AksaraLLM/aksara-bahasa-daerah-v1 huggingface dataset:
Ka punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi aksara punika dipunlatinaken, aksara punika dipunserat "Ka". Aksara punika kalebet ing warga kanthya (konsonan langit-langit wingking).

Ka mahaprana 
Ing sistem panyeratan aksara Bali, awis kepanggih wontenipun Ka mahaprana, inggih punika aksara Ka ingkang dipunsusul hembusan . Manawi dipunlatinaken, aksara punika sami kaliyan "kha". Manawi nyerat tembung ingkang gadhah swanten , lajeng dipunsamèkaken kémawon kaliyan aksara Ka saking warga aksara ingkang cocog. Saged migunakaken wujud Ka ingkang dipuntumuti tedung (wujud 1, dipunpendhet saking buku Pasang Aksara Bali), utawa Ka ingkang kados Na kalih garis ing wingkingipun (wujud 2). Wujud Ka mahaprana ingkang kaping kalih kados kalih aksara Jawa. Punika nedahaken wontenipun prabawa aksara Jawa wonten ing aksara Bali.

Wujud 
Wujudipun huruf Ka ing aksara Bali kados wujudipun huruf Ka ing aksara Jawi. Ingkang bènten saking kakalihipun inggih punika gagrag ing panyeratipun. Wujudipun Ka Mahaprana ing aksara Bali katingalipun pikantuk pangaruh saking aksara Jawi.

Panganggénipun 
Panganggénipun aksara Ka sami kaliyan panganggénipunn Ka (Dewanagari: क) ing abjad basa Sansekerta. Ing sistem panyeratan aksara Bali, Ka diginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  ing basa Bali utawa sakliyanipun basa Bali. Saklawasipun Ka boten dipunparingi sandhangan swanten, lajeng Ka dipunwaos "ka" (waos:  utawa , ndhèrèk tembungipun). Sawetawis, Ka mahaprana diginakaken kanggé tetembungan ingkang gadhah fonem .

Cathetan

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
iku peperangan kang dumadi tanggal 15 September 1600 miturut kalèndher lunar (21 Oktober 1600 miturut kalèndher Grégorius) ing Sekigahara, distrik Fuwa, Provinsi Mino, Jepang.

Peperangan nglibataké pihak kang kabawah Tokugawa Ieyasu nglawan pihak Ishida Mitsunari gegandhèngan karo rebutan kakuwasan sawisé sédané Toyotomi Hideyoshi. Peperangan dimenangké déning pihak Tokugawa Ieyasu kang muluské dalan nuju kawanguné Keshogunan Tokugawa.

Endhem-endheman Peperangan Sekigahara duwé peran sajeroning ngliraké obahan nggulingké papréntahan Keshogunan Edo ing abad kaping 19 kang diwiwiti saka wewengkon han Satsuma lan Chōshū.

Pihak kang regejegan sajeroning peperangan iki kapérang dadi kubu Tokugawa (Wadyabala Lor) lan kubu panyengkuyung klan Toyotomi (Wadyabala Kulon). Klan Toyotomi dhéwé ora mihak salah siji pihak kang regejegan lan ora njupuk pérangan sajeroning peperangan.

Sawisé peperangan rampung, kakuwasan militèr luwih kasil dikuwasani pihak Tokugawa saéngga Peperangan Sekigahara uga misuwur kanthi aran Tenka wakeme no tatakai .

Nalika dumadiné peperangan durung dipigunakaké istilah Wadyabala Kulon lan Wadyabala Wétan. Kaloro istilah mau nembé dipigunakaké para sajarawan ing tembé wuri kanggo nyebut rong pihak kang regejegan.

Wacan terusan 
 Fujii Jizaemon. Sekigahara kassen. Sekigahara: Sekigahara Kankō Kyōkai, 200?
 Fujii Jizaemon Sekigahara kassen shiryōshū. Tokyo: Shin-Jinbutsuoraisha, 1979.
 Kasaya Kazuhiko. Sekigahara kassen yonhyaku-nen no nazo. Tokyo: Shin-Jinbutsuoraisha, 2000.
 Shiramizu Tadashi. Zusetsu: Sekigahara no kassen. Gifu: Gifu Shimbunsha, 2000.
 Futaki Keinchi. Sekigahara kassen. seri Chūkōshinsho, Tokyo: Chūōkōron, 197?
 Miyakawa Hisako. Sekigahara gunki taisei 1-4. Kokushi Kenkyūkai, 1990.

Pranala njaba 
 Péta wewengkon kakuwasan saben daimyo sarta kakuwatan kubu kulon lan kubu wétan 
  Situs resmi kutha Sekigahara, Gifu lokasi Peperangan Sekigahara 

Sajarah Jepang
Peperangan
Antapani iku kacamatan ing Kutha Bandhung, Jawa Kulon, Indonésia.

Padésan
Sepur Blora Jaya Èksprès iku jeneng siji rangkéan sepur ing Indonésia. Nglayani kaum komuter ing rute Semarang-Cepu-Bojanegara kanthi migunakaké unit KRD gawéan PT INKA. Tiket Blora Jaya Èxprès kanggo sauntara wektu didol Rp 25.000,- kanthi rong wektu pambrangkatan, ya iku jam 05.00 lan jam 13.00 saka Cepu. Taun 2010, rega karcis sepur sing mampu nampung 574 penumpang iki diundhakaké dadi Rp 28.000,-.

Pranala njaba

Uga delengen 
 Sepur

Blora Jaya Èksprès
Ing ngisor iki jadwal lelampahan sepur ing Indonésia sing yaiku tabel wektu kedhatengan lan kamangkatan lelampahan sepur penumpang ing Indonesia adhedasar grafik lelampahan sepur (Gapeka) sing ditanggepi kaleh Direktorat Jenderal Perkeretaapian lan PT. Kereta Api Indonesia taun 2021 ditrapake 10 Februari 2021.

Kelas Eksekutif ing Pulo Jawa lan Sumatra

Kelas Campuran ing Pulo Jawa lan Sumatra

Kelas Bisnis lan Ekonomi ing Pulo Jawa lan Sumatra

Pranala njaba 
 Info Kereta Api
Sepur Gumarang yaiku layanan sepur penumpang kelas eksekutif lan bisnis sing dioperasiake PT. Kereta Api Indonesia (Persero) dinggo nglayani lintas Setatsiyun Surabaya Pasarturi-Pasar Senen.

Sepur sing ngawa lima sepur eksekutif lan sanga sepur bisnis ning sak rangkaian mandeg ning Setatsiyun Bekasi (gur KA 127, arah Jakarta), Jatibarang, Cirebon, Tegal, Pemalang, Pekalongan, Semarang Tawang, Ngrombo, Cepu, Bojonegoro, Babat, Lamongan, dan Surabaya Pasarturi

Jeneng Gumarang asalé saka tembung banthèng (sapi alas) kang digambaraké minangka satwa kang gagah.

