AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Paus Yohanes Paulus I punika ngasta kalungguhan Paus Gréja Katulik Roma ing taun (1978).

Panjenenganipun asma aslinipun Albino Luciani (17 Oktober 1912 – 28 September 1978). Panjenenganipun dipunpilih dados Paus ing konklaf 26 Agustus 1978. Lajeng panjenenganipun séda 33 dinten sasampunipun ing 28 September 1978.

Panjenenganipun dipunmèngeti tiyang déning sumèhipun kalih cendhèk hati nipun.

Paus
Lair 1912
Tsunami (basa Jepang: 津波 kang tegesé barès "ombak gedhé ing palabuhan"), iku ombak kang ana sawisé ana lindhu, gunung geni njeblug, utawa horeging météor kang ngantem tiba ing sagara. Tenaga saben tsunami iku tetep, fungsi dhuwur lan lajuné. Mula yèn glombang ngampiri pasisir pasisir, dhuwuré saya tambah kamangka lajuné mudhun. Glombang iku obah karo laju kang dhuwur, mèh ora disadari yèn ngliwati banyu jero, anging munggah dadi 30 mèter utawa luwih. Tsunami bisa nggawé karusakan érosi ing kawasan pasisir pasisir lan kapulowan.

Tsunami ing sajarah 
 1755-Tsunami ngrusak Lisboa kutha krajan Portugal lan ngasilaké 60.000 kurban jiwa.
 1883-Ing tanggal 26 Agustus, njeblugé gunung Krakatau lan tsunami niwasaké punjul 36.000 jiwa.
 2004-Ing tanggal 26 Dhésèmber 2004, Lindhu Samodra Hindhia 2004 kanthi lésus tsunami ngasilaké kurban jiwa punjul 200.000 ing Acèh, Sumatra Lor, Asia Kidul-Wétan liyané, Asia Kidul, lan Afrika. Ayo delengen ing artikel: Lindhu Samodra Hindia 2004 kanggo katrangan luwih pepak.
 2006-Ing tanggal 17 Juli 2006, tsunami ngasilaké kurban jiwa punjul 500 ing pasisir kidul sisih wétan Jawa Barat lan sisih kulon Jawa Tengah. Mangga pirsani ing artikel: Lindhu lan Tsunami Pangandaran 2006 kanggo katrangan luwih pepak.
 2007-12 September, Bengkulu, M 8.4, Niwasake 3 jiwa. Dhuwure tsunami 3–4 m.
 2011-12 Maret, Tsunami ing Jepang niwasaké punjul 15.000 jiwa.

Uga delengen 
 Tandha-tandha tsunami
 Penyelamatan awal tsunami
 Indonésia rawan tsunami

Pranala njaba 
 Lebih lanjut mengenai tsunami.
 Animasi komputer bab tsunami. 
 NOAA Tsunami Watch. 
 Jakarta Tsunami Information Centre.
Katsushika Hokusai (葛飾北斎) (1760-1849) punika satunggiling seniman, juru lukis, juru patung kaliyan juru ukiyo-e Jepang rikala jaman Edo, ingkang lair ing Edo (sapunika Tokyo).

Pengarang buku gambar 13 jilid mawi sesirah Manga Hokusai (dipunwiwiti ing 1814) kaliyan cithakan blok "36 Pemandhangan Gunung Fuji" (kirang langkung taun 1823-1829), ingkang ugi kalebet "Ombak Ageng ing Lepas Pasisir Kanagawa", Hokusai dipunanggep salah satunggiling tokoh wigati ing babagan ukiyo-e, utawi "gambar donya ngambang" (pagesangan sadinten-dinte).

Hokusai ugi misuwur déning karya gambar erotisipun mawi gaya shunga. "Fukujusô" karyanipun, punika rangkéyan 12 gambar ingkang muji kagengan slira kaliyan adreng, mawi dipunanggep salah satunggiling saking tigang karya shunga ingkang saé piyambak. Karyanipun dados inspirasi wigati kanggé aliran impresionis Éropah kados Claude Monet.

Katsushika Hokusai punika langkung dipunajèni ing kabudayan Wétan tinimbang ing Jepang piyambak. Kathah karya pelukis Jepang ingkang dipunimpor dhateng Éropah ing abad kaping 19 saha dipunkolèksi artis-artis kados ta Claude Monet, Edgar Degas, kaliyan Henri de Toulouse-Lautrec, ingkang karya-karyanipun nedhahaken prabawa Jepang.

Karya 

Hokusai gadhah karier panjang, anging karyanipun ingkang langkung wigati dipundamel nalika sampun langkung 60 taun. Karyanipun ingkang misuwur piyambak punika inggih séri ukiyo-e 36 Pemandhangan Redi Fuji(富嶽三十六景 Fugaku Sanjūrokkei), ingkang dipundamel antawis taun 1826 kaliyan 1833.

Magnum Opusipun utawi karyanipun ingkang saé piyambak inggih Manga Hokusai inggih punika kasusun saking 15 jilid (北斎漫画), satunggiling buku ingkang kebak sketsa-sketsa invèntif saha dipuntrebitaken wiwit 1814. Gaya karikaturipun asring dipunanggep perintis manga modhèren.

Pinten ukiyo-e saking 36 Pemandhangan Redi Fuji:

 Mimpi Sèmah Sang Juru Iwak (erotis)

Ugi pirsani 

 Ukiyo-e
 Shunga
 Manga

Pranala njawi 

 Hokusai-Museum ing Obuse, Jepang

Artikel mawa basa krama
Mimpi Sèmah Sang Juru Iwak punika karya lukisan Hokusai, sang palukis Jepang. Lukisan punika ingkang kagolong erotis, dipundamel kirang langkung ing taun 1820. Ing lukisan punika wonten tiyang wadon lukar ingkang dipunkekep déning oktopus (nus ageng).
Sun Tzu (孫子 utawi ing pinyin: Sūn Zǐ) punika satunggiling filsuf saking Cinten ingkang misuwur. Piyambakipun misuwur amargi nyerat buku prakawis Seni Perang. Bukunipun punika prakawis ngèlmu strategi perang.

Katingalipun Sun Tzu anggènipun gesang wonten abad kaping 4 SM. Anging wonten tiyang ingkang nyangkal manawi piyambakipun naté gesang.

Artikel mawa basa krama
Rahima Orchient Yayah bokmanawa wong wadon Islam saka Malaysia sing pungkasan dadi juara Miss Malaysia ing taun 1994, sadurungé fatwa diwetokaké ing 1997. Dhèwèké bisa tembus olèh enggon sing luwih becik  (10 pasarta pungkasan), ya iku enggon sing luwih becik tinimbang Erra Fazira ing taun 1992.

Miss Malaysia
Sheela Shanker iku, sawijining wong wadon sing menang sayembara Ratu Ayu ing Malaysia taun 1987. Kala iku kenya iki dianggep sing ayu dhéwé.

Kenya iki yèn dideleng saka jenengé katonané wong katurunan Éropah.

Uga delengen
 Miss Malaysia

Miss Malaysia
Pratélan iki pratélan resmi présidhèn Indonésia sing wiwit maréntah sawisé Proklamasi RI ing taun 1945 nganti sepréné.

Legenda

Uga delengen 

Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda
Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia
Indonésia

Cathetan suku

Indonésia
Présidhèn Indonésia
Pratélan Présidhèn
Daftar iki, daftar resmi Wakil Présidhèn Indonésia.

Daftar Wakil Présidhèn Indonésia

Legenda

Uga delengen

Dhaptar Présidhèn Indonésia

Pratélan
Papréntahan Indonésia
Wakil Présidhèn Indonésia
Daftar ing ngisor wujud jeneng Panguwasa Hindhia-Walanda, wiwit jaman VOC, papréntahan Walanda, Inggris nganti mangsa pendhudhukan Jepang lan pangakon kadhaulatan Républik Indonésia. Ing mangsa penjajahan Walanda, para panguwasa iki racaké nganggo gelar Gubernur-Jendral.

