Kabupatèn Jepara (Carakan: , Pegon: كَبُڤَتَينْ جٚڤَرَ), iku kabupatèn ing Jawa Tengah, pernahé ing sisih wétan, kutha Jepara iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané:, lan liya-liyané. Jembar wewengkon kabupatèn iki ± 1.004,16 km² utawa  hèktar. Kabupatèn Jepara uga diarani karo jeneng "Kabupatèn Jepasisirn".

Sajarah 
Jeneng Jepara asal saka tembung Ujung Para, Ujung Mara lan Jumpara kang sabanjuré owah dadi Jepara, kang tegesé sawijining papan panggon para pedagang kang dol-tinuku menyang laladan-laladan liya. Miturut buku “Sajarah Baru Dinasti Tang (618-906 M)”yèn ing taun 674 M, musafir Tionghoa I-Tsing tau teka ing nagari Holing utawa Kaling utawa Kalingga kang uga ingaran Jawa utawa Japa lan dipercaya dunungé ing Keling, kawasan wétan Jepara saiki. Tlatah mau dipanggedhèni déning ratu wanita ajejuluk Ratu Shima kang kaloka tegas.

Miturut panulis Portugis Tome Pires sajeroning bukuné “Suma Oriental”, Jepara lagi kaloka ing abad kaping 15 (1470 M) minangka bandar dedagangan cilik kang didunungi déning 90-100 wong lan dipanggedhèni déning Aryo Timur lan ana ing sangisoré papréntahan Demak. Sabanjuré Aryo Timur diganti déning putrané kang asmané Pati Unus (1507-1521). Pati Unus nyoba yasa Jepara dadi kutha niaga.

Géografi 
Kabupatèn Jepara dumunung ing pasisir lor sisih wétan Jawa Tengah, saéngga ing sisih kulon lan lor kabupatèn iki diwatesi déning sagara. Pérangan wétan wewengkon kabupatèn iki wujud tlatah pagunungan.

Wewengkon Kabupatèn Jepara uga nyakup Kapuloan Karimunjawa, yaiku gugusan pulo-pulo ing Sagara Jawa. Pulo kang gedhé dhéwé yaiku Pulo Karimunjawa lan Pulo Kemujan. Sapérangan gedhé wewengkon Karimunjawa dilindhungi sajeroning Cagar Alam Sagara Karimunjawa. Panyebrangan menyang kapuloan iki dilayani déning kapal ferry kang budhal saka Pelabuhan Jepara. Karimunjawa uga ana lapangan terbang kang bisa didharati pesawat asal saka Semarang.

Papréntahan 
Kabupatèn Jepara ketata sajeroning 16 kacamatan, 16 kalurahan lan 178 désa. Kacamatan-Kacamatan ing Kabupatèn Jepara yaiku:
 Kedhung
 Pecangakan
 Welahan
 Mayong
 Batéalit
 Jepara
 Mlangga
 Bangsri
 Keling
 Karimun Jawa
 Tahunan
 Nalumsari
 Kalinyamatan
 Kembang
 Pakis Aji
 Danaraja

Tokoh-tokoh Jepara

Tokoh pulitik
 Pati Unus
 Sultan Hadlirin
 R.M. Panji Sosrokartono
 Pangeran Arya Jepara
 Ali Mufiz

Tokoh agama
 Sunan Hadirin
 Sunan Nyamplungan
 Sunan Jepara
 K.H. Ahmad Fauzan
 K.H. Nur Ahmad

Tokoh wanita
 Ratu Shima
 Ratu Kalinyamat
 R.A. Kartini
 Roro Ayu Mas Semangkin

Tokoh selebriti
 Jamal Mirdad
 Alex Komang
 Syamsul Gondo
 Ndriaz Suzhy
 Vico Rahman (Vico Bean-"Mr. Bean Indonésia")
 Shandy Eugene Maihulu

Tokoh ulah raga
 Gunawan Dwi Cahyo
 Agung Supriyanto
 Noor Hadi
 Ana Rovita
 Ahmad Noviandani
 Anam Syahrul Fitrianto
 Danang Wihatmoko
 Ahmad Mahrus Bachtiar

