AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Tauco inggih punika satunggaling bumbu dhaharan ingkang dipundamel saking wiji dhele (Glycine max) ingkang sampun dipungodhog, dipunalusaken lan dipunudhak kaliyan glepung terigu lajeng dipunleremaken dumgui tuwuh jamur (fermentasi).

Fermentasi tauco ingkang dipunkom mawi toya sarem lajeng dipunpepe wonten sangandhaping srengenge sedangunipun pinten-pinten minggu dumugi medal aroma ingkang khas tauco, utawi menawi toya kalawau sampun éwah warninipun dados coklat radi abrit. ing satengahing proses, asiling tauco kalawau asring medalaken ambu ingkang khas kadosdene ulam ingkang bosok utawi ambu trasi.

Saking sapérangan produsen tauco tradhisional ngandharaken bilih toya saking rendaman tauco kalawau dipunolah dados kecap, wondene wiji dhelenipun dipunolah dados tauco. Wonten sapérangan cara kanggé ngolah tauco gumantung kersanipun piyambak-piyambak. Tuladhanipun tauco ingkang sumebar wonten ing tlatah Riau punika béda kaliyan tauco ingkang wonten ing tlatah Jawi lan ugi Kalimantan. Saben wewengkon punika gadhah rasa khas ingkang piyambak-piyambak.

Saking pengalaman, tauco punika saged dipunsimpen dumgugi taunan lan boten bakal rusak utawi sayup menawi anggenipun nyimpen boten kenging toya mentah utawi kenging kontaminasi kaliyan bahan organik sanesipun. Nanging, dèrèng wonten panaliten ingkang langkung tebih babagan tauco. Dening para buruh kasar (mliginipun masyarakat Tionghoa) ing sapérangan wewengkon, tauco punika dipunginakaken kanggé lauk nalika dhahar mliginipun nalika dhahar bubur bening. Limrahipun tauco punika dipunginakaken minangka bumbu utawi penyedap nalika badhe damel lauk pauk, kadosdene ayam bumbu tauco, sega goreng tauco lan ulam tumis tauco.

Tauco punika bahan ingkang limrah dipunkonsumsi déning masyarakat Indonesia. Tauco punika gadhah kandhutan energi 166 kilokalori, protéin 10,4 gram, karbohidrat 24,1 gram, lemak 4,9 gram, kalsium 55 miligram, fosfor 365 miligram, lan zat besi 1 miligram. Kejawi punika wonten ing sajroning tauco punika wonten kandhutan vitamin A 23 IU, vitamin B1 0,05 miligram lan vitamin C 0 miligram. Asil kasebat saking panaliten dhumateng 100 gram tauco kanthi jumlah ingkang dipundhahar 100%.

Informasi Rinci Komposisi Kandhutan Nutrisi/Gizi Wonten Ing Tauco :

Nama Bahan Dhaharan : Tauco
Nama Sanes / Alternatif : Taoco
Kathahipun tauco ingkang dipunkonsumsi (Food Weight) = 100 gr
Bagian Tauco ingkang saged dipundhahar (Bdd / Food Edible) = 100 %
Jumlah Kandungan Energi Tauco = 166 kkal
Jumlah Kandungan Protein Tauco = 10,4 gr
Jumlah Kandungan Lemak Tauco = 4,9 gr
Jumlah Kandungan Karbohidrat Tauco = 24,1 gr
Jumlah Kandungan Kalsium Tauco = 55 mg
Jumlah Kandungan Fosfor Tauco = 365 mg
Jumlah Kandungan Zat Besi Tauco = 1 mg
Jumlah Kandungan Vitamin A Tauco = 23 IU
Jumlah Kandungan Vitamin B1 Tauco = 0,05 mg
Jumlah Kandungan Vitamin C Tauco = 0 mg
Khasiat / Mupangatipun Tauco : - (Dereng wonten)
Aksara wiwitan nama bahan dhaharan : T
Sumber Informasi Gizi : Maneka publikasi Kementerian Kesehatan Republik Indonesia sarta sumber sanesipun

Bahan panganan
Masakan Tionghoa-Indonesia
Produk dhele
Teh Talua utawi teh tigan inggih punika satunggaling unjukan ingkang khas Sumatra Kulon. Unjukan punika kalebet unjukan ingkang wajib wonten ing warung tradhisional lan ugi restoran Padang. Unjukan punika kaperang saking campuran antawisipun teh, gula, lan tigan lan ugi kaliyan sedhedik peresan saking jeruk nipis. Tigan ingkang padatanipun inggih punika tigan ayam kampung. Teh talua punika padatanipun dipununjuk déning para tani ingkang badhe tindak dhateng sabin (sawah), kanthi ancas supados saged nambah stamina lan energi nalika nyambut damel.

Cara anggenipun damel teh talua punika gampil. Inggih punika kanthi cara tigan ayam kampung utawi tigan bèbèk punika dipunkocok sinambi dipuncampur kaliyan susu lan gula dumugi medal umplukipun. Saksampunipun punika lajeng dipunseduh kalaiyan toya teh ingkang panas. Kejawi punika ugi dipuntambah kaliyan peresan toya jeruk nipis sekedhik kemawon. Ancasipun maringi toya jeruk nipis punika supados ngicalaken raos amis saking tigan wau.

Menawi dipunleremaken sekedhap sakbibaripun dipunseduh mawi toya teh ingkang panas, teh talua punika nedahaken lapisan-lapisan ingkang unik menawi dipunpirsani saking gelas ingkang bening. Kadosdene unjukan-unjukan ingkang awis wonten ing cafe-cafe tinamtu. Wonten ing lapisan nginggil punika wonten umplukipun, ingkang sisih tengah punika warninipun putih lajeng wonten bagiyan ngandhap punika mawi warni coklat.

Pirsani ugi 
 Restoran Padang

Olah-olahan Indonésia
Lokio ("Bawang batak", A. chinense), A. schoenoprasum L (chives) inggih punika satunggaling jinis tuwuhan ingkang ugi dados bahan kanggé dhaharan.

Wujudipun 
Wujudipun lokio punika kadosdene bawang nanging, nanging lokio punika gadhah pucuk gagang ingkang langkung dawa. Kejawi punika warninipun ugi langkung putih. Ateges memper kaliyan bawang godhong nanging langkung alit lan godhongipun ugi langkung alit lan dawa. Pramila wujudipun kados déné bawang, nanging ukuranipun langkung alit. Lokio punika béda malih kaliyan kucai.

Guna lan sebatan  Bawang Batak 
Lokio utawi bawang Batak punika padatanipun dipunginakaken kanggé campuran asinan lan ugi kanggé sapérangan bahan masakan. Kathah tiyang ingkang mastani sayuran punika kanthi nama lokio, nanging wonten ugi ingkang mastani minangka bawang Batak. Dipunwastani bawang Batak amargi kathah kapanggihaken wonten ing masakan-masakan ingkang khas Batak. Kadosta wonten ing arsik. Nanging selaras kaliyan ngrembakaning jaman, lokio utawi bawang Batak punika ugi kaginakaken kanggé masakan sanesipun kadosdene bahan masakan kanggé numis ayam, ulam lan ugi daging.

Cara Ngginakaken 
Saderengipun dipunolah, wiwitanipun lokio punika kedah dipunonceki rumiyin, dipunresiki kadosdene ngresiki ron (godhong) bawang utawi bawang dumugi katingal wujud umbi bawangipun.

