คำถาม: คลองรังสิตประยูรศักดิ์ ตั้งชื่อโดยใคร ?

text: แม้ว่าจะได้รับสัมปทานขุดคลองมาตั้งแต่ พ.ศ. 2431 แล้ว แต่ในสัญญาได้ระบุไว้ว่า บริษัทขุดคลองแลคูนาสยามต้องเสนอแผนการขุดหรือซ่อมคลอง ระบุแผนที่การขุด ขนาดคลอง และกำหนดระยะเวลาการทำงาน ให้เสนาบดีกรมเกษตราธิการ (เดิมคือ กรมนา ต่อมายกฐานะขึ้นเป็นกระทรวงเกษตราธิการใน พ.ศ. 2435) พิจารณาก่อนทุกครั้ง โดยใน พ.ศ. 2433 บริษัทได้ยื่นหนังสือขออนุญาตขุดคลองครั้งแรกรวม 8 สาย แต่พระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) เสนาบดีกรมเกษตราธิการในขณะนั้น อนุญาตให้ขุดได้เพียงสายเดียว คือ คลองสายหลัก ซึ่งเชื่อมกับแม่น้ำเจ้าพระยาที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ส่วนปลายคลองเชื่อมกับแม่น้ำนครนายกในเขตอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก บริษัทได้เริ่มขุดคลองนี้เมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2433 แล้วเสร็จใน พ.ศ. 2440 รวมระยะเวลาขุดประมาณ 7 ปี คลองดังกล่าวกว้าง 8 วา (16 เมตร) ลึก 5 ศอก (3 เมตร) ยาวประมาณ 1,400 เส้น (56 กิโลเมตร) ในระยะแรกชาวบ้านเรียกคลองนี้ว่า “คลองเจ้าสาย” ตามพระนามพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ หรือเรียกกันว่า “คลองแปดวา” ตามความกว้างของคลอง แต่ภายหลังพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามคลองนี้ว่า “รังสิตประยูรศักดิ์” เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ (ต้นราชสกุล รังสิต) พระราชโอรสที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาหม่อมราชวงศ์เนื่อง สนิทวงศ์ พระธิดาในพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ด้วยเหตุนี้ในเวลาต่อมาจึงเรียกชื่อโครงการพัฒนาที่ดินบริเวณนี้ว่า โครงการรังสิต และเรียกบริเวณที่คลองนี้ไหลผ่านว่า ทุ่งรังสิต
title: คลองรังสิต

text: เมื่อขุดคลองเสร็จ พ.ศ. 2440 ได้มีการสร้างประตูน้ำทางทิศตะวันออกและทิศตะวันตก พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานชื่อ "ประตูน้ำจุฬาลงกรณ์" คู่กับ "ประตูน้ำเสาวภา" ทั้งพระราชทานชื่อคลองว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ซึ่งเป็นพระนามของพระราชโอรสผู้เป็นพระนัดดาของพระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์เป็นเกียรติสืบมา 
title: จังหวัดธัญญบุรี

text: คลองหกวาสายบน เป็นคลองที่ขุดขึ้นหลังคลองแปดวา หรือคลองรังสิตประยูรศักดิ์เริ่มขุดไปได้ระยะหนึ่ง โดยบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม ในสมัยรัชกาลที่ 5 เชื่อมระหว่างคลองหนึ่ง บริเวณเขตอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี และอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กับแม่น้ำใน ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำนครนายก ที่อำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี จุดประสงค์เพื่อเชื่อมต่อโครงข่ายคลองต่าง ๆ เข้าด้วยกันตามโครงการทุ่งรังสิต ระหว่างปี พ.ศ. 2433 – พ.ศ. 2447 เหตุที่เรียกว่าคลองหกวาสายบน ด้วยเพราะคลองนี้มีความกว้าง 6 วา และอยู่ทางเหนือของคลองแปดวา ส่วนคลองขนาดกว้างหกวาที่อยู่ทางใต้ของคลองแปดวาก็เรียกกันว่าคลองหกวาสายล่าง
title: คลองหกวาสายบน

