คำถาม: ใครเป็นผู้ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยมหิดล?

text: มหาวิทยาลัยมหิดล มีความเป็นมาจากโรงศิริราชพยาบาล ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดสร้างขึ้นบริเวณพระราชวังบวรสถานพิมุข หรือที่เรียกว่า วังหลัง[9] ต่อมาในปี พ.ศ. 2432 จึงมีพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนแพทย์ ณ โรงศิริราชพยาบาล และตั้งชื่อโรงเรียนแพทย์ว่า "โรงเรียนแพทยากร"[10] จัดการเรียนการสอนในระดับประกาศนียบัตร 3 ปี หลังจากนั้น เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินเปิดตึกของโรงเรียนแพทย์ จึงได้พระราชทานนามโรงเรียนแพทยากรใหม่ว่า "โรงเรียนราชแพทยาลัย" ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นเป็น "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" จึงได้รวมโรงเรียนราชแพทยาลัยเข้าเป็นคณะหนึ่งของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตั้งแต่วันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2460[11] โดยใช้ชื่อว่า "คณะแพทยศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" ต่อมา จึงเปลี่ยนชื่อเป็น "คณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล"
title: มหาวิทยาลัยมหิดล

text: โครงการศูนย์ศึกษาวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียอาคเนย์แห่งนี้มี ศาสตราจารย์ ดร. คุณหญิงสุริยา รัตนกุล เป็นผู้ก่อตั้งและเป็น ผู้อำนวยการคนแรก มีที่ทำการอยู่ที่อาคารอำนวยการคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล 
title: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ในที่สุดจึงได้มีการก่อตั้งคณะอายุรศาสตร์เขตร้อน (ชื่อเดิม) ขึ้นในสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (หรือมหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน) เมื่อวันที่ 6 เมษายน 2503 โดยมีวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งเพื่อ "สอนและอบรมแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ให้มีความรู้ความชำนาญในการบำบัด รักษา และป้องกันโรคเขตร้อน ทำการศึกษาวิจัยค้นคว้าเพื่อการแก้ปัญหาโรคเขตร้อน ซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ พร้อมทั้งให้บริการรักษาผู้ป่วย รับปรึกษาให้คำแนะนำแก่แพทย์ และสถาบันการแพทย์ต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องโรคเขตร้อน"
title: คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล

text: เมื่อรัฐบาลเล็งเห็นว่ามหาวิทยาลัยมหิดลมีความพร้อมมากที่สุดในขณะนั้น จึงเห็นชอบให้จัดตั้งสถาบันนี้ขึ้นในมหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้ตัดคำว่า “แห่งชาติ” ออก และใช้ชื่อว่า “สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล” ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2520 ตามพระราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 94 ตอนที่ 8
title: สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ศาสตราจารย์ คุณหญิง มธุรส รุจิรวัฒน์ รองประธานสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ฝ่ายวิจัย และอาจารย์ประจำภาควิชาเภสัชวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นธิดาคนโตของ ศาสตราจารย์ ดร.สตางค์ มงคลสุข ผู้ก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ และคณบดีคนแรกของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล สมรสกับ ศาสตราจารย์ ดร.สมศักดิ์ รุจิรวัฒน์ มีบุตรชาย 1 คน คือ นายอธิศ รุจิรวัฒน์ นอกจากนี้ คุณหญิง มธุรส รุจิรวัฒน์ ยังเป็นผู้ตามเสด็จสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ในโอกาสที่ทรงประกอบพระกรณียกิจในต่างประเทศอีกด้วย
title: มธุรส รุจิรวัฒน์

text: สถาบันพัฒนาสุขภาพอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นส่วนงานระดับคณะของมหาวิทยาลัย ทำหน้าที่วิจัย พัฒนาสาธารณสุขมูลฐานของประเทศไทยและอาเซียน อีกทั้งยังเป็นสถาบันที่ให้การศึกษาในระดับบัณฑิตศึกษาอีกด้วย
สถาบันพัฒนาการสาธารณสุขอาเซียน เดิมคือ ศูนย์ฝึกอบรมและพัฒนาการสาธารณสุขมูลฐานอาเซียน ก่อตั้งและเริ่มดำเนินการเมื่อปี พ.ศ. 2525 เพื่อดำเนินโครงการศูนย์ฝึกอบรมและพัฒนาการสาธาณสุขมูลฐานแห่งอาเซียน โดยความร่วมมือกันของมหาวิทยาลัยมหิดล กับกระทรวงสาธารณสุข สนับสนุนการก่อตั้งโดยองค์การ JICA ประเทศญี่ปุ่น 
title: สถาบันพัฒนาสุขภาพอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.คุณหญิง สุริยา รัตนกุล จบการศึกษาระดับปริญญาตรีได้รับ เกียรตินิยมอันดับหนึ่งจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมทั้งได้รับพระราชทานทุนอานันทมหิดล ในการศึกษาต่อระดับปริญญาเอกทางภาษาศาสตร์ ที่มหาวิทยาลัยปารีส(ซอร์บอน) 
ในระยะต่อมาหลังจากจบปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยปารีสแล้ว อาจารย์ท่านได้สอนที่คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แล้วย้ายมามหาวิทยาลัยมหิดลก่อตั้งรวมถึงเป็นผู้อำนวยการโครงการศูนย์ศึกษาวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชียอาคเนย์ ซึ่งต่อมาพัฒนาโครงการนี้มาเป็นสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท พร้อมทั้งดำรงตำแหน่ง ผู้อำนวยการคนแรก 2 วาระติดกัน ระหว่าง พ.ศ. 2524-2531 ต่อจากนั้นได้เป็น Fulbright Visiting Professor ไปสอนที่มหาวิทยาลัย Eastern Washington และ มหาวิทยาลัย Oregon แล้วกลับมาเป็นผู้อำนวยการสถาบันวิจัยภาษาอีกครั้งหนึ่ง ในระหว่าง พ.ศ. 2536-2544 รวมเป็นผู้อำนวยการสถาบันนี้ 4 วาระ หากถ้านับตอนที่ดำเนินการก่อตั้งในตอนที่เป็นผู้อำนวยการศูนย์วิจัยภาษาด้วยแล้วก็นับว่า เป็นผู้อำนวยการแห่งนี้อยู่ตั้งแต่ พ.ศ. 2517-2544 รวม 27 ปี ต่อจากนั้นเป็นรองอธิการบดีฝ่ายสร้างเครือข่ายภายในและระหว่างประเทศ พร้อมทั้งเป็นผู้ก่อตั้งและรักษาการคณบดีคนแรกของคณะศิลปศาสตร์ ปัจจุบัน เป็นศาสตราจารย์ระดับ 11 วิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล สอนวิชาอารยธรรมโลก พุทธศิลป์ จิตวิทยาพุทธศาสนา สตรีกับศาสนา และ ศาสนากับวัฒนธรรม
title: สุริยา รัตนกุล

text: หลังจากสอนวิชาปรัชญาที่คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ย้ายมาก่อตั้งภาควิชามนุษยศาสตร์ ที่คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล‎ และนำวิชาปรัชญาไปบูรณาการกับวิทยาศาสตร์ การแพทย์ และการพยาบาล พร้อมทั้งจัดทำหลักสูตรวิชาศาสนาเปรียบเทียบเพื่อสร้างครูอาจารย์สอนวิชาศาสนาในปริบทของศาสนาสัมพันธ์ ต่อจากนั้น ได้จัดตั้งโครงการศูนย์พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ทางศาสนาและจริยธรรมที่บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล สมัยที่รองศาสตราจารย์ ดร.มันตรี จุลสมัย เป็นคณบดี และก่อตั้งวิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ในปี พ.ศ. 2542 ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางศาสนาและจริยธรรม สำหรับพระสงฆ์และฆราวาส เพื่อพัฒนาตนให้มีความรู้ทั้งทางโลกและทางศาสนา พร้อมทั้งมีคุณธรรมเป็นพื้นฐานของชีวิตและการทำงาน เป็นผู้อำนวยการวิทยาลัยแห่งนี้ 3 วาระ ติดต่อกัน (19 สิงหาคม 2542 – 20 มกราคม 2554) 
title: พินิจ รัตนกุล

