AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Agama Katulik Roma iku wiwit dianut mayoritas bangsa Polen ing taun 966, nduwé peranan wigati ing babagan agama, budaya, lan pulitik.

Pirang-pirang abad, Polen iku nagara kang kang ndunungi akèhé nganur agama Katulik Roma lan kanggo akèh wong Polen, agama iki dadi piranti kanggo nuduhaké jatidhiri bangsa iki nalika Polen dijajah bangsa-bangsa liya.

Rejim Kuminis ing Polen kang wiwit taun 1945 kuwasa ing nagara iki, ora bisa mbungkem Gréja Katulik Roma kang tetep swatantra. Gréja iki kanggo wong-wong Polen dadi lambang kamardikan lan simbul panglawanan paham kuminisme. Gréja Katulik dadi organisasi mardika kang paling kuwasa lan dadi médhiator antara nagara lan kaum pambrontak. Pamilihané Kardinal Karol Wojtyla dadi Paus Yohanes Paulus II bisa mèlu nyumbangaké kontribusi gedhé ing sirnané kuminisme ing Polen lan ing donya.

Miturut Biro Statisik Polen, 34.609.000 kang ndunungi Polen utawa 91 persèn kang ndunungi total, anggota Gréja Katulik ing taun 2000. Kurang luwih 80% saka iki bisa diarani tangat. Sisané patang yuta kang ndunungi non-Katulik ora nduwé agama utawa nganut agama liya.

Hierarki 

Jeneng Latin kabiskopan-kabiskopan ditulis miring.

 Białystok, Bialostocensis (1)
 Drohiczyn, Drohiczinensis (2)
 Łomża, Lomzensis (3)
 Cracow, Cracoviensis (4)
 Bielsko-Biała – Żywiec, Bielscensis-Zyviecensis (5)
 Kielce, Kielcensis (6)
 Tarnów, Tarnoviensis (7)
 Częstochowa, Czestochoviensis (8)
 Radom, Radomensis (9)
 Sosnowiec, Sosnoviensis (10)
 Gdańsk, Gedanensis (11)
 Pelplin, Pelplinensis (12)
 Toruń, Thoruniensis (13)
 Gniezno, Gnesnensis (14)
 Bydgoszcz, Bydgostiensis (15)
 Włocławek, Vladislaviensis (16)
 Katowice, Katovicensis (17)
 Gliwice, Glivicensis (18)
 Opole, Opoliensis (19)
 Łódź, Lodziensis (20)
 Łowicz, Lovicensis (21)
 Lublin, Lublinensis (22)
 Sandomierz, Sandomiriensis (23)
 Siedlce, Siedlecensis (24)
 Poznań, Posnaniensis (25)
 Kalisz, Calissiensis (26)
 Przemyśl, Premisliensis (27)
 Rzeszów, Rzeszoviensis (28)
 Zamość – Lubaczów, Zamosciensis-Lubaczoviensis (29)
 Szczecin – Kamień Pomorski, Sedinensis-Caminensis (30)
 Koszalin – Kołobrzeg, Coslinensis-Colubreganus (31)
 Zielona Góra – Gorzów Wielkopolski, Viridimontanensis-Gorzoviensis (32)
 Warmia (Olsztyn), Varmiensis (33)
 Elbląg, Elbingensis (34)
 Ełk, Liccanensis (35)
 Warsawa, Varsaviensis (36)
 Płock, Plocensis (37)
 Warsaw – Praga, Varsaviensis-Pragensis (38)
 Wrocław, Vratislaviensis (39)
 Legnica, Legnicensis (40)
 Świdnica, Suidniciensis (41)

Cathetan sikil

Sumber 
 Frucht, Richard. Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture. Volume 1. ABD-CLIO inc. Santa Barbara, Ca.

Katulik
Polen
Tarnogród (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tarnowskie Góry (Jerman Tarnowitz) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 61.566 jiwa.

Kutha ing Polen
Tarnów (Jerman Tarnau) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 118.267 jiwa.

Kutha ing Polen
Tczew (Jerman Dirschau) iku siji kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 60.128 jiwa.

Kutha ing Polen
Terespol iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki dunungé ing pawatesan karo Bélarus, ing sabrangé kutha Brest. Kutha iki sing ndunungi kurang luwih 6.000 jiwa.

Kutha ing Polen
Tłuszcz iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tomaszów Lubelski iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 19 991 jiwa.

Kutha ing Polen
Toruń (Jerman Thorn) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 197.812 jiwa.

Kutha ing Polen
Torzym (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Toszek (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzcianka (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzciel (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzcińsko-Zdrój (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzebiatów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzebinia (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzebnica (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Trzemeszno (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tuchów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tuliszków  iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 3.406 jiwa (ing 2004).

Kutha ing Polen
Turek (Jerman ...) iku sawijining kutha ing tengah Polen. Kutha iki kang ndunungi 30.700 jiwa ing taun (1995).Dumunung ana ing Provinsi Wielkopolska (wiwit 1999), sadurungé ana ing Provinsi Konin (1975-1998).

Kutha ing Polen
Twardogóra (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tychy (Jerman Tichau) iku siji kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 131.547 jiwa.

Uga delengen 
 Musiyum Seni Miniatur Profesional Henryk Jan Dominiak ing Tychy

Referensi

Pranala njaba 
https://muzeumminiaturowejsztukiprofesjonalnejhenrykjandominiak.eu/wp/

Kutha ing Polen
Tyczyn (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tykocin (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Tyszowce (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Ujazd (Jerman Bifschofstadt) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Ujście (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi ±... jiwa.

Kutha ing Polen
Ulanów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Uniejów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Ustka (Jerman Stolpmünde) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 16.274 jiwa.

Ustka iku panjangkan wisata misuwur lan palabuhan warigaluh ing pasisir kidul sagara Baltik.

Monumen-monumen ing kutha iki kalebu sawijining mercusuar saka taun 1871 lan gréja saka 1882.

Miturut babad-babad kuna, désa Ujsc utawa Ujscie ing Pomerania tau karan ing taun 1310. Kutha iki sawisé taun 1945 diserahaké marang Polen saka Jerman minangka tlatah ing sawétané Pawatesan Oder-Neisse.

Kutha ing Polen
Ustroń (Jerman Ustron) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 15 415 jiwa.

Kutha ing Polen
Ustrzyki Dolne (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wadowice (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wałbrzych (Jerman Waldenburg) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 127.566 jiwa.

Kutha ing Polen
Wałcz (Jerman Deutsch Kro) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 25.312 jiwa.

