AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
George Washington (22 Fèbruari 1732 – 14 Dhésèmber 1799) iku Présidhèn Amérika Sarékat (1789–1797) sing kapisan. Ing umur 11 taun bapaké tilar donya. George Washington wiwitané nyambut gawé minangka mantri ukur, banjur lumebu bala ing umur 21 taun, lan diangkat dadi Letnan Kolonèl wektu mèlu wajib militèr déning Gubernur praja Virginia. Omah-omah taun 1759 karo Martha Dandridge Custis Washington, George Washington ngurus perkebunané sing jembar ing Virginia lan menjadi anggota Dewan Perwakilan Rakyat Virginia, hingga Revolusi Amérika pecah. George Washington minangka anggota perkumpulan rahasia Freemasonry.

Ing taun 1789 sawisé Konstitusi disahaké, Washington dipilih kanthi swara wutuh dadi Présidhèn Amérika sing kapisan. Washington nglakoni rong mangsa kalungguhan wiwit taun 1789 nganti taun 1797, didampingi déning John Adams minangka Wakil Présidhèn. Sajeroning pidhato perpisahané ing taun 1797, Washington nyerokaké marang rakyat Amérika Sarékat supaya ninggal rasa kapartéan lan rasa kelaladanan sing kagedhèn.

Ing taun 1799, George Washington tilar donya ing umur 67 taun ing Mount Vernon, sawisé telung taun mudhun kalungguhan minangka présidhèn. Washington ora duwé katurunan, mung ana siji anak angkat.

Rujukan
 Présidhèn - Présidhèn Amérika Sarékat; Diterbitaké déning Dinas Penerangan lan Kabudayan Amérika Sarékat, Jakarta (2003)
 The Presidents, A Reference History. Editor. Henry F. Graff. Edisi kedua. Penerbit Scribners 1996.

Lair 1732
Pati 1799
Présidhèn Amérika Sarékat
Tokoh militèr Amérika Sarékat
100 Tokoh miturut Michael H. Hart
Gelderland iku propinsi ing Walanda. Kutha krajané yaiku Arnhem lan sing ndunungi ana kurang luwih 1,97 yuta jiwa (2005). Gelderland iku ing sisih kulon wewatesan karo propinsi Utrecht lan Holland Kidul, ing sisih kidul karo propinsi Brabant Lor, ing sisih wétan karo nagara Jerman, ing sisih lor karo propinsi Overijssel lan ing sisih lor kulon karo propinsi Flevoland.

Provinsi ing Walanda
Bungur (Lagerstroemia) iku sajinis tuwuhan awujud wit-witan sing misuwur minangka wit pangayom dalan utawa pekarangan. Kembangé warna abang nom utawa jambon, yèn megar bebarengan katon éndah.

Ana rong jinis bungur sing populèr: bungur biyasa/gedhé (L. indica), wité gedhé dhuwur nganti 8m, lan bungur jepang (L. faurieri) sing luwih cilik, awujud perdhu. Bungur gedhé biyèn uga akèh ditandur ing pekuburan.

Sawetara jinisé

Pranala njaba 

Tetuwuhan pangayom
Trembesi utawa kihujan, utawa baujan, (Samanea saman (Jacq.) Merr.) minangka tetuwuhan wit-witan gedhé, dhuwur, kanthi tajuk sing amba banget. Tuwuhan iki naté populèr minangka tuwuhan pangayom. Oyodé sing ngambra-ambra ndadèkaké kurang populèr amarga bisa ngrusak dalan lan wangunan ing saubengé. Jeneng Ki Hujan, asalé saka anané banyu sing kerep nètès saka tajuké amarga kemampuan nyerep banyu lemah sing kuwat sarta kotoran saka kéwan tonggèrèt sing manggon ing wit mau.

Tuwuhan iki asal saka Amérika tropis nanging saiki kasebar ing saindhenging laladan tropis. Ing sawatara panggonan malah dianggep ngganggu awit tajuké ngganggu tuwuhan liya kanggo urip.

Gladri

Uga delengen 
 Mindhik

Pranala njaba 

Fabaceae
Tetuwuhan
Randhu alas (Bombax ceiba L.) iku wit-witan sing dianggep suci déning umat Hindhu. Tuwuhan iki duwé ukuran gedhé banget lan kerep ditandur ing cedhak yasan suci.

Nalika panemuan Candhi Pawon, wit iki diweruhi thukul ing reruntuhan yasan.

Uga delengen 
Kapuk randhu

Cathetan sikil 

Malvaceae
Tetuwuhan pangayom
Bombacaceae
Magnoliopsida iku jeneng botani kanggoné kelas tetuwuhan. Jeneng iki diwangun kanthi ngganti panambang -aceae saka jeneng Magnoliaceae nganggo panambang -opsida (Pasal 16 sajeroning ICBN). Kelas Magnoliopsida dianggo jeneng takson tumrap kabèh tetuwuhan ngembang dudu monokotil lan duwé sipat polifiletik. Magnoliopsida iku jeneng kang dianggo nggantèkaké jeneng lawas Dicotyledoneae (kelas tetuwuhan dikotil, utawa agodhong lembaga loro).

Sistem Klasifikasi APG II, kang mbaka sethithik tansaya populèr, ora migunakaké jeneng iki manèh. Luwih adoh, sistem iki nemu yèn sajeroning golongan iki ana paling ora pitu klade kang béda kanthi genetik. Saka kapitu klade iki, ana siji golongan gedhé kang monofiletik kang duwé ciri-ciri kas Magnoliopsida kanthi konsisten lan karan eudicots ("dikotil bener/sajati"). Ironisé, Magnoliaceae ora kalebu sajeroning dikotil sajati.

Uga delengen 
 Tetuwuhan
 Tetuwuhan ngembang

Pranala njaba 

 
Taksonomi tetuwuhan

tr:Çift çenekliler
Bumbon crakèn yakuwi pérangan tuwuhan kang duwé aroma utawa rasa kuwat kang kanggo bumbu, pangawèt utawa panambah rasa sajeroningmasakan. Bumbon crakèn racaké dibédakaké saka tuwuhan liya kang dipigunakaké kanggo tujuan kang mêh padha, kaya déné tandura obat, sayuran mawa aroma, lan woh garing.

Bumbon crakèn minangka barang dagangan paling aji ing jaman prakolonial. Akèh bumbon crakèn kang biyèn dipigunakaké sajeroning pangobatan, nanging saiki wis suda.

Bumbon crakèn dadi salah siji alesan kena apa panjelajah Portugis Vasco Da Gama lelana nganti tekan India lan Maluku. Bumbon crakèn iki uga kang njalari Walanda banjur nyusul menyang Maluku, sauntara Spanyol ing sangisoré pimpinan Columbus wis luwih dhisik golèk dalan tumuju ngétan ngliwati dalan liya lan pungkasané malah mendharat ing bawana Amérika.

Bumbon crakèn India:
 Kapulaga(cardamom)
 Lada (pepper) 
 Kayu legi (cinnamon) 
 Pala(nutmeg)
 Kunyit

Uga delengen 
 Perdagangan bumbon crakèn

Pranala njaba 
 Food Bacteria-Spice Survey Shows Why Some Cultures Like It Hot Citat: "...Garlic, onion, allspice and oregano, for example, were found to be the best all-around bacteria killers (they kill everything)...Top 30 Spices with Antimicrobial Properties..."
 May 22, 2001, Add a Little Spice to Your Life.  And Take Away a Few Bacteria That Cause Disease
 August 18, 1998, Common Kitchen Spices Kill E. Coli O157:H7  Citat: "...The study is the first in the United States that looks at the effect of common spices on E. coli O157:H7. Previous studies have concluded spices kill other foodborne pathogens. "In the first part of our study, we tested 23 spices against E. coli O157:H7 in the laboratory," Fung said. "We found that several spices are good at killing this strain of E. coli."..."
Kutub Kidul (géografis) iku pojok kidul bumi (90° S), wujud sumbu bumi. Panemu kutub asalé saka Nurwègen Roald Amundsen, iku wong sing sepisanan nemu Kutub Kidul tanggal 14 Dhésèmber 1911.