Pirsani ugi 
 Kucai
 Bawang

Pranala njawi 
 Lokio on Detik.com

Bumbu
Bumbon crakèn
Bahan panganan
Masakan Sumatera Utara
Batak
Tuwuhan
Allium
Basa Cia-Cia utawi Basa Buton Kidul inggih punika kalebet jinising Basa Austronesia ingkang dipuntutur ing sakiwa tengenipun kutha Bau-Bau ing kidul Pulo Buton ingkang mapan wonten ing sisih lor-wetan Pulo Sulawesi wonten ing Indonesia.

Wonten ing taun 2009, basa punika narik kawigatosanipun donya nalika kutha Bau-bau nampi seratan Hangul Korea kanthi ancas dipundadosaken sistem seratan basa Cia-Cia.

Demografi 
Wonten ing taun 2005 wonten 80.000 tiyang ingkang nurutaken basa Cia-Cia, 95% ing antawisipun punika agami Islam, ingkang ugi ngendikan wonten ing basa Wolio. Basa Wolio punika sansaya dipunlalekaken minangka basa panyeratan kaum Cia-Cia, amargi basa Indonesia samenika dipunwulang kanthi abjad Latin wonten ing sekolah.

Panyebaran 
Basa Cia-Cia dipuntutur wonten ing Sulawesi Lor Wetan, Pulo Buton wonten ing sisih kidul Pulo Binongko lan Pulo Batu Atas. Miturut kisah lawas, panutur basa Cia-Cia wonten ing Binongko kanthi keturunan bala bala Buton ingkang dipunpimpin déning Sultan Buton.

Nama 
Nama basa punika asalipun saking Cia ingkang atefes boten. Cia-Cia punika ugi sinebat basa Buton, Butung utawi Boetoneezen (saking Basa Belanda) sareng kaliyan basa Wolio, lan basa Buton (utawi Butung) Kidul.

Logat 
Kawontenan basa wonten ing pulo Buton punika awrat sanget lan kirang dipunmangertosi kanthi premati. Antawisipun logat-logat Cia-Cia kalebet Kaesabu, Sampolawa (Mambulu-Laporo), Wabula lan Masiri. Logat Masiri punika ingkang kathah piyambak kawruh tembungipun tinimbang kaliyan logat baku.

Seratan 
Rumiyin, basa Cia-Cia punika ngginakaken jinising abjad Arab ingkang asmanipun "Gundul" ingkang boten ngginakaken tandha kanggé swara vokal. Ing taun 2009, basa Cia-Cia punika narik kawigatosanipun donya amargi kutha Bau-Bau punika badhe ngginakaken seratan Hangeul saking Koréa punika dipunginakaken kanggé nyerat basa Cia-Cia lan paring piwulang supads paring piwulang dhumateng para lare babagan sistem seratan enggal punika kanthi ngginakaken panduan buku teks ingkang dipundamel déning Persatuan Hunminjeongeum. Institut kasebat sampun mapinten-pinten tau nyebaraken panganggenipun abjad Koréa dhateng kaum-kaum minoritas ingkang boten wonten sistem seratan piyambak ing rata Asia.

Referensi

Pustaka 
 van den Berg, René. 1991. "Preliminary notes on the Cia-Cia language (South Buton)." In Harry A. Poeze and Pim Schoorl (eds.), Excursies in Celebes: Een bundel bijdragen bij het afscheid van J. Noorduyn als directeur-secretaris van het KITLV, 305-24. Leiden: KITLV.
 Mustafa Abdullah. 1985. Struktur bahasa Cia-Cia. Proyek Penelitian Bahasa dan Sastra Indonesia dan Daerah Sulawesi Selatan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan.

Pranala njawi 

 
 Cia-cia: Sampolawa language on Globalrecordings.net
  Interview on the Cia-Cia's adaption of Hangeul 

Hangeul
Basa ing Indonesia
Jan Bert Lieve Vertonghen (; lair 24 April 1987) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profèsional saking Bèlgi ingkang samenika main ing Liga Primér Inggris klub Tottenham Hotspur lan Tim Nasional Bal-balan Bèlgi. Piyambakipun dados juru main bèg tengah, ugi saged dados bèg kering.

Vertonghen miwiti karir senioripun ing klub Walanda Ajax ing 2006 lan sampun nindakaken 220 pertandhingan lan 28 gol kanggé tim punika ing sedaya kompetisi, lan adamel piyambakipun dipundadosaken kaptèn wiwit 2011. Piyambakipun menangaken kalih kajuwaran Eredivisie lan kalih KNVB Cup ing klub punika, lan ing taun 2012 piyambakipun pikantuk préstasi minangka 'Pemain Bal Walanda Taun Menika'. Vertonghen dipuntransfer dhateng klub Tottenham ing wulan Juli 2012, lan damel préstasi minangka 'Tim PFA taun punika' ing mangsa kapisan ing Liga Primér, lan nindakaken 200 pertandhingan kanggé Spurs.

Vertonghen miwiti karir internasional kanthi debut ing Timnas Bèlgi taun 2007 lan sampun nindakaken 96 caps.

Pranala njawi
  Jan Vertonghen Profil Jan Vertonghen

Rujukan

Pamain bal-balan
P.H. Gulliver (Philip H.) ya ik ahli antropologi saka Maldon, Karajan Manunggal, kalairan ing tanggah 2 Sèptèmber 1921. Pandhidhikan ing pawiyatan luhur naté ana ing University of London (B.Sc.) ing taun 1947. Sabanjuré ing London School of Economics (Ph.D.) ing taun 1952. Panlitian lapangan antropologis sing linakoni déning dhèwèké ya iku ana ing Kenya (taun 1948), Uganda (taun 1950-1951), Tanzania (taun 1952 ganti 1954), Arusha (1956), lan Shona, Rhodesia (taun 1961). Karya-karya akademis sing sinerat déning Philip Gulliver ya iku The Family Herds: A Study of Two Pastoral Tribes in East Africa (taun 1955), Neighbours and Networks: The Idiom of Kinship among the Ndendeuli (taun 1971), Disputes and Negotiations: A Cross-Cultural Perspective (taun 1979), lan Merchants and Shopkeepers: A Historical Anthropology of an Irish Market Town, sinerat bareng karo Marilyn Silverman (taun 1995). Philip iki duwé pisumbangané ing pangembangan téoritis lan métodhologi ètnografi.

Rujukan

Antropolog
Riyal ( Riyāl, ISO 4217 kode: SAR) punika dhuwit saka Kerajaan Arab Saudi. Asring dicekak ر.س  utawa SR (Saudi Riyal). Itungan iki dipérang dadi 100 Halala ( Halalah). Siji Ghirsh iku padha karo 
limang Halala.

Sujarah 
Riyal wis dadi mata uang kang digunakake déning Arab Saudi wiwit krajan negara iki diadegaké lan mata uang saka Hijaz sadurungé Arab Saudi iki kawangun. Riyal Hijaz riyal iki digawé dhedhasar (sanadyan ora padha) Koin Ottoman 20 kuruş lan banjur dipérang dadi 20 ghirsh.

Panulisan latin luwih asring nggunakaké "ghirsh" tinimbang "qirsh". Iki nuduhaké carané ngecapaké ing Arab Saudi, sanadyan ing tulisan Arab nggunakaké قرش.

Ing taun 1960-an, sistem iki diganti dadi 20 ghirsh = 1 riyal lan sistem iki dianggo ing taun 1963 kanthi pengenalan pecahan "halala", kang nilaine 1/100 riyal.

Koin 
Ing taun 1925, koin tembaga transisional kanggo 1/4 lan 1/2 qirsh (ing swenèh bagéan negara, dipocapaké girsh) dicetak ing Makkah déning Ibn Saud. Ing taun 1926, koin 1/4, 1/2 lan 1 potongan cupro-nikel qirsh dicetak lan diwenèhi jeneng "Raja Hijaz lan Sultan Nejd".