Kutha ing Polen
Warka (Jerman ...) iku siji kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa. Warka dumunung ing bantaran kiwa Kali Pilica (60 kilomèter kidul Warsawa), kanthi 11.300 sing ndunungi. Warka dumunung ing Provinsi Mazowsze (wiwit 1999), sadurungé kalebu Provinsi Radom (1975 - 1998).

Warka iku papan kelairan Jendral Kazimierz Pulaski (4 Maret 1745), lan uga misuwur anané Warka Brewery (wiwit 1478).

Tokoh misuwur 
 Kazimierz Pulaski
 Piotr Wysocki

Pranala njaba 
 The town of a hero of two nations 

Kutha ing Polen
Warta (Jerman Liebwart (1943-1945)) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 12.790 jiwa.

Kutha ing Polen
Wasilków (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wąbrzeźno (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wąchock (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wągrowiec (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wąsosz (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wejherowo (Jerman Neustadt in Westpreußen) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 45.170 jiwa.

Kutha ing Polen
Węgliniec (Jerman Kohlfuhrt) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 3.000 jiwa.

Kutha ing Polen
Węgorzewo (Jerman Angerburg) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Węgorzyno (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Węgrów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wiązów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wieleń (Jerman Filehne, 1927-1939 Deutsch Filehne) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wielichowo (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wieruszów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Więcbork (Jerman Vandsburg) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wilamowice (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Witkowo (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Witnica (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Włocławek (Jerman Leslau) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 117.785 jiwa (Juni 2009).

Kutha ing Polen
Włodawa (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Włoszczowa iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wodzisław Śląski (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wojcieszów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wojkowice (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wolbrom (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wołczyn (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wołomin (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wołów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Woźniki (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wronki (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Września (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wschowa (Jerman Fraustadt) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wyrzysk (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wysoka (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wysokie Mazowieckie (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wyszków (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wyszogród (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Wyśmierzyce (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zabłudów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zabrze (Jerman Hindenburg) iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 192.546 jiwa.

Klub-klub Ulah raga 

 Górnik Zabrze - 1948 r., league: Ekstraklasa

http://gornikzabrze.pl/index.php?s=index

http://www.gornik.zabrze.pl/index2.php

Gladri 

Kutha ing Polen
Zagórów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zagórz (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zakliczyn (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zakopane (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zakroczym (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zambrów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zamość iku kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 66.747 jiwa.

Kutha ing Polen
Zator (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zawadzkie (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zawichost (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zawiercie (Jerman Warthenau nalika ing Perang Donya II) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 53.359 jiwa.

Kutha ing Polen
Ząbki iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Ząbkowice Śląskie (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zbąszynek (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zbąszyń (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zduny (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zduńska Wola (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zelów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zgorzelec (Jerman Ost-Görlitz utawa namung Görlitz waé) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 33.278 jiwa. Kutha Görlitz iki kutha sing binagi wiwit taun 1945. Kutha iki dipara loro déning kali Neisse sing dadi pawatesan antara Jerman sarta Polen. Sisih kulon mawa pusat kutha historis, iku dikuwasani Jerman, banjur sisih wétan dikuwasani Polen.

Nanging banjur sirnaning rézim kuminis ing Polen wiwit taun 1990, Zgorzelec lan Görlitz miwiti pakaryan gotong royong. Papréntahan antara rong kutha sing saiki papané ana ing nagara sing béda-béda iki, akèh digabung. Contoné ana dines bus sing laku rutené saka Görlitz menyang Zgorzelec.

Kutha ing Polen
Setyaki utawa Satyaki utawa Sencaki iku paraga wayang putrané Prabu Setyajid, raja nagara Lesanpura. Jeneng ibuné Dewi Sini, putri Prabu Sanaprabawa.

Setyaki manggon ing Kesatrian Lesanpura kanthi garwa dewi Garbini, putri Prabu Garbanata ing Garbaruci.

Setyaki iku kondhang digdaya, watak wantuné atos, lan asring sinebut "Bima Kunthing" amarga kendelé kaya Bima nanging awaké cilik.  Sanjatané Gada Wesi Kuning. Ing pedhalangan gagrag Jogja,  gadané iki sinebut "Lukitasari".

Sikepé teges, jujur, adil, gagah, ngomong saperluné waé, lan asipat prajurit. Dhèwèké tansah siyaga njaga nagara Dwarawati ing jaman Prabu Kresna. Mungsuh sajatiné yaiku Burisrawa.

Setyaki mati bebarengan klawan para trah keturunan Yadawa, Wresni, lan Andaka ing carita Mosalaparwa. Nalika iku bharatayudha wus rampung.

Paraga wayang
Paraga Mahabharata
Zielona Góra (Jerman Grünberg) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 118.516 jiwa.

Kutha ing Polen
Zielonka (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Ziębice (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Złocieniec (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Złoczew (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Złotoryja (Jerman Goldberg i. Schlesien) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 16.350 jiwa.

Kutha ing Polen
Złotów (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Złoty Stok (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Zwierzyniec (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi ±... jiwa.

Kutha ing Polen
Zwoleń (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Żabno iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 4.275 jiwa. Kutha iki papané ana ing pinggiring kali Dujanec.

Kutha ing Polen
Żagań (Jerman Sagan) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 26.665 jiwa.

Kutha ing Polen
Żarki (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 4.387 jiwa.

Kutha ing Polen
Żarów (Jerman Saarau) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 6.836 jiwa.

Kutha ing Polen
Żary (Jerman Sorau) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 39.029 jiwa.

Kutha ing Polen
Żelechów (IPA: ʐɛ'lɛxuf) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 4.051 jiwa.

Kutha ing Polen
Żerków iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Żmigród (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Żnin (Jerman Dietfurt) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Żory (Jerman Sohrau) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 62.964 jiwa.

Kutha ing Polen
Żukowo (Jerman ...) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi... jiwa.

Kutha ing Polen
Żuromin iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 8.990 jiwa.

Kutha ing Polen
Żychlin iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 9.021 jiwa.

Kutha ing Polen
Żyrardów iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 41.516 jiwa.

Kutha ing Polen
Żywiec (Jerman Saybusch, Saubusch) iku sawijining kutha ing Polen. Kutha iki sing ndunungi 32.199 jiwa.

Kutha ing Polen
Provinsi utawa angka woyewod-an (Polen: województwo) iku laladan administratif tingkat II ing Polen wiwit abad kaping 14. Wiwit tanggal 1 Januari 1999, ing Polen ana 16 provinsi anyar. Wates-wates provinsi iki dhedhasar tlatah-tlatah utawa regio historis ing Polen.

