คำถาม: มู่หลานเป็นตำนานวีรสตรีของประเทศจีนที่มีอยู่จริงหรือไม่ ?

text: ฮวา มู่หลาน () เป็นบุคคลชาวจีนโบราณซึ่งไม่มีตัวตนอยู่จริง ปรากฏครั้งแรกในร้อยกรองชื่อ "ลำนำมู่หลาน" (木蘭辭; "Ballad of Mulan") ที่บรรยายว่า นางไปรับราชการทหารแทนบิดาผู้สูงวัย ออกรบสิบสองปีจนมีความดีความชอบ แต่ไม่รับรางวัลใด ๆ ขอกลับคืนมาอยู่บ้านดังเดิมก็พอแล้ว
title: ฮวา มู่หลาน

text: มู่หลาน () เป็นภาพยนตร์การ์ตูนลำดับที่ 36 ของดิสนีย์ กำกับโดย Tony Bancroft และ Barry Cook ดัดแปลงมาจากตำนานวีรสตรีของประเทศจีนที่มีที่มาจากบทกวีจีนชื่อว่า "บทเพลงของฟา มู่หลาน" กระบวนการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้เริ่มต้นขึ้นในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2537 เสร็จสิ้นในปี พ.ศ. 2541 และออกฉายตามโรงภาพยนตร์ในประเทศสหรัฐอเมริกาในวันที่ 19 มิถุนายน ปีเดียวกัน ส่วนในประเทศไทย ออกฉายในวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2541
title: มู่หลาน (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1998)

text: ณ กำแพงเมืองจีน ในขณะที่ทหารจีนกำลังเดินตรวจตราอยู่ เขาเจอชาวฮั่นกำลังปีนขึ้นมาบนกำแพงเมืองจีนและฉาง หยู แม่ทัพชาวฮ้่นพร้อมด้วยนกอินทรีคู่ใจของเขา ชาวฮั่นเหล่านี้มีเป้าหมายจะมายึดครองเมืองจีน ทหารจีนจึงจุดคบไฟส่งสัญญาณเพื่อให้รับรู้ว่ามีการบุกรุกเกิดขึ้นแล้ว เมื่อข่าวนี้ไปถึงเมืองหลวง แม่ทัพจึงรีบนำข่าวนี้ไปทูลแด่ฮ่องเต้ ว่า "พวกฮั่นขึ้นกำแพงเมืองจีนมาบุกเมืองเราแล้ว" ฮ่องเต้รู้ดีว่าชาวฮั่นบุกมา จึงสั่งให้ออกโองการเกณฑ์ไพร่พลเพื่อเตรียมกองกำลังให้พร้อมที่จะต่อสู้กับชาวฮั่น
title: มู่หลาน (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1998)

text: ในเมืองหลวง มีขบวนแห่เฉลิมฉลองที่จีนเอาชนะกองทัพฮั่นได้ มู่หลานเตือนนายกองชางว่าพวกกองทัพฮั่นจะบุกโจมตีวังหลวง ชางไม่สนใจและไม่เชื่อเธอ จนกระทั่งกองทัพฮั่นบุกยึดวังหลวงและจับตัวฮ่องเต้ไปเป็นตัวประกัน ทหารจีนพยายามจะบุกเข้าไปช่วยแต่ไม่ได้ผล มู่หลานวางแผนและไปชวนเพื่อนทหารมาช่วย หลิง เฉียนโป เหยาและนายกองชางจึงมาเข้ามาร่วมกับมู่หลานจนสามารถเข้าไปในวังและจัดการกับทหารชาวฮั่น รวมถึงช่วยฮ่องเต้ออกมาได้ มู่หลานต่อสู้กับฉาง หยูและชนะในที่สุด เมื่อเหตุการณ์วุ่นวายสิ้นสุดลง ฮ่องเต้มาพูดกับมู่หลานว่า "ข้าได้ยินเรื่องของเจ้ามามาก ฮัว มู่หลาน เจ้าขโมยชุดเกราะของพ่อและหนีออกจากบ้าน แฝงตัวเป็นทหารหนุ่ม หลอกให้นายกองหลงเชื่อ ทำความเสื่อมเสียแก่กองทัพจีน ทำลายพระราชวังของข้าและเจ้าได้ช่วยชีวิตพวกเราทุกคน" พูดจบฮ่องเต้คำนับมู่หลาน ทุกคนก็ทำเช่นเดียวกัน ฮ่องเต้ได้มอบดาบและลัญจกรให้แก่เธอ หลังจากนั้น มู่หลานเดินทางกลับบ้าน มาพบครอบครัวของเธอที่ได้เห็นว่าเธอยังไม่ตาย สักพักนายกองชางก็ตามมาเพื่อเอาหมวกของพ่อมู่หลานที่มู่หลานลืมไว้มาคืน มู่หลานเชิญให้นายกองชางอยู่กินข้าวเย็นกับครอบครัว ส่วนมูชูก็ได้รับการเลื่อนตำแหน่งเป็นเทพคุ้มครองตระกูลฮัวอีกตน ทั้งหมดอยู่ด้วยกันอย่างมีความสุข
title: มู่หลาน (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1998)

