คำถาม: พลเอก นายพลเสือป่า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช มีบิดาชื่อว่าอะไร?

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร เป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์ ที่ประสูติแต่หม่อมสุภาพ กฤดากร ณ อยุธยา[3] เมื่อวันอังคารที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2420
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฐมพิสมัย ประสูติเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 7 สิงหาคม พ.ศ. 2405 เป็นพระราชธิดาในกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญประสูติแต่จอมมารดากรุด ทรงเป็นพระราชธิดาเพียงพระองคืเดียวที่ประสูติก่อนที่พระราชบิดาจะได้อุปราชาภิเษก เมื่อแรกประสูติจึงมีพระยศเป็น "หม่อมเจ้าปฐมพิสมัย" ต่อมาเมื่อพระราชบิดาได้รับพระราชทานอุปราชาภิเษกเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคลแล้วจึงเลื่อเป็น "พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฐมพิสมัย"
title: พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฐมพิสมัย

text: หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ก็ได้เกิดปัญหาการแย่งชิงอำนาจในการบริหารราชการบ้านเมือง ฝ่ายปฏิวัติถูกโจมตีจากฝ่ายอนุรักษนิยมว่า กำลังลดทอนอำนาจสถาบันพระมหากษัตริย์ ประกอบกับฝ่ายอำนาจเก่า ซึ่งนำโดยพลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช เป็นนายทหารระดับผู้ใหญ่ซึ่งหมดอำนาจลงหลังจากการปฏิวัติ 2475 เกิดความไม่พอใจ จึงได้ก่อการกบฏเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2476 และลงเอยด้วยความพ่ายแพ้ หลังจากนั้นรัฐบาลของพระยาพหลพลพยุหเสนา (พจน์ พหลโยธิน)และสภาผู้แทนราษฏรก็ได้ประชุมเสนอพระราชบัญญัติเหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญเป็นบำเหน็จความชอบ แก่ผู้ช่วยเหลือราชการทั้งฝ่ายทหาร และพลเรือนในการปราบกบฏบวรเดช จากนั้นจึงนำขึ้นเพื่อทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเพื่อลงพระปรมาภิไธย และประกาศใช้เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2476
title: เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ

text: พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง ประสูติเมื่อวันที่ 13 เมษายน พ.ศ. 2372 เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาภู ธิดาพระยาสุรเสนา (สวัสดิ์ ชูโต) ภายหลังจากทรงประสูติไม่กี่วันเจ้าจอมมารดาภูก็ถึงแก่กรรม ทำให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ พระราชบิดาของพระองค์ต้องพระราชทานพระองค์ให้เจ้าจอมมารดาพัน เจ้าจอมมารดาของพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอินทวงศ์ เป็นผู้ชุบเลี้ยง ชาววังในพระราชวังบวรสถานมงคลทั้งหลายจึงขานพระองค์พระองค์ว่า ""พระองค์กำพร้า""
title: พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบรรเทิง

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต เป็นพระโอรสองค์สุดท้องในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ประสูติแต่หม่อมเล็ก ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม ยงใจยุทธ, เป็นพี่สาวของร้อยเอกชั้น ยงใจยุทธ บิดาของพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ) ประสูติเมื่อ เดือนกันยายน พ.ศ. 2460 เมื่อประสูติทรงพระนามว่า "หม่อมเจ้าจิรศักดิ์สุประภาต ภาณุพันธุ์" มีพระเชษฐาและพระขนิษฐาร่วมมารดาคือ
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรศักดิ์สุประภาต

text: ในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ถือเป็นเจ้านายระดับสูงเพียงไม่กี่พระองค์ที่ไม่ถูกควบคุมองค์ไว้ในฐานะองค์ประกัน แต่ในเวลาราว 23.00 น. ของคืนวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 อันป็นวันที่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม ซึ่งเป็นสถานที่ ๆ คณะราษฎรได้ยึดกุมเอาไว้เป็นสถานที่บัญชาการ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ก็ยังได้ไปปรากฏพระองค์ที่หน้าพระที่นั่งอนันตสมาคม ทรงแจ้งความประสงค์ว่า จะขอพบกับหัวหน้าคณะผู้ก่อการ เมื่อได้พบแล้ว พระองค์ท่านได้สนทนาเพียงสั้น ๆ ว่า ทำอะไรกัน ทำไมไม่บอกให้รู้กันก่อน เมื่อหัวหน้าผู้ก่อการ คือ พระยาพหลพลพยุหเสนา ได้ทูลตอบว่า จะให้ทรงทราบไม่ได้ ไม่เช่นนั้นจะไม่สำเร็จ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช จึงกล่าวว่า เมื่อทำแล้ว ก็ขอให้ทำให้ถึงที่สุด เสร็จแล้วก็เสด็จกลับ[5]
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: บวรราชสกุล ใน วังหน้า-สมเด็จพระบวรราชเจ้า กรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ มี 10 สกุลราชสกุลสะกดด้วยอักษรโรมัน (ตามราชกิจจานุเบกษา)พระนามต้นราชสกุลข้อมูลเพิ่มเติมอ้างอิงบรรยงกะเสนาพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประยงค์ กรมขุนธิเบศวร์บวรหม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์พยัคฆเสนาพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเสือหม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์ภุมรินทรพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภุมรินหม่อมเจ้าชาย 1 พระองค์ยุคันธรพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายุคันธร กรมหมื่นอนันตการฤทธิ์หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 2 พระองค์รองทรงพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารองทรง กรมหมื่นสิทธิสุขุมการหม่อมเจ้าชาย 7 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 3 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 2 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์รังสิเสนาพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าใยหม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์รัชนิกรพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารัชนิกรหม่อมเจ้าชาย 7 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 3 พระองค์สหาวุธพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมแสงหม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 7 พระองค์สีสังข์พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสีสังข์หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 2 พระองค์อิศรเสนาIsrasenā na Ayudhyaพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพงศ์อิศเรศ กรมหมื่นกษัตริย์ศรีศักดิเดชหม่อมเจ้าชาย 8 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 4 พระองค์[3]
title: ราชสกุล

