คำถาม: ศตวรรษ แปลว่าอะไร ?

text: ศตวรรษ (จากภาษาสันสกฤต ศต (หนึ่งร้อย) และ วรรษ (ปี) หมายถึงช่วงเวลาติดต่อกัน 100 ปี ในทุกระบบวันที่ ศตวรรษจะถูกกำหนดให้เป็นตัวเลขแบบมีลำดับ ดังนั้น เราจะกล่าวถึง "ศตวรรษที่สอง" แต่ไม่กล่าวว่า "ศตวรรษสอง"
title: ศตวรรษ

text: "อุปปาตสันติ" แปลว่า "ป้องกันเภทภัย" เป็นชื่อพระคาถาของพระภิกษุสงฆ์ในช่วงต้นพุทธศตวรรษที่ 21 - พุทธศตวรรษที่ 22 ถูกท่องในช่วงเวลาวิกฤตโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการเผชิญหน้ากับการบุกรุกจากต่างชาติ
title: อุปปาตสันติเจดีย์

text: ไวรัส เป็นศัพท์จากภาษาลาตินแปลว่า พิษ ในตำราชีววิทยาเก่าของไทยอาจเรียกว่า วิสา อันเป็นการทับศัพท์ในยุคแรกจากภาษาสันสกฤตที่แปลว่า พิษ เช่นเดียวกัน ปัจจุบันคำว่า ไวรัส หมายถึงสิ่งที่ไม่อาจจะสรุปได้ว่าเป็นสิางมีชีวิตที่สามารถก่อให้เกิดการติดเชื้อได้ (infectious agents) ทั้งในมนุษย์, สัตว์, พืช และ สิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่เป็นสิ่งมีชีวิตมีเซลล์ (cellular life) ทำให้เกิดโรคที่ส่งผลกระทบกว้างขวาง จึงมีความสำคัญที่จะต้องศึกษาทั้งในทางการแพทย์และทางเศรษฐกิจ ไวรัสเป็นปรสิตอยู่ในร่างของสิ่งมีชีวิตอื่น (obligate intracellular parasite) ไม่สามารถเติบโตหรือแพร่พันธุ์นอกเซลล์อื่นได้ ไวรัสอาจถือได้ว่าเป็นจุลินทรีย์ที่มีลักษณะของการเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงประการเดียวคือสามารถแพร่พันธุ์ หรือการถ่ายทอดสารพันธุกรรมของตนเองจากรุ่นหนึ่งไปยังอีกรุ่นหนึ่ง อย่างไรก็ตามไวรัสไม่ใช่จุลินทรีย์ที่มีขนาดเล็กที่สุด ยังมีจุลินทรีย์ที่มีขนาดเล็กกว่าไวรัสคือ ไวรอยด์ (viroid) และ พรีออน (prion) ไวรัสชนิดแรกที่ค้นพบคือไวรัสใบยาสูบด่าง(TMV หรือ Tobacco Mosaic Virus) ซึ่งค้นพบโดยมาร์ตินัส ไบเยอรินิค ใน ค.ศ. 1899 ในปัจจุบันมีไวรัสกว่า 5,000 ชนิดที่ได้รับการบันทึกไว้ วิชาที่ศึกษาไวรัสเรียกว่าวิทยาไวรัส (virology) อันเป็นสาขาหนึ่งของจุลชีววิทยา (microbiology)
title: ไวรัส

text: ไซท์ไกสท์ ( ) หมายถึงบรรยากาศทางภูมิปัญญาหรือทางวัฒนธรรมของยุคสมัย คำว่าไซท์ไกสท์เป็นคำภาษาเยอรมัน แปลตามตัวคือ "เวลา" (Zeit) และ "จิตวิญญาณ" (Geist)
ในภาษาไทยอาจแปลได้ว่า "จิตวิญญาณแห่งยุคสมัย" หรือ "จิตวิญญาณแห่งกาลเวลา" คำนี้ถูกใช้ในภาษาเยอรมันครั้งแรกใน ค.ศ. 1769 โดย โยฮันน์ แฮร์เดอร์ กวีและนักปรัชญาชาวเยอรมัน ในงานประพันธ์ของเขาที่มีชื่อว่า Kritische Wälder oder Betrachtungen, die Wissenschaft และ Kunst des Schänen betreffend, nach Maßgabe neuerer Schriften ในฐานะคำแปลของ "genius seculi" (ละติน: "genius" - "วิญญาณผู้พิทักษ์" และ "saeculi" - "แห่งศตวรรษ")
title: ไซท์ไกสท์