Provinsi-provinsi anyar iki jembaré antara 10.000 km² (provinsi Opole) nganti 35.000 km² (provinsi Masowia), lan cacahé kang ndunungi antara sayuta (provinsi Lubusz) nganti limang yuta (provinsi Masowia).

Provinsi ing Polen wiwit taun 1999

Pranala njaba 
 Péta regio Polen 
  Administrative division of Poland (from Commission on Standardization of Geographical Names Outside Poland web-side, in English) 
  Official map by Head Office of Geodesy an Cartography

Polen

ca:Voivodat
Provinsi Kuyawia-Pomerania (Polen województwo kujawsko-pomorskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané ana loro, yaiku Bydgoszcz lan Toruń. Sing ndunungi cacahé ana 2.068.000 jiwa.

Sajarah
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999 lan nyakup tlatah historis Kuyawia lan sapérangan sithik saka Pomerania.

K
Provinsi Lublin (Polen województwo lubelskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané Lublin. Sing ndunungi cacahé ana 2.185.000 jiwa.

Sajarah 
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999. Mbiyen sadurungé Perang Donya II, tlatah kéné mayoritasé kaum Yahudi.

Provinsi ing Polen
Provinsi Lubusz (Polen województwo lubuskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané ana loro yaiku Gorzów Wielkopolski lan Zielona Góra. Sing ndunungi cacahé ana 1.009.500 jiwa.

Sajarah 
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999 saka wewengkon Gorzów Wielkopolski lan Zielona Góra, mulané kutha krajané ana loro. Jeneng provinsi iki dijupuk saka tlatah Tanah Lebus sing tau dadi wewengkon Karaton Polen ing Abad Madya. Tlatah iki dijenengaké miturut kutha Lubusz utawa Lebus sing saiki ana ing nagara Jerman lan papané ana ing sisih kulon kali Oder.

Sadurungé taun 1945 provinsi iki wewengkon nagara Jerman lan sawisé Perang Donya II diserahaké marang Polen

Provinsi ing Polen
Provinsi Opole (Polen województwo opolskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané Opole. Sing ndunungi cacahé ana kira-kira 1 yuta jiwa. Provinsi iki pusaté kaum minoritas Jerman ing Polen. Minimal 10% sing ndunungi provinsi iki keturunan ètnis Jerman.

Tlatah iki péranganing tlatah Éropa Silesia.

Sajarah 
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999.

Uga delengen 
 Pratélan gmina dwibasa ing Polen

Provinsi ing Polen
Provinsi Święty Krzyż utawa tegesé Provinsi Salib Suci (Polski województwo świętokrzyskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané Kielce. Sing ndunungi cacahé ana 1.283.500 jiwa.

Sajarah 
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999.

Situs web 
 https://www.kielce.uw.gov.pl/

Provinsi ing Polen
Provinsi Silesia Hilir utawa provinsi Silesia Ngisor (Polen województwo dolnośląskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané Wrocław (Breslau). Sing ndunungi cacahé ana 2.888.232 jiwa.

Sajarah
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999. Sadurungé taun 1945, provinsi iki tlatah Jerman lan diarani provinsi Niederschlessien, péranganing Karaton Prusia.

Provinsi ing Polen
Provinsi Warmia-Mazuria (Polen województwo warmińsko-mazurskie) iku provinsi utawa angka woiwoda-n ing Polen. Provinsi iki kutha krajané Olsztyn. Sing ndunungi cacahé ana 1.460.900 jiwa.

Sajarah 
Provinsi iki diadegaké ing taun 1999. Miturut sajarah, tlatah provinsi iki, pérangan kidul Prusia Wétan sing tau dadi wewengkon nagara Prusia utawa Jerman. Sawisé Perang Donya II tlatah iki diserahaké Polen lan sing ndunungi Jerman padha diusir utawa dipatèni.

Provinsi ing Polen
Prasthanikaparwa iku kitab saka wiracarita  Mahābhārata sing dadi pérangan angka kaping 17. Kitab iki uga ana sadhurané ing basa Jawa Kuna.

Isi carita
Sang Maharaja Janaméjaya ndangu bagawan Wésampayana supaya nyritakaké prastawa sawisé para Yadu sirna binesmi. Bagawan Wésampayana banjur ngandika yèn Yudhisthira mula-mulané pasrah bareng miring para Yadu wis séda kabèh.

Prabu Yudhisthira banjur ngandika marang sang Arjuna yèn bathara Kala iku sababé kabèh kasripahan iki, banjur dhawuh para saduluré supaya lèrèh kaprabon lan yasa tapa. Sawisé iku para Pandhawa njumenengaké ratu sang Parikesit ing Ngastina, lan diemong déning bagawan Krepa lan Yuyutsu. Banjur sawijining upacara kanggo mèngeti para Yadu sing wis séda dianakaké. Para kaum brahmana disumbangi dhuwit lan para Pandhawa salin rasukan, saiki ngagem kulit kayu (dluwang) banjur tindak tapa nilar kaprabon. Ana sawijining asu sing ndhèrèk. Sang Parikesit saha bala uga ndhèrèkaké, nanging banjur mulih marang kadhaton.

Para Pandhawa mbanjuraké lelanané tekan sagara. Sang Hyang Agni rawuh, dhawuh marang sang Arjuna, supaya jemparingé sing tau diparingaké nalika kobongé alas Kandhawa, kacemplungna ing sagara. Sawisé iku, kabèh padha nerusaké lakuné manèh urut pasisir, banjur mènèk gunung Himalaya, metu ara-ara wedhi (walukarnawa). Nalika iku sang Dropadi ana ing kana rubuh, séda; alesané séda amarga mbiyèn sanadyan dadi garwané para Pandhawa lima, dhèwèké paling asih marang Arjuna. Banjur sawisé iku sang Sadéwa, séda. Alesané séda amarga dhèwèké amarga dhèwèké sombong lan gumedhé ora ana sing madhani kapinterané awaké dhéwé. Nakula sawisé iku ya séda, alesané séda amarga dhèwèké gumedhé ora ana sing madhani kabagusané. Banjur Arjuna ya séda, alesané amarga dhèwèké tau gumedhé nalika perang Bratayuda, sesumbar celathu bisa ngalahaké para Korawa ing sadina. Banjur wusana sang Wrekodara ya rubuh, séda. Alesané dhèwèké mesthi yèn mangan ora mikir wong liya lan kasar ora nduwé tatakrama.