text: ร้อยกรองไม่ได้รับความนิยมมากเท่าไร จนกระทั่งสมัยราชวงศ์หมิง สฺวี เว่ย์ (徐渭) จึงเอาไปแต่งเป็นบทงิ้วชื่อ "แม่หญิงมู่หลาน" (雌木蘭; "The Female Mulan") หรือชื่อเต็มว่า "แม่หญิงมู่หลานเป็นทหารแทนบิดา" (雌木蘭替父從軍; "The Heroine Mulan Goes to War in Her Father's Place") มีเนื้อหาสององก์ ทำให้เรื่องราวของมู่หลานมีชื่อขึ้นมา ต่อมาในสมัยราชวงศ์ชิง ฉู่ เหรินโฮ่ว (褚人獲) เอาไปแต่งเป็นส่วนหนึ่งของนิยายเรื่อง "ซุยถัง" (隋唐) มู่หลานจึงเป็นกลายเป็นตำนานเล่าขานในหมู่ชนชาวจีนทำนองเดียวกับเรื่อง "ม่านประเพณี" (梁山伯與祝英台; "Butterfly Lovers")
title: ฮวา มู่หลาน

text: ตามตำนานในสมัยโบราณของจีน มี เจ้าแม่นึ่งออ หรือ หนี่วา มีลักษณะลำตัวเป็นคน แต่หัวเป็นงู ซึ่งในบางตำราก็มีการบอกต่อ ๆ กันมาว่าว่ามีลำตัวตัวท่อนบนเป็นคน แต่ท่อนล่างเป็นงู เมื่อเจ้าแม่นึ่งออสิ้นอายุไข นางได้ตายไปแล้วเป็นเวลา 3 ปี แต่ศพของนางกลับไม่เน่าเปื่อย และเมื่อมีคนลองเอามีดผ่าท้องของนางดู ก็ปรากฏมีมังกรเหลืองตัวหนึ่งพุ่งออกมาแล้วเหาะขึ้นฟ้าไป
title: มังกรจีน

text: สุสานประจำตระกูลโจวที่ประเทศจีนถูกทำลายลงและของสำคัญสามอย่างคือ นิลมังกร สร้อยประคำหยก 99 เม็ด และโถกระดูกนักบวชถังหายสูญไป เจ้าหน้าที่ระดับสูงซึ่งทราบความลับของมันสั่งสืบสวนจนกระทั่งทราบคนร้ายและผู้จ้างวานให้ขโมยพวกมัน โจวฟู่ฉาย เป็นผู้นำตระกูลรุ่นปัจจุบันเดือดร้อนใจหนักกับกฎบรรพชนที่ต้องรับผิดชอบด้วยชีวิตที่มิอาจปกป้องสมบัติประจำตระกูลที่เก็บฝังในสุสานทวดชุนฟง อันเก็บซ่อนความลับที่น่ากลัวไว้นับพันปี บัดนี้ ผีร้ายซึ่งเคยถูกกักขังไว้ได้รับการปลดปล่อยเป็นอิสระจากสุสานแล้ว ด้วยความสูงวัยและขาดพละกำลังเขาจำต้องบอกเล่าความลับนี้ให้ โจวเทียนฟง เด็กหนุ่มมัธยมปลาย ซึ่งเป็นทายาทสกุลโจวคนล่าสุดและมอบหน้าที่อันน่าพิศวงให้หลานชายติดตามล่าของทั้งสามชิ้นกลับมาภายในหกเดือน มิฉะนั้น ผู้เป็นปู่ต้องฆ่าตัวตายเพื่อรับโทษตามกฎ
title: นักล่าแต้มศูนย์

text: มู่หลานเป็นห่วงพ่อมาก เกรงว่าพ่อของเธอจะตายตอนที่สนามรบ จึงไปขอร้องต่อ ฉิง ฟู ขุนนางที่นำจดหมายเรียกเกณฑ์ทหารมา ทั้งยังโดนพูดต่อว่าว่า "เจ้าต้องเห็นแก่บุรุษซะบ้าง" ตกดึก พ่อกับมู่หลานทะเลาะกันเรื่องการไปรบ มู่หลานรู้สึกเสียใจมาก เธอจึงออกมานั่งร้องไห้และคิดหาทางเพื่อจะไม่ให้พ่อของเธอต้องออกไปรบ สุดท้าย มู่หลานตัดสินใจขโมยจดหมายเรียกเกณฑ์ทหารและชุดเกราะของพ่อไปพร้อมด้วยคาน ม้าคู่ใจของมู่หลานและหนีออกจากบ้านไป ยายตกใจตื่นขึ้นมาไม่เห็นมู่หลาน จึงบอกพ่อกับแม่ว่า "มู่หลานหนีไปแล้ว" ทั้งคู่เสียใจและกังวลมากว่าจะเสียลูกสาวไป ส่วนยายต้องอ้อนวอนขอให้บรรพชนตระกูลฮัวช่วยปกป้องคุ้มครองมู่หลาน ในความมืดที่ศาลบรรพชน หัวหน้าวิญญาณบรรพชนปรากฏตัวและปลุกมูชู มังกรสีแดงขึ้นมา จากนั้น มูชูปลุกเหล่าวิญญาณบรรพชนทั้งหมด ทั้งหมดพูดคุยและถกเถียงกันเพื่อหาทางช่วยมู่หลาน หัวหน้าวิญญาณตัดสินใจจะส่งมังกรหินไปช่วย มูชูไปช่วยปลุกมังกรหินแต่มังกรไม่ตื่น จึงตีหัวไปอีกหลายครั้งเพื่อจะปลุกให้ตื่นแต่กลับกลายเป็นว่ารูปปั้นมังกรหินหักพังลงทั้งหมด มูชูจึงต้องหาทางช่วยมู่หลานเอง เขาได้พบกับคริครีที่แนะนำให้มูชูไปหามู่หลานเอง มูชูกับคริครีจึงพากันไปหามู่หลาน เมื่อเจอมู่หลาน และแนะนำตัวเสร็จ ทั้งหมดจึงพากันไปยังค่ายทหาร เมื่อเข้าไปในค่าย มู่หลานซึ่งปลอมตัวเป็นผู้ชายก็เป็นต้นเหตุจนเกิดความวุ่นวายไปทั่วค่าย หลังจากที่ชาง และแม่ทัพวางแผนการโจมตี และแม่ทัพซึ่งมีศักดิ์เป็นพ่อของนายกองชางออกเดินทางไปต่อสู้กับชาวฮั่น ชางเห็นคนทะเลาะกันจึงถามว่ามีอะไรผิดปกติ พวกทหารชี้มาที่มู่หลาน ชางจึงเดินเข้าไปหามู่หลาน ชางถามชื่อ มู่หลานตัดสินใจตอบไปว่าชื่อ "ผิง" จากนั้น นายกองชางเริ่มต้นการฝึกทหารด้วยวิธีการต่างๆ แม้ในตอนแรก มู่หลานจะยังทำไม่ได้ แต่สุดท้ายมู่หลานก็พิสูจน์ตัวเองว่าตนนั้นสามารถทำได้และได้รับการยอมรับจากเพื่อนทหารและนายกองชาง ในเวลาเดียวกันนั้น ฉางหยูกับลูกสมุนของเขาได้เตรียมกองกำลังเอาไว้และบุกเมืองต่างๆ ต่อไป
title: มู่หลาน (ภาพยนตร์ ค.ศ. 1998)