Data teknis

Tarif 
Sepur niki taripe antara Rp300.000,00 - Rp600.000,00 (bisnis) lan Rp375.000-Rp700.000,00 (eksekutif) tergantung jarak sing ditempuh, subkelas/posisi lungguhan ning njero rangkaian sepur, sarta dino-dino tertentu misal akhir minggu lan prei nasional.

Pranala njaba 
 Situs resmi PT Kereta Api

Gumarang
Feyenoord iku siji klub bal-balan profésional saka kutha Rotterdam, Walanda. Klub iki diadegaké ing tanggal 19 Juli 1908. Feyenoord main ing ligaEredivisie, ya iku liga mligi Walanda. Jeneng Feyenoord iki dhedhasar jeneng kampung ing kutha Rotterdam, Feijenoord, dadi cara panulisané rada séjé. Basis Feyenoord iku Stadion Feijenoord kang diarani De Kuip utawa 'bak adus' déning para suporteré. Feyenoord iku salah siji saka telung klub kang ana ing Rotterdam. Klub liyané iku Sparta lan Excelsior.

Klub bal-balan Walanda
Rotterdam
Şalom (Basa Ibrani: שָׁלוֹם - Shalom, Basa Indonesia: Damai, Basa Jawa: Tentrem) iku koran minggon Turki-Yahudi kang dibabar ing Istanbul, Turki, abasa Turki lan abasa Ladino kanthi sirkulasi 5.000 ing taun 2005. Kacithak ing Istanbul. Dibabar dénig Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.. Diadegaké tanggal 29 Oktober 1947 déning Turki-Yahudi wartawan Avram Leyon.
Yakup Barokas minangka redakturé.

Pranala njaba 
 Situs web resmi Şalom (Turki)
 Laman web rasmi Şalom (Ladino)

Koran Turki
International Standard Serial Number - ISSN (Nomor Seri Standar Internasional) iku siji nomer unik sing dipigunakaké kanggo idhèntifikasi publikasi berkala médhia cithak utawa èlèktronik. Nomor identifikasi iki sajinis karo ISBN tumrap buku.

Penerbit ISSN ing Indonésia 

Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah (PDII) LIPI iku minangka ISSN National Center tumrap Indonésia, duwé tugas lan wewenang kanggo ngayahi pemantauan kabèh publikasi terbitan berkala sing kababar ing Indonésia. Minangka péranganing tanggung-jawab mau, PDII nerbitaké ISSN sing dadi tandha pangenal unik saben terbitan berkala kanthi global.

Cara mangertèni nomer ISSN sarta kodebar bisa diwaca ing kaca manual ing ISSN Online.

Réferènsi

Pranala njaba 

 ISSN
 Pusat Dokumentasi dan Informasi Ilmiah LIPI 
 International Organization for Standardization

Kalawarti
Wayang suluh iku wayang modhèren sing digawé saka walulang dipetha kaya wong, kanggo mènèhi sesuluh utawa pepadhang. Wayang iki diangkah kanggo mènèhi pepadhang ngenani bab perjuangan bangsa Indonésia, amarga saka iku paragané uga wujud tokoh-tokoh perjuangan Indonésia kaya Bung Hatta, Bung Tomo, lan sapanunggalané.

Wayang suluh uga kalebu wayang modhèren amarga lairé ing jaman sawisé kamardikan.

Uga delengen 
 Wayang

Pranala njaba 
 Heritage of Java: Wayang Suluh, Wahyu, Gedog, Potehi, Kedek 

Wayang
Supataning Pinianom  () iku kadadéan sajarah ing Indonésia minangka bukti yèn ing tanggal 28 Oktober 1928 Bangsa Indonésia wis ana lan nyawiji. Prastawa sing nadhani anané kadadéan iki ya iku Konggrès Pamudha kang ditekani para wakil saka organisasi nom-noman nalika wektu semana, kaya ta Jong Java, Jong Ambon, Jong Celebes, Jong Batak, Jong Sumatranen Bond, Jong Islamieten Bond, Sekar Rukun, PPPI, Pemuda Kaum Betawi, lan liya-liyané.

Supataning Pinianom 
 Kawula putra lan putri Indhonésiyah, angaku angrungkebi wutah getih kang sawiji, bumi Indhonésiyah.
 Kawula putra lan putri Indhonésiyah, angaku mawangsa kang sawiji, wangsa Indhonésiyah.
 Kawula putra lan putri Indhonésiyah, amikul basa panyawiji, basa Indhonésiyah.

Pranala jaba 
 Jaringsana Paruhunan Supataning Pinianom

Sajarah Indonésia
Prastawa 1928
Setatsiyun Cepu (CU) iku stasiun sepur kang dumunung ing Balun, Cepu, Blora. Setatsiyun kang dumunung ing èlevasi +28 m dpl iki kalebu sajeroning Daerah Operasi IV Semarang, lan minangka setatsiyun sepur aktif kang dumunung ing paling wétan ing tlatah Jawa Tengah. Setatsiyun Cepu iku setatsiyun sepur gedhé dhéwé ing Kabupatèn Blora, lan manggon ing sangarepé Lapangan Ronggolawe. Saka Setatsiyun Cepu ana tilas percabangan rel sepur tumuju Kutha Blora, kang saiki wis ora aktif.

Layanan Sepur

Panumpang

Antarkutha

Kelas eksekutif 
Sembrani,  menyang Jakarta lan Surabaya

Kelas campuran 
 Jayabaya, menyang Jakarta lan menyang Surabaya bersambung Malang (eksekutif-ekonomi plus)
 Harina, menyang Cikampek bersambung Bandung lan menyang Surabaya (eksekutif-ekonomi premium)
 Gumarang, menyang Jakarta lan menyang Surabaya (eksekutif-bisnis)
 Dharmawangsa, menyang Jakarta lan menyang Surabaya (eksekutif-ekonomi)
 Sancaka Lor, menyang Gambringan bersambung Solo-Yogyakarta liwat Gundih lan menyang Surabaya (eksekutif-bisnis)

Kelas ekonomi premium 
 Kertajaya, menyang Jakarta lan menyang Surabaya
 Maharani, menyang Semarang lan menyang Surabaya

Kelas ekonomi plus 
 Ambarawa Ekspres: menyang Semarang lan Surabaya
 Blora Jaya, menyang Semarang lan menyang Bojonegoro

Lokal 
Ekonomi Lokal, saking lan menyang Surabaya

Barang 
 Parcel ONS Lor, menyang Jakarta lan menyang Surabaya
 Angkutan peti kemas/kontainer, menyang Jakarta Tanjung Priuk/Gudang lan menyang Surabaya (ora kabeh rangkaian)
 Sepur Semen Tiga Roda, menyang Nambo lan menyang Surabaya
 Sepur Baja Coil, seka Krenceng lan menyang Kalimas Surabaya

Jadwal sepur 
Ing sor iki jadwal sepur panumpang sing mandheg ing Setatsiyun Cepu per 4 April 2021 (sesuai Gapeka 2021).
 Sepur antarkutha

 Sepur antarkutha tambahan (beroperasi pada masa lebaran dan natal-tahun baru; terkadang juga pada hari libur nasional atau akhir pekan tertentu)

 Sepur lokal

Referensi 

Cepu
Cepu, Blora
Sepur Sembrani minangka layanan sepur kelas penumpang eksekutif lan luxury (reguler) sing dilakokno dening PT. Kereta Api Indonesia (Persero) kanggo ngladeni Jalur Gambir-Surabaya lan kosok balene.