Kutub Kidul magnetis ya iku pojoking medan magnet sing lurus nembus pusat bumi. Amarga anané sumbu iku bumi mubeng. Ing taun 1985 diweruhi manawa Kutub Kidul magnetis ana ing 65°S 140°T.

Pirsanana uga 
 Kutub Lor

Pranala njaba 

Antartika
Purwakarta ya iku kutha ing provinsi Jawa Kulon, Indonésia. Kutha iki minangka kutha krajan Kabupatèn Purwakarta.

Purwakarta
Kabupatèn Purwakarta
Bandhung, bisa tegesé:
 Kabupatèn Bandung, salah siji Kabupatèn ing Jawa Kulon
 Kutha Bandhung, kutha krajan provinsi Jawa Kulon
Knut (lair 5 Dhésèmber 2006 ing Berlin - pati 19 Maret 2011) iku sawijining bruwang ès lanang (Ursus maritimus), sing lair lan gedhé ing Zoologischen Garten Berlin (Taman Raja Berlin). Knut iku misuwur banget ing Jerman lan sadonya amarga bruwang ès kapisan sing bisa lair ing Taman Raja ing 30 taun pungkasan. Knut tau dadi kontrovèrsi internasional, banjur dadi atraksi turis populèr. Sawisé tabloid Jerman Bild ngandhut kutipan saka sawijining aktivis hak-hak sato kéwan anama Frank Albrecht sing ngomong yèn "Knut luwih becik dipatèni tinimbang dihina dadi kéwan ingon manungsa", akèh wong sadonya sing padha nepsu. Bocah-bocah dadi démo sajabaning Taman Raja, lan akèh e-mail sarta layang sing dikirim.

Knut dadi punjering wigatènan média-massa lan nggawé taun 2007 dadi taun sing apik kanggo Taman Raja Berlin. Bathiné dadi akèh dhéwé salawasé umuré sing wis 163 taun.

Bruwang
Baléranté iku désa ing Kacamatan Kemalang, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Klathèn
Désa ing Jawa Tengah
Kemalang, Klathèn
Haver (Avena sativa L.), ditepungi uga minangka oat, wujud serealia sing cukup wigati ing laladan kanthi iklim subtropis lan sedheng. Bulir sing diasilaké (uga ingaran haver) dimupangataké minangka panganan sarta pakan (mligi kanggo jaran). Ing Indonésia prodhuké ditepungi saka sajinis bubur sing diintrodhuksi panjajah Walanda, sing ditepungi minangka havermut.

Haver wujud wangun domèstikasi saka jinis setengah alasan Avena fatua sing wis dibudidayakaké ing jaman perundagian awal (jaman wesi) lan wujud sumber pangan pokok wektu iku ing Asia Kulon lan Éropah.

Liya-liya 
Èfèk hormon tetuwuhan auksin sepisanan tinemu saka tetuwuhan haver, pasé saka koleoptilé.

Pranala njaba 

Poaceae
Serealia
Iklim iku kaanan rata-rata cuaca ing wektu dawa. Studi ngenani iklim disinaoni ing météorologi. Iklim ing bumi banget diprabawai déning posisi srengéngé marang bumi. Ana sapérangan klasifikasi iklim ing bumi iki sing ditemtokaké déning panggonan géografis. Lumrahé awake dhéwé bisa nyebutaké minangka iklim tropis, lintang nengah lan lintang dhuwur. Èlmu sing nyinaoni ngenani iklim yaiku klimatologi.
Gayamprit iku kalurahan ing Kacamatan Klathèn Kidul, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Kalurahan ing Kabupatèn Klathèn
Kalurahan ing Jawa Tengah
Klathèn Kidul, Klathèn
Éjakulasi, iku prastawa metuné sperma saka zakar utawa palanangan  lan racaké dibarengi orgasme. Éjakulasi racaké dumadi sawisé anané stimulasi sèksual sing njalari ereksi penis, nanging uga bisa dumadi nalika priya turu sing biyasa karan ngimpi teles. Ing arang kasus, éjakulasi dumadi amarga prostatic lelara, kaya ta prostat nggedhekake. Anéjakulasi kawontenan kang Tukang orgasme. Dyséjakulasi wis orgasme sing nglarani utawa ora adil.

Seks
Yesus saking Nazarèt (kirang langkung antawis taun 4 SM ngantos 30–33 M) punika satunggaling tukang kayu, pengkhotbah/pangajar, panyaras, guru/rabbi, pedamel mujizat, lan tokoh Yahudi ingkang paling misuwur; ing kakristenan Yesus Kristus. Tiyang Kristen pitados, Yesus punika Putraning Allah, Hyang, Mesias, lan Juru Wilujeng umat manungsa; ing Islam, Isa Almasih punika satunggiling nabi wigatos (Nabi Isa).

Nami "Yesus" punika alihaksara saking basa Yunani Ιησους [Iēsoûs], ingkang ing giliranipun ugi wujud alih aksara saking basa Aram utawi basa Ibrani inggih punika: Yeshua, ingkang tegesipun : Kawilujengan, utawi "Hyang punika kawilujengan", "Hyang milujengaken". "Kristus" punika gelar ing teologi ugi asalipun saking basa Yunani Χριστός [Christos], ingkang saking basa Ibrani "Mesias", tegesipun "ingkang dipunurapi" utawi "ingkang kapilih". Ing Islam, Yesus (,[Isa]) kanthi umum dipunsebat kanthi nama Isa bin Maryam ingkang tegesipun Isa putra saking Maria. Panjenenganipun dipunanggep minangka salah satunggaling nabi wigati saking Hyang. pawarta Injil lan pedamel kaajaiban.

Gusti Yesus punika Juru Wilujeng ingkang sajatos
Alasanipun menapa? Inggih punika amargi :
1. Yesus kristus punika sanès tiyang ingkang asalipun saking Donya punika, namung asalipun saking Swargo.
2.Yesus Kristus punika namung satunggal-tunggalipun tiyang ingkang nglampahi séda lan wungu malih saking antawisipun tiyang pejah.
3.Yesus Kristus punika kadunungan Rohipun Allah ingkang akarya jagad punika lan sampun kapasrahan sadaya panguwaos wonten ing bumi tuwin wonten ing swarga.

Kapurih ugi mirsani 
 Kristen
 Katulik
 Natal
 Prajanjian Lawas
 Prajanjian Anyar
 Wiyosan Gusti Yesus Miturut Matius
 Wiyosan Gusti Yesus Miturut Lukas

Rujukan 

 
Lair abad ping 1
Pati abad kaping-1
100 Tokoh miturut Michael H. Hart
Artikel mawa basa krama
Silesia (Jerman Schlesien; Polen Śląsk; Ceko Slezsko; Basa Silesia Ślůnsk) iku tlatah ing Éropa Tengah utawa Éropa Wétan.

Tlatah iki saiki binagi antara Jerman, Polen lan Cékia.

Uga delengen 
 Wong Silesia

Polen
Jerman
Céko
International Telecommunication Union (ITU; sajeroning basa Prancis: Union internationale des télécommunications, sajeroning basa Spanyol: Unión Internacional de Telecomunicaciones) iku siji organisasi internasional sing diadegaké kanggo mbakokaké lan nata regulasi radio internasional lan telekomunikasi. ITU diadegaké minangka International Telegraph Union ing Paris tanggal 17 Mèi 1865. Tujuan mligi nyakup standarisasi, alokasi spektrum radio, lan ngorganisasèkaké perjanjèn rerangkèn interkonèksi antara nagara-nagara kang béda-béda kanggo minangka panggilan telepon internasional. Fungsiné tumrap telekomunikasi amèh padha karo fungsi UPU tumrapé layanan pos. ITU minangka salah siji agensi mirunggan PBB, sing duwé markas ing Jenewa, Switserlan, ing sisihé gedhong utama kampus PBB.
ITU dumadi saka telung biro:
 Biro Telekomunikasi (ITU-T)
 Biro Radiokomunikasi (ITU-R)
 Biro Pengembangan (ITU-D)

Kapemimpinan 
ITU dipangajengi sekretaris jenderal, sing dipilih saben 4 taun déning anggota nasional sajeroning konferènsi pleno.