text: ต่อมาหลานของจักรพรรดินีบูเช็กเทียนผู้เป็นบุตรของพี่สาวหม้ายของพระองค์ คือ สุภาพสตรีแห่งฮั่น ชื่อ เฮ่อหลานมิ๋นจือ (อังกฤษ: Helan Minzhi; จีน: 賀蘭敏之; พินอิน: Hèlán mǐnzhī) ได้รับพระราชานุญาตให้ใช้สกุลอู่และสืบทอดตำแหน่งดยุกแห่งโจว แต่เป็นที่ชัดเจนว่าเฮ่อหลานมิ๋นจือนันกำลังสงสัยในตัวพระนางบูเช็กเทียนว่าเป็นผู้มีส่วนในการฆาตกรรมพี่สาวของเขา พระนางบูเช็กเทียนจึงได้เพิ่มความระมัดระวังในตัวเฮ่อหลานมิ๋นจือ นอกจากนั้นยังมีผู้กล่าวว่าเฮ่อหลานมิ๋นจือนั้นเคยมีความสัมพันธ์ทางชู้สาวกับยายของเขาเอง คือท่านหญิงหยางอีกด้วย ในปี ค.ศ. 671 เฮ่อหลานมิ๋นจือถูกกล่าวหาว่าไม่ประพฤติตามกฎระเบียบการไว้ทุกข์ในระหว่างพิธีไว้ทุกข์ของท่านหญิงหยาง และยังถูกกล่าวหาว่าได้ข่มขืนบุตรีของข้าราชการที่ชื่อ หยางซือเจี่ยน (อังกฤษ: Yang Sijian ; จีน: 楊思儉; พินอิน: Yángsījiǎn) ซึ่งเป็นสตรีที่สมเด็จพระจักรพรรดิเกาจงและสมเด็จพระจักรพรรดินีบูเช็กเทียนได้คัดเลือกให้เป็นมเหสีของเจ้าชายหลี่หง ผู้เป็นองค์รัชทายาท เฮ่อหลานมิ๋นจือจึงได้รับโทษโดยการถูกเนรเทศ ซึ่งต่อมาเขาได้เสียชีวิตลงโดยมิอาจทราบได้แน่ชัดว่าเป็นการเสียชีวิตในระหว่างการเนรเทศหรือเป็นการฆ่าตัวตาย
title: บูเช็กเทียน

text: ในสมัยราชวงศ์หมิงตอนกลาง ถาน หยุนเสียน เป็นหมอสตรีเพียงคนเดียวในแผ่นดิน ซึ่งในช่วงนั้น ปรัชญาความคิด ของเฉิงจูหลี่เสวียเฟื่องฟู ธรรมเนียมประเพณีโบราณจึงต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด ทำให้ผู้หญิงที่มีฐานะต่ำต้อย คุณหนูตระกูลสูงศักดิ์ห้ามปรากฏตัวในวงสังคมตามใจปรารถนา ห้ามรับราชการ ห้ามเป็นแพทย์ และถึงแม้จะเจ็บป่วย ก็ต้องเคารพแนวคิดที่ว่าชายหญิงไม่เท่าเทียมกัน จึงไม่สามารถให้แพทย์ผู้ชายรักษาอาการป่วยได้ ส่วนผู้หญิงที่เป็นแพทย์พื้นบ้านรักษาโรคทั่วไปหรือทำคลอด กลับถูกมองว่าเป็นผู้หญิงไร้ประโยชน์ คนชั่ว คนเลว คนที่ชั่วและคนเลวจนคนทั่วไปรู้สึกรังเกียจและขยะแขยงเหมือนที่ขยะแขยงซากศพ เธอจะเอาตัวรอดกับช่วงเวลานั้นได้อย่างไร
title: หยุนเสียน หมอหญิงวังจักรพรรดิ