Mangsa VOC (1610-1799)

Mangsa kakuwasan Walanda pisanan - ing ngisor kakuwasan Napoleon ing Prancis(1800-1811)

Mangsa kakuwasan Inggris (1811-1816)

Mangsa kakuwasan Walanda kaloro (1816-1949)

Masa kakuwasan Jepang (1942-1945) 
 Gubernur Militer di Jawa
 Maret 1942-November 1942 - Hitoshi Imamura
 November 1942-November 1944 - Kumashaki Harada
 November 1944-September 1945 - Shigeichi Yamamoto

 Gubernur Militer di Sumatra
 Maret 1942-Juli 1942 - Tomoyuki Yamashita
 Juli 1942-April 1943 - Yaheita Saito
 April 1943-Agustus 1945 - Moritake Tanabe

Uga delengen 
 Daftar Présidhèn Indonésia
 Daftar Wakil Présidhèn Indonésia
 Daftar Mahamantri Indonésia

Pranala njaba 
 List of The Governors-Generals of The Dutch East Indies
 Indonésia List of Authority

Indiya Nèderlan
 
Pratélan pemimpin nagara
Barata (basa Sangskerta: भरत, Bharata) iku adhiné Rama ing wiracarita Ramayana. Nanging Barata dudu adhi saibu, namung sabapa. Barata putrané Prabu Dasarata lan Dèwi Kekayi. Dhèwèké diadegaké dadi ratu ing Ngayodya kamangka dudu ragil. Banjur dhèwèké diparingi sandhal utawa pādukané Rama supaya ora kuwatir maréntah dadi ratu.

Paraga wayang
VOC cekakan saka Vereenigde Oostindische Compagnie iku firma Walanda kang diadegaké tanggal 20 Maret 1602. Tembung Walanda Vereenigde Oost-Indische Compagnie iku tegesé "Sarékat Dagang Hindhia-Wétan". Firma dagang iki diarani Wétan amarga uga ana VWC utawa sarékat dagang kulon. Firma iki kang kapisan ngetokaké saham.
VOC nduwé cabang-cabang,kang cacahé 6 (Kamers) ing Amsterdam, Midlleburg (mirunggan Zealand), Enkhuizen, Delfi, Hoorn, lan Rotterdam. Delegasi sakaruang iki ngumpul minangka Heeren XVII (XVII Tuan-Tuan).Kamers nyumbang wakil ing pitulas padha karo proporsi modale kang dibayarke;wakil Amsterdam cacahé wolu.
Ana ing Indonésia,VOC nduwé sebutan populèr Kompeni utawa Kumpeni. Istilah iki dijupuk saka tembung Compagnie ing jeroné jeneng dawa perusahaan iku ing basa Walanda. Nanging rakyat Nuswantara luwih ngerti yèn Kompeni iku wadya Walanda amarga sok gawé rakyat cilaka saka kabèh penindasan kang dilakokake.

Tujuane VOC 
a. Kanggo nyegah saingan kang ora sehat ing antarane bakul saka Walanda dhewe.

b. Manunggalake bakul Walanda kanggo saingan marang bakul Éropa liyane.

c. Nggoleki bathi kang sagedhe-gedhene kanggo mbiayai perang mungsuh Spanyol.

Hak istiméwa 

VOC iku kongsi adol tinuku kang nduweni wewenang kaya pamrentah, mula VOC mujudi organisasi kang "semi pamrentah". Mula saka iku VOC diwenehi hak-hak istimewa (oktrooi) saka Keraton Walanda, kaya ing ngisor iki.

a. Hak monopoli adol tinuku.

b. Hak nggawe tentara.

c. Hak nggawe beteng.

d. Hak nggawe duwit.

e. Hak nggawe prajanjen marang pamrentah pribumi sandhuwure asma pamrentah Walanda.

Bubaré VOC 
Ana ing tengah-tengah abad 18,VOC ndadak dibubaraké déning pamaréntah Walanda. Bubare VOC jalaran alesan ing ngisor iki :
 Akèh punggawa VOC kang curang lan nindakaké korupsi
 Akèh biayakang dienggo lan jarang ana sumber pendapatan. Biaya kang diwetokake yaiku biaya kanggo paprangan nglawan perjuangan kaum pribumi. Tuladhané perang nglawan Hasanuddin saka kraton Gowa
 Akèh biaya kanggo nggaji punggawa mergane kekuasaan nuswantara kang jembar mesti butuh punggawa akèh lan wragad kanggo mbayar pegawénen mau.
 Pembayaran Devident (keuntungan) kanggo kang nyekel saham mèlu nggawé abot sawisé pemasukan VOC suda akèh
 Tambahe saingan dagang ing Asia mligi Inggris lan Prancis
 Pangowahan kondhisi pulitik ing Walanda amarga ngadege Républik Bataaf 1795 kang demokratis lan liberal kang nganjurake perdagangan bébas.

Nganggo alesan ing dhuwur mau tanggal 31 Dhésèmber 1799 dalah 136,7 juta gulden lan pasugihan kang diditinggal wujud kantor dagang, gudang, bètèng, kapal sarta laladan kekuasaan ing Indonésia.

Cathetan suku 

Sajarah
Adam Malik Batubara (Pematang Siantar 1917-Bandhung 1984) iku mantan Mantri Indonésia ing pirang Dhépartemèn, antarané dhèwèké tau dadi Mantri Luar Negeri, Adam Malik biyasa diceluk si kancil lair saka pasangan Haji Abdul Malik karo Salamah Lubis. saka cilik dicaritakke Agus Salim iku duwé kesenengan nonton tivi acara koboi, maca, lan fotografi, bisa lulus saka HIS bapakke ngongkon mimpin toko'murah' ning sisih toko Deli lajeng ning sela-sela sibuk dhèwèké seneng banget anggoné maca kanggo nambah ngèlmu kawruh dhèwèké. Pas umuré isih welasan taun, Adam Malik tau dikunjara pulisi Dinas Intel Pulitik Sipirok 1934 lan dihukum 2 sasi kunjara amarga nglanggar larangan kumpul. Adam Malik pas umuré 17 taun wis dadi ketua Partindo ing Pematang Siantar (1934=1935) meluk aktif njuangke kamardekan bangsane. Kanggo bakti iku Adam Malik maju lan mbakti marang bangsa ning jakarta. Pas umuré 20 taun, Adam Malik bareng karǐo Soemanang, Sipahutar, Armin Pane, Abdul Hakim, dan Pandu Kartawiguna, melopori ngadegke kantor berita Antara taun 1937 papan panggone kantore Jl. Pinangsia 38 Jakarta Kota. Nganggo modal sak méja tulis tuwa, mesin ketik tuwa, lan mesin roneo tuwa, dhèwèké nyuplai wara-wara menyang kabar nasional nanging dhèwèké kerep uga nulis menyang koran Pelita Andalas dan Majalah Partindo.
Pas gantian rezim pamaréntah orde lama, posisis Adam Malik sing sebrangan karo golongan kiwa malah nguntungke. Iki bisa disebat trio anyar Soeharto-Sultan-Malik.

Panduga Adam Malik CIA 
Adam Malik, wakil présidhèn nomer loro iku desebut dadi agen CIA (Central Intelligence Agency/dinas rahasia AS) kira-kira ingaran uga dadi punggawa paling dhuwur sing dijupuk CIA ing Indonésia, mlebune Adam Malik dadi agen CIA ingaran saka wartawan New Work Times, Tim Weiner, lan ing bukune Legacy of Ashes, History of the CIA (diartike dadi mbongkar gagale CIA. Mc Avoy ngaku sampun ngeklaim Adam Malik, Adam Malik ora ngerti yèn wis direkrut, punika bisa waé kedaden.