Jeneng Sembrani dijupuk seka crita legenda sing nggambarake jaran sing ana swiwine, Kuda Sembrani.

Data teknis

Tarif 
Tarif sepur iki ana ing teksiran watara Rp370.000,00–Rp600.000,00 gumantung jarak sing ditempuh, subkelas/posisi lungguhan ing sakjeroning sepur, sarta dina-dina mirunggan kaya dene dina pungkasaning minggu lan prei nasional.

Jadwal laku 
Ing sor iki jadwal lakuning sepur Sembrani per 10 Februari 2021 (Gapeka 2021).

interior

Pranala njaba 
 Situs resmi PT Sepur 
 resmi kreta api

Sembrani
Kodhe papan anggegana IATA (jeneng resmi: IATA location identifier) iku kodhe sing dumadi saka telung aksara sing dipigunakaké kanggo nandhani bandhar-papan anggegana ing saindhenging donya. Kodhe-kodhe iki disusun lan diatur déning IATA (Asosiasi Pengangkutan Udara Internasional) lan diterbitaké kaping telu sajeroning setaun kapacak ing Direktori Pengkodean Maskapé Penerbangan IATA.

Uga delengen 
 Kodhe papan anggegana ICAO

Pranala njaba 
 IATA - Pengkodean 
 Daftar kode papan anggegana dunia 
 Daftar kode papan anggegana dunia

Papan anggegana
Papan anggegana IATA

he:יאט"א#קוד יאט"א
Kodhe papan anggegana ICAO iku kodhe sing dumadi saka patang digit alfanumerik sing diwènèhaké marang saben papan anggegana ing saindhenging donya. Kodhe iki diatur déning Organisasi Penerbangan Sipil Internasional (basa Inggris: International Civil Aviation Organization dicekak ICAO). Kodhe ICAO dipigunakaké déning pengatur lalu-lintas udara (air traffic control) lan maskapé penerbangan. Kodhe iki ora padha karo kodhe papan anggegana IATA sing dipigunakaké ing reservasi lan penanganan bagasi. Kodhe ICAO uga dipigunakaké kanggo idhèntifikasi lokasi liya kaya stasiun cuaca.

Uga delengen 
 Kodhe papan anggegana IATA

Pranala njaba 
 ICAO World Airfield Catalogue 
 ICAO airport code prefixes 
 IATA location identifiers

Papan anggegana
Papan anggegana ICAO

de:ICAO#ICAO-Codes für Flughäfen
en:ICAO airport code
fr:Liste des préfixes des codes OACI des aéroports
id:Kode papan anggegana ICAO
it:Codice aeroportuale ICAO
ja:空港コード
nl:ICAO codes
pl:Kod lotniska ICAO
Ra repa (waos: /rərepə/) punika satunggaling aksara swanten (aksara vokal) ing sistem panyeratan aksara Bali. Ing Bali, Ra repa kawentar minangka paganten saking aksara Ra ingkang boten pareng dipunparingi pepet. Manawi dipunlatinaken, lajeng Ra repa dipunserat "Re" (waos: /rə/).

Fonem 
Aksara punika nglambangaken swanten /ɹ/, punika swanten hampiran tarik-wingking ing basa Sansekerta. Swanten punika boten wonten ing basa Bali, namung aksara ऋ ingkang nglambangaken swanten kasebat tetep dipunlebetaken dhateng aksara Bali. Ing Bali, aksara kasebat boten malih nglambangaken swanten /ɻ/, namung /rə/, swanten ndredeg luangan-waja kaliyah vokal madya.

Panganggénipun 
Ra repa tinulis ing tetembungan ingkang gadhah swanten /ɹ/, dipunlambangaken kalih aksara Latin Ṛ. Amargi swanten /ɻ/ boten kalebet ing basa Bali, lan agantos dados /rə/, lajeng Ra repa kaanggep minangka panggantos aksara Ra ingkang dipuntemploki pepet.

Ing India, ऋ dipunwaos /ri/. Tuladha: tembung Kṛṣṇa (कृष्ण) dipunwaos "Kresna" (ing Bali) lan "Krishna" (ing India); tembung ṛṣi (ऋषि) dipunwaos "resi" (ing Bali) lan "rishi" (ing India). Amargi punika, sadaya swanten /rə/ kedah dipunserat migunakaken Ra repa ing basa Bali. Lajeng, aksara Ra boten saged dipunsukani tandha pepet supados swantenipun /rə/, amargi sampun wonten Ra repa minangka panggantos Ra ingkang sampun dipunsukani pepet.

Ningali ugi 
 Ra
 Basa Sansekerta
 Konsonan tarik-wingking

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ta latik punika satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali, ingkang nglambangaken swanten /ʈ/ lan /ʈʰ/. Manawi dipunlatinaken, aksara punika lajeng dipunserat "Ṭa" utawi "Ṭha".

Wujud 
Ing aksara-aksara ingkang dados asalipun aksara Jawi lan Bali – Brahmi, Pallawa – wujud panyeratan Ṭa lan Ṭha kapisah. Nanging ing aksara  Bali, aksara Ṭa lan Ṭha  awujud sami. Amargi saking punika, Ta latik saged dipunalihaksarakaken minangka "ṭa" lan "ṭha". Ing aksara Bali, kanggé mbèntenaken Ṭa lan Ṭha, kaprahipun Ṭha dipunsukani tedung lan Ṭa boten.

Fonem lan alihaksara 
Aksara punika kalebet ing golongan warga aksara murdhanya (konsonan tarik-wingking/retrofleks),. Kedahipun, Ṭa diicapaken /ʈa/ sawatawis Ṭha diicapaken /ʈʰa/. Namung ing basa Bali modheren, prabedan /ʈa/ lan /ʈʰa/ boten kepireng, asbab pangicapan saking hembusan ageng lan hembusan alit disamekaken kemawon.

Minangka Ṭa, lajeng punika diicapaken /ʈ/ ing tembung: ṭaṁkāra (basa Sansekerta), ṭutuk (basa Jawa). Ṭha diicapaken migunakaken methode ingkang sami kados Ṭa, nanging prabédan punika wonten ing hembusan /h/ ingkang dipunpocapaken.

Panganggenipun 
Ta latik minangka lambang swanten /ʈʰa/ kaprahipun dipun-ginakaken rikala anyerat basa non-Bali (kados ta basa Sansekerta) dhumateng aksara Bali. Amargi ing basa Sansekerta wonten fonem /ʈʰ/ sawatawis ing basa Bali boten wonten.

Ta latik dipunserat manawi numut swanten konsonan tarik-wingking (retrofleks) (upama swanten /ɳ/ lan /ʂ/). Kadosta (ing basa Sanskerta): kaṇṭha, niṣṭhha, duṣṭa dll.