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช มีส่วนเกี่ยวข้องกับการบ้านการเมือง ตั้งแต่ช่วงก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 ไม่นาน เมื่อทรงได้วิพากษ์วิจารณ์เรื่องการปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชอย่างเปิดเผย โดยยังทรงเป็นที่นับถือของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในฐานะที่ทรงเป็นนายทหารชั้นอาวุโส และทรงสำเร็จการศึกษาจากสถาบันเดียวกับพระองค์
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: กบฏบวรเดช เกิดขึ้นเมื่อ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 นับเป็นการกบฏครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 สาเหตุมาจากความขัดแย้งระหว่างระบอบเก่ากับระบอบใหม่ จากข้อโต้แย้งในเรื่องเค้าโครงเศรษฐกิจที่นายปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้เสนอ และถูกมองว่าเป็น "คอมมิวนิสต์" ชนวนสำคัญที่สุดคือข้อโต้แย้งในเรื่องพระเกียรติยศและพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ในระบอบใหม่ เป็นผลนำไปสู่การนำกำลังทหารก่อกบฏโดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อันเป็นที่มาของชื่อ "กบฏบวรเดช" โดยในที่สุดฝ่ายรัฐบาลสามารถปราบปรามคณะกบฏลงได้ ส่วนพระองค์เจ้าบวรเดชหัวหน้าคณะกบฏและพระชายาได้หนีไปยังประเทศกัมพูชา
title: กบฏบวรเดช

text: ทรงเสกสมรสกับ เจ้าหญิงทิพวัน ณ เชียงใหม่ ธิดาของเจ้าเทพดำรงรักษาเขตกับเจ้าแม่พิมพา กนิษฐาของพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เมื่อ พ.ศ. 2445 จากนั้นทรงรับตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เป็นเวลา 3 ปี หม่อมเจ้าบวรเดชได้รับแต่งตั้งให้เป็นอุปราชมณฑลพายัพ ที่เชียงใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2458-2462 และดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เมื่อ พ.ศ. 2471 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดฯ ให้สถาปนาเป็น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช เมื่อ พ.ศ. 2472
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: หม่อมเจ้าบวรเดช กฤดากร เข้าศึกษาวิชาการทหารจากโรงเรียนนายร้อยทหารปืนใหญ่และทหารช่าง ประเทศอังกฤษ ในขณะนั้นพระบิดา คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์ ทรงดำรงตำแหน่งอัครราชทูตประจำประเทศอังกฤษ ทรงสำเร็จการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2441 สอบได้ชั้นที่ 4 อันดับที่ 22 จึงได้รับพระราชทานยศร้อยตรี (ร.ต.) ของกองทัพบกไทย แต่ได้ทรงศึกษาเพิ่มเติมในโรงเรียนนายทหารช่างอังกฤษเพิ่มอีก 1 ปี จึงเสด็จกลับประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2443 เข้าประจำการที่กรมเสนาธิการทหารบก จึงถือได้ว่าทรงเป็นนายทหารไทยรุ่นแรกที่สำเร็จการศึกษาจากต่างประเทศ ในขณะนั้น พลเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช เป็นผู้บัญชาการกรมยุทธนาธิการ จึงเสมือนเป็นพระหัตถ์ขวาของพระองค์เจ้าจิรประวัติฯ ในการปรับปรุงจัดระเบียบกองทัพในแบบสมัยใหม่ ทรงได้รับตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกนครราชสีมา ซึ่งเป็นมณฑลแรกในประเทศไทยที่มีการเกณฑ์ทหาร ทรงได้รับพระราชทานยศพลตรี (พล.ต.) เมื่อพระชนมายุ 29 พรรษา และได้รับพระราชทานพลโท (พล.ท.) ในปี พ.ศ. 2456 ก่อนสงครามโลกครั้งที่หนึ่งไม่นาน ทรงดำรงตำแหน่งแม่ทัพกองทัพน้อยที่ 3 นครราชสีมา และรั้งตำแหน่งจเรทหารปืนใหญ่อีกตำแหน่งหนึ่ง
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช มีชายาเพียงองค์เดียวคือ หม่อมเจ้าผจงรจิตร์ กฤดากร พระขนิษฐาต่างหม่อมมารดา และหม่อมอีก 2 ท่าน คือ หม่อมทิพวัน (สกุลเดิม: ณ เชียงใหม่) และหม่อมบัวนวล (สกุลเดิม: ณ เชียงใหม่) มีพระโอรสหนึ่งคนและพระธิดาสี่คน ได้แก่
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: ต่อมาใน พ.ศ. 2476 เกิดกบฏบวรเดช นำโดยพลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ร้อยตรีสฤษดิ์ ธนะรัชต์เป็นหนึ่งในผู้บังคับหมวดปราบปรามกบฏของฝ่ายรัฐบาล ที่มีพันเอกหลวงพิบูลสงครามเป็นผู้บังคับบัญชา หลังจากรัฐบาลได้รับชัยชนะ ได้รับพระราชทานยศร้อยโท จากนั้นอีก 2 ปีก็ได้เลื่อนยศเป็นร้อยเอก
title: สฤษดิ์ ธนะรัชต์