Bathara Indra mapagaké sang Yudhisthira ngaturi lumebua swarga. Sang Yudhistira karsa bilih si asu ya pareng ndhèrèk. Wasana si asu badhar dadi Bathara Darma. Yudhisthira banjur lumebu sabadané wadhag. Nanging bareng ana ing swarga ora ketemu karo adhi-adhiné sarta déwi Dropadi, sang Yudhisthira sumedya nggolèki, karsa kumpul karo para sadulur ing naraka.

Wiracarita
Lambang kutha Warsawa iku wujud syrenka ("putri duyung cilik") ing latar abang. Tembung syrenka ing basa Polen kerep dipretal dadi siren ing basa Inggris, nanging sajatiné luwih pantes diarani putri duyung banyu tawar sing diarani Melusina.

Ing lambang kapisan Warsawa, mula-mulané ana gambaré naga mawa sirah manungsa lanang, nggawa pedhang lan tamèng. Lambang sing kapisan dienggo nalika ing taun 1390. Sithik-sithik sirah lan awak naga iki owah dadi sirah wong wadon lan awaké dadi awak putri duyung. Sing isih tetep padha mung pedhang lan tamèngé waé.

Wiwit taun 1622, lambang kutha Warsawa digambaraké awujud putri duyung sing nggawa pedhang lan tamèng, ngwakili Melusina saka kali Wisla sing miturut carita nggiring Adipati Boleslaus saka Mazowia menyang sawijining désa juru iwak lan ngakon dhèwèké ngyasakaké kutha ing taun 1294. Mottoné kutha iki ya iku ing basa Latin Contemnit procellas (“Nglawan prahara”).

Rancangan saiki ditepungaké ing taun 1938. Sawisé taun 1945, papréntahan komunis Republik Rakyat Polen ngowahi lambang iki, makuthané diilangi. Lambang sing asli dibalèkaké manèh ing 15 Agustus 1990.

Saiki ana komisi sing ngrancang nambah medhali kanggo menekankan peran wigati kutha Warsawa nalika dibedhah Tentara Abang Uni Sovyèt ing taun 1920 lan nalika Perang Donya II. Sesanti liyané Warsawa Semper invicta ("Nitya jaya") uga arep ditambahaké.

Patung

Warsawa
Warsawa
Lambang kutha Słubice iku wujud pitik ing ngarepé gapura sing atepé awarna biru. Banjur ing kiwa-tengené gapura iki ana cagak wates sing warnané putih lan abang. Cagak loro iki nglambangaké lokasi kutha iki sing ana ing pawatesan Polen-Jerman. Lambang kutha iki uga padha karo kutha Frankfurt an der Oder sing tau dadi sakutha sadurungé taun 1945.

Lambang sing lawas

Lambang Słubice sing lawas wujud tamèng sing dipara loro. Sisih kiwa en iku lataré abang lan ana manuk garudha lambang Polen separo. Banjur ing sisih tengen iku pitik awerna kuning ing latar putih. Gambar pitik iki uga ana ing lambang Frankfurt an der Oder.

Słubice
Lebus (Polen Lubusz) iku sawijining kutha cilik ing Landkreis Märkisch-Oderland, Brandenburg, Jerman. Kutha iki papané ana ing pinggiring kali Oder, ing wates antara Jerman lan Polen. Sanadyan saiki mung kutha cilik, nanging jaman mbiyèn kutha iki tau wigati banget lan saiki mènèhi jeneng sawijing provinsi ing Polen, ing sabranging kali Oder, ya iku provinsi Lubusz.

Lebus papané kurang luwih 10 km saloring Frankfurt an der Oder.

Lambang Lebus 
Ing lambang kutha iki ana sregala sing nyokot cempé. Mbokmenawa iki ana gandhèngané karo jeneng kutha iki Lebus sing mèmper tembung Latin lupus sing tegesé sregala.

Brandenburg
Bordhil (saka basa Walanda bordeel) sing uga diarani los, iku jenengé omah palanyahan. Lumrahé bordhil iku ing Tanah Jawa dipindha dadi salon utawa papan pamijetan. Bordhil iku papan panggonané prostitusi.

Seks
Kali Oder (Polen lan Ceko Odra) iku siji kali sing dawané 866 km, lan mili ngliwati Ceko, Polen lan Jerman nuju Sagara Baltik.

Awujud dadi salah satunggaling kasil Perang Donya II, kali iki dadi wates antara Jerman lan Polen, wiwit sungapan Neisse nganti kutha Mescherin / Gryfino dadi watesan kulon Polen ("Pawatesan Oder-Neisse"). Dhébit kali iki 574 m³/s, lan amarga iki kali Oder sawisé kali Rhein, kali Donau, kali Inn lan kali Elbe dadi kali kaping lima gedhéné ing Jerman.

Papan-papan sing diliwati Oder 
Ing ngisor iki kutha-kutha lan désa sing diliwati kali Oder:

 Ostrava - Bohumín - Racibórz - Kędzierzyn-Koźle - Krapkowice - Opole/Oppeln - Brzeg - Oława - Jelcz-Laskowice - Wrocław/Breslau - Brzeg Dolny - Ścinawa - Szlichtyngowa - Głogów/Glogau - Bytom Odrzański - Nowa Sól - Krosno Odrzańskie - Eisenhüttenstadt - Frankfurt (Oder) - Słubice - Kostrzyn - Cedynia - Schwedt - Vierraden - Gartz - Gryfino/Greifenhagen - Szczecin/Stettin - Police

Kali
Oder
Odra
Odra
Swargarohanaparwa iku carita Mahabharata kang dadi pérangan angka 18 lan kang pungkasan. Sing dicaritakaké iku:

Prabu Yudhisthira uninga sang Duryodana ana ing swarga kasungga-sungga. Sang Yudhisthira kersa uninga dunungé para rayi-rayi, banjur tindak rawuh ing naraka, kadhèrèkaké utusan, saka dhawuhé para Jawata. Ana ing naraka uninga sawernaning paukuman lan mireng sambaté wong-wong kang padha disiksa. Wasana kang padha kasiksa lan sambat-sambat wau rayi-rayi saha kulawargané. Sang Yudhisthira duka déné para Jawata ora adil. Sing andèrèkaké kadhawuhan mulih, sang Yudhisthira ora kersa bali saka naraka. Para Jawata padha rawuh, naraka banjur malih dadi swarga. Olèhé para Pandhawa ana naraka iku kahukum déné cidra marang sang guru, bagawan Drona lan liya-liyané; nanging saiki wis luwar.

Wiracarita
Lambang Polen iku wujudé wujud garudha putih ing tamèng alatar abang. Garudha iki nganggo makutha lan nduwé cakar sarta cucuk warna emas. Ing Polen, lambang nagara lumrahé diarani Garudha Putih (Orzeł Biały), lan ditulis mawa huruf gedhé.