Ing taun 1927, gelar kerajaan diowah dadi "Raja Hijaz, Nejd, lan depedensi" lan koin dicetak ing bentuk 1/4, 1/2 lan 1 qirsh nganggo cupro-nikel lan 1/4, 1/ 2 lan 1 riyal nganggo slaka.

Ing taun 1935, koin kapisan didum kanthi jeneng Arab Saudi. wujudé koin slaka kanthi nilai 1/4, 1/2 dan 1 riyal kang arep 50% luwih enteng daripada cetakan sadurungé. Cupro-nikel 1/4, 1/2 dan 1 qirsh diedarke taun 1937. Ing taun 1946 (AH 1365), akèh koin cupro-nikel diimbangi kanthi angka Arab 65 kang karo Krause lan Mishler digambarke sebagai "sawijining langkah kanggo medhot monopoli penukar dhuwit nganggo dhuwit koin." Cupro-nikel 2 dan 4 qirsh ditepungaké ing 1957.

Ing taun 1963, pamaréntah nepangaké halala dhumateng masarakat. Saliyané iku, pamaréntah uga nyétak dhuwit 1 halala. Ing taun 1972, pamaréntah nyétak manèh koin kupro-nikel 5, 10, 25 lan 50 halala, ditulis kanthi wujud ghir utawa riyal (1, 2 qirsh, 1/4, 1/2 riyal). Ing taun 1976, koin kupro-nikel sariyal didum, dinilai 100 halala. Koin bimetalik sariyal (100 halala), didum ing tahun 1999.

Séri anyar koin 1, 5, 10, 25, lan 50 halala lan koin bimetalik 1 lan 2 riyal didum ing taun 2016.

Cétakan Dhuwit

Seri 5

Seri 6 (Seri 2016)

Otoritas Moneter Arab Saudi nepungaké séri dhuwit kertas anyar kanthi gambar Raja Salman ing dhuwit kertas 5 nganti 100 riyal, lan gambar Raja Abdulaziz Al Saud ing dhuwit kertas 500 riyal.

Nilai Tukar 
Wiwit Juni 1986, IMF wis nyetel nilai tukar tetep kanggo riyal ya iku, 1 Dollar A S = 3,75 riyal, kang tegesé 1 riyal = 0.266667 dolar. Nilai tukar iki resmi dibukak wiwit tanggal 1 Januari 2003.

Waca uga 
 Riyal Hijaz
 Ekonomi Saudi Arabia

Referensi

Pranala njaba 
 Dhuwit kertas Saudi Saka cetakan pisanan nganti cetakan khusus.
 http://www.islamicbanknotes.com/
John J. Gumperz ya iku ahli antropologi lan linguistik saka Hattingen, Jerman, kalairan 9 Januari 1922. Pandhidhikan John ing pawiyatan luhur naté ana ing University of Cincinnati (BA) ing taun 1947. Sabanjuré ing University of Michigan lan olèh gelar MA ing taun 1951 lan Ph.D. ing taun 1954. Panlitian lapangan antropologis kang linakoni ana ing Michigan bagéyan kidul (tuan 1952), Indhi ing taun 1954, 1964, lan 1967, Nurwègen ing taun 1964, Ostenrik ing taun 1969, lan Inggris ing taun 1974 nganti 1982. Buku-buku akademis kang sinerat déning John ya iku The Ethnography of Communication, minangka èditor (taun 1964), Directions in Sociolinguistics: The Ethnography of Communication (taun 1972), lan Discourse Strategies (ing taun 1982). John iki dadi minangka salah siji pelopor sosiolinguistik lan kawentar minangka pangadeg sub-disiplin penting ya iku sosiolinguistik interaksi.

Rujukan

Antropolog
Akhil Gupta ya iku ahli antropologi saka Bilaspur, Madhya Pradesh, Indhi, kalairan ing tanggal 21 Maret 1959. Pandhidhikané pawiyatan luhur naté ana ing Western Michigan University (BS) ing taun 1977. Sabanjuré ing Massachusetts Institute of Technology (SM) ing taun 1979 lan ing Stanford University (Ph.D.) ing taun 1988. Panlitian lapangané ana ing Uttar Pradesh bagéyan kulon, Indhi ing taun 1984 lan 1991. Uga ing Goa, Indhi ing taun 1995. Karya-karya akademis kang sinerat déning Akhil ya iku antarané Anthropological Locations: Boundaries and Grounds of a Field Science, sinerat bareng karo James (ing taun 1997) lan Postcolonial Developments: Agriculture in the Making of Modern India (ing taun 1998). Awalé Akhil iki didhidhik minangka teknik mekanik. Nanging sabanjuré dhèwèké iki karenan karo bab antropologi. Malah Akhil iki kawentar amarga pisumbangané ing bab antropologi mligi ing bab pulitik èkonomi, transnasional kapitalisme, lan korupsi.

Rujukan

Antropolog
Genre musik utawa jinis musik ya iku pamérangan musik kang manut karo èmper-èmperan utawa padha klawan musik liyané. Musik uga bisa diklasifikasikaké miturut kritéria liyané, contoné géografi. Sawijining genre bisa ditetepaké déning teknik musik, gaya, konteks, lan téma musik.

Panglompokan miturut aliran utawa gaya 
Umumé, musik diklompokaké miturut pigunané, kang bisa diklompokaké ing telung domain, ya iku Seni Musik, Musik Populèr, lan Musik Tradhisional.

Musik Seni (Art Music) 
Musik Seni, utawa asring kasebut Musik Serius  lan music-musik sajinise (musik avant garde, kontemporer) iku istilah kang panglompokan jinis musik kang dhedhasar teori wangun musik Klasik saka Eropah utawa jinis-jinisé musik ètnis liyané kang diserep utawa dijupuk minangka dhasaring komposisi. Beda karo musik Populer, musik jinis iki biasané langgeng lan ora bakal kepangan jaman. Tokoh-tokoh Indonesia komposer kang nggawe jinis musik kaya ngene iki, antara liya: Amir Pasaribu, Tri Suci Kamal, Slamet Abdul Syukur, Rahayu Supanggah, Otto Sidharta, Tony Prabowo, Michael Roman, I Wayan Sadre, Iwan Gunawan, Dody Satya E. Gustdiman etc.

Musik klasik 
Musik klasik biasané ngarujuk karo musik klasik saka Éropah, nanging kadhangkala uga ngarujuk marang musik klasik saka Persia, Indhia, lan liya-liyané. Ing musik klasik saka Éropah dhéwé kasusun saka sawatara suwé, contoné baroque, klasik, lan romanesque.

Musik klasik iku istilah kang isih amba tegesé, biasane ngacu marang musik kang asal mulané saka tradhisi seni Western utawa Kulonan, musik kristen, lan musik orkestra, kang periodhe wektune saka abad kaping-9 tumeka abad kaping-21.[1]

Musik populer

Jazz

Gospel

Blues

Rhythm and blues

Funk

Rock

Metal, hardcore

Electronic

Ska, Reggae, Dub

Hip hop / Rap / Rapcore

Musik tradhisional

Latin

Country

Dangdut 

Genre musik
Aron Iakovlevich Gurevich ya iku ahli antropologi saka Moskow, Ruslan, kalairan ing taun 1924. Pandhidhikan ing pawiyatan luhur naté ana ing Moscow State University, olih gelar BA ing taun 1946 lan Ph.D. ing taun 1955. Karya-karya akademis sing sinerat déning Aron ya iku antarané Medieval Popular Culture: Problems of Belief and Perception (Problemy srednevekovoi narodnoi kul’tury, 1981) ing taun 1988 lan Historical Anthropology of the Middle Ages (taun 1992). Aron iki mratélaké bab sujarah antropologi. Ing awal kajiané, dhèwèké fokus ing bab rèkonstruksi pandhangan dunya bab bebrayan Éropah. Dhèwèké uga karenan ing bab prosès praktik sosial budaya lan cengkorongan perilaku individu. Aron uga nuduhaké interaksi antara manungsa lan budhaya minangka mentalitas budhaya.