text: อย่างไรก็ตาม ทหารกรุงเทพหันไปร่วมมือกับรัฐบาลเนื่องจากฝ่ายทหารโคราชยืนยันเอาพลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดชเป็นหัวหน้า ซึ่งผิดเงื่อนไขที่ทหารกรุงเทพต้องการ เนื่องจากทหารกรุงเทพนับถือพันเอก พระยาศรีสิทธิสงครามมากกว่า พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช
title: กบฏบวรเดช

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ทรงลาออกจากตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงกลาโหมในกลางปี พ.ศ. 2474 เนื่องจากทรงขัดแย้งกับจอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ในเรื่องการปรับปรุงโครงสร้างกองทัพบก[4]
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: ในสมัยพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของไทย ได้เกิดความขัดแย้งทางการเมืองขึ้นหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยในปี พ.ศ. 2475 โดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม รวมทั้งนายทหารอื่น ๆ ก่อการรัฐประหารโดยนำกองทหารเพชรบุรี นครราชสีมา และอุดรธานี บุกเข้ายึดพื้นที่ดอนเมืองและบางเขนไว้ ภายหลังการปราบกบฏแล้วนั้น รัฐบาลจึงมีดำริก่อสร้างอนุสาวรีย์เพื่อบรรจุอัฐินายทหารและตำรวจของรัฐบาลที่เสียชีวิตในการปฏิบัติการดังกล่าว จึงดำเนินการก่อสร้างอนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญในราวปี พ.ศ. 2479 โดยหลวงนฤมิตรเลขการเป็นผู้ออกแบบอนุสาวรีย์ ซึ่งก่อสร้างแล้วเสร็จและทำพิธีเปิดในวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2479 โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ทรงประกอบพิธีเปิด
title: อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ

text: ในวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ทรงส่งกำลังทหารจากหัวเมืองภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลางนครราชสีมา อุบลราชธานี สระบุรี พระนครศรีอยุธยา และเพชรบุรี เคลื่อนกำลังทางรถไฟเข้ายึดสนามบินดอนเมืองได้เมื่อวันที่ 12 และเคลื่อนกำลังทหารเข้ายึดพื้นที่ไปตามแนวคลองบางเขนจนถึงสถานีรถไฟบางเขน เพื่อบีบบังคับให้รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา กระทำตามเงื่อนไข 6 ข้อ ใจความโดยย่อคือ ให้รักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ ให้อำนาจรัฐสภามากขึ้นและจำกัดอำนาจของรัฐบาลมิให้กลายเป็นคณะเผด็จการ อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนไหวของพระองค์เจ้าบวรเดชในครั้งนั้นถูกมองจากฝ่ายนิยมคณะราษฎรว่าเป็นความพยายามในการฟื้นระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และต่อต้านระบอบประชาธิปไตย
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: การปฏิวัติดังกล่าวมีผลกระทบใหญ่หลวงต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงถูกจำกัดพระราชอำนาจและเอกสิทธิ์ที่มีมาแต่โบราณ แม้จะทรงได้รับถ้อยคำที่อบอุ่นและเป็นมิตร แต่พระองค์ก็ยังทรงอยู่ในความหวาดกลัวและทรงวิตกว่าการเผชิญหน้าระหว่างพระองค์กับคณะราษฎรในภายภาคหน้าจะทำให้พระองค์และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีจะทรงได้รับอันตราย เมื่อปลายปี พ.ศ. 2475 พระองค์ทรงมีลายพระหัตถเลขาถึงพระนัดดา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ เกี่ยวกับการตัดสินพระทัยเสด็จกลับกรุงเทพมหานครว่า "... เราทั้งหมดต่างก็ค่อนข้างรู้ดีว่าเราอาจกำลังจะตาย"[20] บทบาทที่ไม่มั่นคงของพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญและความไม่พอใจต่อการยึดอำนาจของพระยาพหลพลพยุหเสนาลงเอยด้วยรัฐประหารซ้อน ที่เรียกว่า กบฏบวรเดช ซึ่งประกอบด้วยกลุ่มนิยมเจ้าในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2476 นำโดย พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช และเจ้านายอีกหลายพระองค์ที่สูญเสียอิทธิพลและตำแหน่งไปยังถาวรเนื่องจากการปฏิวัติและคณะราษฎร กบฏดังกล่าวล้มเหลว และแม้จะไม่มีหลักฐานว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเข้าแทรกแซง แต่การวางพระองค์เป็นกลางและการตัดสินพระทัยที่ไม่เด็ดขาดระหว่างความขัดแย้งช่วงสั้น ๆ นี้ทำให้พระองค์สูญเสียความเชื่อมั่นและบารมี ทำให้สามปีหลังการปฏิวัติ พระองค์ทรงสละราชสมบัติและเสด็จออกนอกประเทศโดยไม่เสด็จกลับมาอีกเลย[32]
title: การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีรพงศ์ภาณุเดช เป็นพระโอรสในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดชและหม่อมเล็ก ภาณุพันธุ์ ณ อยุธยา (สกุลเดิม ยงใจยุทธ เป็นพี่สาวของ ร้อยเอกชั้น ยงใจยุทธ บิดาของพลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ) ประสูติเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2457 เมื่อแรกประสูติทรงพระนามว่า หม่อมเจ้าพีรพงศ์ภาณุเดช จบการศึกษาจากโรงเรียนเทพศิรินทร์ โรงเรียนอีตัน และเข้าศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ประเทศอังกฤษ และเปลี่ยนไปศึกษาด้านประติมากรรม ที่ 
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพีรพงศ์ภาณุเดช

text: ก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 ไม่นาน คณะราษฎร โดย พันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา หัวหน้าคณะราษฎรได้ลองทาบทามพระองค์ เพื่อดูท่าที ได้รับสั่งให้พระยาพหลฯ และพรรคพวกเขียนความเห็นในเรื่องการเปลี่ยนแปลงการปกครองลงหนังสือพิมพ์ ทำนองขอประชามติเช่นเดียวกับอารยประเทศในทวีปยุโรป ซึ่งพระยาพหลฯกราบทูลว่า ผู้ที่ทำเช่นนั้นติดคุกไปแล้วหลายคน วิธีที่ดีที่สุดคือ ใช้กำลังบุกจู่โจมจับคณะอภิรัฐมนตรีขังไว้ แล้วกราบขอพระราชทานรัฐธรรมนูญ ก็คงจะสำเร็จ แต่ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ได้ทรงตอบพระยาพหลฯไปว่า ตัวพระองค์เกิดในพระราชวงศ์จักรี หากทำเช่นนั้นจะได้ชื่อว่าอกตัญญู
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: พุทธศักราช 2476 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ช่วยเจ้ากรมอากาศยาน ฝ่ายธุรการ และได้เกิดความขัดแย้งทางการเมืองกรณี “กบฏบวรเดช” มีการใช้กำลังทหารต่อสู้กันระหว่างฝ่ายของ พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช กับฝ่ายรัฐบาลของคณะราษฎร เป็นผลให้นาวาอากาศโท พระเทวัญอำนวยเดช ต้องพ้นจากราชการ และเปลี่ยนฐานะเป็น “นักโทษการเมือง”
title: พระเทวัญอำนวยเดช (เสรี สุวรรณานุช)