text: คุณหญิงจารุลักษณ์กัลยาณี บูรณะนนท์ (นามเดิม: หม่อมเจ้าจารุลักษณ์กัลยาณี รังสิต; ประสูติ: 7 สิงหาคม พ.ศ. 2467 - ถึงอนิจกรรม 3 สิงหาคม พ.ศ. 2555) เป็นพระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร กับหม่อมเอลีซาเบท รังสิต ณ อยุธยา มีพระเชษฐาสององค์คือ หม่อมเจ้าปิยะรังสิต รังสิต (พ.ศ. 2456—2533) และหม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต (พ.ศ. 2460—2538) 
title: จารุลักษณ์กัลยาณี บูรณะนนท์

text: ในสมัยรัชกาลที่ 5 มีคลองที่สำคัญเกิดขึ้นหลายสายเช่น คลองเปรมประชากร คลองนครเนื่องเขต คลองประเวศบุรีรมย์ คลองอุดมชลจร คลองราชมนตรี คลองทวีวัฒนา คลองนราภิรมย์ คลองรังสติประยูรศักดิ์ คลองประปา เป็นต้น
title: รายชื่อคลองในกรุงเทพมหานคร

text: คณะผู้ก่อตั้งวิทยาลัย ได้เลือกที่ดินบริเวณตำบลคูคตในขณะนั้น อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ "ทุ่งรังสิต" เป็นสถานที่ก่อตั้ง จึงได้นำมงคลนาม รังสิต อันเนื่องมาจากพระนามของ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มาตั้งเป็นชื่อของวิทยาลัย ซึ่งเดิมเคยระบุชื่อวิทยาลัยที่จะก่อตั้งไว้ว่า วิทยาลัยปิ่นเกล้า ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น วิทยาลัยรังสิต ในเวลาต่อมา[3]
title: มหาวิทยาลัยรังสิต

text: คลองหกวาสายล่าง หรือ คลองหกวา ขุดขึ้นโดยบริษัทขุดคลองแลคูนาสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 ตามโครงการทุ่งรังสิต ระหว่างปี พ.ศ. 2433–2447 และเป็นคลองที่อยู่ล่างสุดของโครงการ เริ่มขุดหลังขุดคลองแปดวาหรือคลองรังสิตประยูรศักดิ์ไปได้ระยะหนึ่ง มีความกว้างหกวา
คลองหกวาสายล่างเริ่มต้นจากจุดบรรจบของคลองสองและคลองถนน รอยต่อเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร กับอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี เป็นเส้นแบ่งเขตกรุงเทพมหานครกับปทุมธานีออกจากกันในช่วงต้น และผ่านเข้าอำเภอลำลูกกา ในช่วงปลายคลองเป็นเส้นแบ่งอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก กับอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา และสิ้นสุดที่แม่น้ำนครนายก มีความยาว 61 กิโลเมตร
title: คลองหกวาสายล่าง

text: บางครั้งเรียกว่า "ถนนติวานนท์-ปทุมธานี" เริ่มจากสะพานข้ามคลองบ้านใหม่ ตรงไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือและวกขึ้นไปทางทิศเหนือในท้องที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองปทุมธานี ข้ามคลองรังสิตประยูรศักดิ์และตัดกับถนนเลียบคลองรังสิตประยูรศักดิ์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345) ตรงไปทางทิศเดิม เมื่อถึงบริเวณใกล้ทางเข้าสนามกีฬาจังหวัดปทุมธานี เป็นเส้นแบ่งเขตระหว่างตำบลบ้านใหม่กับตำบลบางกะดี จนกระทั่งถึงคันดินแนวเขตนิคมอุตสาหกรรมบางกะดีจึงเข้าเขตตำบลบางกะดี ตัดผ่านซอยวัดบางกุฎีทอง สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดปทุมธานี และสำนักงานเทศบาลตำบลบางกะดี เมื่อผ่านซอยวัดบางกะดีและถนนประตูน้ำเชียงรากจึงโค้งไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ข้ามคลองบางหลวงเชียงรากเข้าเขตตำบลบ้านกลาง โค้งไปทางทิศเหนืออีกครั้ง ก่อนไปบรรจบกับถนนรังสิต-ปทุมธานี (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 346) ที่แยกบ้านกลาง เป็นการสิ้นสุดทางหลวงหมายเลข 306 แต่ "ถนนติวานนท์" ยังคงมีระยะทางตรงต่อไปอีก (กลายเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 346) ผ่านมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีปทุมธานี สามแยกเทคโน (ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 347) แล้วโค้งซ้าย ไปสิ้นสุดที่ท่าเรือหัวถนนติวานนท์ (ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 3186 เดิม) โดยที่ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 346 จะตรงเบี่ยงขวาขึ้นสะพานปทุมธานีไป
title: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 306