Ningali ugi 
 Ta
 Ta tawa

Cathetan suku

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ibrahim (basa Arab: إبراهيم ) (watara 1997-1822 SM) gadhah gelar "Khalilullah" ingkang tegesipun kekasihipun Gusti. Allah ngluwari Nabi Ibrahim as, saking tirani Prabu Namrud. Kacarita, Prabu Namrud iku narèndra kang pinter banget. Nanging, kapinterané ndadèkaké dhèwèké umuk lan nyelaki Gusti Allah. Dhèwèké ngapusi lan meksa kawulané supaya nyembah dhèwèké lan Brahala.

Allah banjur ngutus rasul sing pinter banget. Kapinterane Ibrahim bisa ngalahaké kapinterané Namrud. Sanajan ora bisa ngelingake Namrud, nanging Ibrahim kasil mbukak penggalihé para warga kraton, saengga akèh kang banjur padha iman.

Nabi Ibrahim duwé garwa loro, ya iku Siti Sarah lan Siti Hajar. Saka Siti Hajar peputra Nabi Ismail, dene karo Siti Sarah peputra Nabi Ishaq.

Nabi Ibrahim uga mbangun Ka'bah minangka papan ngibadah kang dibantu putrané yaiku Nabi Ismail. Déné, watu kanggo ngadeg Nabi Ibrahim nalika mbangun Ka'bah dijenengi Maqam Ibrahim. Allah Swt ngandika:

"Satemene omah kang wiwitan kawangun kanggo  (papan ngibadah) manungsa, yaiku Baitullah ing Bakkah (Mekah) kang diberkahi lan dadi tuntunan tumrap manungsa kabeh"(QS Ali Imran:96).

Pranala njaba 

 Kehidupan Nabi Ibrahim a.s 
 dzikir.org 

Nabi Islam
Tokoh Al-Qur'an
Tahallul iku metu saka ihram kanthi nyukur utawa gunting rambut sawisé wektuné.

Tahallul kapérang dadi loro:
 Tahallul awal
 Tahallul thani

Tahallul awal 
Tahallul awal iku cukur luwih awal ing Mina, apiké satekané saka Muzdalifah ing tanggal 10 Zulhijjah sawisé nglontar jumrah.

Tahallul thani 
Tahallul thani iku sawisé tawaf lan sa'i kaji.

Kaji
Mabit iku mandheg utawa nginep kanggo nyiapaké pelaksanaan nglontar Jumrah sing dadi salah siji wajib ngibadah kaji. Mabit diayahi rong tahap ing rong panggonan ya iku ing Muzdalifah lan ing Mina.

 Tahap Pisanan: Mabit ing Muzdalifah diayahi tanggal 10 Zulhijah, ya iku liwat tengah wengi sawisé wukuf ing padang Arafah. Mabit tahap pisanan iki racaké mung sauntara wektu waé, ya iku sauger kanggo nglumpukaké 7 krikil kanggo nglontar jumrah Aqabah.
 Tahap Kapindho: Mabit iki diayahi ing Mina sajeroning 2 dina (11 lan 12 Zulhijah) tumrap sing bakal njupuk ‘Nafar Awal’, lan 3 dina (11,12,13 Zulhijah) tumrap sing bakal njupuk ‘Nafar Akhir’. Wiwit dina pisanan nganti pungkasan nalika mabit ing Mina iki diayahi kagiyatan nglontar katelu jumrah Ula, Wusta lan Aqabah.

Pranala njaba 
Panuntun Haji lan Umrah 

Kaji
Adam (Ibrani: אָדָם; Arab:آدم, tegesé lemah, manungsa, utawa coklat enom) (watara 5872-4942 SM) yaiku manungsa kang sepisanan digawe dening Allah Swt. Dheweke minangka leluhur kabeh manungsa ing bumi iki. Nabi Adam diciptakake Gusti Allah saka lempung garing kang asale saka lendhut ireng.

Wiwitane Nabi Adam as, manggon ing Swarga lan Allah banjur nitahake  Hawa kanggo ngancani dheweke. Nanging, loro-lorone banjur padha digodha dening Setan lan goroh.  Padha mangan woh kang dilarang Allah Swt. Wong loro mau banjur didhunake ing bumi. Kedadeyan iki mujudake piwulang kanggo kita yen setan tansah kepengin manungsa kesasar lan goroh. Dadi kita kudu ngati-ati marang tipu daya setan.

Kajawi dados manungsa ingkang wiwitan, Nabi Adam as uga dadi Nabi kang pisanan kanthi nampa wahyu utawa diwenehi tuntunan saka Gusti Allah. Kados dhawuhipun Allah Swt:

"Banjur Adam nampa sawetara kalimat saka Pangerane, banjur dheweke uga nampa tobate. Satemene Allah iku Maha Pangapura, Maha Asih"  (QS al-Baqarah:37)

Uripe  Nabi Adam as lan garwane, Hawa banjur nurunake generasi liya-liyane. Nabi Adam as tansah mulang supaya anak lan putune tansah manut marang Gusti Allah lan ngadohi tipu daya setan.

Rujukan 

 Adam manusia pertama diciptakan.
 Hakikat Manusia menurut Islam
 Siapakah Makhluk Sebelum Adam? di Kaskus.us

Pranala njaba 
 Kisah Nabi Adam  di Dzikir.org
Jumrah Aqabah iku saka telu jumrah kang kudu dibalang krikil nalika ngayahi ngibadah kaji.  Jumrah iki dunungé ing bukit Aqabah yaiku papan kang paling cedhak saka kutha Mekah. Jumrah Aqabah iki wujud jumrah kang gedhé dhéwé lan wajib dibalang ing tanggal 10 Dulhijah. Ing dina mau para jamaah kaji mung mbalang siji jumrah yaiku jumrah Aqbah iki. Sabanjuré ing dina tasrik, yaiku tanggal 11, 12 lan 13 Dulhijah diterusaké  ritual mbalang katelu jumrah, yaiku jumrah Aqabah, Jumrah Ula lan jumrah Wustha.

Tabel wektu mbalang jumrah

Uga delengen 
 Kaji

Pranala njaba 
 Dzikir.org:Mabit dan Jumrah 

Kaji
Ismail (Basa Arab  إسماعيل ) (watara 1911-1779 SM) iku nabi sajeroning kaprecayan agama Islam. Ismail iku putra saka Ibrahim lan Hajar, kakang kandhung saka Ishaq. Ismail dadi nabi ing taun 1850 SM. Ismail manggon ing Amaliq lan ngayahi dhakwah kanggo Qabilah Yaman, Mekah. Piyambaké karan kaping 12 sajeroning Al-Quran. Ismail séda ing taun 1779 SM ing Mekah. 

Nabi Ismail as iku wong sing sabar, apikan, lan alus atine. Dheweke tansah netepi janjine, kaya kang dingendikakake dening Allah Swt:

"Lan critakna (Muhammad) crita Ismail ana ing Kitab (Al-Qur'an). Satemene dheweke iku temen marang janjine, Rasul lan Nabi" (QS Maryam:54).

