AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Alelopati saka basa Yunani, allelon kang ateges siji lan sijiné lan pathos ateges lelara  Alelopati ateges minagka sawijining fenoména alam kang organsmené mrodhuksi sawijining senyawa biomolekul (kang diarani alelokmia) tekan lingkunagna lan senyawa mau mrabawani ngembakane lan modhote organisme liyané ing kiwa-tengené. Sapérangan alelopati kedadeyan ing tuwuhan lan bisa njalari tuwuhan ing kiwa-tengené kang ngasilaké alelopati ora bisa urip utawa mati. Tuladhané tuwuhan alelopati ya iku Ekaliptus (Eucalyptus spp.
Kedadeyan iki ditindakake kanggo menangake kompetisi nutrisi karo tuwuhan liya kang béda jenise utawa spésies. Mula, alelopati bisa diaplikasekake minangka pembasmi gulma mula bisa ngurangi panggunaan herbisida sintetik kang bebayani tumrap lingkungan. Tuladha alelopati ing ékosistem banyu ya iku ing sapérangan dinoflagelata bisa ngasilaké senyawa alelokimia kang grugekake fitoplankton, iwank, lan kéwan laut liyané.

Sajarah 
Reaksi alelopati wis tinemu déning Bapak Botani, Theophrastus, kwit taun 300 SM.  Dhèwèké nulisaké buncis kang bisa matèni populasi gulma ing kiwa-tengené. Ing taun 1 sawisé Masehi, sawijining  winasis lan naturalis Roma kang jenenge Gaius Plinius Secundus nulis kepriye bagaiman buncis lan jelai kang bisa ngobongake  tegalan.  saliyané iku,  dhèwèké uga kandha manawa wit Walnut asipat toksik (beracun) tumrap tuwuhan liyané. taun 1832, Augustin Pyramus De Candolle, seorang ahli botani lan naturalis kandha yèn lemah bisa lara amarga senyawa kimia kang ditokke saka déning tuwuhan.  panemon ngenani alelopati katon jelas nalika taun 1907-1909, rong ilmuwan kang jenenge Schreiner dan Reed kasil anggoné ngisolasi senyawa fitotoksik kimia saka tuwuhan lan lemah.  Konsep ngenani alelopati ana ing taun 1937 déning Hans Molisch, sawijining ahli fisiologi tuwuhan asal Ostenrik.

Cathetan suku 

Ékologi
Anne Avantie (lair ing Semarang, Indonésia, 20 Mèi 1954; umur 57 taun) ya iku perancang busana Indonésia kang misuwur lumantar koleksi kebaya asil karyané.  Kebaya asil karyané wis dikenal kanthi  skala internasional lan kerep dienggo déning selebriti Indonésia nganti ratu sejagat (Miss Universe) kang wistau teka ing  Indonésia.

Kapribaden 
Anne Avantie lair ing RS Bunda, Semarang tanggal 20 Mèi 1954 kanthi jeneng asli Sianne Avantie. Dhèwèké keturunan Tionghoa.  Nalika isih cilik, dhèwèké manggon ana ing Sala.[3] bapake ya iku Hari Alexander kang duwé usaha variasi mobil, déné ibune, Amie Indriati duwé usaha salon.  Kawit ana ing pawiyatan sekolah dhasar, Anne wis bisa nuduhake kreatifitase ing babagan mode, antarané ya iku keprigelangawe pita/ rerenggan rambut kang didol marang kanca-kancane.  Avantie kawin karo Yoseph Henry lan duwé anak 3 ya iku Intan Avantie, Ernest Christoga Susilo lan Ian Tadio Christoga Susilo. Sanajan lulusan lulusan SMA lan ora tau éntuk pendidikan formal njait, Anne dikenal minangka wong kang ora gampang nyerah lan seneng sinau mula duwé prestasi akèh.

Cathetan suku 

Perancang busana
Lair 1954
Antibiotik beta-laktam ya iku golongan antibiotika kang dweni komponèn struktur kang pada kang wujud ali-ali beta-laktam lan racaké minangka ngatasi infeksi bakteri. Kira-kira sakiwa-tengené 56 macem antibotik beta-laktam kang duwé antivitas antimikrobial ing pérangan cincin beta-laktame lan yèn ali-ali mau dikethok déning mikroorganisme mua bakal ana resistensi marang antibiotik mau.

Jinis-jinising Antibiotik beta-laktam
Antibiotik beta-laktam kapérang 4 golongan utama, ya iku penisilin, sefalosporin, carbapenem, lan monobactam.
Adhedhasar spektrum aktivitas antimikrobialnya, penisilin dibagi dadi 4 kelompok, ya iku penisilin dini, penisilin spektruk amba, penisilin anti-stafilokokal, lan penisilin anti-pseudomonal (spektrum diambakake). Penisilin dini kanthi aktif bisa merangi bakteri kang sensitif, kaya ta golongan Streptococcus beta-hemolitik, Streptococcus alfa-hemolitik dikombinasekake karo aminoglikosida, pneumococcus, meningococcus, lan golongan Clostridium saliyne C. difficile. tuladhané penisilin biyèn ya iku penisilin G lan penisilin V. Penisilin spektrum amba duwé kemampuan kanggo merangi bakteri enterik lan luwih gampang diabsorpsi déning bakteri gram négatif nanging isih rentan marang degradasi beta-laktamase, tuladhané ampisilin, amoksisilin, mesilinam, bacampicillin, lsp. Penisilin anti-stafilokokal dikembangkan ing taun 1950-an kanggo ngatasi S. aureus kang mroduksi beta-laktamase lan duwé keunggulan tahan tumrap aktivitas beta-laktamase.

Cathetan suku 

Antibiotika
Asam absisat ya iku  molekul seskuiterpenoid (duwé 15 atom karbon) kang minangka salah sawijining hormon tuwuhan. Saliyané dihasilake kanthi alami déning tuwuhan, hormon iki uga diasilake déning  alga hijau lan cendawan. Hormon iki tinemu ing taun 1963 déning Frederick Addicott. Addicott kasil anggoné ngisolasi senyawa abscisin I dan II saka tuwuhan  kapuk. Senyawa abscisin II besukke diarani asem absisat, disingkat ABA[2]. Ing wektu kang pada, rong golongan peneliti liyané kang padha-padha dibawahi Philip Wareing lan Van Steveninck uga nindakaké  panaliten tumrap hormon mau.

Fungsi 

Asam absisat duwé peran wigati ing wiwitan (inisiasi) dormansi wiji. Ing kaanan dorman utawa lèrèn ora ana pertumbuhan lan aktivitas fisiologis mandeg sawatawis. Prosès dormansi wiji iki wigati gasupaya wiji ora dadi taoge sadurungé wektu kang dikarepake. Hal iki mligi banget mbutuhake ing witwitan taunan lan tumbuhan dwimusim kang wijine  mbutuhake  cadangan panganan ing wayah rendheng utawa ing wayah katiga. Tuwuhan gasilake ABA kanggo maturasi wiji lan njaga wiji supaya dadi taoge ing wayah kang dipengeni.

Cathetan suku 

Botani
Benjamin Thompson (kang kerep dikenal minangka 'Count Rumford' lair tanggal 26 Maret 1753 – tinggal donya 21 Agustus 1814 nalika umur 61 taun) ya iku penemu, ilmuwan, negarawan, lan bala misuwur saka Amérika.
Benjamin Thompson lair ana ing Woburn Utara, Massachusetts tanggal 26 Maret 1753. bapake ya iku tani lan tinggal donya alikaBenjamin Thompson umur 2 taun. Ibune, Ruth Simonds kawin manèh karo Josiah Pierce ing wulan Maret 1976. Nalika isih cilik, Benjamin Thompson duwé kekurangan kanggo ragad sekolah mula nalika cilik dhèwèké kerep sinau
dewean lan teruse éntuk akèh kawruh saka kanca lan kenalane. Nalika umur 13 taun, Benjamin Thompson wiwit nindakaké pirang-pirang gawéan kayatajuru tulis, importer, pedagang bahan garing, lan magang ing Doctor John Hay of Woburn. Ing kono, Thompson éntuk akèh kawruh tentang ngèlmu medis. Bakat Thompson nalika nyambut gawé nganggo pirabti mekanis lan keprigelan basane kang apik, ndadèkaké John Fowle, salah sawijining guru lulusan Harvard, mbantu dhèwèké nalika sinau marang Professor John Winthrop ing Harvard. Ing taun 1772, Thompson ninggal kutha kelahirane lan mulang ana ing salah sawijining sekolah ing Bradford, Massachusetts.

Cathetan suku 

Winasis Inggris
Bioluminesensi  ya iku emisi cahya kang diasilake déning makluk amarga anané  reaksi kimia tinamtu. Nganti seprene, bioluminesensi wis ditemokakake  kanthi alami ing warna-warna makluk kaya ta cendawan, bakteri, lan organisme ing banyunan, nanging ora tinemu anan ing tuwuhan, kéwan vertebrata terestrial, amfibi, lan mamalia. [2] Akeh-akèhé plankton duwé kaprigelan ngasilaké pendaran, mligi plankton kang urip ing banyunan laut kang jeru. Ing mikroba, bioluminesensi kang dihasilkan durung dingerteni manfaate,  déné ing kéwan liyané digunakaké minangka sinyal kawin, predasi, lan perlindungan tumrap pemangsa. Akèh bakteri kang bisa ngasilaké bioluminesensi, racaké dingerteni candhaké manawa kabèh bakteri kagolong bakteri gram négatif, motil, duwé morfologi batang, lan asipat aerob atawa anaerob fakultatif. Bakteri-bakteri  iku kasebar ing laladan laut, banyu tawar, lan lemah. tuladhané bakteri penghasil bioluminesensi kang wis  diteliti ya iku génus Vibrio (V. harveyi, V. fischeri, V. cholera), Photobacterium (P. phosphoreum, P. leiognathi), Xenorhabdus (X. luminescens), Alteromonas (A. haneda), lan Shewanella. saliyané iku, mung sithik cendawan kang dingerteni bisa ngasilaké bioluminesensi, ing antarané ya iku Armillaria mellea, Panellus Stipticus, Omphalotus nidiformis, lan Mycena spp.

Cathetan suku

Biologi
Carlo Collodi (jeneng péna saka Carlo Lorenzini) ya iku juru ngarang dongèng bocah kang misuwur asesirah Pinokio. Dongèng Pinokio minangka sawijining carita panggula wentah ngenani bonéka kayu kang bisa malih dadi bocah lanang ingaran Pinokio amarga diréwangi déning peri. Pinokio duwé petualangan owah-owahan saka bocah nakal lan seneng ngapusi dadi bocah kang apik lan manut marang wong tuwa. Saliyané dadi juru ngarang dongèng, dhèwèké uga kondhang minangka juru nulis artikel ing ariwarta, buku, lan novèl.
Carlo Collodi minangka anak barep saka 10. Bapaké ya iku Domenico Lorenzini, sawijining juru olah-olah, lan Angela Orzali, sawijining juru jait. Saka10 mau, mung wong lima kang dadi wong, salah sijiné ya iku Collodi. Nalika isih cilik, dhèwèké manggon ana ing désa kanthi peparab Collodi nganti dhèwèké rampung saka pamulangan dhasar lan dikirim ana seminari kang suwéné 5 taun. Sawisé lulus saka seminari, dhèwèké nyambut gawé dadi tukang adol buku. Nalika ana owahan unifikasi Itali kawit penyebar, Collodi kang umuré 22 taun dadi jurnalis kang mèlu ngudi mardikaing Itali. Taun 1848, dhèwèké ngadegaké jurnal kang diarani Il Lampione (Diyan) kang macak sindiran-sindiran lan jurnal mau ditutup taun 1849.

Cathetan suku 

Pengarang dongèng
Lair 1826
{{Taxobox
| color = 
| image=RT8-4.jpg
| image_caption=Archaea Sulfolobus diinfeksi virus STSV-1.
| domain = Archaea
| regnum = Crenarchaeota 
| phylum = Crenarchaeota 
| phylum_authority = Cavalier-Smith 2002
| subdivision_ranks = Kelas
| subdivision =
Thermoprotei Reysenbach 2002
Candhidatus'' Nitrosocaldus yellowstonii' de la Torre et al. 2008
| synonyms =
 Eocyta
 Eocytes
 Crenarchaeota Garrity and Holt 2002
 not Crenarchaeota Cavalier-Smith 2002
}}Crenarchaeota''' ya iku filum kang kalebu domain Archaea. Mikroorganisme kang kalebu filum kasebar ing habitat kang panas banget utawa atis banget kaya ta banyu umub lan banyu es. Kabèh Crenarchaeota kang kasil dikultur nganti seprene minangka mikroorganisme hipertermofil kang urip optimal suhu ing duwure 80 °C lan ing antarané duwé suhu optimum duwure titik didih banyu.
Akeh-akèhé Crenarchaeota hipertermofil diisolasi saka lemah panas geotermal lan banyu kang ngedhut sulfur lan sulfida. Lingkungan terestrial, sumber banyu panas kang akèh sulfure, blethok umub, lan lemah kanthi  suhu ngancik 100 °C racaké asipat asem banget amarga anané oksidasi biologis H2S lan S0 ngasilaké asem sulfat (H2SO4).
Lingkungan kang panas lan kang akèh sulfure mau diarani solfataras, kaya ta kang ana ing Italia, Selandia Baru, lan Taman Nasional Yellowstone, Wyoming, Amérikah Sarékat. Solfataras asipat asem nganti alkali (pH 5-8) utawa asem banget (pH«1) tergantung saka lingkungan geologis ing kiwa-tengené. Mayoritas Crenarchaeota hipertermofil ditemokaka ing laladan nétral atawa kanthi tingkatake keasaman sedang, lan spésies liyané tinemu urip ing sumber banyu panasing njero laut kang diarani hydrothermal vents. Sumber banyu panas ing njero laut suhune luwih tinimbang banui kang ana ing lumah amarga banyu ana ing ngisor tekanan.

Cathetan suku

Mikrobiologi
Fusarium ya iku salah sawijiné génus cendawan kang duwé filamen kang ana in tuwuhan lan lemah.

Spesies 
Genus kasusun saka 20 spésies ing antarané ya iku:
 Fusarium aquaeductuum
 Fusarium angustum
 Fusarium bostrycoides
 Fusarium bulbigenum
 Fusarium verticillioides
 Fusarium ventricosum
 Fusarium tricinctum
 Fusarium tracheiphilum
 Fusarium tabacinum
 Fusarium sporotrichoides
 Fusarium solani
 Fusarium oxysporum
 Fusarium orthoceras
 Fusarium fujikuroi
 lsp
Akeh spésies Fusarium kang bisa nyebabake lelara ing manungsa la tuwuhan amargainfeksi lan mikotoksin kang diasilake.

Karakteristik 
Golongan Fusarium dicirikake déning struktur awak wujud miselium bercabang, hialin, lan bersekat (septat) kanthi diameter 2-4 µm. Cendawan iki uga duwé struktur fialid kang wujud monofialid utawa polifialid kang wujudé soliter utawa minangka péranganing sisem percabangan kang lengkap. Reproduksi aseksual cendawan iki nggunakaké  mikrokonidia kang ana ing konidiospora kang ora ngepang lan makrokonidia kang manggon ana ing konidiospora kang ngepang lan ora ngepang. Makrokonidia diwangun saka fialid, duwé struktur alus sarta wujudé silindris, lan kasusun saka 2 atau luwih sel kang duwé dinding sel kang kandel. Déné mikrokonidia kang diasilake umumekasusun saka 1-3 sel, mentukebunder utawa silinder, lan kasusun saka rantai utawa gumpalan.

Cathetan suku 

Fungi
Gaharu ya iku kayu warna ireng kang ngandhut resin kas kang diasilake déning spésies wit saka marga Aquilaria, mligi A. malaccensis. Resin iki digunakke ing indhustri wangi-wangian (parfum lan setanggi) amarga ambune wangi. Gaharu kawit era modern (2000 taun kapungkur) wis dadi komoditi dagang saka KapuloanNusantara tekan India, Pèrsi, Jazirah Arab, sarta Afrika Timur.Gaharu diasilake déning tuwuhan minangka respon saka anané mikroba kang lumebu ing jero jaringan kang tatu.
Adhedhasar sinau saka Ng et al. (1997)[1], ana jinis-jinis ing ngisor iki kang ngasilaké resin gaharu yèn kainfeksi déning kapang gaharu:

Cathetan suku 

Kayu
Gurih  ya iku salah sijiné komponèn rasa dhasar kang dikenal déning manungsa, saliyané, legi, asin, kecut, lan pait. Bahan pangan kang duwé rasa gurih duwé komponèn utama wujud nukleotida lan asem amino kaya ta glutamat lan aspartat. Senyawa glutamat minangka salah siji saiji asem amino kang akèh tinemu ana ing tomat, keju, susu, trasi, lan liyané. Ing  kuliner Indonesia, rasa gurih bangrt krasa ana ing gule, sup, kaldu, soto, lan masakan tradhisional liyané. rasa gurih tinemu déning ilmuwan asal Jepang kanthi jeneng Kikunae Ikeda. Ikeda péngin ngerti siji rasa kang kas ing tomat, keju, asparagus, lan daging dipaparake ing  kongres internasional kaping-8 ngenani kimia terapan ing Chicago nalika  taun 1912. Nalika iku dhèwèké manggon ana ing Jerman. Rasa kang kas ora bisa diwakili déning rasa legi, asin, kecut, lan pait. Sawijining bengi nalika Ikeda bali ing Jepang, bojone masak sup tahu kang dimasak karo rumput laut (kombu]]. Dhèwèké takon marag bojone lan anaké ngenani rasa kang énak saliyané patang rasa dhasar mau kang wis dikenal déning manungsa. Kawit iku, dhèwèké ngupaya kanggo nemokakake rasa mau lan ing taun 1908, dhèwèké kasil nemokakake kandhutan kombu kang nyiptakae rasa unik lan énak.

Cathetan suku

Biologi
Jean Paul Gaultier ya iku perancang mode asal Perancis. sanajan kondhang minangka perancang mode, dhèwèké ora mung ngrancang busana larang kanggo priya lan wanita, nanging uga nyediakake sandhangan balet, sandhangan kanggo filem, lan uga adol lenga wangi.
Jean-Paul Gaultier lair ing Arcueil, Prancis tanggal 24 April 1952. Gaultier ya iku anak tunggal saka pasangan akuntan kang ngarep-arepake dhèwèké dadi sawijining guru Spanyol. gawéane minangka perancang didayani déning simbahe ya iku Marie Garrabe, sawijining penghipnotis lan ahli usada alternatif kang ndorong dhèwèké sinau nramcang lan gawé sketsa. Gaultier sadar ngenani bakate mau sawisé enyuk ukuman saka gurune amarga sawijining penari ya iku Folies Bergere kang gawé dhèwèké kudu lumaku ngubeng sekolah kanthi nggambar sekolah. Nanging ukuman mau malah gawé dhèwèké dadi sadar duwé bakat nggambar. Gaultier bolos saka sekolah amarga nggambar koleksi mode kang dikirimake ng pirang-pirang omah mode. Ing taun 1970, dia dadi asisten saka perancang Pierre Cardin. Sawisé iku, dhèwèké nyambut gawé marang Jacques Esterel. Ing taun 1974, Gaultier nambut gawé manèh marang Pierre Cardin lan dhèwèké dikirim ing Manila.

Cathetan suku 

Mode
Lair 1952
Lim Goh Tong ((Tionghoa))ya iku salah sawijining pengusaha lan pendiri kawasan wisata Genting Highlands, Malaysia.
Lim Goh Tong minangka anak kaping 5 saka 7. Bapake ya iku Lim Shi Quan (sawijining pedagang bibit ing Cina) lan Goh Ban. Dhèwèké duwé siji kang mas, 3 mbak, siji adi lanang, lan siji adi wadon. Bapake tinggal donya nalika Lim Goh Tong umur 16 taun mula dhèwèké kepeksamatu saka sekolah lan nggenteni bapake. Kanthi panjurung saka ibune, lan seduluré, dhèwèké wiwit nyambut gawé ana ing Malaysia lan nyambut gawé minangka tukang kayu, banjur dhèwèké dodolan piranti lan mesin lowak, nganti dhèwèké bisa etu bathi kanggo usaha pertambangan lan perkebunan cilik.
Nalika masa penjajahan jepang, dhèwèké wiwit usaha perdagangan piranti lan mesin lowak. Nalika penjajahan Jepang rampung, Lim Goh Tong éntuk akèh bathi saka dagang piranti abot kang wektu iku dibutuake dining akèh wong kanggo usaha pertambangan lan perkebunan karèt. Kanthi ora sengaja, dhèwèké mèlu indhustri penambangan wesi amaega anané perusahaan penambangan kang ora bayar 2 buldozer kang dituku saka Lim Gong Tong mula perusahaan mau mbayar kanthi ajakan kerjasama. Kanthi bantuan Lim Goh Tong, perusahaaan mau bisa ngrembaka lan bisa ngrembakake usahane ing pertambangan timah. Lim Goh Tong banjur ngadegaké perusahaan ing babagan konstruksi kang duwéhi jeneng Kien Huat Private Limited.

Cathetan suku 

BiologiPengusaha
Lair 1918
Manolo Blahnik (lair ing Santa Cruz de La Palma, KapuloanCanaria, Spanyol, 28 November 1942; umur 68 taun) ya iku sawijining perancang sepatu kang misuwur ana ing donya asal Spanyol. Sepatu asil rancangane wis digunakaké déning akèh selebriti kaya ta Bianca Jagger, Jerry Hall, Diana Ross, Kate Moss, Madonna, Naomi Campbell, lan Victoria Beckham. Produk sepatu karyané diwènèhi Manolo Blahnik manut karo jenenge lan wis dikenal minangka salah sawijining prodak sepatu kang paling apik ing donya iki. Manolo Blahnik lair tanggal 28 November 1942 ing KapuloanCanary.
Bapake ya iku pengusaha farmasilan ibune duwé perkebunan gedhang. Minate ing mode kawit isih enom, ya iku nalika ngrias asu lan kethèk ingon-ingonane nganggo pita. Dhèwèké lan adine ya iku Evangelina luwih akèh sinau in omah. Kulawargane kereplelungan ing Paris lan Madrid saperlu mesen klambi ing perancang langganan wong tuwané. Nalika diwasa, dhèwèké nuntut ukum lan pulitik amarga wong tuwané péngin dhèwèké dadi sawijining diplomat. Ora suwé, dhèwèké nyinaoni babagan sastra lan arsitèktur ing Universitas Geneva (University of Geneva).

Cathetan suku 

Mode
Lair 1942
Mesolitikum (Basa Yunani: mesos "tengah", lithos watu) atau "Zaman Batu Pertengahan" ya iku sawijinig periode ing perkembangan tèknologi manungsa, antarané Paleolitik utawa Zaman batu Tua lan Neolitikum utawa Zaman batu Muda. Istilah iki dikenalake déning John Lubbock ing makalahe "Jaman Prasajarah" (basa Inggris: Pre-historic Times) kang diterbike taun 1865. Nanging istilah iki ora patiya digunakaké nganti V. Gordon Childe mopulerake ing bukune The Dawn of Europe (1947).

Nalika Jaman masolitikum ing Indonésia, mangsa uripé kaya jaman paleolitikum uaiku ngajak lan nyekel iwak, nanging manungsa ing mangsa iku uga wiwit duwé papan panggonan rada tetep la cocog tanam kanthi prasaja. Papan panggonan kang dipilih racaké ing pinggir pasisir (kjokkenmoddinger) lan guwa-guwa (abris sous roche) mula ing panggona mau akèh tinemu berkas-berkas kabudayan manungsa ing jaman iku. 
	
Kjokkenmoddinger ya iku larahan pawon saka jaman mesolitikum kang tinemu ing pasisir wétan Pulo Sumatra. Kedadeyan iki ditliti déning Dr. P. V. van Stein Callenfels taun 1925 lan panaliten kang dianakake, panguripan manungsa wektu iku tergantung karo asil anggoné golèk siput lan kerang amarga tinemu larahan kéwan loro mau kang duwure ngancik 7 mèter.

Cathetan suku 

Sajarah
Jaman watu
Mikotoksin ya iku istilah kanggo ngrujuk toksin kang dasilake déning
cendawan. luwih lengkape, mikotoksin didefinisekake minngka produk alami kanthi bobot molekul kang cilik kang diasilake minangka metabolit sekunder saka cendawan berfilamen lan bisa nyebabake lelara tumrap manungsa, kéwan, anduran lan mikroorganisme liyané.

Jinis-Jinising mikotoksin 
ana enem jinis mikotoksin utama yang sok merugikan manungsa, ya iku aflatoksin, citrinin, ergot alkaloid, fumonisin, ochratoxin, patulin, trichothecene, dan zearalenone.

Aflatoksin 
aflatoksin diasilake déning Aspergillus flavus Link lan uga A. parasiticus Speare. Loro cendawan mau urip kanyhi optimal ing suhu 36-38 °C lan ngasilaké toksin kanthi maksimum ing suhu 25-27 °C. Modhote cendawan kang ngasilaké aflatoksin lumrahé amarga humiditas /kelembaban 85% lan iki kerep tinemu ana ing Afrika mula kontaminasi Alflatoksin ing panganan dadi prakara umum in bawana mau. Kanggo ngindari kontaminaso aflatoksin, wiji-wijine kudu disimpen kanthi kondisi kang garing, bébas saka karusakan, lan bébas hama.

Citrinin 
Cutrinin kang wiwitan diisoasekke saka Penicillium citrinum Thom ing 1931.[5] Mikotoksin iki tinemu minangka kontaminan alami ing jagung, beras, gandum, barley, lan gandum ireng (rye).

Cathetan suku 

Toksin
Penyakit Lyme (Lyme disease) ya iku salah sawijining lelara nular tumrap manungsa lan kéwan lumantar tuma. Penyakit iki dijenengi Lyme saka tembung  Old Lyme, sawijining kutha ing  Connecticut amarga lelara iki wiwitan saka kéné. Penyakit iki disebabaké déning Borrelia burgdoferi, baktèri saka golongan Spirochetes, lan disebaraké déning tuma Ixodes scapularis. Tuma iki lumrahé ngisep getih manuk, kéwan ingon-ingonan, kéwan alasan, lan uga manungsa.  Ing Amérika, lelara Lyme ora mung ditularaké déning tuma kutu Ixodes scapularis, nanging uga déning tikus lan tuma Ixodes paficius.  ing Éropah, spésies Borrelia liyané ya iku B. garinii uga bisa njalari lelara kanthi tandha-tandha kang mèmper karo lelara Lyme.  Panularan penyait iki ing tlatah Éropah ditindakaké déning vèktor wujud tuma. ricinus.  ing tlatah Asia, lelara Lyme disebabaké déning  B. afzelii lumantar I. persulcatus. Lumrahé bisa diarani manawa distribusi lelara iki jembar lan ditransmisikan ing manungsa lumantar golongan Borrelia  lan jinis-kening tuma kang bedha spesiesé, gumantung ing wewengkoné dhéwé-dhéwé. Sel B. burgdorferi ditransmisèkaké ing manngsa nalika tuma mau lagi nyedot getihé manungsa.

Cathetan suku

Lelara
Peradaban lembah Kali Kuning ya iku peradaban kang muncul ing lembah Kali Kuning (Hwang Ho utawa saiki diarani Huang He). Kali Hwang Ho diarani Sungai Kuning amarga gawa blethok kang wernane kuning sadawané alirane. Sumber kali Kuning iki ya iku Pegunungan Kwen-Lun ing Tibet lan mili ngliwati laladan Pagunungan Cina Lor nganti mbentuk dataran cendhèk lan akhire ana tekan Teluk Tsii-Li, Sagara Kuning. Ing laladan lembah kali kang subur iki kabudayan bangsa Cina kawiwitan. Ing sajarah, laladan iki ngangelake masarakat Cina kuna kanggo nindakaké aktivitas uripé amarga dadine es ing mangsa es lan nalika es wiwit mbanyu bakal ana banjir lan banyu rob. Akèh tantangan kang ndorong bangsa Cina dadi mikir kepriye carané ngatasi prakara mau. Pungkasane bangsa Cina yasa tanggul raksasa ing kali mau.
Masarakat Cina lumrahé nandur gandum,pari, tèh, jagung, lan dhelé. Kegiyatan pertanian Cina Kuno pancen wis dikenal kawit jaman Neolitikum (± 5000 SM) lan tuwuhan pangan utama kang ditandur ya iku pari. Ing jaman perunggu, prioritas pokok ing pertanian rakyat Cina ya iku teh, dele, lan rami. Kegiyatan pertanian ngalami kemajuan pesat ing pamaréntahan Dinasti Qin (221-206 SM). Ing mangsa iku, masarakat Cina wis ngecakaké  sistem pertanian kang intensif kanthi migunakaké rabuk, irigasi kanthi apik, lan ngambaake lahan gandum.

Cathetan suku

Sajarah Cina
Plasmid ya iku DNA ekstrakromosomal kang bisa ngreplikasi kanthi autonom lan bisa tinemu ing sèl hidup. siji sèl bisa tinemu punjul siji plasmid kanthi ukuran kang  béda- béda nanging kabèh plasmid ora ngode fungsi kang wigati kanggo pertumbuhan sèl mau. Lumrahé plasmid ngodekake gen-gen kang diperlokake supaya tahan ing kaanan kang kurang nguntungake mla ye lingkungan normal manèh, DNA plasmid bisa dibuwang.

Struktur plasmid 
Plasmid duwé struktur sirkuler, nanging ana plasmid linear kang bisa tinemu ing mikroorganisme tinamtu, kaya ta Borrelia burgdorferi lan Streptomyces. Plasmid tinemu ing wujud DNA utas ganda kang kasusun dadi superkoil utawa kumparan terpilin. Anane Struktur superkoil amarga enzim topoisomerase gawé sapérangan DNA utas ganda pedhot (ora kaiket) nalika replikasi plasmid. Struktur superkoil bakal njalari DNA plasmid ana ing konformasi kang diarani lingkaran katutup kovalen atau covalently closed circular (ccc), nanging yèn loro utas DNA pedhot, plasmid bakal balik ing kaanan normal (ora terpilin) lan konformasi diarani open circuler (oc). Panemone plasmid wis kawiwitan taun 1887, nalika Robert Koch mublikasikake panalitene ngenani baktèri Bacillus anthracis minangka penyebab lelara antraks.

Cathetan suku 

Biologi sèl
Platyhelminthes yaiku filum ing Karajan Animalia (kéwan).
Filum iki nyakup kabèh cacing pipih kejaba Nemertinea, kang biyèn minangka salah siji kelas Platyhelminthes, kang wis kapisah.

Ciri-ciri 
Awake pipih dosoventral lan ora duwé segmen. Lumrahé, golongan cacing pipih urip ing kali, tlaga, sagara, utawa minangka parasit ing jero organisme liyané.[2]. Cacing golongan iki sensitif banget karo cahya. tuladhané Platyhelminthes yaiku Planaria kang kerep tinemu ing ngisor watu (dawane 2–3 cm), Bipalium kang urip ing ngisor lumut lembab (kira-kira dawane 60 cm), Clonorchis sinensis, cacing ati, lan cacing pita.

Struktur lan fungsi awak 
Platyhelminthes minangka cacing kang kagolong triploblastik aselomata amarga duwé 3 lapisan embrional kang kasusun saka ektoderma, endoderma, lan mesoderma. Nanging mesoderma cacing iki ora ngalami spesialisasi mula sel-selnya tetep seragam lan ora mbentuk sel kusus.

Sistem pencernaan 
Sistem pencernaan cacing pipih diarani sistem gastrovaskuler. Ing kono peredaran panganan ora lumantar getih nanging lumantar usus. Sistem pencernaan cacing pipih dimulai saka cangkem, faring, lan dterusake ing krongkongan. Ing mburi krongkongan iki ana usus kang duwé cabang ing sakojur awak. mula saliyané selain nyerna panganan, usus ga ngedarake panganan tekan sakojur awak.

Cathetan suku 

Biologi
Prada ya iku sawijining merek sandhangan saka Italia kang kanthi kusus gawé barang-barang mewah kanggo wong lanang lan wong wadon. Prada dibangun ing Milanlan wiwit nyebar ing Éropah , Amaerika, malahan meh tekan kabèh nagara. Prodk Prada miswur amarga désainne kang prasaja lan elega. Prodak-prodak mau awujud tas, sepatu, sabuk, jeronanan, lan sandhangan kanggo wong lanang lan wong wadon.
Omah mode Prada dibangun taun 1913 ing Milan kanthi produk wujud barang-barang saka kulit. Wong kang yasa ya iku Mario Prada pancen nyipta prodak kulit kang mewah kanggo kalangan wong sugih. Wiwitane Prada mung dwe rong btik ing kutha Milan kang ngedol tas, sepatu, lan koper kulit. Koper Prada nalika iku digawé saka kulit walrus kang abot lan angèl dienggo nalika lelgan liwat jalur udara. Mula Prada gawé koper kang enteng. Dhewe migunakaké bahan kayu, kristal, lan klit kerang. Ng taun 1978, Mario nyrahake bisnise marang putune, Miuccia Prada. sanajan Miuccia Prada ora duwé latarbelakang pendhidhikan mode, nanging dhèwèké karo bojoone ya iku Patrizio Bertelli, kasilanggone ngrembakakake bisnis Prada.

Cathetan suku 

Mode
Pseudomonas syringae (dicekak P. syringae) ya iku baktèri gram négatif, aérobik, lan duwèni flagela polar. Sacara biokimia, baktèri iki bisa diuji kanthi migunakaké uji oksidase lan arginin hidrosilase kang bakal nuduhahe asil négatif.
P. syringae minangka mikroorganisme kang ana ing saben kubik udara (40 mikroorganisme/ kubik) lan duwé 58-60% GC (guanin-sitosin). P. syringae bisa tinemu ing tuwuhan, lemah, lan udara, nanging racaké duwé habitat ing dhuwu godhong mula kalebu bakteri filosfer lan minangka patogen ing spésies tuwuhan tinamtu.

Nukleasi es 
Kaistimewaan utama saka P. syringae ya iku keprigelane mbentuk inti es (nukleasi es) kang bisa menstimulasi pembentukan es ing suhu -2 °C tekan -4 °C. ing kaanan normal, banyu murni bakal mbentuk cair ing suhu 0 sampai -4 °C, nanging kristal es bisa kadhapur ing suhu ngisor mau kanthi anané es. Ing P. syringae, protéin inti es disandikake déning gen inaZ kang diekspresikan kanthi terus-terus (konstitutif) lan gen wis kasil diisolasi lan dikloning kanggo aplikasi-aplikasi liyané kang bedha.

Rujukan

Pranala njaba 
 Make Snow 

Baktèri
Patogen tanaman

hr:Pseudomonas
tr:Pseudomonas
Sanjata biologi (basa Inggris: biological weapon) ya iku sanjata kang nggunakaké  patogen (baktèri, virus, utawa organisme kang gawé lelara liyané) minangka piranti kanggo matèni, natuni utawa nglumpuhake musuh. Sanjata biologi ora mung wujud organisme patogen, nanging uga toksin kang mbebayani kang diasilaké déning organisme tartamtu. Ing kasunyatan, sanjata biologi ora mung nyerang manungsa, nanging uga kéwan lan tuwuhan. Gawé lan nyimpen sanjata biologi wis dipenggak déning Konvènsi Sanjata Biologi 1972 kang ditapakasmani déning punjul satus nagara. Alesané ya iku kanggo ngéndhani èfèk kang diasilaké déning sanjata biologi, kang bisa matèni mayuta-yuta manungsa, lan ngganggu sèktor ékonomi lan sosial. Nanging, Konvensi Sanjata Biologi mung nglarang gawé lan nyimpen sanjata biologi, ora menging nggunakaké. Sajarah panggunaan sanjata biologi diwiwiti taun 400 SM, nalika wong Iran Kuna (scythians) nggunakaké  panah kang dicelupaké ing jero feses lan mayit makluk kang wis dadi bathang. Kabèh mau uga tau ditindakaké déning bangsa Roma kang nyelupaké pedhangé ing rabuk lan sisa-sisa kéwan kang wis bosok sadurungé merangi musuhé.

Rujukan

Pranala njaba 
 The Biological and Toxin Weapons Convention (BTWC) website.
 Biological weapons; Malignant Biology. 
 Biological Warfare
 Summary of Biological Warfare Agents

Perang
Sanjata
Sindrom Klinefelter ya iku kelainan genetik ing wong lanang kang diakibataké déning akèhé kromosom X. Wong lanang lumrahé duwé kromosom sèks wujud XY, nanging panyandhang sindrom klinefelter lumrahé duwé kromosom sèks XXY. Panyandhang sindrom klinefelter bakal ngalami infertilitas, keterbelakangan mental, lan gangguan perkembangan ciri-ciri fisik ing antarané wujud ginekomastia (klenjar susu kang gedhé) lan mrebawani marang gedhéné payudhara, lsp.
	
Laporan wiwitan ngenani sindrom klinefelter kawanuhaké déning Harry Klinefelter lan kancané ing Rumah Sakit Massachusetts, Boston. Nalika iku kacathet 9 pasien lanang kang duwé payudhara kang saya suwé saya gedhé, duwé rambut ing awak, tèstis saya cilik, ora patiya mampu mrodhuksi spèrma. Ing taun 1950-an, para ilmuwan nemu manawa sindrom kang dialami déning 9 pasienmau disebabaké déning kromosom X tambahan ing wong lanang mula duwé kromosom XXY. Ing taun 1970-an, para ilmuwan kandha manawa kelainan klinefelter minangka salah sawijining kelainan genetik kang ana ing manungsa ya iku 1 saka 500 nganti 1 saka 1.000 bayi lanang kang dilairaké bakal kena sindrom iki.

Rujukan

Pranala njaba 
 What is Klinefelter's Syndrome (KS)

Kelainan genetik
Sindrom

ro:Cromozomul X#Sindromul Klinefelter (47,XXY sau 48,XXXY)
Bioreaktor utawa uga dikenal kanthu aran fermentor ya iku sawijining piranti utawa  sistem kang mampu nyediakake sawijining lingkungan biologis kang bisa nnjang anané reaksi biokimia saka bahan mentah dadi bahan kang dikarepake. Reaksi biokimia kang ana ing bioreaktor mbutuhake organism utawa komponèn biokimia aktif (enzim) kang asalé  organisme tinamtu, kanthi aerobik utawa anaerobik. Aagensia biologis kang digunakaké bisa nalika  tersuspensi utawa terimobilisasi. tuadhane  reaktor kang nggunakaké  agensia terimobilisasi ya iku bioreaktor karo unggun atau bioreaktor membran.

Komponèn
Komponèn utama bioreaktor kasusun saka tangki, sparger, impeller, saringan alus utawa baffle lan sensor kanggo ngontrol parameter. Tanki duwéi fungsi kanggo panggonan campuran substrat, sel mikroorganisme, lan produk. Volume tanki skala laboratorium kira-kira antarané 1 – 30 L, déné kanggo  skala indhustri bisa ngancik punjul 1 000 L. Sparger ana ing pérangan ngisor bioreaktor lan duwé peran kanggo ngompa udara lan nyegah anané  gelembung oksigèn. Impeller duwé perang ing  agitasi karo ngaduk campuran substrat lan sel. Impeller diobahake déning rotor. Baffle uga duwé peran kanggo nyegah anané efek pusaran banyu akibat agitasi kang bisa ngganggu agitasi kang sebenere.

Cathetan suku

Bioteknologi
Tropisme ya iku perobahan ing pertumbuhan sel (racaké ing sel tuwuhan) kang nyebabake perobahan organ tuwuhan wutuh anuju utawa ngadohi sumber rangsangan (stimulus).[1] yèn perobahan pertumbuhan anuju arah sumber rangsangan, prosès mau diarani tropisme positif, déné perobahan pertumbuhan kang ngadohi sumber rangsangan diarani tropisme négatif. Sacara etimologis, tropisme saka basa Yunani "tropos" kang ateges "mubeng". saiki wis tinemu warna-warna tropisme dhedhasar sumber stimulus utawa rangsangane.

Jinis-jinis tropisme 
Fototropisme
Fototropisme ya iku perobahan pertumbuhan tuwuhan kang diprabawani déning rangsangan cahya. Tuladhané fototropisme ya iku pertumbuhan koleoptil rumput anuu arah tekane cahya. Koleoptil minangka godhong wiwitan kang urip saka tuwuhan monokotilkang duwé fungsi minangka pelindung lembaga kang lagi thukul.
Hipotesis nyebutake manawa kedadeyan iki disebabake déning kecepatan dawane sel-sel luwih jelas amarga anané penybaran aksin kang ora rata saka pucuking tunas. Hipotesis liyané kandha manawa pucuk tunas minangka fotoreseptor kang micu respons pertumbuhan. Fotoreseptor ya iku molekul pigmen kang karan kriptokrom lan sensitif banget marang cahya biru. Nanging, para ahli yakin manawa fototropisme ora mung diprabawani déning fotoreseptor, nanging uga diprabawani déning warna-warna hormon lan jalur signaling.

Cathetan suku 

Botani
Tonny Koeswoyo (Tuban, Jawa Wétan, 19 Januari 1936 - 27 Maret 1987) utawa Koestono Koeswoyo iku pimpinan group Koes Plus. Tonny bisa mainaké telu piranti musik ya iku piano, gitar lan keyboard. Tonny uga nyiptakaké lirik sig éndah kanthi gaya basa sing prasaja nanging kebak makna. Chrisye sing nembangaké lagu sing diciptakaké Tonny koeswoyo "Cintamu tlah Berlalu" sajeroning salah siji albumé mratélakaké yèn lirik sing digawé Tonny Koeswoyo jero banget lan puitis.

Pranala njaba 
 Meniti Jejak Tony Koeswoyo

Lair 1936
Pati 1987
Musisi Indonésia
Penyanyi Indonésia
Kulawarga Koeswoyo
Tokoh Tuban
Rèk utawa erèk (Basa Indonésia: korek), ya iku piranti kanggo ngasilakè geni kang bisa dikendhalèkaké. Rèk didol ing toko-toko kanthi wadhah kothak-kothak cilik kang isiné rèk.
Korèk geni (ing sawatara panggonan diarani rèk jrès), kasusun saka kayu kang dadi gagangé lan salah siji pucuké ditutup karo bahan ya iku fosfor. Fosfor iki bakal ngasilaké geni awit kena gésékan karo pérangan kang digawé mirunggan ing rèk, pérangan iki manggon ing sisih kiwa tengené kerdhus rèk. Sanajan ana uga pérangan rèk kang kena uga diurubaké nganggo praèn kasar. Rèk kang nggunakaké cuwèran kaya ta naphtha utawa butana diarani rèk gas.
Bangsa Tiyongkok wiwit taun 577 wis nggawé rèk prasaja kang digawé saka kayu kang ngandhut wlirang. Rèk modhèren kang sapisanan tinemu taun 1805. Déné kang nemu ya iku K. Chancel, asistèn Propésor L. J. Thénard ing Paris. Endhas rèk digawé saka campuran potasium klorat, wlirang, gula lan karèt. Rèk iki diurubaké kanthi cara nyelupaké ing jero botol asbes kang isiné asem sulfat. Rèk iki kagolong barang kang larang regané nalika iku.

Sajarah 
Rèk kang diurubaké kanthi digèsrèk, tinemu déning kimiawan Inggris John Walker nalika taun 1827. Panemon iki tinemu Robert Boyle taun 1680-an kanthi campuran fosfor lan wlirang, nanging usaha wektu iku durung misuwur. Walker nemu campuran antimon (III) sulfida, potasium klorat, natural gum, lan pathi. Campuran iki bisa diurubaké kanthi cara nggèsèkaké ing pérangan kang kasar.

Uga delengen 
 Rèk gas
 Upet

Cathetan suku 

Geni
Reaksi kimia
Kukul ya iku kaanan nalika pori-pori kulit kesumpelan saéngga njalari nanah kang dadi radhang. Kukul kalebu lelara kulit kang akèh nyerang manungsa. Kukul disebabaké hormon kang owah saéngga ngrangsang klanjer lenga ing kulit. Owahing hormon liyané kang bisa ndadékaké kukul ya iku nalika lagi ménstruasi, lagi meteng, lan nggunakaké pil KB utawa nalika lagi stress.

Kukul ora mung disebabaké amarga regedan nanging uga disebabaké faktor kang ana ing jero awak. Kukul ya iku kondisi abnormal kulit kang diakibatké amarga gangguan prodhuksi klanjer lenga (sebaceus gland) kang luwih kang njalari saluran folikel rambut lan pori-pori kulit kasumpelan. Kukul lumrahé disebabaké hormon, lenga utawa sebum ing kulit kang kacampuran karo baktéri.
Kukul disebabaké klanjer lenga kang luwih kang diprodhuksi hormon androgen. Kukul disebabaké amarga klanjer lenga iku kecampur karo sèl kulit mati. Nalika sèl-sèl kulit iku nyampur karo sebum, campuran kandel lan kanthil iku bisa mentuk zat kang nyumpeli saèngga malih warna dadi ireng utawa putih. Kukul ora mung thukul ing rai nanging uga ana kang thukul ing awak kaya ta ing geger, dhadha, lan lengen pérangan dhuwur.

Pori-pori kang kasumpelan lumrahé uga disebabaké kosmetik kang ngandhut akèh lenga utawa wedhak kang nyampur karo foundation. Konsumsi obat kortikosteroid, kaya ta oral (obat kang diombé) utawa topical (obat oles),kang ngakibatké daya tahan awak saya suda uga ngundhakaké thukulé kukul awit aktivitas baktèri patogen kang saya akèh.

Cathetan suku 

Lelara kulit
Dermatologi
Alergen ya iku senyawa kang bisa nginduksi imunoglobulin E (IgE) lumantar paparan wujud inhalasi (disedhot), ingesti (prosès ngeleg), kontak, utawa injeksi. Respon awak marang sawijining alergen kedadeyan lumantar prosès kang kompleks lan didayani déning faktor-faktor, ya iku sipat inang, lingkungan,lan sipat fisik saka alergen. Alergen minangka protéin kang bisa ngrangsang respon imun awak lumantar reaksi enzimatik utawa aktivasi reseptor ing sel epitelium mukosa kanthi langsung. Tuladha-tuladha antigen spesifik ya iku:

 Aeroalergen
Protein utawa glikoprotein kang sumebar ing udara lan sumbere saka warna-warna sumber, kaya ta spora kapang, serbuk sari tuwuhan, wulu kéwan, lan telèk tengu sarta coro.
 Alergen panganan
Tuladhané pangananan kang lumrahé nyebabake alergi tumrap bocah-bocah ya iku andog, susu, kedelé, gandum, lan kacang.
 Alergen lateks
Alergi kang disebabake déning karet lateks kang kerep dirasakake déning pekerja indhustri karet, petugas keséhatan, lan wong kang nglakoni oprasi nalika isih bayi.
 Alergen farmasi
Tuladhané penisilin lan sefalosporin.
 Alergen wisa gegremet
Entubé gegremet bisa ndadèkaké alergi tumrap manungsa.

Cathetan suku 

Biologi
Interferon ya iku hormon kang kanthi wujud sitokina kang wujud protéin kanthi jinis glikoprotein kang disekresi déning sel vertebrata amarga akibat rangsangan biologis, kaya ta virus, bakteri, protozoa, mycoplasma, mitogen, lan senyawa liyané. Sajarah penemon interferon dimulai kawit taun 1954 nalika Nagano lan Kojima nemu interferon ing virus kelinci. Telung taun candhaké Isaacs lan Lindenmann kasil anggoné ngisolasi molekul kang padha saka sel pitik lan molekul mau diarani interferon.

Jinis-jinis 
Ana telung kelas interferon ya iku, alfa, beta, dan gamma.
 Interferon-α diasilake déning leukosit lan duwé peran minangka molekul anti-viral. Pangannggone interferon-α kanggo perawatan penderita hepatitis B lan hepatitis C bisa nginduksi hipotiroidisme utawa hipertiroidisme, tiroiditis lan disfungsi klanjer tiroid. IFN-α duwé efek anti-proliferatif lan anti-fibrosis ing sel mesenkimal.
 Interferon-β diasilake déning fibroblas lan bisa nyambut gawé ing kabèh sel kang ana ing jerone awak manungsa.
 Interferon-γ diasilkan déning limfosit sel T pembantu lan mung nyambut gawé ing sel-sel tartemtu, kaya ta makrofaga, sel endotelial, fibroblas, sel T sitotoksik, lan limfosit B.

Cathetan suku 

Biologi
Garpu (Basa Portugis: Garfo) utawa porok iku piranti kanggo mangan. Garpu uga duwé pérangan kang mèmper karo untu. Lumrahé garpu duwé pérangan kang mèmper untu kang cacahé 4 nganti 5, nanging ana uga garpu kang nduwéni pérangan kang cacahé mung 2. Pérangan kang mèmper untu iki duwé mupangat kanggo nggampangaké njupuk panganan Pérangan iki gunané kanggo nyunduk panganan. Garpu lumrahé digawé saka logam utawa waja anti karat. Saliyané digawé saka logam, garpu uga ana kang digawé saka plastik lan kayu.

Garpu lumrahé dianggo sepasang karo séndok. Panganan kang mbutuhaké garpu ya iku ing antarané mi godhog, mi gorèng, bakso, soto lan liya-liyané. Garpu akèh modhèlé. Jinis garpu iki miturut gunané.

Jinis garpu 
Jinis garpu miturut ukuran lan gunané ya iku:
 Garpu Asparagus
 Garpu daging
Garpu iki minangka njupuk daging kang diiris cilik-cilik. Garpu daging dhapuré kaya garpu biyasa nanging pérangan kang kaya untu dhapuré rada gedhé lan rada melengkung menjaba.
 Garpu kéju
 Garpu cocktail
 Garpu dessert 
Garpu iki minangka mangan puding utawa bolu.
Garpu iki mirunggan digawé kanggo mangan makanan penutup. Garpu iki duwé garis kang kaya untu cacahé 3. Garpu iki ukurané luwih cilik tinimbang garpu liyané.
 Gapu iwak
 Garpu salad
Garpu kang digawé mirunggan kanggo mangan salad.
 Garpu Pie
Garpu pie ya iku garpu kang digawé kanggo mangan pie. Garpu iki dhapuré mirib garpu kang kanggo mangan bolu utawa cake.</ref>

Cathetan suku 

Piranti kanggo mangan
Piranti pawon
Garpu

de:Essbesteck#Gabel
Garpu tala ya iku piranti kang wujudé memper kaya garpu nanging duwé pérangan kang kaya untu cacahé mung 2. Garpu tala duwé wangun kaya huruf "Y" kanggo munculakée getaran utawa gelombang swara, lan garpu tala duwé résonansi. Ing frekuènsi tinamtu. Nalika dithuthuké ing sawijiné barang garpu tala bakal nduwéni résonansi. Garpu tala nduwéni getaran nalika ana ing salah sawijining frekuénsi. Umpamané nadha a kanthi frekuénsi 440 Hertz. Awit frekuènsi iki tetep, garpu tala lumrahé minangka nyocogaké (menala) piranti musik liyané. Piranti musik iki kaya ta gitar lan piano. Garpu tala bisa melar (memuai) nalika panas lan nyusut nalika kaanan hawa lagi adhem. Nalika lagi nyusut utawa memuai frekuénsi kang diasilaké bakal owah.
Garpu tala kang duwé kualitas apik ora gampang nyusut apa déné melar. Kanthi iki frekuénsi kang diasilaké bakal tetep standar.

Garpu tala tinemu nalika taun 1711. Garpu tala tinemu karo musisi Inggris kang jenengé John Shore.

Garpu tala dianggo amarga garpu tala bisa nggawé nadha kang murni. Nadha kang diasilaké nduwéni vibrasi kang luwih kuwat, nadha iki kang dadi frekuénsi dhasar.
Kanggo nggawé nadha-nadha ing keyboard uga nggunakaké garpu tala. Kanthi nggunakaké garpu tala nadha kang diasilaké bisa pas. Garpu tala dadi piranti kanggo ngukur nadha siji lan sijiné nalika nggawé keyboard.

Cathetan suku 

Piranti musik
Anna Kendrick (), ya iku sawijining aktris Amérikah Sarékat kang misuwur kanthi perané maragakaké Jessica Stanley ing filem Twilight Saga lan uga minangka Natalie Keener ing filem Up in the Air, ing filem Up in the Air, Anna olèh nominasi Academy Award ing kategori Best supporting Actress. Anna Kendrick uga misuwur main ing filem Pitch Perfect (2012).

Karièr 

Anna miwiti karierr nalika dhèwèké meranake tokoh minangka Dinah Lord ing teater musikal Broadway High Society nalika Agustus 1998, wektu iku umure lagi 12 taun ngepasi nalika dhèwèké éntuk nominasi Tony Award ing kategori Best Featured Actress in a Musical, Drama Desk Award for Outstanding Featured Actress in a Musical, ing perane iki, dhèwèké uga menangake penghargaan Featured Actress in a Musical ing Theatre World Award. Debute ing filem layar lebar berawal dari filem Camp pada tahun 2003, dimana ia berperan sebagai Fritzi Wagner dan mendapat nominasi dalam Chlotrudis Award kanggo Best Supporting Actress lan Independent Spirit Award kanggo Best Debut Performance.
Ing taun 2007, Anna main ing filem Rocket Science  Ing filem iki Anna main minangka Ginny Ryerson. Ing filem iki heweke uga éntuk nominasi Independent Spirit Award ing kategori Best Supporting Actress. Anna uga main ing serial TV kaya ta The Mayor, Fear itself, lan Viva Laughin. Kusus ing Viva Laughin Anna nyanyi ing episode "What a Whale Wants".

Cathetan suku 

Aktor Amérika
Carey Hannah Mulligan () ya iku sawijining aktris kang asalé saka Inggris , Dhèwèké dikenal ing perane minangka Kitty Bennet ing filem Pride&Prejudice nalika taun 2005. Perane minangka Jenny ing filem An Education kang gawé Carey éntuk penghargaan BAFTA Award Best Actress in a Leading Roleing acarane dhéwé nalika tanggal 21 Fèbruari 2010 ing Royal Opera House, London.
Projek filem Carey candhaké ya iku filem Wall Street: Money Never Sleeps, sawijining sekuel saka filem Wall Street,kang disutradarani Oliver Stone lan uga dibintangi Shia LaBeouf, Michael Douglas. Cinta lokasi antarané Shia karo Carey pun kedadeyan nalika prosès syuting filem iki, lan kekarone nandhang asmra.

Carey lair ing Westminster, London, Inggris, dhèwèké ya iku anak sakl pasangan Stephen dan Nano Mulligan. Nalik umuré telung taun Carey lan kulawargané pindah saka Inggris tekan Jerman amarga bapake nampa pagawéyan kanggo nglola Intercontinental Hotels cabang Éropah. Minat akting Carey wis katon nalik dhèwèké isih cilik, kawiwitan nalika dhèwèké ngingeti kangmase, Owen, kang akting ing panggung sekolah, kang gawé dhèwèké dari kapincut marang akting. Carey wiwit akting ing drama-drama sekolahé, the International School of Dusseldorf, dhèwèké éntuk peran-peran kng sebenere kanggo wong lanang. Sadurungé Carey mèlu ing akting, dhèwèké tau nglamar UCAS (Universities & Colleges Admissions Service)  Carey tau nglamar nganti kaping 3 ing  UCAS, nanging kabèh lamarane mau ditolak.

Cathetan suku 

Lair 1985
x86 utawa 80x86 iku jeneng lumrahé arsitèktur mikroprosèsor, dikembangaké lan digawé karo Intel. Arsitèktur x86 saiki ndominasi komputer desktop, komputer portabel, lan pasar sèrver prasaja.

Arsitèktur iki dikenal nganggo jeneng x86 amarga prosèsor-prosèsor awal kulawarga arsitèktur iki nganggo nomer modèl sing diakhiri angka "86": prosèsor 8086, 80186, 80286, lan 486. Amarga nomer boten saged didadèkaké mèrek dagang, Intel akhiré nganggo tembung Pentium kanggo merek dagang prosèsor génerasi kalima.

Pranala njaba 
 x86 and x86-64 Instruction Set at Sandpile.org
 The ChipList - By Adrian Offerman
 VIA bought IDT CPU version

 
Intel
Mikroprosesor
Komputer pribadi sing kompatibel karo IBM
Louis-Jacques-Mandé Daguerre (1787 – 1851) inggih punika salah satunggalipun seniman lan kimiawan saking Prancis ingkang misuwur amargi karyanipun ingkang namanipun prosès fotografi Daguerreotype. Taun 1824, panjenenganipun ngawontenaken uji coba kanggé damel gambar, ngedalaken “pertunjukan diorama” kanthi kliling Prancis, Inggris, lan Sekotlan.

Nalika taksih enèmipun, Daguerre dados seniman. Wonten ing yuswa kinten-kinten 30 (tigang dasa) taun, panjenenganipun ngrancang “diorama”. Diorama inggih punika barisan lukisan pemandhangan ingkang saé sanget, dipunpamèraken kanthi èfèk sinar cahya. Panjenenganipun gadhah pamikiran kados pundi damel piranti ingkang saged nglukisaken pemandhangan nanging boten mawi kuas lan cèt. Èkspèrimèn ingkang sepisanan damel rancangan kodhak ingkang dèrèng saged kasil.

Ing taun 1827, panjenenganipun kepanggih kaliyan Joseph Nicephore Niepce ingkang ugi taksih nyobi damel kodhak. Kalih taun salajengipun, Daguerre lan Niepce sesarengan nyobi damel kodhak. Nanging ing taun 1833, Niepce tilar donya. Kapeksa Daguerre nglajengaken damel kodhak piyambak. Pungkasanipun Daguerre saged kasil ngembangaken satunggal sistem praktis fotografi ingkang namanipun “daguerreotype”.

Taun 1839 Daguerre maringi informasi dhumateng bebrayan umum (masarakat) prakawis kodhak punika, nanging dèrèng dipunpatènaken. Pamaréntah Prancis maringi kanugrahan dhumateng Daguerre wujud pènsiun salawasipun gesang. Amargi prastawa punika, Daguerre dados tiyang ingkang sanget dipunurmati déning masarakat lan dipunanggep kados déné pahlawan.

Daguerre tilar donya taun 1851 ing caket kitha Paris, Prancis.

Cathetan suku

Pranala njawi 
 The Ruins of Holyrood Chapel déning Louis Daguerre.

Lair 1787
Pati 1851
Artikel mawa basa krama
Penemu saking Prancis
Fotografer Prancis
100 Tokoh miturut Michael H. Hart