ፋኖስ ከኤሌክትሪክ በፊት በኢትዮጵያ በስፋት ይሠራ የነበረ ጥንታዊ የመብራት መሣሪያ ነው። ይህ ተንቀሳቃሽ ብርሃን ለመስጠት በናፍጣ ወይም በሻማ ይነዳ ነበር። በጨለማ ጊዜ ቤቶችን ለማብራትና ሰዎች መንገዶችን እንዲያዩ ወሳኝ ሚና ነበረው። ዛሬም ለባህላዊ ውበቱና ሥነ-ሥርዓቶች ያገለግላል።