እስከ አስራ ስድስተኛ ክፍለ ዘመን በማያጠራጥር ሁናቴ የኢትዮጵያ እንቅስቃሴና እድገቷ ከአብዛኛው ከአውሮፓ አገሮች እንኳን የማይተናነስ ነበር