Rujukan 

•  Muhammad Ahsan, Sumiyati. 2017. PAI dan Budi Pekerti kelas VIII, Surakarta, Putra Nugraha

Tokoh Al-Qur'an
Talbiyah iku sajinis wacan kang diwaca déning para jamaah kaji/umrah nalika sajeroning kaanan ihram. Akèh maca talbiah ing sadawaning lelungan nganti tekan Mekah kanggo ngayahi rukun-rukun Kaji utawa Umrah.

Wacan 
Transliterasi talbiyah:
Labbaika Allahomma Labbaik. Labbaik La Shareeka Laka Labbaik. Innal-Hamdah, Wan-Nematah, Laka wal Mulk, La Shareeka Laka.

Hukum maca talbiyah 
Jumhur Ulama, ngukuhaké yèn talbiyah iku disyariataké kanggo diwaca déning para Jamaah nalika sajeroning kaanan Ihram.

Rujukan 
 Info Haji dan Qurban , Jabatan Mufti Karajan Negeri Melaka, Malaysia.

Kaji
Nafar awal iku pilihan ritual cacahing dina kanggo mbalang jumrah sajeroning ngibadah kaji. Nafar awal iku yèn jamaah kaji milih mung mbalang telung dina ya iku ing tanggal 10, 11 lan 12 Dulhijah. Disebut 'awal' amarga jama'ah luwih awal ninggal Mina bali menyang Mekah. Amarga mung mbalang telung dina mula cacahing krikil sajeroning nafar awal ya iku 49 iji.

Tabel wektu mbalang jumrah

Tabel cacahing krikil

Uga delengen 
 Kaji
 Jumrah

Pranala njaba 
 Mabit lan Jumrah 

Kaji
Ga punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi dipunlatineken, lajeng aksara punika dipunserat "Ga".

Panganggenipun 
Panganggénipun aksara Ga sami kaliyan panganggénipun Ga (Dewanagari: ग) ing abjad basa Sansekerta. Ing sistem panyeratan aksara Bali, Ga dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  saking basa Bali utawa basa non-Bali. Salawas Ga boten dipunsukani sandhangan swanten, lajeng Ga dipunwaos "ga" (waos:  utawa , tumut tembungipun).

Ningali ugi 
 Ga gora

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ga gora inggih punika variasi saking aksara Ga ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  dipunsusul kaliyan swanten  ing wingkingipun. Manawi dipunlatinaken, pramila aksara punika lajeng kaserat "Gha".

Wujud 
Wujud Ga gora ingkang lestantun ngantos sapunika inggih punika warisan saking aksara Gha saking India. Ing aksara Jawi, dipuntemahi aksara Gha ingkang kados Ga gora lan sinebat Ga murdha.

Fonèm 
Swanten  ingkang dipunlambangaken kaliyan Ga gora swantenipun kados  ingkang dipunsusul kaliyan . Fonèm punika kalebet ing basa Sansekerta lan Hindhi, nanging boten wonten ing salebeting basa Bali. Sinaosa makaten, aksara Bali ugi gadhah Ga gora, lambang kanggé fonèm  ingkang asal saking aksara Kawi Kuna, lan aksara Kawi Kuna punika pikantuk saking aksara Pallawa. Miturut basa seratan, cacahing aksara taksih dipunlestantunaken, namung miturut basa lésan, pangocapan punika boten patos dipun-gantos amargi fonem kasebat boten dipuntemahi ing basa ingkang limrah, kados ta basa Bali. Pramila, Ga gora dipunpocapaken  (kados  ing tembung "gajah"), sanès .

Panganggénipun 
Panganggénipun aksara Ga gora sami kaliyan panganggénipun aksara Gha (Dewanagari: घ) ing abjad basa Sansekerta. Ing wewengkon priyantun Bali, awis pinanggih wontenipun swanten  ingkang dipunsusul déning swanten  wonten ing pacelathon saben dinten. Lajeng, aksara Ga gora dipun-ginakaken rikala anyerat basa non-Bali (upami basa Sansekerta utawi Jawi Kuna) ingkang taksih gadhah swanten , utawi anyerat tembung serapan (kados ta saking basa Sansekerta utawi basa Jawi Kuna).

Ga gora dipun-ginakaken rikala angalihaksaraken aksara  (upami aksara Dewanagari utawi Latin) dhumateng aksara Bali, mligi kanggé swanten . Suraosipun, manawi rikala angalihaksaraken utawa anyerat aksara non-Bali, dipuntemahi aksara ingkang nglambangaken swanten , lajeng Ga gora kedah dipunanggé.

Ugi pirsani 
 Ga

Cathetan suku

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ca murca inggih punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  dan . Manawi Ca murca dipunlatinaken, lajeng dipunserat "ca".

Fonèm 
Ing aksara-aksara saking India ingkang diginakaken kanggé anyerat basa Sansekerta (lan sadaya basa sasedhèrèk), Ca dipunpocapaken  lan dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten  (pirsani: IAST). Nanging ing aksara Jawi lan Bali, Ca ugi dipun-ginakaken  ing tetembungan ingkang gadhah swanten , kamangka ing aksara asalipun, Ca dipun-ginakaken  ing swanten . Ing salebeting basa Indonesia, Jawi, lan Bali, wonten swanten  ingkang langkung dipunpocapaken , lan ing basa lésan, Ca saged dipunpatrapaken kanggé nglambangaken swanten  lan .

Panganggenipun 

Ca murca tinulis kanggé tetembungan ingkang gadhah swanten  lan . Kalih swanten punika lambangipun migunakaken Ca murca rikala kaserat ing aksara Bali.

Ing aksara maduita, Ca murca ugi dipun-ginakaken minangka papan kanggé nggantungipun Ca laca manawi satunggal tembung dipunserat miturut kawruh aksara maduita. Kadosta (ing basa Bali waosan aksara Latin): icchā, suécchā, puccha, nīccha. Manawi tetembungan punika dipunserat ing aksara Bali, lajeng aksara C ingkang celak kaliyan aksara swanten dipunserat nganggé Ca murca, sawatawis aksara C ingkang dipuntumuti aksara H dipunserat nganggé Ca laca.

Ugi pirsani 
 Ca laca
 Nya
 IAST
 Alfabet Melayu

Rujukan 

 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Aksara Brahmi iku aksara sing dipigunakaké ing India samangsa papréntahan Raja Asoka (270 SM - 232 SM). Aksara iki ditulis saka kiwa manengen sanadyan miturut aksara Aram utawa huruf Fenisia ing Wétan Tengah sing ditulis saka tengen mangiwa.

Aksara Brahmi iki tumrap perkembangan aksara ing Asia wigati banget, sebab minangka cikal bakal kabèh aksara ing India lan uga ing Asia Kidul-wétan, kalebu ing Nusantara.