Ing konferènsi pleno kaping 17 ing Antalya, Turki, anggota ITU milih Dr Hamadoun I. Toure saka Mali minangka sekretaris jenderal.

Uga delengen 
 Tanda panggil
 Awalan ITU

Pranala njaba 
 Situs resmi ITU
 Sejarah ITU dari situs resmi

Persatuan Telekomunikasi Internasional
Badan PBB
Provinsi Quảng Bình utawa Quang Binh, (basa Vietnam: tỉnh Quảng Bình) iku provinsi ing regione Bac Trung Bo, Vietnam. Sajeroning provinsi iki ana 154 Comuni ing Provinsi Quang Binh.

Dhémografi 
Propinsiiki jebaré 8051.8 km², lan taun 2005 total populasiné 831,600.

Gallery 

Quang Binh
Provinsi Vietnam
Kidul-Wétan (sajeroning basa Indonésia; tenggara) iku arah mataangin ing tengah-tengah antarané arah kidul lan wétan. Arah kidul-wétan iki kosokbaliné Lor-Kulon.

Uga delengen
 Lor-Kulon
 Lor
 Kidul
 Kidul-Kulon
 Kidul
 Kulon
 Wétan
 Lor-Wétan

Mata angin

bg:Югоизток
bs:Jugoistok
ca:Sud-est
cs:Jihovýchod
da:Sydøst
de:Südost
en:Southeast
et:Kagu
fi:Kaakko
fr:Sud-Est
hr:Jugoistok
ja:南東
ko:남동쪽
nl:Sud-Est
no:Sørøst
pl:Południowy wschód
pt:Sudeste
sh:Jugoistok
simple:Southeast
sr:Југоисток
vi:Hướng Đông Nam
zh:東南
zh-yue:東南
Lor-Kulon (sajeroning basa Indonésia: barat laut), iku arah mata angin ing tengah-tengah antarané arah Lor lan Kulon. Kosokbaliné ya iku arah Kidul-Wétan.

Uga delengen
 Lor
 Kidul
 Wétan
 Kulon
 Lor-Wétan
 Kidul-Kulon
 Kidul-Wétan

Mata angin
Kidul-Kulon (sajeroning basa Indonésia: barat daya), iku arah mata angin ing tengah-tengah antarané arah Kidul lan Kulon. Kosok baliné yaiku arah Lor-Wétan.

Deleng uga 
 Lor-Kulon
 Lor
 Kidul
 Kidul-Wétan
 Kidul
 Kulon
 Wétan
 Lor-Wétan

Mata angin
Lor-Wétan iku arah mata angin ing tengah-tengah antarané arah Lor lan Wétan. Kosok baliné yaiku arah Kidul-Kulon.

Arah lor-wétan ini ana uga sing nyebut kanthi istilah 'wétan-sagara' awit njupuk saka asal tembung basa Indonésia: Timur Laut.

Pamérangan sing luwih rinci yaiku ing antarané arah Lor lan Lor-wétan iki diarani Lor-lor-wétan, déné anatara arah Lor-wétan karo arah wétan diarani Wétan-lor-wétan.

Deleng uga 
 Lor
 Kidul
 Lor-Kulon
 Kidul-Wétan
 Kidul-Kulon
 Wétan
 Kulon

Mata angin
Ponggok iku désa ing Kacamatan Polanharja, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Klathèn
Désa ing Jawa Tengah
Polanharja, Klathèn
Wong Silesia (Basa Silesia: Ślůnzoki; Polski Ślązacy; Céko Slezané; Jerman Schlesier) iku para sing ndunungi tlatah Silesia ing Polen, Jerman lan Républik Céko.

Nganti saiki ana sawatara débat sing ndiskusèkaké manawa wong Silesia iku ètnis sing séjé utawa ora. Amerga ing sajarah modèrn wong-wong Silesia kerep dipeksa ngaku wong Jerman utawa Polen. Sanadyan mangkono, punjul 817.000 jiwa wong Silesia ing Polen ngaku ètnis Silesia lan amarga iku ndadèkaké kelompok ini sukubangsa minoritas sing gedhé dhéwé, sasandhingané sukubangsa Jerman ing Polen. Saliyané iku ing Républik Céko ana punjul 12.231 jiwa sing ngaku sukubangsa Silesia nalika cacah jiwa ing taun 2011.

referensi 

Silesia
Suku bangsa ing Polen
Suku bangsa ing Jerman
Basa Silesia (Basa Silesia: ślůnsko godka, ślůnski, terkadhang uga diarani pů našymu) iku sawijining basa Slavik sing dipituturaké déning wong-wong ing tlatah Silesia dhuwur ing Polen, lan uga ing Céko lan Jerman. Miturut cacah jiwa Polen ing taun 2011, kurang luwih 509.000 jiwa ngarani Basa Silesia minangka basa ibuné. Sawetara ahli basa ngarani yèn Basa Silesia iku sawijining dhialèk Basa Polen amarga gegandhèngan kenceng antara rong basa iku.

Alfabèt Silesia 

Basa Silesia lumrahé ditulis mawa aksara Latin gagrag Polen, nanging ing taun 2006 muncul sawijining gagasan kanggo alfabèt Silesia sing lumrah dienggo ing Internèt lan dienggo ing Wikipedia Basa Silesia:

Aksara: Aa Bb Cc Ćć Čč Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Řř Ss Śś Šš Tt Uu Ůů Ww Yy Zz Źź Žž

Digraf: Ch Dz Dź Dž.

Aksara iki luwih mèmper aksara sing dienggo Basa Céko.

Conto 
Kanjeng Rama ing Basa Silesia, Polski lan Céko.

Pranala njaba 
 Wikipedia Basa Silesia
 Warta berita ing Basa Silesia
 Pů našymu – djalykt ślůnski kodyfikowůny

Silesia
Silesia
Tengen bisa ateges:
 sisih, arah kosokbalèn saka kiwa
 Aliran pulitik sing konservatif
 Arah wétan yèn wong madhep utawa tumuju ngalor. Tuladha: Yèn wong lumaku ngalor, banjur ménggok nengen iku tumuju arah wétan.

Arah
Kiwa bisa ateges:
 Sisih, arah kosokbalèn saka tengen
 Aliran pulitik kang progresif. Lumrahé kaum kiri nduwèni haluan paham kang dhedhasar pikiran Karl Marx.
 Arah Kulon, yèn wong madhep utawa tumuju ngalor.

Arah
Beverly Hills Chihuahua iku sawijining filem aksi lan drama komedi taun 2008 karya Walt Disney Pictures lan disutradarani Raja Gosnell. Promosi pisanan filem iki dicanthèlaké sajeroning filem The Chronicles of Narnia: Prince Caspian. Wiwitané filem iki bakal dirilis tanggal 26 September, nanging banjur diundur dadi tanggal 3 Oktober. Gazet kanggo filem Disney Bolt bisa dipirsani ing wiwitané filem ini. Plot filem iki munjer marang asu Chihuahua Chloe, sing diculik ing Meksiko lan uwal saka kadurjanan asu Doberman El Diablo, kanthi bantuan saka asu German Shepherd sing kasepèn Delgado, lan asu Chihuahua hiperaktif lanang sing tresna marang Chloe.

Plot 

Vivian Ashe ninggal asu Chihuahua ingon-ingoné Chloe marang duluré (Rachel) sing kurang tanggungjawab supaya dijaga. Nalika Rachel arep lelungan menyang Meksiko bareng kanca-kancané, Chloe kesasar lan diculik. Chloe dislametaké déning Delgado, sawijining asu Gembala Jerman sing kasepèn sing tau dadi asu pulisi. Akibate, asu-asu iki banjur dadi buronan asu Doberman sing ora dywé rasa welas ya iku El Diablo. Sauntara Chloe lan Delgado nyoba golèk dalan menyang Beverly Hills, Papi, sawijining asu chihuahua hiperaktif sing wis tresna marang Chloe, lan ndarané Sam sarta Rachel nyoba nggolèki Chloe ing Meksiko. Nalika iku El Diablo uga lagi nyoba nyekel Chloe kanggo ndarané, sawijining ketua gèng adu asu.

Ingkang maragani

Manungsa 
 Manolo Cardona-Sam
 Maury Sterling-Rafferty
 Jamie Lee Curtis-Aunt Viv
 Piper Perabo-Rachel Ashe Lynn
 Jesús Ochoa-Officer Ramirez

Swara 
 George Lopez-Papi
 Luis Guzman-Chucho
 Andy Garcia-Delgado
 Cheech Marin-Manuel
 Drew Barrymore-Chloe 
 Paul Rodriguez-Chico
 Placido Domingo-Monte
 Loretta Devine-Delta
 Eddie "Piolín" Sotelo-Rafa
 Edward James Olmos-El Diablo

Èfèk visual 
 Cinesite di London, menggunakan their specially developed pipeline for creating digital muzzle replacements, animated the many talking dogs. The in-house visual effects supervisor is Matt Johnson, and the animation supervisor was Alexander Williams.

Musik 
Musik di Beverly Hills Chihuahua was written by composer Heitor Pereira, who recorded the score with the Hollywood Studio Symphony at the Eastwood Scoring Stage at Warner Brothers.

Réferènsi

Pranala njaba 

 Situs resmi 
 

Filem 2008
Film Amérikah Sarékat
Kabupatèn Bungo iku kabupatèn ing Provinsi Jambi. Kabupatèn iki asal saka pamekaran Kabupatèn Bungo Tebo tanggal 12 Oktober 1999. Jembar wewengkon 8.840 km² kanthi populasi ±221.686 jiwa. Kabupatèn iki kutha krajané Muarabungo

Uga delengen 
Ing Kabupatèn Bungo, enten Radio Siaran Pamaréntah Laladan (RSPD) Gema Bungo FM sing nyiarke lagu lagu laladan jambi, sundo lan campur sarian kas Jowo.

Pranala njaba 

Bungo
Bungo
Kabupatèn Merangin iku salah siji kabupatèn ing Provinsi Jambi. Jembar wewengkon 7.679 km² kanthi populasi 251.283 jiwa. Kutha krajané Bangko. Kabupatèn iki kapérang dadi 9 Kacamatan lan 141 Désa.

Uga delengen 
 Jambi

Pranala njaba 

 Situs resmi pamaréntah Kabupatèn Merangin

Merangin
Merangin
Kabupatèn Sarolangun iku salah siji kabupatèn ing Provinsi Jambi. Jembar wewengkoné 5.166 km² kanthi populasi 176.771 jiwa. Ibu kuthné Sarolangun. Kabupatèn iki diadegaké miturut Undhang-Undhang Nomor 54 Taun 1999 bab Pambentukan Kabupatèn Sarolangun, Kabupatèn Tebo, Kabupatèn Muaro Jambi, lan Kabupatèn Tanjung Jabung Wétan.

Uga delengen 
 Jambi
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Pranala njaba 

 
Sarolangun
Sarolangun
Artikel iki ngenani Jambi minangka siji kutha. Deleng uga artikel Provinsi Jambi.

Kutha Jambi iku kutha sisan minangka kutha krajan Provinsi Jambi. Kutha Jambi sing wiwitané karan uga Tanah Pilih wis dadi pusat papréntahan wiwit jaman Kerajan Melayu Jambi. Semboyan Kutha Jambi yaiku Tanah Pilih Pesako Betuah. Kutha Jambi diwelah dadi rong laladan déning Kali Batanghari. Rong laladan iki bisa ditekani kanthi migunakaké prahu motor utawa liwat kreteg Aur Duri.

Kutha Jambi kapérang dadi 8 kacamatan:
 Danau Lempongan 
 Jambi Selatan 
 Jambi Timur 
 Jelutung 
 Kota Baru 
 Pasar Jambi 
 Pelayangan
 Telanaipura

Transportasi sing ana ing Kutha Jambi lan saubengé:
 Udara, Papan Anggegana Sultan Thaha Syaifuddin 
 Dharat, Terminal Alam Barajo (Antar Provinsi)

Deleng uga 
 Jambi
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Jambi
 
Jambi
Kanggo kompleks percandhian Muarajambi, pirsani Muarajambi.

Kabupatèn Muaro Jambi iku kabupatèn ing Provinsi Jambi. Kabupatèn iki minangka salah siji Kabupatèn pamekaran saka Kabupatèn Batanghari miturut Undhang-undhang nomer 54 Taun 1999. Jembar wewengkon 5.246 km², kanthi administratif dumadi saka 8 Kacamatan, 129 Désa/Kalurahan, kanthi cacah sing ndunungi 294,408 jiwa.

Uga delengen 
 Jambi
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Pranala njaba 

 Situs Dinas Pendidikan abupaten Muarojambi 

Muaro Jambi
Muaro Jambi
Brajan iku désa ing Kacamatan Prambanan, Kabupatèn Klathèn, Jawa Tengah.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Klathèn
Désa ing Jawa Tengah
Prambanan, Klathèn
Platypus iku kéwan semi-akuatik sing akèh diweruhi ing pérangan wétan bawana Australia. Sanadyan Platypus ngendhog nanging kagolong ing kelas Mammalia amarga nyusoni anaké. Platypus uga asring dikenal kanthi jeneng duck-billed Platypus utawa Platypus soyor bèbèk amarga wanguné sing mèmper bèbèk.

Pranala njaba 
 Biodiversity Heritage Library bibliography for Ornithorhynchus anatinus

Monotremata
Sato kéwan
Wwlahar iku aliran material vulkanik kang racaké wujud campuran watu, pasir lan krikil amarga anané ilining banyu kang dumadi ing èrèng-èrènging gunung (gunung geni). Ing Indonésia, aliran wlahar iki bakal terus tambah prilakuné bebarengan karo udan kang sansaya asring.

Ilining wlahar iku ndrawasi mligi kanggo penduduk kang manggon ing èrèng-èrènging gunung utawa kanggo para juru tambang pasir kang ana ing laladan ilining wlahar iku liwat. Wwlahar bisa mili banter puluhan mèter per detik nganti sawatara kilomèter nggawa ènergi kang cukup gedhé. Mula saka iku, lumrahé wlahar digawékaké saluran mirunggan kang miturut ngèlmu geoteknik mau "sabo".

Sawetara gunung ing Indonésia nduwé aktivitas ilining wlahar iki, ya iku Gunung Galunggung ing Jawa Kulon lan Gunung Merapi ing Jawa Tengah/Yogyakarta.

Uga delengen 
 Lava

Vulkanologi
Fenomena alam
Gunung geni
Watu iku sajinising material kang awujud saka mineral lan kapilah miturut komposisi mineral. Pamilahan iki digawé dhedhasar:
 kandhutan mineral, yaiku jinis-jinis mineral kang ana ing watu mau.
 tèkstur watu, yaiku ukuran lan wujud hablur-hablur mineral ing sajeroning watu; 
 struktur watu, yaiku susunan hablur mineral ing sajeroning watu.
 prosès dumadiné.

Watu-watu lumrahé dipérang miturut prosès dumadine, lan kanthi dipecah ing 3 (telung) kumpulan gedhé yaiku: 
 batu igneus 
 batu endhapan
 batu métamorfosis.

Watu igneus iku watu kang dumadi saka magma cair, watu endhapan liwat endhapan lan tekanan bahan tinamtu, lan batu métamorfosis liwat salah siji saka 2 (rong) cara kang mau mau sawisé salin rupa amarga suhu lan tekanan. Ing sawatara kasus-kasus nalika bahan organik ninggal tilas ing watu, dadiné fosil.