Suksese 
prèstasi kang bisa dibanggakke saka Adam Malik kurang luwih nggawa manèh Irian Barat menyang pangkon RI nglewati urun rembug ning New Work Agreement ing warsa 1962 lan tokoh panggagas ASEAN 9 Agustus pas isih njabat dadi Mantri Luar nagari, njabat 11 taun kurang luwih.

Cathetan suku

Uga delengen 
  Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia

Pranala njaba 
 Situs Web Tokoh Indonésia 

Tokoh Sajarah
Wakil Présidhèn Indonésia
Tokoh Indonésia
Biografi
Lair 1917
Umar Wirahadikusumah (Situraja, Sumedhang, Jawa Kulon, 10 Oktober 1924 - Jakarta, 21 Maret 2003) iku Wakil présidhèn Républik Indonésia sing kaping papat, antara taun 1983 - 1988.

Dhèwèké iku Jendral Purnawiran.

Uga delengen 
Pratélan Wakil présidhèn Indonésia

Wakil présidhèn Indonésia
Lair 1924
Soedharmono (Cerme, Gresik, Jawa Wétan, 12 Maret 1927) iku Wakil Présidhèn Républik Indonésia sing kaping kelima, antara 1988 nganti 1993.

Panjenenganipun putra R. Wiroredjo lan Soekarsi. Wong tuwané loro-loroné séda nalika pak Soedharmono isih timur banget.

Uga delengen 
Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia

Wakil présidhèn Indonésia
Lair 1927
Sri Sultan Hamengkubuwana IX () punika satunggaling Raja Kasultanan Ngayogyakarta kaliyan Gubernur Daérah Istiméwa Yogyakarta. Panjenenganipun punika satunggaling Ratu wonten ing Kasultanan Ngayogyakarta watawis taun 1940-1988, ugi naté dados Gubernur Daérah Istiméwa Yogyakarta ingkang sapisan sak bibaripun kamardikan. 

Panjenenganipun Wakil Présidhèn Indonésia ingkang kaping kalih. Panjenenganipun jumeneng dados Wakil Présidhèn antawis taun 1973-1978.Sri Sultan Hamengkubuwana IX inggih punika ugi Ketua Kwartir Nasional Pramuka ingkang sapisan.

Priksani ugi 
 Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia
Pratélan ratu Mataram Anyar
Kasultanan Ngayogyakarta

Wakil présidhèn Indonésia
Lair 1912
Muhammad Jusuf Kalla (lair Watampone, Sulawesi Kidul 15 Mèi 1942) iku Wakil Présidhèn Indonésia ing taun 2004-2009 lan 2014-2019. Dhèwèké iku wong Makassar sing uga dadi pangusaha kanthi gendéra Kalla Group, sing duwé manéka jaringan bisnis warna-warna.

M. Jusuf Kalla dadi mantri ing jaman Abdurrahman Wahid (Présidhèn RI angka 4), nanging dilèrènaké amarga dinuga KKN.

Jusuf Kalla diangkat manèh dadi Mantri Koordinator Kesejahteraan Rakyat ing andhahané Megawati Soekarnoputri (Présidhèn RI angka 5). Jusuf Kalla mundur saka dadi mantri amarga sedya nyalon dadi wakil présidhèn, bebarengan karo calon présidhèn Susilo Bambang Yudhoyono.

Kanthi kamenangan sing diranggèh Susilo Bambang Yudhoyono dadi Présidhèn RI angka 6, kanthi mangkono M. Jusuf Kalla uga nyekel panguwasa dadi Wakil Présidhèn RI angka 10. Reruntungan karo Susilo Bambang Yudhoyono, kaloroné dadi  Présidhèn dan Wakil Présidhèn RI pisanan sing dipilih langsung déning rakyat.

Dhèwèké uga dadi ketua umum Parté Golkar nggantèkaké Akbar Tanjung wiwit  Dhésèmber 2004.

Uga delengen 
Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia
Situs aseli Jusuf Kalla - Wiranto kanggo Présidhèn lan Wakil Présidhèn 2009-2014 

Wakil Présidhèn Indonésia
Lair 1942
Hamzah Haz ingkang miyos ing Ketapang, Kalimantan Kilèn tanggal 15 Fèbruari 1940 punika Wakil Présidhèn Républik Indonésia ingkang nomer sanga ingkang njawat wiwit taun 2001 sesarengan kaliyan minggahipun Megawati Soekarnoputri dhumateng kursi Présidhèn Républik Indonésia. Ing parté, Hamzah Haz sapunika njawat minangka Ketua Umum Parté Persatuan Pembangunan (PPP).

Ing Pemilu 2004, Hamzah Haz punika salah satunggiling calon présidhèn. Piyambakipun pasangan kaliyan Agum Gumelar.

Ugi pirsani
Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia

Lair 1940
Wakil Présidhèn Indonésia
Artikel mawa basa krama
Jenderal (Purnawirawan) Try Sutrisno (lair ing Surabaya, Jawa Wétan, 15 November 1935) iku Wakil Présidhèn Républik Indonésia kaping enem. Dilantik dadi Wakil Présidhèn wektu Soeharto dadi Présidhèn ing Sidang Umum MPR taun 1993, ngganti Sudharmono. Try Sutrisno njabat nganti taun 1998 lan diganti déning BJ Habibie.

Wektu Présidhèn Soeharto lengser lan pembentukan parté-parté pulitik diijinke kanggo Pemilu 1999, Try Sutrisno aktif dadi pengurus Parté Keadilan lan Persatuan Indonésia.

Uga delengen 
Pratélan Wakil Présidhèn Indonésia

Wakil Présidhèn Indonésia
Tokoh Indonésia
Tokoh militèr
Biografi
Lair 1935
Pieter Both (*Amersfoort, (?) - + Mauritius, 1614). Dhèwèké wakil Kompeni VOC ing kapisan ing Hindhia lan uga bisa diarani 
Gubernur-Jendral kapisanan Hindhia-Walanda. Dhèwèké maréntah antara taun 1610 – 1614.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1568
Pati 1615
Both, Pieter
Gerard Reynst (*Amsterdam, (?) – + Jakarta, 7 Dhésèmber 
1615), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kapindho. Dhèwèké 
maréntah antara taun 1614 – 1615.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Reynst, Gerard
Reynst, Gerard
Jacques Specx, (Dordrecht, 1588 - Amsterdam, 1652) iku 
Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 7. Dhèwèké maréntah antara taun 1629 – 1632.

Kastamiwan tokoh iki ya iku dhèwèké sing ngembangaké Batavia. Supaya bisa nangguli wong Mataram, dhèwèké ngupayani (nyiasati, memperalat) wong Tionghoa (Cina). Kabèh padha diadu gaya Divide et impera karo wong Jawa Mataram. Prakara iki dadi salah sijining bibit garejeganing antara wong pribumi lan wong katurunan Tionghoa ing Tanah Jawa nganti saiki..

Saliyané dadi Gubernur-Jendral, Specx uga tau dadi wakil Walanda ing Deshima, Jepang.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Specx, Jacques
Pieter de Carpentier (Antwerpen, 1588 – Amsterdam, 5 September, 1659), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 5. Dhèwèké maréntah antara taun 1623–1627.

De Carpentier sisan nggantèni Jan Pieterszoon Coen anging ya diganti dénig dhèwèké.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Carpentier, Pieter de
Hendrik Brouwer (lair antara tanggal 24 Maret-18 Juli 1581-Valdivia, Amérika Kidul, 7 Agustus 1643) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 8. Dhèwèké maréntah antara taun 1632 – 1636.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Brouwer, Hendrik
Panjelajah Walanda
Antonio van Diemen (Culemborg, 1593 - Batavia, 19 April 1645), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 9. Dhèwèké maréntah antara taun 1636 – 1645.