text: 1 เมษายน – มีพระราชกฤษฎีกาปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎร และงดใช้รัฐธรรมนูญเกือบทุกมาตรา[11] บ้างอธิบายว่าพฤติการณ์ดังกล่าวเป็นการยึดอำนาจตัวเอง เพื่อจัดตั้งคณะรัฐบาลใหม่[2] 2 เมษายน – มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติว่าด้วยคอมมิวนิสต์ตามคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี[12] เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการกำจัดฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง[2] โดยในขณะนั้นนายกรัฐมนตรีอยู่ฝ่ายตรงข้ามกับคณะราษฎร 12 เมษายน – ปรีดีถูกบังคับให้เดินทางออกนอกประเทศไปยังประเทศฝรั่งเศส เนื่องจากความเห็นของปรีดีถูกโจมตีว่าเป็นคอมมิวนิสต์ ภายหลังการเสนอเค้าโครงร่างทางเศรษฐกิจ[13] 10 มิถุนายน – พระยาพหลพลพยุหเสนา พระยาทรงสุรเดช พระประศาสน์พิทยายุทธ และพระยาฤทธิอัคเนย์ ผู้นำสายทหารของคณะราษฎรยื่นจดหมายลาออก[11] 20 มิถุนายน – พลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนารัฐประหารพระยามโนปกรณ์นิติธาดา นายกรัฐมนตรี จากนั้นมีการล้างมลทินให้หลวงประดิษฐมนูธรรม 29 กันยายน – ปรีดี พนมยงค์เดินทางกลับสยาม และดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 11 ตุลาคม – กบฏบวรเดช: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นหัวหน้าฝ่ายทหารนำกำลังทหารจากหัวเมืองภาคอีสานล้มล้างการปกครองของรัฐบาล เนื่องจากไม่พอใจที่นายถวัลย์ ฤทธิเดชฟ้องร้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรณีที่ที่พระองค์มีพระบรมราชวินิจฉัยคัดค้านแผนพัฒนาเศรษฐกิจของปรีดี พนมยงค์ ("สมุดปกเหลือง") โดยออกเป็นสมุดปกขาว แต่กระทำการไม่สำเร็จ 25 ตุลาคม – พระองค์เจ้าบวรเดช หัวหน้าคณะกบฏและพระชายา ทรงขึ้นเครื่องบินเดินทางหนีไปยังประเทศอินโดจีนฝรั่งเศส 7 พฤศจิกายน – ออกพระราชบัญญัติป้องกันรักษารัฐธรรมนูญ อันเป็นเครื่องมือที่จะตอบโต้ฝ่ายต่อต้านรัฐบาล[2] คือ ฝ่ายตรงข้ามกับคณะราษฎร 16 ธันวาคม – พันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา เป็นนายกรัฐมนตรี และตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่หลังจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาแบบ 2 ชั้น (1 ตุลาคม - 15 พฤษภาคม) [12] 25 ธันวาคม – หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณทรงเป็นประธานคณะกรรมการพิจารณาเรื่องที่ปรีดี เป็นคอมมิวนิสต์ ได้ลงมติว่าปรีดีมิได้เป็น[2]
title: ลำดับเหตุการณ์คณะราษฎร

text: กบฏบวรเดชเกิดขึ้นในวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 นำโดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นหัวหน้าฝ่ายทหารนำกำลังทหารจากหัวเมืองภาคอีสานล้มล้างการปกครองของรัฐบาล เนื่องจากไม่พอใจที่นายถวัติ ฤทธิเดช ได้ฟ้องร้องพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เนื่องจากกรณีที่ที่พระองค์มีพระบรมราชวินิจฉัยคัดค้านแผนพัฒนาเศรษฐกิจของหลวงประดิษฐ์มนูธรรม (ปรีดี พนมยงค์) ที่เรียกกันว่า "สมุดปกเหลือง" โดยออกเป็นสมุดปกขาว ซึ่งแผนพัฒนาเศรษฐกิจของนายปรีดีนี้มีเสนอแนวทางการปฏิรูปและเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างมาก อาทิ เรื่องการถือครองและการเช่าที่ดิน การจัดรัฐสวัสดิการ การแทรกแซงเศรษฐกิจโดยรัฐบาลด้วยวิธีการต่าง ๆ ด้วยหวังเปิดโอกาสให้เกษตรกรชาวไร่ชาวนาได้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตามหลายแนวคิดที่คล้ายกับการปกครองในระบบสังคมนิยมอาจมีผลกระทบต่อพื้นฐานโครงสร้างทางการเมืองและเศรษฐกิจ รวมถึงงบประมาณรายจ่ายของประเทศ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงวิจารณ์ข้อเสนอของหลวงประดิษฐ์มนูธรรมอย่างจริงจัง ขณะที่ฝ่ายคณะราษฎรเองก็แตกแยกทางความคิด กระทั่งนำไปสู่การเปิดอภิปรายวิจารณ์ในรัฐสภา ในที่สุดฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยต่อแนวทางดังกล่าวจึงเสนอให้ยกเลิกข้อเสนอนั้น เป็นเหตุให้หลวงประดิษฐ์มนูธรรมต้องถุกกดดันให้ไปอยู่ที่ประเทศฝรั่งเศสชั่วคราว เมื่อพระยามโนปกรณ์นิติธาดาประกาศพระราชกฤษฎีกาปิดสภาฯ และงดใช้รัฐธรรมนูญบางมาตรา ทำให้คณะราษฎรหลายท่านไม่พอใจพระเจ้าอยู่หัวและพระยามโนปกรณ์นิติธาดา โดยเฉพาะฝ่ายทหาร และนำไปสู่การก่อรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลพระยามโนปกรณ์นิติธาดารัฐประหาร 20 มิถุนายน พ.ศ. 2476 หลังจากการรัฐประหารพระยาพหลพลพยุหเสนาผู้นำคณะรัฐประหารได้เป็นนายกรัฐมนตรี จึงมีการล้างมลทินให้หลวงประดิษฐมนูธรรม ความวุ่นวายทางการเมืองทั้งหลายมีส่วนทำให้พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช บรรดานายพล และ นายทหารอื่นๆ ที่โดนปลดหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 ไม่พอใจรัฐบาลเป็นอันมาก จึงเริ่มก่อกบฏขึ้น โดยนำทหารโคราช (กองพันทหารราบที่ 15, กองพันทหารราบที่ 16, กองพันทหารม้าที่ 4, กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 3 และ กองพันทหารปืนใหญ่ที่ 4) ทหารเพชรบุรี (กองพันทหารราบที่ 14), ทหารอุบลราชธานี (กองพันทหารราบที่ 18) เข้ารบ โดยหวังให้ทหารกรุงเทพที่สนิทกับพันเอกพระยาศรีสิทธิสงครามไม่ร่วมมือกับฝ่ายรัฐบาล
title: กบฏบวรเดช