Kerak Bumi (kalebu litosfer) lan mantèlé dumadi saka watu.
Ing yasan, watu racaké kanggo pondhasi kang dhuwur bangunané kurang saka 10 mèter. Watu uga kagunakaké ing candhi. Watu uga bisa kagunaake barang kerajianan kaya ta patung.

Cathetan suku

Géologi
Dr. Soetomo (lair ing Ngepeh, Nganjuk, 30 Juli 1888, séda ing Surabaya, 30 Mèi 1938) iku tokoh sing mandégani Budi Utomo, organisasi perobahan sing pisanan ana ing Indonésia.

Ing taun 1903, Soetomo sekolah kadhokteran ing School tot Opleiding van Inlandsche Artsen (STOVIA), Jakarta. Bebarengan karo kanca-kancané saka STOVIA, Soetomo ngedegaké paguyuban kanthi aran Budi Utomo, ing taun 1908. Sawisé lulus ing taun 1911, priyayi iki dadi dhokter pamaréntah ing sawatara panggonan ing Jawa lan Sumatra. Ing taun 1917, Soetomo dhaup klawan sawijining perawat Walanda. Ing taun 1919-1923, Soetomo nerusaké studi kadhokteran ing nagara Walanda.

Ing taun 1924, Soetomo ngedegaké Indonésian Study Club ing Surabaya, ing taun 1930 ngedegaké Parté Bangsa Indonésia lan ing taun 1935 ngedegaké Parindra (Parté Indonesia Raya).

Ing kabudayan Jawa, Soetomo paring tetinggalan wujud kalawarta basa Jawa kanggo kampanye, yaiku Panjebar Semangat

Pahlawan nasional Indonésia
Tlaga Titicaca iku tlaga paling dhuwur ing donya kanthi kadhuwuran 3821 m dpl. Tlaga Titicaca uga wujud tlaga gedhé dhéwé ing Amérika Kidul. Tlaga kang ana ing pagunungan Andes iki wiyaré 8300 kilomèter persegi. Nagara ing wétané tlaga Titicaca ya iku Peru sauntara nagara ing kuloné ya iku Bolivia.

Tlaga Titicaca duwé jero rata-rata watara 140 lan 180 m, kanthi jero maksimal 280 m. Luwih saka 25 kali mili lumebu menyang tlaga iki. Tlaga iki uga nduwé 41 pulo. Sapérangan pulo kang ndunungi padhet.

Asal jeneng Tlaga Titicaca ora diweruhi; wus dipertal dadi "Watu Puma" utawa uga minangka Curam Timah Ireng. Tlaga Titicaca duwé sapérangan jeneng setempat. Sisih kidul wétan tlaga nyambung karo tlaga utama déning selat Tiquina. Sisih kidul wétan tlaga cilik iku ditepungi minangka Tlaga Huinaymarca déning wong Bolivia, lan tlaga gedhé minangka tlaga Chucuito. Wong Peru uga nepungi tlaga cilik minangka tlaga Pequeño lan tlaga gedhé minangka tlaga Grande. Miturut carita sajarah, biyèn ana sawijining raja saka suku Indian Inca kang asmané Atahualpa kang nguwasani tlatah sakiwatengené tlaga iku. Sawijining dina raja Atahualpa olèh pitedah saka déwa kanggo numpuk bandha (emas) kagungané karajané uga duwèkané rakyaté ing njero tlaga Titicaca. Raja Atahualpa yakin yèn panjenengané kudu nuruti titah mau. Mila raja nitahaké rakyaté kanggo nglumpukaké kabèh bandhané kang kagawé saka emas. Rakyat kang setya tuhu marang rajané tanpa kabotan nuruti titah mau, lan kanthi dibawahi raja banjur padha nyemplungaké bandha emasé ing tlaga Titicaca.

Titicaca
Kabupatèn Minahasa Kidul Wétan (Basa Indonésia : Minahasa Tenggara), iku kabupatèn anyar ing Provinsi Sulawesi Lor, Indonésia, kanthi kutha krajan: Ratahan, minangka pamekaran saka Kabupatèn Minahasa Kidul.

Kabupatèn Minahasa Kidul Wétan dumadi saka 6 kacamatan, ya iku:

 Belang
 Pusomaen
 Ratahan
 Ratatotok
 Tombatu
 Touluaan

 
Minahasa Kidul Wétan
Minahasa Kidul Wétan
Kabupatèn Bolaang Mongondow Lor (Basa Indonésia: Bolaang Mongondow Utara), iku  kabupatèn ing provinsi Sulawesi Lor, Indonésia. Kutha krajané ya iku Boroko. Kabupatèn iki diadegaké miturut Undhang-Undhang Nomer 10 Taun 2007, tanggal 2 Januari 2007.

Pratélan Kacamatan 

 Bintauna
 Bolaang Itang Kulon
 Bolaang Itang Wétan
 Kaidipang
 Pinogaluman
 Sangkub

Pranala njaba 

UURI No. 10/2007 di situs Depkumham RI 

Bolaang Mongondow Lor
Bolaang Mongondow Lor
Kabupatèn Bolaang Mongondow Lor
Kabupatèn Kapuloan Siau Tagulandang Biaro utawa dicekak Kabupatèn Sitaro iku  kabupatèn ing provinsi Sulawesi Lor, Indonésia. Kutha krajané ya iku Ondong Siau. Kabupatèn iki diadegaké miturut Undhang-Undhang Nomer 15 Taun 2007 tanggal 2 Januari 2007.

Pulo Siau (Kutha Ondong) sing dadi kutha krajan kabupatèn duwé gunung geni "Karangetang". Cacahing sing ndunungi: 64.987 Jiwa

 
Kapuloan Sitaro
Kapuloan Sitaro
Sinoa iku kacamatan ing Kabupatèn Bantaeng, Sulawesi Kidul, Indonésia.
Gantarangkeke iku kacamatan ing Kabupatèn Bantaèng, Sulawesi Kidul, Indonésia.

Kacamatan ing Indonésia
Ciplukan utawa cèplukan iku jeneng jinis tetuwuhan sing wohé cilik, nalika mateng ketutup wohé déning klopak kembangé sing tambah gedhé. Woh iki uga dikenal ing panggonan liya kanthi aran cècènét utawa cècèndét (Sd.), lan nyurnyuran (Md.).

Ana 3 spésies kang bisa diarani ciplukan, ya iku Physalis angulata L., Physalis minima, lan Physalis peruviana. Déné tomatillo (Physalis philadelphica) duwé ukuran woh kang luwih gedhé.

Pamilahan 
Tuwuhan umur setahun, tegak, ndhuwur bisa nganti 1 m. Gagang kaya nduwé iga (="angulata") segi tajem lan growong. Godhongé bunder kaya endhog dawa kanthi pucuk mencit lan pinggirané bisa rata, bisa ora rata; 2,5-10,5 x 5–15 cm.

Kembang ing kèlèk kanthi gagang ngadeg, semu ungu, lan pucukè ndhingkluk. Klopaké kawilang lima kanthi lingir sudhut telu lan muncit ijo kanthi rangka ungu. Makuthané kaya klinthingan alekuk lima, kuning enom kanthi toh kuning tuwa lan semu coklat ing gulu pérangan njero, udakara 7–9 mm ndhuwuré. Gagang sari kuning pucet kanthi sirah sari biru enom.

Wohé ana ing njero wungkus klopak sing ngglembung awujud ndog nanging pucuké cilik, ijo enom semu kuning, kanthi rangka semu ungu, 2–4 cm dawané. Woh buni ing sajeroné iku awujud bunder dawa; 1,5–2 cm, matengé kuning, lan manis.

Ekologi lan kagunan 
Lumrahé thukul saparan-paran, ciplukan lumrahé kacampur karo tetuwuhan herba lan grumbulan liyané ing kebon, tegalan, sawah sing garing (utawa pas mangsa panèn, pinggir dalan, pinggir alas, lan sajeroning alas sing kena sinaring srengéngé.

Wohé bisa dipangan lan pérangan liyané bisa kagunakaké kanggo jamu.