text: ในปี พ.ศ. 2464 รัฐบาลได้เริ่มเจรจากับมูลนิธิร็อกกี้เฟลเลอร์ (Rockefeller) โดยสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์ ทรงรับเป็นผู้แทนฝ่ายไทยในการเจรจาเพื่อขอความช่วยเหลือปรับขยายหลักสูตรของคณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาลให้ถึงระดับปริญญา โดยมีโรงพยาบาลศิริราชเป็นโรงพยาบาลฝึกหัด นอกจากนี้ เมื่อครั้งที่สมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมมหาวิทยาลัย กระทรวงศึกษาธิการ ยังทรงบริจาคพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อสร้างตึกในโรงพยาบาลศิริราชหลายหลัง และยังได้พระราชทานทุนการศึกษาแก่นักเรียนไทย สำหรับไปศึกษายังต่างประเทศเพื่อให้กลับมาเป็นอาจารย์ นับได้ว่า สมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดชฯ มีพระมหากรุณาธิคุณต่อศิริราชและการแพทย์แผนปัจจุบันของไทยเป็นอย่างมาก ทางคณะฯ จึงได้จัดสร้างพระราชานุสาวรีย์ไว้ ณ ใจกลางโรงพยาบาล และถวายพระราชสมัญญาว่า “องค์บิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันของไทย”
ในรัฐบาลสมัยจอมพลแปลก พิบูลสงคราม ได้จัดระเบียบการบริหารราชการใหม่และก่อตั้ง “มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์” ขึ้นเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2486 โดยโอนคณะแพทยศาสตร์และศิริราชพยาบาล แผนกทันตแพทยศาสตร์ แผนกสัตวแพทยศาสตร์ และแผนกเภสัชศาสตร์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมาเป็นคณะในสังกัดของมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ มีฐานะเป็นกรมในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ก่อนจะย้ายมาสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรีเมื่อ พ.ศ. 2502 แต่นักศึกษายังคงต้องเรียนวิชาพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเช่นเดิมแม้คณะจะเปลี่ยนไปสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์แล้ว 
title: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ภายหลังกรุงเทพมหานครได้มีแนวคิดที่จะเปิดโรงเรียนแพทย์เป็นของตนเอง วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานคร จึงได้รับการก่อตั้งขึ้น ภายใต้สังกัด สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร โดยมีการประกาศอย่างเป็นทางการลงราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2536 วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานคร ได้เข้าเป็นสถาบันสมทบของ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งนักศึกษาจะได้ศึกษาระดับปรีคลินิกที่ มหาวิทยาลัยมหิดล กำกับดูแลโดย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในชั้นปีที่ 1 ถึง ภาดต้นของชั้นปีที่ 3 แล้วเข้ามาศึกษาระดับคลินิก ตั้งแต่ชั้นปีที่ 3 ภาคปลาย ที่โรงพยาบาลวชิรพยาบาล บัณฑิตแพทยศาสตร์จะได้รับพระราชทานปริญญาบัตรจากมหาวิทยาลัยมหิดล 
title: คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

text: เข้ารับราชการในตำแหน่งอาจารย์ ที่ภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 ได้รับตำแหน่งรองศาสตราจารย์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 จนถึงปัจจุบัน เป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งและนักวิจัยประจำหน่วยวิจัยเพื่อความเป็นเลิศโครงสร้างและการทำงานของโปรตีน (ปัจจุบันคือหน่วยวิจัยเทคโนโลยีโปรตีนและเอนไซม์) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และได้รับแต่งตั้งเป็นหัวหน้าหน่วยวิจัยดังกล่าวตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 จนถึงปัจจุบัน
title: จิรันดร ยูวะนิยม