Rujukan

Antropolog
Alfred Cort Haddon ya iku ahli antropologi saka London, Karajan Manunggal, kalairan ing tanggal 24 Mèi 1855. Alfred iki naté olèh pandhidhikan pawiyatan luhur saka University of Cambridge, olih gelar BA ing taun 1878. Sabanjuré olih gelar Sc.D. ing taun 1897. Panlitian lapangan antropologis kang linakoni ya iku ana ing kapuloan Aran (taun 1890 lan 1891) lan Selat Torres ing Papua Nugini ing taun 1888, 1898, lan 1914. Karya-karya antropologis kang sinerat déning Alfred ya iku Reports of the Cambridge Anthropological Expedition to Torres Straits, ana enem volume (taun 1901-1935), The Races of Man and Their Distribution (taun 1924), lan Smoking and Tobacco Pipes in New Guinea (taun 1946). Alfred iki kawentar banget amarga pisumbangané ing antropologi Inggris. Dhèwèké naté mimpin Cambridge Anthropological Expedition marang selat Torres, Papua Nugini ing taun 1898-1899 lan ngukuhaké antropologi minangka èlmu disiplin ana ing Inggris. Alfred séda ing tanggal 20 April 1940 ing Cambridge, Karajan Manunggal.

Rujukan

Antropolog
Manuk sekretaris (; jeneng ilmiah: Sagittarius serpentarius) jinis manuk pamangsa ukuran gedhé kang manggon terrestrial. Manuk iki unggas èndhemik saka Afrika, kerep ditemokaké ing lemah sesuketan lan savannah ing wilayah sub-sahara Afrika. Senadyan kalebu ordo Accipitriformes, kang uga kalebu akèhing manuk pamangsa diurnal liyané kaya déné manuk layangan, elang, vulturelan harrier, nanging jinis iki diklasifikasikaké menyang familia dhéwé, ya iku Sagittariidae.

Étimologi 
Jeneng misuwur kang umum iki dinuga asalé saka jambulé kang dawa kaya déné pulpèn saka wulu. Hipotesis paling anyar nyebutaké manawa tembung "sekretaris" wis diselang saka basa Prancis sing njupuk tembung saka arab saqr-et-tair kang tegesé "manuk memangsan."

Pasebaran lan habitat 

Manuk Sekretaris iku manuk endemik saka Sub-Sahara Afrika lan non-migran, sanajan padha pindhah manut papan sumber pangane. Pasebarane saka Mauritania tumeka Somalia lan sisih kidule Cape of Good Hope. Manuk iki uga ditemokaké ing macem-macem dhataran, saka dhataran gisik tumeka dhataran dhuwur. Papan panggonan utawa habitate Manuk Sekretaris luwih tinarbuka, ya iku ing grasslands lan savannas.

Rujukan 

Manuk
Manuk flycatcher ireng (Turdus merula) ya iku jinis manuk babbler utawa ocèh-ocèhan saka kulawarga Turdidae.

Waca uga 
  Snow, David W. (1987). The Blackbird. Shire Natural History ISBN 0-85263-854-X

Pranala njaba

Informasi mligi 
  
  
  
  
  Ageing and sexing (PDF) by Javier Blasco-Zumeta

Manuk
Spésies sing ora nyamari miturut Pratélan Abang IUCN
Buku éléktronik (asring dicekak e-Buku utawa ebooks) iku buku digital vèrsi éléktronik saka buku. Yèn buku umumé kasusun saka kolèksi saka kertas kang isiné ngemot tèks utawa gambar, déné  buku éléktronik isiné ngemot informasi digital kang uga awujud tèks utawa gambar. Saiki buku elektronik diminati jalaran ukurané kang luwih cilik  tinimbang  buku cithak, lan buku éléktronik uga umumé duwé fitur search utawa panggolèkan, saéngga tembung ing buku éléktronik bisa cepet ketemu nalikané digolèki.

Format buku éléktronik 
Ana manéka warna format buku éléktronik populèr, antaraning liya, ya iku tèks polosan, pdf, jpeg, doc  lan html. Saben format nduwèni kaluwihan lan kakurangan dhéwé-dhéwé, lan uga gumantung saka piranti kang digunakaké kanggo maca buku éléktronik.

Sumber buku elektronik 
Ana manéka warna sumber buku éléktronik kang bisa digolèki ing internet, ana kang gratis utawa ana uga kang mbayar luwih dhisik sadurungé bisa diaksès.

Pranala njaba 
 BSE Depdikbud 
 2000 Buku Sekolah Elektronik dari Mahoni.com
 Puluhan Ribu Buku Elektronik Gramedia Kompas Tekno
 BUKU-e - buku elektronik terbuka : http://www.buku-e.lipi.go.id 
 Project Gutenberg, http://www.gutenberg.org/
 arXiv, http://arxiv.org/, Cornell University

Buku
Edward Twitchell Hall ya iku ahli antropologi saka Missouri, Amérikah Sarékat, kalairan ing tanggal 16 Mèi 1916. Edward naté olèh pandhidhikan pawiyatan luhur ana ing University of Denver (BA) ing taun 1936. Sabanjuré ana ing University of Arizona (MA.) ing taun 1938 lan Ph.D. ing Columbia University ing taun 1942. Panlitian lapangan kang linakoni déning Edward iku naté ana ing Navaho lan Hopi ing taun 1933 nganti 1937. Uga akéh papan manèh kanggo ngembangaké karir panlitiané. Karya-karya antropologis kang sinerat déning Edward ya iku antarané The Silent Language (taun 1959),  Handbook for Proxemic Research (taun 1974), Hidden Differences: Doing business with the Japanese (taun 1987), lan An Anthropology of Everyday Life (taun 1996). Pisumbangané Edward iku cukup akèh, amarga iku dhèwèké wis nulis buku bab antropologis lan laris banget ing pasaran. Dhèwèké karenan ing bab linguistik, arsitèktur, psikiatri, lan ètnologi.

Rujukan

Antropolog
A.Irving Hallowell ya iku ahli antropologi saka Philadelphia, Pennsylvania, Amérikah Sarékat, kalairan ing tanggal 28 Desember 1892. Hallowell olèh pandhidhikan pawiyatan luhur ana ing University of Pennsylvania lan olih gelar BA ing taun 1911 uga MA ing taun 1920. Sabanjuré gelar Ph.D. ing taun 1924. Panlitian lapangan kang linakonan déning Hallowell ya iku ana ing Cree ing taun 1930 lan Ojibwa ing taun 1932. Karya-karya akademis antropologi kang sinerat déning Hallowell ya iku antarané Culture and Experience (taun 1955), Selected Writings of A.Irving Hallowell (taun 1976), lan The Ojibwa of Berens River, Manitoba (taun 1992). Awalé Hallowell iki nekuni bidang bisnis. Sabanjuré dhèwèké iki ngalih ing pagawéyan sosial. Amarga iku, Hallowell dadi karenan ing antropologi lan sinau ing Frank Speck ing University of Pennsylvania. Dhèwèké ana pisumbangané ing bab ètnografi bebrayan Ojibwa. Hallowell séda ing tanggal 10 Oktober 1974 ing Wayne, Pennsylvania.