Uga delengen 
 Aksara Nusantara
 Prasasti Nusantara

Pranala njaba 
 Aksara Brahmi di Omniglot
 Imperial Brahmi Font
Basa Hindi iku salah siji basa resmi ing India, lan basa iki wujud salah siji basa kanthi gunggung penutur paling akèh ing donya sawisé Basa Tionghoa lan Basa Inggris. Basa iki yaiku sadulur kembar saka Basa Urdu.

Sistém panulisan 
Aksara Déwanagari kanggo aksara resmi sajeroning panulisan Basa Hindi.

Conto 
 Namaste! 	= Halo!
 Aap kaise hain? = Piyé kabaré?
 Main theek hun = Apik
 Dhanyavaad	= Matur nuwun
 Aapkaa naam kyaa hai? = Sapa jenengmu?
 Meraa naam…..hai	= Jenengku….
 Alvida!/ Namaste!	= Nganti ketemu manèh!
 Aurat = Wanita
 Kabab = Kebab
 Acchaa = Apik
 Ghar = Omah
 Angur = Anggur

Deleng uga 
 saathiya

Pranala njaba 

 
Hindi
Zona Euro utawa eurozone (), kanthi resmi jenengé euro area, iku tlatah gabungan ing babagan ékonomi lan kauangan (EMU) saka 19 nagara anggota Uni Éropa (EU) kang nganggo dhuwit euro minangka valuta resmi tunggal. Dina iki tlatah mau dumadi saka nagara-nagara Ostenrik, Bèlgi, Siprus, Finlan, Prancis, Jerman, Yunani, Irlandia, Italia, Luksemburg, Malta, Walanda, Portugal, Slowak, Slowén lan Spanyol. Wolu nagara (ora kalebu Swèdhen, kang kanthi de facto duwé pilihan opt out) nagara liya wajib gabung tlatah iki sawisé ngebaki kritéria lumebu kang ketat.

Uga delengen 
 Uni Éropa
 Euro

Cathetan lan rujukan

Pranala njaba 
 European Central Bank
 European Commission - Economic and Financial Affairs - Eurozone
 Eurozone in crisis dossier by Radio France Internationale in English June 2010

 
Ékonomi
Filologi iku siji kawruh ngenani sastra-sastra sajeroning pangertèn amba kang uga ngandhut wengkon basa, sastra lan budaya. Filologi iku nyinaoni tèks utawa sastra mawa kombinasi ngèlmu sastra, sajarah lan linguistik. Ing Tanah Jawa utawa ing Indonésia kanthi umum, objèk panalitèn filologi iku naskah-naskah kuna kang diturunaké ing dluwang utawa rontal. Dadi filologi diréwangi ngèlmu kodikologi lan paléografi. Kodikologi iku ngèlmu prakara buku-buku lan paléografi iku ngèlmu prakara sajarah aksara. Anggenipun panaliten filologi utawi panaliten wonten ing naskah-naskah kuna, kedah nggatosaken tata caraning panaliten amargi objek filologi utawi naskah punika kalebet benda bersejarah ingkang kedah dipunjaga kawontenanipun.

Étimologi 
Tembung filologi yaiku dijupuk saka basa Yunani φιλολογία (philologia), kang kabangun saka tembung φίλος (philos), tegesé "asih, sayang, katresnan, kanca" lan λόγος (logos), kang tegesé "tembung, sabda, artikulasi lan akal". Tembung majemuk iki karepé katresnan marang kawruh, sastra utawa ngèlmu argumèntasi.

Sajarah filologi 
Filologi muncul ing banawa Éropah ing jaman Renaisans. Kala iku wong dadi sadhar manawa tèks-tèks lawa kang diwarisaké iku akèh kang rusak. Mliginé tèks-tèks wigati kaya ta kitab suci akèh kang dadi peteng utawa rusak déné kerep tinulad.

Doning ngèlmu filologi 
Don utawa tujuan ngèlmu filologi iku mligi kanggo mbenakaké teks-teks lawas kang rusak lan uga diarani kritik tèks. Nanging iki dudu siji-sijiné obyèk panlitèn filologi. Filologi uga ngenani tapsir utawa interpretasi tèks.

Ing Nuswantara ana sawatara panemu ngenani filologi iki. Miturut Siti Barioh lan sakancané, tujuan filologi, ya iku kanthi nggarap naskah, filologi...

Cathetan sikil

Pratélan pustaka 
 Siti Baroroh Baried, Siti Chamamah Soeratno, Sawoe, Sulastin Sutrisno, Moh. Syakir, 1985, Pengantar Téyori Filologi. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Basa Departemen Pendidikan dan Kebudayaan

Filologi
Nyadran iku salah siji prosèsi adat budaya Jawa awujud kagiyatan setaun sapisan ing sasi Ruwah wiwit saka resik-resik saréan leluhur, mangsak panganan tertamtu kaya déné apem, ater-ater lan slametan utawa kenduri. Jeneng nyadran iki asalé saka tembung sraddha, nyraddha, nyraddhan, banjur dadi nyadran. PJ Zoetmulder ana ing buku Kalangwan uga nyritakaké bab upacara sraddha kanggo mèngeti sédané Tribhuwana Tungga Déwi ana ing taun 1350. Upacara sraddha minangka pèngetan raja-raja  síng wís puput yuswa uga sinebut ing kidung Banawa Sekar, nganggo uba rampé wujud baita (prau) síng digawé saka kembang (puspa, sekar). Tradhisi nyadran pranyata wís lumaku wiwít jaman Majapahit nganti saiki. Pakurmatan kanggo leluhur isih lestari lan dipepetri déning masarakat, mligi ing tlatah padésan. Nyekar ing sasi Ruwah duwé surasa utawa wulangan marang anak putu supaya padha tresna lan élíng marang leluhur.

Rujukan

Pranala njaba 
 Sinar Harapan: Kearifan Kultural Tradisi ”Nyadran”
 Liputan6.com: Tradisi Nyadran jelang Ramadan
 Republika: Nyadran kian memudar di Banyumas
 Video: Nyadran

Budaya Jawa
Jawa

id:Sadran
Ca laca inggih punika variasi saking aksara Ca ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  ingkang dipunsusul déning swanten . Manawi Ca laca dipunalihaksaraken dados aksara Latin, lajeng punika dipunserat "cha".

Wujud 
Wujud aksara Ca laca ingkang wutuh boten dipuntemahi, asbab ingkang tirah namung gantungan aksaranipun kemawon. Suraosipun, aksara punika boten saged jumeneng piyambak salawas ing ngajengipun boten wonten aksara konsonan. Amargi ingkang tirah namung gantunganipun kemawon, pramila aksara punika kedah sinerat ing andhapipun aksara konsonan, kados nggantung ing aksara konsonan katelah. Nanging ing Unicode, Ca laca awujud wutuh lan panggénipun ing papan U+1B19.

Fonem 
Ca laca inggih punika aksara konsonan ingkang kalebet ing warga talawya, inggih punika swanten ingkang kasil saking nedhakaken ilat ing anak tekak. Ca laca nglambangaken fonem  utawi . Sinaosa makaten, sayektosipun, priyantun Bali awis mocapaken swanten  ingkang dipunsusul déning . Piyambakipun kaprahipun mocapaken swanten  kanthi teges (tanpi dipunsusul déning hembusan swanten ).

Panganggénipun 
Panganggenipun Ca laca sami kaliyan panganggénipun aksara Cha (aksara Dewanagari: छ) ing abjad basa Sansekerta. Panganggenipun Ca laca nalika anyerat basa Bali nganggé aksara Bali awis pinanggih saèstu. Limrahipun namung dipun-ginakaken nalika anyerat basa non-Bali kanthi migunakaken aksara Bali (upami nalika nyalin ukara abasa Sansekerta migunakaken aksara Bali).

Amargi limrahipun Ca laca ingkang dipuntemahi namung wujud gantungan aksara kémawon, pramila Ca laca boten saged dipunserat ing wiwitan tembung. Ca laca kedah dipunserat ing tengahipun tembung utawi pungkasan tembung, dipunrumiyini déning aksara konsonan lan tinulis ing saandhapipun aksara konsonan wau. Salah satunggal tuladha panganggénipun Ca laca (swanten  ingkang dipunsusul kaliyan ) inggih punika wonten ing tembung ica lan sueca (basa Bali).

Ugi pirsani 
 Ca murca

Cathetan suku

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ja inggih punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem panyeratan aksara Bali, ingkang nglambangaken swanten  utawi . Manawi dipunalihaksaraken dhumateng aksara Latin, lajeng aksara punika sinerat "Ja".

Fonem 
Ja kalebet ing kempalan talawya utawi konsonan langit-langit (palatal). Ing salebeting aksara Dewanagari, Ja dipun-ginakaken kanggé nglambangaken swanten , lan ing lebet aksara Jawi lan Bali, ugi dipun-ginakaken kanggé nglambangaken swanten  ing basa piyambakipun, ingkang dipunlambangaken déning aksara Latin J.

Panganggenipun 
Panganggenipun aksara Ja sami kaliyan panganggenipun Ja (Dewanagari: ज) ing abjad aksara Dewanagari. Ing sistem panyeratan mawi aksara Bali, Ja dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten , (kados: jala [basa Sansekerta]), lan  (tuladhanipun: jaran [basa Jawi]). Sadangunipun Ja boten dipunsukani panganggé swanten, mila Ja dipunwaos  utawi . Pocapan ingkang pratama asring dipuntemahi ing basa Bali.

Manawi Ja ndhéréki aksara Na, lajeng Na èwah dados aksara Nya.

Manawi gantungan Ja dipunkempalaken kaliyan aksara Nga, gantungan Ma lan gempelan Pa, lajeng dumados tandha Pamada. Sekawan aksara katelah pinilih amargi manawi dipunkempalaken saged awujud tembung "mangajapa", ingkang suraosipun "mugi slamet tanpi alangan".

Ugi pirsani 
 Ja jera
 Nya

Cathetan suku

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Ja jera inggih punika aran kanggé satunggal aksara ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten  ingkang dipunsusul déning hembusan swanten . Manawi Ja jera dipunalihasaraken saking aksara Bali dhumateng aksara Latin, lajeng sinerat "jha".

Wujud lan kajeblesan 

Wujud Ja jera jèbles saèstu kaliyan Airsanya ingkang dipun-ginakaken kanggé angéja swanten  saking basa non-Bali (basa Sansekerta saha basa Jawa Kina) dhumateng aksara Bali. Mila makaten, sisah mbèntenaken pundi ingkang Ja jera lan pundi ingkang Taling detya manawi maos satléraman. Nanging, ing kotak Unicode, aksara Ja jera dipunbèntenaken saking Airsanya. Perkawis punika saged dipunpirsani saking wujudipun garis pungkasanipun. Manawi garis pungkasanipun Airsanya manginggil, mila garis pungkasan Ja jera dipundamel mangandhap. Wujud garis pungkasan ingkang mangandhap kados kaliyan garis pungkasan Jha ing aksara Jawi. Ing salebeting Unicode, Airsanya manggèn ing papan U+1B10, sawatawis Ja jera manggèn ing papan U+1B1B.

Fonem 
Swanten  ingkang dipunlambangaken déning Ja jera wujud swanten aspirasi. Ing pocapanipun, fonem  dipunsusul déning hembusan swanten .

Panganggenipun 

Ja jera limrahipun dipun-ginakaken nalika anyerat basa non-Bali (upami basa Sansekerta utawi Jawi Kina) dhumateng aksara Bali, utawi kanggé angalihaksaraken aksara non-Bali (upami aksara Dewanagari, aksara Pallawa, lan aksara Latin) dhumateng aksara Bali. Panganggenipun Ja jera langka saèstu, namung dipuntemahi aksara punika dipun-ginakaken ing tembung nirjhara (kolam).

Boten wonten gantungan aksara kanggé Ja jera. Miturut swantenipun  , awis saèstu dipun-ginakaken ing basa Bali saben dinten. Sami perkawisipun kaliyan swanten , , lan , sabagèyan swanten kasebat ing panyeratan mawi aksara Bali boten lestantun malih.

Cathetan suku

Rujukan 

 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.
 Simpen, I Wayan. Pasang Aksara Bali. Diterbitkan olèh Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Provinsi Laladan Tingkat I Bali.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Józef Jan Gosławski (lair 24 April 1908 ing Polanówka cedhak Lublin, tilar donya 23 Januari 1963 ing Warsawa) – Polen seniman pematung lan seniman ukir medhali. Pangripta koin (antarané. 5 zł kanthi gambar warigaluh), monumèn (conto. Frederic Chopin ing Żelazowa Wola) lan medhali (conto. Taun 1939). Pamenang akèh kompetisi artistik; lan nampa bintang Silver Cross of Merit.

Biografi 

Mangsa cilikan Józef Gosławski manggon ing Wąwolnica karo wong tuwané, loro sadulur lanang (kalebu sadulur lanang anom Stanisław Gosławski, sing uga dadi pamatung) lan loro sadulur wadon. Józef miwiti pendhidhikan artistik ing Building Crafts School sing diadegaké déning Jan Koszczyc-Witkiewicz ing Kazimierz Dolny. Sawisé rampung sekolah iki Józef  lulus ujian lumebu Academy of Fine Arts in Kraków, nanging panjenengané isih kliwat anom kanggo miwiti studi. Józef  nerusaké sekolah ing National Decorative Arts and Artistic Industry School ing Kraków. Józef kapangaruhan déning karya-karya Stanisław Szukalski, nanging dudu anggota saka Horned Heart Tribe.

Partisipasi sajeroning kompetisi artistik

Gladri

Rujukan

Bibliografi

Pranala njaba 

 
 
 
 
 
 
 
 

Seniman reca Polen
Seniman Polen
Lair 1908
Pati 1963
Sa saga inggih punika salah satunggal aksara wianjana (aksara konsonan) ing aksara Bali ingkang nglambangaken swanten . Manawi Sa saga dipunlatinaken, pramila sinerat "śa".

Wujud 

Sa saga wujud aksara Ga ingkang dipunsukani tandha carik. Ing aksara Jawi wonten sakedhik prabedan.

