkon administratif ing Indonésia
Tuban bisa tegesé:

 Kabupatèn Tuban, Provinsi Jawa Wétan
 Désa Tuban, kécamatan Gondhangreja, kabupatèn Karanganyar, Provinsi Jawa Tengah
Lamongan bisa tegesé:

 Kabupatèn Lamongan, Provinsi Jawa Wétan
 Kacamatan Lamongan, kabupatèn Lamongan, Provinsi Jawa Wétan
 Désa Lamongan, kacamatan Kaligondhang, Kabupatèn Purbalingga, Provinsi Jawa Tengah
Radèn Rukmarata iku putrané Prabu Salyantaka patutan Éndang Pujawati inggih Éndang Bonowati ingkang anem piyambak. Radèn Rukmarata gadhah watak sami kaliyan Prabu Salya nalika taksih mudha.

mBoten kathah cariyos pedhalangan ingkang ngginakaken Radèn Rukmarata. Manawi wonten Gagrag Ngayogyakarta Radèn Rukmarata palastra dipuntitih gada déning Resi Seta amargi mèlu campur tangan anglepasaken pusaka saking papan pandhelikan nalikanipun Resi Seta tandhing kaliyan Resi Bisma.

Pranala njaba 
 Rukmarata ing Bausastra Javanese Dictionary (bausastra.com)

Paraga wayang
Sesajèn iku tradisi spiritual kang wujudé nyediaake parsembahan utawa barang sesajen kanggo Tuhan utawa kanggo kakuatan supranatural liya kang dipercaya, kang tujuane kanggo ngungkapake rasa syukur utawa kanggo ngindarake murka.
Makna tradisi sesajen iku mirib tradisi kurban, dadi nduwé tujuan utama kang sipaté vertikal (Tuhan) lan uga uga horisontal (barang sesajen kang dibagiake).
Tembung sesaji saking tembung se lan saji. Tegesipun tembung se punika satunggal lan tembung saji punika nyuguhaken. Dados sesaji punika seperangkat persembahan miturut adat minangka kasaguhan kanggé mlampahaken acara tartamtu.

Sajarah
Tradisi sesajen wis ana kawit pertama manungsa ana ing bumi. Tradisi iki lair meh bebarengan karo laire kabutuhan manungsa marang perlindungan saka kang dipercaya dadi panguasa alam (Tuhan, Déwa lan kakuatan supranatural liyané).

Jinis

Barang sesajen

Adat Jawa
Budaya Jawa
Brokohan utawa barokahan iku upacara adat Jawa kanggo nyambut kelairan bayi. Upacara adat iki nduwé makna ungkapan syukur lan sukacita amarga prosès klairan iku slamet.
Brokohan iku asal tembunge saka basa Arab ya iku "barokah" kang tegesé ngarepake berkah. Tangga teparo ya iku mligi para ibu ing saubengé diaturi rawuh malah kerep tanpa diaturi rawuh padha nyambangi kulawarga kang lairan saperlu ngucapaké rasa mèlu bungah, lumrahé kanthi nggawa bingkisan wujud wedhak, sabun, kopi, gula lan sapanunggalané. Sing tumindak minangka pangarsa adicara Brokohan iki ya iku Dhukun Bayi. Sesajèn upacara kang dibutuhaké ya iku: 
 Tumrap golongan bangsawan: dhawet, endhog mentah, jangan menir, sega ambeng, sega karo lawuh, jeroan kebo, pecel karo lawuh ayam, kembang setaman, klapa lan beras. 
 golongan rakyat biyasa: sega ambengan kang dumadi saka sega jangan, lawuh pèyèk, sambel gorèng, témpé, mihun, jangan menir lan pecel ayam.

Upacara nyenyuwun supaya bayi dadi bocah kang apik kang diwiwiti kanthi mendhem ari-ari lan nyadiakaké sesajèn brokohan kang didum marang para tangga.