Rujukan

Antropolog
Carolyn A. Hamilton ya iku ahli antropologi wanita saka Johannesburg, Afrika Kidul, kalairan ing tanggal 17 Agustus 1958. Pandhidhikan pawiyatan luhuré Carolyn iki naté ana ing University of Natal (BA) ing tan 1979, University of the Witwatersrand (BA) ing taun 1980 lan MA ing taun 1986. Sabanjuré ing Johns Hopkins University (MA) ing taun 1988 lan Ph.D. ing taun 1993. Panlitian lapangan antropologis sing linakonan ya iku ana ing Swaziland, KwaZulu-Natal, Afrika Kidul ing taun 1982 nganti 1988. Uga ing Turki taun 1996-1997. Karya akademis sing tinulis déning Carolyn ya iku Terrific Majesty: The Powers of Shaka Zulu and the Limits of Historical Invention (taun 1998). Carolyn iki minangka antropolog sujarah kang karenan ing bab pulitik lan kakuwasan, gambaran Zulu, arsip alam, produksi sujarah, lan konstitusi intelèktual publik ing Afrika Kidul.

Rujukan 

Antropolog
William David Hammond-Tooke ya iku ahli antropologi saka Cape Town, Afrika Kidul, kalairan ing tanggal 30 Agustus 1926. William naté olèh pandhidhikan pawiyatan luhur ana ing ing University of Cape Town. Ing taun 1946, dhèwèké olih gelar BA, taun 1948 olih gelar MA, taun 1952 olih gelar 1952. Panlitian lapangan kang linakoni déning Willliam ya iku ana ing kutha Cape Town ing taun 1948, Transkeian Bhaca ing taun 1949, Johannesburg ing tuan 1950, tanjung Nguni ing taun 1955, Mpodonmise ing taun 1960–1965, lan Kgaga ing taun 1976. Karya-karya antropologis kang tinulis déning William ya iku The Bantu-Speaking Peoples of Southern Africa (taun 1974), Boundaries and Belief (1981), The Roots of Black South Africa (taun 1993), lan Imperfect Interpreters: South Africa’s Anthropologists 1920–1990 (taun 1997). William iki kawentar minangka antropolog Afrika Kidul. Dhéwéké uga ana pisumbangan ing bab ètnografi bebandingan, mitos, carané nambani penyakit, sikir, lan kekrabatan bebrayan.

Rujukan
Don Handelman ya iku ahli antropologi saka Montreal, Kanada, kalairan ing taun 1939. Pandhidhikan pawiyatan luhur Handelman iki naté anan ing McGill University. Dhéwéé olèh gelar BA ing taun 1960 lan MA ing taun 1964. Sabanjuré ing University of Manchester (Ph.D.) ing taun 1971. Panlitian lapangan antropologis kang naté linakoni déning dhèwèké ana ing Quebec (taun 1963), Nevada (taun 1964), Israel (taun 1968), Newfoundland (taun 1973–1974), Sri Lanka (taun 1979), Los Angeles (taun 1984), lan Andhra Pradesh, Indhi (taun 1992). Karya-karya akademis kang sinerat déning Handelman ya iku antarané Models and Mirrors: Towards an Anthropology of Public Events (1990) lan God inside out: Siva’s Game of Dice (1997). Dhèwèké ngembangaké tèori antropologi ing bab prosès interaksi lan alam ritual.

Rujukan

Antropolog
Radamel Falcao García Zárate (; 10 Februari 1986), utawi kawentar kanthi asma Radamel Falcao, utawi Falcao, inggih punika satunggaling juru main bal-balan profèsional saking Kolombia ingkang main dados penyerang utawi striker ing Ligue 1 klub AS Monaco. Piyambakipun ugi dados kaptèn tim ing Tim Nasional Bal-balan Kolombia. Falcao punika pikantuk jejuluk "El Tigre" (basa Spanyol kanggé tembung macan) utawi "Raja Liga Éropah UEFA".

Falcao miwiti kariripun ing klub Lanceros Boyacá, salajengipun pindhah dhateng klub saking Argentina River Plate ing ngriku piyambakipun menangaken jawara Liga Primér Divisi Argéntina mangsa 2007-2008 lan turnamèn Clausura. Taun 2009, piyambakipun nggabung ing klub Portugis Porto lan menangaken sapérangan titel jawara, kados jawara Liga Éropah UEFA 2010-2011 lan dobel jawara Liga Primera ing mangsa 2010-2011. Falcao dados juru main panyithak gol ingkang kathah piyambak ing klub FC Porto lan dados panyithak gol ingkang kathah piyambak ing Liga Éropah lan Piala UEFA. Piyambakipun ugi dados juru main Kolombia kapisan ingkang pikantuk bebingah Portuguese Golden Ball award. Wulan Agustus 2011, Falcao dipuntransfer dhateng Atlético Madrid kanthi regi transfer 40 yuta Euro, lan kasil mbekta klub punika ngantos dados jawara Liga Éropah UEFA taun 2011-2012 lan Super Cup UEFA taun 2012. Falcao pungkasanipun kacathet dados topskor ing Liga Éropah kanthi kalih klub ingkang bènten.

Wulan Mèi 2013, Falcao pindhah dhateng klub promosi énggal Monaco kanthi regi transfer ingkang mecahaken rékor inggih punika 60 yuta Euro. Nanging amargi cidra ligamèn ndadosaken Falcao absèn kanggé sawetawis wekdal

Falcao nelasaken kalih mangsa salajengipun kanthi status dipunampil ing klub Liga Primér Inggris klub Manchester United lan Chelsea, ing pungkasanipun Falcao wangsul malih ing klub Monaco ing taun 2016 lan mbekta klub punika dhateng jawara Ligue 1 mangsa 2016-2017.

Falcao miwiti debut ing Timnas Colombia nalika taun 2007 lan sampun nindakaken 70 caps pertandhingan lan nyithak 28 gol, andadosaken Falcao minangka topskorer ingkang kathah piyambak Kolombia. Piyambakipun sampun mbéla Timnas Kolombia ing Copa Amerika 2011 lan Copa Amerika 2015, nanging absèn ing Piala Donya 2014 amargi cidra.

Pranala njawi
 Radamel Falcao

Rujukan
Safaripark Beekse Bergen utawa Taman Safari Beekse Bergen iku sawijining taman safari ing provinsi Brabant Lor, Walanda. Dunungé ana ing antarané kutha Tilburg lan Hilvarenbeek. Para tamu bisa nekani taman iki nganggo mobil lan nyeksèni sato kéwan Afrika. Kebon raja iki sing gedhé dhéwé sa-Benelux, ing kéné ana luwih saka 150 jinis sato kéwan sing diingu, saka kéwan mamalia cilik nganti tekan manuk raksesa. Ing ara-ara amba ana zébra, jerapah, lan manuk kasuwari. Saliyané iku uga ana singa, warak, gajah, lan macan thuthul. Ana sawatara cara kanggo para tamu nekani taman safari iki, mawa lumaku, numpak mobil, numpak bus, lan numpak prau. Wiwit sawatara taun, wong uga bisa niliki taman iki mawa kano.

Safari mawa mobil iku kontrovèrsial, awit akèh tamu sing ora manut aturan taman. Contoné iku ora olèh makani kéwan, karepé supaya kéwan-kéwan ora lara utawa mati. Saliyané iku wong uga ora olèh metu saka mobil. Aturan iki kerep dilanggar, mula akèh kéwan sing direksa mawa pager. Senadyan ngono ing sasi Maret 2012, ana insidèn mawa macan thuthul.

Kebon raja ing Walanda
Richard Handler ya iku ahli antropologi saka Indiana, Pennsylvania, Amérikah Sarékat, kalairan ing tanggal 17 Mei 1950. Richard naté olèh pandhidhikan pawiyatan luhur ana ing Columbia University (BA) ing taun 1972. Sabanjuré ing University of Chicago lan olih gelar MA ing taun 1976 lan Ph.D. ing taun 1979. Panlitian lapangan antropologis kang linakonan ya iku ana ing Quebec (taun 1976, 1977, 1980, 1983) lan ing Williamsburg, Virginia ing taun 1990. Karya-karya akademis kang sinerat déning Richard ya iku antarané Nationalism and the Politics of Culture in Quebec (1988), The Fiction of Culture: Jane Austen and the Narration of Social Realities (taun 1990), The New History in on Old Museum: Creating the Past at Colonial Williamsburg (1997), lan Excluded Ancestors, Inventible Traditions: Essays Toward a More Inclusive History of Anthropology, minangka èditor (taun 2000). Richard iki ana pisumbangané ing bab pulitik budaya ing nasionalis Quebec.

Rujukan

Antropolog
Diego Forlán Corazzo (; lair 19 Méi 1979) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profèsional saking Uruguay ingkang main ing klub Kitchee ing Liga Primér Hongkong. Piyambakipun naté pikantuk préstasi ping kalih Tropi Pichichi lan Sepatu Emas Èropah. Piyambakipun ugi pikantuk Sepatu Emas FIFA minangka juru main ingkang saé piyambak ing Piala Donya FIFA 2010. Piyambakipun dados satunggaling juru main bal paling agung ing Uruguay.

Forlan ndhèrèk nggabung ing klub Argèntina klub Independiente sasampunipun main saé ing tim enèm, lan sasampunipun nindakaken sekawan mangsa ingkang suksès, piyambakipun napakasmani kontrak kanggé Manchester United Inggris. Penampilanipun kanggé United mboten patosa suksès kados ing Independiente, sanajan piyambakipun menangaken Liga Primér Inggris ing mangsa 2002-2003 lan Piala FA ing taun 2003-2004.

Ing mangsa 2004, Forlan pindhah dhateng klub Spanyol Villarreal. Ing mangsa kapisan ing klub punika, Forlan nyithak 25 gol lan menang Tropi Pichichi. Sasampunipun kalih mangsa suksès ing Villarreal, Forlán nggabung klub Atlético Madrid, lan ing klub punika Forlán dados panyithak gol ingkang kathah piyambak malih, lan dados juru main bal kapisan ingkang pikantuk bebingah Trofi Pichichi ngantos kaping kalih sasampunipun Ronaldo. Forlán dados panyithak gol kamenangan Atlético ing final Piala Éropah UEFA 2010 mengsah F.C. Fulham. Taun 2011, piyambakipun nggabung ing klub Italia Inter Milan sadèrèngipun pindhah malih dhateng klub Internasional ing taun 2012.

Forlan ugi gadhah karir internasional ingkang suksès, nyithak 36 gol kanggé Timnas Uruguay wiwit dhebut taun 2002, kalebet ing Piala Donya FIFA 2002. Piyambakipun dados panyithak gol ingkang kathah piyambak kanthi gunggung gangsal gol wekdal Uruguay suksès mlebet urutan sekawan ing Piala Donya FIFA 2010, lan pikantuk bebingah Bal Emas FIFA kanggé juru main ingkang saé piyambak ing turnamèn punika.

Tanggal 12 Juli 2011, ing Copa Amerika 2011 Argèntina, Forlan nindakaken pertandhingan ingkang kaping 79 ing karir internasionalipun wekdal mengsah Mèksiko, mecahaken rékor ingkang sampun dipuntindakaken kiper Rodolfo Rodríguez wiwit taun 1986.
Tanggal 20 Juni 2013, ing pertandhingan mengsah Nigéria ing Piala Konféderasi FIFA 2013 piyambakipun dados tiyang Uruguay kapisan ingkang nindakaken ngantos 100 pertandhingan. kanthi nyithak 36 gol, Forlán dados juru main Uruguay kanthi gol ingkang kathah piyambak saking taun 2011 ngantos Luis Suárez mecahaken rekor kasebat kalih taun kapengker. Piyambakipun mutusaken kanggé pènsiun saking bal-balan internasional tanggal 11 Maret 2015.

Jroning Angka

Klub

Nagara

Gol Internasional 
{| class="wikitable sortable"
|+ Dhaptar gol internasionalé  Diego Forlán
|-
! # !! Surya !! Papan !! Mungsuh !! Sekor !! Asil !! Kompetisi

Pranala njawi
 Diego Forlán Profil Diego Forlán

Rujukan

Pamain bal-balan
Pamain Bèker Donya FIFA 2010
Pamain bal-balan miturut nagara
Pamain bal-balan Uruguay
Jan Oblak (lair 7 Januari 1993) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profèsional saking Slowén ingkang main ing klub Spanyol Atlético Madrid lan Tim Nasional Bal-balan Slowén dados kiper.
Oblak napakasmani kontrak kaliyan klub Portugal Benfica ing umur 17 taun, lan kalebet bagéyan saking tim ingkang menangaken trèbel dhomèstik ing Benfica mangsa 2013-2014.
Salajengipun Oblak pindhah dhateng Atlético Madrid kanthi béaya transfer 16 yuta éuro, dados kiper La Liga paling awis. Nalika mangsa 2015-16 piyambakipun pikantuk bebingah Tropi Ricardo Zamora minangka kiper ingkang saé piyambak. Piyambakipun menangaken bebingah punika malih ing taun 2016-17.

Oblak miwiti karir internasionalipun wiwit taun 2012.

Karir klub

Olimpija
Lair ing Upper Carniola kutha Škofja Loka, Oblak miwiti main bal ing umur gangsal taun ing kutha kalairanipun. Wekdal umuripun ngancik sedasa taun, piyambakipun pindhah dhateng Akadhemi Bal Eném Olimpija, ing akadhemi punika ngantos mangsa 2004-05 wekdal klub punika bibar. Piyambakipun lajeng pindhah dhateng klub énggal Bežigrad, ingkang ing tembé wingking gantos nama dados Olimpija Ljubljana  ing taun 2008. Taun salajengipun Oblak nulak kontrak saking klub Italia Empoli lan langkung milih nggabung ing klub Fulham kanthi status trial utawi uji coba kemawon, nanging ing pungkasanipun Oblak mboten kersa nilaraken klub lan gadhah komitmen kanggé ndawakaken mangsa kontrak ngantos taun 2011.

Benfica
Tanggal 14 Juni 2010, Oblak napakasmani kontrak kaliyan klub Portugal Benfica, ingkang ngampilaken Oblak dhateng Liga Priméria klub Beira-Mar ing wulan Agustus 2010. Piyambakipun lajeng nggabung ing klub Olhanense kanthi status dipunampil ngantos Januari 2011, ngantos mangsa 2010-11. Benfica ngampilaken Oblak dhateng tim Portugal sanès,  União de Leiria, kanggé mangsa 2011-12. Piyambakipun nindakaken debut ing liga punika tanggal 15 Januari 2012, kanthi asil imbang 2-2 mengsah klub Nacional.

Wulan Juli 2013, gagal nampilaken piyambakipun ing latian pra-mangsa, ngeklaim piyambakipun sampun mboten gadhah kontrak malih kaliyan klub Benfica. Ing akhir wulan salajengipun, Oblak napakasmani perpanjangan kontrak ngantos taun 2018, ingkang nggambaraken satunggaling situasi "kasalahpahaman".

Pranala njawi
  Jan Oblak Kiper Termahal La Liga
 Jan Oblak Profil Jan Oblak ing Basa Inggris

Rujukan

Pamain bal-balan
Kieran John Trippier (lair 19 Sèptèmber 1990) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profèsional saking Inggris ingkang samenika main ing Liga Primér Inggris klub Tottenham Hotspur lan Tim Nasional Bal-balan Inggris.