Legèndha 
Sang Garudha Putih miturut carita asalé nalika sang pangadeg Nagara Polen, Lech weruh susuh garudha putih. Nalika dhèwèké ndeleng manuk iki, ana sunaring srengéngé ing swiwiné, dadi rupané kaya-kaya pucuk-pucuké ana emasé, kamangka pérangan liyané wernané putih.

Pepirang sajarawan nganggep yèn asalé lambing iki saka lambing Kakaisaran Romawi utawa Kakaisaran Romawi Suci. Lambang Kakaisaran Romawi Suci lumrahé garudha warna ireng, nanging ana kutha-kutha sing nduwé lambang garudha putih kaya ta Frankfurt am Main lan Schweinfurt.

Sajarah 
Garudha putih mula-mulané ana ing koin-koin dhuwit sing digawé nalika masa jumenengé ratu Boleslaus, lan wiwitané karepé lambang wangsa Piast.

Przemysł II sing kapisan nepungaké Garudha Putih mawa simbul nasional Polen.

Vèrsi paling anyar lambang iki wiwit ditrapaké ing taun 1927 mawa amandhemèn ing undhang-undhang dhasar Polen. Ing taun 1945, rejim kuminis sing anyar ngilangi makutha saka endhasé garudha lan ngganti kembang-kembangan (bokmanawa ora sengaja) sing mèmper lintang ing pucuké swiwi karo lintang tenanan. Makutha iki dianggep simbul karatonan. Nalika rejim kuminis lèngsèr ing taun 1990, vèrsi lambang sing saiki dienggo. Lambang vèrsi iki mèmper karo vèrsi taun 1927, mung rupané luwih modhèren waé.

Kaum militèr Polen

Lambang-lambang jaman mbiyèn 

Polen
Wiwit awal abad kaping 13, Garudha Putih iku wis dadi Lambang Polen. Garudha Putih ana ing tamèng abang iki dadi warna dhasar gendéra nagara.

Warna putih sing ana ing dhuwur nglambangaké étika lan kasucèn, kamangka warna abang iku nglambangaké kurban sing kudu diprihaké nalika Polen berjuang marang kamardikan.

Gendéra sing digunakaké ing swasana resmi ana lambangé ing tengah.

Gendéra iki resmi dienggo wiwit tanggal 11 Agustus 1918 lan sawisé Perang Donya II wiwit 20 Maret 1956.

Wiwit taun 2004, tanggal 2 Mèi dikukuhaké dadi Dina Gendéra.

Gendéra Dines

Pranala njaba 
 
 (de) www.flaggenlexikon.de
 Flags of the World

Polen
Polen
Kabupatèn Karangasem iku kabupatèn ing Provinsi Bali, pernahé ing sisih wétan pulo Bali, kutha Amlapura iku kutha krajan kabupatèné. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± 839,54 km² utawa --- hèktar.

Géografi 

8°00'00" - 8°41'37,8" Lintang kidul lan 115°35'9,8" - 115°54'8,9" Bujur wétan

Papréntahan 

Kabupatèn Karangasem katata sajeroning 8 kacamatan, 3 kalurahan lan 68 désa. Kacamatan-Kacamatan ing Kabupatèn Karangasem yaiku:

 Kubu
 Rendang
 Abang
 Sidemen
 Selat
 Bebandem
 Karangasem
 Manggis

Pranala njaba 

 Situs Web Resmi 

Pratélan Daerah Tingkat II
Bali
Kubu iku kacamatan ing Kabupatèn Karangasem.

Réferènsi 

Kacamatan ing Kabupatèn Karangasem
Kacamatan ing Bali
 
Bali
Kabupatèn Klungkung iku kabupatèn ing Provinsi Bali, pernahé ing sisih wétan pulo Bali, kutha Semarapura iku kutha krajan kabupatèné. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± 315 km² utawa --- hèktar.

Géografi 

115 ° 27 ' - 37  8 ° 49 ' 00  Lintang kidul

Papréntahan 

Kabupatèn Klungkung katata sajeroning 4 kacamatan, --- kalurahan lan désa. Kacamatan-Kacamatan ing Kabupatèn Klungkung yaiku:

 Banjarangkan
 Klungkung
 Dawan
 Nusa Penida

Pranala njaba 

 Situs Web Resmi 

Pratélan Daerah Tingkat II
Bali
Kabupatèn Tabanan iku kabupatèn ing Provinsi Bali, pernahé ing sisih kidul pulo Bali, kutha Tabanan iku kutha krajan kabupatèné. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± 839,33 km² utawa --- hèktar.

Géografi 

80,14'30" - 80,30'70 Lintang kidul 114054'52" - 115012'57" Bujur wétan

Papréntahan 

Kabupatèn Tabanan katata sajeroning 10 kacamatan, 117 désa lan kalurahan. Kacamatan-Kacamatan ing Kabupatèn Tabanan yaiku:

 Kadhiri
 Marga
 Baturiti
 Tabanan
 Kerambitan
 Selemadeg
 Selemadeg Kulon
 Selemadeg Wétan
 Pupuan
 Penebel

Pranala njaba 

 Situs Web Resmi 

Pratélan Daerah Tingkat II
Bali
Kutha Denpasar (Aksara Bali : ᬤᬾᬦ᭄ᬧᬲᬃ) inggih punika salah sawijining kutha lan kutha krajaning provinsi Bali. jembar wewengkon kutha iki ± 127,78 kilometer pasagi. Denpasar yaiku kutha paling gedhe ing Kapuloan Nusa Tenggara lan uga kutha paling gedhe urut kaloro ing Indonesia Wétan sakwisé Kutha Makassar.

Géografi 

8°39′ Lintang kidul 115°13′ Bujur wétan

Papréntahan 

Kutha Denpasar katata sajeroning 4 kacamatan, 16 kalurahan lan 27 désa. Kacamatan-Kacamatan ing kutha iki yaiku:

 Kacamatan Denpasar Lor
 Kacamatan Denpasar Kidul
 Kacamatan Denpasar Kulon
 Kacamatan Denpasar Wétan

Pranala njaba 

 Situs Web Resmi

Bali menyang: Provinsi Bali

Pratélan Daerah Tingkat II
Provinsi Bali
Semarang bisa ateges:

 Kabupatèn Semarang
 Kutha Semarang
Tegal, bisa tegesé:

 Kabupatèn Tegal
 Kutha Tegal
Karesidhenan iku jeneng wewengkon administratif papréntahan jaman mbiyèn lan dadi pérangan provinsi. Wewengkon administratif Karesidhenan iki ana nganti sakiwa-tengené taun 1950. Karesidhenan iku ketata saking afdeeling utawa regentschap kang setara karo kabupatèn jaman saiki. Karesidhenan dibawahi residen.