Van Diemen déning wong Walanda dibanggakaké dadi Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing paling hebat kapindho. 'Yasa-yasa'né antarané:
 1636 - 1638, numpes pambrontakan ing Maluku
 1638, perang nglawan wong Portugis ing Sri Lanka lan Malaka
 1639, gencatan sanjata ing Banten, menang ing Sri Lanka
 1641, ngrebut Malaka saka wong Portugis
 1644, menangan ing Sri Lanka lan Kamboja

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1593
Pati 1645
Diemen, Antonio van
Laurens Reael  (Amsterdam, 22 Oktober 1583 – idem, 
1637), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping telu. Dhèwèké 
maréntah antara taun 1615 – 1619.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Reael, Laurens
Cornelis van der Lijn (Alkmaar, 1608 - idem, 1668), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 10. Dhèwèké maréntah antara taun 1645 – 1650.

Van der Lijn déning  wong Jawa diwènèhi parab "sang Kapten Dhuwur", amarga wongé dhuwur.

Sawisé masa tugasé entèk, dhèwèké mulih menyang kutha kalairané; Alkmaar. Ana ing kana dhèwèké dadi walikutha nganti tilar donya taun 1668.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lijn, Cornelis van der
Kalairan 1608
Joan Maetsuycker (Amsterdam, 14 Oktober 1606 - Batavia, 24 Januari 1678) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 12. Dhèwèké maréntah antara taun 1653 – 1678.

Béda karo akèh Gubernur-Jendral liyané, Maetsuycker agamané Katulik.

'Yasa'-'yasa' Maetsuyker:
 Wewengkon Kompeni ing Malabar lan Ceylon diambakaké
 Makassar dibedhah
 Sumatra Kulon dibedhah
 Ekspedhisi sing kapisan menyang Mataram

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Maetsuycker, Joan
Lair 1606
Cornelis Janszoon Speelman (Rotterdam, 3 Maret 1628 - Batavia, 11 Januari 1684), iku Gubernur-Jendral Indhiya Nèderlan sing kaping 14. Dhèwèké maréntah antara taun 1681 – 1684.

Speelman dadi misuwur amarga bisa ngrebut Surabaya saka Mataram lan Trunajaya.

Uga delengen 
 Pratélan Penguasa Indhiya Nèderlan

Kalairan 1628
Pati 1684
Willem van Outhoorn (Larike, Ambon, 4 Mèi 1635-Batavia, 27 November 1720), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 16. Dhèwèké maréntah antara taun 1691 – 1704.

Van Outhoorn dikenang dadi wong Gubernur-Jendral sing seneng korupsi. Anggota kulawargané uga diwèhi panggonan sing apik-apik.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Kalairan 1635
Pati 1720
Outhoorn, Willem van
Hendrick Zwaardecroon Rotterdam, 26 Januari 1667 - Batavia, 12 Agustus 1728), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 20. Dhèwèké maréntah antara taun 1718 – 1725.

Dhèwèké lunga menyang Nuswantara ing taun 1684, numpang kapal Purmer.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1667
Pati 1728
Zwaardecroon
Abraham van Riebeeck (Afrika Kidul, 18 Oktober 1653 - Batavia, 17 November 1713) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 18. Dhèwèké maréntah antara taun 1709 – 1713.

Van Riebeeck bisa dianggep sing miwit kebon kopi ing Jawa Kulon.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Riebeeck, Abraham
Lair 1653
Mattheus de Haan (Dordrecht, 1663 - Batavia, 1 Juni 1729), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 21. Dhèwèké maréntah antara taun 1725 – 1729.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1663
Diederik Durven (Delft, 1676 - Walanda, 26 Fèbruari 1740), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 22. Dhèwèké 
maréntah antara taun 1729 – 1732.

Durven sawisé mulih saka Batavia menyang Walanda ing taun 1732, nuntut Kompeni ing pangadilan, amarga dianggep ngrugèkaké awaké. Angingi VOC ngundhur-undhur prosesé nganti  Durven tilar donya ing taun 1740.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Kalairan 1676
Adriaan Valckenier (Amsterdam, 6 Juni 1695 - Batavia, 20 Juni 1751) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 25. Dhèwèké maréntah antara taun 1737 – 1741.

Valckenier déning Kompeni disalahaké sing marahi patèn-patènan masal wong Tionghoa (Cina) ing Batavia. Mulané sawisé dhèwèke ora njabat manèh, dhèwèké ditangkep nalika ana ing Afrika Kidul. Dhèwèké digawa bali menyang Batavia. Ana ing kana dhèwèké tilar donya sawisé mèh 10 taun.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Panguwasa Hindhia-Walanda
Abraham Patras (Grenoble, Perancis, 22 Mèi 1671 - Batavia, 3 Mèi 1737) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 24. Dhèwèké maréntah antara taun 1735 – 1737.

Wong tuwa Abraham Patras asalé saka Prancis, Dhèwèké uga lair ing kana. Kabèh padha ngungsi menyang Walanda sawisé Edik Nantes dijabel. Amarga kaum Huguenot, mulané Patras sakulawarga ngungsi menyang Walanda.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Panguwasa Hindhia-Walanda
Kalairan 1671
Gustaaf Willem baron van Imhoff (Leer, Jerman 8 Agustus 1705 - Batavia, 1 November 1750), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 27. Dhèwèké maréntah antara taun 1743 – 1750.

Van Imhoff iku ditepangi amarga sing marahi pecahé karaton Mataram II dadi Surakarta lan Yogyakarta.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda
Reinier de Klerk (Middelburg, 1710 - Molenvliet, Batavia, 1 September 1780) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 31. Dhèwèké maréntah antara taun 1777 – 1780.

Reinier de Klerk iku yasané ngadegaké Museum Gajah ing taun 1778. Nalika iku  musiyum iki jenengé Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen. Saliyané iku, dalemé, villa Molenvliet, sawisé séda didadèkaké gedhong Arsip Nasional.

Mula Reinier de Klerk bisa diarani salah siji Gubernur-Jendral sing ana yasané kanggo Indonesia.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda
Jan Willem Janssens (Nijmegen, 12 Oktober 1762 - Den Haag, 23 Mèi 1838) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 37. Dhèwèké maréntah ing taun 1811.

Dhèwèké nggantèni Herman Willem Daendels ing kondhisi genting. Prajurit tinggalan Daendels akèh sing ora baud perang. Mulané dhèwèké gampang dikalahaké Inggris. Inggris meksa dhèwèké nyerah lan Janssens mula nyerah. Dhèwèké mènèhaké kakuwasané  ing Tanah Jawa marang Thomas Stamford Raffles ing Kapitulasi Tuntang taun 1811.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Janssens, Jan Willem
Gilbert Elliot-Murray-Kynynmond, 1st Earl of Minto utawa Lord Minto (1751 - 21 Juni 1814) iku siji politikus lan diplomat Inggris.

Dhèwèké tau dadi Gubernur-Jendral India saka taun 1806 - 1813. Ing taun 1811 dhèwèké tau dadi Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sedèlok, sadurungé kakuwasan diserahaké marang Raffles.

Uga delengen 
 Daftar Panguwasa Hindhia-Walanda

Minto, Lord
John Fendall iku pejabat Inggris sing diserahi tugas kanggo transisi masa panjajahan Inggris menyang Walanda manèh sawisé Konggrès Wina ing taun 1816.