text: สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงรับพระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ไว้อุปการะพร้อมทั้งพระเชษฐภคินี คือ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท โดยทรงเลี้ยงดูพระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ ซึ่งมีพระชนมายุใกล้เคียงกับสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลอดุยเดช เหมือนกับพระราชโอรสของพระองค์เอง 
title: สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร

text: บึงยี่โถตั้งอยู่ในเขตปริมณฑล มีโรงงานอุตสาหกรรม หมู่บ้านจัดสรร ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของประชาชนหลากหลายอาชีพ ลักษณะโดยรวมเป็นชุมชนเมือง ประชากรเพิ่มมากขึ้น มีการขยายตัวทางด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็วเขตเทศบาลเมืองบึงยี่โถตั้งอยู่ทิศตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา อยู่ภาคกลางของประเทศ ห่างจากกรุงเทพมหานคร ประมาณ 20 กิโลเมตร และห่างจากอำเภอธัญบุรี ประมาณ 6 กิโลเมตร ที่ตั้งสำนักงานเทศบาลเมืองบึงยี่โถ ตั้งอยู่ริมคลองรังสิตประยูรศักดิ์ฝั่งทิศใต้ หน้าหมู่บ้านทิวสน คลอง 3 ถนนรังสิต-นครนายก หมู่ที่ 1 ตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี 
title: เทศบาลเมืองบึงยี่โถ

text: เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2432 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตพิเศษให้แก่บริษัทขุดคลองแลคูนาสยามซึ่งมีหม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์  เป็นผู้รับมอบ ให้จัดการขุดคลองซอยตัดท้องทุ่งระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยากับแม่น้ำนครนายก โดยให้สิทธิ์แก่บริษัทฯ ในการขายที่ดินทั้งสองฝั่งคลองเพื่อจัดเป็นที่นาได้ บริษัทฯ ได้ขุดคลองสายกลางขึ้นสายหนึ่งจากแม่น้ำเจ้าพระยาไปทะลุแม่น้ำนครนายกพร้อมตัดคลองซอยจากทั้งสองฝั่งคลองสายกลางนี้ โดยได้รับพระราชทานนามว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ประตูน้ำปิด-เปิดด้านแม่น้ำเจ้าพระยาได้พระราชทานนามว่า "ประตูน้ำจุฬาลงกรณ์" ส่วนประตูน้ำทางด้านแม่น้ำนครนายกนั้นพระราชทานนามว่า "ประตูน้ำเสาวภาผ่องศรี"
title: อำเภอองครักษ์

text: สภาพทั่วไปในเขตเทศบาลเป็นที่ราบลุ่ม มีคลองรังสิตประยูรศักดิ์ผ่านกลาง แบ่งเขตพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำริให้ขุด ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2433 โดยขุดแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยาที่ ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองปทุมธานี ไปจนถึงเขตอำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก ความยาวโดยประมาณ 38.4 กิโลเมตร มีคลองซอย 14 คลอง อยู่ในเขตเทศบาลนครรังสิตจำนวน 3 คลองซอย ใช้สำหรับส่งน้ำเพื่อประโยชน์ทางกสิกรรมและคมนาคมขนส่ง
title: เทศบาลนครรังสิต