Angkah
Upacara brokohan ancasé kanggo keslametan prosès kelairan uga pangayoman kanggo bayi, kanthi pangarep-arep supaya bayi kang lair bisa dadi bocah kang apik.

Rangkéyan upacara
Upacara diwiwiti saka mendhem ari-ari kang diterusaké andum sesajèn brokohan kanggo sadulur lan para tangga.

Rujukan 

Kagunan
Kagunan Jawa
Budaya Jawa
Budaya Indonésia
Warisan budaya
Sepasaran iku upacara adat Jawa wektu umur bayi 5 dina. Upacara adat iki racaké diselenggaraake prasaja ning yèn bebarengan karo awèh jeneng bayi, upacara iki diselenggaraake radha meriah. 
Tembung sepasaran dhéwé asalé sake tembung sepasar.

Sepasaran umum diselenggaraake sore nganggo acara kenduren lan ngundang sadulur uga tangga umah. Suguhan sing disajiake racaké wedang lan jajan pasar ning uga ana besek sing umum kanggo ditentengan mulih.

Budaya Jawa
Upacara adat Jawa
Sepasaran
Banyurata iku désa ing Kacamatan Sawangan, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Magelang
Désa ing Jawa Tengah
Sawangan, Magelang
Dolanan bocah-bocah cilik ana Jawa utawa bocah-bocah ing tlatah liyané. Sanajan ing jaman saiki, dolanan mau suwé mboko suwé wis ora dikenal karo bocah saiki, amarga wis ana jinis dolanan sing luwih modérn.

Pasaran
Bentik
Pathu
Umbul
Bedhil-bedhilan
Gledhekan

Uga delengen 

 Dolanan
 Dolanan tradhisional

Dolanan
Sega mawi basa krama sekul inggih punika beras ingkang sampun dipungodhog utawi dipuntanak. Prosés nggodhog beras kasebat ugi ngliwet. Beras dipuntanak supados mbangkitaken aroma sekul lan ndadosaken langkung empuk nanging tetep kajagi konsistènsinipun. Ndamel sekul mawi toya ingkang kekathahen ing wekdal ngliwet badhé ngasilaken bubur.

Werna sekul ingkang sampun mateng (tanak) warna-warna gumantung saking jinis beras ingkang dipun-ginakaken. Umumipun, warna sekul punika pethak manawi beras ingkang kagunakaken wernanipun pethak. Beras abrit utawi beras ireng badhé ngasilaken warna sekul ingkang mèmper kaliyan warna berasipun. Kandhungan amilosa ingkang asor ing pati beras badhé ngasilaken sekul ingkang langkung transparan lan léngkét. Ketan, ingkang patinipun namung  ngandhut sakedhik amilosa lan méh sadaya wujud amilopektin, gadhah sipat kados makaten. Beras Jepang (japonica) kanggé sushi ngandhut kadhar amilosa kirang langkung 12-15% saéngga sekulipun langkung léngkét tinimbang sekul ingkang dipunkonsumsi ing Asia Tropika, ingkang kadhar amilosanipun kirang langkung 20%. Umumipun, beras kanthi kadhar amilosa langkung saking 24% badhé ngasilaken sekul ingkang 'pera' (boten lekat, atos, lan gampil kapisah-pisah).

Sekul dipundhahar sapérangan ageng pendhudhuk Asia lan dados sumber karbohidrat utami ing menu sadinten-dinten. Sekul ingkang dados makanan pokok limrahipun dipuncawisaken sesarengan  kaliyan lawuh ingkang saged nglengkapi raos lan ugi nglengkapi kabetahan gizi manungsa. Sekul saged dipunolah malih sesarengan kaliyan bahan panganan sanèsipun dados masakan énggal, kados sekul goréng, sekul kuning utawi sekul kebuli.

Ugi pirsani
 Pari
 sekul goréng
 sekul lemak
 sekul jagung

Sega
Panganan
Artikel mawa basa krama
Wikimania iku konferènsi para naraguna proyèk wiki kang dianakaké déning Yayasan Wikimedia. Konferènsi kang kapisan dianakaké ing Frankfurt, Jerman ing Agustus 2005. Konferènsi kang kapindho dianakaké ing Boston, Amérika Sarékat uga ing sasi Agustus 2006. Sing kaping telu dianakaké ing Taipei, Taiwan, Républik China ing taun 2007.