text: สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นหน่วยงานที่ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2520 โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อแก้ไขปัญหาทุพโภชนาการ ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญที่บั่นทอนคุณภาพชีวิตของคนไทยในขณะนั้น และเพิ่มความเข้มแข็งด้านอาหาร และโภชนาการของชาติ ภายใต้กำกับของมหาวิทยาลัยมหิดล เนื่องจากเป็นองค์กรที่มีความชำนาญ ในด้านสาธารณสุขและการแพทย์ นอกจากนี้ยังมีเครื่องมือ และเทคโนโลยีที่ทันสมัย และเป็นแหล่งรวมของผู้ทรงคุณวุฒิ ในด้านอาหารและโภชนาการ
title: สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ส่วนในมหาวิทยาลัยของรัฐฝ่ายฆราวาส ผู้ที่บุกเบิกท่านแรกคือ รศ. ดร.พินิจ รัตนกุล ซึ่งบุกเบิกก่อตั้งภาควิชามนุษยศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล หลักสูตรปริญญาโทเพื่อเน้นทำวิจัยทางศาสนาเปรียบเทียบโดยเฉพาะมาตั้งแต่ พ.ศ. 2518 ซึ่งนับเป็นครั้งแรกที่มีการกระตุ้นให้มหาวิทยาลัยรัฐฝ่ายฆราวาสเกิดการตื่นตัวศึกษาวิชานี้เพิ่มมากขึ้น ก่อนหน้าที่ท่านจะดำเนินการก่อตั้งวิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดลเพื่อให้สาขาวิชานี้มีเปิดสอนอย่างแพร่หลายในระดับปริญญาตรีด้วย 
title: ศาสนาเปรียบเทียบ

text: คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในอดีตมหาวิทยาลัยมหิดลเคยมีการเรียนการสอนทางสัตวแพทยศาสตร์ในช่วงที่ยังคงเป็นมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์อยู่ โดยได้รับโอนแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์มาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย(ปี พ.ศ. 2486) เป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ต่อมาทางมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ได้โอน คณะสัตวแพทยศาสตร์ ไปสังกัดมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์(ปี พ.ศ. 2497) จึงเป็นการสิ้นสุดการเรียนการสอนทางสัตวแพทยศาสตร์ในมหาวิทยาลัยมหิดลช่วงหนึ่ง หลังจากนั้นทางมหาวิทยาลัยมหิดลจึงได้ก่อตั้งคณะสัตวแพทยศาสตร์ขึ้นใหม่อีกครั้งหนึ่งในเวลาต่อมา(ปี พ.ศ. 2540)ปัจจุบันคณะสัตวแพทยศาสตร์ประกอบด้วยอาคาร ทั้งสิ้น 2 อาคาร คือ อาคารเรียนและปฏิบัติการรวมด้านสัตวศาสตร์และสัตวแพทยศาสตร์ ซึ่งเป็นอาคาร 9 ชั้น เพื่ออำนวยความสะดวกในด้านการเรียนการสอนสำหรับนักศึกษารวมถึงสำนักงานคณบดี ด้วย และมีอาคารเรียนและปฏิบัติการรวมด้านคลินิกสัตวแพทย์และสัตวศาสตร์ประยุกต์ หรือโรงพยาบาลสัตว์เพื่อประโยชน์ในด้านการฝึกปฏิบัติสำหรับนักศึกษาและ บริการทางวิชาการแก่สังคมต่อไป นอกจากนี้ คณะสัตวแพทยศาสตร์ยังมีอาคารเรียนและปฏิบัติการรวมทางด้านสัตวแพทยศาสตร์ที่เกี่ยวกับปศุสัตว์และสัตว์ป่า ณ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี
title: คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2511 ในยุคของมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ ซึ่งแรกก่อตั้งใช้ชื่อว่า "คณะเภสัชศาสตร์ พญาไท มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์" เนื่องจากในเวลานั้นมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ได้โอนย้ายสังกัดคณะเภสัชศาสตร์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมาก่อนหน้าแล้ว (คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปัจจุบัน) ต่อมาในปี พ.ศ. 2512 มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "มหาวิทยาลัยมหิดล" จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น "คณะเภสัชศาสตร์ พญาไท มหาวิทยาลัยมหิดล" ในปี พ.ศ. 2515 ได้โอนคณะเภสัชศาสตร์เดิม ที่ถูกโอนจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในสมัยมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์กลับไปสังกัดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จึงตัดสร้อย "พญาไท" ของคณะใหม่ออกกลายเป็น "คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล" เช่นในปัจจุบัน
title: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: "มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์" เดิมจึงเปลี่ยนชื่อมาเป็น "มหาวิทยาลัยมหิดล" ตั้งแต่บัดนั้น พร้อมกันนี้ คณะกรรมการสภามหาวิทยาลัยยังได้เริ่มก่อตั้ง คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ขึ้นมาเป็นคณะที่ 12 ของ มหาวิทยาลัยมหิดล ตามประกาศของสำนักนายกรัฐมนตรี ลงวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2512 เพื่อให้เป็นมหาวิทยาลัยที่สมบูรณ์แบบโดยครอบคลุมทั้งด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ปัจจุบัน คณะสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์เน้นการเรียนการสอน และวิจัยทางด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศึกษาศาสตร์ 
title: คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2499 เป็นโรงพยาบาลในสังกัดคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ซึ่ง มีชื่อเดิมคือคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลนครเชียงใหม่ ก่อตั้งขึ้นในสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน) และเป็นโรงเรียนแพทย์แห่งที่ 3 ของประเทศไทยต่อจากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล และคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ หรือ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปัจจุบัน โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่เป็นโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยการนับจำนวนเตียง ปี พ.ศ. 2558 และมีความเป็นมาดังนี้
title: โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