Pariwisata

Wisata Alam 

 Kepulauan Karimunjawa dan gugusannya
 Pulau Panjang, ing Bulu
 Pulau Mandalika, ing Ujungwatu 
 Gunung Genuk, ing Clering  
 Gunung Muria, ing Keling
 Gunung Gede, di Karimunjawa
 Gunung Maming, di Karimunjawa
 Pasisir Kartini, ing Bulu
 Pasisir Tirto Samodra, ing Bandengan
 Pasisir Empu Rancak, ing Karanggondhang (Karanggondang)
 Pasisir Pungkruk, ing Mororejo
 Pasisir Guamanik Pecatu, ing Ujungwatu 
 Pasisir Teluk Awur, ing Telukawur
 Pasisir Semat, ing Semat
 Pasisir Ombak Mati, ing Bondo
 Pasisir Blebak, ing Sekuro
 Pasisir Suweru, ing Balong
 Pasisir Bayuran, ing Tubanan
 Pasisir Beringin, ing Bumiharjo
 Pasisir Pailus, ing Karanggondhang (Karanggondang)
 Air Terjun Songgo Langit, ing Bucu
 Air Terjun Jurang Nganten, ing Tanjung
 Air Terjun Suroloyo, ing Bungu
 Air Terjun Banyu Anjlok, ing Somosari
 Air Terjun Nglamer, ing Dudakawu
 Air Tejun Nglumprit, ing Dudakawu
 Air Terjun Grinjingan Dowo, ing Dudakawu
 Air Terjun Kedung Amba, ing Papasan 
 Air Terjun Nggembong, ing Srikandang
 Air Terjun Ndayong, ing Somosari
 Air Terjun Nongko Pace, ing Somosari
 Air Terjun Nyamplungan, ing Karimunjawa
 Air Terjun Grenjengan, ing Banyumanis 
 Bongpes, ing Gerdu
 Belik Bidadari lan Jaka Tarub, ing Daren
 Waduk Punden, ing Gemulung
 Telaga Sejuta Akar, ing Bondo
 Guwa Tritip, ing Ujungwatu 
 Guwa Manik, ing Sumanding
 Guwa Sakti, ing Plajan
 Wono Pinus Setro, ing Bate Alit
 Sreni Indah, ing Bate Gede

Wisata Sajarah 
 Benteng Portugis, ing Ujungwatu 
 Benteng VOC, ing Ujungbatu
 Musium R.A Kartini, ing Panggang
 Tempat Plasenta (Ari-ari) R.A Kartini, ing Pelemkerep 
 Masjid Mantingan, di Mantingan
 Gapura Masjid Jami' Baiturrohman 1 Robayan, ing Robayan
 Candhi Bubrah, ing Tempur
 Candhi Angin, ing Tempur

Wisata cagar budaya 
 Siti Inggil Karaton Kalinyamat, ing Kriyan
 Pertapaan Sonder, ing Tulakan
 Kutha Bedah, ing Robayan
 Reruntuhan Tembok Benteng Kalinyamat, ing Robayan dan Bakalan

Wisata Religi (Ziarah) 
 Cirosomo (Makam Para Adipati/Bupati yang pernah memimpin Jepara dan kulawarga besar R.A Kartini), ing Sendang
 Makam Sultan Hadiri (Sunan Hadirin) dan Ratu Kalinyamat sarta Radèn Abdul Jalil (Sunan Jepara), ing Mantingan
 Makam Syeh Siti Jenar, ing Kelet
 Makam Habib Sodiq (Yek Nde), ing Kriyan
 Makam Mbah Roboyo, ing Robayan
 Makam Datuk Gunardi, ing Singorojo
 Makam Habib Ali, ing Mayong
 Makam Ronggo Kusumo, ing Manyargading
 Makam Syeh Abu Bakar, ing Pulau Panjang
 Makam Pangeran Syarif dan Mbah Jenggolo, ing Saripan
 Makam Ki Gede, ing Bangsri
 Makam Syeh Amir Hasan (Sunan Nyamplungan), ing Karimunjawa