text: สภาพพื้นที่เป็นที่ราบลุ่ม มีคลองรังสิตประยูรศักดิ์ไหลผ่านกลางพื้นที่เป็นเส้นแบ่งเขตโดยธรรมชาติ โดยหมู่ที่ 2 และหมู่ที่ 4 อยู่ทางทิศเหนือ หมู่ที่ 3 และหมู่ที่ 1 อยู่ทางทิศใต้มีแม่น้ำเจ้าพระยาเชื่อมต่อคลองรังสิตประยูรศักดิ์ ซึ่งแยกจากแม่น้ำเจ้าพระยาที่ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี ผ่านประตูระบายน้ำจุฬาลงกรณ์ และพื้นที่ตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ไปยังจังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา และกรุงเทพมหานคร
title: เทศบาลเมืองบึงยี่โถ

text: หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต ทรงเสกสมรสกับ อามีเลีย มอนตอลติ และ นาลินี สุขนิล มีบุตรธิดา 3 คน คือ
title: หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต

text: เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2553 หม่อมราชวงศ์ปรียนันทนา รังสิต พระนัดดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร อนุญาตให้มหาวิทยาลัยรังสิต จำลองพระอนุสาวรีย์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร เพื่อประดิษฐาน ณ บริเวณหน้าอาคารวิทยาลัยแพทยศาสตร์ และคณะทันตแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัย พร้อมทั้งได้รับอนุญาตให้อัญเชิญพระนาม รังสิตประยูรศักดิ์ เป็นชื่ออาคาร เนื่องจากทรงมีบทบาท ในการพัฒนาการแพทย์และการสาธารณสุขไทย เพื่อเผยแพร่พระเกียรติคุณสู่นักศึกษาและอนุชนรุ่นหลังสืบไป[8]
title: มหาวิทยาลัยรังสิต

text: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 352 สายธัญบุรี–ลำตาเสา หรือเรียกว่า ถนนธัญบุรี–วังน้อย เป็นทางหลวงขนาด 2-4 ช่องจราจร เชื่อมต่อระหว่างทางหลวงชนบท ปท.3004 (แยกทางหลวงหมายเลข 305-ลำลูกกา) บริเวณคลองเจ็ด ข้ามคลองรังสิตประยูรศักดิ์ ผ่านถนนรังสิต-นครนายกที่อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ผ่านถนนพหลโยธิน และไปสิ้นสุดที่ถนนโรจนะ อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะทางรวม 27.934 กิโลเมตร ปัจจุบันช่วงหลักกิโลเมตรที่ 0 ถึงหลักกิโลเมตรที่ 22 อยู่ในความควบคุมของสำนักบำรุงทางนครนายก และตั้งแต่กิโลเมตรที่ 22 ถึงบรรจบกับถนนโรจนะอยู่ในความควบคุมของแขวงการทางอยุธยา
title: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 352

text: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ ทรงกำกับกรมหมอหลวง และทรงเป็นแพทย์ประจำพระองค์ ทรงเป็นเจ้าพนักงานใหญ่ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารเรือ รักษาการแทนผู้บัญชาการทหารเรือคนแรก ระหว่าง พ.ศ. 2430-2433 ทรงเป็นผู้ได้รับสัมปทานขุดคลองทางตอนเหนือของพระนคร ในเขตท้องทุ่งหลวงฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา จากตำบลบ้านใหม่ วัดเทียนถวาย ปทุมธานี ไปถึงนครนายก ในนามบริษัทขุดคลองแลคูนาสยาม ระหว่าง พ.ศ. 2433-2447 ได้รับพระราชทานชื่อว่า "คลองรังสิตประยูรศักดิ์" ตามพระนามของพระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ ซึ่งมีศักดิ์เป็นพระนัดดา(หลานตา)ของพระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ แต่ชาวบ้านนิยมเรียกสั้นๆ ว่า "คลองเจ้าสาย" อนึ่ง พระองค์ทรงมีศักดิ์เป็นพระปัยกา (ทวด) ใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถในรัชกาลที่ 9
title: พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์