Trippier miwiti kariripun ing sistem pelatihan tiyang enèm ing Manchester City nanging gagal mboten saged mlebet tim utami. Wulan Fèbruari 2010, piyambakipun nggabung Championship klub Barnsley kanthi status dipunampil setunggal wulan dangunipun. Piyambakipun wangsul malih dhateng klub kasebat ing wulan Agustus 2010 kanthi status dipunampil enem wulan lan dipunkontrak malih ngantos pungkasan mangsa.

Wulan Juli 2011, piyambakipun napakasmani kontrak kanggé klub Burnley ingkang dipundamel permanèn ing wulan Januari 2012 kanthi béya ingkang mboten dipunpawartosaken dhateng bebrayan agung, piyambakipun napakasmani kontrak tigang setengah taun. Piyambakipun kapilih mlebet nominasi kajuwaran "PFA Taun Menika' sadangunipun kalih mangsa 2012-13 lan 2013-14.

Pranala njawi
 Kieran Trippier Profil & Data Kieran John Trippier

Rujukan

Pamain bal-balan
Pamain bal-balan Inggris
Pamain bal-balan Karajan Manunggal
Widara iku désa ing Kacamatan Danaraja, Kabupatèn Pacitan, Jawa Wétan.

Réferènsi 

Désa ing Kabupatèn Pacitan
Désa ing Jawa Wétan
Danaraja, Pacitan
Sidaharja iku kalurahan ing Kacamatan Pacitan, Kabupatèn Pacitan, Jawa Wétan.

Réferènsi 

Kalurahan ing Kabupatèn Pacitan
Kalurahan ing Jawa Wétan
Pacitan, Pacitan
Manuk sekrétaris (; jeneng ilmiah: Sagittarius serpentarius) ya iku jinis manuk kang ukurane gedhé manggon ing wilayah tèrèstrial. Manuk iki unggas èndhemik saka Afrika, kerep ditemokaké ing lapang sesuketan kang tinarbuka utawa grassland lan sabana ing wilayah Afrika sub-Sahara.

Senadyan kalebu ordo Accipitriformes, kang uga kalebu akèh-akehé manuk pamangsa liyané kaya déné manuk layangan, wulung, vulturelan harrier, jinis iki digolongaké menyang familia dhéwé, ya iku Sagittariidae.

Pasebaran lan habitat 

Manuk sekrétaris iku manuk èndhemik saka Sub-Sahara Afrika lan nonmigran, sanajan padha bisa waé pindhah ngetutaké sumber pangané. Pasebarané wiwit saka Mauritania tumeka Somalia lan sisih kidul tumeka ing Tanjung Harapan. Manuk iki uga ditemokaké ing manéka warna dhataran, saka dhataran gisik nganti ing dhataran dhuwur.

Rujukan 

Manuk
Empire State Building utawa Gedhong Empire State yaiku sawijining gedhong pancakar langit tingkat 102 kang dumunung ing Midtown Manhattan, New York City, ing prasimpangan saka Fifth Avenue lan West 34th Street. Wangunan iki nduweni dhuwur tumeka pucuk yaiku 381 meter. Yen digabungké karo menara antenané, dhuwuré wangunan bisa ngrambah 443,2 m. Jenengé dijupuk saka julukane Kutha New York, yaiku Empire State. Empire State Building dadi wangunan paling dhuwur ing donya kang séwéne 40 taun, wiwit dibangun saka taun 1931 nganti rampuége Menara sisih Lor World Trade Center ing taun 1972. Post-September 11 serangan ing taun 2001, Empire State Building dadi wangunan paling dhuwur manèh ing New York (ora ing Amerika Serikat utawa donya).

Empire State Building dadi simbol kabudayané Amerika Serikat. Wangunan iki dirancang klawan gaya Art Deco lan diarani minangka salah siji saka Pitu Kaajaiban Donya Modhèrn déning American Society of Civil Engineers. Wangunan lan interior jubin tingkat ngisor iki ditetepaké minangka landmark déning New York City Landmarks Preservation Commission lan New York City Board of Estimate. Wangunan iki ditetepaké minangka National Historic Landmark ing taun 1986. Ing taun 2007, Empire State Building, manggon ing urutan nomer siji ing dhaptar arsitèktur favorit ing Amèrika Sarékat miturut AIA.

Wangunan iki diduwèni déning 2,800 investor sing nggabung ing Empire State Building Associates L. L. C. Empire State Building saiki nembé dibenakaké utawa rénovasi kang akèhe ragadé yaiku $550 yuta. $120 yuta gedhéné ragad iku mau kanggo ngowahi wangunan iki supaya dadi luwih ngirit utawa hemat énèrgi lan ramah lingkungan. Setelan nampa pambiji emas saka Kepemimpinan ing Energi lan Lingkungan Desain (LEED) ing September 2011, Empire State Building, kang dadi wangunan kang disertifikasi LEED paling dhuwur ing Amèrika Sarékat.

Panyewa utama

Deleng uga 
 Wangunan dhaftar 100-crita utawa luwih
 Dhaftar wangunan paling dhuwur ing donya
 Dhaftar wangunan paling dhuwur miturut negara pérangan AS.
 Pancakar langit

Rujukan

Pranala njaba 
 esbnyc.com, the building's official website
 Empire State Building on CTBUH Skyscraper Center
 Film footage of the construction of the Empire State Building, 1930
 Priksa gandra date ing: |date= (pitulung) 
 Commercial Construction.com
 Empire State Building Green Retrofit
 Empire State Building Trivia
 Empire State Building Information
 The Construction of the Empire State Building, 1930–1931, New York Public Library
 VIVA2 – Online archive of over 500 construction photographs
 
 Streetscapes: The Empire State Building — slideshow by The New York Times

Masalah CS1: dates
Vulkanisasi ya iku prosès pangolahan karèt.

Sajarah 
Prosès vulkanisasi iki ditemokaké déning ilmuwan pakar kimia asal saka Amérika Serikat sing jenengé Charles Goodyear ing 1839. Kaping pisanan, ing prosès iki adhédhasar saka nyawijiné wlirang lan karèt ing kaanan suhu tartamtu supaya ngasilaké prodhuk karèt kang luwih atos teksturé dibandhingaké karo karèt biasané. Panggunan karèt kualitas dhuwur wis ditrepaké déning Dunlop ing taun 1888 sing nggawé ban kang dipompa. Pangrembakan sabanjuré ditandangi déning Michelin saka Prancis lan Goodrich saka Amérika kang kapengin nyampurnakaké ban mobil supaya bisa digunakaké ing taun 1895.

Métodhe 
Sadurungé diolah, molekul-molekul karèt umumé bakal awujud bengkokan lan ora nduwèni pola. Prosès vulkanisasi bakal nggawé sesambungan antarané molekul-molekul iku mau saèngga dumadi gaya tahan antarané molekul. Sesambungan utawa ikatan kasebut kawangun jalaran belérang kang dadi panyambung, lan reaksi iki migunakaké sèng oksida minangka katalis. Klawan prosès iki, sipat lenturé karèt bisa kajaga amarga yèn ora ana sesambungan antarané molekul, mangka molekul karèt bakalé pedhot saèngga sipat lenturé karèt bakal ilang.

Rujukan 

Fisika
Kimiya
Hugo Lloris (; lair 26 Dhésèmber 1986) inggih punika salah satunggaling juru main bal-balan profésional saking Perancis ingkang main dados kiper lan dados kaptén ing Liga Utama Inggris klub Tottenham Hotspur lan Tim Nasional Bal-balan Perancis. Lloris dipungambaraken minangka kiper ingkang gadhah réfleks kilat lan cepet anggénipun mundhut kaputusan ingkang saé lan kalebet mengsah ingkang kiyat wekdal situasi adhep-adhepan setunggal mengsah setunggal. Lloris kalebet kiper ingkang saged njagi kothak gawang kanthi saé. Gaya permainanipun, mliginipun wekdal nendhang bal kanggé ngantisipasi mengsah kanthi nendhang bal adamel piyambakipun pikantuk jejuluk Kiper "Sweeper" ing medhiya. Piyambakipun sampun tigang ambalan pikantuk bebingah minangka kiper ingkang saé piyambak.

Lloris miwiti kariripun ing kutha kalairanipun ing klub OGC Nice. Piyambakipun miwiti karir wekdal rumaja ing wulan Oktober 2005 lan mbekta tim mlebet ing final taun 2006. Sasampunipun kasil ing klub kasebat ngantos tigang mangsa, Lloris lajeng pindhah dhateng klub jawara Ligue 1 pitung ambalan Olympique Lyonnais, ing wekdal kasebat kathah tim ingkang kepincut kalih piyambakipun, utaminipun klub Milan.

Pranala njawi
  Hugo Lloris Profil Hugo Lloris (ing Basa Inggris)
  Hugo Lloris Profil Hugo Lloris

Rujukan

Pamain bal-balan
Pamain bal-balan Prancis
Tobias Albertine Maurits Alderweireld (; lair 2 Maret 1989) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profésional saking Bèlgi ingkang main ing liga Primér Inggris klub Tottenham Hotspur lan Tim Nasional Bal-balan Bèlgi. Piyambakipun main ing posisi bèg tengah, ugi saged dados bèg tengen.

Alderweireld miwiti karir profésionalipun ing Walanda klub  Ajax, ing ngriki piyambakipun menangaken tigang gelar jawara Eredivisie. Taun 2013, piyambakipun pindhah dhateng Atlético Madrid, ing ngriki piyambakipun menangaken jawara La Liga lan mlebet final Liga Champions UEFA ing mangsa kapisanan. Alderweireld miwiti karièr internasional wiwit taun 2009, Alderweireld sampun nindakaken 60 caps tetandhingan kanggé Timnas Bèlgi lan ndhèrèk Piala Donya FIFA 2014.

Karièr Klub

Ajax
Alderweireld pindhah dhateng Ajax's youth academy ing wulan Agustus 2004 saking Germinal Beerschot. Tanggal 22 Fèbruari 2007, piyambakipun ngawiti kontrak profésional kapisanan,  kontrak ing klub punika ngantos 30 Jumi 2010.
Piyambakipun dipunpromosikaken ing tim kapisan taun 2008-2009 Eredivisie, ing debut kapisanan tanggal 18 Januari lan menang 4-2 mengsah NEC.

Pranala njawi
 Alderweireld Profil Alderweireld (ing Basa Inggris)

Rujukan

Pamain bal-balan
Bèlgia
Davinson Sánchez Mina (lair 12 Juni 1996) inggih punika satunggaling juru main bal-balan profésional saking Kolombia, ingkang main dados bék tengah ing Liga Primér Inggris klub Tottenham Hotspur lan Tim Nasional Bal-balan Kolombia.

Karir klub

Atlético Nacional
Wekdal taksih eném, Sánchez main bal ing Akadhemi Bal-balan América de Cali, nanging sasampunipun tiyang sepuhipun dipuntransfer dhateng Atlético Nacional, ing ngriki piyambakipun dipungulawenthah déning Juan Carlos Osorio. Dhebut Sánchez dados bèg ing tim sènior punika wekdal 27 Oktober 2013, wekdal kalah 0-1 mengsah Boyacá Chicó. Osorio nglebetaken Sánchez ing juru main inti lan nindakaken sedaya pertandhingan. Tanggal 2 Maret 2016, Sánchez nyithak gol kapisan kanggé klub Nacional wekdal menang 3-0 mengsah Sporting Cristal saking Peru ing kajuwaran Copa Libertadores. Awit saking performanipun ing klub Nacional, andadosaken kepincut klub Barcelona, Flamengo, lan Ajax.

Pranala njawi
 Davinson Sánchez Profil Davinson Sánchez (ing Basa Inggris)

Rujukan
Victor Mugubi Wanyama (; lair 25 Juni 1991) inggih punika salah satunggaling juru main bal-balan profésional saking Kenya, ingkang main ing posisi gelandhang bertahan ing Liga Primer Inggris klub Tottenham Hotspur lan dados kaptèn ing Tim Nasional Bal-balan Kenya. Wanyama dados juru main kapisan ingkang saged nyithak gol ing Liga Champions UEFA wekdal nyithak gol pertama kanggé Celtic's lan menang 2-1 mengsah Barcelona wekdal 7 Novèmber 2012.

Tanggal 11 Juli 2013, Wanyama pindhah dhateng Liga Primer Inggris klub Southampton kanthi regi 12,5 yuta euro, lan damel piyambakipun dados juru main bal paling awis ingkang dipunsadé klub Skotlandia, langkung saking 9,5 yuta euro wekdal klub Spartak Moskow mbayar Aiden McGeady ing taun 2010.

Piyambakipun sampun damel 40 caps utawi pertandhingan kanggé mbela Tim Nasional Bal-balan Kenya wiwit dhebut taun 2007 wekdal umuripun nembé 15 taun.

Pranala njawi
 Victor Wanyama Profil Victor Wanyama (ing Basa Inggris)

Rujukan
William F. Hanks ya iku ahli antropologi saka pulo Rhode, Amérikah Sarékat, kalairan ing taun 1952. William naté olèh pandhidhikan pawiyatan luhur saka Georgetown University (BS) ing taun 1975. Sabanjuré ana ing University of Chicago lan olih gelar MA ing taun 1979 lan Ph.D. ing taun 1983. Panlitian lapangan kang linakoni naté ana ing wewengkon Oxkutzab, Yukatan (taun 1977) lan Merida Yukatan (taun 1993). Karya-karya antropologis kang sinerat déning dhèwèké ya iku antarané Referential Practice: Language and Lived Space among the Maya (taun 1990), Language and Communicative Practices (taun 1995), lan Intertexts: Writings on Language, Utterance and Context (taun 1999). Pakaryan William fokus ing bab hubungan natara basa lan urip sosial sajroning linguistik lan antropologi. Dhèwèké uga wis ngembangaké sosiolinguistik.

Rujukan

Antropolog
Chris Hann ya iku ahli antropologi saka Cardiff, Wales, Karajan Manunggal, kalairan ing taun 1953. Pandhidhikan pawiyatan luhur Chris iki naté ana ing University of Oxford, olih gelar BA ing taun 1974. Sabanjuré ana ing University of Cambridge (Ph.D) ing taun 1979. Panlitian lapangan antropologis sing linakonan Chris ya iku ana ing Hungaria (taun 1975, 2001), Polandia (taun 1978, 1980-1981), Turki (taun 1982, 1992), lan Xinjiang Cina (taun 1986, 1996). Karya-karya antropologis sing sinerat déning dhèwèké ya iku Tázlár: A Village in Hungary (taun 1980), A Village without Solidarity; Polish Peasants in Years of Crisis (taun 1985), Property Relations: Renewing the Anthropological Tradition (taun 1998), Turkish Region; State, Market and Social Identities on the East Black Sea Coast (taun 2001). Chris iki minangka salah siji antropolog sing nliti bab nagara-nagara sosialis lan pasca-sosialis ing Eurasia.

Rujukan

Antropolog