text: โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัยมีศิษย์เก่าที่เป็นเชื้อพระวงศ์ นักการเมือง นักธุรกิจ นักวิชาการและบุคคลสำคัญมากมาย โดยเฉพาะการมีนายกรัฐมนตรีเรียนจบจากที่นี่ถึง 8 คน ซึ่งนับว่าเป็นโรงเรียนที่มีนายกรัฐมนตรีเรียนจบมากที่สุดในประเทศไทย พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม กรมหลวงปราจิณกิติบดี จอมพล จอมพลเรือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พลเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน พลเรือเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า วรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ จอมพล พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์ พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศุภโยคเกษม พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสนิทพงศ์พัฒนเดช พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมพลฑิฆัมพร หม่อมเจ้าอุปพัทธพงศ์ ศรีธวัช หม่อมเจ้าธำรงสิริ ศรีธวัช พลเอก พระยาเทพหัสดิน (ผาด เทพหัสดิน ณ อยุธยา) พลเรือโท พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน) มหาเสวกเอก เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี พระยาศรีสกลไกรนุชิต (สวาสดิ์ ภัทรนาวิก) ประสิทธิ์ จุลละเกศ พุ่ม สาคร นักเรียนทุนเล่าเรียนหลวงคนแรกของประเทศไทย เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) - อดีตเสนาบดีกระทรวงธรรมการ ผู้นิพนธ์หนังสือสมบัติผู้ดี และเนื้อร้องเพลงสามัคคีชุมนุม พระราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารัชนีแจ่มจรัส กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ - ต้นราชสกุลรัชนี อดีตองคมนตรี นักนิพนธ์ ผู้พระราชทานกำเนิดการสหกรณ์ไทย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต - ต้นราชสกุลบริพัตร อดีตประธานองคมนตรี อดีตประธานอภิรัฐมนตรีสภาและเสนาบดีสภา อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม และอดีตเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย ผู้นิพนธ์ทำนองเพลงมหาชัย และเพลงมหาฤกษ์ มหาเสวกเอก เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา) - ประธานสภาผู้แทนราษฎรไทยคนแรก อดีตเสนาบดีกระทรวงธรรมการ นักเขียน ผู้ประพันธ์เพลงชาติมหาชัย และเพลงกราวกีฬา ผู้นำกีฬาฟุตบอลมาเผยแพร่ในประเทศไทย ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ - นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 7 ผู้นำคณะราษฎรและขบวนการเสรีไทยสายพลเรือน รัฐบุรุษอาวุโส ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในรัชกาลที่ 8 อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ผู้ก่อตั้งและผู้ประศาสน์การ มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ผู้ก่อตั้งธนาคารชาติไทย เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรคนแรก ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล - อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ อดีตอธิบดีกรมสามัญศึกษา ผู้ก่อตั้ง โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พันตำรวจโทบุญเลิศ เลิศปรีชา อดีตรัฐมนตรีช่วยว่ากระทรวงมหาดไทย วิจิตร สุพินิจ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย หม่อมราชวงศ์สฤษดิคุณ กิติยากร - ประธานกรรมการบริษัท เชลล์แห่งประเทศไทย จำกัด ศาสตราจารย์พิเศษสุนทร เสถียรไทย-อดีตรองปลัดกระทรวงการคลัง ประเสริฐ สมะลาภา-อดีตปลัดกรุงเทพมหานคร นาวาอากาศตรี อัษฎาวุธ วัฒนางกูร - รองกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ สายงานปฏิบัติการ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) พลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก เปรม ติณสูลานนท์ - อดีตนายกรัฐมนตรี ประธานองคมนตรีและรัฐบุรุษ มหาอำมาตย์โท พระยามโนปกรณนิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศไทย ศาสตรจารย์ อดุล วิเชียรเจริญ อดีตรักษาการอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และอดีตอธิบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร พล.