Fonem 
Miturut cara tradisonal, Sa saga inggih punika warna saking aksara konsonan usma (konsonan desis alur), ingkang kalebet ing warga talawya (konsonan langit-langit). Swanten  ingkang dipunlambangaken déning Sa saga dipunpocapaken kados aksara "sy" utawi "ś" ing tembung: "syukur" (basa Indonesia), śakra (basa Sansekerta).

Panganggenipun 
Sa saga dipun-ginakaken manawi wonten tembung ingkang gadhah swanten , limrahipun asal saking basa non-Bali ingkang dipunlebetaken dhumateng basa Bali, upami basa Sansekerta ugi Jawi Kina. Ing basa Bali, swanten katelah boten dipuntemahi. Saéngga sinaos wonten tembung ingkang sinerat mawi Sa saga, pocapanipun dipunsameaken kaliyan .

Kaprahipun manawi wonten swanten  (Sa danti) ingkang dipunsusul déning swanten  (Ya), pramila  kasebat éwah dados . Tuladhanipun: Kaśyapa /kaɕjapə/.

Ugi pirsani 
 Sa danti
 Sa sapa

Rujukan 
 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Provinsi Limburg dumunung ing kidul Walanda. Kutha krajané yaiku Maastricht. Kutha-kutha wigati liyané yaiku Geleen, Heerlen, Sittard, Venlo lan Venray. Padunungé watara 1,14 yuta jiwa.

Ing Bèlgi uga ana provinsi Limburg. Sadurungé kamardikan Bèlgi taun 1830, iki uga péranganing provinsi Limburg sing gedhé.

Provinsi Limburg kapérang dadi 33 wewengkon administrasi kaya mau ing ngisor iki.

Provinsi ing Walanda
Limburg (Perancis Limbourg) iku sawijining provinsi Flandria, ing nagara Bèlgi.

Provinsi ing Flandria
Kawasan sing kapérang
Limburg (Bèlgi)
Limburg (region)
Bèlgi dipérang dadi telung region, loro ing antarané dipérang manèh dadi limang provinsi.

Pamérangan provinsi-provinsi iki dikukuhaké sajeroning Artikel no. 5 Konstitusi Bèlgi. Provinsi-provinsi iki banjur dipérang dadi sawatara arondisemen.

Provinsi ing Regio Flandria

Provinsi ing Walonia

Réferènsi

Pranala njaba 
  Vereniging van de Vlaamse Provincies (Asosiasi Provinsi di Flandria)
 Association des Provinces wallonnes (Asosiasi Provinsi di Walonia)

 
Pamérangan administratif Bèlgi
Wewengkon administratif tingkat loro
Da madu inggih punika salah satunggaling aksara wianjana (aksara konsonan) ing sistem seratan aksara Bali. Wonten kalih warna Da madu wonten ing aksara Bali, inggih punika Da madu Murdhanya — kalih garis pungkasan tumpul — lan Da madu Dantya — kalih garis pungkasan malandhep. Warga aksara "ḍa" lan "ḍha" sami kemawon, nanging bènten kaliyan "dha". "Ḍa" lan "ḍha" kalebet ing sajeroning warga aksara Murdhanya (konsonan retrofleks), sawatawis "dha" kalebet ing sajeroning warga aksara Dantya (konsonan waja).

Manawi Da madu Murdhanya dipunlatinaken, mila sinerat "ḍa", utawi "ḍha".. Sawatawis Da madu Dantya manawi dipunlatinaken dados "dha",.

Mboten wonten prabedan ing anyerat "ḍa" lan "ḍha" mawi aksara Bali, saéngga inggih "ḍa" utawi "ḍha" sami migunakaken Da madu. Kangge anyerat "ḍha", limrahipun migunakaken Da madu ingkang dipunsukani tedung.

Wujud 
Da madu wujud sami kaliyan aksara Ya. Bèntenipun wonten ing lekukan aksaranipun. Saliyanipun, Da madu wujud sami kaliyan Dha, Ḍa, lan Ḍha wonten ing aksara Grantha utawi Pallawa. Perkawis punika amargi aksara Bali boten namung sasadherek kaliyan aksara Jawa, nanging ugi asal saking aksara Grantha utawi Pallawa. Piyambakipun turunan saking aksara Brahmi.

Fonem 
Da madu manawi dipunlatinaken minangka "dha", lejeng dipunpocapaken /d̪ʰa/, inggih punika swanten /d/ ingkang dipunsusul déning hembusan swanten /h/, kados ta ing tembung: dharma (basa Sansekerta), dhana (basa Sansekerta), padha (basa Jawa & Bali).

Manawi Da madu dipunalihaksaraken minangka "ḍa", mila piyambakipun dipunpocapaken /ɖ/, kados swanten /d/ wonten pundi lidhah ndhemek langit-langit lathi. Upaminipun wonten ing tembung: ḍamaru (basa Sansekerta), keḍawung (basa Jawa). Da madu ugi saged dipunalihaksaraken dados "ḍha", swantenipun kados /ɖ/ ingkang dipunsusul déning hembusan /h/, kados ta wonten ing tembung: ḍhakkā lan ḍhola (basa Sansekerta).

Panganggenipun 
Wonten ing sistem seratan mawi aksara Bali, Da madu dipun-ginakaken ing tetembungan ingkang gadhah swanten /d̪ʰ/, /ɖ/, utawi /ɖʰ/. Kaprahipun tetembungan kasebat wonten ing tetembungan basa Bali serapan. Da madu ugi dipun-ginakaken nalika angalihaksaraken seratan Dewanagari dhumateng aksara Bali, mirunggan manawi pikantuk tembung ingkang gadhah swanten /d̪ʰ/, /ɖ/, utawi /ɖʰ/.

Cathetan suku

Rujukan 

 Tinggen, I Nengah. 1993. Pedoman Perubahan Ejaan Basa Bali dengan Huruf Latin dan Huruf Bali. Singaraja: UD. Rikha.
 Surada, I Made. 2007. Kamus Sanskerta-Indonesia. Surabaya: Penerbit Paramitha.

Aksara Bali
Artikel mawa basa krama
Candhi Ngawèn iku candhi Buda sing dumunung watara 5 km sadurungé candhi Mendut saka arah Yogyakarta, ya iku ing désa Ngawèn, kacamatan Muntilan, Magelang. Miturut prakiran, candhi iki diyasa déning wangsa Syailendra ing abad angka 8 ing jaman Karajan Mataram Kuna. Anané candhi Ngawen iki kamungkinan gedhé sing ingaran sajeroning prasasti Karang Tengah ing taun 824 M.

Candhi iki dumadi saka 5 candhi cilik, loro ing antarané duwé wangun sing béda lan dipaès nganggo reca singa ing saben pojoké. Sawijining reca Buda kanthi posisi lungguh Ratnasambawa sing wis ora ana sirahé katon dumunung ing salah siji candhi liyané. Sawetara relief ing sisih candhi isih katon cukup cetha, antarané wujud ukiran Kinnara, Kinnari, lan kala-makara.

Ngawén