text: ต่อมาใน พ.ศ. 2435 บริษัทขุดคลองแลคูนาสยามได้ยื่นหนังสือขออนุญาตขุดคลองอีกครั้ง แต่ยังไม่ได้รับอนุญาต เนื่องจากนายโยคิม แกรซี ผู้ถือหุ้นรายหนึ่งของบริษัท เป็นคนในบังคับฝรั่งเศส (ทำงานให้กับรัฐบาลฝรั่งเศส) จึงถือเป็นคนต่างด้าว ภายหลังจากที่นายแกรซีถอนหุ้นออกไปแล้ว ใน พ.ศ. 2436 บริษัทได้ปรับเปลี่ยนแผนการขุดคลองใหม่ เสนอเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสง-ชูโต) เสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการในขณะนั้น ซึ่งบริษัทได้รับอนุญาต ให้ขุดคลองแยกจากคลองรังสิตประยูรศักดิ์ฝั่งเหนือและฝั่งใต้ รวมทั้งคลองซอยต่าง ๆ ซึ่งเป็นคลองคูนา ดังนี้
title: คลองรังสิต

text: วัดเขียนเขตหรือที่ประชาชนทั่วไปนิยมเรียกกันว่า "วัดเขียน" ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 2 ตำบลบึงยี่โถ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ริมฝั่งคลองรังสิตประยูรศักดิ์ ติดถนนรังสิต-นครนายก วัดเขียนเขต สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2439 โดยหม่อมเขียน หม่อมในพระเจ้าวรวงศ์เธอเจ้าสายสนิทวงศ์เป็นผู้ถวายที่ดินเพื่อสร้างวัด แรกเริ่มนั้นวัดนี้เป็นเพียงสำนักสงฆ์ มีหลวงพ่อดำเป็นเจ้าสำนักโดยใช้วัสดุหาง่ายมาใช้ในการสร้างสำนัก เช่น นำเอาไม้ไผ่มาขัดเป็นพื้นหลังคา และฝาผนังทำด้วยหญ้า หม่อมเขียนพร้อมด้วยเครือญาติและประชาชนในท้องถิ่นเห็นความลำบากของพระเณรที่จำพรรษาอยู่ จึงได้ร่วมกันบริจาคทรัพย์สร้างกุฏิเป็นทรงไทยขึ้นใหม่รวม 6 หลัง เพื่อเป็นพุทธศาสนาสมบัติเป็นวัดชื่อ "วัดสาลีเขตาราม" ซึ่งมีความหมายว่า "อารามอันเป็นเนื้อนาบุญแห่งข้าว" (โดยไม่ทราบว่าใครเป็นผู้พระราชทานหรือให้นามวัดไว้) เนื่องจากวัดนี้ตั้งอยู่ในพื้นที่ทุ่งหลวงรังสิต ซึ่งเต็มไปด้วยข้าวกล้าและธัญญาหาร หลวงพ่อดำจึงเป็นเจ้าอาวาสองค์แรกของวัด
title: วัดเขียนเขต

text: นอกจากนั้นบริษัทยังได้สร้างประตูระบายน้ำอีก 2 แห่ง สำหรับควบคุมระดับน้ำในคลอง ได้แก่ ประตูน้ำจุฬาลงกรณ์ ที่ต้นคลองรังสิตประยูรศักดิ์ทางทิศตะวันตก และ ประตูน้ำเสาวภา ที่ปลายคลองทางทิศตะวันออก ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ พระราชทานนาม กับได้เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชเทวี ไปทรงเปิดประตูน้ำทั้ง 2 แห่ง เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2439 สำหรับประตูระบายน้ำอีกแห่ง สร้างในภายหลังที่ปลายคลองหกวาสายล่าง เรียกกันทั่วไปว่า ประตูน้ำบริษัทสมบูรณ์
title: คลองรังสิต