Wewengkon administratif iki uga diarani wewengkon Pembantu Gubernur, ning saiki istilah iki or ana manèh.

Karesidhenan ing Jawa Tengah
Karesidenan Semarang
Karesidenan Pati
Karesidenan Kedu
Karesidenan Banyumas
Karesidenan Pekalongan
Karesidenan Surakarta

Karesidhenan ing Jawa Wétan
Karesidenan Malang
Karesidenan Besuki
Karesidenan Bojonegoro

Karesidenan
Karesidhenan Semarang utawa Eks. Karesidenan Semarang ya iku wewengkon administratif papréntahan jaman mbiyèn sing ketata saking Kabupatèn Semarang uga Kutha Semarang, Salatiga, Kabupatèn Kendhal, Kabupatèn Demak, lan Kabupatèn Grobogan.

Saiki wewengkon administratif papréntahan iki wis ora ana.

Uga delengen 
 Karesidhenan

Karesidenan
Karesidhenan Pati utawa Eks. Karesidenan Pati ya iku wewengkon administratif papréntahan jaman mbiyèn sing ketata saking Kabupatèn Pati, Kabupatèn Kudus, Kabupatèn Jepara, Kabupatèn Rembang, Kabupatèn Blora lan Kabupatèn Grobogan.

Uga delengen 
 Karesidhenan

Karesidenan
Karesidhenan Pekalongan utawa Eks. Karesidenan Pekalongan ya iku wewengkon administratif papréntahan jaman mbiyèn sing ketata saking:
 Kabupatèn Pekalongan uga Kutha Pekalongan
 Kabupatèn Tegal uga kutha Tegal
 Kabupatèn Brebes
 Kabupatèn Pemalang lan
 Kabupatèn Batang.

Uga delengen 
 Karesidhenan

Karesidenan
Jambon (ing Basa Inggris: pink, utawi ing Basa Indonésia: Merah jambu), punika warni abrit (abang) ingkang boten patos abrit, dipuncampur kaliyan pethak (putih). Werni jambon punika asring dipungandhèngaken kaliyan sipat kawanitan. Sakwangsulipun, ingkang kagandhèng kaliyan sipat jaler punika warni biru.

Ugi pirsani 
 Pratélan warna
 Werna web

Réferènsi

Pranala njawi 

Werna
Artikel mawa basa krama
Uttarakanda punika satunggiling karya sastra Jawi Kina ing dipun-serat mawi basa gancaran. Karya sastra puniki ugi kathah amot ukara-ukara sloka ing basa Sangaskreta mawi katranganipun ing basa Jawi Kina.

Isi
Ing purwakanipun asma prabu Dharmawangsateguh dipunsebat. Kitab punika pethikan saking wiracariyos Ramayana anggitan Walmiki ingkang pungkasan. Pérangan pungkasan punika boten kalebet ing Kakawin Ramayana Jawi Kina. Mirid panangguhipun para pakar, kitab Uttarakanda punika inggih pancèn anggitan énggal. Déné paprincening cariyos, kathah sanget. Kadosta: dumadosipun para danawa, leluhuripun sang Dasamuka; lairipun Dasamuka lan anggènipun clunthangan dhateng para Jawata tuwin para pandhita. Cariyosipun Arjunasasrabau ugi kalebet. Namung wosipun nyariyosaken lelampahanipun Dewi Sinta. Sasampunipun kondur wonten ing Ngayodya, para kawula sami kirang remen manahipun; para tetiyang ngalokaken manawi Dewi Sinta sampun nylingkuh awit sampun dangu tumut mengsah lha kok dipuntampani malih.

Prabu Rama mituruti kajengipun praja, Déwi Sinta dipunpegat lajeng katundhung. Mangka saweg wawrat. Sareng sang Sinta kawelas-asih dumunung wonten ing patapan lajeng patutan kakung kembar, kaparingan nama sang Kusa saha sang Lawa. Inggih raden kalih punika ingkang dipuncaryosaken kawulang déning sang Walmiki anggancaraken lelampahipun ingkang rama, prabu Rama, dados cariyos Ramayana punika. Sareng sang Sita badhé dipun-timbali wangsul dhateng kadhaton, siti bengkah, Déwi Sita lumebet, ketangkep ing siti séda. Prabu Rama ugi lajeng séda ngenes.

Sumber
Poerbatjaraka, 1952, Kapustakan Djawi. Djakarta/Amsterdam: Djambatan.

Ramayana
Artikel mawa basa krama
Lambang kutha Poznań wujudé témbok kutha awarna putih sing dhuwuré ana telung menara. Ing sisih kiwa ana gambaré Santo Petrus  sing nyekel kunci lan ing sisih tengen ana gambaré Santo Paulus sing nyekel pedhang. In gapura témbok ana kunci emas loro sing nyilang lan dhuwuré ana salibé. Ing menara tengah sing ana cendhélané lan ana bèntèngé, ana gambaré tamèng sing isiné garudha putih nganggo makutha. Latar tamèng wernané abang. Ing sisih gambar wong suci loro iki ana wulan lintang emas. Kabèh unsur-unsur iki ana ing latar awerna biru. Ing dhuwuré tamèng ana makutha emas.

Sajarah
Lambang kutha Poznań dienggo kapisan ing sawijining layang resmi atanggal 1 Mèi 1344. Lambang iki wis amot kabèh élemèn modhèren kajaba makutha sadhuwuring tamèng. Ing sadawaning sajarah pirang-pirang vèrsi lambang tau dienggo, lumrahé luwih prasaja. Ing taun 1440, Ratu Vladislaus III saka Varna maringi Poznań hak kanggo ngecap layang-layang wigati mawa cap karaton awerna abang.

Simbulisme
témbok kutha-simbul kutha
Santo Petrus lan Santo Paulus – santo pangreksa katedral Poznan lankutha Poznan. Kabiskopan Poznan iku sing lawas dhéwé ing Polen, mulané nduwé hak kanggo nganggo santo pangreksa sing padha karo Vatikan
tamèng isi garudha putih – Lambang Przemysl II, Raja Polen
kunci – kaswatantran (otonomi) kutha 
salib-agama Kristen
makutha sadhuwuring tamèng – fungsi Poznań kaya déné kutha krajan

Poznan
Agastyaparwa punika satunggiling seratan ing basa Jawi Kina gancaran. Agastya punika satunggaling resi légendharis. Isinipun:

Cariyosipun pokokipun warni-warni, dados mèmper bauwarna isinipun.

Agastyaparwa ya iku karya sastra Jawa Kuna kang awujud gancaran. Isiné meh padha (mirib) Brahmandapurana. Sanajan Agastyaparwa katulis nganggo basa Jawa Kuna, nanging akèh saloka2 nganggo basa Sansekerta.

Isiné babagan pawongan suci kang mau sang jagongan lan njaluk pamulang marang bapake sang bagawan Agastya. Salah sijining bab kang diomongake ya iku bab wong kang munggah swarga lan wong kang nyemplung neraka.

Cathetan suku 

Sastra Jawa Kuna
Kraton utawa Karajan tembung iki dijupuk saka tembung lingga ratu olèh andhahan angka  tuwin -an dadi Karaton. Tembung iki uga padha karo kedhaton sing tembung linggané wujud dhatu. Kraton yaiku wangun (wewengkon) nagara sing didhawuhi déning Raja, Ratu utawa Maharaja. Wangun nagara kraton iki sing sepuh dhéwé ing donya lan nganti saiki isih akèh nagara-nagara sing nganggo wangun nagara iki.

Wangun nagara kraton utawa monarki iki nduwé akèh jinisé. Watara liya Kraton absolut, Kraton konstitusional barang ana Kraton demokratis. Ing tlatah Jawa, tatembungan kraton wis ana saka biyèn. Nalika jaman Kediri barang Majapait, ing pirang-pirang naskah kuna, nembungake tatembungan kraton. Tuladha kraton sing isih ana nganti saiki ana ing tlatah Jawa yaiku Kraton Yogyakarta, Kraton Surakarta, lan Kraton Cirebon. Saliyané iku wis dadi dongèng jaman biyèn baé.

Deleng uga 
Pratélan kraton ana ing Nuswantara
Kasultanan
Wangun nagara
Wangun wewengkon
Sistem wewengkon
Nagara Agung

Wewengkon
Wangun nagara
Kraton
Pratélan karajan sing diyasa wiwit abad pertama Masehi utawa sing ana cathetan sejarahe liwat tilas-tilas sajarah kaya ta prasasti, candhi lan liyané. Sedurunge abad pertama iku utawa ing jaman prasajarah dipercaya wis ana bentuk-bentuk papréntahan (prasaja) ing wewengkon Nusantara.

Karajan-karajan pertama ing Nusantara umum diyasa déning pendatang-pendatang saking India. Pendatang-pendatang iku migrasi wonten ing wewengkon Nusantara amargi nagarané kalah perang.

Karajan Hindhu/Buda 
 Karajan Salakanagara
 Karajan Tarumanagara
 Karajan Kutai
 Karajan Sriwijaya
 Karajan Galuh
 Karajan Sundha
 Karajan Kalingga
 Karajan Kanjuruhan
 Karajan Keritang
 Karajan Mataram
 Karajan Mataram Kuna
 Karajan Medang
 Karajan Kahuripan
 Karajan Kediri (Karajan Pangjalu)
 Karajan Jenggala
 Karajan Singasari
 Karajan Majapahit
 Karajan Melayu Jambi/Karajan Dharmasraya/Karajan Melayu Tua - Jambi
 Karajan Pajajaran
 Karajan Blambangan
 Karajan Sailendra
 Karajan Sanjaya
 Karajan Isyana
 Karajan Banjar
 Karajan Nagara Daha 
 Karajan Nagara Dipa
 Karajan Tanjung Puri
 Karajan Nan Sarunai
 Karajan Kuripan
 Karajan Tulang Bawang

Karajan Islam 
 Kasultanan Acèh
 Kasultanan Asahan
 Karajan Kemuning
 Karajan Batin Enam Suku
 Karajan Indragiri
 Kasultanan Banten
 Kasultanan Bima
 Kasultanan Bulungan
 Kasultanan Buton
 Kasultanan Cirebon
 Kasultanan Lingga-Riau
 Kasultanan Deli
 Kasultanan Dompu 
 Kasultanan Demak
 Kasultanan Gowa
 Kasultanan Jambi
 Kasultanan Kota Pinang
 Kasultanan Kutai
 Kasultanan Langkat
 Kasultanan Pajang
 Kasultanan Mataram (Islam)
 Kasultanan Kartasura
 Kasultanan Pagaruyung
 Kasultanan Palembang
 Kasultanan Samawa
 Kasultanan Sambas
 Kasultanan Serdang 
 Kasultanan Siak Sri Inderapura
 Kasultanan Karajan Tanjungpura
 Kasultanan Ternate
 Kasultanan Tidore
 Karajan Sumedang Larang
 Kasunanan Surakarta
 Kasultanan Yogyakarta 
 Mangkunagaran 
 Kadipaten Pakualaman
 Kasultanan Malaka
 Karajan Pasai
 Kasultanan Banjarmasin
 Kasultanan Perlak

Karajan
Pratélan karajan ing Nusantara
Kakawin Pārthayajña punika satunggaling kakawin ing basa Jawi Kina. Sanadyan boten mawi titi-mangsa utawi boten nyebat namanipun satunggaling ratu, nanging kedah dipun-papanaken wonten ing ngriki; awit tetembunganipun ketawis bilih barakan kaliyan serat kakawin Arjunawiwaha saha kakawin Sutasoma.

Makaten ugi falsafahipun inggih terang manawi kakawin Parthayajña punika tumut grupipun serat jaman Majapait tengahan dumugi pungkasan. Menggah ingkang dipuncariyosaken, lelampahipun para Pandhawa ing sasampunipun kawon main dhadhu.

Isi
Sareng para Pandhawa kawon anggènipun main dhadhu kaliyan para Korawa. Sang Dropadi dipun-wudani déning sang Sakuni, dipun-jambak kalarak wonten ing ngajengipun para ratu ingkang sami pasamuwan wonten ing kadhaton Ngastina. Para Pandhawa lajeng kedah nglampahi ukum bucal wonten satengahing wana laminipun 12 taun.

Prabu Yudhisthira rembagan pundi ingkang dipundunungi. Sang Bima usul, prayogi ngamuk kémawon; pejah gesang sampun kantenan, boten amemanjang wirang. Kepanggihing rembag, sang Arjuna kadhawuhan tapa. Sang Arjuna mangkat dhateng ing redi Indrakila, mampir ing patanipun bagawan Mahayani ing wana Wanawati. Sareng sampun lumampah malih, sang Arjuna wonten ing Wana kapanggih déwi Sri wahyuning karaton Indraprastha, késah saking kadhaton awit saking tindhakipun prabu Yudhisthira kirang prayogi. Sang bathari Sri sagah wangsul dhateng kadhaton anggeripun dipunreksa ingkang saé. Déwi Sri sasampunipun maringi pitedhah, lajeng muksa. Sang Arjuna lajeng kepanggihan kaliyan bathara Kamajaya. Sang Arjuna dipunparingi wulang saha dipunngandikani bilih badhé manggih pakéwed saking danawa nama pun Nalamala, sirahipun tiga; satunggal sirah gajah, satunggal sirah danawa, ingkang satunggal malih sirah garudha. Sang Kamajaya sasampunipun dawuh lajeng musna.

Dumugi sapinggiring talaga ageng sang Arjuna saestu kapanggih danawa pun Nalamala. Pun danawa ngancap sang Arjuna samadi, lajeng katingal gadhah slira bathara. Pun danawa dados ajrih, lumajeng, nanging mawi ngancam bilih badhé medal malih mbènjing yèn sampun jaman Kaliyuga.

Sang Arjuna nglajengaken lampah dumugi patapanipun bagawan Wyasa (Abiyasa); ing sasampunipun matur yèn kautus ingkang raka prabu Yudhisthira tapa dhateng Indrakila, bagawan Wyasa maringi piwulang saha pitedhah prenahipun redi Indrakila. Sang Arjuna lajeng yasa tapa wonten ing ngriku.

Manggala
Kakawin Parthayajña uga wonten manggalanipun. Ing ngandhap punika manggala saha jarwanipun.

Cathetan sampéyan

Sumber
R.M. Ng. Poerbatjaraka, 1952, Kapustakan Djawi. Djakarta/Amsterdam: Djambatan
P.J. Zoetmulder, 1974, Kalangwan. A survey of Old Javanese literature''. The Hague: Martinus Nijhoff.

Parthayajña
Artikel mawa basa krama
Serat carangan Mahabharata
Powiat Chodzież iku powiat (kaya déné “kabupatèn” in Tanah Jawa) ing Polen. Kutha krajané yaiku Chodzież. Powiat iki papané ana ing provinsi Wielkopolskie lan sing ndunungi 46.956jiwa.

Chodzie
Powiat Czarnków-Trzcianka iku powiat (kaya déné “kabupatèn” in tanah Jawa) ing Polen. Kutha krajané yaiku Czarnków. Powiat iki papané ana ing provinsi Wielkopolskie lan sing ndunungi 86.142 jiwa.

Powiat ing provinsi Wielkopolskie
Powiat Grodzisk Wielkopolski iku powiat (kaya déné “kabupatèn” in Tanah Jawa) ing Polen. Kutha krajané yaiku Grodzisk Wielkopolskie. Powiat iki papané ana ing provinsi Wielkopolskie lan sing ndunungi 49.255 jiwa.

Grodzisk
Powiat Aleksandrów iku powiat (kaya déné “kabupatèn” in Tanah Jawa) ing Polen. Kutha krajané ya iku Aleksandrów Kujawski. Powiat iki papané ana ing provinsi Kuyawia-Pomerania lan sing ndunungi 55.271 jiwa.

Powiat ing provinsi Kuyawia-Pomerania
Pambuka
Karajan Salakanagara (Salaka=Perak) utawa Rajatapura iku kalebu kraton Hindhu riwayaté utawa sumberé kecantum ing Naskah Wangsakerta. Karajan iki diyasa taun 130 Masehi ing pasisir Lempongan Lada (wewengkon Kabupatèn Pandeglang, Banten). Raja kang murwani yaiku Dewawarman sing nganggo gelar Prabu Darmalokapala Dewawarman Haji Raja Gapura Sagara sing merentah nganti taun 168 M. Carita bab kraton iki isih kontroversial miturut sumberé.

Babad Salakanagara
Ing Babad suku Sunda, kutha Perak iki sedurunge diparentah déning sesepuh ing kono yaiku Aki Tirem Sang Aki Luhur Mulya utawa Aki Tirem, wektu iku kutha iki jenenge Pulasari. Aki Tirem dhaupake putrine sing jenenge Pohaci Larasati karo Dewawarman. Dewawarman iki sajatiné Pangeran sing asalé saka nagari Palawa ing India kidul.

Ing babad suku Betawi uga ana carita bab kraton Salakanagara iki nanging rada béda pernahé. Miturut babad Betawi kutha Perak iku ora ning pasisir pasisir dadi tegesé ing laladan wana-arga (cedhak gunung) yaiku gunung Salak.

Silsilahe

Dewawarman I (130-168 M)
Dewawarman II (putra Dewarman I karo Pohaci Larasati)
Dewawarman III
Dewawarman IV
Dewawarman V
Dewawarman VI
Dewawarman VII
Dewawarman VIII (348-363 M)

Wewengkon
Laladan panguwasane kraton iki kang kalebu kabèhe pasisir selat Sunda yaiku pasisir Pandeglang, Banten ana ing bang wétan nganti Agrabintapura (Gunung Padang, Cianjur), uga pulo-pulo ing selat Sunda kayata gunung Krakatau utawa Apuynusa (Nusa api) lan nganti pasisir kidul Swarnabumi (pulo Sumatera).

Berita
Ana kang nduga yèn kutha Argyre sing ditemoaké Claudius Ptolemeus taun 150 M iku ya kutha Perak utawa Salakanagara iki. Ing pawarta saka Cina tegesé saka dinasti Han, ana cathetan yèn raja Tiao-Pien (Tiao=Déwa, Pien=Warman) saka kraton Yehtiao utawa Jawa, ngirim utusan/duta menyang nagara China taun 132 M.

Cikal bakal Tarumanagara 
Raja pungkasan ing kraton iki yaiku Dewawarman VIII kang jejuluk Prabu Darmawirya Dewawarman (348-363 M) sing banjur masrahaké bawad panguwasane marang mantune yaiku Jaya Singawarman. Jaya Singawarman banjur ngganti jenenge Krajan mau dadi Tarumanagara lan mindhahake kuthagarane ana ing sisih wétan yaiku cedhak Bekasi saiki kanggo sauntara wektu Krajan Salakanagara dhéwé statuse dadi kraton bawahan.

Jaya Singawarman iku sajatiné Maharesi sing asalé saka Salankayana ing India, sing ngungsi menyang Nusantara amarga nagarané ditelukaké déning Maharaja Samudragupta saka Krajan Magada ing India.

Deleng uga 
Karajan Tarumanagara

Karajan
Pratélan karajan ing Nusantara
Karajan Salakanagara