Banjur para panliti lan pamicara nyedyakaké panlitèn lan èkspérimèn bab proyèk-proyèk Wikimedia. Program iki nglebokaké présèntasi, lokakarya, lan pangajaran kanggo mènèhi sakilas gambaran bab riset wiki lan proyèk kawruh bébas.

Akèh-akèhé pacelathon nganggo basa Inggris, nanging bahan konferènsi uga diterjemahaké sajeroning sawatara basa resmi.

Papan dianakaké Wikimania 
 2005: Frankfurt, Jerman, peserta saka Indonésia: Meursault2004
 2006: Boston, Amérika Sarékat, peserta saka Indonésia: Chaerani
 2007: Taipei, Taiwan, peserta saka Indonésia: Meursault2004, Serenity, Rintojiang, Roscoe x
 2008: Alexandria, Mesir, peserta saka Indonésia: Meursault2004
 2009: Buenos Aires, Argentina, peserta saka Indonésia: Ivan Lanin
 2010: Gdańsk, Polen, peserta saka Indonésia: Meursault2004, Mimihitam, BlackKnight lan Kartika Sari Henry (juwara lomba nulis ing Wikipédia abasa Indonésia 2010).
 2011: Haifa, Israèl
 2012: Washington DC: Amérika Sarékat
 2013: Hong Kong, Tiongkok
 2014: London, Britania Raya
 2015: Kutha Mèksiko, Mèksiko

Réferènsi

Pranala njaba 

 Situs wèb resmi

Wikimedia
Taiwan mangalih ing kaca iki. Jeneng resmi nagara iki iku Républik Cina. Taiwan sajatiné sawijing kawasan ing nagara iki, nanging tembung iki kerep kanggo ngrujuk nagara iki kanthi kabèh. Taiwan uga jeneng sawijining pulo, mangga mirsani artikel pulo Formosa.

-

Républik Cina utawa nagara Taywan (Aksara Jawa: ꦒꦤꦒꦫꦕꦶꦤ ꧈ ꦠꦻꦮꦤ꧀ ) (Ind: Republik Cina; Taiwam) (Aksara Cina tradhisional: 中華民國; Aksara Cina prasaja: 中华民国; Wade-Giles: Chung-hua Min-kuo, Tongyong Pinyin: JhongHuá MínGuó, Hanyu Pinyin: Zhōnghuá Mínguó) iku nagara sing saiki nguwasani tlatah kapuloan Taiwan, Kapuloan Pescadores, Quemoy, lan Kapuloan Matsu. Tembung "Taiwan" lumrahé kanggo ngrujuk ing Paprentahan Républik Cina minangka kabèh. Sawatara iku, tembung Cina utawa Tiongkok ngrujuk ing Paprentahan Républik Rakyat Cina sing nguwasani Tiongkok Daratan, Hong Kong lan Makaw.

Sanadyan Républik Cina iku jeneng baku nagara Taywan, tembung "Cina" dhéwé lumrah ngrujuk ing nagara Tiongkok Daratan sing papréntahané wis dijupuk déning Républik Rakyat Cina. Prakara iku kalakon nalika papréntahan Républik Cina ing Tiongkok Daratan bubar ing taun 1949 lan pindhah menyang Taywan.

Républik Cina (ROC) iku wiwitane ana ing Tiongkok Daratan, sawisé papréntahan Rajawangsa Cing (Ind: Dinasti Qing) digolingaké ing taun 1912  lan nandhani bubaré 2.000 taun papréntahan kabauraton.

Pamerangan administratif
Republik Cina (Taiwan) kaperang dadi 6 special munisipalities, 3 kutha lan 13 county (kabupaten).