Fendall iku dadi kreteg masa papréntahan Raffles karo G.A.G.Ph. Baron van der Capellen.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Pemimpin Inggris
Fendall, John
Mr. Godert Alexander Gerard Philip Baron van der Capellen (Utrecht, 15 Dhésèmber 1778 – De Bilt, Utrecht, 10 April 1848) iku Panguwasa Hindhia-Walanda sing kapisan maréntah ing Hindhia sawisé dikuwasani déning Inggris pirang taun suwéné. Ing Konggrès Wina, marang Walanda diwèhaké balik Hindhia-Walanda.

Van der Capellen, maréntah antara tanggal 19 Agustus 1816 – 1 Januari 1826. Dhèwèké iku Gubernur-Jendral sing kaping 41.

Van der Capellen nalik maréntah gawéyané akèh. Dhèwèké ngendhegaké pambayaran séwa lemah ing tlatah Negara Agung Mataram II, dadi dhèwèké kudu ngadhepi pambrontakan Pangeran Dipanagara ing Perang Dipanagara antara taun 1825 – 1830.

Saliyané iku monopoli dagang bumbon crakèn ing Maluku sapérangan dibusak.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Capellen, G.A.G.Ph. Baron van der
Leonard Pierre Joseph Burggraaf du Bus de Gisignies (Kastil Dottignies, Flandria-Barat, Bèlgi, 1 Maret 1780 – Antwerpen, 31 Mèi 1849), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 42. Dhèwèké maréntah antara taun 1826 – 1830.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Burggraaf du Bus de Gisignies, L.P.J.
Graaf Johannes van den Bosch (Herwijne, 1 Fèbruari 1780 – Den Haag, 28 Januari 1844) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda kang kaping 43. Dhèwèké maréntah antara taun 1830 – 1834.

Johannes graaf van den Bosch maréntah antara taun 1830 – 1834. Ing mangsa pamaréntahané Tadur Peksa (Cultuurstelsel) wiwit diréalisasi, sebab sadurungé mung wujud konsèp kang digawé kanggo nambah kas pamaréntah kolonial lan nagara indhuk Walanda kang kentèkan dana amarga paprangan ing Éropah lan ing laladan koloni (mligi ing Jawa lan Pulo Sumatra).

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Bosch, Graaf J. van den
Jan Jacob Rochussen (Etten, 23 Oktober 1797 – Den Haag, 21 Januari 1871) iku Gubernur-Jendral Indhiya Nèderlan sing kaping 49. Dhèwèké maréntah antara taun 1845 – 1851.

Rikala papréntahan Rochussen, pamaréntah Indhiya Nèderlan ngirim ekspedhisi menyang Bali, Palembang, Bangka, Sulawesi Kidul lan liya-liyané.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Indhiya Nèderlan

Gubernur-Jèndral Indhiya Nèderlan
Mr. Albertus Jacobus Duijmaer van Twist lair ing Deventer tanggal 20 Fèbruari 1809, putrané profesor ing Groningen kang gadhah jeneng kang padha karo garwané Judith van Lochem.

Duijmaer van Twist iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda kang kaping 50. Dhèwèké maréntah antara taun 1851 – 1856.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Gubernur-Jèndral Hindhia-Walanda
Lair 1809
Mr. James Loudon (Den Haag, 8 Juni 1824 – idem 31 Juni 1900), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing kaping 54. Dhèwèké maréntah antara taun 1872 – 1875.

Loudon iku putrané siji priyayi Inggris sing rawuh ing Hindhia-Walanda nalika diparéntah déning Raffles. Anging nalika wong Walanda teka manèh, dhèwèké lumebu warganagara Walanda lan banjur ngepalani siji pabrik gula.

Loudon iku Gubernur-Jendral sing wigati amarga dhèwèké réorganisasi kukum, antara kukum kanggo wong Éropah lan wong pribumi. Saliyané iku dhèwèké uga sing miwiti pandhidhikan kanggo wong-wong pribumi. Anging dhèwèké uga sing miwiti Perang Acèh.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1824
Mr. Johan Wilhelm van Lansberge (Santa Fé de Bogota, Kolombia, 16 November 1830 – Mentone, 17 Dhésèmber 1903), iku Gubernur-Jendral Indhiya Nèderlan sing kaping 55. Dhèwèké maréntah antara taun 1875 – 1881.

Nalika dhèwèké lair, bapané iku Gubernur Suriname.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Indhiya Nèderlan

Lair 1830
Pati 1903
Frederik 's Jacob (Den Haag, 25 Fèbruari 1822-Utrecht, 3 April 1901) iku sewong Gubernur-Jendral Indhiya Nèderlan.

Dhèwèké maréntah saka tanggal 12 April 1881 nganti tanggal 20 Januari 1884.

Mangsa pamaréntahané antarané ditandhani déning bancana ngalam, mligi njeblugé Gunung Krakatau ing tanggal 27 Agustus 1883. Kadadéan ini niwasaké 36.000 jiwa.

Yasa-yasané antarané iku olèhé ngambakaké jaringan rel sepur lan nepangaké telepon ing Indhiya Nèderlan.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Indhiya Nèderlan

Lair 1822
Mr. Cornelis Pijnacker Hordijk (Tiel, 13 April 1847-Haarlem, 3 September 1908) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda.

Dhèwèké maréntah wiwit tanggal 29 September 1888-17 Oktober 1893.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1847
Jonkheer Carel Herman Aart van der Wijck (Ambon, 29 Maret 1840-Baarn, 8 Juli 1914) iku Gubernur-Jéndral Indhiya Nèderlan.

Dhèwèké diangkat dadi Gubernur-Jéndral déning Ratu Emma ing tanggal 15 Juni 1893. Dhèwèké banjur wiwit maréntah antara tanggal 17 Oktober 1893 nganti tanggal 3 Oktober 1899.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Indhiya Nèderlan

Lair 1843
Otto van Rees (Culemborg, 4 Januari 1823-Arnhem, 10 Maret 1892), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda.

Dhèwèké maréntah antara tanggal 11 April 1884-29 September 1888.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1823
Willem Rooseboom (Amsterdam, 9 Maret 1843-Den Haag, 6 Maret 1920) iku Gubernur-Jéndral Indhiya Nèderlan.

Dhèwèké wiwit maréntah antara tanggal 3 Oktober 1899 nganti tanggal 1 Oktober 1904.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Indhiya Nèderlan

Lair 1843
Johannes Benedictus van Heutsz (Coevorden, 3 Fèbruari 1851-Montreux, 10 Juli 1924) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda

Dhèwèké maréntah antara tanggal 1 Oktober 1904 nganti 18 Dhésèmber 1909.

Van Heutsz dadi misuwur amarga perané ing Perang Acèh. Dhèwèké sing diréwangi Snouck Hurgronje bisa ngalahaké para pejuang Acèh.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1851
Mr. Dr. Dirk Fock (Wijk bij Duurstede, 19 Juni 1858-Den Haag, 17 Oktober 1941) iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda.

Dhèwèké maréntah antara tanggal 24 Maret 1921 nganti 6 September 1926. Sadurungé maréntah ing Hindhia-Walanda, dhèwèké sempet dadi Gubernur ing Suriname saka taun 1908 nganti 1911.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Lair 1858
Andries Cornelis Dirk de Graeff (Den Haag, 7 Agustus 1872-idem 24 April 1957), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda.

Dhèwèké maréntah antara tanggal 7 September 1926 nganti 11 September 1931.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Graeff, ACD
Lair 1872
Jonkheer Mr. Bonifacius Cornelis de Jonge, (Den Haag, 22 Januari 1875-Zeist, 24 Juni 1958), iku Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda sing maréntah antara tanggal 12 September 1931 nganti 16 September 1936.