อ.หาญ ลีนานนท์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พล.อ.บุญเรือน บัวจรูญ อดีตปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ทวี บุณยเกตุ อดีตนายกรัฐมนตรี ศาสตราจารย์พิเศษ หม่อมราชวงศ์เสนีย์ ปราโมช อดีตนายกรัฐมนตรี ศาสตราจารย์พิเศษ พลตรี หม่อมราชวงศ์คึกฤทธิ์ ปราโมช อดีตนายกรัฐมนตรี ศาสตราจารย์พิเศษ ธานินทร์ กรัยวิเชียร อดีตนายกรัฐมนตรี พลเอก พลเรือเอก พลอากาศเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี อดีตนายกรัฐมนตรี อดีตผู้บัญชาการทหารบก และอดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด ศาสตราจารย์คลินิค นายแพทย์อุดม คชินทร อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ สุธรรม ภัทราคม อดีตประธานศาลฎีกา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม อาทิวราห์ คงมาลัย นักร้องนำแห่งวง Bodyslam เนวิน ชิดชอบ ประธานสโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด อดีตหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ศาสตราจารย์พิเศษสาขาวิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศาสตราจารย์ ดร.ธงชัย วินิจจะกูล ศาสตราจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประวัติศาสตร์ไทย มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน แมดิสัน สหรัฐอเมริกา ดร.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พิทักษ์ อินทรวิทยนันท์ อดีตรองนายกรัฐมนตรีไทย จาตุรนต์ ฉายแสง อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ อดีตรองนายกรัฐมนตรี นภัทร อินทร์ใจเอื้อ นักร้อง ตะวัน วิหครัตน์ นักแสดง จุฑาวุฒิ ภัทรกำพล นักแสดง ปราชญา เรืองโรจน์ นักแสดง ชนกันต์ อาพรสุทธินันธ์ นักแสดง วงศ์รวี นทีธร นักแสดง ธีรดนย์ ศุภพันธุ์ภิญโญ นักแสดง เปรมณัช สุวรรณานนท์ นักแสดง ธีรภัทร์ สัจจกุล นักร้อง, นักแสดง อนุสรณ์ มณีเทศ นักร้อง, นักแสดง ทัชชกร บุญลัภยานันท์ พิธีกร เทยเที่ยวไทย วรวุฒิ ศรีมะฆะ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย, โค้ชฟุตบอล ศักดา เจิมดี อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย ปรัชญ์ สมัครราษฎร์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย, นักฟุตบอลสโมสร แบงค็อก ยูไนเต็ด อดิศร พรหมรักษ์ นักฟุตบอลสโมสร เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด ทศวรรษ ลิ้มวรรณเสถียร นักฟุตบอลสโมสร เอสซีจี เมืองทอง ยูไนเต็ด ปกเกล้า อนันต์ นักฟุตบอลสโมสร แบงค็อก ยูไนเต็ด เชาว์วัฒน์ วีระชาติ นักฟุตบอลสโมสร บางกอกกล๊าส ณัฐวุฒิ สมบัติโยธา นักฟุตบอลสโมสร ราชบุรี มิตรผล อุกฤษณ์ วงศ์มีมา นักฟุตบอลสโมสร ราชบุรี มิตรผล ชิติพัทธ์ แทนกลาง นักฟุตบอลสโมสร บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด ปัณณ์พันธุ์พงษ์ ปิ่นกอง นักฟุตบอลสโมสร แบงค็อก ยูไนเต็ด ชาคริต บัวทอง นักฟุตบอลสโมสร สุพรรณบุรี สิทธิโชค กันหนู นักฟุตบอลสโมสร บุรีรัมย์ ยูไนเต็ด พลเรือเอก นริส ประทุมสุวรรณ - ผู้บัญชาการทหารเรือ พลเอก สนั่น มะเริงสิทธิ์ -อดีตแม่ทัพภาคที่ 2และอดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก (ผช.ผบ.ทบ.) พลเอก อรุณ ปริวัติธรรม - อดีตผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารบก (ผช.ผบ.ทบ.) พลเอก ยศ เทพหัสดิน ณ อยุธยา -อดีตแม่ทัพภาคที่ 1
title: โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย

text: พลเอก นายพลเสือป่า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช (2 เมษายน พ.ศ. 2420 - 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2496) อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นผู้นำกบฏบวรเดชพยายามยึดอำนาจจากรัฐบาลคณะราษฎร เมื่อ พ.ศ. 2476
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช

text: พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอลงกฎ กรมหมื่นอดิศรอุดมศักดิ์ (24 ตุลาคม พุทธศักราช 2423 - 19 ธันวาคม พุทธศักราช 2495) "อดีตรองเสนาบดีกระทรวงกลาโหมและอดีตประธานองคมนตรี" ประสูติ ณ วังท้ายวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เมื่อวันอาทิตย์ แรม 6 ค่ำ เดือน 11 ปีมะโรง จุลศักราช 1242 ตรงกับวันที่ 24 ตุลาคม พุทธศักราช 2423 เมื่อประสูติทรงเป็นหม่อมเจ้าลำดับที่ 5 ของจำนวนพระโอรสและพระธิดาทั้งสิ้น 37 พระองค์ ใน พลโท พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศุขสวัสดี กรมหลวงอดิศรอุดมเดช และเป็นลำดับที่ 3 ในจำนวน 3 พระองค์ของหม่อมมารดา คือ หม่อมขาบ
title: พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นอดิศรอุดมศักดิ์

text: กองเสือป่ามีการจัดชั้นยศของสมาชิกคล้ายกับยศทหารเพื่อประโยชน์ในการจัดสายการบังคับบัญชา แบ่งเป็นชั้นสัญญาบัตรและชั้นประทวน ดังนี้
ชั้นยศนายกองใหญ่เป็นยศเฉพาะพระองค์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในปี พ.ศ. 2458 จึงโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งยศนายพลเสือป่าขึ้นแทน และได้พระราชทานยศนายพลเสือป่าแก่นายเสือป่าชั้นผู้ใหญ่หลายท่าน เช่น พลเอก พลเรือเอก นายพลเสือป่า เจ้าพระยารามราฆพ (ม.ล. เฟื้อ พึ่งบุญ), นายพลเสือป่า เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม), นายพลเสือป่า พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช
title: กองเสือป่า

text: ปฏิกิริยาของกลุ่มผู้นิยมพระมหากษัตริย์มาถึงในปลาย พ.ศ. 2476 เมื่อพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช นำการก่อการกำเริบด้วยอาวุธต่อรัฐบาล พระองค์เรียกระดมกองทหารหลายจังหวัดและเคลื่อนสู่กรุงเทพมหานคร พระองค์ทรงกล่าวหารัฐบาลว่าไม่เคารพพระมหากษัตริย์และสนับสนุนคอมมิวนิสต์ และพระองค์เรียกร้องให้ผู้นำรัฐบาลลาออก พระองค์ทรงหวังว่ากองทหารในพื้นที่กรุงเทพมหานครบางส่วนจะเข้ากับการก่อการกำเริบนี้ แต่พวกเขายังภักดีต่อรัฐบาล ขณะเดียวกัน กองทัพเรือประกาศตนเป็นกลางและย้ายไปยังฐานในภาคใต้ หลังการสู้รบอย่างหนักในชานกรุงทางเหนือของกรุงเทพมหานคร ในที่สุดฝ่ายผู้นิยมพระมหากษัตริย์ก็พ่ายแพ้ และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดชทรงลี้ภัยไปยังอินโดจีน
title: ประวัติศาสตร์ไทย (พ.ศ. 2475–2516)

text: ลำดับ (สมัย)รูปรายพระนาม/รายนามเริ่มวาระสิ้นสุดวาระ12พลเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์พ.ศ. 2437พ.ศ. 244213พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคมพ.ศ. 2442พ.ศ. 244414จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดชพ.ศ. 2444พ.ศ. 245315จอมพล พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดช11 ธันวาคม พ.ศ. 24534 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 245616จอมพล เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (หม่อมราชวงศ์อรุณ ฉัตรกุล)พ.ศ. 245626 สิงหาคม พ.ศ. 246417พลเอก เจ้าพระยาบดินทรเดชานุชิต (แย้ม ณ นคร)26 สิงหาคม พ.ศ. 24644 สิงหาคม พ.ศ. 246918จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต24 สิงหาคม พ.ศ. 246931 มีนาคม พ.ศ. 247119พลเอก พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช1 เมษายน พ.ศ. 247119 มิถุนายน พ.ศ. 247420พลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวุฒิไชยเฉลิมลาภ กรมหลวงสิงหวิกรมเกรียงไกร8 พฤศจิกายน พ.ศ. 247419 มิถุนายน พ.ศ. 247521พลเรือโท พระยาราชวังสัน (ศรี กมลนาวิน)12 สิงหาคม พ.ศ. 247510 ธันวาคม พ.ศ. 247522พลตรี พระยาประเสริฐสงคราม (เทียบ คมกฤส)29 มิถุนายน พ.ศ. 247611 สิงหาคม พ.ศ. 2476
title: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมของไทย

text: หมวดหมู่:พระวรวงศ์เธอ บวรเดช หมวดหมู่:ราชสกุลกฤดากรหมวดหมู่:นักการทูตชาวไทย หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย หมวดหมู่:นักโทษของประเทศไทย หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ร.ว. หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.จ. (ฝ่ายหน้า) หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช. หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม. หมวดหมู่:สมาชิกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ม.ร. หมวดหมู่:สมาชิกเหรียญ ร.ด.ม.(ศ) หมวดหมู่:สมาชิกกองเสือป่า
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช