คำถาม: นครมะดีนะหฺ อยู่ที่ไหน?

text: อัลมะดีนะตุลมุเนาวะเราะฮ์ (Arabic: المدينة المنورة‎) บ่อยครั้งเรียกว่า อัลมะดีนะฮ์ หรือเรียกว่า เมดีนา (English: Medina) เป็นนครที่สำคัญทางศาสนาอิสลามอันดับที่สองรองจากมักกะฮ์ ตั้งอยู่ในประเทศซาอุดีอาระเบีย เป็นนครของศาสนทูตมุฮัมมัด ซึ่งศพของท่านฝังอยู่ในมัสยิดนะบะวีหรือมัสยิดศาสนทูต
title: อัลมะดีนะฮ์

text: ยุคที่สองคือยุคราชวงศ์เมาะตะมะ-หงสาวดี หรือยุคอาณาจักรหงสาวดี‎ เริ่มจากสมัยที่พม่าซึ่งอ่อนแอจากการรุกรานของมองโกล พระเจ้าวาเรรูหรือพระเจ้าฟ้ารั่ว (มะกะโท) ได้ทรงกอบกู้เอกราชมอญจากพม่าและสถาปนาอาณาจักรหงสาวดี พระองค์มีมเหสีเป็นราชธิดาของพ่อขุนรามคำแหง กษัตริย์ของไทย มีศูนย์กลางการปกครองอยู่ที่เมาะตะมะ ต่อมาในสมัยพญาอู่ ได้ย้ายราชธานีมาอยู่ ณ เมืองพะโคหรือหงสาวดี ราชบุตรของพระองค์คือพญาน้อย ซึ่งต่อมาก็คือพระเจ้าราชาธิราช ผู้ทำสงครามยาวนานกับกษัตริย์พม่าอาณาจักรอังวะ ในสมัยพระเจ้าฝรั่งมังศรีชวา กับสมัย พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง ขุนพลสำคัญของพระเจ้าราชาธิราช คือ สมิงพระราม สมิงนครอินทร์ และแอมูน-ทยา ในสมัยของพระเจ้าราชาธิราชนั้นหงสาวดีกลายเป็นอาณาจักรที่มีอาณาเขตกว้างใหญ่ ครอบคลุมตั้งแต่ชายฝั่งทะเลอ่าวเบงกอลจากแม่น้ำอิรวดีขยายลงไปทางตะวันออกถึงแม่น้ำสาละวิน และเป็นศูนย์กลางทางการค้าที่ใหญ่โต มีเมืองท่าที่สำคัญหลายแห่งในหลายลุ่มน้ำ เช่น เมาะตะมะ สะโตง พะโค พะสิม อาณาจักรมอญยุคนี้เจริญสูงสุดในสมัยพระนางเชงสอบูและสมัยพระเจ้าธรรมเจดีย์ หลังจากนั้นในสมัยพระเจ้าสการะวุตพี หงสาวดีก็เสียแก่พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ ในปี พ.ศ. 2094 
title: อาณาจักรมอญ

text: ท่านอุซามะหฺเคยอพยพไปอยู่ในกรุงดามัสคัส ประเทศซีเรีย และเกิดคดีพิพาทกับพวกตระกูลอุมัยยะหฺซึ่งได้เป็นผู้ปกครองอาณาจักรอาหรับ แต่ในบั้นปลายของชีวิตก็ได้ย้ายกลับมาเมืองมะดีนะหฺอีกครั้ง ท่านเสียชีวิตที่หมู่บ้านอัลญะร่อฟ ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นค่ายที่พักทัพของท่าน ก่อนออกตีชายแดนอาณาจักรโรมันในปาเลสไตน์
ศพของท่านถูกฝังในสุสานเมืองมะดีนะหฺ โดยฮุเซน บินอะลีย์หลานตาท่านนบี (ศ) เป็นผู้ทำพิธีอาบน้ำศพให้ อย่างไรก็ตามอุซามะหฺก็ยังเป็นที่รักของตระกูลฮาชิมอยู่ ดุจดังเช่นที่ท่านนบีเคยรักเขา
title: อุซามะหฺ บินเซด

text: ฝ่ายอับดุลวะฮาบ แห่งเผ่าตะมีม ผู้เป็นบิดาของเชค อัลนัจญ์ดีย์ นั้นเป็นผู้รู้แห่งนครมะดีนะหฺ และสุลัยมานพี่ชายของเขา รวมทั้งเหล่านักปราชญ์ในเมืองมะดีนะหฺก็ได้ประกาศต่อต้านลัทธิของ เชค อัลนัจญ์ดี เพราะขัดแย้งกับคำสั่งสอนของอิสลามหลายประการ เมื่อได้รับการต่อต้านจากหลายฝ่าย เชค อัลนัจญ์ดี ก็ได้ตกลงกับ มุฮัมมัด บุตรสะอูด ในปี ฮ.ศ. 1143 (พ.ศ. 2273) ว่า ผู้ใดที่ไม่ยอมรับลัทธิวะฮาบีย์ เขาก็ไม่ใช่มุสลิมที่แท้จริง เขาเป็นผู้ตั้งภาคี ควรแก่ฆ่าทิ้ง หรือทำสงครามปล้นเอาทรัพย์สินของเขาได้ 7 ปีต่อมา เขาทั้งสองก็ได้ปฏิบัติตามข้อตกลงนั้น จัดทัพออกทำศึกสงครามปล้นสะดมหมู่บ้าน ตำบล และเมือง ที่ไม่ยอมรับลัทธิวะฮาบีย์ ผู้คนที่เข้าลัทธิวะฮาบีย์เรียกกันว่า อัลอิควาน (ภราดร) ปี 2337 และ 2339 พวกวะฮาบีย์โจมตีเริ่มโจมตีคูเวตหลายครั้ง เพื่อยึดเมืองให้ขึ้นกับตระกูลสะอูด
title: มุฮัมมัด บินอับดิลวะฮาบ

text: ฮิจเราะหฺ, ฮิจญ์เราะหฺ (อาหรับ แปลว่า การอพยพ) หมายถึงการอพยพของศาสนทูตมุฮัมมัดจากมักกะหฺไปยังนครมะดีนะหฺ
title: อภิธานศัพท์ศาสนาอิสลาม

text: ญาบิร บินฮัยยานเกิดราวปี ค.ศ. 721 และเสียชีวิตในเมืองกูฟะหฺ ประเทศอิรักราวปี ค.ศ. 815 (บ้างก็ว่า 803) หลังจากเกิดมาได้ไม่นาน บิดาของเขา ซึ่งพัวพันกับการก่อกบฏล้มรัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ ก็ถูกประหารชีวิต ญาบิรถูกส่งไปแผ่นดินอาระเบีย ที่นั่นเขาได้เข้านับถือมัซฮับชีอะหฺ และเข้าสมัครเป็นลูกศิษย์ของอิมามญะอฺฟัร อัศศอดิก ในเมืองมะดีนะหฺ เนื่องจากท่านมีความสนใจในเรื่องเคมีและคณิตศาสตร์เป็นทุนเดิม อิมามญะอฺฟัรจึงประสิทธิ์ประสาทวิชาของนบีมุฮัมมัดที่ไม่เคยเผยแพร่ให้ใครมาก่อนแก่ญาบิร จนได้กลายเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่เด่นที่สุดในสมัยนั้น และภายหลังได้กลายเป็นนักเคมีแห่งราชสำนักของฮารูน อัรรอชีด 
title: ญาบิร

text: ปีที่ 11 ชาวมะดีนะหฺ 6 คน เข้าพบท่านศาสดาเพื่อขอรับอิสลาม ต่อมาในปีที่ 12 ชาวมะดีนะหฺ 12 คน เข้าพบท่านศาสดาเพื่อทำสัญญาอัลอะกอบะหฺครั้งที่ 1 โดยให้สัตยาบันว่าจะเคารพภักดีอัลลอหฺเพียงองค์เดียว และในปีที่ 13 มีชาวมะดีนะหฺ 75 คน เข้าพบท่านศาสดาเพื่อทำสัญญา อัลอะกอบะหฺ ครั้งที่ 2 โดยให้สัตยาบันว่าพวกเขาจะสนับสนุนและช่วยเหลือท่าน ศาสดาพร้อมทั้งบรรดาศอฮาบะหฺที่อพยพไปอยู่ที่มะดีนะหฺ
title: มุฮัมมัด

text: เซดพักอยู่ในนครกูฟะหฺแห่งอิรักหลายวัน ก่อนที่จะถูกทางการสั่งให้ออกจากนคร เพราะเกรงว่าเซดจะทำการปลุกระดมมวลชนให้ต่อต้านการปกครองของตระกูลอุมัยยะหฺ ท่านจึงออกเดินทางมุ่งหน้ากลับไปยังนครมะดีนะหฺ เมื่อเดินทางมาถึงอัลกอดิสียะหฺ หรืออัษษะอฺละบียะหฺ ชาวเมืองกูฟะหฺกลุ่มหนึ่งได้เดินทางตามมาถึง และขอให้เซดเดินทางไปกูฟะหฺ พวกเขาสี่หมื่นคนจะเป็นไพล่พล ก่อการปฏิวัติโค่นล้มอาณาจักรอุมาวียะหฺ เซดจึงได้กล่าวว่า "ฉันกลัวว่า พวกท่านจะทำกับฉัน เหมือนอย่างที่พวกท่านทำกับบิดาและปู่ของฉัน" พวกเขาต่างก็สาบานว่า จะต่อสู้อย่างจริงจังภายใต้การนำของเซด 
title: เซด อัชชะฮีด

text: ซึ่งพระนามของพระองค์มีที่มาจากชื่อเขต ๆ หนึ่งใน นครเคียวโตะ คือ เขตฮิงะชิยะมะ โดยในรัชสมัยนี้ความสัมพันธ์ของราชสำนักกับบะคุฟุเริ่มดีขึ้น
title: จักรพรรดิฮิงะชิยะมะ

text: ๓. เมื่อท่านอะลีเป็นผู้ปกครองดั่งที่กล่าวมาแล้ว ผู้ตามก็ต้องจงรักภักดี และการจงรักภักดีนี้จึงเป็นหลักการศรัทธาที่สามารถจะเป็นเครื่องตัดสินว่า คน ๆ หนึ่งเป็นผู้ศรัทธาหรือไม่ อัลกุรอานบอกว่า "จงกล่าวเถิด ว่าฉันจะไม่ขอสิ่งใดเป็นเครื่องตอบแทน นอกจากการรักต่อญาตินี้ (อัชชูรอ ๒๓) นั่นคือ อะลี ฟาฏิมะหฺ ฮะซัน และฮุเซน ตามฮะดีษที่รายงานในตำราชาวซุนนะหฺ อย่างน้อย ๓๓ เล่ม
title: อะลี อิบน์ อะบี ฏอลิบ

text: ดังนั้น ความขัดแย้ง แบ่งกลุ่มแบ่งคณะ และการตามแบบไม่คำนึงถึงข้อเท็จจริงใด ๆ อ้างว่าท่านร่อซูลทำแค่นี้ ไม่เคยถามว่าเดือนคว่ำหรือหงาย เห็นที่ไหน และอ้างว่าเป็นความเห็นของนักวิชาการส่วนมาก ซึ่งจริงแล้วประเทศมุสลิมส่วนใหญ่ก็ไม่ได้ใช้หลักการตามโดยไม่คำนึงถึงอะไรเลย(ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว) หรือบางครั้งเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่าประเทศมุสลิมส่วนใหญ่ใช้หลักการตามหรือปฏิบัติอย่างไร ก็จะอ้างว่าศาสนาไม่ได้ขึ้นอยู่กับความเห็นของคนส่วนมาก แล้วอะไรคือจุดยืนที่แน่นอน … ถึงตอนนี้น่าจะยอมรับความจริง หันหน้ามาพูดคุยทำความเข้าใจในเรื่องนี้กัน เพื่อสังคมจะได้ไม่แตกแยก ร่วมกันทำงานเพื่ออิสลามอย่างบริสุทธิ์ใจ ความไม่ตรงกันที่มีอยู่ในประเทศไทยต่างหาก ที่ทำให้เราเข้าใจไปว่า ที่ไหน ๆ ก็ไม่ตรงกัน
title: เราะมะฎอน

text: เสียชีวิตที่กรุงมะดีนะหฺ เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม ค.ศ. 634 ก่อนสิ้นชีวิตได้สั่งให้อุษมานเขียนคำพินัยกรรมให้สหายสนิท คืออุมัร เป็นคอลีฟะหฺคนต่อไป ร่างของท่านอบูบักรได้ถูกฝังใกล้กับท่านนบีและท่านอุมัร ณ มัสยิดอันนะบะวียฺ นครมะดีนะหฺ
title: อะบูบักร์

text: ประวัติศาสตร์ประเทศซาอุดีอาระเบียเริ่มขึ้นประมาณปี 1850 ในใจกลางคาบสมุทรอาหรับ เมื่อ มุฮัมมัด บินซะอูด ผู้นำท้องถิ่นได้ร่วมมือกันกับ มุฮัมมัด บินอับดุลวะฮาบ ก่อตั้งอาณาจักรใหม่ขึ้นมา เรียกว่า ราชอาณาจักรซาอุดีแรก โดยแยกออกจากอาณาจักรออตโตมัน แต่ประเทศที่เป็นซาอุดีอาระเบียในปัจจุบันนั้นสถาปนาขึ้นเป็นครั้งที่สองโดยกษัตริย์อับดุลอะซีซ อาลซะอูด (หรือเป็นที่รู้จักกันดีในนามของ อิบนุซะอูด) ในปี 1902 อิบนุซะอูดได้ยึดรียาดซึ่งเป็นเมืองหลวงเก่าแก่ของราชวงศ์ซะอูด คืนมาจากตระกูลอัลรอชีด ซึ่งเป็นศัตรูคู่แข่งของราชวงศ์ซะอูด ต่อจากนั้น ก็ได้กรีฑาทัพเข้ายึดแคว้นต่าง ๆ มาได้ ได้แก่ อัลฮะสาอ์, นะญัด และฮิญาซ อันเป็นที่ตั้งของนครมักกะฮ์และนครมะดีนะฮ์ ในปี 1932 อิบนุซะอูดได้ทำการรวมประเทศขึ้นเป็นราชอาณาจักรซาอุดีอาระเบีย
title: ประเทศซาอุดีอาระเบีย

text: มุฮัมมัดเกิดในราวปี ฮ.ศ.ที่ 15 ต้นสมัยการปกครองของคอลีฟะหฺอุมัร และสิ้นชีวิตในปี ฮ.ศ. ที่ 80 หรือ 81 ในสมัยคอลีฟะหฺอับดุลมะลิก บินมัรวาน มีอายุขัย 65 ปี นักประวัติศาสตร์มีทัศนะที่แตกต่างกันในเรื่องสถานที่ ๆ มุฮัมมัดเสียชีวิต บ้างก็ว่าเสียชีวิตในมะดีนะหฺ บ้างก็ว่าในฏออิฟ หรือ อัยละหฺ
title: มุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ

text: ฟาฏิมะห์ อัซ ซะรออ์ หรือ ท่าหญิงฟาฏิมะหฺ บิดาคือศาสดามุฮัมมัด มารดาคือท่านหญิงคอดีญะหฺ เป็นภรรยาของอะลี บินอะบีฏอลิบ เสียชีวิตในมะดีนะหฺ ปีฮิจญ์เราะหฺศักราชที่ 10 หลังบิดาเพียง 6 เดือน
title: ฟาฏิมะฮ์

text: คนขับรถเล่าเรื่องราวของ เกด (ศิตา ชุติภาวรกานต์) ผู้หญิงสวยและแสนดีคนหนึ่งที่ เต้ (ภูริ หิรัญพฤกษ์) สามีของเธอหายตัวไปแบบติดต่อไม่ได้หลังจากทริปดูงานที่เกาหลี เกดร้อนใจจึงปรึกษาตั้ม(ปฏิพล นาคะประเสริฐกุล) เพื่อนที่เป็นตำรวจให้ช่วยสืบดูแต่ตั้มคิดว่าเต้คงไปเถลไถลที่ไหนต่อตามประสาผู้ชายจึงให้เกดรอดูอีกสองสามวัน เกดรอไม่ไหวจึงขอให้ แมค (ปั้นจั่น ปรมะ อิ่มอโนทัย) คนขับรถของเต้พาเธอไปสืบดูที่ออฟฟิสจนเจอบิลค่าไฟบ้านหลังที่เธอไม่เคยรู้จัก เกดขอให้แมคขับรถพาเธอไปตามหาบ้านหลังนั้นหวังว่าจะเจอสามีสุดที่รัก แต่สิ่งที่เธอค้นพบกลับเป็นเบาะแสสู่ความลับที่เจ็บปวดที่ทำให้เธอไม่สามารถไว้ใจใครได้อีกตลอดไป
title: คนขับรถ Driver

text: มุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ () เป็นบุตรชายของท่านอิมามอะลีย์กับนางเคาละหฺ บินตุญะอฺฟัร แห่งเผ่าฮะนีฟะหฺ นางจึงได้รับการเรียกขานว่า อัลฮะนะฟียะหฺ (สตรีแห่งเผ่าฮะนีฟะหฺ) เมื่อครั้งที่ชาวยะมามะหฺ ถูกกองทัพของอะบูบักรฺโจมตี ฐานละเมิดกฎบัญญัติศาสนา ไม่จ่ายซะกาต พวกเขาถูกจับเป็นเชลยมาที่เมืองมะดีนะหฺ ในนั้นมีนางเคาละหฺร่วมอยู่ด้วย ผู้คนในเผ่าฮะนีฟะห์จึงขอร้องอิมามอะลีย์ให้ช่วยเหลือนางไม่ให้ถูกขายเป็นทาส อิมามอะลีย์จึงไถ่นางให้พ้นจากมือของพวกที่จับกุมนาง และสมรสกับนางในเวลาต่อมาจนกระทั่งนางได้บุตรกับอิมามอะลีย์นั่นคือมุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ
title: มุฮัมมัด อิบนุลฮะนะฟียะหฺ

text: เมื่ออุซามะหฺเป็นโตเป็นหนุ่ม อุซามะหหฺมีบุคลิกดี มีมรรยาทเรียบร้อย เป็นคนฉลาดหลักแหลมกล้าหาญ เป็นผู้มักน้อยและเป็นที่รักใคร่ชื่นชมของบุคคลทั่วไป เป็นผู้ยำเกรงอัลลอหฺ นอบน้อม ถ่อมตน ในวันเกณฑ์ทัพสู่สมรภูมิ“อุฮุด” ในเดือนมีนาคม 625 อุซามะหฺ พร้อมกับเยาวชนกลุ่มหนึ่ง ได้เข้ามาหาท่านร็อซูลเพื่ออาสาสมัครเข้าร่วมศึกด้วย แต่ท่านรอซูลไม่ได้รับไว้ทั้งหมด เนื่องจากพวกเขาส่วนมากยังเป็นเด็กอยู่ ซึ่งอุซามะหฺก็เป็นหนึ่งในจำนวนเด็ก ๆ ที่ท่านนบีไม่อนุญาตให้ออกศึก อุซามะหฺ ผิดหวังร้องไห้ด้วยความเสียใจ ต่อมาเมื่อชาวมุชริกูนมักกะหฺยกทัพมาหมายตกรุงมะดีนะหฺ ในเดือนเมษายน ค.ศ. 627 (ศึก “คอนดัก”) อุซามะหฺ และเพื่อน ๆ ก็มาหาท่านร็อซูล เพื่ออาสาสมัครต่อสู้กับฝ่ายศัตรูอีกครั้งหนึ่ง ในการคัดตัวครั้งนี้ท่านอุซามะหฺซึ่งมีอายุเพียง 15 ปีเท่านั้น ก็ พยายามเขย่งส้นเท้าเพื่อให้ดูสูงขึ้น ท่านรอซูลเห็นความตั้งใจที่ดีของอุซามะหฺเช่นนั้น ก็อนุมัติให้ท่านเข้าเป็นพลทหารรบกับข้าศึกได้ แต่กองทัพชาวมักกะหฺต้องถอยกลับไป เพราะมีพายุพัดมาอย่างรุนแรงจนตั้งทัพไม่ได้ จึงไม่ทันได้ประจัญบานกัน
title: อุซามะหฺ บินเซด

text: ท่านอุซามะหฺยังคงยืนหยัดต่อสู้แม้ว่ารองแม่ทัพคนที่ 1 คือ ญะอฺฟัร บินอะบีฏอลิบ (พี่ชายของอะลีย์ บินอะบีฏอลิบ) และรองแม่ทัพคนที่ 2 คือ อับดุลลอหฺ บินรอวาฮะหฺจะถูกสังหารสิ้นชีวิตไปอีกสองคน และท่านก็ยังสู้ต่อไป ภายใต้การนำของรองแม่ทัพคนที่ 3 คือ คอลิด อิบนุลวะลีด และในที่สุด คอลิด ก็ได้สถานการณ์นำทหารจำนวนน้อยถอยทัพกลับมาได้ ท่านอุซามะหฺต้องสูญเสียบิดาที่สนามรบ มุอ์ตะห และท่านก็ขี่ม้าสงครามตัวที่บิดาใช้ขี่เข้าประจัญบานจนถึงแก่ชีวิตนั้นกลับเข้าเมืองมะดีนะหฺ
title: อุซามะหฺ บินเซด

text: ตั้งแต่ยังเยาว์วัย มุฮัมมัด บินอับดิลวะฮาบ เป็นเด็กที่เฉลียวฉลาดและมีความจำที่ดีเยี่ยม สามารถท่องจำอัลกุรอานได้หมดตั้งแต่อายุยังไม่ถึงสิบขวบ เขาเริ่มเรียนกับบิดาของเขาโดยได้ศึกษาหนังสืออิสลามต่าง ๆ มากมายตั้งแต่อายุยังน้อย เมื่ออายุได้ยี่สิบปีเขาได้ออกเดินทางไปศึกษากับผู้รู้ท่านอื่น ๆ อีกหลายท่าน โดยเริ่มต้นด้วยการเดินทางไปทำฮัจญ์ที่นครมักกะหฺ แล้วเดินทางไปยังนครมะดีนะหฺ และตั้งหลักมุ่งมั่นหาความรู้ที่นั่นเป็นเวลานานหลายปี
ในบรรดาผู้เป็นครูของท่านที่มะดีนะหฺ อาทิ อับดุลลอฮฺ อิบนุ อิบรอฮีม อิบนุ ซัยฟฺ ผู้เป็นครูที่ใกล้ชิดท่านมากที่สุด ท่านยังได้เป็นศิษย์ของ มุฮัมมัด ฮะยาต อัสสินดีย์ นักปราชญ์ด้านฮะดีษ (ความรู้ว่าด้วยวจนะแห่งท่านศาสนทูต) ที่มีชื่อเสียงในมะดีนะหฺ
จากมะดีนะหฺ เขาได้เดินทางต่อไปยังเมือง อัลบัศเราะหฺ (เมืองบัศรา ในประเทศอิรักปัจจุบัน) และได้เรียนเป็นศิษย์ของ มุฮัมมัด อัลมัจญ์มูอีย์ ผู้ซึ่งประสาทความรู้ด้านฮะดีษและภาษาให้กับเขา เขาเป็นที่รู้จักในนามเชค อัลนัจญ์ดีย์ (เชคแห่งแคว้นนะญัด)
title: มุฮัมมัด บินอับดิลวะฮาบ

text: นัศรุ บินซัยยารจึงส่ง ซะลีม บินอะหฺวัซ พร้อมด้วยทหารม้าจำนวน 8,000 นายที่มาจากซีเรียและอื่น ๆ ไล่ตามยะฮฺยา จนถึง อัรฆอวา จึงเกิดการต่อสู้กันเป็นเวลาสามวันสามคืน จนกระทั่ง พรรคพวกของยะฮฺยาถูกฆ่าเสียจนหมดสิ้น และยะฮฺยาเองก็ถูกฆ่าตายเช่นกันยะฮฺยา เสียชีวิตตอนบ่าย ของวันศุกร์ ไม่ทราบเดือน ปี ฮศ. 225 ศีรษะของเขาถูกตัดส่งไปให้ คอลีฟะหฺ อัลวะลีด หลังจากนั้นคอลีฟะหฺ จึงสั่งให้นำหัวไปเมืองมะดีนะหฺ เพื่อเขย่าขวัญญาติพี่น้อง ตระกูลฮาชิมมีคนนำศีรษะยะฮฺยาไปให้นาง รีเฎาะหฺ ผู้เป็นมารดาของเขาได้ดู เมื่อนางเห็นแล้ว ก็ได้กล่าวว่า “พวกเธอทำให้เขาพลัดพรากจากฉันตั้งนาน แล้วพวกเธอก็นำเขาเป็นศพกลับมา!”ส่วนร่างกายของเขาก็ถูกตรึงที่ไม้ตั้งที่หน้าประตูเมือง ญุรญาณ ชาวคุรอซานจึงร้องห่มร้องไห้ แสดงความอาลัยต่อยะฮฺยาเป็นเวลา 7 วัน 7 คืน ในปีนั้นเด็กชายทุกคนที่เกิดในคุรอซานจะได้รับการตั้งชื่อว่า ยะฮฺยา หรือเซด กันหมด
title: ยะฮฺยา บินเซด

text: มุอาวิยะหฺ ตาย 9 ปี 6 เดือนต่อมา เขาได้เปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองแบบคอลีฟะหฺเป็นระบอบการปกครองแบบราชาธิปไตย โดยตั้งตนเองขึ้นเป็นกษัตริย์และได้แต่งตั้งให้ ยะซีด บุตรชายเป็นมกุฎราชกุมาร ยะซีดชอบดื่มสุรา เล่นการพนัน ผิดประเวณี และมีใจคอโหดร้าย เมื่อขึ้นปกครองก็ได้มีคำสั่งให้เจ้าเมืองมะดีนะหฺไปเจรจากับอิมามฮุซัยน์ให้ยอมใหคำสัตยาบันแก่ตน ถ้าอิมามฮุซัยน์ ปฏิเสธก็ให้ฆ่าทิ้งเสีย อิมามฮุซัยน์ขอถ่วงเวลาเรื่องสัตยาบัน และในคืนนั้นเอง อิมามฮุซัยน์และสมาชิกในครอบครัว พร้อมด้วยศรัทธาชนกลุ่มหนึ่ง ได้ออกเดินทางจากนครมะดีนะหฺไปยังนครมักกะหฺ อิมามฮุซัยน์พักอยู่ที่มักกะหฺได้ 2-3 เดือนก็ทราบข่าวว่ายะซีดไม่ยอมลดละที่จะหาทางสังหารท่านให้ได้หากไม่ยอมให้คำสัตยาบัน ในเวลานั้นประชาชนจากนครกูฟะหฺ อิรัก ได้ส่งจดหมายหลายพันฉบับถึงท่าน เพื่อเชิญชวนให้ไปเป็นอิมามในอิรัก ซึ่งในอดีตเคยเป็นศูนย์กลางการปกครองของบิดาและพี่ชาย พวกเขาสัญญาว่าจะให้ความช่วยเหลือท่านในการต่อสู้กับพวกอุมัยยะหฺ 
title: ฮุซัยน์ อิบน์ อะลี

text: รีเฏาะหฺ หรือ รีเฏาะห์ คือภรรยาของเซด อัชชะฮีด ผู้เป็นมารดาของยะฮฺยา บินเซด อาศัยอยู่ในนครมะดีนะหฺ ในคริสต์ศตวรรษที่ 8
title: รีเฏาะหฺ

text: เมื่อหิชามได้ขึ้นครองบัลลังก์เป็นคอลีฟะหฺ สิ่งแรกที่หิชามทำก็คือการปลดผู้ปกครองแคว้นต่าง ๆ ออกจากตำแหน่ง และให้คนสนิทของตนเข้าดำรงตำแหน่งแทน ในแคว้นอิรักนั้น หิชามได้แต่งตั้ง ยูสุฟ บินอุมัร อัษษะก็อฟีย์ ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้ปกครองแคว้น แทน คอลิด บินอับดิลลาหฺ อัลกุศอรีย์ ที่ถูกปลดออกไป ยูสุฟ ผู้ปกครองแคว้นคนใหม่ ได้ฉวยโอกาสการเปลี่ยนแปลงอำนาจครั้งนี้ บั่นทอนอำนาจและบารมีของคู่อริด้วยการสั่งให้จับกุม คอลิด ผู้ปกครองแคว้นคนก่อน แล้วนำไปลงโทษทรมานฐานทุจริตยักยอกทรัพย์สินของคลังหลวง ในขณะเดียวกันก็ใช้ คอลิด ให้เป็นเครื่องมือในการดำเนินแผนการปราบปรามเสี้ยนหนามของคอลีฟะหฺแห่งตระกูลอุมัยยะหฺอีกด้วย โดยการบังคับให้ คอลิด อ้างว่าตนได้ซื้อที่ดินแปลงหนึ่งของเซดในเมืองมะดีนะหฺ หลังจากนั้นก็ได้มีจดหมายถึง คอลีฟะหฺ หิชาม ในกรุงดามัสคัส ยื่นคำร้องให้คอลีฟะหฺ เรียกตัวเซดไปสอบสวน 
title: เซด อัชชะฮีด

text: อินเวอร์ไคลด์ เรนฟรูว์เชอร์ เวสต์ดันบาร์ตันเชอร์ อีสต์ดันบาร์ตันเชอร์ นครกลาสโกว์ อีสต์เรนฟรูว์เชอร์ นอร์ทแลนาร์กเชอร์ ฟอลเคิร์ก เวสต์โลเทียน นครเอดินบะระ มิดโลเทียน อีสต์โลเทียน แคล็กแมนนันเชอร์ ไฟฟ์ นครดันดี แองกัส แอเบอร์ดีนเชอร์ นครแอเบอร์ดีน มะรีย์ ไฮแลนด์ เอาเตอร์เฮบริดีส (นาเฮลานันเชียร์) อาร์ไกล์และบิวต์ เพิร์ทและคินรอสส์ สเตอร์ลิง นอร์ทแอร์เชอร์ อีสต์แอร์เชอร์ เซาท์แอร์เชอร์ ดัมฟรีสและแกลโลเวย์ เซาท์แลนาร์กเชอร์ สกอตติชบอร์เดอส์ ออร์กนีย์ เชตแลนด์
title: ประเทศสกอตแลนด์

text: ขณะที่อิมามอัศศอดิก (อ) ได้สั่งสอนและขยายความรู้ออกไปอย่างกว้างขวาง โดยมีผู้รู้นักปราชญ์และนักวิชาการจากทั่วสารทิศแห่กันมายังนครมะดีนะหฺ เพื่อมาศึกษาหาความรู้จากอิมามอัศศอดิก (อ) ในศาสตร์ต่าง ๆ จนได้รับฉายานามว่า "บิดาแห่งความรู้" ท่านเป็นคนแรกที่สอนวิทยาศาสตร์ทั้งวิทยาศาสตร์กายภาพและวิทยาศาสตร์ประยุกต์
title: ญะอ์ฟัร อัศศอดิก

text: อุมัรเสียชีวิตที่กรุงมะดีนะหฺเนื่องจากถูกอะบูลุลุอะหฺ ทาสจากเปอร์เซีย สังหาร เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน ค.ศ. 644 ร่างของท่านอุมัรถูกฝังที่มัสยิดนะบี นครมะดีนะหฺ ใกล้กับที่ฝังของท่านบีมุฮัมมัด (ศ) และท่านอะบูบักรฺ (ร)
title: อุมัร

text: ศพของเซด ถูกตรึงอยู่บนไมกางเขนเป็นเวลาหลายปี ส่วนหิชามเมื่อได้เห็นศีรษะก็ตกรางวัลให้เพียงคนละ 10 ดิรฮัม แล้วสั่งให้ปักศีรษะเหล่านั้นไว้ที่ประตูเมืองดามัสคัส หลังจากนั้นหิชามก็สั่งให้พาศีรษะของเซดไปยังเมืองมะดีนะหฺ เพื่อให้ญาติพี่น้องของเซดได้เห็น แล้วนำไปปักบนสุสานศาสดามุฮัมมัด ผู้เป็นบรรพบุรุษของเซดหนึ่งวันหนึ่งคืน ชาวเมืองจึงขอร้องให้ มุฮัมมัด บินอิบรอฮีม บินหิชาม อัลมัคซูมีย์ ซึ่งเป็นเจ้าเมืองมะดีนะหฺ เอาศีรษะนั้นออกจากสุสานแห่งท่านศาสดานั้นเสีย แต่เจ้าเมืองมะดีนะหฺก็ปฏิเสธ ฝ่ายตระกูลหาชิม เมื่อเห็นการเหยียดหยามดังกล่าวก็ร้องห่มร้องไห้ได้ยินกันทั่วเมือง เสมือนวันที่ฮุเซนหลานตาของศาสนทูตถูกสังหารเสียชีวิต 
title: เซด อัชชะฮีด

text: สำนักสอนศาสนาอิสลามที่ให้บริการที่พักนี้มีมาตั้งแต่ยุคแรกของอิสลาม เพราะนักศึกษาในอดีตจะเดินทางไกลและพักเป็นแรมปีเพื่อเล่าเรียนกับปรมาจารย์ เช่นในเมืองมะดีนะหฺ มีสำนักสอนศาสนาของอิมามอัศศอดิก ที่ใหญ่โตจนเรียกว่ามหาวิทยาลัย และของ มาลิก บินอะนัส (เจ้าของมัซฮับมาลิกีย์)ในสมัยฟาฏิมียะหฺมีการสร้างมหาวิทยาลัยในไคโร นอกจากนั้นปอเนาะอาจมีที่มาจากการศึกษาศาสนาอิสลามในตะวันออกกลางในซาอุดิอาระเบียและเยเมน แล้วจึงแพร่หลายเข้าสู่ทวีปเอเชีย เข้าสู่ประเทศไทยแห่งแรกที่ปัตตานี โดยรับผ่านทางมาเลเซีย หรืออาจจะเข้ามาที่ปัตตานีก่อนมาเลเซียในประเทศอาหรับสำนักสอนศาสนาแบบนี้เป็นที่รู้จักในนาม มัดรอสะหฺ (โรงเรียน) หรือเฮาซะหฺ ถ้าเป็นโรงเรียนของชีอะหฺ ปอเนาะที่ปาตานีมีความสำคัญต่อชาวมุสลิมในภูมิภาคนี้มาก ชาวจามในเขมรและเวียดนามจะเรียกปาตานีว่า กิบลัตที่สอง เนื่องจากเป็นสถานที่ที่พวกเขาส่งลูกหลานมาเรียนศาสนา
title: ปอเนาะ

text: เซด หรือ ซัยดฺ อัชชะฮีด เจ้าของมัซฮับซัยดีย์ เป็นบุตรของอิมามซัยนุลอาบิดีน บุตรอิมามฮุเซน บุตรของอะลีย์ บินอะบีฏอลิบ เกิดในนครมะดีนะหฺ เมื่อรุ่งอรุณของวันหนึ่งในราวปี ฮ.ศ. 66 (ค.ศ. 695) นางญัยดามารดาของท่านเป็นทาสมาจากสินธุ ซึ่ง อัลมุคตารฺ อัษษะกอฟีย์ ผู้นำการปฏิวัติในนครกูฟะหฺ ได้ซื้อนางไว้เพื่อมอบแก่ อิมามซัยนุลอาบิดีน
title: เซด อัชชะฮีด

text: พะโค (; ) หรือ หงสาวดี (; "หงสาวะโตย") เป็นเมืองหลักของเขตพะโค ตั้งอยู่ใกล้เมืองเมาะตะมะ ทางตอนใต้ของประเทศพม่า นครหงสาวดีเคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรหงสาวดีของชาวมอญ และอาณาจักรตองอูของชาวพม่า
title: พะโค