text: ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ ประสพ รัตนากร ( 24 เมษายน 2463-5 มิถุนายน 2555) ประธานคณะที่ปรึกษามูลนิธิรัฐบุรุษ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ผู้ริเริ่มการก่อตั้งโรงพยาบาลประสาททั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคของประเทศไทย ผู้ริเริ่มก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล รวมทั้งก่อตั้งสมาคมวิชาชีพทางสุขภาพจิตฯลฯ
title: ประสพ รัตนากร

text: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดตั้งขึ้นตามนโยบายของรัฐบาลในขณะนั้นที่ขาดแคลนกำลังเภสัชกรในประเทศ จึงได้บรรจุแผนพัฒนาคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 2 โดยมี เภสัชกร อาจารย์ ประดิษฐ์ โลหุตางกูร เป็นผู้ก่อตั้ง และให้นายแพทย์ชัชวาล โอสถานนท์ ผู้บัญชาการมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์และรักษาการคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (ปัจจุบันสังกัดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) นั้นดำรงตำแหน่งรักษาการคณบดีคณะเภสัชศาสตร์ พญาไท มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์อีกตำแหน่งหนึ่ง
title: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นคณะลำดับที่ 20 ของมหาวิทยาลัยมหิดล คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเดิมคือภาควิชาคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์และสำนักคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ก่อตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2531 เปิดสอนในหลักสูตร ทั้งในระดับปริญญาตรี โท และเอก
title: คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล

text: คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล ก่อตั้งเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 เป็นคณะลำดับที่ 20 ของมหาวิทยาลัยมหิดล คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเดิม คือ ภาควิชาคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์และสำนักคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ก่อตั้งขึ้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2531 คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มีวัตถุประสงค์หลักในการผลิตบุคลากรที่มีความรู้ ความชำนาญ ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีสารสนเทศ พัฒนาและเสริมสร้างทักษะ และมีความรู้เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ตั้งแต่ระดับพื้นฐานไปจนถึงระดับสูง ตลอดจนผลิตงานวิจัยต่าง ๆ โดยเน้นหนักทางด้านระบบฐานข้อมูล ระบบสารสนเทศ ระบบเครือข่ายสื่อสารข้อมูล ระบบผู้เชี่ยวชาญและปัญญาประดิษฐ์ นอกจากนี้ทางคณะฯ ยังได้ร่วมมือกับสำนักคอมพิวเตอร์ในการพัฒนาระบบเครือข่ายสื่อสารและระบบคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัยมหิดล
title: คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล

text: ภาควิชามนุษยศาสตร์ เป็น 1 ใน 4 ภาควิชาที่สังกัด คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวคือ ภาควิชามนุษยศาสตร์ ภาควิชาสังคมศาสตร์ ภาควิชาศึกษาศาสตร์ และภาควิชาสังคมและสุขภาพ ผู้บุกเบิกก่อตั้งภาควิชานี้ขึ้นมา คือ รศ.ดร.พินิจ รัตนกุล ซึ่งเคยเป็นผู้อำนวยการ วิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล
title: ภาควิชามนุษยศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

text: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม ได้ก่อกำเนิดขึ้นในคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2509 ภายใต้ชื่อ "“ศูนย์วิจัยประชากรและสังคม”" ต่อมา สภามหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อคราวประชุม ครั้งที่ 20/2514 วันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2514 ได้เห็นชอบให้จัดตั้ง “สถาบันวิจัยประชากรและสังคม” มีสถานภาพเทียบเท่าคณะในมหาวิทยาลัยมหิดล โดยได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาประกาศจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยมหิดลเพิ่มเติม เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514  โดยในช่วงเริ่มก่อตั้ง มีศาสตราจารย์นายแพทย์จรัส ยามะรัต ดำรงตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการ จนถึงวันที่ 1 พฤษภาคม 2517 ต่อมา ดร.บุญเลิศ เลียวประไพ ได้รับตำแหน่งรักษาการผู้อำนวยการ จนกระทั่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการคนแรกของสถาบันฯ เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2518  
title: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล

text: นิรัตติศัยร่วมกับบริษัทกันตนา ซึ่งเป็นบริษัทในครอบครัวกัลย์จาฤก ก่อตั้งวิทยาลัยนานาชาติ Kantana Institute แห่งมหาวิทยาลัยมหิดล และยังเป็นอาจารย์รับเชิญ ตามมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่งด้วย นอกจากนั้นเขายังเคยเป็นผู้อำนวยการบริหาร Kantana Movie Town ที่ก่อตั้งเมื่อปี 2002,เคยเป็น ผู้อำนวยการบริหารบริษัท Kantana Animation Co. Ltd.,และเคยเป็น ประธานกรรมการบริหารบริษัท Kantana Video Production Co. Ltd. อีกด้วย
title: นิรัตติศัย กัลย์จาฤก

text: จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2520 ธงที่ระลึกซึ่งเตรียมไว้ มีไม่เพียงพอกับการมอบให้ผู้บริจาค "กลุ่มอาสามหาวิทยาลัยมหิดล" (ก่อตั้งเมื่อ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2510 ด้วยชื่อเริ่มต้นว่า กลุ่มอาสามหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์) จึงร่วมแรงร่วมใจกันช่วยจัดทำ จนมีพอเพียงกับความต้องการของผู้บริจาค ในปีต่อมา โรงพยาบาลศิริราชจึงจัดจ้างกลุ่มอาสาฯ ให้เป็นหน่วยหลักในการผลิตธงที่ระลึก มาจนถึงทุกวันนี้ ปัจจุบัน กิจกรรมออกหน่วยรับบริจาค ของคณะนักศึกษาแพทย์และนักเรียนพยาบาลศิริราช จะนำเงินเข้าสมทบทุน"ศิริราชมูลนิธิ" (ก่อตั้งเมื่อ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2512) โดยเมื่อบริจาคตั้งแต่ 2,000 บาทขึ้นไป จะได้รับธงที่ระลึกวันมหิดลขนาดใหญ่ เมื่อบริจาคตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป จะได้รับธงที่ระลึกวันมหิดลพร้อมเสาธง เมื่อบริจาคตั้งแต่ 20 บาท จะได้รับธงที่ระลึกวันมหิดล และเมื่อบริจาคสมทบทุน จะได้รับสติกเกอร์ที่ระลึกวันมหิดล
title: วันมหิดล

text: ภาธรเป็นผู้ก่อตั้งและดำรงตำแหน่งคณบดีคนแรก ของวิทยาลัยดนตรี มหาวิทยาลัยรังสิต เป็นอาจารย์พิเศษและวิทยากรรับเชิญให้กับสถาบันศึกษาต่างๆ อาทิเช่น โรงเรียนดนตรีสยามกลการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยมหิดล และ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
title: ภาธร ศรีกรานนท์