Wisata Kulawarga 
 Kura-Kura Ocean Park, ing Bulu
 Tiara Park Waterboom and 3D Theater, ing Purwogondo
 Alamoya Waterboom, ing Bapangan
 Mitra Waterboom & Toys, ing Bangsri
 Kolam Renang Sinta Pool, ing Pecangaan Kulon
 Bioskop Indie Cineto, ing Pengkol
 Kebonan Kampoeng Maen, ing Bapangan
 Agrowisata Jeruk, ing Bate Gede

Wisata Belanja 
 Pasar Sejajar, ing Margoyoso
 Pasar Apung, ing Demaan
 Pasar Karangrandu (Pasar Jajanan kas Jepara), di Karangrandu
 Pasar Ngabul, ing Ngabul
 Saudara Swalayan, ing Ngabul
 K Pasar Swalayan, ing Ngabul
 Jepara Trade and Tourism Center (JTTC), ing Rengging
 Shopping Centre Jepara (S.C.J), ing Panggang
 Jepara Galeria Mall Entertainment Centre, ing Kauman

Perayaan 

 Hari Jadi Jepara, di Mantingan
 Jembul Tulakan, di Tulakan
 Jembul Bedekah, di Banyumanis                   
 Pista Baratan, di Kalinyamatan
 Pista Lomban, di seluruh Pasisir Kabupatèn Jepara
 Perang Obor, di Tegalsambi
 Festival Oncor, di Bandungrejo
 Festival Memeden Gadu Jepara, di Kepuk
 Pagelaran Ketoprak Spektakuler, di Kauman
 Kagunan & Budaya Ukir Jepara Festival, di Mulyoharjo
 Jepara Fashion On The Street, di Jalan Kartini Kauman
 Chambeng, di Welahan
 Jepara Thongtek Carnival, di Alun-Alun Jepara 1 Kauman
 Jepara Bedug Festival, di Alun-Alun Jepara 1 Kauman
 Jepara Expo, di Rengging
 Jepara Fair (Pekan Raya Jepara), di Rengging
 Jepara Culinary Expo, di Karangrandu
 Jepara Cultural Festival, di Alun-Alun Jepara 1 Kauman

Kagunan budaya 
Di kabupatèn Jepara terdapat berbagai jinis kesenian, yaiku:

 Barongan Dencong
 Wayang Golek Langkung
 Jogèd Kridhajati
 Jogèd Tenun Troso
 Jogèd Tayub
 Jogèd Emprak
 Samroh 
 Prasah
 Angguk 
 Dagelan
 Kentrung  
 Ludruk
 Ketropak 
 Keroncong 
 Gambus

Kuliner Khas Jepara

Panganan 
Panganan Khas Jepara:
 Pindang Serani
 Singit
 Semur Jepara
 Opor Panggang = Opor ayam kang sabanjuré dipanggang, banjur disajike kanthi tambahan sawatara lawuh. Panganan iki uga ana ing wauah ésuk.
 Pecel Ikan Laut Panggang = iwak sagara bakar kanthi bumbu sambel santen klapa.
 Semur Jepara = digawé saking daging, garam, merica bubuk, pala bubuk, kecap manis, lenga kanggo menumis, lsp.
 Sayur Pepaya Jepara = masakan iki racaké disajikan ing waktu siyang, Sayur Pepaya Jepara bahan mligi saking Kates enom kang dicampur santen, kluwek, lsp.
 Sayur Asem Jepara = Sayur asem asal Jepara iki pancen mirib karo sayur asem saking Jakarta, Sayur Asem Jepara ora koyo sayur asem asal Jawa Tengah kang cenderung bening.
  Gule Petih Jepara =  Digawé saking daging wedus kang lembut lan campuran bumbon crakèn, gule petih jepara iki cocog dipangan ing dina hari raya lebaran utawa idul adha.
 Laksa Jepara = digawé saking daging pithik, urang jerbung, kaldu pithik, santan, sereh, godong jeruk, uyah, lsp.
 Rempah Jepara = digawé saking rempahan tahu ingkang dicampur endhog utawi rempahan daging iwak ingkang di campur kelapa parutan.
 Sate Sapi Jepara = yaiku sate ingkang gunake daging Sapi kang di campur karo bumbu-bumbu kas Jepara.
 Bakso Ikan Ekor Kuning (Bakso Karimunjawa) = Biasane Bakso gunake daging sapi. nanging ing Jepara Bakso menggunakan daging ikan buntut kuning.
  Sayur Betik = Panganan asal Jepara iki menggunakan kates enom lan daging tetelan dadi bahan mligi. 
  Kelan Antep = Digawé saking daging tanpa lemak, laos, godong salam, bawang abang, bawang puteh, cabai abang, asem jawa, gula pasir, dll
 Sayur Keluak Ayam = punika digawé saking daging pithik, kluwak, lsp..
 Kagape kambing = Kagape kambing gampang ditemuni waktu hari raya Idul Adha, sebabe Kagape Kambing punika panganan kas Jepara waktu Idhul Adha.
 Siomay Tongkol = Bahan-bahane yaiku tepung, daging iwak tongkol, banyu, dll
 Tongseng Cumi = Tongseng racaké gunake daging wedus, sapi, atau kerbau. Nanging ing Jepara nganggé daging Nus mula dijenengi Tongseng Cumi.
 Horok-Horok = digawé saking tepung sagu ingkang dikukus. 
 Sate Kikil = Sate kikil utawa ingaran sate cecek yaiku kang racaké kanggo lawuh mangan Horok-horok.
 Bontosan = adonan krupuk iwak tenggiri awangun glondongan lan wis dikukus.
 Kuluban = urap-urap nganggo nangka anom, kacang panjang lan godhong kacang anom, taugé mentah, lan woh peté, disajèkaké mentahan.
 Horok-horok = panganan iki digawé saka bahan baku sagu. 
 Latuh/Lato = sajinis suket sagara.
 Tempong (blenyik) = iwak teri mentah kang digaringaké.

Jajanan 
Jajanan Khas Jepara:
 Rondo Royal = tapé gorèng kang dibuntel glepung.
 Turuk Binthol =  beras ketan dicampur kacang tolo, trus digodog nganti mateng, di taburi kelapa parut.
 Klenyem = ketéla parut gorèng isi gula abang.
 Kenyol = ketéla parut dibuntel godhong gedhang lan tengahé diisi gula abang, cara masak dikukus.
 Nogosari = glepung dibuntel godhong gedhang lan tengahé diisi gedhang mateng, cara masak dikukus.
 Moto Belong = ketéla parut dibuntel godhong gedhang lan tengahé diisi gedhang, cara masak dikukus, lan disajèkaké wujud diiris-ieis rada miring.
 Hoyok-Hoyok = Panganan iki jenenge Hoyok-hoyok atawa uga ingaran Oyol-Oyol digawé saking tepung tapioka di campur air lan ketela,  ditambahi parutan kelapa. Hoyok-hoyok iku versi manis saking Horok-Horok.
 Poci = tepung saka ketan kang dibuntel godhong gedhang lan diwangun kerucut diisi campuran klapa parut lan gula abang.

Ombenan 
Ombenan Khas Jepara:
 Sutet = Susu Telor Tegangan Tinggi
 Adon-adon Coro = ombènan jahé santen kanthi irisan klapa bakar.
 Wedang Horok-Horok = Horok-horok uga saged dadi ombenan, yaiku Wedang Horok-Horok disajikan anget-anget ing cuaca adem lan uga bisa disajikan karo es batu ing cuaca kang panas.
 Es Gempol = ombènan santen lan gempol (bal saka glepung beras), biyasa disajèkaké legi, asin, anget utawa adhem. 
 Es Pleret = ombènan santen lan pleret (glepung beras) mèmper gempol.
 Dawet Jepara = kagawé saka bahan-bahan glepung sagu, gula abang asli, santen klapa.
 Kopi Dapur Kuat = Kopi dapur kuwat gampang ditemuake ing warung kopi laladan kacamatan Keling. Kopi dapur Kuwat punika campuran bubuk Kopi saking laladan kopi unggul yaiku damarwulan, Tempur, Kunir, Watuaji. Sehingga kopi kang dihasilake saking racikan punika nikmat banget lan istimewa.
 Kopi Tempur = Kopi Tempur punika kopi ingkang dadosipun saking wiji kopi saking désa Tempur, tanpa campuran saking kopi désa liyané.

Oleh-olèh
Oleh-olèh Khas Jepara:
 Kacang Oven
 Kacang Jepara = Kacang tanah yang masih ada kulitnya alias belum di kupas kulitnya, di sangrai dengan pasir putih sampai warna kulit kacang menjadi kehitaman.
 Trasi Jepara.
 Durèn Petruk (Durio Zybethinus Kultivar Petruk)
 Jeruk Jepara (Limnocitrus Littoralis (miq) Swingle).
 Gerèh Iwak Teri = Iwak teri kang digawé asin, akèh-akèhé saka pulo karimunjawa.

Potensi 
Jepara kaloka minangka kutha ukir, amarga akèh tinemu sentra kerajinan ukiran kayu kang misuwur tekan manca nagara. Kerajinan mèbel lan ukir iki kasebar warata mèh kabèh kacamatan lan sentra perdagangané ana ing wewengkon Ngabul, Senenan, Tahunan, Pekeng, Kalongan lan Pemuda. Kajaba iku, Jepara minangka kutha kelairan pahlawan wanita Indonésia R.A. Kartini.

Potensi Kabupatèn Jepara:* Industri Mebel Ukir Jepara. Industri iki kasebar ing tlatah Jepara, kajaba Kacamatan Karimun Jawa
 Kagunan Relief, ing Senenan
 Kerajinan Patung, ing Mulyaharja (Mulyoharjo)
 Kerajinan Perhiasan Emas, ing Margoyoso
 Kerajinan Monel, ing Kriyan
 Kerajinan Besi (Pande Besi), ing Purwogondo
 Kerajinan Ukir Gebyok, ing Gemiring Lor lan Gemiring Kidul
 Kerajinan Tenun Ikat, ing Troso
 Kerajinan Mainan Anak-anak, ing Karanganyar
 Kerajinan Kreneng, ing Gidangelo
 Kerajinan Anyaman Bambu, ing Kendengsidialit
 Kerajian Rotan, ing Telukwetan
 Kerajinan Gerabah, ing Mayong Lor
 Kerajinan Payung Kertas, ing Brantaksekarjati
 Konveksi, ing Sendang
 Industri Bordir, ing Nalumsari
 Industri Rokok, ing Robayan
 Industri Roti, ing Bugo
 Industri Genteng, ing Mayong Kidul
 Industri Batu Bata, ing Kalipucang Kulon
 Pertanian Jeruk Keprok, ing Bategede
 Pertanian Durèn, ing Kecapi
 Pertanian Pisang Gedangan, ing Gedangan
 Pertanian Kacang Tanah, ing Kawak
 Pertanian Mangga Krasak, ing Krasak
 Pertanian Blimbing Jingga Welahan, ing Welahan

Komoditas Ekspor
Kabupatèn Jepara gadhah komoditas ekspor, yaiku:
 Produk Mebel Ukir Jepara, Industri iki kesebar amba ing arep setiap kacamatan ing Kabupatèn Jepara, kecuali Kacamatan Karimunjawa
 Kerajinan Mainan Anak-anak, saking Karanganyar
 Kerajinan Tenun Ikat Troso, saking Troso
 Kagunan Relief, saking Senenan
 Kerajinan Patung Macan Kurung, saking Mulyoharjo
 Kerajinan Anyaman Bambu, saking Kendengsidialit dan Sidigede
 Kerajian Rotan, saking Telukwetan

Priksani Ugi 
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia
 Karajan Kalingga
 Karajan Kalinyamat
 Kartini

Pranala njaba 
 Situs Web Resmi 

Jepara
Kabupatèn Jepara