text: อายุรเวท (; ) เป็นการแพทย์แผนโบราณของอินเดียมานานกว่า 5,000 เป็นการแพทย์ทางเลือกแขนงหนึ่ง ในภาษาสันสกฤต คำว่า อายุรเวท มาจากคำว่า "อายุส" หมายถึง อายุยืนยาว และ "เวท" หมายถึง องค์ความรู้ หรือ ศาสตร์ อายุรเวทมีหลายวิธีการดูแลรักษาบำบัด เช่น โยคะอาสนะ ปราณยาม ปัจกรรม โภชนาการ นอกจากจะเป็นศาสตร์ของการรักษา ยังป้องกันโรครวมทั้งเสริมสุขภาพให้ยืนยาวได้อีกด้วย
วิวัฒนาการตลอดประวัติศาสตร์ของระบบการรักษาแบบอายุรเวท ยังคงมีอิทธิพลของการแพทย์ในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คัมภีร์ในการระบุการรักษาแบบอายุรเวทปรากฏาในช่วง ยุคพระเวท ในอินเดีย [2] Suśruta Saṃhitā และ Charaka Saṃhitā มีผลงานที่มีอิทธิพลต่อการแพทย์แผนในยุคนี้ [2] หลายศตวรรษที่การรักษาแบบอายุรเวทพัฒนา
ในวงการแพทย์ของประเทศแถบตะวันตก อายุรเวทถูกจัดเข้าจัดอยู่ในประเภท และการแพทย์ทางเลือกเสริม (CAM)
title: อายุรเวท

text: อัษฏาธยายี (, หมายถึง "คัมภีร์ 8 บท") เป็นหลักไวยากรณ์ภาษาสันสกฤตที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยทราบ และนับเป็นงานที่เก่าแก่ที่รู้เท่าที่เคยรู้จักกันมา ในด้านภาษาศาสตร์พรรณนา ภาษาศาสตร์ทั่วไป และอาจรวมถึงภาษาศาสตร์โดยรวมด้วย ผลงานชิ้นนี้รจนาขึ้นในราว 400 ปีก่อนคริสตกาล โดยนักไวยากรณ์ชาวคันธาระ ชื่อว่า ปาณินิ โดยได้บรรยายถึงไวยากรณ์ของภาษาสันสกฤตแบบแผนอย่างสมบูรณ์ และยังกล่าวถึงข้อยกเว้นอันเป็นลักษณะในภาษาสันสกฤตก่อนยุคแบบแผน (ภาษาสันสกฤตยุคพระเวท) ไว้หลายลักษณะด้วย
title: อัษฏาธยายี

text: สารนาถในสมัยพุทธกาล เรียกกันว่า ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน แปลว่า ป่าอันยกให้แก่หมู่กวาง และเป็นที่ชุมนุมฤๅษี เป็นสถานที่สงบและเป็นที่ชุมนุมของเหล่าฤๅษีและนักพรตต่าง ๆ ที่มาบำเพ็ญตบะและโยคะเพื่อเข้าถึงพรหมัน (ตามความเชื่อในคัมภีร์อุปนิษัทของพราหมณ์) ทำให้เหล่าปัญจวัคคีย์ที่ปลีกตัวมาจากเจ้าชายสิทธัตถะ (ที่พระองค์หันมาเสวยอาหารและถูกปัญจวัคคีย์ดูถูกว่าไม่มีทางตรัสรู้) มาบำเพ็ญตบะที่นี่
title: สารนาถ

text: อัสวัง (; มาจากรากศัพท์ภาษาสันสกฤตคำว่า "อสูร" ที่แปลว่า "ปีศาจ") เป็นผีหรือปีศาจชนิดหนึ่ง จำพวกผีดูดเลือดหรือแวมไพร์ ตามเทพปกรณัมฟิลิปปินส์ มีลักษณะคล้ายคลึงมานานังกัล ความเชื่อเรื่องอัสวังกระจายไปทั่วฟิลิปปินส์ ชาวสเปนที่เข้ามาปกครองฟิลิปปินส์ในช่วงศตวรรษที่ 16 ได้บันทึกว่าอัสวังเป็นปีศาจที่น่ากลัวที่สุดของฟิลิปปินส์ ในภูมิภาควิซายันตะวันตก มีความเชื่อเรื่องอัสวังมาก อัสวังยังมีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไปตามภูมิภาค เช่น "ติ๊ก-ติ๊ก" (tik-tik), "วัก-วัก" (wak-wak) หรือ "ซก-ซก" (sok-sok) ยกเว้นในภูมิภาคอีโลโกส ที่ไม่ได้มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับอัสวัง
title: อัสวัง

text: อัตชีวประวัติ () มีรากศัพท์มาจากภาษากรีกสามคำ: “autos” แปลว่า “ตนเอง” และคำว่า “βίος” หรือ “bios” แปลว่า “ชีวิต” และคำว่า “γράφειν” หรือ “graphein” แปลว่า “เขียน” เป็นเรื่องราวของบุคคลโดยเขียนขึ้นโดยบุคคลคนนั้นเอง โดยเนื้อหา อาจเล่าถึงชีวิตส่วนตัวที่ไม่มีใครเคยรู้มาก่อน หรือ ไม่เคยถูกเผยแพร่ที่ไหนมาก่อน ชีวประวัติที่เขียนโดยเจ้าของชีวิต หรือในความหมายปัจจุบันหมายถึงประวัติที่ที่เขียนโดยเจ้าของชีวิตร่วมกับนักประพันธ์อาชีพในลักษณะบอกให้เขียน คำว่า “อัตชีวประวัติ” ใช้เป็นครั้งแรกโดย โรเบิร์ต มีหีย์ (Robert meehe) ในปี ค.ศ. 1809 ในวารสารแต่ลักษณะการเขียนแบบนี้มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ นักเขียนชีวประวัติมักจะเขียนประวัติจากเอกสารอ้างอิงต่าง ๆ และจากความคิดเห็นของตนเอง แต่นักเขียนอัตชีวประวัติเขียนจากความทรงจำของตนเอง ซึ่งใกล้เคียงกับบันทึกความทรงจำ (Memoir) ซึ่งบางครั้งแยกออกจากกันยาก
title: อัตชีวประวัติ

text: วิริยะ (; ) แปลว่า ความเพียร ความพยายาม ความกล้าที่จะลงมือทำ ภาวะของผู้กล้า เป็นแนวทางให้ดำเนินไปสู่ความสำเร็จตามประสงค์ หมายถึง การลงมือปฏิบัติลงมือทำงานที่ตนชอบที่ตนรัก ทำด้วยความพากเพียรพยายาม ทำด้วยความสนุก กล้าหาญ กล้าเผชิญกับความทุกข์ยาก ปัญหาและอุปสรรคที่จะเกิดขึ้น หากมีอุปสรรคข้อขัดข้องใดๆ ก็เพียรกำจัดปัดเป่าไปให้หมดสิ้นไป โดยไม่ย่อท้อ ไม่สิ้นหวัง เดินหน้าเรื่อยไปจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายคือ ความสำเร็จ
title: วิริยะ

text: สุญญะเป็นสารตั้งตนของจักรวาล เป็นที่มาของทุกสสาร มีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Nothing เพราะก่อนเกิดจักรวาลไม่มีอะไรนอกจากสุญญะ ผู้เขียนจึงต้องชื่อสารตั้งต้นว่า "สุญญะ" อันแปลว่า "ความว่างเปล่า" มีสภาพเป็นกึ่งแก๊สกึ่งของเหลว มีสีดำสนิทหรือดำแวววาว เนื่องจากเป็นสารตั้งต้นของจักรวาลจึงสามารถเปลี่ยนเป็นอะไรก็ได้ตามใจชอบของผู้ใช้ แต่ผู้ใช้นั้นจะต้องมีพลัง มิฉะนั้นจะถูกสุญญะกัดกินได้ สุญญะเป็นสิ่งอันตรายที่ทุกคนต้องห้ามแตะต้อง ดังนั้นพลเมืองจึงมีความพิถีพิถันในการใช้สุญญะมาก ไม่เหมือนผู้รู้ตายซึ่งหลงเข้ามาในบ้านจะไม่รู้จักความประหยัดใช้สุญญะอย่างฟุ่มเฟือย บ้านกับจักรวาลถูกกั้นเอาไว้ด้วยกำแพงสุญญะ หากมันถูกทำลาย บ้านและจักรวาลก็จะถูกทำลาย
title: อาณาจักรแห่งกาลเวลา