AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
(Polen: , Cieszyn Silesian:  utawa ) iku salah sawijining désa ing Moravian-Silesian Region, Czech Republic, sacedhaké tapel wates antaraning Polen lan Slowakia. Désa kasebut wis duwé padunung cacahé 394 (sènsus taun 2001), 28,5% cacah jiwané saka golongan ètnis Cagak lan 83.7% cacah jiwané panganut Gréja Katulik Roma. Désa iku mapan ana ing wewengkon sujarahing Cieszyn Silesia.

Désa iku dumunung ing dataran Moravian-Silesian Beskids ing pagunungan. Kali Lomná mili ngliwati désa kasebut.

Jeneng désa kuwi asliné saka jeneng lawasé kali Lomna (ing taun 1592 dikenal minangka Lomny), sing sejatiné iku tembung turunan saka tembung łom (clatter, rumble, susurrus) utawa załom (turn, bend).

Sajarah 
Papan padunungan ing tlatah désa ing lebaké kali Lomna ing Moravian-Silesian Beskids iki wiwit ing tengahing abad ka-17. Desa iki pisanan dikenal ing taun 1684 minangka Lomna. Banjur désa kuwi kalebu ing wewengkon duwèké Duchy saka Teschen, sawijining panguwasa saka Karajan Bohémia lan bagéyan saka Kasultanan Habsburg.

Rujukan

Pranala njaba 
 (Czech) Situs web resmi
Basa Melayu Papua ya iku sawiji jinis basa Melayu kang dituturké ing wewengkon Papua. Basa iki kegolong basa kang enom lan jinis basa kreol Melayu miturut Ethnologue. Basa iki ngembang kira-kira 130 taun kepungkur. Enggon asal basa iki durung cetha banget, nanging kira-kira ing sekitar pesisir Papua Kulon. Miturut Rowley (1972) munculé basa iki bisa dikira-kira nalika abad 14 Maséhi. Pengaruh Melayu miwiti nalika akéh pedagang-pedagang netep ing daérah Seram lan Tidoré, nuli njalar marang Papua. Van Velzen (1995) mratélakaké basa Melayu iku duwé wilayah komunikasi basa kang luwih amba sedurungé bangsa Èropa pertama teka. Ing taun 1705 wong Èropa kang pertama teka ing Yapén Waropén, dhèwéké bisa nganggo basa Melayu karo penduduk lokal ing kana. Suku bangsa kang ana ing Yapén Waropén iku Biak. Van Velzen dudutané antarané wong Biak kang pertama ngenal basa Melayu. Basa Melayu Papua dititèni kaya basa Melayu Ambon utawa Menado amarga akéh cekakan tembung.

Conto basa 
 Sa pu ruma, “Omahku”.
 Ini suda ko punya suami, “Iki bojomu”.
 sa kas tau sedikit yang kitong pu persiapan yang jelang-jelang kaka pu acara nikah
yang kemarin, “Aku ngandhani sithik cecawis kita wingi bab acara kawinan mbakyu”.
 sa bapa dorang pi pancing pagi-pagi, "Bapaku lan kancané lunga mancing èsuk-èsuk".

Rujukan 

Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Basa
Basa Melayu Kupang utawa basa Kupang iki dituturké ing Kutha Kupang, Atambua, Belu, kabupatén Timor Tengah Kidul, Timor Tengah Lor, Malaka lan sekubengé ing provinsi Nusa Tenggara Wétan. Akéh kosa tembung ing basa iki ana padhané karo kosa tembung basa Indonésia. Miturut Ethnologue, Jacob, lan Grimes basa iki éwoning basa Melayu Krèol, padha karo basa Basa Malayu Manado lan Basa Malayu Ambon. Panyatur basa iki ana 200.000 nganti 500.000 wong ing laladan mau. Basa Kupang kanggo basa lésan lan tulisan. Conto kang dadi basa tulisan iku ana ing kitab-kitab Injil kang diideraké ing kana. Nanging basa iki ora duwé sistem ortografi utawa sistem penulisan kang resmi. Miturut Grimes, sajarah munculé basa iki nalika ing abad 16 utawa sedurungé ing wewengkon Kupang akèh wong dagang saka mancanegara. Basa sambung rembug antara wong manca iku wis nganggo basa Melayu. Sabanjuré, wewengkon Kupang katekanan bangsa Èropa kaya dèné Portugis lan Walanda kang mèlu monopoli dagang. Amarga iku ing basa Kupang uga ana kosa tembung serapan saka basa Walanda lan Portugis.

Tembung genti 
Ing tabél isor iki conto tembung genti:

Tembung genti darbèké 
Basa Kupang nganggo tembung pun kanggo nandhaké darbèké kaya ing isor iki:

Conto ukara 
 Dong su batidor "Dhèwéké wis padha turu".
 Om, piko apa itu?, "Paklik, mikul apa kuwi?"
 Be suru sang dia pi beli kurus di pasar, "Aku ngongkon dhèwéké lunga tuku lombok abang ing pasar".

Rujukan 

Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Basa Napu utawa basa Pèkurèhua yaiku sawiji basa kang ana ing laladan Loré Lor, Poso propinsi Sulawesi Tengah. Basa Napu dienggo ing sangang dèsa yaiku (1) Désa Wuasa (Kutha krajan Kecamatan Lore Utara), (2) Désa Watu Maeta, (3) Désa Alitupu, (4) Désa Winiwanga. (5) Désa Maholo, (6) Désa Tamadue, (7) Désa Tatatu, (8) Désa Wanga, dan (9) Désa Kadua. Liyané iku basa Napu dienggo ing, Loré Lor, Poso, Poso Pesisir, Poso, lan Loré Kidul, Poso. Penduduk ing daèrah iku sawènéh ana kang agamané Kristen lan liyané Islam. Pegawéané ana kang tani lan nggoléki hasil alas. Basa  iki dadi basa pengantar seni budaya wong Napu. Akéhé panyatur basa iki ana 6.100 nganti 8.000 wong. Ing lelowahan Napu basa iki isih dadi basa padinan. Sekubengé lelowahan utawa lembah Napu ana rong lelowahan liyané yaiku Bada lan Besoa (Behoa). Dhéwé-dhéwé duwé basa kang antara siji lan liyané kuwi ana hubungané. Miturut Martens, basa Napu, Bada, lan Basa Besoa iku digolongké dadi golongan basa Badaic. Ing pandangan lèksikostatistik telung basa iki bisa dianggep dhialék-dhialék saka siji basa. Sanajan géografis lan sosilinguistik antara telung suku iki bèda. Antara wong Napu, Bada, lan Behoa isa ngerti antara basa siji karo liyané nalika ngomong nganggo basa dhéwé-dhéwé.

Conto ukara 
 Uma ke dikei, "Bapak dhuwé asu".
 Nita mobabehia totuana tori, "Nita nggawéké kué kanggo mbah putri".
 Meo iti mohaka walehu mahile, "Kucing iku nyandak tikus gedhé".
 Nina moanti ladi, "Nina nggawa lading".

Rujukan 

Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Barbeyaceae iku sawijining suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Cannabaceae iku siji suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.

 
Rosales
Dirachmaceae iku sawijining suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Elaeagnaceae iku sawijining suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Sonthé (Holotrichia helleri) ya iku gegremet kang kalebu jinis kumbang ing kulawarga Melolonthidae. Kéwan iki uga diarani bongthé, bonthé, lonthé, lunthi, klénthé, monthé, pothem, uti-uti, othé-othé, orèt-orèt, gerot, rampal, temimul, termumul, mumul, katimumul, kamultimu, gambrèngan, gambrèng utawa puthul.

Wedharan 
Sonthé kang diwasa werna abang semu soklat kanthi dawa watara 12,5–14 mm. Asring katon mabur nalika wiwitan mangsa rendheng nalika wayah wengi lan ménclok ing wit-witan kang cendhèk, kaya ta wit gedhang lan mangan godhongé. Sonthé ora bisa mabur adoh. Sonthé wadon urip watara 5 minggu, lan ngendhog ing sajeroning lemah, jeroné watara 5–20 cm.
Endhog kang netes dadi urèt (kang diarani lundhi) urip ing njero lemah lan mangan oyot tetuwuhan pari gaga, jagung, tebu, canthèl, seré, kekacangan, gedhang, téla kaspé, cengkèh lan jeruk. Sasuwéné dadi urèt iki, sonthé dianggep dadi ama kang ngrusak tetuwuhan. Nanging, rusak tuwuhan amarga kéwan iki ora ketara.Nalika wis parah, tuwuhan dumadakan katon layu lan ora tambah gedhé. Urèt mangan oyot nganti umur 7 sasi nalika mangsa rendheng wis rampung, banjur ngaso kanthi wujud enthung watara 40 dina lan ditambah 2 sasi. Nalika wis dadi kumbang tetep ana jero lemah nganti wiwitané mangsa rendheng sabanjuré. Nalika diwasa sonthé mangan godhong.

Rujukan
Rhamnaceae iku sawijining suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Basa Pesisir Sibolga ya iku basa kang dituturké ing kutha Kutha Sibolga, Tapanuli Tengah, lan sekubengé ing provinsi Sumatra Lor. Basa iki kegolong ing kelompok basa Malayik lan dadi dhialék Basa Minangkabo. Wong Sibolga nganggo basa iki ing pasrawungané. Pagawéan wong-wong Sibolga iku lumrahé nyandak iwak utawa dagang iwak ning pasisir kulon Tapanuli Tengah. Amarga iku, wong Sibolga akèh gayutan karo wong ing pasisir kulon Sumatra Wétan utawa Minangkabo lumrahé lan basané akèh padhané karo basa Minangkabo ketimbang basa Basa Batak Mandailing utawa Toba. Ana uga sajarah ana dèné wong Sibolga kang nuturké basa Pesisir iki turunan saka wong Minangkabo kang pindhah ing laladan pasisir kulon Tapanuli. Miturut data sing kantor kutha Sibolga, jumlah penduduk kang nuturké basa Pesisir Sibolga ana 36.500 wong ing taun 1986. Panyatur basa iki sumebar ing désa Koto Baringin, Pasar Baru, Pasar Belakang, pincuran Gerobak, Pincuran Kerambil, Pincuran Déwa lan Aek Habil.

Basa Pesisir Sibolga ora dhuwé variasi dhialék. Ayaké disebabaké daérah panyatur basa iki ora luas lan para panyatur relatip bisa gayutan komunikasi. Pengaruh basa liyan kaya déné basa Batak Mandailing lan Batak Toba sayah suwé sayah kuat. Nanging pengaruh iki durung ngakibatké muncul dhialék-dhialék basa. Basa Pesisir Sibolga masih dhuwé peran aktip ing padinan, upacara adat kaya déné baralek, turun karai, mengayun anak, mengurai laut, lan kagiyatan agama. Basa Pesisir Sibolga dhuwé sastra lésan ya iku Puti Runduk lan Puti Andam Dewi.

Conto ukara 
 Ambo indak balari, “Aku ora lumayu”.
 Siapo nama mamak ang?, “Sapa jeneng pakdhému?
 Inyo tau carito tu dari mamak, “Dhéwéké weri critané saka pakdhéné”.
 Umak kalamari baronan dan aya pai mamukkek, “Ibu wingi blanja lan bapak lunga mukat iwak”.

Rujukan 

Basa ing Sumatra Lor
Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Basa Jamee kadangkala uga karan basa Aneuk Jamee ya iku sawiji basa karo dhialék Basa Minangkabo. Basa Jamee dituturké déning Wong Aneuk Jamee. Basa iki kesebar ing pesisir Kabupatèn Acèh Kidul lan Kabupatèn Acèh Kulon ing Acèh. Ing taun 1981, panyatur basa iki ing Aceh Kidul ana 77.000 wong lan Aceh Kulon ana 10.000 wong. Dhialék dhialék ing basa Jamee ya iku Tapaktuan, Samadua, Susoh, dan Meureubo. Sanajan basa iki dhialék basa Minangkabo nanging Wong Acèh ana kang nyebuté basa Jamee kang tegesé basa tamu utawa basa Baiko. Sebutan kang akhir kuwi dhuwé makna kang ora bagus sebab dianggep minangka wadanan. Wong Aneuk Jamee dhèwé luwih bungah nyebut basané kuwi Baso Jamu utawa Baso Jamee. Bèdhané dhialék antara basa Jamee karo basa Minangkabo didayani faktor asimiliasi karo Basa Acèh, Basa Indonésia, lan mligi Basa Malayu pesisir kang nyebar ing pesisir-pesisir Aceh, panggonan wong Aneuk Jamee. Ana kosa tembung basa ing basa Minangkabo iku kerungu kasar, nanging dadi kosa tembung kang biasa ing basa Jamee. Contoné tembung “wa ang” tegesé “kowé”. Liyané iku ana punggelan tembung kang basa Minangkabo, kaya déné tembung “wa ang” cukup dadi “ang” baé.

Conto ukara 
 Macut alah ka kadai, “Bu lik wis ana ing pasar”.
 lsuek adiek sandiri ka sakolah, “Sèsuk èsuk adhi dhèwé marang sekola”.
 Abang tangah mambaco, “Kangmas lagi maca”.
 Pacut mambuek lasueng, “Pak lik nggawé lesung”.

Rujukan 

Basa ing Acèh
Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Basa Rawas ya iku sawiji basa kang ana ing wewengkon Musi Rawas lan Musi Rawas Lor, Propinsi Sumatra Kidul. Basa iki dadi dhialek Basa Musi miturut Ethnologue, nanging ana uga kang nyebutké basa iki minangka basa dhèwé. Basa Rawas dumadi saka telung dhialék gèografis utama ya iku, dhialék Rupit ing kutha Muara Rupit, dhialék Rawas Ulu ing kutha Surulangun, lan dhialék Rawas Ilir ing kutha Bingin Teluk. Catu basa Rawas ing telung dhialék iki dumasar saka wewengkon panganggo basa Rawas kang nyakup telung kecamatan ya iku kecamatan Rupit, Rawas Ulu, lan Rawas Ilir. Cacah panyatur basa iki ana 91.098 wong ing taun 1985. Basa iki isih dadi basa pasrawungan ing antara wong Rawas. Sanajan nganggo basa Rawas ing antara wong Rawas, nanging ing pekumpulan sing ora resmi baé. Ing pasamuwan-pasamuwan sosial resmi nganggo Basa Indonésia. Wong Rawas uga nganggo basa Indonesia, Basa Malayu Palémbang, utawa basa Musi nalika ngendikan karo wong liyan sing jaba daérah Rawas. Wong-wong Rawas kang dhuwé pendhidhikan dhuwur malah luwing sering nganggo basa Indonesia baé tinimbang basa Rawas utawa campuran.

Conto ukara 
 Sawaé liba nian, “sawahé amba banget”.
 Bukan dak sengajo nyo ngelua sen tu, “Dudu ora sengeja dhèwéké ngetokké duit iku”.
 Baju anaké yang la cabik dijaitè ngèn benang puti, “Kelambi anaké kang wis sowék dijaité nganggo benang putih”.

Rujukan 

Basa ing Sumatra Kidul
Basa ing Indonésia
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Sa'ad bin Abi Waqqash ya iku salah siji sakabat agung kang dijamin lumebu surga, mèlu ing perang Badar lan Prajanjèn Hudaibiyah.
Bapaké aran Malik bin Uhaib saka Bani Abdu Manaf, déné ibuné Hamnah binti Sufyan bin Umayyah, sedulur nak sanak Abu Sufyan bin Harb bin Umayyah.
Nalika jaman jahiliyah, Saad bin Abi Waqqash ahli ing babagan gawé anak panah, lan nalika jaman Islam, dhèwèké kalebu satriya kang ahli ing babagan manah, nunggang jaran lan dadi senapati kang lantip.
Saad bin Abi Waqqash séda nalika taun 55 H utawa 56 H, kanthi yuswa 82 taun ing Aqiq, sawijining papan sajabaning kutha Madinah, lan kasaréake ing Baqi'. Dhèwèwké dadi sakabat saka golongan muhajirin kang pungkasan séda.
Grubi ya iku salah siji panganan saka olahan téla rambat. Panganan iki kalebu nyamikan kang wus lawas, amarga mèlu kasebut ing Serat Centhini lan saiki isih lestari lan dadi olèh-olèh khas saka Ngayogyakarta lan sakiwa tengené. Rasané legi kayadéné lumrahé panganan saka laladan Mataraman. Rupané uga khas, ya iku bunder sagedhéné bluluk, renyah lan legi.

Grubi digawé saka téla rambat kang dirajang dawa lembut, banjur digorèng garing. Sawisé iku dicemplungaké ing juruh gula jawa nganti campur banjur dibentuk dadi bunder-bunder. Rasa campuran antarané téla rambat lan gula jawa njalari grubi duwé rasa kang ora ana sing bisa nyarupani.

Déné ing pasaran, grubi kalebu olèh-olèh kang regané ora kalebu larang. Cukup 5-10 èwu rupiyah bisa olèh sawadhah isi 10 iji.

Rujukan
Démografi nliti lan nyinau penduduk ing sawiji wilayah mligi cacah, struktur komposisi penduduk, lan perobahané. Miturut Hauser lan Duncan, démografi dijarwakaké nyinau cacah, panyebaran, tèritorial lan struktur penduduk, sarta perobahan-perobahané lan sebab-sebab perobahan kuwi kang biasané timbul amarga natalitas (kalahiran), mortalitas (kapejahan), gerak tèritorial (migrasi), lan mobilitas sosial (perobahan status). Inti teges démografi ana dèné nyinau struktur lan prosès penduduk ing sawiji wewengkon. Struktur kuwi ngeliputi cacah jiwa, pasebaran, lan komposisi penduduk. Kabéh kuwi disebabké déning kalahiran, kapejahan, lan migrasi. Telung istilah mau karan prosés démografi. Èlmu dèmografi iki ora nyinaui penduduk minangka siji wong utawa individu, nanging minangka sawiji kumpulan. Dadi ing kajiané iku kumpulan wong kang manggon ing sawiji wewengkon. Kajian dèmografi kulina diampu déning ahli-ahli èlmu liyané mligi èlmu sosial kaya dèné antropologi sosial budaya, sosiologi, èkonomi, lan biologi. Sumber data démografi iki saka sènsus penduduk utawa sering karan cacah jiwa. Ing Indonesia, kajian èlmu iki karan Démografi Indonésia.

Rujukan 

Démografi
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Watu kambang (cara Inggris: pumice) ya iku istilah kanggo watu vulkanik kang rupa lava mumpruk lan madhet, kasusun saka piroklastik beling kang mikroveskular. Watu kambang lumrahé dumadi nalikané gunung njeblug, lan manéka warna kaanan ukuran lan atosé. Watu kambang duwé sipat vesiclar kang dhuwur, kanthi ronggangan kang akèh jalaran saka ékspansi gas ing njeroné. Ronggangan-ronggangan kang akèh lan diwatesi déning lapisan kang tipis iki ndadékaké watu kambang duwé bobot jinis kang cilik, nganti bisa <1 lan bisa ngambang ing banyu, mula diarani watu kambang. Sapérangan uga ora bisa ngambang nanging saka struktur lan kahanané tetep kalebu jinisé watu kambang.

Mineral kang kaandhut ing watu kambang antarané feldspar, kuarsa, tridimit, lan kristobalit.

Watu kambang duwé sipat kimia lan fisika antarané: ngandhut oksida SiO2, K2O, MgO, CaO, Al2O3, SO3, Fe2O3, Na2O, TiO2, lan Cl, LOI (Loss of Ignition) 6%, pH 5, bobot jinis 0,8 gr/cm3.

Munfangat 
Watu kambang dimanfangataké kanggo bahan beton ringan, plitur, setip, lan sapituruté. Watu kambang uga bisa digunakaké kanggo kosokan nalika adus, kanggo ngangkat sèl kulit kang wis mati.

Rujukan
Chikuwabu punika satunggaling dhaharan Jepang ingkang kadamel saking gandum ingkang padatanipun dipundhahar minangka salah satunggaling isian wonten ing oden. Sami kaliyan proses anggènipun damel udon, adonan punika dipundamel kanthi ngulèni glepung kaliyan uyah ugi banyu. Salajengipun dipundamel kanthi gilig ingkang kandel nanging tengahipun bolong. Menawi sampun kados mekaten lajeng dipunkukus.

Chikuwabu punika kondhang sanget minangka isian oden ing Tokyo, anananging dhaharan punika ugi gampil dipunpanggihaken wonten ing Jepang saged ing supermarket lan ugi toko-toko khusus.

Chikuwabu punika asring lepat dipunsebut minangka chikuwa kanthi bahan dhasar saking iwak amargi gadhah wujud lan nama ingkang mirip. Kekalihipun ugi kalebet isian ingkang umum wonten oden. nanging boten kados chikuwa, chikuwabu punika boten asring langsung dipunrahapi tanpa oden.

Referensi 

Olah-olahan Jepang
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Cèlèng  ya iku sebutan umum kanggo babi alasan lan mligi ing tanah Jawa ngrujuk marang spésies Sus scrofa. Cèlèng dadi leluhuré babi kang diternakaké (Sus domesticus). Sebarané cèlèng saka alas-alas ing Éropa Tengah, Mèditèrania, laladan Asia nganti tekan Indonésia. Cèlèng kalebu ing kulawarga Suidae. Anak cèlèng diarani genjik.

Wedharan 
Cèlèng kang gedhé boboté bisa nganti 200 kg kanggo cèlèng diwasa lanang, dawa 1,8 mèter. Déné ing Indonésia dawané watara 1,5 mèter, dawané kuping 200–300 mm lan dedegé 600–750 mm.

Pakulinan 
Cèlèng bisa dadi galak nalika ing kaanan kepèpèt, umpamané nalika babon cèlèng ngreksa genjiké saka bebaya, nganggo siyung ing cunguré.

Ing kabudayan 

Cèlèng kalebu kéwan kang dadi ama tumrap wong tani lan populasiné uga akèh. Bebedhag cèlèng dadi kegiatan kang ing sapérangan papan dadi tradhisi.

Ing Jawa, cèlèng uga tumangkar blasteran karo babi jinis liya, ya iku babi bagong (S. verrucosus), lan ing papan liya menawa uga babi jénggot (S. barbatus) lan babi Sulawesi (S. celebensis).

Rujukan
Walur  (Amorphophallus variabilis) ya iku anggota génus Amorphophallus kang biasa thukul ing pomahan ing Jawa lan Sumatera.

Rujukan
KH Fakhruddin (jeneng lair Muhammad Jazuli, 1890–28 February 1929) yaiku ulama Indonesia lan Pahlawan Nasional Indonésia. Dhéwéké ngrintis Badan Penolong Haji kanggo nulungi wong Indonésia kang kaji ing Mekah.

Réferènsi 

Pahlawan Nasional Indonésia
Lair 1890
Pati 1929
Sasha Nicole Clements ya iku aktris lan penyanyi saka Kanadha kang lair tanggal 14 Maret 1990 ing Toronto, provinsi Ontario. Dhèwèké iku bojone aktor Corbin Bleu.

Dhèwèké miwiti karir ing taun 2005, rikala dhèwèké dadi bintang tamu ing sitkom Snow Queen. Dhèwèké dadi salah sawijining paraga ing Majority Rules! kang digawé déning Craig Pryce lan adep-depan karo China Anne McClain ing How to Build a Better Boy (2014).

Filmografi 
 2005: The Snow Queen
 2009-2010: Majority Rules!
 2010: What's Up Warthogs!
 2011: Rookie Blue
 2011: Really Me
 2012: Lost Girl
 2012: Life with Boys
 2013: Mudpit
 2014: How to Build a Better Boy
 2015: Open Heart
 2015: Degrassi Don't Look Back
 2016: Say Yes to the Dress
 2017: From Straight A's to XXX

Cathetan suku 

Aktris
Lair 1990
Hary Gunarto (Hari Gunarto: ꦲꦫꦶ​ꦒꦸꦤꦂꦠꦺꦴ) inggih punika salah sawijinipun pendhidhik/akademisi, dhosèn lan mahaguru/profesor ing bidang pasinaon Asia Pasifik wonten Universitas Ritsumeikan Asia Pasifik, Jepang . Sasampunipun lulus saking Universitas Gadjah Mada taun 1978, Hary Gunarto sinau wonten Amerika Serikat lan pikantuk gelar Master of Science saking Universitas Wisconsin-Madison, saklajengipun ugi pikantuk gelar Doctor of Philosophy (PhD) saking Washington State University (WSU) ing taun 1988. Sakrampungipun saking pasinaon, piyambakipun mulang ing WSU lajeng dados dhosen ing Universitas Gadjah Mada, ugi dados dhosen tamu wonten KFUPM, Arab Saudi lan ing Jepang punika.

Buku 
 Visual Basic for Information Processing (book sections), Bunrindo Pub. Co, Japan, 2000
 Introduction to Web Design Programming for E-Business and E-Commerce, Andi Offset Pub., Yogyakarta, 2003
 Introduction to Visual Basic.Net Programming, Tech Publication, Singapura, 2006
 Collected Computer Programming Problems in Visual C#.Net, Tech Publication, Singapore, 2007
 Glossary of IT and Computer Terms: English-Indonesian- Malay, Tiara Wacana Publication, Yogyakarta, 2017.

Réferènsi

Pranala njaba 
   Borobudur Temple
  Digital Preservation of Borobudur Temple
  An Industrial FMS Communication Protocol

Guru
Ngayogyakarta
Lair 1954
Babad Tanah Pacitan iku karya sastra Jawa kang ngamot sajarahé Kutha Pacitan ing Jawa iring wétan. Babad iki ditulis déning Mas Sadriya Wiyana.

Sekar Dandhanggula:
 Wuse ingsun mangan pace
 saking Setroketipo, kaya husada
 sirna kabèh susah ing ngong
 wasana ngadika rum
 heh Ketipo, pacemu dadi
 jalaran ingsun tampa
 rohmate Hyang Agung
 pacenira, seger sumyah awak mami
 tyas ingsun nerawang padhang.

II:
 Setroketipo, manira jani
 yen lakonku pamase
 bisa jumeneng pamase
 sira sun ganjar lungguh
 pangkat bupati, bocah mami
 pan padha saidana
 lamun ingsun limud
 poma padha angelingna
 matur nuwun, sujud hing ngarsane gusti
 sira Setroketipo.

Cathetan: 
 Wuse=sesudah, husada=obat, rum=alus dan ramah, manira=aku, pamase=raja, saidana=menjadi saksi, limud=lupa.

Réferènsi

Uga delengen 
 Serat Wulangrèh
 Serat Wedhatama
 Serat Centhini
 Serat Kalatidha

Pranala njaba 
 Tokoh Pendiri Kota Pacitan
 Kutha Pacitan

Budaya Jawa
Sastra Indonésia
Pocong, utawa pocongan iku istilah sing ngrujuk menyang mayit kebungkus ing kain kafan. Istilah asalé saka basa Jawa, nanging banjur nggunakaké  siji wis nyebar ing basa Indonesia. Kain kafan dingge ana ing awake mayit sawisé diadusi, lan bolongan kapitu saka awak utama (sapasang mata, sapasang bolongan irung, sapasang bolongan kuping, lan bolongan kanggo bebuang) ditutup ngangge kapuk.

Pocong asring katon minangka salah siji wujud saka memedi sing ana ing Indonesia , lan cukup kuat maringi warno ing genre film horor nasional.

Pocong ing sinetro 
 Jadi Pocong mangsa 1-2 (ditayangke ing Indosiar ing juni 12, 2002 & ditayangke manèh ing MNCTV ing taun 2007 diprodhuksi déning Viandra Productions.

Waca uga 
 Sumpah pocong
 Hantu pocong

Budaya Jawa
Dhemit
Memedi
Banaspati yaiku sebutan kanggo dhemit kang awujud kaya geni lan elemen utamane yaiku geni. Bisa awujud geni kang wujud kaya bal, utawa isa ugo geni kang awujud angin kang muter. Dhemit iki biasane mabur cendhek saka panggonan siji menyang liyané kangawujud kaya warni geni. Kabaripun, dhemit iki seneng ngobong manungsa yen dideleng déning Banaspati. Asring ditemokaké ing pulo jawa, Indonesia.

Jinis-Jinis Saka Banaspati 
Banaspati dipérang dadi pirang-pirang jinis dhedhasar carané padha golèk memangsan. Jinis ing ngisor iki antara liya :
 Banaspati geni
Banaspati geni iku banaspati kang ngandhut udhara. Banjur, udhara yaiku sumber saka sawijining kekuatan utama. Yen wong ketemu karo banaspati geni lan wedi, yen wong mau wedi marang banaspati maka kekuatane sansaya gedhi kanthi cara jipuk energi udhara ing antawise wong wong kang wedi mau kanggo nggawe dhèwèké dadi geni kang sansaya mobat mabit.
 Banaspati lempung
Banaspati iki seneng delik ing alas. Kacarioasake seneng memangsan ing korban karo carané kanggo nyedhot getih nganti entek. Korban kang diangkah yaiku wong-wong kang awake ora midak karo lemah. Banjur, cara aman supaya ora dipangan déning banaspati tanah yaiku ngadeg ing lemah tanpa nggunakaké  piranti kanggé sikil.

Ing Budaya Populer 
Serial HBO Asia terbaru, Halfworlds, nuduhake tokoh saka Banaspati minangka salah siji saka monster. Banaspati diputer déning Cornelio Panas minangka Bandi, Alex Abbad minangka Gorga, lan Verdi Solaiman minangka Hasan.

Pranala njaba 
 Misteri Rembang

Mitos
Burong Tujoh ing kapitadosan wong ing Aceh ya iku salah siji jinising dhemit, makhluk kang ora nyata kang ora katon lan seneng ganggu bocah cilik utawa wanita kang saweg ngandhut. Wong-wong sing kelebonan dhemit burong tujoh bakal katon medeni, ya iku matane korban katon metoto, bukak amba lan ndeleng dhuwur waé. Koban sing kelebonan burong tujoh bakal katon kelaran lan nganti wes ora eling. Korban kelebonan biasane ditambani déning pawang kanthi cara diwacakne mantra, biasane sawisé ditambani korban banjur eling lan kondisi kang mboko sithik apik.

Footnotes
Geunteut ya iku sebutan saka masyarakat ing Provinsi Aceh kanggo jenengi makhluk kang ora ketok ing jaman bien kang dipercaya ana ing sajroning masyarakat tradhisional Acèh. Geunteut jinis makhluk kang ora ketok awujud dhemit ireng kang dhuwur banget. Geunteut biasane ngetoki ana ing tengah dalan, nyegat wong lelungan ing wektu wengi. Geunteut obah kanthi cara mlangkah saka sikil dawa lan sirna ana ing rumpun saka pring lan suket-suketan kang dhuwur.

Legenda Lokal 
Legenda lokal nyaritakaké yen, Geunteut ya iku makhluk kang ala kang jalmo ala kang seneng ngapusi bocah-bocah kanthi cara gawe dalan kang apik banget disawang mripat, babagan iki kang sering ndadekake bocah-bocah bakal padha kabujuk kanggo lumaku luwih adoh. Sawise adoh saka omahé, bocah-bocah kui mau bakale eling yen dhèwèké ilang ana ing sajroning papan kang ora dingerteni. Ing wayah iku, Geunteut bakal nyulik bocah-bocah mau karo njambak rambute bocah-bocah mau banjur diangkat lan dijupuk menyang wana sadurungé dipangan uri-urip.

Wong tuwa uga asring nyariosake legenda Geunteut déning anak-anaké kanthi matur :
"Yen lumaku-lumaku ing wayah wengi, jaganen rambutmu. Geunteut biasane narik rambute bocah-bocah kang arep diculik."

Crita iku asring kacarioasaken kanthi kekarepan supaya bocah-bocah ora metu saka omah ing wayah wengi.

Referensi 

Masalah CS1: dates
Pulo Rubiah iku sawijining pulo sing dumunung ing Indonesia. Pulo Rubiah iki bagéan saka wilayah Kutha Sabang, propinsi Nanggroe Aceh Darussalam. Pulo iki dumunung ing sisih kulon-sagara saka pulau Weh.

Pulo iki salah sijining pulo kang iso dadi destinasi wisata ana ing Indonesia.

Pulo ing Indonésia
Eni Setyaningsih, utawa luwih dikenal kanthi jeneng Eny Sagita (lair ing Nganjuk, 14 Dhésèmber 1984) ya iku penyanyi dangdut kewarganegaraan Indonesia. Eny tambah populèr amarga jargon Assololley lan lagu Ngamen 5.

Eny Sagita miwiti karir nyanyi saka panggung ning panggung. Saiki wis nduwé grup musik dhéwé kang dibungkus karo seni khas Jawa Wétan, ya iku musik jaranan (kuda lumping) kang diwènèhi jeneng Orkes Melayu (OM) Sagita, OM New Scorpio lan OM Menthul Musik. Eny nduwèni penggemar saka macem-macem wilayah kang diarani Bolone Eny Sagita (Awalé diarani Eny Sagita Lover's).

Diskografi

Single 
 Ngamen (Ngamen 1 - Ngamen 21) (2009-saiki)
 Prei Oplosan (2012)
 Doremi (cover Nur Bayan) (2014)
 Dudu Jodone (2014)
 Sahur yuk Sahur (feat Nur Bayan) (2014)
 Karenamu (2015)
 Nitip Kangen (feat Kakung Lintang) (2015)
 Amung Siji (feat Kakung Lintang) (2017)
 Kalah Cepet (2018)
 Obat Luka Cinta (feat Kakung Lintang) (2018)

Album 
 Kabeh Album OM Sagita (2009-saiki)
 Kabeh Album OM New Scorpio (2014-saiki)
 Kabeh Album OM Menthul Musik (2017-saiki)
 Kabeh Album OM Gemilang Campursari (2014-2017)
 OM Scorpio Vol 1-Vol 3 (2011-2013)
 OM Nirwana Vol 8 (2014)
 Duet Romantis Djandhut (2015)

Kontrovèrsi 
Ing taun 2012-2014, Eny Sagita pernah dilaporké déning kang ngréka lagu Oplosan, Nur Bayan. Nur Bayan nganggep Eny nyanyi lagu Oplosan tanpa ijin. Sawise prosès dawa, ing awal taun 2014 padha sarujuk kanggo damai. Awal 2014, Eny Sagita lan Nur Bayan ngerilis lagu Sahur Yuk Sahur lan Doremi.

Penghargaan

Referensi

Pranala njaba 
 Penggemar Eny Sagita ing Facebook
 Eny Sagita ing Instagram
 Biodata Eny Sagita 

Lair 1984
Penyanyi Indonésia
Tokoh Jawa
Gong kemodong duwé aran liyan kang rada akèh ya iku gong kemada, gong anggang-anggang, gong genthong, gong jemblok, lan gong jun. Ricikan gamelan iki lumrah dienggo minangka jejangkep gamelan gadhon. Biasané, waditra/ricikan iki dicawisi siji kanggo rong laras gamelan. Rupa gong kemodong iki nganggo rong wilah kang ukurané gedhé minangka sumber muniné. Amarga iku ricikan iki lumebu ing golongan ricikan wilah ageng kang dipepaki pencu kang uga ukurané gedhé. Dhapukan ricikan iki lumebu ing golongan ricikan panandha. Muni ricikan gong kemodong dikasilké nganggo cara nabuh pencu’ne nganggo gada tanggung. Ujung gada mau  dipepaki karo iketan tali lan kain saéngga ngebentuk bola bulet. Swara gong kemodong digawé melang-melung lan duwé getar swara kang cukup suwé. Ricikan iki biasané ditemoké ing daérah padésan ing Pulo Jawa minangka jejangkep gamelan prasaja.

Rujukan 

Gamelan Jawa
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Gong bubung iki lumrah dienggo minangka jejangkep gamelan cokèkan. Adhakané ricikan iki dicawisi siji kanggo rong laras gamelan. Yèn dideleng saka kasil muni, ricikan iki klebu ing golongan ricikan pipa ageng. Amarga rupa ricikan gong iki digawé saka pring petung. Dhapukan ricikan iki minangka ricikan panandha, padha kaya gong kemodong. Muni gong iki dikasilaké nganggo cara niup lan nabuh nada kang dikarepaké mawa lambé utawa cangkem ing lobang tiup. Gong iki digawé sing rong watang pring. Siji watang ukurané gedhé lan dawané garis tengah kira-kira 12-15 sèntimèter, dawané watang kira-kira semèter utawa lewih. Gong iki uga karan gong suwuk (dudu gong suwukan) amarga cara nabuhé iku disuwuk kang tegesé ditiup.

Rujukan 

Gamelan Jawa
Gamelan
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Embat ya iku istilah kang ana ning khazanah karawitan Jawa. Istilah iki ateges musyawarah utawa pirembugan. Ing karawitan embat ateges dhuwur andhapé tatanan laras ing sawiji tangga nada ketemtu. Teges liyané gedhé ciliké éwah-éwahan laras karawitan saka penalaan bakuné. Embat uga bisa ateges lengkung, ngelengkung, mèngkal-mèngkol. Embat ing karawitan iku dipandum dadi telung golongan, ya iku:

Embat andhap, ya iku tatanan laras (nada) ing sawiji andha laras (tangga nada) ketemtu ing andhap (isor). Gamelan kang larasé kang ditala ing embat andhap umumé ngasilaké laras-laras kang kerasa andhap lan duwé nges rasa tentrem.

Embat madya ya iku tatanan laras ing sawiji andha laras ketemtu kang ana ing daérah madya (tengah). Gamelan kang larasé ditala ing embat madya ngasilaké kumpulan laras kang kerasa rada dhuwur, anadéné swara kang dikasilaké duwé rasa ramé lan rada gumbira.

Embat inggil ya iku tatanan laras ing sawiji andha laras ketemtu kang ana ing daérah inggil (dhuwur). Gamelan kang larasé ditala ing embat inggil umumé ngasilaké kumpulan laras kang kerasa dhuwur, anadéné swara kang dikasilaké kabéh duwé rasa rame lan gumbira.

Rujukan 

Gamelan Jawa
Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Ing ngisor iki kapacak aran-araning gendhing gendèr sing kamot ing cathetaning R. Ng. Atmamardawa (Warsadiningrat) ing udakara taun 1926.

Saléndro

Pathet nem 
 Kabor
 Érang-érang (utawa Érang-érang Topèng)
 Bedhat
 Sobrang
 Alas Kobong
 Wrahatbala
 Manyarsèwu
 Réna-réna (utawa Rina-rina)
 Bubaran Nyutra
 Bindi (utawa Bindi Raja)
 Singa Nebah (utawa Singa Nebak)
 Kebogiro
 Pasang Bandar
 Pasang Wétan
 Glana
 Rambu
 Rangkung
 Barang Miring
 Katawang Srepegan
 Medhang Miring

Pathet sanga 
 Jongkang
 Kenceng (minggah Ladrang Doyo-doyo)
 Kencrèng (utawa Tukar Maru)
 Dhendha Gedhé
 Dhendha Santi
 Babar Layar
 Temantèn Anyar
 Sawunggaling
 Gadhung Mlathi
 Ganjur
 Dholo-dholo
 Kagok Madura
 Babad Kenceng
 Wani-wani
 Jangkrik Génggong (sirepané Embat-embat Panjalin)
 Mayar-mayar
 Bedhati
 Béndrongan
 Bedru
 Marikangen

Pathet manyura 
 Kawit
 Bangbang Wétan
 Dhempel
 Dhendha Sèwu
 Liwung
 Abu Sinta
 Sumirat (utawa Surya Sumirat)
 Badranaya
 Ricik-ricik
 Padaringan Kebak

Réferènsi 

Gendèr
Gendhing
Ing ngisor iki kapacak aran-araning gendhing bonang sing kamot ing cathetaning R. Ng. Atmamardawa (Warsadiningrat) ing udakara taun 1926.

Pélong

Pathet nem 
 Bremara
 Babar Layar
 Mejemuk
 Jalaga
 Glendheng
 Klenthung
 Salébrak
 Gondrong
 Pangrawit
 Kodhokan
 Dhenggong
 Dhenggung Mlaya
 Dhenggung Turularé
 Dhenggung Sulur Kangkung
 Dhenggung Banten
 Dhenggung Laras
 Dhenggung Asmaradana
 Kembang Gempol (minggah Ladrang Bayemtur)
 Sobanlah (minggah Ladrang Sobanlah)
 Sembawa (minggah Ladrang Sembawa)

Pathet barang 
 Siring
 Tukung
 Wedhi Kèngser
 Gondrong
 Parigentang
 Bondhèt
 Grompol
 Suralaya

Saléndro

Pathet nem 
 Imawinénda
 Bujangga Gandrung
 Sidamugti
 Laya
 Somantara

Réferènsi 

Bonang
Gendhing
Adeg-adeg, tetenger ing aksara Jawa
 Adeg-adeg, slametaning wong Using ing Banyuwangi
Adeg-adeg utawa labuh tandur iku slametaning para tani Using ing Banyuwangi sing diadani sadurungé mangsa pananduré pari. Slametan iki awujud panyuwuning berkah marang (1) Allah, (2) sing mbaureksa désa, lan (3) Déwi Sri amrih pariné didohaké saka bebaya ama. Para tani sing sawahé padha cedhak-cedhakan lumrahé ngadani slametan iki bareng dadi saji. Urut-urutan lakuné adeg-adeg ya iku: (1) ngobong menyan lan nyajèkaké sega urap (sega, jangan urap, lan manéka warna lawuh), (2) maca donga utawa mantra dipandhégani sawijining tani sing tinuwakaké, (3) para rawuh ngrahabi sajèn bebarengan, (4) nandur pari déning sawijining tani minangka sasmita pambukaning mangsa pananduring pari.

Réferènsi 

Budaya Jawa
Ulmaceae iku sawijining suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Suku lateng-latengan utawa Urticaceae iku siji suku anggota tetuwuhan ngembang. Miturut Sistem klasifikasi APG II suku iki dilebokaké jroning bangsa Rosales, klad euRosidae I.
Jantèn ya iku woh jagung kang dipanèn nalika isih pentil lan bonggolé durung atos. Jantèn diundhuh kanggo dimangsak lan racaké rupa osèng-osèng utawa olahan liya kang tanpa duduh. Jantèn uga diarani kobot, putrèn, kuncung, solèng, utrèn, kamplong, posol lan léntré.

Cara prodhuksi 
Racaké jantèn kaasilaké saka budidaya jagung kanggo asil sampingan lan mung kanggo diolah lan dipangan wong tani. Nanging uga ana kang nandur jagung kang diajab mung kanggo ngasilaké jantèn. Ana loro cara kanggo ngasilaké jantèn, gumantung saka tujuan nandur jagung. Cara pisanan, menawa nandur jagung pancèn mung kanggo ngasilaké jantèn, saka wiwitan dipilih variétas kang cocok. Pira-pira variétas bisa dipilih, mligi kang bisa ngasilaké jantèn kang akèh saben wité. Déné menawa kanggo asil sampingan, umumé dipanèn saka tuwuhan jagung biyasa lan dipilih saka pentil jagung kang moner loro saka ndhuwur lan uga ngisor-ngisoré. Déné kang paling ndhuwur tetep diingu nganti tuwa.

Jantèn énggal dipanèn nalika rambut jagung wis lekas njedhul saka klobot utawa pirang-pirang dina sawisé. Woh jagung cepet anggoné gedhé, mula panèn jantèn kudu énggal dileksanakaké menawa wis wayahé. Racaké ukuran jantèn  dawané lan  gedhéné.

Pigunan 
Jantèn kalebu kuluban kang disenengi sadonya. Déné prodhuksiné uga tambah akèh sajroné 10 taun iki.

Klobot saka jantèn uga bisa kanggo pakan rajakaya.,

Rujukan 

Jagung
Malaumkarta iku kalurahan sing kapernah ing Dhistrik Makbon, Kabupatèn Sorong, Provinsi Papua Kulon, Indonésia. Kalurahan iki kodhené wewengkon 92.01.01.2004.|

Rujukan
punika kué garing tradhisional khas saking Okinawa ingkang asalipun saking resèp jaman Kerajaan Ryukyu. Kué punika mèmper kaliyan biskuit, bahan dhasaripun saking terigu, gula, lan ugi lemak babi.

Wonten ing papan-papan wisata ing Prefektur Okinawa, Chinsuko punika dipunsadé kanthi ngginakaken kothak-kothak minangka kué angsal-angsal (miyagegashi). Utawi saged dipundadosaken campuran ès krim rasa chinsuko. Kué punika ugi dipunsadé kanthi manéka warna rasa. Kadosta rasa cokelat, kèju, nanas, lan ugi miso.

Asal usul 
Rumiyin chinsuko punika kué kanggé kulawarga ing istana Kerajaan Ryukyu. Rakyat byiasa punika boten saged ngrahapi kué punika, satemah kue punika dipunwastani chinsuko ingkang wonten ing Basa Okinawa punika ateges kué ingkang langka;  lan .. Kué-kué ingkang saking Tiongkok wiwitanipun dipuntepangaken dhateng tiyang Ryukyu déning para ahli damel kué ingkang ndhèrèk wonten ing rombongan utusan saking Tiongkok (sapposhi).

Rombongan punika rawuh tanpa kendhat kirang langkung 500 taun, wiwit saking jaman Dinasti Ming dumugi jaman Dinasti Qing saben Kerajaan Ryujyu ngangkat raja ingkang énggal. Wiwitanipun chinsuko punika kué ingkang sinebat chiirunko. Kué punika dipunmatengaken kanthi dipunkukus. Sasampunipun dipunkukus, glepung beras dipuncampur kaliyan gula lan lemak babi lajeng dipuncithak. Lajeng dipunkukus malih dumugi saèstu mateng. Resèp kué punika boten éwah sedangunipun mangsa pamaréntahan Kerajaan Ryukyu. Chinsuko punika éwah dados kué ingkang dipundamel mateng kanthi cara dipunpanggang nalika tahun 1908 .

Rujukan

Pranala njawi 
 Proses pembuatan chinsuko

Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2
Tanah Runcuk utawa Tanaruncuk iku proyèk kagunan gegawéané juru kagunan Timoteus Anggawan Kusno sing pisanan dipamèraké ing tanggal 8 Novèmber 2014 ing Kedai Kebun Forum, Yogyakarta. Tanah Runcuk mono wewengkon éthok-éthokan sing caritané ditemokaké déning Ludwig Stern, wong sing lagi ngumbara lan mbudidaya kopi saka Hamburg, karo kancané nama Kreuzer Wallach, antropolog saka Frankfurt, ing taun 1864. Tanah Runcuk digambaraké minangka sawijining wewengkon sing ora konangan pamaréntah kolonial Indhiya-Nèderlan.

Ing proyèk iki, Tanah Runcuk dicaritakaké minangka sawijining laladan sing "wis ilang" saka alam pikiré wong Indonésia. Tanah sing "ilang" mau banjur ditliti déning tim gabungan panliti sing kagiyatané diayomi Centre for Tanah Runcuk Studies (CTRS), bebadan éthok-éthokan minangka péranganing karyané Timoteus asesirah Memoar Tanah Runcuk.

Para panliti mau dicaritakaké ngayahi sawenèh panlitèn ngenani cathetan étnografi lan artéfak kolèksiné Ludwig Stern lan Kreuzer Wallach. Artéfak mau wujud manuskrip, rekaman gambar, foto, utawa barang temon sing caritané ditemokaké ana ing sawijining gudhang sajeroné yasan tilas pabukon ing Weimar, Jerman ing taun 2006. Saka cuwilaning dhongèng lan geguritan sing kacathet ana ing buku Saben Fidem Intrepidus, dicaritakaké yèn Ludwig Stern Jr. lan Kreuzer Wallach ilang sawisé ndlajah Tanah Runcuk.

Karya iki minangka sawijining tanggapan tumrap novèl otobiografiné Multatuli asesirah Max Havelaar. Minangka proyèk kagunan, Tanah Runcuk uga dadi irah-irahan mirunggan ing Festival Film Dokumenter 2014 (FFD 2014). Lumantar karyané iki, Timoteus ngajak supaya wong-wong manggalih manèh samubarang konsèp sing saiki wis dianggep bener lan nyata kaya-kaya ora ana masalah babar pisan. Tanah Runcuk iki uga minangka satir kritis tumrap réprodhuksi kasunyatan sing kerep ngilangaké kalinggihané manungsa.

Kanthi dalan réalisme magis sing diwujudaké lumantar médhiyum kagunan rupa, Timoteus mbangun narasi karyané minangka pambudidaya maca manèh historiografi sarana èkspèrimèntasi kagunan tumrap sajarah sing mung bisa dilamunaké (diawang-awang).

Réferènsi

Pranala njaba 
 Awal Kolonial Ethnography 
 Max Havelaar
 Penting karya Multatuli punika ngrayakake ing negara nanging digatèkaké negara sing sapisan mbelo 

Kagunan
Stanislav Yevgrafovich Petrov (Ruslan: Станисла́в Евгра́фович Петро́в; 7 September 1939 – 19 Mei 2017) iku sawijining tokoh militèr Ruslan. Dhèwèké iku minangka lètnan kolonèl Angkatan Udara Uni Sovyèt dadi misuwur minangka wong sing nylametaké donya saka perang nuklir kanggo pamaragané nalika insidèn alarm palsu nuklir Uni Sovyèt ing taun 1983.

Ing tanggal 26 September 1983, namung telung minggu sawisé militèr Sovyèt némbak Boeing 747 darbèné Korean Air Lines, Petrov iku upsir sing tinugas ing punjer komando Oko sing ngurusi sistim pèngetan awal, nalika sistimé lapur ana sawijining rudal diluncuraké saka Amérikah Sarékat, lan sawisé iku disusul limang rudal liyané manèh. Petrov rumangsa menawa lapuran komputer iku ngawur alias alarm palsu.

Invèstigasi sawisé iku pancèn ndhedhes menawa sistim pèngetan satelit Sovyèt malafungsi.

Lair 1939
Pati 2017
95 dalil utawa Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum iku sawijining layang sing ditulis déning Martin Luther kanggo ngritik sawatara prakara kisruh sajroning Gréja Katulik. Layang iki bisa diarani mula bukané Gréja Kristen Protèstan.

Kristen
Rum utawa Ngerum ya iku aran negara kang asring kasebut ing Quran lan kadis uga ing kasusastran Jawa kang rupa carita utawa babad. Nanging negara kang dikarepaké béda.

Negara Rum kang karan ing Quran lan kadis ngurujuk marang Krajan Romawi kang nalika jaman wiwitané agama Islam isih dadi negara kang digdaya ing laladan Mediterania. Déné Gusti Allah paring kabar menawa Negara Rum kang nalika ayat iku didhunké lagi ditelukaké déning Parsi, nanging bakal énggal olèh kemenangan ing wektu kang ora suwé.

Déné negara Ngerum kang asring kasebut ing serat babad ing kasusastran Jawa ngrujuk marang negara Kakaisaran Ottoman (1299-1923) kang madeg ing Byzantium sawusé Kakaisaran Romawi Wétan teluk, kang saiki ditepungi dadi laladan Turki. Paraga Sultan Ngerum lan Negara Ngerum kasebutaké ing pira-pira serat antarané Serat Sekandher, Serat Kandha, Serat Sajarah Demak lan Babad Demak Pasisiran. Sultan Ngerum kacaritakaké minangka ratuning para ratu kang mbawahi sakabèhing krajan lan kasultanan Islam.

Rujukan
Watu gilang ya iku watu lètèr gilap kanggo linggih yèn tapa. Racaké watu gilang digawé saka watu item (andesit) kang lumrah tinemu ing sakiwa tengen gunung geni. Amarga watu gilang kalebu barang kang dadi tinggalan wong-wong kang duwé kaluwihan lan papané uga ing papan kang wingit mula watu gilang kang saiki isih ana racaké sianggep dadi papan kang kramat.

Watu gilang kang saiki isih bisa ditemoni antarané :
 Watu gilang Kuthagedhé kang dadi dhampar Panembahan Sénapati
 Watu gilang Baturetna, Bantul
 Séla gilang Lipura, Bantul, papan semèdi Danang Sutawijaya lan banjur olèh wahyu lintang johar.
 Watu gilang Pujon, Malang
 Watu gilang Parangkusuma
 Watu gilang Banten

Rujukan
Watu gilang Kuthagedhé ya iku salah siji tinggalan saka wiwitan madegé negara Kesultanan Mataram déning Sutawijaya. Watu gilang Kuthagedhé wujud watu lètèr kang gedhéné 140 x 119 x 12,5 cm, dunungé saiki kalebu ing Desa Jagalan, Kecamatan Banguntapan, Bantul. Saliyané watu gilang, ing kono uga kasimpen watu gathèng cacah telu. Kabèh dipapanaké ing sajeroné cungkup .

Kang nggumunaké saka watu gilang Kuthagedhé ya iku ing kono katulisan mawa tembung lan aksara latin kang uniné cosi va il mondo (Itali), ainsi va le monde (Prancis), zo gaat de wereld (Belanda), ita move tur mundus (Latin) jarwané: lah mangkono iku donya. Uga ana manèh tulisan ad aeternam (langgeng) – memoriam (pangéling) – sortis (susah) – infelicis (nasib), utawa langgengé pangéling nasib kang susah. Uga aksara IGM, kang mokmenawa singkatan saka IN GLORIAM MAXIMAN, basa Latin kang jarwané: kanggo kamulyan kang agung.

Miturut critané, watu gilang iki dadi dhampar Sutawijaya sawisé babat alas Mentaok, madegaké kraton anyar lan jumeneng nata kanthi jejuluk Panembahan Sénapati ing taun Jimawal 1509 (1579 M). Déné sapinggiré watu gilang ana lingir kang dhekok, kang miturut critané rompal nalika Panembahan Sénapati ngadu sirahé Ki Ageng Mangir --putra mantu lan uga satru-- ing watu iki nalika sowan ngabekti.

Rujukan
Séla gilang Lipura ya iku salah siji tinggalané Danang Sutawijaya, rupa watu kanggo papan semèdi. Watu gilang iki wujud watu lètèr kang gedhéné 150 x 70 x 33 cm, dunungé saiki kalebu ing Dhusun Janggan, Gilangharjo, Pandak, Bantul.
Iwak karper iku sajining spésies iwak aminyak sing urip ing bany tawa saka famili Cyprinidae, sawijining kulawarga iwak sing gedhé banget ing bawana Éropah lan Asia. Iwak karper uga kerep diarani iwak mas. Nanging sajatiné iwak mas iku iwak karper sing warnané kuning, mèmper emas.

Étimologi 
Tembung karper iku kajupuk saka basa Walanda, nanging wis dienggo ing basa Indonésia lan basa Jawa. Ing basa Walanda dhéwé, tembung iki kasilih saka basa Latin carpa, nanging bokmanawa sangkané mula-mulané saka basa Gotik *karpa.

Biologi 
Makluk Cypriniforme (famil Cyprinidae) iku kerepé digolongaké karo Characiforme, Siluriforme, lan Gymnotiforme kanggo nggawé ordo super Ostariophysi, awit grup-grup iki akèh ciri-ciriné sing padha. Ciri-ciri kalebu ndarbèni kapasitas urip ing banyu tawa lan uga ndarbèni organ Weber, sawijining wangunan anatomis sing diturunaké saka limang balung vertebrae awal dhéwé, lan iga saha makutha saraf. Pasangan iga katelu awal dhéwé iku gegandhèngan karo sambungané labirin lan sing buri karo gelembung renang. Fungsiné durung dimangertèni sacara putus, nanging organ iki dikira ambil bagéan sajroning transmisi vibrasi saka gelembung renang menyang labirin lan kanggo ngrungokaké swara, mula prakara iki bisa nrangangaké généya Ostariophysi ndarbèni kaprigelan ngrungokaké swara.

Mayoritas cypriniforme ndarbèni sisik lan untu ing balung faringal buri dhéwé sing bisa dimodifikasi miturut pakané. Tribolodon iku siji-sijiné anggota génus cyprinid sing bisa tahan marang banyu asin. Sawetara spesies bisa ngalih marang banyu payau nanging bali menyang banyu tawa kanggo ngendhog. Kabèh cypriniformes urip ing banyu kontinèntal lan ndarbèni panyebaran amba.

Iwak karper iku ing sajroning sujarah manungsa, wigati minangka pakan kanggo wong. Sawetara spésies dibudidayakaké kanggo klangenan, kaya ta iwak mas lan iwak koi. Mula iku karper diuculaké lan ditepungaké ing sawatara lokasi, mawa kasil séjé-séjé. Sawetara spesies karper dianggep spesies invasif déning Départemen Tani Amérikah Sarékat, lan saindhening donya dhuwit akèh wis diwetokaké kanggé ngontrol panyebaran karper.

Sawetara spesies karper bisa urip nganti wulanan tanpa oksigèn (contoné urip sangisoring ès) déné métabolisme glikogén kanggo nggawé asem laktik sing banjur dikonversi dadi étanol lan karbon dioksida. Étanolé banjur diwetokaké ing banyu saubengé mawa insangé.

Cathetan sikil

Kapustakan 
 Russel Jones, (2007), Loanwords in Indonesian and Malay. Leiden:KITLV
Balut (kang ing basa Vietnam Trứng vịt lộn utawa Hột vịt lộn, Pong teh lat ing basa Kamboja) Endhog Bèbèk utawa pitik kang ngandhut embrio saka Bèbèk kang meh sampurna kang wis digodhog lan dipangan. Pangan iki asring ditemokaké ing Asia Kidul-wétan, kaya ta Thailand, Kamboja, lan Vietnam. Pangan iki dipercaya minangka aphrodisiac lan dianggep dhuwur-protéin, balut bisa ditemokaké ing warung- warung pinggir dalan ing wayah wengi. Pangan iki kadhangkala disuguhne karo bir. Ing basa Tagalog lan Melayu (kalebu bahasa Indonesia), balut (balot) tegesé "bungkus".

Endhog
Dina Pati (Spanyol: Día de Muertos) iku sawijining dina riyayi Mèksiko kang saiki dirayakaké saindhenging Mèksiko, mligi ing tlatah Tengah lan Kidul, lan déning wong-wong Mèksiko ing diaspora, mligi ing Amérikah Sarékat. Dina iki diakoni déning donya internasional ing sajroning akèh budaya. Liburan kang suwéné pirang-pirang dina iki fokus marang kumpulan kulawarga, sanak sadulur lan para kanca kanggo ndongakaké lan nyembahyangaké para sanak sadulur kang wis tilar donya lan supaya sidayatra lelakuné ing akérat. Ing taun 2008, tradisi dipratélakaké déning UNESCO minangka Warisan Budaya Manungsa.

Dina Pati iki dirayakaké antara tanggal 31 Oktober nganti 2 November.

Mèksiko
Soedirman (disambiguasi)

 Soedirman
 Universitas Jenderal Soedirman
 Monumen Jenderal Soedirman
 Piala Soedirman
Présidhèn Républik Uzbèkistan () iku lurahing praja lan lurahing otoritas èksekutif ing Uzbèkistan. Kalungguhan présidhèn dikukuhaké ing taun 1991, nggantèni kalungguhané Pangajeng Présidhiyum ing Sovyèt Adiluhung tumrap RSS Uzbèk sing wis ana wiwit taun 1925. Présidhèn dipilih langsung kanggo ngayahi wajib nyekel panguwasa suwéné limang taun déning warga Uzbèkistan sing umur 18 taun sapandhuwur.

Islam Karimov iku Présidhèn Uzbèkistan siji-sijiné sing ngayahi wajib suwéné 25 taun sawisé kalungguhan présidhèn dikukuhaké. Dhèwèké menang ping telu terus-terusan ing pilihan umum lan akèh sing ngarani dhèwèké tumindak urik. Kapilihé dhèwèké sing ping telu njalari akèh perdondi amarga dhèwèké wis kapilih ping pindho, lan undhang-undhang sing lumaku uga ngatur yèn wong sing padha mung bisa dadi présidhèn ping pindho utawa rong kalamangsa. Panjlèntrèh resmi mratélakaké yèn kalamangsané sing kapisan sing suwéné limang taun mono lumaku mawa undhang-undhang lawas sing durung ana wewatesan kaya ing undhang-undhang anyar.

Dhèwèké séda nalika isih nyekel panguwasa dhèk 2 Sèptèmber 2016. Parepatan barengan déning rong paheman ing Majelis Agung Uzbèkistan nanggehan Maha Mantri Shavkat Mirziyoyev minangka présidhèn sawatara dhèk 8 Sèptèmber 2016. Pamilihé Mirziyoyev wis diatur supaya dhèwèké nerusaké pérangan gedhé rancanganing Karimov ing bab nétralitas lan marsudi tata-tentrem ing Asiah Tengah lumantar tembayatan sing satimbang karo praja-praja tangga-teparoné lan praja-praja adikuwasa kaya ta Ruslan, Cina, Amérikah Sarékat.

Réferènsi