Priksani Uga 
Républik Cina (1911-1949)

Perang Sadulur Tiongkok
Kabupatèn Ogan Komering Ulu iku kabupatèn ing propinsi Sumatra Kidul, kutha Baturaja iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané : --- lan liya-liyané. Jembar wewengkon kabupatèn iki ± 10.408 km² utawa --- hèktar.

Géografi 
--- Lintang kidul lan --- Bujur wétan

Pamaréntahan 
Kabupatèn Ogan Komering Ulu ketata saking 9 kacamatan, --- désa/kalurahan. Kacamatan-kacamatan ing kabupatèn iki yaiku:
 Baturaja Kulon
 Baturaja Wétan
 Lengkiti
 Lubuk Batang
 Pengandonan
 Peninjauan
 Semidang Aji
 Sosoh Buay Rayap
 Ulu Ogan

Deleng uga 
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Pranala njaba 
 Situs Web Resmi

Ogan Komering Ulu
Ogan Komering Ulu
Baturaja Barat iku kecamatan ing kabupaten Ogan Komering Ulu, Sumatra Selatan.

Kabupaten Ogan Komering Ulu

Kabupaten Ogan Komering Ulu
Wulung, helang, utawa garudha (basa Inggris: eagle) punika salah satunggaling kéwan ingkang wonten ing Indonésia.

Ciri-ciri 
Wulung punika mlebet kéwan getih panas, gadhah sewiwi lan awak ingkang katutup déning wulu pelepah. Amargi lumebet ing golongan peksi, wulung tangkar-tumangkar kanthi cara nigan. Tigannipun kabungkus déning cangkok ingkang atos.  Tigan-tigan punika dipunsimpen ing lebet susuh ingkang dipundamel déning wulung piyambak. Salajengipun tigan-tigan punika dipunengkremi ngantos netes. Wulung njagi anakipun ngantos saged mabur.

Wulung punika kéwan pamangsa. Panganan utami wulung inggih punika kéwan mamalia alit kados tikus, bajing, lan pitik. Wonten sapérangan wulung ingkang nangkep iwak lan dipundadosaken panganan utami. Cucuk wulung boten wonten wajanipun nanging gadhah wangun béngkong lan kiyat sanget kanggé ngoyak daging mangsa. Peksi punika ugi ndarbèni satunggal pasang suku ingkang kiyat/kukuh lan kuku ingkang landhep kanggé nyengkerem mangsa. Wulung ugi ndarbèni daya pandelengan ingkang permana kanggé mburu mangsa saking let ingkang tebih.

Wulung ndarbèni sistem ambegan ingkang saé lan saged kanggé nyimpen oksigèn ingkang kathah. Oksigèn punika dipunperloaken wanci mabur. Jantung peksi wulung wonten sekawan bilik kados manungsa. Bilik nginggil dipuntepangi kanthi sebutan atrium lan bilik ngandhap dinpuntepangi kanthi sebutan ventrikel.

Jinis-jinis wulung 
 Wulung ireng
 Wulung abrit
 Wulung jawa

Manuk
Artikel mawa basa krama
Belitang II iku kecamatan ing kabupatèn Ogan Komering Ulu Timur, Sumatra Selatan.

Désa/Kalurahan 
Kelirejo BK 24 ya iku salah satu désa di kecamatan Belitang II kabupatèn OKU Timur. Di Kelirejo hanya ada satu sekolah ya iku SD Negeri 1 Kelirejo. Sekolah ini terletak di pusat désa dan di sini lah putra-putri harapan désa kelirejo dididik olèh beberapa orang guru. Saluran irigasi Bendungan Komering (BK) 24 terletak di pérangan utara désa. Bendungan ini yang mengaliri sawah-sawah di sekitarnya. Pada bulan Januari, biasanya Kelirejo dilanda banjir, areal persawahan tergenang air dan kadang-kadang banjir pun juga menggenangi pemukiman warga.

Kabupatèn Ogan Komering Ulu Timur

Kabupatèn Ogan Komering Ulu Timur