Jinis sing mèmper 
Ing Jawa uga katemon jinis Physalis minima sing mèmper wujudé. Bédané ya iku jinis iki rambuté dawa ing gagangé lan godhong ijo (angulata: rambut cendhèk utawa gundhul); tandha V ing ngisor toh gulu makutha sing ora cetha (angulata: ana sakumpulan rambut cendhèk lan rapet mujud tandha V sing cetha); lan sirah sari warna kuning kuning kanthi paèsan biru.

Ciplukan warak Physalis peruviana kabudidayakaké ing Amérika Kidul, Australia lan Selandia Baru. Wohé dièkspor menyang Éropah.

Rujukan 
Steenis, CGGJ van 1981. Flora, untuk sekolah di Indonesia. Pradnya Paramita, Jakarta.
Verheij, E.W.M. dan R.E. Coronel (eds.). 1997. Sumber Daya Nabati Asia Tenggara 2: Buah-buahan yang dapat dimakan. PROSEA – Gramedia. Jakarta. ISBN 979-511-672-2.

Solanaceae
Woh-wohan
Tetuwuhan obat
Surah Al-Falaq punika surah ka-113 wonten ing Al-Qur'an. Sebatan "Al-Falaq" kapundhut saking tembung "Al-Falaq" ing ayat sepindhah ingkang tegesipun "wekdal subuh". Surat punika kalebet surah Makkiyah.

Ringkesan isi surah 

 “Qul aAAoothu birabbi alfalaq”
[113:1] Katakanlah: "Aku berlindung kepada Tuhan Yang Menguasai subuh,
[113:1] Say: I seek refuge in the Lord of the dawn,

 “Min sharri ma khalaq”
[113:2] dari kejahatan makluk-Nya,
[113:2] From the evil of what He has created,

 
 “Wamin sharri ghasiqin ithawaqab”
[113:3] dan dari kejahatan malam apabila telah gelap gulita,
[113:3] And from the evil of the utterly dark night when it comes,

 “Wamin sharri annaffathatifee alAAuqad”
[113:4] dan dari kejahatan wanita-wanita tukang sikir yang menghembus pada buhul-buhul,
[113:4] And from the evil of those who blow on knots,

 “Wamin sharri hasidin itha hasad”
[113:5] dan dari kejahatan pendengki bila ia dengki".
[113:5] And from the evil of the envious when he envies

Tèks 
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
أَرَءَيْتَ ٱلَّذِى يُكَذِّبُ بِٱلدِّينِ ﴿١﴾ فَذَ‌ٰلِكَ ٱلَّذِى يَدُعُّ ٱلْيَتِيمَ ﴿٢﴾ وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلْمِسْكِينِ ﴿٣﴾ فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ ﴿٤﴾ ٱلَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ ﴿٥﴾ ٱلَّذِينَ هُمْ يُرَآءُونَ ﴿٦﴾ وَيَمْنَعُونَ ٱلْمَاعُونَ ﴿٧﴾

Alih aksara 

Bismi Al-lahi al-r-Rahmani-al-r-Rahimi 
 Qul a'udhu birabbi a l-falaqi
 Min sharri ma khalaqa
 Wa-min sharri ghasiqin idha waqaba
 Wa-min sharri al-n-naffathati fi a l-'uqadi
 Wa-min sharri hasidin idha hasadaCathetan'': Aksara warna abang ora diunèkaké.

Jarwanipun 
 Dhawuha: "Kawula nyuwun ngayom ing Pangéranipun bangun énjing."
 "Saking awonipun samu kawis ingkang katitahaken."
 "Saha saking awonipun dalu ingkang peteng dhedhet lelimengan nalikanipun dhateng."
 "Lan saking pihalanipun tiyang ingkang ngempakaken sikir handamoni budhelan.[1609]"
 "Lan saking pihalanipun tiyang drengki nalik andrengkeni." 

[1609] Biasanipun tukang-tukang sikir manawi njalanaken sihiripun ndamel buhul-buhul saking tali  terus maos jampi-jampi lan ngembusake napase marang buhul punika.

Rujukan
Tlaga Tanganyika iku tlaga sing wiyar ing Afrika tengah (3° 20' to 8° 48' LS lan 29° 5' to 31° 15' BT). Tlaga iki diprakirakaké wujud tlaga angka loro paling jero ing donya sawisé Tlaga Baikal ing Siberia.

Géografi 
Tlaga iki ana ing Western Rift ing tlatah Great Rift Valley lan dikupengi déning témbok pagunungan saka ngarai mau. Tlaga iki wujud tlaga ngarai gedhé dhéwé lan paling jero ing Afrika utawa angka 2 paling jero ing donya sarta nyimpen cadhangan banyu tawar paling gadhé. Dawané watara 673 km ing arah Lor-Kidul lan ambané rata-rata 50 km. Tlaga iki nglingkupi tlatah sing wiyaré 32,900 km², kanthi dawa garis tepi 1,828 km sarta kajeron rata-rata 570 m kanthi jeri maksimum 1,470 m (ing cekungan paling lor) nyimpen cadhangan banyu kanthi volume prakiran 18,900 km³. Suhu ing permukaané watara 25 °C lan duwé pH rata-rata 8,4.

Panggonané sing ana ing tlatah tropis lan kajeroané sing gedhé banget nyegah dumadiné 'turnover' saka massa banyu, saéngga banyu sing ana ing pérangan njero dadi apa sing ditepungi minangka 'banyu fosil' lan asifat anoksik (kurang oksigèn). Wilayah tangkepan tlaga 231,000 km², kanthi 2 kali utama sing mili nuju tlaga lan sapérangan kali-kali lan ilènan sing luwih cilik lan siji ilènan metu sing utama ya iku Kali Lukuga.

Sumber banyu utama asalé saka Kali Ruzizi, lumebu ing sisih lor liwat Tlaga Kivu, lan Kali Malagarasi, sing wujud kali gedhé dhéwé angka 2 ing Tanzania, lumebu liwat sisih wétan Tlaga Tanganyika.

Tlaga iki ana ing kawasan 4 nagara – Burundi, Republik Demokratis Kongo (DRC), Tanzania lan Zambia, kanthi pambagéyan tlatah kanggo DRC (45%) lan Tanzania (41%) sing wujud pérangan gedhé dhéwé saka tlatah tlaga iki.

Biologi 
Tlaga iki dienggoni watara 300 spésies iwak cichlid lan 150 spésies non-cichlid, sing sebagéyangedhé urip ing tlatah zona benthic (saceraking dhasar tlaga). Biomassa iwak gedhé dhéwé ana ing zona pelagic (banyu binuka) lan didhominasi déning enem spésies-loro spésies "Tanganyika sardine" lan papat spésies predator Lates (gegandhèngan nanging ora padha karo Perch Kali Nil sing wus musnahaké ciclids Tlaga Victoria).

Spesies liya sing ana ing tlaga mau upamané Tang cobra, lan ula banyu.

Indhustri 
Asil tangkepan iwak warigaluh ing tlaga iku wujud sumber protéin utama kanggo sing ndunungi lokal ing kéné. Kurang luwih ana 45 éwu wong sing terjun langsung minangka warigaluh saka watara 800 titik panangkepan iwak. Asil tangkepan iki banjur dièkspor dhateng saindhenging Afrika Wétan. Panangkepan iwak komersial modhèren diwiwiti saka pertengahan 1950-an lan ngundhakaké parolèhan tangkepan iwak kanthi drastis. Sakwéné taun 1995 total tangkepan iwak gunggungé kurang luwih 180,000 ton.

Sajarah 
Tlaga iki sepisanan tinemu déning panglana saka Éropah ing taun 1858 (Richard Burton lan John Speke) nalika nglakoni panjlajahan kanggo nggolèki tuk banyu Kali Nil. Speke nerusaké panggolèkan iki lan nemu sumber asliné ya iku Tlaga Victoria.

Pirsanana uga 
 Great Lakes
 Rift Valley lakes
 Lindhu Tlaga Tanganyika 2005

Burundi
Républik Dhémokratis Kongo
Tanzania
Zambia
Tlaga iku banyu (tawar utawa asin) kang kaakumulasi ing siji papan kang cukup wiyar, kang bisa dumadi amarga lumeré gletser, ilènan kali, utawa amarga anané tuk banyu. Padatan tlaga bisa dinggo minangka sarana rekreasi, lan ulah raga.

Jeneng Telaga Ing Indonésia 
 Tlaga Warna
 Tlaga Sarangan utawa Telaga Pasir.

Pirsanana uga 
 Pratélan tlaga
 Pratélan tlaga gedhé dhéwé ing donya
 Kasunyatan géografi donya
 Blumbang
 Limnologi
 Laguna
 Géografi
 Tarn

Pranala njaba 
 Lists of the highest lakes in the US and the world
 Lake Classification Systems

Cathetan sikil 

 
Wujud banyu
Praja Illinois (, kira-kira uniné ill-i-NOY) iku sawijining praja ing Amérika Sarékat. Illinois minangka praja sing paling padhet sing ndunungi (nomer lima) lan kanthi démografis manéka warna.

Uga delengen

Rujukan

Bibliography 
 Biles, Roger. Illinois: A History of the Land and Its People (2005)
 Bridges, Roger D. and Davis, Rodney O., Illinois: Its History and Legacy (1984) (ISBN 0-933150-86-5)
 Cole, Arthur Charles. The Era of the Civil War, 1848–1870 (1919). ISBN 0-8369-5646-X. narrative history
 Costa, David J. Illinois. (2007). Society for the Study of the Indigenous Languages of the Americas Newsletter XXV: 4, 9-12.
 Davis, James E. Frontier Illinois (1998). ISBN 0-253-33423-3. analytic history
 Gove, Samuel K. and James D. Nowlan. Illinois Politics & Government: The Expanding Metropolitan Frontier (1996). ISBN 0-8032-7014-3. Government text with guide to further sources.
 Grossman, James R., Ann Durkin Keating, and Janice L. Reiff, eds. The Encyclopedia of Chicago (2004). ISBN 0-226-31015-9. online version; major scholarly guide to the metro area's history, geography, and culture
 Hallwas, John E. ed., Illinois Literature: The Nineteenth Century (1986). OCLC 14228886.
 Howard, Robert P. Illinois: A History of the Prairie State (1972). ISBN 0-8028-7025-2. textbook
 Jensen, Richard. Illinois: A History (2001). ISBN 0-252-07021-6. interpretation using a traditional-modern-postmodern model.
 Keiser, John H. Building for the Centuries: Illinois 1865–1898 (1977). ISBN 0-252-00617-8, narrative history
 Meyer, Douglas K. Making the Heartland Quilt: A Geographical History of Settlement and Migration in Early-Nineteenth-Century Illinois (2000). ISBN 0-8093-2289-7.
 Kilduff, Pygman. Illinois: History Government Geography (1962) school text
 Kleppner, Paul. Political Atlas of Illinois (1988). ISBN 0-87580-136-6. Maps for 1980s.
 Peck, J. M. A Gazetteer of Illinois (1837) . ISBN 1-55613-782-6.
 Sutton, Robert P. ed. The Prairie State: A Documentary History of Illinois (1977). ISBN 0-8028-1651-7. 2 vol of primary sources
 Walton, C. Clyde. ed. An Illinois Reader (1970), primary sources
 Works Progress Administration. Illinois: A Descriptive and Historical Guide (1939). ISBN 0-394-72195-0. A famous survey covering every town and city and much more.

Pranala njaba 

 State of Illinois Web Site
 Illinois State Guide, from the Library of Congress
 Illinois State Databases  - Annotated list of searchable databases produced by Illinois state agencies and compiled by the Government Documents Roundtable of the American Library Association.
 Energy Data & Statistics for Illinois- From the U.S. Department of Energy 
 USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Illinois
 U.S. Census Bureau 
 Illinois State Facts 
 Biographies of Illinois Governors 1818 to 1885 
 1837 Gazetteer of Illinois
 Illinois Highways Page, Compendium of all numbered highways in Illinois
 
 Boston Phoenix article naming Big Black the All-Time Best Band, Miles Davis the All-Time Best Sala Artist, and the Chandeliers the Best New Band from Illinois

KategoryiIllinois

Illinois
Hikayat Phileas Fogg  utawa Hikajat Phileas Fogg iku pertalan ing basa Jawa saka karya sastra Prancis Le Tour du monde en 80 jours utawa Le Tour du monde en quatre-vingts jours karangan  Jules Verne. Ukara basa Prancis iki tegesé Ngubengi Donya sajeroning 80 Dina. Buku ini pisanané dibabar mawa basa Prancis ing taun 1873 lan ing basa Jawa ing taun 1889. Sajeroning buku iki dicaritakaké kepriyé ana sawijiningé priyayi Inggris anama Phileas Fogg toh-tohan dhuwit £20.000 karo kanca-kacané ing Klub Reform, London yèn dhèwèké saguh ngubengi donya ing wanci 80 dina. Banjur karo réwangé sing lagi waé ditampa, Jean Passepartout, Fogg nyoba ngubengi donya ing wanci sing wis ditemtokaké iki.

Ringkesan 
Carita iki awalé ing London ing tanggal 2 Oktober 1872. Phileas Fogg iku sawijining priyagung Inggris sing uripé ndhéwé ing omahé sing alamaté ana ing Saville Row nomer 7 ing Burlington Gardens. Sanajan dhèwèké sugih banget, wong-wong ora ngerti dhuwité asalé saka ngendi. Fogg diarani sawijining wong prasaja nglakoni kabèh barang kanthi persis lan tepat. Fogg iku anggota Klub Reform.

Sawisé ngetokaké réwangé sing lawas ajeneng James Foster. James Foster diwetokaké amarga dhèwèké nyaosi bendarané banyu cukur mawa temperatur 84 drajat Fahrenheit lan dudu 86 kaya samesthiné. Banjur Fogg nampa réwangé sing anyar sing asalé saka Prancis: Jean Passepartout.

Banjur ing dina sing padha iku, Fogg udur-uduran saha dhiskusi mawa kanca-kancané ing Klub Reform prakara sawijining artikel sing diemot ing koran The Daily Telegraph, ing kono katulis yèn saiki wong bisa ngubengi donya ing 80 dina amarga ing India wis ana jalur sepur lintas nagara.

Jadwal panglelanan sing diajokaké

Jules Verne
Kaca iki ngenani tlaga ing Afrika. Kanggo tlaga ing Australia, pirsani Tlaga Victoria (New South Wales).

Tlaga Victoria utawa Victoria Nyanza (uga dikenal minangka Ukerewe) iku salah siji Tlaga Gedhé ing Afrika.

Tlaga Victoria wiyaré 68.870 kilomèter persegi, njalari sinebut tlaga gedhé dhéwé ing bawana Afrika, tlaga tropis gedhé dhéwé ing donya, lan tlaga banyu tawar angka loro gedhé dhéwé ing donya kanthi wiyar lumah. Amarga cethèk, tlaga iki kalebu ing urutan angka 7 tlaga banyu tawar mawa volume, isiné 2.760 kilomèter kubik banyu. Tlaga iki wujud sumber saka cawang paling dawa Kali Nil, Nil Putih. Tlaga iki ana ing dhataran dhuwur ing pérangan kulon Great Rift Valley Afrika lan diatur déning Tanzania, Uganda, lan Kenya.

Ana punjul 3.000 pulo ing Tlaga Victoria, akèh-akèhé ora ana sing ndunungi. Iki kalebu Kapuloan Ssese ing Uganda, sawijining golongan gedhé pulo-pulo ing kulon-lor tlaga mau lan dadi sawijining tujon pariwisata populèr.

Pirsanana uga 
 Tlaga Gedhé
 Tlaga-tlaga Rift Valley

Pranala njaba 

 LakeNet
 Trouble in the Tropics 
 Darwin's Nightmare , an award winning documentary filem by Hubert Sauper on the global political economy of nile perch trade at lake Victoria and its social consequences for the region.