text: ซึ่งในสมัยของพระองค์ก็ได้มีการขุดคลองขึ้นหลายสาย เช่น คลองนครเนื่องเขต คลองประเวศบุรีรมย์ คลองอุดมชลจร คลองราชมนตรี คลองทวีวัฒนา คลองนราภิรมย์ คลองรังสิตประยูรศักดิ์ คลองประปา รวมถึงคลองเปรมประชากร และคลองแยกอีกหลายคลองด้วยกัน
title: คลองเปรมประชากร

text: ธัญบุรี [ทัน-ยะ-บุ-รี] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปทุมธานี มีลักษณะเป็นแนวยาวขนานไปกับคลองรังสิตประยูรศักดิ์ไปจนสุดเขตจังหวัด เป็นพื้นที่ที่มีความเจริญมากกว่าอำเภอเมืองปทุมธานี เนื่องจากเป็นทางผ่านของการคนนาคมไปภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมีเขตเทศบาลนคร 1 แห่ง เขตเทศบาลเมือง 2 แห่ง และเขตเทศบาลตำบลอีก 1 แห่งในพื้นที่
title: อำเภอธัญบุรี

text: หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต เป็นพระโอรสใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารังสิตประยูรศักดิ์ กรมพระยาชัยนาทนเรนทร และหม่อมเอลิซาเบท รังสิต ณ อยุธยา ประสูติเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2460 มีพระเชษฐาและพระขนิษฐา คือ
การศึกษา ทรงเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนเทพศิรินทร์ เมื่อปี พ.ศ. 2468 เลขประจำตัว ท.ศ.2978 และเป็นนักเรียนเก่าเทพศิรินทร์ DSA
title: หม่อมเจ้าสนิทประยูรศักดิ์ รังสิต

text: ในเขตจังหวัดปทุมธานี เริ่มตั้งแต่กิโลเมตรที่ 3.485 (ต่อเขตแขวงทางหลวงอยุธยา) ที่ตำบลคลองสอง ข้ามคลองชลประทานเข้าเขตตำบลคลองสาม ข้ามคลองสาม คลองแอนสาม และคลองสี่ ตัดถนนคลองหลวง เลียบคลองชลประทาน เข้าเขตอำเภอธัญบุรี ตัดถนนรังสิต-นครนายก ข้ามคลองรังสิตประยูรศักดิ์และคลองห้า เข้าเขตอำเภอลำลูกกา ลงมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตัดถนนลำลูกกา และข้ามคลองหกวา ตัดถนนหทัยราษฎร์ จนถึงหลักกิโลเมตรที่ 32 (ต่อเขตแขวงทางหลวงกรุงเทพ) เป็นระยะทาง 28.515 กิโลเมตร
ในเขตกรุงเทพมหานคร เริ่มตั้งแต่กิโลเมตรที่ 32 (ต่อเขตแขวงทางหลวงปทุมธานี) ที่แขวงสามวาตะวันตก เขตคลองสามวา ตัดทางพิเศษฉลองรัช ข้ามคลองพระยาสุเรนทร์เข้าเขตสายไหม ข้ามคลองบึงพระยาสุเรนทร์ (ออเป้ง) เข้าพื้นที่เขตบางเขน ข้ามคลองหกขุดและคลองคู้บอนเข้าพื้นที่เขตคันนายาว ตัดถนนรามอินทรา ถนนรัชดาภิเษก–รามอินทรา ถนนเสรีไทย ข้ามคลองแสนแสบเข้าพื้นที่ เขตสะพานสูง ตัดถนนรามคำแหง ข้ามคลองทับช้างบน ตัดทางหลวงพิเศษหมายเลข 7 เข้าสู่พื้นที่เขตประเวศ ข้ามคลองประเวศบุรีรมย์ ตัดถนนอ่อนนุช จนสุดเขตกรุงเทพมหานครที่คลองต้นตาล
title: ถนนกาญจนาภิเษก

text: วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2554 ชาวบ้านที่บริเวณริมถนนรังสิต-นครนายก ช่วงหน้าหมู่บ้านฟ้าลากูน ตำบลประชาธิปัตย์ อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ได้มีกลุ่มตัวแทนชาวบ้านจากชุมชนต่าง ๆ จำนวน 13 ชุมชน ที่อยู่ริมคลองรังสิตประยูรศักดิ์ โดยชาวบ้านเรีบกร้องให้รัฐบาลรื้อคันกั้นน้ำออกทั้งหมดและชาวบ้านบางส่วนได้ทำลายคันกั้นน้ำ[261]
title: อุทกภัยในประเทศไทย พ.ศ. 2554

text: คลองรังสิตประยูรศักดิ์[1] หรือมักเรียกสั้น ๆ ว่า คลองรังสิต เป็นคลองสายหลักในโครงการพัฒนาที่ดินขนาดใหญ่แห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งเริ่มขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเป็นโครงการคลองชลประทานเพื่อการเกษตรแห่งแรกของไทยที่ริเริ่มขึ้นเพื่อพัฒนาพื้นที่บริเวณทุ่งรังสิตให้เป็นแหล่งเพาะปลูกข้าว รองรับการขยายตัวของการส่งออกข้าว ซึ่งเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่งของไทยในขณะนั้น
title: คลองรังสิต

text: ถนนในเขตเทศบาลนครรังสิตมีจำนวน 41 สาย รวมเป็นระยะทาง 53,670 เมตร ประชาชนโดยส่วนใหญ่ใช้ถนนเป็นเส้นทางคมนาคม เส้นทางคมนาคมรองลงมาคือ ทางน้ำ ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมที่สำคัญมากในอดีต ในปัจจุบันยังมีการคมนาคม ขนส่งทางน้ำบ้างสำหรับติดต่อภายในเขตนครรังสิต และพื้นที่ใกล้เคียง เส้นทางน้ำที่สำคัญ ได้แก่ คลองหนึ่ง ถึงคลองสาม และคลองรังสิตประยูรศักดิ์ และทางรถไฟสามารถขึ้นรถไฟจากสถานีรถไฟกรุงเทพแล้วลงที่สถานีรถไฟรังสิตได้
title: เทศบาลนครรังสิต

text: ครั้งต่อมาเมื่อวันที่ ๑๓ มีนาคม พ.ศ.๒๔๔๕ ( ร.ศ.๑๒๑ ค.ศ. ๑๙๐๒ จ.ศ.๑๒๖๔ ) ตรงกับวันศุกร์แรม ๑ ค่ำ เดือน ๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ได้เสด็จพระราชดำเนินเปิดเมืองธัญบุรี โดยแต่งเครื่องแบบทหารเต็มยศ พร้อมด้วยสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามกุฏราชกุมาร รัชกาลที่ ๖ และพระบรมวงศานุวงศ์ เสด็จโดยรถพระที่นั่งจากพระราชวังสวนดุสิต ถึงสถานีรถไฟสามเสน เสด็จประทับรถพระที่นั่งโดยมีรถไฟใช้ฝีจักรจูงรถพระที่นั่งออกจากสถานีรถไฟสามเสนเวลาหนึ่งโมงเช้า ถึงสถานีรถไฟคลองรังสิต เวลาสองโมงเช้า พันโทพระฤทธิจักรกำจร ผู้ว่าราชการเมืองธัญบุรี ได้นำดอกไม้ธูปเทียน และเครื่องสักการบูชาทูลเกล้าถวาย อัญเชิญเสด็จเข้าสู่เมืองธัญบุรี โดยเรือพระที่นั่งชื่อ “สมจิตหวัง” โดยมีเรือกลไฟลากจูงถึงเมืองธัญบุรี เมื่อเวลาสี่โมงเช้า เมื่อเรือพระที่นั่งเทียบท่าเมืองธัญบุรีแล้วพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นจากเรือพระที่นั่งพร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์เสด็จพระราชดำเนินไปยังที่ประทับ ณ ห้องเจริญพระพุทธมนต์ ทรงจุดธูป เทียน บูชาพระรัตนตรัย และทรงศีล พอได้เวลาห้าโมงเช้าได้ พระฤกษ์แล้ว ทรงประกอบพิธีทรงชักเชือกเปิดแพรคลุมป้ายชื่อเมืองพระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถา ทหารกองเกียรติยศบรรเลงเพลงมหาฤกษ์มหาชัย ชักธงประจำเมืองขึ้นสู่ยอดเสา เสร็จจากพรราชพิธีเปิดเมืองธัญบุรีแล้ว เวลาบ่ายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จกลับได้มาหยุดเรือพระที่นั่งที่หน้าสะพานฉนวนหน้าวัด พระปฏิบัติราชประสงค์ได้ลงมารับเสด็จ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินเข้าไปประทับภายในอุโบสถ พระปฏิบัติราชประสงค์อ่านกราบถวายบังคมทูลที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณได้ทรงพระราชทานวิสุงคามสีมา พระราชาคณะ ฐานานุกรม เปรียญ เจ้าอธิการ อันดับ คณะรามัญ ได้กระทำสังฆกรรมผูกพัทธสีมา พระองค์ทรงบำเพ็ญพระราชกุศสปิดทองลูกนิมิต และเป็นองค์ประธานประกอบพิธีตัดลูกนิมิตด้วยฝีพระหัตถ์ของพระองค์เอง ซึ่งในสมัยนั้นพระเจ้าอยู่หัวจะทรงประกอบพิธีเกี่ยวกับเรื่องวัดก็เฉพาะพระอารามหลวงเท่านั้น สำหรับนามวัดนั้น พระปฏิบัติราชประสงค์ ได้กราบทูลขอพระราชทานนามวัดต่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ก็ได้พระราชทานนามวัดว่า “วัดมูลจินดาราม” โดยมีพระประสงค์ให้สอดคล้องกับท่านผู้มีจิตศรัทธาสร้างวัดคือนายมูลเลอร์(พระปฏิบัติราชประสงค์)และนางจีน ตั้งแต่นั้นมามีพระภิกษุในปี พ.ศ. ๒๕๕๕ จำนวน ๒๓ รูป 
วัดมูลจินดารามหรือที่ประชานชนทั่วไปเรียกว่า วัดคลองห้า 
ตั้งอยู่เลขที่ ๙๘ ริมฝั่งคลองประยูรศักดิ์ หมู่ ๓ ตำบลบึงยี่โถ 
อำเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ตั้งอยู่ริมคลองรังสิตประยูรศักดิ์ 
บริเวณคลองห้า ห่างจากตลาดรังสิต ๑๓ กิโลเมตร ตามเส้นทางรังสิต-นครนายก
สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินที่ตั้งวัดเนื้อที่ ๗๙ ไร่ ๖๕ ตารางวา
title: วัดมูลจินดาราม

text: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345 สายบางบัวทอง–บางพูน เป็นถนนสายหนึ่งในจังหวัดนนทบุรีเชื่อมต่อกับจังหวัดปทุมธานี ต้นทางอยู่ที่ทางแยกต่างระดับบางบัวทอง (จุดตัดกับถนนกาญจนาภิเษกและทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 340) อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านจุดตัดกับถนนราชพฤกษ์ที่ทางแยกต่างระดับขุนมหาดไทย ตัดกับทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 307 (นนทบุรี-ปทุมธานี) ที่แยกบางคูวัด อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ตัดกับถนนติวานนท์ที่แยกปู่โพธิ์ เลียบคลองรังสิตประยูรศักดิ์ไปทางทิศเดิม จากนั้นโค้งไปทางทิศเหนือไปบรรจบถนนรังสิต-ปทุมธานีที่แยกบางพูน
title: ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 345

text: คลองบ้านพร้าว - คลองเชียงราก - คลองบางหลวงเชียงราก (แม่น้ำเจ้าพระยาสายเก่า) คลองประปา คลองเปรมประชากร คลองรังสิตประยูรศักดิ์ (ออกแม่น้ำนครนายก)
title: แม่น้ำเจ้าพระยา