De Jonge iku sawijing kaum bangsawan sing kapéngin sawijining papréntahan sing kuwat ing Walanda lan Hindhia-Walanda. Sawijing ukarané sing misuwur iku: "Awaké dhéwé wis ing Hindhia 300 taun suwéné, awaké dhéwé mesthi kudu bisa ing kéné 300 taun manèh!"

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Jonge, BC
Lair 1875
Alexander Willem Frederik Idenburg (Rotterdam, 23 Juli 1861-Den Haag, 28 Fèbruari 1935) iku siji Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda.

Dhèwèké njabat saka tanggal 18 Dhésèmber 1909 nganti tanggal 21 Maret 1916.

Sadurungé dadi Gubernur-Jendral Hindhia-Walanda, Idenburg tau dadi Gubernur Suriname, saka taun 1905-1908.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Idenburg
Lair 1861
Antonius Hermanus Johannes (Tony) Lovink (Den Haag, 12 Juli 1902-Ottawa (Kanada), 27 Maret 1995), iku Panguwasa pungkasanr Walanda ing Hindhia-Walanda. Anging pangkaté iku Komisaris Dhuwur (Hoge Commissaris).

Dhèwèké ngganti L.J.M. Beel dadi wakilé pamaréntah Walanda ing Hindhia-Walanda (Hoge Vertegenwoordiger van de Kroon in Nederlands-Indië). Lovink njabat saka sasi Mèi 1949 nganti tanggal 27 December 1949, dina kadaulatan Indonesia diakoni déning Walanda.

Uga delengen 
 Pratélan Panguwasa Hindhia-Walanda

Panguwasa Hindhia-Walanda
Lair 1902
Paguyuban Nagara-Nagara Asia Kidul Wétan (, dicekak dadi ASEAN) yaiku paguyuban nagarantara ing Asia Kidul Wétan. ASEAN dipunadegaken ing tanggal 8 Agustus 1967 ing Bangkok mawi Paklaring Bangkok. Ancasing ASEAN punika ngiyataken kerja sama régional. Negari anggota ASEAN ngawontenaken rapat umum saben sasi November.
ASEAN nyakup wewengkon dharatan ingkang wiyaripun 4.46 yuta km² utawi watawis 3% saking total jembaripun dharatan ing Bumi, lan gadhah populasi watawis 600 yuta orang utawi 8.8% total populasi donya. Jembar tlatah seganten ASEAN tikel tiga saking jembaripun wewengkon dharatan. Ing taun 2010, kombinasi nominal GDP ASEAN sampun tuwuh ngantos 1,8 Triliun Dolar AS. Manawi ASEAN sampun dados entitas tunggal, ASEAN lajeng gadhah ékonomi paling ageng kasanga sasampunipun Amérikah Sarékat, Cina, Jepang, Jerman, Prancis, Brasil, Inggris, lan Italia.

Prinsip Utama ASEAN 
Prinsip-prinsip utama ASEAN inggih punika:
 Ngurmati kamardikan, kadhaulatan, kesamaan, integritas wewengkon nasional, lan identitas nasional saben nagari
 Hak saben nagari mimpin kawontenan nasional bébas saking campur tangan, subversif utawi koersi pihak sanès
 Boten nyampuri urusan lebet nagari nagari anggota
 Ngrampungi prabélan utawi pasulayan kanthi cara damai
 Nulak pangginaan kakiyatan ageng / mbebayani
 Nyambut damel sesarengan sesami anggota

Anggota ASEAN 
ASEAN sapunika gadhah 10 anggota nagari ing Asia Kidul-Wétan inggih punika:

Perbandingan kaliyan blok/nagara sanès 

Salebeting taun 2003. Sian kanggé aji paling ageng, ijem kanggé paling alit, ing antawisipun blok ingkang dipunbandhingaken.
Sumber: CIA World Factbook 2004, IMF WEO Database
1 Anggota NAFTA

Status ékonomi 
Tabel PDB miturut PPP, dipunwedalaken déning IMF ing wulan September 2004.

Nami ASEAN ing basa-basa Asia Kidul Wétan 
 Basa Indonesia: Perhimpunan Bangsa-Bangsa Asia Tenggara (dipun-ginakaken ing Indonésia)
 Basa Jawa: Paguyuban Bangsa-Bangsa Asia Kidul-Wétan (dipun-ginakaken ing Indonésia)
 Basa Sundha: Paguyuban Bangsa-Bangsa Asia Kidul-Wétan (dipun-ginakaken ing Indonésia)
 Basa Melayu: Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara (dipun-ginakaken ing Malaysia, Singapura, lan Brunei Darussalam)
 Basa Tionghoa: 东南亚洲国家的协会 / 東南亞國家聯盟 (dipun-ginakaken ing Singapura lan Malaysia)
 Basa Inggris: Association of Southeast Asia Nations (dipun-ginakaken ing Singapura lan Filipina)
 Basa Thai: สมาคมแห่งประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ / อาเซียน (dipun-ginakaken ing Thailand)
 Basa Vietnam: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (dipun-ginakaken ing Vietnam)
 Basa Tagalog: Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya (dipun-ginakaken ing Filipina)
 Basa Laos: ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ (dipun-ginakaken ing Laos)
 Basa Burma/Myanmar: အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင် (dipun-ginakaken ing Myanmar)
 Basa Khmer: សមាគមន៏ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ (dipun-ginakaken ing Kamboja)
 Basa Tamil: ஆசியான (dipun-ginakaken ing Singapura lan Malaysia)
 Basa Tetun: Asosiasun ba Nasaun Sudeste Aziátiku (dipun-ginakaken ing Timor Leste)

Pranala njawi 
 ASEAN
 ASEAN News Network
 ASEAN Blog 

Asia
ASEAN
Organisasi internasional
Alkoholisme iku lelara kecandhuwan ing alkohol. Dadi wong sing senengané ngombé-ngombé lan minum-minum minuman keras nganti mendhem, diarani ngidhep lelara iki.

Wong sing ngidhep alkoholisme iku rawan kena lelara lever, ginjel lan pankreas.

Bibiliografi 
 Berry, Ralph E.; Boland James P. The Economic Cost of Alcohol Abuse The Free Press, New York, 1977 ISBN 0-02-903080-3
 Royce, James E. and Scratchley, David Alcoholism and Other Drug Problems Free Press, March 1996 ISBN 0-684-82314-4 ISBN 978-0-684-82314-0
 Valliant, George E., The Natural History of Alcoholism Revisited, Harvard University Press, May 1995 ISBN 0-674-60378-8 ISBN 978-0-674-60378-3
 Pence, Gregory, "Kant on Whether Alcoholism is a Disease," Ch. 2, The Elements of Bioethics, McGraw-Hill Books, 2007 ISBN 0-473-13277-2.
 Milam, Dr. James R. and Ketcham, Katherine Under The Influence: A Guide to the Myths and Realities of Alcoholism.'' Bantam, 1983, ISBN 0-553-27487-2
 Warren Thompson, MD, FACP. “Alcoholism.” Emedicine.com, June 6, 2007. Retrieved 2007-09-02.
 Etiology and Natural History of Alcoholism . National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism.

be-x-ol`:Алькагалізм

Manungsa
Alkohol
Mangga, milih artikel ingkang kersa dipunwaos panjenengan:
Laos (bumbu)
Laos (nagara)
Purwadadi iku kutha krajan kabupatèn Grobogan ing provinsi Jawa Tengah. Kutha iki ana ning persimpangan saka kuta-kutha liyané, Semarang ning sisih kulon, Blora ning sisih wétan, Sala ning sisih kidul, Pati ning sisih lor lan Demak lan Kudus ning sisih lor-kulan

Uga delengen 
Kacamatan Purwadadi ing Kabupatèn Grobogan
Kabupatèn Grobogan

Pranala njaba 
 Situs boten Resmi 
 Forum boten Resmi 

Kabupatèn Grobogan
Pratélan iki pratélan pilihan cilik santo kang didaftar ing ngisor iki miturut urutan abjad nganggo jeneng baptis. Anging yèn perlu uga miturut jeneng marga, papan utawa atribut liyané. Wikipedia uga nduwé kalèndher santo kang miturut tanggal dimèngeti.

Ana punjul 10.000 santo lan priyayi kang diberkati ing agama Katulik Roma. Ing agama Ortodoks Wétan lan Orièntal luwih akèh manèh.

Perlu diwèhi cathetan yèn Gréja Anglikan ora kanonisasi santo, anging ana pirang santo tradhisional kang gadhah gelar iki. Ing pratélan iki uga kalebu kabèh santo saka Book of common prayer 1662, lan Donga Umum 2000.

Pratélan

A-H

I-N

O-Z

Cathetan 
1 Santo iki wis diumumaké dadi "non-sajarah" déning gréja tartamtu. 
2 St George uga diarani sajeroning Book saka Common Prayer (Buku Donga Umum) Inggris saka taun 1662, lan Donga Umum 2000. Anging, Gréja Anglikan wis mbusak jenengé.
3 pèngetan Anglikan iku "Mikhael lan kabèh Malékat".
4 Donga Umum nduwé "Komémorasi".

Uga delengen 
 kalender santo
 Dhoktor gréja
 Santo pelindung
 Simon Templar

Pranala njaba 
 Catholic Online list of Saits
 Catholic Forum patron Saint index
 On the Canonizations of John Paul II 
 Church saka England Common Worship calendar
Habitat (saking basa Latin ingkang tegesipun manggèni) punika papan ing pundi satunggaling spésies gesang kaliyan kembang-biak. Dhasaripun, habitat punika lingkungan—paling boten lingkungan fisikipun & mdash; ing saubengipun populasi satunggaling spésies ingkang gadhah prabawa saha dipuntrapaken déning spésies punika.

Awalipun miturut Clements & Shelford (1939), habitat punika lingkungan fisik ingkang wonten saubengipun spésies, utawi populasi spésies, utawi kelompok spésies, utawi komunitas.

Ing ngèlmu ékologi, manawi ing satunggaling papan wonten pinten-pinten spésies ingkang gesang sami-sami (dados bagi-bagi habitat ingkang sami) mila habitat punika dipunwasani biotop

Bioma punika satunggaling kelompok tetuwuhan utawi sato kéwan ingkang manggèn ing satunggiling habitat ing satunggiling lokasi géografis.

Réferènsi 
Clements, Frederic E., and Victor E. Shelford. 1939. Bio-ecology. New York: John Wiley & Sons. 425 kaca.

 

cs:Areál (biologie)
Iwak (Basa krama: ulam lan Kawi: mina) iku sawijining kéwan kang urip ing banyu. Iwak ambegan mawa angsang lan kalebu kéwan getih anyep (poikilotermik).
 Iwak kalebu klompok vèrtebrata kang paling anéka warna, kanthi gunggung spésies punjul 27,000 ing saindhenging donya. Sacara taksonomi, iwak kagolong klompok paraphyletic kang gayutan kakrabatané isih dadi pasulayan; racaké iwak dipérang dadi iwak tanpa wang (kelas Agnatha, 75 spésies kalebu lamprey lan iwak hag), iwak mawa balung enom (kelas Chondrichthyes, 800 spésies kalebu iwak yu lan iwak epé), lan sisané kagolong iwak mawa balung atos (kelas Osteichthyes). 
Iwak duwé warna-warna ukuran, wiwit saka iwak geger lintang kang ukurané 14 mèter (45 ft) nganti stout infantfish kang mung ukuran 7 mm (kira-kira 1/4 inci). Ana sawetara kéwan banyu kang kerep dianggep "iwak", kaya déné iwak lodan, iwak sotong lan iwak dhuyung, kang sabeneré ora kagolong iwak.

Klasifikasi 
Iwak iku kalebu parafiletik: iki tegesé, saben kelas kang ngamot kabèh iwak bakal nyakup uga tetrapoda kang dudu iwak. Saka dhasar iki, panglompokan kaya Kelas Pisces, kaya déné ing mangsa kapungkur, ora layak dipigunakaké manèh.

Ing ngisor iki unit-unit kang nyaakup kabèh vertebrata kang biyasa karan iwak:

 Subkelas Pteraspidomorphi (iwak tanpa wang primitif)
 Kelas Thelodonti
 Kelas Anaspida
 (ora duwé status) Cephalaspidomorphi (iwak tanpa wang primitif)
 (ora duwé status) Hyperoartia
 Petromyzontidae (lamprey)
 Kelas Galeaspida
 Kelas Pituriaspida
 Kelas Osteostraci
 Infrafilum Gnathostomata (vertebrata mawa wang)
 Kelas Placodermi (iwak mawa tamèng, cures)
 Kelas Chondrichthyes (iwak mawa balung enom: iwak yu, iwak epé)
 Kelas Acanthodii (iwak yu mawa eri, cures)
 Superkelas Osteichthyes (iwak mawa balung sajati: nyakup mèh kabèh iwak wigati mangsa saiki)
 Kelas Actinopterygii (iwak mawa kèpèt kipas)
 Kelas Sarcopterygii (iwak mawa kèpèt daging/iwak mawa kèpèt cuping)
 Subkelas Coelacanthimorpha (coelacanth)
 Subkelas Dipnoi (iwak paru)

Uga delengen 
 Lele

Rujukan 

Sato kéwan
Kéwan ingon-ingon
Iwak lélé, iku sajinising iwak loh. Lélé awake dawa lan lunyu.

Jeneng-jeneng lélé ing Nusantara 
Ing bumi Nusantara, iwak lélé nduwé akèh jeneng-jeneng tlatah, ing antarané: ikan kalang (Sumatra Kulon), ikan maut (Gayo lan Acèh), ikan pintet (Kalimantan Kidul), ikan keling (Makassar), ikan cepi (Sulawesi Kidul), utawa ikan keli (Malaysia).

Banjur ing nagara liya diarani mali (Afrika), plamond (Thailand), gura magura (Srilangka), ナマズ (Jepang) dan 鲇形目 (Cina). Ing basa Inggris uga diarani catfish, siluroid, mudfish lan walking catfish.

Habitat 

Iwak lélé ora tau tinemu ing banyu payo utawa banyu asin, kejaba iwak lélé sagara. Habitaté ana ing kali sing iliné alon, rawa, tlaga, wadhuk, lan sawah sing kekum banyu. Malahan iwak lélé bisa urip ing banyu sing reged, contoné ing pacerèn, got-got lan selokan pambuwangan.

Iwak lélé asifat nocturnal, ya iku aktif obah golèk pangan yèn bengi. Yèn awan, iwak lélé namun meneng waé lan ndelik ing papan sing peteng-peteng. Ing ngalam iwak lélé mijah ing mangsa rendheng.

Kagunan 
Lélé dikembangbiakaké ing Indonésia kanggo konsumsi lan uga kanggo njaga kwalitèt banyu sing kacemar. Kerep lélé didokok ing papan sing reged-reged amarga bisa ngilangi reregedan. Anging lélé sing didokok ing papan sing reged-reged, kudu diberok dhisik sadurungé siyap dikonsumsi manungsa. Diberok iku tegesé diresiki nganggo banyu mili.

Sok-sokan lélé uga didokok ing sesawahan kanggo mangan ama-ama sing ana ing kono.

Jinis-jinis kang dibudidaya 
 Clarias batrachus, uga diarani lélé jawa (Jawa), iwak kalang (Sumatra Kulon), iwak maut (Sumatra Lor), lan iwak pintet (Kalimantan Kidul).
 Clarias teysmani, uga diarani lélé Kembang (Sundha), kalang putih (Sumatra Kulon).
 Clarias melanoderma, uga diarani ikan duri (Sumatra Kidul), wais (Jawa Tengah), wiru (Sundha).
 Clarias nieuhofi, uga diarani iwak lindi (Jawa), iwak limbat (Sumatra Kulon), iwak kaleh (Kalimantan Kidul).
 Clarias loiacanthus, uga diarani iwak keli (Sumatra Kulon), iwak penang (Kalimantan Wétan).
 Clarias gariepinus, uga diarani lélé dhumbo, King cat fish, asalé saka Afrika.

Uga delengen 
 Pratélan iwak
 Iwak
 Pecel lele

Pranala njaba 
 Prakawa iwak lélé saka IPTEK. Salah sijining sumber artikel iki. 

Iwak
Ambegan sarana angsang
Vladimir Vladimirovich Putin (Влади́мир Влади́мирович Пу́тин, 07.10.1952-26.10.2023) punika Présidhèn Ruslan wiwit taun 2000 ngantos taun 2008. Lajeng ing taun 2012 Putin kapilih malih dados présidhèn. Piyambakipun lair ing Leningrad ing tanggal 7 Oktober 1952. Sadèrèngipun dados Présidhèn Ruslan, Putin naté nyambut damel kanggé KGB lajeng FSB, dines intelijèn Ruslan. Piyambakipun ugi naté dados pangacara. Piyambakipun ugi anggota Gréja Ortodoks Ruslan. Vladimir Putin punika émah-émah saha gadhah kalih putra.

Biografi 
Vladimir Vladimirovich Putin lair ing tanggal 7 Oktober 1952 ing St Petersburg kang nalika mangsa iku misuwur kanthi sebatan nama Leningrad. Panjenengané dadi  anak tunggal amarga kaloro saduluré tilar donya ing mangsa isih cilik, kapisanan nalika lair lan yang kaloro dipteri. Vladimir ngakoni papréntahan Kuminis, Panjenengané  uga baptis lan di dasarake kapercayan Greja Ortodoks. Ing mangsa enom panjenengané, asring diparapi Putka. Bapak, Vladimir Spiridonovich Putin, njabat dadai karyawan borongan ing sawijining pabrik lan tilar donya ing sasi Agustus 1999. Lan biyung Maria Ivanovna Putina, tilar donya 6 sasi sadurungé

Putin baud dhateng ing basa Jerman.

Lair 1952
Présidhèn Ruslan
Loh saka basa Jawa Kuna, lwah, tegesé kali utawa ing tataran krama: lèpèn. Nanging yèn tembung loh digunakaké, lumrahé sing dikarepaké iku "iwak loh" utawa iwak sing uripé ing banyu tawa utawa banyu sing ora asin.  Conto iwak loh iku antarané: lélé, guramèh utawa iwak mas.

Tembung loh uga duwé makna subur (amarga akèh banyuné) kaya kacetha ing ukara 'loh-jinawi' sing tegesé subur banget.

Kajaba iku tembung "loh" uga kerep kanggo ngarani toponimi ing tlatah Jawa Kulon, mligi cedhak Cerbon lan Dermayu, contoné Kacamatan Lohbener, ing Kabupatèn Indramayu.

Toponimi
Basa Inggris iku basa Jermanik Kulon, sing asalé saka Inggris. Basa ini sawijining kombinasi saka pirang basa lokal sing ditrapaké déning wong-wong Nurwègen, Dhénemarken, Saxon lan Angel saka abad kaping 6 nganti 10. Banjur ing taun 1066, Inggris dibedhah déning William the Conqueror, sang panakluk saka Normandia, Prancis Lor. Mula sabanjuré basa Inggris kena prabawa intènsif basa Latin lan basa Prancis. Saka kabèh kosakata basa Inggris modhèren, diperkirakaké kurangluwih 50 % asalé saka basa Prancis lan Latin.

Sajarah Basa Inggris 
Perkembangan basa Inggris lumrahé dibagi dadi telung mangsa:
 Basa Inggris Kuna utawa basa Anglo-Saxon, 700 – 1066
 Basa Inggris Tengahan, antara 1066 – 1500
 Basa Inggris Anyar, wiwit abad kaping 16

Basa – basa kerabat 
Basa Inggris kagolong kulawarga basa Jermanik, lan mligi saka cabang Jermanik Wétan. Kerabaté sing paling cedhak iku basa Frisia. Saliyané iku basa Walanda (lan uga basa Jerman ngisor liyané) uga isih cedhak. Basa Jerman (Basa Jerman dhuwur) rada luwih adoh manèh.

Anging saka kabèh basa Jermanik, basa Inggris iku basa sing liya dhéwé tatabasa lan kosakatané.

Status Basa 
Basa Inggris iku basa pratama ing Amérikah Sarékat, Australia, Bahama, Barbados, Bermuda, Karajan Manunggal, Guyana, Jamaika, Niu Selan, Antigua, Saint Kitts dan Nevis lan Trinidad lan Tobago.

Saliyané iku basa Inggris uga salah sijining Basa resmi ing akèh nagara liyané ing donya. Antara liya ing Afrika Kidul, Belize, Kanada, Filipina, Hong Kong, Irlandia, Singapura lan sabanjuré

Ing donya basa Inggris iku basa kaping loro sing pratama disinaoni. Basa Inggris bisa nyebar amarga déning prabawa pulitik lan imperialisme Inggris banjur Karajan Manunggal ing donya. Salah sijining paribasa Inggris jaman mbiyèn bab karajan Inggris sing diarani Kakaisaran Karajan Manunggal (British Empire) iku ya papan sing “Srengéngéné ora tau sumurup” (“where the sun never sets”).

Uga pirsanana 
 Sastra Inggris
 Sastra Inggris Kuna

Pranala njaba 
 Re-Romanization of English
 More than 20000 English words recorded by a native speaker

 
Inggris
Inggris
Inggris
Inggris
Adem Sari iku sajinising jamu sing jaré dienggo nambani panyakit panas njero (basa Indonesia: panas dalam). Jamu iki uga dienggo nambani gomen karo sariawan. Wong sing lagi serak-serak guluné amarga arep pilek racaké uga bisa mari yèn ngombé jamu iki.

Jamu iki misuwur amarga olèhé ngombé nganggo wédhang banyu anyep karo jamuné kudu diudak ping 18.

Akèh wong ing Tanah Jawa sing seneng Adem Sari, anging ya ana sing kurang cocog.

Ombèn-ombèn
Jungkat, suri, serat (krama), utawa pethat (krama inggil) ya iku piranti dienggo ngurusi rambut. Piranti iki wujudé pipih nganggo inggik-inggik dawa. Jungkat iku wis ditepangi wong kurang luwih 5.000 taun kapungkur ing Pèrsi (Iran). Akèh sing ngarani yèn jungkat digawa bangsa Indo-Éropah.

Kagunan Jungkat 
Njaga rambut dawa ben ora berantakan.
Penghias rambut.
Mpertahanke kippa ing panggone.
Misahke serat-serat kapas saka biji karo kotoran liyané.
 Piranti musik :)

Bausastra Jawa
Maria Magdalena utawa Maria saka Magdala iku sawijining wong wadon sing dibébasaké déning Gusti Yesus saka roh ala (Lukas: 8:2]]. Dhèwèké dadi saksi sédané Gusti Yesus ing kayu salib (Matius: 27:55 lan Yohanes: 19:25). Miturut Injil dhèwèké uga wong sing pratama ketemu Gusti Yesus nalika wis bangkit saka maut.

Maria Magdalena péstané diriyayakaké ing tanggal 22 Juli.

Santo