Victoria
Tlaga
Kabupatèn Toraja Lor (Basa Indonésia: Toraja Utara), iku kabupatèn ing Provinsi Sulawesi Kidul, Indonésia. Kutha krajané yaiku Rantepao. Kabupatèn iki diadegaké miturut Undhang-Undhang Nomer 28 Taun 2008, bab pamekaran saka Kabupatèn Tana Toraja.

Kabupatèn iki dumadi saka kacamatan-kacamatan:

 Awan Rante Karua
 Balusu
 Bangkelekila
 Baruppu
 Buntao
 Kapala Pitu
 Kesu
 Nanggala
 Rantebua
 Rantepao
 Rindingalo
 Sa'dan
 Sanggalangi
 Sesean
 Sesean Suloara
 Sopai
 Tikala
 Tallinglipu Dende' Piongan Napo
 Tondon

Réferènsi 

 Undhang-Undhang Nomor 28 Taun 2008 bab Pambentukan Kabupatèn Toraja Lor ing Provinsi Sulawesi Kidul
 Keputusan DPRD Propinsi Sulawesi Selatan No 2 Tahun 2006 tentang Persetujuan Pembentukan Kabupatèn Toraja Utara
 Ampres RUU Pemekaran Toraja Utara Diterbitkan
 DPR Sepakat Pemekaran Toraja Utara 
 Rantepao Ibu Kota Toraja Utara 
 11 September, DPR RI Sahkan Toraja Utara, (7 September 2007)
 Presiden SBY Tandatangani Pemekaran Toraja 
 DPRD Sulsel Setujui Pemekaran Toraja Utara
 Good News bagi Toraja Utara, Presiden Setuju Pemekaran

Deleng uga 
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Pranala njaba 

Toraja Lor
Toraja Lor
Tikala iku kacamatan ing Kabupatèn Toraja Lor, Provinsi Sulawesi Kidul, Indonésia.

Uga delengen

Pranala njaba
Sesean Suloara iku kacamatan ing Kabupatèn Toraja Lor, Provinsi Sulawesi Kidul, Indonésia.

Désa désa

Pranala njaba
Suku térong-térongan utawa Solanaceae iku suku tuwuhan kang nduwé kagunan ekonomis kang apik kanggo manungsa. Tetuwuhan kang ana ing suku iki, kaya ta kenthang, tomat, sarta lombok, dadi komoditas ing sadéngah papan ing donya. Nanging, ana uga kang ngganggu (gulma).

titikanipun 
 Lumrahé wujud taneman grumbul, perdu utawa wit-witan
 gondhong tunggal/majemuk
 Lingir godhongé nglekuk
 kembangé kaya trompèt
 woh wujud woh kothak  utawa woh buni

Tuladha 
 Kenthang (Solanum tuberosum) 
 Tomat (Solanum lycopersicum)
 Terong (Solanum melongena)
 Lombok abang (Capsicum annuum)
 Lombok rawit (C. frutescens, C. baccatum)

Cathetan 

Tetuwuhan
Kolono iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Landono iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Laonti iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia. Tumuju mmenyang kacamatan Laonti iki kudu migunakaké sarana transportasi sagara. Laonti ngasilaké kopra lan iwak.

Désa/Kalurahan
Palangga iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Tinanggea iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Kokalukuna iku kacamatan ing Kutha Bau-Bau, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.
Kacamatan Kokalukuna, minangka pemekaran saka Kacamatan Bungi lan diadegaké miturut Peraturan Laladan Kutha Bau-Bau Nomer 2 Tahun 2006 tanggal 30 Mèi 2006.

Géografi 
Kokalukuna, kanthi géografis dumunung ing sisih kidul garis khatulistiwa antarané 05°18'-05°22' Lintang kidul lan antara 122°36'-122°44' Bujur wétan lan duwé wewengkon sing jembaré 9,44 km² utawa 4,27% saka total jembar Kutha Bau-Bau.

Wates Wewengkon 
Lor: Kacamatan Bungi, Bau-Bau
Wétan: Kacamatan Sorawolio, Bau-Bau 
Kidul: Kacamatan Wolio, Bau-Bau
Kulon: Selat Buton

Pamaréntahan 
Wewengkon Kacamatan Kokalukuna dipérang dadi 5 (limang) kalurahan ya iku:
 Kodolomoko jembar wewengkon 0,92 km²
 Waruruma jembar wewengkon 2,49 km²
 Lakologou jembar wewengkon 4,99 km²
 Liwuto jembar wewengkon 0,52 km²
 Sukanaeyo jembar wewengkon 0,52 km²

Dhémografi 
Cacahing sing ndunungi Kacamatan Kokalukuna ing taun 2006 ya iku 15.101 jiwa utawa 12,34% saka cacahing sing ndunungi Kutha Bau-Bau.

Pendhidhikan 
Ing taun 2006, ing wewengkon Kacamatan Kokalukuna ana 2  SLTP nagari kanthi 68 guru lan 291 murid, 11 SD ya iku 10 nagari lan 1 swasta kanthi 142 guru lan 2.355 murid lan 7 TK swasta kanthi 36 guru lan 256 murid.
Murhum iku kacamatan ing Kutha Bau-Bau, Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia.
Kacamatan Murhum, minangka pamekaran saka Kacamatan Wolio lan diadegaké miturut Peraturan Laladan Kutha Bau-Bau Nomer 3 Taun 2006 tanggal 30 Mèi 2006.

Géografi 
Kacamatan Murhum, kanthi géografis dumunung ing sisih kidul garis khatulistiwa, antarané 05°21'-05°30' Lintang kidul lan antara 122°29'-122°42' Bujur wétan lan duwé jembar wewengkon  6,45 km² utawa 2,92% saka total jembar Kutha Bau-Bau.

Wates Wewengkon 
Lor: Selat Buton
Wétan: Kacamatan Wolio, Bau-Bau
Kidul: Kacamatan Betoambari, Bau-Bau 
Kulon: Selat Buton

Pamaréntahan 
Wewengkon Kacamatan Murhum dipérang dadi 11 (sewelas) kalurahan ya iku:
 Baadia jembar wewengkon 2,00 km²
 Melai jembar wewengkon 0.37 km²
 Wajo jembar wewengkon 1,00 km²
 Lamangga jembar wewengkon 0,78 km²
 Tangonopada jembar wewengkon 0,75 km²
 Bone-Bone jembar wewengkon 0,28 km²
 Tarafu jembar wewengkon 0,42 km²
 Wameo jembar wewengkon 0,18 km²
 Kaobula jembar wewengkon 0,15 km²
 Lanto jembar wewengkon 0,33 km²
 Ngangonoumala jembar wewengkon 0,19 km²

Dhémografi 
Cacahing sing ndunungi Kacamatan Murhum ing taun 2006 ana 42.075 jiwa utawa 34,39% saka sing ndunungi Kutha Bau-Bau.

Pendidikan 
Ing taun 2006, ing wewengkon Kacamatan Murhum ana 7  SLTA ya iku 5 nagari lan 2 swasta kanthi 224 guru lan 3.675 murid, 7  SLTP ya iku 5 nagari lan 2 swasta kanthi 335 guru lan 3.938 murid, 20 SD  ya iku 19 nagari lan 1 swasta kanthi 349 guru lan 5.422 murid sarta 17 TK swasta kanthi 98 guru lan 765 murid.
Kabupatèn Buton Lor (basa Indonésia: Buton Utara), iku kabupatèn ing Provinsi Sulawesi Kidul-Wétan, Indonésia. Kutha krajané yaiku Buranga. Kabupatèn ini diadegaké miturut Undhang-Undhang Nomer 14 Taun 2007, tanggal 2 Januari 2007.

Deleng uga 
 Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia

Pranala njaba 

Buton Lor
Buton Lor
Bantan iku kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Bengkalis iku Kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Bukit Batu iku Kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Mandau iku Kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Pranala njaba
Merbau iku Kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Désa/Kalurahan
Pinggir iku Kacamatan ing Kabupatèn Bengkalis, Riau, Indonésia.

Désa/Kalurahan