text: ดร.ยุพา อุดมศักดิ์ เริ่มรับราชการด้วยการเป็นอาจารย์ประจำคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้จัดตั้งแผนกวิชาสุขศึกษาขึ้นครั้งแรกในคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (โดยเป็นหัวหน้าภาควิชาคนแรก) รวมทั้งจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรมและวิจัยอยามัยชนบทเบ็ดเสร็จ สูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกงาน โดยแนวคิดคือ การแก้ปัญหาสุขภาพของประชาชนและอนามัยชุมชน จะต้องยึดประชาชนและชุมชนเป็นที่ตั้ง ผลการฝึกภาคสนาม เป็นที่ยอมรับทั้งภายในและภายนอกประเทศ โดยผู้เชี่ยวชาญจาก USOM ได้มาถ่ายทำภาพยนตร์เรื่อง Adventure in Training โดยขออนุญาตดร.ยุพา อุดมศักดิ์ ในการนำกระบวนการฝึกงาน รวมทั้งทฤษฎีด้านการเรียนการสอนไปเป็นเนื้อหาของภาพยนตร์ โดยหลายประเทศได้นำไปใช้เป็นแนวทางด้านวิชาการในการฝึกภาคสนามของนักศึกษา ต่อมาได้รับแต่งตั้งให้เป็นกรรมการผู้เชี่ยวชาญด้านสุขศึกษา ณ องค์การอนามัยโลก ก่อนลาออกจากชีวิตราชการใน พ.ศ. 2518 ดร.ยุพาเป็นรองคณบดี คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ตนเองมีส่วนร่วมก่อตั้งมาแต่ต้น โดยเป็นหัวหน้าภาควิชาศึกษาศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ และเป็นผู้อำนวยการโครงการประชากรศึกษาซึ่งก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในประเทศไทย รวมทั้งเป็นกรรมการพัฒนามหาวิทยาลัยมหิดล โครงการวิทยาเขตศาลายา และเป็นผู้พัฒนาหลักสูตรด้านสังคมศาสตร์ให้กับนักศึกษาของทั้งมหาวิทยาลัย เพื่อให้นักศึกษาทุกสาขาวิชาชีพได้มีโอกาสเรียนรู้กลุ่มวิชาที่จะเสริมสร้างวิสัยทัศน์ด้านสังคมมนุษย์ โดยนับเป็นครั้งแรกของมหาวิทยาลัยมหิดลที่มีแนวคิดดังกล่าวเกิดขึ้น
title: ยุพา อุดมศักดิ์

text: ศ.นพ.ประสพ สำเร็จการศึกษาแพทย์ศาสตร์บัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ปริญญาโทจิตเวชศาสตร์และประสาทวิทยา มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐฯ นอกจากนี้ได้ศึกษาด้านจิตวิทยา ประสาทวิทยา เพิ่มเติมจากมหาวิทยาลัยอีกหลายแห่ง ได้รับประกาศนียบัตรแพทย์เฉพาะทางประสาทวิทยาและจิตวิทยาคนแรกของไทย และยังเป็นผู้ริเริ่มการก่อตั้งโรงพยาบาลประสาททั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาคของประเทศไทย เผยแพร่ความรู้ด้านจิตวิทยาสู่สาธารณชนด้วยรายการใจเขาใจเรา ทางวิทยุและโทรทัศน์ ต่อเนื่องกันกว่า 50 ปี เป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล รวมทั้งก่อตั้งสมาคมวิชาชีพทางสุขภาพจิต ประสาทวิทยา จิตเวชศาสตร์ และสังคมวิทยา เป็นผู้ริเริ่มงานด้านสุขภาพผู้สูงอายุและชมรมผู้สูงอายุทั่วประเทศ รวมทั้งเป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิวิจัยประสาทในพระบรมราชูปถัมภ์ และมูลนิธิรัฐบุรุษพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นอกจากนี้ ได้รับการสดุดีจากองค์การอนามัยโลก ให้เป็นนักสุขภาพจิตชุมชนในรอบ 50 ปี.ศาสตราจารย์นายแพทย์ประสพ รัตนากร นับเป็นบุคคลพิเศษ ที่มีความรู้ความสามารถรอบด้าน มีผลงานที่ทรงคุณประโยชน์เอนกอนันต์ต่อวงการวิชาการและต่อสังคมมนุษย์ โดยเฉพาะด้านจิตวิทยา และประสาทวิทยาศาสตร์ เป็นผู้หยิบยื่นความสุขทั้งกายและใจให้แก่ผู้อื่นตลอดมา ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
title: ประสพ รัตนากร

text: หลังจากสำเร็จการศึกษา ได้เข้ารับราชการในตำแหน่งอาจารย์ที่คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นผู้บุกเบิกก่อตั้งศูนย์คอมพิวเตอร์ขึ้นเป็นครั้งแรกในมหาวิทยาลัยมหิดล เมื่อปี พ.ศ. 2523 เป็นผู้ก่อตั้งภาควิชาคอมพิวเตอร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ปี พ.ศ. 2532 และเป็นผู้จัดตั้งคณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล (จากภาควิชาคอมพิวเตอร์) ในปี 2546 นอกจากนี้ยังเป็นผู้บุกเบิก ออกแบบ และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ICT และระบบสารสนเทศที่สำคัญมากมายให้กับมหาวิทยาลัยมหิดล เช่น ระบบเครือข่ายสื่อสาร MUC-Net (MU Campus Network), Intra-phone, ระบบ eMeeting, และ IPTV เป็นต้น 
title: ศุภชัย ตั้งวงศ์ศานต์

text: ศ.นพ.ประสพ รัตนากร คือผู้ริเริ่มก่อตั้ง สถาบันประสาทวิทยา และเป็นผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลประสาทขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ก่อนจะขยายไปตามภูมิภาคต่างๆ ทั่วประเทศ แต่หลายท่านอาจยังไม่ทราบว่า “อาจารย์หมอประสพ” เป็นผู้ที่มีความเกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยมหิดลด้วยเช่นกัน โดยท่านเป็นหนึ่งในผู้ให้การสนับสนุนการก่อตั้ง คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล มาตั้งแต่แรกเริ่มเมื่อกว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา ปี พ.ศ. 2547 จึงได้มีการจัดตั้ง “กองทุนศาสตราจารย์เกียรติยศ ประสพ รัตนากร” ขึ้น เพื่อสนับสนุนการศึกษาวิจัยด้านประสาทวิทยาศาสตร์ โดยมี ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี เป็นประธานกองทุน ซึ่งนับตั้งแต่ตั้งกองทุนขึ้นมา อาจารย์หมอประสพก็ได้ช่วยเหลือระดมเงินทุนเข้าสู่กองทุนเสมอมา ประกอบกับที่คณะวิทยาศาสตร์ฯ ได้จัดตั้งหน่วยวิจัยประสาทวิทยาศาสตร์ขึ้น ก็ได้ใช้เงินจากกองทุนนี้สนับสนุนการเชิญนักวิทยาศาสตร์ที่มีชื่อเสียงมาแสดงปาฐกถาทางวิชาการหลายครั้ง
title: ประสพ รัตนากร

text: ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้จัดตั้งขึ้นเมื่อพ.ศ. 2535 ตามประกาศในราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 109 ตอนที่ 98 ลงวันที่ 18 กันยายน 2535 โดยแยกออกจากภาควิชาชีววิทยาเพื่อพัฒนาการศึกษาวิจัยทางพืชและผลิตบัณฑิตที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ตามความต้องการของประเทศไทยซึ่งเป็นประเทศเกษตรกรรม เป็นหนึ่งในสามของภาควิชาพฤกษศาสตร์ทั่วประเทศและหนึ่งในสิบสองภาควิชาของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในช่วงแรกก่อตั้งได้พื้นที่ชั้นสามของตึก N มีคณาจารย์สามท่านและนักศึกษาหนึ่งคน ปัจจุบันมีพื้นที่สองชั้นของตึกและห้องพักและห้องวิจัยกระจายอยู่ตามอาคารต่างๆ ของคณะวิทยาศาสตร์ รวมถึงห้องปฏิบัติการและโรงเพาะชำที่มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา
title: ภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล